1656



Wydarzenia w Polsce 

 17 stycznia – elektor brandenburski Fryderyk Wilhelm Hohenzollern z Prus książęcych, uznał się lennikiem Szwecji zrywając tym samym zależność lenną od Polski.
 22 stycznia – potop szwedzki: na zamku w Łańcucie przekształcono konfederację tyszowiecką w konfederację generalną.
 12 lutego – potop szwedzki: Szwedzi oblegli Zamek w Malborku
 18 lutego – potop szwedzki: wygrana Szwedów w bitwie pod Gołębiem.
 25 lutego – potop szwedzki: rozpoczęło się oblężenie twierdzy Zamość.
 9 marca – potop szwedzki: kapitulacja zamku w Malborku
 11 marca – potop szwedzki: armia szwedzka zdobyła Jarosław.
 15 marca – potop szwedzki: dywizja Stefana Czarnieckiego rozgromiła Szwedów w bitwie pod Jarosławiem.
 28 marca – potop szwedzki: zwycięstwo wojsk polskich w bitwie pod Niskiem.
 1 kwietnia – król Polski Jan Kazimierz w katedrze pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Lwowie złożył uroczyste śluby, w których ogłosił Matkę Boską Królową Polski i zapowiedział walkę z najazdem szwedzkim aż do zwycięstwa.
 6 kwietnia – potop szwedzki: zwycięstwo wojsk polskich w bitwie pod Kozienicami.
 7 kwietnia – potop szwedzki: wygrana wojsk polskich w bitwie pod Warką.
 3 maja – potop szwedzki: Szwedzi zdobyli zamek w Gołańczy i wymordowali jego załogę.
 7 maja – potop szwedzki: zwycięstwo Szwedów w bitwie pod Kłeckiem.
 1 czerwca – potop szwedzki: zwycięstwo Szwedów w bitwie pod Kcynią.
 26 czerwca – potop szwedzki: w Malborku zawarto traktat pomiędzy elektorem Brandenburgii Fryderykiem Wilhelmem I a królem Szwecji Karolem X Gustawem, na mocy którego elektor, w zamian za pomoc militarną, miał otrzymać 4 województwa, które połączyłyby Prusy Książęce z Branbenburgią.
 1 lipca – potop szwedzki: wojska litewskie oraz koronne i masy chłopskie odebrały Warszawę Szwedom.
 13 lipca – potop szwedzki: wygrana wojsk szwedzko-brandenburskich w bitwie pod Tykocinem.
 28-30 lipca – II wojna północna: bitwa pod Warszawą.
 23 sierpnia – położono kamień węgielny pod budowę protestanckiego kościoła Pokoju w Świdnicy.
 25 sierpnia – potop szwedzki: dywizja hetmana Stefana Czarnieckiego rozbiła 1500-osobowy oddział szwedzki w bitwie pod Łowiczem.
 28 sierpnia – potop szwedzki: zwycięstwo polskie w bitwie pod Lubrzem.
 8 października – bitwa pod Prostkami pomiędzy sprzymierzonymi wojskami Rzeczypospolitej i Tatarów pod dowództwem hetmana polnego litewskiego Wincentego Gosiewskiego a wojskami brandenbursko-szwedzkimi pod dowództwem generała Jerzego Fryderyka Waldecka z posiłkującą go jazdą Bogusława Radziwiłła.
 22 października – potop szwedzki: wygrana Szwedów w bitwie pod Filipowem.
 3 listopada – zawarto antyszwedzki sojusz Rosji z Polską w Niemieży zwany rozejmem w Niemieży.
 10 grudnia – Traktat w Radnot podpisany podczas II wojny północnej, zwany pierwszym rozbiorem Polski (nie doszedł do skutku).
 Jerzy Lubomirski rozpoczął oblężenie Krakowa.
 Odbyła się pierwsza udokumentowana piesza pielgrzymka z Łowicza na Jasną Górę.

