alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Zuiderkroon

Zuiderkroon (Corona Australis, afkorting CrA) is een klein sterrenbeeld aan de zuiderhemel, liggende tussen rechte klimming  en  en tussen declinatie . Het noordelijkste gedeelte van dit sterrenbeeld kan vanaf de breedte van de Benelux nog worden waargenomen, net boven de zuidelijke horizon.

Sterren 
(in volgorde van afnemende helderheid)
 Alfecca Meridiana (α, alpha Coronae Australis)

Zichtbaarheid van het noordelijkste gedeelte van de Zuiderkroon vanuit de Benelux 
De ster Gamma Coronae Australis (γ Coronae Australis, γ CrA) is de noordelijkste heldere ster van het sterrenbeeld Zuiderkroon, en klimt in de Benelux tot 2 graden boven de zuidelijke horizon. Enkel tijdens omstandigheden met zéér transparante nachthemel en vanaf een hoger gelegen waarnemingsplaats met vlakke horizon, zonder storende kunstmatige nachtverlichting (vooral in zuidelijke kijkrichting) kunnen pogingen ondernomen worden om Gamma CrA waar te nemen. Ongeveer 1 graad ten zuidoosten van Gamma CrA staat Alpha CrA (α CrA, Alfecca Meridiana), een ster met dezelfde helderheid als Gamma CrA. De kans dat Alpha CrA kan waargenomen worden is uiterst klein (deze ster klimt tot 1 graad boven de zuidelijke horizon). De zich op 1 graad noordwestelijk van Alpha CrA bevindende ster Gamma CrA kan tijdens dit soort waarnemingen dienst doen als gidsster.

Bezienswaardigheden in de Zuiderkroon

New General Catalogue (NGC) 
NGC 6541, NGC 6726, NGC 6727, NGC 6729, NGC 6768-1, NGC 6768-2

Op ongeveer een halve graad ten westnoordwesten van het nevelcomplex NGC 6726/ 6727/ 6729 , net over Eugène Delporte's grenslijn naar het sterrenbeeld Boogschutter, is de bolvormige sterrenhoop NGC 6723 te vinden .

Index Catalogue (IC / I) 
IC 1297: planetaire nevel waar de veranderlijke ster RU Coronae Australis deel van uitmaakt , ten oostzuidoosten van β Coronae Australis. Deze planetaire nevel werd in 1894 ontdekt door Williamina Fleming .

IC 4808: extragalactisch stelsel tegen het oostelijk gedeelte van Eugène Delporte's grenslijn naar het zuidelijker gelegen sterrenbeeld Telescoop. Dit extragalactisch stelsel werd in 1900 ontdekt door DeLisle Stewart .

IC 4812: gasnevel in de buurt van het complex NGC 6726/ 6727/ 6729. Deze gasnevel werd in 1899 ontdekt door DeLisle Stewart .

Begrenzing 
Van de door Eugène Delporte en de Internationale Astronomische Unie (IAU) vastgelegde begrenzingen rond de 88 erkende sterrenbeelden heeft de begrenzing rond het sterrenbeeld Zuiderkroon de eenvoudigste en geometrisch meest herkenbare vorm. Delporte koos voor de begrenzing bestaande uit slechts 4 zijden. Dit soort begrenzing is echter ook te zien rond de sterrenbeelden Grote Hond, Kameleon, Microscoop, Schild, Sextant, Telescoop, Vliegende Vis, Zuiderkruis en Zuidervis.

Aangrenzende sterrenbeelden 
(met de wijzers van de klok mee)
 Boogschutter (Sagittarius)
 Schorpioen (Scorpius)
 Altaar (Ara)
 Telescoop (Telescopium)

Vernoeming
In de Antwerpse wijk Zuid is een zaal naar dit sterrenbeeld vernoemd. In de Zuiderkroon worden events, optredens en jaarlijks een operette georganiseerd. In 2006 was dat Im weissen Rössl van Ralph Benatzky.
Herfstpunt

Het herfstpunt (ook: herfstequinox, septemberequinox of herfstnachtevening) is het snijpunt van de schijnbare zonnebaan (ecliptica) door de hemelequator, recht tegenover het lentepunt. Als de zon, vanaf de aarde gezien, dit punt langs de ecliptica heeft bereikt, markeert dit het begin van de herfst op het noordelijk halfrond.

Een andere, meer paganistische benaming voor de herfstequinox is mabon. De naam Mabon verwijst naar een figuur uit de Welshe mythologie.

Zon
Herfst
Kalender
Lentepunt

Het lentepunt is op een geocentrische hemelbol een van de twee snijpunten van de baan van de zon (de ecliptica) met de hemelevenaar. Het is de oorsprong van zowel het equatoriale coördinatenstelsel als het ecliptische coördinatenstelsel.

Tijdens de lente-equinox, die valt rond 21 maart (hij kan vallen op 18 tot en met 22 maart), gaat de Zon door het lentepunt. Het is dan het begin van de lente op het noordelijk halfrond. Samen met de herfstequinox (herfstpunt) zijn dit de enige twee dagen van het tropisch jaar dat de zon precies in het oosten opkomt en in het westen ondergaat. De dag en de nacht duren tijdens de equinoxen ruwweg even lang (aequus = gelijk, nox = nacht).

De periode tussen twee lentepuntdoorgangen van de zon is het tropisch jaar.

Door precessie verschuift het lentepunt langzaam in westelijke richting, waarbij het zich verplaatst over ongeveer één graad per 71,58 jaar (25 770 jaar gedeeld door 360 graden). 

Omdat het verschuivende lentepunt als nulpunt van het astronomisch coördinatenstelsel gebruikt wordt, moet bij vermelding van posities altijd aangegeven worden voor welk tijdstip deze gelden. Dit wordt de epoche genoemd. De equinox 2000.0 ofwel de standaardepoche J2000, is de positie waar het lentepunt zich bevond op 1 januari 2000, 12:00 UTC.

Zie ook
Noroez, Perzisch nieuwjaar

Zon
Lente
Kalender
Tupan

Een tupan of tapan in Noord-Macedonië en Bulgarije of davul in Turkije is een grote trom met twee vellen uit Turkije. Met de rechterhand wordt deze bespeeld met een knuppel (de zware tellen). Het invulwerk gebeurt met de linkerhand met een dun stokje; het riet.

De turkse trom zoals die in een harmonieorkest / fanfare gebruikt wordt is eveneens een dubbelvellige trom. Bij de bespeling komt echter geen riet van pas.

Tupan-spelers 
Tot de tupan-spelers behoren:
 Kalina Vladovska

Turks muziekinstrument
Slaginstrument
Muziek in Noord-Macedonië
Muziek in Bulgarije
Volksinstrument
Membranofoon
Darboeka

Een darboeka (Arabisch: ; ook wel daraboeka, derboeka of taramboeka genoemd) is een vaastrommel die gespeeld wordt in Noord-Afrika, het Midden-Oosten, op de Balkan en in Oost-Europa. Darboekaspelers worden drabki genoemd.

