alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Kościół halowy

Kościół halowy – kościół wielonawowy o nawach równej wysokości. Kościoły halowe są charakterystycznym typem kościołów w architekturze Europy Środkowej w okresie późnego gotyku (XIV–XV wiek).

Cechy 
Inaczej niż w bazylice – w której nawy boczne są niższe od nawy głównej, dzięki czemu możliwe jest umieszczenie ponad nimi, w ścianach nawy głównej, okien zapewniających naturalne oświetlenie nawy głównej – nawa główna kościoła typu halowego jest oświetlona pośrednio, za pomocą okien umieszczonych w ścianach naw bocznych. Poszczególne nawy mogą być przykryte wspólnym dużym dachem lub osobnymi podłużnymi dachami dwuspadowymi, stosowane jest też rozwiązanie polegające na przekryciu nawy głównej dachem dwuspadowym, natomiast naw bocznych szeregiem dachów poprzecznych z bocznymi szczytami. Kościoły halowe charakteryzuje zwartość i jednoprzestrzenność (zazwyczaj brak transeptu, brak wyodrębnionego prezbiterium). Liczba naw bywa różna – najczęściej są trójnawowe, niekiedy dwu- lub pięcionawowe. Zdecydowanie rzadziej spotyka się wariant kościołów halowych o nawach będących nierównej wysokości.

Typologia

Przykłady

Polska 
 Bączal Dolny – kościół Imienia Maryi
 Biecz – kościół Bożego Ciała
 Braniewo – kościół św. Katarzyny
 Bydgoszcz – katedra św. Marcina i Mikołaja
 Chełmno – Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
 Chełmża – bazylika konkatedralna Świętej Trójcy
 Dobre Miasto – kościół pokolegiacki
 Elbląg – katedra św. Mikołaja
 Frombork – kościół katedralny NMP
 Gdańsk – kościół Mariacki, kościół św. Jana, kościół św. Mikołaja, kościół św. Brygidy, kościół św. Katarzyny, kościół pofranciszkański Trójcy św.
 Głogów – kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
 Grudziądz – bazylika św. Mikołaja
 Jawor – kościół św. Marcina
 Kętrzyn – bazylika kolegiacka św. Jerzego, s nierówniej wysokości
 Kodeń – kościół Świętego Ducha
 Kołobrzeg – katedra NMP (5-nawowa)
 Legnica – kościół św. Trójcy
 Lidzbark Warmiński – kolegiata Świętych Apostołów Piotra i Pawła
 Nysa – kościół św. św. Jakuba i Agnieszki
 Olkusz – kolegiata św. Andrzeja
 Olsztyn – kościół św. Jakuba
 Opole – kościół katedralny Świętego Krzyża
 Prudnik – kościół św. Michała Archanioła
 Racibórz – kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
 Sandomierz – kościół NMP

 Siedlce – Katedra Niepokalanego Poczęcia NMP neogotycki
 Stargard – kościół św. Jana
 Supraśl – Monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy
 Szczecin – kościół św. Jakuba
 Toruń – kościół św. Janów, kościół NMP
 Trzebiatów – kościół Macierzyństwa Najświętszej Marii Panny
 Warszawa – bazylika archikatedralna św. Jana Chrzciciela
 Wrocław – kolegiata Krzyża św., kościół NMP na Piasku, kościół św. Stanisława, Doroty i Wacława
 Ziębice – kościół św. Jerzego (2-nawowa)

Niemcy, Austria i Szwajcaria 
 Görlitz – kościół św. Piotra i Pawła
 Landshut – kościół św. Marcina
 Monachium – katedra NMP (Frauenkirche)
 Soest – Sankt Maria zur Wiese

Francja 
 Saint-Savin (Vienne) – kościół opactwa Saint-Savin-sur-Gartempe
 Tuluza – kościół podominikański (hala 2-nawowa)

Zobacz też 
 bazylika
 pseudobazylika

Przypisy

Bibliografia
Kruchta



Kruchta (dawniej nazywana babińcem) – część kościoła, przedsionek usytuowany przed głównym wejściem, niekiedy również przed bocznym – do naw lub zakrystii.

Najczęściej wydzielona jest wewnątrz kościoła, choć może być w formie przybudówki wyraźnie wyodrębnionej z bryły budynku.

Kruchta oprócz funkcji praktycznych (zabezpieczenie wnętrza przed wiatrem i opadami) pełniła również funkcje religijne (miejsce odprawiania pokuty, chrztów, wystawiania trumny przed mszą pogrzebową) i administracyjno-sądowe (jako miejsce ogłaszania postanowień miejskich i kościelnych oraz sprawowania sądów).

Zobacz też 

 narteks
 soboty

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne 
 Kruchta

Architektura sakralna
Części budynku
Kylix

Kylix – zintegrowane środowisko dla programistów (IDE) pracujące pod Linuksem produkowane przez firmę Borland. Pozwalało na pisanie aplikacji w języku Object Pascal (Delphi) i korzystanie z komponentów CLX. Od wersji 3 (2003) umożliwiało także pisanie aplikacji w C++.

Aplikacje CLX są kompatybilne na poziomie źródeł ze środowiskiem Delphi, dzięki czemu ułatwiono przenoszenie tych aplikacji do systemu Windows, a także przenoszenie już napisanych aplikacji w Delphi lub w C++ z Windows do Linuksa napisanych przy użyciu komponentów CLX. Jednak w większości przypadków, aby przenieść aplikację napisaną w Delphi do Kyliksa, nie obyło się bez zmian w kodzie, nawet jeśli aplikacja odwoływała się do bibliotek Borlanda i brak było odwołań do funkcji stricte systemowych.

Projekt został zaniechany po wydaniu trzech wersji. Kylix w wersji 1 miał mnóstwo błędów i został przez niektórych uznany za wersję beta, która w ogóle nie powinna była się ukazać. W wersji 2 i 3 poprawiono błędy, jednak niska jakość oraz wysoka cena spowodowały, że projekt ostatecznie został porzucony. Aby uruchomić Kyliksa w obecnych nowych dystrybucjach Linuksa, trzeba spełnić zależności – używa on starszych wersji glibc.

Zintegrowane środowisko programistyczne
Flejm

Flejm (rzadziej flame, ang. flame war) – kłótnia w Internecie, przeważnie prowadzona w obrębie forów, komentarzach do artykułów lub w serwisach społecznościowych. Bywa inicjowana celowym działaniem trolla, starającego się wyprowadzić z równowagi innych użytkowników. Najczęściej flejm zaczyna się od prowokacyjnego, niemerytorycznego wpisu jednego z użytkowników, często zawierającego agresywne i złośliwe komentarze. Wszczynanie tego typu kłótni bywa rozumiane jako zachowanie modne, „trendy”. Naukowcy wskazują, że flejm w internecie irytuje większość użytkowników. Jest on postrzegany jako „odchodzenie od uczciwego wyrażania sprzeciwu”.

Część naukowców badających tego typu zachowania w internecie, zwraca uwagę na jego konstruktywną rolę anonimowości, jako czynnika dającego poczucie równości, które – poprzez zmniejszenie poczucia obowiązku zachowania normatywnej poprawności – zwiększa impuls do korzystania ze swobody wypowiedzi i realizowania prawa wolności słowa. Z drugiej strony, badacze podkreślają wpływ poczucia anonimowości w internecie na wyraźne obniżanie jakości dyskusji społecznościowych, czego przejawem jest trolling oraz flejm.

