1877



Wydarzenia w Polsce 

 9 czerwca – w Warszawie odbyła się premiera opery Aida Giuseppe Verdiego z polskim tekstem.
 27 czerwca – miało miejsce pierwsze objawienie w Gietrzwałdzie.
 10 lipca – uruchomiono pierwszy tramwaj konny we Wrocławiu (ul. Krasińskiego - ZOO).
 17 sierpnia – oddano do użytku Kolej Nadwiślańską.
 1 września – Gdańsk uzyskał połączenie kolejowe z Warszawą.
 16 września – w Gietrzwałdzie miało miejsce ostatnie objawienie Matki Boskiej.
 6 października – w Krakowie ukazało się pierwsze wydanie tygodnika literacko-teatralno-artystycznego Echo.
 W Łodzi powstał Obywatelski Komitet Pomocy Biednym.
 Anna Tomaszewicz jako pierwsza Polka otrzymała tytuł doktora nauk medycznych na uniwersytecie w Zurychu.

Wydarzenia na świecie 

 6 stycznia – Alois Hitler (Schicklgruber), ojciec Adolfa, dokonał urzędowej zmiany nazwiska.
 8 stycznia – wojna o Black Hills: wojska amerykańskie pokonały Indian w bitwie pod Wolf Mountain.
 20 stycznia – zakończyła się Konferencja Konstantynopolitańska, która doprowadziła do porozumienia w sprawie reform politycznych na Bałkanach.
 29 stycznia – na wyspie Kiusiu wybuchł bunt Satsumy; bunt byłych samurajów przeciw nowemu rządowi cesarza Meiji.
 30 stycznia – w Niemczech uchwalono ustawę regulującą postępowanie sądowe w procesie cywilnym.
 2 marca – specjalna komisja Kongresu USA, wobec braku jednoznacznego rozstrzygnięcia w wyborach prezydenckich, przyznała zwycięstwo Rutherfordowi Hayesowi.
 4 marca:
 Rutherford Hayes został 19. prezydentem Stanów Zjednoczonych.
 w Teatrze Wielkim w Moskwie odbyła się prapremiera baletu Jezioro łabędzie z muzyką Piotra Czajkowskiego.
 6 marca – António José de Ávila został po raz trzeci premierem Portugalii.
 19 marca – bunt samurajów w prowincji Satsuma: zwycięstwo wojsk cesarskich w bitwie pod Tarabuzaką.
 3 kwietnia – w Wiedniu otwarto nowy gmach Akademii Sztuk Pięknych.
 12 kwietnia:
 Wielka Brytania zaanektowała Transwal.
 w mieście Villarrica zginął w zamachu prezydent Paragwaju Juan Bautista Gill. Pełniącym obowiązki prezydenta został wiceprezydent Higinio Uriarte.
 24 kwietnia – wojna rosyjsko-turecka: Rosja wypowiedziała wojnę Imperium Osmańskiemu. Wojna ta przywróciła Bułgarii niepodległość.
 28 kwietnia – otwarto stadion Stamford Bridge w Londynie.
 7 maja – wojna o Black Hills: zwycięstwo wojsk amerykańskich nad Dakotami w bitwie pod Lame Deer.
 9 maja:
 Rumunia uzyskała niepodległość (od Imperium osmańskiego).
 trzęsienie ziemi i wywołane nim tsunami zabiły na pograniczu chilijsko-peruwiańskim około 2,5 tysiąca osób.
 16 maja – we Francji doszło do pierwszego i największego kryzysu politycznego w historii III Republiki.
 17 maja – Albert Victor de Broglie został po raz drugi premierem Francji.
 18 maja – X wojna rosyjsko-turecka: pod Ploeszti delegacja mieszkańców rosyjskiej Samary przekazała powstańcom bułgarskim uszytą przez mniszki z tamtejszego monasteru Iwerskiej Ikony Matki Bożej Chorągiew Samarską, obecnie będącą jednym z historycznych symboli walk o niepodległość Bułgarii.
 15 czerwca – Henry Ossian Flipper został pierwszym w historii czarnoskórym absolwentem Akademii Wojskowej Stanów Zjednoczonych.
 26 czerwca – została stoczona bitwa pod Swisztowem, jedna z bitew rozpoczynających wojnę rosyjsko-turecką.
 9 lipca – rozpoczął się pierwszy turniej tenisowy na Wimbledonie.
 14 lipca – w Martinsburgu w Wirginii Zachodniej rozpoczął się strajk kolejarzy, który rozszerzył się na wszystkie północne stany USA i został stłumiony po 45 dniach walk przez prywatne policje i wojska federalne.
 19 lipca – finał 1. turnieju tenisowego w Wimbledonie (zwyciężył Spencer W. Gore).
 12 sierpnia – Asaph Hall odkrył jeden z księżyców Marsa – Deimos.
 16 sierpnia – zdobyto Grand Pic – najwyższy wierzchołek la Meije w grupie Écrins w Alpach Delfinackich.
 18 sierpnia – Asaph Hall odkrył Fobosa, księżyc Marsa.
 3 września – wojna rosyjsko-turecka: zwycięstwo Rosjan w bitwie pod Łoweczem.
 5 września – zamordowano wodza indiańskiego Szalonego Konia (Tasunka Witko).
 24 września – japońskie wojska cesarskie stłumiły bunt Satsumy, rewoltę byłych samurajów w prowincji Satsuma.
 4 listopada – Portugalia: otwarto kolejowy most żelazny Maria Pia nad rzeką Duero.
 29 listopada – Thomas Alva Edison zaprezentował fonograf.
 6 grudnia – ukazał się pierwszy numer „The Washington Post”.
 10 grudnia – wojna rosyjsko-turecka: upadek tureckiej twierdzy Plewen położonej na terenie dzisiejszej Bułgarii, obleganej przez Rosjan.
 Królowa Wiktoria przyjęła tytuł cesarzowej Indii.
 W Rosji powstała tajna organizacja Ziemla i Wola (druga).
 New York Athletic Club zorganizował pierwsze lekkoatletyczne mistrzostwa USA.
 Kpt. inż. Charles Renard skonstruował aerostat o kształcie kulistym (balon obserwacyjny).