De darboeka is van Noord-Afrikaanse oorsprong en dateert uit ongeveer 1100 v.Chr. Het is niet gerelateerd aan de djembe. 

De rechterhand slaat (meer naar het midden) de zware tel, 'doem' genaamd en de zogenaamde 'tak' op de rand van het vel. De linkerhand vult het ritme op (meestal met aanvullende 'taks'). 

Het is een van de meest gebruikte slaginstrumenten van de Arabisch-islamitische wereld. De darboeka wordt in Marokko vooral gebruikt voor Dakka Marrakchia of voor chaabi-muziek. In Egypte wordt dit instrument vooral gebruikt voor charki-muziek.

Ritmes

Toemberleki 
De darboeka wordt in Griekenland ook wel toemberleki genoemd en wordt vaak gebruikt in combinatie met een lira (kementsje). Op het Grieks/Turkse model wordt vaak met de linkerhand gespeeld door met de vingers te knippen op de rand van het vel ('tak'). Op de darboeka is die techniek zelden van toepassing (of onmogelijk vanwege de ander bouw) en wordt een andere techniek gebruikt. 

Slaginstrument
Membranofoon
Volksinstrument
268 v.Chr.

Het jaar 268 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland
Athene en Sparta sluiten een alliantie met Ptolemaeus II van Egypte tegen Macedonië.

Italië
Rome sticht een kolonie in Ariminum en vestigt er een Romeins garnizoen tegen de opstandige Galliërs.

India
Keizer Asoka "de Grote" (268 - 231 v.Chr.) volgt zijn vader Bindusara op als heerser van het Mauryaanse Rijk.

Geboren 
Marcus Claudius Marcellus I (~268 v.Chr. - ~208 v.Chr.), Romeins consul en veldheer

Overleden 

Jaar in de 3e eeuw v.Chr.
260 v.Chr.

Het jaar 260 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Azië 
Begin van de Tweede Syrische Oorlog, Efeze en Milete aan de Ionische kust komen 
 De Indiase koning Asoka bekeert zich tot het Boeddhisme (jaartal bij benadering)

Innovatie 
Philon van Byzantium beschrijft in zijn boeken over mechanica voor het eerst het waterrad.

Italië
Slag bij Mylae: De Romeinse vloot onder Gaius Duilius verslaat de Carthagers dankzij de corvus.
De stad Segesta wordt door de Romeinen veroverd en ingelijfd bij de Romeinse Republiek.

Egypte
De Griekse letterkundige Callimachus wordt bibliothecaris van de Bibliotheek van Alexandrië.

Geboren 
Fu Sheng (~260 v.Chr. - ~170 v.Chr.), Chinese geleerde

Overleden 
Euhemerus (~340 v.Chr. - ~260 v.Chr.), Grieks filosoof en schrijver (80)

Jaar in de 3e eeuw v.Chr.
248 v.Chr.

Het jaar 248 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

India
Keizer Asoka besluit op een van zijn rondreizen door het rijk de traditionele jacht te vervangen door bedevaarten naar de heilige plaatsen van Boeddha.
Asoka laat religieuze pilaren in het Mauryarijk neerzetten, met inscripties over de leer van het boeddhisme en jaïnisme in India.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 3e eeuw v.Chr.
321 v.Chr.

Het jaar 321 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland
Antigonus I en Craterus maken een einde aan de expansiedrift van Eumenes van Cardië en veroveren Cappadocië.
De Macedonische generaal Craterus sneuvelt in de gevechten bij de Hellespont tegen Eumenes.
Eumenes van Cardië trekt zich terug in de onneembare vesting van Nora.
Perdiccas opent een offensief in Egypte, maar wordt vermoord door Macedonische officieren.
Ptolemaeus I sluit een wapenstilstand en de diadochen bieden hem het regentschap van het Macedonische Rijk aan.
Na de moord op Perdiccas, wordt aan Seleucus I de provincie rond de hoofdstad Babylon toegewezen.
Antipater wordt de nieuwe regent van Macedonië.
Overeenkomst van Triparadisus (Syrië) waarin een nieuwe taakverdeling van het Macedonische Rijk wordt vastgelegd.

Europa
Archgallo wordt in York door zijn broer Elidurus als koning opnieuw geïnstalleerd, nadat de Britse edelen hem trouw hebben gezworen.

Italië
Het Romeinse leger wordt door de Samnieten ingesloten en verslagen in de Slag bij de Caudijnse Passen.

Azië 
 Opkomst van het Mauryarijk in het huidige India

Geboren 
Craterus, zoon van de gelijknamige generaal van Alexander de Grote

Overleden 
Craterus (~370 v.Chr. - ~321 v.Chr.), Macedonische veldheer (49)
Perdiccas, Macedonische veldheer en regent

Jaar in de 4e eeuw v.Chr.
Ezechiël (boek)

Ezechiël (Hebreeuws: יְחֶזְקֵאל, Jêchezqeel, "sterk is God" of "hij zal door God versterkt worden") is een boek in de Hebreeuwse Bijbel, dat wordt toegeschreven aan de gelijknamige profeet Ezechiël. In de Tenach valt het boek onder de Neviim en het boek behoort tot de christelijke canon.

Inhoud
De inhoud van het boek kan in een aantal delen worden samengevat:
 Het roepingsvisioen van Ezechiël, bij de rivier Khabur (hoofdstuk 1-3)
 Waarschuwing tegen valse profeten, voor de ophanden zijnde val van Jeruzalem (hoofdstuk 4-5). Een aantal gebruikte handelingen toont zijn grote bekendheid met de Levitische wetten. (Zie Exodus 22:30; Deuteronomium 14:21; Leviticus 5:2; 7:18,24; 17:15; 19:7; 22:8 etc.)
 Profetieën tegen verschillende omliggende landen: Ammonieten (25:1-7), Moabieten (8-11), Edomieten (12-14), Filistijnen (15-17), Tyrus en Sidon (26-28) en Egypte (29-32).
 Troostwoorden na de verwoesting van Jeruzalem door Nebukadnezar: de overwinning van Israël en van het koninkrijk van God op aarde, het rijk van de Messias (hoofdstuk 33-39); en het nieuwe Jeruzalem (40-48) met de uitgebreide beschrijving van de derde tempel.

