alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Behoudswet

Een behoudswet is een natuurwet die stelt dat een bepaalde eigenschap (bijvoorbeeld massa, energie, impuls, etc.) van een systeem constant blijft als externe factoren geen rol spelen. De behoudswetten worden vaak gebruikt om allerlei problemen in de natuurwetenschappen gemakkelijk op te lossen zonder in detail te hoeven treden, bijvoorbeeld in de klassieke mechanica maar ook in de elektrodynamica, scheikunde, sterrenkunde en de fysiologie.

Stelling van Noether
Een behoudswet is volgens de stelling van Noether het gevolg van een symmetrie. Behoud van impuls is het gevolg van translatiesymmetrie. Behoud van energie is het gevolg van symmetrie onder tijdverschuiving. En behoud van impulsmoment is het gevolg van rotatiesymmetrie. De perkenwet van Kepler, dat wil zeggen behoud van impulsmoment, wordt veroorzaakt door het feit dat de aantrekkende kracht van de zon alleen van de afstand afhankelijk is, dat wil zeggen er is bolsymmetrie. In de kwantummechanica is dit te zien aan de operatoren: impuls en energie zijn partiële afgeleiden naar positie, respectievelijk tijd.

Voorbeelden van behoudswetten
 Wet van behoud van energie, ook wel Eerste wet van de thermodynamica
 Wet van behoud van impuls (gerelateerd aan de derde wet van Newton)
 Wet van behoud van impulsmoment
 Wet van behoud van massa
 Wet van behoud van lading

 De kernfysica kent nog enkele andere behoudswetten, die we als vuistregels kunnen zien om de mogelijkheid of onmogelijkheid van bepaalde reacties te verklaren, zoals de
 wet van behoud van leptongetal
 wet van behoud van baryongetal
 wet van behoud van kleurlading
 wet van behoud van zwakke isospin
 CPT-symmetrie

Massa-energierelatie
In de moderne, relativistische en kwantummechanische natuurkunde zijn deze behoudswetten aangepast. Zo laat de beroemde formule van Einstein zien dat massa en energie met elkaar in verband staan via de massa-energierelatie:

Er geldt daarom in de relativistische mechanica geen behoud van massa meer. Energiebehoud geldt nog wel, als massa ook als vorm van energie wordt gezien. In de kwantummechanica worden massa en energie beide in eV uitgedrukt, wat eigenlijk een eenheid van energie is.

Wetenswaardigheid
Schertsend wordt wel gesproken van de wet van behoud van ellende.

Zie ook 
 Continuïteitsvergelijking

Externe link
 Light and Matter door Benjamin Crowell

Behoud
HACCP

HACCP, de afkorting voor Hazard Analysis and Critical Control Points, is een risico-inventarisatie voor voedingsmiddelen. De Nederlandse vertaling is gevarenanalyse en kritieke beheerspunten. De afkorting wordt als zodanig uitgesproken: "ha-a-sé-sé-pé", of op Engelse wijze als letterwoord: .

Bedrijven die zich bezighouden met de bereiding, verwerking, behandeling, verpakking, vervoer en distributie van levensmiddelen dienen hierdoor alle aspecten van het voortbrengingsproces te identificeren en op gevaren te analyseren. Dit beheersproces, uitgaande van de Europese Unie, moet ervoor zorgen dat het productieproces van alle voedingsmiddelen gepaard gaat met zo weinig mogelijk risico op besmetting. Hieruit voortvloeiend is bijvoorbeeld het voortdurend bewaken en registreren van koel- en vriescellen een verplichting geworden. Hier wordt door de overheid op gecontroleerd; in België door het FAVV en in Nederland door de NVWA.

HACCP heeft zijn oorsprong in de Amerikaanse ruimtevaart. Omdat het daar niet mogelijk is om bedorven voedselpartijen terug te sturen naar de fabriek en te vervangen door betere producten, werd het mislukken van een kostbare missie door voedselvergiftiging als een onacceptabel risico gezien.

HACCP is geen tastbare handleiding met voorschriften, maar een systeem dat op zeven principes gebaseerd is. Bedrijven moeten dit systeem toespitsen op hun eigen situatie. Ze geven daarbij zelf aan waar en in welke fase van de productie- en/of distributieprocessen er gevaren voor de gezondheid van de consumenten zouden kunnen ontstaan. Ook leggen zij vast welke maatregelen er genomen worden om bedreiging van de gezondheid van de consument te voorkomen, welke controles uitgevoerd worden en wat de resultaten zijn.

Kortom: HACCP is een preventief systeem dat door bedrijven zelf moet worden uitgevoerd. Door de gezondheidsrisico's in bereidings- en behandelingsprocessen op te sporen en deze vervolgens beheersbaar te maken, wordt de veiligheid van het product verhoogd.

De zeven basisprincipes van een HACCP-systeem zijn:
 Inventariseer alle potentiële gevaren.
 Stel de kritische beheerspunten (CCP's) vast – de punten in het proces waar het risico kan worden voorkomen of beperkt.
 Geef per CCP de kritieke grenzen aan.
 Stel vast hoe de CCP's bewaakt ofwel "gemonitord" worden.
 Leg per CCP de correctieve acties vast die moeten leiden tot herstel van de veiligheid.
 Pas verificatie toe – een periodieke check om na te gaan of de HACCP-aanpak goed werkt.
 Houd documentatie en registraties bij – leg vast wat je hebt aangepast en hoe.
Deze beginselen zijn ook vastgelegd door de Wereldgezondheidsorganisatie in de Codex Alimentarius.

Externe link 
 HACCP Checklist

Voedselveiligheid
Streekproduct

Streekproducten zijn voedingsmiddelen die met een specifieke naam in een bepaalde streek gemaakt worden.

Bescherming

Europa 
De Europese Unie hanteert drie labels voor wettelijk beschermde streekproducten:
Beschermde geografische aanduiding
Beschermde oorsprongsbenaming
Gegarandeerde traditionele specialiteit

De labels zijn voor producten die alleen in een bepaalde streek en volgens een bepaald proces zijn gemaakt. Er zijn zo'n 600 wettelijk beschermde streekproducten in de EU, waaronder de jenever. Andere producten zoals de Friese Beerenburg en ook Goudse kaas zijn niet beschermd. Deze producten hebben bijvoorbeeld qua receptuur onvoldoende onderscheidend vermogen of worden in meerdere regio's of in een te groot gebied geproduceerd.

Nederland 
 Erkend Streekproduct
Dit is een label van de landelijke keurmerkorganisatie Streekeigen Producten Nederland (SPN). Het staat voor producten met "een gegarandeerde herkomst en verantwoorde productiewijze, en met toegevoegde waarde voor de kwaliteit van het landschap". Het ministerie van economische zaken heeft SPN erkend als vertegenwoordiger van de sector van streekproducten in Nederland.

België 
streekproduct.be

Andere 
 Frankrijk - Appellation d'Origine Contrôlée

Voorbeelden

Deze lijst van voorbeelden van streekproducten zijn niet noodzakelijk beschermde streekproducten en kunnen dus buiten de aangehaalde regio zijn geproduceerd.
 
