Aeroklub Polski

Aeroklub Polski – polski związek sportowy zrzeszający organizacje uprawiające sporty lotnicze.

Historia 
Pierwsze próby powołania do życia organizacji skupiającej polskich lotników miały miejsce jeszcze w okresie zaborów. W 1911 Stanisław i Konstanty Lubomirscy czynili starania u władz rosyjskich, by powołać w Warszawie Aeroklub Królestwa Polskiego.

Pierwszą formalno-prawną organizacją polskich lotników sportowych był Aeroklub Polski w Poznaniu, założony 30 października 1919 r., który w lutym 1920 r. został członkiem Międzynarodowej Federacji Lotniczej (w skrócie: FAI). Jednocześnie w czerwcu 1920 roku w Warszawie powołano do życia Aeroklub Polski w Warszawie. 18 stycznia 1921 roku na wspólnym zebraniu delegacji Aeroklubu Polskiego w Poznaniu oraz delegacji Aeroklubu Polskiego w Warszawie postanowiono utworzyć ogólnopolską organizację lotniczą pod nazwą Aeroklub Rzeczypospolitej Polskiej (ARP). Początkowo ARP był federacją dwóch aeroklubów, Aeroklubu RP w Poznaniu i Aeroklubu RP w Warszawie. Jednak z uwagi na fakt, że Aeroklub RP w Warszawie działał w stolicy kraju, z czasem to on przejął funkcję reprezentanta Polski w FAI, czego dowodem było uczestnictwo sekretarza ARP inż. Januarego Grzędzińskiego w kolejnych konferencjach generalnych FAI w latach 1922-1924. 

Przed II wojną światową w Polsce działało kilka regionalnych i ogólnokrajowych stowarzyszeń lotniczych, takich jak na przykład: Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej (1923-1939) i Liga Lotnicza (1946-1953), zapoczątkowały organizację wielu imprez i zawodów oraz pokazów lotniczych. Pierwsze krajowe zawody samolotowe odbyły się już w 1922 r., szybowcowe w 1923 r., a modelarskie w 1926 r.

Nawiązano liczne kontakty zagraniczne, których efektem były pierwsze sukcesy międzynarodowe. W 1926 r. Bolesław Orliński wykonał przelot na trasie Warszawa – Tokio – Warszawa. Stanisław Skarżyński przelotem nad południowym Atlantykiem w 1933 r. ustanowił rekord świata. Ukoronowaniem owych sukcesów były w latach trzydziestych dwukrotne zwycięstwa Polaków w międzynarodowych zawodach samolotów turystycznych tzw. Challenge 1932: – Żwirki i Wigury i w Challenge 1934, organizowanych w Polsce przez ARP – Bajana i Pokrzywki. Polscy piloci balonowi zwyciężali w zawodach o Puchar Gordona Bennetta w latach (1933, 1934, 1935 – zdobywając puchar na własność i w 1938).

Prezesi

Aeroklub ARP 
 Stanisław Rużyczka de Rosenwerth(?-1931)  
 Ks.J Radziwił (1931-?)

Aeroklub RP 
 Józef Olewiński (1945-1946)
 Konrad Jagoszewski (1947-1950)
 Józef Turski (1954-1956)

Aeroklub PRL 
 Jan Frey-Bielecki (1945-1958)
 Stefan Antosiewicz (1958-1969)
 Jan Antoniszczak (15.08-7.12.1969)
 Władysław Jagiełło (1969-1978)
 Józef Sobieraj (1978-1982)
 Władysław Hermaszewski (1982-1987)

Aeroklub Polski 
 Włodzimierz Skalik (2010-2018)
 Jerzy Makula (2018-)

