Trier

Trier (Frans: Trèves, Luxemburgs: Tréier, Latijn: Augusta Treverorum) is, samen met Worms, de oudste stad van Duitsland en ook het oudste bisdom ten noorden van de Alpen. De kreisvrije stad Trier ligt op de rechteroever van de Moezel. De stad telt  inwoners () op een oppervlakte van 117,13 km². 

De opdracht tot de bouw van de stad werd gegeven door de Romeinse keizer Augustus in 16 v.Chr. De stad heette oorspronkelijk Augusta Treverorum en was bedoeld als hoofdstad van de Romeinse provincie Belgica Prima. Een historisch monument in de stad is de 2e-eeuwse Porta Nigra, de best bewaarde Romeinse stadspoort ten noorden van de Alpen. Er zijn nog verschillende andere monumenten uit de Romeinse tijd, bv. de Basilica, de Keizerthermen, de Barbarathermen en het amfitheater. Ook uit latere perioden heeft Trier veel monumenten, waaronder de 11e- tot 18e-eeuwse Dom waarvan de bouw reeds in de 4e eeuw begon, en vele andere kerken. De Romeinse monumenten, de Dom en de Onze-Lieve-Vrouwekerk zijn sinds 1986 geklasseerd als UNESCO-werelderfgoed.

Door zijn rijke verleden en vanwege zijn ligging in het Moezeldal heeft Trier een aantrekkingskracht onder toeristen. De stad is daarnaast een centrum van wijnhandel en heeft een belangrijke functie als winkelcentrum voor een grote regio en als studentenstad: er wonen behalve Duitse ook veel Luxemburgse studenten. Tevens is Trier bekend als geboorteplaats van Karl Marx. Zijn geboortehuis is sinds lang ingericht als museum: het Karl Marx-huis. De Heilige Eucharius is de patroonheilige van de stad.

Geschiedenis 
Op het "Rote Haus" aan de Grote Markt van Trier bevindt zich een inscriptie die luidt: "Ante Romam Treveris Stetit Annis Mille Trecentis" ("Voor Rome bestond Trier al dertienhonderd jaar"). Dit is hoogstwaarschijnlijk een sage die in de middeleeuwen ontstaan is. In het dal van de Moezel bestonden al 3000 jaar v.Chr. menselijke nederzettingen en Trier kan met recht een van de oudste steden ten noorden van de Alpen genoemd worden.

Van 27 v.Chr. tot 14 n.Chr. was Augustus keizer van het Romeinse Rijk. Omstreeks 16 v.Chr. werd door de Romeinen in de buurt van het Keltische stamheiligdom Treviren de nederzetting Augusta Treverorum gesticht, dat een belangrijk centrum werd in de provincie Germania superior. Aan het eind van de derde eeuw verhief keizer Diocletianus de stad, die inmiddels Treveris werd genoemd tot Romeinse keizerlijke residentie. De stad werd een van de voornaamste steden van het West-Romeinse Rijk en kreeg de bijnaam "Roma Secunda", het tweede Rome. Eveneens aan het eind van de derde eeuw ontwikkelde zich hier een centrum van het vroege christendom.

In de 5e eeuw werd Trier door de Franken veroverd. In 870 komt het bij het Oost-Frankisch-Duitse Rijk. In 958 werd met het plaatsen van het marktkruis de huidige Grote Markt (Hauptmarkt) het centrum van de middeleeuwse stad.
In de 14e eeuw werden de Trierse aartsbisschoppen ook keurvorst. Trier werd de hoofdstad van het keurvorstendom, ook Keur-Trier genoemd, tot ca. 1800. Onder het aartsbisschoppelijk gezag beleefde de stad een belangrijke bloeiperiode tot de Reformatie en de oorlogen tegen Frankrijk in de 17de eeuw haar belang deed afnemen.

Trier kwam korte tijd in Franse handen, maar in 1815 kwam het bij Pruisen, waarna opnieuw een bloeiperiode volgde, die aanhield tot de Franse bezetting (1918–1930). In de Tweede Wereldoorlog werd de stad zeer zwaar beschadigd (1944) in de laatste fase van de oorlog. Na de oorlog werd de schade hersteld en hernam Trier zijn plaats als belangrijk regionaal centrum en, door de vele historische en culturele bezienswaardigheden, als toeristische trekpleister.

Economie 
De industrie omvat onder meer productie van banden, tabakswaren, schoenen, keramiek en textiel. De stad is echter in de eerste plaats van belang als commercieel (handel in Moezelwijnen), dienstverlenend en toeristisch centrum.

Cultuur

Bezienswaardigheden

Porta Nigra 

Porta Nigra is een poort in de Romeinse stadsmuur van Trier.
De Porta Nigra ("Zwarte Poort") is gemaakt van zandsteen en dankt haar naam aan de zwarte laag op de stenen die in de middeleeuwen door roetafzetting ontstaan is.

