Krosno

Krosno – miasto na prawach powiatu w Polsce położone w województwie podkarpackim. 

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego z 31 grudnia 2022 Krosno liczyło 44 322 mieszkańców. Miejski Obszar Funkcjonalny Krosno tworzą miasto Krosno oraz gminy powiatu ziemskiego: gmina Chorkówka, gmina Jedlicze, gmina Korczyna, gmina Krościenko Wyżne, gmina Miejsce Piastowe i gmina Wojaszówka. Miejski Obszar Funkcjonalny miasta Krosna liczy 115 tys. mieszkańców. Natomiast powiat krośnieński według danych Głównego Urzędu Statystycznego z 31 XII 2019 roku liczył 112 283 mieszkańców.

Krosno to największe miasto południowego Podkarpacia, ośrodek o znaczeniu regionalnym i subregionalnym. Siedziba wielu instytucji o zasięgu ponadlokalnym: Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii, Okręgowej Komisji Wyborczej, Sądu i Prokuratury Okręgowej, Okręgowego Urzędu Górniczego, Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego, Wojewódzkiego Szpitala Podkarpackiego, Podkarpackiego Centrum Edukacji Nauczycieli, Urzędu Celnego, Instytutu Nafty i Gazu oraz RTCN Sucha Góra.

Stolica województwa krośnieńskiego od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 r.

Znajduje się w Euroregionie Karpackim, w skład którego wchodzą przygraniczne tereny Polski, Słowacji, Ukrainy, Węgier i Rumunii.

Leży w historycznej ziemi sanockiej. Krosno uzyskało lokację miejską około 1348 roku. W 1367 roku Kazimierz Wielki nadał miastu tytuł Królewskiego Wolnego Miasta Krosna i własny herb księstwa brzesko-kujawskiego, przedstawiający pół orła i pół lwa na czerwonym polu. Miasto królewskie położone na przełomie XVI i XVII wieku w ziemi sanockiej województwa ruskiego, w drugiej połowie XVII wieku należało do starostwa krośnieńskiego.

Geografia 
Krosno leży w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, przy ujściu potoku Lubatówki do Wisłoka, na obszarze Kotliny Jasielsko-Krośnieńskiej, wchodzącej w skład Pogórza Środkowobeskidzkiego. Krosno określano jako „parva Cracovia” – czyli „mały Kraków”, dlatego że krośnieński Rynek z renesansowymi sukiennicami kojarzył się z krakowskim Starym Miastem, a także ze względu na wysoki poziom życia umysłowego miasta. O celowości porównywania do Krakowa świadczy umieszczenie widoku Krosna w miedziorycie Georga Brauna (1541–1622) i Fransa Hogenberga (ok. 1535–1590), w dziele Civitates orbis terrarum (Miasta świata wydanym w 1617 r. w Kolonii) w towarzystwie m.in. Krakowa, Poznania, Warszawy czy Zamościa, oraz w dziele Andreasa Cellariusa (1596–1665) z 1659 r. Regni Poloniae Magnique Ducatus Lithuanie Novissima Descriptio, wydanym w Amsterdamie.

Kotlina Krośnieńska od zachodu graniczy z doliną Jasiołki i niewielkimi przełęczami, z Kotliną Jasielską, a na wschodzie łączy się z doliną Wisłoka i z Kotliną Zarszynską. Nad Krosnem wznosi się od północy tzw. Pasmo Odrzykońskie, z wyróżniającymi się kulminacjami Królewskiej Góry (554 m n.p.m.) i Suchej Góry (585 m n.p.m.). U podnóża pierwszej, znajduje się Zamek „Kamieniec”, a na szczycie drugiej wieża przekaźnikowa stacji telewizyjnej. Do krośnieńskiego bogactwa oprócz ropy naftowej, piaskowca, glinek, zalicza się także źródła mineralne, które występują w dzielnicy Białobrzegi, jako siarkowo-wodorowe, na Zawodziu siarczany i solanki o dużym stężeniu, oraz w innych dzielnicach solanki o różnym składzie chemicznym.

