5 september

5 september is de 248ste dag van het jaar (249ste dag in een schrikkeljaar) in de Gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 117 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen 
 
 1954 - Nabij Shannon Airport in Ierland verongelukt KLM-vlucht 633.
 1955 - Fred Kaps wordt wereldkampioen goochelen.
 2013 - Bij een groot verkeersongeval in KwaZoeloe-Natal, Zuid-Afrika komen 27 mensen om het leven. Een vrachtwagen botste met vijf andere voertuigen, waaronder vier minibusjes vol passagiers. 
 2021 - Bij een ongeluk met een bus op een snelweg in de buurt van de Egyptische stad Suez vallen zeker 12 doden. De bus was op weg van Sharm-el-Sheikh naar de hoofdstad Caïro. 
 2021 - Militairen plegen een staatsgreep in de Guinese hoofdstad Conakry, waar het paleis van president Alpha Condé wordt aangevallen.
 2022 - In de Chinese provincie Sichuan vallen tientallen slachtoffers en tientallen gewonden bij een aardbeving met een kracht van 6,8 op de Schaal van Richter.
 2022 - Nabij Jalalabad, een stad in het oosten van Afghanistan, doet zich een aardbeving met een kracht van 5,3 op de Schaal van Richter voor waarbij dodelijke slachtoffers vallen.
 2023 - Delen van Griekenland worden getroffen door zware overstromingen als gevolg van noodweer, met name de regio Thessalië. De stad Volos loopt deels onder water. Er valt zeker één dode.
 
 322 v.Chr. - Slag bij Crannon. Antipater en Craterus verslaan Athene en de Aetolische Bond.
 1800 - Malta, dat door de Fransen bezet was, valt in handen van de Britten.
 1905 - Einde van de Russisch-Japanse Oorlog, bij het tekenen van het Verdrag van Portsmouth. Dit was ten gunste van Japan.
 1920 - België - Eerste IJzerbedevaart.
 1939 - Na de Duitse inval in Polen verklaren de VS zich neutraal.
 1944 - Geallieerden bevrijden Brussel.
 1944 - Dolle Dinsdag: Nederland wacht tevergeefs op de bevrijders.
 1987 - Het Homomonument in Amsterdam wordt onthuld.
 1990 - Saddam Hoessein, de Iraakse president, roept opnieuw op tot een heilige oorlog tegen het Westen. Hij spoort de Egyptenaren en het Saoedische volk aan om in opstand te komen tegen hun regeringen.
 1994 - Rusland brengt zijn troepen in de noordelijke Kaukasus in de hoogste staat van paraatheid in verband met de hoog opgelaaide strijd in Tsjetsjenië.
 
 1915 - Begin van de Zimmerwaldconferentie.
 1972 - Palestijnse terroristen overvallen het woonblok van de Israëlische sportploeg in het Olympisch dorp in München.
 1975 - Een moordaanslag op de Amerikaanse president Gerald Ford mislukt.
 1977 - De West-Duitse werkgeversvoorzitter Hanns Martin Schleyer wordt door RAF-sympathisanten ontvoerd.
 1991 - Het Congres van Volksafgevaardigden heft de Sovjet-Unie op, waardoor de communistische eenheidsstaat niet meer bestaat.
 1994 - De Birmese militaire leiders zijn bereid tot een ontmoeting met oppositieleider Aung San Suu Kyi, de winnares van de Nobelprijs voor de Vrede die al ruim vijf jaar in Rangoon onder huisarrest staat.
 1995 - Wereldwijd protest na de eerste van een reeks kernproeven door Frankrijk op het atol Mururoa.
 1996 - Jules Wijdenbosch is de nieuwe president van Suriname. De kandidaat van de NDP van Desi Bouterse krijgt in de Verenigde Volksvergadering 31 stemmen meer dan de zittende president Ronald Venetiaan.
 2022 - Henk Staghouwer van de ChristenUnie stapt op als minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit in het kabinet-Rutte IV. Hij was ongeveer 8 maanden minister.
 2022 - Met ruim 57% van de stemmen wordt Liz Truss ten koste van Rishi Sunak verkozen als de nieuwe leider van de Britse Conservatieve Partij en daarmee tevens als premier van het Verenigd Koninkrijk als Boris Johnson is afgetreden.
 
