alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Kruid (keuken)

Kruiden komen over het algemeen uit landen met een gematigd klimaat en bestaan voornamelijk uit bladeren en stengels van groene planten, die gebruikt kunnen worden om de geur en smaak van gerechten te verbeteren. Specerijen hebben eenzelfde functie, maar komen vaak uit landen met een subtropisch of tropisch klimaat en kunnen uit andere plantendelen bestaan als bloemknoppen, peulen, bast of wortels.

Keukenkruiden en specerijen zijn hieronder in de tabel bij elkaar geplaatst.

Specerijen en kruiden
A: Absintalsem, ajowan, ajuin, alant, alsem, amandel, angelica, anijs
B: Basilicum, bernagie, bevernel, bieslook, bonenkruid, bijvoet, bulbine
C: Cayennepeper, chilipoeder en chilipepers, Chinese bieslook, citroen, citroenblad, citroengras, citroenkruid, citroenmelisse, citroenverbena, colakruid
D: Daslook, djahe, dille, djeroek poeroet, djintan of djinten, dragon, dropnetel, duivelsdrek
E: Engelwortel
F: Fenegriek, foelie
G: Geelwortel, gember
H: Hop, hysop
I: IJzerhard
J: (Gewone) Jeneverbes
K: Kalmoes, kamille, kaneel, (zwarte) kardemom, karwij, kassia, kerrieblad, kervel, ketoembar, knoflook, koenjit, komijn, komkommerkruid, koriander, kruidnagel, kruizemunt, kurkuma
L: Lange peper, laserkruid, laos, laurier, lavas of lavaselder, lavendel, lepelblad, Lievevrouwebedstro
M: Maanzaad, maggikruid, majoraan, marjolein, melisse, mierikswortel, mosterd, munt
N: Nootmuskaat, nigelle
O: Oregano, orleaanboom, olijvenkruid
P: Paardenbloem, papaver, palingkruid, papeda, paprika, peper, pepermunt, peterselie, piment, pomerans, pimpernel
R: Rozemarijn, rumex
S: Saffraan, salie, sassafras, selderij of selderie, sesam, Sint-Janskruid, smeerwortel, sojasaus, steranijs, stevia, sumak, szechuanpeper
T: Tamarinde, tijm
U: Ui
V: Valeriaan, vanille, venkel
W: Wijnruit, worstkruid, wortelpeterselie, wasabi
Z: Zoethoutwortel, zuring

Mengsels
In streken waar veel kruiden gebruikt worden, wordt vaak niet enkel gebruikgemaakt van specifieke kruiden, maar ook van vooraf gemaakte kruidenmengsels. Deze verschillen van saté-, vis-, vleeskruiden in de zin dat ze voor allerlei voedingsmiddelen gebruikt worden.

Almdudler
Garam Masala
Ras el Hanout
Chinees 5 kruidenpoeder
Kerrie
Bouquet garni
Provençaalse kruiden
Rommelkruid
Fines herbes
Speculaaskruiden
Spekkoekkruiden
Satékruiden
Viskruiden

Andere smaakgevers
Smaakversterker

Zie ook
Geneeskrachtige kruiden
Lijst van planten voor industriële verwerking

 
 Kruiden
Kruiden
Koriander

Koriander (Coriandrum sativum) is een plant uit de schermbloemenfamilie (Apiaceae). De plant wordt ook wel 'ketoembar', 'coander' of 'wantsenkruid' genoemd. Het is een specerij die in veel verschillende keukens wordt gebruikt. De specerij komt oorspronkelijk uit het Midden-Oosten en het Middellandse Zeegebied. Koriander is een eenjarige plant.

Toepassingen

Culinair 
Koriander wordt vaak gebruikt in de keukens van het Midden-Oosten, Middellands Zeegebied, India, Indonesië en andere Zuidoost-Aziatische landen, China, Latijns-Amerika en Afrika.

Alle delen van de plant zijn eetbaar. De verse bladeren en de gedroogde vruchten (doorgaans foutief als "zaden" aangeduid) worden het meest gebruikt in de keuken. Er is een groot verschil in smaak tussen de vruchten en de bladeren van de plant.

De vruchten worden zowel heel gebruikt als in poedervorm; in poedervorm wordt het ook wel ketoembar genoemd. Korianderzaad, ook wel bekend als duizelzaad, wordt naast karwijzaad en komijn gebruikt als smaakmaker in donkere bieren.

België en Nederland 
Koriander wordt in België en Nederland voornamelijk gebruikt in gerechten van buitenlandse oorsprong en is hier gewoon in de supermarkt te koop. In vroegere tijden werd koriander wel vaak gebruikt in de Belgische en Nederlandse keuken; een laatste overblijfsel hiervan is terug te vinden in de gruut die in witbier gebruikt wordt in België. 'Korianderzaad' is onderdeel van speculaas- en koekkruiden.

Overige landen 
Korianderblad wordt veel gebruikt in de Aziatische keuken en ook in Noord-Afrikaanse landen. De smaak van het Libanese gerecht falafel, gefrituurde balletjes gemalen kikkererwten, wordt sterk bepaald door korianderzaad en korianderblad.

Fris versus zeep 
Verse korianderbladeren geven bij veel mensen een frisse smaak. Echter, zo'n 5 tot 20% van de mensen ervaart bij het eten van dit kruid een zeepsmaak. Aversie tegen het kruid komt voor bij 15-20% van de Oost-Aziaten, Afrikanen en blanken en slechts rond de 5% bij Zuid-Aziaten, Latijns-Amerikanen en mensen in het Midden-Oosten.

Volgens onderzoek zou de oorzaak kunnen liggen in bepaalde receptoren, zoals het proteïne OR6A2. Dit is er verantwoordelijk voor dat bepaalde aldehyden – die ook in zeep voorkomen – worden geactiveerd en door smaakpapillen worden opgenomen.

In de keuken kan voor deze groep mensen het korianderblad vervangen worden door bladpeterselie.

Schermbloemenfamilie
Specerij
koriander
Klasse

Klasse (biologie), in de biologische taxonomie een bepaald indelingsniveau (zie ook: soort).
 Klasse (vegetatiekunde), in de vegetatiekunde het hoogste indelingsniveau van plantengemeenschappen.
 Klasse (sport), indeling van sportdisciplines volgens eigenschappen van de deelnemer.
 Sociale klasse, maatschappelijke onderverdeling.
 in het bijzonder, een groep mensen binnen de maatschappij met een gezamenlijk economisch en politiek belang; zie Klassenstrijd.
 Klasse (informatica), in de objectoriëntatie een groep van objecten van hetzelfde soort.
 Klasse (verzamelingenleer), begrip uit de verzamelingenleer.
 Klasse (openbaar vervoer), de indeling van voertuigen in verschillende prijscategorieën.
 Klasse (scheepvaart), één of meerdere schepen die volgens hetzelfde ontwerp worden gebouwd.
 Klasse (tijdschrift), vakblad van Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming.
 Klasse (rollenspel), als beschrijving van een personage in een rollenspel.
 Class (film), de film Class uit 1983
 Latijnse klassen, gebruikt in de taalkunde bij woordgroepen.
 Nominale klasse, het op grond van bepaalde kenmerken categoriseren van zelfstandige naamwoorden 
 Een onderdeel van een classificatiesysteem.
 Classificatie: zowel de activiteit van het ordenen van objecten in een schema, als het geformaliseerde (vastgelegde) schema zelf.