Zobacz też 
 usenet
 prawo Godwina

Przypisy 

Społeczność internetowa
Kutia

Kutia – tradycyjna potrawa kuchni ukraińskiej, białoruskiej, rosyjskiej, litewskiej i dawniej polskiej kuchni kresowej. Obecnie jest przyrządzana na Białostocczyźnie, Lubelszczyźnie, przygranicznych powiatach województwa podkarpackiego, a także przez Kresowian i ich potomków w różnych częściach Polski.

Nazwa pochodzi od słowa ukraińskiego (z greki) kókkos – pestka, ziarno, chociaż ludowa etymologia wskazuje na słowo kut – kąt. Jest jedną z 12 potraw tradycyjnie wchodzących w skład wschodniosłowiańskiej wieczerzy wigilijnej. Jada się ją głównie w okresie świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku.

Zwyczajowo robiona jest z obtłuczonej pszenicy, ziaren maku, słodu, miodu, bakalii: różnorakich orzechów, rodzynek i innych dodatków. W wielu przepisach uwzględnia się mleko lub śmietankę do polania. Współcześnie używa się też składników, które niegdyś nie były tak popularne i dostępne, takich jak kawałki kandyzowanej skórki pomarańczowej czy migdały.

Na Białorusi częściej niż z pszenicy kutię gotuje się z kaszy jęczmiennej (pęczak), . Szeroko rozpowszechniona jest kutia na słono z samych ziaren bądź z dodatkiem maku, ale bez miodu i bakalii. Oprócz okresu noworocznego, kutię spożywano na Dziady oraz stypę. Uważana była także za ulubioną potrawę Ziuzi – białoruskiej personifikacji zimy i chłodu. Substytutem kutii są łamańce z makiem.

Przygotowanie pszenicy 
Ziarna pszenicy otoczone są twardą łuską. Przed gotowaniem należy ją usunąć, co jest czynnością dość długą i trudną, tradycyjnie wykonywaną jednak na wsiach ręcznie. Ziarna, po lekkim zwilżeniu, wsypuje się do woreczka z lnianego płótna i zawiązuje. Drewnianą pałką tłucze się worek na twardym podłożu. Co kilka minut worek należy rozwiązać i zawartość skropić lekko zimną wodą, co sprawia, że łuski łatwiej odchodzą od ziaren. Ręczna obróbka ok. 1 kg zajmuje 15–30 minut. Po czym ziarna przepłukuje się wodą na rzadkim sicie, by oddzielić oderwane łuski.

Bibliografia 
 Kuchnia polska Kutia – składniki i sposób wykonania.
  Kutia, kucja.
 
 Przewodnik turystyczny – Ukraina Pochodzenie, składniki i przygotowanie kutii
  Rozmowa z Anną Petelską. Rozmawiali Krzysztof Nowicki i Michał Biniecki. Do serwisu Świecie24 dodano 27 grudnia 2012.
  Rozmowa dziennikarza RMF FM Kuby Kaługi z etnografem Barbarą Maciejewską z Muzeum Narodowego w Gdańsku.
 Etnografia Lubelszczyzny – cykl roczny w życiu wsi – grudzień Kutia wigilijna.

Kuchnia litewska
Kuchnia rosyjska
Kuchnia ukraińska
Kuchnia białoruska
Kuchnia galicyjska
Kuchnia podlaska
Kuchnia polska
Kuchnia bożonarodzeniowa
Desery
Kuchnia wegetariańska
Potrawy z kasz
Kazimierz Szretter

Kazimierz Szretter, (ur. 25 września 1931 w Warszawie, zm. 4 stycznia 2002 tamże) – polski okulista-strabolog, doktor medycyny.

Życiorys 
Uczęszczał do Szkoły Podstawowej nr 13 przy ulicy Raszyńskiej, w trakcie okupacji naukę kontynuował w Szkole nr 124 na Mokotowie, którą ukończył w 1944 roku. Od 1937 należał do ZHP. Od maja 1942 w Szarych Szeregach. Następnie w III batalionie 7 pułku piechoty „Garłuch” Armii Krajowej. Walczył w powstaniu warszawskim, został ranny. Znalazł się w obozie przejściowym w Pruszkowie, z którego zbiegł. Po zakończeniu wojny ukończył Gimnazjum i Liceum im. Tadeusza Reytana w Warszawie (1950). Studiował na Oddziale Sanitarno-Higienicznym Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Warszawie, uzyskując tytuł lekarza i I stopień specjalizacji w zakresie epidemiologii. W 1960 r. ukończył Zaoczne Studium Prawne dla lekarzy. Po ukończeniu studiów podjął pracę w Wydziale Zdrowia Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Warszawa – Stare Miasto, a następnie w Wojewódzkiej Przychodni Higieny Szkolnej. Pracował w tym czasie także jako wolontariusz w Klinice Okulistycznej AM w Warszawie. I stopień specjalizacji w dziedzinie okulistyki uzyskał w 1959, II stopień w 1963. W 1968 obronił pracę doktorską. Wieloletni pracownik naukowo-dydaktyczny Kliniki Chorób Oczu Akademii Medycznej w Warszawie, dyrektor Państwowego Szpitala Klinicznego Nr 1 w latach 1975–1984.

Głównym zainteresowaniem naukowym i zawodowym dr. K. Szrettera była strabologia (diagnostyka i leczenie choroby zezowej). Tej tematyki dotyczy większość prac publikowanych w polskich i zagranicznych czasopismach. Autor i współautor wielu prac opublikowanych i prezentowanych na zjazdach naukowych oraz autor rozdziału „Orzecznictwo okulistyczne” zamieszczonego w Okulistyce współczesnej pod redakcją prof. Witolda Orłowskiego. 

Pochowany w Warszawie na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 334-5-5).

Odznaczenia i nagrody 
W uznaniu wyników pracy naukowo-badawczej, dydaktycznej i organizacyjnej wielokrotnie był wyróżniany Nagrodami Rektora Akademii Medycznej w Warszawie.

Był również odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi, Złotą Odznaką Honorową „Za Zasługi dla Warszawy”, Odznaką Honorową Polskiego Czerwonego Krzyża, Krzyżem Armii Krajowej i oznaką pamiątkową Akcji „Burza”.

Przypisy

Bibliografia 
 

Absolwenci VI Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Reytana w Warszawie
Absolwenci Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
Członkowie Szarych Szeregów
Członkowie ZHP
Ludzie urodzeni w Warszawie
Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej
Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski
Odznaczeni Odznaką Honorową Polskiego Czerwonego Krzyża
Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy”
Odznaczeni odznaką pamiątkową Akcji „Burza”
Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi
Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie
Polscy okuliści
Powstańcy warszawscy
Urodzeni w 1931
Więźniowie Dulagu 121 Pruszków
Wykładowcy Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
Zmarli w 2002
K56flex

K56Flex –  protokół transmisji modemowej, umożliwiający przesyłanie danych z maksymalną prędkością 56 000 b/s w kierunku do abonenta. Transmisja od abonenta może odbywać się z maksymalną prędkością 33 600 b/s.

Zobacz też 
 X2

Protokoły sieciowe
Modemy
Karl von Frisch

Karl von Frisch (ur. 20 listopada 1886 w Wiedniu, zm. 12 czerwca 1982 w Monachium) – austriacki biolog, zoolog, pionier doświadczeń terenowych w badaniu zwierząt; laureat Nagrody Nobla z fizjologii i medycyny w 1973 roku (wraz z Konradem Lorenzem i Nikolaasem Tinbergenem) za szczegółowy opis sposobu komunikowania się pszczół.

