1884



Wydarzenia w Polsce 

 6 stycznia – ukazał się pierwszy numer gazety „Dziennik Łódzki”.
 29 stycznia – tydzień po ślubie zostali aresztowani działacze Socjalno-Rewolucyjnej Partii Proletariat Tadeusz i Witolda Rechniewscy.
 23 maja – Nowa Ruda: pożar zniszczył większą część miasta.
 29 maja – poświęcono sobór św. Aleksandra Newskiego w Łodzi.
 Lipiec – Stanisław Kunicki aresztowany i skazany w procesie 29 proletariatczyków.
 17 września – Feliks Szlachtowski został prezydentem Krakowa.
 6 listopada – rozpoczęła się Konferencja Katowicka, na której podjęto decyzję o potrzebie założenia nowych żydowskich osad w Palestynie i utworzenia żydowskiego państwa na Bliskim Wschodzie, co w konsekwencji doprowadziło do powstania państwa Izrael w 1948.
 8 grudnia – założono Poznański Chór Katedralny.
 23 grudnia – w warszawskim dzienniku Słowo ukazał się pierwszy odcinek powieści Henryka Sienkiewicza Potop.
 26 grudnia – otwarcie linii kolejowej Lwów-Stryj-Stanisławów (dł. 180,95 km), należącej do Austriackich Kolei Państwowych.
 data dzienna nieznana: 
 Towarzystwo Telefonów w Krakowie otrzymało zgodę na instalację pierwszych telefonów.
 Pierwszą stałą wystawę Muzeum Narodowego, powstałego w Krakowie, otwarto w Sukiennicach.
 Rozpoczęto budowę koszar artyleryjskich w Żaganiu.
 W Galicji upadł bank włościański założony w 1868 roku

Wydarzenia na świecie 

 4 stycznia – w Londynie założono lewicowe Towarzystwo Fabiańskie.
 6 stycznia – niemiecki wynalazca Paul Nipkow otrzymał patent na tzw. tarczę Nipkowa, która w ogromnym stopniu przyczyniła się do rozwoju telewizji.
 7 stycznia – Hilary Johnson został prezydentem Liberii.
 19 stycznia – w Paryżu odbyła się prapremiera Manon Jules’a Masseneta.
 1 lutego – ukazała się pierwsza edycja Oxford English Dictionary.
 12 lutego – Amerykanin Lewis Waterman opatentował wieczne pióro.
 29 lutego – zwycięstwo egipskiego korpusu ekspedycyjnego nad sudańskimi mahdystami w II bitwie pod El-Teb.
 12 marca – rozpoczęło się oblężenie Chartumu w Sudanie podczas powstania Mahdiego (zakończyło się klęską Brytyjczyków – 26 stycznia 1885).
 28 marca – w Berlinie została założona Spółka na rzecz kolonizacji niemieckiej.
 3 kwietnia – Christian Schweigaard został premierem Norwegii.
 4 kwietnia – zawarto porozumienie rozejmowe na mocy którego Boliwia przekazała Chile swoją część wybrzeża, tracąc tym samym dostęp do morza.
 20 kwietnia – papież Leon XIII wydał encyklikę Humanum genus, o zagrożeniach ze strony masonerii.
 24 kwietnia – założono argentyńskie miasto Tres Arroyos.
 26 kwietnia:
 założono miasto Venado Tuerto w Argentynie.
 austriacki astronom Johann Palisa odkrył planetoidę (236) Honoria.
 16 maja – Oscar Robert Themptander został premierem Szwecji.
 17 maja – Alaska stała się dystryktem zarządzanym przez cywilną administrację.
 31 maja – na ulice Brna wyjechały pierwsze tramwaje parowe (wcześniej jeździły konne).
 7 czerwca – w Niżnym Nowogrodzie doszło do pogromu Żydów.
 9 czerwca – w Berlinie rozpoczęto budowę gmachu parlamentu Rzeszy.
 4 lipca:
 w Paryżu przekazano Statuę Wolności ambasadorowi amerykańskiemu jako dar narodu francuskiego dla narodu amerykańskiego.
 proklamowano powstanie Republiki Hawajów.
 5 lipca – Kamerun stał się kolonią niemiecką.
 5 sierpnia – w południowej Afryce Burowie utworzyli Nieuwe Republiek.
 9 sierpnia – w Chalais 1. próbny lot sterowca La France: dł. 50,5 m; szer. 8,5 m; obj. 1864 m³; silnik elektryczny; ciężar całk. 2 t (konstruktorzy: kpt. Ch.Renard i kpt.A.Ch.Krebs). Sterowiec pokonał 7,6 km w czasie 23 min.
 23 sierpnia – w bitwie pod Fuzhou francuska eskadra adm. Courbeta rozgromiła flotyllę chińską
 27 sierpnia – została utworzona Niemiecka Afryka Południowo-Zachodnia.
 3 września – Robert Stout został po raz drugi premierem Nowej Zelandii.
 27 września – została otwarta Węgierska Opera Państwowa w Budapeszcie.
 3 października – Kopenhaga: spłonął dawny królewski zamek Christiansborg.
 12 października – założono miasto Ushuaia na Ziemi Ognistej (Argentyna).
 13 października – południk przechodzący przez obserwatorium w Greenwich został uznany za południk zerowy.
 3 listopada – powstała Nowa Gwinea Niemiecka.
 15 listopada – w Berlinie rozpoczęła się konferencja, na której europejskie mocarstwa zdecydowały o rozbiorze kontynentu afrykańskiego.
 4 grudnia – w Korei rozpoczął się inspirowany przez Japończyków trzydniowy pucz Gapsin, mający w zamierzeniu obalić rządzącą od 500 lat dynastię Jaseon.
 6 grudnia – w Waszyngtonie ukończono budowę Pomnika Waszyngtona; ten liczący 169,3 metrów wysokości obelisk był wówczas najwyższą budowlą na świecie (do czasu wzniesienia wieży Eiffla).
 18 grudnia – ukazał się pierwszy numer szwedzkiego dziennika Svenska Dagbladet.
 26 grudnia – utworzona została Hiszpańska Afryka Zachodnia.

