VI wiek p.n.e.

VI WIEK P.N.E.

VIII wiek p.n.e. VII wiek p.n.e. VI wiek p.n.e. V wiek p.n.e. IV wiek p.n.e.

Urodzili się 

 około 599 p.n.e. – Wardhamana Mahawira, indyjski filozof, twórca dźinizmu (data sporna lub przybliżona)
 około 563 p.n.e. – Siddhartha Gautama zwany Buddą (data sporna lub przybliżona)
 551 p.n.e. – Konfucjusz, filozof chiński
 około 540 p.n.e. – Heraklit, filozof grecki
 525 p.n.e. – Ajschylos, dramaturg grecki

Zmarli 

 około 600 p.n.e. – Safona, poetka grecka
 585 p.n.e. – Periander, tyran Koryntu
 583 p.n.e. – Zoroaster, perski prorok, twórca zaratusztrianizmu (data tradycyjna)
 580 p.n.e. – Alkajos, poeta grecki
 562 p.n.e. – Nabuchodonozor II, władca Babilonu
 około 560 p.n.e. – Solon, ateński prawodawca
 około 550 p.n.e. – grecki bajkopisarz Ezop
 około 546 p.n.e.
 Tales z Miletu, filozof grecki (data sporna lub przybliżona)
 Krezus, władca Lidii
 Anaksymander, filozof grecki
 około 529 p.n.e. - Cyrus II Wielki, król Persów
 528/527 p.n.e. - Pizystrat, ateński tyran
 około 527 p.n.e. - Wardhamana Mahawira, indyjski filozof, twórca dźinizmu (data sporna lub przybliżona)

Wydarzenia w Europie 
 około 600 p.n.e.
 Tales z Miletu stworzył podstawy nauki i filozofii europejskiej
 Grecy założyli kolonie na Ukrainie, na Krymie, a Fokajczycy na południu Francji (dziś Marsylia)
 powstała liga etruska
 w budownictwie marmur zaczął zastępować drewno (Grecja)
 rozwój winnic i gajów oliwnych w Attyce (Grecja)
 handel fenicki z Italią w całości przejęli koloniści feniccy w Kartaginie
 Dorowie zaczęli kolonizować północne Wyspy Jońskie (m.in. Korfu)
 594 p.n.e. – reformy Solona w Atenach
 582 p.n.e. – odbyły się pierwsze igrzyska pytyjskie
 około 575 p.n.e. – urbanizacja Rzymu
 573 p.n.e. – odbyły się pierwsze panhelleńskie igrzyska nemejskie
 około 570 p.n.e. – w malarstwie wazowym pojawiła się ceramika czarnofigurowa (Grecja)
 561 p.n.e. – początek okresu tyranii Pizystratydów (Ateny)
 około 560 p.n.e.
 Sparta rozpoczyna organizowanie Związku Peloponeskiego
 Fokajczycy założyli pierwsze osiedle na Korsyce (Alalia)
 około 550 p.n.e.
 Tespis napisał pierwsze sztuki dramatyczne
 początki kulturowej izolacji Sparty
 550 p.n.e. – Etruskowie opanowali dolinę Padu
 około 545 p.n.e. – pierwszy mur obronny wokół Aten (długość: ponad 6 km)
 około 543 p.n.e. – Tespis wprowadza aktora do przedstawienia teatralnego (Grecja)
 535 p.n.e. – floty etruska i kartagińska pokonały Greków (Fokajczyków) pod Alalią (Korsyka)
 524 p.n.e. – Etruskowie zaatakowali niezależną grecką kolonię Kume (odparci przez Arystodemosa)
 520 p.n.e. – od LXV starożytnych igrzysk olimpijskich rozgrywano hoplites – bieg w uzbrojeniu na dystansie 2 stadionów (384,54 m)
 około 520 p.n.e. – Alkmeon z Krotonu dokonał pierwszej sekcji zwłok
 513 p.n.e. – najazd władcy Persji Dariusza na Bałkany
 512 p.n.e. – najazd króla perskiego Dariusza na Trację spowodował narzucenie zwierzchności tej krainie
 511 p.n.e. – zburzenie kolonii greckiej Sybaris w Italii przez Krotończyków
 510 p.n.e. – Sparta wsparła obalenie tyranii w Atenach
 509 p.n.e.
 po usunięciu etruskiego króla Tarkwiniusza Pysznego (510 p.n.e.), Rzym stał się republiką (ustanowienie 2 konsulów o rocznej kadencji)
 Rzym zawarł pierwszy traktat handlowy z Kartaginą
 508 p.n.e.
 etruski król Porsenna zwyciężony przez Rzymian (udaremniona próba przywrócenia królestwa) – początki republiki
 wprowadzenie monopolu państwa na handel solą (Rzym)
 poświęcenie (dedykowanie) świątyni Jupitera na Kapitolu (Rzym)
 508/507 p.n.e. – początek demokracji w Atenach – reformy Kleistenesa
 504 p.n.e. lub 506 p.n.e. – bitwa pod Arycją (Porsenna przeciwko Związkowi Latyńskiemu)
 501 p.n.e. – powołanie pierwszego dyktatora w Rzymie

