alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Kora nadnercza

Kora nadnercza () – położona zewnętrznie część nadnercza, pochodzenia mezodermalnego, stanowiąca 80–90% masy tego narządu.

Zasadniczą funkcją kory nadnercza jest czynność hormonalna. W korze nadnerczy wytwarzane są (od zewnętrznej do wewnętrznej warstwy):
 mineralokortykoidy – w warstwie kłębkowatej (łac. zona glomerulosa)
 kortykosteroidy – w warstwie pasmowatej (łac. zona fascicularis)
 androgeny – w warstwie siatkowatej, ale w stopniu pomijalnie małym.

Hormony wydzielane przez korę nadnerczy, szczególnie kortykosteroidy i mineralokortykoidy, mają bardzo istotne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Ich niedobór powoduje poważne zaburzenia chorobowe, mogące być zagrożeniem dla życia.

Zobacz też 
 rdzeń nadnercza

Przypisy 
 
 
 
 

Układ dokrewny człowieka
Anatomia jamy brzusznej
Gruczoły
Bożena

Bożena – żeńskie imię pochodzenia słowiańskiego, utworzone poprzez dodanie do rdzenia boż- (od "Bóg") przyrostka zdrabniającego -ana lub -ena. Imię to zanotowano w dawnych dokumentach w formach Bożana i Bożechna, natomiast forma Bożena była znana w języku czeskim, a w Polsce zaczęła się pojawiać regularnie dopiero w XIX wieku. 

Występuje także mniej popularny wariant tego imienia - Bożenna, który od 2006 roku jest uznawany przez Radę Języka Polskiego za akceptowalny; wariant jest jednak uznany za błędny przez Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN z 1999 roku.

Bożena imieniny obchodzi: 13 marca i 20 czerwca.

Podobne, ale notowane w średniowieczu w Polsce, imiona: Bogdana, Bogdała, Bogna, Boguchwała, Bogudarz, Bogudać, Bogumiła, Bogusława, Boguwola oraz Boguwłość.

Znane osoby noszące imię Bożena:
 Bożena – czeska księżna
 Bożenna Bukiewicz – polska polityk, poseł na Sejm RP
 Bożena Dykiel – polska aktorka
 Bożena Fabiani – polska historyczka
 Bożena Intrator – polska pisarka
 Bożena Kotkowska – polska polityk, poseł na Sejm RP
 Božena Laglerová – czeska pionierka lotnictwa
 Božena Němcová – czeska pisarka
 Bożena Przemyślidka – czeska królewna
 Bożena Ronowicz – prezydent miasta Zielona Góra
 Božena Srncová – czeska gimnastyczka
 Bożena Stachura – polska aktorka
 Bożena Stryjkówna – polska aktorka
 Bożena Targosz – polska dziennikarka
 Bożena Wagner – polska śpiewaczka operowa
 Bożena Walter – polska dziennikarka
 Bożena Żelazowska – polska polityk, posłanka na Sejm RP

Statystyka 
W Polsce jest zarejestrowanych aż 206 390 kobiet o tym imieniu. To daje 34 miejsce wśród popularności imion żeńskich. Obecnie to imię jest już bardzo rzadko nadawane, w 2019 roku zaledwie 13 dziewczynek otrzymało to imię.

Bibliografia 

Aneks do obowiązującego wykazu imion. 2006. https://rjp.pan.pl/aneks-do-obowiazujacego-wykazu-imion

Przypisy 

Żeńskie imiona słowiańskie
Patrycja

Patrycja – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, żeński odpowiednik męskich imion Patrycjusz, Patrycy, Patryk. Oznacza „szlachetnie urodzona, patrycjuszowska”. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Patrycja w 2017 r. zajmowała 58. miejsce w grupie imion żeńskich. W całej populacji Polek Patrycja zajmowała w 2017 r. 41. miejsce (166 497 nadań).

Formy w innych językach: Patricia, Patrizia, Patrikija (ros.), Patricija (połud.-słow.), Pat, Pattie, Patty (ang.)

Patrycja imieniny obchodzi: 
 13 marca, na pamiątkę św. Patrycji z Nikomedii
 25 sierpnia, na pamiątkę św. Patrycji z Neapolu. 
W niektórych kalendarzach można także znaleźć daty 20 marca, 9 lipca oraz 28 sierpnia.

Osoby noszące imię Patrycja 
 Patricia Arquette – amerykańska aktorka filmowa
 Patricia Clarkson – amerykańska aktorka filmowa
 Patricia Cornwell – amerykańska pisarka 
 Patrycja Czepiec – polska koszykarka 
 Patricia Hearst – córka Williama Randolpha Hearsta, aktorka
 Patricia Kaas – francuska piosenkarka i aktorka
 Patricia Kazadi  – aktorka, piosenkarka 
 Patrycja Kosiarkiewicz – polska wokalistka, kompozytorka i tekściarka
 Patrycja Kotecka – polska dziennikarka
 Patrycja Mikula – amerykańska fotomodelka
 Patrycja Markowska – piosenkarka
 Patrycja Redo-Łabędziewska – dziennikarka TVN24
 Patricia Routledge – aktorka
 Patrycja Soliman – polska aktorka filmowa
 Patrycja Szczepanowska – polska aktorka filmowa

Postacie fikcyjne noszące imię Patrycja 
 Patrycja Górska (Borejko) z Pulpecji autorstwa Małgorzaty Musierowicz
 Patrycja „Patsy” Poręba z powieści Jetlag i God Hates Poland autorstwa Michała R. Wiśniewskiego

Przypisy 

Żeńskie imiona łacińskie

es:Patricia (nombre)
it:Patrizia
Roderyk

Roderyk, Rodryg, Rodryk, Ruderyk – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „sławny ze swego bogactwa”.

Roderyk obchodzi imieniny 13 marca.

Odpowiedniki w innych językach:
 łacina – Rodericus
 język angielski – Rodric
 język hiszpański – Rodrigo
 język niemiecki – Roderick
 język portugalski – Rodrigo, Rodrigues, Rui
 język włoski – Roderico

Znane osoby o tym imieniu:
 św. Roderyk z Kordoby – hiszpański męczennik z IX wieku
 św. Rodryg Aguilar Alemán – meksykański święty i męczennik
 Ruryk – przywódca wikingów
 Roderyk – król Wizygotów
 Rui Costa – piłkarz
 Rui Fonte (ur. 1990) – portugalski piłkarz 
 Rodrigo Fresán – argentyński pisarz i publicysta
 Rodrigo Garcia – reżyser filmowy i telewizyjny, syn pisarza Gabriela Garcii Márqueza
 Roderyk Lange – polski etnolog, antropolog tańca, choreolog
 Rui Marques – piłkarz
 Rui Patrício (ur. 1988) - portugalski piłkarz
 Rui Silva (ur. 1977) – portugalski lekkoatleta, średniodystansowiec, medalista igrzysk olimpijskich, Mistrzostw Świata i Europy

Przypisy 

Męskie imiona germańskie
Longin

Longin, Longinus — imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od wyrazu Longus oznaczającego „długi”. Żyło 9 świętych katolickich o tym imieniu. Patronem imienia jest męczennik z I wieku św. Longin z Cezarei Kapadockiej.

Żeńskim odpowiednikiem jest Longina.

