Ida (imię)

Ida – żeńskie imię germańskie o dyskusyjnej etymologii, notowane w Polsce od 1265 roku w formach Ida i Hida, ze zdrobnieniami Idka, Idźka, Hidka. Stanowi formę skróconą od germańskich imion złożonych z pierwszym członem Id-, takich jak Ideburga bądź Iduberga (człon ów jest związany ze stnord. idh – „działalność”, stang. idig – „pilny”, lub też z pierwszym członem Hid- (Hild- – „walka, bitwa”; zanik h w nagłosie wynikałby z wpływów romańskich).

Nazwa osobowa Ida bywa wywodzona także ze stsas. idis, stwniem. itis – „istota kobiecości” (tłumaczone też jako „wieszczka, jasnowidząca”), por. także angsas. ides i stnord. dis – „kobieta, dziewica”. Trzecią hipotezą jest pochodzenie Idy od imion dwuczłonowych, u których podstawą do skrócenia stawał się człon drugi, takich jak Adelajda. Kolejnym wyjaśnieniem jest związek ze stang. pierwszym członem imion złożonych Ead- (por. Edward, Edyta) – w takim razie Ida oznaczałaby „ciesząca się pomyślnością, bogata, błogosławiona”.

Forma Ita stanowi oboczną formę Idy, jakkolwiek może także być zdrobnieniem od Judyty.

Ida imieniny obchodzi 
 15 stycznia, jako wspomnienie św. Ity Irlandzkiej,
 13 kwietnia, jako wspomnienie bł. Idy z Boulogne oraz bł. Idy z Leuven,
 8 maja, jako wspomnienie św. Idubergi (Idy, Itty) z Nivelles,
 4 września, jako wspomnienie św. Idy z Herzfeldu, wnuczki Karola Młota,
 29 października, jako wspomnienie bł. Idy z Leeuw

Znane osoby noszące imię Ida 
 Ida (zm. 1060) – opatka w Kolonii
 Ida z Nivelles (zm. 1231) – błogosławiona cysterka (wspomnienie 12 grudnia)
 Ida Bauer – pacjentka Zygmunta Freuda
 Ida Blom – norweska historyk
 Ida Corr – duńska wokalistka
 Ida Fink – polskojęzyczna pisarka pochodzenia żydowskiego
 Ida Haendel – światowej sławy polska skrzypaczka pochodzenia żydowskiego
 Ida Ingemarsdotter – szwedzka biegaczka narciarska
 Ida Kamińska – polska aktorka teatralna i filmowa oraz reżyser pochodzenia żydowskiego
 Ida Kurcz – polska psycholog
 Ida Lupino – aktorka, reżyserka i scenarzystka angielska
 Ida Łotocka-Huelle – polska malarka
 Ida McKinley – pierwsza dama Stanów Zjednoczonych (1847–1901) jako żona prezydenta Williama McKinleya
 Ida Mett – działaczka i autorka anarchistyczna
 Ida Noddack – chemiczka i odkrywczyni niemiecka
 Ida Nowakowska – polska aktorka filmowa i musicalowa, tancerka
 Ida May Park (1879 lub 1880 – 1954) – amerykańska reżyserka, scenarzystka i aktorka, jedna z najważniejszych reżyserek wytwórni Universal w epoce kina niemego
 Ida von Reinsberg-Düringsfeld – niemiecka pisarka
 Ida Schöpfer – była szwajcarska narciarka alpejska
 Ida Wettyn (ur. 1031/1035, zm. po 1061) – księżna czeska z dynastii Wettynów, żona księcia Spycigniewa II

Postacie fikcyjne noszące imię Ida 
 Ida Borejko – tytułowa bohaterka Idy sierpniowej Małgorzaty Musierowicz
 Ida Brzezińska – bohaterka cyklu powieści Szamanka od Umarlaków Martyny Raduchowskiej
 Ida Greenberg – bohaterka serialu Gotowe na wszystko
 Ida Jungman – bohaterka powieści Buddenbrookowie Tomasza Manna
 Ida Lebenstein – tytułowa bohaterka filmu Pawła Pawlikowskiego Ida
 Ida Svensson – bohaterka serii powieści o Emilu ze Smalandi Astrid Lindgren

Zobacz też 
 (243) Ida – planetoida
 Ida – nazwa odnosząca się do dwóch gór w starożytnym świecie greckim

Przypisy 

Żeńskie imiona germańskie