alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Gene Roddenberry

Eugene Wesley (Gene) Roddenberry  (El Paso (Texas), 19 augustus 1921 – Santa Monica (Californië), 24 oktober 1991) was een Amerikaans sciencefictionschrijver, scenarioschrijver en televisieproducent. Hij is onder meer de bedenker van de bekende sciencefictiontelevisieserie Star Trek. Hij werd ook wel The Great Bird of the Galaxy (De Grote Vogel van de Melkweg) genoemd.

Roddenberry vocht in de Tweede Wereldoorlog. Van 1945 tot 1948 vloog hij als piloot voor Pan American World Airways en van 1949 tot 1956 was hij politieagent in Los Angeles.

In 1969 trouwde hij de actrice Majel Barrett. Zij speelde de rol van zuster Chapel in Star Trek: The Original Series en de rol van Lwaxana Troi in Star Trek: The Next Generation. Ook was ze de computerstem in vier van de series.

Behalve van Star Trek is hij ook de geestelijk vader van de sciencefictiontelevisieseries Andromeda en Earth: Final Conflict.

Gene Roddenberry stierf op zeventigjarige leeftijd aan een hartstilstand. Hij werd gecremeerd en een deel van zijn as werd met behulp van een raket in een baan om de aarde geschoten.

Externe links 
 
 

Amerikaans scenarioschrijver
Amerikaans televisieproducent
Amerikaans sciencefictionschrijver
Blood Meridian, or the Evening Redness in the West

Blood meridian, or the evening redness in the West (Nederlandse vertaling Meridiaan van bloed, of het avondrood in het Westen) is een roman van de Amerikaanse schrijver Cormac McCarthy, verschenen in 1985.

De roman beschrijft historische en gewelddadige gebeurtenissen op de grens tussen de VS (Texas) en Mexico. Hoofdrolspeler is de naamloze kid (?de jongen?) die zich aansluit bij een bende scalpenjagers. Zij schuimen de grensregio met Mexico af, op zoek naar Indianen. Dé grote tegenstelling in de roman is die tussen de jeugdige en onschuldige jongen en de personificatie van het kwaad, rechter Holden, ook lid van de bende.

Zie ook 
Amerikaanse literatuur

Engelse literatuur (Verenigde Staten)
Roman uit 1997
Fraserburg

Fraserburg is een dorp gelegen in de gemeente Karoo Hoogland in de regio Karoo in de Zuid-Afrikaanse provincie Noord-Kaap. Het ligt op een hoogte van 1.260 meter op een hoog Karooplateau ten noorden van de Nuweveldbergen. Fraserburg is een van de plaatsen met de koudste winters in Zuid-Afrika. De dichtstbijzijnde stadjes zijn Williston, Sutherland, Loxton en Leeu-Gamka, alle op een afstand van meer dan 100 km. De belangrijkste economische activiteit is het houden van merinoschapen voor de wol. Daarnaast is de trofeejacht tijdens de wintermaanden een groeiende economische bedrijvigheid.

Geschiedenis 
Voor de stichting van het plaatsje woonden er Bosjesmannen en hun artefacten kunnen nog steeds worden gevonden in het gebied. In 1759 arriveerden de eerste Europeanen, trekboeren, in de streek. De eerste vaste nederzetters trokken begin 19e eeuw naar het gebied en begonnen de Bosjesmannen naar het noorden te verdrijven. De eerste nederzetter was Willem Steenkamp, naar wie de Steenkampsberg is vernoemd. In 1851 werd het dorp gesticht door A.A. Visser op de boerderij "Rietfontein". De Nederduits Gereformeerde Kerk stichtte hier een nieuwe gemeente. Het nieuwe dorp werd Fraserburg genoemd ter ere van ds. Colin Fraser van de Nederduits-Gereformeerde gemeente van Beaufort-West, de moedergemeente, en de grootvader van de vrouw van president M.T. Steyn, alsmede ter ere van een Beaufortse ouderling, ene Meyburgh. In het plaatsje zijn veel victoriaanse huizen, die dateren uit eind 19e en begin 20e eeuw.

Fossielen 
De voornaamste bezienswaardigheid is het paleo-oppervlak van de Gansfontijnboerderij, zo'n 5 km buiten het dorp. Daar is na een flinke stortbui in 1967 een aardlaag aan de oppervlakte gekomen die van zo'n 190 miljoen jaar geleden uit het Perm stamt en vele voetsporen van toen levende dieren bevat. Het was in die tijd een soort waddengebied en het werd doorkruist door vele Synapsida, de voorlopers van de zoogdieren.

In de Oukloof-pas zijn sporen gevonden van Diictodon. Op Gansfontein is het echter vooral de Bradysaurus die zijn sporen heeft achtergelaten. Dit was een reptiel uit de Pareiasauridae-groep, een zwaar gepantserd, wel wat op een varaan gelijkend dier (maar niet verwant) op vier poten die zijdelings uitstaken.

In Fraserburg is ook een klein museum waar nog een aantal fossielen uit de streek te bewonderen is. Het is gehuisvest in een gebouw met prachtige geelhouten vloeren.

Overige bezienswaardigheden 
 De oorspronkelijke opstallen van de boerderij "Rietfontein" zijn nog steeds te zien.
 Het kruithuis is tijdens de Tweede Boerenoorlog als ammunitieopslag gebruikt.
 Een erg goed voorbeeld van een huis gebouwd door de trekboeren is in het plaatsje aanwezig, andere voorbeelden hiervan kunnen worden gevonden in de streek.

Zie ook 
 Lijst van vindplaatsen van fossielen
 Lijst van plaatsen in Zuid-Afrika

Bronnen 
  Op Pad in Suid-Afrika, B.P.J. Erasmus. 1995. ISBN 1-86842-026-4

Externe links 
  Koöp op Fraserburg word 50, Die Burger, 21 juni 1996. (gearchiveerd)
  Toeristische website

Plaats in Noord-Kaap
Springbok

De springbok (Antidorcas marsupialis) is een middelgroot soort antilope met een schofthoogte van ongeveer 75 cm. Het dier weegt tot 40 kg.

Gedrag
Het dier dankt zijn naam aan de hoge sprongen die het maken kan. Voor een deel heeft dat ten doel achtervolgende roofdieren af te schudden, om zijn soortgenoten te waarschuwen, maar het dier heeft ook de neiging om met vier poten recht omhoog te springen, een gedrag dat 'pronken' genoemd wordt.

Veeteelt
In het karig begroeide Karoo-gebied worden springbokken en andere antilopen ook wel in plaats van vee gehouden. Zij zijn namelijk minder belastend voor het marginale en kwetsbare milieu van die streek.

Verspreiding
De natuurlijke leefomgeving van de springbok wordt gevormd door de droge binnenlanden van Zuid-Afrika, van welk land het ook het nationale dier is.

