alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Skolemizacja

Skolemizacja to metoda pozwalająca na opuszczanie kwantyfikatorów egzystencjalnych lub też wszystkich kwantyfikatorów w formułach rachunku predykatów pierwszego rzędu zapisanych w formie preneksowej. Jej twórcą był norweski matematyk Thoralf Skolem.

Każdy kwantyfikator egzystencjalny zastępujemy świeżym symbolem funkcyjnym, którego argumenty to wszystkie dotychczas wprowadzone przez kwantyfikatory ogólne zmienne oraz zmienne wolne, jeśli jakieś są.

Po dokonaniu skolemizacji zostajemy z formułą mającą na początku same kwantyfikatory ogólne. Można je opuścić i założyć, że zmienne przez nie wprowadzane to po prostu zmienne wolne.

Przykład 

Skolemizacja tej formuły przebiega jak następuje:

  ( - zmienna wolna)
  ( - funkcja jednoargumentowa)
  ( - zmienna wolna)
  ( - funkcja dwuargumentowa).

Jeśli formuła jest sprzeczna/spełnialna, to taką samą własność ma jej postać zeskolemizowana.

Formuła X jest spełnialna wtedy i tylko wtedy, gdy spełnialna jest formuła Skol(X). Formuła X jest więc równoważna formule Skol(X) w sensie spełnialności, co nie oznacza równoważności tych formuł w sensie semantycznym.

Logika matematyczna
Jacques Herbrand

Jacques Herbrand (ur. 12 lutego 1908, zm. 27 lipca 1931) – francuski matematyk, znany głównie ze swojego wkładu do logiki matematycznej, w mniejszym stopniu też do algebry.

Autor twierdzenia Herbranda.

Zginął w wypadku podczas wspinaczki w Alpach.

Zobacz też 
 model Herbranda 
 uniwersum Herbranda
 rozwinięcie Herbranda

Linki zewnętrzne 
 
 Jacques Herbrand: Badania nad teorją dowodu  (1930) w bibliotece Polona

Francuscy matematycy XX wieku
Francuscy logicy
Absolwenci École normale supérieure w Paryżu
Urodzeni w 1908
Zmarli w 1931
Zmarli w górach
Uniwersum Herbranda

Uniwersum Herbranda – dla formuły rachunku predykatów pierwszego rzędu to uniwersum składające się z wszystkich zamkniętych termów złożonych ze stałych i symboli funkcyjnych występujących w formule. Jeśli formuła nie zawiera żadnych stałych, dodaje się do uniwersum dowolną stałą, żeby nie było ono puste.

Jeśli formuła zawiera choć jeden symbol funkcyjny o argumentowości większej niż 0, uniwersum Herbranda jest zbiorem nieskończonym. Uniwersum Herbranda jest zawsze co najwyżej przeliczalne.

Przykłady 
   – pewne zmienne
   – pewne stałe
   – pewne funkcje jednoargumentowe

 

Uniwersum Herbranda to 
 

Uniwersum Herbranda to 
 

Uniwersum Herbranda to 
 

Uniwersum Herbranda to 

Przykłady dla formuł bez stałych:
 

Uniwersum Herbranda to  ( – dodana stała)
 
 

Uniwersum Herbranda to  ( – dodana stała)

Zobacz też 
 twierdzenie Herbranda, rozwinięcie Herbranda, model Herbranda
 Jacques Herbrand

Logika matematyczna
Argumentowość

Argumentowość lub arność (czasami członowość) – inaczej liczba argumentów:
 funkcji zdaniowej albo symbolu funkcyjnego w logice,
 relacji, funkcji, bądź działania/operacji w matematyce,
 funkcji lub procedury, czy operatora w informatyce.

Zobacz też 
 algebra ogólna

Działania
Logika matematyczna
Teoria mnogości
Informatyka

cs:Operace (matematika)#Arita operace
Rozwinięcie Herbranda

Rozwinięcie Herbranda dla formuły rachunku predykatów pierwszego rzędu to formuła, w której wszystkie kwantyfikatory ogólne (a także zmienne wolne)  zostały zastąpione przez koniunkcje  natomiast egzystencjalne  przez alternatywę  gdzie  to pewien podzbiór skończony uniwersum Herbranda.

Taka formuła – bez zmiennych i kwantyfikatorów jest w praktyce równoważna pewnej formule rachunku zdań.

Zbiór rozwinięć Herbranda jest co najwyżej przeliczalny.

Zobacz też 
 twierdzenie Herbranda

Logika matematyczna
Twierdzenie Herbranda

Twierdzenie Herbranda to jedno z najważniejszych twierdzeń konstruktywnych logiki pierwszego rzędu:
 Formuła jest tautologią wtedy i tylko wtedy, gdy tautologią jest pewne rozwinięcie Herbranda tej formuły.

Ponieważ każde rozwinięcie jest właściwie skończoną formułą rachunku zdań,
a więc da się rozstrzygnąć w czasie skończonym (wykładniczym), liczba rozwinięć Herbranda
dla formuły natomiast jest zbiorem przeliczalnym, umożliwia to udowodnienie każdej tautologii
logiki pierwszego rzędu, chociaż może to
zająć nieograniczoną ilość czasu.

Algorytm 
n = 0;
udowodnione = false;
while (udowodnione == false)
{
    Y = nte_rozwinięcie_Herbranda(X,n);
    Y' = przekształć_na_formułę_rachunku_zdań(Y);
    if (jest_tautologią(Y'))
        udowodnione = true;
    else
        n = n + 1;
}
wygeneruj dowód na podstawie Y;

Zobacz też 
 Jacques Herbrand

Linki zewnętrzne 
  Herbrand’s theorem , Routledge Encyclopedia of Philosophy, rep.routledge.com [dostęp 2023-05-10].

Herbranda
Wera

Wera — imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, stanowiące żeńską formę łacińskiego imienia Werus (pierwotnie cognomen), równe wyrazowi pospolitemu vera — "rzetelna, prawa, słuszna, sprawiedliwa". Forma ta jest również w użyciu jako zdrobnienie od imienia Weronika lub zachodnia adaptacja rosyjskiego imienia Wiera. Rozpowszechniła się ona być może pod wpływem działaczki socjalistycznej i komunistycznej Marii Koszutskiej, która przybrała pseudonim Wera Kostrzewa. 

Wera imieniny obchodzi 24 stycznia, jako wspomnienie św. Wery z Clermont, wspominanej razem ze św. Suporyną".

Znane osoby noszące imię Wera:
 Vera Menchik
 Vera Salvequart
 Věra Suková
 Vera Farmiga

Przypisy 

Żeńskie imiona łacińskie

sv:Vera
Igor

Igor — imię męskie pochodzenia skandynawskiego, przekształcone z pierwotnego Ingwar (Ingvarr). Imię to jest złożone z członów: Ing-, prawdopodobnie pochodzącego od imienia jednego z bogów germańskich, oraz -war, pochodzącego najprawdopodobniej od staro-wysoko-niemieckiego słowa wart – stróż, pasterz. Imię to nosił wielki książę kijowski i czernihowski z XII wieku św. Igor, którego wspomina się 5 czerwca.

Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Igor w 2017 r. zajmował 17. miejsce w grupie imion męskich. W całej populacji Polaków Igor zajmował w 2017 r. 75. miejsce (65 606 nadań). Ukraiński wariant tego imienia to Ihor, a białoruski Ihar.