 2011 - In Six Flags Great America wordt de attractie Iron Wolf gesloten.
 2021 - De attractie Monsieur Cannibale in de Efteling zal na 33 jaar omgebouwd worden tot 'Sirocco', waarin Sinbad de Zeeman een belangrijke rol zal spelen.
 
 1622 - Paus Gregorius XV creëert vier nieuwe kardinalen, onder wie de Franse bisschop van Luçon en politicus Armand-Jean du Plessis de Richelieu.
 2004 - Zaligverklaring van Pere Tarrés i Claret (1905-1950), Spaans arts en priester, en Alberto Marvelli (1918-1946) en Pina Suriano (1915-1950), beiden actief in de Italiaanse Katholieke Actie, door Paus Johannes Paulus II in Loreto.
 
 1960 - Cassius Clay wint de gouden medaille in boksen bij de Olympische Spelen in Rome.
 1960 - Bokser Clement Quartey behaalt de zilveren medaille in de klasse tot 63,5 kilogram bij de Olympische Spelen in Rome en wint daarmee de allereerste plak uit de olympische geschiedenis van zijn West-Afrikaanse vaderland Ghana.
 1971 - Eddy Merckx wordt wereldkampioen wielrennen in Mendrisio.
 1972 - Palestijnse terroristen vallen Israëlische atleten aan tijdens de Olympische Spelen in München.
 1979 - Het Nederlands voetbalelftal maakt in Reykjavik geen fout en wint de EK-kwalificatiewedstrijd tegen IJsland met 4-0, onder meer door twee treffers van centrumspits Dick Nanninga.
 1982 - De Italiaanse wielrenner Giuseppe Saronni wint in Goodwood (Groot-Brittannië) de wereldtitel op de weg bij de profs.
 1993 - Het Argentijns voetbalelftal lijdt de zwaarste thuisnederlaag ooit. Colombia is in de WK-kwalificatiewedstrijd in Buenos Aires met 5-0 te sterk, door doelpunten van Freddy Rincón (2), Faustino Asprilla (2) en Adolfo Valencia.
 1994 - Jingyi Le scherpt bij de wereldkampioenschappen zwemmen in Rome het wereldrecord op de 100 meter vrije slag aan tot 54,01. De mondiale toptijd was met 54,48 in handen van Jenny Thompson.
 2021 - Op het gerenoveerde Circuit Zandvoort is na 36 jaar weer een Formule 1 wedstrijd gereden. Max Verstappen wint en neemt de leiding over van Lewis Hamilton in het klassement van het wereldkampioenschap.
 
 1910 - De natuurkundige Marie Curie slaagt erin in haar laboratorium in Parijs enkele grammen Radium te verkrijgen.
 1927 - In Delft wordt het Waterloopkundig Laboratorium geopend.
 1977 - Voyager 1 gelanceerd.
 1980 - Tussen Italië en Zwitserland wordt de Gotthard-wegtunnel voor het autoverkeer geopend.
 2008 - De ruimtesonde Rosetta vliegt voorbij de planetoïde (2867) Šteins.
 2022 - Lancering van een Falcon 9 raket van SpaceX vanaf Kennedy Space Center Lanceercomplex 40 voor de Starlink group 4-20 missie met 51 Starlink satellieten en de Varuna-TDM (Varuna Technology Demonstration Mission) satelliet van Boeing die wordt gelanceerd vanaf het Sherpa-LTC2 orbital transfer vehicle (OTV) van Spaceflight en V-band communicatie gaat testen.
 2023 - Lancering van een Ceres-1S raket van Galactic Energy vanaf DeFu-15002 Barge in de Gele Zee voor de The Little Mermaid missie met de Tianqi 21-24 satellieten, die bestemd zijn voor IoT communicatiedoeleinden. Dit is de eerste maritieme lancering van een private Chinese draagraket en (dus) ook de eerste maritieme lancering van een Ceres-1 draagraket.