Kalendarium 
 1919 – 30 października powstał Aeroklub Polski w Poznaniu
 1920 – w lutym Aeroklub Polski w Poznaniu został członkiem Międzynarodowej Federacji Lotniczej (FAI)
 1920 – w czerwcu powstał Aeroklub Polski w Warszawie
 1921 – 18 stycznia powstała ogólnopolska organizacja lotnicza pod nazwą Aeroklub Rzeczypospolitej Polskiej (ARP)
 1935 - powstał Aeroklub Pomorski w Toruniu
 1948-1956 – likwidacja związku osób prawnych Aeroklubu Rzeczypospolitej Polskiej (ARP) i osobowości prawnych Aeroklubów Regionalnych na rzecz stowarzyszeń osób fizycznych, Ligi Lotniczej i Ligi Przyjaciół Żołnierza
 1956 – powstanie tzw. pionu lotniczego w ramach stowarzyszenia osób fizycznych Ligi Przyjaciół Żołnierza pod nazwą Aeroklub Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
 1957-1963 – pion lotniczy funkcjonował pod nazwą Aeroklub PRL
 1962 –  Aeroklub Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej organizuje w Krakowie pierwsze ogólnopolskie (i pierwsze w Europie)  Zawody Rakiet Amatorskich o puchar im. Kazimierza Siemienowicza
 1980 - Aeroklub Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej organizuje Mistrzostwa Świata FAI Modeli Latających na Uwięzi, które zostały rozegrane w Częstochowie.

 1981 - AP organizuje Śmigłowcowe Mistrzostwa Świata w Piotrkowie Trybunalskim 
 1989 - Aeroklub PRL bierze udział w czerwcowych wyborach parlamentarnych. Z rekomendacją PZPR, PAX, PZKS kandydatem Aeroklubu na posła został Włodzimierz Skalik
 1990 – XIV Nadzwyczajny Zjazd Delegatów Aeroklubów Regionalnych Aeroklubu PRL dokonał zmiany nazwy organizacji z Aeroklubu PRL na Aeroklub Polski, nawiązując do historycznej nazwy powstałego w Poznaniu w 1919 roku pierwszego polskiego aeroklubu
 2013 – XXIII Nadzwyczajny Zjazd Delegatów Aeroklubów Regionalnych Aeroklubu Polskiego zgodnie z art. 82 Ustawy o sporcie dokonał przekształcenia stowarzyszenia osób fizycznych o statusie polskiego związku sportowego w związek osób prawnych (federacje lotniczych organizacji sportowych). W ten sposób Aeroklub Polski stał się w pełni polskim związkiem sportowym zgodnie z art. 8 Ustawy o sporcie
 2015 - AP organizuje po raz drugi Śmigłowcowe Mistrzostwa Świata 2015 w Zielonej Górze

Aerokluby regionalne 
Cele Aeroklubu Polskiego realizowane są za pośrednictwem aeroklubów regionalnych, i innych osób prawnych w sporcie przyjmowanych do związku.

Medale, odznaki, dyplomy i tytuły 
Aeroklub Polski ustanowił wyróżnienia i medale dla: Aeroklubów, członków aeroklubu, sportowców i innych osób za wybitne osiągnięcia, działalność społeczną, publicystyczną, popularyzację  sportu lotniczego.

Medale 
 Medal Tańskiego (1957)
 Zasłużony Działacz Lotnictwa Sportowego (1964)
 Złoty Medal Aeroklubu Polskiego  (1975)

Dyplomy i wyróżnienia 
 Dyplom Honorowy im. Stanisława Skarżyńskiego
 Dyplom im. Jerzego Ostrowskiego  (Modelarstwo lotnicze i Modelarstwo kosmiczne) 
 Dyplom im. Czesława Tańskiego (Modelarstwo lotnicze i Modelarstwo kosmiczne)
 Honorowy Dyplom Aeroklubu Polskiego
 Wyróżnienie im. Dedala

Tytuły 
 Członek Honorowy Aeroklubu Polskiego
 Ambasador Polskiego Lotnictwa

Odznaki 
 Za zasługi dla Aeroklubu Polskiego (złota, srebrna, brązowa) (1994)

Zobacz też 
 Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej (1923-1939)
 Liga Lotnicza (1946-1953)

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 Oficjalna strona Aeroklubu Polskiego
 

 
Polskie związki sportowe