Imieniny 
Longin imieniny obchodzi: 
 15 marca, jako wspomnienie św. Longina, męczennika z Cezarei Kapadockiej
 24 kwietnia 
 24 czerwca
 3 lipca, jako wspomnienie męczenników rzymskich: św. Longina, Megistusa i Acesta
 7 listopada

Osoby noszące imię Longin 
 Longin Bielak – polski kierowca wyścigowy. Jest posiadaczem 21 tytułów Mistrza i Wicemistrza Polski w wyścigach i rajdach samochodowych.
 Longin Pastusiak – polski działacz PZPR, następnie lewicy
 Longin Komołowski – polski polityk prawicowy
 Longin Jan Okoń – polski pisarz, poeta, społecznik
 Longin Bartkowiak – polski muzyk
 Longin Cegielski – polski działacz ludowy, były wiceprezes Rady Ministrów
 Longin Łozowicki – generał

Osoby noszące imię Longinus 
 Longinus Podbipięta – bohater „Ogniem i mieczem” Henryka Sienkiewicza.

Przypisy 

Męskie imiona łacińskie
Longinus

Longinus – część miasta Płocka, położona na południowych obrzeżach miasta. Rozpościera się w okolicach ul. Ciechomickiej i Ziołowej.

Historia 

Do 1954 należał do gminy Łąck w powiecie gostynińskim. W Królestwie Polskim przynależały do guberni warszawskiej, a w okresie międzywojennym do woj. warszawskiego. Tam, 20 października 1933 wszedł w skład nowo utworzonej gromady Longinus w granicach gminy Łąck, składającą się z fowlarku Ciechomice i kolonii Longinus.

Podczas II wojny światowej włączona do III Rzeszy. Po wojnie ponownie w Polsce.

W związku z reorganizacją administracji wiejskiej (zniesienie gmin) jesienią wszedł w skład nowo utworzonej gromady Ciechomice w powiecie gostynińskim, a po jej zniesieniu 1 stycznia 1969 – do gromady Łąck. Tam przetrwał do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej.

1 stycznia 1973, w związku z kolejną reformą administracyjną (odtworzenie gmin i zniesienie gromad i osiedli) Longinus wszedł w skład reaktyowwanej gminy Łąck w powiecie gostynińskim. W latach 1975–1996 miejscowość administracyjnie należał do województwa płockiego. 1 stycznia 1997 Longinus włączono do Płocka.

Przypisy 

Dzielnice i osiedla Płocka
Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo płockie)
Ludwika

Ludwika – żeński odpowiednik imienia Ludwik. 

Innym żeńskim odpowiednikiem jest Luiza.

Ludwika imieniny obchodzi: 31 stycznia, 15 marca i 9 lipca.

Znane osoby noszące imię Ludwika:
 święte:
 Ludwika Sabaudzka (1462-1503) – córka bł. Amadeusza IX, księżna Sabaudii, wdowa, zakonnica (wspomnienie 31 stycznia; do 1969, 20 lipca)
 Ludwika de Marillac (1591-1660) – święta katolicka, założycielka zakonu szarytek (wspomnienie 15 marca)
 pozostałe:
 Ludwika Sabaudzka (1476-1531) – córka Filipa II, księżna Andegawenii
 Ludwika Maria Gonzaga (1611–1667) – żona dwóch królów Polski,
 Ludwika Elżbieta Burbon (1727–1759) – księżniczka francuska, księżna Parmy,
 Ludwika Śniadecka (1802-1866) – działaczka, żona Michała Czajkowskiego,
 Ludwika Maria Orleańska (1812–1850) – księżniczka francuska, królowa Belgów,
 Ludwika Meklemburska Nikloting (1776–1810) – księżniczka meklemburska, królowa pruska
 Ludwika Windsor (ur. 2003) – księżniczka angielska

Przypisy

Bibliografia 
 

Żeńskie imiona germańskie
Cyriak

Cyriak – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa kyriakós od rzeczownika kýrios oznaczającego "pan", "władca". Istnieje kilku świętych o tym imieniu.

Odpowiednikiem żeńskim jest Cyriaka.

Odpowiedniki w innych językach:
 łacina – Cyriacus
 język grecki – Κυριάκος,  Kyriakos
 język rosyjski - Kуриакос,  Kuriakos

Cyriak imieniny obchodzi: 3 stycznia, 16 marca, 2 maja, 15 lipca, 5 sierpnia, 8 sierpnia, 12 sierpnia, 23 sierpnia, 29 września i 12 października.

Znane osoby noszące imię Cyriak:
 Cyriak Rzymianin – święty, męczennik
 Cyriak Eliasz Chavara – święty karmelita
 Ciriaco De Mita — włoski polityk
 Kyriakos Ioannou — cypryjski skoczek wzwyż
Cyriak Harris – angielski animator

Przypisy 

Męskie imiona greckie

ca:Sant Quirze
de:Cyriacus
en:Cyriacus (disambiguation)
fr:Cyriacus
Herbert

Herbert – imię męskie pochodzenia germańskiego, Herbert. Wywodzi się od słowa oznaczającego "błyszczący", "jaśniejący". Patronem tego imienia jest św. Herbert, pustelnik z Cumberland wspominany 20 marca.

Oboczną formą imienia jest Herybert, niem. Heribert. Nie należy łączyć obu tych imion.

Herbert imieniny obchodzi 16 marca, jako wspomnienie św. Heryberta, arcybiskupa Kolonii. 

Znane osoby noszące imię Herbert:
 Herbert Bednorz
 Herbert Joakim Berg
 Herbert Grasemann
 Herbert Grönemeyer
 Herbert Emery Hitchcock – amerykański prawnik i polityk
 Herbert Hoover
 Herbert „Bert” Jansch (1943–2011) — szkocki muzyk folkowy, założyciel grupy Pentagle
 Herbert von Karajan
 Herbert Morrison
 Herbert Simon
 Herbert Spencer
 Herbert George Wells
 Herbert Lionel Adolphus Hart

Zobacz też 

 Herbertów 
 Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego i św. Herberta w Katowicach

Bibliografia 
 Herbert i Herybert na DEON.pl (SJ i Wydawnictwo WAM)

Męskie imiona germańskie
Patrycjusz (imię)

Patrycjusz — imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa patricius oznaczającego „szlachetnie urodzony, patrycjuszowski”. Jego obocznymi wariantami są Patrycy i Patryk, a żeńskim odpowiednikiem – Patrycja.

Patrycjusz imieniny obchodzi 16 marca, 17 marca, 28 kwietnia, 4 lipca i 24 sierpnia. 

Znane osoby noszące imię Patrycjusz:
 Patricio de la Escosura, hiszpański pisarz, polityk, publicysta związany z romantyzmem
 Józef Patrycjusz Cieszkowski – polski górnik
 Patrycjusz „Nullo” Kochanowski – polski raper, współzałożyciel Trzeciego Wymiaru
 Patrycjusz Pająk – polski filolog slawista, doktor habilitowany, wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego

Zobacz też:
 San Patricio

Męskie imiona łacińskie
Regina (imię)

Regina – imię żeńskie pochodzące od łacińskiego słowa regina – królowa. Imię to nawiązuje do miana Regina Coeli, którym określa się Matkę Boską Królową Niebios. W Polsce notowano je od XIV wieku.

Regina imieniny obchodzi: 17 marca, 7 września i 21 listopada.

Osoby noszące imię Regina 
 Regina z Alezji – święta katolicka, dziewica i męczennica z pierwszych wieków chrześcijaństwa.
 Regina Protmann – zakonnica, błogosławiona (zm. 1613)
 Regina – konkubina Karola Wielkiego
 Regina – nieślubna córka Zygmunta I Starego
 Regina Fleszarowa – polska działaczka społeczna i polityk, senator IV kadencji w II RP (1935–1938), współzałożycielka Stronnictwa Demokratycznego
 Regina Gerlecka – szachistka
 Regina Hall – aktorka
 Regina Kamińska – aktorka
 Regina Pisarek – piosenkarka
 Regina Spektor – piosenkarka
 Regina Smendzianka – pianistka
 Regina Wasilewska-Kita – posłanka
 Verla Eileen Regina Brennan – amerykańska aktorka
 Nichole-Reine Lepaute (1723–1788) – francuska astronom.