Życiorys 
Syn chirurga i urologa Antona von Frischa (1849–1917) i pisarki Marie von Frisch z domu Exner, siostry Sigmunda Exnera. Pracował jako profesor zoologii w Rostocku, Wrocławiu i Monachium. Od 1925 dyrektor Instytutu Zoologicznego w Monachium. W 1965 roku otrzymał nagrodę imienia fundacji Eugenio Balzana.

Jego badania nad pszczołami miodnymi doprowadziły do odkrycia, że owady te posługują się złożonym systemem przekazywania informacji. Prowadząc badania nad porozumiewaniem się pszczół von Frisch stwierdził, że orientacja ruchów okrężnych wskazuje kierunek, w którym znajduje się pokarm. Częstość ruchów odwłoka wskazuje odległość. Wykazał, że pszczoły widzą w świetle ultrafioletowym, a do orientacji w przestrzeni, wykorzystują obserwacje kąta padania promieni słonecznych i polaryzacji światła.

Przypisy

Bibliografia 
 

Austriaccy zoolodzy
Etolodzy
Ludzie urodzeni w Wiedniu
Nobliści – fizjologia i medycyna
Pszczelarze
Urodzeni w 1886
Wykładowcy Uniwersytetu w Grazu
Zmarli w 1982
Laureaci Nagrody Kalinga
Kolonializm

Kolonializm – polityka państw rozwiniętych gospodarczo polegająca na utrzymywaniu w zależności politycznej i ekonomicznej krajów słabo rozwiniętych oraz wykorzystywaniu ich zasobów ludzkich i surowcowych. Zgodnie z zachodnią tradycją kolonializm datowany jest od epoki wielkich odkryć geograficznych, chociaż znany był już w czasach starożytności.

Kolonializm jako polityka podboju i przejmowania obcych terytoriów oraz podporządkowywania sobie zamieszkującej tam ludności przez państwa europejskie sięga korzeniami do przełomu XV i XVI wieku. Ma nierozerwalny związek z odkryciami geograficznymi i dokonanym później podziałem globu ziemskiego między mocarstwa kolonialne.

Celem kolonizacji było zdobycie i wprowadzenie różnych form eksploatacji terytoriów zamorskich, wzbogacenie się metropolii, poszerzenie strefy wpływów w świecie i wzmocnienie siły państwa kolonizującego. Tworzenie imperiów kolonialnych służyło zarówno celom ekonomicznym, jak i politycznym oraz strategicznym.

W rezultacie kolonizacji na początku XX w. rozległe terytoria Afryki, Azji, Ameryki prawie w całości zostały podzielone i podporządkowane kilku państwom europejskim. Utworzono ogromne imperia kolonialne zajmujące ponad 73 mln km², tj. około 55% powierzchni globu. Mieszkało w nich około 35% ogółu ówczesnej ludności Ziemi. Status tych terytoriów był formalnie zróżnicowany, stosowano w odniesieniu do nich nazwy: kolonia, protektorat, kondominium, a następnie kamuflując ich faktyczny status, określano je jako prowincje zamorskie, terytoria zamorskie, wreszcie terytoria powiernicze lub obszary nie rządzące się samodzielnie. Metropolie zarządzały nimi bezpośrednio za pomocą administracji kolonialnej albo pośrednio z wykorzystaniem lokalnych struktur państwowych lub plemiennych. 

Po zakończeniu II wojny światowej nadal istniały ogromne imperia kolonialne: brytyjskie (33 mln km²), francuskie (10 mln km²) oraz belgijskie, holenderskie i portugalskie (po około 2 mln km²). Kolonie stanowiły zaplecze surowcowe i rynki zbytu dla państw europejskich. Kolonializm sprzyjał utrzymaniu zacofania gospodarki krajów uzależnionych.

Państwa kolonizujące w historii

Zobacz też

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego 1514 (XV) z 14 grudnia 1960 roku Deklaracja w sprawie przyznania niepodległości krajom i narodom kolonialnym
 Declaration on the Granting of Independence to Colonial Countries and Peoples
 

 
Teoria stosunków międzynarodowych
Kermadec

Kermadec (, ) – grupa wysp wulkanicznych w  południowo-zachodniej części Oceanu Spokojnego. 

Archipelag leży około 1000 km na północny wschód od Nowej Zelandii, do której administracyjnie należy. Składa się z czterech większych wysp i szeregu mniejszych. Położone są między 29° a 31,5° szerokości geograficznej południowej i między 178° a 179° długości geograficznej zachodniej. Jest to łuk wyspowy położony nad strefą subdukcji płyty pacyficznej pod płytę australijską. Na wschód od wysp ciągnie się głębokomorski Rów Kermadec, który jest epicentrum licznych trzęsień ziemi nawiedzających archipelag.

Powierzchnia wysp wynosi 34 km². Są one niezamieszkane, jedynie na głównej wyspie Raoul znajduje się stacja meteorologiczna i sejsmologiczna z dziesięcioosobową załogą.

Historia 
Polinezyjczycy zasiedlili te wyspy najprawdopodobniej około XIV wieku (choć niewykluczone, że jeszcze w X wieku). Kiedy jednak w 1788 dotarli tam Europejczycy, zastali wyspy bezludne. W 1886 roku zostały anektowane przez Wielką Brytanię, a rok później ogłoszone częścią Nowej Zelandii.

Przypisy 

Archipelagi Oceanu Spokojnego
Wyspy Nowej Zelandii
KOR

Kor, kor
 kor – biblijna miara objętości 
 Kor (Cor) – fikcyjna postać z serii książkowej Opowieści z Narnii

 KOR
 Komitet Obrony Rzeczypospolitej – w latach 1935-1939 jeden z trzech, obok Generalnego Inspektoratu Sił Zbrojnych i Ministerstwa Spraw Wojskowych, naczelnych organów władzy wojskowej, utworzony w miejsce Komitetu Obrony Państwa. W PRL-U rolę KOR-u spełniał Komitet Obrony Kraju.
 KOR – Komitet Obrony Robotników, organizacja opozycyjna związana z apelem do władz wystosowanym 23 września 1976 r.
 KSS „KOR” – Komitet Samoobrony Społecznej „KOR” powstały 29 września 1977 z przekształcenia Komitetu Obrony Robotników
 Klub Oficerów Rezerwy – organizacje lub jednostki organizacyjne działające w ramach Ligi Obrony Kraju, grupujące przede wszystkim oficerów i podchorążych niezawodowych, absolwentów SOR i SPR.
 Kimagure Orange Road – japońska seria manga i anime autorstwa Izumiego Matsumoto.
Kopciuszek



Literatura i teatr 
 Kopciuszek – tytuł baśni i imię jej głównej bohaterki
 Kopciuszek – opera
 Kopciuszek – balet
 Kopciuszek – sztuka Ireny Prusickiej

Zoologia 
 ptaki z rodziny muchołówkowatych:
 kopciuszek rdzawogardły (Phoenicurus alaschanicus)
 kopciuszek ałtajski (Phoenicurus erythronotus)
 kopciuszek modrogłowy (Phoenicurus caeruleocephala)
 kopciuszek zwyczajny (Phoenicurus ochruros)

