alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
BeOS

BeOS – system operacyjny opracowany przez firmę Be Inc. Zaprojektowany do zastosowań multimedialnych. Do obsługi multimediów zastosowano nowoczesne rozwiązania takie jak; obsługę wielowątkowości, obsługę wielozadaniowości czy 64-bitowy system plików Be File System.

Wielowątkowe jądro zaprojektowane w architekturze mikrojądra. Zgodny z interfejsem POSIX (posiada także własne API: obiektowe, zorganizowane w klasy, opracowane dla języka C++). Oferuje bezpośredni dostęp do grafiki (omijając swój system graficzny). BeOS wykorzystywał biblioteki OpenGL do sprzętowej akceleracji grafiki.

Domyślną powłoką tekstową jest Bash, a funkcję powłoki graficznej w systemie graficznym (GUI) pełni program Tracker. Brak typowego trybu tekstowego – aplikacje tekstowe działają w okienku.

BeOS mógł być uruchamiany również w środowisku Microsoft Windows, dzięki specjalnej wersji używającej wirtualnego środowiska startowego.

Historia wersji

Współczesne odpowiedniki 
W 2001 prawa autorskie do BeOS-a zostały odsprzedane przez Be Inc. za kwotę 11 milionów dolarów firmie Palm, znanemu producentowi komputerów kieszonkowych. W związku z brakiem zainteresowania rozwojem tego systemu ze strony Palma, społeczność entuzjastów próbowała wymóc na firmie przekazanie kodu źródłowego. Nieupublicznienie kodu źródłowego przez Palm doprowadziło do prób stworzenia otwartego odpowiednika tego systemu.

Są one prowadzone w ramach projektu:
 Haiku (dawniej OpenBeOS) – projekt bazujący na jądrze NewOS-a. Z założenia jego pierwsza wersja ma być w 100% zgodna z wersją R5. Jest on najbardziej zaawansowanym i jedynym rozwijanym projektem mającym za cel stworzenie następcy systemu BeOS.
I dawniej w ramach:
 BlueEyedOS – projekt oparty na jądrze Linux, ma umożliwiać uruchamianie zarówno programów BeOS-owych, jak i linuksowych.
 Zeta, będąca komercyjnym produktem firmy YellowTAB, bazującym na kodzie BeOS dano/exp. System był rozpowszechniany nielegalnie, obecnie nie jest już rozwijany.
 PhosphurOS – nielegalna wersja systemu bazująca na wyciekłym z firmy Be, Inc. kodzie projektu „Exp/Dano”.

Zobacz też 
 BeBox
 BeIA

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 http://www.beosnews.com/
 http://www.blueeyedos.com/
 http://www.haiku-os.org/
 https://web.archive.org/web/20160109185947/http://haiku-os.pl/ http://haiku-os.pl/
 http://www.beincorporated.com/
 
 https://web.archive.org/web/20190516165603/http://www.bebits.com/

 
Systemy operacyjne
Barwy proste

Barwy proste (monochromatyczne, widmowe) - barwy otrzymane przez rozszczepienie światła białego.

Barwa prosta to wrażenie wzrokowe wywołane falą elektromagnetyczną o konkretnej długości z przedziału fal widzialnych czyli ok. 380 nm - ok. 770 nm (podaje się tutaj różne podobne zakresy, normy nigdy nie będzie, bo nie można sztywno określić granic fizjologicznych ludzkiego wzroku). W rzeczywistości dobrze widzialne barwy to jeszcze węższy zakres (400-700). Tylko z barw prostych składa się tęcza, załamanie światła w krysztale, odbicie w płytce kompaktowej, a nawet w dostatecznie cienkiej plamie oleju samochodowego na kałuży. Barwami prostymi (trzema konkretnymi wybranymi barwami prostymi) świeci kolorowy kineskop, jeśli przyjrzymy mu się z bliska (jednak u różnych producentów bywają to odmienne barwy). W naturze barwy proste są rzadkością. 

Barwy proste to stopniowo zmieniające się barwy od fioletu poprzez indygo, niebieski, zielony, żółty, pomarańczowy, czerwony aż do purpury. Zakłada się, że skrajna purpura jest takim samym kolorem jak skrajny fiolet. Ponieważ jednak pojęcie samego koloru jest pojęciem nienaukowym (wynika jedynie z psychicznych, indywidualnych wrażeń każdego człowieka), to konkretne barwy proste określa się wyłącznie podając ich długość. Barwy proste są nierozszczepialne i stanowią w postaci mieszanin wszystkie pozostałe kolory widziane przez człowieka. Te pozostałe barwy to barwy złożone.

Zobacz też 
 barwy czyste
 barwy podstawowe
 barwy złożone
 teoria koloru

Teoria koloru
Barwy achromatyczne

Barwy achromatyczne (barwy niekolorowe) – wszystkie barwy nieposiadające dominanty barwnej, a więc: biały, czarny oraz wszystkie stopnie szarości.

Każda barwa achromatyczna to zrównoważona mieszanina widzialnych fal elektromagnetycznych wywołująca u obserwatora, w bieżących warunkach obserwacji, wrażenie psychiczne braku odcienia któregokolwiek z kolorów (przy czym teoretycznie barwę czarną należy traktować jako w ogóle brak jakichkolwiek fal). Dla utworzenia szarości lub bieli wystarczą trzy dowolne (jeżeli uwzględnić odejmowanie barw A - B = C ⇔ A = C + B) barwy proste zmieszane w odpowiednich proporcjach. Dla wielu barw prostych istnieje też określona barwa prosta, która zmieszana z początkową w odpowiednich proporcjach, da barwę achromatyczną. Jest to szczególny przypadek barw dopełniających. Zarówno w przypadku addytywnego mieszania barw RGB, jak i mieszania subtraktywnego CMY wszystkie 3 barwy składowe muszą mieć taką samą wartość. Barwy te znajdują się na głównej przekątnej sześcianu RGB/CMY, czyli na odcinku łączącym wierzchołki reprezentujące barwę czarną i białą, a więc o współrzędnych {(0, 0, 0), (100%, 100%, 100%)}. W przypadku przestrzeni barw HSL/HSB/HSV składowa S (nasycenie koloru, ang. Saturation) musi mieć wartość 0, zaś składowe H (odcień, barwa, ang. Hue) i L/B (jasność, ang. Lightness, Brightness) mogą przyjmować dowolną wartość, składowa H z przedziału od 0 do 2π, natomiast składowa L/B - z przedziału od 0 do 100%. Barwy te znajdują się na odcinku stożka HSL/HSB/HSV reprezentującym jego wysokość, a więc łączącym środek jego podstawy z wierzchołkiem.

Zobacz też 
 achromatyzm
 barwy chromatyczne
 teoria koloru

Teoria koloru
Barwy chromatyczne

Barwy chromatyczne (barwy kolorowe) – posiadają cechy jakościowe, określony odcień i ton barwny). Wszystkie kolory w których można wyróżnić odcień, będący dominantą barwy. Są to wszystkie kolory prócz czerni, bieli i wszystkich szarości (które nazywamy barwami achromatycznymi). Barwy, w których dominuje promieniowanie widzialne o długości fal elektromagnetycznych od 380 nm do około 780 nm (czerwień - purpura). 

