alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Konflikt etniczny

Konflikt etniczny – rodzaj konfliktu społecznego, w którym bez względu na przyczyny stronami są narody, mniejszości narodowe bądź grupy etniczne, funkcjonujące w społeczeństwach wielonarodowościowych i wieloetnicznych, bądź na pograniczu etnicznym.

Przykłady 
Przykładami konfliktów etnicznych mogą być wojny pomiędzy narodami zamieszkującymi dawną Jugosławię: 
 wojna domowa na terenie Jugosławii w 1991 roku
 wojna w Bośni w 1992 roku
 wojna w Kosowie w 1999 roku
 ludobójstwo w Rwandzie, w czasie którego członkowie plemienia Hutu prowadzili kampanię przeciw etnicznej mniejszości Tutsi, co pochłonęło ok. 800 tys. ofiar (w ciągu ok. 3 miesięcy) i zmusiło 2 mln osób do emigracji z Rwandy

Regulacje konfliktów etnicznych 
W XX wieku konflikty etniczne przeradzały się często w wojny obejmujące swym zasięgiem znaczne obszary. Dziś jednym z głównych celów struktur międzynarodowych jest zapobieganie takim konfliktom. 

John Coakley opracował typologię sposobów rozwiązywania konfliktów etnicznych:
 przystosowanie
 asymilacja narodowa
 akulturacja
 transfer populacji
 modyfikacja granic
 ludobójstwo
 etniczne samobójstwo

Konsekwencje konfliktów etnicznych 
Konflikty etniczne mogą przybierać formę czystek etnicznych, czyli zmuszania społeczności etnicznych do przesiedlania się poprzez stosowanie wobec nich represji, przemocy, akcji terrorystycznych, lub, w skrajnej formie ludobójstwa – systematycznej fizycznej eliminacji jednej grupy etnicznej przez drugą.

Zobacz też 
 zderzenie cywilizacji

Przypisy

Bibliografia 
 Giddens Anthony, Socjologia
 Kwaśniewski Krzysztof, Konflikt etniczny, „Sprawy Narodowościowe” - seria nowa, r.3, 1994, z. 1(4), s. 39-–

 
Psychologia konfliktu
Socjologia narodu
Teoria stosunków międzynarodowych
Korzenionóżki

Korzenionóżki (Rhizopoda) – takson pierwotniaków wyróżniany w XIX- i XX-wiecznych systemach taksonomicznych. Zaliczano do niego liczne gatunki określane jako ameby, czyli pełzaki, tj. organizmy jednokomórkowe (także komórczakowe) o zmiennym kształcie ciała, poruszające się ruchem pełzakowatym przy pomocy nibynóżek, które służą również do zdobywania pokarmu.

Zamieszkują środowiska wodne lub wilgotne, liczne gatunki są pasożytami zwierząt i roślin. Większość tych organizmów żyje w słonych wodach, ale istnieją także słodkowodne, które żyją w mułach stawów, na wilgotnych skrawkach mchu, a nawet w wilgotnej glebie. Rozmnażają się poprzez podział komórki.

Na przestrzeni lat takson ten miewał przyznawaną różną rangę (np. typ) i obejmował różne grupy organizmów. W uproszczonym podziale dzielony był na ameby nagie (Amoebina) i ameby oskorupione (Testacea). W miarę rozwoju systematyki protistów takson ten odbiegał od pierwotnej wersji coraz bardziej, aż Thomas Cavalier-Smith zaproponował jego całkowitą likwidację, w wyniku której ostatnia wersja Rhizopoda z jego systemu została przemianowana na takson Rhizaria, przy czym włączono i wyłączono z niego niektóre grupy, a nazwa korzenionóżka (ang. rhizopod) ma już tylko znaczenie morfologiczno-ekologiczne odnoszące się do budowy ciała i trybu życia, stając się bliskoznaczna pojęciu ameba. Tak rozumiane korzenionóżki odróżniają się od wiciowców czy sporowców wyglądem, ale poszczególne korzenionóżki mogą być spokrewnione bliżej z poszczególnymi wiciowcami niż z innymi korzenionóżkami. Podobnie stało się z taksonem Sarcodina (zarodziowe, sarkodowe), który bywał wyróżniany jako nadrzędny wobec Rhizopoda. Mimo że nazwa supergrupy Rhizaria nawiązuje do nazwy Rhizopoda, to nie obejmuje bardzo wielu dawnych korzenionóżek, np. zaliczanych obecnie do supergrupy Amoebozoa, jak i do innych supergrup.

