alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
1583

Het jaar 1583 is het 83e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling. Hoewel de gregoriaanse kalender in principe in 1582 al was ingevoerd, waren er landen die dat pas in 1583 deden en daarmee een overgangskalender hadden. Dat waren: Groningen, Holland, Oostenrijk (oost) en Oostenrijk (west).

Gebeurtenissen 
januari
 17 - De door de opstandelingen aangestelde landsheer van de Nederlanden, Frans van Anjou, ontketent de Franse furie in Antwerpen. De stedelingen slaan zijn aanval af en zijn positie in de Lage Landen is verloren.
april
 12 - Willem van Oranje huwt na de dood van Charlotte van Bourbon zijn vierde echtgenote, de Franse hugenote Louise de Coligny.
 23 - Eervolle overgave van de stad Eindhoven na 3 maanden van beleg tijdens het Beleg van Eindhoven (1583).
mei
 1 - Sasbout Vosmeer wordt benoemd tot vicaris-generaal van het aartsbisdom Utrecht.
 Toyotomi Hideyoshi verslaat Oda Nobutaka in de Slag bij Shizugatake.
juni
17 - Slag bij Steenbergen, gevolgd door de inname door de hertog van Parma.

augustus
 5 - Sir Humphrey Gilbert claimt te St. John's het eiland Newfoundland voor Engeland, wat geldt als het startschot voor het ontstaan van het Britse Rijk.
 19 - Aanval op Bredevoort door opstandige boeren. De aanval mislukt en de boeren worden verjaagd in de richting van Zieuwent.
 26 -  Tachtigjarige Oorlog: Een Lessense burgermilitie onder leiding van kapitein Sébastien de Tramasure verslaat een leger protestantse Engelsen en Hollanders 

november
 3 - De Spaanse hertog van Parma koopt Aalst van de Engelse bezetting die al acht maanden geen soldij heeft ontvangen; de Noordelijke Nederlanden ondernemen geen actie.
 11 - Einde van de Tweede Desmondopstand in de Ierse provincie Munster.
 november - Overgangskalender van 1583 (Keulen, Aken): er worden elf dagen overgeslagen om aan te sluiten bij de Gregoriaanse kalender.

zonder datum
 Kirsten Piil ontdekt een natuurlijke bron in het noorden van Kopenhagen. De bron trekt vele bezoekers en hieruit ontstaat later het attractiepark Dyrehavsbakken.

Muziek 
 Publicatie van de Madrigali spirituali'' van Claudio Monteverdi.

Bouwkunst

Geboren 
februari
 24 - Margaretha van Sleeswijk-Holstein-Sonderburg, Deens/Duits hertogin (overleden 1658)
april
 10 - Hugo de Groot, Nederlands rechtsgeleerde, diplomaat en politicus (overleden 1645)
september
 Girolamo Frescobaldi, Italiaanse componist en organist (overleden 1643)
december
 25 - Orlando Gibbons, Engelse componist (overleden 1625)

Overleden 
datum onbekend
 Nurbanu Sultan (±58), heerser van het Ottomaanse Rijk van 1574 tot 1583
 Martinus Riethovius (72), eerste bisschop van Ieper
1587

Het jaar 1587 is het 87e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling. Hoewel de gregoriaanse kalender in principe in 1582 al was ingevoerd, waren er landen die dat pas later deden en daarmee een overgangskalender hadden. In 1587 had Hongarije een overgangskalender.

Gebeurtenissen 
januari
17 - De Engelse militair Roland York pleegt verraad en laat de schans van Zutphen in handen vallen van de Spanjaarden.
 26 - Maarten Schenk van Nydeggen neemt in naam van de Unie van Utrecht de stad Ruhrort in.

februari
 8 - Onthoofding op het kasteel Fotheringhay van de Schotse koningin Maria Stuart op beschuldiging van hoogverraad. Koningin Elizabeth I van Engeland ondertekende het vonnis met tegenzin.

juli
 4 - Geldern wordt door Claudius van Berlaymont, de Spaansgezinde stadhouder van Gelre, ingenomen.
 13 - Slag bij Engelen tussen Claudius van Berlaymont, heer van Haultepenne, en de Staatse Bevelhebber Filips van Hohenlohe-Neuenstein. De slag wordt uiteindelijk gewonnen door het Staatse leger. Claudius van Beraymont raakt zwaar gewond en sterft korte tijd later te 's Hertogenbosch.

augustus
 5 - Beleg van Sluis (1587). Landvoogd Alexander Farnese, hertog van Parma, verovert Sluis.
 18 - Virginia Dare wordt als eerste kind uit Engelse ouders geboren op Amerikaanse bodem.
 28 - De Staten van Zeeland vaardigen wegens de dreiging van de Duinkerker kapers het plakkaat 'op de veylige navigatie met ende van Westen' uit. Dit houdt in dat in Zeeland niemand meer westwaarts mag varen, tenzij men in een konvooi van minstens acht schepen zich laat begeleiden door oorlogsschepen tot voorbij de monding van de Seine. 

oktober
 31 - De Universiteitsbibliotheek Leiden opent haar deuren na haar oprichting in 1575.

november
 22 - De Friese stadhouder Willem Lodewijk huwt Anna, de dochter van Willem van Oranje.

december
 december - De graaf van Leicester wordt gedwongen de Nederlanden te verlaten.

zonder datum
 Stadsbrand in Helmond.
 Eindhoven wordt eerst door staatsen, daarna weer door Spanjaarden ingenomen.
 De Engelsen leveren Deventer verraderlijk uit aan de Spanjaarden.
 Justificatie of Deductie - De Staten-Generaal besluiten voortaan de Verenigde Nederlanden zelf te besturen; hierdoor ontstaat de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.
 De Engelse kaperkapitein Francis Drake valt de haven van Cádiz binnen en rooft 3000 tonnen sherry.

Muziek 
 Publicatie van Concerti di Andrea e Giovanni Gabrieli.
 Publicatie van het Eerste Boek Madrigalen van Claudio Monteverdi.