Przypisy 

Żeńskie imiona łacińskie
Anzelm (imię)

Anzelm (ans <Azowie> + helm <hełm>, oznacza „strzeżony przez bóstwa”) – imię męskie pochodzenia germańskiego. W Polsce używane od XIII lub XIV w. Forma żeńska: Anzelma.

Imieniny obchodzi 3 marca, 18 marca i 21 kwietnia.

Odpowiedniki w innych językach 
 łacina – Anselmus
 język angielski – Anselm
 język francuski – Anselme, Anseaume
 język włoski – Anselmo
 język niemiecki – Anselm, Anselmus, Anshelm
 język hiszpański – Anselmo
 język portugalski – Anselmo
 język rosyjski – Ansel'm
 język czeski  – Anselm
 język litewski – Anzelmas
 język szwedzki  – Anselm
 język duński – Ansam, Anselm
 język norweski – Anselm
 język fiński – Anselmi, Anssi
 język grecki – Anselmos

Znane osoby noszące imię Anzelm 
 Anzelm z Canterbury (1033–1109) – filozof, opat, arcybiskup, święty
 Św. Anzelm (?–805) – opat Nonantoli i książę Friuli
 Anzelm z Besate (ok. 1000 – 1070) – filozof średniowieczny, dialektyk
 Św. Anzelm z Lukki (1036–1086) – biskup
 Anselmo da Baggio (?–1073) – papież
 Anzelm (ok. 1210–1278) – pierwszy biskup warmiński
 Anselmus Boëtius de Boodt (1550–1632) – uczony
 Anselm Feuerbach (1829–1880) – malarz
 Anselm Grün (ur. 1945) – pisarz religijny
 Anselm Kiefer (ur. 1945) – malarz i rzeźbiarz
 Anselmo Guido Pecorari (ur. 1946) – biskup i dyplomata
 Anzelm Gądek (1884–1969) – sługa Boży
 Anzelm Szteinke (ur. 1939) – teolog i historyk
 Anzelm Weiss (ur. 1940) – teolog i historyk
 błogosławiony Anzelm Polanco Fontecha (1881–1939) – męczennik
 Anselm Strauss (1916–1996) – socjolog
 Anselme Payen (1795–1871) – chemik
 Anselmo Vendrechovski Júnior (ur. 1982) – piłkarz
 Anzelm Polak (?–ok. 1520) – kaznodzieja
 Anzelm z Laon (zm. 1117) – teolog
 Ansel Adams (1902–1984) – fotograf
 Ansel Elgort (ur. 1994) – aktor i muzyk
 Anssi Koivuranta (ur. 1988) – skoczek narciarski

Męskie imiona germańskie
Boguchwał

Boguchwał, Bogchwał, Bochwał, Boguchał, Bogufał, Bogofał, Bogfał, Bofał – staropolskie imię męskie, złożone z członu Bogu- ("Bóg", ale pierwotnie "los, dola, szczęście") i -chwał ("chwalić, sławić, dziękować"). Prawdopodobnie oznaczało "tego, który sławi szczęście", późn. "tego, który sławi Boga". Zob. też Chwalibog, Chwaliboż, Falibog, Faliboż.

Żeńskie odpowiedniki: Boguchwała, Bogufała.

Boguchwał imieniny obchodzi 18 marca i 22 marca.

Znane osoby noszące imię Boguchwał:
 Boguchwał, zwany Brukałem – przybysz z Czech na ziemie polskie, który wypowiedział najstarsze zapisane polskie zdanie prozaiczne: "Daj, ać ja pobruczę, a ty poczywaj", zaświadczone w Księdze henrykowskiej. 

Podobne imiona: Bogdał, Bogdaj, Bogdasz, Bogudar, Bogumił, Bogumysław, Bogurad, Bogusąd, Bogusław, Bogwiedz.

Przypisy 

Męskie imiona słowiańskie
Narcyz (ujednoznacznienie)

narcyz (Narcissus) – rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych
 Narcyz (gr. Narkissos, łac. Narcissus) – w mitologii greckiej piękny młodzieniec
 Narcyz – imię męskie
 Narcyz – obraz Caravaggia
 Narcyz – postać biblijna, święty prawosławny
 Narcyz – święty katolicki, trzydziesty biskup Jerozolimy 
 Narcyz (1824-1887) – rosyjski mnich prawosławny
 Narcyz (1968-) – jordański duchowny prawosławny

Zobacz też 

 narcyzm
 Narcyz Olizar – hrabia, działacz polityczny Wielkiej Emigracji
 Narcyz Putz – polski duchowny katolicki, błogosławiony kościoła katolickiego
 Narcyz Turchan – polski duchowny katolicki, błogosławiony kościoła katolickiego
 Narcyza – imię żeńskie
 Narcyza Malfoy (Ród Blacków) – postać występująca w serii książek J.K. Rowling o Harrym Potterze
 Narcyza Żmichowska – powieściopisarka i poetka, jedna z entuzjastek
 Narcissus – silnik JavaScript
 USS „Narcissus” – nazwa okrętów US Navy
Narcyza

Narcyza – imię żeńskie pochodzenia greckiego.

Jest żeńskim odpowiednikiem męskiego imienia Narcyz.

Imię to nie jest zaświadczone w średniowiecznych źródłach polskich; pojawiło się w Polsce dopiero w XIX wieku, a i wówczas było uważane za imię afektowane. W 2001 roku nosiło je 705 Polek.

Narcyza imieniny obchodzi 18 marca.

Formy zdrobniałe: Narcyzia, Cyzia.

Odpowiedniki w innych językach 
 angielski: Narcissa
 białoruski: Нарцыса
 czeski: Narcisa
 francuski: brak
 hiszpański: Narcisa
 łacina: Narcissa
 niemiecki: brak
 rosyjski: Нарцисса, Наркисса
 rumuński: Narcisa
 słowacki: Narcisa
 ukraiński: Нарциса
 węgierski: Nárcisz
 włoski: Narcisa

Znane osoby noszące imię Narcyza 
 św. Narcyza od Jezusa (1832–1869)
 Narcyza Żmichowska (1819–1876) – polska powieściopisarka i poetka

Postaci fikcyjne 
 Narcyza Malfoy

Przypisy

Bibliografia 
 
 

Żeńskie imiona greckie
Ambroży

Ambroży (gr. ambrósios – boski, nieśmiertelny, święty od (am)brotós – (nie)śmiertelny) – imię męskie pochodzenia greckiego. 

Chrześcijańskim patronem tego imienia jest późnorzymski biskup św. Ambroży.

Imieniny obchodzi: 17 marca, 20 marca, 4 kwietnia, 19 lipca, 16 sierpnia, 16 października, 18 października, 2 listopada i 7 grudnia.

Żeńskim odpowiednikiem jest Ambrozja.

