Miasta w Polsce

Miasta w Polsce – miejscowości podstawowe w Polsce o charakterze miejskim, posiadające prawa miejskie.

Według stanu na 1 stycznia 2023 na terenie Polski jest 979 miast, w tym 302 samodzielne gminy miejskie, w tym 107 miast prezydenckich, w tym 66 miast na prawach powiatu, w tym 37 miast o liczbie mieszkańców powyżej 100 000, w tym 18 miast będących siedzibami władz wojewódzkich, w tym 11 miast będących siedzibami sądu apelacyjnego, w tym jedno ponadmilionowe miasto, objęte dedykowaną ustawą regulującą jego ustrój.

W polskich miastach organem wykonawczym będącym jednocześnie organem administracji publicznej jest prezydent miasta lub burmistrz. Organem stanowiącym i kontrolnym jest rada miejska lub rada miasta i gminy.

Miasta prezydenckie, w tym miasta na prawach powiatu, wojewódzkie i będące siedzibami sądu apelacyjnego 
Spośród 37 miast powyżej 100 000 mieszkańców 18 jest siedzibą wojewody lub sejmiku wojewódzkiego i nosi nieformalne określenie miasta wojewódzkiego. 11 spośród nich jest siedzibą sądu apelacyjnego i innych ponadregionalnych instytucji, stanowiąc główne ośrodki administracyjno-gospodarcze kraju, wśród nich jego stolicę jako jedyne miasto o ponadmilionowej populacji i jedyne, odnośnie którego obowiązuje dedykowana tzw. ustawa warszawska regulująca niektóre szczegółowe zagadnienia nieujęte w ustawach o samorządzie gminnym i samorządzie powiatowym.

Następujące gminy miejskie zarządzane są przez prezydenta miasta (kursywą oznaczono miasta na prawach powiatu, pogrubioną czcionką miasta wojewódzkie, a gwiazdką* miasta będące siedzibami sądu apelacyjnego):
 1 miasto powyżej 1 000 000: Warszawa*
 1 miasto od 750 000 do 1 000 000: Kraków*
 3 miasta od 500 000 do 750 000: Wrocław*, Łódź*, Poznań*
 6 miast od 250 000 do 500 000: Gdańsk*, Szczecin*, Bydgoszcz, Lublin*, Białystok*, Katowice*
 26 miast od 100 000 do 250 000: Gdynia, Częstochowa, Radom, Rzeszów*, Toruń, Kielce, Sosnowiec, Gliwice, Olsztyn, Zabrze, Bielsko-Biała, Bytom, Zielona Góra, Rybnik, Ruda Śląska, Opole, Tychy, Gorzów Wielkopolski, Elbląg, Płock, Dąbrowa Górnicza, Wałbrzych, Włocławek, Tarnów, Chorzów, Koszalin
 45 miast od 50 000 do 100 000: Kalisz, Legnica, Grudziądz, Jaworzno, Słupsk, Jastrzębie-Zdrój, Nowy Sącz, Jelenia Góra, Siedlce, Mysłowice, Konin, Piła, Piotrków Trybunalski, Inowrocław, Lubin, Ostrów Wielkopolski, Suwałki, Stargard, Gniezno, Ostrowiec Świętokrzyski, Siemianowice Śląskie, Głogów, Pabianice, Leszno, Żory, Zamość, Pruszków, Łomża, Ełk, Tomaszów Mazowiecki, Chełm, Mielec, Kędzierzyn-Koźle, Przemyśl, Stalowa Wola, Tczew, Biała Podlaska, Bełchatów, Świdnica, Będzin, Zgierz, Piekary Śląskie, Racibórz, Legionowo, Ostrołęka
 25 miast od 35 000 do 50 000: Świętochłowice, Wejherowo, Zawiercie, Skierniewice, Starachowice, Wodzisław Śląski, Starogard Gdański, Puławy, Tarnobrzeg, Kołobrzeg, Krosno, Radomsko, Otwock, Skarżysko-Kamienna, Ciechanów, Kutno, Sieradz, Zduńska Wola, Świnoujście, Żyrardów, Bolesławiec, Nowa Sól, Knurów, Oświęcim i Sopot

Statystyki miast w Polsce 

W roku 1997 w miastach mieszkało 61,89% ludności Polski i był to najwyższy wynik w historii.

Polskie miasta należą do następujących przedziałów wielkości pod względem liczby mieszkańców (według danych Głównego Urzędu Statystycznego z 20 lipca 2023):
 1 miasto powyżej 1 000 000,
 4 miasta od 500 000 do 999 999,
 6 miast od 250 000 do 499 999,
 26 miast od 100 000 do 249 999,
 47 miast od 50 000 do 99 999,
 90 miast od 25 000 do 49 999,
 214 miast od 10 000 do 24 999,
 186 miast od 5000 do 9999,
 221 miast od 2500 do 4999,
 167 miast od 1000 do 2499,
 17 miast poniżej 1 000.

Najludniejsze miasta w Polsce 
Największe miasta w Polsce według liczby mieszkańców (stan na 20 lipca 2023):

Największe miasta w Polsce pod względem powierzchni 
Największe miasta w Polsce według powierzchni (stan na 20 lipca 2023):

Najstarsze miasta w Polsce na prawie niemieckim 

W XIII wieku lokowano 230 miast. Na Śląsku 128, w Wielkopolsce 38, w Małopolsce 29, w ziemiach łęczyckiej i sieradzkiej 17, na Kujawach i w ziemi dobrzyńskiej 9, na Pomorzu Gdańskim 5 i na Mazowszu 4.