Dla światła białego (barwa biała) wszystkie składowe RGB mają jednakowe maksymalne wartości , a dla barwy chromatycznej zarówno w przypadku addytywnego mieszania barw RGB, jak i mieszania subtraktywnego CMY przynajmniej jedna z trzech barw składowych musi mieć wartość inną od wartości pozostałych dwóch. 

Na przykład barwę (238,156,124) możemy przedstawić jako sumę dwóch barw: barwy (124,124,124), która reprezentuje udział światła białego oraz barwy (114,32,0). Dla dowolnej barwy możemy zapisać:

(R,G,B) = (R-m,G-m,B-m) + (m,m,m), gdzie m=min(R,G,B)

Pierwszy składnik w powyższym równaniu nazywamy składnikiem chromatycznym barwy, drugi achromatycznym. Wszystkie barwy, w których można wyróżnić pierwszy składnik nazywane są
barwami chromatycznymi. Wszystkie barwy posiadające tylko drugi składnik, nazywamy barwami
achromatycznymi
 
Barwy chromatyczne znajdują się na całym obszarze sześcianu RGB/CMY, z wyjątkiem głównej przekątnej (odcinka łączącego wierzchołki reprezentujące barwę czarną i białą, a więc o współrzędnych {(0, 0, 0), (100%, 100%, 100%)}). W przypadku przestrzeni barw HSL i HSV składowe S i L/V muszą mieć wartość większą od 0, zaś składowa H może przyjmować dowolną wartość z przedziału od 0 do 2π. Barwy te znajdują się na całym obszarze stożka HSL/HSV, z wyjątkiem odcinka reprezentującym jego wysokość, a więc łączącym środek jego podstawy z wierzchołkiem.

Przypisy 

Teoria koloru
Barwy złożone

Barwy złożone – barwy składające się z mieszaniny barw prostych w dowolnych proporcjach, czyli z mieszaniny fal elektromagnetycznych o różnych długościach z zakresu promieniowania widzialnego. Jest to, w odróżnieniu od barw prostych, pozostała, przeważająca liczba istniejących kolorów. Wiele różnych kombinacji barw prostych może dać wrażenie tej samej barwy w naturze, czyli wiele różnych barw złożonych ma ten sam wygląd. Różnice mogą pojawić się dopiero po zmianie oświetlenia.

Teoria koloru
Bryt

Bryt – pas materiału (kiedyś płótno), z którego po zespoleniu (kiedyś zszyciu) powstają żagle. W żaglach prostokątnych bryty biegną prostopadle i równolegle do lików, w żaglach skośnych najczęściej prostopadle lub równolegle do tylnego liku.

Brytom można również nadawać specjalne kształty w celu nadania żaglom pożądanego profilu:
 pas lub klin materiału na spódnicę, czapkę (np. rogatywkę) itp.
 w DTP pojedynczy element papieru lub folii, który po połączeniu z innymi tworzy plakat wielkoformatowy.

Ożaglowanie
Elementy ubioru
Bit

Bit (z ang., kawałek, także skrót od , czyli cyfra dwójkowa) – najmniejsza ilość informacji potrzebna do określenia, który z dwóch równie prawdopodobnych stanów przyjął układ. Jednostka logiczna.

Jest to również najmniejsza jednostka informacji używana w odniesieniu do sprzętu komputerowego, a oznaczana jest za pomocą „b”. Często mylnie używa się podstawowych przedrostków z układu SI (o mnożniku 1000), podczas gdy powinny być stosowane przedrostki binarne (mnożnik 1024). Należy więc zachować ostrożność przy interpretacji treści.

Bit przyjmuje jedną z dwóch wartości, które zwykle określa się jako 0 (zero) i 1 (jeden), choć można przyjąć dowolną inną parę wartości, np. prawda i fałsz, tak lub nie czy -1 i +1. W pierwszym przypadku bit jest tożsamy z cyfrą w systemie dwójkowym.

Binarny sposób zapisu informacji związany jest z tym, że komputer jako urządzenie cyfrowe rozpoznać może dwa stany napięciowe:
 0 – zerowe lub bardzo niskie (mniej niż 10% wartości wysokiego)
 1 – wysokie napięcie (np. 5V).

Z tego względu obliczenia wykonywane przez procesor opierają się na binarnym (dwójkowym) systemie liczbowym.

We wczesnej historii komputeryzacji istniały komputery opierające się na dziesiętnym systemie liczenia, lecz okazał się on mało efektywny w praktyce. Powstał także jeden komputer liczący w systemie trójkowym.

Szybkość transmisji danych i przepustowość kanału transmisji mierzy się w bitach na sekundę (bps, b/s, bit/s), kilobitach na sekundę (kb/s), megabitach na sekundę (Mb/s) czy w gigabitach na sekundę (Gb/s).

Jednostki pokrewne 
Szanon (Sh, ang. shannon) jest używany jako jednostka ilości informacji i czasem odróżniany od bitu traktowanego jako jednostka ilości miejsca zajętego przez tę informację (jeśli informacja zajmuje 1000 bitów, ale da się skompresować bezstratnie do 500, to ma 500 szanonów). 

Nat jest jednostką ilości informacji mierzonej przez logarytm naturalny ilości możliwości (1 nat = log2(e) bitów, 1 bit = ln(2) natów).

Ban lub hartlej (alternatywna nazwa; ang. hartley) jest jednostką mierzącą ilość informacji ilością cyfr dziesiętnych potrzebnych do zapisania informacji (z ułamkami, więc 1 ban = ln(10) natów = log2(10) bitów).

Bajt jest minimalną ilością adresowalnej pamięci w komputerze, zwykle jest równy oktetowi (8 bitów).

Jako słowo może być określony rozmiar rejestru uniwersalnego procesora, lub szerokość magistrali danych (uwaga: komputer może mieć wiele magistrali o różnych szerokościach – wtedy określa się słowo dla wskazanej magistrali); z zasady jest wielokrotnością bajta.

Zobacz też 
 przedrostek dwójkowy
 Bit Error Rate
 bit parzystości
 bit znaku
 kubit
 trit

Przypisy 

Teoria informacji
Jednostki informacji
Bajt (ujednoznacznienie)

bajt – jednostka informacji
 Bajt kwantowy jednostka informacji kwantowej
 bajt (architektura)
 bajt (literatura)
 Byte (miesięcznik)
 Osady i osiedla arabskie zaczynające się od „Bajt”
Buchta (żegluga)

Buchta – zwój liny zwinięty (zbuchtowany) i związany (przewiązany) specjalnie w taki sposób, aby można było z tej liny od razu skorzystać (rozwinąć) bez ryzyka splątania.

Grubsze liny buchtuje się na pokładzie statku w różnego rodzaju kształty (często ozdobne), mniejsze zwija się i wiesza w ten sposób, aby jednym prostym ruchem można je było rozwiązać i użyć.