Overig
 Klasse wordt in de Nederlandse taal gebruikt om bijzondere waardering uit te spreken over iemand, zoals in de uitspraken "Dat is grote klasse!" of "Het getuigt van klasse..." 
 Klassen is ook een achternaam, bijvoorbeeld Cindy Klassen.
Kilobyte

Een kilobyte, afgekort kB, is 1000 bytes. Vroeger werd er verschil gemaakt tussen een hoofd- en een kleine letter k:

In praktijk werkte dit verwarrend en bedoelde men met 1 kB vaak 1024 bytes.

De oude notatie wordt ontraden sinds er een nieuwe standaard is voor binaire voorvoegsels (zie: veelvouden van bytes). Deze standaard wordt echter nog niet veel toegepast.

Let op: het is nog steeds van belang voor de B een hoofdletter te gebruiken: een kleine letter b staat namelijk voor bit en niet voor byte.

1024 B heet nu een kibibyte, afgekort KiB. 1000 kB heet een megabyte, 1024 KiB heet een mebibyte.

Een kilobyte aan informatie komt ongeveer overeen met:
 een halve pagina tekst (din-A4-formaat)
 gecomprimeerde digitale opslag van 0,3 seconde geluid in telefoonkwaliteit
 klein plaatje: 

Informatie-eenheid
Kernel

Een kernel of core is in de informatica het centrale deel van een besturingssysteem. De kernel is, simpel gezegd, de supervisor (opzichter) in een besturingssysteem.

Taken 
De kernel heeft een aantal minimale taken af te handelen:

 Het beheren en afhandelen van interrupts: dit zijn signalen die van zowel hardware als software kunnen komen ter notificatie of ter aanvraag.
 Het beheren van het fysiek geheugen waarmee de kernel werkgeheugen kan uitlenen aan processen.
 Het beheren van het virtueel geheugen, indien een geheugenbeheereenheid op de processor aanwezig is. Hiermee kan de kernel individuele virtuele ruimtes scheppen voor de processen, zodat zij elkaar niet schaden.
 Het beheren van processen, ook wel scheduling. Hierbij wordt bepaald welke taak op welk tijdstip uitgevoerd mag worden.

De diensten van de kernel kunnen door processen worden gebruikt door middel van een interface. Deze werken vrijwel altijd via systeemaanroepen (Engels: system calls). Een kernel kan naast de bovenstaande taken ook nog optionele taken uitvoeren:

 Het beheren van I/O. Hierbij wordt door de kernel bepaald welke processen gebruik kunnen maken van I/O.
 Het beheren van firmware-toegang (BIOS of UEFI). Hierbij wordt door de kernel bepaald welke processen de firmware kunnen gebruiken en hierbij zal de kernel deze aanvragen afhandelen.
 De kernel kan zelf ook hardware besturen en deze toegankelijk maken via een interface.

Soorten kernels 
In het algemeen zijn er drie soorten van kernels. De twee extrema: monolithische kernels en microkernels en de daartussen liggende hybride kernel. Ook zijn er nog subtypes zoals de exokernel, de nanokernel en de modulaire kernel.

Monolithische kernel 

Een monolithische kernel is een kernel waarbij het merendeel van al de diensten afgehandeld wordt in supervisormodus. Zo zullen drivers één geheel vormen met de kernel, toch zijn zij geen onderdeel van de kernel.

Microkernel 

Een microkernel is een kernel waarbij het merendeel van de diensten in gebruikersmodus worden afgehandeld. Zo zullen drivers als aparte processen werken in het systeem.

Hybride kernel 

Een hybride kernel is een kruising tussen een monolithische kernel en een microkernel. Zo zullen een aantal diensten afgehandeld worden in gebruikersmodus en een aantal in supervisormodus.

Exokernel 

Een exokernel is een kernel die tracht abstractie van beveiliging te scheiden. Deze zorgt dat er zo weinig mogelijk abstractie is, waardoor applicaties zelf de abstractie kunnen afhandelen via interfaces.

Picokernel/Nanokernel 

Een picokernel of nanokernel is een exokernel die ontzettend klein is, vaak zelfs kleiner dan een microkernel.

Modulaire kernel 

Een modulaire kernel is een hybride kernel waarbij de kernel is opgedeeld in kleinere stukken, die modules worden genoemd.

Besturingssysteem
Computerterminologie
Kunstrijden (rolschaatsen)

Kunstrijden is een sport op rolschaatsen, verwant aan het kunstschaatsen. Als enige tak van de rolschaatssport, gaat het bij kunstrijden niet om snelheid en/of actie, maar eerder om expressie, gevoel en theater. Bij kunstrijden zijn ritme, techniek en choreografie van belang, net zoals bij het kunstschaatsen. Kunstrijden wordt gedaan op een harde, meestal houten, vloer. De rolschaatsen of zogenaamde quads hebben 4 wieltjes, 2 voor en 2 achter.

Disciplines 
Het kunstrijden kent uit verschillende disciplines: 
 figuren (individueel)
 vrijrijden (individueel)
 dansen (individueel en groep)
 paar rijden
 showrijden (groep)
 formatierijden (groep)
Formatie is het jongste onderdeel, dat wel aan populariteit wint.

Individuele nummers en paarrijden 
Bij het onderdeel "figuren", moeten de sporters voor een jury bogen met een diameter van 4 tot 6 meter maken. Deze bogen (figuren) kunnen op verschillende manieren gereden worden: voorwaarts, achterwaarts, binnenwaarts en buitenwaarts. Hoe hoger het niveau, hoe meer figuren en lussen de sporters moeten gaan maken tijdens een oefening.
"Vrijrijden", of "kür". Net zoals bij het kunstschaatsen, moeten de sporters ook een kür afleggen. Afhankelijk van het niveau, moeten de sporters een vrije en/of een verplichte kür rijden.
Bij het onderdeel "dansen" moet de sporter een dans op muziek uitvoeren, vergelijkbaar met ijsdansen of met ballroomdansen op quads.
"Paarrijden" is het met een paar samen rolschaatsen op muziek, waarbij er op gelet wordt dat het paar een eenheid is. Het is vergelijkbaar met het paarrijden bij het kunstschaatsen.

Groepsnummers 
Bij het showrijden en formatierijden voert men in een groep figuren, passen, liften en sprongen uit. Het is vergelijkbaar met de schaatsshows van Holiday on Ice. Gelet wordt op de kleding, passen en originaliteit. Alles moet een geheel vormen met de muziek.

Organisaties 
In Nederland is de sport aangesloten bij de SBN. Voordat de sport zich aansloot bij de SBN, was het aangesloten bij de Nederlandse Rolschaatsbond. In Nederland zijn er ongeveer 650 beoefenaars. Hiermee is het in Nederland een kleine maar groeiende sport. Wereldwijd worden wedstrijden georganiseerd door de FIRS.

Trivia 
 Er is een vorm van kunstrijden op inlineskates, Inline Kunstrijden. Deze sport is aangesloten bij de FIRS. In Nederland organiseert de SBN echter geen wedstrijden in deze tak van sport.