Znane osoby noszące to imię 
 Igor Akinfiejew
 Ihor Biełanow
 Igor Błachut
 Igor Bondarewski
 Igor Cavalera
 Igor Dobrowolski
 Igor Herbut
 Igor Janke
 Igor Jankowski
 Igor Kwiatkowski
 Igor Lewczuk
 Igor Newerly
 Ihor Pawluk
 Igor Priesniakow
 Igor Rurykowicz – władca Rusi Kijowskiej
 Igor Sikirycki
 Igor Sikorski
 Igor Smirnow
 Igor Strawinski
 Igor Sypniewski
 Igor Śmiałowski
 Igor Tamm
 Igor Wójcik
 Igor Yudin

Igor imieniny obchodzi 5 czerwca, jako wspomnienie św. Igora. Spotyka się również niekiedy daty 1 i 5 października, niezwiązane z żadnym konkretnym świętym lub wydarzeniem.

Przypisy 

Męskie imiona germańskie
Remigiusz

Remigiusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od łacińskiego rzeczownika remigium, oznaczającego „wiosło”. Znaczenie imienia to: „wioślarz” lub „wytwórca wioseł”. W Polsce występuje od XIV wieku. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Remigiusz w 2017 roku zajmował 101. miejsce w grupie imion męskich.

Żeński odpowiednik: Remigia.

Remigiusz imieniny obchodzi: 13 stycznia (jako wspomnienie św. Remigiusza, biskupa Reims według nowego Martyrologium Rzymskiego; wcześniej obowiązywała data 1 października), 20 lipca i 18 października.

W innych językach 
  Rémy lub Remi
  Remigio
  Remigius
  Рэмигий (Remigij)
  Remigiu

Znane osoby o imieniu Remigiusz 

 Remy Bonjasky – sportowiec holenderski;
 Remigiusz Jankowski – polski aktor;
 Remigiusz Kuźmiński – polski wokalista i dyrygent
 Remigiusz Ławniczek – polski judoka;
 Remigiusz Łupicki – polski DJ (DJ Remo);
 Remigiusz Mróz – polski prawnik i pisarz, znany także pod pseudonimem Ove Løgmansbø;
 Remigiusz Okraska – socjolog polski;
 Remigiusz Pośpiech – członek duetu techno Kalwi & Remi;
 Remigiusz Sobański – ksiądz polski, profesor teologii;
 Remigiusz Sobociński – piłkarz polski;
 Remigiusz Szczęsnowicz – dziennikarz polski;
 Remigiusz Wierzgoń – polski youtuber

Zobacz też 

 Lay-Saint-Remy 
 Saint-Rémy-de-Maurienne
 Saint-Rémy-de-Sillé
 Saint-Remy-en-l’Eau
 Saint-Remy-sous-Broyes
 Mont-Saint-Remy
 San Remo
 Sainte-Ramée
 Ventes-Saint-Rémy

Przypisy 

Męskie imiona łacińskie
Dioniza

Dioniza – żeński odpowiednik imienia Dionizy. Imię to pochodzi z Grecji, od Dionizosa, greckiego boga wina.

Dioniza imieniny obchodzi 15 maja, 2 października, 6 grudnia.

Inną formą imienia Dioniza jest Dionizja.

Zdrobnienia: Dionizia, Dyzia, Dionka, Nizia.

Wspomnienie w Kościele: 12 grudnia.

Obce formy: (ang.) Denise, Denice, Denyse.

Znane postacie o imieniu Dioniza 
 Dyzia, postać z książki Kubuś Fatalista i jego Pan,
 Denise Levertov amerykańska poetka.

Przypisy 

Żeńskie imiona greckie
Hangar

Hangar (z fr.) – duży budynek o wnętrzu jednoprzestrzennym (hala), służący do zabezpieczania samolotów, szybowców, balonów, łodzi przed działaniem czynników atmosferycznych. Często przystosowany do bieżących przeglądów i napraw. Hangar lotniczy zwykle wybudowany jest na rzucie prostokąta, a jedna z jego ścian składa się z otwieralnych elementów, co umożliwia wprowadzanie samolotów. W portach hangarami nazywane są budynki do przechowywania niedużych statków i łodzi, a także pomieszczenia do krótkotrwałego przechowywania towarów.

Na lotniskowcu – jeden lub dwa pokłady hangarowe pod pokładem startowym.

Ogólnie – obszerny budynek z szeroką bramą np. magazyn.

Przypisy 

Wyposażenie lotniska
Infrastruktura transportu
Manfred

Manfred – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słów z języka staro-wysoko-niemieckiego man – człowiek i frid – opieka, pokój. Zatem Manfred to osoba „zapewniająca pokój i ochronę”.

Żeńska forma: Manfreda

Zdrobnienia: Fred, Fredek, Fredzio, Fredzia, Fredka, Maniek

Manfred imieniny obchodzi:
 28 stycznia, jako wspomnienie św. Manfreda Settali, 
 27 października, jako wspomnienie św. Manfreda z Eberbachuu.

Znane osoby noszące imię Manfred:
 Manfred – król Sycylii z dynastii Hohenstaufów
 Manfred Bretschneider (ur. 1934) – wschodnioniemiecki kierowca wyścigowy i rajdowy
 Manfred Eigen – niemiecki biofizyk, noblista
 Manfred Gorywoda – działacz państwowy w okresie PRL
 Manfred von Richthofen – „Czerwony Baron”
 Manfred Lachs – polski prawnik, sędzia i prezes Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w Hadze
 Manfred Weber – niemiecki polityk i przedsiębiorca

Postacie fikcyjne o imieniu Manfred:
 Manfred 'Maniek' – fikcyjna postać z filmu „Epoka lodowcowa"
 Manfred - Sztuczna inteligencja, chatterbot występujący w serii książek pt. „Felix, Net i Nika”

Przypisy 

Męskie imiona germańskie
Manfreda

Manfreda - żeński odpowiednik imienia Manfred.

Manfreda imieniny obchodzi:
 28 stycznia, jako wspomnienie św. Manfreda Settali, 
 27 października, jako wspomnienie św. Manfreda z Eberbachuu.

Przypisy 

Żeńskie imiona germańskie
Fryderyka

Fryderyka – żeński odpowiednik imienia Fryderyk.

Fryderyka imieniny obchodzi 27 maja i 18 lipca i 6 października.

Znane osoby o imieniu Fryderyka:
 Federica Brignone – włoska narciarka alpejska
 Fryderyka Hanowerska – księżniczka hanowerska, królowa Grecji
 Augusta Fryderyka Hanowerska – księżniczka hanowerska, księżna Brunszwiku-Wolfenbüttel
 Fryderyka Reden – mecenas sztuki
 Friederike Mayröcker – austriacka poetka
 Federica Mogherini – włoska polityk
 Fryderyka Aleksandra Moszyńska (1709–84) – nieślubna córka króla Polski Augusta II Mocnego i hrabiny Cosel
 Federica Pellegrini – włoska pływaczka, medalistka olimpijska
 Frederica Sagor Maas – amerykańska scenarzystka filmowa pochodzenia rosyjskiego
 Fredrika Stahl – szwedzka wokalistka i autorka tekstów
 Paulina Fryderyka Wirtemberska (1810–56) – księżniczka wirtemberska, księżna Nassau
 Luiza z Hesji-Kassel, właśc. Luiza Wilhelmina Fryderyka Maria Karolina Augusta Julia – królowa Danii w latach 1863–98

Zobacz też 

 (538) Friederike
 Fryderyka – część Katowic

Żeńskie imiona germańskie
Rościsława

Rościsława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Rości- ("rośnie") oraz -sława ("sława"). Może oznaczać "ta, której sława rośnie". Od tego imienia mogły pochodzić formy skrócone typu Rosława. W źródłach polskich poświadczone w XII wieku.

