alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
S

S is de negentiende letter uit het moderne Latijnse alfabet. De letter S kan verwijzen naar:

In de aardrijkskunde
S, op een kaart of kompas de afkorting van het Engelse woord south (zuid)

In de biologie
S, aanduiding voor de kegeltjes in het menselijk oog die het gevoeligst zijn voor kortgolvig licht (<Engels: short)

In de informatica
S, een programmeertaal

 (doorgehaalde tekst) in HTML; zie Lijst van HTML-elementen

In de muziek
S, de gebogen buis waaraan het dubbelriet van een fagot wordt bevestigd
S, afkorting van solo
S, afkorting van soprano
S., symbool voor sinistra, als aanduiding dat met de linkerhand moet worden gespeeld

In de scheikunde
S, het chemisch element zwavel (<Latijn: sulphur)

In de natuurkunde
S, symbool voor spin (intrinsiek impulsmoment)
S, symbool voor entropie in de thermodynamica
S, symbool voor actie in de mechanica
S, symbool voor vreemdheid (strangeness) in de deeltjesfysica
S, symbool voor siemens, de SI-eenheid van elektrische geleiding
S, symbool voor stère, een kubieke meter gestapeld rondhout
s, symbool voor het spin-kwantumgetal in de kwantummechanica
s, symbool voor seconde, de SI-eenheid van tijd
s, een orbitaaltype (<Engels: sharp)
s, symbool voor afgelegde weg in de kinematica (bewegingsleer)

In de numismatiek
S, Schraplau (Duitsland) op grafelijke munten vanaf de 16e eeuw
S, Stuttgart (Duitsland) in de 17e eeuw
S, Schwabach (Duitsland) in de Frankische tijd
S, Smolník (Tsjechië) in de Oostenrijk-Hongaarse periode
S, Solothurn (Zwitserland) in de periode van de Helvetische Republiek tussen 1798 en 1803
S, Troyes (Frankrijk) tussen 1540 en 1698 (deels met kroon)
S, Reims (Frankrijk) tussen 1679 en 1772
S, Segovia (Spanje) tot de 16e eeuw
S, Sevilla (Spanje) vanaf de 16e eeuw
S, Stockholm (Zweden) in de 15e en 16e eeuw
S, Sydney (Australië) op Britse sovereigns tussen 1871 en 1931
S, Sadhora (Oekraïne) onder de Baltische Duitser Peter Nicolaus von Gartenberg tussen 1771 en 1774
S, San Francisco (Verenigde Staten) tussen 1854 en 1955, ook tussen 1942 en 1944 gebruikt door Nederland, Curaçao en de Fiji-eilanden
S, Santiago (Chili), als 'So' vanaf 1743

Boek en film
S. (John Updike), een boek uit 1988 van John Updike
S. (film), een film uit 1998 van Guido Henderickx

Overig
S, de landcode voor Zweden op een auto (<Zweeds: Sverige)
S, in een Duits kenteken de aanduiding voor het district Stuttgart
S, afkorting van Socialdemokraterne, de sociaaldemocratische partij van Denemarken
S, een maataanduiding op kledingstukken (<Engels: small)
S, afkorting van Sextus of Servius in Latijnse namen
S, afkorting van het Latijnse woord Senatus (senaat)
S, afkorting van het Latijnse woord Sanctus (heilig(e))
s, afkorting van het Latijnse woord sub (onder, bij)
s, symbool voor de Britse shilling (maar eigenlijk een afkorting van het Latijnse soldi)
S, aanduiding voor het paard (Springer) in Duitse notatie van schaakpartijen

Zie ook 
Lange s, voor het letterteken ſ
s-blok, een verzamelnaam voor bepaalde scheikundige elementen
S-bocht
Š, Ś, Ŝ, Ş en Ș, grafemen die in verschillende contexten worden gebruikt
$: het dollarteken
Sb

Antimoon (Sb) - een scheikundig element
Stilb (sb) - een eenheid voor luminantie
Sibiu (SB) - de hoofdstad van het Roemeense district Sibiu
Solidaristische Beweging (SB) - een Belgische politieke organisatie in de jaren 70.
Skagensbanen (SB) - een voormalige Deense spoorwegmaatschappij
Seventeen or Bust (SB) - een distributed computerproject voor het oplossen van het Sierpińskiprobleem
Służba Bezpieczeństwa (SB) - Poolse geheime dienst ten tijde van het Volksrepubliek Polen
Strict Baptists - een voornamelijk Brits kerkgenootschap
South Bridge - een onderdeel van het moederboard van een moderne PC
Short Break (SB) - Engelse afkorting voor een korte pauze
Se

Seleen; een scheikundig element met atoomnummer 34 
 Se2−, de chemische aanduiding van het selenide-ion
 Het schoolexamen en schoolexamencijfer
 Se, jie, ook Lust, Caution, een film uit 2007 van regisseur Ang Lee
 Chư Sê, een huyện in de provincie Gia Lai, Vietnam
 Ba Sing Se, een fictieve stad in Nickelodeons Avatar
 Per Se, een driesterrenrestaurant van chef-kok Thomas Keller in het Time Warner Center in New York
 Joo Se-hyuk (세혁 주), een Zuid-Koreaans professioneel tafeltennisser.
 Oh Se-jong, een Koreaans shorttracker
 Jong Tae-se (정대세), een Noord-Koreaans betaald voetballer

 Enkele freguesia (plaatsen) in Portugal:
 Sé (Angra do Heroísmo), een freguesia in de Portugese gemeente Angra do Heroísmo
 Sé (Braga), in de gemeente Braga
 Sé (Bragança), in de gemeente Bragança
 Sé (Faro), in de gemeente Faro
 Sé (Funchal), in de gemeente Funchal (Madeira) 
 Sé (Guarda), in de gemeente Guarda
 Sé (Lamego), in de gemeente Lamego
 Sé (Lissabon),  in de gemeente Lisboa
 Sé (Portalegre), in de gemeente Portalegre
 Sé Nova, in de gemeente Coimbra
 Sé e São Pedro, in de gemeente Évora
 Sé (Hongarije), een plaats (község) en gemeente in het Hongaarse comitaat Vas
 Sento Sé, een gemeente in de Braziliaanse deelstaat Bahia

 De landaanduiding voor Zweden (Sverige)
 De Europese vennootschap (Societas Europaea), een Europese vennootschapsvorm
 DSB SE, een vierdelig elektrisch treinstel voor het regionaal personenvervoer van de Danske Statsbaner (DSB)
 S.E. Fireworks (afkorting van Smallenbroek Enschede), een bedrijf uit Enschede, waar de vuurwerkramp ontstond
 Een buitenlandse aanduiding voor een sportvereniging:
 Kozármisleny SE, een Hongaarse voetbalclub uit het dorp Kozármisleny
 SE Eivissa, een Spaanse voetbalclub uit Ibiza op het eiland Ibiza van de Balearen
 Gyirmót SE (Gyirmót Sportegyesület), een Hongaarse voetbalclub uit Gyirmót, een voorstad van Győr
 Mezőkövesd-Zsóry SE, een Hongaarse voetbalclub uit Mezőkövesd
 Elektromos SE (Budapesti Elektromos Sportegyesület), een sportvereniging uit de Hongaarse hoofdstad Boedapest
 Paksi SE, een Hongaarse voetbalclub uit de stad Paks
 Békéscsaba 1912 Előre SE, een Hongaarse voetbalclub uit Békéscsaba
 De Macintosh SE, een computer ontwikkeld door Apple Inc.
 Axel Springer SE, een Duitse mediaonderneming
 Special Edition, met name voor auto's:
 De Maserati 222 SE, een sportauto van het Italiaanse merk Maserati 
 De Lamborghini Gallardo SE, een gelimiteerde versie van de coupé

SE(n) is de n-dimensionale speciale euclidische groep.