Ezechiëls profetieën worden gekenmerkt door de symbolische en allegorische voorstellingen. De profetieën van Ezechiël hebben dit gemeen met de tweede helft van het boek Daniël en de profetieën van Zacharia. "Ze ontvouwen een rijke serie van majestueuze visioenen en een geweldige symboliek." Opvallend vaak krijgt Ezechiël ook opdracht om zijn profetieën beeldend aan zijn volk te brengen (4:1-4; 5:1-4; 12:3-6; 24:3-5; 37:16 etc.). "Deze wijze van presentatie, waarin symbolen en allegorieën een prominente plaats innemen, geven het boek een mysterieuze overschaduwing, die bijna ondoordringbaar is. Sint-Hiëronymus noemt het boek 'een labyrint van Gods mysteriën'. Het was precies om deze reden dat de Joden iemand verboden het boek te lezen voordat hij dertig jaar oud was.

Ezechiël munt uit in zijn citaten uit de Thora/Pentateuch (bijvoorbeeld Ezechiël  27; 28:13; 31:8; 36:11, 34; 47:13, etc.). Hij laat ook zien dat hij bekend is met de geschriften van Hosea (37:22), Jesaja (8:12; 29:6), en vooral ook van Jeremia, zijn oudere tijdgenoot (Jeremia 24:7, 9; 48:37).

Gebruik van Ezechiël in het Nieuwe Testament
De slothoofdstukken van het boek worden ook gebruikt in het boek Openbaring van Johannes. Ezechiël 38 is vergelijkbaar met Openbaring 20:8; Ezechiël  47:1-8 met Openbaring 22:1,2. Andere aanhalingen uit dit boek in het Nieuwe Testament vinden we in Romeinen 2:24 met Romeinen 10:5, Galaten 3:12 met Ezechiël  20:11; 2 Petrus 3:4 met Ezechiël 12:22.

Externe link 
 Ezechiël in de Statenvertaling

Boek uit de Hebreeuwse Bijbel
George Arliss

George Arliss (Londen, 10 april 1868 – aldaar, 5 februari 1946) was een Engels acteur. Hij begon zijn carrière in het theater, en maakte zijn filmdebuut in 1921 in The Devil. In datzelfde jaar speelde hij de hoofdrol in Disraeli, een film over het leven van de voormalige Britse premier Benjamin Disraeli. Het was een verfilming van het gelijknamige toneelstuk waarin Aldiss in 1911 ook al de hoofdrol had gespeeld. Een nieuwe versie van Disraeli werd uitgebracht in 1929, en Arliss kreeg een Oscar voor beste acteur. Hij maakte in zijn carrière de overstap van de stomme film naar de geluidsfilm. In 1930 kreeg hij een Oscarnominatie voor zijn rol in The Green Goddess, een remake van de stomme film The Green Goddess waarin hij dezelfde rol had.

Andere films waarin Aldiss verscheen zijn onder andere de historische Alexander Hamilton (1931), Voltaire (1933) en Cardinal Richelieu (1935).

Aldiss publiceerde een tweedelige autobiografie, Up the years from Bloomsbury (1927) en My ten years in the studios'' (1940).

Hij heeft een ster in de Hollywood Walk of Fame bij 6648 Hollywood Blvd.

Engels acteur
Nulpunt (wiskunde)

Een nulpunt of nulwaarde van een functie is een element van het definitiegebied van de functie waarvoor de functiewaarde gelijk is aan nul. Dus  is een nulpunt van de functie  als , dus als  een oplossing (wortel) is van deze vergelijking. Een functie kan geen, een, een eindig aantal of oneindig veel nulpunten hebben.

Een nulpunt van een functie  is een snij- of raakpunt van de grafiek van de functie met de -as.

Veel praktische problemen in de wiskunde kunnen worden herleid tot het zoeken van een of meer nulpunten van een functie. Daartoe zijn technieken ontwikkeld, die uiteenlopen van potlood en papier tot numerieke benaderingen door een computerprogramma. Voorbeelden van dergelijke algoritmes zijn de methode van Newton-Raphson, de halveringsmethode en regula falsi.

Een speciaal nulpunt van een polynoom is een meervoudig nulpunt (meervoudige wortel).

De -coördinaat van het snijpunt van de grafiek van een functie met de -as heet de asafsnede van die functie.

Zie ook 
 Oorsprong (wiskunde)
 Meetschaal

Nul
Wiskundige analyse
Wortelformule

Met behulp van de wortelformule (ook bekend als abc-formule of "het kanon") kunnen de oplossingen van een kwadratische of vierkantsvergelijking worden gevonden. De oplossingen worden ook de wortels van de vergelijking genoemd. Het zijn de nulpunten van de betrokken tweedegraadsveelterm.

Gebruik 
Bij een gegeven vierkantsvergelijking:

met de discriminant

zijn er drie gevallen te onderscheiden, namelijk:
 : de vergelijking heeft twee verschillende reële oplossingen
 : de vergelijking heeft één reële oplossing (anders gezegd: twee samenvallende)
 : de vergelijking heeft geen reële oplossing

De oplossingen worden gegeven door de wortelformule:

In geval 2 () vallen de oplossingen samen tot de enige oplossing

In geval 3 is er geen reële wortel. Binnen de complexe getallen zijn er wel twee wortels die met de wortelformule bepaald kunnen worden.

Afleiding van de wortelformule 
Om de vergelijking op te lossen splitsen we een kwadraat af. Dat gaat het gemakkelijkst als de term met  als een eenvoudig kwadraat geschreven wordt en de term met het "dubbele product", dus met , ook inderdaad een factor 2 heeft. Daarom herschrijven we:

Complexe oplossingen
Als de discriminant negatief is, zijn er geen reële oplossingen. Met complexe getallen worden de twee uitkomsten, die er toch zijn, geschreven als

Deze twee complexe oplossingen zijn elkaars complex geconjugeerde.

Alternatieve vorm
Een alternatieve vorm van de oplossing is

Deze alternatieve vorm geeft, in het geval dat  veel groter is dan , op een rekenmachine of computer betere numerieke benaderingen dan de gewone vorm.

Aanverwante relaties
 Lineaire vergelijking
 Cubische vergelijking

Algebra
Abc-formule

Een formule voor het vinden van oplossingen van een kwadratische vergelijking: wortelformule
 De richtlijn voor het bepalen van een ontslagvergoeding: kantonrechtersformule
Namen

Namen (stad), een stad in België
Namen (provincie), een provincie in België
Arrondissement Namen, een arrondissement in België
Bisdom Namen, een bisdom in België
Graafschap Namen, een voormalig graafschap in België
Namen (Nederland), een verdwenen polderdorp in Zeeuws-Vlaanderen
Nieuw-Namen, een dorpskern van de Zeeuwse gemeente Hulst, die overgaat in het Vlaamse dorp Kieldrecht
Het meervoud van naam
Een achternaam: Van Namen
Saul Bellow

Saul Bellow (Lachine (Montreal, Canada), 10 juni 1915 - Brookline (Massachusetts), 5 april 2005) was een Joods-Amerikaans schrijver. Zijn boeken beschrijven en onderzoeken isolatie en spirituele dissociatie van zijn hoofdpersonen.