Odpowiedniki w innych językach 
 angielski – Ambrose
 bułgarski – Амвроси (Amvrosi)
 czeski – Ambrož
 esperanto – Ambrozo
 francuski – Ambroise
 hiszpański, portugalski – Ambrosio
 holenderski – Ambrosius (Broos)
 niemiecki, szwedzki – Ambrosius
 rosyjski – Амбросий (Ambrosij), Амбросим, Абросим, Обросим.
 rumuński – Ambrozie, Amvrosie
 słowacki – Ambróz
 węgierski – Ambrus (Ambos), Ambró
 włoski – Ambrosio, Ambrogio

Znane osoby tego imienia 

 Ambroży – święty, biskup Mediolanu
 Ambrose Burnside – wojskowy i polityk amerykański, członek Partii Republikańskiej
 Ambrogio Casati – włoski malarz futurystyczny
 Ambroży Grabowski – polski historyk, księgarz, kolekcjoner
 Ambrož Hradecký (? – 1439) – czeski kaznodzieja, polityk i dowódca husycki
 Ambroise-Auguste Liébeault – francuski lekarz
 Ambrogio Lorenzetti – włoski malarz
 Ambrogio de Predis – włoski malarz renesansowy
 Ambroży Sansedoni – włoski dominikanin, błogosławiony Kościoła katolickiego
 Ambroży Mikołaj Skarżyński – polski generał
 Ambroise Thomas – francuski kompozytor
 Ambroży Towarnicki – polski lekarz, polityk

Znane postacie fikcyjne o tym imieniu 
 Ambroży Kleks – postać z Akademii pana Kleksa

Przypisy 

Męskie imiona greckie
Anatol

Anatol, Anatoliusz ( – pochodzący ze Wschodu; analogiczne pochodzenia ma nazwa Anatolii, krainy w Azji Mniejszej) – męskie imię pochodzenia greckiego.

Żeńskie odpowiedniki tego imienia: Anatolia, Anatola. 

Anatol imieniny obchodzi: 20 marca, 2 maja, 3 czerwca, 3 lipca i 20 listopada.

 Odpowiedniki w innych językach 
 esperanto: Anatolo

Osoby noszące imię Anatol
 święci
 Anatol z Laodycei (zm. ok. 282) – ojciec Kościoła i święty katolicki (wspomnienie 3 lipca) 
 Anatol z Nicei (zm. 312) – męczennik, święty katolicki (wspomnienie 20 listopada) i święty prawosławny (wspomnienie 20 listopada/3 grudnia)
 Anatol Starszy z Optiny, Aleksy Ziercałow. (1824-1894) – prawosławny święty mnich (wspomnienie 25 stycznia/7 lutego)
 Anatol Młodszy z Optiny (1855–1922) – prawosławny święty mnich (wspomnienie 30 lipca/12 sierpnia)
 Anatole Deibler
 Anatol Fejgin – funkcjonariusz MBP
 Anatolij Fomienko – rosyjski matematyk
 Anatole France
 Anatolij Kaszpirowski
 Anatol Krakowiecki
 Anatol Labiedźka
 Anatolij Ladow – rosyjski kompozytor
 Anatol Lawina – działacz Solidarności
 Anatol Lewicki
 Anatol Mirowicz
 Anatolij Moszkowski (1925–2008) — pisarz radziecki
 Anatol Nowak – polski biskup katolicki
 Anatolij Piepielajew – jeden z „białych generałów”
 Anatolij Rożdiestwienski – radziecki paleontolog
 Anatolij Rybakow – pisarz rosyjski
 Anatol Sienkiewicz
 Anatolij Sołowjow – radziecki kosmonauta
 Anatol Stern
 Anatolij Tymoszczuk
 Anatol Wachnianin

Postacie fikcyjne:
 Anatol Kowalski — bohater filmów z panem Anatolem w tytule, którego grał Tadeusz Fijewski

Przypisy 

Męskie imiona greckie
Regulator odśrodkowy obrotów

Odśrodkowy regulator obrotów (regulator Watta) – urządzenie automatyczne, wykorzystujące siłę odśrodkową do stabilizacji obrotów, początkowo przez dławienie za pomocą przepustnicy dopływu pary w maszynie parowej. Zastosowany pierwszy raz w 1788 przez Jamesa Watta.

Stosowany także w turbinach, sekcyjnych pompach wtryskowych silników wysokoprężnych i silnikach magnetofonów.

Trudne było utrzymywanie stałej prędkości obrotowej, przy zmieniającym się obciążeniu. Regulator Watta samoczynnie regulował dopływ pary utrzymując stałą prędkość obrotową.

Jeśli maszyna jest w spoczynku to ciężarki (kulki) są na samym dole, a przepustnica jest całkowicie otwarta. Jeśli maszyna parowa zacznie pracować. Obracające się koło maszyny parowej połączone jest z regulatorem obrotów - kulki zaczynają się obracać. Na kulki regulatora działają dwie siły. Siła grawitacji przyciągająca kulki pionowo w dół oraz siła odśrodkowa odciągająca kulki na zewnątrz, co przy takiej konstrukcji regulatora powoduje unoszenie się kulek ku górze. Unoszące się kulki powodowały zamykanie się przepustnicy, a to skutkowało mniejszą ilością pary dostarczanej do maszyny parowej. Maszyna zwalniała, malała więc siła odśrodkowa, kulki opadały w dół więc przepustnica się otwierała i tym samym dostarczała więcej pary do maszyny.  

W zależności od dobranych wielkości maszyny, regulatora, dopływu pary i obciążenia maszyna parowa mogła rytmicznie oscylować wokół pewnej prędkości obrotowej lub jeśli parametry były dobrze dobrane ustalała się stała prędkość.

Regulator pokazany na rysunku jest regulatorem tylko grawitacyjnym, to znaczy przy jego pomocy można uzyskać tylko jedną prędkość obrotową maszyny. Aby zmienić tę prędkość należało zatrzymać maszynę i wymienić kulki na lżejsze (mniejsza prędkość obrotowa) lub cięższe (większa prędkość obrotowa). Późniejsze regulatory miały dodatkowo sprężynę z regulacją napięcia. W ten sposób do dwóch sposobów regulacji prędkości obrotowej opisanych powyżej doszła trzecia - dużo prostsza i szybsza.

Nad wejściem głównym do dawnej Wyższej Szkoły Budowy Maszyn (obecnie ZUT) w Szczecinie zachował się wizerunek regulatora Watta na tle koła zębatego.

Mechanizmy
Urządzenia automatyki
Historia techniki
Paradoks Curry’ego

Paradoks Curry’ego – jeden z paradoksów logicznych, podobnych do paradoksu kłamcy. Został nazwany na cześć amerykańskiego logika Haskela Curry’ego.

Rozważmy zdanie X: „jeśli to zdanie jest prawdziwe, to Słońce jest czarne”.

Zastanówmy się, czy zdanie to jest prawdziwe, czy nie. Jeśli jest, to wtedy słońce jest czarne, ale to nieprawda. A więc zdanie nie jest prawdziwe. Ale wówczas po lewej stronie implikacji mamy fałsz, a taka implikacja jest zawsze prawdziwa. A więc zdanie jest prawdziwe... itd.

Jest to paradoks podobny do paradoksu kłamcy (staje się dokładnie nim, kiedy podstawimy pod Y zdanie „X nie jest prawdziwe”) i jego źródło tkwi - podobnie jak tam - w odwoływaniu się zdania do swojej prawdziwości. Nie jest to więc zdanie, którego prawdziwość - zgodnie z definicją prawdy Tarskiego - można w ogóle rozpatrywać.

Linki zewnętrzne 
 

Curry’ego
Cyriaka

Cyriaka – żeński odpowiednik imienia Cyriak. Wśród patronek tego imienia – św. Cyriaka, zm. w 307 roku w Nikomedii.

Cyriaka imieniny obchodzi: 20 marca, 19 maja, 15 lipca i 21 sierpnia.