Krosno – w widłach Wisłoka i Lubatówki, stanowiło regularny, zwarty układ urbanistyczny z czworokątnym Rynkiem i wychodzącą z niego rozplanowaną siecią ulic. Z Rynku wybiegały symetrycznie w kierunkach na południe i północ po trzy ulice, które zbiegały się przy bramach miejskich.

Krosno jest pełne średniowiecznych kościołów i zabytkowych kamieniczek, usytuowanych głównie w obrębie Rynku, który mieści się na wzniesieniu ok. 277 m n.p.m. Miasto należy do Zagłębia Naftowego Jasielsko-Krośnieńskiego, słynie również z hut szkła i z lotnictwa.

Historia

Turystyka 
W 2016 r. władze miasta uruchomiły portal informacyjny dla turystów: visitkrosno.pl.

Zabytkowe kościoły 

 Kościół Farny św. Trójcy (bazylika kolegiacka)
 Kościół i Klasztor oo. Franciszkanów
 Kościół św. Wojciecha
 Kościół i Klasztor oo. Kapucynów
 Kaplica Emaus przy ul. Kletówki
 Kościół NMP Królowej Polski
 Klasztor Jezuitów – wzniesiony w latach 1660–1667, w wyniku fundacji Stanisława Zaremby, Bobolów i Balów. Częściowo wykorzystano fortyfikację miejską nad rzeką Lubatówką. Przez stulecie mieścił uczelnię jezuicką o wysokim poziomie nauczania. Czworobok dziedzińca zamykał od północy zburzony w roku 1807 kościół jezuitów pw. Niepokalanego Poczęcia N.P. Marii – jedna z 7 świątyń w mieście do połowy XVII wieku. Po kasacie zakonu przez zaborcę, w roku 1773, mieściła się tu szkoła, a potem szpital wojskowy. Po pożarze w roku 1849 odbudowany w XIX wieku. Teraz siedziba Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Krośnie.

Inne atrakcje 
 Stare miasto z Rynkiem i Wieżą Farną
 Centrum Dziedzictwa Szkła
Muzeum Rzemiosła
 Etnocentrum Ziemi Krośnieńskiej
 BWA (Biuro Wystaw Artystycznych) Krosno
 Pałac Trzecieskich (Pałac w Polance)
 Zabytkowe pałace i kamienice Krosna
 Zabytkowe cmentarze Krosna
 Muzeum Podkarpackie w Krośnie
 Muzeum Rzemiosła w Krośnie
 Muzeum Misyjne w Krośnie
W najbliższej okolicy:
 Zamek Kamieniec w Odrzykoniu, którego historia zainspirowała Aleksandra Fredrę do napisania Zemsty
 Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Haczowie – późnogotycki drewniany kościół usytuowany w miejscowości Haczów pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Michała Archanioła, znajdujący się wraz z innymi drewnianymi kościołami południowej Małopolski i Podkarpacia na liście światowego dziedzictwa UNESCO
 miasteczko uzdrowiskowe Iwonicz-Zdrój
 Kopalnia ropy naftowej w Bóbrce, obecnie Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego im. Ignacego Łukasiewicza
 dworek mieszczący Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu

Podział administracyjny 

Statut miasta przewiduje możliwość tworzenia dzielnic oraz osiedli jako jednostek pomocniczych miasta.
Miasto jest podzielone na 6 dzielnic oraz 6 osiedli:
 Dzielnica Białobrzegi
 Dzielnica Krościenko Niżne
 Dzielnica Polanka
 Dzielnica Suchodół
 Dzielnica Śródmieście
 Dzielnica Zawodzie
 Osiedle Stefana Grota-Roweckiego
 Osiedle ks. Bronisława Markiewicza
 Osiedle Południe
 Osiedle Traugutta
 Osiedle Turaszówka
 Osiedle Tysiąclecia

Demografia 
Osobny artykuł: Ludność Krosna

Piramida wieku mieszkańców Krosna w 2014 roku.

Gospodarka 
Według danych GUS za rok 2005 dochód na jednego mieszkańca w Krośnie wynosił 3100,30 zł, co daje 105,30% średniej krajowej w 2005 roku. W tym samym czasie stopa bezrobocia wynosiła 6,5%.