Urodzili się 
 22 stycznia:
 Wincenty Baranowski, polski polityk (zm. 1957)
 Bolesław Leśmian, polski poeta, autor erotyków i ballad, płodny twórca neologizmów (zm. 1937)
 30 stycznia – Maria od Ukrzyżowania Curcio, włoska zakonnica, błogosławiona katolicka (zm. 1957)
 7 lutego:
 Godfrey Harold Hardy, angielski matematyk (zm. 1947)
 Feliks Nowowiejski, polski kompozytor i dyrygent (zm. 1946)
 15 lutego – Louis Renault, francuski wynalazca i przedsiębiorca (zm. 1944)
 17 lutego – André Maginot, francuski polityk, zaangażowany w budowę francuskich fortyfikacji (zm. 1932) 
 25 lutego – Emanuel González García, hiszpański biskup, święty katolicki (zm. 1940)
 10 marca – Émile Sarrade, francuski rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1953)
 12 marca – Wilhelm Frick, działacz narodowo socjalistyczny, zbrodniarz wojenny (zm. 1946)
 15 marca – Malcolm Whitman, amerykański tenisista (zm. 1932)
 18 marca – Alfred Simón Colomina, hiszpański jezuita, męczennik, błogosławiony (zm. 1936)
 4 kwietnia – Mordechaj Gebirtig, ludowy poeta i pieśniarz żydowski, z zawodu stolarz (zm. 1942)
 5 kwietnia – Konstanty Wolny, górnośląski działacz narodowy i społeczny (zm. 1940)
 14 kwietnia – Justyn Orona Madrigal, meksykański duchowny katolicki, męczennik, święty (zm. 1928)
 23 kwietnia – Helena Zboińska, polska śpiewaczka (zm. 1948)
 30 kwietnia – Alice B. Toklas, Amerykanka, kochanka pisarki Gertrude Stein (zm. 1967)
 6 maja – Antoni Szulczyński, polski malarz (zm. 1922)
 7 maja – Stanisława Wysocka, polska aktorka (zm. 1941)
 10 maja – William Henry McMaster, amerykański polityk, senator ze stanu Dakota Południowa (zm. 1968)
 16 maja – Janina Giżycka, polska pielęgniarka, działaczka społeczna i oświatowa (zm. 1937)
 26 maja – Isadora Duncan, amerykańska tancerka (zm. 1927)
 28 maja – Oskar Miłosz, poeta litewski i francuski (zm. 1939)
 29 maja – Manuel Gómez González, hiszpański misjonarz, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1924)
 2 czerwca – Alexander Hugh Macmillan, amerykański działacz religijny, członek zarządu Towarzystwa Strażnica Świadków Jehowy (zm. 1966) 
 7 czerwca – Nykyta Budka, biskup pomocniczy archieparchii greckokatolickiej we Lwowie, błogosławiony katolicki (zm. 1949)
 12 czerwca – Thomas Charles Hart, amerykański admirał, polityk, senator ze stanu Connecticut (zm. 1971)
 21 czerwca – Ludwik Puget, polski rzeźbiarz i malarz, historyk sztuki (zm. 1942)
 1 lipca – Józef Jan Perot Juanmartí, hiszpański duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1936)
 2 lipca – Hermann Hesse, niemiecki prozaik, poeta i eseista (zm. 1962)
 6 lipca – Włodzimierz Perzyński, polski dramaturg i prozaik (zm. 1930)
 9 lipca – Czesław Sokołowski, polski duchowny katolicki, biskup siedlecki (zm. 1951)
 18 lipca – Arne Sejersted, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1960)
 28 lipca – Jędrzej Marusarz Jarząbek, góral podhalański, przewodnik tatrzański, cieśla, ratownik górski (zm. 1961)
 4 sierpnia – Romuald Jarmułowicz, polski polityk, samorządowiec, senator RP, prezydent Częstochowy (zm. 1944)
 7 sierpnia:
 Józef Ksawery Gorosterratzu Jaunarena, hiszpański redemptorysta, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
 Hermann Rauschning, niemiecki polityk, prezydent Gdańska (zm. 1982)
 10 sierpnia:
 Harald Bergstedt, duński poeta, prozaik, dramaturg (zm. 1965)
 Rudolf Hilferding, austriacki ekonomista, polityk, publicysta, wydawca pochodzenia żydowskiego (zm. 1941)
 Frank Marshall, amerykański szachista (zm. 1944)
 Wanda Niegolewska, polska ziemianka i działaczka społeczna, uczestniczka powstania wielkopolskiego i powstania warszawskiego, posłanka na Polski Sejm Dzielnicowy w Poznaniu (zm. 1970)