Żeńskie imiona greckie
Paradoks dziadka

Paradoks dziadka – następujące rozumowanie: „Podróżnik w czasie wstecz chce zabić własnego dziadka przed poczęciem swojego ojca lub matki. Skoro podróżnik jednak się narodził, to jego próby powinny zakończyć się niepowodzeniem (wymóg spójności). Równocześnie zakłada się, że podróżnik zachowuje zwykły wpływ oddziaływania na otoczenie”. Paradoks dziadka jest szczególnym przypadkiem sytuacji, gdy działania podjęte podczas podróży w czasie w przeszłość, uniemożliwiają jej odbycie się w przyszłości. Proponowanych jest kilka rozwiązań tej sprzeczności, mających uczynić ją sprzecznością pozorną:
 podczas podróży w czasie wstecz podróżnik przedostaje się tunelem czasoprzestrzennym do alternatywnego wszechświata, więc zabicie dziadka spowoduje jedynie to, że podróżnik nie narodzi się we wszechświecie, do którego się dostał i w którym zabił dziadka, a nie nienarodzenie się podróżnika we wszechświecie, z którego przybywa;
 podczas podróży w czasie wstecz nie można dokonać niczego, co mogłoby ją uniemożliwić, gdyż nie zrobiło się tego w przeszłości (również wskazuje się na niemożność zmiany linii świata – zasada samospójności Nowikowa).
Kwestią związaną z możliwości cofania się w czasie jest istnienie wehikułu czasu.

Zobacz też 
 paradoks bliźniąt

Przypisy 

Dziadka
Szczególna teoria względności
Podróże w czasie
Jesioniki

Jesioniki (, ) – pasmo górskie w Sudetach Wschodnich, w Czechach i częściowo w Polsce z najwyższym szczytem Pradziad () o wysokości 1491 m n.p.m.

Charakterystyka 
Jesioniki są drugim co do wysokości pasmem górskim w Sudetach i Czechach, a jednocześnie najwyższą i najrozleglejszą grupą górską w Sudetach Wschodnich i na Morawach. Centralny rejon Jesioników tworzy pasmo Wysokiego Jesionika (), którego grzbietem przebiega granica Wielkiego Europejskiego Działu Wodnego, oddzielająca zlewiska Morza Bałtyckiego i Czarnego. Prawie cały masyw Jesioników pokrywają gęste bory świerkowe z domieszką buku i jodły. Region jest bogatą bazą turystyczną z licznymi schroniskami oraz bazą noclegową, w postaci hoteli, pensjonatów, ośrodków narciarskich z siecią tras narciarskich (biegowych i zjazdowych) oraz licznych szlaków turystycznych i rowerowych.

W skład Jesioników wchodzą cztery mezoregiony:
 Wysoki Jesionik
 Niski Jesionik ()
 Góry Opawskie ()
 Hanušovická vrchovina

Zobacz też 
 Obszar Chronionego Krajobrazu Jesioniki
 Euroregion Pradziad

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne 
 
 
 
 
 
 

Góry Czech
Lubomierz (ujednoznacznienie)

Lubomierz – imię męskie

 W Polsce
 Lubomierz – miasto
 Lubomierz – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Łapanów 
 Lubomierz – wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Mszana Dolna 
 Lubomierz – osada w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Oleszyce
 Lubomierz – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pleszewskim, w gminie Pleszew

 Lubomierz – gmina miejsko-wiejska
 Lubomierz – dawna gromada w powiecie limanowskim
 Lubomierz – dawna gromada w powiecie lwóweckim
 Lubomierz – nieczynna stacja kolejowa
Lubomira

Lubomira – żeński odpowiednik imienia Lubomir/Lubomirz, nienotowany w źródłach staropolskich. Znaczenie imienia: „miłująca pokój”.

Lubomira imieniny obchodzi: 21 marca oraz 23 sierpnia.

Przypisy

Bibliografia 

 

Żeńskie imiona słowiańskie
Ludomira

Ludomira – żeński odpowiednik imienia Ludomir, nienotowany w źródłach staropolskich.

Ludomira imieniny obchodzi: 21 marca, 7 maja i 31 lipca.

W 1994 roku imię to nosiło 1002 kobiet w Polsce.

Przypisy

Bibliografia 

 

Żeńskie imiona słowiańskie
Bogusława

Bogusława – żeński odpowiednik imienia Bogusław znany od 1265 roku. Używane były m.in. zdrobnienia Bogusza, Boguszka i Boguchna. W polskim imiennictwie imię to żywe jest do dziś, ze zdrobnieniami: Bogusia czy Boguśka.

Bogusława imieniny obchodzi: 22 marca, 18 kwietnia, 29 kwietnia, 29 maja, 18 sierpnia i 23 września.

Znane osoby o imieniu Bogusława:
 Bogusława Jeżowska-Trzebiatowska – fizyko-chemik
 Bogusława Latawiec – poetka
 Bogusława Olechnowicz – judoczka
 Bogusława Pawelec – aktorka
 Bogusława Schubert – aktorka filmowa i teatralna
 Bogusława Tomasiak – wioślarka, mistrzyni olimpijska

Zobacz też 
 Bogumiła

Bibliografia 
 

Żeńskie imiona słowiańskie
Godzisław (imię)

Godzisław, Godosław, Godzsław, Gocław, Hodysław – staropolskie imię męskie. Składa się z członu Godzi- ("robić coś w stosownym czasie", "dopasowywać, czynić odpowiednim") i -sław ("sława"). Może zatem oznaczać "tego, który czyni sławę". Jego formę pochodną mogło stanowić m.in. imię Gosław.

Godzisław imieniny obchodzi 22 marca, 1 grudnia i 28 grudnia.

Znane osoby o tym imieniu:
 Godzisław Baszko (XIII wiek), kustosz kapituły poznańskiej

Męskie imiona słowiańskie
Ambrozja (pokarm)

Ambrozja (gr.  ambrosía) – w mitologii greckiej pokarm bogów. Dawał im nieśmiertelność i wieczną młodość. Wraz z nektarem (napojem o tych samych właściwościach) stanowił ich jedyny pokarm. Podczas uczt na Olimpie roznosili go podczaszowie – Hebe (bogini i uosobienie młodości) i Ganimedes (ulubieniec boga Zeusa).

Źródło ambrozji znajdowało się w ogrodzie Hesperyd, skąd przynosiły ją Zeusowi gołębie, gdy ten ukrywał się przed Kronosem (jego ojcem) pod opieką nimf górskich i kozy Amaltei.

W języku potocznym ambrozja to synonim przysmaku, napoju lub potrawy o wyśmienitym smaku.

Zobacz też 

 amryta – boski napój w hinduizmie
 bogowie olimpijscy

Przypisy

Bibliografia 
 
 
 
 
 
 
 

Artefakty mitologii greckiej
Mitologiczne substancje
Klaudiusz (imię)

Klaudiusz – męskie imię łacińskie, pochodzące od nazwy rzymskich rodów Klaudiuszy; nazwa ta zaś wywodzi się od nazwy miasta Clausus, skąd oba rody Klaudiuszy wzięły początek. W Polsce imię Klaudiusz jest znane od XVIII wieku.

Żeński odpowiednik: Klaudia

Klaudiusz imieniny obchodzi 
 15 lutego, jako wspomnienie św. Klaudiusza La Colombière,
 18 lutego, jako wspomnienie św. Klaudiusza, wspominanego razem ze św. Prepedigną, Maksymem, Aleksandrem i Kucjaszem,
 6 czerwca, jako wspomnienie św. Klaudiusza, biskupa Besançon,
 21 lipca, jako wspomnienie św. Klaudiusza, wspominanego razem ze św. Justem i Jukundynem,
 23 sierpnia, jako wspomnienie św. Klaudiusza, wspominanego razem ze św. Neonem, Asteriuszem, Domniną i Neonillą lub Teonillą,
 30 października, jako wspomnienie św. Klaudiusza, wspominanego razem ze św. Luperkusem i Wiktorykiem,
 8 listopada, jako wspomnienie św. Klaudiusza, wspominanego razem ze św. Nikostratem, Kastor(iusz)em i Symforianem (Sempronianem).