Bouwkunst

Geboren 
juni
 2 - Willem IJsbrantsz. Bontekoe Nederlands koopvaardijhandelaar
september
 1 - Gómez Suárez de Figueroa, Spaans edelman, diplomaat en legeraanvoerder (overleden 1634)
 3 - Juliana van Nassau-Siegen (overleden 1643)
november
 3 - Samuel Scheidt, Duitse organist en componist (overleden 1654)
 17 - Joost van den Vondel, Nederlands dichter en toneelschrijver
datum onbekend
 Johannes Fabricius, Nederlands astronoom

Overleden 
februari
 8 - Maria I van Schotland (44)
juli
 28 - Godfried van Mierlo, bisschop van Haarlem
november
 12 - Wolraad III van Waldeck-Eisenberg (25), Duits graaf en militair
1588

Het jaar 1588 is het 88e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
mei
 Koning Hendrik III van Frankrijk bezweert een opstand in Parijs door de populaire katholieke leider Hendrik I van Guise te benoemen tot opperbevelhebber.
 28 - 30 mei - De Spaanse Armada vertrekt met 130 schepen uit de haven van Lissabon.
juli
 29 - De eerste confrontatie van de Armada met de Engelse vloot.
augustus
 4 - De Engelsen verhinderen een landing op Wight.
 7 - De Armada wordt verslagen in de Slag bij Grevelingen en besluit zwaar beschadigd rond Schotland terug te varen. Tijdens deze tocht wordt zij echter overvallen door stormen. Slechts 67 gehavende schepen bereiken met zekerheid Santander en de andere havens van Spanje; wellicht 41 galjoenen en kraken, 24 andere schepen en 9000 opvarenden zijn verloren gegaan.
 De Spaanse Armada verslagen door een Engelse vloot onder leiding van admiraal Charles Howard en viceadmiraal Francis Drake, terwijl Nederlandse watergeuzen de hertog van Parma verhinderden zich vanuit Vlaanderen bij de Armada aan te sluiten.
december
 23 - In het kasteel van Blois wordt Hendrik I van Guise op koninklijk bevel vermoord. Parijs komt opnieuw in opstand en verklaart Hendrik vervallen van de troon.
zonder datum
 Paus Sixtus V laat op de Zuil van Trajanus een beeld van de heilige Petrus plaatsen.
 De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden wordt uitgeroepen. Nederland is als natie geboren. Johan van Oldenbarnevelt heeft hier op de achtergrond toe bijgedragen door geleidelijk aan de buitenlandse invloeden in de Nederlandse politiek terug te brengen.
 Pietro Cataldi vindt het zesde perfecte getal: 217−1·(217−1) = 8.589.869.056.

Beeldende kunst

Bouwkunst

Geboren 
april
 5 - Thomas Hobbes, Engels filosoof
juli
 7 - Wolraad IV van Waldeck-Eisenberg, Duits graaf (overleden 1640)
september
 8 - Marin Mersenne (1588-1648), Frans wiskundige
december
 10 - Isaac Beeckman (1588-1637), Nederlands filosoof
datum onbekend
 Hendrick ter Brugghen, Nederlands kunstschilder
 Madame de Rambouillet, Franse salonnière

Overleden 
februari
 9 - Markies van Santa Cruz, commandant van de Spaanse Armada in aanbouw.

maart
 17 - Petrus Datheen (57)
april
 4 - Frederik II van Denemarken (53), koning van Denemarken en Noorwegen
 20 - dalai lama Sönam Gyatso
juni
 13 - Anna van Nassau (24), dochter van Willem van Oranje
augustus
 6 - Josias I van Waldeck-Eisenberg (34), Duits graaf
september
 4 - Robert Dudley (56), overlijdt plotseling in zijn huis te Cornbury, Oxfordshire
1589

Het jaar 1589 is het 89e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
februari
5 (OT 26 januari) - De Russische regering stelt het patriarchaat van Moskou in. 

maart
 30 - De bisschop van Luik, Ernst van Beieren verordent,  dat alleen katholieken in het land mogen verblijven. Drukkers en boekhandelaars zullen streng gecontroleerd worden en rederijkers mogen alleen goedgekeurde stukken opvoeren. Ouders moeten hun kinderen binnen drie dagen na hun geboorte laten dopen en tijdens kerkdiensten moeten de herbergen gesloten blijven. 

augustus
 2 - Einde van het huis Valois (Frankrijk). Hendrik van Navarra uit het Huis Bourbon wordt koning van Frankrijk (1589-1610).
 10 - Staatse troepen onder Maarten Schenk van Nydeggen voeren de Aanslag op Nijmegen uit; een mislukte verrassingsaanval.

oktober
 5 - Willem Lodewijk van Nassau zeilt met 400 man vanuit Oostmahorn naar Zoutkamp 
 9 - Slag om Zoutkamp: na een belegering van vijf dagen, moet het Spaansgezinde garnizoen zich overgeven aan de Friese troepen van Willem Lodewijk. 
 Einde van het mislukte Spaanse Beleg van Heusden (1589) van de zomer tot oktober.

november
 8 - Cathelyne van den Bulcke uit Nijlen wordt gearresteerd op beschuldiging van hekserij.

december
 9 - De schepenbank van Lier verwijst Cathelyne van den Bulcke naar de pijnbank om een bekentenis af te dwingen.

zonder datum
 Uitvinding van de breimachine door de Brit William Lee.

Muziek 
 Publicatie van Terzo libro de madrigale a cinque voci.
 Uitgave van Cantiones Sacrae I  van William Byrd.

Bouwkunst

Geboren 
februari
 5 - Honorat de Bueil, seigneur de Racan, Frans toneelschrijver en dichter
 7 - Jacob de Witt, vader van Johan en Cornelis de Witt (overleden 1674)
maart
 3 - Gisbertus Voetius, Nederlands theoloog
oktober
 7 - Maria Magdalena van Oostenrijk aartshertogin van Oostenrijk (overleden 1631)
datum onbekend
 Guilielmus Messaus, componist uit de Zuidelijke Nederlanden (overleden 1640)

Overleden 
juli
 1 - Christoffel Plantijn (69), oprichter van de gelijknamige boekdrukkerij
augustus
 2 - Hendrik III van Frankrijk (37) wordt vermoord
 10 - Maarten Schenk van Nydeggen, veldheer
1590

Het jaar 1590 is het 90e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
januari
 20 - Cathelyne van den Bulcke wordt op de Grote Markt van Lier verbrand als heks.
maart
 4 - Verovering van Breda door Maurits van Nassau (zie turfschip van Breda).
 14 - Slag bij Ivry - Hendrik IV van Navarra verslaat de Katholieke Liga.

april
 15 - Een resolutie van de Staten van Friesland bepaalt, dat van de stuivergelden die de pachters van iedere gulden pachtpenningen betalen, een oortje wordt besteed ten profijte van de armen. De Oortjesgelden zullen door de grietman worden uitgedeeld aan de diakenen of burgerlijke armbesturen.

juli
 20 - De gereformeerde predikant Gaspar Károli voltooit de vertaling van de Bijbel in het Hongaars.

september
 15 - Kardinaal Giambattista Castagna wordt gekozen tot paus Urbanus VII. 

oktober
 15 - Spaanse soldaten pogen de stad Lochem in te nemen bij de Aanval op Lochem (1590).

december
 8 - Kroning van paus Gregorius XIV in Rome.
 30 - Volledige maansverduistering, waargenomen door Tycho Brahe.

zonder datum
 In opdracht van Filips II trekken de Spaanse troepen Parijs binnen.

Muziek 
 Publicatie van het Tweede Boek Madrigalen van Claudio Monteverdi.