Rościsława imieniny obchodzi 7 października.

Męski odpowiednik: Rościsław

Bibliografia 
 

Żeńskie imiona słowiańskie
Laurencja

Laurencja – żeński odpowiednik imion Laurencjusz i Wawrzyniec. Patronką tego imienia jest św. Laurencja, towarzyszka św. Palacjaty, oraz bł. Laurencja Garasimiw, towarzyszka bł. Mikołaja Czarneckiego.

Laurencja imieniny obchodzi 2 kwietnia i 8 października.

Żeńskie imiona łacińskie
Wojsława

Wojsława, Wojesława - staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Woj- ("wojownik") i -sława ("sława"). Oznacza "tę, która zdobywa sławę w wojnach", "sławną wojowniczkę". Imię to mogło być skracane również do formy Wisława. Jego męskim odpowiednikiem jest Wojsław.

Wojsława imieniny obchodzi 2 listopada, jako wspomnienie bł. Wojsława z Prus, wspominanego razem z bł. Konradem.

Znane osoby, noszące to imię: 
 Wojsława (zm. 1172) - księżna czrezpieniańska, obodrzycka i meklemburska.
 Wojsława Bogusławówna (zm. 1229) – księżniczka pomorska, córka Bogusława II, księcia pomorskiego na Szczecinie i Mirosławy.
 Wojsława Feodora z Meklemburgii-Schwerinu (1918–2019) – księżniczka Meklemburgii-Schwerinu, księżna Reuss.

Przypisy 

Żeńskie imiona słowiańskie
Strumienica

Strumienica lub inżektor – urządzenie do przenoszenia cieczy, zawiesin, ciał sypkich oraz gazów. Strumienica musi być zasilana przez pompę, sprężarkę, lub parą z kotła. Działanie strumienicy polega na wytworzeniu różnicy ciśnień pomiędzy ciśnieniem w zbiorniku ssawnym a ciśnieniem w komorze tłocznej.

Ciecz robocza, podawana przez pompę zasilającą poprzez dopływ (1), dostaje się do dyszy (2), gdzie następuje przyrost prędkości cieczy kosztem spadku ciśnienia (zobacz prawo Bernoulliego). Spadek ciśnienia w komorze ssawnej jest wystarczający do podniesienia cieczy lub zawiesiny ze zbiornika ssawnego (3). Obie ciecze, zasilająca i pompowana, mieszają się w komorze wylotowej (4).

Zaletą strumienic jest brak ruchomych elementów, a co za tym idzie duża niezawodność. Wadą natomiast jest niska sprawność energetyczna (30 - 40%), jednak czasem pozwala wykorzystać energię odpadową co podnosi sprawność całego urządzenia. Np. zastąpienie pompy tłokowej strumienicą na parę odlotową w parowozach zmniejsza zużycie węgla. Do jej zasilania wykorzystuje się energię odpadową, a ponadto woda zasilająca kocioł zostaje wstępnie podgrzana.

Przykłady zastosowań 
 laboratoryjna pompka wodna stosowana powszechnie w laboratoriach chemicznych.
 pompa zasilająca kocioł parowy
 smoczek (pompa) wytwarzający próżnię w skraplaczu
 układ zasysania w motopompie
 pompa do odkażania zasilana spalinami
 podawanie piasku z piasecznicy w lokomotywie
 skraplacz strumienicowy
 dyfuzyjna pompa próżniowa
 urządzenie ciągowe
 dmuchawka (kocioł)

Historia 
 1570 – pomysł (Vitro Delarme i Philibert Delarme)
 1818 – pierwsza konstrukcja (Manoury d'Ectot)
 1872 – inżektor parowozowy (Ernest Kötring)
 1882 – skraplacz strumienicowy (Ernest Kötring)

Zobacz też 
 eżektor
 rozpylacz

Maszyny przepływowe
Italia (kraina historyczna)

Italia – kraina historyczna i geograficzna położona na Półwyspie Apenińskim, której obszar zmieniał się na przestrzeni dziejów.

W V w. p.n.e. oznaczała tylko jego południową część, w III w. p.n.e. natomiast wszystkie tereny podległe Rzymowi. Za czasów Juliusza Cezara teren rozciągający się od Cieśniny Mesyńskiej do rzeki Rubikon. Wtedy za jej część jeszcze nie uważano Galii Przedalpejskiej leżącej w dolinie rzeki Pad oraz Ligurii. Około 27 p.n.e. za panowania Augusta, Italia już sięgnęła do podnóży Alp. Italia przez całą starożytność nie obejmowała natomiast Sycylii, Sardynii i Korsyki.

Starożytna Italia dzieliła się na następujące regiony: 
 Lacjum (łac. Latium) i Kampania (łac. Campania) (I),
 Apulia i Kalabria (łac. Apulia et Calabria) (II), 
 Lukania i Bruttium (III), 
 Samnium (IV), 
 Picenum (V), 
 Umbria i Ager Gallicus (VI), 
 Etruria (VII), 
 Aemilia (VIII), 
 Liguria (IX),
 Venetia i Histria (X),
 Transpadana (XI).

Południową część Italii wraz ze wschodnią częścią Sycylii w czasach starożytnych określano często mianem Magna Graecia (Wielka Grecja) ze względu na dużą liczbę znajdujących się tam kolonii greckich.

Italię oblewają morza:
 Mare Tyrrhenum (Morze Tyrreńskie),
 Mare Adriaticum (Morze Adriatyckie),
 Mare Ionium (Morze Jońskie).

Obecnie nazwa Italia jest synonimem Włoch (po włosku i w większości innych języków).

Geografia historyczna starożytności
Etruria

Etruria (gr.  Tyrrhenia,  lub Tuscia, od czego pochodzi wł. Toscana) to kraina historyczna w starożytnej Italii, znajdująca się w środkowej części Półwyspu Apenińskiego nad Morzem Tyrreńskim, pokrywająca się ze współczesną Toskanią i północnym Lacjum. Kraina ta otoczona jest na północy i północnym wschodzie łańcuchem Apeninów, na południu i wschodzie Tybrem. Główna rzeka Arnus (Arno). Kraj na ogół górzysty, na południu zaś ślady pochodzenia wulkanicznego. Liczne jeziora: Trazymeńskie, Sabatyńskie i in. wypełniają wygasłe i zapadłe kratery. Wybrzeże morskie posiadało w starożytności gęste zaludnienie i uprawne grunta. Apeniny zapewniały budulec na mieszkania i okręty. Wyspa Ilva, dzisiejsza Elba, dostarczała żelaza; w Etrurii znajdowano również miedź i ołów. W wielu miejscach pozostały potężne ruiny murów, świadczące o rozległości ówczesnych miast. Od około 1000 p.n.e. Etruria była zamieszkana przez Etrusków. Od III w. p.n.e. pod panowaniem Rzymian.

Główne miasta 

 Arretium – (Arezzo)
 Caere – (Cerveteri)
 Clusium – (Chiusi)
 Cortona
 Perusia – (Perugia)
 Pisae – (Piza)
 Populonia
 Rusellae
 Tarquinii – (Tarkwinia)
 Veii – (Weje)
 Vetulonia
 Volsinii – (Bolsena)
 Volterrae – (Volterra)
 Vulci – (Wulczi).