Dier uit het Afrotropisch gebied
Holhoornigen
IUCN-status niet bedreigd
Lijst van parken en reservaten in Namibië

De volgende parken en reservaten zijn te vinden in Namibië

 Nationaal park Etosha
 Nationaal Park Mangetti
 Nationaal park Mamili
 Nationaal park Mudumu
 Daan Viljoen Wildpark bij Windhoek
 Namib-Naukluft Park
 Nationaal park Dorob
 Mahango Park
 Skeleton Coast Park aan de Geraamtekust
 Waterberg Plateau National Park
 Kaudum Wildpark
 Caprivi Wildpark

Andere beschermde gebieden zijn:
 Speeltuin van de reuzen
 Kokerboomwoud

Zie ook 
Lijst van parken en reservaten

 
Namibië
Parken
Tripelpunt (natuurkunde)

Een tripelpunt is een toestand waarbij een stof tegelijkertijd voorkomt in de drie "hoofdfasen" (vast, vloeistof en gas) die onderling in evenwicht zijn. Het tripelpunt kan omschreven worden als het smeltpunt van de stof onder haar eigen dampdruk.

Het bekendste is het tripelpunt van water: als vloeibaar water naast ijs en waterdamp voorkomt, is de temperatuur T per definitie 0,01 graden Celsius of 273,16 kelvin (de tripelpunttemperatuur) bij een druk P van 611,73 pascal (ongeveer 0,006 atmosfeer, de tripelpuntdruk).

Het bijzondere van het tripelpunt is, dat voor zuivere stoffen daar de temperatuur en de druk vastliggen. Volgens de fasenregel is het systeem dan invariant: noch P, noch T kan gekozen worden. Alleen de verhoudingen van de verschillende fasen, dat wil zeggen de verhouding aan vaste stof, vloeistof en gas, kan variëren. Bijvoorbeeld, veronderstel een afgesloten vat met ijs, water en waterdamp. Bij toevoer van warmte aan dit vat zal een deel van het ijs smelten, en omdat het waterniveau hetzelfde blijft, zal het water niet verdampen. De druk en de temperatuur blijven dan gelijk. Pas als al het ijs is gesmolten, zal de toevoer van warmte het water in temperatuur doen toenemen, en daarmee de druk langs de kooklijn.

Wanneer ijs bij een druk boven de tripelpuntdruk wordt bewaard, en er dus geen waterdamp is, dan zal het bij verwarmen alleen overgaan in vloeibaar water. Wanneer ijs bij een temperatuur beneden de tripelpunttemperatuur wordt bewaard, dan zal het bij de sublimatiedruk (rode lijn in figuur hiernaast) in evenwicht zijn met de gasfase. Wanneer de druk verlaagd wordt komt de vloeibare fase niet meer voor, het water zal dan direct vanuit de vaste fase sublimeren naar de gasfase, totdat al het ijs verdwenen is.

Tripelpunt van verschillende stoffen 
Van enkele eenvoudige stoffen staan hieronder de temperatuur en druk van het tripelpunt, gesorteerd op temperatuur.

Toekomst
Volgens de herdefinitie van de basiseenheden krijgt de kelvin een nieuwe definitie, gebaseerd op een bepaalde exacte waarde van de Boltzmannconstante. Het tripelpunt van water is dan weliswaar nog steeds met grote nauwkeurigheid te bepalen, maar de temperatuur zal dan niet meer exact 273,16 kelvin zijn.

Thermodynamica
%Tripelpunt
%Tripelpunt
Geelbuikkanarie

De geelbuikkanarie (Crithagra flaviventris; synoniem: Serinus flaviventris) is een kanariesoort uit de familie Fringillidae. De Zuid-Afrikaanse naam is "Geelkanarie".

Kenmerken
Het vogeltje is een zaadeter en ongeveer 13 centimeter lang en is daarmee iets kleiner dan de huismus. De kleur het mannetje varieert van vrijwel volledig geel in het noordwesten van het leefgebied, tot geel met een olijfkleurige rug in het zuidoosten. Het vrouwtje heeft een grijsbruine rug met zwart met lichtgele vleugels en een vale streep boven de ogen.

De roep van het vogeltje luidt ongeveer tsjissik or tsjirie.

Verspreiding en leefgebied
De soort telt 4 ondersoorten:
 C. f. damarensis: zuidwestelijk Angola, Namibië, Botswana en het noordelijke deel van Centraal-Zuid-Afrika.
 C. f. flaviventris: uiterst zuidelijk Namibië, westelijk en zuidwestelijk Zuid-Afrika.
 C. f. guillarmodi: de hooglanden van Lesotho.
 C. f. marshalli: zuidoostelijk Botswana, centraal en noordoostelijk Zuid-Afrika, de laaglanden van Lesotho.

Het leefgebied van de soort is terrein met lage bosjes langs de kust en in valleien, met name in  de Karoo.  In  Lesotho komt C. f. guillarmodi voor in lage begroeiing van bergachtig gebied tot op een hoogte van 1530 m boven zeeniveau. De soort maakt compacte nesten in het kreupelhout.

Status 
De grootte van de populatie is niet gekwantificeerd. Men veronderstelt dat de soort in aantal stabiel is. Om deze redenen staat de geelbuikkanarie als niet bedreigd op de Rode Lijst van de IUCN.

Vinkachtigen
Dier uit het Afrotropisch gebied
IUCN-status niet bedreigd
IRC

Infraroodcoagulatie, een (medische) behandeling met infrarood licht
Intercontinental Rally Challenge, een jaarlijks kampioenschap in de rallysport, thans Europees kampioenschap rally
international reply coupon, Internationale antwoordcoupon, een hulpmiddel voor betaald antwoord in het internationaal postverkeer
International Water and Sanitation Centre, een internationale denktank, gevestigd in Den Haag
Internet Relay Chat, een toepassingslaagprotocol voor een op tekst gebaseerd chatsysteem
Arachne (mythologie)

Arachne (Oudgrieks:  - 'spin') is een figuur uit de Griekse en Romeinse mythologie.

Het verhaal wordt onder meer verteld in Ovidius' Metamorfosen: Arachne kon buitengewoon goed spinnen en weven. Haar werken waren fabelachtig van schoonheid en alle mensen bewonderden haar werken. Het leek erop dat ze les had gehad van de godin Athena (Romeins: Minerva), maar Arachne zelf ontkende dit. Athena vermomde zich daarop als oude vrouw en adviseerde Arachne om Athena om vergeving te smeken voor haar trotse woorden. Dit weigerde Arachne echter. Athena werd woedend door de hybris van het meisje en daagde haar, nu in haar eigen gedaante, uit om het in een weefwedstrijd tegen haar op te nemen. Arachne maakte een volmaakt mooi weefsel, hetgeen grote woede bij Athena wekte. De godin trok daarop het werkstuk van Arachne aan flarden. Ze sloeg daarnaast nog Arachne een aantal maal op het hoofd. Arachne was daardoor zo geschokt dat ze zich verhing om aan de straf te ontkomen. Maar Athena wekte haar uit medelijden weer tot leven en veranderde haar in de spin, die altijd aan een draad zou bungelen, maar die wel altijd kunstig zou blijven weven.