Geboren 

 1187 - Lodewijk VIII, koning van Frankrijk (overleden 1226)
 1313 - Peter IV van Aragón, koning van Aragón, Sardinië en Corsica (overleden 1387)
 1585 - Kardinaal de Richelieu, Frans staatsman (overleden 1642)
 1638 - Lodewijk XIV, koning van Frankrijk (overleden 1715)
 1667 - Giovanni Saccheri, Italiaans wiskundige (overleden 1733)
 1722 - Frederik Christiaan van Saksen, keurvorst van Saksen (overleden 1763)
 1733 - Christoph Martin Wieland, Duits schrijver (overleden 1813)
 1735 - Johann Christian Bach, Duits componist (overleden 1782)
 1771 - Karel van Oostenrijk-Teschen, landvoogd van de Oostenrijkse Nederlanden (overleden 1847)
 1774 - Caspar David Friedrich, Duits schilder en tekenaar (overleden 1840)
 1791 - Giacomo Meyerbeer, Joods-Duits componist en dirigent (overleden 1864)
 1842 - Louis Bouwmeester, Nederlands acteur en toneeldirecteur (overleden 1925)
 1847 - Jesse James, outlaw uit het Wilde Westen (overleden 1882)
 1857 - Konstantin Tsiolkovski, Russisch ruimtevaartkundige (overleden 1935)
 1860 - Karel Stefan van Oostenrijk, aartshertog van Oostenrijk (overleden 1882)
 1872 - Elisabeth Carolina van Dorp, Nederlands econoom, politicus, jurist en feminist (overleden 1945)
 1876 - Wilhelm Ritter von Leeb, Duits veldmaarschalk (overleden 1956)
 1879 - Jacoba Surie  Nederlands kunstschilderes (overleden 1970)
 1883 - Mel Sheppard, Amerikaans atleet (overleden 1942)
 1896 - Heimito von Doderer, Oostenrijks schrijver (overleden 1966)
 1901 - Mario Scelba, Italiaans politicus (overleden 1991)
 1901 - Jesualda Kwanten, Nederlands beeldhouwer (overleden 2001)
 1902 - Darryl F. Zanuck, Amerikaans filmproducent (overleden 1979)
 1905 - Justiniano Montano, Filipijns politicus (overleden 2005)
 1905 - Lorenzo Sumulong, Filipijns politicus (overleden 1997)
 1912 - John Cage, Amerikaans componist (overleden 1992)
 1912 - Frank Thomas, Amerikaans striptekenaar (overleden 2004)
 1913 - Conny Stuart, Nederlands zangeres, cabaretière en musicalster (overleden 2010)
 1914 - Nicanor Parra, Chileens wiskundige/dichter (overleden 2018)
 1915 - Felix Fuentebella, Filipijns politicus (overleden 2000)
 1915 - Willy Schobben, Nederlands trompettist (overleden 2009)
 1918 - Wim Hoddes, Nederlands acteur (overleden 2012)
 1919 - Elisabeth Volkenrath, Duits SS-Oberaufseherin van concentratiekampen (overleden 1945)
 1920 - Fons Rademakers, Nederlands filmregisseur, -producent en -acteur (overleden 2007)
 1921 - Jack Valenti, Amerikaans politicus en lobbyist (overleden 2007)
 1923 - Theo Blankenauw, Nederlands wielrenner (overleden 2001)
 1924 - Nick Carter, Nieuw-Zeelands wielrenner (overleden 2003)
 1925 - Patrick Leo McCartie, Brits bisschop (overleden 2020)
 1925 - Robert Schoonjans, Belgisch atleet (overleden 2011)
 1925 - Jos Vandeloo, Belgisch schrijver (overleden 2015)
 1927 - Johan Frinsel sr., Nederlands schrijver en hulpverlener (overleden 2021)