Hij werd geboren in Lachine, een voorstad van Montreal in Canada uit Russische ouders, groeide op in Chicago, en studeerde sociologie en antropologie. Na zijn afstuderen deed hij onderzoek aan de universiteit van Wisconsin, en diende hij in de koopvaardij tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij heeft daarna zelf lesgegeven aan de universiteiten van onder andere Minnesota, Princeton, Boston en Chicago.

Zijn eerste boek, Dangling Man, werd uitgegeven in 1944, en een aantal succesvolle fictie- en non-fictiewerken volgden, waaronder Herzog, het boek waarmee hij in 1964 doorbrak bij het grote publiek. Of het nu gaat om romantische, financiële of andere problemen, de chaos die een typische hoofdpersoon doormaakt leidt onvermijdelijk tot diepe existentiële vragen, maar ook tot hilarische en humoristische situaties. Bellow refereert in zijn boeken aan de grote filosofen en denkers zonder dat dit de leesbaarheid van zijn boeken vermindert. Een goed voorbeeld hiervan is Mr. Sammler’s Planet.

In 1976 werd de Nobelprijs voor Literatuur toegekend aan Bellow. In 1988 ontving hij de hoogste Amerikaanse kunstonderscheiding, de National Medal of Arts. Bellow overleed uiteindelijk slechts enkele maanden vóór zijn 90e verjaardag.

Bibliografie

Boeken
Dangling Man (1944)
The Victim (1947)
The Adventures of Augie March (1953)
Seize the Day (1956)
Henderson the Rain King (1959)
Herzog (1964)
Mr. Sammler's Planet (1970)
Humboldt's Gift (1975) (bekroond met de Pulitzerprijs voor literatuur)
The Dean's December (1982)
To Jerusalem and Back (1976)
More Die of Heartbreak (1987)
A Theft (1989)
The Bellarosa Connection (1989)
The Actual (1997)
Ravelstein (2000)

Essays
It All Adds Up

Externe link
Engelstalige site over Saul Bellow

Amerikaans romanschrijver
Winnaar van de Nobelprijs voor Literatuur
Winnaar van de Pulitzerprijs
Baglamas

De Griekse baglamas is een kleine dubbelkorige langhalsluit (54 cm) die veelal gebruikt wordt als begeleiding van een bouzouki, meestal in combinatie met gitaar en contrabas. Het klankkastje is zo klein (ca. 15 cm) dat het in de hand past. De mensuur is ongeveer die van een mandoline. De naam - evenals het instrument zelf - is afgeleid van de bağlama saz een lid van de saz familie.  De stemming is D-a-d.

Evenals de bouzouki wordt de baglamas gebruikt in de rebetika muziek. Het werd ontworpen als een makkelijk te verbergen miniatuurbouzouki.

Zie ook 
 Bağlama - Turkse langhalsluit

Tokkelinstrument
Amanda Coetzer

Amanda Coetzer (Hoopstad, 22 oktober 1971) is een voormalig professioneel tennisspeelster uit Zuid-Afrika. Zij begon haar carrière in 1988 en zette in juni 2004 een punt achter haar tennisloopbaan. Haar hoogste positie in het enkelspel was de derde plaats, die zij op 3 november 1997 bereikte. Zij is gehuwd met filmproducent Arnon Milchan.

Loopbaan

Enkelspel 
Op de WTA-tour won zij negen titels in het enkelspel. In 1998 won zij haar grootste titel op het toernooi van Hilton Head. Zij was de eerste speelster uit Zuid-Afrika die de halve finale op een grandslamtoernooi bereikte, in 1996 op het Australian Open.

1997
Zij bereikte opnieuw de halve finale in 1997. In dat jaar speelde zij ook een halve finale op Roland Garros. Het was het meest succesvolle jaar voor Coetzer. In dit jaar was zij een van zes speelsters die Steffi Graf drie keer in één seizoen versloegen. In Berlijn won zij zelfs met 6–0 en 6–1 van de Duitse. Zij was daarnaast een van vier speelsters die Graf in hetzelfde jaar twee keer op een grandslamtoernooi versloegen.

Dubbelspel 
Ook in het dubbelspel won Coetzer negen titels op de WTA-tour. In 1993 bereikte zij met de Argentijnse Inés Gorrochategui de finale op het US Open. Zij verloren echter van Arantxa Sánchez Vicario en Helena Suková.

Landenwedstrijden 
In 1997 en 2000 speelde zij met landgenoot Wayne Ferreira de finale van de Hopman Cup. In 1997 verloren zij nog van de Verenigde Staten, maar in 2000 wonnen zij van Thailand.

Coetzer speelde vanaf 1992 Fed Cup voor haar land, met enkele onderbrekingen.

Zij vertegenwoordigde Zuid-Afrika driemaal op de Olympische Spelen – in 2000 in Sydney bereikte zij de kwartfinale in het enkelspel.

Posities op de WTA-ranglijst 
Positie per einde seizoen:

Palmares

WTA-finaleplaatsen enkelspel

WTA-finaleplaatsen vrouwendubbelspel

Finaleplaatsen gemengd dubbelspel

Resultaten grandslamtoernooien

Enkelspel

Vrouwendubbelspel

Gemengd dubbelspel

Externe links 

Zuid-Afrikaans tennisser
Zuid-Afrikaans olympisch deelnemer
Rita Grande

Rita Grande (Napels, 23 maart 1975) is een voormalig professioneel tennisspeelster uit Italië. Grande begon met tennis toen zij negen jaar oud was. Zij speelt rechtshandig en heeft een enkelhandige backhand. Zij debuteerde in 1990 en beëindigde haar carrière in 2005.

Loopbaan

Enkelspel 
Grande won drie titels op de WTA-tour. Zij won ook nog een titel op het ITF-circuit. Zij wist in alle vier grandslamtoernooien de vierde ronde te bereiken. In 1996 nam zij deel aan de Olympische spelen in Atlanta – vier jaar later, op de Olympische spelen in Sydney bereikte zij de tweede ronde, door de Oostenrijkse Sylvia Plischke te verslaan. Haar hoogste positie in het enkelspel is 24 (5 november 2001).

Dubbelspel 
Grande behaalde in het dubbelspel betere resultaten dan in het enkelspel. Zij won vijf titels op de WTA-tour, waaronder het toernooi van Rosmalen in 1999 met haar landgenote Silvia Farina. Zij versloegen Cara Black en Kristie Boogert in de finale. Daarnaast won zij drie dubbelspeltitels op het ITF-circuit. Ook in het dubbelspel speelde zij op de Olympische spelen in Sydney, weer met Silvia Farina-Elia (inmiddels met gehuwde achternaam). Haar beste resultaat bij het vrouwendubbelspel op de grandslamtoernooien is het bereiken van de kwartfinale. In het gemengd dubbelspel bereikte zij de halve finale, op het Australian Open 2004, samen met de Argentijn Martín Rodríguez. Haar hoogste notering op de WTA-ranglijst is de 26e plaats, die zij bereikte in mei 2001.