 België: abdijbier, Antwerpse handjes, Bolleke, kletskoppen en Brugse mokken, Dendermondse paardenworsten, Elixir d'Anvers, Filet d'Anvers, Gentse mokken, oude geuze, hennepot, Knapkoek, Kortrijkse peperbollen, Liers vlaaike, Lokerse paardenworst, mattentaart, koekelaring, mostaard Wostyn, mosterd van Tierenteyn, Vlaams-Brabantse tafeldruif.
 Duitsland: Spreewald-augurken
 Engeland: Whitstable-oesters
 Frankrijk:
Producten met het label Appellation d'Origine Contrôlée: champagne, cognac
 Griekenland: Kalamáta-olijven, Fetakaas
 Italië: gorgonzola
 Nederland: Beerenburg, droge worst, hardbrood, Limburgse vlaai, Noord-Hollandse kaas

Externe links
Database van erkende streekproducten door de Europese Commissie 
Streekproduct.be (van de VLAM)
erkendstreekproduct.nl

Voedselterminologie
  Streekproduct
Lijst van E-nummers

Dit is een lijst van E-nummers. Een E-nummer is een code voor een stof die binnen de Europese Unie toegelaten is als voedingsadditief voor menselijke consumptie zijn bedoeld. In deze lijst staan ook additieven die inmiddels niet meer zijn toegestaan. De wettelijk vastgelegde maximaal te gebruiken hoeveelheden worden in deze lijst niet genoemd.

Indeling 
De E-nummers zijn naar toepassing ingedeeld:

E100-181 Kleurstoffen 
Kleurstoffen worden gebruikt om een product kleur te geven of de bestaande kleur te versterken.

E200-252 Conserveermiddelen 
Conserveer- of bewaarmiddelen verlengen de houdbaarheid van een voedingsmiddel. Zij remmen namelijk de groei van bacteriën, schimmels en gisten.

E260-297 Voedingszuren 
zie ook  E322-392 Voedingszuren 
 
Voedingszuren verlagen de zuurgraad, de pH van een product, versterken in sommige gevallen de werking van antioxidanten en conserveermiddelen en kunnen soms kleurbehoudend werken.

E300-321 Antioxidanten 
Antioxidanten vergroten de houdbaarheid van een product door aantasting door zuurstof tegen te gaan. Die veranderingen omvatten onder andere kleurveranderingen en het ranzig worden van vetten.

E322-392 Voedingszuren 
zie ook  E260-297 Voedingszuren

E400-495 Geleermiddelen, emulgatoren, stabilisatoren en verdikkingsmiddelen 
Emulgatoren, stabilisatoren, verdikkings- en geleermiddelen worden toegevoegd om de textuur van een product te verbeteren. Emulgatoren maken het bijvoorbeeld mogelijk twee niet-mengbare producten zoals water en olie te mengen wat nodig is om onder meer sauzen te kunnen bereiden. Stabilisatoren zorgen er dan weer voor dat die menging van twee niet-mengbare stoffen gehandhaafd blijft.

E500-586 Zuurteregelaars, antiklontermiddelen en rijsmiddelen 
Buffers of zuurteregelaars zorgen ervoor dat de zuurgraad, of pH niet te hoog wordt, antiklontermiddelen voorkomen klonteren en rijsmiddel laat brood sneller rijzen.

E620-650 Smaakversterkers 
Smaakversterkers versterken de natuurlijke smaak van een product.

E900-915 Glansmiddelen en anti-schuimmiddelen

E920-928 Meelverbeteraars 
Meelverbeteraars worden aan meel of deeg toegevoegd om de bakeigenschappen te verbeteren of het meel witter te maken.

E938-949 Verpakkingsgassen en drijfgassen 
Verpakkingsgassen verlengen de houdbaarheid van een product door de gassamenstelling te veranderen. Op het etiket staat dan vermeld 'verpakt onder beschermende atmosfeer'. Daarnaast is er drijfgas.

E950-969 en 420-421 Zoetstoffen 
Zoetstoffen geven een product een zoete smaak zonder de verbrandingswaarde sterk te verhogen. Zij worden vooral gebruikt in light-producten en kauwgum.

E999-1300 Diverse hulpstoffen

E1400-E1500 Gemodificeerde zetmelen

E1500-1525 Kunstmatige smaakstoffen en oplosmiddelen voor aroma's 

E-nummers
Lijsten van voedsel
Scheikundelijsten
Ambachtelijk

Men noemt een product ambachtelijk of artisanaal als het op de originele of traditionele manier gemaakt wordt.

Bij ambachtelijke producten is elk exemplaar uniek doordat de ambachtsman individuele aandacht schenkt aan het materiaal. Ambachtelijke producten zijn veel duurder dan industriële producten omdat er niet of nauwelijks schaalvoordeel kan worden behaald.

Kenmerken van ambachtelijke productie zijn:
 er is geen of een beperkte arbeidsdeling
 de mechanisatiegraad is beperkt

Ambachtelijk staat vaak tegenover procesmatig. Persoonlijke vakbekwaamheid en ervaring zijn doorslaggevend om tegemoet te komen aan de specificatie van de klant. 

Omdat de term niet beschermd is wordt er in de reclame op grote schaal misbruik van gemaakt.

Zie ook 
 Ambachtseconomie

Industrie
Arbeid
Industrieel product

Een industrieel product is een product, dat met behulp van machines wordt vervaardigd. Sinds nog maar 2 eeuwen worden producten met machines gemaakt.

Als men een product zonder machines maakt noemt men het vaak een ambachtelijk of artisanaal product.

Industrie
Bakkerijhulpmiddelen

Onderstaande lijst bevat een overzicht van alle niet-machinale bakkerijhulpmiddelen. Veel van deze middelen bestaan uit hout, hoewel de HACCP-normen een voorkeur geven om deze te vervangen door plastic. Zie ook de pagina bakkerijmachines.

 Corn (of korn): Dit wordt gebruikt om potten uit te schrapen. Dit is van plastic gemaakt, variërend van grootte. Meestal heeft het de vorm van een halve maan maar dit kan ook rechthoekig zijn.
 Klopper: Wordt gebruikt om lucht onder een substantie te kloppen. Een moderne versie hiervan zijn metalen stokjes met onderaan bolletjes. Er bestaat ook een elektrische variant.
 Maatbeker: Gebruikt om vloeistoffen af te meten. De metalen versie is door de HACCP-normen reeds een lange tijd uit de handel en vervangen door de plastic versie. De aluminium maatbeker is echter wel toegelaten maar deze zijn minder populair omdat ze niet doorzichtig zijn zoals de plastic versie. (werkt handiger).
 Ovenstok: Heeft het uitzicht van een grote spatel. Wordt gebruikt om handmatig brood uit de oven te halen. Dit gebruiksvoorwerp is een twijfelgeval voor de HACCP-normen omdat hout tegenover plastic en metaal een slechte warmtegeleider is.
 Pottenlikker: Dit is een spatel uit zacht plastic waarvan de brede, afgeronde kant de vorm aanneemt van de pot. Wordt net zoals de spatel gebruikt om te mengen.
 Zaagmes: Mes met kleine tanden, vooral gebruikt om biscuits en ander luchtig gebak te snijden. 
 Spatel: Houten steel met afgeronde kant om ingrediënten te mengen.
 Spuitmond: zie ook spuitzak. Dit dient om de substantie die in de spuitzak steekt een mooie vorm te geven. Er bestaan tal van vormen: gekartelde, gladde, gespleten, enz.
 Spuitzak: een piramidevormige zak waar men op het uiteinde een spuitmond steekt. Door HACCP-normen zullen de nu nog vaak gebruikte stoffen zakken vervangen worden door de plastic variant.
 Weegschaal: Toestel om af te wegen, moet jaarlijks geijkt worden, dit is een controle om te zien of het toestel nog juist afweegt. Er bestaat hier reeds een elektronische variant van.

