Geografia społeczno-ekonomiczna

Geografia społeczno-ekonomiczna (także: antropogeografia, geografia człowieka) – nauka geograficzna badająca różne aspekty działalności człowieka, w tym także konsekwencje społeczne i gospodarcze dla tej aktywności w przestrzeni geograficznej. Jeden z czterech głównych działów geografii (obok geografii fizycznej, geografii regionalnej,  i geografii stosowanej).

Historia i nazewnictwo 
Geografia człowieka nawiązuje do dawnej antropogeografii (i często jest z nią utożsamiana). Od końca XVIII w. w badaniach geograficznych coraz większą uwagę przywiązywano do człowieka i jego miejsca w przestrzeni geograficznej. W historii polskiej myśli geograficznej geografia społeczno-ekonomiczna ewoluowała od geografii handlowej w połowie XIX w., poprzez antropogeografię w I połowie XX w., do geografii ekonomicznej i geografii społeczno-ekonomicznej w II połowie ubiegłego stulecia. Współcześnie po znacznym rozszerzeniu pola badawczego geografii społeczno-ekonomicznej (daleko poza kwestie wyłącznie gospodarcze i społeczne) bardziej poprawnym terminem wydaje się geografia człowieka.

Podział 
 Geografia społeczna (socjogeografia)
 Geografia jakości życia (ew. część geografii rozwoju)
 Geografia dobrobytu
 Geografia dobrostanu (ew. geografia szczęścia) (ew. część geografii zdrowia)
  (w Polsce często jako studia z zakresu edukacji geograficznej)
 Geografia moralna

 Geografia ludności 
 Demogeografia
 
 Demografia (ew. poza geografią)
 Geografia migracji
 Etnogeografia (geografia etniczna)
 Geografia rynku pracy i zatrudnienia
 Geografia warunków i stylu życia
 Geografia kultury
 Geografia sztuki
 Geografia artystyczna
 Geografia muzyki
 Geografia literatury
 Geografia teatru
 Geografia życia artystycznego
 Geografia cywilizacji (ew. kultur)
 Geografia religii
 Geografia językowa/języka (geolingwistyka)
 Geografia (studia) krajobrazu kulturowego (ew. samodzielna część geografii człowieka)
 Geografia krajobrazu miejskiego
 Kulturowa geografia ekonomiczna
 
 
 
 
  (bada m.in. poziom i jakość życia, globalne siły gospodarcze prowadzące do rozwoju i niedorozwoju, wzorce przestrzenne w rozwoju)
  (Cybergeografia lub Geografia Cyberprzestrzeni)
 Geografia gospodarcza (geografia ekonomiczna)
 Geografia przedsiębiorstw
 Geografia rolnictwa
 Geografia regionalna rolnictwa
 Geografia branżowa rolnictwa
 Geografia rozłogu i użytkowania gruntów
 Geografia obszarów wiejskich
 Geografia gospodarki żywnościowej
 Geografia rolnictwa ekologicznego
 Geografia przemysłu
 Geografia regionalna przemysłu
 Geografia branż/gałęzi przemysłu (przemysł lekki: włókienniczy, skórzany, odzieżowy/tekstylny, spożywczy, szklany, ceramiczny; przemysł ciężki: elektromaszynowy, energetyczny, hutnictwo i metaluria, chemiczny, budowlany, drzewny i papierniczy, mineralny, zbrojeniowy; przmysł wydobywczy: górnictwo)
 Geografia okręgów przemysłowych
 Geografia przedsiębiorstw
 Geografia zasóbów naturalnych (ew. samodzielna część geografii ekonomicznej)
 Geografia usług
 Geografia handlu
 Geografia handlu międzynarodowego (ew. samodzielna część geografii ekonomicznej)
 Geografia branżowa usług (w tym rzemiosło)
 Geografia turyzmu
 Geografia informacji
 Geografia komunikacji
 Geografia transportu
 Geografia ruchu
 Planowanie transportu
 Geografia łączności
 Geografia infrastruktury
 Geografia osadnictwa
 Ekistyka
 Geografia miast (geourbanistyka)
 Geografia społeczna miast (ew. część geografii społecznej)
 Urbomorfologia
 Urbanistyka (ew. część gospodarki przestrzennej)
 Geografia urbanistyczna
 Gospodarka przestrzenna (ew. część geografii stosowanej)
 Geografia wsi
 Ruralistyka (ew. część gospodarki przestrzennej)
 Geografia osiedla
 Geografia obszarów wiejskich
 Geografia kontinuum miejsko-wiejskiego
 Geografia strefy podmiejskiej (procesy ruralizacji miasteczek i urbanizacji wsi)
 Geografia miast zdegradowanych (miast dawnych; miast pozbawionych praw miejskich) i restytuowanych (miast z przywróconymi prawami miejskimi) [w tym miast włączonych do innych miast jako dzielnica lub część miasta]
 Geografia systemów osadniczych
 Geografia polityczna
 Geografia wyborcza
 Geografia władzy
 Geografia bezpieczeństwa
 Geografia pokoju
 Geografia wojenna
 Geografia granic politycznych i pograniczy
 Geografia konfliktów
 
 Geopolityka
 Geostrategia
 Geografia historyczna
 Geografia humanistyczna
 Geografia percepcji
 Geografia behawioralna (ew. część geografii społecznej)
 
  
 
  (ew. część geografii społecznej)
 Geozofia
 Geografia krytyczna
 Geografia fenomenologiczna
 Geografia egzystencjalna
 Geografia radykalna
 Geografia feministyczna
 Geografia (neo)marksistowska
 Geografia humanistyczna miasta (ew. część geografii miast)

Wiele badań integrujących wiedzę z geografii fizycznej, geografii człowieka i geografii regionalnej podejmuje sie w ramach geografii stosowanej. Geografia stosowana podejmuje badania, na które istnieje konkretne zapotrzebowanie ze strony społeczeństwa czy gospodarki (np. geografia wojskowa, turystyka, gospodarka przestrzenna czy sozologia),

Problematyka (wybrane zagadnienia) 
 Rozwój pojęć podstawowych geografii: region, miejsce, okolica, terytorium, przestrzeń, środowisko, krajobraz.
 Relacje człowiek-środowisko (naturalne/przyrodnicze, kulturowe/antropogeniczne, mieszane)
 Wyczerpywalność zasobów naturalnych.
 Eksplozja demograficzna i jej konsekwencje.
 Zróżnicowanie społeczno-kulturowe w ujęciu przestrzennym
 Produkcja żywności na świecie; problem nadwyżek i niedobór żywności.
 Konsekwencje urbanizacjii uprzemysłowienia.
 Degradacja środowiska człowieka (antropopresja).
 Percepcja przestrzeni – wartości niematerialne i ekonomiczne

Przypisy