Tennis in teamverband 
In de periode 1994–2003 vertegenwoordigde zij Italië zeven keer bij de Fed Cup, waarbij zij negentien partijen speelde.

Posities op de WTA-ranglijst 
Positie per einde seizoen:

Palmares

WTA-finaleplaatsen enkelspel

WTA-finaleplaatsen vrouwendubbelspel

Resultaten grandslamtoernooien

Enkelspel

Vrouwendubbelspel

Gemengd dubbelspel

Externe links 

Italiaans tennisser
Italiaans olympisch deelnemer
Lene Hau

Lene Vestergaard Hau (Vejle, 13 november 1959) is een  natuurkundige uit Denemarken. Ze is hoogleraar aan de Harvard-universiteit. Zij slaagde er in 2001 in licht enkele milliseconden stil te laten staan. Daarbij werd van Bose-einsteincondensatie gebruikgemaakt.

Lene Hau studeerde wis- en natuurkunde in Aarhus, waar ze interesse kreeg in de kwantummechanica. Voor haar promotie-onderzoek werkte ze enige tijd bij het CERN in Genève, maar brak dat in 1988 af om naar de Harvard-universiteit te gaan.

Ze promoveerde in 1991 alsnog voor haar werk bij het CERN.

Ze kreeg aan Harvard de Gordon McKay leerstoel voor toegepaste natuurkunde. Ze werd daar  ook Principal Investigator for the Atom Cooling Group bij het Rowland Institute.

Deens hoogleraar
Deens wetenschapper
354 v.Chr.

Het jaar 354 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland
Athene sluit een vredesverdrag met de Perzische satraap Mausolus van Carië.
Athene erkent de onafhankelijkheid van de Griekse eilandstaten Chios, Kos en Rhodos.
Philippus II van Macedonië verovert en verwoest Methoni (Piëria), tijdens het beleg verliest hij een oog.

Italië
Dio van Syracuse wordt vermoord door de Atheense huurling Gallipus.
De Samnieten sluiten een alliantie met Rome tegen de Galliërs.

Geboren

Overleden 

Dio van Syracuse (~410 v.Chr. - ~354 v.Chr.), tiran van Syracuse (56)
Timotheus, Atheens staatsman en veldheer

Jaar in de 4e eeuw v.Chr.
332 v.Chr.

Het jaar 332 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Midden-Oosten 
 Alexander de Grote verovert Tyrus na zeven maanden in het beleg van Tyrus, het Macedonische leger plundert de stad. Alle mannelijke inwoners worden gekruisigd en de overlevenden als slaven afgevoerd. Tijdens het beleg komen 8.000 Tyriërs om het leven.
In Palestina raakt Alexander de Grote bij het beleg van Gaza aan zijn schouder gewond.
De Macedonische generaal Parmenion wordt benoemd tot gouverneur van Syrië.
Alexander de Grote verovert Egypte, de Egyptenaren begroeten hem als bevrijder. In Memphis brengt hij offergaven aan de Egyptische goden.
In de oase van Siwa bewijst Alexander de Grote de eer aan de Egyptische god Amon en wordt hij erkend als zoon van Zeus.
De havenstad Alexandrië aan de Nijldelta wordt gesticht, Dinocrates krijgt de opdracht om van deze metropolis een wereldstad te maken.

Italië
 Tarentum vraagt om militaire steun aan Alexander I van Epirus, hij stuurt een expeditieleger naar Zuid-Italië.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 4e eeuw v.Chr.
Lijst van koningen en hertogen van Bretagne

Lijst van koningen van het koninkrijk Bretagne en hertogen van het hertogdom Bretagne

 
 
Bretagne
Koningen
DeForest Kelley

Jackson DeForest Kelley (algemeen bekend als DeForest Kelley) (Toccoa, Georgia, 20 januari 1920 – Woodland Hills, Californië, 11 juni 1999) was een Amerikaanse acteur.

Biografie 
Zijn vader was een geestelijke. DeForest besloot op 17-jarige leeftijd naar Californië te verhuizen en acteur te worden.

Hij speelde veel kleine rollen, voornamelijk in westerns, totdat hij de rol kreeg waardoor hij nog steeds bekend is: die van dokter Leonard McCoy (ook wel Dr. McCoy of Bones genoemd) in de sciencefictiontelevisie- en filmserie Star Trek.

DeForest Kelley trouwde op 7 september 1945 met Carolyn Dowling, met wie hij zijn hele leven samen bleef. Hij stierf op 11 juni 1999 aan maagkanker. Zijn lichaam werd gecremeerd en de as uitgestrooid over de Stille Oceaan.

Filmografie 
 1947 Fear in the Night als Vince Grayson
 1947 Variety Girl als Bob Kirby
 1948 Canon City als Smalley
 1948 Gypsy Holiday als Carl Romano
 1949 Duke of Chicago als Ace Martin
 1949 Malaya als Luitenant Glenson
 1950 The Men als Dr. Sherman
 1953 Taxi als Fred
 1954 The Murder Story als Ted Hopkins
 1955 The View from Pompey's Head als Hotel receptionist
 1955 House of Bamboo als Charlie
 1955 Illegal als Edward Clary
 1956 Tension at Table Rock als Jim Breck
 1956 The Man in the Gray Flannel Suit als medisch assistent
 1957 Gunfight at the O.K. Corral als Morgan Earp
 1957 Raintree County als Zuidelijk officier
 1958 The Law and Jake Wade als Wexler
 1959 Warlock als Curley Burne
 1964 Gunfight at Comanche Creek als Amos Troop
 1964 Where Love Has Gone als Sam Corwin
 1965 Town Tamer als Guy Tavenner
 1965 Black Spurs als Sheriff
 1965 Marriage on the Rocks als Mr. Turner
 1966 Apache Uprising als Toby Jack Saunders
 1966 Waco als Bill Rile
 1966-1969 Star Trek: The Original Series als dr. Leonard McCoy
 1971 The Bull of the West als Ben Tully
 1972 Night at the Lepus als als Elgin Clark
 1979 Star Trek: The Motion Picture als dr. Leonard McCoy
 1982 Star Trek II: The Wrath of Khan als dr. Leonard McCoy
 1984 Star Trek III: The Search for Spock als dr. Leonard McCoy
 1986 Star Trek IV: The Voyage Home als dr. Leonard McCoy
 1987 Star Trek: The Next Generation als admiraal Leonard McCoy (gastoptreden)
 1989 Star Trek V: The Final Frontier als dr. Leonard McCoy
 1991 Star Trek VI: The Undiscovered Country als dr. Leonard McCoy

Externe links 
 
 DeForest Kelley tribute

Amerikaans acteur
Amerikaans filmacteur
Amerikaans televisieacteur
Ton (massa)

Een ton is een massa van 1000 kilogram. De ton is geen aanduiding volgens het SI-stelsel, de correcte (maar weinig gebruikte) benaming is megagram. Als symbool wordt vaak t gebruikt, maar Mg is natuurlijk correct.

