Theo Middelkamp

Theofiel ('Fiel') Middelkamp (Kieldrecht, 23 februari 1914 – aldaar, 2 mei 2005) was een Nederlands wielrenner.

Biografie
Middelkamp werd geboren als tweede zoon in een gezin van negen kinderen. Hij wilde eigenlijk voetballer worden, maar zag al vroeg in dat hij als wielrenner veel geld kon verdienen.

Middelkamp was de eerste Nederlander die een etappe in de Tour de France won. Hij had nog nooit bergen gezien en ook nog nooit een bergetappe gereden, en hij reed op een gewone racefiets zonder versnellingen. Op 14 juli 1936, op quatorze juillet, won hij in zijn eerste Tour de zware alpenrit van Aix-les-Bains naar Grenoble met onder meer de Col du Galibier. Hij sloot de tour af als 23e in het algemeen klassement. In 1937 moest hij opgeven wegens een valpartij waarbij hij een vinger brak. In 1938 won hij de zevende etappe, van Bayonne naar Pau. Hij verdiende in die Tour vijfduizend francs. Dat was veel minder dan hij in wielerkoersen in Vlaanderen kon verdienen, en dus besloot hij daarna niet meer in de Tour te rijden maar zich te specialiseren in kermiskoersen. "Ik kan van roem en eer niet leven" was een bekende uitspraak van Middelkamp.

Zijn wielercarrière werd onderbroken door de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de oorlog verdiende Middelkamp zijn geld als smokkelaar. Hij werd echter betrapt en zat maanden vast. Na de oorlog ging hij weer fulltime wielrennen.

In 1946 hield materiaalpech hem af van een zege in de strijd om de wereldtitel. In 1947 werd Middelkamp in Reims echter alsnog wereldkampioen, wederom als eerste Nederlander.

In 1951 stopte hij met wielrennen. Hij kocht toen een café in Kieldrecht. Voor de Belgen was hij een Nederlander, en voor de Nederlanders was hij een Belg. Omdat de Nederlandse regering hem geen AOW wilde geven, raakte hij verbitterd. Ook voor journalisten sloot hij zich lange tijd af. Het NPS-televisieprogramma Maandag Prinsjesdag van Joost Prinsen liet hem in 2003 vertellen over zijn overwinning op de Col du Galibier.

Persoonlijk
Middelkamp was twee keer getrouwd. Uit zijn eerste huwelijk had hij twee zoons, met wie hij geen contact meer wilde hebben. Zijn eerste vrouw overleed in 1961 en hij verloor ook een dochter. Uit zijn tweede huwelijk had hij een zoon.

Zijn ambitie om als eerste wielrenner 100 jaar te worden ging niet in vervulling; hij overleed op 91-jarige leeftijd.

Overwinningen
1936
 GP Stad Vilvoorde
 7e etappe Ronde van Frankrijk

1938
 Nederlands kampioen op de weg, Elite
 7e etappe Ronde van Frankrijk

1939
 GP van Noord-Vlaanderen

1943
 Nederlands kampioen op de weg, Elite

1945
 Nederlands kampioen op de weg, Elite
 Nationale Sluitingsprijs

1946
 GP Stad Sint-Niklaas

1947
  Wereldkampioen op de weg, Elite
 Omloop der Zuidwest-Vlaamse Bergen

1948
 Omloop van Oost-Vlaanderen
 GP Stad Vilvoorde

Overwinningen kermiskoersen
1934
 Roosendaal

1935
 Melsele
 Rotterdam-Feijenoord
 Deurne

1936
 Stekene
 Hoensbroek

1937
 Moerbeke
 Namur
 Lokeren
 Rotterdam-Feijenoord
 Oosterhout

1938
 Grote 1 mei-prijs
 Kieldrecht
 Haasdonk

1939
 Amsterdam-Boschbaan
 Kieldrecht
 Antwerpen-Kiel
 Sint-Lievens-Houtem

1943
 Haarlem
 Lebbeke

1944
 Stekene
 Baasrode

1945
 Bassevelde
 Dendermonde
 Lebbeke (b)
 Lebbeke (c)
 Stekene
 Temse
 Aalst
 Namur
 Middelkerke
 Wieze
 Gent
 Ruiselede
 Merksem
 Eke
 Kalken
 Adegem
 Overmere
 Kieldrecht
 Herentals
 Bornem
 Rumst
 Kieldrecht (b)

1946
 Gouda
 Temse
 Vrasene
 Sint-Niklaas (c)
 Gilze-Rijen
 Sint-Niklaas (b)
 Scheveningen
 Kontich
 Herve

1947
 Ninove
 Temse
 Steenbergen

1948
 Gent
 Steenbergen

1949
 Antwerpen
 Beveren-Waas
 Kruiningen
 Gent
 Steendorp
 Waremme
 Namur
 Boom

1950
 Hulst, Dernycriterium
 Hulst
 Oud Gastel

Prestaties
 Middelkamp deed in 1936 en 1938 mee aan de Tour de France en won beide keren een etappe. In het eindklassement werd hij respectievelijk 23e en 43e.
 In 1947 werd hij de eerste Nederlandse wereldkampioen op de weg. In 1936 werd hij derde en in 1950 tweede.
 Middelkamp werd in totaal vier keer Nederlands kampioen: in 1934, 1938, 1943 en 1945.

Resultaten in voornaamste wedstrijden
(*) tussen haakjes aantal individuele etappeoverwinningen
|
|}

Vernoeming
In Zeeland is er een 145 km lange bewegwijzerde fietsroute naar Theo Middelkamp vernoemd, de Theo Middelkamproute.

Middelkamp, Theofiel