Met deze mythe verklaart de Griekse mythologie het ontstaan van het spinnenweb.

Externe link
 'Arakhne' op het Theoi Project

Metamorfose in de Griekse mythologie
Fictieve spinachtige
Tandheelkundige

Een tandheelkundige is iemand die de bevoegdheid heeft, na inschrijving in een register volgens de Wet op de Beroepen in de gezondheidszorg (BIG), de tandheelkunde uit te oefenen.

Een van de eersten die als tandheelkundige wordt genoemd is Abulcasis.

Tandheelkunde
Golflengte

De golflengte (symbool: ) van een periodiek verschijnsel is de lengte van een golf. Dat wil zeggen de afstand tussen twee opeenvolgende punten met dezelfde fase, zoals de toppen van een sinusvormige golf.

Aangezien de periode  de tijd is die een golf erover doet om één golflengte af te leggen, is de relatie tussen de golflengte  (in m), de frequentie  (in Hz) en de voortplantingssnelheid  van de golf (in m/s):

Het golfgetal  van een golf is het omgekeerde van de golflengte:

Is bijvoorbeeld van een golfbeweging de golflengte 0,20 meter, dan passen er vijf golftoppen in één meter. Het golfgetal is dan ‘5 per meter’ of 5 m−1.

Toepassingen
De golflengte is een belangrijke parameter in de beschrijving van golfverschijnselen. Zo speelt deze grootheid een belangrijke rol bij diverse natuurkundige fenomenen als rayleighverstrooiing, diffractie en de airy-schijf. Over systemen die afbeeldingen maken kan over het algemeen gesteld worden dat het maximaal  oplossend vermogen recht evenredig is met de gebruikte golflengte. Dit speelt bijvoorbeeld een rol bij optische opslagmedia, zoals de cd, dvd en blu-raydisk, waarbij door de steeds toenemende informatiedichtheid een kortere golflengte van licht nodig is om deze uit te lezen (resp. infrarood ~780 nm, rood ~650 nm en blauw ~400 nm).

De golflengte van geluid speelt onder andere een rol in de weergave van met name lage tonen in kleine ruimtes en bij het ontwerp van onder meer blaasinstrumenten, snaarinstrumenten en luidsprekers.

In de radiotechniek werd de golflengte vroeger gebruikt om aan te geven waar een zender op de afstemschaal te vinden was. Dit komt terug in het gebruik van begrippen als 49-meterband, korte golf, middengolf en langegolf als aanduiding voor de frequentieband. Voor de afstemming gebruikt men de frequentie, maar desondanks leest men vaak het woord "golflengte" boven een lijst met frequenties.

Oppervlaktegolven 
Bij oppervlaktegolven, zoals golven op zee, is de voortplantingssnelheid afhankelijk van de diepte. In ondieper wordend water neemt deze af. Hiervoor verandert de golflengte dus ook als de golf in ondieper water komt. Dit heet shoaling.

Zie ook
Geluidssnelheid
Lichtsnelheid

Akoestiek
Elektronica
Fysische optica
Grootheid
Test-Aankoop

Test-Aankoop (Frans: Test-Achats) is een consumentenorganisatie in België. Deze organisatie stelt zich ten doel consumentenbelangen te behartigen. De organisatie werd in 1957 opgericht door Louis Darms, bijgestaan door een aantal vrijwilligers, onder wie Hugues du Roy de Blicquy, Jean Kufferath, en aan Vlaamse zijde de universiteits-professoren Guido Fauconnier en Willy Van Ryckeghem. Gedurende de eerste dertig jaar werd Test-Aankoop geleid door Gilbert Castelain. Hij werd in 1990 opgevolgd door Armand DeWasch, in 2010 door Benoît Plaitin, en in 2016 door Ivo Mechels. 

Inmiddels was de organisatie sedert 2013 uitgegroeid tot de multinational Euroconsumers die consumentenbladen uitgeeft in België, Brazilië, Italië, Portugal en Spanje en de tweede grootste is ter wereld, na Consumers Union in de Verenigde Staten. Deze tijdschriften publiceren regelmatig resultaten van vergelijkend warenonderzoek en wijzen een beste koop aan die volgens de uitgevoerde tests de beste kwaliteit-prijsverhouding heeft. Al wie via het internet advies verlangt van Test-Aankoop wordt meteen aangespoord zich te abonneren.

Nederland 
Ook in Nederland bestaat een dergelijke organisatie, de Consumentenbond, uitgever van de Consumentengids.
Test Aankoop en de Consumentenbond werken nauw samen in het kader van de Europese lobbygroep BEUC.

Zie ook 
 Arrest Belgische Verbruikersunie Test-Aankoop
 Consumentenbescherming

Externe link 
 Officiële website

Belgische vereniging
Consumentenorganisatie
Bureau Européen des Unions de Consommateurs

Het Bureau Européen des Unions de Consommateurs (BEUC) is een Europese overkoepelende organisatie van verbruikersorganisaties. Het is gevestigd in Brussel en richt zich vooral op de organen van de Europese Unie.

Het BEUC werd in 1962 opgericht om ook in het groeiende Europa de belangen van de verbruiker te kunnen behartigen. De Nederlandse Consumentenbond is een van de oprichters, samen met de Belgische Verbruikers Unie Test-Aankoop, het Franse UFC Que Choisir en het Duitse AGV. Het BEUC werkt onder andere samen in het in 2002 opgerichte Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid, ook wel de European Food Safety Authority of EFSA genoemd.

Leden

Externe link 
 BEUC (Europa)

Internationale organisatie
Consumentenorganisatie
Wet van Pascal

De wet van Pascal is een natuurkundige wet opgesteld door de Franse wis- en natuurkundige Blaise Pascal (1623-1662). De wet stelt:

Een druk die wordt uitgeoefend op een vloeistof die zich in een geheel gevuld en gesloten vat bevindt, zal zich onverminderd in alle richtingen voortplanten.
In formulevorm:
 

Hierin is 
  de hydrostatische druk in een willekeurig punt in een vloeistof op een diepte  onder het vloeistofoppervlak
  is de druk aan het vloeistofoppervlak ( = 0). Voor een vloeistof in de lucht opgesteld, is  de luchtdruk.
  is de zwaartekrachtversnelling
  is de dichtheid van de beschouwde vloeistof.

Deze wet is de basis voor de hydrostatica en duidt erop dat in stilstaand water geen schuifspanningen optreden (alle spanning staat namelijk loodrecht, dus alle spanning is een normaalspanning) en dus ook dat de viscositeit bij stilstaand water geen rol speelt.