Filmy, w tym seriale i spektakle telewizyjne 
 Kopciuszek – film radziecki z 1947 roku
 Kopciuszek – amerykański film animowany z 1950 roku
 Kopciuszek – spektakl telewizyjny z 1987 roku w reżyserii Andrzeja Maj
 Kopciuszek – radziecki film animowany z 1979 roku
 Kopciuszek II: Spełnione marzenia – amerykański film animowany  z 2002 roku
 Kopciuszek III: Co by było, gdyby... – amerykański film animowany  z 2007 roku
 Kopciuszek – film animowany z 1994 roku
 Kopciuszek – serial animowany z 1996 roku
 Kopciuszek – australijski film animowany z 1996 roku
 Kopciuszek – film amerykański z 1997 roku
  (Cinderella) – brytyjski film telewizyjny z 2000 roku
 Historia Kopciuszka – film z 2004 roku
 Kopciuszek – spektakl telewizyjny z 2005 roku w reżyserii Krystyny Jandy 
 Kopciuszek – serial telewizyjny z 2006 roku
 Kopciuszek: Roztańczona historia – film z 2008 roku
 Kopciuszek: W rytmie miłości – film z 2011 roku
 Kopciuszek – film niemiecki z 2011 roku 
 Kopciuszek – amerykański film z 2015 roku
 Kopciuszek – amerykański film z 2021 roku
 Kopciuszek – album zespołu Mister Dex z 1995 roku
Kurczatow

Igor Kurczatow –  radziecki fizyk jądrowy
 Kurczatow – miasto w Rosji
 Kurczatow – miasto w Kazachstanie
 stosowana do roku 1997 nazwa pierwiastka rutherford
Kulomb

Kulomb (C) – jednostka ładunku elektrycznego w układzie SI (jednostka pochodna układu SI). Nazwa kulomb pochodzi od nazwiska francuskiego uczonego Charles Coulomb.

Definicja 
1 kulomb (1 C) to ładunek elektryczny przenoszony w czasie 1 sekundy (1 s) przez prąd o natężeniu wynoszącym 1 amper (1 A):

 

Może być też wyrażony przy użyciu pojemności i napięcia, gdzie 1 kulomb jest równy iloczynowi jednego farada i jednego wolta

Objaśnienia 
Jeden kulomb jest z definicji ampera wielokrotnością ładunku elementarnego (ładunku elektronu):
 

Kulomb jest także jednostką strumienia indukcji elektrycznej.

Jego odpowiednikiem w układzie miar CGS jest franklin (Fr)

Zobacz też 

 amperogodzina
 prawo Coulomba

Przypisy 

Elektryczność
Jednostki pochodne SI
Jednostki SI pochodzące od nazwisk
Kalkomania

Kalkomania – technika zdobnicza obejmująca druk na specjalnym papierze, którego obraz jest przeznaczony do przeniesienia na inną powierzchnię. Wynalezienie tej techniki ok. 1750 roku przypisuje się Simonowi François Ravenetowi – francuskiemu grawernikowi, który wyemigrował do Anglii. Kalkomania może być sucha, wodna, ceramiczna itp.
Kalkomanie zazwyczaj drukuje się przy pomocy techniki druku zwanej sitodrukiem. Kalkomania jest bardziej zaawansowaną techniką dekupażu.

Kalkomania jest bardzo popularna w modelarstwie redukcyjnym, jako metoda nanoszenia na budowane miniatury wszelkich oznaczeń, symboli, napisów eksploatacyjnych itp.

Zobacz też 
 DTP
 przegląd technik zdobniczych

Zdobnictwo
Materiały i przybory modelarskie
Kubuś (samochód pancerny)

„Kubuś“ – samochód pancerny konstrukcji polskiej, zbudowany i użyty w czasie powstania warszawskiego. Z uwagi na jego przeznaczenie, był to właściwie transporter opancerzony.

Opis 
Decyzja o budowie pojazdu została podjęta 8 sierpnia 1944 roku. Samochód powstał w warsztacie samochodowym Stanisława Kwiatkowskiego na rogu ulic Tamka i Topiel. Szefem zespołu budującego pojazd był Józef Fernik ps. Globus. „Kubuś” został pomalowany przez Stanisława Kopfa ps. Malarz w brązowo-szare łaty.

23 sierpnia 1944 roku razem z transporterem „Jaś” (przemianowanym później na „Szarego Wilka”) wziął udział w ataku na Uniwersytet Warszawski. Drugi atak na uniwersytet − również nieudany − został przeprowadzony 2 września 1944 roku.

6 września 1944 roku, po wyczerpaniu się zapasów amunicji w czasie osłaniania odwrotu powstańców z Powiśla, pojazd został unieruchomiony i spalony. Przed spaleniem wymontowano z niego karabin maszynowy. Wyprowadzenie „Kubusia” z Powiśla uniemożliwiły barykady przegradzające ulice.

Po wojnie kadłub pojazdu (bez podwozia) przetransportowano do Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. W 1967 roku z inicjatywy Józefa Fernika został on wyremontowany; zamontowano w nim wtedy podwozie pochodzące z radzieckiej ciężarówki. W latach 90. został − niezgodnie z oryginałem − pomalowany w ciemnoszare łaty na jaśniejszym tle. W związku z 60. rocznicą powstania w pracowni Juliusza Siudzińskiego wykonano także replikę „Kubusia”, która od lipca 2004 jest eksponowana na terenie Muzeum Powstania Warszawskiego.

Dane taktyczno-techniczne 
 Podwozie: samochód ciężarowy Chevrolet model 157 o ładowności 3 ton wytwórni Samochodów „Lilpop, Rau i Loewenstein” S.A. w Warszawie. Właścicielem auta była elektrownia.
 Załoga: dowódca (plut. pchor. Tadeusz Zieliński „Miś”), kierowca, 10 żołnierzy desantu; w skład załogi pojazdu wchodził m.in. jako strzelec pisarz Krzysztof Boruń.
 Uzbrojenie: rkm DP kal. 7,62 mm, miotacz ognia wzór K, granaty ręczne oraz broń osobista desantu.
 Konstruktor: Walerian Bielecki ps. „Jan”.

Zobacz też 
 Tank Piłsudskiego
 Kresowiec

Przypisy

Bibliografia 
 Jan Tarczyński, Pojazdy Armii Krajowej w Powstaniu Warszawskim, Warszawa, Wydawnictwo Komunikacji i Łączności 1994,  s. 38-49.
 Jan Tarczyński, „Kubuś” Pancerka Powstańczej Warszawy, Warszawa, ZP Grupa Sp z o.o. 2008.
 Antoni Ekner, Samochód pancerny „Kubuś” 1944, Warszawa 2008.

Linki zewnętrzne 

Pojazdy powstańców warszawskich
Polskie samochody pancerne
Klodiusz Albinus

Klodiusz Albinus, Klodiusz Albin (łac. Decimus Clodius Septimius Albinus) (ur. ok. 150, zm. 19 lutego 197) – był namiestnikiem Brytanii. Cesarz rzymski w latach 196–197 – uzurpator mianowany przez wojska w Brytanii.

1 stycznia 193 roku, zaraz po zabójstwie Kommodusa, cesarzem obwołano prefekta Rzymu, Pertynaksa. Ten jednak został zamordowany przez pretorianów po trzech miesiącach, 28 marca. Tytuł cesarski kupił Dydiusz Julian obiecując każdemu z pretorianów 25 tys. sesterców. Na wieść o tym wojska w prowincjach obwołały cesarzami swoich dowódców: Syria Pescenniusza Nigra, a Panonia Septymiusza Sewera. Obie armie ruszyły na Rzym.