Beeldende kunst

Bouwkunst

Geboren 
juni
 9 - Caspar Sibelius, Nederlands predikant en theoloog (overleden 1658)

december
 18 - Willem Lodewijk van Nassau-Saarbrücken, graaf van Nassau-Saarbrücken (overleden 1640)
datum onbekend
 Simon Vouet, kunstschilder

Overleden 
februari
 5 - Bernardino de Sahagún (91), missionaris
augustus
 27 - Paus Sixtus V (68), paus van 1585 tot 1590
september
 20 - Robert Garnier (ca. 45), Frans dichter
 27 - Paus Urbanus VII (69), 13 dagen paus in 1590
oktober
 29 - Dirck Volkertsz. Coornhert (68), kunstenaar, geleerde en publicist
1591

Het jaar 1591 is het 91e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
mei
 19 - Met het Beleg van Zutphen begint Maurits' veldtocht van 1591.
 30 - Begin van het Beleg van Deventer door het Staatse leger.
juni
 10 - Prins Maurits verovert de stad Deventer.
juli
 2 - Inname van Delfzijl door prins Maurits.
 17 - Het Beleg van Knodsenburg wordt succesvol ontzet door Maurits.

september
 24 - Na een vierdaags Beleg van Hulst neemt prins Maurits de stad in.
 26 - De Staten-Generaal van de opstandige Nederlanden stellen een eigen Raad van Brabant in voor de beroepsrechtspraak in de veroverde gebieden van Brabant.
 29 - Met de dood van Johan II van Oost-Friesland wordt zijn broer Edzard II, een fanatieke lutheraan, na dertig jaar van deling en strijd de enige graaf van Oost-Friesland. Vooral in Emden loopt het geschil tussen calvinisten en lutheranen daarna hoog op.

oktober
 14 - Het Beleg van Nijmegen door Maurits van Nassau, de latere prins van Oranje, begint.
 21 - De verovering door Maurits van Nassau, de latere prins van Oranje van de stad Nijmegen, die hij de vrije magistraatskeuze ontneemt.
 29 - De 72-jarige kardinaal Giovanni Antonio Facchinetti wordt gekozen tot paus Innocentius IX.
december
 18 - In Schoonhoven wordt de 70-jarige Marigje Arriens door de schepenbank wegens hekserij veroordeeld en ter dood gebracht.
 30 - De twee maanden geleden gekozen paus sterft alweer.
zonder datum
 Prins Maurits wordt benoemd tot stadhouder van Gelre.
 De Sa'dische heerser Al Mansur verovert Timboektoe.
 Sultan Muhammad Quli Qutb Shah sticht de stad Haiderabad in India.

Bouwkunst

Geboren 
januari
 12 - José de Ribera, Spaans/Italiaans kunstschilder
mei
 26 - Dirck Janszoon Sweelinck, Nederlands componist
datum onbekend
 Isabella Brant, eerste vrouw van Rubens

Overleden 
januari
 7 - Jacobus de Kerle (59 ?), Franco-Vlaams componist
februari
 6 - Anna Sophia van Pruisen (63), prinses van Pruisen
juli
 2 - Vincenzo Galilei, Italiaans musicus
 18 - Jacobus Gallus (40), Sloveens componist en cisterciënzer monnik
 30 - Andreas Pevernage (~48), Nederlandse polyfonist
oktober
 16 - Paus Gregorius XIV (56), paus van 1590 tot 1591
december
 30 - Paus Innocentius IX (72), paus in 1591
1592

Het jaar 1592 is het 92e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
januari
 9 - De in Wenen werkzame Vlaamse botanicus Carolus Clusius slaat het aanbod af de eerste prefect te worden van de nieuwe Hortus botanicus Leiden. Maar de briefwisseling wordt voortgezet, en in de loop van het jaar worden Clusius en Leiden het eens.

april
 april - Japan valt Korea binnen: begin van de Japanse invasies van Korea (1592-1598).

mei
 20 - De protestantse leden van het kapittel van Straatsburg kiezen de 15-jarige Johan George, zoon van de Brandenburgse keurvorst Joachim Frederik van Brandenburg tot bisschop.
 28 - Staatse troepen beginnen het beleg van Steenwijk, dat sinds 1582 door de Spanjolen wordt bezet.

juni
 9 - de katholieke kanunniken van Straatsburg, die naar Saverne zijn gevlucht, kiezen Karel van Lotharingen tot tegenbisschop. Dit resulteert in de Straatsburgse Bisschoppenoorlog.

juli
 5 - Na een hevig beleg geven de Spaansgezinde troepen de stad Steenwijk over aan Maurits van Nassau.

augustus
 16 - De stadhouders Maurits en Willem Lodewijk slaan het beleg voor Coevorden.

september
 2 - Het garnizoen van Coevorden geeft zich over aan de Staatse troepen.

november
 30 - Het Breviarium-Grimani wordt overgedragen aan de Procura van San Marco.

december
 december - De Koreanen, onder leiding van admiraal Yi Sun-sin en met hulp van Ming China, verdrijven de Japanners. 

zonder datum
 Jan Huygen van Linschoten keert na jaren van reizen voor Portugal terug in Nederland, zijn publicaties van de "geheime" zeevaartroutes naar Oost-Indië openen voor Nederland de deur van de Gouden Eeuw.
 De tweede Brandaris vuurtoren wordt gebouwd op Terschelling, maar stort door verkeerde bouwmaterialen direct weer in.
 Bihać valt in handen van het Ottomaanse Rijk.

Muziek 
 Publicatie van het Derde Boek Madrigalen van Claudio Monteverdi.

Bouwkunst

Geboren 
januari
 22 - Pierre Gassendi, Frans filosoof en wiskundige (overleden 1655)
maart
 28 - Jan Amos Comenius, Tsjechisch filosoof, theoloog en pedagoog
augustus
 13 - Willem van Nassau-Siegen, graaf van Nassau-Siegen en veldmaarschalk van het Staatse leger (overleden 1642)
november
 4 - Gerard van Honthorst, Nederlands kunstschilder
datum onbekend
 Jacques Callot, Frans barok graficus
 Roelof van Echten (1592 - 1643), Nederlands heer van Echten en Echtens Hoogeveen, stichter van Hoogeveen

Overleden 
januari
 22 - Elisabeth (37), weduwe van koning Karel IX van Frankrijk

maart
 10 - Michiel Coxie (92), Brabants kunstscholder

juli
 1 - Marc'Antonio Ingegneri (45 ?), Italiaans componist in de late renaissance

september
 3 - Robert Greene, Engels schrijver

november
 17 - Johan III van Zweden (54), koning van Zweden

december
 3 - Alexander Farnese (47), hertog van Parma
1593

Het jaar 1593 is het 93e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
april
 23 - De Spaanse conquistador Domingo de Vera, op zoek naar El Dorado, neemt het gebied Guyana
 officieel in bezit voor Filips II van Spanje.  