 Een taalaanduiding voor Noord-Samisch 
 .se, het achtervoegsel van domeinnamen in Zweden

Zie ook
 Biografielijst Se
Si

Si, si of SI kan staan voor:
Sī (司), een Chinese familienaam
Sì (姒), een zeer oude Chinese familienaam uit de acht grote familienamen van de Chinese oudheid
silicium (afgekort Si)
Si, de zevende muzieknoot in de toonladder
Système International (SI) (internationaal systeem van eenheden)
solfège (in de muziek)
sinusintegraal
 .si, het achtervoegsel van domeinen van websites uit Slovenië
Sm

Samarium, een scheikundig element
Stedelijk Museum Amsterdam, of korter: Stedelijk Museum
SM (motorfiets), een historisch motorfietsmerk
Stoptreinmaterieel '90, een Nederlands type treinstel
Sadomasochisme (ook geschreven als S&M), een seksuele activiteit
San Marino (ISO-landcode)
SmartMedia, een geheugenkaart
Citroën SM, een autotype
Sociale media
in Duitstalige landen: Straßenmeisterei
 Societas Mariae of Paters Maristen, een katholieke congregatie
Sm., botanische auteursaanduiding van James Edward Smith
 zie ook Marianisten
Sn

Het symbool Sn van het chemische element Tin (element)
 Vroegere IATA airline code van Sabena
 Vroegere IATA airline code van SN Brussels Airlines
 Huidige IATA airline code van Brussels Airlines
 sine nomine (s.n.), zonder naam - vaak gebruikt in publicaties
 Diverse supernova's:
 SN 185
 SN 1006
 SN 1572
 SN 1604
 SN 1885A
 SN 1987A
 SN 2009ip
 SN 2006gy, een artistieke impressie van de explosie Type Supernova II
Altaïsche talen

De Altaïsche of Transeuraziatische talen zijn verschillende Noord-Aziatische taalfamilies waarvan de onderlinge verwantschap onder taalkundigen een onderwerp van debat is. In hun structuur vertonen de talen grote overeenkomsten, maar een gemeenschappelijke woordenschat blijkt zeer moeilijk te reconstrueren. 

Een alternatieve verklaring voor de overeenkomsten is de sprachbund, een geografisch gebied waarin meerdere talen met gemeenschappelijke structurele kenmerken voorkomen, niet door gemeenschappelijke herkomst, maar als gevolg van taalcontact. Het samenbrengen van linguïstische, archeologische en paleogenetische kennis heeft in 2021 geleid tot een studie die toch een herkomstgebied toewijst aan de Altaïsche talen en dat situeert ten westen van de Chinese rivier de Liao. De sprekers ervan zijn niet geassocieerd met herdersculturen, maar met landbouwers uit het vroege neolithicum die vanaf 9000 BP pluimgierst (Panicum miliaceum) begonnen te telen en zich daarna verspreidden. Deze gemeenschappelijke oorsprong werd daarna gemaskeerd door culturele uitwisseling vanaf de Bronstijd. Onafhankelijk hiervan verbouwden de eerste sprekers van Sino-Tibetaanse talen trosgierst (Setaria italica) rond de Gele Rivier.

In haar grootste omvang kent de Altaïsche taalfamilie ongeveer 560 miljoen sprekers. De grootste taal binnen de macro-Altaïsche familie is het Japans, met zo'n 130 miljoen sprekers, gevolgd door het Turks, met 80 miljoen.

Tot de Altaïsche talen worden in het geval van de micro-Altaïsche theorie drie taalgroepen gerekend. In het geval van de Macro-Altaïsche theorie worden vijf taalgroepen onderscheiden:

Micro-Altaïsch
 de Turkse talen
 de Mongoolse talen
 de Toengoezische talen

Macro-Altaïsch
 het Koreaans
 de Japanse talen

De meeste voorstanders van de Altaïsche taalfamilie rekenen alle vijf groepen hiertoe, maar enkelen plaatsen het Koreaans en/of het Japans daarbuiten.

Alle hierboven genoemde taalfamilies vertonen klinkerharmonie en agglutinatie.

Er is ook verwantschap gesuggereerd tussen de Altaïsche talen en andere taalfamilies. Een oude theorie is die van de Oeral-Altaïsche taalverwantschap, dat wil zeggen met de Oeraalse talen (zie Fins-Oegrische talen), maar deze is nog minder gemeengoed dan die van de Altaïsche familie zelf. Zowel Oeraals als Altaïsch spelen een rol bij de reconstructie van de Euraziatische talen en het hypothetische Nostratisch.
Lijst van vogels

Dit is een alfabetische lijst van vogelsoorten op Nederlandse naam, die in deze encyclopedie zijn beschreven.

Voor een taxonomische benadering, inclusief vogelgroepen, zie: Aves (taxonomie) of (voor een alternatieve indeling): DNA-onderzoek naar de taxonomie van de vogels.

Zie voor een algemene introductie: vogels.

Zie ook:
 Lijst van vogels in de Lage Landen
 Lijst van vogels in Europa
 Lijst van vogels (wetenschappelijk)
 Lijst van vogelgeslachten
Lijst van biermerken

Hieronder staan tabellen met een aantal biermerken uit diverse landen buiten Nederland en België.























Belgische biercultuur
 Lijst van Belgische bieren

























Lijst van Duitse bieren











































































Nederlandse biercultuur
 Lijst van Nederlandse bieren











































































Externe link 
Ratebeer, Engelstalige website met tienduizenden biermerken en smaaknotities

Lijst van biermerken
Biermerken
1054

Het jaar 1054 is het 54e jaar in de 11e eeuw, dat begon op een zaterdag.

Gebeurtenissen 
maart
 12 - Paus Leo IX wordt door de Noormannen uit Apulië vrijgelaten.

april
 19 - Paus Leo IX sterft.

juli
 4 - Een supernova ontploft in het sterrenbeeld Stier en wordt waargenomen door Chinese en Arabische astronomen. De krabnevel is het supernovarestant van deze supernova.
 16 - Groot Schisma: De pauselijke legaten in Constantinopel excommuniceren Michael Caerularius, patriarch van Constantinopel.
 17 - Hendrik, de vierjarige zoon van keizer Hendrik III, wordt tot medekoning van Duitsland en troonopvolger gekozen.

september
 1 - Slag bij Atapuerca: Ferdinand I van Castilië verslaat zijn broer Garcia III van Navarra, die sneuvelt. Castilië herkrijgt het gebied dat het in 1037 was verloren.
 september - Een Duitse delegatie stelt de Schwabische bisschop Gebhard van Dollnstein-Hirschberg voor als kandidaat-paus.

zonder datum
 Audoghast wordt veroverd en geplunderd door de Almoraviden en verliest zijn status.
 Malcolm Canmore, de zoon van Duncan I, komt in samenwerking met Siward van Northumbria in opstand tegen koning Macbeth van Schotland.