Gereedschap
Bakkerij
BEL 20

De BEL 20 is de leidende aandelenindex voor Euronext Brussel.

Samenstelling
De aandelenindex bestaat uit maximaal 20 aandelen die gekozen worden door de marktautoriteiten van Euronext, op basis van een aantal criteria. Eerst en vooral dienen ze een voldoende hoge totale marktkapitalisatie te bezitten. Daarna worden de aandelen gerangschikt volgens hun vrije marktkapitalisatie. Bij de weging wordt een bedrijf afgekapt op een maximale bijdrage van 12% aan de BEL 20. Vervolgens worden naast de marktkapitalisatie ook nog andere criteria zoals de liquiditeit en de verhandelbaarheid in aanmerking genomen.

Opgemerkt moet worden dat het aantal componenten van de index (20) lager is dan de algemeen aanvaarde minimale steekproefomvang van 30 die vereist is om statistische significantie te bereiken.

De BEL 20 is van start gegaan op 18 maart 1991, maar de berekening van de index vindt plaats sinds 30 december 1990.

De index wordt jaarlijks in maart aangepast, en er dient steeds een reservelijst (van 2 bedrijven) voorradig te zijn, om op elk moment een aandeel - dat bijvoorbeeld door een overname van de beurs verdwijnt - te kunnen vervangen. Verder kan de index op kwartaalbasis worden gewijzigd. De veranderingen gaan altijd in op de derde vrijdag van maart, juni, september en december.

Bedrijven in index
Per 31 december 2019 had de banksector het grootste aandeel in de index, ruim 20%. De belangrijke banken in de index zijn KBC en ING Groep die ook allebei tot de top drie van grootste aandelen in de index behoren. De gezondheidszorg is met zo'n 17% de tweede sector gevolgd door de chemie met zo'n 12%.

Nyrstar viel in 2013 weg uit de BEL 20. In maart 2014 nam bpost de plaats in van biotechbedrijf ThromboGenics dat slechts een jaar in de index stond. Vanaf 20 maart 2017 moesten Ahold Delhaize en Elia plaats ruimen voor Aperam en Sofina. In 2019 werd bpost weer vervangen door Barco, een technologiebedrijf gespecialiseerd in visualisatie- en samenwerkingsoplossingen. Warehouses De Pauw verving in dat jaar Engie, dat niet voldoende Belgisch personeel had. Vanaf de zomer 2018 bepaalt het indexreglement dat minstens 15% van het personeel in België werkzaam moet zijn wil er plaats zijn in de index.

Vanaf maart 2023 bestaat de index uit de volgende bedrijven:

Koersverloop

Zie ook
AEX
Euronext 100
Marktkapitalisatiegewogen index

Beursindex
Econoom

Een econoom of econome (ook wel economist(e)) is iemand die zich bezighoudt met de wetenschap der economie of deze toepast.

Economen en econometristen zijn op allerlei terreinen werkzaam. In de eerste plaats zijn verschillende economen werkzaam in het onderwijs en onderzoek. Anderen zijn werkzaam bij de overheden (ministeries; gemeenten en provincies). Veel economen zijn ook actief in het adviesvak. Ten slotte zijn er ook economen werkzaam in bedrijven. 

Economen verdiepen zich in schaarste. Vaak houden ze zich bezig met het analyseren van financiële stromen.

Opleiding

België 
In Vlaanderen bestaat een universitaire opleiding in de economie aan alle universiteiten. Er wordt onderscheid gemaakt tussen vier hoofdopties:
 Economische Wetenschappen (EW, theoretische benadering)
 Toegepaste Economische Wetenschappen (TEW) 
 Handelswetenschappen
 Handelsingenieur

Deze worden nog verder onderverdeeld in tientallen afstudeerrichtingen, waaronder accountancy, transporteconomie, verzekeringswezen, marketing, internationale betrekkingen, algemeen beleid, beleidsinformatica of econometrie, publieke economie en personeelsbeleid.

De vier bovengenoemde opleidingen verschillen van eenjarige opleidingen als 'beleidseconomie' (KU Leuven), 'algemene economie' (Universiteit Gent) of Internationale Bedrijfseconomie en Bedrijfsbeleid (MIBEB; KU Leuven in Brussel; vroeger HUB) in die zin dat EW, TEW, Handelswetenschappen en Handelsingenieur een stevigere dosis wiskunde en statistiek op het programma hebben. Daarenboven betekent een opleiding van 4 of 5 jaar een diepgaandere beheersing van de leerstof dan het geval is bij laatstgenoemde eenjarige manama-opleidingen.
Aan de KU Leuven in Brussel (Katholieke Universiteit Leuven campus Brussel) is het mogelijk handelswetenschappen te volgen in het Engels (Business Administration) en als avondprogramma.

Nederland 
Economie kan in Nederland aan verschillende universiteiten op economische faculteiten worden gestudeerd. In Amsterdam (Universiteit van Amsterdam en Vrije Universiteit), Groningen, Maastricht, Nijmegen, Rotterdam, Utrecht, Wageningen en Tilburg worden economen opgeleid. De verschillende universiteiten hebben een eigen aanpak. Rotterdam heeft de meest bekende economische faculteit. Ook heeft Rotterdam een winnaar van de Prijs van de Zweedse Rijksbank voor economie (ook wel de Nobelprijs voor economie genoemd): Jan Tinbergen.

Zie ook 
 Prijs van de Zweedse Rijksbank voor economie
 Bedrijfseconoom
 Hoofdeconoom
697

Het jaar 697 is het 97e jaar in de 7e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 De Arabieren veroveren Carthago, het laatste Byzantijnse bolwerk in Noord-Afrika. Keizer Leontios II stuurt een vloot en weet de handelsstad opnieuw te heroveren. Hiermee wordt het Byzantijnse gezag tijdelijk hersteld.

Brittannië 
 Het Pictische koninkrijk Cait (huidige Caithness) in het noorden van Schotland houdt op te bestaan als een onafhankelijke staat.

