Języki uralo-ałtajskie

Języki uralo-ałtajskie (liga uralo-ałtajska) – kontrowersyjna i współcześnie odrzucana rodzina językowa, łącząca języki uralskie i języki należące do kwestionowanej rodziny ałtajskiej. Posługuje się nimi około 176 mln użytkowników, zamieszkujących tereny od Europy Wschodniej (rodzina ugrofińska – język węgierski, estoński, fiński i inne) poprzez Syberię (z językami samojedzkimi) i Mongolię (z językiem mongolskim) aż po Azję Środkową i Azję Mniejszą (języki turkijskie). Języki te łączy szereg wspólnych cech morfologicznych i fonologicznych.

Hipotezę o pokrewieństwie języków uralskich i ałtajskich wysunął Matthias Castrén w 1844 roku. Koncepcja rodziny uralo-ałtajskiej była powszechnie akceptowana w XIX-wiecznym językoznawstwie. Wśród dzisiejszych lingwistów hipoteza uralo-ałtajska została całkowicie odrzucona. Przyjmuje się, że podobieństwa między językami uralo-ałtajskimi należy tłumaczyć ich wzajemnym oddziaływaniem w zamierzchłej przeszłości (liga językowa). Niektórzy lingwiści próbują bądź próbowali udowodnić przynależność do grup ałtajskiej i uralo-ałtajskiej także języka koreańskiego i japońskiego.

Klasyfikacja języków uralo-ałtajskich 
Poniższe zestawienie przedstawia uproszczoną klasyfikację genetyczną języków ligi uralo-ałtajskiej.

 <języki uralo-ałtajskie> (ok. 176 mln)
 języki uralskie (ok. 24 mln)
 języki ugrofińskie (ok. 24 mln)
 języki fińskie (ponad 9,6 mln)
 języki bałtycko-fińskie (ok. 6,5 mln)
 fiński (ok. 5,3 mln)
 estoński (ok. 1,1 mln)
 karelski (ok. 200 tys.)
 język võro (ok. 70 tys.)
 język wepski (ok. 5 tys.)
 język ingryjski (ok. 0,2 tys.)
 język wotycki (ok. 0,1 tys.)
 liwoński (kilkadziesiąt osób)
 języki wołżańskie (ok. 1,9 mln)
 maryjski (czeremiski) (ok. 550 tys.)
 mordwiński (ok. 1,3 mln)
 języki permskie (ok. 1,2 mln)
 komi (zyriański) (ok. 280 tys.)
 komi-permiacki (ok. 150 tys.)
 udmurcki (ok. 700 tys.)
 lapoński (ok. 35 tys.)
 języki ugryjskie (ponad 14 mln)
 chantyjski (ok. 20 tys.)
 mansyjski (wogulski) (ok. 8 tys.)
 węgierski (ok. 14 mln)
 języki samojedzkie (ok. 35 tys.)
 nieniecki (juracki) (ok. 31 tys.)
 nganasański (tawgi-samojedzki, tawgijski) (ok. 0,5-1 tys.)
 eniecki (jenisej-samojedzki) (ok. 300)
 selkupski (ostiak-samojedzki) (ok. 1,5-3 tys.)
 kamasyjski † (ostatnia osoba zmarła w 1989)
 języki ałtajskie (ok. 152 mln)
 języki tureckie (ok. 140 mln)
 czuwaski (ok. 1,5 mln)
 języki wschodniotureckie
 uzbecki (ok. 15 mln)
 nowoujgurski (ze staroujgurskim †)
 języki północnotureckie
 jakucki (ok. 300 tys.)
 tofa 
 języki południowotureckie 
 turecki (ok. 80 mln)
 turkmeński (ok. 1,5 mln)
 azerski (ok. 21 mln)
 gagauski (ok. 175 tys.)
 krymskotatarski (ok. 300 tys.)
 języki zachodniotureckie
 kirgiski (ok. 2 mln)
 kazachski (ok. 5,3 mln)
 kipczacki †
 baszkirski
 karakałpacki (ok. 350 tys.)
 karaimski (ok. 100)
 język tatarski (ok. 6 mln)
 języki mongolskie
 buriacki (ok. 350 tys.)
 dagurski (ok. 100 tys.)
 mogolski
 mongolski (wschodniomongolski) (ok. 4,5 mln)
 mongorski
 santyjski
 ojracki (ok. 90 tys.) z kałmuckim (ok. 150 tys.)
 języki tungusko-mandżurskie
 ewenkijski (ok. 48 tys.)
 eweński (lamucki) (ok. 13 tys.)
 mandżurski
 nanajski (goldyjski) (ok. 9 tys.)
 udehejski

Zobacz też 
 języki świata

Przypisy 

Azja
Uralo-ałtajskie Języki