Opvolging 
 Beieren - Hendrik VIII opgevolgd door zijn broer Koenraad II (beiden zeer jonge kinderen van keizer Hendrik III)
 Forcalquier - nieuw gevormd met als graven de broers Bertrand I van Provence en Godfried (II)
 Kiev - Jaroslav de Wijze opgevolgd door zijn zoon Izjaslav I
 Leuven en Brussel - Lambert II Balderik opgevolgd door zijn zoon Hendrik II
 Navarra - Garcia III opgevolgd door zijn zoon Sancho IV
 Rouergue - Hugo opgevolgd door zijn dochter Bertha
 Utrecht - Bernold opgevolgd door Willem van Gelre
 Vietnam - Lý Thái Tông opgevolgd door Lý Thánh Tông

Geboren 
 Judith Maria van Zwaben, echtgenote van Salomon van Hongarije en Wladislaus I Herman van Polen
 Robert Curthose, hertog van Normandië (1087-1105) (jaartal bij benadering)

Overleden 
 20 februari - Jaroslav de Wijze (~75), grootvorst van Kiev (1019-1054)
 19 april - Leo IX (51), paus (1049-1054)
 19 juni - Lambert II Balderik, graaf van Leuven en Brussel (1041-1054)
 19 juli - Bernold, bisschop van Utrecht (1027-1054)
 1 september - Garcia III, koning van Navarra (1034-1054)
 24 september - Herman van Reichenau (41), Duits musicoloog
 Atisha (~72), Indisch boeddhistisch leraar (jaartal bij benadering)
 Hugo, graaf van Rouergue (1010-1054)
 Lý Thái Tông (~54), keizer van Vietnam (1028-1054)

Jaar
Calciumcarbide

Calciumcarbide (ook bekend onder de benamingen carbid, karbiet of carbuur) is een anorganische verbinding van calcium en koolstof, met als brutoformule CaC2. De stof komt voor als een witgeel tot grijsblauw kristallijn poeder of als brokken. Formeel is calciumcarbide het calciumzout van ethyn.

Synthese 
Calciumcarbide werd voor het eerst per ongeluk bereid - in 1862 door Friedrich Wöhler - door calciumcarbonaat met cokes te verhitten tot hoge temperaturen met als doel het synthetiseren van calcium. Het werd gecommercialiseerd door calciumoxide (ongebluste kalk) met koolstof (cokes) te verhitten tot een temperatuur van 2000°C:

2CaO + 5C -> 2CaC2 + CO2

Deze reactie wordt uitgevoerd in een vlamboogoven met grafietelektroden. De methode werd in 1888 eveneens per ongeluk uitgevonden door de Canadese uitvinder Thomas Leopold Willson en was economisch rendabel.

Toepassingen

Productie van ethyn 
Calciumcarbide ontleedt met water onder vorming van ethyn (acetyleen) en calciumhydroxyde (gebluste kalk):

CaC2 + 2H2O->C2H2 + Ca(OH)2

Deze hydrolyse van calciumcarbide was tot in de jaren 30 van de 20e eeuw de enige methode om ethyn te produceren. Hierdoor was calciumcarbide een belangrijk uitgangspunt bij de ontwikkeling van de acetyleenchemie (de chemie van Walter Reppe). Met de opkomst van de petrochemische industrie heeft deze methode sterk aan belang verloren.

Ethyn is op zijn beurt weer een grondstof voor een groot aantal andere verbindingen, waaronder het polymeer polyacetyleen. Dit is een geleidend polymeer.

Tussen 1900 en 1945 werd calciumcarbide veel gebruikt in de carbidlamp, onder andere om voertuigen (zoals auto of fiets) te voorzien van verlichting. In een carbidlamp zit een waterreservoir waaruit, na een nauwkeurige en lastige afstelling, water op het carbid druppelt en ethyn ontstaat. Het ethyngas verbrandt vervolgens met een vlam die een helder wit licht geeft. Na 1945 is de carbidlamp vrijwel geheel verdrongen door elektrische verlichting. Voor de komst van ethyn in gasflessen werd carbid door smeden gebruikt als brandstof voor lasbranders.

Carbidschieten 
Carbid wordt met name in het noorden, oosten en zuiden van Nederland gebruikt voor het carbidschieten rond de jaarwisseling.

Overige toepassingen 
Calciumcarbide wordt gebruikt om ruwijzer te ontzwavelen:

S + CaC2 -> CaS + 2C

Daarnaast kan het gebruikt worden als pesticide, bijvoorbeeld om mollen en woelmuizen uit te roken. Hiertoe wordt een blokje calciumcarbide in een graafgang gelegd en besprenkeld met water. Het ontstane ethyn verjaagt de dieren. Calciumcarbide is opgenomen in de lijst van pesticiden die door de Europese Unie zijn toegelaten.

Calciumcarbide reageert onder hoge temperatuur (1000°C) met stikstofgas tot calciumcyaanamide:

CaC2 + N2 ->[\ce{1000 \ ^{o}C}] CaCN2 + C

Externe links 
  MSDS van calciumcarbide
 

Verbinding van calcium
Carbide
Ontvlambare stof
Amerikaanse houtsnip

Amerikaanse houtsnip  (Scolopax minor) (grootte: 28 cm) is een bosvogel en daarmee een van de weinige leden van de snipachtigen (Scolopacidae) die niet bij oevers of in drassige gebieden aan te treffen is.

Verspreiding en leefgebied 
De Amerikaanse houtsnip bewoont de hele VS oostelijk van Kansas en ook een deel van het aansluitende Canada. Uit het noordelijke deel van dit gebied trekt hij weg. Het is een vogel die niet gemakkelijk waar te nemen is vanwege zijn schutkleur en zijn voornamelijk solitaire levenswijze.

Leefwijze 
's Nachts komt hij uit het bos tevoorschijn om zich op de velden aan regenwormen en andere kleine dieren te goed te doen.

Status 
De grootte van de populatie is in 2019 geschat op 3,5 miljoen volwassen vogels. Op de Rode lijst van de IUCN heeft deze soort de status niet bedreigd. 

Strandlopers en snippen
IUCN-status niet bedreigd
Strandlopers en snippen

De strandlopers en snippen (Scolopacidae) zijn een familie van vogels die de snippen (geslachten Scolopax, Coenocorypha, Lymnocryptes, Gallinago en Limnodromus), de ruiters (de geslachten Bartramia, Tringa en Xenus), de wulpen (Numenius), de grutto's (Limosa), de strandlopers  (Actitis, Prosobonia, Arenaria en Calidris) en de franjepoten (Phalaropus) omvat.

De familie telt 98 soorten. Vogels uit deze familie broeden bijna allemaal in gematigde gebieden en poolstreken. Samen met andere vogels zoals de kievit, de kluut en de plevieren vormt deze groep de steltlopers.