Najnowsze miasta w Polsce 

Prawa miejskie regularnie nadawane są kolejnym miejscowościom. Po 1990 roku nowe miasta nie zostały utworzone jedynie w latach 1995, 1999, 2002, 2012 i 2013. Najnowszymi miastami w kraju są:
 1 stycznia 2023 prawa miejskie otrzymały: Bodzanów, Czarny Dunajec, Dąbrowice, Jadów, Jastrząb, Jeżów, Książ Wielki, Latowicz, Łopuszno, Miasteczko Krajeńskie, Miękinia, Piekoszów, Rozprza, Ujazd i Włodowice.
 1 stycznia 2022 prawa miejskie otrzymały: Bolimów, Cegłów, Iwaniska, Izbica, Jedlnia-Letnisko, Kaczory, Lutomiersk, Nowe Miasto, Olsztyn i Pruszcz
 1 stycznia 2021 prawa miejskie otrzymały: Budzyń, Dubiecko, Goraj, Kamieniec Ząbkowicki, Kamionka, Koźminek, Sochocin, Solec nad Wisłą, Wiskitki i Wodzisław.
 1 stycznia 2020 prawa miejskie otrzymały: Czerwińsk nad Wisłą, Piątek, Lututów i Klimontów.
 1 stycznia 2019 prawa miejskie otrzymały: Koszyce, Lubowidz, Nowa Słupia, Nowy Korczyn, Oleśnica, Opatowiec, Pacanów, Pierzchnica, Szydłów i Wielbark.
 1 stycznia 2018 prawa miejskie otrzymały: Józefów nad Wisłą, Łagów, Otyń, Radoszyce, Sanniki, Tułowice i Wiślica.
 1 stycznia 2017 prawa miejskie otrzymały: Mielno, Morawica, Opatówek i Rejowiec.
 1 stycznia 2016 prawa miejskie otrzymały: Jaraczewo, Lubycza Królewska, Siedliszcze i Urzędów.
 1 stycznia 2015 prawa miejskie otrzymały: Chocz i Stopnica.
 1 stycznia 2014 prawa miejskie otrzymały: Dobrzyca, Modliborzyce, Mrozy, Stepnica i Zaklików.

Lista miast w Polsce w porządku alfabetycznym 
Poniższa lista zawiera miasta w Polsce w porządku alfabetycznym. W nawiasach kod województwa według ISO 3166-2:PL (z użyciem polskich znaków).

Skróty nazw województw:
 DŚ – dolnośląskie

 KP – kujawsko-pomorskie
 LU – lubelskie
 LB – lubuskie
 ŁD – łódzkie
 MA – małopolskie
 MZ – mazowieckie
 OP – opolskie
 PK – podkarpackie
 PD – podlaskie
 PM – pomorskie
 ŚL – śląskie

 ŚK – świętokrzyskie
 WN – warmińsko-mazurskie
 WP – wielkopolskie

 ZP – zachodniopomorskie

Indeks 
A – B – C – Ć – D – E – F – G – H – I – J – K – L – Ł – M – N – O – P – R – S – Ś – T – U – W – Z – Ż

A 

 Aleksandrów Kujawski (KP)
 Aleksandrów Łódzki (ŁD)
 Alwernia (MA)
 Andrychów (MA)
 Annopol (LU)
 Augustów (PD)
   (wróć do indeksu)

B 

   (wróć do indeksu)

C 

   (wróć do indeksu)

Ć 

 Ćmielów (ŚK)
   (wróć do indeksu)

D 

   (wróć do indeksu)

E 

 Elbląg (WN)
 Ełk (WN)
   (wróć do indeksu)

F 
 Frampol (LU)
 Frombork (WN)
   (wróć do indeksu)

G 

   (wróć do indeksu)

H 

 Hajnówka (PD)
 Halinów (MZ)
 Hel (PM)
 Hrubieszów (LU)
   (wróć do indeksu)

I 
 Iława (WN)
 Iłowa (LB)
 Iłża (MZ)
 Imielin (ŚL)
 Inowrocław (KP)
 Ińsko (ZP)
 Iwaniska (ŚK)
 Iwonicz-Zdrój (PK)
 Izbica (LU)
 Izbica Kujawska (KP)
   (wróć do indeksu)

J 

   (wróć do indeksu)

K 

   (wróć do indeksu)

L 

   (wróć do indeksu)

Ł 

   (wróć do indeksu)

M 

   (wróć do indeksu)

N 

   (wróć do indeksu)

O 

   (wróć do indeksu)

P 

   (wróć do indeksu)

R 

   (wróć do indeksu)

S 

   (wróć do indeksu)

Ś 

   (wróć do indeksu)

T 

   (wróć do indeksu)

U 

 Ujazd (ŁD)
 Ujazd (OP)
 Ujście (WP)
 Ulanów (PK)
 Uniejów (ŁD)
 Urzędów (LU)
 Ustka (PM)
 Ustroń (ŚL)
 Ustrzyki Dolne (PK)
   (wróć do indeksu)

W 

   (wróć do indeksu)

Z 

   (wróć do indeksu)

Ż 

   (wróć do indeksu)

Zobacz też 
 dane statystyczne o miastach w Polsce
 aglomeracje w Polsce
 miasta w Polsce o największym wzroście i spadku ludności
 miasta w II Rzeczypospolitej
 najstarsze miasta Polski
 nowe miasta w Polsce
 miejscowości w Polsce pozbawione praw miejskich
 miejscowość statystyczna
 dawne osiedla typu miejskiego w Polsce
 prezydenci miast w Polsce w kadencji 2018–2023
 Związek Miast Polskich
 konurbacja – aglomeracja – obszar metropolitalny – megalopolis
 najmniejsze miasto Polski

Przypisy

Bibliografia 
 World Gazetteer 

 
Polski