Gevolgen 
Pascals wet met betrekking op druk op vloeistoffen maakte allereerst korte metten met de tot dan toe heersende opvatting dat het luchtledige niet bestaat. Hij toonde aan dat wanneer men een aan één kant gesloten buis vult met kwik, die afsluit en omgekeerd in een bak met kwik zet (waarop men een laagje water legde) niet de lucht of een of ander onbekend etherisch gas in de buis het niveau van kwik in die buis doet dalen, maar dat het niveau van de daling van het kwik in de buis alleen afhangt van de hoeveelheid druk van de omringende lucht op het kwik in de bak.

Niet veel later zou de in Duitsland uitgevoerde proef met de 'Maagdenburger halve bollen' het bestaan van het vacuüm, het luchtledige, en de luchtdruk vlak bij de grond (bijna 10.000 N was nodig voor het uit elkaar trekken van de helften van de luchtledige bol) bevestigen. "Het is niet omdat iets onbegrijpelijk is, dat het niet zou bestaan", zou Pascal ervan zeggen.

Pascal toonde proefondervindelijk aan dat de luchtdruk op verschillende hoogten verschilt (door de hoogte van kwik in een buis op verschillende hoogten te meten). Hoe lager de meting werd uitgevoerd, hoe hoger het kwik in de buis steeg, dus hoe hoger ook de luchtdruk moest zijn op dat niveau en omgekeerd. Daarmee werd tevens vastgesteld dat de atmosfeer eindig is: de luchtdruk is het grootst net boven de grond (zeeniveau); deze moet gelijk zijn aan het gewicht van de totale luchtkolom boven een oppervlakte-eenheid. Zo kwam hij vrij nauwkeurig aan het gewicht van de totale atmosfeer. Pierre Gassendi roemde de ontdekking van deze "uitzonderlijke onvergetelijke jongeman" met de uitspraak: "Wat hij gedaan heeft, heeft niemand voor hem ooit klaargespeeld; na hem kan iedereen het doen". Pascal zelf overzag de gevolgen van deze onontkomelijke conclusies toen niet, maar in feite betekende dit een omwenteling in de astronomie.

Met deze proeven zette Pascal de toon wat betreft experimentele bewijsvoering. Tot dan toe was de wetenschap niet gebaseerd op proefondervindelijke aantoonbaarheid, eerder op logica en theoretische deductie. Vooral door Pascals werk veranderde dat, samen met het werk van zijn voorgangers Galileo Galileï en nog eerder Leonardo da Vinci.

Pascal
Vloeistoffysica
Computer-aided design

Computer-aided design CAD is het ontwerpen van onder meer constructies en apparaten met behulp van computerprogramma's. Het acroniem CAD stond oorspronkelijk voor computer-aided drafting, maar is nadien veranderd in computer-aided design, vrij vertaald in het Nederlands betekent dit laatste met behulp van de computer ontwerpen of korter computerondersteund ontwerpen.

CAD wordt toegepast in diverse vakgebieden waaronder de architectuur, ook wel computer-aided architectural design CAAD, bouwkunde, landmeetkunde, civiele techniek, stedenbouwkunde, werktuigbouwkunde, elektrotechniek en elektronica, staalbouw, wegenbouwkunde, topografie, industriële vormgeving en archeologie.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen 2D-, 2½D- en 3D-systemen. De 2D-systemen worden gebruikt om technische tekeningen te maken, de 2½D-systemen zijn daarop een uitbreiding met diepte voor CNC-gestuurde machines, een onderdeel van Computer-aided manufacturing CAM. De 3D-systemen werken met draadmodellen en constructieve ruimtemeetkunde. Met deze laatst genoemde kunnen dan bij sommige implementaties ook weer min of meer volledige 2D-tekeningen worden gegenereerd.

De meeste CAD-systemen werken of zijn compatibel met het DWG-formaat, DraWinG of .DXF (Drawing Exchange Format) van Autodesk.

In de bouwkunde en installatietechniek is de volgende stap in CAD-tekensystemen, na het 3D-systeem, het BIM: Building Information Model of bouwwerkinformatiemodel. Er kunnen daarbij aan 3D-objecten meer gegevens worden gekoppeld. Een onafhankelijk uitwisselingsformaat voor BIM's is het Industry Foundation Classes (IFC-formaat). Deze bestanden worden nu alleen nog in bouwkundige programma's gebruikt als Revit, ARCHICAD of Bentley AecoSim Building Designer. In applicaties voor civiele techniek is het uitwisselingsformaat LandXML en vanaf juni 2018 heeft de Nederlandse overheid besloten om de NLCS op te nemen in de ‘Pas toe of leg uit’ lijst van Forum Standaardisatie. Hierdoor wordt het voor Nederlandse overheden ‘verplicht’ om de NLCS toe te passen. NLCS wordt nu gebruikt in civiele applicaties als NedInfra.

Publicaties 
 Johan Blaauwendraad, CAD/CAM, breed gezien: van schot naar scherm, 1987. in Termen en Schermen. Diesrede TU Delft, 13 januari 1987, met een verwijzing naar een pdf voor de hele rede

 
3D-software
Bouwkunde
Industriële vormgeving
Ontwerpmethodologie
Werktuigbouwkunde
Rooibos

Rooibos (Aspalathus linearis) is een plant uit de vlinderbloemenfamilie (Leguminosae). De plant komt van nature voor als fynbos in de omgeving van de Cederberg (Zuid-Afrika). De soort wordt gekweekt voor de vervaardiging van een op thee lijkende drank. Sinds circa 1930 wordt de plant voor dit doel gekweekt. De bladeren van de plant worden geplukt, gestampt en in de zon ter oxidatie gelegd. In de laatste fase verkrijgt de rooibos haar roodbruine kleur.

De naam rooibos is Afrikaans en afgeleid van het Nederlandse 'rood bos'.

In Zuid-Afrika wordt rooibos al duizenden jaren door de lokale bevolking gebruikt als middel tegen allerlei huidproblemen. Het verzacht de huid en zorgt voor verlichting bij jeuk en huidirritaties als eczeem, acne, zonnebrand en allergische reacties. Minder bekend in Europa is dat rooibos ook in huidverzorgingsproducten is verwerkt. Rooibos is een uitstekende basis voor huidverzorging door de anti-inflammatoire, huidverzachtende en antimicrobiële werking.

Aftreksel
Thee van rooibos is een kruidenthee. In tegenstelling tot de echte thee bevat rooibos geen cafeïne en bijna geen tannine, die in gewone thee verantwoordelijk is voor de iets bittere smaak. Rooibosthee heeft antioxidanten zoals vitamine C, calcium en ijzer. De drank zou volgens de liefhebbers licht ontspannend werken. Rooibos zou goed zijn voor het slapen gaan. Ook zou de drank helpen tegen verschillende kwalen, zoals hooikoorts, astma, allergieën, maagklachten, acne en eczeem. In Zuid-Afrika wordt koude rooiboskruidenthee aan baby's gegeven die last van darmkrampen hebben.