Taxonomie

Lijst van geslachten 
(Volgorde volgens IOC World Bird List)
Actitis (Amerikaanse oeverloper en oeverloper)
Arenaria (2 soorten steenlopers)
Bartramia (1 soort: Bartrams ruiter)
Calidris (24 soorten strandlopers)
Coenocorypha (5 soorten snippen, 2 uitgestorven)
Gallinago (18 soorten snippen, waaronder watersnip)
Limnodromus (3 soorten grijze snippen)
Limosa (4 soorten grutto's, waaronder gewone grutto)
Lymnocryptes (1 soort: bokje)
Numenius (9 soorten wulpen, waaronder gewone wulp)
Phalaropus (3 soorten franjepoten)
Prosobonia (4 soorten strandlopers, waarvan 3 uitgestorven)
Scolopax (8 soorten houtsnippen, waaronder houtsnip)
Tringa (13 soorten "ruiters", waaronder de tureluur)
Xenus (1 soort: terekruiter)
Reigers

De reigers (Ardeidae) zijn een familie van vogels uit de orde van roeipotigen. De familie telt 66 nog levende soorten. De meest voorkomende reigersoort in Nederland en België is de blauwe reiger. Ook de grote zilverreiger, kleine zilverreiger, purperreiger, roerdomp, woudaap, kwak en koereiger komen in Nederland en België voor; de groene reiger en de ralreiger worden soms als dwaalgast waargenomen.

Taxonomie

Lijst van geslachten 
Alfabetische volgorde, aantal geslachten en soorten volgens IOC World Bird List.

 Geslacht Agamia (1 soort: agamireiger)
 Geslacht Ardea (12 soorten reigers waaronder de blauwe reiger en de grote zilverreiger)
 Geslacht Ardeola (6 soorten ralreigers waaronder de gewone ralreiger)
 Geslacht Botaurus (4 soorten roerdompen, waaronder de gewone roerdomp)
 Geslacht Bubulcus (2 soorten koereigers)
 Geslacht Butorides (3 soorten kleine reigers waaronder de mangrovereiger)
 Geslacht Cochlearius (1 soort: schuitbekreiger)
 Geslacht Egretta (13 soorten kleine zilverreigers)
 Geslacht Gorsachius (4 soorten kwakken)
 Geslacht Nyctanassa (2 soorten kwakken, waarvan een is uitgestorven)
 Geslacht Nycticorax (6 soorten kwakken, waaronder de gewone kwak en vier uitgestorven soorten)
 Geslacht Pilherodius (1 soort: kapreiger)
 Geslacht Syrigma (1 soort: fluitreiger)
 Geslacht Tigriornis (1 soort: Afrikaanse tijgerroerdomp)
 Geslacht Tigrisoma (3 soorten tijgerroerdompen)
 Geslacht Ixobrychus (10 soorten woudapen, waaronder de woudaap en een uitgestorven soort)
 Geslacht Zebrilus (1 soort: zigzagreiger)
 Geslacht Zonerodius (1 soort: Nieuw-Guinese tijgerroerdomp)

Uitgestorven
 Geslacht Zeltornis (1 soort: Zeltornis ginsburgi)

Afbeeldingen
John Carradine

John Carradine, geboren als Richmond Reed Carradine (New York, 5 februari 1906 - Milaan, 27 november 1988), was een Amerikaanse acteur.

Biografie 
Hij groeide op in Peekskill in de staat New York en studeerde beeldhouwkunst. Hij kwam uiteindelijk in 1925 op het podium terecht in New Orleans, in een productie van het stuk Camille. Hierna verhuisde hij naar Los Angeles, en werkte samen als decorontwerper met regisseur Cecil B. DeMille. Hij leende zijn stem aan verschillende films voordat hij in beeld verscheen in de film Tol'able David in 1930. Hij staat op de aftiteling vermeld onder de naam Peter Richmond. In 1935 nam hij de artiestennaam John Carradine aan en liet dat twee jaar later wettigen.

Vervolgens speelde hij in een hele serie films, waaronder horrorklassieker The Black Cat uit 1934 en Bride of Frankenstein uit 1935.

In totaal speelde hij in meer dan 200 films, en geen rol was hem te klein. Eind jaren dertig speelde hij in een aantal belangrijke films van regisseur John Ford, zoals Drums Along the Mohawk (1939), Stagecoach (1939), The Grapes of Wrath (1940) en The Hound of the Baskervilles naar het verhaal van Arthur Conan Doyle in 1939. In de jaren veertig keerde hij terug in het horrorgenre, en speelde Dracula in House of Frankenstein (1944) en House of Dracula (1945). Tot zijn favoriete films behoorden Of Human Hearts (1938), waarin hij Lincoln speelde; Hitler's Madman (1943), waarin hij optrad als de nazi Reinhard Heydrich; The Adventures of Mark Twain (1944), waarin hij de rol van de schrijver Bret Harte vertolkte, en De Milles The Ten Commandments (1956). Na de oorlog speelde hij voornamelijk kleinere rollen, waaronder die van Aaron, de broer van Mozes, in The Ten Commandments en als de stommefilmacteur Ronald Bentley in de miniserie Goliath Awaits (1981).

Privé
Hij was de zoon van William Reed Carradine (1871-1909), een correspondent van Associated Press, Genevieve Winnifred Richmond (1885-1944), een arts, en kleinzoon van de methodistische prediker en auteur Beverly Francis Carradine (1848-1931).

Carradine trad viermaal in het huwelijk, hij had vijf zonen van wie vier in zijn voetsporen traden: Bruce John (geadopteerde stiefzoon), David, Keith en Robert. Ook vier van zijn kleindochters; Calista Miranda Carradine, Martha Campbell Plimpton, Ever Dawn Carradine en Sorel Johannah Carradine; en een kleinzoon Cade Richmond Carradine werden acteur.

Dat de familie Carradine zou afstammen van San Pedro Carradegna, vermeende patroonheilige van Barcelona, zoals hij graag wilde doen geloven, is onwaarschijnlijk, al was het maar omdat er geen heilige van die naam bekend is; de patroonheilige van Barcelona is Sint-Joris (San Jordi).

Amerikaans acteur
Amerikaans filmacteur
George Robertson

George Islay MacNeill Robertson (Port Ellen (Islay (Schotland), 12 april 1946) is een Brits politicus. Hij was van 1999 tot 2004 secretaris-generaal van de NAVO.

Robertson ging naar school op Dunoon Grammar School en studeerde economie aan de Universiteit van Dundee, waar hij in 1968 cum laude afstudeerde.

Hij begon zijn carrière in de vakbond voor de Schotse whisky-industrie tussen 1968 en 1978 bij de "General, Municipal and Boilermakers' Union" (GMB). In 1978 werd hij (voor Labour) in het Lagerhuis gekozen, en later nog vijf maal herkozen.

Hij werd onderstaatssecretaris voor de sociale dienst 1979, woordvoerder van de oppositie na de verkiezingen in 1979, eerst voor Schotse zaken, later voor defensie en buitenlandse zaken tot 1993. Hierna was hij voornaamste woordvoerder van de oppositie voor Schotland tot 1997.