Staranne buchtowanie lin ma bardzo duże znaczenie, szczególnie na żaglowcach, jachtach, łodziach motorowych, gdyż zdarza się wiele sytuacji, w których natychmiastowe skorzystanie z liny jest niezbędne dla bezpieczeństwa statku, np. podczas wykonywania nagłych manewrów (sztorm, uniknięcie kolizji itp.).

Manewry i czynności przy jachcie
Buchtowanie

buchtowanie – sposób zwinięcia lin w taki sposób, aby można było z tej liny od razu skorzystać (rozwinąć) bez ryzyka splątania.
 buchtowanie – rozorywanie przez dzika miejsc, w których poszukuje ukrytego w glebie pożywienia.
Barwy podstawowe

Barwy podstawowe – minimalne zestawy kolorów, które łączone umożliwiają uzyskanie dowolnych kolorów z podanego zakresu. W przypadku ludzi, układy te są oparte na trzech kolorach. Do addytywnego składania barw stosowanych np. w wyświetlaczach, zwykle używane są barwy czerwona, zielona i niebieska lub czerwona, żółta i niebieska. Dla subtraktywnego mieszania kolorów, jak mieszanie pigmentów lub barwników, zwykle wykorzystywane są magenta, cyjan i żółty.

Ogólnie przyjętym jest, że trzy podstawowe kolory to: czerwony, niebieski i żółty, które są uwarunkowane historycznie w sztuce i architekturze.

Jeśli zachodzi mieszanie światła emitowanego, wówczas zachodzi zjawisko syntezy addytywnej. W oparciu o syntezę addytywną mieszania barw pracują monitory oraz inne wyświetlacze kolorowe, emitując wiązki świateł Red (czerwony), Green (zielony), Blue (niebieski) (RGB). Czarny ekran to wynik braku emisji światła, a biały to wynik złożenia świateł R, G, B z jednakową jasnością.

Jeśli natomiast zachodzi mieszanie barw światła odbitego (np. wydruk na papierze lub zestaw filtrów szklanych), wówczas występuje zjawisko syntezy subtraktywnej. W takim przypadku przyjmuje się najczęściej, że trzy podstawowe kolory to magenta (fioletoworóżowy), cyjan (błękitny) i żółty. Zjawisko to wykorzystuje się m.in. do druku na białym papierze. Farba drukowa, pokrywając papier, tworzy transparentny filtr, a niepochłonięte długości fal świetlnych docierają do oka, wywołując wrażenia określonej barwy.

Przypisy 

Teoria koloru
Barwy dopełniające

Barwy dopełniające – pary barw, które połączone ze sobą w równych proporcjach dają (w zależności od metody łączenia) – czerń, biel lub szarość. Barwy dopełniające to pary barw dopełniające się do achromatyczności. Zazwyczaj są przedstawiane jako barwy leżące naprzeciwko siebie na kole barw.

 w addytywnej metodzie łączenia barw – barwy dopełniające dają biel (nakładanie świateł, zastosowanie w monitorach i telewizorach kolorowych)
 w subtraktywnej metodzie łączenia barw – barwy dopełniające dają czerń (nakładanie kolorowych transparentnych filtrów) lub szarość o jasności równoważnej barwom dopełniającym (mieszanie barw).

Przykłady par barw dopełniających w przestrzeni RGB 

 czerwona i błękitna (cyjanowa)
 niebieska i żółta
 zielona i fioletoworóżowa (magenta)

Przykłady par barw dopełniających w przestrzeni RYB 
 zielona i czerwona
 fioletowa i żółta
 niebieska i pomarańczowa

Przypisy

Bibliografia 
 
 

Teoria koloru
Białka (ujednoznacznienie)

białka – wielkocząsteczkowe biopolimery zbudowane z reszt aminokwasów połączonych ze sobą wiązaniami peptydowymi

Geografia Polski

Miejscowości i ich części 
 Wg TERYT jest ich 18, w tym 12 podstawowych
 Białka – część miasta Biała Podlaska
 Białka – część miasta Szklarska Poręba
 Białka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Krotoszyce
 Białka – wieś w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Krasnystaw 
 Białka – wieś w woj. lubelskim, w pow. łęczyńskim, w gminie Milejów 
 Białka – wieś w woj. lubelskim, w pow. parczewskim, w gminie Dębowa Kłoda 
 Białka – wieś w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Radzyń Podlaski 
 Białka – przysiółek wsi Wola Filipowska w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Krzeszowice
 Białka – wieś w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Maków Podhalański 
 Białka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Szczawin Kościelny 
 Białka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Iłża
 Białka – część wsi Nienadowa w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Dubiecko
 Białka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Błażowa 
 Białka – część wsi Giełczyn w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Łomża
 Białka – część wsi Sasino w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Choczewo
 Białka – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Łukta
 Białka – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Morąg
 Białka – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Biały Bór

Administracja 
 Białka - gromada w powiecie lubelskim
 Białka - gromada w powiecie nowotarskim
 Białka - gromada w powiecie radzyńskim
 Białka - gromada w powiecie rzeszowskim

Cieki 
 Lista opracowana na podstawie „Wykazu nazw wód płynących” GUGiK.
 Białka – strumień, dopływ Białej
 Białka – potok, dopływ Bielnika
 Białka – dopływ Bukowej
 Białka – dopływ Czarnej Okszy
 Białka – rzeka, dopływ Dunajca
 Białka – potok, dopływ Dzikiej Orlicy
 Białka – struga, dopływ Grabowej
 Białka – rzeka, dopływ Huczwy
 Białka – struga, dopływ Kanału Kaliskiego
 Białka – rzeka, dopływ Krztyni
 Białka – rzeka, dopływ Kurówki (inaczej: Bielkowa)
 Białka – struga, dopływ Łęgu Rokietnickiego
 Białka – potok, dopływ Łososiny
 Białka – struga, dopływ Nysy Kłodzkiej
 Białka – struga, dopływ Oświnki
 Białka – rzeka, dopływ Pilicy
 Białka – potok, dopływ Ryjaka
 Białka – rzeka, dopływ Rawki
 Białka – struga, dopływ Studnicy
 Białka – potok, dopływ Świdnika
 Białka – rzeka, dopływ Tyśmienicy
 Białka – potok, dopływ Wątoka
 Białka – potok, dopływ Wieprza
 Białka – inna nazwa rzeki Iłżanka, dopływu Wisły, w górnym biegu
 Białka – inna nazwa rzeki Biała, dopływu Orlanki

Ukraina 
 Białka - wieś w rejonie korosteńskim obwodu żytomierski, na Ukrainie
 Białka – przystanek kolejowy w miejscowości Białka Wielka, na Ukrainie

Zobacz też 

 Białka Tatrzańska
 Białka-Kolonia
 białka wierzbówka – owad z rzędu motyli

Przypisy
Bzip2

bzip2 – algorytm i program komputerowy implementujący algorytm bzip, służący do bezstratnej kompresji danych. Program jest dostępny na licencji analogicznej do licencji BSD.