Europa 
 Paolo Lucio Anafesto wordt door het patriarchaat Grado gekozen tot eerste doge van Venetië. Hij krijgt de taak om de stad te beschermen tegen de Longobarden en de Slaven die de lagune van Venetië bedreigen.
 Drogo van Champagne wordt na het overlijden van Nordebert benoemd tot hertog van Bourgondië.

Azië 
 Keizerin Jitō treedt af ten gunste van de 14-jarige Monmu (kleinzoon van keizer Tenmu). Hij volgt haar op als de 42e keizer van Japan.

Geboren 
 Milo van Trier, Frankisch bisschop (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 Chlodulf, bisschop van Metz (of 696)
 Hugobert, Frankisch edelman (waarschijnlijke datum)
 Nordebert, hofmeier van Neustrië

000
698

Het jaar 698 is het 98e jaar in de 7e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 Keizer Leontios II wordt in Constantinopel afgezet en naar een klooster verbannen. Tiberios II komt aan de macht en wordt keizer van het Byzantijnse Rijk.
 Het Exarchaat van Afrika wordt door de Arabieren veroverd. Carthago wordt definitief ingenomen en het Byzantijnse territorium gereduceerd tot een fractie.

Azië 
 Keizerin Wu Zetian begint in het Chinese Rijk met een christenvervolging, die een zware slag toebrengt aan de Nestoriaanse Kerk. (waarschijnlijke datum)
 Het koninkrijk Xhieng Khuang in Laos wordt gesticht. (waarschijnlijke datum)

Religie 
 Willibrord, Engelse monnik uit Northumbria, sticht de abdij van Echternach (huidige Luxemburg).

Geboren

Overleden 
 Bertuinus, Angelsaksisch abt (waarschijnlijke datum)

000
Syntaxis

Syntaxis betekent "ordening" en wordt in de volgende contexten gebruikt:

 In de grammatica, zie Syntaxis (taalkunde)
 In de informatica:
waarmee de structuur en de volgorde van programmaregels gedefinieerd worden, zie syntaxis (informatica)
het werken met een parser; zie syntaxisboom
de tekstverwerking; zie syntaxiskleuring
de onafhankelijke representatie van data; zie abstracte syntaxis
 In de logica, waarmee regels van de logische taal gedefinieerd worden, zie syntaxis (logica)
 Syntax (groep) is een muziekproject van Mike Tournier en Jan Burton
842

Het jaar 842 is het 42e jaar in de 9e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 20 januari - Keizer Theophilos overlijdt in Constantinopel aan dysenterie na een regeerperiode van 12 jaar. Hij wordt opgevolgd door zijn 2-jarige zoon Michaël III, vanwege zijn jonge leeftijd, treedt zijn moeder Theodora II op als regentes en medekeizerin van het Byzantijnse Rijk.

Europa 
 14 februari - Eed van Straatsburg: Koning Lodewijk de Duitser en Karel de Kale sluiten in Straatsburg (huidige Elzas) een alliantie (opgetekend in het vernaculair) tegen hun (half)broer Lotharius I. Zij zweren ten overstaan van hun verenigde legers een eed om elkaar te steunen.
 Koning Alfons II van Asturië (huidige Spanje) overlijdt na een regeerperiode van 50 jaar. Tijdens zijn bewind voert hij succesvolle campagnes tegen het Emiraat Córdoba en sluit een vredesverdrag met Karel de Grote. Hij is nooit gehuwd en wordt opgevolgd door Ramiro I.
 13 december - Karel de Kale treedt in Quierzy (huidige Hauts-de-France) in het huwelijk met de 12-jarige Ermentrudis, dochter van graaf Odo van Orléans.
 De Frankische havenstad Quentovic wordt door Vikingen verwoest.

Arabië 
 5 januari - Kalief Al-Mu'tasim overlijdt in Samarra na een regeerperiode van 8 jaar. Hij wordt opgevolgd door zijn zoon Al-Wathiq als heerser van het kalifaat van de Abbasiden.

Religie 
 Eerste schriftelijke vermeldingen van Balzers en Eschen (huidige Liechtenstein).

Geboren 
 Pietro I Candiano, doge van Venetië (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 5 januari - Al-Mu'tasim, Arabisch kalief
 20 januari - Theophilos, keizer van het Byzantijnse Rijk
 15 juli - Saga (56), keizer van Japan
 Alfons II (83), koning van Asturië (Spanje)
 Langdarma, koning van Tibet (waarschijnlijke datum)

000
1391

Het jaar 1391 is het 91e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
 18 juni - Slag aan de Kondurcha: Timoer Lenk boekt een grote overwinning op Tochtamysj.
 juni - Een extreem bloedige pogrom in Sevilla begint jodenvervolgingen in geheel Spanje.
 10 juli - Eedaflegging van Castronovo op Sicilië. De adel richtte zich tegen het huwelijk van koningin Maria van Sicilië met Martinus I.
 De Universiteit van Ferrara wordt gesticht.

Opvolging 
 Armagnac - Jan III opgevolgd door zijn broer Bernard VII
 Bosnië - Tvrtko I opgevolgd door Dabiša
 Byzantium - Johannes V Palaiologos opgevolgd door zijn zoon Manuel II Palaiologos
 patriarch van Constantinopel - Macarius opgevolgd door Antonius IV
 Duitse Orde - Koenraad IV van Wallenrode als opvolger van Koenraad III Zöllner van Rothstein
 Foix en Béarn - Gaston III opgevolgd door Matheus
 Granada - Mohammed V opgevolgd door Yusuf II
 Habsburg - Willem I van Stiermarken opgevolgd door Leopold IV
 Malta - Manfredo III Chiaramonte opgevolgd door Elizabetta Peralta Chiaramonte
 Mark - Adolf III van der Mark opgevolgd door zijn zoon Diederik X van Kleef
 Namen - Willem I opgevolgd door zijn zoon Willem II
 Savoye - Adameus VII opgevolgd door zijn zoon Amadeus VIII

Afbeeldingen

Geboren 
 31 oktober - Eduard, koning van Portugal (1433-1438)
 Gendün Drub, Tibetaans geestelijk leider, eerste dalai lama
 Cyriacus van Ancona, Italiaans archeoloog (jaartal bij benadering)

Overleden 
 16 februari - Johannes V Palaiologos (59), keizer van Byzantium (1341-1391)
 10 maart - Tvrtko I (~52), ban en koning van Bosnië (1353/1377-1391)
 25 juli - Jan III van Armagnac (~32), Frans edelman
 1 augustus - Gaston III van Foix-Béarn, Frans edelman
 7 september - Adolf III van der Mark (~60), bisschop van Münster, aartsbisschop van Keulen en graaf van Mark
 1 november - Amadeus VII (31), graaf van Savoye
 Rudolf VII van Baden, markgraaf van Baden-Baden
 Waldemar III van Anhalt, Duits edelman
 Willem I (~67), markgraaf van Namen (1337-1391)

Jaar
1390

Het jaar 1390 is het 90e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
 Timoer Lenk trekt met een groot leger op tegen Tochtamysj en overwintert in Tasjkent.
 Johanna van Brabant benoemt onder invloed van dier echtgenoot Filips de Stoute haar nicht Margaretha van Male tot erfgenaam.
 De Burcht Philippstein wordt gebouwd door Filips I van Nassau-Weilburg.
 De Burcht Wallrabenstein wordt gebouwd door Walram IV van Nassau-Wiesbaden-Idstein.
 In Utrecht worden de Nieuwegracht, Kromme Nieuwegracht en Plompetorengracht gegraven. (jaartal bij benadering)
 In Haarlem wordt een beugelbaan gebouwd.
 1390 was een Heilig Jaar.

