Afro-Aziatische talen

Talen van de Afro-Aziatische taalfamilie worden in grote delen van het Midden-Oosten, de Hoorn van Afrika en Noord-Afrika gesproken. Sommige van deze talen behoren tot de oudste geschreven talen in de wereld, maar de verschillende takken waren al uiteengewaaierd voor het schrift werd uitgevonden.

Hoewel de verwantschap taalkundig wel aantoonbaar is, zijn er daarom weinig kenmerken die alle talen van de groep nog gemeen hebben, hoewel de meeste wel een vrouwelijke uitgang op -t kennen.

In 1876 kwam Friedrich Müller met de hypothese van een Hamito-Semitische taalfamilie, met aan de ene kant de Semitische talen als Hebreeuws, Arabisch en Aramees en in de Hamitische tak talen als Berbers, Egyptisch en Somalisch. Marcel Cohen (1950) verwierp het idee van een aparte 'Hamitische' groep als één geheel tegenover de Semitische. Dat werd bevestigd door het werk van Joseph Greenberg, die in zijn boek The Languages of Africa (1963) de zes subfamilies zoals we die nu kennen onderscheidde, en die tegelijk een nieuwe naam voor de familie voorstelde: Afro-Aziatisch. Die naam is de meest gebruikte tot op heden.

Dynamisme 
De Afro-Aziatische talen vertonen een specifiek dynamisme:
 Heel wat talen uit deze tak, die een cruciale rol hebben gespeeld in de vorming van een vroegere beschaving, zijn verdwenen: Akkadisch, Fenicisch, Oudegyptisch.
 Oorspronkelijk kleine taaltjes of dialecten hebben een enorme expansie gekend, en zijn gegroeid tot belangrijke talen met een ruime verspreiding: Arabisch.
 Waar een taal wordt gesproken, verschuift in deze tak vaak: Zuid-Arabisch werd oorspronkelijk gesproken in Zuid-Arabië (Jemen).
 Het gebeurt ook al eens dat een taal wordt herboren: het Hebreeuws was tot de 19e eeuw, grotendeels, een interrabbijns communicatiemiddel en/of een liturgische taal, nu de officiële taal van Israël.

 Egyptisch (geschreven vanaf ca. 3250 v.Chr.als oudste woorden op kruik- en kistlabels uit een leidersgraf te Abydos)
 Oud-Egyptisch als: Ouderijks Egyptisch, Middelegyptisch, Laat-Egyptisch en Demotisch)
 Oud-Koptisch en Jong-Koptisch (tot 16e eeuw gesproken, nu alleen kerktaal)
 Semitische talen
 Oost-Semitisch
 Akkadisch (de Semitische taal die het Soemerisch verdrong)
 Assyrisch
 Babylonisch
 West-Semitisch
 Centraal Semitisch
 Noordwest-Semitisch
 Kanaänitisch
 Hebreeuws
 Amarna-Kanaänitisch
 Fenicisch
 Punisch
 Moabitisch
 Ammonitisch
 Edomitisch
 Amoritisch
 Ugaritisch
 Aramees 
 West-Aramees (nog gesproken in een paar dorpjes bij Damascus)
 Oost-Aramees
 Arabisch
 Zuid-Semitisch
 Zuid-Arabisch
 Ethiopisch
 Amhaars
 Tigrinya
 Koesjitische talen
 Ca. 40 talen die gesproken worden door ca 40-50 miljoen in Ethiopië, Somalië en Noord-Kenia
 Afar (1,2 miljoen sprekers)
 Oromo (vroeger Galla) (20-25 miljoen sprekers)
 Somalisch (20-22 miljoen sprekers)
 Omotische talen
 Ca. 1,5 miljoen sprekers van 40 dialecten in de Omovallei in Ethiopië. Mogelijk is dit een zijtak van de Koesjitische talen
 Berber
 Ongeveer 20 miljoen sprekers, waarvan veel in Marokko en Algerije.
 Noordelijk Berber (soms 'Tamazight')
 Tashelhiyt
 Tarifit (Riffijns)
 Midden-Atlas Berber (Tamazight)
 Kabylisch (Noord-Algerije ten oosten van Algiers)
 Toeareg (Tamasheq/Tamajaq/Tahahaq)
 Zenaga (Mauritanië/Senegal)
 Siwi (in de Siwa-oase in West-Egypte)
 Ghadamsi (in Ghadames, in het westen van Libië)
 Tsjadische talen
 Deze talen worden door zo'n 135 miljoen mensen gesproken in Afrika ten zuiden van de Sahara, en ten westen, zuiden en oosten van het Tsjaadmeer
 West-Tsjadische talen
 o.a Hausa
 Biu-Mandaratalen
 Oost-Tsjadische talen
 Masatalen

Bibliografie 
 Benfey Th.: Ueber das Verhältniss der ägyptischen Sprache zum Semitischen Sprachstamm, 1844
 Brockelmann C.: Gibt es einen Hamitischen Sprachstamm? in Anthropos, XXVII 1932
 Cohen M., Langues chamito-sémitiques in A. Meillet en M. Cohen, Les Langues dans le Monde, Paris 1952
 Greenberg J. The Languages of Africa, 1963
 Hodge, C.T.: Lisramic in Language Sciences, pp.13-16
 Renan E.,Histoire générale et système comparé des langues sémitiques, Parijs, 1855
 Tubiana J. Le chamito-sémitique et les langues africaines in IVde Congresso Internazionale di Studi Etiopici, Rome, 1974

Zie ook 
 Talen van de wereld
 Taalfamilies