Netscape Navigator

Netscape Navigator (także Netscape Communicator, Netscape) – przeglądarka internetowa stworzona przez amerykańskie przedsiębiorstwo Netscape Communications Corporation. Pierwsza wersja programu pojawiła się w roku 1994, ostatnia, 9. wersja programu ukazała się w 2007. 28 grudnia 2007 AOL (właściciel marki) ogłosił wstrzymanie prac nad rozwojem aplikacji internetowych (przeglądarka i klient poczty elektronicznej oraz grup dyskusyjnych), pierwotnie poprawki bezpieczeństwa miały być wypuszczane do 2 lutego 2008 r., jednak zostały przedłużone do 1 marca 2008 r.

Obsługiwane systemy operacyjne 
Przeglądarka jest dostępna w wersjach dla systemów: Windows (w różnych odmianach), GNU/Linux, Unix oraz Mac OS. Starsze wersje (do 4.x) dostępne są także dla innych systemów operacyjnych (OS/2).

Skład pakietu 
Na przestrzeni lat zmieniał się zestaw oprogramowania wchodzący w skład pakietu. Ponadto często ta sama wersja dostępna była w kilku odmianach.

W przypadku wersji 1.x była to tylko przeglądarka. W wersji 2.0 dołączył klient poczty. Wersja 4.0 składała się z szerokiej gamy programów internetowych – przeglądarki, programu pocztowego, edytora HTML, komunikatora i kalendarza, stąd nazwa „Navigator” nie wydawała się odpowiednia dla całego pakietu, który nazwano „Communicator”.

Jednocześnie udostępniono Navigatora także jako oddzielny program.

Od wersji 6.0 pakiet porzucił nazwę „Communicator”.

W skład wersji 6 i 7 pakietu Netscape wchodziły:

 przeglądarka Navigator
 program pocztowy i do grup dyskusyjnych (klienta) – Messenger
 edytor stron WWW – Composer
 zintegrowany komunikator AOL Instant Messenger
 zewnętrzna aplikacja do słuchania radia przez Internet Radio@Netscape (tylko w Windows).

Nazwa i logo 
Logo Netscape to litera N na niebieskim lub turkusowym tle. Logo to zmieniało się na przestrzeni lat. Największa zmiana zaszła w roku 2003, kiedy zmieniono zarys tła litery N z prostokąta na koło.

Motywem graficznym pojawiającym się przy Navigatorze (do wersji 3.x) był ster, w wersji 4.x zastąpiony latarnią morską. Od tej metafory odstąpiono przy wersji 6.x.

Nazwa Netscape oznacza w wolnym tłumaczeniu obraz sieci. Nazwa ta zbudowana jest podobnie jak angielskie słowo Landscape – krajobraz.

Nazwą kodową programu była Mozilla. To samo imię nosi maskotka przedsiębiorstwa Netscape, zielona jaszczurka.

Historia i rozwój programu 
Początkowo oparta na kodzie źródłowym innej popularnej w tamtym okresie przeglądarki NCSA Mosaic, w latach 1998–2002 została przepisana od zera.

Netscape Navigator był pierwszą przeglądarką, która wprowadziła następujące możliwości:

 ramki (od wersji 2.0)
 aplety Javy (od wersji 2.0)
 język skryptowy JavaScript (od wersji 2.0)
 LiveConnect – dwustronna komunikacja między JavaScriptem a Javą (w IE do dziś jest ona jednostronna).

Była to także pierwsza przeglądarka używana przez szerszą grupę użytkowników. NCSA Mosaic nie wyszła poza środowisko naukowo-techniczne.

Po początkowej dominacji na rynku przeglądarek (ok. 90% rynku), od 1997 roku Navigator
utracił prymat na rzecz Internet Explorera przedsiębiorstwa Microsoft. Powody tego były różne, przede wszystkim:

 monopolistyczne praktyki Microsoftu, który dołączył swoją przeglądarkę do Windows jako nieodłączny element systemu operacyjnego, a jednocześnie utrudniał integrację z systemem przeglądarek innych producentów
 technicznie gorsza jakość przeglądarek Netscape w wersjach 4.5–4.7 względem dostępnych w tym samym czasie wersji Internet Explorera (spowodowana przesunięciem wszystkich programistów przedsiębiorstwa do pracy nad wersją 6.0 i anulowaniem wersji 5.0)
 zbyt długa przerwa między wydaniami głównych wersji 4.0 a 6.0
 niska stabilność i słaba wydajność nowego Netscape’a 6.0
 błędne decyzje marketingowe spółki-matki America Online, skutkujące włączeniem niepotrzebnych funkcji oraz dodatkowych aplikacji (w szczytowym okresie wraz z Netscape 6.x instalowane były m.in. AOL Instant Messenger, Net2Phone i Winamp, instalator potęgował wrażenie zaśmiecenia tworzeniem na pulpicie ikon-skrótów do reklamowych stron AOL).