Opvolging 
 Byzantium - Johannes V Palaiologos opgevolgd door zijn kleinzoon Johannes VII Palaiologos, op zijn beurt opgevolgd door Johannes V
 Castilië - Johan I opgevolgd door zijn zoon Hendrik III
 patriarch van Constantinopel - Antonius IV opgevolgd door Macarius
 Lotharingen - Jan I opgevolgd door zijn zoon Karel II
 Mainz - Adolf van Nassau-Wiesbaden-Idstein opgevolgd door Koenraad II van Weinsberg
 Mamelukken (Egypte) - as-Salih Hajji opgevolgd door Barquq
 metropoliet van Moskou - Cyprianus II als opvolger van Dionysius I
 Palts - Ruprecht I opgevolgd door zijn neef Ruprecht II
 Nassau-Sonnenberg - Rupert opgevolgd door zijn echtgenote Anna van Nassau-Hadamar
 Schotland - Robert II opgevolgd door zijn zoon Robert III
 Trebizonde - Alexios III Megas Komnenos opgevolgd door zijn zoon Manuel III Megas Komnenos

Afbeeldingen

Geboren 
 3 oktober - Humphrey van Gloucester, Engels prins
 november - Elisabeth van Görlitz, hertogin-bij-verpanding van Luxemburg (1411-1443)
 Andreas van Toulongeon, Bourgondisch ridder
 Étienne de Vignolles (La Hire), Frans legerleider
 Fadrique Enríquez, admiraal van Castilië
 Gillis Joos, Brabants architect
 Hendrik III van Wisch, Gelders edelman
 Margaretha van Savoye (1390-1464), Italiaans edelvrouw
 George I van Anhalt, Duits edelman (jaartal bij benadering)
 Hendrik X Rumpold, hertog van Glogau en Sagan (jaartal bij benadering)
 Jan van Eyck, Vlaams schilder (jaartal bij benadering)
 Jean Poton de Xaintrailles, Frans militair (jaartal bij benadering)
 John Dunstaple, Engels componist (jaartal bij benadering)
 Willem Nagel, Hollands rebellenleider (jaartal bij benadering)

Overleden 
 6 februari - Adolf van Nassau-Wiesbaden-Idstein, aartsbisschop-keurvorst van Mainz
 19 april - Robert II (74), koning van Schotland (1371-1390)
 8 juli - Albert van Rickmersdorf (~70), Duits filosoof
 17 augustus - Guy de Bryan, Engels legerleider
 4 september - Rupert, graaf van Nassau-Sonnenberg
 23 september - Jan I (44), hertog van Lotharingen (1346-1390)
 9 oktober - Johan I, koning van Castilië (1379-1390) (val van paard)
 ibn Abbad al-Rundi (~57), Andalusisch-Marokkaans theoloog
 Adolf VII van Schaumburg, Duits edelman
 Alexios III Megas Komnenos, keizer van Trebizonde (1349-1390)
 Engelbrekt Engelbrektsson, Zweeds rebel en staatsman
 Everhard van Nassau, Nederlands geestelijke
 Reinoud I van Brederode (~54), Nederlands edelman
 Wenemar van Cuijk, Brabants edelman
 Hafez, Perzisch dichter en mysticus (jaartal bij benadering)

Jaar
1394

Het jaar 1394 is het 94e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
januari
 22 - De Sint-Vincentiusvloed doet de Vlaamse duinenrij doorbreken en het dorp Testerep wordt overspoeld. 

april
 5 - Albrecht van Beieren, graaf van Holland, hertrouwt met Margaretha van Kleef.

september
 13 - De joden worden uit Frankrijk verdreven.

zonder datum
 De Victualiënbroeders veroveren Malmö en Gotland.
 De Ottomanen veroveren Thessalië.
 De Ottomanen onder Bayezid I slaan het beleg op voor Constantinopel.
 Begin van de bouw van Seoel, de nieuwe hoofdstad van Korea.
 Begin van de bouw van de Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw-ten-Hemelopneming in Zwolle.
 Begin van de bouw van het kasteel van Kortrijk.
 oudst bekende vermelding: De Haal, Djept, Heuvel

Opvolging 
 Brunswijk-Göttingen - Otto I opgevolgd door zijn zoon Otto II
 Hafsiden (Noord-Afrika) - Ahmad II opgevolgd door Abd al-Aziz II
 Leobschütz - Nicolaas III van Troppau opgevolgd door zijn broer Przemko van Troppau
 Mark - Adolf III opgevolgd door zijn zoon Adolf IV van Kleef
 Manipur - Tabungba opgevolgd door Lairemba
 Paderborn - Robert van Berg opgevolgd door Jan I van Hoya
 tegenpaus (Avignon) - Clemens VII opgevolgd door Pedro Martinez de Luna als Benedictus XIII
 Pommeren-Wolgast - Wartislaw VI opgevolgd door zijn zoons Barnim VI en Wartislaw VIII
 shogun (Japan) - Ashikaga Yoshimitsu opgevolgd door zijn zoon Ashikaga Yoshimochi

Afbeeldingen

Geboren 
 4 maart - Hendrik de Zeevaarder, Portugees prins
 4 juni - Filippa van Engeland, echtgenote van Erik VII van Denemarken
 juli - Jacobus I, koning van Schotland (1406-1437)
 24 november - Karel van Orléans, Frans prins en dichter
 Willem van Gulik-Wachtendonk, Gelders edelman

Overleden 
 3/4 maart - Bolesław, hertog van Liegnitz/Legnica
 24 maart - Constance (~49), Castiliaans prinses
 7 juni - Anna van Bohemen (28), echtgenote van Richard II van Engeland
 9 juli - Nicolaas III, hertog van Troppau en Leobschütz
 23 augustus - Jan VI van Cuijk, Brabants edelman
 27 augustus - Chokei (~51), keizer van Japan (1368-1383)
 7 september - Adolf III van der Mark, bisschop van Münster, aartsbisschop van Keulen, graaf van Kleef en Mark
 16 september - Clemens VII (52), tegenpaus (1378-1394)
 25 september - Nerio I Acciaioli, hertog van Athene (1388-1394)
 13 december - Otto I (~54), hertog van Brunswijk-Göttingen
 28 december - Maria Angelina Doukaina Palaiologina, vorstin van Epirus (1385-1386)
 John Hawkwood, Engels huursoldaat
 Jan III van Polanen, Brabants edelman (vermoedelijke jaartal)
 Nghe Tong, keizer van Vietnam (1370-1372)