 1927 - Paul Volcker, Amerikaans econoom en centraal bankier (overleden 2019)
 1928 - Albert Mangelsdorff, Duits jazztrombonist (overleden 2005)
 1928 - Nel Siertsema-Smid, Nederlands politica (overleden 2014)
 1929 - Bob Newhart, Amerikaans acteur
 1929 - Andrijan Nikolajev, Russisch ruimtevaarder (overleden 2004)
 1929 - Ildefonso Santos jr., Filipijns landschapsarchitect en nationaal kunstenaar (overleden 2014)
 1930 - Ibrahim el-Salahi, Soedanees kunstschilder en politicus
 1933 - Jaap Zijlstra, Nederlandse dichter, schrijver en predikant (overleden 2015)
 1934 - Paul Josef Cordes, Duits kardinaal
 1935 - Dieter Hallervorden, Duits acteur, komiek en cabaretier
 1936 - André Hottenhuis, Nederlands Twentse-taalkundige (overleden 2008)
 1937 - Antonio Angelillo, Italo-Argentijns voetballer en trainer (overleden 2018)
 1937 - Klaas de Jonge, Nederlands mensenrechtenactivist (overleden 2023)
 1939 - George Lazenby, Australisch acteur
 1939 - Clay Regazzoni, Zwitsers autocoureur (overleden 2006)
 1940 - Raquel Welch, Amerikaans actrice (overleden 2023)
 1942 - Werner Herzog, Duits filmregisseur
 1942 - Norbert Trelle, Duits rooms-katholiek bisschop
 1943 - Mike Barrett, Amerikaans basketballer (overleden 2011)
 1944 - Gareth Evans, Australisch politicus
 1944 - Hans van Heelsbergen, Nederlands ondernemer
 1944 - Lolle van Houten, Nederlands bokser (overleden 2008)
 1945 - Al Stewart, Schots singer-songwriter
 1946 - Freddie Mercury, Brits zanger (Queen) (overleden 1991)
 1947 - Rudy Croes, Arubaans politicus (overleden 2021)
 1947 - Buddy Miles, Amerikaans rock- en funkdrummer (overleden 2008)
 1948 - Benita Ferrero-Waldner, Oostenrijks diplomate en politica
 1949 - Pat McQuaid, Iers wielrenner en sportbestuurder
 1950 - Vitorio Chemin, Braziliaans schaker
 1950 - Pave Maijanen, Fins zanger (overleden 2021)
 1951 - Ronny Abraham, Frans hoogleraar en rechter van het Internationaal Gerechtshof
 1951 - Paul Breitner, Duits voetballer
 1951 - Michael Keaton, Amerikaans acteur
 1953 - Herman Koch, Nederlands acteur en schrijver
 1953 - Hugo Maerten, Belgisch acteur
 1953 - Jennifer Geerlings-Simons, Surinaams politicus
 1953 - Maggy Wauters, Belgisch atlete
 1955 - John D'Orazio, Australisch politicus (overleden 2011)
 1956 - Aart Stigter, Nederlands atleet
 1957 - Marcel Möring, Nederlands schrijver
 1957 - Emly Starr (Marie-Christine Mareels), Belgisch zangeres
 1957 - Peter Winnen, Nederlands wielrenner, schrijver en columnist
 1958 - Caja Cazemier, Nederlands jeugdboekenschrijfster
 1959 - André Phillips, Amerikaans atleet
 1960 - Jon van Eerd, Nederlands acteur, zanger, regisseur en schrijver
 1961 - Sal Solo, Engels zanger
 1963 - Kristian Alfonso, Amerikaans kunstschaatsster en actrice
 1964 - Frank Farina, Australisch voetballer en voetbaltrainer
 1964 - Kevin Saunderson, Amerikaans producer en live-dj
 1966 - Jeroen Bijl, Nederlands volleyballer en sportbestuurder
 1966 - Milinko Pantić, Servisch voetballer