1 czerwca, gdy Septymiusz Sewer dotarł w pobliże Rzymu, Dydiusz również został zamordowany. Skutkiem tego było zdemobilizowanie zdeprymowanej gwardii pretoriańskiej przez Sewera i wcielenie na ich miejsce legionistów. Zanim w pierwszych dniach lipca ruszył na wschód, Sewer zneutralizował i tak niezbyt silnego militarnie Albinusa propozycją adopcji i nadaniem mu tytułu cezara, czyli młodszego współwładcy.

W roku 194 Septymiusz Sewer pokonał armię Pescenniusza, który poniósł śmierć w Antiochii. W 196 roku wojska Sewera zdobyły Bizancjum, ale musiał on przerwać kampanię gdy dowiedział się, że brytańskie legiony obwołały cesarzem Klodiusza Albinusa, który po odkryciu wrogich wobec niego zamiarów Sewera przerzucił swe wojska na kontynent i po przejściu na jego stronę Galii, swą kwaterę wojenną umieścił w jej stolicy Lugdunum (dzisiejszy Lyon). W bitwie stoczonej pod tym miastem Sewer odniósł zwycięstwo, a Klodiusz popełnił samobójstwo.

Bibliografia 
 
 

Cesarze rzymscy
Konsulowie Cesarstwa Rzymskiego
Rzymscy namiestnicy Brytanii
Urodzeni w II wieku
Zmarli w 197
Kongo Belgijskie

Kongo Belgijskie – belgijska kolonia w centralnej Afryce, w dorzeczu rzeki Kongo, która istniała do roku 1960. Ten teren był rejonem belgijskiej ekspansji już od 1877. Jednak formalnie nie należał on do Belgii, lecz do jej króla Leopolda II. Jego własne państwo Wolne Państwo Kongo było ośrodkiem pozyskania kauczuku. Monarcha stosował tam makabryczne środki aby przyśpieszyć pozyskanie kauczuku. Dopiero w 1908, po serii kampanii przeciwko zbrodniom popełnianym w Kongu władca zdecydował się na sprzedanie tego rejonu Belgii. Kolonia uzyskała niepodległość w 1960, a jej obecna nazwa to Demokratyczna Republika Konga. Belgów do ekspansji w Kongu nakłoniły jego bogactwa: kauczuk i kość słoniowa.

Demografia 
W roku 1950 Kongo Belgijskie liczyło nieco ponad 11,5 mln mieszkańców. Przy powierzchni wynoszącej 2 343 930 km² dawało to zaludnienie na poziomie 4,9 osoby na km². Podział etniczny przedstawiał się następująco:
 Ludność tubylcza – 11,5 mln (99,4% populacji)
 Biali – 60 tys. (0,6% populacji)

Gubernatorzy generalni Konga Belgijskiego 
 Théophile Wahis (1908–1912)
 Félix Alexandre Fuchs (1912–1916)
 Eugène Joseph Marie Henry (1916–1921)
 Maurice Eugène Auguste Lippens (1921–1923)
 Martin Joseph Marie René Rutten (1923–1927)
 Auguste Constant Tilkens (1927–1934)
 Pierre Marie Joseph Ryckmans (1934–1946)
 Eugène Jacques Pierre Louis Jungers (1946–1952)
 Léon Antoine Marie Pétillon (1952–1958)
 Henri Arthur Adolf Marie Christopher Cornelis (1958–1960)

Zobacz też 
 Kongo (Republika Konga)
 Królestwo Kongo
 język kongo
 Królewskie Muzeum Afryki Środkowej

Przypisy 

Historia kolonialna Belgii
Historia Demokratycznej Republiki Konga
Państwa historyczne w Afryce
Kolonie
Kurant

kurant – melodia wygrywana przez mechanizmy pozytywkowe znajdujące się w zegarach; także sam zegar lub sam mechanizm, wygrywający takie melodie (często staropolskie); zobacz też: carillon
 kuranty – toasty lub śpiewy wiwatowe (staropolskie) por. Zygmunt Gloger Encyklopedia Staropolska hasła: kurant, zdrowia
 kuranty – wojskowe sygnały na trąbkę (staropolskie) porównaj Partytura dla trembaczów rożnego woyskowego kurantu, Biblioteka Kórnicka PAN (BK 2102/2, k. 124)
 kurant (courante):
 Courante – francuski taniec dworski.
 Courante – forma muzyczna.

Zobacz też 
 Aria z kurantem – „Arię z kurantem” śpiewa w trzecim akcie Strasznego dworu Moniuszki jeden z bohaterów tej opery, Stefan. Sam zaś kurant (melodia wygrywana przez zegar) z tej arii jest ośmiotaktowym polonezem.

Przypisy
Kraina historyczna

Kraina historyczna – region, obejmujący obszary powiązane wspólną (często przez kilkaset lat) historią, tradycją i kulturą, niekiedy także więzami gospodarczymi. Układ krain historycznych jest zwykle niezależny od aktualnego podziału terytorialnego.

Opis 
Na pojęcie krainy historycznej składa się szereg czynników, z których do najważniejszych zalicza się:
 czynnik etniczny – rezultat osadnictwa, które dało podłoże pierwotnej organizacji prawno-społecznej danego terytorium
 czynnik polityczny – określający ramy przestrzenne organizującej dane terytorium władzy politycznej
 czynnik kościelny – organizujący wtórnie terytorium krainy dla celów organizacji kościelnej.

Zobacz też 
 Krainy historyczne w Polsce

Przypisy
Konwersja α

Konwersja α – operacja w rachunku lambda polegająca
na zamianie zmiennej określanej przez lambdę oraz wszystkich jej wystąpień
w wyrażeniu pod lambdą, na inną, nie kolidującą z żadną z lambd zewnętrznych lub wewnętrznych.

Przykłady prawidłowych konwersji α:
 
 

Przykłady nieprawidłowych konwersji α:
 
 

Konwersja α jest trywialna, jest jednak ważna, gdyż pozwala unikać kolizji zmiennych.

Zobacz też 
 redukcja β

Rachunek lambda
Karagen

Karagen (CGN) − rodzaj polisacharydów ekstrahowanych z czerwonych wodorostów zawierających w swej strukturze liczne grupy siarczanowe. Stanowią surowiec spożywczy używany do wytwarzania galaret i żeli. W jego skład wchodzi przede wszystkim śluz, którego głównym składnikiem jest karagenina, a także inne polisacharydy i niewielkie ilości jodu oraz bromu. Karagen odznacza się dużą aktywnością biologiczną (jest m.in. immunostymulatorem). Surowcem do produkcji karagenu jest chrząstnica kędzierzawa, krasnorost określany potocznie jako mech irlandzki (Chondrus crispus).

Symbol karagenu jako dodatku do żywności to E407.

Zastosowanie 
Karagen jest wykorzystywany w przemyśle spożywczym w charakterze substancji zagęszczającej, a także stabilizującej zawiesiny i emulsje. Jest on używany m.in. w celu zmniejszenia sedymentacji kakao, mleka skondensowanego oraz innych napojów. Karagen jest stosowany również jako czynnik żelujący przy wyrobie dżemów i deserów o zmniejszonej zawartości cukru. Roztwory zawierające powyżej 3% karageniny tworzą po oziębieniu żele, które po lekkim ogrzaniu przechodzą w stan płynny. Surowiec wykorzystywany jest również w przemyśle farmaceutycznym jako środek śluzowy, powlekający i osłaniający, również jako emulgator i środek spęczniający w preparatyce farmaceutycznej.Zawarte w wysuszonych plechach karageniny są używane w chorobie wrzodowej.