Rolschaatsen naar discipline
Danssport
Jurysport
Kruis

kruis (constructie), twee onder een hoek aan elkaar vastgemaakte onderdelen
kruis (muziek), muziekteken om aan te geven dat een toon een halve noot moet worden verhoogd
Kruis als symbool:
kruis (symbool), een symbool uit verschillende, christelijke en niet-christelijke, tradities
kruis (christendom), christelijk religieus symbool
heraldisch kruis, symbool in de heraldiek, zoals op vlaggen en wapenschilden
Andreaskruis, 'schuin' staand kruis (diagonale balken)
Bourgondisch kruis, een kruis met twee diagonale knoestige balken
Keltisch kruis (symbool), een kruis met een cirkel
ankh, Koptisch kruis, ook wel hangselkruis genoemd, een kruis waarvan het bovenste deel uit een lus bestaat
kruis van Genève, beter bekend als het 'rode kruis'
kruis van Lotharingen, een kruis met twee horizontale balken
Maltezer kruis, vier armen die elk uitlopen in twee punten, is afgeleid van het christelijke kruis
Russisch kruis, een kruis met twee horizontale balken en onderaan een diagonale balk (van links boven naar rechts onder)
Scandinavisch kruis, een vlagpatroon met het verticale deel van het kruis aan de hijszijde t.o.v. het midden van de vlag
Servisch kruis, een kruis met vier očila's
swastika (symbool), een kruis met haken (hakenkruis)
kruisiging, een vorm van doodstraf
Kruis als teken van militaire onderscheiding: 
IJzeren Kruis, Pruisische militaire onderscheiding 
Metalen Kruis 1830-1831, Nederlandse militaire onderscheiding voor deelnemers aan de Tiendaagse Veldtocht
Kruis als teken van koninklijke onderscheiding:
Bronzen Kruis, voor moedig optreden tegen de vijand 
Overig gebruik van het kruis als teken van onderscheiding: 
Kruis voor betoonde marsvaardigheid, het 'Vierdaagsekruis'. 
Elfstedenkruisje, onderscheiding uitgereikt na het volbrengen van de Elfstedentocht
kruisvereniging, een vereniging gericht op het verzorgen van zieken en gewonden 
schaamstreek, deel van het menselijk lichaam waar de benen samenkomen
Kruis en munt en Kruis of munt, kruis, de zijde van een geldstuk waarop vaak een nationaal symbool is afgebeeld (aan de andere zijde, "munt", staat de nominale waarde)

Nederlandse plaats 
Kruis, een gehucht in de Nederlandse gemeente Beekdaelen

Nederlandse personen 
Andrea Kruis, striptekenaar, illustrator en schrijfster
Jan Kruis (striptekenaar)
Jan Kruis (verzetsstrijder)
Maarten van 't Kruijs, schaker
Michael van der Kruis, voetballer

Zie ook Kruys (doorverwijspagina).

Heilig verklaarde personen 
Johannes van het Kruis (1542-1591), Spaanse heilige, dichter en kerkleraar
Paulus van het Kruis (1694-1775), Italiaanse heilige, priester
Kruisweg

Religie
 Kruisweg (religie) (Latijn: via crucis) - 14 staties (stopplaatsen, afbeeldingen) van de lijdensweg die Jezus Christus aflegde.
 Via Dolorosa - naam van de straat in Jeruzalem waar Christus langs zou zijn gegaan op zijn weg naar Golgotha
 Kruisweg (Herentals) - Belgische imitatie van de Kruisweg
 Via Salvatoris (Wielenbach) - Duitse imitatie van de Kruisweg
 Kruisweg (Deurne) - serie schilderingen in de Nederlandse provincie Noord-Brabant
 Kruisweg (Handel) - monument in de Nederlandse provincie Noord-Brabant
 Kruisweg (Helvoirt) - serie schilderingen in de Nederlandse provincie Noord-Brabant
 Kruisweg (Manderfeld) - religieus monument in de Belgische provincie Luik
 Kruisweg (Sint-Pancratiuskerk, Heerlen) - serie schilderijen in de Nederlandse provincie Limburg

Geografie
 Kruisweg (Groningen) - dorp in de gemeente Het Hogeland (Groningen)
 Kruisweg (Haarlem) - weg in de binnenstad van Haarlem
 Kruisweg (Haarlemmermeer) - verbindingsweg in de Haarlemmermeerpolder
 Kruisweg (Hulst) - buurtschap in de gemeente Hulst
 Kruisweg (Zuid-Holland) - dorp in de gemeente Lansingerland (Zuid-Holland)

Overig
 Kruisweg (Herri met de Bles) - schilderij van Herri met de Bles
 Kruisweg (hoorspel) - hoorspel van Andries Poppe
 Kruisweg (Zone Stad) - aflevering van een televisieserie
 Cornelis Kruisweg - Nederlands architect
 De Kruisweg (herberg) - monument in de Nederlandse provincie Friesland

Zie ook 
 Gelijkvloerse kruising, de plaats waar twee wegen elkaar kruisen
KaNgwane

KaNgwane is een voormalig thuisland in het noordoosten van Zuid-Afrika, ten noorden van Swaziland. KaNgwane bestond uit drie enclaves in de voormalige Zuid-Afrikaanse provincie Transvaal. De hoofdstad was Louieville. Het grootste deel van de inwoners waren Swazi’s.

Het gebiedsdeel werd in 1977 gecreëerd onder de naam Amaswazi. Het was de bedoeling het later over te dragen aan Swaziland, maar in 1982 deed algemeen protest dit plan mislukken. Op 31 augustus 1984 werd de naam veranderd in Kangwane en kreeg het "zelfbestuur". KaNgwane betekent land van de Ngwane, een belangrijke Swazistam. (De koning van Swaziland draagt de titel Ngwane.) KaNgwane had geen eigen vlag, maar gebruikte de vlag van Zuid-Afrika.

Op 27 april 1994 werd KaNgwane, samen met de negen andere thuislanden, herenigd met Zuid-Afrika.

Bantoestan in Zuid-Afrika
Geschiedenis van Transvaal
Mpumalanga
Kwazoeloe

Kwazoeloe of KwaZulu is een voormalig thuisland in het oosten van Zuid-Afrika, ten zuiden van Swaziland en ten oosten van Lesotho. Kwazoeloe bestond uit een groot aantal enclaves in de voormalige Zuid-Afrikaanse provincie Natal. De hoofdstad was Ulundi. Kwazoeloe was het thuisland van de Zoeloes.

Kwazoeloe kreeg "zelfbestuur" op 1 februari 1977. Op 27 april 1994 werd het, samen met de negen andere thuislanden, herenigd met Zuid-Afrika. De naam leeft voort in die van de huidige Zuid-Afrikaanse provincie KwaZoeloe-Natal.

Bantoestan in Zuid-Afrika
Geschiedenis van KwaZoeloe-Natal
KwaNdebele

KwaNdebele is een voormalig thuisland in het noordoosten van Zuid-Afrika, in het centrum van de voormalige Zuid-Afrikaanse provincie Transvaal. De hoofdstad was Siyabuswa. Het was het thuisland van de Zuid-Ndebele.

Kwandebele kreeg "zelfbestuur" op 1 april 1981. Op 27 april 1994 werd het, samen met de negen andere thuislanden, herenigd met Zuid-Afrika.