Er zitten enkele stoffen in die de rooibos een wat branderige smaak geven. Het verdient de aanbeveling het theezakje eerst even in een beetje heet water onder te dompelen en dit eerste water weg te gooien en daarna de rooibos geruime tijd, iets langer dan thee, te laten trekken. Een andere mogelijkheid is om de rooibos in het koude water te doen en mee te laten koken.

Tijdens de apartheid werd rooibos onder de naam Massai-thee geëxporteerd om economische sancties tegen Zuid-Afrika te omzeilen.

rooibos
rooibos
Kruidenthee
Afrikaanse keuken
Zuid-Afrikaanse keuken
Everglades National Park

Everglades National Park is een natuurgebied in het zuidwesten van de staat Florida in de VS.
Het park werd in 1979 door UNESCO op de Werelderfgoedlijst geplaatst. In 2010 werd het gebied tot bedreigd werelderfgoed verklaard.

Dit kwetsbare en complexe ecosysteem combineert een brede ondiepe rivier met een subtropisch klimaat en een verscheidenheid aan flora en fauna. Het herbergt zeldzame en bedreigde diersoorten zoals de Amerikaanse krokodil en de Floridapanter. Het natuurgebied (6106 km²) wordt bepaald door afwisselende perioden van droogte en overstroming, branden, zonneschijn en hevige regenval.

Het wordt ook een rivier van gras met kleine eilandjes van bomen genoemd.  Seminole- en Miccosukee-Indianen leven in dit gebied.

Nationaal park 
Het Everglades National Park omvat ongeveer een vijfde van het totale  Evergladesgebied. Op een aantal plekken zijn bezoekerscentra:
 Gulf Coast Visitor Center, nabij Chokoloskee, een archipel van tienduizenden eilanden aan de westkust van het park.
 Flamingo Visitor Center, nabij Whitewater Bay, waar de waterloop van de Everglades uitmondt in de Golf van Mexico en Florida Bay.
 Shark Valley Visitor Center, startpunt van een wandel-/fietsroute van 24 km lang, met halverwege een uitkijktoren met zicht over een groot deel van de Everglades.
 Ernest F. Coe Visitor Center, nabij Anhinga Trail, een populaire route, genoemd naar de slangehalsvogel, die vaak te zien is als hij na het duiken naar vis zijn verenkleed droogt.

Externe links 
 Florida National Parks - Everglades National Park
 National Park Service - Everglades National Park

Natuurgebied in Florida
Everglades
Werelderfgoed in de Verenigde Staten
Moeras
Drasland in de Verenigde Staten
Titicacameer

Het Titicacameer is het grootste meer van Zuid-Amerika, met een oppervlakte van 8340 km². Het ligt in de Andes tussen Peru en Bolivia op 3.812 meter boven de zeespiegel, en is het hoogste commercieel bevaarbare meer ter wereld. De diepte is gemiddeld 160 meter, maximaal 280 meter.

Er monden 25 rivieren in het Titicacameer uit, maar geen hiervan is van bijzondere betekenis. In het meer liggen 41 eilanden. Sommige hiervan zijn dichtbevolkt. De bekendste eilanden zijn Isla del Sol, Amantaní en Taquile.

Het meer is in twee delen verdeeld, een kleiner meer ten zuidoosten van het hoofdmeer is via de Straat van Tiquina met de rest van het meer verbonden. Het water van het Titicacameer is licht zout. Het meeste water dat met de rivieren het meer binnenkomt, verdwijnt door verdamping. Slechts een klein deel van het water verlaat het meer via de rivier Desaguadero om via het Poopomeer (dat veel zouter is) uit te monden op de zoutvlaktes van Uyuni (Salar de Uyuni en Salar de Coipasa), waar het water geheel verdampt en het zout achterblijft.

Het westen van Bolivia en het zuidoosten van Peru liggen op een grote hoogvlakte (Hoogland van Bolivia). Het water stroomt nergens af naar de oceaan waardoor rivieren zich nooit diep in hebben kunnen snijden. Over de jaren heen kan het niveau van het meer sterk variëren. In 1986 was het niveau zo hoog dat veel overstromingen optraden. In drogere perioden staat het water soms wel zes meter lager.

Sinds Bolivia in 1884 zijn kuststrook aan Chili verloor (zie: Salpeteroorlog), oefent de Boliviaanse Marine in het Titicacameer.

Uros 
Bekend zijn de Uroseilanden, rieteilanden van de Uros-indianen. Deze eilanden zijn gemaakt van riet (totorariet) dat langs de oevers van het Titicacameer groeit. Circa 40 eilanden worden bewoond. De bewoners maken van alles van riet: huizen, huisraad, boten enzovoort. Als de waterstand hoog is, drijven deze eilanden. Zodra het riet aan de onderkant vergaat, wordt een nieuwe laag toegevoegd. Oorspronkelijk waren deze eilanden het toevluchtsoord van de Uros-indianen voor de oprukkende Inca's. Tegenwoordig leven de Uros van de toeristen, die vanuit Puno de eilanden bezoeken.

Archeologie 
Niet ver van het meer liggen de ruïnes van de stad Tiwanaku, die zijn bloeitijd kende tussen 500 en 1000 n.Chr. Een deel van de ruïnestad ligt onder de waterspiegel.

In 2013 vonden archeologen uit België meer dan tweeduizend voorwerpen in een sediment in het meer, zoals beeldhouwwerken en gouden sieraden. Er zaten eeuwenoude voorwerpen bij van de Inca's en de Tiahuanacu, en voorwerpen uit de 19e en 20e eeuw.

Galerij

Externe links 
  Titicacameer

Meer in Bolivia
Meer in Peru
Andes
Endoreïsch bekken
Juda (zoon van Jakob)

Juda, de vierde zoon van Jakob en Lea, over wie in Genesis 29 e.v. van de Tenach verteld wordt.

Hij is de stamvader van de stam Juda, de stam die van de twaalf stammen de belangrijkste rol in de geschiedenis van Israël heeft gespeeld, vooral doordat David en de koningen van zijn huis eruit voortkwamen en Jeruzalem met de latere Tempel tot zijn gebied ging behoren.

Hij liet zich door zijn schoondochter Tamar verleiden - zonder te weten wie het was - en verwekte bij haar een tweeling. Langs deze lijn werd Juda een voorouder van Jezus.

Na de dood van Salomo viel het rijk uiteen, waarbij slechts de twee stammen Benjamin en Juda voor Rechabeam, de zoon van Salomo, kozen en het koninkrijk Juda vormden; de andere tien stammen kozen voor Jerobeam en gingen verder onder de oude naam als het koninkrijk Israël. Van de naam Juda is het woord Jood afgeleid.

De Hebreeuwse naam Juda komt overeen met het Griekse Judas. De gevoelswaarde is echter totaal verschillend: Juda is de belangrijkste stam van het Joodse volk, en bij de naam Judas denkt men allereerst aan de verrader van Jezus.