Wydarzenia w Azji 
 około 600 p.n.e. 
 zniszczenie państwa Urartu przez plemiona Kimmerów, Scytów i Medów
 Zaratusztra stworzył nową religię – zaratusztrianizm
 w Chinach pojawił się taoizm; początek epoki żelaza; ludność: 25 mln mieszkańców
 wprowadzono przymusową izolację chorych na trąd (Persja)
 Chersifron z Knossos budował w Efezie świątynię Artemidy
 około 596 p.n.e. – Nabuchodonozor II zdobył Jerozolimę po raz pierwszy
 około 586 p.n.e. – Nabuchodonozor II podbił Fenicję, Judę i zniszczył powtórnie Jerozolimę, początek niewoli babilońskiej Żydów
 586 p.n.e. - 573 p.n.e. – babilońskie oblężenie Tyru (miasto nie zostało zdobyte, lecz król Tyru - Itobaal III uznał władzę zwierzchnią Nabuchodonozora II)
 560 p.n.e. – Lidyjczycy podbili Jonię
 około 560 p.n.e. – wystąpienie Zaratusztry
 555 p.n.e. – wybuch powstania Persów przeciwko Medom
 550 p.n.e. – założenie imperium perskiego przez Cyrusa II Wielkiego
 547 p.n.e. - 546 p.n.e. – Persowie podbili Lidię, Armenię i Kapadocję
 546 p.n.e. - 540 p.n.e. – wojska perskie opanowały zamieszkaną przez Greków Jonię
 około 540 p.n.e.
 dominującą pozycję w Indiach zajmuje królestwo Magadha
 pierwsze publiczne wystąpienie Buddy
 539 p.n.e. - 538 p.n.e. – Persowie zniszczyli państwo babilońskie (zwycięstwo w bitwie pod Opis), cała Fenicja i Palestyna przeszły pod panowanie perskie, Żydzi wracają do Judy (pozwolono im odbudować Świątynię Jerozolimską)
 529 p.n.e. – Scytowie znad rzeki Amu-daria pokonali wojska perskie Cyrusa II Wielkiego (Cyrus zginął w czasie bitwy)
 521 p.n.e. – początek panowania Dariusza I (Persja)
 około 520 p.n.e. – na terenie Gazy powstają kolonie greckie
 około 518 p.n.e. – Persowie zdobyli dolinę Indusu
 516 p.n.e. – zakończenie budowy Drugiej Świątyni w Jerozolimie

Wydarzenia w Afryce 
 około 600 p.n.e. 
 obróbka żelaza znana w regionie Nok w Nigerii
 prawdopodobna wyprawa Fenicjan wokół Afryki
 około 590 p.n.e. – założenie nubijskiej stolicy w Meroe
 około 530 p.n.e. – powstanie państwa Meroe (Egipt, VI katarakta)
 525 p.n.e. – armia perska pod wodzą króla Kambyzesa podbiła Egipt

Wydarzenia w Ameryce 
 około 600 p.n.e.
 budowa pierwszych świątyń-piramid Majów
 rozwój kultury Paracas

Więcej wydarzeń w artykułach dotyczących poszczególnych lat 
600 p.n.e. 599 p.n.e. 598 p.n.e. 597 p.n.e. 596 p.n.e. 595 p.n.e. 594 p.n.e. 593 p.n.e. 592 p.n.e. 591 p.n.e. 590 p.n.e. 589 p.n.e. 588 p.n.e. 587 p.n.e. 586 p.n.e. 585 p.n.e. 584 p.n.e. 583 p.n.e. 582 p.n.e. 581 p.n.e. 580 p.n.e. 579 p.n.e. 578 p.n.e. 577 p.n.e. 576 p.n.e. 575 p.n.e. 574 p.n.e. 573 p.n.e. 572 p.n.e. 571 p.n.e. 570 p.n.e. 569 p.n.e. 568 p.n.e. 567 p.n.e. 566 p.n.e. 565 p.n.e. 564 p.n.e. 563 p.n.e. 562 p.n.e. 561 p.n.e. 560 p.n.e. 559 p.n.e. 558 p.n.e. 557 p.n.e. 556 p.n.e. 555 p.n.e. 554 p.n.e. 553 p.n.e. 552 p.n.e. 551 p.n.e.  550 p.n.e. 549 p.n.e. 548 p.n.e. 547 p.n.e. 546 p.n.e. 545 p.n.e. 544 p.n.e. 543 p.n.e. 542 p.n.e. 541 p.n.e. 540 p.n.e. 539 p.n.e. 538 p.n.e. 537 p.n.e. 536 p.n.e. 535 p.n.e. 534 p.n.e. 533 p.n.e. 532 p.n.e. 531 p.n.e. 530 p.n.e. 529 p.n.e. 528 p.n.e. 527 p.n.e. 526 p.n.e. 525 p.n.e. 524 p.n.e. 523 p.n.e. 522 p.n.e. 521 p.n.e. 520 p.n.e. 519 p.n.e. 518 p.n.e. 517 p.n.e. 516 p.n.e. 515 p.n.e. 514 p.n.e. 513 p.n.e. 512 p.n.e. 511 p.n.e. 510 p.n.e. 509 p.n.e. 508 p.n.e. 507 p.n.e. 506 p.n.e. 505 p.n.e. 504 p.n.e. 503 p.n.e. 502 p.n.e. 501 p.n.e.

-94