Bantoestan in Zuid-Afrika
Geschiedenis van Transvaal
Mpumalanga
Kuurne-Brussel-Kuurne

Kuurne-Brussel-Kuurne (vaak afgekort tot KBK) is een Belgische wielerwedstrijd. De wedstrijd wordt altijd gereden op de negende zondag in het jaar. Daags ervoor wordt Omloop Het Nieuwsblad gereden. Daarom wordt de wedstrijd weleens gezien als een herkansing voor degenen die de dag ervoor gefaald hebben.

Geschiedenis
In de beginjaren liep de wedstrijd echt tussen de beide plaatsen Kuurne en Brussel en werd er nogal geschoven met de datum van KBK. De eerste editie in 1945 werd georganiseerd door Sportingclub Kuurne en werd Omloop van Kuurne gedoopt, die werd verreden op 15 mei 1945. Om de wedstrijd wat meer aanzien te geven, werd er in 1946 in Brussel gestart en naar Kuurne gereden. De naam werd ook aangepast naar Brussel-Kuurne. Aangezien de organisator liever had dat de start van de wedstrijd toch in Kuurne werd behouden, werd in 1947 besloten om van Kuurne naar Brussel en terug naar Kuurne te rijden. Kuurne-Brussel-Kuurne was geboren. In 1949 en 1950 was de Omloop Het Volk (de toenmalige naam van de Omloop Het Nieuwsblad) de eerste wedstrijd van het seizoen, vanaf 1951 was dat voor enkele jaren KBK. Vanaf 1968 mocht de koers niet meer via de grote wegen door de hoofdstad zodat het bereiken van Brussel moeilijk werd. Het parkoers werd verlegd door West-Vlaanderen en Oost-Vlaanderen. Omdat KBK toen de lading niet meer dekte heette KBK 10 jaar lang Omloop der Beide Vlaanderen. Vanaf 1979 werd echter weer de naam Kuurne-Brussel-Kuurne gebruikt. Nu vindt het keerpunt ergens rond Ninove plaats.

Sinds 2005 is de wedstrijd onderdeel van het continentale circuit van de UCI, de UCI Europe Tour, en promoveerde in 2016 naar de 1.HC-categorie. In 2020 werd de koers opgenomen op de UCI ProSeries-kalender.

Vanaf 2012 is er op zaterdag ook een KBK voor wielertoeristen. De edities 1986, 1993 en 2013 werden afgelast vanwege slechte weersomstandigheden.

Hellingen
Bij deze wielerklassieker komen de sprinters vaak meer aan hun trekken. Toch is er altijd een passage door de Vlaamse Ardennen. Sinds 1968 mijdt de koers Brussel omdat dit te druk werd en hoofdwegen moesten worden vermeden. De koers reed dan de eerste wedstrijduren naar Ninove om daar te keren. Later schoof het keerpunt nog verder westwaarts om meer tijd in de Vlaamse Ardennen te verblijven.

In het eerste deel kwamen wel hellingen in de Vlaamse Ardennen aan bod, maar dit was minimaal. In de laatste jaren was La Houppe de opener op de terugweg gevolgd door de Kanarieberg om via Ronse en enkele hellingen richting Oude Kwaremont te gaan waar de wedstrijd ontplofte. Sinds enkele jaren zoekt de organisatie ook naar andere hellingen en maakte de koers een uitstapje naar Pays des Collines. Wel is het deel vanaf de laatste helling tot aan de finish vaak nog 40 à 50 km waardoor de sprintersploegen zich vaak nog kunnen organiseren.

Lijst van winnaars 
 Klik op het jaartal voor meer informatie over die editie.

Meervoudige winnaars

Overwinningen per land

Externe link 
 Officiële website

 
UCI Europe Tour
Nationaal park Kent Group

Het Nationaal park Kent Group is een nationaal park ten noordoosten van Tasmanië (Australië) gelegen in de Straat Bass en bestaat uit een groep van zes eilanden. Het heeft een oppervlakte van 16500 hectare, waarvan 2374 hectare land. Het park ontleent zijn naam aan de Kent Group eilanden, die op hun beurt zijn vernoemd naar kapitein William Kent, die 1798 langs de eilanden voer.

Het grootste eiland in de groep is Deal Island; de andere eilanden zijn van groot naar klein: Erith Island, Dover Island, North East Isle, South West Isle en Judgement Rocks. De eilanden bestaan voornamelijk uit een granieten rotsbodem met een al dan niet versteende zandbodem en duinen. Het hoogste punt bevindt zich op het grootste eiland en ligt 305 meter boven zeeniveau.

Het park kent nauwelijks faciliteiten. Er is op Dover Island een reddingshut en op Deal Island staat een vuurtoren en is er een museum. Vanwege de fragiele natuur wordt kamperen in het park afgeraden. Rondom de eilanden liggen verschillende scheepswrakken.

Kent Group
Koningswater

Koningswater of aqua regia is de triviale naam voor het 3:1-mengsel van geconcentreerd zoutzuur en geconcentreerd salpeterzuur. Het wordt zo genoemd omdat goud, de koning der metalen, en ook andere edelmetalen erin oplossen.

Het mengsel heeft bijzondere eigenschappen doordat er een bijzonder reactieve verbinding gevormd wordt, nitrosylchloride (NOCl):

Hierdoor is koningswater in staat om veel edele metalen, zoals goud en platina, te oxideren en in oplossing te doen gaan. De reactie met goud levert een oplossing van het tetrachloorauraat-anion (AuCl4−).

Werking 
Salpeterzuur, een sterke oxidator, oxideert goud in sterk zuur milieu tot Au3+:

Volgens de vuistregel van de redoxreacties, , zou deze oxidatie niet mogelijk zijn. Onderstaande tabel maakt een en ander duidelijk:

 
De goudionen ondergaan echter een complexeringsreactie met chloride-ionen uit zoutzuur, waarbij tetrachloorauraat ontstaat:

De vrije goudionenconcentratie is daardoor steeds erg klein, waardoor de effectieve potentiaal van goud daalt.  Een tweede punt is het feit dat de E°-waarde van de salpeterzuurreactie geldt bij standaarddruk (ongeveer 1000 mbar) van het gevormde stikstofdioxide. De druk is in de praktijk veel lager, waardoor de effectieve potentiaal van de salpeterzuurreactie stijgt.

Het is noodzakelijk dat het zoutzuur en salpeterzuur in hetzelfde mengsel zitten: ze versterken elkaars effect. De deelstappen zouden afzonderlijk nooit opgaan.

De verschillende deelstappen zijn evenwichten. Een zeer lage concentratie Au3+-ionen is al voldoende om de verdere oxidatiereactie te blokkeren. Door de complexvorming wordt de effectieve Au3+-concentratie verlaagd tot beneden die waarbij de oxidatie van het metaal goud stopt. Er wordt opnieuw goud geoxideerd, dat vervolgens door de chloride-ionen weer gecomplexeerd wordt.

Er zijn enkele metalen die niet in koningswater oplossen: titanium, zirkonium, niobium, ruthenium, hafnium, iridium,  tantaal en wolfraam. Dit komt omdat zij op hun metaaloppervlak een passiverende laag vormen die verdere oxidatie van het metaal verhindert.

Toepassingen 
Koningswater kan gebruikt worden als elektrolyt om een metalen voorwerp te vergulden door middel van elektrolyse, door aan de anode een plaatje goud te nemen, en aan de kathode het te vergulden voorwerp. Het wordt in het laboratorium ook ingezet om organische resten uit laboratoriumglaswerk te verwijderen of in de analytische scheikunde om slecht oplosbare componenten te ontsluiten. Het wordt verder door edelsmeden veel gebruikt.

