KDE

KDE Plasma (nazywana kiedyś po prostu KDE) – środowisko graficzne zrealizowane jako wolne oprogramowanie dla systemów operacyjnych Unix i GNU/Linux. Zawiera bogaty system bibliotek do tworzenia aplikacji w środowisku graficznym. Razem z GNOME są dwoma najpopularniejszymi uniksowymi środowiskami graficznymi.

KDE korzysta z biblioteki graficznej Qt, a także z systemu obiektowego KParts. System ten pozwala na współdzielenie elementów danego programu pomiędzy różnymi aplikacjami KDE, np. emulator terminala Konsole może zostać osadzony w Konquerorze.

W KDE menedżerem okien jest KWin, jednak aplikacje można uruchamiać także pod innymi menedżerami (np. Openbox).

Historia 
Projekt KDE został założony w 1996 roku przez Matthiasa Ettricha. Pierwotnie projekt nosił nazwę Kool Desktop Environment zaś skrót KDE był też grą słowną z nazwą uniksowego środowiska graficznego CDE. Obecnie skrót rozwija się jako K Desktop Environment, gdzie litera K nie ma określonego znaczenia.

Główne wydania 

Numeracja KDE jest związana z numeracją zestawu bibliotek Qt, tj. wersje 1.x KDE bazowały na wersjach 1.x bibliotek Qt itd.

Wersje Plasma 4.x 
KDE 4 zostało przeniesione na Qt 4, co powinno powodować wzrost wydajności o 20–30% w porównaniu do KDE 3.5.x. KDE zawiera środowisko multimedialne, nazwane Phonon, zintegrowane środowisko sprzętowe Solid i schemat kolorów systemu i ikon Oxygen. Zawiera też zmieniony interfejs pulpitu i pasek zadań, nazwany Plasma, który zawiera widżety w stylu SuperKaramba lub Apple Dashboard. Udostępniono również wersje KDE 4 na Microsoft Windows i Mac OS X.

Najważniejszymi cechami KDE 4 są:
 Zmieniony wygląd środowiska dzięki zastosowaniu Oxygen
 Architektura zawierająca udoskonaloną integrację z multimediami i sprzętem (Solid i Phonon, moduł sprawdzania pisowni i gramatyki)
 Programy udoskonalone dzięki doświadczeniom użytkowników, takie jak Dolphin, menedżer plików i Okular, program służący do przeglądania dokumentów

KDE Plasma 5 
Wraz z przejściem na Qt 5, środowisko KDE uległo podziałowi na trzy części o niezsynchronizowanej numeracji:
 KDE Frameworks 5 (żargonowo zwany też KF5) – zestaw bazowych bibliotek KDE (wersja 5.0 została wydana 7 lipca 2014; nowe wydania ukazują się co miesiąc);
 KDE Plasma 5 – nowa wersja powłoki graficznej Plasma (wersja 5.0 została wydana 15 lipca 2014; nowe wydania ukazują się co trzy miesiące);
 KDE Applications (wersja 14.12 została wydana 15 kwietnia 2015 i jest to pierwsza wersja aplikacji KDE używająca KDE Frameworks 5; numeracja KDE Applications jest typu rok-miesiąc; nowe wydania ukazują się co cztery miesiące); obecnie nie wszystkie aplikacje są przeportowane do KDE Frameworks 5.

Wersja KDE 5.23 została wydana na 20-lecie projektu KDE.

Aplikacje KDE 
Do najważniejszych aplikacji środowiska KDE zaliczyć można przeglądarkę internetową i menedżer plików Konqueror. Aplikacje korzystające z KDE często mają nazwy rozpoczynające się od litery „K” lub zawierają literę „k” zamiast „c” w środku nazwy, ale nie jest to ścisłą regułą.

 DigiKam – zarządzanie zbiorami zdjęć, przeglądarka i edytor grafiki, obsługa aparatów cyfrowych
 Dolphin – menedżer plików w KDE 4
 K3b – program do nagrywania płyt CD/DVD
 Kandy – narzędzie do komunikacji z telefonem komórkowym
 Kate – zaawansowany edytor tekstu
 KDevelop – zintegrowane środowisko programistyczne dla wielu języków programowania
 KDesktop – menedżer pulpitu w KDE 3
 KGet – menedżer pobierania plików
 Kicker – menedżer panelu w KDE 3
 KMail – klient pocztowy
 KNode – klient grup dyskusyjnych
 KolourPaint – tworzenie grafiki rastrowej
 Konsole – emulator terminali wyposażony w zakładki
 Kontact – zarządzanie informacjami osobistymi (poczta, kalendarz, notatki, książka adresowa)
 Kopete – multikomunikator internetowy (obsługuje m.in. IRC, Jabber i Gadu-Gadu)
 Okular – przeglądarka plików PDF (następca programu KPDF)
 KPovModeler – program do tworzenia trójwymiarowej grafiki
 KTTS – syntezator mowy; np. potrafi czytać zawartość strony WWW
 Kview – przeglądarka plików graficznych
 KTorrent – program p2p – klient sieci Torrent
 KPPP – pozwala na połączenia Dial-Up i sieciowe
 KSig – edytor podpisów pocztowych
 KWrite – uproszczona wersja edytora Kate
 Odtwarzacze multimedialne
 Amarok – zaawansowany odtwarzacz muzyki
 JuK – odtwarzacz multimedialny z zaawansowaną obsługą playlist
 Kaffeine, KMPlayer, KPlayer, Dragon Player – odtwarzacze filmów i muzyki
 Noatun – odtwarzacz multimedialny rozszerzany za pomocą wtyczek

 KOffice – pakiet programów biurowych
 KWord – procesor tekstu WYSIWYG
 KSpread – arkusz kalkulacyjny
 KPresenter – edytor prezentacji
 Kexi – aplikacja do wygodnego budowania baz danych
 Kivio – tworzenie diagramów przepływu
 Karbon14 – grafika wektorowa
 Krita – grafika rastrowa
 KChart – rysowanie wykresów
 KFormula – edytor wzorów matematycznych
 Plasma – przestrzeń robocza KDE (pulpit i panel)
Środowisko KDE zawiera również programy narzędziowe, edukacyjne oraz gry.

Logo i maskotki 
Maskotką środowiska graficznego KDE był Kandalf, używany do wersji 2.x. Imię Kandalf nawiązuje do postaci z powieści J.R.R. Tolkiena Władca Pierścieni o imieniu Gandalf.

W wersjach powyżej 2.x. maskotką KDE jest smok Konqi (dokładniej: Konqi the Konqueror). Jego imię pochodzi od nazwy przeglądarki Konqueror dla tego środowiska graficznego. Można go zobaczyć na stronach poświęconych temu środowisku oraz w wielu aplikacjach, m.in. podczas wyboru opcji wylogowania (KDE 3) czy w oknie „informacje o KDE”.

Zobacz też 
 GNOME
 Xfce
 Fluxbox
 Blackbox
 Window Maker
 Enlightenment
 Jak można spatchować KDE2 pod FreeBSD?
 Linux

Przypisy

Linki zewnętrzne 

 Oficjalna strona KDE

Środowiska graficzne