Przypisy 

Protisty
Taksony nieścisłe i przestarzałe
Kaledonia

Kaledonia (w większości dzisiejsza Szkocja) – kraina historyczna na północy Wielkiej Brytanii. Była jedyną częścią tej wyspy, która nie została podbita przez Rzym. Zamieszkana przez Kaledończyków, skutecznie opierała się najazdom zarówno Rzymian, jak i kolejnym falom Celtów.

Dla odgrodzenia się od piktyjskich plemion Kaledończyków Rzymianie wznieśli dwie potężne budowle fortyfikacyjne – Mur Hadriana i Mur Antoninusa.

Zobacz też 

 Nowa Kaledonia

Geografia historyczna starożytności
Historia Szkocji
Katakana

– jeden z dwóch japońskich systemów pisma sylabicznego kana. Drugim z nich jest hiragana. Każdemu znakowi katakany odpowiada znak hiragany.

Opis 

Katakana powstała w IX wieku, w okresie Heian i jest używana głównie do zapisywania:

 nazw własnych pochodzenia obcego, np. ポーランド Pōrando („Polska”), ロンドン Rondon („Londyn”), ヤン Yan („Jan”);
 słownictwa zapożyczonego z języków zachodnich (gairaigo), np. インターネット intānetto („internet”), パン pan („chleb”; z port. paõ), アルバイト arubaito („praca na pół etatu”; z niem. Arbeit – „praca”);
 wyrazów dźwiękonaśladowczych, np. ヒー hī oznaczające westchnięcie;
 nazw zoologicznych i botanicznych, np.: セイヨウミツバチ seiyō mitsubachi („pszczoła miodna”, zamiast 西洋蜜蜂);  ホウセンカ hōsenka („niecierpek balsamina”, zamiast 鳳仙花);
 podkreśleń, nacisków (gdzie w języku polskim w tym celu używalibyśmy czcionki pochyłej, spacjowania albo wytłuszczenia).

Na sylabariusz katakany składa się 48 znaków:
 5 samodzielnych samogłosek;
 połączenia spółgłoskowo-samogłoskowe, składające się z 9 spółgłosek połączonych z każdą z 5 samogłosek, z zastrzeżeniem, że:
 3 sylaby (yi, ye i wu) nie istnieją;
 2 sylaby (wi i we) wyszły z użycia we współczesnej japońszczyźnie;
 1 sylaba (wo) jest wymawiana tak samo jak samogłoska o we współczesnej japońszczyźnie;
 1 samodzielna spółgłoska.

Znaki te są umieszczane w tabeli zwanej  („tabela 50 dźwięków”) wraz ze znakiem ン, który stawia się poniżej.

Znaki 
Poniżej znajduje się tabela znaków katakany oraz ich odczytanie w transkrypcji Hepburna. Znaki zaznaczone na czerwono nie są obecnie używane. Zobacz uwagi co do wymowy w artykule głównym kana.

Sposób zapisu 
Poniższa tabela przedstawia sposób zapisu każdego znaku katakany. Liczby i strzałki wskazują kolejność i kierunek kresek.

Pochodzenie 

Katakana została stworzona z elementów  chińskich znaków w celu zapisu ich japońskiej wymowy. Na przykład znak カ pochodzi z lewej części znaku 加 (ka). Odczytanie wymowy znaku nie ma nic wspólnego z odczytaniem jego znaczenia. Rysunek obok przedstawia znaki katakana i odpowiadające im znaki kanji.

