Lombardia

Lombardia – kraina historyczna i region administracyjny w północnych Włoszech, między Szwajcarią na północy a rzekami: Pad na południu, Ticino na zachodzie, Mincio na wschodzie. Jej nazwa pochodzi od germańskiego plemienia Longobardów, którzy w VI wieku podbili północne Włochy i założyli swoje królestwo z ośrodkiem w lombardzkim mieście Pawia – początkowo słowo „Lombardia” oznaczało wszystkie części Italii pod panowaniem Longobardów, następnie znaczenie słowa zostało zawężone do obszarów wokół ich stolicy (zob. Romania). Od północy graniczy ze Szwajcarią, od wschodu z regionami Trydent-Górna Adyga i Wenecja Euganejska, od południa z Emilią-Romanią, a od zachodu z Piemontem.

Informacje ogólne 

 stolica: Mediolan
 powierzchnia: 23 862 km²
 liczba mieszkańców: 9,46 mln
 gęstość zaludnienia: 388 mieszk./km²
 prezydent: Attilio Fontana
 ważniejsze miasta: Bergamo, Brescia, Como, Cremona, Pawia, Varese
 najwyższy szczyt: Bernina (4049 m) w Alpach Lombardzkich

Południową część Lombardii zajmuje Nizina Padańska, a północną Alpy. Główne rzeki: Pad i Adda. Na przedgórzu Alp występują jeziora polodowcowe, największe to Maggiore, Como, Garda, Iseo i Lugano.

Lombardia jest najbogatszym i najlepiej rozwiniętym gospodarczo regionem Włoch. Wydobywa się gaz ziemny. Występuje przemysł hutniczy, maszynowy, chemiczny (Montecatini), włókienniczy, elektrotechniczny, środków transportu (Alfa Romeo, FIAT i inne), cementowy, odzieżowy, spożywczy, skórzany.

W regionie występuje intensywne rolnictwo: uprawa pszenicy, kukurydzy, ryżu, warzyw, drzew owocowych. Hoduje się bydło i trzodę chlewną.

Wielki ośrodek turystyczny i kultury (La Scala i Katedra w Mediolanie, zabytki Bergamo, Brescii), liczne ośrodki narciarskie w Alpach.

W skład regionu wchodzi 12 prowincji: prowincja Brescia, prowincja Bergamo, prowincja Como, prowincja Cremona, prowincja Lecco, prowincja Lodi, prowincja Mantua, prowincja Mediolan (zlikwidowana w grudniu 2014), prowincja Pawia, prowincja Sondrio, prowincja Varese i od 2009 Prowincja Monza i Brianza.

Historia 
W czasach rzymskich obszary Lombardii znajdowały się w prowincji Galia Przedalpejska (Gallia Cisalpina). We wczesnym średniowieczu nazwa Lombardia odnosiła się do wszystkich posiadłości Longobardów w Italii (w odróżnieniu od posiadłości bizantyjskich zwanych Romanią). Od VII w. – jedynie do jej północnej części, będącej trzonem państwa Longobardów (stolica w Pawii). Od 774 w państwie Franków. Od IX w. główna posiadłość Lotara, wnuka Karola Wielkiego. Po śmierci Lotara Lombardia stała się terenem rozgrywek drobnych władców włoskich o koronę cesarską – gdy korona cesarska przeszła do Państwa Wschodniofrankijskiego (zob. Otton I) Lombardia jak większość północnych Włoch stała się zależna od cesarskich dynastii Niemieckich. Przez całe średniowiecze toczyły z nimi walki (zob. Liga Lombardzka) – miasta lombardzkie były wolnymi republikami, pod koniec średniowiecza i w XVI wieku księstwem pod władzą Sforzów i Viscontich. W XVI w. Lombardia stała się terenem rywalizacji Francji i Habsburgów, którym ostatecznie przypadła (wpierw gałęzi hiszpańskiej, następnie austriackiej). Pod koniec XVIII wieku została zdobyta przez Napoleona kolejno w składzie Republiki Transpadańskiej, Republiki Cisalpińskiej, Republiki Włoskiej i Królestwa Włoch. Kongres wiedeński zwrócił ją Austrii, w której wraz z Veneto tworzyła Królestwo Lombardzko-Weneckie.

Gospodarka 
Lombardia jest jednym z najbogatszych regionów Europy i świata. Dochód na głowę mieszkańca wynosi w Lombardii 142% średniej unijnej. Lombardia wytwarza jedną czwartą PKB Włoch, chociaż mieszka tam około jedna szósta ludności kraju.

Prezydenci Lombardii 
 1970–1974: Piero Bassetti (DC)
 1974–1979: Cesare Golfari (DC)
 1979–1987: Giuseppe Guzzetti (DC)
 1987–1989: Bruno Tabacci (DC)
 1989–1992: Giuseppe Giovenzana (DC)
 1992–1994: Fiorella Ghilardotti (PDS)
 1994–1995: Paolo Arrigoni (LN)
 1995–2013: Roberto Formigoni (FI/PdL)
 2013–2018: Roberto Maroni (LN)
 2018–2023: Attilio Fontana (LN)

Potrawy kuchni lombardzkiej 
 Risotto alla milanese
 Cotoletta alla milanese
 Ossobuco
 Cassoeula
 Panettone
 Missoltini
 Polenta
 Torrone
 Bresaola
 Rane fritte
 Lumache in guazzetto
 Polenta taragna
 Pizzoccheri
 Sciat
 Gorgonzola
 Granone lodigiano
 Brasato
 Tapelucco
 Involtini di verza
 Trippa alla milanese
 Risotto alla vogherese
 Rostisciada
 Ravioli di brasato
 Pesce d’acqua dolce in carpione
 Olio d’oliva del Garda

Wina lombardzkie 
 Inferno
 Sassella
 Sfursat
 Franciacorta Brut
 Franciacorta rosso
 Lugana
 Bonarda dell’Oltrepò
 Barbera dell’Oltrepò
 Moscato dell’Oltrepò
 San Colombano

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 Regione Lombardia – strona oficjalna
 

 
Regiony Włoch