In 1997 werd hij minister van defensie van het Verenigd Koninkrijk, wat hij bleef tot oktober 1999 toen hij Javier Solana opvolgde als secretaris-generaal van de NAVO en voorzitter van de Noord-Atlantische Raad. Op 24 augustus van dat jaar werd hij in de adelstand verheven en nam de titel aan van Baron Robertson of Port Ellen. In 2004 werd hij als secretaris-generaal van de NAVO opgevolgd door de Nederlander Jaap de Hoop Scheffer.

George Robertson is getrouwd en heeft drie kinderen.

Externe link 
 NAVO - biografie

Brits minister van Defensie
Labour-politicus (Verenigd Koninkrijk)
Schots politicus
Secretaris-generaal van de NAVO
Lid van het Lagerhuis (Verenigd Koninkrijk)
Lid van het Hogerhuis (Verenigd Koninkrijk)
Britse baron voor het leven
Exotherm proces

Een exotherm of exo-energetisch proces is in de thermodynamica een proces waarbij energie vrijkomt, die vervolgens wordt afgegeven aan de omgeving. Dit proces kan een fysisch proces, bijvoorbeeld een faseovergang, of een chemische reactie betreffen.

Fysische processen
De faseovergangen stolling (bijvoorbeeld de vorming van ijs) en condensatie (zoals het ontstaan van regendruppels) zijn exotherm: er komt warmte bij vrij. Omgekeerd dient, om  ijs in water om te zetten, of om regenwater te verdampen, warmte (respectievelijk smelt- en verdampingswarmte) te worden toegevoegd: dit zijn endotherme processen.

Chemische processen
Chemische reacties zijn exotherm wanneer de bindingen die tijdens de reactie worden verbroken meer energie bevatten dan de nieuwe bindingen die bij de reactie worden gevormd. Tijdens de reactie wordt energie die is opgeslagen in de chemische bindingen (chemische energie) omgezet in andersoortige energie, met name licht (chemoluminescentie) en reactiewarmte, energie die dus voor de nieuw te vormen chemische bindingen verloren gaat. Voorbeelden van exotherme reacties zijn alle verbrandingsreacties en het oplossen van een niet-edel metaal in een zuur. Exotherme reacties verlopen vaak spontaan of gemakkelijk, soms zelfs explosief.

Zie ook 

Thermodynamica
Chimaera

Chimaera (geslacht), een geslacht van kortneusdraakvissen
 Chimaera (mythologie), een figuur uit de Griekse mythologie
 Chimaera van Arezzo, een Etruskisch beeld uit de 4e eeuw v.C.
 Chimaera (biologie), een mengvorm van twee biologische soorten
 Chimaera (paleontologie), een vermoed fossiel dat in werkelijkheid uit resten van meerdere individuen van verschillende soorten bestaat
 Chimaera (geneeskunde), een persoon met twee of meer verschillende genomen
 Chimaera (Lycië), een archeologische plaats in Turkije
 Chimaera (Harry Potter), een fabeldier uit de Harry Potterserie
 TVR Chimaera, een model van het Britse automerk TVR
 Chimaira (band), een metal(core)band
 Chimera (miniserie), een Britse miniserie uit 1991

Zie ook 
 Chimarra (doorverwijspagina)
 Chimera (doorverwijspagina)
Geluidsdrager

Een geluidsdrager is een medium waarop muziek of ander geluid wordt vastgelegd. In min of meer historische volgorde kennen we de volgende geluidsdragers:

 Wasrol
 Grammofoonplaat
 Magnetische draad (Sonofil, magneetdraad, toondraad)
 Magneetband
 Videoband: Betamax, Video 2000 en VHS
 Muziekcassette, compact cassette of cassettebandje
 Audiocassettes
 8 sporencassettes
 Digital audio tape of R-DAT
 Digital compact cassette of dcc
 Compact disc of cd
 Minidisc of md
 Super audio compact disc (sacd)
 Dvd-audio
 Dvd en andere digitale opslagmedia, zoals de harde schijf op een personal computer
 MP3-bestand op een gegevensdrager (bijvoorbeeld USB-stick, mp3-speler)

In het digitale tijdperk is het onderscheid tussen media voor beeldopslag en geluidopslag aan het vervagen.

Zie ook 
 Geluidsdragers in de tijd

Akoestiek
Videoband

Een videoband is een magneetband waarop beelden zijn opgenomen, vaak ook met geluid (of bij een "lege band": kunnen worden opgenomen). Sinds 2010-2019 is het een verouderd systeem, vervangen door moderne computeropslagsystemen.

Enkele decennia eerder bedoelde men bij particulier gebruik met videoband vrijwel altijd een band in een videocassette. Deze band is bij alle destijds gebruikelijke systemen een halve inch breed. Soms hebben mensen nog wel videobanden en een videorecorder of -speler die ze kan afspelen bewaard.

Systemen met losse banden, zoals bij de oudere bandrecorder, zijn voor amateurgebruik slechts korte tijd in gebruik geweest. Ampexband, genoemd naar de uitvinder van de videorecorder, is voor professioneel gebruik nog wel lang gangbaar geweest.

Systemen voor particulieren, elk met hun eigen type videocassette en  videorecorder of -speler, zijn:
 VCR (Philips)
Betamax (Sony)
Video 2000 (VCC) (Philips en Grundig)
VHS
VHS is hiervan het langst gangbaar geweest.

Videoapparatuur
Beeldtechniek
Zilverplevier

De zilverplevier (Pluvialis squatarola) is een vogel uit de familie Charadriidae.

Kenmerken 
Deze vrij forse (26–29 cm) en stevig uitziende vogel heeft een stevige zwarte snavel. In de broedtijd heeft de zilverplevier een zwarte buik maar in winterkleed is de onderkant wit. Hij lijkt dan wel wat op de iets kleinere goudplevier. Als hij opvliegt is hij echter goed te herkennen aan de zwarte oksels, de witte stuit en staart met een gestreepte zoom.

Verspreiding en broedgebied 
Zoals vele steltlopers is de zilverplevier een broedvogel van het hoge noorden. Hij broedt op de toendra van Siberië, Alaska en Canada. Overwinteren doet hij aan zowat alle kusten van de wereld. In Nederland is het een algemene doortrekker. De vogel is praktisch het hele jaar te zien in zowel het Waddengebied als de zoute delta in Zeeland. De hoogste aantallen worden geteld in mei, het minst in juni en juli, maar in de herfst is de vogel weer in grote aantallen present.
Zilverplevieren zoeken bij voorkeur naar voedsel op zojuist door eb drooggevallen modder.

De soort telt drie ondersoorten:
 P. s. squatarola: noordelijk Eurazië en Alaska.
 P. s. tomkovichi: Wrangel (noordoostelijk Siberië).
 P. s. cynosurae: noordelijk Canada.

Status 
De grootte van de populatie is in 2015 geschat op 490-630 duizend volwassen vogels. Op de Rode lijst van de IUCN heeft deze soort de status niet bedreigd.

Afbeeldingen 

Plevieren
Dier uit het Palearctisch gebied
IUCN-status niet bedreigd
Kieviten en plevieren

De kieviten en plevieren (Charadriidae) zijn een familie van vogels die naast plevieren 23 soorten kieviten omvat. De kleine tot middelgrote vogels houden zich meestal op in de buurt van water.

