1672



Wydarzenia w Polsce 

 Styczeń-marzec – sejm, ostatecznie zerwany, stał się areną walk króla z opozycją. Obóz malkontentów z prymasem Mikołajem Prażmowskim na czele, próbował zmusić Michała Korybuta do abdykacji.
 1 lipca – pod pretekstem obrony ojczyzny zawiązała się tajna konfederacja, z prymasem Prażmowskim i hetmanem Sobieskim na czele, mająca na celu obalenie króla i powołanie na tron polski wskazanego przez Ludwika XIV księcia Karola Orleańskiego de Longueville, który tymczasem zginął w walkach francusko-holenderskich.
 18 lipca – wojna polsko-turecka: bitwa pod Ładyżynem. Tatarzy i Kozacy Doroszenki pobili jazdę polską.
 18 sierpnia – wojna polsko-turecka: rozpoczęło się oblężenie Kamieńca Podolskiego.
 27 sierpnia – wojna polsko-turecka: po dziewięciodniowym oblężeniu armia turecka zdobyła Kamieniec Podolski; załoga polska pod dowództwem Mikołaja Potockiego skapitulowała.
 20 września – wojna polsko-turecka: rozpoczęło się oblężenie Lwowa.
 5-14 października – wojna polsko-turecka: Jan Sobieski poprowadził tzw. wyprawę na czambuły.

 5 października – wojna polsko-turecka: rozpoczęła się bitwa pod Krasnobrodem.
 6 października – wojna polsko-turecka: Turcy w zamian za spory okup zakończyli oblężenie Lwowa.
 7-8 października – wojna polsko-turecka: bitwa pod Niemirowem.
 9 października – wojna polsko-turecka: zwycięstwo hetmana Jana Sobieskiego w bitwie pod Komarnem.
 16 października – w obronie króla i przeciwko koterii francuskiej zawiązała się konfederacja gołąbska. Marszałkiem sprzysiężenia został Stefan Stanisław Czarniecki.
 18 października – podpisano traktat pokojowy z Turcją w Buczaczu. Polska straciła Podole, Bracławszczyznę i część Kijowszczyzny i zobowiązała się do płacenia Turcji corocznego haraczu w wysokości 22 tysięcy dukatów. Kozaczyzna przechodziła pod zwierzchnictwo sułtana.
 23 listopada – Jan Sobieski zawiązał konfederację szczebrzeszyńską przeciwko królowi Michałowi Korybutowi Wiśniowieckiemu.
 16 grudnia – w Nevers we Francji na atak apopleksji zmarł Jan Kazimierz, król polski.
 Odnowione zostały traktaty polsko-brandenburskie.

Wydarzenia na świecie 

 29 kwietnia – wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską: król Ludwik XIV najechał na Niderlandy.
 7 czerwca – wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską: zwycięstwo floty holenderskiej nad francusko-angielską w bitwie pod Solebay.
 23 grudnia – włoski astronom Giovanni Cassini odkrył Reę – jeden z księżyców Saturna.

Urodzili się 
 13 lutego – Étienne François Geoffroy, francuski chemik (zm. 1731)
 1 maja – Joseph Addison, angielski pisarz i polityk (zm. 1719)
 9 czerwca – Piotr I, zwany Wielkim, z dynastii Romanowów, car i cesarz Rosji (zm. 1725)
 11 czerwca – Francesco Antonio Bonporti, włoski ksiądz i kompozytor (zm. 1749)

Zmarli 
 21 stycznia – Adriaen van de Velde, holenderski malarz (ur. 1636)
 2 kwietnia:
 Diego Luis de San Vitores, hiszpański jezuita, misjonarz, męczennik, błogosławiony katolicki (ur. 1627)
 Piotr Calungsod, filipiński katecheta, misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1654)
 30 kwietnia – Maria Guyart-Martin, francuska urszulanka, misjonarka, święta katolicka (ur. 1599)
 3 maja – Giovanni Battista Gisleni, włoski architekt, scenograf i muzyk doby baroku (ur. 1600)
 20 sierpnia – Johan de Witt, niderlandzki polityk, pensjonariusz Holandii (ur. 1625)
 15 listopada – Franciscus Sylvius, niderlandzki lekarz i anatom (ur. 1614)
 16 grudnia – Jan II Kazimierz, król Polski w latach 1648–1668 (ur. 1609)

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 25 lutego
 Ostatki: 1 marca
 Popielec: 2 marca
 Niedziela Palmowa: 10 kwietnia
 Wielki Czwartek: 14 kwietnia
 Wielki Piątek: 15 kwietnia
 Wielka Sobota: 16 kwietnia
 Wielkanoc: 17 kwietnia
 Poniedziałek Wielkanocny: 18 kwietnia
 Wniebowstąpienie Pańskie: 26 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 5 czerwca
 Boże Ciało: 16 czerwca

Przypisy 

1672