In 1940 verborg George de Hevesy twee gouden Nobelmedailles voor de nazi's door ze op te lossen in aqua regia. Na de oorlog liet hij het goud terug neerslaan en zond het naar de Nobelstichting, die er nieuwe medailles van liet slaan voor Max von Laue en James Franck (de originele bezitters).

Zie ook 
 Piranha-oplossing

Anorganisch zuur
Oxozuur
Oxidator
Nitraat
Oplossing
Edelsmeedkunst
Corrosieve stof
Communistische partij

Een communistische partij is een politieke partij die streeft naar toepassing van de sociale principes van het communisme. De term werd voor het eerst gebruikt in het Manifest van de Communistische Partij uit 1848 van Karl Marx en Friedrich Engels.

Volgens de leninistische theorie is een communistische partij de vertegenwoordiger van de arbeidersklasse. Indien deze partij daadwerkelijk de macht in een land heeft, is volgens deze theorie de partij de hoogste autoriteit binnen de dictatuur van het proletariaat. Deze theorie over communistische partijen ontstond begin 20e eeuw.

Communistische partijen hebben vaak nauwe banden met andere organisaties van de werkende klasse, zoals vakbonden. Ook internationaal is er contact tussen de communistische partijen van verscheidene landen.

In onder andere Estland, Indonesië, Iran, Letland, Litouwen, Oekraïne, Roemenië en Zuid-Korea zijn communistische partijen verboden.

Nederland 
Hedendaagse communistische partijen in Nederland zijn de Nieuwe Communistische Partij van Nederland en de trotskistische Internationale Socialisten. Daarnaast streeft de maoïstische Groep Marxisten-Leninisten/Rode Morgen voor het opbouwen van een toekomstige arbeiderspartij gefundeerd op marxistische principes.

Zie ook 
 Lijst van communistische partijen
Khoisantalen

De Khoisantalen zijn een groep Afrikaanse talen die worden gekenmerkt door o.m. een groot aantal klik-fonemen. Ze vormen meerdere verschillende taalfamilies.

Voor een groot deel van de 20e eeuw werden de Khoisantalen als een familie van aan elkaar verwante talen beschouwd, in navolging van Joseph Greenbergs indeling van Afrikaanse talen. Tegenwoordig ziet men de Khoisantalen vaak echter niet meer als een taalfamilie, en de term wordt gewoonlijk alleen nog als overkoepelende aanduiding gebruikt, zonder implicatie dat de talen aan elkaar verwant zijn.

Historisch gezien worden de Khoisantalen gesproken door de Khoikhoi (Hottentotten) en de San (Bosjesmannen). Anno 2004 worden ze alleen gesproken in de Kalahari in Zuidwest-Afrika en in een klein gebied in Tanzania.

Indeling 

De Khoisantalen kunnen worden ingedeeld in drie taalfamilies en twee isolaten.
 Hadza, een isolaat met zo'n 800 sprekers uit Tanzania.
 Sandawe, een taal met zo'n 40.000 sprekers uit Tanzania. Er zijn aanwijzingen dat Sandawe in de verte verwant kan zijn aan de Khoe-talen.
 Khoe-talen, de grootste en meest diverse familie die onder de Khoisantalen valt. Het uitgestorven Kwadi uit Angola is mogelijk verwant aan de Khoe-talen, en meer in de verte misschien Sandawe. De volgende talen behoren tot de Khoe-taalfamilie:
 Khoekhoe, waartoe Nama-Damara en Haiǁom behoren.
 Eini
 Xiri of Khoemana
 Shua
 Tsoa
 Kxoe
 Naro
 ǂHaba
 Gǁana
 Tuu-talen:
 !Xóõ
 Lower Nossob
 Nǁng 
 ǀXam
 ǂUngkue
 ǁXegwi
 Kx'a-talen, een familie van twee in de verte aan elkaar verwante talen
 ǂ’Amkoe
 ǃKung (met Ju/'hoan als belangrijkste dialect)
Lijst van sjahs van Perzië

Dit is een lijst van sjahs van Perzië (Iran).

Achaemeniden

Seleuciden
Alexander de Grote verovert het Perzische Rijk. Na zijn dood wordt zijn enorme rijk verdeeld over zijn 4 generaals Cassander (Macedonië en Griekenland), Lysimachus (Klein-Azië en Thracië), Seleucus I Nicator (Mesopotamië en Syrië) en Ptolemaeus Lagus (Egypte en Palestina). De mannelijke geslachtslijn van Cassander stierf al uit in 285 v.Chr. en zijn rijk werd overgenomen door dat van Lysimachus. Aldus komen er drie hellenistische dynastieën aan de macht. De Seleuciden in Perzië, de Ptolemaeën in Egypte en de Antigoniden in Alexanders thuisland Macedonië.

Arsaciden
Ook bekend als de Parthen

Sassaniden

In 651 werd het rijk van de Sassaniden door de moslims veroverd.

Samaniden 

 Saman Khoda 819-864
 Nasr I 864-892
 Ismail I 892-907
 Ahmad II 907-914
 Nasr II 914-943
 Hamid Nuh I 943-954
 Abdul Malik I 954-961
 Mansur I 961-976
 Nuh II 976-997
 Mansur II 997-999

Safawieden 

 Ismail I
 Tahmasp I
 Ismail II
 Mohammad Khodabanda
 Abbas I de Grote van Perzië
 Safi
 Abbas II
 Suleiman I
 Soltan Hoseyn I
 Tahmasp II
 Abbas III
 Suleiman II
 Ismail III

Afshariden 

 Nader Sjah
 Adil Sjah
 Ebrahim Sjah
 Shahrokh Sjah

Zand 

 Karim Khan
 Mohammad Ali Khan
 Abol Fath Khan
 Sadiq Khan
 Ali Murad Khan
 Jafar Khan
 Lotf Ali Khan

Kadjaren 

 Agha Mohammed Khan Kadjar
 Fath'Ali Kadjar
 Mohammad Sjah Kadjar
 Ali Kadjar
 Hossein Ali Kadjar
 Nader ed-Din Kadjar
 Mozzaffar ed-Din Kadjar
 Mohammed Ali Kadjar
 Ahmad Sjah Kadjar

Pahlavi 

 Reza Pahlavi
 Mohammad Reza Pahlavi

Zie ook
 Geschiedenis van Iran

 
Perzie
Perzie
Sjahs
Koningin Kubaba

Koningin Kubaba (2411 v.Chr. - 2381 v.Chr.?) van Kisj was een vrouw van erg eenvoudige komaf, die het klaarspeelde Sumer te herenigen na een tamelijk warrige tijd. Later zouden er veel verhalen over haar geschreven worden.

Zij is ook de eerste, en de enige Soemerische vrouwelijke alleenheerseres, en mogelijk zelfs ter wereld, als Merneith van Egypte slechts een regente was.
 
Kish, Kubaba
Persoon in de 24e eeuw v.Chr.
Lijst van heersers over Egypte

Dit is een lijst van heersers over Egypte.