Beschrijving 
Het zijn allemaal enigszins gedrongen vogels met een korte nek maar met lange, meestal puntige vleugels. Kieviten hebben meestal afgeronde vleugels. De snavel is meestal kort en recht (behalve bij de scheefsnavelplevier, Anarhynchus frontalis) en de staart is ook meestal vrij kort. Er is weinig seksuele dimorfie dat wil zeggen weinig verschil in verenkleed tussen het mannetje en het vrouwtje.

De kleinste soort van de familie is de kraagplevier (Charadrius collaris) die gemiddeld 14 cm lang is en ca. 26 gram weegt, de grootste is de maskerkievit (Vanellus miles) die gemiddeld 35 cm lang is en 390 gram zwaar is.

Leefgebied 
Kieviten en plevieren zijn vogels van open landschappen in de buurt van water. Er zijn hierop een paar uitzonderingen zoals de Australische renplevier (Peltohyas australis) die voorkomt in droge steenwoestijnen in West-Australië.

Taxonomie 
De familie telt 11 geslachten met in totaal 67 soorten.

 Geslacht Anarhynchus (1 soort: scheefsnavelplevier)
 Geslacht Charadrius (32 soorten waaronder de bontbekplevier)
 Geslacht Elseyornis (1 soort: maskerplevier)
 Geslacht Erythrogonys (1 soort: roodknieplevier)
 Geslacht Hoploxypterus (1 soort: cayenne-kievit)
 Geslacht Oreopholus (1 soort: andesplevier)
 Geslacht Peltohyas (1 soort: Australische renplevier)
 Geslacht Phegornis (1 soort: diadeemplevier)
 Geslacht Pluvialis (4 soorten waaronder de goudplevier)
 Geslacht Thinornis (2 soorten)
 Geslacht Vanellus (22 soorten kieviten waaronder de gewone kievit)
Zomertaling

De zomertaling (Spatula querquedula) is een vogel uit de familie van de eendachtigen (Anatidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Anas querquedula gepubliceerd door Carl Linnaeus. De naam 'querquedula' nam hij over van Francis Willughby en John Ray, die de naam gebruikten als geslachtsnaam voor de zomer- en wintertaling. Het woord stamt uit het Latijn, en is vermoedelijk een onomatopee.

Het is een kleine eendensoort. De zomertaling heeft een groot verspreidingsgebied, van West-Europa tot ver in Azië.

Veldkenmerken 
Het mannetje heeft als opvallendste kenmerk een roomwitte streep boven het oog tot aan de hals. In de vlucht heeft het mannetje een blauwgrijze voorvleugel en een witte buik. Het vrouwtje is moeilijker te onderscheiden. Zij heeft enigszins grijzer gekleurde vleugels dan het vrouwtje van de wintertaling en mist de groene spiegel.

Leefwijze 
Het voedsel bestaat uit water- en moerasplanten.

Voortplanting 
Het legsel bestaat uit zeven tot twaalf roomkleurige, geelwitte eieren, die door het vrouwtje in ongeveer 22 dagen worden uitgebroed. Het nest is goed verborgen in de oeverbegroeiing.

Verspreiding en leefgebied 
De zomertaling heeft in West- en Noord-Europa een verbrokkeld verspreidingsgebied. Verder komt deze taling voor in Oost-Europa en vervolgens veel verder in een brede zone in Azië tot in het noorden van Japan en Kamtsjatka. In de winter trekken de vogels naar Afrika, Noord-India en Zuidoost-Azië.

Status 
De zomertaling heeft een groot verspreidingsgebied en daardoor is de kans op de status kwetsbaar (voor uitsterven) gering. De grootte van de populatie wordt geschat op 2,6 tot 2,8 miljoen individuen. Echter, de zomertaling gaat ook mondiaal in aantal achteruit, maar het tempo ligt onder de 30% in tien jaar (minder dan 3,5% per jaar). Om deze redenen staat de zomertaling als niet bedreigd op de Rode Lijst van de IUCN, maar hij valt wel onder het AEWA-verdrag.

Status in Nederland en Vlaanderen 
Tussen 1960 en 1992 is de zomertaling in Nederland met 90% afgenomen tot 1000 tot 1900 broedparen.
Volgens SOVON schommelde in de periode 1990-2011 het aantal broedparen sterk en tussen 2001 en 2011 is sprake van een significante aantalsverandering. Rond 2007 broedden er 1600 tot 1900 paar in Nederland.
De zomertaling is in 2004 als kwetsbaar op de Nederlandse rode lijst gezet. De zomertaling staat ook op de Vlaamse rode lijst.

IUCN-status niet bedreigd
Anatidae
Weidevogel
Dier uit het Palearctisch gebied
Bergeend

De bergeend (Tadorna tadorna) is een halfgans, een eendachtige watervogel die qua formaat tussen een gans en een eend in zit. De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Anas tadorna gepubliceerd door Carl Linnaeus.

Een verklaring voor de naam "bergeend" is dat de eend haar eieren verbergt. De bergeend legt haar eieren in konijnenholen en andere holtes in de grond.

Veldkenmerken 
De bergeend heeft een rode snavel; bij mannetjes heeft die aan de bovenzijde een knobbel. De kop en de hals zijn zwart en de veren zijn wit met hier en daar een paar zwarte strepen. Een brede band over de borst is bruin. De poten zijn vleeskleurig. De bergeend is 55 tot 65 centimeter lang en 1 tot 1,5 kilogram zwaar. De spanwijdte van het mannetje bedraagt 115 centimeter, die van het vrouwtje 70 centimeter.

Voedsel 
De bergeend eet voornamelijk wadslakjes, schaaldieren en wormen, minder vaak insecten en waterplanten.

Voortplanting 
In een leegstaand konijnenhol wordt een nest van dons gemaakt. Daarin worden 8 tot 12 eieren gelegd. Het vrouwtje broedt deze in 28 dagen uit terwijl het mannetje op wacht staat. De kuikens kunnen binnen 8 weken vliegen.

Verspreiding 
De bergeend komt voor langs de kusten van westelijk Europa en sommige kusten van de Middellandse Zee (bijvoorbeeld Sardinië). Ook langs de Vlaamse kust is hij te vinden, onder andere in Het Zwin en in de achterhaven van Zeebrugge. Ook in het binnenland komt hij voor, zoals bij Burchtse Weel, Blokkersdijk en de Scheldeboorden. In Nederland is hij in Zeeland vaak te zien, maar ook langs het IJsselmeer en op de Waddeneilanden. Ook komen er enkelen voor in Zuid-Holland. Hij broedt er, maar is er ook doortrekker en wintergast. De bergeenden leven in de duinen maar ze zijn ook vaak in de zee te zien en sinds kort broeden enkele bergeenden in polders, waar ze broeden in kleine dijken.