juni
 22 - Slag om Sisak - Sloveens-Kroatische troepen verslaan de Turken.
 24 - Herovering van Geertruidenberg en Westerwolde op de Spanjaarden.
 juni - Filips II benoemt aartshertog Ernst van Oostenrijk tot landvoogd van de Nederlanden, in de praktijk de Zuidelijke Nederlanden.

oktober
 Carolus Clusius arriveert in Leiden en neemt zijn functies op van hoogleraar en prefect van de Hortus botanicus Leiden, waar hij de eerste tulp poot.

november
 11 - Albrecht van Nassau-Weilburg wordt opgevolgd door zijn zoons Lodewijk II, Willem en Johan Casimir.
december
 15 - Cornelis Corneliszoon van Uitgeest krijgt octrooi op de houtzaagmolen.
 24 - Een storm richt grote schade aan op de rede van Tessel. Veertig wachtende schepen zinken en 500 opvarenden verdrinken. De gedupeerde en soms geruïneerde reders noemen de ramp Tesselschade.
zonder datum
 De classicus Josephus Justus Scaliger volgt in Leiden Justus Lipsius op, die teleurgesteld is teruggekeerd naar Leuven.
 De Inquisitie klaagt Giordano Bruno aan. Het proces zal zeven jaar duren.
 Nokkeo Kumman roept de onafhankelijkheid uit van Lan Xang en begint prompt een nieuwe oorlog met Birma.

Muziek 
 Publicatie van het liederenboek Canzonets or Little Short Songs to Three Voyces van Thomas Morley.

Bouwkunst

Geboren 

augustus
 9 - Izaak Walton, Engels schrijver (overleden 1683)
oktober
 9 - Nicolaes Tulp, arts en burgemeester van Amsterdam (overleden 1674)
datum onbekend
 Albert Burgh, Nederlands geneesheer, lid van de vroedschap en burgemeester van Amsterdam (overleden 1647)
 Jacob Jordaens, genreschilder uit Antwerpen (overleden 1678)
 Artemisia Gentileschi, Italiaans schilderes (overleden 1652)

Overleden 

mei
 30 - Christopher Marlowe (29), Engels toneelschrijver
augustus
 28 - Lodewijk van Württemberg (39), hertog van Württemberg
november
 11 - Albrecht van Nassau-Weilburg (55), graaf van Nassau-Weilburg
 20 - Hans Bol (58), Vlaams-Nederlands kunstschilder
datum onbekend
 Giuseppe Arcimboldo (66), maniëristisch kunstschilder
1595

Het jaar 1595 is het 95e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
januari
 17 - Koning Hendrik IV van Frankrijk verklaart Spanje de oorlog.
 29 - Eerste uitvoering van het toneelstuk Romeo en Julia in Londen.

februari
 17 - De Staten-Generaal in Den Haag laten de stad Groningen en de Ommelanden als zevende provincie toe tot de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.
 21 - De Engelse priester-dichter Robert Southwell wordt na jaren van gevangenschap en martelingen bij de Newgategevangenis in Londen opgehangen wegens "hoogverraad".

maart
 18 - Aangespoord door Menso Alting roept de bevolking van Emden (Oost-Friesland) de opstand uit tegen graaf Edzard II.
 20 - Na de inname van Hoei wordt stad en kasteel ontzet.
 De Unie zendt troepen naar Emden om de stad te steunen in de strijd tegen graaf Edzard II.
april
 2 - De Eerste Schipvaart met onder meer Cornelis de Houtman en Pieter Keyser vertrekt met vier boten, waaronder de Duyfken, naar Oost-Indië. Ze komen een jaar later aan in Bantam, op 26 juni.
mei
 24 - De eerste gedrukte catalogus van een institutionele bibliotheek, de Nomenclator van de Universiteitsbibliotheek Leiden, verschijnt.
juli
 6 - In de Heksenprocessen te Peelland worden de eerste drie doodvonnissen voltrokken.
 15 - Bij het 'Verdrag van Delfzijl' verkrijgt het opstandige Emden een semiautonome status.

augustus
 4 -  aangemeerd wordt door de Nederlandse schipvaart op de Zuid-Afrikaanse kust in een baai die de Portugezen de naam 
São Bras gegeven hebben.

september
 2 - Filips van Nassau, gouverneur van Nijmegen en neef van de stadhouder, raakt in de Slag bij de Lippe dodelijk gewond.
 De Nederlandse zeevaarder Pieter Keyser brengt voor het eerst een aantal sterrenbeelden van de zuidelijke sterrenhemel in kaart tijdens een gedwongen verblijf op het eiland Madagaskar. en op weg naar Bantam.

zonder datum
 De suikerraffinage, die in 1585 is uitgeweken uit Antwerpen, begint zich te verplaatsen van Hamburg naar Amsterdam.
 Een strenge winter wordt gevolgd door overstromingen en een rattenplaag.
 De hertog van Södermanland, oom van de Zweedse en Poolse koning Sigismund, wordt door de Rijksdag tot regent benoemd. Tot nu toe voerde hij oppositie tegen zijn katholieke neef, die in Warschau hof houdt.
 Conferentie van Lambath.
 Publicatie van de Profetie van de pausen.

Bouwkunst

Geboren 

maart
26 - Johan Filips van Nassau-Idstein, graaf van Nassau-Idstein (overleden 1599)
juli
9 - Anna Amalia van Baden-Durlach, regentes van Nassau-Saarbrücken (overleden 1651)

Overleden
februari
 20 - Aartshertog Ernst van Oostenrijk (41), landvoogd van de Nederlanden
 21 - Robert Southwell (~33), Engels dichter
mei
 26 - Filippus Neri (79), Italiaans priester, ordestichter en heilige
november
 19 - Hubert Waelrant (~78), Nederlandse polyfonist, werkzaam als componist, leraar en muziekuitgever
1599

Het jaar 1599 is het 99e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 

april
 6 - De zogenaamde Derde scheepvaart vertrekt van Texel. Het betreft drie schepen van de Compagnie van Verre.
mei
 15 - Begin van het Beleg van Zaltbommel door Spaanse troepen van de stad Zaltbommel tijdens de Tachtigjarige Oorlog.
juni
 13 - De Spanjaarden moeten het beleg van Zaltbommel opgeven, waardoor de stad Staats blijft.
 21 - Oprichting door een groepje Friezen van de Pekelcompagnie, de eerste grootschalige vervening in het noorden.
juli
 17 - De tweede expeditie naar Java keert terug in Amsterdam. Jacob Van Neck wordt ingehaald met "groot geclanck van acht Trompetten ende van Stadtswege met wyn beschonken ende men luyde van blydtschap alle de klocken".
augustus
 29 - Johan Filips van Nassau-Idstein wordt opgevolgd door zijn broer Johan Lodewijk II van Nassau-Idstein.
 31 - De aartshertogen Albrecht en Isabella bezoeken het bedevaartsoord Halle.
september
 10 - Het Beleg van Rees (1599) loopt op een fiasco uit voor de Duitse bondgenoten van Oranje.
oktober
 1 - In Amsterdam verschijnt na meer dan een halve eeuw een nieuwe stadsplattegrond, getekend door Pieter Bast.
november
 4 - De vloot van Olivier van Noort bereikt onder slechte weersomstandigheden Straat Magellaan.
 21 - Bij het Verdrag van Stadtsilm krijgen de Duitse graafschappen Schwarzburg-Sondersburg en Schwarzburg-Rudolsheim de vorm die ze tot 1920 zullen houden.
december
 21 - Pieter Goes vertrekt als admiraal met 4 schepen van de Nieuwe of Brabantsche Compagnie naar Indië. De expeditie is uitgerust door Isaac Lemaire.
zonder datum
 Frederik de Houtman wordt in het sultanaat Atjeh gevangengenomen en stelt er het eerste Maleis-Nederlandse woordenboek samen.
 De Hollandse admiraal Pieter van der Does verovert het Canarische eiland Las Palmas en sneuvelt vervolgens in Sao Tomé.
 De katholieke Antwerpse drukker Johan Moerentorf geeft een uit het Latijn vertaalde bijbel uit als antwoord op de snelle verspreiding van protestantse bijbels.