Geografia historyczna starożytności
Etruskowie
Umbria

Umbria (wł. Umbria) – region administracyjny w centralnych Włoszech, o powierzchni 8456 km², 872,9 tys. mieszkańców i stolicą w Perugii (146,7 tys. mieszkańców). Gęstość zaludnienia 103 osób na km².

Godło 

Według ustawy z 30 października 1973, godło regionu Umbrii odnosi się do święta ceri, jednego z najstarszych obrzędów w regionie. Symbol został wybrany do reprezentowania całego regionu, ponieważ sama w sobie zawiera wartości charakterystyczne dla historii i kultury regionu. W godle znajdują się trzy czerwone cerie na szarym tle, otoczone przez srebrne pasy w postaci prostokątów.

Geografia 

Umbria to region leżący w środkowych Włoszech, na zachodzie graniczy z Toskanią, na wschodzie z Marche, a na południu z Lacjum. To teren w większości górzysty (53%) i pagórkowaty (41%), zaledwie 6% regionu to tereny nizinne. Najwyższy punkt regionu znajduje się w pasmie górskim Monte Vettore na granicy z Marche i znajduje się 2476 m n.p.m., najniższy zaś punkt regionu znajduje się w dolinie Tybru w gminie Attigliano (96 m n.p.m.).

W skład regionu wchodzą 2 prowincje: 
 prowincja Perugia
 prowincja Terni.

Gminy z liczba mieszkańców większą niż 20 000 mieszkańców

Historia 
Umbria to także kraina historyczna w antycznej Italii, w środkowej części Półwyspu Apenińskiego, nad rzekami Tybrem i Rubikonem, w okolicy Adriatyku. Nazwa regionu używana jest także współcześnie – pochodzi od starożytnego ludu Umbrów, który osiadł tam w VI wieku przed Chrystusem i był następnie wypierany przez Etrusków w kierunku Apeninów. W pierwszej połowie III w. przed Chrystusem Umbria stopniowo została włączona do państwa rzymskiego.

Główne miasta w okresie antycznym to:

 Mevania (dziś Bevagna)
 Narnia (dziś Narni).

Po upadku Rzymu (cesarstwa zachodniorzymskiego) tereny Umbrii rządzone były przez Ostrogotów, a później przez Bizancjum. W latach 584–751 wchodziły w skład egzarchatu Rawenny. Później północna część weszła w skład Państwa Kościelnego (756–1870), a południowa należała do rządzonego przez Longobardów księstwa Spoleto. Po 1861 Umbria została przyłączona do Włoch.

Polityka 
Prezydentem regionu jest Donatella Tesei (LN).

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 Strona internetowa regionu Umbria

 
Regiony Włoch
Picenum

Picenum - kraina historyczna w antycznej Italii, leżąca wzdłuż wybrzeży Adriatyku pomiędzy Ankoną a rzeką Sangro.
Główne miasta w okresie antycznym:
 Firmum (dziś Fermo);
 Asculum Picenum (dziś Ascoli Piceno);
 Hadria, ulubione miejsce pobytu cesarza Hadriana (dziś Atri).

Geografia Włoch
Geografia historyczna starożytności
Kampania

Kampania – region administracyjny w południowych Włoszech
 kampania (wojsko)
 kampania sześciodniowa (1814)
 kampania na Missisipi (1862–1863)
 kampania wrześniowa (1939)
 kampania norweska (1940)
 kampania francuska (1940)
 kampania bałkańska (1941)
 kampania reklamowa, kampania marketingowa
 kampanie społeczne:
 kampania ekologiczna – akcje ekologiczne
 Kampania Przeciw Homofobii
 Kampania Wodna – akcja Polskiej Akcji Humanitarnej 
 kampania wyborcza
 kampania prezydencka Ala Gore’a (1988)
 kampanie w rolnictwie i przemyśle spożywczym, np.:
 kampania żniwna – żniwa
 kampania cukrownicza – zbiór buraków lub trzciny cukrowej i produkcja cukru
 kampania ziemniaczana – zbiór ziemniaków i ich przemysłowy przerób
 kampania (gry strategiczne)
 kampania (gry fabularne)
Kalabria

Kalabria (wł. Calabria) – region administracyjny w południowych Włoszech o powierzchni 15 079 km² i 2,09 milionach mieszkańców, ze stolicą w Catanzaro. Graniczy z regionem Basilicata, a poprzez Cieśninę Mesyńską z Sycylią. W starożytności Kalabrią (łac. Calabria) nazywano południowo-wschodnią część Półwyspu Apenińskiego, a więc okolice Brundizjum i Tarentu.

Podział administracyjny 
W skład Kalabrii wchodzi pięć jednostek: prowincja Cosenza, prowincja Crotone, prowincja Vibo Valentia, prowincja Catanzaro oraz Città metropolitana di Reggio Calabria (do 2016 jako prowincja Reggio Calabria).

Gospodarka 
 rolnictwo: uprawa oliwek, cytrusów, hodowla bydła i owiec
 przemysł: stoczniowy, chemiczny, metalurgiczny, ceramiczny 
 turystyka: duży potencjał, lecz słabo rozwinięta; w fazie rozwoju

Sytuacja gospodarcza 
Mimo silnego wsparcia rządu włoskiego oraz Unii Europejskiej, Kalabria wciąż jest jednym z najbiedniejszych regionów Włoch. Bezrobocie sięga tu do 18% (a w niektórych prowincjach nawet do 25%), podczas gdy średnia krajowa wynosi ok. 8,5%. Dochód PKB per capita wynosi ok. 14 tys. dolarów, podczas gdy na mieszkańca północnych regionów Włoch, np. Piemontu, wynosi on ok. 23 tys. dolarów.

Jedną z głównych przyczyn zacofania gospodarczego Kalabrii jest szeroka działalność tamtejszej mafii – ’Ndranghety. Organizacja ta skutecznie odstrasza potencjalnych inwestorów, zarówno włoskich, jak i zagranicznych, oraz zmusza ludzi do współpracy z nią, stając się niemal jedynym pracodawcą w tym regionie.

Prezydenci Kalabrii 
 1970–1974: Antonio Guarasci (DC)
 1974–1975: Aldo Ferrara (DC)
 1975–1976: Pasquale Perugini (DC)
 1976–1980: Aldo Ferrara (DC)
 1980–1984: Bruno Dominijanni (PSI)
 1985–1987: Francesco Principe (PSI)
 1987–1991: Rosario Olivo (PSI)
 1992–1994: Guido Rhodio (DC)
 1994–1995: Donato Veraldi (PPI)
 1995–1998: Giuseppe Nisticò (FI)
 1998–1999: Battista Caligiuri (FI)
 1999–2000: Luigi Meduri (PPI)
 2000–2005: Giuseppe Chiaravalloti (CCD)
 2005–2005: Raffaele Mirigliani (p.o., CdL)
 2005–2010: Agazio Loiero (Ulivo)
 2010–2014: Giuseppe Scopelliti (PdL)
 2014–2014: Antonella Stasi (p.o., NCD)
 2014–2020: Mario Oliverio (PD)
 2020: Jole Santelli (FI)
 od 2020: Antonino Spirlì (Liga, p.o.)

Zobacz też 
 Katepanat Italii

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 Strona internetowa regionu Kalabria 

 
Regiony Włoch
Apulia

Apulia (wł. Puglia) – region administracyjny w południowych Włoszech, o powierzchni 19348 km², z ok. 4 milionami mieszkańców i stolicą w Bari (362,5 tys. mieszkańców). Gęstość zaludnienia 208 osób na km². Graniczy z Molise, Kampanią i Basilicatą. 