Toksyczność 
Karagen wykorzystywany jest w przemyśle spożywczym i farmaceutycznym i powszechnie uważany jest za nieszkodliwy. Jednak jego rola w metabolizmie i fizykochemia nie zostały jeszcze (2018) w pełni zbadane.

Przypisy 

Chemiczne dodatki do żywności
Algologia
Kabaret (film)

Kabaret (ang. Cabaret) – amerykański musical filmowy z 1972 roku w reżyserii Boba Fosse, z Lizą Minnelli i Michaelem Yorkiem w rolach głównych.

Scenariusz filmu napisała Jay Presson Allen w oparciu o musical Cabaret Joe Masteroffa, sztukę I Am a Camera Johna Van Drutena oraz książkę Berlin Stories Christophera Isherwooda.

Słynny polski plakat reklamujący film stworzył Wiktor Górka.

Obsada 
 Liza Minnelli jako Sally Bowles
 Michael York jako Brian Roberts
 Joel Grey jako Mistrz Ceremonii
 Helmut Griem jako Maximilian von Heune
 Fritz Wepper jako Fritz Wendel
 Marisa Berenson jako Natalia Landauer
 Elisabeth Neumann-Viertel jako Fraulein Schneider

Opis filmu 
Film jest opowieścią o romansie amerykańskiej piosenkarki i gwiazdy kabaretu oraz brytyjskiego pisarza wplecioną w atmosferę ostatnich dni Republiki Weimarskiej. Film głośny również z powodu ścieżki dźwiękowej – wiele utworów muzycznych stało się przebojami i to nie tylko z powodu melodii, ale i aranżacji. Dużą popularność zyskała piosenka stanowiąca główny motyw muzyczny filmu w wykonaniu Lizy Minnelli (muzyka: John Kander, słowa: Fred Ebb).

Ścieżka muzyczna 
Wszystkie utwory autorstwa Johna Kandera i Freda Ebba.
 Willkommen - wyk. Joel Grey
 Mein Herr - Liza Minnelli
 Tiller Girls - Joel Grey
 Maybe This Time - Liza Minnelli
 Money, Money - Joel Grey i Liza Minnelli
 Two Ladies - Joel Grey
 Heiraten - Greta Keller
 Tomorrow Belongs To Me - Mark Lambert
 If You Could See Her - Joel Grey
 (Life is a) Cabaret - Liza Minnelli

Nagrody 
Film został w 1972 roku wyróżniony 8 statuetkami Oscara za: reżyserię, najlepszą pierwszoplanową rolę żeńską, najlepszą drugoplanową rolę męską, zdjęcia, scenografię, muzykę, montaż i dźwięk.

Odniesienia w kulturze popularnej 
 Utwór Piwa smak wykonany przez Ferdka na Festiwalu Pieśni Piwnej Browar w odcinku „Browar z kominem” sitcomu Świat według Kiepskich jest parodią Money, Money.

Zobacz też 
 lista stu najlepszych amerykańskich filmów według AFI

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 
 

Amerykańskie dramaty filmowe
Amerykańskie filmy muzyczne
Amerykańskie filmy z 1972 roku
Amerykańskie musicale filmowe
Filmowe adaptacje utworów Christophera Isherwooda
Filmowe adaptacje utworów Johna van Drutena
Filmy kręcone w Berlinie
Filmy kręcone w Dolnej Saksonii
Filmy kręcone w Lubece
Filmy kręcone w Monachium
Filmy nagrodzone Złotym Globem dla najlepszego filmu komediowego lub musicalu
Filmy w National Film Registry
Filmy w reżyserii Boba Fosse
Filmy wyróżnione nagrodą BAFTA dla najlepszego filmu
Filmy nagrodzone Oscarem za najlepsze zdjęcia
Filmy nagrodzone Oscarem za najlepszy montaż
Ketman

Ketman ( kitmān „ukrywanie, zatajanie”) – w islamie oznacza warunkowe zwolnienie z okazywania wiary, możliwe do zastosowania tylko w skrajnych przypadkach (przymusu lub zagrożenia). W krańcowej formie umożliwia pozorne wyparcie się wiary (apostazja w sensie ogólnym, a ridda w islamie).

Zobacz też 
 takijja

Przypisy 

Islam
Kameleon (ujednoznacznienie)

Zoologia
 kameleon – zwierzę (gad)

 Astronomia
 Kameleon – gwiazdozbiór

 Literatura
 Kameleon – powieść Rafała Kosika, laureatka Nagrody im. Janusza A. Zajdla 
 Kameleon – opowiadanie Antona Czechowa
 Kameleon – seria wydawnicza oficyny Zysk i S-ka

 Kinematografia
 Kameleon – amerykański serial telewizyjny stacji NBC z lat 1996–2000
 Kameleon – polski film z 2001 w reżyserii Janusza Kijowskiego
 Kameleon – polski serial telewizyjny TVP z roku 2001
 Kameleon – amerykański film z 1995 w reżyserii Michaela Pavone'a

 Muzyka
 Kameleon – polski zespół muzyczny, powstały we Wrocławiu i działający w latach 1978–1979
 Kameleon – polski zespół muzyczny, którym kieruje Hadrian Filip Tabęcki
 Kameleon – album polskiego duetu raperskiego OlsenFu
 Kameleon Records – polskie wydawnictwo muzyczne 

 Gry
 Kameleon – gra komputerowa czeskiego studia Silver Wish Games (obecnie 2K Czech)

 Inne
 Kameleon – zabytkowy dom towarowy we Wrocławiu
Kamehameha I

Kamehameha I, właściwie Kalani Paiʻea Wohi o Kaleikini Kealiʻikui Kamehameha o ʻIolani i Kaiwikapu kaui Ka Liholiho Kūnuiākea (ur. ok. 1758, zm. 8 maja 1819) – przywódca jednego z wielu królestw hawajskich, doprowadził do ich zjednoczenia w 1810 i został pierwszym królem Królestwa obejmującego cały archipelag. Założył dynastię panującą do 1874 roku; ostatnim władcą z dynastii był Kamehameha V).

Zakończył wojny domowe i wprowadził jednakowe prawo. Był inicjatorem handlu z Europą i USA. W uznaniu jego zasług, jeden z jego następców, Kamehameha V, ustanowił dzień króla Kamehameha I. Święto to Hawajczycy obchodzą 11 czerwca każdego roku.

Relację z ostatnich chwil życia i pogrzebu Kamehamehy I przytoczył Mark Twain w autobiograficznej powieści „Pod gołym niebem”.

Bibliografia 
Rulers.org

Władcy Hawajów
Urodzeni w 1758
Zmarli w 1819
Konsulat (Francja)

Konsulat – okres rządów we Francji od zamachu 18 brumaire’a roku VIII (9 listopada 1799) zorganizowanego przez Napoleona Bonapartego do czasu wprowadzenia przez Napoleona I Cesarstwa 18 maja 1804 (uchwalenie cesarstwa przez Senat; 2 grudnia 1804 Napoleon się koronuje). Konsulat jest tym samym określeniem najwyższego organu władzy publicznej we Francji tego okresu, pełniącego funkcję głowy państwa i rządu. Władzę sprawowali wówczas trzej konsulowie z kadencją dziesięcioletnią. Faktyczne władza spoczywała na pierwszym konsulu – Napoleonie (po plebiscycie w 1802 dożywotni konsul), dwóch pozostałych konsulów miało głos doradczy.