In Angelsaksische landen wordt onder een ton een andere massa verstaan, zie short ton en long ton. Voor het onderscheid wordt een metrieke ton (1000 kg) er – net als in het Frans – geschreven als tonne.

Voor zware explosieven, bijvoorbeeld kernwapens, wordt de explosiekracht wel uitgedrukt in kiloton. Een kiloton komt overeen met de explosiekracht van 1000 ton (1 miljoen kilogram) TNT. Zie ook
TNT-equivalent.

Zie ook
 Ton (geld) (100.000 euro)

Niet-SI-eenheid
Massa-eenheid
Ulrich von Brockdorff-Rantzau

Ulrich graaf von Brockdorff-Rantzau (Sleeswijk, 29 mei 1869 - Berlijn, 8 september 1928) was een Duits politicus. Hij werd in het Noord-Duitse Sleeswijk geboren uit een oud adellijk geslacht, zijn voorouders speelden een voorname rol in de Deense politiek.

Von Brockdorff trad in de diplomatieke dienst onder keizer Wilhelm II. Ondanks zijn adel verliep zijn carrière niet soepel. Pas in 1912 kreeg hij een belangrijke post: hij werd benoemd tot gezant in Denemarken. Toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak lukte het de Duitse diplomatie om Denemarken neutraal te houden. (De Denen waren nog steeds verbitterd over de voor Denemarken weinig succesvolle Duits-Deense Oorlog van 1864 waarbij de Denen Sleeswijk, Holstein en Lauenburg moesten afstaan aan de Duitsers). Von Brockdoff-Rantzau zorgde ervoor dat de neutraliteit Duitsland ten goede kwam. Von Brockdorff probeerde in heel Scandinavië met pro-Duitse personen goede relaties op te bouwen, ook met de socialist Parvus Helphand.

Na de Eerste Wereldoorlog, na het uitroepen van de republiek door Philipp Scheidemann in december 1918, werd Von Brockdorff door het kabinet Scheidemann benoemd tot secretaris-generaal (staatssecretaris) van Buitenlandse Zaken (vanaf 1919 in de Weimarrepubliek minister van Buitenlandse Zaken). In die hoedanigheid reisde hij ook af naar Versailles als lid van de Duitse vredesdelegatie. Von Brockdorff, enigszins arrogant, werd al gauw door de geallieerde pers bespot en neergezet als vertegenwoordiger van het oude keizerrijk. Omdat Von Brockdorff geen vrede tegen elke prijs wilde sluiten trad hij op 20 juni 1919, samen met de overige ministers van het kabinet Scheidemann af.
Aan het einde van 1922 reisde Von Brockdorff af naar Moskou om zijn land in de nieuwe Sovjet-Unie te vertegenwoordigen. Hij bouwde daar goede relaties op met de Russische minister van Buitenlandse zaken Georgi Tsjitsjerin. Evenals Tsjitsjerin streefde hij naar goede betrekkingen tussen Duitsland en de Sovjet-Unie. Tijdens zijn verlof in Duitsland overleed hij.

Publicatie 
 Dokumente und Gedanken um Versailles (1925)

Duits diplomaat
Duits minister van Buitenlandse Zaken
Duits staatssecretaris
Duitse adel
Weimarrepubliek
Russische Sociaaldemocratische Arbeiderspartij

De Russische Sociaaldemocratische Arbeiderspartij (RSDAP, Russisch: Российская социал-демократическая рабочая партия - РСДРП) was een socialistische groepering die in 1898 ontstond in Minsk.

Splitsing
Tijdens het Londense partijcongres van 1903 ontstonden er twee fracties, namelijk de mensjewieken rond Julius Martov en Georgi Plechanov en de bolsjewieken rond Vladimir Lenin. De scheuring in de RSDAP ontstond door onenigheid over artikel 1 van het partijstatuut, waarin het partijlidmaatschap werd gedefinieerd. Martov wilde iedereen toelaten die het partijprogramma erkende en bereid was de regels te volgen. Lenin wilde dat het lidmaatschap beperkt bleef tot beroepsrevolutionairen. Martov en Plechanov beschouwden de denkbeelden van Lenin als het tegenovergestelde en de ontkenning van het marxistische idee dat het proletariaat dankzij objectieve economische ontwikkelingen zelf een revolutionair klassenbewustzijn zou krijgen zodat de verwerping van het kapitalisme onvermijdelijk zou zijn. Volgens Lenin konden arbeiders zonder een gecentraliseerde partij slechts een vakbondsbewustzijn verkrijgen en geen revolutionair socialistisch bewustzijn.

Martovs visie werd gesteund door 28 stemmen tegen 23. Echter, toen de vijf Joodse socialisten van de Bund (wiens autonomie als lidorganisatie binnen de RSDAP was afgewezen) en de economisten (reformistische vakbondslieden die door de Iskra-beweging waren verslagen) boos weg waren gelopen, had Lenin opeens de meerderheid met 19 tegen 17. De aanhangers van Lenin werden de bolsjewieken genoemd, naar het Russische woord voor meerderheid (bolsjinstvo). Martovs volgelingen werden de mensjewieken genoemd, naar het Russische woord voor minderheid (mensjinstvo). Lenin gebruikte de meerderheid om zijn machtpositie te vergroten bij de redactie van het partijblad Iskra door de mensjewieken Zasoelitsj, Akselrod en Potresov uit de redactie te zetten en te vervangen door bolsjewieken. Vanwege de houding van Lenin weigerde Martov om in de redactie van Iskra te blijven zitten.

In 1905 had de RSDAP ongeveer 8.400 leden. Rond 1910 waren er 10.000 marxisten in het Keizerrijk Rusland, waarvan de bolsjewieken minder dan 10% uitmaakten. In 1912 was de splitsing tussen de mensjewieken en bolsjewieken compleet door de oprichting van twee verschillende partijorganisaties. Het ledental van de bolsjewistische partij in het begin van 1917 werd door de bolsjewistische leider Schapljikov geschat op 10.000 leden.

Later werden de bolsjewieken ook radicaler gezind dan de mensjewieken, die eerder probeerden om samen te werken met andere socialistische en liberale partijen. Ook waren deze laatste niet van zins om meteen een revolutie te forceren, maar wilden zij in samenwerking met de regering een dictatuur van het proletariaat tot stand brengen. Ten slotte werd er bij de bolsjewieken ook gewerkt volgens de principes van het democratisch centralisme. Dit hield in dat ieder lid van de partij een eigen stem had, maar nadat er een beslissing genomen werd, iedereen deze moest steunen.