Bzip2 jest popularny w systemach Unix i Linux. Zwykle jest używany do kompresji archiwów tar, często używanych do rozpowszechniania oprogramowania. Nowe wersje RPM korzystają z bzip2 (poprzednio gzip) do kompresji archiwum cpio. Obecnie bzip2 zastępuje się przez wydajniejsze i szybsze w dekompresji algorytmy takie jak LZMA pochodzące z programu 7-Zip.

Algorytm 
Program kompresuje bloki danych o rozmiarach od 100 do 900 kilobajtów, w skokach co 100 kilobajtów.
Każdy blok jest transformowany za pomocą transformaty Burrowsa-Wheelera, następnie przekształcany przez algorytm Move To Front, a w końcu kompresowany za pomocą algorytmu Huffmana.

Bzip2 osiąga znacznie lepsze (zwykle o 10–20%) wyniki niż algorytmy strumieniowe typu deflate.

Program potrzebuje do 8 megabajtów pamięci do kompresji i do 4 do dekompresji. Jest dostępny także wolniejszy, lecz zużywający mniej pamięci tryb dekompresji, który potrzebuje 2,5 megabajta. Dane te dotyczą bloków 900 kilobajtowych, dla mniejszych rozmiarów bloków zużycie pamięci jest proporcjonalnie mniejsze.

Bzip2 używa własnych algorytmów sortowania bloków do transformaty Burrowsa-Wheelera, które są zazwyczaj bardziej efektywne od standardowych.

Linki zewnętrzne 
 Strona bzip2 
 Parallel BZIP2 (implementacja na architektury SMP) 

Algorytmy kompresji bezstratnej
Wolne i otwarte oprogramowanie
Programy do kompresji
Bariera kulturowa

Bariera kulturowa – wszelkie oddziaływania o charakterze kulturowym czy językowym, które ograniczają komunikację i interakcję grup kulturowych.

Przeszkodami w kontaktach międzykulturowych mogą być, oprócz barier kulturowych, bariery naturalne (np. pasma górskie, rzeki), a także bariery psychologiczne (stereotypy i uprzedzenia).

Zobacz też 
 kultura
 komunikacja międzykulturowa
 zderzenie kultur

Socjologia kultury
Blitzkrieg

Blitzkrieg (z niem. wojna błyskawiczna) – termin oznaczający błyskawiczne uderzenie wojskowymi siłami zbrojnymi (powietrznymi, morskimi i lądowymi) na dane państwo.

Założenia 
Najważniejszym elementem wojny błyskawicznej jest wykorzystanie momentu zaskoczenia poprzez napad w skali strategicznej oraz dążenie do maksymalnego zmasowania głównych sił w kierunku pierwszego uderzenia. Nieprzyjaciel powinien zostać obustronnie oskrzydlony przez siły pancerne, a jego główne siły okrążone i zniszczone przez piechotę i artylerię w początkowym okresie wojny. Twórcą blitzkriegu był Alfred von Schlieffen. Na początku I wojny światowej tzw. plan Schlieffena zakładał pokonanie Francji w ciągu 6 tygodni, dzięki czemu możliwe miało być przerzucenie wszystkich sił na front wschodni, przeciwko Rosji. Teoretyczne podstawy blitzkriegu z użyciem czołgów zostały opracowane i po raz pierwszy zaprezentowane przez Heinza Guderiana w jego książce pt. Achtung – Panzer! wydanej w 1937 roku.

Wyróżniającym elementem blitzkriegu było to, że dywizje czołgów po wygraniu pierwszych bitew nie zatrzymywały się w celu umocnienia przyczółków na nowej linii frontu, ale parły wciąż do przodu, ścigając pokonane wojsko i wdzierając się w głąb terytorium atakowanego państwa przy wsparciu zmasowanych sił powietrznych.

Zgodnie z teorią Heinza Guderiana, o powodzeniu wojny błyskawicznej decyduje zmasowane użycie dywizji pancernych i piechoty zmotoryzowanej na głównych kierunkach uderzenia. Owe uderzeniowe kliny pancerne powinny być wspierane przez lotnictwo we wszystkich sytuacjach bojowych. Zadaniem lotnictwa, głównie szturmowego (w ówczesnych realiach niemieckich – samolotów nurkujących), jest też prowadzenie rozpoznania w taktycznej i operacyjnej głębi, zapobieganie podejściu nieprzyjacielskich odwodów, ubezpieczanie wojska z powietrza i zapewnianie im zaopatrzenia.

Jednym z najlepszych przykładów użycia taktyki „wojny błyskawicznej” jest kampania we Francji przeprowadzona w 1940 roku. Państwo to zostało pokonane dzięki tej taktyce w ciągu zaledwie kilku tygodni. W 1941 roku po rozpoczęciu planu Barbarossa wojna błyskawiczna napotkała po raz pierwszy na poważny opór, kiedy Niemcom nie udało się zdobyć Moskwy, Stalingradu, a blokada Leningradu trwała bardzo długo.

Innym spektakularnym wykorzystaniem taktyki blitzkriegu była izraelsko-arabska „wojna sześciodniowa” stoczona w 1967 roku.

Blitzkrieg w kulturze masowej 
Samo słowo blitzkrieg pojawiło się w prasie międzywojennej, po czym zostało rozpowszechnione na początku II wojny światowej.

Przypisy

Bibliografia 
 PWN Leksykon: Wojsko, wojna, broń, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001, .

Niemcy podczas II wojny światowej
Strategia
Brom

Brom (Br, , , oznacza „mocno pachnący” lub „smród”, ) – pierwiastek chemiczny, niemetal z grupy fluorowców w układzie okresowym. W warunkach normalnych jest brunatnoczerwoną cieczą o ostrym, nieprzyjemnym zapachu zbliżonym do zapachu chloru. Jest jedynym niemetalem występującym w warunkach normalnych w postaci cieczy. Znanych jest 25 izotopów bromu o czasie półtrwania minimum 1 ms o liczbach masowych w zakresie 70÷94, z których izotopy o liczbie masowej 79 i 81 są trwałe i występują w naturze w prawie równej ilości (50,6:49,4).

Występowanie 
Występuje w skorupie ziemskiej w ilościach śladowych 0,37 ppm (wagowo, 1,6), głównie jako zanieczyszczenie piasku morskiego i pokładów soli kamiennej. Większe jego ilości (65 ppm) występują w wodzie morskiej. W obu przypadkach występuje on w formie bromku sodu.

Związki bromu 

Najbardziej znane jego związki: bromowodór – po rozpuszczeniu w wodzie tworzy bardzo silny kwas bromowodorowy, oraz jego sole: bromek sodu, bromek potasu. Duże znaczenie w chemii organicznej mają jego sole fluorkowe NaBrFx x=4,5,6, które są bardzo dobrymi grupami odchodzącymi w reakcjach podstawienia nukleofilowego.

Zastosowanie 
Stosuje się go w wielu reakcjach np. do syntezy bromków alkilowych, które są bardziej reaktywne od odpowiednich chlorków. Bromek srebra w XX w. był masowo wykorzystywany w technikach litograficznych i fotograficznych.

Znaczenie biologiczne 
Brom jest obecny we wszystkich organizmach w ilościach zbliżonych do jego stężenia w wodzie morskiej (ok. 50 ppm), nie odgrywa on jednak żadnej roli w procesach życiowych.