Literatuur 
 William Shakespeare schrijft The Tragedy of Julius Caesar.

Beeldende kunst

Bouwkunst

Geboren 
maart
 8 - Suzanna van Baerle, echtgenote van dichter en diplomaat Constantijn Huygens (overleden 1637)
 22 - Antoon van Dyck, Zuid-Nederlands barokschilder (overleden 1641)
april
 25 - Oliver Cromwell, Engels militair en politicus; Lord Protector 1649-1658 (overleden 1658)
juni
 6 - Diego Velázquez, Spaans kunstschilder (overleden 1660)
september
 7 - Jacob Westerbaen, Nederlands dichter (overleden 1670)

Overleden 
januari
 13 - Edmund Spenser (~46), Engels dichter
maart
 1 - Edzard II van Oost-Friesland (67), graaf van Oost-Friesland
mei
 28 - Maria van Nassau (60), zus van Willem van Oranje en echtgenote van graaf Willem IV van den Bergh
augustus
 29 - Johan Filips van Nassau-Idstein (4), graaf van Nassau-Idstein
september
 9 - Magdalena van Waldeck-Wildungen (ca. 41), Duits gravin
 11 - Cornelis de Houtman (34), Nederlands koopman en ontdekkingsreiziger
oktober
 16 - Jacob Regnart (~57), componist uit de Franco-Vlaamse School
1604

Het jaar 1604 is het 4e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
mei
 10 - De vroedschap van Alkmaar staat als eerste stad van de Nederlanden de Joden toe zich hier te vestigen. 

augustus
 28 - Ondertekening van het Verdrag van Londen, waarmee een einde komt aan de Spaans-Engelse Oorlog (1585-1604).
september
 22 - Oostende capituleert voor Spinola; het driejarig Beleg van Oostende. Een kwart miljoen protestanten ontvluchten de Zuidelijke Nederlanden.
oktober
 10 - De assistent van Johannes Kepler doet de eerste waarneming van SN 1604.
zonder datum
 De VOC knoopt betrekkingen aan met het koninkrijk Ayutthaya in Thailand.

Literatuur en publicaties 
 William Shakespeare schrijft The Tragedy of Othello, the Moor of Venice.
 De Amsterdamse schoolmeester Willem Bartjens publiceert het rekenboekje "De Cijfferinghe".
 Johannes Kepler publiceert zijn  Astronomia pars Optica, over atmosferische lichtbreking, lenzen en de werking van het oog.

Bouwkunst

Geboren 
juni
 17 - Johan Maurits van Nassau-Siegen, achterneef van Willem van Oranje
 28 - Heinrich Albert, Duits componist en dichter
november
 26 - Johann Bach, Duits componist
datum onbekend
 Abraham Bosse, Frans etser en schilder
 Giacomo Carissimi, Italiaans componist
 Jan van Galen, Nederlands vlootvoogd
 Rudolf Glauber, Duits-Nederlandse alchemist / scheikundige
 Karel IV, hertog van Lotharingen
 Johannes Walaeus, Nederlands hoogleraar

Overleden 
maart
 3 - Faustus Socinus (65), theoloog, voorloper van het latere rationalisme
juni
 24 - Edward de Vere, Engels schrijver
oktober
 8 - Janus Dousa (Jan van der Does) (58), Nederlands humanist, politicus en dichter (begraven in Oude St. Jeroenskerk)
1607

Het jaar 1607 is het 7e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
januari
 30 - Het zuidwesten van Engeland, en met name het graafschap Somerset,  wordt getroffen door overstromingen, waarbij 3000 doden vallen.

februari
 5 - Eerste dienst in de Engelse Hervormde Kerk op het Begijnhof in Amsterdam in de voormalige kloosterkerk van het Begijnhof.
 7 februari - Aanval op Erkelenz - Frederik Hendrik graaf van Nassau, neemt de stad bij verrassing in, en neemt zijn katholieke neef Hendrik van den Bergh gevangen. De stad wordt geplunderd en in brand gestoken.

maart
 maart - In de Staten van Holland staat Amsterdam alleen in zijn verzet tegen het bestand van Oldenbarnevelt.
 30 - Het graafschap Nassau-Siegen wordt verdeeld door de vijf broers die het gezamenlijk bezitten: Dillenburg komt aan Willem Lodewijk, Siegen aan Johan VII, Beilstein aan George, Diez aan Ernst Casimir en Hadamar aan Johan Lodewijk.

april
 25 - Slag bij Gibraltar - Nederlandse oorlogsschepen overvallen de Spaanse schepen in de haven van Gibraltar.
 26 - Jamesfort wordt gesticht, het latere Jamestown in het huidige Virginia, de eerste permanente Engelse nederzetting in de Nieuwe Wereld.

mei
 21 - Octrooi verleend door de Staten van Holland om het Beemstermeer droog te maken.

november
 26 - De kantoorboekhandel John Busby & Nathaniel Butter in Londen verkrijgt het recht om het toneelstuk King Lear van William Shakespeare in druk uit te geven.

Muziek 
 Claudio Monteverdi componeert zijn eerste opera L'Orfeo.
 Uitgave van Gradualia II  van William Byrd.