Persoon uit de Hebreeuwse Bijbel
Dichloorvos

Dichloorvos of DDVP (2,2-dichloorvinyldimethylfosfaat) is een insecticide. Het is een organofosfaatverbinding, een groep van verbindingen die vaak zeer giftig zijn en waarvan er een aantal als insecticiden (parathion, malathion) en als strijdgassen (tabun, sarin, soman, VX) toepassing vinden of gevonden hebben. Dichloorvos is voor mensen veel minder giftig dan voor insecten, hetgeen een relatief veilige toepassing in huis mogelijk maakt.

Dichloorvos is in de Europese Unie niet meer toegelaten als werkzame stof in gewasbeschermingsmiddelen. Het verbod ging in op 6 december 2007; bestaande voorraden mochten tot 6 december 2008 gebruikt worden. De motivatie voor de niet-toelating van dichloorvos was, dat het niet aangetoond is dat de geschatte blootstelling van toedieners, werknemers en omstanders aanvaardbaar is. De stof is zeer giftig bij inademing en kan bij contact op de huid deze overgevoelig maken. De stof wordt ook beschouwd als mogelijk kankerverwekkend voor de mens.

Externe link 
 

Insecticide
Organische chloorverbinding
Fosfaatester
Vinylverbinding
Toxische stof
Milieugevaarlijke stof
Organofosforverbinding

Organofosforverbindingen (Engels: organophosphates of OPs) zijn organische fosfor bevattende verbindingen. Onder andere de organofosfaten (esters van fosforzuur) en organothiofosfaten behoren tot deze verbindingen. Veel van deze verbindingen kenmerken zich door hun giftigheid en worden onder andere gebruikt als insecticiden en als chemische wapens (zenuwgassen) zoals de novitsjok zenuwagentia.

Symptomen van acute vergiftiging zijn onder andere: speekselvloed, nauwe pupillen, slecht zien, spierkrampen.

In de laatste jaren van de 20e eeuw zijn ook wel aanwijzingen gevonden voor lange-termijneffecten bij mensen die ooit een acute vergiftiging met een van deze stoffen hebben doorgemaakt en deze hebben overleefd. Het gaat hier om neuropsychologische effecten als perifere neuropathie, geheugenvermindering, persoonlijkheidsveranderingen en denkstoornissen. 

In Engeland was het debat over het al dan niet optreden van schadelijke effecten bij boeren die hun schapenkuddes door een bad met organofosforverbindingen joegen ('sheep dip') tegen teken en andere parasieten een tijd lang nogal in het nieuws.

Zie ook 
Organofosfaat-bestrijdingsmiddel
Colm Meaney

Colm Meaney (Dublin, 30 mei 1953) is een Ierse acteur.

Hij is naast zijn filmwerk voornamelijk bekend door zijn rol als Miles Edward O'Brien in de sciencefictionserie Star Trek: The Next Generation en Star Trek: Deep Space Nine.

Hij begon met acteren toen hij 14 jaar oud was, en ging na zijn middelbare school naar de Abbey Theatre school of Acting. Hij speelde daarna in het toneelgezelschap van het Ierse Nationale Theater. Daarna verhuisde hij naar Engeland en speelde hij in verschillende gezelschappen. Zijn eerste televisie-optreden was in Z Cars op de BBC in 1978.

Hij heeft ook gastrollen gespeeld in series zoals Remington Steele en Moonlighting voordat hij een filmcarrière begon. Hij kreeg een Golden Globe nominatie voor beste acteur in de film The Snapper.

Filmografie 

|-
|1987|| The Dead (1987) ||Bergin|| film
|-
|1990|| Die Hard 2 ||Piloot|| actiefilm
|-
|1990|| Dick Tracy (1990) |||| actiefilm
|-
|1991|| The Commitments ||Jimmy Rabbitte sr.|| film van Alan Parker
|-
|1992|| Far and Away ||Kelly|| romantische film van Ron Howard
|-
|1992|| The Last of the Mohicans (1992) ||Majoor Ambrose|| historische film
|-
|1992|| Under Siege ||Daumer|| actiefilm
|-
|1993|| The Snapper ||Des Curley|| televisiefilm van Stephen Frears
|-
|1993|| Dr. Quinn, Medicine Woman ||Jake Slicker|| televisieserie pilotaflevering
|-
|1994|| The Road to Wellville ||Dokter Lionel Badger|| film
|-
|1995|| The Englishman Who Went Up a Hill But Came Down a Mountain ||Morgan the Goat|| film
|-
|1996|| The Van (1996) ||Larry|| film van Stephen Frears
|-
|1997|| Owd Bob ||Keith Moore|| film
|-
|1997|| Con Air ||DEA-agent Duncan Malloy|| actiefilm
|-
|1998|| Monument Ave. (Snitch) ||Jackie O'Hara|| film
|-
|1998|| This is My Father ||Seamus || film
|-
|1998|| The Magical Legend of the Leprechauns ||Seamus Muldoon|| televisiefilm
|-
|1999|| Mystery, Alaska ||Majoor Scott R. Pitcher|| film 
|-
|2004|| Layer Cake ||Gene|| thriller van Matthew Vaughn
|-
|2009|| Law Abiding Citizen ||Detective Dunnigan|| thriller van F. Gary Gray
|-
|2011|| Hell on Wheels (televisieserie) ||Thomas C. Durant|| televisieserie
|-
|2012|| The Cold Light of Day ||CIA-agent|| actiefilm
|-
|2013|| Free Birds ||Myles Standish|| animatiefilm, stem
|-
|2014|| The Driver ||The Horse|| televisieserie
|}

Externe link 
 

Iers filmacteur
Iers televisieacteur
Aum

Aum kan betrekking hebben op:

Aum Shinrikyo, Aum in de naam komt van ondergenoemde mantra
Om (mantra), een mantra en heilig symbool in het hindoeïsme, waarvan de alternatieve schrijfwijze Aum is.
Aum (album),  een album uit 1972 van de Duitse krautrock-groep Deuter
AUM, als acroniem betekent AUM: Assets Under Management (activa in beheer).
1176

Het jaar 1176 is het 76e jaar in de 12e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
mei
 22 - De Assassijnen doen een moordpoging op Saladin bij Aleppo.
 29 - Slag bij Legnano: Keizer Frederik Barbarossa wordt verslagen door de Liga van Lombardije en

september
 17 - Slag bij Myriokephalon: De Byzantijnen lijden een nederlaag tegen de Rum-Seltsjoeken. Einde van de Byzantijnse pogingen het binnenland van Anatolië te heroveren.

oktober
 oktober - Sibylla, de halfzuster van koning Boudewijn IV van Jeruzalem, trouwt met Willem van Monferrato.

december
 25 - Op Cardigan Castle in Wales vindt het oudstgedocumenteerde Eistedfodd plaats, een muzikaal en literair festival van bards en minstrelen.
zonder datum
 Reinoud van Châtillon wordt vrijgelaten na een gevangenschap van 16 jaar onder de moslims in Syrië. Hij trouwt met Stephanie van Milly.
 Stadsbrand in Leuven.
 Bouvignes-sur-Meuse krijgt stadsmuren.
 De Nikolaikirche in Leipzig wordt opgericht.