 1967 - India Hicks, Brits model
 1967 - Matthias Sammer, Duits voetballer
 1967 - Geert Noels, Belgisch econoom en auteur
 1968 - Robin van der Laan, Nederlands voetballer
 1968 - Dominique van Vliet, Nederlands actrice en televisiepresentatrice
 1968 - Brad Wilk, Amerikaans drummer
 1969 - Sebastian Edathy, Duits politicus 
 1969 - Rúnar Kristinsson, IJslands voetballer en voetbalcoach
 1969 - Greet Meulemeester, Belgisch atlete
 1969 - Dweezil Zappa, Amerikaans acteur en zanger
 1970 - Addis Abebe, Ethiopisch atleet
 1970 - Johan den Hoedt, Nederlands organist en dirigent
 1970 - Miguel Janssen, Nederlands atleet
 1970 - Gilbert Remulla, Filipijns nieuwslezer en politicus
 1971 - Benjamin Kimutai, Keniaans atleet
 1972 - Salaheddine Bassir, Marokkaans voetballer
 1972 - Tim Mack, Amerikaans atleet
 1973 - Cystine Carreon, Nederlands-Filipijns actrice en musicalster
 1973 - Paddy Considine, Brits acteur
 1973 - Rose McGowan, Amerikaans actrice
 1975 - Kristofer Kamiyasu, Zweeds acteur
 1975 - Willeke Smits, Nederlands organiste
 1976 - Carice van Houten, Nederlands actrice
 1977 - Joseba Etxeberria, Spaans voetballer
 1978 - David García, Spaans motorcoureur
 1978 - Petra Zakouřilová, Tsjechisch alpineskiester
 1979 - Dominique van Dijk, Nederlands voetballer
 1979 - John Carew, Noors voetballer
 1979 - Leonardo Nascimento de Araujo, Braziliaans voetballer
 1979 - Cindy Stas, Belgisch atlete
 1980 - Jakob Kehlet, Deens voetbalscheidsrechter
 1981 - Rogier Meijer, Nederlands voetballer
 1981 - Bruno Neves, Portugees wielrenner (overleden 2008)
 1982 - Claire Dautherives, Frans alpineskiester
 1982 - Roko Karanušić, Kroatisch tennisser
 1983 - Alexis Joyce, Amerikaans atlete
 1984 - Erik Huseklepp, Noors voetballer
 1984 - Chris Anker Sørensen, Deens wielrenner (overleden 2021)
 1987 - Pierre Casiraghi, zoon van Caroline van Monaco
 1987 - James Dasaolu, Brits atleet
 1988 - Denni Avdić, Zweeds voetballer
 1988 - Nuri Şahin, Duits-Turks voetballer
 1988 - Lisa Scheenaard, Nederlands roeister
 1989 - Hanno Douschan, Oostenrijks snowboarder
 1989 - Joel Tillema, Nederlands voetballer
 1991 - Hege Bøkko, Noors schaatsster
 1991 - Skandar Keynes, Brits acteur
 1991 - Constantine Louloudis, Brits roeier
 1991 - Samu Torsti, Fins alpineskiër
 1992 - Stefanija Statkuvienė, Litouws/Belgisch atlete
 1994 - Joy Delima, Nederlands actrice
 1994 - Gregorio Paltrinieri, Italiaans zwemmer
 1995 - Glenn de Blois, Nederlands snowboarder
 1996 - Sigrid (Sigrid Solbakk Raabe), Noors zangeres
 1996 - Richairo Živković, Nederlands voetballer
 1997 - Bryce Hoppel, Amerikaans atleet
 1997 - Miki Koyama, Japans autocoureur
 1997 - Maartje Verhoef, Nederlands model
 1997 - Dee van der Zeeuw, Nederlands influencer, YouTuber en zangeres
 1998 - Matteo Rizzo, Italiaans kunstschaatser
 2000 - Anastasia Tatalina, Russisch freestyleskiër
 2001 - Bukayo Saka, Engels voetballer

