1595



Wydarzenia w Polsce 

 6 lutego-21 marca w Krakowie obradował sejm zwyczajny.
 15 marca – kanclerz Jan Zamoyski w założonym przez siebie Zamościu otworzył akademię zwaną później Akademią Zamojską.
 Lato – wyprawa Jana Zamoyskiego na Mołdawię.
 27 sierpnia – armia koronna, dowodzona przez hetmana wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego zajęła Chocim.
 3 września – wojska polskie zajęły miasto Jassy stolicę Hospodarstwa Mołdawskiego. Wódz polski Jan Zamoyski osadził na tronie mołdawskim przychylnego Rzeczypospolitej Jeremiego Mohyłę.
 19-20 października – bitwa pod Cecorą: zwycięstwo wojsko polskich dowodzonych przez hetmana wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego nad Tatarami i posiłkowymi oddziałami tureckimi.
 21 października – podpisano pokój, na mocy którego Tatarzy uznali władzę Jeremiego Mohyły w Mołdawii i zgodzili się, by na obszarze hospodarstwa pozostały polskie wojska. Dwa dni po zawartym układzie armia tatarska rozpoczęła odwrót.
 23 grudnia – papież Klemens VIII wydał bullę Magnus Dominus et laudabilis nimis, zatwierdzającą Unię brzeską.
 Trwało powstanie kozackie pod wodzą Semena Nalewajki.
 Ukazał się Psałterz Dawidów w przekładzie Jakuba Wujka.
 Wybuchł pożar, w którym spłonęła północno-wschodnia część Zamku Królewskiego na Wawelu.

Wydarzenia na świecie 

 17 stycznia – król Francji Henryk IV wypowiedział wojnę Hiszpanii.
 29 stycznia – premiera sztuki Williama Szekspira Romeo i Julia.
 22 marca – Walter Raleigh odkrył Jezioro Asfaltowe na wyspie Trynidad.
 18 maja – podpisano rosyjsko-szwedzki traktat w Tiawzinie.
 27 maja – irlandzka wojna dziewięcioletnia: zwycięstwo powstańców nad Anglikami w bitwie pod Clontibret.
 21 lipca – hiszpański żeglarz Álvaro Mendana de Neyra odkrył wyspy Markizy.
 23 sierpnia – III wojna austriacko-turecka: zwycięstwo wojsk węgiersko-wołoskich w bitwie w wąwozie Calugareni.
 Grudzień – w Rzymie podpisano Unię brzeską.

Urodzili się 
 22 stycznia – Jerzy Rudolf legnicki, książę legnicki z dynastii Piastów (zm. 1653)
 24 lutego – Maciej Kazimierz Sarbiewski, polski poeta i teoretyk literatury (zm. 1640)
 19 marca – Carlo de’ Medici, włoski kardynał z rodu Medyceuszy (zm. 1666)
 6 kwietnia – Pieter de Molyn, holenderski malarz, rysownik i grawer (zm. 1661)
 3 maja – Alessandro Gottifredi, włoski jezuita, 9. Przełożony Generalny Towarzystwa Jezusowego (zm. 1652)
 9 czerwca – Władysław IV Waza, król Polski (zm. 1648)
 28 sierpnia – Hans Ulrich von Schaffgotsch, dowódca wojsk habsburskich w wojnie trzydziestoletniej (zm. 1635)
 18 października:
 Albert Girard, francuski matematyk (zm. 1632)
 Lucas van Uden, flamandzki malarz barokowy, pejzażysta (zm. 1672)
 27 października – Ludovico Ludovisi, włoski kardynał (zm. 1632)
 13 listopada – Jerzy Wilhelm, elektor Brandenburgii i książę Prus (zm. 1640)
 24 listopada – Tarquinio Merula, włoski kompozytor i organista epoki baroku (zm. 1665)
 15 grudnia – Jerzy Ossoliński, polityk, mówca, doradca Władysława IV i Jana Kazimierza, kanclerz wielki koronny (zm. 1650)
 27 grudnia – Bohdan Zenobi Chmielnicki, hetman Ukrainy, przywódca powstania kozackiego przeciwko Rzeczypospolitej (zm. 1657)

 data dzienna nieznana: 
 Dirck van Baburen, holenderski malarz okresu baroku (zm. 1624)
 John Felton, porucznik marynarki angielskiej, fanatyczny purytanin (zm. 1628)
 Mikołaj Gabriel Fredro, polski duchowny katolicki, bernardyn, biskup bakowski (zm. 1631)
 Bazyli Lupu, hospodar Mołdawii (zm. 1661)
 Henryk Morse, święty Kościoła katolickiego, angielski męczennik (zm. 1645)
 Zofia Ostrogska, polska księżna (zm. 1622)
 Pokahontas, północnoamerykańska Indianka (zm. 1617)
 Sonam Czopel, tybetański mnich i polityk (zm. 1657)
 Joachim Stegmann, matematyk, ariański działacz reformacyjny, duchowny i teolog (zm. 1633)
 Jan Wildens, flamandzki malarz i rysownik barokowy (zm. 1653)
 Mikołaj Wysocki, teolog kościoła ewangelicko-reformowanego (zm. 1650)

Zmarli 
 21 lutego – Robert Southwell, angielski jezuita, męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1561)
 7 kwietnia – Henryk Walpole, angielski jezuita, męczennik, święty katolicki (ur. 1558)
 25 kwietnia – Torquato Tasso, włoski poeta (ur. 1544)
 26 maja – Filip Neri, włoski duchowny katolicki, założyciel filipinów, święty (ur. 1515)
 13 sierpnia – Wilhelm Freeman, angielski duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (ur. ok. 1558)
 26 sierpnia – Antoni de Crato, pretendent do tronu portugalskiego (ur. 1531)
 19 października – Filip Howard, 20. hrabia Arundel, męczennik, święty katolicki (ur. 1557)

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 2 lutego
 Ostatki: 7 lutego
 Popielec: 8 lutego
 Niedziela Palmowa: 19 marca
 Wielki Czwartek: 23 marca
 Wielki Piątek: 24 marca
 Wielka Sobota: 25 marca
 Wielkanoc: 26 marca
 Poniedziałek Wielkanocny: 27 marca
 Wniebowstąpienie Pańskie: 4 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 14 maja
 Boże Ciało: 25 maja

Przypisy 

1595