Linia brzegowa liczy 784 km, jest najdłuższa spośród regionów administracyjnych Włoch.

W skład regionu wchodzi 6 prowincji: prowincja Bari (zlikwidowana w kwietniu 2014), prowincja Tarent, prowincja Brindisi, prowincja Foggia, prowincja Barletta-Andria-Trani i prowincja Lecce.

Apulia to także kraina historyczna w starożytnej Italii, leżąca w południowo-wschodniej części Półwyspu Apenińskiego, wzdłuż wybrzeży Adriatyku. Głównym miastem regionu był dorycki Tarent.

Wybrzeża były w starożytności skolonizowane przez Greków, wraz z Bruttium, Kalabrią i Lukanią stanowiła w antyku część tzw. Wielkiej Grecji - aż do końca średniowiecza wpływy kultury greckiej były tam silne (zob. Italogrecy).

W apulijskim mieście Wenuzji (obecnie Venosa w regionie Basilicata) urodził się rzymski poeta Horacy. W Apulii znajdowało się miasto Kanny, gdzie doszło do klęski Rzymian w II wojnie punickiej.

Od połowy IX w. do połowy XI w. wraz z Kalabrią i Basilicatą należała do katepanatu Italii. Później podbita przez Normanów.

Prezydentem regionu jest Michele Emiliano.

Ochrona przyrody 
W regionie Apulia znajdują się dwa parki narodowe: Park Narodowy Alta Murgia oraz Park Narodowy Gargano. Prócz tego utworzono 17 rezerwatów przyrody, dwa największe to Rezerwat przyrody Saline di Margherita di Savoia oraz Rezerwat przyrody Stornara (pozostałe 15 nie przekracza 930 ha). Jezioro Salso zostało objęte patronatem WWF. Do gatunków endemicznych regionu należą m.in. skorupiak Spelaeomysis bottazzii. Z roślin endemicznych wymienić można Arum apulum, Crocus thomasii oraz Iris bicapitata.

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 

 
Regiony Włoch
Lukania

Lukania (łac.  Lucania) – kraina historyczna na południu antycznej Italii, między Zatoką Tarencką a Morzem Tyrreńskim, graniczyła z  Kampanią, Apulią, Samnium i Bruttium. Wybrzeża były silnie skolonizowane przez Greków, a terytorium wewnętrzne zamieszkiwali Lukanowie.

Lukania wraz z Bruttium, Kalabrią i Apulią stanowiła w starożytności część tzw. Wielkiej Grecji.

Geografia historyczna starożytności
Bruttium

Bruttium – kraina historyczna w antycznej Italii znajdująca się w południowej części Półwyspu Apenińskiego, rozciągająca się wzdłuż Cieśniny Mesyńskiej. 

Zamieszkana przez Bruttów, którzy zorganizowali się w konfederację miast ze stolicą w Cosentii. W IV wieku p.n.e. Brutom udało się obronić przed Aleksandrem z Epiru i Agatoklesem z Syrakuz. Na wybrzeżach kraina została silnie skolonizowana przez Greków i wraz z Lukanią, Kalabrią i Apulią stanowiła w antyku część tzw. Wielkiej Grecji.

Geografia historyczna starożytności
Echosonda

Echosonda - urządzenie do pomiaru głębokości wody oraz odległości od unoszących się w niej ciał stałych. Odległości te oblicza się mierząc czas powrotu dźwięku odbitego od dna, przeszkody, okrętu podwodnego, ławicy ryb itp. W praktyce morskiej, przez słowo sondowanie rozumie się mierzenie głębokości, dawniej wykonywane ręcznie za pomocą ołowianki. Natomiast słowo echosonda wskazuje na użycie fal dźwiękowych w celu określenia aktualnej głębokości.

Impuls sondujący (najczęściej ultradźwiękowy) jest wytwarzany w przetworniku piezoelektrycznym. W wodzie rozchodzi się z prędkością ok. 1500 m/s (zmiany prędkości zależne od temperatury i zasolenia pomija się w żegludze, natomiast uwzględnia się w badaniach oceanograficznych i kartograficznych). Fala dźwiękowa odbita od dna lub innego przedmiotu (ławica ryb, okręt podwodny, a czasami granica między warstwami wody o różnej temperaturze – termoklina lub różnym zasoleniu – haloklina) wraca do statku, gdzie jest odbierana przez ten sam przetwornik i zamieniana na impuls elektryczny. Czas między wysłaniem i odebraniem impulsu daje informację o odległości do przedmiotu od którego impuls się odbił.

W pierwszych echosondach pomiar odbywał się mechanicznie. Sygnał był wysyłany, gdy specjalny rysik mijał brzeg papieru, odebrany sygnał był wzmacniany i podawany na rysik, który na papierze termoczułym wypalał ślad. Ponieważ rysik poruszał się ze stałą i znaną prędkością, odległość od dna (lub śladu po wysłaniu impulsu) do śladu po odebranym impulsie informowała o głębokości.

Po skonstruowaniu układów elektronicznych zdolnych zmierzyć czas z dokładnością do milisekund i pokazaniu wyniku w postaci cyfrowej pojawiły się wygodniejsze echosondy, pokazujące głębokość na wyświetlaczu. Echosondy używające papieru pozostały w użyciu na statkach rybackich i badawczych, ponieważ umożliwiały identyfikację ławic ryb i uzyskanie graficznego obrazu dna.
Wraz z rozwojem technik komputerowych pojawiły się echosondy pokazujące profil dna na monitorze oraz przesyłające informacje do innych systemów.

Zobacz też 

 hydroakustyka
 okręt hydrograficzny
 sonar
 ołowianka

Bibliografia 
  M. Gucma, J. Montewka, A. Zieziula, Urządzenia Nawigacji Technicznej. Rozdział 4. Echosondy Fundacja Rozwoju Akademii Morskiej w Szczecinie, Szczecin 2005.

Instrumenty i pomiary oceanograficzne
Lokacja
Twierdzenie Craiga

Twierdzenie Craiga – twierdzenie logiki, a w szczególności rachunku predykatów pierwszego rzędu. Udowodnione przez , amerykańskiego logika.

Definicje 
Interpolantem nazwiemy taką formułę  że  i  są tautologiami, zaś w  nie występuje żadna relacja ani symbol funkcyjny (w tym stała), która nie występuje jednocześnie w  i

Teza 
Dla każdego zdania rachunku predykatów pierwszego rzędu postaci  będącego tautologią istnieje interpolant.

Przykład 
Niech  a  Twierdzenie  jest tautologią.

Spróbujmy zbudować więc interpolant, pamiętajmy jednak, że wolno nam do tego użyć jedynie predykatu  oraz symbolu funkcyjnego  nie wolno zaś używać predykatów  ani też symboli funkcyjnych  i 

Łatwo zgadnąć, że szukanym interpolantem jest  gdyż istotnie zachodzi
 
 

W tym przykładzie interpolant można było odgadnąć dość łatwo, jednak wiemy przecież, że istnieją formuły dużo bardziej skomplikowane. Twierdzenie Craiga mówi, że interpolant istnieje zawsze, niezależnie od tego jak skomplikowane są  i

Przypisy 

Craiga
Wielka Grecja

Wielka Grecja ( z gr.  he Hellas he Megale) – w starożytności południowa część Półwyspu Apenińskiego oraz większość Sycylii skolonizowanej przez Greków w VII/VI wieku p.n.e. w okresie wielkiej kolonizacji. Inaczej nazywana Wielką Helladą. Głównym plemieniem kolonizującym te tereny byli Jonowie, stąd najprawdopodobniej wywiedziona została także nazwa oblewającego te tereny od wschodu i południa Morza Jońskiego.