 W biegu narciarskim na dystansie 220 km (w Jokkmokk, pn. Szwecja) triumfował 37-letni Lapończyk Lars Tourda (czas: 21 h 22 min.).

 Matematyk Theodor Kuen opisał powierzchnię znaną obecnie jako powierzchnia Kuena.

Urodzili się 
 8 stycznia – Kornel Makuszyński, polski prozaik, poeta, felietonista, krytyk teatralny i publicysta (zm. 1953)
 9 stycznia – Kazimierz Simm, polski zoolog i entomolog (zm. 1955)
 16 stycznia – Maria Kandyda od Eucharystii, włoska karmelitanka, błogosławiona katolicka (zm. 1949)
 20 stycznia – Iwan Feszczenko-Czopiwski, ukraiński inżynier metaloznawca i metalurg działający w Polsce, profesor AGH w Krakowie (zm. 1952)
 25 stycznia – Phil Carmichael, australijski rugbysta (zm. 1973)
 28 stycznia:
 Miloš Janoška, słowacki pedagog, działacz turystyczny i krajoznawca, inicjator założenia czasopisma Krásy Slovenska (zm. 1963)
 Auguste Piccard, szwajcarski badacz ziemskiej atmosfery i hydrosfery, konstruktor balonu stratosferycznego i batyskafu (zm. 1962)
 31 stycznia - Theodor Heuss, niemiecki polityk, prezydent RFN (zm. 1963)
 5 lutego – Ferdynand Rabowski, polski geolog, taternik (zm. 1940)
 6 lutego – Jerzy Leszczyński, polski aktor teatralny i filmowy, reżyser (zm. 1959)
 9 lutego – Jozafat Sziszkow, bułgarski asumpcjonista, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1952)
 19 lutego:
 Tom Griffin, australijski rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1950)
 Maciej Rataj, polski polityk, działacz ruchu ludowego, publicysta, marszałek Sejmu - z tytułu sprawowania tego urzędu dwukrotnie zastępujący Prezydenta RP (zm. 1940)
 23 lutego – Kazimierz Funk, biochemik pochodzenia polskiego, twórca pojęcia witaminy (zm. 1967)
 24 lutego – Sydney Middleton, australijski rugbysta i wioślarz, medalista olimpijski (zm. 1945)
 2 marca:
 Léon Jongen, belgijski kompozytor, pianista i pedagog (zm. 1969)
 Kazimierz Ulatowski, polski architekt (zm. 1975)
 6 marca - Molla Mallory, norweska tenisistka (zm. 1959)
 11 marca - Józef Grzecznarowski, polski polityk, poseł na Sejm RP, prezydent Radomia (zm. 1976)
 13 marca – Józef Węgrzyn, polski aktor filmowy i teatralny (zm. 1952)
 16 marca – Eric Philbrook Kelly, pisarz amerykański, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, obrońca polskich emigrantów w Meksyku (zm. 1960)
 23 marca – Joseph Boxhall, czwarty oficer na RMS Titanicu (zm. 1967)
 28 marca – Carl Wilhelm Petersén, szwedzki curler (zm. 1973)
 31 marca – Tina Pica, włoska aktorka teatralna i filmowa (zm. 1968)
 1 kwietnia - George Allison Wilson, amerykański polityk, senator ze stanu Iowa (zm. 1953)
 4 kwietnia:
 Jakub Alberione, ksiądz, założyciel Towarzystwa św. Pawła, błogosławiony Kościoła katolickiego (zm. 1971)
 Isoroku Yamamoto, japoński admirał (zm. 1943)
 Marcin Oprządek, polski franciszkanin (brat zakonny), męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1942)
 7 kwietnia:
 Bronisław Malinowski, antropolog społeczny (zm. 1942)
 Stanisław Szelągowski, polski lekarz, taternik, alpinista, turysta, działacz Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego (zm. 1953)
