Toni Nieminen

Toni Markus Nieminen (ur. 31 maja 1975 w Lahti) – fiński skoczek narciarski, trzykrotny medalista olimpijski, dwukrotny złoty medalista mistrzostw świata juniorów, zwycięzca Turnieju Czterech Skoczni oraz zdobywca Pucharu Świata. Jako pierwszy na świecie ustał skok na odległość ponad 200 metrów.

Kariera 
W Pucharze Świata w skokach zadebiutował w Lahti pod koniec sezonu 1990/1991 (48. miejsce). Był to jego jedyny start w tym sezonie, wobec czego nie został sklasyfikowany w klasyfikacji generalnej.

Największe sukcesy osiągnął w sezonie 1991/1992, kiedy to triumfował w klasyfikacji generalnej Pucharu Świata. W pierwszym starcie w sezonie (w Thunder Bay) odniósł swoje pierwsze zwycięstwo. Łącznie jedenastokrotnie stawał na podium (osiem zwycięstw). Triumfował także w klasyfikacji końcowej 40. Turnieju Czterech Skoczni (zwycięstwa w Oberstdorfie, Innsbrucku i Bischofshofen oraz 2. miejsce w Garmisch-Partenkirchen). W 1992 wystartował na igrzyskach olimpijskich w Albertville, gdzie zdobył złoty medal na dużej skoczni, wyprzedzając o ponad 10 punktów Martina Höllwartha oraz o ponad 20 punktów Heinza Kuttina. Tym samym został najmłodszym mistrzem olimpijskim w historii zimowych igrzysk olimpijskich – w momencie zwycięstwa miał 16 lat, 8 miesięcy i 16 dni. Na tych samych igrzyskach zdobył ponadto brązowy medal na normalnej skoczni oraz złoty w konkursie drużynowym (obok Nieminena w fińskim zespole znaleźli się Ari-Pekka Nikkola, Mika Laitinen oraz Risto Laakkonen). Miesiąc później Nieminen wystartował na mistrzostwach świata juniorów w Vuokatti, gdzie zdobył złote medale w konkursie indywidualnym i drużynowym. W Pucharze Świata został najmłodszym zdobywcą Kryształowej Kuli we wszystkich zimowych konkurencjach Pucharu Świata.

W następnych sezonach nie odnosił większych sukcesów. Dopiero w sezonie 1994/1995 po raz kolejny stanął na podium, wygrywając 1 lutego 1995 zawody w Kuopio. Było to równocześnie ostatnie zwycięstwo i podium w jego karierze. W klasyfikacji generalnej uplasował się na jedenastej pozycji. Na mistrzostwach świata w Falun zajął 29. miejsce na dużej skoczni oraz 5. miejsce na normalnej. Drużynowo Finowie z Nieminenem w składzie zajęli szóste miejsce. 20 marca 1994 podczas mistrzostw świata w lotach w Planicy ustanowił nowy rekord świata w długości skoku narciarskiego – jako pierwszy zawodnik w historii skoczył ponad 200 metrów (203 m). Nie zakwalifikował się do reprezentacji Finlandii na igrzyska w Lillehammer, jednak wystartował on na mistrzostwach świata w Thunder Bay, gdzie w swoim jedynym starcie zajął 36. miejsce na dużej skoczni.

W kolejnych sezonach nie był powoływany do fińskiej kadry. W sezonie 2000/2001 kilka razy znalazł się w czołowej dziesiątce zawodów. Na igrzyskach olimpijskich w Salt Lake City był szesnasty w konkursie indywidualnym na normalnej skoczni. W 2003 doznał kontuzji na deptaku w Helsinkach. Po roku wrócił do skakania. Odnosił przeciętne rezultaty w Pucharze Kontynentalnym. W 2004 zajął 5. miejsca na Mistrzostwach Finlandii, po czym zakończył karierę.

Łącznie dwunastokrotnie stawał na podium indywidualnych zawodów Pucharu Świata, w tym dziewięciokrotnie zwyciężał, raz był drugi i dwa razy trzeci. W Pucharze Świata w lotach najlepsze wyniki osiągnął w sezonie 1993/1994, kiedy to zajął siódme miejsce w klasyfikacji generalnej. W latach 1995–1996 oraz 2001–2003 startował w zawodach Letniego Grand Prix w skokach, najlepsze wyniki uzyskując w trzeciej edycji tego cyklu. W 1992 został wybrany Fińskim Sportowcem Roku. Po zakończeniu kariery pracował między innymi jako trener fińskiej kadry juniorów oraz komentator sportowy dla fińskiej stacji MTV3.

W marcu 2016 ogłosił wznowienie kariery sportowej, lecz 8 miesięcy później poinformował o rezygnacji z powrotu do profesjonalnego uprawiania sportu.

Igrzyska olimpijskie

Mistrzostwa świata

Mistrzostwa świata w lotach

Mistrzostwa świata juniorów

Puchar Świata w skokach

Miejsca w klasyfikacji generalnej 
 sezon 1990/1991: -
 sezon 1991/1992: 1.
 sezon 1992/1993: 50.
 sezon 1993/1994: 52.
 sezon 1994/1995: 11.
 sezon 1995/1996: 93.
 sezon 1996/1997: 92.
 sezon 1997/1998: 67.
 sezon 2000/2001: 21.
 sezon 2001/2002: 31.
 sezon 2002/2003: 54.

Miejsca na podium chronologicznie

Miejsca w poszczególnych konkursach Pucharu Świata 

Do sezonu 1992/1993 obowiązywała inna punktacja za konkurs Pucharu Świata.

Puchar Świata w lotach narciarskich

Miejsca w klasyfikacji generalnej 
 sezon 1993/1994: 7.
 sezon 1994/1995: 31.
 sezon 2000/2001: 37.

Turniej Czterech Skoczni

Miejsca w klasyfikacji generalnej 
 1991/1992 – 1. 
 1994/1995 – 8.
 1996/1997 – 57.
 1998/1999 – 67.
 2000/2001 – 15.
 2001/2002 – 33.

Turniej Nordycki (Skandynawski)

Miejsca w klasyfikacji generalnej 
 1998 – 28.
 2001 – 49.

Letnie Grand Prix w skokach narciarskich

Miejsca w klasyfikacji generalnej 
 1994 – 46.
 1995 – 35.
 2000 – 43.
 2001 – 37.
 2002 – 43.

Miejsca w poszczególnych konkursach LGP 
W 1994 i 1995 roku sumowano punkty za wszystkie skoki (tak jak np. w TCS)

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 Profil na stronie FIS 
  

Fińscy medaliści olimpijscy
Fińscy skoczkowie narciarscy
Medaliści Zimowych Igrzysk Olimpijskich 1992
Triumfatorzy Turnieju Czterech Skoczni
Uczestnicy Zimowych Igrzysk Olimpijskich 2002
Urodzeni w 1975
Zdobywcy Pucharu Świata w skokach narciarskich
Ludzie urodzeni w Lahti