Bergeenden verzamelen zich in juli en augustus in de Waddenzee om daar te ruien. In de jaren negentig van de twintigste eeuw was dat vooral in de Duitse Waddenzee bij de monding van de Elbe, maar sindsdien wordt het aantal Bergeenden dat van de Nederlandse Waddenzee gebruik maakt als ruigebied steeds groter. In de periode 2010-2016 was dit aantal gemiddeld 55.000 vogels en in de periode 2017-2021 is dit toegenomen tot gemiddeld 91.000 individuen. Omdat de afname in de Duitse Waddenzee kleiner is dan de toename in het Nederlandse deel lijkt dit te wijzen op een toename van de Europese populatie.

Status 
De grootte van de populatie is in 2015 geschat op 415-500 duizend volwassen vogels. Op de Rode lijst van de IUCN heeft deze soort de status niet bedreigd.

Afbeeldingen

Video's

Zie ook 
 Tadorninae (Halfganzen)

Weidevogel
Anatidae
IUCN-status niet bedreigd
Dier uit het Palearctisch gebied
Eerste wet van de thermodynamica

De eerste wet van de thermodynamica, ook wel eerste hoofdwet genoemd, stelt dat energie niet verloren kan gaan of uit het niets kan ontstaan. De wet staat algemeen bekend als de "wet van behoud van energie". Er kunnen alleen omzettingen van energie plaatsvinden. De tweede wet van de thermodynamica stelt daarnaast nog andere voorwaarden aan de toegelaten omzettingen.

Sinds Einstein met zijn beroemde formule E = mc2 poneerde dat de massa en energie van een systeem met elkaar verbonden zijn, weten we dat energie verloren kan gaan wanneer er massa gecreëerd wordt, en vice versa. Om dit op te vangen beschouwt de wetenschap massa tegenwoordig ook als een vorm van energie, waardoor de eerste hoofdwet nog steeds geldt.

Verschillende vormen van de eerste hoofdwet 
Eerste hoofdwet in differentiaalvorm, met  de toename van de inwendige energie van het systeem,  de toegevoegde warmte en  de door het systeem verrichte arbeid
 

Eerste hoofdwet voor eenvoudige, gesloten systemen met onveranderlijke samenstelling, alleen hydrostatische arbeid, met  de inwendige energie voor het proces en  de inwendige energie na het proces (integraalvorm)

Eerste hoofdwet voor eenvoudige open systemen met onveranderlijke samenstelling, alleen hydrostatische arbeid (integraalvorm)

Generalisatie van de eerste hoofdwet, onveranderlijke samenstelling (differentiaalvorm)
 

Eerste hoofdwet voor eenvoudige, gesloten systemen met veranderlijke samenstelling, alleen hydrostatische arbeid

Zie ook 
 Nulde wet van de thermodynamica
 Tweede wet van de thermodynamica
 Derde wet van de thermodynamica
 Lijst van natuurwetten 
 Wet (wetenschap) 

Thermodynamica 1
Thermodynamica
Omwentelingen per minuut

Omwentelingen per minuut, toeren per minuut of rotation per minute (rpm) is een meeteenheid voor het beschrijven van het aantal toerental of de omwentelingsfrequentie: het aantal keren per tijdseenheid minuut dat een object om een omwentelingsas draait. De omwentelingssnelheid kan worden uitgedrukt in omwentelingen per minuut, maar ook in omwentelingen per seconde. De snelheid waarmee iets ronddraait kan ook uitgedrukt worden in een hoeksnelheid in radialen per seconde.

De meeteenheid omwentelingen per minuut is geen SI-eenheid, maar er wordt wel veel gebruik van gemaakt. De SI-eenheid voor rotatie is hertz, dat wil zeggen aantal omwentelingen per seconde. De eenheid hertz kan voor elk periodiek verschijnsel gebruikt worden, dus ook voor een rotatie van een propeller, een automotor, een generator etc.

Omrekeningsfactoren 
1 rpm ≈ (2π radialen) / (60 seconden) ≈ 0,104720 rad/s
1 rpm = 1/60 omwentelingen per seconde ≈ 0,01666 hertz
60 rpm = 1 hertz

Voorbeelden 
De snelheid van grammofoonplaten wordt aangeduid in toeren per minuut, vaak verkort tot alleen "toeren". Platen hebben vanouds een draaisnelheid van 777/8 (steeds aangeduid als 78) toeren. Vanaf 1949 ook 45 en 331/3 (kortweg 33) toeren. Voor taalcursussen werd soms 162/3 (kortweg 16) toeren gebruikt.

De turbine van een straalmotor draait met een toerental van 25.000 tot 40.000 per minuut. Een normale viertakt-benzinemotor van een auto draait met een toerental dat doorgaans varieert tussen 700 en 6500 toeren per minuut, bij racemotoren ligt dat al boven de 10.000. 

De afgeleide SI-eenheid voor frequentie is hertz (Hz) met de dimensie 1/seconde (1/s). Het aantal omwentelingen per minuut kan naar hertz worden omgerekend door de waarde rpm door 60 te delen.

Zie ook 
 Hoeksnelheid

Niet-SI-eenheid
Nulde wet van de thermodynamica

De nulde wet van de thermodynamica, ook wel nulde hoofdwet genoemd, is een basisprincipe uit de thermodynamica, dat stelt dat als A in thermisch evenwicht is met B, en B met C, A ook in thermisch evenwicht is met C. De wet stelt dus dat het thermisch evenwicht tussen verschillende systemen een transitieve relatie is. Het vormt een equivalentierelatie. Op basis hiervan is het zinvol om van het begrip temperatuur te spreken.

Het belang van dit principe werd ingezien na de expliciete formulering van de eerste, tweede en derde wet, waarna het schertsend de nulde plaats kreeg toebedeeld. 

Een andere formulering is te stellen dat de temperatuur een toestandsfunctie is.

Zie ook 
 Eerste wet van de thermodynamica
 Tweede wet van de thermodynamica
 Derde wet van de thermodynamica

Thermodynamica 0
Thermodynamica
Hz

Hertz (eenheid), een natuurkundige eenheid voor frequentie;
 Hogeschool Zeeland, de hbo-school in Vlissingen en Terneuzen, Zeeland.
Hansruedi Giger

Hansruedi Giger (bekend als H.R. Giger) (Chur, 5 februari 1940 – Zürich, 12 mei 2014) was een Zwitserse beeldend kunstenaar.

Biografie 
Giger werd bij het grote publiek bekend door het werk dat hij deed voor de film Alien, waarvoor hij in 1980 een Oscar won, en de kunstwerken die hij maakte voor de hoezen van een aantal goedverkochte lp's (later cd's), zoals Emerson, Lake & Palmers Brain Salad Surgery en Deborah Harry's Koo Koo. Zijn visuele stijl maakt gebruik van sterke seksuele referenties en wordt door sommigen storend gevonden.

Giger werd geïnspireerd door Salvador Dalí en zijn persoonlijke vriend Timothy Leary. Hij ontwierp ook meubels, in het bijzonder de Harkonnen Capo Chair uit de film Dune van David Lynch. Zijn stijl is van grote invloed geweest op tatoeëerders in de hele wereld.

Zijn werken worden tentoongesteld in het H.R. Gigermuseum in Gruyères in Zwitserland.

Giger woonde en werkte in Zürich-Seebach. Hij overleed op 74-jarige leeftijd in het ziekenhuis aan verwondingen die hij bij een val had opgelopen.