Jaar
1395

Het jaar 1395 is het 95e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
 14 april - Slag aan de Terek: Timoer Lenk, die met een groot leger het rijk van de Gouden Horde is binnengevallen, verslaat Tochtamysj vernietigend. De macht van de Gouden Horde is gebroken, en de noordelijke tak van de zijderoute houdt op te bestaan.
 17 mei - Slag bij Rovine: Onder zware verliezen aan beide zijden weet Walachije de opmars van de Ottomanen te stoppen.
zonder datum
 In zijn poging geheel Noord-Italië onder zich te verenigen, verslaat Gian Galeazzo Visconti van Milaan de stad Bologna.
 Gian Galeazzo Visconti, heer van Milaan, koopt de hertogstitel van koning Wenceslaus.
 Buren ontvangt stadsrechten van ridder Allard V.
 Bisschop Frederik van Utrecht trekt op tegen burggraaf Reinoud van Coevorden.
 De Burcht Ardeck wordt gebouwd door Adolf I van Nassau-Siegen.
 Oprichting van de priorij van Corsendonk in Oud-Turnhout.

Kunst en literatuur 
 Taddeo di Bartolo: triptiek Maagd en kind met de heilige Johannes de Doper en Sint Andreas (jaartal bij benadering)

Opvolging 
 Ayutthaya - Ramesuan opgevolgd door Ramaracha
 Azteken (hueyi tlahtoani) - Acamapichtli opgevolgd door Huitzilihuitl
 Bosnië - Stefanus Dabiša opgevolgd door Jelena Gruba
 Hongarije - Maria opgevolgd door haar echtgenoot Sigismund
 Neuchâtel - Isabella opgevolgd door haar neef Koenraad van Freiburg
 Oostenrijk - Albrecht III opgevolgd door zijn zoon Albrecht IV
 Ravensberg - Willem I van Berg opgevolgd door zijn zoon Adolf
 Stolp - Wartislaw VII opgevolgd door Bogislaw VIII en Barnim V

Afbeeldingen

Geboren 
 11 januari - Michelle van Valois, Frans prinses, echtgenote van Filips de Goede
 23 maart - Johan Jacobus, markgraaf van Monferrato
 22 september - Katharina van Naaldwijk, Nederlands kloosterlinge
 Margaretha van Habsburg, echtgenote van Hendrik XVI van Beieren
 Margaretha Kettler, Duits edelvrouw
 Willem van Lalaing, Nederlands edelman
 Fra Angelico, Italiaans schilder (jaartal bij benadering)
 Heymeric van de Velde, Brabants theoloog (jaartal bij benadering)
 Jacques Cœur, Frans koopman (jaartal bij benadering)

Overleden 
 13 maart - John Barbour, Schots dichter
 26 april - Catharina van Bohemen (52), echtgenote van Rudolf IV van Oostenrijk en Otto V van Beieren
 17 mei - Constantijn Dragaš, Servisch regionaal heerser
 17 mei - Maria (~24), koningin van Hongarije (1382-1385, 1386-1395)
 29 augustus - Albrecht III (45), hertog van Oostenrijk (1365-1395)
 12 december - Yolande van Dampierre (69), Frans edelvrouw
 24 december - Hendrik VII Rumpold, Silezisch edelman
 25 december - Isabella (~60), gravin van Neuchâtel
 Acamapichtli, koning van de Azteken (1375-1395)
 Godfried van Dalenbroek, Zuid-Nederlands edelman
 Petrus Naghel, Zuid-Nederlands monnik en bijbelvertaler
 Ramesuan (~56), koning van Ayutthaya (1369-1370, 1388-1395)
 Riccardo Caracciolo, Italiaans edelman

Jaar
1396

Het jaar 1396 is het 96e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
januari
 13 - Jan van Gent trouwt met zijn minnares Katherine Swynford.

april
 april - In Vietnam wordt papiergeld uitgegeven.

augustus
 27 - De eerste steen wordt gelegd van het kartuizerklooster Certosa di Pavia.
 29 - Albrecht van Beieren, graaf van Holland, in een veldtocht tegen de Friezen, verslaat dezen in de Slag bij Schoterzijl.

september
 25 - Slag bij Nicopolis: De Ottomanen onder Bayezid I boeken een vernietigende overwinning op de Hongaren en een westers kruisvaardersleger. Onder meer Jan zonder Vrees en Engelram VII van Coucy worden gevangengenomen.
 De Ottomanen veroveren Vidin, waarmee het Tweede Bulgaarse Rijk tot een einde komt.

oktober
 31 - Richard II van Engeland trouwt met Isabella van Valois, de zesjarige dochter van Karel VI van Frankrijk.

zonder datum
 Jacobus I van Cyprus wordt titulair koning van Armenië.
 Anhalt-Köthen-Zerbst wordt verdeeld in Anhalt-Zerbst onder Sigismund I en Anhalt-Köthen/Dessau onder Albrecht IV
 De Universiteit van Zadar wordt gesticht.
 oudst bekende vermelding: Ooijen

Kunst en literatuur 
 Geoffrey Chaucer: Lenvoy de Chaucer a Bukton (geschat jaartal)

Opvolging 
 Aragon - Johan I opgevolgd door zijn broer Martinus I
 aartsbisschop van Canterbury - William Courtenay opgevolgd door Thomas Arundel
 Generalitat de Catalunya - Michiel van Santjoan opgevolgd door Alfons van Tous
 Malta - Artale II Alagona opgevolgd door Raimondo III Moncada
 Saluzzo - Frederik II opgevolgd door Thomas III
 Orde van Sint Jan - Juan Fernández de Heredia opgevolgd door Filibert de Naillac

Afbeeldingen

Geboren 
 26 mei - Jan van Freiburg, Duits edelman
 31 juli - Filips de Goede, hertog van Bourgondië (1419-1467)
 16 oktober - William de la Pole, Engels edelman en staatsman
zonder datum
 Jan van Heinsberg, bisschop van Luik
 Alfons V, koning van Aragon (1416-1458) en Napels (1442-1458)
 Giannozzo Manetti, Italiaans filosoof

Overleden 
 1 maart - Jan van Görlitz (25)
 24 maart - Walter Hilton, Engels mysticus
 maart/april - Otto van Arkel (~65), Hollands edelman
 19 mei - Johan I (45), koning van Aragon (1387-1396)
 31 juli - William Courtenay (~54), aartsbisschop van Canterbury
 20 augustus - Marsilius van Inghen, Nederlands filosoof
 3 november - Gijsbrecht II van Nijenrode (~65), Hollands edelman
zonder datum
 Jan van Cadzand, Nederlands legerleider
 John Beaumont (~35), Engels legerleider
 Juan Fernández de Heredia (~86), grootmeester van de Orde van Sint Jan
 Willem van Guimerà, Aragonees Hospitaalridder en staatsman