 17 sierpnia – Artur Śliwiński, polski historyk, publicysta, polityk, członek Tymczasowej Rady Stanu Królestwa Polskiego, premier RP (zm. 1953)
 22 sierpnia – George Lovic Pierce Radcliffe, amerykański polityk, senator ze stanu Maryland (zm. 1974)
 2 września – Frederick Soddy, angielski chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1956)
 10 września – Katherine Sophie Dreier, amerykańska malarka (zm. 1952)
 11 września:
 Aleksandr Arbuzow, rosyjski chemik (zm. 1968)
 Feliks Dzierżyński, rosyjski rewolucjonista polskiego pochodzenia, twórca Czeka (zm. 1926)
 James Hopwood Jeans, brytyjski fizyk, astronom, matematyk (zm. 1946)
 Roman Prawocheński, polski zootechnik (zm. 1965)
 Rosika Schwimmer, węgierska polityk, działaczka feministyczna i pacyfistyczna pochodzenia żydowskiego (zm. 1948)
 16 września – Teodor Sobański, polski działacz gospodarczy, polityk, kierownik resortu aprowizacji (zm. 1933)
 18 września – Franciszek Kałuża, polski duchowny katolicki, męczennik, Sługa Boży (zm. 1941)
 20 września – Jan Wantuła, polski ślusarz hutniczy, pomolog, pisarz ludowy i bibliofil związany z Ustroniem (zm. 1953)
 1 października – Clement Deykin, brytyjski rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1969)
 2 października – Carl T. Hayden, amerykański polityk, senator ze stanu Arizona (zm. 1972)
 4 października – Otto Wagner, niemiecki polityk, nadburmistrz Wrocławia (zm. 1962)
 7 października:
 Eugeniusz Kiernik, polski zoolog i paleontolog (zm. 1921)
 Eufrazja od Najświętszego Serca Jezusa, hinduska zakonnica, święta katolicka (zm. 1952)
 8 października – Fryderyk z Berga, hiszpański kapucyn, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1937)
 16 października – Florentyn Asensio Barroso, hiszpański biskup katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1936)
 26 października – Arnfinn Heje, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1958)
 27 października – Irena Solska, polska aktorka (zm. 1958)
 28 października – Narcyz Putz, polski duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1942)
 31 sierpnia – Stanisław Rospond, polski duchowny katolicki, biskup pomocniczy krakowski (zm. 1958)
 3 listopada – Carlos Ibáñez del Campo, chilijski polityk, prezydent Chile (zm. 1960)
 4 listopada – Tomasz Arciszewski, polityk PPS, polski działacz socjalistyczny, premier Polski na emigracji w latach 1944-1947 (zm. 1955)
 6 listopada – Kaspar Hassel, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1962)
 15 listopada – Leopold Skulski, premier Polski (zm. po 1939)
 20 listopada – Herbert Pitman, Trzeci Oficer na "RMS Titanic" (zm. 1961)
 24 listopada – Alben Barkley, amerykański polityk, wiceprezydent USA (zm. 1956)
 3 grudnia – Richard Pearse, farmer, wynalazca i konstruktor nowozelandzki, który prawdopodobnie dokonał pierwszego lotu samolotem (zm. 1953)
 13 grudnia – Salomon Wininger, austro-żydowski biografista (zm. 1968)
 16 grudnia – Zbigniew Brochwicz-Lewiński, polski architekt, malarz, pułkownik kawalerii Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej i Polskich Sił Zbrojnych (zm. 1951)
 22 grudnia – Salwiusz Huix Miralpeix, hiszpański filipin, biskup Ibizy, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
 27 grudnia – Mojżesz Tovini, włoski duchowny katolicki, błogosławiony (zm. 1930)
 30 grudnia – Maria Pilar od św. Franciszka Borgiasza Martínez Garcia, hiszpańska karmelitanka, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1936)
 data dzienna nieznana: 
 Hryć Terszakoweć, ukraiński polityk, chłopski działacz społeczny (zm. 1958)
 Ahuia Ova, tłumacz angielskiego, informator-przewodnik
 Alfred Wolmark, polski artysta malarz i dekorator działający w Wielkiej Brytanii

