I wiek

I wiek – pierwsze stulecie umownej „naszej ery”, trwające od 1 do 100 roku. Nastąpił po I wieku p.n.e., a przed II wiekiem. W chronologii nie występuje rok zerowy, ani zerowy wiek.

Lata: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100

Urodzili się 

 około 5–10 – Paweł z Tarsu
 około 50 – Plutarch, grecki pisarz i filozof
 około 55 – Tacyt, rzymski historyk
 około 69 – Swetoniusz, rzymski historyk
 około 100 – Klaudiusz Ptolemeusz, grecki uczony

Zmarli 

 14 – Oktawian August, pierwszy cesarz rzymski
 17 – Tytus Liwiusz, rzymski historyk
 17 lub 18 – Owidiusz, rzymski poeta
 30/33 – Jezus Chrystus
 64/67 – Piotr Apostoł
 79 – Pliniusz Starszy, zginął podczas obserwacji erupcji Wezuwiusza
 około 80 – Maciej Apostoł

Wydarzenia w Europie 
2–8 – Owidiusz tworzył Metamorfozy
6 - Cesarz Oktawian August nakazuje organizację pierwszej w historii straży pożarnej, Militia Vigilum.
 4 – Rzymianie wkroczyli do Germanii
 9
 klęska Rzymian w Lesie Teutoburskim (zagłada 3 legionów)
 ustalenie granicy imperium rzymskiego na Renie
 10 – August zwolnił lekarzy w Rzymie od płacenia podatków
 około 10 – główne drogi w mieście Rzym zaczęto oświetlać pochodniami
 14 – wybudowanie akweduktu Pont du Gard w pobliżu Nîmes
 14–37 – rządy cesarza Tyberiusza
 28 – Fryzowie podnieśli bunt (pierwszy) przeciw władzy Rzymu
 32 – brak żywności wywołał rozruchy w Rzymie
 41 – zabójstwo Kaliguli, nowym władcą Rzymu został Klaudiusz
 43 – Klaudiusz rozpoczął podbój Brytanii, pd. Brytania stała się prowincją rzymską
 około 43 – założenie Londynu
 46 – Tracja stała się prowincją rzymską
 47 – Fryzowie ponownie ujarzmieni przez oddziały rzymskie
 54 – Neron został cesarzem Rzymu
 54–68 – wyprawa rzymskiego ekwity po bałtycki bursztyn (Pliniusz)
 55–58 – wielka wyprawa zbrojna do Armenii
 59 – Neron organizuje igrzyska na wzór grecki
 60 – Boudika, królowa Icenów wznieciła powstanie przeciwko Rzymianom i prorzymsko nastawionym Brytom
 64 – wielki pożar Rzymu, początek prześladowań chrześcijan
 66 – Neron wręcza insygnia królewskie Tiridatesowi, władcy Armenii
 66–67 – podróż Nerona do Grecji (masowy rabunek dzieł sztuki greckiej i ich wywóz do Rzymu)
 67 – Neron nakazał rozpocząć odbudowę świątyni w Delfach
 68 – zabójstwo Nerona, koniec rządów dynastii julijsko-klaudyjskiej, początek wojny domowej
 69 – „rok czterech cesarzy”, ostatecznie cesarzem został Wespazjan, początek dynastii Flawiuszów
 69–70 – powstanie w okręgach rzymskich, zorganizowane przez wodza Batawów – Cyvilisa (zwycięstwo Rzymian)
 około 70–79 – Pliniusz Starszy napisał Historię naturalną
 73 – Wespazjan wprowadził nowy cenzus majątkowy i odnowił skład senatu
 74 – wypędzenie filozofów z Rzymu
 24 sierpnia 79 – wybuch Wezuwiusza zniszczył Pompeje, Herkulanum i Stabie
 80
 najazd Juliusza Agrykoli na Kaledonię
 zakończenie budowy Koloseum, pożar Rzymu
 około 82 – budowa Łuku Tytusa w Rzymie
 84 – Domicjan zakończył odbudowę świątyni w Delfach
 około 84 – Calgacus zjednoczył plemiona Brytów do walki z Rzymianami
 89–102 – powstanie biblioteki Tytusa Flawiusza Pantainosa (Ateny)
 92 – zakończenie budowy pałacu na Palatynie (Rzym)
 95 – ponowne wypędzenie filozofów z Rzymu
 98 – Trajan został cesarzem Rzymu, założył szkołę epikurejską w Atenach
 w Cesarstwie rzymskim zyskał na popularności kult perskiego boga Mitry
 rozkwit misteriów w Eleusis
 stopniowy zanik kultu Hery, Latony, Afrodyty i Artemidy
 rozkwit Aten pod panowaniem rzymskim
 rozwój astrologii i gnostycyzmu
 rozkwit handlu na szlaku bursztynowym
 lwy stały się rzadkością na obszarze Europy Zachodniej