Według danych GUS za rok 2017 dochód na jednego mieszkańca w Krośnie wynosił 6123 zł. W tym samym czasie stopa bezrobocia wynosiła 3,3%, był to najniższy wynik w całym województwie podkarpackim i jeden z najniższych w całej Polsce.

W 2017 roku dochód budżetu Krosna wyniósł 284,6 mln zł. Dochody własne osiągnęły kwotę 127,8 mln zł. Z podatku od osób fizycznych Krosno otrzymało 49,6 mln zł, a z podatku od nieruchomości 33,0 mln zł (oba te dochody stanowiły największą część dochodów własnych). Subwencje wyniosły 89,1 mln zł, a dotacje 67,8 mln zł. Dochód w przeliczeniu na jednego mieszkańca Krosna wyniósł 6123 zł.

W mieście działa ponad 5,5 tysiąca podmiotów gospodarczych. Około 97% z nich to przedsiębiorstwa prywatne. Krosno jest silnym ośrodkiem przemysłowym i usługowym, który charakteryzuje się dużą różnorodnością branż. Zajmuje wysokie pozycje w rankingach miast przyjaznych dla biznesu. Regularnie uzyskuje najwyższe oceny w raportach atrakcyjności inwestycyjnej opracowywanych na zlecenie Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu. Główne sektory, na których opiera się lokalna gospodarka, bazują na bogatych tradycjach, doświadczonych kadrach oraz stałym wdrażaniu innowacji.

Dzisiejsza gospodarka Krosna oparta jest mocno na fundamentach przemysłu tkackiego i szklanego. Ten drugi jest na tyle ważnym filarem, że Krosno nazywane jest "Miastem Szkła". Ważne miejsce zajmują tu również produkcja maszyn i aparatury służącej wydobyciu ropy naftowej oraz przemysł motoryzacyjny. Wśród największych przedsiębiorstw na terenie Krosna można wymienić: Eba Sp. z o.o. Artykuły Metalowe, Ekolot Zakład Produkcyjny (produkcja sprzętu lotniczego), Krosno Glass S.A.

Transport

Transport drogowy 
Przez Krosno przebiegają:
 droga krajowa nr 28 (Zator – Medyka), która w Miejscu Piastowym 2 km od granicy miasta krzyżuje się z drogą krajową nr 19, która, według stanu na 2020, ma do 2026 roku zostać przebudowana na drogę ekspresową S19 (fragment trasy Via Carpatia),
 droga krajowa nr 19 (E371) (Kuźnica – Barwinek), biegnie wzdłuż wschodniej granicy miasta, przy granicy byłego Lotniska „Iwonicz”, a w przyszłości strefy ekonomicznej, przez którą ma prowadzić bezpośredni łącznik Krosna do S19,
 droga wojewódzka nr 990 (Krosno – Twierdza),
 droga wojewódzka nr 991 (Krosno – Lutcza).

Transport lotniczy

Lotnisko w Krośnie 
Jest to jedno z największych lotnisk trawiastych w Europie, które należy od 2008 roku do miasta Krosna, a jest użytkowane przez Aeroklub Podkarpacki. W grudniu 2016 roku zakończyła się budowa asfaltowej drogi startowej o długości 1100 metrów i szerokiej na 30 metrów oraz dróg kołowania. Wybudowano także pełne oświetlenie lotniska (dróg kołowania, pasa startowego i płyt postojowych), a także zaawansowaną stację meteorologiczną i dwa wskaźniki wiatru. Zamontowano również oznakowanie pionowe. Rok później wybudowano bezobsługową stację paliw lotniczych.

Lądowisko Krosno-Szpital 
W 2013 r. przy ul. Korczyńskiej oddano do użytku przyszpitalne lądowisko sanitarne dla helikopterów.

Dawne Lotnisko Iwonicz (wykreślone z rejestru lotnisk ULC) 
Niegdyś sportowe lotnisko posiadające dwa pasy startowe: trawiasty i asfaltowy, od 1 stycznia 2021 roku włączone w granice administracyjne Krosna, na jego terenie planowane są druga strefa inwestycyjna oraz łącznik do drogi DK19 i dalej do węzła Krosno-Północ (w Iskrzyni) drogi S19.