Overleden 

 590 - Authari, koning van de Longobarden
 1235 - Hendrik I (70), Hertog van Brabant
 1548 - Catharina Parr (36), koningin van Engeland (1543-1547)
 1803 - Pierre Choderlos de Laclos (61), Frans legergeneraal en schrijver
 1803 - François Devienne (44), Frans componist en fluitist
 1836 - Ferdinand Raimund (46), Oostenrijks schrijver
 1857 - Auguste Comte (59), Frans filosoof en socioloog
 1877 - Crazy Horse (ong 32), Sioux militair leider
 1902 - Rudolf Virchow (80), Duits arts
 1906 - Ludwig Boltzmann (62), Oostenrijks natuurkundige en wiskundige
 1912 - Arthur MacArthur jr. (67), Amerikaans generaal
 1913 - Willi Fick (22), Duits voetballer 
 1930 - Carl Panzram (39), Amerikaans seriemoordenaar
 1934 - Joop ter Beek (33), Nederlands voetballer
 1962 - Joseph Rock (78), Amerikaans-Oostenrijks antropoloog, botanicus, filmer, fotograaf, linguïst, ontdekkingsreiziger en auteur
 1970 - Jochen Rindt (28), Oostenrijks autocoureur
 1979 - Alberto di Jorio (95), Italiaans curiekardinaal
 1982 - Maurits Naessens (73), Belgisch bankier
 1988 - Gert Fröbe (75), Duits acteur
 1990 - Henri Faas (63), Nederlands journalist
 1992 - Fritz Leiber (81), Amerikaans schrijver
 1993 - René Klijn (30), Nederlands zanger
 1997 - Georg Solti (84), Hongaars dirigent
 1997 - Moeder Teresa van Calcutta (87), Albanees stichteres van de Missionarissen van Naastenliefde
 1998 - Willem Drees jr. (75), Nederlands politicus
 1998 - Leo Penn (77), Amerikaans acteur en televisieregisseur
 1999 - Charles Onyeama (82), Nigeriaans rechter
 2002 - Marcel Van der Aa (78), Vlaams-Belgisch politicus
 2007 - Theo Fransman (79), Nederlands politicus en bestuurder
 2007 - Hendrik Jan Schoo (61), Nederlands journalist en columnist
 2008 - Ritsaert ten Cate (70), Nederlands kunstenaar en theaterpionier
 2008 - Thubten Jigme Norbu (86), Tibetaans geestelijke
 2008 - Luis Santibáñez (72), Chileens voetbaltrainer
 2010 - Corneille (Guillaume Cornelis Beverloo) (88), Nederlands kunstschilder en beeldhouwer
 2010 - Shoya Tomizawa (19), Japans motorcoureur
 2012 - Maria Becker (92), Duits-Zwitsers actrice en regisseur
 2012 - Christian Marin (83), Frans acteur
 2012 - Joe South (72), Amerikaans zanger
 2013 - Rochus Misch (96), Duits SS-militair en lijfwacht
 2014 - Simone Battle (25), Amerikaans zangeres en actrice
 2016 - Alfons Coppieters (92), Belgisch burgemeester
 2017 - Nico Bloembergen (97), Nederlands-Amerikaans natuurkundige
 2017 - Leo Cuypers (69), Nederlands componist en pianist
 2017 - Holger Czukay (79), Duits rockmuzikant
 2017 - Robert Jenson (87), Amerikaans theoloog
 2018 - Rachael Bland (40), Brits radiopresentator, blogger en podcaster
 2018 - Nicolaas Bootsma (90), Nederlands historicus
 2018 - Freddie Oversteegen (92), Nederlands verzetsstrijdster
 2019 - Ger Janssens (82), Nederlands letterkundige
 2019 - Francisco Toledo (79), Mexicaans kunstschilder
 2020 - Marian Jaworski (94), Oekraïens kardinaal en aartsbisschop
 2020 - Jiří Menzel (82), Tsjechisch regisseur en acteur
 2021 - Sarah Harding (39), Brits zangeres en actrice
 2021 - Ralph Irizarry (67), Amerikaans percussionist
 2021 - Matej Marin (41), Sloveens wielrenner
 2021 - Ivan Patzaichin (71), Roemeens kanovaarder
 2021 - Wim Verstraeten (64), Belgisch ballonvaarder
 2022 - Margrith Bigler-Eggenberger (89), Zwitsers advocate en rechter
 2022 - Lars Vogt (51), Duits pianist en dirigent
 2023 - Albert Azarjan (94), Sovjet-Armeens turner
 2023 - István Párkányi (78), Hongaars violist
 2023 - Ivan Šuker (65), Kroatisch politicus en econoom

Viering/herdenking 
 Rooms-Katholieke kalender:
 Heilige Bertinus (van Poperinge) († 698) - Gedachtenis (Bisdom Brugge)
 Heilige Moeder Teresa (van Calcutta) († 1997)
 Heiligen Urbaan, Theodorus en Menedemus van Nicomedia († 370)
 Zalige Gentilis (van Matelica) († 1340)

00905
05