Główne ośrodki znajdowały się w takich miastach jak Tarent, Kroton (Achajowie), Sybaris (Achajowie) oraz w sycylijskich Messanie i Syrakuzach. Tyrani tych ostatnich sięgnęli w pewnym momencie po hegemonię na całym tym obszarze. W III wieku p.n.e. w Italii Wielka Grecja obejmowała krainy: Lukania, Kalabria, Bruttium i Apulia. Wielka Grecja została opanowana poprzez stopniowy podbój przez Rzym do roku 272 p.n.e. Jednak odrębność – również językowa – terenów Wielkiej Grecji dawała się zauważać bardzo długo.

Italskie kolonie greckie miały kulturowy wpływ na inne społeczności, w tym Etrusków i Rzymian.

Zobacz też 
 Pyrrus
 wojna Rzymu z Tarentem i Pyrrusem
 starożytna Grecja

Geografia historyczna starożytnego Rzymu
Wielka kolonizacja
Historia Sycylii
Starożytna Grecja
Dobromiła

Dobromiła – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Dobro- ("dobro, dobra") i -miła ("miła"). Mogło oznaczać "ta, która jest dobra i miła". W źródłach polskich poświadczone w XII wieku (lata 1185 – 1186).

Dobromiła imieniny obchodzi 4 października i 11 października.

Podobne imiona staropolskie: Dobrogniewa, Dobromira, Dobroniega, Dobrosułka, Dobrowieść, Dobrowoja oraz Dobrożyźń.

W 1994 roku imię to nosiło 301 kobiet w Polsce.

Znane osoby o imieniu Dobromiła:
 Dobromiła Kulińska - polityk

Przypisy

Bibliografia 
 
 

Żeńskie imiona słowiańskie
Dobromił

Dobromił – męski odpowiednik imienia Dobromiła, nienotowany w źródłach staropolskich.

Dobromił imieniny obchodzi 5 kwietnia, 5 czerwca, 11 października, 21 października.

Męskie imiona słowiańskie
Grzymisław

Grzymisław, Grzymosław, Grzymsław, Grzmisław, Grzysław – staropolskie imię męskie. Składa się z członu Grzymi- ("grzmieć") i -sław ("sława"). Mogło oznaczać "posiadający szeroką sławę".

Forma żeńska: Grzymisława, Grzymsława

Grzymisław imieniny obchodzi 12 października

Zobacz też 
 Grzymisław – książę pomorski

 Grzymisław – kolonia w województwie pomorskim

Męskie imiona słowiańskie
Gerald

Gerald – imię męskie pochodzenia germańskiego. Stanowi złożenie członów: ger- ("oszczep") i -wald/-walt, ("władać, panować"), oznaczającego władający oszczepem, władający włócznią. W Polsce imię potwierdzone w formie Gerald, Gierołt (1393) oraz jako zawołanie heraldyczne.

Gerald imieniny obchodzi: 
 13 października, jako wspomnienie św. Geralda z Aurillac
 5 listopada
 5 grudnia, jako wspomnienie św. Geralda, arcybiskupa Bragi

Inne znane osoby o tym imieniu:
 Geraldo Majella Agnelo – kardynał
 Gerald Asamoah – niemiecki piłkarz
 Gerald Dempsey Posey (ur. 1987) – amerykański baseballista  
 Gerald Ford – 38. prezydent USA i 40. wiceprezydent
 Gerald Tinker (ur. 1951) – amerykański lekkoatleta sprinter, mistrz olimpijski z 1972 z Monachium, później zawodnik futbolu amerykańskiego

Postacie fikcyjne o imieniu Gerald:
 Geralt z Rivii – wiedźmin, bohater cyklu fantasy Andrzeja Sapkowskiego

Zobacz też:
 Gerald, miasto, Franklin County, Missouri, USA
 Gierałcice – 2 miejscowości w Polsce
 Saint-Géraud-de-Corps
 Saint-Guiraud

Przypisy 

Męskie imiona germańskie
Geraldyna

Geraldyna – żeński odpowiednik imienia Gerald.

Geraldyna imieniny obchodzi: 13 października i 5 grudnia.

Znane osoby o imieniu Geraldyna:
 Jane Russell, właśc. Ernestine Jane Geraldine Russell
 Geri Halliwell, właśc. Geraldine Estelle Halliwell
 Geraldine Page, amerykańska aktorka filmowa i teatralna, laureatka Oscara za najlepszą pierwszoplanową rolę żeńską

Żeńskie imiona germańskie
Fortunata

Fortunata - żeński odpowiednik łacińskiego imienia Fortunat oznaczającego "pełna szczęścia". Istnieją dwie święte patronki tego imienia.

Fortunata imieniny obchodzi 14 października i 20 listopada.

Znane osoby noszące to imię:
 Fortunata Obrąpalska, jedna z najważniejszych postaci polskiej fotografii. 

 Zobacz też
 Święta Fortunata

Żeńskie imiona łacińskie
Gaweł

Gaweł – imię męskie pochodzenia łacińskiego, wywodzi się od słowa Gallus oznaczającego „Galijczyk”, mieszkaniec Galii z łac. gallus, 'kogut') lub celt. słowa Calleh, 'Galijczyk' utworzonego od ghas-los, 'przybysz', 'obcy'.

Na ziemiach wschodnich (ruskich) pojawiała się postać imienia Haveł, Havłos (z 1333). Od imienia Gaweł pochodzą nazwiska: Gaweł, Gawłowski, Gawlik, Gawełek, Gawlikowski, Gawliński.

Wśród patronów – św. Gaweł (uczeń św. Kolumbana), zwany również Św. Gallem. W sumie hagiografia chrześcijańska zna 7 świętych i 1 błogosławionego o tym imieniu.

W Polsce imię znane z wiersza Aleksandra Fredry Paweł i Gaweł (tekst wiersza w Wikiźródłach).

Żeńska forma: Galla

Gaweł imieniny obchodzi 1 lipca i 16 października.

Zobacz też 
 Gall

 Saint-Gal
 St. Gallen
 Kościół św. Gawła w Pradze
 Gaweł (nazwisko)

Przypisy 

Męskie imiona celtyckie
Męskie imiona łacińskie
Sulisława

Sulisława – staropolskie imię żeńskie, złożone z dwóch członów: Suli- ("obiecywać" albo "lepszy, możniejszy") i -sława ("sława"). Może oznaczać "ta, która cieszy się lepszą sławą od innych". Męskie odpowiedniki: Sulisław, Solisław. W źródłach polskich poświadczone jako Sulisława (1228) i Sulichna (1136).

Sulisława imieniny obchodzi 9 lutego i 17 października.

Bibliografia 
 

Żeńskie imiona słowiańskie
Skarbimierz

Skarbimierz – imię męskie
 Skarbimierz – gmina wiejska w Polsce, w województwie opolskim, w powiecie brzeskim
 Skarbimierz-Osiedle – osiedle, siedziba gminy Skarbimierz
 Skarbimierz – wieś w gminie Skarbimierz
 Skarbimierz – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój
 Skalbmierz (d. Skarbimierz) – miasto w woj. świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim

Zobacz też 
 Stanisław ze Skarbimierza
Ziemowit (imię)

Ziemowit – zniekształcona forma staropolskiego imienia Siemowit oznaczającego „głowę rodu”.

Ziemowit imieniny obchodzi 18 października.