Międzynarodowy Port Lotniczy Rzeszów-Jasionka 
Najbliższe lotnisko obsługujące linie pasażerskie znajduje się w Jasionce koło Rzeszowa. Posiada drugi co do długości pas startowy w Polsce.

Transport zbiorowy 

MKS Krosno obsługuje 5 linii miejskich (A, B, E, G, K), 14 podmiejskich (0, 1, 2, 3, 4, 5, 7, 10, 11, 12, 16, 18, 20, 23), szkolną KS oraz nocną N1.

Transport kolejowy 
Przez Krosno przebiega linia kolejowa nr 108 Stróże – Krościenko (dawna Kolej Transwersalna Czadca – Husiatyn)
Linia kolejowa biegnąca z Jasła do Zagórza nie jest zelektryfikowana. Obsługę połączeń pasażerskich realizuje spółka Przewozy Regionalne, która jest dofinansowywana ze środków samorządu województwa i spółka PKP Intercity.

 W Krośnie znajdują się przystanki kolejowe:
 Krosno Turaszówka
 Krosno Polanka (daw. Polanka-Karol)
 Krosno (Dworzec Główny)
 Krosno Miasto

Ruch pociągów pasażerskich odbywa się pociągami Przewozów Regionalnych w kierunkach Zagórz – Jasło i z powrotem oraz PKP Intercity na trasie Zagórz – Stróże – Kraków Główny.

W planach na lata 2021–2027 są: elektryfikacja torów kolejowych na trasie Jasło-Krosno-Zagórz oraz wybudowanie łącznika kolejowego Jedlicze – Szebnie.

Edukacja

Przedszkola 
 Przedszkole Miejskie nr 1
 Przedszkole Miejskie nr 2
 Przedszkole Miejskie nr 3
 Przedszkole Miejskie nr 4
 Przedszkole Miejskie nr 5
 Przedszkole Miejskie nr 8
 Przedszkole Miejskie nr 10
 Przedszkole Miejskie nr 11
 Prywatne Przedszkole „Tęczowa Kraina”
 Prywatne Przedszkole Językowe „Bajkowy Świat”
 Niepubliczne Przedszkole „Stokrotka”
 Terapeutyczne Niepubliczne Przedszkole „Guziczek”

Szkoły podstawowe 
 Prywatna Szkoła Muzyczna I st. „Pro Musica”
 Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna I st. im. I.J. Paderewskiego
 Zespół Szkół nr 2 w Krośnie
 Szkoła Podstawowa nr 1 im. Komisji Edukacji Narodowej
 Szkoła Podstawowa nr 3 im. Marii Konopnickiej
 Szkoła Podstawowa nr 4 im. E.Kolanki
 Szkoła Podstawowa nr 5 im. Jana Pawła II
 Szkoła Podstawowa nr 6 im. Janusza Korczaka
 Szkoła Podstawowa nr 7 im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego
 Szkoła Podstawowa nr 8 im. „Dar Górników” w Krośnie
 Szkoła Podstawowa nr 10 im. kpt. Stanisława Betleja
 Szkoła Podstawowa nr 12
 Szkoła Podstawowa z Oddziałami Integracyjnymi nr 14 im. Polskich Olimpijczyków
 Szkoła Podstawowa nr 15
 Społeczna Szkoła Muzyczna I st.

Szkoły ponadpodstawowe 

 Zespół Szkół Ponadpodstawowych nr 1 im. Jana Szczepanika („Szczepanik”)
 Zespół Szkół Ponadpodstawowych nr 2 im. ks. Stanisława Szpetnara („Bursa”)
 Zespół Szkół Ponadpodstawowych nr 3 im. Stanisława Staszica („Mechanik”)
 Zespół Szkół Naftowo-Gazowniczych im. Ignacego Łukasiewicza („Naftówka”, jedyna w Polsce szkoła naftowa)
 Zespół Szkół Ponadpodstawowych nr 5 w Krośnie („Elektryk”, „Turasz”)
 Zespół Szkół Ponadpodstawowych nr 6 im. Jana Sasa-Zubrzyckiego („Budowlanka”)
 I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Krośnie („Kopernik”)
 II Liceum Ogólnokształcące im. Konstytucji 3 Maja w Krośnie („Guzikówka”, „Dwójka”)
 Katolickie Liceum Ogólnokształcące im. ks. Bronisława Markiewicza („Katolik”)
 Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych („Plastyk”)
 Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna II st. im. I.J. Paderewskiego („Muzyczna”, „Muzyk”)
 Zespół Szkół Kształcenia Ustawicznego – szkoła dzienna młodzieżowa im. Pawła z Krosna („CKU”)
 Społeczna Szkoła Muzyczna II st.