Na platformach opartych na Unixie Netscape Navigator przez wiele lat nadal odgrywał rolę powszechnie używanej przeglądarki, głównie z powodu braku jakiejkolwiek sensownej alternatywy (do czasu pojawienia się Firefoksa, Opery i Konquerora).

Wersje programu

Klasyczny pakiet Netscape 

Ostatnia wersja z tej linii, 4.8 została wydana bez większego rozgłosu. W 2004 nadal było więcej użytkowników wersji 4.7x niż 4.8.

Netscape Communicator 5.0 
W roku 1998 spółka Netscape miała gotowe wydanie alfa piątej wersji programu. Była to wersja „ewolucyjna”, opierająca się na rozszerzonym kodzie
źródłowym poprzednich wersji. 22 stycznia 1998 r. Netscape Communications Corporation ogłasza, że udostępni kod źródłowy swojego programu jako wolne oprogramowanie. Stało się to dwa miesiące później. (Patrz: Mozilla Suite)

Podczas prób dostosowania kodu NN 5.0 do nowych czasów okazało się jednak, że kod po latach wojen przeglądarek został zbyt zaśmiecony, by można go było dalej rozbudowywać.

Równolegle inżynierowie Netscape rozwijali nowy silnik przeglądarki znany jako NGLayout lub Raptor (z powodów prawnych nazwa została zmieniona na Netscape Gecko), który cechował się lepszą obsługą standardów internetowych, mniejszym rozmiarem i większą szybkością.

W listopadzie 1998 zapadła decyzja o anulowaniu „klasycznego” Netscape’a 5.0 i oparciu nowej wersji programu właśnie na Gecko. Praca programistów Netscape przez następne lata skupia się na rozwoju nowej przeglądarki o nazwie kodowej SeaMonkey, która poza logo i nazewnictwem niewiele miała wspólnego z wcześniejszymi przeglądarkami tego przedsiębiorstwa.

Również w listopadzie America Online kupuje większościowy pakiet akcji spółki i przejmuje Netscape.

Doprowadzenie nowego silnika do stanu używalności zajęło jednak tak wiele czasu, że zdecydowano się „przeskoczyć” jeden numer wersji, by psychologicznie przegonić Internet Explorera, który wówczas nosił numer 5.5.

Netscape 6/7 
Przeglądarki Netscape 6.x i 7.x dostępne są na znacznie mniejszą liczbę platform niż linia 4.x – Microsoft Windows, GNU/Linux na procesorach Intela i Mac OS (Wersja 7.x nie obsługuje klasycznego Mac OS, a jedynie Mac OS X), mimo że sama Mozilla działa na praktycznie dowolnej platformie systemowej.

Netscape Browser 8 
W maju 2005 roku wydana została Netscape Browser oznaczona numerem 8. Oparty był na przeglądarce Mozilla Firefox w wersji 1.0.3. Nowością było wprowadzenie możliwości zmiany silnika na ten z przeglądarki Internet Explorer. Najnowszą wersją z tej serii jest wydana w kwietniu 2007 Netscape Browser 8.1.3.

Wydane wersje w tej serii:

Netscape Navigator 9 
Wersja 9 przeglądarki jest oparta na Firefoksie 2, dzięki czemu wszystkie rozszerzenia dla tej wersji Firefoksa działają również z najnowszym Netscape. Nowa przeglądarka umożliwia łatwe korzystanie z portalu społecznościowego Netscape. W przeciwieństwie do wersji 8, a podobnie jak w przypadku wersji 7 i wcześniejszych, prace rozwojowe prowadzone były własnymi siłami. Netscape Navigator 9, podobnie jak poprzednia wersja, jest wyłącznie przeglądarką internetową, ale oryginalnie zapowiadane było wydanie skoordynowanego z nim klienta o nazwie Netscape Mercury, później zmienionej na Netscape Messenger (opartego z kolei na Thunderbirdzie). Do czasu ogłoszenia decyzji o wstrzymaniu prac rozwojowych wypuszczona została wersja 9 alfa 1. W wersji 9 przeglądarki zrezygnowano również z możliwości użycia silnika Trident (Internet Explorer) do wyświetlania stron WWW. Netscape Navigator 9 jest dostępny w wersjach dla Windows (98 (tylko SE), ME, 2000, XP, 2003 Server i Vista), Mac (Mac OS X 10.2.x i wyższe) i Linuksa.

Wydane wersje tej serii:

Ponieważ Netscape Navigator 9 to był tak naprawdę Firefox z niewielkimi zmianami (zmieniony domyślny motyw graficzny i kilka rozszerzeń), sympatycy przeglądarki i portalu społecznościowego Netscape’a nie musieli zmieniać swoich przyzwyczajeń – dla nich przygotowany został motyw graficzny i zestaw rozszerzeń, które po zainstalowaniu w Firefoksie upodobniały go do przeglądarki Netscape i zapewniały tę samą funkcjonalność.

Zobacz też 
 Jamie Zawinski, Brendan Eich

Linki zewnętrzne 
 

Przeglądarki internetowe