Opvolging 
 Brno: Wladislaus II van Bohemen opgevolgd door Koenraad Otto
 bisdom Chartres: Willem van Blois opgevolgd door Johannes van Salisbury
 Gulik: Willem I opgevolgd door zijn zoon Willem II
 Lotharingen: Mattheus I opgevolgd door zijn zoon Simon II
 Nevers en Tonnerre: Gwijde opgevolgd door zijn zoon Willem V
 Noorwegen (Birkebeiner tegenkoning): Øystein Møyla
 Olomouc: Oldřich II opgevolgd door zijn broer Wenceslaus II
 Weimar-Orlamünde: Herman I opgevolgd door zijn zoon Siegfried III

Afbeeldingen

Geboren 
 Diederik I van Houffalize van Gronsveld, Nederlands edelman
 Leopold VI, hertog van Oostenrijk (1198-1230)
 Otto IV, koning en keizer van het Heilige Roomse Rijk (1198-1218) (of 1175)
 Ulrich II, hertog van Karinthië (1181-1202) (jaartal bij benadering)

Overleden 
 18 januari - Wladislaus II, hertog van Bohemen (1140-1172)
 20 april - Richard de Clare (~45), graaf van Pembroke en heer van Leinster
 13 mei - Mattheus I (~65), hertog van Lotharingen
 16 augustus - Constance Capet (~50), Frans edelvrouw
 23 augustus - Rokujo (11), keizer van Japan (1165-1168)
 26 september - Sophia van Rheineck, echtgenote van Dirk VI van Holland
 Clementia van Öhren, Duits kloosterlinge
 Gwijde, graaf van Nevers en Tonnerre
 Herman I, graaf van Weimar-Orlamünde
 Pieter van Vlaanderen, bisschop van Kamerijk
 Willem I, graaf van Gulik

Jaar
Zondag

Zondag is een van de zeven dagen van de week. Het is de dag die op de zaterdag volgt. De dag na zondag is maandag. Zondag wordt als de eerste, dan wel als de laatste dag van de week gezien.

In het jaar 321 riep de Romeinse Keizer Constantijn de Grote per decreet de Dies Solis (dag van de zon) uit tot officiële rustdag in het West-Romeinse Rijk. Zondag is genoemd naar deze dag die in de Romeinse tijd aan de zon en naar de Godin Sól of Sunna was gewijd en die in het overgrote deel van de christelijke wereld wordt gevierd als de 'dag van de Heer' (Latijn: dies domenicus, waarvan Frans: dimanche; Italiaans: domenica).

Joods-christelijke achtergrond - zondag als rustdag 
De zondag is met name belangrijk in het christendom, omdat de verrijzenis van Jezus Christus volgens de Bijbel plaatsvond op de eerste dag van de week, namelijk daags na de sjabbat, die in het jodendom de laatste dag van de week is.

Binnen veel christelijke stromingen is de zondag traditioneel de wekelijkse rustdag. De eerste Joodse christenen hielden echter nog de sjabbat, zoals dat nu nog steeds het geval is in het jodendom, maar tegenwoordig ook bij de zevendedagsbaptisten en de zevendedagsadventisten. In het Oude of Nieuwe Testament staat niet dat de zondag de rustdag is, maar de meeste kerken houden op zondag hun eredienst.

Hoogleraar Henk Jan de Jonge is van mening dat de zondag niet ontstaan is uit de sjabbat. Volgens hem dankt de zondag zijn speciale positie aan het feit dat de vroege christenen in de eerste eeuw na Christus op die dag ’s avonds altijd samen aten. Zij kozen voor de zondag omdat de zaterdag afviel, de dag waarop de eerste joodse christenen al deel namen aan een familiemaal in huiselijke kring. "Het christelijk groepsmaal [werd] iets als een complement of correctief op het joodse familiemaal. Maar om het tekort van het familiemaal te compenseren moest het correctief, het christelijk avondmaal, daar liefst zo spoedig mogelijk op volgen." Omdat deze zondagse maaltijd voor de vroege christenen het hoogtepunt van de week was, straalde dat af op de dag zelf.

Over de maaltijd valt te lezen in Handelingen 20:7: 
Over een samenkomst op de eerste dag van de week, de zondag, valt ook te lezen in I Korintiërs 16:1-2: 
In 313 na Chr. vaardigde keizer Constantijn, zelf tot op zijn sterfbed opperpriester van de zonnecultus (Sol Invictus), het edict van Milaan uit waarin vrijheid van godsdienst werd geregeld. Constantijn liet veel kerken bouwen. Uit een wet uit 321 na Chr. blijkt dat hij de zondag als rustdag had ingesteld voor het gehele rijk, maar dat boeren een uitzondering kregen.

Varia 
Het eiland Dominica zou door de Italiaans-Spaanse ontdekkingsreiziger Christoffel Columbus zo zijn genoemd omdat het op een zondag werd ontdekt.

Speciale zondagen 
Zie Speciale zondagen

Zie ook 

̩*7
Maandag

Maandag is een van de zeven dagen van de week. Het is de dag die op zondag volgt. De dag na maandag is dinsdag.

Maandag is naar de maan genoemd. Bij de Romeinen heette de dag dies Lunae, wat Latijn is voor "dag van de maan".

Eerste of tweede dag van de week? 
In de joods-christelijke wereld wordt  maandag als de eerste of als de tweede dag van de week gezien. Voor beide bestaan goede argumenten. De status van de zondag als rustdag (de Dag des Heren) was oorspronkelijk die van zaterdag. Bezien vanuit deze oorspronkelijke stand van zaken is het verdedigbaar om zondag als de eerste dag van de week te zien, en  maandag dus als de tweede. Agenda's vermelden echter doorgaans de maandag als eerste dag van de week, vooral ook om het weekeinde gemakkelijk samen te kunnen vatten aan het einde. Ook volgens ISO 8601 is maandag de eerste dag van de week.

De Indo-Europese talen zijn het over de nummering van de maandag evenmin eens: het Portugees, van de talen die de maandag niet naar de maan noemt, maar naar zijn plaats in de week, beschouwt de maandag als de tweede dag (segunda-feira), net als het Grieks, Δευτέρα, maar het Hongaars (hétfö = lett. weekhoofd) en het Estisch (esmaspäev = eerste dag) als de eerste. De Slavische talen noemen de maandag 'de dag na de zondag', maar uit hun namen voor de dinsdag (tweede dag), blijkt dat ook de sprekers van deze talen de maandag als de eerste dag beschouwen. In het IJslands zijn zondag naar de zon en maandag naar de maan genoemd, maar heet dinsdag 'derde dag', en donderdag 'vijfde dag'.