 8 kwietnia – Kazimierz Gostyński, ksiądz, pedagog, opiekun harcerstwa, błogosławiony Kościoła katolickiego (zm. 1942)
 12 kwietnia – Otto Meyerhof, niemiecki biochemik, odkrywca zależności występujących między zużyciem tlenu a wytwarzaniem kwasu mlekowego w mięśniach, za co został uhonorowany Nagrodą Nobla w 1922 (zm. 1951)
 16 kwietnia – Jakub Szynkiewicz, litewski Tatar, wielki mufti polskich muzułmanów (zm. 1966)
 19 kwietnia – Mieczysław Szerer, polski prawnik socjolog i publicysta (zm. 1981)
 24 kwietnia – Sergiusz Cid Pazo, hiszpański salezjanin, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
 28 kwietnia – Bartel J. Jonkman, polityk amerykański, kongresmen (zm. 1955)
 5 maja - Alice Milliat, francuska działaczka sportowa, nauczycielka i tłumaczka (zm. 1957)
 8 maja – Harry S. Truman, polityk amerykański, prezydent w latach 1945-1953 (zm. 1972)
 9 maja:
 Czesław Gajzler, polski inżynier, samorządowiec, prezydent Włocławka (zm. 1955)
 Lec Kurti, albański kompozytor, dyplomata (zm. 1948)
 19 maja – Arthur Meulemans, flamandzki kompozytor, dyrygent i pedagog (zm. 1966)
 26 maja - Alexander Wiley, amerykański polityk, senator ze stanmu Wisconsin (zm. 1967)
 28 maja – Edvard Beneš, czeski polityk, prezydent Czechosłowacji (zm. 1948)
 15 czerwca – Maria Weronika Masia Ferragut, hiszpańska klaryska kapucynka, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1936)
 18 czerwca – Édouard Daladier, francuski polityk (zm. 1970)
 24 czerwca – Maria Beltrame Quattrocchi, włoska działaczka katolicka, błogosławiona, jako pierwsza w historii wyniesiona na ołtarze wspólnie z małżonkiem (zm. 1965)
 26 czerwca – Oskar Blümm, niemiecki generalleutnant, uczestnik II wojny światowej (zm. 1951)
 7 lipca – Lion Feuchtwanger, niemiecki pisarz, działacz antyfaszystowski (zm. 1958)
 12 lipca – Amedeo Modigliani, włoski malarz, rysownik i rzeźbiarz (zm. 1920)
 16 lipca - Anna Wyrubowa, przyjaciółka ostatniej rosyjskiej carycy Aleksandry (zm. 1964)
 23 lipca:
 Emil Jannings, niemiecki aktor teatralny i filmowy (zm. 1950)
 Apolinary Szeluto, polski kompozytor, pianista, adwokat (zm. 1966)
 Albert Warner, amerykański przedsiębiorca, współzałożyciel wytwórni filmowej Warner Bros. (zm. 1967)
 Aleksander Znamięcki, polski taternik, bankowiec (zm. 1964)
 25 lipca – Małgorzata Maria López de Maturana, założycielka mercedariuszek misjonarek, błogosławiona katolicka (zm. 1934)
 26 lipca – Trygve Pedersen, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1967)
 2 sierpnia – Michał Róg, polski działacz ludowy, wicemarszałek Sejmu (zm. 1940)
 5 sierpnia:
 Władysław Demski, polski duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1940)
 Ludwik Hirszfeld, polski lekarz, bakteriolog i immunolog (zm. 1954)
 8 sierpnia – Jan Wałach, polski grafik, malarz i rzeźbiarz, mistrz drzeworytu (zm. 1979)
 20 sierpnia:
 Forrest C. Donnell, amerykański polityk, senator ze stanu Missouri (zm. 1980)
 Emilian Kowcz, duchowny greckokatolicki, błogosławiony (zm. 1944)
 30 sierpnia – Aleksandr Batruk, radziecki wojskowy (zm. 1931)
 4 września – Kazimierz Andrzejkowicz, major kawalerii Wojska Polskiego (zm. 1974)