W dużych ilościach czysty brom jest silnie toksyczny. Jony bromkowe  są nieszkodliwe, o ile ich stężenie nie przekracza tego obecnego w wodzie morskiej.

Izotopy

Brom-82 
Ulegając rozpadowi emituje promieniowanie beta o energii 444 keV (98,3%) i promienie gamma o energiach 221–1960 keV. Używany w defektoskopii, badaniach szczelności i hydrobiologicznych.

Wykazuje średnią radiotoksyczność. Brak narządu krytycznego (całe ciało). Dopuszczalne skażenie 370 kBq.

Historia 
W 1825 roku podczas wakacji, student pierwszego roku chemii w Heidelbergu, Karl Löwig otrzymał pierwszy raz nowy pierwiastek, jednak nie wiedział, czym jest ta substancja przypominająca chlor. W tym samym roku Antoine Balard wykrył brom w ługach odpadowych w warzelniach soli z wody morskiej na wybrzeżach francuskich Morza Śródziemnego. 30 listopada 1825 roku złożył w sekretariacie Akademii Francuskiej pismo zawiadamiające o odkryciu. 14 sierpnia 1826 roku Akademia wydała orzeczenie pochlebne dla odkrywcy.

Jako pierwszy polską nazwę „brom” zaproponował Filip Walter.

Zobacz też 
 woda bromowa
 AOX

Uwagi

Przypisy 
 

 
Pierwiastki chemiczne
Bantustan

Bantustan (od Bantu – grupy ludów odmiany czarnej) – terytoria wydzielone w latach 1971–1981 z obszaru Południowej Afryki, które miały być miejscem zamieszkania poszczególnych grup czarnoskórej ludności. Zajmowały one około 1/8 powierzchni Południowej Afryki. Regiony te, mające być formalnie niepodległymi państwami bądź przynajmniej obdarzonymi dużą autonomią regionami w ramach Republiki, miały jednak charakter „rezerwatów” i były głównym narzędziem rasistowskiej polityki apartheidu, czyli „osobnego rozwoju” poszczególnych grup rasowych.

Bantustany nie miały szansy stać się niezależnymi krajami. Lokalizowano je na terenach nieurodzajnych i pozbawionych bogactw naturalnych. Były rozbite na wiele odrębnych terytoriów, co uniemożliwiało ich integrację i rozwój. Na ich czele stawiano figurantów, którzy nie mieli poparcia swoich rodaków. Powodowało to, że rządy te były całkowicie zależne od Południowej Afryki.

Były to następujące „państwa”:
 Bophuthatswana – dla ludów Tswana,
 KwaZulu – dla Zulusów,
 Ciskei i Transkei – dla ludów Xhosa,
 QwaQwa – dla Południowych Sotho,
 Gazankulu – dla Shaanganów z grupy Tsonga,
 KaNgwane – dla ludu Suazi (Ngwane)
 Lebowa – dla Północnych Sotho,
 Venda – dla VhaVenda (Szona),
 KwaNdebele – dla Południowych Ndebele.

Władze południowoafrykańskie nadały formalną niepodległość czterem bantustanom (kolejno): Transkei, Bophuthatswanie, Vendzie i Ciskei, masowe demonstracje uniemożliwiły przyznanie niepodległości KwaNdebele. Żadne z tych państw nie dołączyło ani do ONZ, ani do żadnej innej międzynarodowej organizacji. Na fali demokratycznych przemian w 1994 cztery niepodległe bantustany zostały na powrót anektowane przez kierowaną teraz przez Afrykański Kongres Narodowy Republikę, autonomia pozostałych została zaś cofnięta. Od tego czasu termin „bantustan” używany jest jedynie w kontekście historycznym albo pejoratywnym.

Bantustany w Afryce Południowo-Zachodniej 

W 1968 rozpoczęto tworzenie bantustanów także w znajdującej się pod południowoafrykańską okupacją Afryce Południowo-Zachodniej.

Ogółem utworzono 10 bantustanów:
 Buszmanland – dla Buszmenów,
 Damaraland – dla Hererów,
 Wschodnie Caprivi (od 1976 Lozi) – dla Lozi,
 Hereroland – dla Hererów,
 Kaokoland – dla Himba,
 Kavangoland – dla Kavango,
 Namaland – dla Nama,
 Owamboland – dla Owambo,
 Rehoboth (Basterland) – dla Basterów,
 Tswanaland – dla Tswana.

Wszystkie bantustany w Afryce Południowo-Zachodniej zostały zlikwidowane w maju 1989.

Zobacz też 
 podział administracyjny Południowej Afryki
 rezerwat Indian

Linki zewnętrzne 

 Południowoafrykańskie bantustany
Basic English

Basic English (z ang. „podstawowa angielszczyzna”, także skrótowiec od inicjałów angielskich wyrazów:  = „brytyjski”,  = „amerykański”,  = „naukowy”,  = „międzynarodowy” i  = „handlowy”) – forma języka angielskiego obejmująca 850 podstawowych wyrazów o nieskomplikowanej budowie gramatycznej. Została stworzona w 1930 r. przez C.K. Ogdena.

Angielszczyzna podstawowa funkcjonuje współcześnie jako pomocniczy język międzynarodowy.

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 
 Strona oficjalna języka

Języki sztuczne na bazie języka angielskiego
Beskidy Zachodnie

Beskidy Zachodnie (513.4-5, słow. Západné Beskydy) – makroregion położony w obrębie Zewnętrznych Karpat Zachodnich, którego średnie wysokości nad poziomem morza oscylują pomiędzy 600 a 1400 m n.p.m. (wyjątek to masyw Pilska i masyw Babiej Góry, które przekraczają 1500 m n.p.m.).

W skład Beskidów Zachodnich wchodzą:
 513.44 Beskid Śląsko-Morawski (czes., słow. Moravskoslezské Beskydy)
 513.45 Beskid Śląski (czes. Slezské Beskydy)
 513.46 Kotlina Żywiecka
 513.47 Beskid Mały
 513.48 Beskid Makowski
 513.49 Beskid Wyspowy
 513.50 Kotlina Rabczańska
 513.51 Beskid Żywiecki
 513.52 Gorce
 513.53 Kotlina Sądecka
 513.54 Beskid Sądecki
 513.55 Góry Czerchowskie (słow. Čergov)
 513.56 Góry Kisuckie (słow. Kisucká vrchovina)
 513.57 Magura Orawska (słow. Oravská Magura)

Nieco inaczej dzielą Beskidy  – tam Góry Kisuckie oraz m.in. Beskid Żywiecki zaliczone są do Beskidów Środkowych. Wyróżniają również u siebie także Beskidy Słowackie (Slovenské Beskydy), w skład których wchodzą Oravské Beskydy i Kysucké Beskydy – J. Kondracki uznaje je za południową część Beskidu Żywieckiego. Również czeska regionalizacja jest różna od polskiej.

W tej części Beskidów wyróżnia się od 2 do 5 pięter krajobrazowych:
 podgórskie,
 dolnoreglowe,
 górnoreglowe,
 subalpejskie
 i alpejskie.