Szkoły dla dorosłych i policealne uzupełniające 
 Zespół Szkół Kształcenia Ustawicznego
 Policealne Studium Zawodowe „Wszechnica”
 Policealna Szkoła Detektywów i Pracowników Ochrony „O’chikara”
 Wieczorowa Szkoła Policealna Pracowników Służb Społecznych
 Podkarpackie Towarzystwo Edukacji Alternatywnej „Wszechnica”

Szkolnictwo wyższe 
 Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie (dawniej Karpacka Państwowa Uczelnia / Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa)
 Państwowe Pomaturalne Studium Kształcenia Animatorów Kultury i Bibliotekarzy w Krośnie
 Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie Oddział w Krośnie
 Niepubliczna Szkoła Biznesu
 Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie Oddział w Krośnie

Kultura

Wydarzenia kulturalne 
 Maj – Balony nad Krosnem
 Czerwiec – Dni Krosna, Szklany Festiwal – Glass Festival
 Lipiec – Young Arts Festival, Świet(l)ne Miasto, Wjazd Króla
 Sierpień – Karpackie Klimaty
 Wrzesień – Festiwal Sztuk Alternatywnych Nocne Teatralia Strachy, Krośnieńskie Spotkania Teatralne.

Grupy, zespoły, stowarzyszenia i kluby 
 „A-PSIK” (Amatorsko-Profesjonalna Scena Improwizacji Krośnieńskiej) – stały skład
 Chór mieszany „Echo” (zróżnicowana wiekowo grupa) – część składu stała, część zmienna
 Grupa baletowa bez nazwy (2 grupy: starsza i młodsza) – zmienny skład zależnie od wieku
 Grupa muzyczna Decapitated
 Grupa teatralno-taneczno-wokalna „Kleks” (4 grupy dziecięce) – zmienne składy zależnie od wieku
 Kabaret SSOK (uczniowie ZSP 1) – zmienny skład zależnie od nowego roku szkolnego, często przy współpracy byłych członków kabaretu
 Kapela ludowa „Białobrzeżanie” (dorośli) – stały skład + nowi członkowie
 Klub aktywizujący „Klub Seniora” (seniorzy) – stały skład + nowi członkowie
 Klub dyskusyjny „Elizjum” (młodzież i dorośli) – częściowo zmienny zależnie od wieku, częściowo stały skład
 Klub fotograficzny „Fotoklub” (młodzież i dorośli) – stały skład + nowi członkowie
 Klub literacko-promotorski „Klub Literacki RCKP” (zróżnicowana wiekowo grupa) – stały skład + nowi członkowie
 Orkiestra dęta „Miejska Górnicza Orkiestra Dęta” (zróżnicowana wiekowo grupa) – stały skład + nowi członkowie
 Pracownia artystyczna „Otwarta Pracownia” (zróżnicowana wiekowo grupa) – stały skład + nowi członkowie
 Pracownia artystyczna „Pracownia Grafiki Tradycyjnej” (zróżnicowana wiekowo grupa) – stały skład + nowi członkowie
 Studio piosenki „SWING” (uczniowie gimnazjalni i licealni) – zmienny skład zależnie od wieku
 Studio ruchowo-baletowe „Studio Ruchu” (dzieci i młodzież) – zmienny skład zależnie od wieku
 Teatr akrobatyczno-widowiskowy „Teatr na bruku” (zróżnicowana wiekowo grupa) – zmienny skład każdego lata
 Teatr dramatyczno-widowiskowy „S.T.R.A.C.H.” (licealiści i studenci) – stały skład (z wyjątkami)
 Teatr dramatyczno-wokalny „The Great Insomnia” – od marca 2012 nieaktywny (uczniowie licealni) – stały zamknięty skład
 Teatr dramatyczny „itd...” (3 grupy: starsza, średnia, młodsza) – zmienne składy zależnie od wieku
 Teatr dramatyczny „Marysia” (uczniowie I LO) – zmienny skład zależnie od nowego roku szkolnego
 Teatr dramatyczny „Teatr z fleszem” (uczniów klas IV, V, VI szkół podstawowych) – zmienny skład zależny od wieku
 Zespół muzyczny „Euro Band Blues” (promocja młodych talentów) – zmienny skład
 Zespół muzyczny „Gruba Berta” (młodzież i dorośli) – stały skład + nowi członkowie
 Zespół muzyczny „Intia” (młodzież i dorośli) – stały skład
 Zespół muzyczny „Leaders Lie” (młodzież i dorośli) – stały skład
 Zespół śpiewaczy ludowych „Kamratki” (dorośli) – stały skład + nowi członkowie
 Zespół taneczny „Crazy Dance” (młodzież – wyłącznie dziewczęta) – zmienny skład zależnie od wieku
 Zespół taneczny „Tęcza” (dzieci i młodzież) – zmienny skład zależnie od wieku
 Zespół Taneczny Kleks (dzieci i młodzież)
 Zespół tańca współczesnego „Strecz” (młodzież) – zmienny skład zależnie od wieku
 Zespół teatralno-taneczny „Radosna Rodzinna Akademia Teatralna” (dzieci i młodzież) – zmienny skład zależnie od wieku
 Zespół wokalno-instrumentalny „Stowarzyszenie Kultury Dzieci i Młodzieży Dysonans” (dzieci i młodzież) – zmienny skład zależnie od wieku