Konsulowie 
 Pierwszy Konsul:
 Napoleon Bonaparte (9 listopada 1799 – 18 maja 1804; od 1802 konsul dożywotni)
 Drugi Konsul:
 Emmanuel-Joseph Sieyès (9 listopada 1799 – 24 grudnia 1799)
 Jean-Jacques Régis Cambacérès (27 grudnia 1799 – 18 maja 1804)
 Trzeci Konsul:
 Roger Comte de Ducos (9 listopada 1799 – 27 grudnia 1799)
 Charles François Lebrun (27 grudnia 1799 – 18 maja 1804)

Instytucje francuskie okresu konsulatu 
W okresie Konsulatu powstały instytucje i urzędy, które przyczyniły się do unowocześnienia państwa i które utrzymują się we Francji – choć nie bez zmian – do dziś: Bank Francji, Rada Stanu, prefekci, podprefekci, merowie, Kodeks Napoleona.

Przypisy 

Rewolucja francuska
Kolegialne głowy państwa
Kopiec

kopiec (architektura)
 kopiec (informatyka)
 kopiec (rolnictwo)

Miejscowości i ich części w Polsce 
 Wg TERYT jest ich 22, w tym 7 podstawowych
 Kopiec – część miasta Wisła
 Kopiec – przysiółek wsi Rzędziszowice w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Zawonia
 Kopiec – część wsi Więsławice-Parcele w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Kowal
 Kopiec – część wsi Kołdrąb w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Janowiec Wielkopolski
 Kopiec – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Annopol 
 Kopiec – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Żelechlinek 
 Kopiec – osada w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Ostrówek
 Kopiec – część wsi Młyńczyska w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Łukowica
 Kopiec – część wsi Klecza Dolna w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Wadowice
 Kopiec – część wsi Oblin w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie
 Kopiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Kazanów 
 Kopiec – część wsi Murów w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Murów
 Kopiec – część wsi Medynia Łańcucka w woj. podkarpackim, w pow. łańcuckim, w gminie Czarna
 Kopiec – część wsi Kielanówka w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Boguchwała
 Kopiec – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Sztabin 
 Kopiec – część wsi Smolany Dąb w woj. podlaskim, w pow. sejneńskim, w gminie Krasnopol
 Kopiec – część wsi Mazańcowice w woj. śląskim, w pow. bielski, w gminie Jasienica
 Kopiec – część wsi Hażlach w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Hażlach
 Kopiec – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Kłobuck 
 Kopiec – część wsi Syrynia w woj. śląskim, w pow. wodzisławskim, w gminie Lubomia
 Kopiec – część wsi Radziechowy w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Radziechowy-Wieprz
 Kopiec – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Iwaniska

Wzniesienia 
 Kopiec – szczyt w Beskidzie Niskim (Góry Grybowskie)
 Kopiec – szczyt w Beskidzie Niskim (Wzgórza Rymanowskie)
 Kopiec – szczyt w Beskidzie Wyspowym
 Kopiec – szczyt w Beskidzie Żywieckim
 Kopiec – szczyt w Gorcach
 Kopiec – szczyt na Pogórzu Orawskim na Słowacji
 Kopiec – szczyt w Sudetach
 Kopiec – wzniesienie w Będkowicach w woj. małopolskim

Ludzie 
 Iwan Kopiec – radziecki generał
 Marcin Kopiec – działacz narodowy, pisarz, poeta ludowy, badacz dziejów Śląska

Linki zewnętrzne
Kwisa

Kwisa () – rzeka w południowo-zachodniej Polsce, płynie przez województwo dolnośląskie i lubuskie, lewy (najdłuższy) dopływ Bobru, długość 126,8 km, powierzchnia zlewni 1026 km² (z czego na terenie kraju 994,9 km²), źródła na wysokości ok. 1020 m n.p.m., ujście – ok. 110 m n.p.m.

Płynie przez Pogórze Izerskie i kompleks leśny Borów Dolnośląskich. Zasila Bóbr w okolicach Żagania. Od Świętoszowa na 5,5 km odcinku stanowi granicę między województwami dolnośląskim i lubuskim.

Opis 
Wypływa z północnych zboczy Izerskich Garbów (Wysoki Grzbiet Gór Izerskich). Płynie głęboko wciętą doliną pomiędzy Wysokim Grzbietem a Grzbietem Kamienickim na północny zachód. W Świeradowie skręca na północny wschód (NNE). W Krobicy – Orłowicach opuszcza Góry Izerskie, nie zmieniając kierunku. Płynie przez Pogórze Izerskie. W Gryfowie Śląskim skręca na zachód, a w Leśnej na północ z lekkim odchyleniem ku wschodowi (NNE). W głębokiej, wąskiej i krętej dolinie między Gryfowem a Leśną wybudowano dwie zapory i utworzono malownicze jeziora. Za Nowogrodźcem skręca na północ i wpływa na Nizinę Śląsko-Łużycką. W jej obrębie płynie przez Bory Dolnośląskie, a następnie przez Równinę Szprotawską. w obrębie której wpada do Bobru.

Dopływy 
Najważniejszymi dopływami są:

Miejscowości 
Ważniejsze miejscowości leżące nad Kwisą: Świeradów-Zdrój, Mirsk, Gryfów Śląski, Leśna, Lubań i Nowogrodziec.

Historia 

Jeszcze w pierwszej połowie XX wieku w rzece żyły małże perłoródki, z których pozyskiwano perły. Muszle wykorzystywano do przyrządzania leczniczego proszku. Z powodu zanieczyszczenia po 1945 roku małże były spotykane coraz rzadziej, wreszcie wymarły.

Po włączeniu rzeki w granice Polski w 1945 przez krótki czas używano równolegle nazwy Gwizd.

Jeziora zaporowe 
W początkach XX wieku powstały na niej dwa sztuczne zbiorniki retencyjne: Jezioro Złotnickie i Jezioro Leśniańskie.

Infrastruktura 
Nad rzeką (jako nad jedną z niewielu rzek w kraju) prowadzą dwie autostrady: A4 i A18.

Przez Kwisę przerzuconych jest 7 mostów kolejowych:

Przypisy

Bibliografia

Zobacz też 
 Zamek Czocha
 Zamek w Kliczkowie
 Łużyce
 Dolny Śląsk
 Ławszowa
 Rzeki Polski

Potoki Gór Izerskich
Potoki Pogórza Izerskiego
Łużyce
Kuchnia

kuchnia – pomieszczenie w domu lub w mieszkaniu, w którym znajdują się urządzenia do przyrządzania potraw
kuchnia – charakterystyczny dla danego kraju, regionu, okresu, grupy społecznej itp. sposób, styl przyrządzania potraw
 sztuka kulinarna
 kuchnia, kuchenka – urządzenie będące źródłem ciepła potrzebnego do przyrządzania jedzenia:
 kuchnia węglowa
 kuchnia gazowa
 kuchnia elektryczna
 kuchnia mikrofalowa
 kuchnia polowa
 duchówka (miejsce do przechowywania ugotowanych potraw, aby nie wystygły).

geografia

 Kuchnia – wieś w woj. pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Gniew
 Kuchnia – jezioro w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, w gminie Rogóźno

kultura
 Kuchnia – program edukacyjny Wiktora Niedzickiego popularyzujący fizykę, emitowany w latach 90. w TVP1
 Kuchnia – serial telewizyjny emitowany od roku 2021 w Polsacie
 „Kuchnia” – czasopismo o tematyce kulinarnej ukazujące się od stycznia 1995 i wydawane przez Wydawnictwo Agora SA (wcześniej przez Prószyński i S-ka)
 Kuchnia – powieść, japońskiej pisarki Banany Yoshimoto

Zobacz też 

 kambuz
 garkuchnia
Komora

Komora – staropolskie określenie pomieszczenia magazynowego, w szczególności spiżarni, a także jako miejsce poboru cła (komora celna).