Concept art

Films
 Alien
 Aliens
 Alien 3
 Alien: Resurrection
 Prometheus
 Alien: Covenant
 Dune
 Species
 Poltergeist II: The Other Side
 Killer Condom
 Batman Forever
 Future-Kill
 Tokyo: The Last Megalopolis

Architectuur
 De Giger Bar in Chur

Muziekalbums (hoesontwerp)

 Celtic Frost - To Mega Therion
 Magma - Attahk
 Emerson, Lake & Palmer - Brain Salad Surgery
 Steve Stevens - Atomic Playboys
 Deborah Harry - Koo Koo
 Hide - Hide Your Face
 Danzig - Danzig III: How the Gods Kill
 Atrocity - Hallucinations
 Black Sun Productions
 Island - albumcover Pictures
 Carcass - Heartwork
 Dead Kennedys - Frankenchrist: het schilderij Penis Landscape (ook Work 219: Landschap XX genoemd) werd als affiche bij de lp ingevoegd en leidde tot een rel en een rechtszaak tegen de band
 Triptykon - Eparistera Daimones en Melana Chasmata

Overige
Gitaren voor Ibanez
Microfoonstandaard voor KoRn

Publicaties 

 H.R. Giger's Necronomicon (1977, Sphinx Verlag) - fotoboek
 Necronomicon 2 (1985, Edition C) - fotoboek

Filmografie 

 High and Heimkiller (1967); kortfilm
 Swiss Made (1968); documentairefilm
 Tagtraum (1973); korte documentairefilm
 Giger's Necronomicon (1975); korte documentairefilm
 Giger's Alien (1979); korte documentairefilm
 A New Face of Debbie Harry (1982); korte documentairefilm

Externe links
 Officiële website van de kunstenaar
 HR Giger Museum

Zwitsers beeldend kunstenaar
Zwitsers ontwerper
Zwitsers illustrator
Zwitsers filmregisseur
Gemeenten in Zeeuws-Vlaanderen

Het aantal gemeenten in Zeeuws-Vlaanderen is in de loop der tijd door middel van gemeentelijke herindelingen teruggebracht van 38 naar 3. De laatste herindeling van Zeeuws-Vlaanderen was op 1 januari 2003 een feit, maar dit Nederlandse gebied ten zuiden van de Westerschelde heeft al menige organisatorische verandering ondergaan.

Historisch overzicht van 1796 tot 2003

1796
De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden was sinds 1793 in oorlog met Frankrijk. In 1794 bezetten de Fransen het toenmalige Staats-Vlaanderen en voegen het toe aan het Scheldedepartement. In 1796 volgt een reorganisatie van het bestuur naar Frans model. Zo wordt Zeeuws-Vlaanderen opgedeeld in 38 zelfstandige gemeenten. Het zijn:
Aardenburg
Axel
Biervliet
Boschkapelle
Breskens
Cadzand
Clinge
Eede
Graauw en Langendam
Groede
Heille
Hengstdijk
Hoek
Hontenisse
Hoofdplaat
Hulst
Koewacht
Nieuwvliet
Oostburg
Ossenisse
Overslag
Philippine
Retranchement
Sas van Gent
Schoondijke
Sint Anna ter Muiden
Sint Jansteen
Sint Kruis
Sluis
Stoppeldijk
Terneuzen
Waterdijk
Waterlandkerkje
Westdorpe
IJzendijke
Zaamslag
Zuiddorpe
Zuidzande

1815
Meteen na de installatie van Koning Willem I gaat de eerste, weliswaar kleine, herverdeling in:
Het gehucht Waterdijk wordt bij Philippine gevoegd.

1880
In 1880 worden de gemeenten Heille en Sint Anna ter Muiden bij Sluis gevoegd.

1936
In het jaar 1936 worden de vier gemeenten Boschkapelle, Hengstdijk, Ossenisse en Stoppeldijk omgevormd tot de nieuwe gemeente Vogelwaarde.

1941
In 1941 worden Sint Kruis en Eede toegevoegd aan de gemeente Aardenburg.

1970
Op 1 april van dit jaar is er een grote wijziging in de samenstelling van de Zeeuws-Vlaamse gemeenten. De toen bestaande dertig gemeenten gaan over in acht nieuwe. Deze worden dan:
Aardenburg
Axel
Hontenisse
Hulst
Oostburg
Sas van Gent
Sluis
Terneuzen

1995
Op 1 januari 1995 besluiten Sluis en Aardenburg tot een nauwere samenwerking door de vorming van een nieuwe "fusiegemeente" onder de naam Sluis-Aardenburg.

2003
Op 1 januari 2003 wordt een nieuwe herindeling voltrokken. Zeeuws-Vlaanderen bestaat nog uit drie bestuurlijke eenheden:
Gemeente Hulst
Gemeente Sluis
Gemeente Terneuzen

Zie ook
Lijst van voormalige gemeenten in Zeeland

Gemeente in Zeeland
Zeeuws-Vlaanderen
Geschiedenis van Zeeland
Lijst van voormalige dagbladen in Vlaanderen

Deze lijst van voormalige dagbladen vermeldt de namen van naoorlogse Vlaamse (ook Franstalig Vlaamse) dagbladen die niet meer verschijnen. De meeste zijn ten gevolge van fusies verdwenen. In sommige gevallen leeft de naam voort in de titel van de fusiekrant, of als ondertitel of katern van de krant waarin hij is opgegaan. Andere dagbladen zijn van naam veranderd (hier betreft het dus de titel en niet de krant zelf die is opgeheven), en weer andere zijn voortgezet als weekblad of als andersoortig periodiek.

Lijst
Het Algemeen Nieuws
Verscheen van 1940 tot 1944
De Antwerpse Gids
Ontstaan uit De Nieuwe Standaard, werd overgenomen door Het Volk - einde titel in 1975
Financieel-Economische Tijd (Antwerpen)
In 2004 voortgezet als De Tijd
La Flandre Libérale (Gent)
Opgeheven in 1974
Gazet van Mechelen
Fuseerde in november 1996 met de Gazet van Antwerpen
Het Handelsblad (Antwerpen)
In 1979 opgegaan in Het Nieuwsblad
De Landwacht
Ging in 1978 op in De Gentenaar
Le Matin (Antwerpen)
Opgeheven in 1974
La Métropole (Antwerpen)
Opgeheven in 1974
De Nieuwe Gids
Ontstaan uit De Nieuwe Standaard, werd overgenomen door Het Volk - einde titel in 1995
De Nieuwe Standaard (Brussel)
Bestond van 1945 tot 1947, werd vervangen door De Nieuwe Gids
Het Nieuws van den Dag (Brussel)
Opgeheven in 1965
Le Peuple (Brussel)
Opgeheven in 1998
Volksgazet (Antwerpen)
In 1978 voortgezet als De Morgen
Vooruit (Gent)
In 1978 samen met de Volksgazet voortgezet als De Morgen - einde titel in 1989
't Vrije Volksblad
Overgenomen door Het Nieuws van den Dag in 1948 - einde titel in 1966

Zie ook
Lijst van dagbladen, voor hedendaagse dagbladen wereldwijd.