Jaar
1398

Het jaar 1398 is het 98e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
 17 december - Timoer Lenk verslaat de sultan van Delhi en neemt de hoofdstad Delhi in.
 Albrecht van Holland onderneemt een tweede expeditie tegen Friesland. De Schieringers erkennen hem als leenheer, maar de Vetkopers blijven zich verzetten.
 De Duitse Orde verdrijft de Victualiënbroeders van Gotland.
 De Universiteit van Fermo wordt gesticht.
 Het Ferapontovklooster wordt gesticht.
 Biberach wordt een Vrije Rijksstad, zie Rijksstad Biberach
 Het Glendaloughklooster in Wicklow wordt verwoest.
 oudst bekende vermelding: Zwartsluis

Opvolging 
 Bosnië - Jelena Gruba opgevolgd door Stefanus Ostoja
 Brieg - Lodewijk I opgevolgd door zijn zoon Hendrik VII
 China (Ming) - Hongwu opgevolgd door zijn kleinzoon Jianwen
 Cyprus - Jacobus I opgevolgd door Janus
 Foix - Matheus opgevolgd door zijn zuster Isabella
 Korea (Joeson) - Taejo opgevolgd door zijn zoon Jeongjong
 Mark - Diederik opgevolgd door zijn broer Adolf II van Kleef
 Neurenberg - Frederik V opgevolgd door zijn zoons Johan III (Brandenburg-Ansbach) en Frederik VI (Brandenburg-Kulmbach)
 Rijnpalts - Ruprecht II opgevolgd door zijn zoon Ruprecht III
 Tonnerre - Lodewijk I opgevolgd door zijn zoon Lodewijk II

Afbeeldingen

Geboren 
 25 februari - Xuande, keizer van China (1425-1435)
 19 augustus - Íñigo López de Mendoza, Castiliaans dichter
 31 augustus - Jan van Touraine, dauphin van Frankrijk
 Guillaume de Beauharnais, Frans legerleider
 Hedwig van Schaumburg, Duits edelvrouw
 Jamyang Namkha Gyaltsen, Tibetaans geestelijk leider

Overleden 
 6 januari - Ruprecht II (72), keurvorst van de Palts (1390-1398)
 21 januari - Frederik V (64), burggraaf van Neurenberg
 31 januari - Suko (63), tegenkeizer van Japan (1348-1351)
 2 februari - Pieter I Adornes (~47), Vlaams zakenman en bestuurder
 24 juni - Hongwu (69), keizer van China (1368-1398)
 augustus - Matheus van Foix-Castelbon (~35), Frans edelman
 5 oktober - Blanca van Navarra (~67), echtgenote van Filips VI van Frankrijk
 3 december - Gerard Zerbolt van Zutphen (~31), Nederlands mysticus
 12 december - Hendrik VIII van Legnica (~43), Silezisch edelman en bisschop
 december - Lodewijk I van Brieg (~77), Silezisch edelman
 Diederik X van Kleef (~24), graaf van Mark
 Giovanni del Biondo (~42), Italiaans schilder
 Jan I van Empúries (~60), Aragonees edelman
 Lodewijk I (~59), graaf van Tonnerre
 Vladimir Olgerdovich, grootvorst van Kiev (jaartal bij benadering)

Jaar
1399

Het jaar 1399 is het 99e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
februari
 3 - Johanna van Brabant maakt afspraken met de steden van Brabant en van Luik over de onderlinge verhoudingen en over ieders verplichtingen in de oorlog met Gelre.

april
 13 - Workum krijgt stadsrechten van Albrecht van Beieren.

juli
 juli - Terwijl koning Richard II een veldtocht in Ierland voert, landt zijn verbannen neef Hendrik van Lancaster in Engeland, en neemt daar de macht over.

september
 1 - Richard II geeft zich over aan Hendrik van Lancaster en wordt opgesloten in de Tower.
 30 - Richard II doet officieel afstand van de troon ten gunste van Hendrik van Lancaster.

oktober
 16 - De nieuwe Engelse koning Hendrik IV legt de eed af in het Engels, voor het eerst sinds de Normandische inval van 1066.

zonder datum
 Zhu Di, een oom van de Chinese keizer Jianwen, komt in opstand.
 Ladislaus van Napels weet Lodewijk II van Anjou, die hem het koninkrijk betwist, uit Napels te verdrijven.
 Het graafschap Sora wordt gecreëerd.
 Gherardo Appiano wordt heer van Piombino.
 Oss krijgt stadsrechten.
 oudst bekende vermelding: Nijeholtpade, Wachtum
 Inwijding van Begraafplaats Bergklooster in Zwolle.

Kunst en literatuur 
 Coluccio Salutati: De nobilitate legum et medicinae

Opvolging 
 Bretagne - Jan IV opgevolgd door zijn zoon Jan V
 Brieg - Hendrik VII opgevolgd door zijn zoons Hendrik en Lodewijk
 Engeland - Richard II opgevolgd door zijn neef Hendrik IV
 Mamelukken (Egypte) - Barquq opgevolgd door Faraj
 Manipur - Lairemba opgevolgd door Pengshiba
 Paderborn - Jan I van Hoya opgevolgd door Bertrand d'Arvazzano
 Polen - Hedwig opgevolgd door haar echtgenote Jogaila, grootvorst van Litouwen
 Sukhotai - Thammaracha II opgevolgd door Thammaracha III
 Tver - Michaël II opgevolgd door zijn zoon Ivan

Afbeeldingen

Geboren 
 Bonne van Armagnac, Frans edelvrouw
 Aleid ter Poorten, Nederlands kloosterlinge
 Jan van Angoulême, Frans edelman
 Rogier van der Weyden, Vlaams schilder (jaartal bij benadering)

Overleden 
 3 februari - Jan van Gent (58), Engels prins
 24 maart - Margaretha van Norfolk, Engels edelvrouw (vermoedelijke jaartal)
 25 april - Widzel tom Brok, Fries edelman
 11 juli - Hendrik VII (~55), hertog van Brieg
 17 juli - Hedwig, koningin van Polen (1382-1399)
 22 september - Thomas Mowbray (33), Engels edelman
 5 oktober - Raymundus van Capua (~69), magister-generaal der dominicanen
 1 november - Jan IV (60), hertog van Bretagne (1365-1399)
 25 november - Jean d'Outremeuse (61), Luiks geschiedschrijver
 1 december - Otto van Brunswijk-Grubenhagen, vorst van Tarente
 Barquq, sultan van Egypte (1382-1399)
 Eleanor de Bohun (~33), Engels edelvrouw
 Humfried van Gloucester (~17), Engels edelman
 Jean d'Arbois, Frans schilder
 Maria van Brabant (~74), Brabants edelvrouw
 Simone dei Crocifissi, Italiaans schilder
 Tawen Künga Rinchen, Tibetaans geestelijk leider
 Thammaracha II, koning van Sukhotai (1368-1399)
 William le Scrope, Engels edelman

Trivia 
 Het boek Gekaapt! van Thea Beckman speelt zich af in 1399-1400

Jaar
1401

Het jaar 1401 is het 1e jaar in de 15e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
maart
 16 - De troepen van Timoer Lenk plunderen en verwoesten Damascus.