W innych językach 
 łacina: Claudius
 język angielski: Claud, Claude, Claudius
 język niemiecki: Claudius
 język francuski: Claude
 język rosyjski: Клавдий (Kławdij)
 język rumuński: Claudiu
 język włoski: Claudio

Znane osoby noszące imię Klaudiusz 
 Klaudiusz Ptolemeusz, uczony grecki
 Klaudiusz, cesarz rzymski
 Klaudiusz II Gocki, cesarz rzymski
 Marek Klaudiusz Marcellus
 Klaudiusz Neron Juliusz Cezar
 Klaudiusz z Turynu, biskup reformator z IX wieku
 Klaudiusz Lotaryński
 Claude-Louis de La Châtre
 Claudio Abbado, dyrygent włoski
 Claude Louis Berthollet, francuski chemik
 Claude Chabrol, francuski reżyser
 Claudio Chiappucci, włoski zawodowy kolarz szosowy
 Claude Debussy, francuski kompozytor, impresjonista
 Klaudiusz Duż-Duszewski, białoruski działacz polityczny, publicysta
 Claudio Gentile, włoski piłkarz, trener
 Cláudio Hummes, brazylijski duchowny katolicki
 Claudiu Keserü, piłkarz rumuński
 Kławdij Lebiediew, malarz rosyjski
 Claude Lelouch, francuski reżyser
 Claude Lévi-Strauss, francuski antropolog
 Klaudiusz Franciszek Łazowski, polski uczestnik Wielkiej Rewolucji Francuskiej
 Claudius Florimund de Mercy, austriacki dowódca wojskowy
 Claude Monet, malarz francuski
 Claudio Monteverdi, kompozytor włoski
 Klaudiusz Poullart des Places, założyciel zakonu duchaczy
 Klaudiusz Ševković, polska osobowość medialna
 Claude Simon, pisarz i eseista francuski, noblista
 Klaudiusz Urban, polski szachista, mistrz międzynarodowy
 Cláudio Taffarel - brazylijski piłkarz

Postaci fikcyjne o tym imieniu 
 Klaudiusz Frollo, bohater powieści Katedra Najświętszej Marii Panny w Paryżu Wiktora Hugo
 Król Klaudiusz, bohater dramatu Williama Szekspira Hamlet
 Claude, bohater serii gier komputerowych Grand Theft Auto

Zobacz też 
 (7117) Claudius, planetoida
 Avignon-lès-Saint-Claude
 Ja, Klaudiusz, powieść brytyjskiego pisarza Roberta Gravesa z 1934 roku
 Ja, Klaudiusz, 12-odcinkowy brytyjski historyczny serial telewizyjny
 Klaudiusz i Messalina, kontynuacja powieści Roberta Gravesa „Ja, Klaudiusz”
 Saint-Claude

Przypisy 

Męskie imiona łacińskie

ru:Клавдий (значения)
sv:Claude
Klaudyna

Klaudyna – pochodna forma imienia Klaudia, powstała od zdrobniałego imienia Claudine, co oznacza 'należąca do rodu Claudia, córka Claudiusa' lub 'mała, kochana Claudia'. Patronką tego imienia jest św. Klaudyna Thévenet. 

Klaudyna imieniny obchodzi 3 lutego, jako wspomnienie św. Klaudyny Thévenet. Można też spotkać dzień 18 listopada.

Znane osoby o tym imieniu:
 Klaudyna Potocka – polska patriotka

To imię nosi główna bohaterka cyklu powieści francuskiej pisarki Colette. 

W Warszawie jest ulica Klaudyny na Bielanach.

Przypisy 

Żeńskie imiona łacińskie
Pelagia

Pelagia – żeńskie imię pochodzenia greckiego, pochodzące od przymiotnika pelagios, oznaczającego „morski”. Męskim odpowiednikiem tego imienia jest Pelagiusz.

Pelagia imieniny obchodzi: 23 marca, 4 maja, 9 czerwca, 26 czerwca, 11 lipca, 8 października i 21 października.

Znane osoby noszące imię Pelagia:
 Pelagia z Antiochii – święta męczennica wspominana 8 października
 Pelagia z Limoges – święta, matka św.  Arediusza, wspominana 26 sierpnia
 Pelagia (Tiestowa) – święta mniszka prawosławna
 Pelagia (Sieriebriennikowa) – święta mniszka prawosławna
 Pelagia Majewska – polska pilotka i instruktorka szybowcowa
 Pelagia Lewińska –  działaczka PPR i PZPR

Zobacz też 
 Pelagiów – wieś w Polsce
 Pelagia (wieś)

Uwagi

Przypisy 

Żeńskie imiona greckie
Pelagiusz (imię)

Pelagiusz – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego "marynarz" (por. pelagial).

Pelagiusz imieniny obchodzi: 25 marca, 26 czerwca, 11 lipca, 28 sierpnia i 21 października.

Żeński odpowiednik: Pelagia

Osoby noszące to imię:
 Pelagiusz (360? - 435?) – mnich z Brytanii, od którego wziął początek pelagianizm
 Pelagiusz z Kordoby (zm. 925) – męczennik, święty (wspomnienie 26 czerwca)
 Pelayo (Pelagiusz) – wizygocki wódz, król Asturii 
 Pelagiusz I – papież (556-561)
 Pelagiusz II – papież (579-590)

Przypisy 

Męskie imiona greckie

pt:Pelágio
Wiktorian

Wiktorian – łacińskie imię męskie, pierwotnie przydomek utworzony poprzez dodanie przyrostka –ianus do imienia Wiktor. Żeński odpowiednik tego imienia, Wiktoriana, jest notowana w Polsce od średniowiecza.

Wiktorian imieniny obchodzi:
 12 stycznia, jako wspomnienie św. Wiktoriana, opata z Asán,
 23 marca, jako wspomnienie św. Wiktoriana, wspominanego razem ze św. Frumencjuszem i innymi,
 16 maja, jako wspomnienie św. Wiktoriana, wspominanego razem ze św. Akwilinem,
 10 czerwca, jako wspomnienie św. Wiktoriana, męczennika afrykańskiego,
 26 sierpnia, jako wspomnienie św. Wiktoriana, wspominanego razem ze św. Symplicjanem, Faustynem i innymi świętymi.

W innych językach:
 łacina – Victorianus
 język francuski – Victorien
 język niemiecki – Victorian, Viktorianus
 język włoski – Vittoriano

Przypisy 

Męskie imiona łacińskie
Zbysław

Zbysław – staropolskie imię męskie, złożone z dwóch członów: Zby- („zbyć się, pozbyć się”) i -sław.

Forma żeńska: Zbysława

Zbysław imieniny obchodzi 23 marca i 17 listopada.

Męskie imiona słowiańskie
Dzierżysław (imię)

Dzierżysław, Dzirżysław, Dziersław, Dzirsław  –  staropolskie imię męskie, złożone z członów Dzierży- ("trzymać") i -sław ("sława"). Oznaczało prawdopodobnie "tego, który posiada sławę".

Dzierżysław imieniny obchodzi 24 marca, 16 lipca i 1 września.

Żeńskie odpowiedniki: Dzirżysława, Dziersława, Dzirsława.

Podobne imię: Dzierżykraj.

Nazwy miejscowości pochodzące od imienia 
Od tego imienia pochodzą nazwy wielu miejscowości w Polsce:
 na Dolnym Śląsku: Dzierżkowic oraz Dziesławic,
 w woj. opolskim: Dzierżkowic, Dzierżysławice oraz Dzierżysława

Przypisy 

Męskie imiona słowiańskie
Dyzma

Dyzma – imię męskie pochodzenia greckiego, od  (dysmai, dysme) – zachód słońca lub gwiazd, „narodzony o zachodzie”. Imię to przypisywane jest tradycyjnie dobremu łotrowi – ukrzyżowanemu obok Chrystusa przestępcy, który nawrócił się i dostał obietnicę zbawienia.

Dyzma imieniny obchodzi 26 marca.