Wydarzenia na świecie 

 17 stycznia – Brandenburgia i Szwecja podpisały rozejm w Królewcu.
 23 stycznia – francuski filozof Blaise Pascal opublikował pierwszą z 18 części swego dzieła Prowincjałki.
 24 stycznia – I wojna willmergska: armia katolicka pokonała protestantów w bitwie pod Villmergen (Szwajcaria).
 7 marca – podpisano traktat pokojowy kończący wojnę domową w Szwajcarii.
 17 marca – Francesco Cornaro został dożą Wenecji.
 2 maja – pożar zniszczył niemiecki Akwizgran.
 17 maja – Rosja wypowiedziała wojnę Szwecji.
 26 czerwca – VI wojna wenecko-turecka: zwycięstwo floty weneckiej w bitwie morskiej pod Hellespontem.
 20 listopada – II wojna północna: w Labawie (Polessk) zawarto porozumienie prusko-szwedzkie, dzięki któremu Prusy stały się niezależne od Polski.
 6 grudnia – w węgierskiej miejscowości Radnot zawarty został układ o rozbiorze Polski. Układ podpisany został z inicjatywy Karola Gustawa, a przystąpili do niego poza królem szwedzkim: Jerzy Rakoczy (książę siedmiogrodzki), Bohdan Chmielnicki oraz Bogusław Radziwiłł (po śmierci brata Janusza kontynuował politykę proszwedzką). Układ nie został nigdy zrealizowany w związku z przystąpieniem Austrii i Danii do wojny przeciwko Szwecji (traktat w Radnot).

Urodzili się 
 9 lutego – Róża Venerini, założycielka Zgromadzenia Pobożnych Nauczycielek, święta katolicka (zm. 1728)
 31 maja – Marin Marais, francuski muzyk i kompozytor (zm. 1728)
 5 czerwca – Joseph Pitton de Tournefort, botanik francuski (zm. 1708)
 20 lipca – Johann Bernhard Fischer von Erlach, austriacki architekt i rzeźbiarz (zm. 1723)
 26 lipca - Michał Bartłomiej Tarło, polski duchowny katolicki, biskup poznański (zm. 1715)
 8 listopada – Edmond Halley, astronom (zm. 1742)

 data dzienna nieznana: 
 Katarzyna Tekakwitha, Indianka, święta katolicka (zm. 1680)

Zmarli 
 21 marca – James Ussher, anglikański arcybiskup (ur. 1581)
 27 kwietnia – Gerrit van Honthorst, holenderski malarz i rysownik barokowy (ur. 1592)
 5 maja – Władysław Dominik Zasławski-Ostrogski, książę, regimentarz (ur. 1618)
 23 lipca – Mikołaj Henel, śląski regionalista, syndyk, biograf, kronikarz, historyk (ur. 1582)
 25 października – Francesco Quaresmi, Kustosz Ziemi Świętej, franciszkanin, palestynolog (ur. 1583)
 6 listopada – Jan IV Szczęśliwy, król Portugalii (ur. 1604)

 data dzienna nieznana: 
 Andrea dell'Aqua, architekt i budowniczy pochodzenia weneckiego, działający w XVII wieku w Polsce (ur. 1584)
 Michelangelo Rossi, włoski kompozytor, skrzypek i organista epoki baroku (ur. ok. 1601)

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 24 lutego
 Ostatki: 29 lutego
 Popielec: 1 marca
 Niedziela Palmowa: 9 kwietnia
 Wielki Czwartek: 13 kwietnia
 Wielki Piątek: 14 kwietnia
 Wielka Sobota: 15 kwietnia
 Wielkanoc: 16 kwietnia
 Poniedziałek Wielkanocny: 17 kwietnia
 Wniebowstąpienie Pańskie: 25 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 4 czerwca
 Boże Ciało: 15 czerwca

Przypisy 

1656