Zobacz też 

 pismo japońskie
 język japoński
 kaligrafia japońska

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 Japanese Language (tekst + film 38'; historia hiragany, katakany) 

Język japoński
Transliteracja
Sylabariusze
Pismo japońskie
Kana
Krypton

Krypton (Kr; z gr. κρυπτός, kryptos = „ukryty”) – pierwiastek chemiczny z grupy helowców. Bezbarwny, niereaktywny gaz. Został odkryty w 1898 r. przez W. Ramsaya i M.W. Traversa. 

Występuje w atmosferze ziemskiej w ilości ok. 1,14 ppm. Jest jednym z produktów rozpadu uranu i plutonu. Ma 32 izotopy z przedziału liczby masowej 69–100 o okresie półtrwania minimum 1 ms. Trwałe są izotopy 78, 80, 82, 83, 84 i 86.

Jest bardzo słabo reaktywny, podobnie jak inne gazy szlachetne. Reaguje z gazowym fluorem pod wysokim ciśnieniem, tworząc fluorek kryptonu, oraz w specyficznych warunkach z fluorowodorem, dając fluorowodorek kryptonu. Ponadto tworzy kompleksy klatratowe z wodą i hydrochinonem. Dzięki niskiej przewodności cieplnej, podobnie jak argon, wykorzystywany jest do wypełniania żarówek i szyb zespolonych w oknach. Stosowany przy poszukiwaniu rud uranu, jako że jest jednym z produktów jego rozszczepienia.
Nie ma znaczenia biologicznego.

Izotop  ma pomarańczowoczerwoną linię w widmie atomowym. Długość fali elektromagnetycznej tej linii stanowiła od 1960 do roku 1983 wzorzec metra w systemie SI.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia 
 

 
Gazy szlachetne
Kanji kentei

– zestaw testów znajomości japońskich znaków kanji na różnych poziomach. Skrótowo nazywany bywa również kanji kentei lub kanken.

Zestawy testowe obejmują:

 poziom 1.: około 6000 znaków, w tym całe Jōyō kanji-hyō i Jinmeiyō kanji
 poziom 1. (wstępny): około 3000, w tym całe Jōyō kanji-hyō i Jinmeiyō kanji
 poziom 2.: całe Jōyō kanji-hyō i Jinmeiyō kanji
 poziom 2. (wstępny): większość Jōyō kanji-hyō
 poziom 3.: około 1600 znaków
 poziom 4.: około 1300 znaków
 poziom 5.: 1006 znaków
 poziom 6.: 826 znaków
 poziom 7.: 640 znaków
 poziom 8.: 440 znaków
 poziom 9.: 240 znaków
 poziom 10.: 80 znaków (hiragana i katakana)

Po zdaniu testu otrzymuje się certyfikat.

Zobacz też   
 Nihongo nōryoku shiken
 pismo japońskie
 pismo chińskie

Certyfikaty języka japońskiego
Konurbacja

Konurbacja (z łac. con, „z, razem” i urbs, „miasto”) – typ aglomeracji policentrycznej złożonej z kilku miast położonych blisko siebie, z których żadne nie dominuje. Miasta te pełnią rozmaite funkcje, dzięki czemu się uzupełniają. Jest to możliwe dzięki rozbudowanej sieci komunikacyjnej łączącej poszczególne miasta.

Przykłady konurbacji 
na świecie:
 Zagłębie Ruhry – Niemcy
 Torbay – Anglia
 Malta
w Polsce:
 konurbacja górnośląska
 Trójmiasto

Zobacz też 

 aglomeracja monocentryczna
 obszar metropolitalny
 megalopolis
 interurbacja

Aglomeracje
Rodzaje założeń urbanistycznych
Socjologia miasta
Klimatologia

Klimatologia – dział geografii fizycznej, nauka o klimacie.

Zajmuje się następującymi zagadnieniami:
 procesy klimatotwórcze,
 wpływ czynników geograficznych na przebieg tych procesów,
 opisywanie i klasyfikacja klimatów kuli ziemskiej,

Zobacz też 
 meteorologia
 pogoda

Przypisy

Linki zewnętrzne
Kamień ze Scone

Kamień ze Scone (gael. Lia Fáil) czyli Kamieniem Przeznaczenia  – kamień koronacyjny królów Szkocji, a po roku 1296 – królów Anglii i Wielkiej Brytanii, zwany był też kamieniem „mówiącym” lub „proroczym”, gdyż miał on wskazywać kolejnego władcę.