Znane osoby noszące imię Dyzma:
 Dyzma Bończa-Tomaszewski, uczestnik konfederacji barskiej i targowickiej
 Dyzma Gałaj, socjolog, poseł na Sejm PRL
 Dyzma Trzebicki, stolnik inowrocławski
 Jan Dismas Zelenka, czeski kompozytor barokowy

Męskie imiona greckie
Ireneusz

Ireneusz (gr. eirenaios - „spokojny, pokojowy”) – imię męskie pochodzenia greckiego. W Polsce pojawiło się w XVIII wieku. 

Żeński odpowiednik: Irena.

Ireneusz imieniny obchodzi 25 marca, 6 kwietnia, 5 maja, 28 czerwca, 26 sierpnia, 18 września, 20 października, 24 grudnia.

Brzmienie w innych językach 
 język angielski – Irenaeus, Irenæus
 język czeski – Irenej, Ireneus
 język esperanto – Ireneo
 język francuski – Irénée
 język łaciński – Irenaeus
 język niemiecki – Irenäus
 język słowacki – Irenej
 język włoski – Ireneo

Osoby noszące imię Ireneusz 
 Ireneusz Bieleninik – prezenter (Tele Gra)
 Ireneusz Bobrowski – polonista, językoznawca
 Ireneusz Bruski – prawnik, teolog, dziennikarz
 Ireneusz Dudek – muzyk
 Ireneusz Gugulski – warszawski nauczyciel polonista z Liceum im. Reytana
 Ireneusz Iredyński – polski prozaik, dramaturg
 Ireneusz Jeleń – piłkarz
 Ireneusz Krosny – artysta, mim
 Ireneusz Kuraś – polski strongman
 Ireneusz Mazur – były siatkarz, trener siatkarski
 Ireneusz Mroczkowski – teolog
 Ireneusz Paliński – ciężarowiec, złoty medalista olimpijski
 Ireneusz Pękalski – biskup pomocniczy łódzki
 Ireneusz Raś – polityk, poseł na Sejm RP
 Ireneusz Sekuła – polityk
 Ireneusz Skubiś – redaktor naczelny Tygodnika Katolickiego „Niedziela”
 Ireneusz Stolarczyk – teolog zajmujący się naukami społecznymi
 Ireneusz z Lyonu – święty Kościoła katolickiego, teolog z II w. n.e.
 Ireneusz Felczak – naczelnik miasta Sochaczewa oraz późniejszy jego burmistrz
 Ireneusz (Skopelitis) – prawosławny patriarcha Jerozolimy w latach 2001–2005

Przypisy 

Męskie imiona greckie
Wieńczysław

Wieńczysław – słowiańskie imię męskie utworzone w czasach nowszych; jego zapisy pojawiają się dopiero w XVIII wieku. Prawdopodobnie powstało przez analogię do imion staropolskich i miało oznaczać „ten, którego wieńczy sława”. Inną hipotezą jest powstanie tego imienia w wyniku specyficznego odczytania imienia Więcesław, być może za pośrednictwem języka rosyjskiego (Wiaczesław).

Wieńczysław imieniny obchodzi: 25 marca.

Znane osoby noszące imię Wieńczysław:
 Wieńczysław Gliński – aktor

Postacie literackie:
 Wieńczysław Nieszczególny – bohater książek Edmunda Niziurskiego

Żeński odpowiednik: Wieńczysława

Przypisy 

Męskie imiona słowiańskie
Irena (imię)

Irena ( [eirene] – pokój) – imię żeńskie pochodzenia greckiego. Męską formą tego imienia jest Ireneusz.

Irena imieniny obchodzi:

 22 stycznia, jako wspomnienie św. Ireny z Rzymu (†288?),
 21 lutego, jako wspomnienie św. Ireny, dziewicy,
 1 kwietnia, jako wspomnienie Ireny z Tesaloniki,
 3 kwietnia, jako wspomnienie Ireny z Tesaloniki,
 5 kwietnia, jako wspomnienie Ireny Akwilejskiej, męczennicy i Ireny z Tesaloniki,
 5 maja, jako wspomnienie św. Ireny Macedońskiej z Tracji oraz św. Ireny (Penelopy),
 9 sierpnia, jako wspomnienie św. Ireny, cesarzowej bizantyńskiej,
 14 sierpnia, jako wspomnienie Ireny Węgierskiej,
 18 września, jako wspomnienie św. Ireny (męczennicy wraz ze św. Zofią),
 20 września,
 20 października jako wspomnienie św. Ireny Portugalskiej (†653).

Odpowiedniki w innych językach 
 esperanto: Irena
 rosyjski: Irina

Znane osoby noszące imię Irena 
 Irena – cesarzowa bizantyńska
 Irena Dziedzic
 Irena Eris
 Irena Falska
 Irène Jacob
 Irena Jarocka
 Irène Joliot-Curie
 Irena Jurgielewiczowa
 Irena Karel
 Irena Kwiatkowska
 Irena Łuczyńska-Szymanowska
 Irina Nikułczina (ur. 1974) – była bułgarska biathlonistka, brązowa medalistka Igrzysk Olimpijskich w 2002
 Irini Papas
 Irina Priwałowa
 Irina Rodnina
 Irena Santor
 Irena Sendlerowa
 Irina Słucka
 Irena Szewińska
 Irena Sztachelska

Zobacz też 
 Irenka
 Święta Irena

Przypisy 

Żeńskie imiona greckie
Wiktoria

Wiktoria – imię żeńskie
 Wiktoria – rzymska bogini zwycięstwa

Geografia:
 Wiktoria – miejscowość w województwie mazowieckim,
 Wiktoria – stan w Australii.
 Jezioro Wiktorii w Afryce

Inne:
 Wiktoria (roślina) – roślina z rodziny grzybieniowatych,
 Wiktoria – rodzaj pojazdu konnego.
 Wiktoria (diament)
 Wiktoria – brytyjski serial telewizyjny

Osoby o imieniu Wiktoria
 Wiktoria z Sabiny – święta chrześcijańska, męczennica
 Wiktoria Rasoamanarivo – błogosławiona katolicka z Madagaskaru
 Wiktoria – królowa brytyjska
 Wiktoria Bernadotte – księżna szwedzka

Zobacz też 

 Victoria
Emanuel

Emanuel – imię męskie pochodzenia biblijnego. Wywodzi się od słowa עִמָּנוּאֵל oznaczającego „Bóg z nami”. Imię mesjasza oraz kilku świętych katolickich. Żeński odpowiednik to Emanuela.

Emanuel imieniny obchodzi: 25 stycznia, 26 marca, 10 lipca i 11 października.

Znane osoby noszące to imię:
 bł. Emanuel Martin Sierra
 Emmanuel Chedal
 Lorenzo Da Ponte (E. Conegliano) – włoski poeta, librecista m.in. W.A. Mozarta
 Emmanuel-Dieudonné d' Hautefort – francuski dyplomata
 Emanuel Konstanty Imiela – śląski pisarz
 Immanuel Kant
 Emanuel Lasker
 Immanuel Naidjala (ur. 1984) – namibijski bokser wagi koguciej 
 Manuel Neuer
 Manuel Faißt
 Manuel Feller
 Manuel Fettner
 Manuel Osborne-Paradis
 Manuel Poppinger
 Emanuel „Manu-L” Gut
 Emmanuel Macron
 Emmanuel Nsubuga
 Emmanuel Le Roy Ladurie
 Emmanuel Levinas – francuski filozof
 Emmanuel Olisadebe
 Emmanuel Radnitzky
 Emanuel Schikaneder – austriacka osobowość teatralna (impresario, aktor, librecista, którego najważniejszym dziełem jest Czarodziejski flet)
 Emmanuel Roidis (1836–1904) – grecki pisarz, publicysta i krytyk
 Pierre-Emmanuel Dalcin
 Ignacy Emanuel Lachnicki
 Manu’el Trajtenberg

Zobacz też 
 Emmanuel

Męskie imiona semickie

cs:Emanuel
de:Emanuel
en:Immanuel
fr:Emmanuel
id:Imanuel
it:Emanuele
la:Immanuel
nl:Emanuel
nn:Emanuel
sk:Emanuel
fi:Immanuel
sv:Emanuel
zh:以马内利
Manuela

Manuela jest to żeński odpowiednik imienia Manuel, będącego skróconą formą biblijnego imienia Emanuel. Manuela jest skróconą formą imienia Emanuela.