 5 września – Jenő Serényi, węgierski taternik, alpinista, narciarz, prawnik (zm. 1915)
 7 września – Sven Thomsen, duński żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1968)
 14 września – Ludomir Sawicki, polski geograf i podróżnik (zm. 1928)
 20 września – Stanisław Zdyb, polski taternik, członek Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, fotograf (zm. 1954)
 28 września – Edward Taylor, polski ekonomista, działacz narodowy, radny w radzie miejskiej Poznania, tłumacz klasyki ekonomii (w tym J.S. Milla) (zm. 1964)
 6 października:
 Stanisław Poniatowski, polski etnograf, etnolog, antropolog (zm. 1945)
 Stanisław Porębski, polski taternik i działacz turystyczny, przemysłowiec i handlowiec (zm. 1960)
 7 października – Józef Unrug, polski wiceadmirał i morski oficer pokładowy okrętów podwodnych (zm. 1973)
 11 października:
 Friedrich Bergius, niemiecki chemik-technolog, specjalista w zakresie uwodorniania węgla, laureat Nagrody Nobla (zm. 1949)
 Eleanor Roosevelt, amerykańska działaczka na rzecz praw człowieka, dyplomata i publicystka, żona Franklina Delano Roosevelta, 32. prezydenta Stanów Zjednoczonych (zm. 1962)
 18 października – Jan Przybyła, polski pisarz, dziennikarz (zm. 1942)
 30 października – Anna Rydlówna, polska pielęgniarka, pedagog, działaczka społeczna (zm. 1969)
 31 października – Stanisław Cywiński, polski inżynier, konstruktor lotniczy (zm. 1939)
 2 listopada – Karol Eraña Guruceta, hiszpański marianista, męczennik, błogosławiony (zm. 1936)
 4 listopada – Helena Serbska, serbska księżniczka (zm. 1962)
 8 listopada:
 Hermann Rorschach, szwajcarski psychiatra i psychoanalityk, twórca testu plam atramentowych (zm. 1922)
 Marian Szydłowski, polski inżynier górnictwa, polityk (zm. 1939)
 10 listopada – Zofia Nałkowska, polska pisarka, dramatopisarka, publicystka, polityk, poseł do KRN i na Sejm PRL (zm. 1954)
 12 listopada – Annie Jennings, brytyjska superstulatka (zm. 1999)
 18 listopada:
 Arvid Sjöqvist, szwedzki żeglarz, olimpijczyk (zm. 1960)
 Fritz Sjöqvist, szwedzki żeglarz, olimpijczyk (zm. 1962)
 23 listopada – Piotr Jefimienko, rosyjski i radziecki archeolog (zm. 1969)
 3 grudnia – Rajendra Prasad, indyjski polityk, prezydent Indii (zm. 1963)
 5 grudnia – Charles Russell, australijski rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1957)
 7 grudnia – Jarl Andstén, fiński żeglarz, olimpijczyk (zm. 1943)
 8 grudnia – Amédée Thubé, francuski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1941)
 11 grudnia – Mieczysław Łebkowski, major Wojska Polskiego, odznaczony Orderem Virtuti Militari (zm. 1935)
 14 grudnia – Mikołaj Czarnecki, egzarcha Wołynia, Podlasia i Polesia Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego, błogosławiony katolicki (zm. 1959)
 20 grudnia – Eric Sandberg, szwedzki żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1966)
 24 grudnia – Antoni Cierplikowski, polski fryzjer o międzynarodowej sławie (zm. 1976)
 30 grudnia:
 Hideki Tōjō (jap. 東條英機), japoński polityk, premier (zm. 1948)
 Otakar Štáfl, czeski taternik, malarz i grafik, ilustrator (zm. 1945)

