Lata 80. XX wieku

Lata 80. XX wieku

Stulecia: XIX wiek ~ XX wiek ~ XXI wiek

Dziesięciolecia: 1930–1939 « 1940–1949 « 1950–1959 « 1960–1969 « 1970–1979 « 1980–1989 » 1990–1999 » 2000–2009 » 2010–2019 » 2020–2029 » 2030–2039

Lata: 1980 • 1981 • 1982 • 1983 • 1984 • 1985 • 1986 • 1987 • 1988 • 1989

Wydarzenia

Wydarzenia w Polsce 

 1980 – protesty robotnicze w Polsce, kulminacja w sierpniu na tzw. Wybrzeżu i w konsekwencji powstanie, zalegalizowanie i dynamiczny rozwój niezależnego od władz PRL związku zawodowego „Solidarność”, który przekształcił się w ruch społeczny; Nagroda Nobla w dziedzinie literatury dla Czesława Miłosza
 1981 – wprowadzenie w Polsce stanu wojennego przez władzę wojskowo-polityczną PRL przeciwko zwolennikom i członkom Solidarności, początek transformacji władzy z politycznej na majątkową
 rozwój wydawnictw drugiego obiegu
 1983 – pokojowa Nagroda Nobla dla Lecha Wałęsy
 1983, 1987 – wizyty Jana Pawła II w Polsce
 1984 – zabójstwo księdza Jerzego Popiełuszki
 1986 – wdrażanie zmian gospodarczych dla uprzywilejowanych członków PZPR i służb specjalnych, sił zbrojnych (firmy polonijne); amnestia dla więźniów politycznych
1988 – fala strajków wiosną i latem w polskich zakładach i przedsiębiorstwach, debata Wałęsa-Miodowicz, rozmowy w Magdalence.
 1989 – tzw. Ustawa Wilczka, pokojowy upadek reżimu PRL (Okrągły Stół, Wybory do tzw. Sejmu kontraktowego), powstanie rządu Tadeusza Mazowieckiego i wprowadzenie planu Sachsa-Liptona przez L.Balcerowicza nazywanym w Polsce od jego nazwiska planem Balcerowicza
 inflacja w PRL i wprowadzenie banknotów o nominale od 5000 do 50000 PLZ

Wydarzenia na świecie 
 1980 – bojkot przez państwa kapitalistyczne igrzysk olimpijskich w Moskwie; śmierć w zamachu Johna Lennona
 1980–1988 – wojna iracko-irańska
 1981 – zamachy na życie papieża Jana Pawła II i Ronalda Reagana
 1982 – urodził się książę William; wojna o Falklandy
 1983 – zestrzelenie samolotu pasażerskiego linii Korean Air nad terytorium ZSRR; inwazja USA na Grenadę
 1984 – śmierć w zamachu Indiry Gandhi; bojkot igrzysk olimpijskich w Los Angeles przez państwa bloku wschodniego
 1983–1985 – Klęska głodu w Etiopii
 1985 – początek pieriestrojki w ZSRR
 1986 – katastrofa elektrowni jądrowej w Czarnobylu; śmierć w zamachu Olofa Palme; Katastrofa promu Challenger; katastrofa tankowca MT Exxon Valdez
 1988 – Katastrofa lotu Pan Am 103
 1989 – upadek komunizmu w Europie Środkowej (upadek Muru Berlińskiego, aksamitna rewolucja w Czechosłowacji, Rewolucja w Rumunii); masakra studentów na Placu Tian’anmen; inwazja USA na Panamę
 wojna w Afganistanie

Muzyka 
 popularyzacja muzyki rockowej w Polsce i jej dynamiczny rozwój
 duża popularność muzyki punkowej i muzyki heavy metalowej na początku dekady
 1985 – koncert Live Aid
 moda na muzykę syntezatorową (Italo Disco, Euro Disco, Hi-NRG, Electro, Synth Pop/Electropop, New Romantic i New Wave)
 powstanie w USA muzyki house i techno oraz początki elektronicznej muzyki tanecznej (muzyki klubowej)
 powstanie w Europie muzyki eurodance
 powstanie w Polsce muzyki disco polo

Nauka 
 odkrycie fullerenów
 moda na kostkę Rubika
 początek pandemii AIDS
 pierwsze loty wahadłowców (Stany Zjednoczone i ZSRR)

Technika 
 popularyzacja magnetofonów kasetowych i walkmanów
 powstał pierwszy telefon komórkowy
 powstanie CD
 upowszechnienie pierwszych komputerów osobistych
 upowszechnienie telewizji satelitarnej
 GPS
 GLONASS
 upowszechnienie domowych konsol do gier
 pojawienie się ruchu wolnego oprogramowania (FSF) i GNU

Osoby

Polscy politycy

Politycy zagraniczni

Filmowcy

Muzycy i zespoły

Pisarze

Sportowcy

Duchowni 
 Jan Paweł II
 XIV Dalajlama
 Jerzy Popiełuszko
 Stefan Wyszyński
 Matka Teresa z Kalkuty

Pozostali 
 Oskar Romero
 Enzo Ferrari
 Salvador Dalí
 Monty Python
 Aleksander Gudzowaty
 Bill Gates
 Tadeusz Reichstein
 John Nash Jr
 Tank Man

Przypisy 

1980