Zmarli 
 1 marca – Antoni Patek, polski zegarmistrz, uczestnik powstania listopadowego (ur. 1812)
 4 marca – Placyda Viel, francuska zakonnica ze zgromadzenia Sióstr Szkół Chrześcijańskich, błogosławiona katolicka (ur. 1815)
 29 marca – Alexander Braun, niemiecki botanik (ur. 1805)
 7 sierpnia – Aleksander Kotsis, polski malarz (ur. 1836)
 28 sierpnia – Maria Zelia Martin, francuska koronkarka, matka św. Teresy z Lisieux, święta katolicka (ur. 1831)
 29 sierpnia – Brigham Young, drugi prezydent Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich (Kościoła "Mormonów") (ur. 1801)
 3 września – Louis Adolphe Thiers, francuski polityk, prezydent Francji (ur. 1797)
 5 września – Szalony Koń, wódz Oglalów (ur. 1849)
 26 września – Hermann Grassmann, niemiecki polihistor (ur. 1809)
 31 grudnia – Gustave Courbet, francuski malarz (ur. 1819)

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 8 lutego
 Ostatki: 13 lutego
 Popielec: 14 lutego
 Niedziela Palmowa: 25 marca
 Wielki Czwartek: 29 marca
 Wielki Piątek: 30 marca
 Wielka Sobota: 31 marca
 Wielkanoc: 1 kwietnia
 Poniedziałek Wielkanocny: 2 kwietnia
 Wniebowstąpienie Pańskie: 10 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 20 maja
 Boże Ciało: 31 maja

Zobacz też 

 1877 w literaturze
 1877 w muzyce
 1877 w sztuce

Przypisy 

1877