Namen (provincie)

Namen (Frans: Namur, Waals: Nameur) is een van de vijf provincies van Wallonië in België.

Geschiedenis 

Het Franse departement Samber en Maas werd in 1815 de Nederlandse provincie Namen. Het zuidwestelijk deel van de huidige Belgische provincie Namen, rond Philippeville, lag oorspronkelijk in het departement Ardennes, maar werd na de nederlaag van Napoleon bij het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden gevoegd. Op hetzelfde moment werd de streek rond Marche, Durbuy en la Roche overgeheveld van Samber en Maas naar het groothertogdom Luxemburg (later de provincie Luxemburg).

De provincie Namen bleef na de Belgische afscheuring in 1830 onveranderd voortbestaan.

Geografie 
De provincie Namen heeft een oppervlakte van 3666 km² en telde op 1 januari 2021 497.073 inwoners. De hoofdstad is de gelijknamige stad Namen. Het hoogste punt ligt bij Croix-Scaille met 505 meter, het laagste punt in de Maasvallei bij Andenne op 90 meter.

Het kleine deel van de provincie gelegen ten noorden van Samber en Maas behoort in het westen tot het Brabants-Henegouws plateau en in het oosten tot Haspengouw. Het centrale gedeelte van de provincie maakt deel uit van het Condrozplateau, dat in het zuiden overgaat in de Fagne-Famennedepressie. Deze wordt van de Ardennen in het zuidelijkste deel van de provincie gescheiden door de smalle Calestiennestrook.

Hydrografie 
De Maas komt bij Heer, in het zuiden van de provincie, vanuit Frankrijk België binnen en snijdt de provincie doormidden van zuid naar noord. Net zoals haar belangrijkste zijrivier de Samber, die er in Namen mee samenvloeit, is zij gekanaliseerd door het bouwen van sluizen en stuwen en na de laatste modernisering nu bevaarbaar voor schepen van CEMT-klasse V.

Andere, maar voor schepen onbevaarbare rivieren in de provincie zijn de Lesse, de Molignée, de Bocq, de Viroin, de Orneau en de Mehaigne, alle behorend tot het Maasbekken.

Administratieve indeling

Arrondissementen

Administratieve arrondissementen 
De provincie Namen heeft drie administratieve arrondissementen:

Bevolking per arrondissement

Gerechtelijke arrondissementen 
De provincie Namen heeft één Gerechtelijke arrondissementen: Gerechtelijk arrondissement Namen.

Met ingang vanaf 1 april 2014 valt de provinciegrens van Namen samen met de grens van het nieuwe gerechtelijk arrondissement Namen. De twee voormalige gerechtelijke arrondissementen van Namen (Namen en Dinant) zullen blijven verder bestaan in de vorm van gerechtelijke arrondissementsafdelingen.

Gemeenten 
Gemeenten met een stadstitel hebben "(stad)" achter de naam

Aangrenzende provincies 
Namen grenst aan de (Waalse) provincies Henegouwen, Waals-Brabant, Luik en Luxemburg en grenst daarmee aan alle overige Waalse provincies. Daarnaast grenst Namen aan Frankrijk.

Demografie

Evolutie van het inwonertal 
Inwoneraantal × 1000

 Bron:NIS - Opm:1806 t/m 1970=volkstellingen; vanaf 1980=inwoneraantal op 1 januari

Namen is naar bevolking de op twee na kleinste provincie van België. In de tweede helft van de 19e eeuw nam de bevolking wel gestaag toe (+31%) maar duidelijk minder dan op nationaal vlak (+54%), de eerste helft van de 20e eeuw werd gekenmerkt door een stagnatie (+2,6%), vanaf de babyboom en vooral na 1970 nam de bevolking weer significant toe, in deze laatste decennia zelfs sterker (+27%) dan het geval is voor het hele land (+16%).

Bevolkingsdichtheid 
De bevolkingsdichtheid van de provincie bedraagt 135 inw. per km² (2018), wat ongeveer drie keer minder is dan het aantal voor België (373 inw/km²) en ook beduidend lager dan het aantal voor Wallonië (215 inw./km²). De bevolking is erg ongelijkmatig verdeeld over de provincie. Ongeveer 40% van de bevolking is geconcentreerd in de verstedelijkte smalle as van Samber en Maas die goed is voor zowat 10% van de oppervlakte. Sambreville, de gemeente met de hoogste dichtheid, aan het westelijke eind van deze strook sluit al aan bij de agglomeratie van Charleroi. De rest van de provincie en vooral de zuidelijke helft bij de grens met Frankrijk behoort tot de dunst bevolkte regio's van het land met enkele gemeenten die ongeveer 30 inwoners tellen per km².

Leeftijdsopbouw

Politiek

Provinciebestuur 

De provincieraad bestaat sinds 2013 uit 37 leden:
 MR: 13 leden
 PS: 12 leden
 cdH: 8 leden
 Ecolo: 4 leden

Na de verkiezingen van 2018 is de zetelverdeling:
 MR: 12 leden
 PS: 9 leden
 Ecolo: 8 leden
 cdH: 6 leden
 DéFI: 2 leden

Vóór de verkiezingen van 2012 bestond de provincieraad uit 56 leden.

Het provinciecollege bestaat uit een coalitie van MR, cdH en DéFI (2012-2018: MR en cdH).

Gouverneurs van Namen 
Provinciaal gouverneur in het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (1815-1830):
 1815 - 1830: Jean d'Omalius d'Halloy

Sinds de Belgische onafhankelijkheid (1830) waren de opeenvolgende gouverneurs:
 1830 - 1834: Goswin de Stassart (liberaal)
 1834 - 1840: Joseph Lebeau (liberaal)
 1840 - 1847: Edouard d'Huart (liberaal)
 1847 - 1848: Adolphe de Vrière (liberaal)
 1848 - 1851: Victor Pirson (liberaal)
 1853 - 1875: Charles de Baillet (Katholieke Partij)
 1876 - 1877: Gustave de Mevius (Katholieke Partij)
 1877 - 1881: Albert de Beauffort (Katholieke Partij)
 1881 - 1882: Léon Pety de Thozée (liberaal)
 1882 - 1884: Auguste Vergote
 1884 - 1914: Charles de Montpellier de Vedrin
 1919 - 1937: Pierre de Gaiffier d'Hestroy
 1937 - 1944: François Bovesse (liberaal)
 1940 - 1942: Georges Devos, oorlogsgouverneur
 1942 - 1944: Prins Emmanuel Gérard de Croÿ, oorlogsgouverneur 
 1945 - 1968: Robert Gruslin (liberaal)
 1968 - 1977: René Close (PS)
 1977 - 1980: Pierre Falize (PS)
 1980 - 1987: Emile Lacroix (PS)
 1987 - 1994: Emile Wauthy (PSC)
 1994 - 2007: Amand Dalem (PSC)
 2007 -: Denis Mathen (MR)

Zie ook 
 Lijsten van beschermd erfgoed in Namen

Externe links 
 Website van de provincie Namen

 
NUTS-2-regio