Wydarzenia w Azji 
 2 – ogólnokrajowy spis powszechny w Chinach
 6 – Judea (łącznie z Samarią i Galileą) stała się rzymską prowincją
 9–23 – uzurpacja Wang Manga przerwała 400-letnie panowanie dynastii Han w Chinach
 17 – Kapadocja stała się prowincją rzymską
 18 – najazd Partów na Indie
 około 25 – działalność Jana Chrzciciela
 około 27 – Jezus rozpoczął nauczanie w Galilei
 7 kwietnia 30 – w Jerozolimie umarł na krzyżu Jezus Chrystus
 34–35 – walki wewnętrzne w Partii
 36 – pierwsze wieści o działalności misyjnej chrześcijan
 45–67 – podróże misyjne św. Pawła
 48
 Południowi Xiongnu stali się lennikami Chińczyków
 Sobór Apostolski
 około 50 – w Chinach pojawiła się porcelana
 53 – król Partów Wologazes I zagarnął Armenię
 około 58 – święty Paweł napisał „Listy do Koryntian”
 około 60 – powstało imperium Kuszanów w Azji Środkowej
 60 – wybuchło 10-letnie powstanie Żydów przeciw Rzymianom w Judei
 62 – ukamienowanie Jakuba (brata Jezusa), biskupa Jerozolimy
 wrzesień 70 – Rzymianie zniszczyli Jerozolimę
 około 70 – powstała ewangelia Marka
 78 – Kuszanowie rozpoczęli podboje w Indiach
 około 80 – powstały ewangelie Mateusza i Łukasza
 91 – Chińczycy pokonali Północnych Xiongnu, których państwo przestaje istnieć
 około 100
 obróbka metalu na wyspach Azji Południowo-Wschodniej
 powstała ewangelia Jana
 Zhang Heng skonstruował pierwszy sejsmograf (Chiny)
 Marinos z Tyru opracował siatkę równoleżników i południków, stworzył mapę obejmującą Europę i część Azji (z Chinami włącznie)

Wydarzenia w Afryce 
 1–50 – aleksandryjscy kupcy odbywają podróże handlowe bezpośrednio do Indii
 45 – Rzymianie podbili Mauretanię (jako 2 nowe prowincje włączona do Cesarstwa rzymskiego)
 około 50 – ekspansja terytorialna królestwa Aksum
 około 70 – wczesne chrześcijaństwo dotarło do Aleksandrii
 około 80 – eksperymenty Herona z Aleksandrii z napędem parowym
 Rzymianie wprowadzili wielbłądy do sił porządkowych w Afryce Północnej

Wydarzenia w Ameryce 
 około 1 – początek dominacji kultury Mochica na wybrzeżu Peru
 około 50 – początek szczytowego okresu rozwoju kultury Recuay w Santa Valley w Peru
 około 100 – lud Mochica postawił piramidy Słońca i Księżyca w Peru

Bibliografia 
 

01