Russische politieke partij
Socialistische of sociaaldemocratische partij
Maksim Litvinov

Maksim Maksimovitsj Litvinov (Russisch: Максим Максимович Литвинов) (Białystok, 17 juli 1876 – Moskou, 31 december 1951) was een Russisch bolsjewiek.

Maksim Litvinov werd als Meir Henoch Mojszewicz Wallach-Finkelstein (vereenvoudigd tot Max Wallach, Russisch: Макс Ва́ллах) uit Joodse ouders in de Poolse stad Białystok geboren, wat toen deel uitmaakte van tsaristisch Rusland.

In 1898 werd Litvinov lid van de Russische Sociaal Democratische Arbeiderspartij, beter bekend als de bolsjewieken. Litvinov werd om zijn activiteiten als lid van die partij meerdere keren verbannen. Tijdens een van zijn verbanningen kwam hij in Engeland terecht waar hij trouwde met een dochter van een dominee.

Na de Oktoberrevolutie van Lenin in 1917 werd hij benoemd tot vertegenwoordiger van het nieuwe Sovjetbewind. Na deze start als diplomaat vertegenwoordigde hij zijn land op tal van conferenties. In 1930 volgde zijn aanstelling tot minister (volkscommissaris) van Buitenlandse zaken als opvolger van Georgi Tsjitsjerin. Hij doorbrak het isolement van de Sovjet-Unie door betrekkingen aan te gaan met westerse mogendheden, waaronder de Verenigde Staten van Amerika. Ook zorgde hij ervoor dat de Sovjet-Unie lid werd van de Volkenbond, waar hij ontwapeningsvoorstellen deed. Na de machtsovername van Hitler in 1933 in Duitsland, zocht hij toenadering tot Frankrijk en Groot-Brittannië. Zijn plannen voor collectieve veiligheid mislukten. In 1935 sloot hij echter wel een verdrag met Frankrijk (defensie verbond). Toen Stalin in 1939 toenadering zocht met Duitsland, moest Litvinov, die als Jood voor Hitler als gesprekspartner onaanvaardbaar was, vervangen worden door de stalinist Vjatsjeslav Molotov (1890 - 1986).

Tijdens de beginjaren van de Tweede Wereldoorlog was Litvinov maar weinig actief, maar in 1941, toen Duitsland de Sovjet-Unie binnenviel en het niet-aanvalsverdrag negeerde, kwam daar verandering in en in november 1941 werd hij tot ambassadeur in Washington aangesteld. Na 1943 was hij plaatsvervangend volkscommissaris van Buitenlandse Zaken (tot 1946). Litvinov overleed in Moskou op oudjaarsdag 1951.

Communist uit de RSFSR
Diplomaat van de Sovjet-Unie
Russisch persoon in de Tweede Wereldoorlog
Minister van Buitenlandse Zaken van de Sovjet-Unie
Gitarron

Een gitarron (of guitarrón) is een Mexicaanse akoestische basgitaar. Een gitarron heeft ongeveer de mensuur van een Spaanse gitaar maar is veel dikker. De achterzijde is niet vlak zoals bij de meeste gitaren, maar gewelfd. Het diepste punt is ongeveer 10 centimeter dieper dan de zijkant.
De drie hoogste snaren zijn van dik nylon, de drie laagste zijn omwonden met metaal. De gitarron heeft doorgaans geen fretten; hij is fretloos. De snaren worden aangeslagen (vaak met twee tegelijk) met de vingers van de rechterhand.
De gitarron wordt vooral gebruikt in mariachi-orkesten.

Gitaar
Masuccio Salernitano

Masuccio Salernitano (geboren als Tommaso Guardati, 1410-1475) was een Italiaans dichter, vooral bekend als auteur van Il Novellino, een verzameling van 50 novelles of korte verhalen, elk opgedragen aan een beroemd persoon en afgesloten met een epiloog met de 'moraal' van het verhaal.

De verhalen hebben een sterk antiklerikale inslag, waardoor Il Novellino in 1557 werd opgenomen in de Index Auctorum et Librorum, de eerste Index van Verboden Boeken.

Het 33e van deze verhalen is het verhaal van Mariotto en Ganozza, dat werd aangepast door Luigi Da Porto (1485-1529), eerst als Giulietta e Romeo en later als Historia novellamente ritrovata di due nobili amanti ("Onlangs herontdekt verhaal van twee nobele geliefden"). Deze drie verhalen, plus nog een latere versie van Matteo Bandello en de Engelse vertaling door Arthur Brooke in het gedicht Tragicall Historye of Romeus and Juliet (1562) lijken de bronnen te zijn voor Shakespeares omstreeks 1594/1595 geschreven beroemde toneelstuk Romeo and Juliet.

Italiaans schrijver
Regge (rivier)

De Regge is een Overijsselse rivier. De huidige rivier begint bij landgoed Westerflier ten zuidwesten van Diepenheim als een aftakking van de Schipbeek en bestaat uit de Boven-Regge (Diepenheim-Rijssen), de Midden-Regge (Rijssen-Hellendoorn) en de Beneden-Regge (Hellendoorn-Ommen) De rivier mondt bij Ommen uit in de Overijsselse Vecht.

De Regge wordt bij Goor met een onderleider onder het Twentekanaal doorgeleid.

Tot ca. 1400 was de Buurserbeek de bovenloop van de Regge. Om de handel over het water vanuit Twente en Westfalen naar zich toe te halen heeft Deventer indertijd de Schipbeek laten graven, waarmee de concurrentiepositie van de scheepvaart van Deventer werd vergroot ten opzichte van Zwolle.

Tot 1925 werd de rivier bevaren met zompen die langs de Regge in Enter werden gebouwd.

Na 1894 is de Regge gekanaliseerd. Eerder veroorzaakte de rivier geregeld overstromingen. Tegenwoordig wordt getracht het natuurlijke verloop van de rivier in ere te herstellen.

Bij "de Steile Oever" in de buurt van Nieuwebrug ten zuiden van Ommen is goed te zien hoe de Regge door de stuwwal heenbrak, waardoor de Besthmenerberg en de Archemerberg van elkaar gescheiden zijn. Het is aannemelijk dat de rivier hier gebruikgemaakt heeft van een laagte die tijdens de ijsbedekking in het Saalien door een smeltwaterstroom is ontstaan.

Sport en recreatie
In de buurt van Enter loopt langs de Regge de Europese wandelroute E11, ter plaatse ook wel Marskramerpad of Handelsweg geheten. Het Overijssels Havezatenpad volgt (grotendeels) de Regge tussen Nijverdal en Ommen.