Przypisy 

 
Góry Słowacji
Bałtyk (ujednoznacznienie)

Morze Bałtyckie
 Euroregion Bałtyk
 jednostki pływające:
 ORP „Bałtyk” – polskie okręty:
 ORP „Bałtyk” (w służbie 1927-1939) – hulk szkolny, eks. francuski krążownik pancernopokładowy „D’Entrecasteaux”
 ORP „Bałtyk” (w służbie 1954-1982) – okręt hydrograficzny projektu B-63, następnie przemianowany na okręt rozpoznawczy
 ORP „Bałtyk” (w służbie od 1991) – zbiornikowiec paliwowy projektu ZP-1200.
 „Bałtyk” – statek towarowy, drobnicowiec z okresu II wojny światowej i powojennego 
 „Bałtyk” – statek, pasażerski parowiec pływający po Wiśle, miejsce akcji filmu Rejs
 kluby sportowe:
 Bałtyk Gdynia – klub piłkarski (wcześniej wielosekcyjny)
 Bałtyk Koszalin – klub wielosekcyjny
 Morze Bałtyk Szczecin
 inne:
 Bałtyk – polski autobus produkowany w latach 60. przez Zachodnio-Pomorską Spółdzielnię Pracy Mechaników Samochodowych w Koszalinie.
 Nasz Bałtyk – program telewizyjny
 Kino Bałtyk w Łodzi – kino
 Kino Bałtyk w Poznaniu – kino
 Kino Bałtyk w Szczecinie – kino
 Wieżowiec Bałtyk – wieżowiec w Poznaniu
 Zakłady Przemysłu Cukierniczego „Bałtyk” – spółka z sektora spożywczego
Bobrzanie

Bobrzanie (łac. Poborane) – plemię zachodniosłowiańskie (IX-XI wiek), prawdopodobnie niewielkie i zależne od sąsiadujących z nim Dziadoszyców (łac. Dedosizi). Swą nazwę plemię zawdzięcza rzece Bóbr, tam też szukano śladów ich siedzib. Ich istnienie było jednak kwestionowane, głównie z powodu nielicznych przekazów pisanych na ich temat. Nie wspomina o nich tzw. Geograf Bawarski z IX wieku, nie wymienia ich kronikarz niemiecki Thietmar z Merseburga. Jedyne źródło, które wymienia to plemię, to tzw. Dokument praski z 1086 roku, który podaje pierwotne granice biskupstwa praskiego z roku 973, wyliczając przy tej okazji pięć plemion śląskich: Chorwatów śląskich (zamieszkujących zapewne teren Kotliny Kłodzkiej), Ślęzan, Trzebowian, Bobrzan, Dziadoszyców. Dane archeologiczne potwierdzają, że zamieszkiwali tereny aż po Bory Dolnośląskie wzdłuż środkowego odcinka Bobru (rejon Bolesławca). 

Tekst dokumentu biskupstwa praskiego z 1086 roku, odnoszący się do terenów Śląska, brzmi następująco: 
"Deinde ad aquilonem hi sunt termini: Psouane, Crouati et altera Chrouati, Zlasane, Trebouane, Pobarane, Dedosize usque ad mediam silvam qua Milcianorum occurrunt termini" („Stąd ku północy takie są granice: Pszowianie, Chorwaci [czescy] i po drugiej stronie [Sudetów] Chorwaci [śląscy], Ślężanie, Trzebowianie, Bobrzanie, Dziadoszyce aż do środkowego lasu, gdzie biegną granice Milczan”). Ponieważ źródło wymienia plemiona w kolejności geograficznej, niektórzy badacze (np. S. Moździoch) sugerują, że zapis źródłowy Poberane należy czytać "Poobrzanie" i odnosić do plemienia, którego siedziby znajdowały się po obu stronach rzeki Obrą na pograniczu Śląska i Wielkopolski, a nie nad rzeką Bóbr. 

Należy dodać, że zwarte terytorium plemienne nad rzeką Obrą, wydzielane przez archeologów, zostało nazwane umowną nazwą "Obrzanie". Nazwa ta jest wytworem naukowym i nie może być traktowana jako realna nazwa plemienna.

Według niektórych źródeł poprzez Kwisę graniczyli na zachodzie z serbołużyckim plemieniem  Żarowian.

Zobacz też 
 Plemiona polskie
 Słowianie zachodni

Przypisy

Bibliografia 
 Sławomir Moździoch, Społeczność plemienna Śląska w IX-X wieku, w: Śląsk około roku 1000. Materiały z sesji naukowej we Wrocławiu w dniach 14-15 maja 1999 roku, , Wrocław 2000, PAN Oddział we Wrocławiu, s. 25-71, mapa rozmieszczenia plemion śląskich (w interpretacji Moździocha) na s. 36. 
 Lech A. Tyszkiewicz, Bobrzanie czy "Obrzanie"?, w: tegoż autora, Słowianie i Awarowie. Organizacja plemienna Słowian, , Wrocław 2009, s. 150-154. 
 Przemysław Urbańczyk, Bobrzanie znad Obry?, w: Śląsk około roku 1000. Materiały z sesji naukowej we Wrocławiu w dniach 14-15 maja 1999 roku, , Wrocław 2000, PAN Oddział we Wrocławiu, s. 261-266.
 Jerzy Nalepa, Obrzanie - plemię nad Obrą w południowo-zachodniej Wielkopolsce, w: Zofia Kurnatowska (red.), Słowiańszczyzna w Europie średniowiecznej, t. 1, Wrocław 1996, s. 67-68.

Historia Śląska
Plemiona lechickie
Biskupin (powiat żniński)

Biskupin (niem. Urstätt) – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Gąsawa (na Pojezierzu Gnieźnieńskim). Leży w obrębie regionu historyczno-etnograficznego zwanego Pałukami.

Historia 

Na jej terenie znajduje się stanowisko archeologiczne Biskupin. Wieś klucza żnińskiego arcybiskupstwa gnieźnieńskiego, położona była w XVII wieku w powiecie kcyńskim województwa kaliskiego.

Demografia 
W latach 1975–1998 miejscowość należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 314 mieszkańców. Jest szóstą co do wielkości miejscowością gminy Gąsawa.

Zabytki 
Według rejestru zabytków NID na listę zabytków wpisany jest drewniany dom podcieniowy z XIX w. (na terenie muzeum), nr rej.: A/1625 z 24.01.2013.

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 Archiwalne widoki i publikacje związane z miejscowością w bibliotece Polona

 
Wsie klucza żnińskiego
Brytowie

Brytowie (łac. Brittones, bryt. Pritani lub Priteni) – lud celtycki zamieszkujący Brytanię przed najazdem Anglów i Sasów.

Pochodzenie 
Pochodzenie Brytów jest prawdopodobnie heterogeniczne: lud ten powstał w wyniku zmieszania napływowej ludności celtyckiej, która przybyła z kontynentu przed 400 r. p.n.e. z Piktami – ludem nieindoeuropejskim (należącym prawdopodobnie do tzw. ludów jafetyckich) zamieszkującym Brytanię przed przybyciem Celtów. Część ludów piktyjskich zachowała odrębność, zostały one jednak w dużej części zlatenizowane (od miejscowości La Tène, ośrodka kultury celtyckiej).

