Naïeve kunst

Naïeve kunst is een vorm van beeldende kunst, meestal schilderkunst, die gekarakteriseerd wordt door een naïeve en soms kinderlijk aandoende manier waarop het onderwerp wordt uitgebeeld en de technieken worden gebruikt. De term naïeve kunst was oorspronkelijk een neerbuigende term waarmee critici over deze stijl spraken. Tegenwoordig heeft het genre zijn plek veroverd, wordt het serieus genomen en zijn er opleidingen in te volgen.

Geschiedenis 
Naïeve kunst wordt toegepast vanaf de 18e eeuw en was in de aanvang een romantische reactie op wat door de beoefenaren werd ervaren als culturele decadentie en oververfijning. Voordien bleven de naïeve schilders vaak anoniem, al zijn de Prenten van Épinal wel bekend geworden. Het waren essayisten als Alfred Jarry, Guillaume Apollinaire, Paul Guillaume (1891–1934) of Ambroise Vollard die de aandacht wekten voor het werk van enkele van deze kunstschilders. De beoefenaren zijn soms autodidact, maar velen ook niet. Naïeve kunst wordt soms tot de Art Brut (Outsider Art of spontane kunst) gerekend.

Bekendheid 
De naïeve kunst kunst kreeg bekendheid met de expositie van het werk van Henri Rousseau op de Salon des Indépendants (georganiseerd door de Société des artistes indépendants, een vereniging die was opgericht in 1884). In 1937 kwam er meer bekendheid met de eerste grote expositie van Les maîtres populaires de la réalité in Parijs. Naast Rousseau exposeerden daar onder anderen Louis Vivin, Camille Bombois, André Bauchant, Maurice Utrillo, Dominique-Paul Peyronnet, Séraphine de Senlis, Jean Eve, René Rimbert en Adolf Dietrich. Na deze tentoonstelling ontstond discussie over de naamgeving van de kunstvorm. Men noemde ze Les maîtres vanwege de hoge technische kwaliteit van de werken, populaires om de schijnbare eenvoud van voorstelling, de la réalité om de figuratie. Termen als zondagschilders, moderne primitieven, naïeve schilders, instinctieve schilders of autodidactische schilders waren aan de orde.

Kenmerken 
Tijdens de renaissance werden een aantal regels in de schilderkunst opgelegd die door de naïvisten werden overtreden. Namelijk:
 perspectief: iets dat verder weg is, wordt kleiner weergegeven;
 naarmate een persoon of voorwerp verder weg staat, zie je minder detail;
 naarmate iets verder weg staat, vervagen de kleuren.
De naïvisten overtraden deze regels expres. Hier was juist sprake van:
 een ontbrekend (en soms verwarrend) perspectief;
 duidelijke kleurvlakken; één voorwerp heeft vaak ook maar één kleur of het nu op de voorgrond staat of op de achtergrond;
 de voorwerpen en personen zijn allemaal even veel gedetailleerd;
 uitdrukkingsloze gezichten.
Deze werkwijze levert kinderlijke en volgens sommigen zelfs middeleeuwse schilderijen. Het primitivisme is een stroming waarin dit extreem tot uitdrukking komt en oriëntalistische taferelen worden uitgebeeld.

Schilders 
Naïeve kunst komt overal ter wereld voor. Belangrijke vertegenwoordigers zijn:
 in Oostenrijk Siegfried Kratochwil
 in België Louis Delattre, Ernest Van den Driessche, Lambert Yzermans
 in Bulgarije Radi Nedelchev
 in Cuba Mario Perez, Julio Breff Guilarte
 in Duitsland Maria Kloss, Max Raffler, Josef Wittlich, Regina Dapra, Regina Dapra, A.A. Ellis, Erich Grams
 in Haïti Philomé Obin, Rigaud Benoit
 in Italië Metelli, de Angelis, Antonio Ligabue, Claudia Vecchiarelli,
 in Nederland Willem Westbroek, Maurice (Jan Martens), Fred Breebaart, Joop Plasmeijer, Meike Sund, Johan Jeuken, Cor Kaay, Leo Neervoort, Peer Mijland, Peer Haemers, LIies Beth Werz, Dolf Zwerver, Ada Breedveld, Toon Tieland, Hennie Schrijver, Ruurd Wiersma
 in Spanje Vivancos
 in de Oost-Europese landen zijn Nikifor, Téofil Ocièpka, Zigmunt Hubacek, Antonin Rehak, Katarina Bilacour, Franjo Mraz, Marko Viriuz, Ivan Generalic, Hegedusic en Ivan Rabuzin bekende naïeve schilders.
 in Georgië Niko Pirosmani, die meer als een primitivist kan beschouwd worden.
 In Amerika Pieter Vanderlyp, Winthrop Chandler, Ralph Earl, Edward Hicks, Phillips, A. Tapy en Linton Park, Grandma Moses.

Naïeve architectuur 

 Het "palais idéal" in Hauterives in het département Drôme, gebouwd door Ferdinand Cheval.
 Het maison Picassiette in Chartres, gebouwd door Raymond Isidore.

Externe links 
 Nederlandse Naïeve Schilders