Michael Ventris

Michael George Francis Ventris (ur. 12 lipca 1922 w Wheathampstead, zm. 6 września 1956 koło Hatfield) – angielski architekt i lingwista, wraz z Johnem Chadwickiem odczytał tzw. pismo linearne B, którym posługiwali się Achajowie.

Życiorys 
Michael Ventris był synem brytyjskiego oficera i Polki (żydowskiego pochodzenia) Anny Janas. Już jako dziecko wyróżniał się talentem językowym. W wieku sześciu lat samodzielnie nauczył się języka polskiego. Mając siedem lat przeczytał książkę o hieroglifach napisaną po niemiecku. Będąc w Gstaad w Szwajcarii, gdzie chodził do szkoły, poznał niemiecki (w tym szwajcarską odmianę tego języka) i francuski. 

W 1936 roku wziął udział w jednym z publicznych odczytów Arthura Evansa w Burlington House na temat cywilizacji minojskiej i związanego z nią pisma linearnego. Wykład rozbudził zainteresowanie Ventrisa tą tematyką do tego stopnia, że w wieku osiemnastu lat wysłał do prestiżowego czasopisma archeologicznego American Journal of Archeology swój pierwszy artykuł naukowy na ten temat. Zataił swój wiek w obawie, że nikt nie potraktuje go poważnie. Jego praca została opublikowana. W artykule Ventris wysunął hipotezę, że język minojski jest spokrewniony bardziej z językiem etruskim niż z greckim, popierając tym samym tezę Evansa.

Szkołę średnią kończył w Londynie (uczęszczał do Stowe School). Tam nauczył się języka starogreckiego i łaciny. Znał też nowogrecki, włoski i szwedzki. W 1940 roku zaczął studiować architekturę w Szkole Stowarzyszenia Architektów. W 1942 roku poślubił Lois Knox-Niven, z którą miał dwójkę dzieci.

Podczas wojny i krótko po niej, przez cztery lata (1942–1946) służył w RAF jako nawigator bombowca. Przed demobilizacją w 1946 roku służył w Niemczech, gdzie nauczył się języka rosyjskiego. W 1949 roku pracował jako architekt w grupie powołanej przez brytyjskie Ministerstwo Edukacji, której zadaniem było projektowanie nowych szkół. Wspólnie z żoną, także architektem, zaprojektował dla swojej rodziny nowoczesny dom.

W 1953 roku Ventris ogłosił przez radio, że odczytał pismo linearne B. Okazało się, że ukrywał się pod nim bardzo archaiczny dialekt języka greckiego. Kilka tygodni przed publikacją swoich badań zginął w wypadku samochodowym. 6 września 1956 roku jego samochód zderzył się z zaparkowaną ciężarówką na Great North Road koło Hatfield. W 1957 roku powstał Fundusz im. Michaela Ventrisa, który przyznaje nagrody Michael Ventris Award for Architecture i Michael Ventris Memorial Award for Mycenaean Studies dla najlepszych młodych architektów i archeologów specjalizujących się w badaniach cywilizacji Mykeńczyków.

Wyróżnienia 
 1954 Doktorat honoris causa Uniwersytetu w Uppsali,
 1955 członek Niemieckiego Towarzystwa Archeologicznego,
 1955 Order of British Empire,
 1956 członek Architectural Association Research.

Przypisy

Bibliografia 
 Chadwick J., Odczytanie pisma linearnego B, Warszawa 1964.
 Kondratow A., Zaginione cywilizacje, Warszawa 1988. .
 The Life of Michael Ventris, University of Cambridge.

Brytyjscy archeolodzy
Angielscy architekci
Brytyjscy językoznawcy
Brytyjscy historycy
Kultura mykeńska
Epigraficy
Urodzeni w 1922
Zmarli w 1956
Brytyjskie ofiary wypadków drogowych