Język 
Pierwotny język brytyjski, obecnie wymarły, należy do brytańskiej podgrupy języków celtyckich (zwanej też podgrupą języków P-celtyckich). Nie istnieją niemal żadne źródła pisane tego języka, jednak niektóre słowa są rekonstruowane na podstawie innych języków celtyckich, bądź też wywodzone z nazw geograficznych.

Schyłek 
Po przejściu plemion germańskich przez Galię ok. 400 roku, na Wyspach Brytyjskich rzymsko-brytyjska kultura, która rozwijała się w ciągu 400 lat istnienia Cesarstwa Rzymskiego, stopniowo zanikła wskutek podbojów i migracji innych ludów. Celtowie napadali ze strony Irlandii (plemię  Scotti nadało swoje imię północnej części głównej wyspy – Szkocji). Sasi i Anglowie przybyli z obszaru obecnych Niemiec, Fryzowie przeprawiali się z terenów obecnej Holandii, a Jutowie (Duńczycy) przesiedlali się z Półwyspu Jutlandzkiego. Do roku 600 Anglowie i Sasi kontrolowali większą część Anglii. Do 800 roku tylko współczesna Walia, Szkocja i Zachodnia Kornwalia pozostawały zamieszkane przez większość celtycką.

Zobacz też 

 Plemiona celtyckie

Bibliografia

Linki zewnętrzne 
 Brytowie w serwisie historycznym BBC 

Plemiona celtyckie
Starożytne ludy
Średniowieczne ludy
Brytania (prowincja rzymska)
Ludy starożytnej Brytanii
Niedźwiedź czarny

Niedźwiedź czarny, baribal, niedźwiedź amerykański  (Ursus americanus) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae). Najbardziej rozpowszechniony na terenach górzystych i leśnych w Ameryce Północnej (od północnej Kanady do Florydy i Meksyku). Masywna budowa ciała, długość ciała samców 140–200 cm, samic 120-160 cm, ogona 80–140 mm. Masa ciała samców 47–409 kg, samic 39–236 kg. Sierść czarna czasem wpadająca w brąz. Nazwa angielska black bear, czyli „czarny niedźwiedź” nie w pełni odpowiada faktycznej barwie tych zwierząt, które mogą mieć sierść od czarnej po płową, zwaną tu cynamonową. Baribale znakomicie wspinają się na drzewa, zwłaszcza gdy szukają bezpiecznej kryjówki. Drapieżnik zapada w lekki sen zimowy, w czasie którego samica rodzi 2–3 młode. Normalna temperatura ciała tych zwierząt to 38 °C. Fizjologicznie liczba skurczów serca na minutę wynosi ok. 55.

Podgatunki 
Wyróżnia się kilkanaście podgatunków baribala:
 U. americanus altifrontalis Elliot, 1903
 U. americanus amblyceps Baird, 1859
 U. americanus americanus Pallas, 1780
 U. americanus californiensis Miller, 1900
 U. americanus carlottae Osgood, 1901
 U. americanus cinnamomum Audubon & Bachman, 1854
 U. americanus emmonsii Dall, 1895
 U. americanus eremicus Merriam, 1904
 U. americanus floridanus Merriam, 1896
 U. americanus hamiltoni Cameron, 1957
 U. americanus kermodei Hornaday, 1905
 U. americanus luteolus Griffith, 1821
 U. americanus machetes Elliot, 1903
 U. americanus perniger J. A. Allen, 1910
 U. americanus pugnax Swarth, 1911
 U. americanus vancouveri Hall, 1928

Przypisy

Linki zewnętrzne 
  – TVN Meteo

Niedźwiedziowate
Ssaki Ameryki Północnej
Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1780 roku
Biogeografia

Biogeografia (gr. bíos ‘życie’, gé ‘ziemia’, gráphein ‘pisać’) – nauka przyrodnicza z pogranicza biologii i geografii, badająca rozmieszczenie przestrzenne osobników oraz:
 przyczyny prawidłowości tego rozmieszczenia,
 jego geologicznej przeszłości;
 prognozy na jego na przyszłość.

Biogeografia zajmuje się zarówno pojedynczymi gatunkami oraz biocenozami, jak również ich zespołami, biomami, a także całą biosferą. 

Rozmieszczenie zwierząt bada zoogeografia, a roślin – fitogeografia. W tej pierwszej Ziemia jest podzielona na krainy zoogeograficzne, a w tej drugiej – na państwa florystyczne.

Przypisy
Biegun geomagnetyczny

Biegun geomagnetyczny – punkt przecięcia się osi geomagnetycznej (osi dipola ziemskiego pola magnetycznego) z powierzchnią Ziemi. Jako że pole magnetyczne Ziemi nie jest ściśle dipolowe, igła kompasu nie wskazuje położenia biegunów geomagnetycznych.

Nomenklatura 
W geografii bieguny magnetyczne (i geomagnetyczne) Ziemi nazywa się zgodnie z ich położeniem, a nie polarnością: „północny” biegun magnetyczny (lub geomagnetyczny) oznacza biegun na półkuli północnej, a „południowy" biegun magnetyczny – na południowej. Z fizycznego punktu widzenia ta konwencja jest nieprawidłowa – współcześnie biegun południowy ziemskiego pola magnetycznego (który przyciąga północny biegun igły kompasu) znajduje się na półkuli północnej, a północny – na południowej; taką sytuację określa się jako polarność normalną Ziemi. Używanie nomenklatury fizycznej w geografii byłoby jednak mylące.

Położenie 
Położenie biegunów geomagnetycznych Ziemi (w roku 2010): 
 północny: 80,08°N, 72,21°W (wschodnie wybrzeże Wyspy Ellesmere’a),
 południowy: 80,08°S, 107,79°E (Płaskowyż Polarny).

Położenie biegunów magnetycznych Ziemi jest zmienne, co jest wyraźnie zauważalne w okresie wielu lat. Zmiany te nie mają jednak charakteru okresowego, jak mogłoby to wynikać jedynie z wykresów zmian deklinacji magnetycznej. 

W dziejach Ziemi dochodziło wielokrotnie do odwrócenia biegunów, co zostało utrwalone w skałach magmowych i niektórych osadowych, w postaci magnetyzacji szczątkowej.

Zobacz też 
 Biegun geograficzny
 Paleomagnetyzm

Przypisy 

Geomagnetyzm
Bieguny Antarktydy
Geografia Arktyki
Nawigacja
BMX

BMX () – nazwa roweru, a także rodzaju kolarstwa, które zostało zapoczątkowane w USA w latach 70. XX wieku.

Sport ten uprawia się na torach ziemnych ze sztucznie przygotowanymi przeszkodami z użyciem rowerów na kołach 20-calowych () posiadających wzmocnioną i bardzo uproszczoną (bez przerzutek) konstrukcję. Poza tym BMX-y mogą mieć dowolny typ konstrukcji, masę i geometrię.