Media 
Portale internetowe:
 Krosno24.pl
 Terazkrosno.pl
 Krosno112.pl
 Krosnocity.pl

Stacje radiowe:

 Trendy Radio
 Radio Fara 
 RMF MAXX Krosno
 Polskie Radio Rzeszów – redakcja
Informacje lokalne przedstawiają także Eska Rzeszów i SuperNova Rzeszów.

Stacje telewizyjne:

 Telewizja Obiektyw
Informacje lokalne przedstawia także TVP3 Rzeszów.

Gazety lokalne:

 Nowiny
 Super Nowości
 KrosnoSfera

Religia

Buddyzm 
 Buddyjski Związek Diamentowej Drogi Linii Karma Kagyu:
 grupa medytacyjna w Krośnie

Katolicyzm 
 Kościół rzymskokatolicki:
 Parafia pw. Trójcy Przenajświętszej – Parafia Farna
 Parafia pw. Ducha Świętego
 Parafia pw. Miłosierdzia Bożego
 Parafia pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa
 Parafia pw. Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski
 Parafia pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny
 Parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego
 Parafia pw. św. Piotra Apostoła i św. Jana z Dukli
 Parafia pw. św. Wojciecha i Matki Bożej Częstochowskiej

Zgromadzenie zakonne 
 Zakon Braci Mniejszych Konwentualnych – Ojcowie Franciszkanie
 Zakon Braci Mniejszych Kapucynów – Ojcowie Kapucyni, Kapelanat Generalny Wojskowego i Szpitalnego Zakonu św. Łazarza z Jerozolimy z siedzibą w Krośnie
 Zgromadzenie św. Michała Archanioła – Księża Michalici
 Zgromadzenie Sióstr św. Feliksa z Kantalicjo – Siostry Felicjanki
 Zgromadzenie Sióstr św. Józefa – Siostry Józefitki
 Zgromadzenie Sióstr Misjonarek św. Piotra Klawera – Siostry Klawerianki

Protestantyzm 
 Kościół Adwentystów Dnia Siódmego w RP:
 zbór w Krośnie
 Kościół Boży w Polsce:
 Kościół Chrześcijański „Emmanuel”
 Kościół Chrześcijański „Zwycięstwo”
 Kościół Zielonoświątkowy w RP:
 zbór „Logos”

Restoracjonizm 
 Świadkowie Jehowy:
 Sala Królestwa, trzy zbory (Krosno–Jedlicze, Krosno–Południe, Krosno–Północ)
 Świecki Ruch Misyjny „Epifania”:
 zbór w Krośnie