Dwie mile w górę rzeki Tay, na północ od miasta Perth znajduje się historyczne opactwo Scone, w którym zwyczajowo koronowano królów szkockich. To dawniej święte miejsce jest dziś zupełnie zapomniane i porośnięte trawą i drzewami. To właśnie w Scone przechowywany był Kamień Koronacyjny i – jak opisuje to któryś ze starych kronikarzy – nie było króla Szkocji, który by pierwej, w czasie koronacji, nie usiadł na tym kamieniu, w Scone, którą pierwsi władcy wyznaczyli na stolicę Alby. Kamień Przeznaczenia to podłużny blok czerwonego spągowca (piaskowca), długi na mniej więcej 65 cm, o szerokości 40 cm i grubości ok. 25 cm. Na górnej powierzchni kamienia widać ślady obróbki dłutem.

Ustna tradycja i legenda mówi, że ponoć kamień ten służył Jakubowi jako poduszka w Betel, gdzie Jakub doznał objawienia. Kamień został jakoby następnie przywieziony z Syrii do Egiptu przez Gatelusa, który uciekając przed zarazą pożeglował za radą Mojżesza Nilem i morzem do Hiszpanii. Stąd kamień dotarł w jakiś sposób do Szkocji i od momentu wstąpienia na tron Kennetha I podczas ceremonii koronacyjnej sadzano na nim każdego kolejnego władcę tego kraju. Lia Fáil pozostawał w opactwie Scone do 1296 roku, kiedy to Edward I Długonogi zabrał go do londyńskiego Westminsteru. Od tego czasu kamień ten (symbolicznie) leżał pod tronem królewskim w trakcie uroczystości koronacyjnych wszystkich królów Anglii i – od XVIII wieku – Wielkiej Brytanii.

Według niektórych historyków jest to ten sam kamień, co kamień Lia Fáil, znajdujący się na wzgórzu Tara w Irlandii, skąd właśnie trafił do opactwa w Scone.

Pod naciskiem szkockich nacjonalistów Anglicy w 1996 roku zgodzili się oddać Kamień Przeznaczenia – w listopadzie tegoż roku powrócił do Szkocji i został umieszczony w Zamku Edynburskim. Szkoci zgodzili się jednak wypożyczyć go na ceremonię koronacji następnego wspólnego władcy Anglii, Szkocji, Walii i Irlandii Północnej.

Choć badania naukowe nie przyniosły potwierdzenia legendy, pozostaje faktem, że kamień ze Scone nie stracił nic ze swej symbolicznej wymowy nawet po 700 latach „niewoli” w katedrze westminsterskiej.

Przypisy 

Historia Szkocji
Symbole
Trony
Zabytki Szkocji
Zabytki ruchome
Scone
Królestwo Alby

Królestwo Alby – królestwo, utworzone w 843 roku przez Kennetha I McAlpina ze związku Piktów i Szkotów (Dalriada).

Zajmowało obszar od Argyll i Bute do Caithness (południowa i centralna Szkocja). Jeden z nielicznych obszarów, które oparły się najazdowi wikingów. Alba długo pozostawała w izolacji, kiedy jednak Duńczycy i Norwegowie opuścili Brytanię, Anglicy rozpoczęli inwazję na Albę. Próbom tym położył kres Malcolm II, który w 1018 odparł Anglików w bitwie pod Carham.

Za czasów Duncana I, wnuka Malcolma II, doszło do zjednoczenia Alby z Lothian, Kumbrią i Strathclyde – od tego czasu nazwa Alba zaczęła zanikać na rzecz nazwy Szkocja, choć do dziś jest oficjalną nazwą państwa w językach irlandzkim i gaelickim szkockim.

Królestwa Alba nie należy utożsamiać z określeniem Albion.