Beeldende kunst

Bouwkunst

Geboren 

februari
 21 - Étienne de Flacourt, Frans wetenschapper en gouverneur van Madagaskar (overleden 1660)

maart
 10 - Thomas Wriothesley, Engels adellijke (overleden 1667)
 24 - Michiel Adriaenszoon de Ruyter, Nederlands admiraal en zeeheld (overleden 1676)

juni
 23 - Willem Otto van Nassau-Siegen, Duits officier in het Zweedse leger (overleden 1641)

oktober
 24 - Jan Lievens, Nederlands kunstschilder (overleden 1674)

november
 5 - Anna Maria van Schurman, eerste studente aan een Nederlandse universiteit (overleden 1678)
 15 - Ernst Casimir van Nassau-Weilburg, graaf van Nassau-Weilburg (overleden 1655)
 26 - John Harvard, stichter van Harvard University (overleden 1638)

Overleden 
april
 25 - Jacob van Heemskerck (40), sneuvelt in de slag bij Gibraltar
juni
 28 - Domenico Fontana (64?), Italiaans-Zwitsers architect
datum onbekend
 Kasuya Takenori (45), Japans daimyo, een van de Zeven Speren van Shizugatake
1611

Het jaar 1611 is het 11e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
mei
 22 - Eerste dienst in de Zuiderkerk (Amsterdam), de eerste door de protestanten gebouwde kerk.
juli
 12 - Het Eeuwig Edict van 1611 wordt uitgevaardigd door de aartshertogen Albrecht en Isabella. Het is de eerste aanzet tot een algemeen wetboek in de Zuidelijke Nederlanden. Vastgelegd wordt dat doopsels, huwelijken en begrafenissen verplicht worden geregistreerd door de kerk.

oktober
 De prins-aartssbisschop van Salzburg, Wolfgang Dirk van Raitenau, beveelt zijn troepen (± 1000 man) het gebied van de vorstelijke proosdij Berchtesgaden binnen te vallen. Hertog Maximiliaan van Beieren antwoordt hierop door met zijn leger (± 24.000 man) Salzburg aan te vallen. In enkele dagen wordt het Land van Salzburg bezet en de aartsbisschop gevangen genomen. Zie: Zoutoorlog (1611).

december
 1 - De opening van de door Hendrick de Keyser ontworpen Koopmansbeurs aan de Vijgendam te Amsterdam vindt plaats. De groeiende goederen- en aandelenhandel maakt dat er behoefte ontstaat aan een specifiek voor dit doel gemaakt gebouw.

zonder datum
 In Engeland verschijnt de King James Version van de Bijbel, een Bijbelvertaling, gepubliceerd op last van koning Jacobus I van Engeland.
 Première van 'The tempest', het laatste toneelstuk van William Shakespeare.
 Johannes Kepler beschrijft in zijn boek dioptrice de werking van een door hem ontwikkelde astronomische telescoop.

Muziek 
 Cornelis Schuyt componeert de bundels Hymeneo, overo Madrigali nuptiali et altri amorosi en Dodeci Padovane, et altretante Gagliarde Composte nelli dodeci modi

Beeldende kunst

Bouwkunst

Geboren 

januari
 28 - Johannes Hevelius, Duits-Pools astronoom (overleden 1687)
mei
 19 - Benedetto Odescalschi, beter bekend als paus Innocentius XI (overleden 1689)
augustus
 9 - Hendrik van Nassau-Siegen, Duits graaf, officier en diplomaat in Staatse dienst, gouverneur van Hulst (overleden 1652)
datum onbekend
 Charles Alphonse du Fresnoy, Frans dichter (overleden 1668)

Overleden 

februari
 8 - Jan Huygen van Linschoten (48), Nederlands koopman en ontdekkingsreiziger

augustus
 2 - Kato Kiyomasa (49), Japans daimyo, een van de Zeven Speren van Shizugatake
 20 - Tomás Luis de Victoria (63), componist

oktober
 4 - Karel van Mayenne, leider van de Franse katholieken
 30 - Karel IX van Zweden (61), koning van Zweden

datum onbekend
 Henry Hudson (±41), Engels zeevaarder en ontdekkingsreiziger, wordt door zijn muitende bemanning overboord gezet en wordt nooit meer teruggezien
1612

Het jaar 1612 is het 12e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
januari
 20 - Matthias van Habsburg volgt zijn overleden broer Rudolf op als keizer van het Heilige Roomse Rijk.

mei
 19 - Na vijf jaar bemalen valt de Beemster definitief droog.

juli
 4 - De graven Maurits van Nassau en Frederik Hendrik van Nassau brengen een bezoek aan de Beemster.
 6 - Sultan Ahmed I verleent de Nederlanders het recht om onder eigen jurisdictie handel te drijven in het Osmaanse Rijk. Cornelis Haga wordt hoofd van de Hollandse missie in Istanboel.

augustus
 18 - In Pendle, in het Engelse graafschap Lancashire, begint een proces wegens hekserij. Met een negenjarige jongen als kroongetuige worden achttien mensen ter dood veroordeeld en terechtgesteld.

september
 17 - De Neptunus onder schipper Willem Cornelisz. van Muyden keert terug in Amsterdam van de eerste Nederlandse tocht ter walvisvaart bij Spitsbergen. De reis was niet succesvol, vanwege onvoldoende kennis van de fauna en het feit dat er geen Baskische harpoeniers waren ingehuurd.

oktober
 25 - Het burgerleger van Nizjni Novgorod, bijeengebracht door de koopman Kozma Minin en aangevoerd door vorst Dmitri Pozjarski, verdrijft Poolse troepen en helpt Michail Romanov als eerste van de Romanov-dynastie aan de macht.

november
 16 - Begin van de Ulster Plantation, de kolonisatie van Ulster door de Britse regering, die er vooral Schotten heen stuurt.

december
 12 - De VOC krijgt de rechten om aan de Kust van Coromandel bij de monding van de plaatselijke rivier een versterking te bouwen: Casteel Geldria. 

zonder datum
 Bartholomaeus Pitiscus voert in zijn trigonometrische tabellen de decimale scheiding in.
 Maurits van Nassau, de latere prins van Oranje, wordt aangesteld als pandheer van Bredevoort, waarvoor hij 50.000 goudguldens moet betalen.

Literatuur 
 Publicatie van De Klucht van de koe van Gerbrand Adriaensz. Bredero

Bouwkunst

Geboren 
februari
 3 - Samuel Butler, Engels dichter
 6 -Antoine Arnauld, Frans r.k. theoloog, filosoof en wiskundige (overleden 1694)
 7 - Thomas Killigrew, Engels toneelschrijver
juni
 16 - Murat IV, sultan van het Ottomaanse Rijk

oktober
 28 - Jacob Kettler (1610-1681), hertog van Koerland (r.1642-1681).

datum onbekend
 Peter Stuyvesant, laatste Nederlandse gouverneur van Nieuw-Nederland

Overleden 
juni
 8 - Hans Leo Hassler (49), Duits componist

augustus
 12 - Giovanni Gabrieli (59), Venetiaans priester, componist uit de renaissance en organist

september
 ? - Giovanni de' Bardi (78), Italiaans graaf van Vernio en componist, dichter en toneelschrijver

oktober
 7 - Menso Alting (70), Nederlands predikant en kerkhervormer

november
 6 - Henry Stuart, Prins van Wales, oudste zoon en kroonprins van Jacobus I van Engeland
1613