april
 14 - Het kasteel Westhove wordt opgedragen aan Willem van Beijeren, graaf van Oostervant, waarna de abt van Middelburg het als onversterfelijk erfleen terugkrijgt. 

juni
 juni - Slag bij Mynydd Hyddgen: Welshe opstandelingen onder Owain Glyndŵr verslaan een Engelse overmacht.

september
 18 - Frederik VI van Neurenberg trouwt met Elisabeth van Beieren
 30 - Vrede van Bolsward: De Friezen onderwerpen zich aan het grafelijk gezag van Holland.

oktober
 20 - De Victualiënbroeders onder Klaus Störtebeker, eerder dit jaar gevangen genomen, worden in Hamburg onthoofd.

zonder datum
 In Majapahit barst een opvolgingsstrijd los die vier jaar zal duren en het land ernstig verzwakt.
 Timoer Lenk verover en verwoest Bagdad en richt een slachting onder de inwoners.
 Invoering van De heretico comburendo, een wet die ketterij met de brandstapel bestraft.
 Jan V van Arkel valt Oudewater aan. Begin van de Arkelse Oorlogen tussen het land van Arkel en het graafschap Holland.
 De Staten van Brabant erkennen Margaretha van Male, de echtgenote van Filips de Stoute, en dier zonen als erfopvolgers van hertogin Johanna. Johanna geeft Margaretha het feitelijke bestuur over het hertogdom, en dier zoon Anton van Bourgondië wordt aangesteld als ruwaard van Brabant en hertog van Limburg.
 Willem van Oostenrijk trouwt met Johanna van Napels
 oudst bekende vermelding: Tergast

Kunst en literatuur 
 Taddeo di Bartolo: drieluik Hemelvaart van de Maagd
 Johannes von Tepl: Der Ackermann (jaartal bij benadering)

Opvolging 
 patriarch van Antiochië (Grieks) - Nilus opgevolgd door Michaëlis III
 Dominicanen (magister-generaal) - Tommaso Paccaroni als opvolger van Raimondo delle Vigne
 Genève - door Odo van Thoire en Villars verkocht aan Amadeus VIII van Savoye
 Paderborn - Bertrand d'Arvazzano opgevolgd door Willem van Berg
 Saksen-Bergedorf-Mölln - Erik III opgevolgd door Erik III van Saksen-Ratzeburg-Lauenburg

Afbeeldingen

Geboren 
 27 maart - Albrecht III, hertog van Beieren-München
 12 mei - Shoko, keizer van Japan (1412-1428)
 doop 16 juli - Jacoba van Beieren, gravin van Holland, Zeeland en Henegouwen (1417-1433)
 23 juli - Francesco Sforza, hertog van Milaan (1450-1466)
 1 september - Maria van Castilië, echtgenote van Alfonso V van Aragon
 27 oktober - Catharina van Valois, echtgenote van Hendrik V van Engeland
 21 december - Tommaso Masaccio, Italiaans schilder
 Adolf VIII van Holstein, graaf van Holstein en hertog van Sleeswijk
 Karel I van Bourbon, Frans edelman
 Nicolaas van Cusa, Duits filosoof

Overleden 
 8 april - Thomas de Beauchamp (63), Engels edelman
 25 mei - Erik III van Saksen-Lauenburg, Duits edelman
 mei - Wladislaus II van Oppeln, Silezisch edelman
 20 oktober - Klaus Störtebeker, Fries piraat
 26 november - Frederik XI van Hohenzollern, Duits edelman
 Hendrik I van Borselen, Zeeuws edelman

Jaar
1402

Het jaar 1402 is het 2e jaar in de 15e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
 4 april - Reinoud van Coevorden geeft zijn rechten als heer van Coevorden op.
 1 mei - Jean de Béthencourt vertrekt op zijn expeditie waarin hij als Castiliaans leenman een deel van de Canarische Eilanden verovert.
 22 juni - Slag bij Bryn Glas: De Welshe rebellen onder Owain Glyndŵr verslaan de Engelsen.
 29 juni-18 september - Beleg van Gorinchem: Albrecht van Beieren belegert Gorinchem, de zetel van Jan V van Arkel.
 20 of 28 juli - Slag bij Ankara: De binnengevallen Timoer Lenk verslaat de Ottomaanse sultan Bayezid I en neemt hem gevangen. De zonen van Bayezid bestrijden elkaar de troon; begin van het Ottomaanse Interregnum.
 14 september - Slag bij Humbleton Hill: De Engelsen boeken een grote overwinning op de Schotten.
 Het rijk van de Ak Koyunlu wordt gesticht.
 Alexander de Goede van Moldavië wordt een vazal van Wladislaus II van Polen.
 Schellinkhout krijgt stadsrechten.
 Nijmegen wordt een Hanzestad.
 De Julius Maximilians-Universiteit wordt opgericht.
 De stadskraan van Utrecht verrijst op de hoek van de Ganzenmarkt met de Oudegracht.

Opvolging 
 China (Ming) - Jianwen opgevolgd door zijn oom Yongle
 Gelre en Gulik - Willem I opgevolgd door zijn broer Reinoud IV
 Milaan - Gian Galeazzo Visconti opgevolgd door zijn zoon Gian Maria Visconti onder regentschap van diens moeder Catherina Visconti
 Piëmont - Amadeus opgevolgd door zijn broer Lodewijk
 Sicilië - Maria opgevolgd door haar zoon Martinus I
 York - Edmund van Langley opgevolgd door zijn zoon Eduard van Norwich

Afbeeldingen

Geboren 
 6 februari - Lodewijk I, landgraaf van Hessen
 28 april - Nezahualcóyotl, Azteeks vorst en dichter
 29 september - Ferdinand, Portugees prins
 23 november - Jan van Orléans, Frans staatsman
 Chökyi Gyaltsen, Tibetaans geestelijke
 Eleonora van Trastamara, echtgenote van Eduard van Portugal
 Fadrique de Luna, Aragonees edelman
 Lodrö Tenpa, Tibetaans geestelijke
 Dionysius de Karthuizer, Vlaams mysticus (jaartal bij benadering)

Overleden 
 16 februari - Willem I/III (37), hertog van Gelre en Gulik (1371/1393-1402)
 7 mei - Amadeus van Piëmont (~38), Italiaans edelman
 13 juli - Jianwen (24), keizer van China (1398-1402)
 1 augustus - Edmund van Langley (61), Engels prins
 3 september - Gian Galeazzo Visconti (51), hertog van Milaan (1385-1402)
 Gijsbert van Bronckhorst-Borculo, Gelders edelman
 Godeke Michels, Duits piratenleider
 Hendrik III van Montfoort, Utrechts edelman
 Dirk Loef van Horne, Nederlands edelman (jaartal bij benadering)

Trivia 
 Shakespeares Hendrik IV speelt in 1402-1403, het begint bij de Slag bij Humbleton Hill

Jaar