Przypisy 

Alba
Alba
Historia Szkocji

nl:Koninkrijk Schotland#Geschiedenis
Kalendarium dzień po dniu



Dzisiaj

Zobacz też 
 
 
  
 Zmarli w roku 

Dzień po dniu
Kompas magnetyczny

Kompas magnetyczny – przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania kierunku południka magnetycznego. W kompasie wykorzystywane jest zjawisko ustawiania się swobodnie zawieszonego magnesu wzdłuż linii ziemskiego pola magnetycznego. Kompas składa się z wąskiego, długiego i lekkiego magnesu (tzw. igły magnetycznej) ułożyskowanego na pionowej osi oraz tarczy z podziałką kątową (tzw. róży wiatrów). Współczesne kompasy wypełnione są płynem (zwykle alkoholem), co zapobiega drganiu igły utrudniającemu odczyt.

Kompasy magnetyczne źle działają w pobliżu:
 magnesów i przedmiotów z ferromagnetyków (stal, żeliwo)
 przewodów przewodzących prąd o dużym natężeniu,
gdyż obiekty te zakłócają naturalne pole magnetyczne Ziemi, a w rezultacie zniekształcają wskazania kompasu. Do kompasów nie można też zbliżać ciał silnie naelektryzowanych. Pomimo tego, że metalowa obudowa przeciwdziała elektryzowaniu igły, w szczególnych przypadkach na igłę mogą działać siły elektrostatyczne zakłócające pomiar.

Poprawki w nawigacji z kompasem magnetycznym 
Nawigacja przy użyciu kompasu magnetycznego wymaga uwzględnienia poprawek.

Ze względu na różne położenie biegunów magnetycznych i geograficznych im większa szerokość geograficzna tym większe odchylenie między południkiem geograficznym a magnetycznym wskazywanym przez kompas (wpływ ma też niejednolitość pola magnetycznego Ziemi). (patrz: deklinacja magnetyczna) i dlatego powyżej 85° N lub S przestają one spełniać swoje zadanie.

Obiekty znajdujące się w pobliżu kompasu – na przykład stalowy kadłub statku – mogą zakłócać jego wskazania (patrz: dewiacja kompasu).

Historia 
Pierwsza wzmianka o użyciu w nawigacji igły magnetycznej, unoszącej się na wodzie w naczyniu, jest w chińskiej książce Zhu Yu Pingzhou Ke Tan z 1117, choć Shen Kuo opisał kompas już w 1088 w Mengxi Bitan.

W Europie pierwsza wzmianka o igle magnetycznej i jej wykorzystaniu w żegludze jest w De naturis rerum (O naturze rzeczy) Alexandra Neckamana napisanej prawdopodobnie w 1190 roku w Paryżu.

Busola (igła magnetyczna w pustym pudełku obracająca się na trzpieniu), znana jest w Europie od co najmniej roku 1300. W Chinach w takiej formie znany jest od przełomu XVI i XVII wieku.

Kompas a busola 
Pierwotnie kompasem nazywano igłę magnetyczną w pudełku z umieszczoną pod igłą podziałką w stopniach. Stąd wzięła się nazwa kompas (z włoskiego „compaso” – podziałka). Współcześnie mianem kompasu przyjęło się nazywać pudełko z igłą magnetyczną oraz z podziałką w stopniach (lub tysiącznych). Natomiast busola to pudełko z igłą magnetyczną i podziałką oraz wyposażone w urządzenie służące do celowania, pomagające w wyznaczeniu azymutu. Może to być np. ruchomy pierścień z muszką i szczerbinką. Czasami w pokrywie busoli umieszczane jest lusterko, które pomaga w jednoczesnym celowaniu i odczytywaniu wskazania igły magnetycznej.

Zobacz też 

 żyrokompas

Przypisy 

Przyrządy nawigacyjne
Kópavogur

Kópavogur – miasto w południowo-zachodniej Islandii, położone nad zatoką Skerjafjörður (część Zatoki Faxa). Tworzy gminę Kópavogsbær, wchodzącą w skład Regionu Stołecznego. Sąsiaduje od północy z Rejkiawikiem, a od południa z Garðabær. Zalicza się je do obszaru miejskiego Wielkiego Reykjavíku. Na początku 2018 roku zamieszkiwało je blisko 36 tys. osób - stanowi drugą co do wielkości miejscowość na wyspie.  