Prehistorie & oudheid

Byzantijnse Tijd 
324 - 619 n.Chr. Zie de lijst van Byzantijnse keizers en de Lijst van Romeinse gouverneurs van Egypte

Perzische tijd 
619-628
 Khusro II

Heroverd door Byzantium 
628-642
 Heraclius

Arabische tijd

Turkse tijd

Ottomaanse tijd

Moderne tijd

Zie ook 
 Farao
 Koningslijsten
 Lijst van Egyptische koninginnen

Chronologie van het Oude Egypte
 
 
Egypte
Heersers
Lijst van Byzantijnse keizers

Het Byzantijnse Rijk is een voortzetting van het oostelijk deel van het Romeinse Rijk na de val van het westelijk deel in 476. De splitsing van het Romeinse Rijk begint wanneer Diocletianus in 284 het Keizerrijk in een Westelijk en Oostelijk deel verdeelt voor bestuurlijke doeleinden. Een diepere splitsing tussen Oost en West vindt plaats vanaf 364. Men kan echter reeds spreken van het Byzantijnse Rijk wanneer Constantijn de Grote de hoofdstad in 330 van Rome verplaatst naar de Griekse stad Byzantium aan de Bosporus, het latere Constantinopel, het huidige Istanboel. De definitieve splitsing was in 395 toen de laatste keizer die over het onverdeelde rijk heerste stierf. 

Voor de lijst keizers vanaf het begin van het keizerrijk tot de val van het westelijke gedeelte, zie Keizers van Rome.

Legenda

Oost-Romeinse of Vroege Byzantijnse Rijk

Dynastie van Herakleios

Iconoclasme

Macedonische dynastie

Komnenen, Doukai en Angeloi

Laskariden, Paleologen en Kantakouzenen 

{| border="1" cellpadding="2" cellspacing="1" style="border: 2px solid gray; border-collapse: collapse;" width="100%"
!bgcolor="#DDDDDD" width="17%" |Keizer
!bgcolor="#DDDDDD" width="28%" |Volledige naam
!bgcolor="#DDDDDD" width="15%" |Regeringsperiode
!bgcolor="#DDDDDD" width="40%" |Opmerking
|-
!bgcolor="#CCEEBB" colspan="4" align="center"|Laskariden
|-
|bgcolor="#FFDDDD"|Constantijn (XI)
|bgcolor="#FFDDDD"|Konstantinos Laskaris
|bgcolor="#FFDDDD"|1204
|bgcolor="#FFDDDD"|Nooit gekroond
|-
|Theodoros I
|Theodoros Laskaris
|1204–1222
|Stichtte het Keizerrijk Nicea|-
|Johannes III|Ioannes Doukas Batatzes
|1222–1254
|
|-
|Theodoros II|Theodoros Laskaris
|1254–1258
|
|-
|Johannes IV|Ioannes Doukas Laskaris
|1258–1261
|
|-
!bgcolor="#CCEEBB" colspan="4" align="center"|Paleologen|-
|Michaël VIII|Michael Palaiologos
|1259–1282
|Van 1259 tot 1261 Niceaans Keizer, daarna Byzantijns Keizer.
|-
|Andronikos II|Andronikos Palaiologos
|1282–1328
|
|-
|bgcolor="#DDDDFF"|Michaël IX|bgcolor="#DDDDFF"|Michael Palaiologos
|bgcolor="#DDDDFF"|1294–1320
|bgcolor="#DDDDFF"|Zoon en medekeizer van Andronikos II
|-
|Andronikos III|Andronikos Palaiologos
|1328–1341
|
|-
|Johannes V|Ioannes Palaiologos
|1341–1391
|
|-
!bgcolor="#CCEEBB" colspan="4" align="center"|Kantakouzenen|-
|Johannes VI 
|Ioannes Kantakouzenos
|1347–1354
|
|-
|bgcolor="#DDDDFF"|Mattheüs|bgcolor="#DDDDFF"|Matthaios Asanes Kantakouzenos
|bgcolor="#DDDDFF"|1353–1357
|bgcolor="#DDDDFF"|Zoon en medekeizer van Johannes VI.
|-
!bgcolor="#CCEEBB" colspan="4" align="center"|Paleologen|-
|Andronikos IV|Andronikos Palaiologos
|1376–1379
|
|-
|Johannes VII|Ioannes Palaiologos
|1390  1399–1402
|
|-
|Manuel II|Manouel Palaiologos
|1391–1425
|
|-
|Johannes VIII|Ioannes Palaiologos
|1425–1448
|
|-
|Constantijn XI|Konstantinos Palaiologos  Konstantinos Dragases
|1448–1453
|Laatste Byzantijnse keizer
|-
!bgcolor="#DDDDDD" width="17%%" |Keizer
!bgcolor="#DDDDDD" width="28%" |Volledige naam
!bgcolor="#DDDDDD" width="15%" |Regeringsperiode
!bgcolor="#DDDDDD" width="40%" |Opmerking
|}

 Externe links 
 http://www.wildwinds.com/coins/byz/i.html
 https://www.roman-emperors.org/

 K
Byzantium
Byzantijnse Rijk
Khusro

Khusro, Khosrau, Khusrau, Khusrow en Khusraw zijn transliteraties van dezelfde Perzische voornaam (Perzisch: خسرو; Arabisch: كسرى; Grieks: Chosroes of Osroes). In de loop der geschiedenis hebben leden van verschillende Perzische dynastieën deze naam gedragen:

Kai Khosrow, een mythologisch personage uit de Aveshta's, koning van de Kayaniden;

Koningen van het Parthische Rijk:
Osroes I (regeerde ongeveer 109-129);
Osroes II (regeerde ongeveer 190);

Arcaciden van Armenië:
Khosro I (regeerde ongeveer 198–217);
Khosro II (regeerde ongeveer 252);
Khosro III (regeerde ongeveer 330–339);
Khosro IV (regeerde ongeveer 387–389);

Sassaniden:
 Khusro I (regeerde 531-579);
 Khusro II (regeerde 590-628);
Khosro III (regeerde 630);
Khosro IV (regeerde 631–633);

Ghaznaviden:
Muizuddaulah Khusrau Shah (regeerde 1152-1160);
Tajuddaulah Khusrau Malik (regeerde 1160-1186);

Seltsjoekensultans van het sultanaat van Rum:
Ghiyasuddin Kaykhusraw I (regeerde 1192-1196 & 1205-1211);
Ghiyasuddin Kaykhusraw II (regeerde 1237-1246);
Ghiyasuddin Kaykhusraw III (regeerde 1265-1282);

Anderen:
Amir Khusrow (1253-1325), soefimuzikant en -dichter in het sultanaat van Delhi; 
Khusrau Khan (regeerde 1320), sultan van Delhi;
Mirza Khusrau (1587-1622), een zoon van de Mogolkeizer Jahangir;
Gazi Husrev Beg (1480-1541), Ottomaans edelman in Bosnië.
Kermanshah

Kermanshah of Kirmansjah is een stad in het westen van Iran, en hoofdstad van de gelijknamige provincie. Het heeft 850.000 inwoners (2011). De stad is bekend om zijn tapijtnijverheid en om de nabijgelegen archeologische overblijfselen van de Taq-e-Bustan uit het tijdperk van de Sassaniden. De provincie heette van 1979 tot de jaren 90 Bakhtaran.