Znane osoby 
 Ziemowit Barański – polski jachtowy kapitan żeglugi wielkiej
 Ziemowit Fedecki – polski slawista, tłumacz literatury rosyjskiej, białoruskiej i francuskiej
 Ziemowit Gawski – polski działacz społeczny, poseł na Sejm PRL X kadencji
 Ziemowit Grabowski – pułkownik kawalerii Wojska Polskiego
 Ziemowit Jasiński – inicjator wznowienia działalności Welecji
 Ziemowit Jacek Pietraś – politolog, prawnik, wykładowca Uniwersytetu w Lublinie
 Ziemowit Ryś – polski lekkoatleta
 Ziemowit Szczerek – polski pisarz i dziennikarz związany z korporacją ha!art
 Ziemowit Szuman – artysta malarz

Zobacz też 
 Siemowit (książę Polan)
 Siemowit I (Ziemowit) I mazowiecki 
 Siemowit II (Ziemowit) II 
 Siemowit III (Ziemowit) mazowiecki 
 Siemowit IV (Ziemowit) 
 Siemowit dobrzyński – książę dobrzyński
 Siemowit bytomski – książę bytomski i gliwicki

Inne 
 Ziemowit Kiepski (Ziomek) – postać fikcyjna z serialu Świat według Kiepskich. 
 MS Kopalnia Ziemowit – dziś MS Kopalnia Borynia - statek, masowiec

Przypisy 

Męskie imiona słowiańskie
Budzisława

Budzisława —  staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Budzi- ("budzić") i -sława ("sława"). Mogło oznaczać "ta, która zyskuje sławę". Staropolskie zdrobnienie: Buchna. W źródłach polskich poświadczone w XIV wieku (1362 rok).

Forma żeńska imienia Budzisław.

Budzisława imieniny obchodzi 20 października i 2 grudnia.

Przypisy

Bibliografia 

Żeńskie imiona słowiańskie
Celina (imię)

Celina – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa caelum, 'niebo'. Imię to zaczęło pojawiać się w Polsce częściej dopiero w XIX wieku.

Męskim odpowiednikiem jest Celinus (Caelinus) i Caelius.

Celina imieniny obchodzi 21 października, jako wspomnienie św. Celiny, która jest patronką imienia.

W innych językach:
  Celine
  Kilina, Koilina
  Celina
  Céline
  Cilina, Селина (Sielina)
  Szelina
  Celina, Cele

Znane osoby o tym imieniu:
 Céline Dion – kanadyjska piosenkarka
 Céline Laporte – francuska lekkoatletka
 Celina Szymanowska – żona Adama Mickiewicza

Święte i błogosławione:

 św. Celina z Laon - matka św. Remigiusza, 21 października,
 św. Celina z Meaux - towarzyszka św. Genowefy, 21 października
św. Celina z Akwitanii - dziewica, 17 października
św. Maria Celina Martin - matka świętej Teresy z Lisieux, 12 lipca
 bł. Celina Chludzińska Borzęcka - zakonnica, 26 października,
bł. Maria-Celina Castang - zakonnica, 30 maja,

Postaci fikcyjne:
 Celina w powieści Bez dogmatu Henryka Sienkiewicza
 Celinka w autobiografii Szczenięce lata Melchiora Wańkowicza
 Celina w powieści Mewy Stanisława Goszczurnego
 Celina Sieniawiank w dramacie Uciekła mi przepióreczka Stefana Żeromskiego
 Celinka w powieści Ręka ojca Wojciecha Żukrowskiego
 Celimena w komedii Mizantrop Moliera
 Celina Mroczkówna Katelbina w powieści Noce i dnie Marii Dąbrowskiej
 Celina Dłużewska w trylogii Czas honoru Jarosława Sokoła

W muzyce:
 Celina – utwór Stanisława Staszewskiego, wykonywany także:
 przez Elektryczne Gitary, na płycie Chałtury;
 przez Kult, na płycie Tata Kazika;
 przez Kazika na Żywo, na płycie Na żywo, ale w studio;
 przez Jacka Kaczmarskiego.

Zobacz też:
 Celiny Przesławickie

Przypisy 

Żeńskie imiona łacińskie
Klemencja

Klemencja – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, żeński odpowiednik imienia Klemens. Imieniny obchodzi 21 marca.

. W Polsce imię to zostało zapisane po raz pierwszy w 1265, czyli dużo wcześniej od pokrewnej Klementyny, która rozpowszechniła się dopiero w XVIII wieku, ale obecnie jest mniej od Klementyny znane.

Imienniczki 
 Klemencja Węgierska (1293–1328) – królowa Francji,
 Clémence Calvin – francuska lekkoatletka,
 Clémence Grimal – francuska snowboardzistka,
 Clémence Poésy – francuska aktorka,
 Clémence Saint-Preux – francuska piosenkarka.

Zobacz też 
 Clementia – rzymska personifikacja wyrozumiałości i łaskawości.
 (1919) Clemence – planetoida.

Żeńskie imiona łacińskie

fr:Clémence (prénom)
hu:Klemencia
ja:クレマンス
Kordelia

Kordelia (księżyc)
 Kordula
 (2758) Cordelia
Kordula

Kordula – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, wywodzące się od łacińskiego przydomka Cordulus/ula, stanowiącego złożenie wyrazów cor, cordis („serce”) i przyrostka zdrabniającego -ula. Według innych hipotez pochodzi bezpośrednio od łacińskiego wyrazu cordulum („serduszko”), może stanowić żeńską formę imienia rzymskiego Cordus i oznaczać „późno urodzona” lub pochodzić od nazwy greckiego miasta Kordule. W Polsce notowane od 1414 roku.

Kordula imieniny obchodzi 
 22 października, jako wspomnienie św. Korduli.

Znane osoby noszące imię Kordula 
 Kordula Maria Komorowska, żona Teodora Potockiego
 Lina Poletti, właśc. Cordula Lina Poletti
 Cordula, córka Johannesa Keplera

Postaci fikcyjne o imieniu Kordula 
 Kordula, wspólnie z Gerwazym występująca w Sielankach Józefa Zimorowica
 Kordula, bohaterka filmu Serce, Serduszko i wyprawa na koniec świata w reżyserii Jana Jakuba Kolskiego

W innych językach 
 język czeski – Kordula
 język niemiecki – Cordula 
 język rosyjski – Кордула
 język włoski – Cordula

Zobacz też 
 (940) Kordula

Przypisy 

Żeńskie imiona łacińskie
Przybysława

Przybysława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Przyby- ("przybyć, przybywać") oraz -sława ("sława"). Mogło oznaczać "ta, która przynosi sławę". W źródłach poświadczone w XII wieku (1168 rok).

Męski odpowiednik: Przybysław

Przybysława imieniny obchodzi 12 grudnia, jako wspomnienie bł. Przybysławy, siostry św. Wacława.

Osoby noszące to imię:
 księżna Przybysława – księżniczka włodzimiersko-wołyńska (XII wiek)

Przypisy

Bibliografia 
 

Żeńskie imiona słowiańskie
Marlena

Marlena – imię żeńskie, formowane na dwa sposoby: 
 poprzez połączenie imion Maria i Magdalena; tak ukształtowała swój pseudonim artystyczny aktorka Marlena Dietrich, właśc. Maria Magdalena Dietrich von Losch; 
 poprzez połączenie nazwisk Marksa i Lenina; w ten sposób kształtowano to imię zwłaszca w ZSRR. 

Marlena imieniny obchodzi 21 czerwca, 29 lipca,  12 września i 23 października.