Het jaar 1613 is het 13e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
februari
 21 - In het Ipatjev-klooster, waar hij zich heeft verborgen voor de Pools-Litouwse invasiemacht, wordt Michael Romanov, gekozen tot eerste tsaar uit het geslacht Romanov. Daarmee eindigt de Tijd der Troebelen.

maart
 5 - In Amsterdam wordt vergunning verleend voor de grote uitleg. Begonnen wordt met het graven van de drie hoofdgrachten Herengracht, Keizersgracht en Prinsengracht.
 26 - Erkenning van de eerste schermclub ter wereld, de Koninklijke en Ridderlijke Hoofdgilde van Sint-Michiel, in Gent door de aartshertogen Albrecht & Isabella.

april
 24 - De Irokezen sluiten een handelsverdrag met de Nederlanders Jacob Eelckens en Hendrick Christiaenssen.

augustus
 19 - In Venetië wordt Claudio Monteverdi met algemene stemmen gekozen en aangesteld als maestro di cappella aan de San Marco in Venetië

oktober
 1 tot 3 - Met de "scherpe onderzoeking" van Eva Wennemekers van Kempen en haar dochter Grijedgen beginnen de heksenprocessen te Roermond, die ruim een jaar zullen duren.
 13 - De Zevenburgse Landdag bekrachtigt de benoeming door de Osmaanse sultan van Bethlen Gabor tot koning.

december
 25 - Jan, de tweede zoon van graaf Johan VII van Nassau-Siegen, bekeert zich tot ontzetting van zijn familie openlijk tot het Rooms-Katholicisme. 

zonder datum
 Nederland bezet het westelijk deel van Timor.
 De Nederlandse ontdekkingsreiziger Adriaen Block verkent het gebied dat door Henry Hudson is ontdekt.
 Philippus Lansbergen en zijn zoon Pieter worden afgezet als predikanten te Goes. De afzetting geschiedt omdat beiden zich bemoeien met politiek en geneeskunde, zaken die niets met hun beroep als predikant te maken hebben.
 Voor het eerst bezoeken twee gezanten van de tsaar de Republiek, eigenlijk alleen om de kroning van tsaar Michajl aan te kondigen, maar zij gaan verder dan dat en worden er bij terugkeer lijfelijk voor bestraft

Literatuur 
 Pieter Corneliszoon Hooft schrijft het treurspel Geeraerdt van Velsen
 Publicatie van de klucht Den Molenaar van Gerbrand Adriaensz. Bredero

Bouwkunst

Geboren 
maart
 24 - Antonia van Württemberg (1613-1679) - deskundige op het gebied van de Hebreeuwse taal, de rabbijnse literatuur en de kabbala

april
 7 - Gerrit Dou (1613-1675) - kunstschilder, leerling van Rembrandt van Rijn

augustus
 7 - Willem Frederik van Nassau-Dietz (1613-1664), latere stadhouder van Friesland, Groningen en Drenthe
 11 - Christoph Kaldenbach (1613-1698), Duits dichter en componist

oktober
 19 - Karel van Sezze, Italiaans mysticus en heilige (overleden 1670)

november
 25 - Filips VII van Waldeck-Wildungen, Duits graaf (overleden 1645)

december
 15 - François de La Rochefoucauld, Frans schrijver.

Overleden 
september
 6 ? - Gesualdo da Venosa (47), prins van Venosa en Italiaans componist, luitspeler en edelman
1614

Het jaar 1614 is het 14e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
januari
 27 - De op Vlieland opgerichte Noordsche Compagnie voor de walvisvangst nabij Spitsbergen krijgt voor drie jaar octrooi van de Staten-Generaal.
maart
 27 - Enkele ingezetenen van Hoorn, die de Austraalse Compagnie hebben opgericht, krijgen octrooi van de Staten-Generaal om maximaal 4 reizen uit te voeren, onder voorwaarde dat geen inbreuk zal worden gedaan op bestaande octrooien.

april
 5 - Johan van Oldenbarnevelt sluit een verdrag met de Zweedse koning dat beide landen verplicht om geld, mannen en schepen bij te dragen teneinde vrije scheepvaart en handel in de Oostzee te bevorderen.

mei
 16 - Maeslantsluys wordt zelfstandigheid verleend door de Staten van Holland en heet voortaan Maassluis.
augustus
 23 - Groningen krijgt een universiteit, de latere Rijksuniversiteit Groningen.
 23 - De opstand van de handwerkslieden in Frankfurt am Main tegen het corrupte stadsbestuur ontaardt in een plundering van de Judengasse en het verjagen van de joden uit de stad.
 augustus - Ontdekkingsreiziger Joris van Spilbergen vertrekt met onder andere zijn vlaggenschip de Aeolus voor een wereldreis van 1614 tot en met 1617.
november
 6 - Gerard Reynst volgt Pieter Both op als gouverneur-generaal van Nederlands-Indië.
 12 - Met het Verdrag van Xanten wordt een oorlog in Westfalen voorkomen. Het hertogdom Kleef en de graafschappen Mark en Ravensberg komen aan de keurvorst van Brandenburg en de hertogdommen Berg en Gulik aan de paltsgraaf van Palts-Neuburg. De laatste was tijdig katholiek geworden om steun te krijgen tegen de protestantse keurvorst van Brandenburg.
zonder datum
 Bouw van Fort Nassau in Albany, New York. 
 Simon Marius publiceert zijn werk Mundus Iovialis, waarin de planeet Jupiter en zijn manen worden beschreven.
 John Napier laat zijn logaritmetafels verschijnen.
 De eerste editie van het Romeins Rituaal verschijnt, waarin de riten van de Rooms-Katholieke Kerk in één boek worden gebundeld.

Muziek 
 Publicatie van het Zesde Boek Madrigalen van Claudio Monteverdi.

Beeldende kunst

Bouwkunst

Geboren 

januari
 1 - John Wilkins, Brits cryptograaf, parlementariër en bisschop van Chester (overleden 1672)

maart
 15 - Franciscus de le Boë Sylvius, Nederlands arts (overleden 1672)

september
 14 - Agnes Maria Huyn van Amstenrade, Nederlands kloosterzuster (overleden 1641)

december
 16 - Everhard III van Württemberg, hertog van Württemberg (overleden 1674)

datum onbekend
 Hélène Fourment, tweede vrouw van Rubens (overleden 1673)
 Jacob van Loo, Nederlands kunstschilder (overleden 1670)
 Marc'Antonio Pasqualini, Italiaans operazanger (overleden 1691)

Overleden 
april
 7 - El Greco (73), Grieks kunstschilder die werkte in Spanje

augustus
 21 - Elisabeth Báthory (54), Hongaarse gravin
1615

Het jaar 1615 is het 15e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
maart
 2 - In opdracht van de Staten van Groningen en Drenthe hebben de landmeters Pieter de la Haye en Pieter Sems de grens vastgesteld tussen beide provinciën. Groningen accepteert de uitkomst niet, omdat Ter Apel daarin Drents wordt.
 6 - Pieter Both, gouverneur-generaal van Nederlands-Indië, verdrinkt bij Mauritius.
april
 6 - In Lochem breekt een stadsbrand uit, waarbij slechts drie huizen gespaard blijven.