De overheersende taal in de stad is het Koerdisch, maar er wordt onder andere ook Perzisch gesproken. De Koerden vormen een meerderheid in de stad. De bevolking is hoofdzakelijk sjiitisch.

Geboren 
 Doris Lessing (1919-2013), Brits schrijfster en Nobelprijswinnares (2007)

Stad in Kermanshah (provincie)
Hoofdstad van een Iraanse provincie
Kilobit per seconde

Kilobit per seconde (kb/s of kbit/s, vroeger ook wel afgekort als kbps) is een eenheid voor verbindingssnelheid (bitrate) en is gelijk aan 1000 bits per seconde (bit/s). De omzetting van bit/s naar byte/s hangt af van de gebruikte communicatiemethode. Bij synchrone transmissie zonder start- en stopbits komt 8 kbit/s overeen met 1 kB/s (kilobyte/sec), bij asynchrone transmissie (zoals bij modemverkeer) wordt per byte veelal een start- en een stopbit toegevoegd, en is 10 kbit/s dus 1 kB/s. Bandbreedte wordt veelal uitgedrukt in kbit/s.

Opvallend is dat in de context van datacommunicatie gesproken wordt over (kilo)bit per seconde, terwijl verder de byte eenheid juist gebruikelijk is. Dit komt doordat de bytegroepering van de bits, dus de oorspronkelijke betekenis van de bits, niet relevant is voor de eigenlijke datacommunicatie en de gebruikte media. Dit is ook de reden dat in deze context een kilobit 1000 bits inhoudt en geen 1024 bits.

Opmerkingen
De afkorting "bps" is niet overeenkomstig met internationale standaarden, en wordt daarom ontraden.
Het voorvoegsel kilo wordt afgekort met een kleine k, dus niet met een hoofdletter.
Onder kB/s (met hoofdletter B) wordt kilobyte per seconde verstaan.

Sinds jaar en dag bestaat er verwarring over wat KB/s precies betekent.
De ene keer stelt men 1 KB/s gelijk aan duizend bytes per seconde, dan blijkt het weer 1.024 bytes/s te zijn. Om voor eens en altijd een einde te maken aan de verwarring tussen decimale eenheden (waarbij 'k' staat voor 1.000) en binaire getallen (waar gerekend wordt met machten van 2 of veelvouden van 1.024), heeft het SI-standaardenbureau nieuwe eenheden aanvaard, waarbij 1.024 bytes voorgesteld wordt door 1 KiB (in plaats van vroeger 1 KB) en 1.000 bytes door 1 kB.

Hogere eenheden
Bits:
 kilobit per seconde: 1 kbit/s = 1000 bit/s
 megabit per seconde: 1 Mbit/s = 1000 kbit/s = 1.000.000 bit/s
 gigabit per seconde: 1 Gbit/s = 1000 Mbit/s = 1.000.000.000 bit/s

Bytes:
 kilobyte per seconde: 1 kB/s = 1000 B/s (1 KiB/s = 1024 B/s)
 megabyte per seconde: 1 MB/s = 1000 kB/s = 1.000.000 B/s (1 MiB/s = 1.048.576 B/s )

Informatie-eenheid
Niet-SI-eenheid
Lijst van koningen van de Visigoten

Dit is een lijst van koningen van de Visigoten.

Koningen der Visigoten

Vroege koningen 
 Rausimond, ca. ??-324, hoofdeling
 Ariaric, ca. ??-330
 Geberic, ca. 330-350
 Fritigern, ca. 369-380
 Athanarik, 369-381

Baltidynastie 
 Alarik I ca. 395-410, plunderde Rome
 Athaulf 410-415 naar Gallië
 Sigerik 415
 Wallia 415-418, naar Spanje verslaat Silingen en Alanen
 Theoderik I 418-451
 Thorismund 451-453
 Theoderik II 453-466, broer
 Eurik 466-485, broer
 Alarik II 485-507 (Vouillé)
 Gesalik 507-511
 Oost-Gotisch regentschap van Theodorik de Grote (511-526)
 Amalarik 526-531

Latere koningen 
 Theudis 531-548
 Theudigisel 548-549
 Agila I 549-554
 Athanagild 554-567
 Liuva I 567-572, liet het bestuur over aan zijn broer Leovigild
 Leovigild 567-586
 Reccared I 586-601
 Liuva II 601-603
 Witterik 603-610
 Gundemar 610-612
 Sisebut 612-621
 Reccared II 621
 Swinthila 621-631
 Sisenand 631-636
 Chintila 636-640
 Tulga 640-642
 Chindaswinth 642-653
 Recceswinth 653-672
 Wamba 672-680
 Erwig 680-687
 Ergica 687-702
 Witiza 702-709
 Roderik 710-711

In 711 werd het Visigotenrijk veroverd door de Moren.
 Agila II, 711-714 (zonder werkelijk gezag) Tarragona en Narbonne
 Ardon, 714-725 (zonder werkelijk gezag) Narbonne (tot 722) en Navarra
 Pelayo, koning van Asturië 718-737

Visigoten
Koper

Koper (handel), degene die bij een koopovereenkomst het geld betaalt en de goederen ontvangt
 Koper (element), of roodkoper, een metaal
 een koperen huwelijk, zie Huwelijksverjaardag
 een koperen jubileum, zie Jubileum

Plaatsnamen:
 Koper (Florida), een stad in de Amerikaanse staat Florida
 Koper (Slovenië), een stad in Slovenië
 Koper (departement), een departement van Burkina Faso
 een bestuurslaag in de provincie Banten, Indonesië:
 Koper (Cikande), regentschap Serang
 Koper (Kresek), regentschap Tangerang
Kopersulfiden

Er bestaan een aantal verschillende kopersulfiden: 
 Koper(I)sulfide (Cu2S)
 Koper(II)sulfide (CuS)
 Koperdisulfide (CuS2)
Deze laatste verbinding vereist een vrij hoge druk om gevormd te worden.

Structuren en eigenschappen 
Hoewel de samenstelling van het mineraal covelliet (CuS) zou doen vermoeden dat hier sprake is van een verbinding van tweewaardig koper is dat niet het geval. Wanneer Cu2+- en S2−-ionen samen gevoegd worden is het tweewaardige koperion sterk genoeg als oxidator om een elektron van het sulfide weg te halen. Het resultaat is een redoxreactie:

Cu^2+ + S^2- -> Cu+  + S-

De elektronenconfiguratie van het Cu2+-ion is 3d9. Door de oxidatie van het sulfide-ion ontstaat bij koper een gevuld 3d-orbitaal en gaat het sulfide-ion over in S−. Het S−-ion is iso-elektronisch met een chlooratoom. Evenals chloor komt het dan ook veelvuldig als paar voor:

S- + S- -> S2^2-

In de covellietstructuur gebeurt dat met 2 op de 3 zwavelatomen. Het derde gat kan door de hele vaste stof bewegen en het gevolg is dat het mineraal zich als een metallieke geleider gedraagt.

In CuS2 zijn alle zwavelionen weliswaar als paren aanwezig, maar het koper draagt nog steeds een gat bij aan het zwavelpaar. Men zou dus grofweg kunnen schrijven: Cu+(S2)−. Hiermee is dit koperpyriet een metallieke geleider in plaats van een halfgeleider, zoals pyriet.