Osoby o imieniu Marlena 
 Marlene Ahrens – chilijska lekkoatletka
 Marlena Dietrich – niemiecka aktorka
 Marlena Drozdowska – polska piosenkarka
 Marlene Favela – meksykańska aktorka
 Marlena Maląg – posłanka na Sejm RP IX kadencji, minister rodziny i polityki społecznej
 Marlee Matlin – amerykańska aktorka
 Marlena Mieszała – polska siatkarka 
 Marlene Moses – polityk
 Merlene Ottey – jamajska lekkoatletka
 Marlene Streeruwitz – austriacka pisarka
 Marlene Weingärtner – niemiecka tenisistka.

Przypisy 

Imiona żeńskie
Hortensja

hortensja – mówczyni w starożytnym Rzymie
 hortensja – rodzaj roślin z rodziny hortensjowatych
 Hortensja – imię żeńskie
 Huta Szkła Gospodarczego HORTENSJA – dawna huta w Piotrkowie Tryb.
Daria

Daria – imię pochodzące najprawdopodobniej z języka perskiego, gdzie podobnie jak jego męski odpowiednik Dariusz, oznacza „tę, która zachowuje” lub „ta, która dzierży dobro” (na zasadzie porównania z perskim daraya, czyli „posiadać”). Popularne w Rosji i Ukrainie.

Wśród imion nadawanych w Polsce nowo narodzonym dzieciom, Daria w 2009 r. zajmowała 36. miejsce w grupie imion żeńskich, a w 2019 r. – 75. miejsce.

Daria imieniny obchodzi 17 czerwca, w dniu wspomnienia św. Darii z Venafro (†303), wspominanej razem ze św. Nikandrem i Marcjanem, oraz 25 października, w dniu wspomnienia św. Darii z Rzymu (†283).

Znane osoby o imieniu Daria 
 św. Daria (†283) – męczennica wczesnochrześcijańska, wspominana wraz ze św. Chryzantem, patronka sędziów.
 Daria Marx Marcinkowska – polska piosenkarka
 Daria Antończyk – polska piłkarka, grająca na pozycji bramkarki
 Daria Doncowa – rosyjska pisarka
 Daria Gaiazova – kanadyjska biegaczka narciarska
 Daria Galant – polska powieściopisarka
 Daria Kasperska – polska piłkarka, grająca na pozycji bramkarki
 Daria Korczyńska – polska lekkoatletka
 Daria Nałęcz – polska historyk (dr hab.), wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego, b. naczelny dyrektor Archiwów Państwowych
 Daria Piżankowa – ukraińska lekkoatletka specjalizująca się w biegach sprinterskich.
 Daria Pogorzelec – polska judoczka.
 Daria Przybylak – polska siatkarka.
 Daria Trafankowska (1954–2004) – polska aktorka.
 Daria Tymann – polska judoczka.
 Daria Werbowy – kanadyjska modelka.
 Daria Widawska – polska aktorka.
 Daria Zawiałow – polska piosenkarka i autorka tekstów.
 Darja Diejewa – rosyjska pływaczka.
 Darja Djaczenko – radziecka partyzantka.
 Darja Domraczewa – białoruska biathlonistka.
 Darja Gawriłowa – rosyjska tenisistka.
 Darja Kliszyna – rosyjska lekkoatletka specjalizująca się w skoku w dal.
 Darja Kondakowa – rosyjska gimnastyczka artystyczna.
 Darja Kustawa – białoruska tenisistka.
 Darja Piszczalnikowa – rosyjska dyskobolka.
 Darja Safonowa – rosyjska lekkoatletka, specjalizująca się w biegu na 400 m.
 Daryna Apanaszczenko – ukraińska piłkarka.
 Daryna Zewina – ukraińska pływaczka.

Zobacz też 
 Daria, serial animowany

Przypisy 

Żeńskie imiona perskie
Sambor (imię)

Sambor – słowiańskie imię męskie, złożone z członów Sam- ("samotny") oraz -bor ("walczyć, zmagać się"). Mogło oznaczać "walczącego samotnie".

Sambor imieniny obchodzi 25 października.

 Znane osoby o tym imieniu
 Sambor I (1150–1205) – książę pomorski
 Sambor II (zm. 1277/1278) – książę lubiszewsko-tczewski
 Sambor rugijski – książę rugijski w latach 1302–1304.
 Sambor Dudziński (ur. 1976) – aktor polski, muzyk, kompozytor
 Sambor Czarnota (ur. 1977) – aktor polski

 Zobacz też
 Sambory – wieś w Polsce
 Samborsko – wieś w Polsce
 Samborowo – wieś w Polsce
 Samborowice – wieś w Polsce
 Samborzec – wieś w Polsce
 Sambor – miasto na Ukrainie
 Stary Sambor – miasto na Ukrainie

Męskie imiona słowiańskie
Ewaryst

Ewaryst – imię męskie pochodzenia greckiego, które oznacza miły, przyjemny, najlepszy. Imię to nadawane jest w Polsce co najmniej od XVII w. Istnieje kilku świętych Ewarystów, m.in. Ewaryst, papież oraz św. Ewaryst z Konstantynopola.
Obce formy: Evarist (ogólnie przyj. forma), Evaristus (ang., niem.), Évariste (fr.), Evaristo (hiszp.), Aristo, Evaristo (wł.), Evarest (ros.), Evaristas (litew.), Evaristos (gr.), Evariszt, Evarisztusz (węg.). Żeńskim odpowiednik: Ewarysta.

Ewaryst imieniny obchodzi 26 października i 23 grudnia.

Osoby o imieniu Ewaryst:
 Evaristo Dall’Abaco, kompozytor włoski
 Evaristo Carvalho (ur. 1941) – polityk, dwukrotny premier Wysp Świętego Tomasza i Książęcej; następnie prezydent kraju
 Evaristus Thatho Bitsoane, sotyjski biskup katolicki
 Ewaryst Estkowski
 Évariste Galois
 Ewaryst Jakubowski, uczestnik powstania warszawskiego, cichociemny
 Evaristo de San Miguel, hiszpański polityk, żołnierz, poeta i historyk, autor słów hymnu Republiki Hiszpańskiej
 Ewaryst Waligórski, polski polityk, były minister transportu i gospodarki morskiej
 Paulo Evaristo Arns, kardynał katolicki
 Ignacy Ewaryst Daszyński

Męskie imiona greckie
Łucjan

Łucjan – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Imię to jest polską wersją łacińskiego Lucianus, co oznacza „należący do Lucjusza, wywodzący się od Lucjusza” (w dawnym języku polskim imiona pochodzenia łacińskiego zaczynające się od L zapisywało się jako zaczynające się od Ł). Jego oboczną, częściej spotykaną, formą jest Lucjan.

Łucjan imieniny obchodzi 7 stycznia, 13 czerwca, 4 października i 26 października.

Osoby o imieniu Łucjan:

 Łucjan Kamieński – polski muzykolog i kompozytor
 Łucjan Kops – polski naukowiec
 Łucjan Królikowski OFMConv – polski zakonnik katolicki, kawaler Orderu Orła Białego
 Łucjan Łuszczki – Rektor Polskiej Misji Katolickiej w Argentynie
 Łucjan Ruszała – polski duchowny katolicki
 Łucjan Staniak (pseudonim „Czerwony Pająk”) – seryjny morderca i gwałciciel ze Śląska, bohater legendy miejskiej, faktycznie nieistniejący.

Przypisy 

Męskie imiona łacińskie