Varia 
 In het volksgeloof staat  maandag in een kwaad licht.
 Maandagziekte of tying up is een spierprobleem dat vooral voorkomt bij paarden.
 De uitdrukking "Ergens een blauwe maandag zijn geweest" betekent dat iemand ergens heel kort is geweest en dat die periode niet zoveel betekenis heeft gehad.

Speciale maandagen 
Zie Speciale Maandagen

̩*1
Saturnus

Saturnus (god), een figuur uit de Romeinse mythologie
 Saturnus (planeet), een van de planeten binnen het zonnestelsel

Vernoemd
 Saturnus (Hovhaness), een compositie van Alan Hovhaness, gewijd aan de planeet
 Saturnus (astrologie), een astrologische planeet
 Saturnus (raket), een rakettenfamilie waaronder:
 Saturnus I
 Saturnus IB
 Saturnus V 
 Saturnus INT-21 Een Amerikaanse draagraket uit de jaren 1970
 Saturnus (geslacht), een geslacht van vlinders
Athabaskische talen

De Athabaskische talen, een subgroep van de Na-Denétalen, vormen een van de grootste indiaanse taalfamilies in Noord-Amerika. De familie omvat ca. 40 talen die worden gesproken door in totaal ca. 180.000 mensen in Alaska, het noordwesten van Canada en het zuidwesten en de westkust van de Verenigde Staten. Het bekendste en belangrijkste lid van deze groep is het in het zuiden van de Verenigde Staten gesproken Navajo, dat met ca. 150.000 moedertaalsprekers veruit de grootste inheemse taal is van Noord-Amerika ten noorden van Mexico. Ook de talen van de Apache behoren tot deze groep.

Samen met het thans uitgestorven Eyak vormt de Athabaskische taalfamilie de Athabaskisch-Eyaktalen, die vervolgens weer samen met Tlingit de Na-Denétalen vormen. Vroegere taalkundigen zoals Edward Sapir rekenden ook het Haida tot deze familie, een taal die tegenwoordig als isolaat geclassificeerd wordt.

Het woord "Athabaskisch" (Engels: Athabaskan, Athabascan, Athapaskan of Athapascan) is een verengelste versie van Ayabaska ("Plaats waar hier en daar een hoeveelheid hoog gras is"), een Cree-naam voor het Athabascameer. 

De Athabaskische talen zijn polysynthetische talen en staan berucht als zeer moeilijk om te leren. Vooral de werkwoordsvorming geldt als zeer gecompliceerd.

Michael Krauss is een Amerikaans taalkundige die de Na-Denétalen uitvoerig bestudeerd heeft.

Stamboom 
Hieronder wordt de traditionele classificatie van de Athabaskische taalfamilie weergegeven, in drie subgroepen:
 Noord-Athabaskisch (gesproken in Alaska en Canada).
 Pacifisch Athabaskisch (gesproken langs de Pacifische kust in Oregon en Californië).
 Zuid-Athabaskisch of Apacheaans (gesproken in het Zuidwesten van de Verenigde Staten door de Apache en Navajo).
Deze indeling is gebaseerd op de geografische verspreiding van de talen en niet op verwantschap. Alleen de Zuid-Athabaskische talen vormen een onomstreden genealogische subgroep. Er zijn recent verschillende voorstellen gedaan voor een genealogische indeling van de Athabaskische talen, maar geen van deze voorstellen geniet veel steun. Het aantal sprekers van de levende talen is weergegeven tussen haakjes.

Na-Denétaalfamilie
Dinsdag

Dinsdag is een van de zeven dagen van de week. Het is de dag die op maandag volgt. De dag na dinsdag is woensdag.

Naamgeving 
De Romeinen hadden de gewoonte om de zeven dagen van de week naar de voornaamste hemellichamen te noemen. De hun bekende planeten (afgezien van de Aarde) droegen namen van Romeinse goden. De dinsdag heette bij hen Martis dies, een verwijzing naar de planeet Mars die op zijn beurt was genoemd naar de oorlogsgod Mars. De Germanen namen die gewoonte over, maar zij gebruikten de namen van hun eigen goden als bron voor de namen van de dagen. Dinsdag is dan afgeleid van de lokale naam van de god Týr die in gelatiniseerde vorm is gevonden in inscripties aan de muur van Hadrianus als 'Thingsus'. Deze vorm van Mars verwijst via Mars Thingsus naar 'Mars van het ding', waardoor dit "Mars in de vorm van god" van het recht betekent.

Een andere theorie is dat de Nederlandse naam dinsdag genoemd is naar de 'dingen' zoals vroegere voorlopers van rechtsgedingen of rechtszaken genoemd werden. Het woord 'ding' verwijst in deze betekenis ook weer naar Týr als god van de rechtspraak.

Het zou kunnen zijn dat de naam dinsdag werd afgeleid van disdag, wat op zijn beurt terug te brengen is tot *tiwas-daga. Het komt veel voor dat t door d vervangen wordt en omgekeerd (zoals degel omgezet naar tegel of Torniacum omgezet naar Doornik). Het is mogelijk dat de vorm disdag naar dinsdag werd omgezet via disendag (onder invloed van sonnendach en manendach), of onder invloed van de n in woensdag.

Dinsdag in andere talen 
In andere Germaanse talen is de naam voor dinsdag vaak afgeleid van de Germaanse god van het recht Týr of Tiwaz:
 Oudnoords tysdagr van Týr (tegenwoordig tirsdag in het Bokmål en tysdag in het Nynorsk)
 In het hedendaags Zweeds tisdag genoemd naar de god Týr en het vroegzweeds Ti
 Oudengels tīwesdæg van Tīw (tegenwoordig tuesday)
 Oudhoogduits zīestag van een gereconstrueerde vorm *Ziu
 Deens tirsdag
 Zweeds tisdag
 Fries tiisdei
 Duits Dienstag

In het Frans, Spaans en Italiaans is de naam van de dag afgeleid van Martis dies van de Romeinen:
 Frans: mardi 
 Spaans: martes
 Italiaans: Martedi

In het Middelnederlands heet de dag dinxdach of dinxendach. In het Twents worden tot op heden de vormen Deenksdag, Deenksendag en Deenkseldag gebruikt, en in het Drents wordt ook Dings(e)dag gebruikt. In het Gents spreekt men van Deistendag. Maarten Luther heeft in zijn Bijbelvertaling een variant hiervan gebruikt en in het Standaardduits populair gemaakt (Dienstag tegenover het Zuid-Duitse Ziestag).

Aan de Germaanse god Tīwaz (in de Noordse mythologie Týr), die gewoonlijk als equivalent van Mars optreedt, herinneren plaatselijke benamingen als Diessendag, Dijssendag (in het zuidwesten van het Nederlandse taalgebied).

In Beieren spreekt men van Er(ch)tag, wat gedeeltelijk uit het Grieks is overgenomen (Arēos hēméra, naar de Griekse oorlogsgod Ares). De Griekse god Ares beschouwde men als het equivalent van Týr, Ziu en Mars.

Speciale dinsdagen 
Zie Speciale Dinsdagen

̩*2