Zie ook
 Koperlegering

Sulfide
Verbinding van koper
Anorganisch zout
Lens



Optica 
 Lens (optica), transparant voorwerp om lichtstralen te convergeren of divergeren; zie ook:
 Objectief (optica), ook een lenzenstelsel wordt vaak kortweg 'lens' genoemd
 Objectief (fotografie), idem, maar specifiek voor de fotografie
 Ooglens, een structuur in het oog
 Contactlens, een direct op het oog te plaatsen lens 
 Intraoculaire lens, een operatief in het oog geplaatste lens

Biologie 
 Lens (geslacht), een geslacht uit de vlinderbloemenfamilie

Plaatsnamen 
 Lens (België), een stad in de Belgische provincie Henegouwen
 Lens (Frankrijk), een stad in het Franse departement Pas-de-Calais
 Lens (Zwitserland), een plaats in het Zwitserse kanton Wallis

Voetbal 
 RC Lens, Franse voetbalclub
 Voetbalvereniging Lenig en Snel (Lens), te Den Haag.
 Jeremain Lens, voetballer
 Sigi Lens, zaakwaarnemer en voormalig voetballer

Zie ook
lenz (doorverwijspagina)
Lier

Lier (muziekinstrument), tokkelinstrument
Draailier, gemechaniseerde viool
Lier (werktuig), toestel om mee te hijsen of te trekken
Lier (luchtvaart), machine om vliegtuigen mee te lanceren
Lier (sterrenbeeld) (Lyra), sterrenbeeld genoemd naar het muziekinstrument
Van Lier (schoenen), schoenenmerk

Plaatsen
Lier (België), stad in de provincie Antwerpen
Station Lier, spoorwegstation aldaar
Lier (Noorwegen),  gemeente in de Noorse provincie Buskerud

Personen
Lier (familie), Nederlands regentengeslacht afkomstig uit het historische land Nassau
Jørn Lier Horst (1970), een Noors schrijver en politieman
Pim Lier (1918-2015), Nederlands jurist en halfbroer van koningin Juliana

Van Lier
Adeline van Lier (1956), Nederlands presentator en dochter van Theo van Lier
Bertus van Lier (1906-1972), Nederlands componist, dirigent, muziekwetenschapper, journalist en vertaler
Carel van Lier (1897-1945), Nederlands kunsthandelaar
Fred van Lier (1927–2005), Nederlands politicus van de PvdA en broer van Theo van Lier
Gummarus van Lier, middeleeuws heilige
Hendrik van Lier (1828-1904), Nederlands notaris en politicus
Helperus Ritzema van Lier, Nederlands / Zuid-Afrikaans theoloog en schrijver
Herman Hubert van Lier (1792-1863), Nederlands jurist, notaris en burgemeester
Johannes van Lier (1726-1799), Nederlands politicus, jurist, belastingontvanger en gedeputeerde van Drenthe
Marike van Lier Lels (1959), Nederlands zakenvrouw
Rachel van Lier (1856-1939, Nederlands pianiste en zangeres
Rudie van Lier (1914-1987), Surinaams socioloog, historicus, dichter en schrijver
Theo van Lier (1916-1992), Nederlands politicus en verzetsman
Trui van Lier (1914-2002), Nederlands verzetsvrouw
Truus van Lier (1921-1943), Nederlands verzetsvrouw
Willem van Lier (1899-1976), Nederlands marineofficier

Zie ook 
De Lier, plaats in de provincie Zuid-Holland (gemeente Westland)
Letterkunde

De term letterkunde wordt in de eerste plaats gebruikt voor de studie van de literatuur, ofwel van de teksten die in een bepaalde taal zijn geschreven. Deze wetenschappelijke discipline wordt vaak gecombineerd met taalkunde, de studie van de taal zelf, en met cultuurwetenschappen.

De term letterkunde wordt daarnaast ook wel gebruikt als volwaardig synoniem voor "literatuur" en/of "literaire canon" (in zinnen als In de Engelse letterkunde is Shakespeare de centrale figuur).

Letterkundige 
Een letterkundige bestudeert teksten die tot de literatuur worden gerekend, en het fenomeen literatuur in brede zin (zie ook literatuurbedrijf). Iemand die het beroep van letterkundige uitoefent wordt ook wel "literator" genoemd, zij het dat deze laatste term ook een bredere betekenis kan hebben en kan staan voor iemand die geheel opgaat in de letteren. Ook een toegewijd schrijver, dus niet een onderzoeker maar een beoefenaar van de letterkunde, wordt wel aangeduid als letterkundige of literator.

Hoger onderwijs 
In het Nederlandstalige hoger onderwijs is "Taal- en letterkunde" de overkoepelende benaming van een reeks universitaire studies. Zo behoren de studie van de Romaanse, Slavische, oosterse ... talen tot de bachelor en master in de Taal- en letterkunde.

Zie ook 
Filologie
Literatuurwetenschap
Limburg



Geografie

Nederlanden
 Limburg (Belgische stad) (Frans: Limbourg), een plaats in de provincie Luik en naamgever van het gebied
 Hertogdom Limburg, een van de Zeventien Provinciën, heden ten dage grotendeels gelegen in de provincie Luik
 Limburg (Verenigd Koninkrijk der Nederlanden), Limburg als één provincie in het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (1815-1839) en als Belgische provincie (1830-1839)
 Hertogdom Limburg (1839-1866), Nederlands Limburg als lid van de Duitse Bond, tot 1866
 Limburg (Belgische provincie), de hedendaagse Belgische provincie (1839-heden)
 Limburg (Nederlandse provincie), de hedendaagse Nederlandse provincie (1867-heden)
 Waterschap Limburg, het waterschap gelegen in deze provincie
 Bisdom Limburg, een andere naam voor het Nederlandse bisdom Roermond
 Limburg (referentieregio) een van de 15 referentieregio's in het Vlaams Gewest

Duitsland
 Graafschap Limburg (Lenne), bij Limburg an der Lenne, thans Hohenlimburg in Noordrijn-Westfalen
 Limburg an der Lahn, een stad in Hessen
 Bisdom Limburg, een bisdom in Hessen (niet te verwarren met het Nederlandse bisdom Roermond)
 Landkreis Limburg-Weilburg, een district in Hessen
 Abdij Limburg of Limburg an der Haardt, een abdijruïne in Rijnland-Palts
 Limburg (berg), een berg met kasteelruïne in Weilheim an der Teck, Breisgau, Baden-Württemberg
 Hohenlimburg (Hagen), een stadsdeel van Hagen

Personen
 Huis Limburg Stirum, ook Limburg Stirum of Limburg-Styrum, een van oorsprong Duits geslacht dat behoort tot de Nederlandse, Belgische en historische Duitse adel
 o.a.: Leopold van Limburg Stirum (1758-1840), Nederlands staatsman
 Henri Limbourg (1833-1860), Belgisch wiskundige
 Jo Limburg (1864-1945), Nederlands ingenieur en architect
 Joseph Limburg (1866-1940), Nederlands staatsman
 Gebroeders Van Limburg (14e/15e eeuw), miniatuurschilders

Muziek
 Limburg (nummer), een single van Rowwen Hèze
 Limburg allein, lied van Jo Erens
 Limburg mijn vaderland, lied van Gerard Krekelberg
 Wie sjoeën ós Limburg is, lied van Harry Bordon

Overig
 Hr.Ms. Limburg (1956) - onderzeebootjager