juni
 juni - Le Maire en Schouten vertrekken voor een reis rond het zuiden van Zuid-Amerika (Kaap Hoorn) naar Indië.

juli
 22 - Koning Christiaan IV van Denemarken slaat beleg voor de stad Braunschweig om deze in handen te spelen van zijn zwager Frederik Ulrich van Brunswijk-Wolfenbüttel, zonder dat deze een eed hoeft af te leggen op de oude vrijheden en gebruiken van de stad.

september
 17 - Door tussenkomst van troepen uit de Republiek onder aanvoering van Frederik Hendrik van Nassau moet de Deense koning het beleg van Braunschweig afbreken en instemmen met onderhandelingen.

oktober
 oktober - De Groninger landmeter Pieter Sems komt met een herziene Semslinie, waarop Ter Apel Gronings blijft. Maar nu gaat Drente dwarsliggen.

november
 25 - Willem Lodewijk van Nassau-Saarbrücken huwt te Saarbrücken met Anna Amalia van Baden-Durlach.

december
 21 - Onder bemiddeling van Johan VII van Nassau-Siegen wordt de kwestie-Braunschweig vreedzaam opgelost.

zonder datum
 In Frankrijk wordt chocoladedrank bij officiële audiënties bij de Franse Koning ingevoerd.
 Cornelis Drebbel houdt een proefvaart met zijn onderzeeboot op de Theems.
 In Groenlo (Grol) wordt Grolsch bier gebrouwen.
 Voor het eerst vertrekken er Nederlandse gezanten naar Moskovië. Reinoud van Brederode, Diederik Bas en Albert Joachim moeten gaan helpen met de vredesbesprekingen tussen Zweden en Rusland

Muziek 
 Uitgave van een tweede bundel composities van Giovanni Gabrieli, evenals de bundel uit 1597, onder de naam Sacrae symphoniae.
 Girolamo Frescobaldi componeert Ricercari et canzoni francesi en Toccate e partite d’intavolatura di cimbalo, libro primo.

Literatuur 
 Publicatie van het blijspel Moortje van Gerbrand Adriaensz. Bredero.

Beeldende kunst

Bouwkunst

Geboren 
januari
 25 - Govert Flinck, Nederlands kunstschilder (overleden 1660)

maart
 13 - Paus Innocentius XII (overleden 1700)

september
 16 - Heinrich Bach, Duits organist en componist (overleden 1692)

november
 5 - Ibrahim I, sultan van het Ottomaanse Rijk (overleden 1648)

Overleden 
maart
 4 - Hans von Aachen (±63), Duits schilder
 6 - Pieter Both (47), gouverneur-generaal van Nederlands-Indië

juni
 24 - Katagiri Katsumoto (59), Japans daimyo, een van de Zeven Speren van Shizugatake

datum onbekend
 Johannes Fabricius, Nederlands astronoom
 Mikołaj Zieleński (65), Pools componist (vermoedelijke sterfdatum)
 De hertog van Medina Sidonia (65)Pools-Litouwse Gemenebest, officiële naam: Alonzo Perez de Guzman el Bueno (1550-1615), vooral bekend als commandant van de Spaanse Armada, waarmee koning Filips II van Spanje in 1588 Engeland wilde binnenvallen
 Diederik Vijgh (1532-1615), gouverneur van Tiel
1616

Het jaar 1616 is het 16e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
januari
 1 - Jan de Latere hofje gesticht te Leiden door de uit Vlaanderen afkomstige mutsenmaker Jan de Latere.
10 - Lichtenvoorde wordt ingenomen door de staatsen en ingelijfd bij het graafschap Zutphen.
 25 - Na een beleg wordt het Kasteel van Borculo overgegeven aan de Staatse troepen.
 29 - De Nederlandse ontdekkingsreizigers Willem Cornelisz Schouten en Jacob Le Maire varen voor het eerst om Vuurland. Zij noemen deze kaap naar de stad Hoorn, de geboorteplaats van Schouten.
februari
 25 - Borculo wordt belegerd door de staatsen, en bij verdrag overgegeven en ingelijfd bij het graafschap Zutphen.
 26 februari - Paus Paulus V dwingt de geleerde pater Galilei diens aan Copernicus ontleende theorie dat de aarde rond is en zich om de zon beweegt, in te trekken.
maart
 5 - Copernicus' boek De Revolutionibus Orbium Coelestium (Over de omwentelingen van de hemellichamen) uit 1543 wordt door de paus op de Index geplaatst.
 14 - De moord op Jan van Wely, een Amsterdamse juwelier, wordt gepleegd op het Binnenhof in Den Haag, door de kamerheer van prins Maurits en een adelborst van de lijfwacht.
 28 - De Middelburgsche Wisselbank wordt gesticht.
oktober
 25 - Dirck Hartog landt aan de westkust van Australië, bij Shark Bay, bij een aantal onbewoonde eilanden, die nu de Dirck Hartog-eilanden genoemd worden. Hij laat een tinnen plaat achter, die later naar Amsterdam zal worden teruggebracht.
november
 8 - De stad Amsterdam staat joodse vluchtelingen uit Spanje en Portugal toe zich in de stad te vestigen en er hun religie te belijden, mits dat binnenshuis gebeurt en men zich niet uitlaat over het christendom. Gemengde huwelijken zijn niet toegestaan.

Beeldende kunst

Bouwkunst

Geboren 
april
 10/16 - Trijntje Keever, Nederlandse vrouw, waarschijnlijk de langste vrouw die ooit heeft geleefd (overleden 1633)

mei
 19 gedoopt - Johann Jakob Froberger, Duits orgelcomponist (overleden 1667)

juli
 16 - Christiaan van Nassau-Siegen, Duits militair (overleden 1644)

oktober
 2 - Andreas Gryphius (gelatiniseerde naam van Andreas Greif, Duits toneelschrijver uit de barok (overleden 1644)

november
 22 - John Wallis, Engels wiskundige (overleden  1703)

Overleden 
januari
 18 - Karel van Arenberg (65), Zuid-Nederlands politicus, militair en diplomaat

februari
 4 - Samuel Pallache (66), Marokkaans diplomaat

maart
 3 - Matthias de l'Obel (78), Vlaams botanicus
 6 - Francis Beaumont (~32), Engels toneelschrijver

april
 23 - William Shakespeare (52), Brits toneelschrijver en dichter
 23 - Miguel de Cervantes Saavedra (68), Spaans roman- en toneelschrijver. Auteur van het boek Don Quichote de la Mancha

juni
 9 - Cornelis Schuyt (~59), Nederlands organist en componist

augustus
 7 - Vincenzo Scamozzi (67), Italiaans architect

oktober
 10 - Maria van Nassau (60), tweede dochter van Willem van Oranje