Sport i rekreacja

Obiekty sportowe 
 Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji
 Klub sportowy „Budo” – karate, boks, judo, mma
 tor speedrowerowy
 przy ulicy Bursaki
 Hala Sportowo-Widowiskowa
 zespół basenów otwartych
 otwarte lodowisko w zimie
 korty tenisowe
 stadion lekkoatletyczny i do piłki nożnej
 fitness park
 klub EUROGYM
 przy ulicy Legionów
 mała Hala Widowiskowo-Sportowa
 stadion z torem żużlowym i boiskiem piłkarskim
 korty tenisowe
 boisko do piłki nożnej
 przy ulicy Rzeszowskiej
 basen kryty (długość 25 m)
 boisko do piłki nożnej (90 × 48) + bieżnia z tartanu
 boisko do gry w piłkę nożną i koszykówkę typu „Orlik”
 przy ulicy Wojska Polskiego
 międzyszkolny basen kryty (długość 25 m)
 przy ulicy Okrzei
 park rowerowy
 park linowy Linoskoczek
 Czarnorzeki
 wyciąg narciarski

W Krośnie znajdują się również mniejsze, najczęściej przyszkolne i osiedlowe boiska sportowe.

Kluby sportowe 

 Automobilklub Małopolski w Krośnie - sporty motorowe
 Beniaminek Krosno (akademia piłkarska)
 Chorągiew Ziemi Krośnieńskiej „Milites”
 Football Academy Krosno – szkółka piłkarska dla dzieci 
 Karpaty Krosno – piłka nożna mężczyzn
 KKS Karpaty Krosno – siatkówka mężczyzn
 Klub Pływacki Masters Krosno
 Klub Pływacki Swim2Win Krosno
 Klub Tańca Towarzyskiego „Gracja”
 Klub Tańca Sportowego K-STUDIO
 Krośnieński Klub Biegacza
 Krośnieński Klub Karate „Tsunami”
 KKK MOSiR Krosno – koszykówka
 Krośnieński Klub Kyokushin Karate
 Krośnieński Klub Tenisa Stołowego
 Krośnieńskie Stowarzyszenie Modelarzy Lotniczych
 Krośnieńskie Towarzystwo Tenisowe – tenis ziemny
 LOK – Elektryk Krosno – strzelectwo sportowe
 Międzyszkolny Uczniowski Klub Sportowy „Mechanik”
 MLKS Orlew Krosno – piłka nożna
 OKS Markiewicza Krosno – piłka nożna
 OZS Guzikówka Krosno – piłka nożna
 SHK Krosno – hokej na lodzie
 Uczniowski Klub Sportowy „Piętnastka”
 Uczniowski Klub Sportowy „Sokolik”
 UKS Koniczynka Krosno – piłka nożna
 UKS Oratorium Krosno
 UMGKS Nafta Krosno – strzelectwo sportowe
 Wilki Krosno – żużel

Osoby związane z Krosnem

Honorowi obywatele miasta Krosna 

 Kazimierz Badeni – Namiestnik Galicji (przed 1895)
 Józef Wojnar – inżynier, dyrektor Instytutu Naftowego, wykładowca Akademii Górniczo-Hutniczej, 1976
 Jan Paweł II, 14.06.1996
 ks. prałat Bronisław Jastrzębski, 21.03.1997
 ks. abp Józef Michalik – przewodniczący Episkopatu, 18.03.1998
 Ryszard Kaczorowski – prezydent RP na uchodźstwie, 28.05.2002
 ks. prałat Tadeusz Szetela – kapelan AK, kapelan honorowy Ojca Św., 30.08.2002
 ks. kard. Stanisław Dziwisz – metropolita krakowski,10.06.2007