Istnieją również mistrzostwa świata i puchar świata BMX ().

Zawody BMX 
Zawody BMX są rozgrywane inaczej niż motocyklowe zawody przełajowe (tzw. motocross), choć mają kilka wspólnych cech. W jednym biegu równocześnie (pth) startuje ośmiu zawodników z odpowiednio szerokiego pasa startowego, a następnie pokonują tor, który ma ok. 300–400 m długości. W trakcie widowiskowych zawodów często dochodzi do karamboli, jednak dzięki osłonom zawodników i stosunkowo niskim prędkościom, wynikającym z samej konstrukcji rowerów BMX, rzadko dochodzi do poważniejszych obrażeń zawodników.

Bardzo prestiżową imprezą jest Puchar Świata – UCI BMX Supercross, którego cechą charakterystyczną jest 8-metrowa rampa startowa oraz większe przeszkody. Udział w tych zawodach mogą brać zawodnicy, którzy ukończyli 16 lat.

BMX zadebiutował jako dyscyplina olimpijska w Pekinie w 2008 r. Pierwszym mistrzem został Łotysz Māris Štrombergs, a mistrzynią Francuzka Anne-Caroline Chausson.

Mniej znane w Polsce lecz cieszące się długą tradycją są zawody BMX freestyle, odbywające się przy okazji corocznego festiwalu sportów ekstremalnych X Games. Zawodnicy mogą spróbować swoich sił w jednej z 4 kategorii:
 Vert
 Park 
 Dirt jumping
 Big Air.

W całej Polsce, głównie w większych miastach, w okresie letnim odbywają się zawody BMX. Do bardziej znanych imprez należą: Baltic Games, Wąchock Jam, czy też Mistrzostwa Polski BMX, odbywające się corocznie w Białymstoku.

Dyscypliny BMX 
Współcześnie nazwa BMX zmieniła trochę znaczenie i oprócz BMX w rozumieniu UCI, do sportu tego zalicza się również:
 street, czyli jazda w mieście, wskakiwanie na murki, poręcze itp.
 vert, czyli skakanie na pionowych rampach.
 flatland, czyli ewolucje wykonywane na płaskim terenie, podobnie jak niegdyś freestyle w skateboardingu.
 dirt, czyli najczęściej używane określenie skoków na specjalnie zaprojektowanych do tych celów torach.
 park, czyli wykonywanie ewolucji na specjalnie do tego zbudowanych obiektach zwanych skateparkami.

We wszystkich tych odmianach freestyle’u odbywają się międzynarodowe zawody na całym świecie.

Zobacz też 
 akrobacje rowerowe
 skate punk
 skateboarding
 deskorolka

Kolarstwo BMX
Rowery
Brumaire

Brumaire (z fr. brume = 'gęsta mgła') – drugi miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym, drugi miesiąc jesienny. Zaczynał się 22, 23 lub 24 października i trwał do 20, 21 lub 22 listopada.

Po brumaire następował miesiąc frimaire.

Zobacz też 

 „Brumaire” – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej
 Okręty podwodne typu Brumaire – typ francuskich okrętów podwodnych z okresu I wojny światowej
 18 brumaire’a Ludwika Bonaparte – pamflet polityczny napisany przez Karola Marksa

Przypisy 

Francuski kalendarz rewolucyjny
Miesiące
GNU Binutils

Binutils – zestaw programów wydanych przez projekt GNU, służących do tworzenia i obróbki plików wykonywalnych. Składa się z:
 asemblera
 biblioteki obsługi różnych formatów plików z kodem
 narzędzi do obróbki plików z kodem (np. objdump)
 linkera

Binutils jest używany jako back-end przez GCC i wiele innych programów operujących na kodzie.

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 Strona domowa GNU Binutils

Biblioteki programistyczne
GNU
Barwy pastelowe

Barwy pastelowe – barwy jasne, łagodne, spokojne, niekrzykliwe, niejaskrawe, nieintensywne, często zawierające dużą domieszkę bieli. W skład barw pastelowych wchodzą zarówno barwy czyste, jak i zmieszane. 

Wśród malarzy za mistrzów barw pastelowych uważani są:
 Jean-François Millet
 Pierre Puvis de Chavannes
 Adolph Menzel
 Max Liebermann
 Élisabeth Vigée-Lebrun
 Ludwik Marteau
 Leon Wyczółkowski – uważany za polskiego arcymistrza pastelu
 Stanisław Wyspiański
 Stanisław Ignacy Witkiewicz
 Wacław Borowski
 Kazimierz Mordasewicz
 Olga Boznańska
 Kazimierz Stabrowski
 Jan Rembowski 
 Aleksander Orłowski
 Władysław Ślewiński
 Teodor Axentowicz

Zobacz też 
 akwarela
 teoria koloru

Przypisy 

Teoria koloru
Benoît Mandelbrot

Benoît B. Mandelbrot, imię przy narodzeniu: Benedykt (ur. 20 listopada 1924 w Warszawie, zm. 14 października 2010 w Cambridge, Massachusetts) – francuski i amerykański matematyk pochodzenia polsko-żydowskiego. Zajmował się szerokim zakresem problemów matematycznych, znany jest przede wszystkim jako ojciec geometrii fraktalnej, opisał zbiór Mandelbrota oraz wymyślił samo słowo „fraktal”.

Bratanek Szolema Mandelbrojta.

Życiorys 
Urodził się w rodzinie litewskich Żydów mieszkających po I wojnie światowej w Polsce, jako syn lekarki i handlarza odzieżą. W latach 1924–1936 mieszkał w Polsce, a w latach 1936–1957 we Francji. Pracował w Centre national de la recherche scientifique w Paryżu, a następnie na Uniwersytecie w Lille. Od 1957 pracował w USA dla firmy IBM, miał zatem dostęp do najnowocześniejszych komputerów. Mandelbrot dotarł do prac dwóch francuskich matematyków: Gastona Julii i Pierre’a Fatou, którzy badali zachowanie się iteracji pewnych funkcji zespolonych. Wykorzystał do tego celu komputery. Uzyskane przez niego wykresy zostały nazwane fraktalami.

W 1993 został uhonorowany Nagrodą Wolfa w fizyce, a w 2003 został wyróżniony prestiżową Nagrodą Japońską. Otrzymał 16 tytułów doktora honoris causa oraz inne wyróżnienia, m.in. Medal im. Wacława Sierpińskiego.

Zmarł w hospicjum w Cambridge (Massachusetts) na raka trzustki.

Fraktale

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 
 
 
 

Francuscy matematycy XX wieku
Francuscy matematycy XXI wieku
Francuscy geometrzy

Francuscy laureaci Nagrody Wolfa w dziedzinie fizyki
Laureaci Nagrody Japońskiej
Laureaci medalu im. Wacława Sierpińskiego
Ludzie upamiętnieni nazwami fraktali

Naukowcy polskiego pochodzenia
Polscy Żydzi
Pracownicy IBM
Ludzie urodzeni w Warszawie
Urodzeni w 1924
Absolwenci École polytechnique
Absolwenci California Institute of Technology
Zmarli w 2010