Obecnie stosowane głównie w złożeniach:

elementy silnika spalinowego:
 komory spalania: daszkowa, klinowa, polisferyczna, półkolista, rakiety, silnika wysokoprężnego, wanienkowa, wstępna, wirowa

elementy uzbrojenia:
 komora bombowa, minowa, nabojowa, zamkowa, spustowa

komory anatomiczne:
 komora tylna oka, przednia oka, mózgu, serca, przyusznic, Vergi, Arancjusza

pomiarowe i robocze:
 komora dyfuzyjna, jonizacyjna, Wilsona (mgłowa, kondensacyjna), pęcherzykowa – do badania śladów cząstek elementarnych
 komora chromatograficzna – do chromatografii cienkowarstwowej lub bibułowej
 komora laminarna – do pracy laboratoryjnej w warunkach sterylnych
 komora klimatyczna – do testów klimatycznych
 komora bezodbiciowa, rewerberacyjna – do badania pól elektromagnetycznych
 komora gorąca,  rękawicowa do prac z materiałami radioaktywnymi i niebezpiecznymi
 komora diamentowa – do wytwarzania ekstremalnie wysokich ciśnień
 komora bezcieniowa – do fotografii
 komora Lindnera – do badania pod mikroskopem żywych mikroorganizmów

stosowane w medycynie, astronautyce, ratownictwie:
 komora inhalacyjna – do podawania leków
 komora niskich ciśnień – do badania pilotów i astronautów
 komora hiperbaryczna – do leczenia choroby wysokościowej
 komora dekompresyjna – medycyna, nurkowanie
 komora ratunkowa McCanna – do łodzi podwodnych
 komora imersyjna – do symulacji stanu nieważkości
 komora ciszy – do treningu astronautów

inne:
 komora wulkaniczna
 komora gazowa
 komora grobowa
 komora lęgowa

 Komora Cieszyńska – majątek książąt cieszyńskich
 Komora – dzielnica Sławkowa
 Komora – część wsi Łuszków w województwie lubelskie, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Horodło
 Komora – wieś w Chorwacji, w żupanii sisacko-moslawińskiej, w gminie Dvor
 Komora – amerykański thriller prawniczy

Zobacz też 
 komórka
Klauzula (matematyka)

Klauzula – zbiór formuł logicznych. Klauzulę nazywamy prawdziwą wtedy i tylko wtedy, gdy alternatywa jej formuł logicznych jest prawdziwa. Klauzula pusta jest zawsze fałszywa.

Definicja formalna 
 Klauzulę zapisujemy jako:  gdzie  są formułami logicznymi, dla 

 W szczególnym przypadku 

 Przykład
Klauzula {p, ¬r,q} jest prawdziwa, gdy co najmniej jedna z formuł p, ¬r, q ma wartość logiczną 1.

Zobacz też 
 klauzula dualna
 klauzula Horna

Logika matematyczna
Klauzula Horna

Klauzula Horna () – klauzula, w której co najwyżej jeden element jest niezanegowany. Przykładami takich klauzul są {p,¬r,¬q} i {¬r,¬q}.

Klauzule Horna zapisuje się zwykle w postaci implikacyjnej:
 p ← r ∧ q
 ← r ∧ q

albo w prologowskiej:
 p :- r, q
 :- r, q

Klauzule Horna są używane w programowaniu logicznym (na przykład w Prologu). Wykorzystywane są również do reprezentowania wiedzy w systemach eksperckich, ponieważ spełniają ważną właściwość:

klauzula
 

jest równoważna
 

Można wyróżnić trzy rodzaje klauzul Horna:
 klauzula pusta, niezawierająca literałów i oznaczająca prawdziwą wartość false, jest nazywana klauzulą zatrzymania,
 klauzula niezawierająca pozytywnego literału i zawierająca jeden lub więcej negatywnych literałów, jest nazywana klauzulą celu,
 klauzula zawierająca dokładnie jeden pozytywny literał i zero lub więcej negatywnych literałów, jest nazywana deklaracją procedury. Pozytywny literał określa się jako nazwa procedury, a negatywne literały to ciało procedury.

Zobacz też 
 klauzula
 klauzula dualna

Przypisy 

Logika matematyczna
Algorytm symetryczny

Algorytm symetryczny (inne nazwy: algorytm konwencjonalny, algorytm z kluczem tajnym, algorytm z pojedynczym kluczem, algorytm z jednym kluczem) – algorytm kryptograficzny, który do szyfrowania i deszyfrowania tekstu jawnego wykorzystuje te same klucze. W przypadku, gdy do szyfrowania i deszyfrowania wykorzystywane są różne klucze, to jest możliwe wyznaczenie klucza szyfrującego z deszyfrującego i odwrotnie. Ujawnienie jednego z kluczy umożliwia odtworzenie zaszyfrowanej wiadomości.

Kategorie algorytmów symetrycznych 
Algorytmy symetryczne możemy podzielić na dwie główne kategorie:
 algorytmy strumieniowe – zwane także potokowymi; algorytmy te przetwarzają wiadomość po jednym bicie
 algorytmy blokowe – przetwarzają wiadomość blokami bitów.

Zobacz też 
 AES
 DES
 Kryptografia asymetryczna

Przypisy 

Algorytmy kryptograficzne
Klasa

Określenie klasa ma kilka odrębnych znaczeń, jednak większość odnosi się do wyniku podziału czegoś na elementy lub podzbiory:

 Szkolnictwo
 klasa – termin w szkolnictwie oznaczający jedno z trzech pojęć:
 poziom nauczania uczniów, zwykle uzależniony od ich wieku
 o grupie uczniów uczęszczających razem na większość zajęć
 pomieszczenie, w którym odbywa się nauczanie

 Nauki ścisłe
 klasa – w informatyce pojęcie paradygmatu programowania obiektowego
 klasa – w biologii element systematyki roślin i zwierząt (zob. klasyfikacja biologiczna)
 klasa – w chemii i fizyce zbiór elementów lub zjawisk mających wspólną cechę (np. klasa związków organometalicznych lub klasa przemian adiabatycznych)
 klasa – w matematyce „obiekt”, do którego należą zbiory spełniające pewną formułę; istnieją klasy niebędące zbiorami (np. klasa wszystkich zbiorów)
 klasa abstrakcji – w matematyce element podziału zbioru za pomocą relacji równoważności (zob. warstwa)

 Transport
 klasa okrętu – grupa okrętów o zbliżonym przeznaczeniu, wielkości, cechach konstrukcyjnych i właściwościach bojowych
 klasa – w żeglarstwie kategoria jachtów, łodzi lub desek windsurfingowych o zbliżonych parametrach startujących w regatach
 klasa kolei
 klasa samochodu

 Pozostałe
 Klasa – amerykański film z 1983
 Klasa – francuski dramat obyczajowy z 2008, laureat LXI Festiwalu Filmowego w Cannes
 klasa – w miernictwie pojęcie określające dokładność pomiaru lub tolerancję wykonania
 klasa nominalna – jednostka klasyfikacji rzeczowników w niektórych językach
 klasa społeczna
 klasa energetyczna
 klasa ziemi
 klasa odznaczenia (orderu, medalu, krzyża, gwiazdy)
 klasa rozgrywkowa w sporcie
 klasa postaci w grach fabularnych

Zobacz też 
 kategoria systematyczna