Związani z kolegium w Krośnie 
 ks. prof. Stanisław Mniszek – pierwszy rektor Kolegium,
 ks. prof. Krzysztof Gruszczyński (1620-1687) – rektor w latach 1679–1683,
 ks. Rafał Modlibowski (1740-1797) – wykładowca filozofii ok. 1772 r., konfederat, poeta
 o. Rafał Skrzynecki (1714-1788) – jezuita, historyk, polonista, tłumacz, rektor Kolegium w Krośnie w 1767, autor dzieł historycznych
 Kazimierz Ostrowski – reformator jezuickiego szkolnictwa w Polsce (4 III 1669 – 4 VII 1732), prof. retoryki w Krośnie (1697–1698)
 Jan Radomiński (1687-1756) – jezuita, spowiednik królewski Katarzyny Leszczyńskiej, filozof, uczeń i wykładowca w Kolegium w Krośnie
 Kazimierz Czyżewski (1673-1746 w Krośnie) – filozof i teolog, jezuita, rektor kolegium w Toruniu
 o. Kasper Niesiecki (1682-1744) – uczeń Kolegium w Krośnie, heraldyk, jezuita, leksykograf, pisarz, teolog, kaznodzieja.
 Ewaryst Andrzej Kuropatnicki (1734-1788) – w celu ochrony zbiorów Kolegium, nabył je i umieścił w Tarnowcu i w Lipinkach.

Współpraca międzynarodowa

Miasta partnerskie 
  Edewecht
  Øygarden (do 2019 roku Fjell) 
  Gualdo Tadino
  Marl
  Sárospatak
  Użhorod
  Uherské Hradiště
  Zalaegerszeg

Byłe miasta partnerskie 
  Sátoraljaújhely

Miasta zaprzyjaźnione 
  Bardejov
  Koszyce
  Svidník
  Tokaj
  Creil

Zobacz też 
 ludność Krosna
 miasta w Polsce
 RTCN Sucha Góra
 synagoga w Krośnie
 Związek Miast Polskich

Przypisy

Bibliografia 
 Krosno – studia z dziejów miasta i regionu, T. I, red. Garbarcik J., Kraków 1972
 Krosno – studia z dziejów miasta i regionu, T. II, red. Garbarcik J., Kraków 1973
 Krosno – studia z dziejów miasta i regionu, T. III, red. Cynarski St., Kraków 1995
 Sarna W. ks.: Opis powiatu krośnieńskiego pod względem geograficzno-historycznym. Józef Styfi. Przemyśl 1898. Reprint: Wyd. Roksana oraz Muzeum Okręgowe w Krośnie. Krosno 1997
 Rączy E.: Ludność żydowska w Krośnie do 1919, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 9, Krosno 1995
 Rączy E.: Ludność żydowska w Krośnie 1919-1939, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 13, Krosno 1997
 Rączy E.: Ludność żydowska w Krośnie 1939-1946, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 15, Krosno 1999
 Kuropatnicki E.A. hr.: Geografia albo dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi, Wojciech Manecki. Lwów 1858, Reprint: Wyd. Roksana oraz Muzeum Okręgowe w Krośnie. Krosno 1998
 Orłowicz M.: Ilustrowany przewodnik po Galicyi, Bukowinie, Spiszu, Orawie i Śląsku Cieszyńskim. Książnica Polska. Lwów 1919, Reprint: Ruthenus Rafał Barski. Krosno 2002
 Maczek S.: Od podwody do czołga. Wspomnienia wojenne 1918-1945, Ossolineum, Wrocław 1990
 Czajkowski J.: Z dziejów szpitala krośnieńskiego 1901-1946, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 12, Krosno 1997
 Czajkowski J.: Z dziejów szpitala krośnieńskiego 1946-1995, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 14, Krosno 1998
 Nieć J.: Rzeszowskie za Sasów. Szkic historyczny, Towarzystwo Regionalne Ziemi Rzeszowskiej, Rzeszów 1938
 Wojnar T., Kyc A.: Tradycja i współczesność. Monografia Krośnieńskich Hut Szkła „Krosno” SA 1923-1998, KHS „Krosno” SA. Krosno 1998

Linki zewnętrzne 

 
 Urząd Miasta Krosna

 
Miasta posiadające prawo składu
Miasta królewskie I Rzeczypospolitej (województwo ruskie)
Miasta w województwie podkarpackim
Miasta na prawach powiatu
Miasta w Polsce lokowane w XIV wieku
Starostwo krośnieńskie (I Rzeczpospolita)