Amfitheater Trier 

Het Romeinse amfitheater van Trier is rond het jaar 180 gebouwd tegen de helling van de Petrisberg en beschikte over zo'n 18.000 zitplaatsen.

De Grote Markt 
De Grote Markt (Hauptmarkt) van Trier behoort tot de mooiste stadspleinen (innerstädtische Plätze) van Duitsland. Op het plein bevindt zich het Marktkruis (Marktkreuz), dat stamt uit 958, en dat door aartsbisschop Hendrik I van Trier geplaatst was. In de 18de eeuw werd het gerestaureerd. Aan het plein staan schitterende panden in verschillende stijlen. Het geheel wordt gedomineerd door de Sint-Gangolfkerk (gewijd in 1459).

Kerken

Basilica van Constantijn 

De basilica of, zoals ze vroeger genoemd werd, de Aula Palatina, is een uit baksteen opgetrokken gebouw, dat waarschijnlijk omstreeks 310 gebouwd is tijdens de regeringsperiode van Constantijn de Grote. Het was een troonzaal van het paleis van Constantijn.

De St. Petersdom 

De oudste delen van de Dom van Trier zijn gebouwd ten tijde van de Romeinse keizer Constantijn de Grote (ca. 326). Het imposante westwerk dateert uit de 11e eeuw. Twee musea zijn aan de Dom verbonden: de Domschatkamer en het Museum am Dom.

Onze-Lieve-Vrouwekerk 

De Onze-Lieve-Vrouwekerk werd gebouwd tussen ca. 1235 en ca. 1260 en is een van de oudste gotische kerken van Duitsland.

Abdij Sint-Matthias 

Ten zuiden van het centrum van Trier staat een benedictijner abdij. Hier worden de relikwieën van de apostel Mattias vereerd. Het is het enige apostelgraf ten noorden van de Alpen.

 De Sint-Irminenkerk
 De Sint-Gangolfkerk
 De Augustijnerkerk, deel van een uit 1271 stammend klooster, dat na 1802 werd geseculariseerd.

Musea 
Het Rheinisches Landesmuseum Trier (1877) heeft een belangrijke collectie Romeinse oudheden (sculpturen, bronzen, mozaïeken); voorts zijn er het Museum am Dom (voorheen: Bisschoppelijk Dom- en Diocesaanmuseum; vroegchristelijke en kerkelijke kunst), het stedelijk museum Simeonstift in een 11de-eeuws klooster naast en in de Porta Nigra (stadsgeschiedenis en moderne kunst) en het als museum ingerichte geboortehuis van Karl Marx (barok, uit 1717). Trier heeft een stadsbibliotheek (1804) met onder meer circa 4000 middeleeuwse handschriften.

Onderwijs 
Tot de verschillende onderwijsinstellingen behoren de Universiteit Trier (1975), het katholiek theologisch college (1950; oorspronkelijk deel van de in 1473 gestichte en in 1798 door de Fransen opgeheven universiteit), een aantal hogere beroepsopleidingen en een school voor wijnbouw.

Bankbiljet 
Omdat Trier de geboortestad is van Karl Marx geeft de Fremdenverkehrsverein van de stad als souvenir een namaak-bankbiljet uit van de fictieve waarde € 0, met daarop de afbeelding van de filosoof zoals die voorheen op bankbiljetten uit de DDR stond.

Stedenbanden 
Trier heeft stedenbanden met:
  Ascoli Piceno (Italië), sinds 31 augustus 1958
  Fort Worth (Verenigde Staten), sinds 12 juli 1987
  Gloucester (Verenigd Koninkrijk), sinds 29 juni 1959
  Den Bosch (Nederland), sinds 7 juni 1968
  Metz (Frankrijk), sinds 13 oktober 1957
  Nagaoka (Japan), sinds 2 juni 2006
  Pula (Kroatië), sinds 8 september 1971
  Weimar (Duitsland), sinds 19 oktober 1990
  Xiamen (China)

Geboren in Trier 
 Ambrosius (339-397), heilige, bisschop van Milaan
 Karel van Trier (ca. 1265-1324), grootmeester van de Duitse Orde
 Caspar Olevianus (1536-1587), predikant en professor dogmatiek
 Karl Marx (1818-1883), filosoof, grondlegger arbeidersbeweging
 Ludwig Kaas (1881-1952), priester en politicus
 Oswald von Nell-Breuning (1890-1991), jezuïet, theoloog, filosoof en econoom
 Ernst Huberty (1927-2023), Luxemburgs-Duits sportcommentator en -journalist
 Ernst Ulrich Deuker (1954), muzikant
 Paul Linz (1956), voetballer en voetbaltrainer
 Guildo Horn (1963), schlagerzanger. Echte naam: Horst Köhler
 Eric Jelen (1965), tennisser
 Dominik Kohr (1994), voetballer

Externe link 
  Website van de gemeente Trier