Manuela imieniny obchodzi 26 marca.

Znane osoby 
 Manuela Gretkowska – pisarka
 Manuela Michalak – uczestniczka pierwszej edycji reality show "Big Brother", była prowadząca programu "Maraton uśmiechu" (TVN)
 Manuela Schwesig – niemiecka polityk

Telewizja 
 Manuela – brytyjski dramat z 1957 roku
 Manuela – telenowela argentyńsko-włoska z 1991 r. z Grecią Colmenares w podwójnej, głównej roli

Żeńskie imiona semickie

ja:マヌエラ
Lidia

Lidia – imię żeńskie pochodzenia greckiego
 Lidia – starożytne państwo w zachodniej Azji Mniejszej, ze stolicą w Sardes
 Lidia – postać biblijna, święta
 Lizja i Lidia – siostry Jezusa Chrystusa, znane z Ewangelii Marka i Ewangelii Mateusza oraz apokryficznej księgi Legenda o św. Józefie Cieśli
 Lidia – nazwa produkowanego w Polsce przez firmę CSK klonu komputera Apple II
 (110) Lydia – asteroida odkryta przez Alphonse'a Louisa Nicolasa Borrelly'ego w 1870
Sykstus

Sykstus, Sykst – imię męskie przejęte poprzez łacinę z greki, pochodzące od greckiego imienia Ksustos (ksustós - „wygładzony, elegancki”), w którym przez analogię do łacińskiego imienia Sextus (Sekstus – „szósty”) doszło do przestawienia głosek. Imię to było nadawane w Polsce od średniowiecza, poświadczone w formie pochodnej Syksta (m.) oraz w 1265 roku w łac. formie Sixtus; możliwe staropolskie zdrobnienia: Syc, Syc(z)ek, Syc(z)ko, Sych, Sychno, Sychta, Sysz, Syszek, Syszka, Syszko. Istnieje pięciu świętych katolickich o tym imieniu.

Sykstus imieniny obchodzi 
 3 kwietnia, jako wspomnienie św. Sykstusa I, papieża
 7 maja, jako wspomnienie św. Sykstusa, wspominanego razem ze św. Eowaldem
 7 sierpnia, jako wspomnienie św. Sykstusa II, papieża
 19 sierpnia, jako wspomnienie św. Sykstusa III, papieża
 1 września, jako wspomnienie św. Sykstusa, biskupa Reims, wspominanego razem ze św. Synicjuszem, również biskupem Reims

Odpowiedniki w innych językach 
 łacina – Xystus, Sistus
 język angielski – Sixtus
 język bułgarski – Сикст
 język francuski – Sixte, Xyste
 język hiszpański – Sixto
 język niemiecki – Sixtus, Sixt, Xystus
 język rosyjski – Сикст
 język węgierski – Szixtusz, Sükösd
 język włoski – Sisto

Znane osoby noszące imię Sykstus 
 papież Sykstus IV
 papież Sykstus V
 Sykstus Parmeński – książę dynastii Burbonów-Parmeńskich, belgijski oficer podczas I wojny światowej
 Sixto Durán Ballén – polityk ekwadorski
 Sykstus Estko – generał brygady armii Księstwa Warszawskiego, siostrzeniec Tadeusza Kościuszki
 Sisto Gara della Rovere – włoski kardynał
 Sixto Peralta – piłkarz argentyński

Znane osoby noszące imię Sekstus 
 Sekstus Pompejusz, rzymski dowódca, syn Gnejusza Pompejusza
 Sekstus Empiryk. lekarz i filozof, przedstawiciel sceptycyzmu

Zobacz też 

 Saint-Sixt
 Saint-Sixte – 2 miejscowości we Francji

Przypisy 

Męskie imiona greckie
Męskie imiona łacińskie
Wiktoryn

Wiktoryn – imię męskie, pochodzące od imienia Wiktor, urobione za pomocą przyrostka oznaczającego przynależność lub pochodzenie.

Wiktoryn imieniny obchodzi: 29 marca, 25 lutego, 15 kwietnia, 15 maja, 5 września, 5 października, 2 listopada, 8 listopada i 2 grudnia.

Znane osoby noszące imię Wiktoryn:
 Wiktoryn – rzymski uzurpator z III wieku n.e.
 św. Wiktoryn z Patawii
 Wiktoryn z Podiebradów – ojciec króla czeskiego Jerzego z Podiebradów
 Wiktoryn z Podiebradów – syn króla czeskiego Jerzego z Podiebradów, hrabia kłodzki w latach 1459–1485
 Wiktoryn Kuczyński (1668–1738) – kasztelan podlaski
Wiktoryn Kuczyński (ur. 1731) – chorąży drohicki

Zobacz też 

 Żeński odpowiednik: Wiktoryna
 Wiktoryn – część miasta Kutna
 Wiktoryn – część miasta Warszawy

Przypisy 

Męskie imiona łacińskie
Amelia (imię)

Amelia, Amalia – imię żeńskie pochodzenia germańskiego, powstałe jako skrócenie imion dwuczłonowych z pierwszym członem Amal-, takich jak między innymi Amalgunda lub Amalberga. 

Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Amelia w 2014 r. zajmowała 8. miejsce w grupie imion żeńskich.

Amelia imieniny obchodzi: 5 stycznia, 30 marca i 20 kwietnia.

Odpowiedniki w innych językach:
 ang. – Amelia, Amalie
 franc. – Amélie
 niem. – Amalia, Amalie
 ros. – Amelija
 wł. – Amalia, Amelie, Emmelina

Osoby o imieniu Amelia lub Amalia opisane w Wikipedii:
 Amelia Andersdotter
 Amélie Cocheteux
 Amelia Earhart
 Amélie Mauresmo
 Amélie Nothomb
 Amália Rodrigues
 Amy Deasismont (Amy Deasismont)
 Amy Macdonald
 Amy Winehouse

Zobacz też 

 film Amelia
 wada wrodzona o tej samej nazwie

Przypisy 

Żeńskie imiona germańskie
Balbina

Balbina – żeński odpowiednik imienia Balbin "jąkała" pochodzenia łacińskiego. 

Balbina imieniny obchodzi: 11 marca, 31 marca i 2 grudnia.

Znane osoby noszące imię Balbina:
 święta Balbina (zm. ok. 130), męczennica rzymska
 bł. Balbina z Asyżu (ok. 1215–1254), klaryska w Asyżu i Arezzo, krewna św. Klary
 Balbina Herrera, panamska polityk
 Balbina Steffenone (1825–1896), sopranistka włoska 
 Balbina Świtycz-Widacka (1901–1972), rzeźbiarka i poetka 

Żeńskie imiona łacińskie
Dobromira

Dobromira –  staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Dobro- ("dobry") i -mira ("pokój, spokój, dobro"). Mogło ono oznaczać "ta, która ceni pokój". W źródłach polskich poświadczone w XIII wieku.

Dobromira imieniny obchodzi 31 marca.

Męskie odpowiedniki: Dobromir, Dobromier, Dobromirz.

Bibliografia 
 

Żeńskie imiona słowiańskie