Galerij

Zie ook
 Twents volkslied
 Regge en Dinkel (voormalig waterschap)

Rivier in Overijssel
Salland
Twente
Stroomgebied van het IJsselmeer
Dichter

Een dichter, dichteres of poëet is iemand die poëzie schrijft.

Het woord 'dichter' gaat terug op het Latijnse dictāre, dat ‘met nadruk zeggen' betekent. Het woord 'poëet' hangt net als 'poëzie' samen met het Griekse werkwoord ποιεῖν (poiein), dat onder meer 'creëren' betekent.

De dichter kan gezien worden als de erfgenaam van een lange mondelinge traditie waarin de muzikaliteit van de tekst benadrukt wordt. Dichters bestaan al zeker sinds de oudheid, in verschillende culturen en periodes. De geschiedenis van dichters is zo divers als de literatuur die ze hebben geproduceerd.

Dichters zijn in het algemeen schrijvers die het gedicht als hun belangrijkste creatieve product zien. Een echt sluitende definitie ontbreekt, want zoiets als een 'beroepsgroep van dichters' bestaat niet. Soms wordt al eens het onderscheid gemaakt tussen 'echte' dichters en zondagsdichters, maar ook dat is arbitrair. Heel wat dichters die nu geroemd worden, zoals Hugo Claus, gaven als beginnende dichters hun poëziebundels in eigen beheer uit. Wat iemand tot dichter maakt is dus niet direct gerelateerd aan succes of publicatie in een bekend tijdschrift.

Het romantische beeld van de dichter is iemand met een verhoogde gevoeligheid, een visionair.

Zie ook

 Dichter des Vaderlands (België)
 Dichter des Vaderlands (Nederland)
 Lijst van dichters in de Gouden Eeuw
 Lijst van dichters
 Lijst van Engelstalige dichters
 Lijst van Nederlandstalige dichters
 Troubadour
 Tekstdichter, een dichter van liedteksten
 Dichterscollectief

Beroep
 1
Atoomspectroscopie

Atoomspectroscopie is de verzamelnaam voor een aantal natuurkundige technieken waarbij met behulp van elektromagnetische straling van verschillende golflengten een elementenanalyse van een monster wordt uitgevoerd. Deze techniek wordt veelal toegepast in de scheikunde. Niet de vorm van de moleculen is daarbij het onderwerp van het onderzoek, maar alleen de verhouding waarin de verschillende elementen uit het periodiek systeem erin voorkomen.

Verschillende technieken die onder atoomspectroscopie vallen zijn:
 Atoom absorptie spectrometrie of AAS : De absorptielijnen van de elementen in zichtbaar licht en ultraviolet worden in een vlam gemeten.
 Atoom emissie spectrometrie of AES : De emissielijnen van de elementen in zichtbaar licht en ultraviolet worden in een vlam gemeten
 Inductief gekoppeld plasma of ICP : Een vorm van atoom emissie spectroscopie waarbij het monster in een plasma wordt gebracht in plaats van in een vlam waardoor een grotere lineariteit en een betere gevoeligheid wordt verkregen.
 Röntgenfluorescentie spectrometrie of XRF : Een niet-destructieve analyse waarbij het monster (vast of vloeibaar) wordt bestraald met harde röntgenstraling en dan bij langere golflengte röntgenstraling uitzendt die karakteristiek is voor de elementen die in het monster zitten.

Spectroscopie
Atoomfysica
Elementenanalyse

Elementenanalyse is een vorm van scheikundige analyse waarbij niet de structuur van de moleculen wordt onderzocht, maar waarbij alleen de samenstelling van het monster in verschillende elementen wordt bepaald.

Voor elementenanalyse bestaan een aantal verschillende methoden:
 Nat-chemische analyse.
 De methoden van atoomspectroscopie

De oude chemische analysetechnieken zijn tegenwoordig alleen nog voor specifieke doelen in gebruik. Ze zijn veel arbeidsintensiever en moeten heel specifiek voor een enkel element worden uitgevoerd. Atoomspectroscopische technieken zijn veel eenvoudiger en sneller uit te voeren, aangenomen dat de dure apparatuur beschikbaar is. In sommige gevallen hebben deze atoomspectroscopische technieken last van matrixeffecten en zijn ze voor sommige elementen niet voldoende gevoelig.

Analytische chemie
Matrixeffect

Het matrixeffect is in de analytische scheikunde een effect waarbij de meetwaarde verandert door de aanwezigheid in het monster van een andere stof dan de analyt. De term matrix wordt gebruikt voor alle overige aanwezige stoffen in een monster naast de analyt. Het matrixeffect speelt bijvoorbeeld een rol bij de analyse van urine en bloed. Wanneer er geen rekening wordt gehouden met het matrixeffect kan het resultaat onbetrouwbaar zijn. De toegepaste analytische methode zal dan leiden tot een slechtere reproduceerbaarheid; resultaten worden beïnvloed.

Voorbeeld 
Voor de bepaling van calcium kan gebruikgemaakt worden van de analytische methode AAS. De aanwezigheid van fosfaat of sulfaat in het monster verhindert de vorming van vrije calcium-atomen. Deze vrije calcium-atomen zijn nodig om in de AAS-meting een signaal te krijgen dat iets zegt over de hoeveelheid calcium in het monster. In de analytische chemie is het optreden van een matrixeffect lang niet altijd te voorkomen of te verhelpen. Om toch analytisch correcte resultaten te verkrijgen is wel een correctiemethode beschikbaar.

Standaard additie 
Door een ijkreeks te maken die bestaat uit oplossingen die voor de helft bestaan uit het monster waarin gemeten moet worden en voor de helft uit oplossingen met een bekende maar wisselende hoeveelheid van de te meten component zal voor alle oplossingen het matrixeffect gelijk zijn. De bekende wisselende concentraties maken het mogelijk een ijklijn op te stellen, waar ook de constante bijdrage van het monster aan moet voldoen. Op deze manier is de concentratie in het monster te bepalen.

Praktijk van de standaard additie 
Voor de bepaling van bijvoorbeeld calcium in een monster wordt doorgaans eerst een "normale" bepaling gedaan: een ijkreeks met water als oplosmiddel en het monster zoals het toevallig is. Hoewel nog geen exacte uitspraak over de concentratie calcium te doen is, zal de grootte-orde wel juist zijn. Hiermee is bekend of, en zo ja hoeveel, het monster eventueel verdund moet worden. Vervolgens wordt de noodzakelijke verdunning gemaakt en dan een reeks oplossingen volgens onderstaand recept:

Een alternatieve (grafische) manier om de concentratie te bepalen is het verlengen van de lijn door de oorspronkelijke meetpunten tot het snijpunt met de x-as, de daarbij horende x-waarde is de concentratie. Eigenlijk wordt hier een negatief getal gevonden, de concentratie is de absolute waarde van dat getal.

Analytische chemie