 data dzienna nieznana: 
 Mychajło Baran, ukraiński polityk (zm. 1937)
 Maria Fan Kun, chińska męczennica, święta katolicka (zm. 1900) 
 Paweł Wu Wanshu, chiński męczennik, święty katolicki (zm. 1900)

Zmarli 
 6 stycznia – Gregor Mendel, czeski prekursor genetyki (ur. 1822)
 3 lutego – Gotthilf Heinrich Ludwig Hagen, niemiecki fizyk i inżynier (ur. 1797)
 27 lutego – Maria od Jezusa Deluil-Martiny, francuska zakonnica, założycielka Sióstr Najświętszego Serca Jezusa, błogosławiona katolicka (ur. 1841)
 10 marca – Bernardo Guimarães, brazylijski pisarz (ur. 1825)
 14 marca – Quintino Sella, włoski naukowiec, ekonomista, polityk i mąż stanu, alpinista (ur. 1827)
 19 marca – Elias Lönnrot, fiński poeta narodowy (ur. 1802)
 3 kwietnia – Alojzy Scrosoppi, włoski filipin, założyciel opatrznościanek, święty (ur. 1804)
 7 kwietnia – Antoni Bronikowski, polski pedagog, hellenista, poeta (ur. 1817)
 17 kwietnia – Franciszek Ksawery Wierzchleyski, polski duchowny katolicki, biskup przemyski (ur. 1803)
 18 kwietnia – Rudolf Seeliger, niemiecki polityk, publicysta i działacz religijny (ur. 1810)
 12 maja:
 Bedřich Smetana, czeski kompozytor (ur. 1824)
 Robert Angus Smith, szkocki chemik, pionier w dziedzinie chemii środowiska (ur. 1817)
 13 maja – Cyrus Hall McCormick, amerykański wynalazca, przedsiębiorca (ur. 1809)
 18 maja – Heinrich Göppert, niemiecki lekarz, botanik i paleontolog (ur. 1800)
 1 lipca – Allan Pinkerton, amerykański detektyw, założycie pierwszej agencji detektywistycznej na świecie (ur. 1819)
 1 sierpnia – Heinrich Laube, niemiecki publicysta, pisarz i dramaturg (ur. 1806)
 11 listopada – Alfred Brehm, niemiecki zoolog (ur. 1829)
 29 grudnia – Wincenty Dunin Marcinkiewicz, polski i białoruski poeta, dramaturg (ur. 1808)

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 21 lutego
 Ostatki: 26 lutego
 Popielec: 27 lutego
 Niedziela Palmowa: 6 kwietnia
 Pamiątka śmierci Jezusa Chrystusa: 8 kwietnia
 Wielki Czwartek: 10 kwietnia
 Wielki Piątek: 11 kwietnia
 Wielka Sobota: 12 kwietnia
 Wielkanoc: 13 kwietnia
 Poniedziałek Wielkanocny: 14 kwietnia
 Wniebowstąpienie Pańskie: 22 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 1 czerwca
 Boże Ciało: 12 czerwca

Zobacz też 

 1884 w literaturze
 1884 w muzyce
 1884 w sztuce

1884