Kópavogur znaczy po islandzku „zatoka młodych fok”, stąd foczka w dolnej części herbu. 

W centralnej dzielnicy Smárahverfi znajduje się wieżowiec Smáratorg 3 (najwyższy budynek Islandii) oraz największe islandzkie centrum handlowe – Smáralind. 

Z miasta pochodzi piosenkarka Emilíana Torrini.

Zabytki 
Najważniejszym zabytkiem miasta jest kościół Kópavogskirkja na wzgórzu Borgarhóll w zachodniej części miasta, którego dominująca sylwetka stała się symbolem miasta i jej wizerunek znajduje się w górnej części herbu.

Historia 
Kópavogur było miejscem podpisania w 1662 roku aktu zależności Islandii od Danii i Norwegii przez biskupa Brynjólfur Sveinsson i prawnika Árni Oddsson.

Sport 
W mieście swoją siedzibę mają kluby piłkarskie: Breiðablik (jeden z najbardziej utytułowanych zespołów w kraju), Handknattleiksfélag Kópavogs oraz Knattspyrnufelag Kopavogs (w sezonie 2022/2023 występujący w 5. lidze).

Miasta partnerskie 
  Tasiilaq, Grenlandia
  Klaksvík, Wyspy Owcze
  Maarianhamina, Wyspy Alandzkie
  Norrköping, Szwecja
  Odense, Dania
  Tampere, Finlandia
  Trondheim, Norwegia

Przypisy 

!
Miejscowości regionu Höfuðborgarsvæðið
Miasta w Islandii
Krajobraz kulturowy

Krajobraz kulturowy – przestrzeń historycznie ukształtowana w wyniku działalności człowieka, zawierająca wytwory cywilizacji oraz elementy przyrodnicze.

Krajobraz kulturowy jest wynikiem przekształcania krajobrazu naturalnego przez grupę lub kilka grup kulturowych i nakładania elementów kulturowych różnego wieku.
Krajobraz kulturowy to przestrzeń przyrodnicza, która znajduje się w sferze oddziaływań człowieka przyjmuje formę kulturową, wyrażoną w postaci krajobrazu kulturowego. Krajobraz ten można rozumieć jako antropogenicznie ukształtowany fragment przestrzeni geograficznej, powstały w wyniku zespolenia oddziaływań środowiskowych i kulturowych, tworzących specyficzną strukturę, objawiającą się regionalną odrębnością, postrzeganą jako swoistą fizjonomię.

Krajobraz kulturowy w badaniach geograficznych 
Podstawowym aspektem badawczym w ramach krajobrazu kulturowego są analizy ewolucji krajobrazu w ujęciu systemowym, strukturalno-dynamicznym i funkcjonalnym oraz historyczno-genetycznym, a także zagadnienia prognozowania zmian w krajobrazie zachodzących pod wpływem działalności człowieka. Dotyczy to m.in. problematyki kulturowych przeobrażeń przestrzeni, ewolucji krajobrazu w ujęciu regionalnym, kulturowych podstaw geografii turyzmu, problematyki waloryzacji oraz metod ochrony krajobrazów poprzemysłowych i poeksploatacyjnych i wiele innych. Krajobraz kulturowy jest ważnym polem badawczych w obrębie teoretycznych podstaw turystyki i ochrony środowiska naturalnego.

Przypisy 

Geografia
Kultura
Kurska Anomalia Magnetyczna

Kurska Anomalia Magnetyczna – jedna z największych i najwcześniej znanych lokalnych anomalii magnetycznych. Odchylenie pola magnetycznego wywołane jest przez największe na świecie złoże rud żelaza, których zasoby oceniane są na około 40 mld ton. Znajduje się ona w okolicach Kurska, w zachodniej części Rosji w obwodach kurskim, biełgorodzkim i orłowskim.

Obwód kurski
Geologia Rosji
Geomagnetyzm
Kolarstwo szosowe

Kolarstwo szosowe – najstarsza i najbardziej tradycyjna odmiana kolarstwa polegająca na ściganiu się na rowerach szosowych spełniających normy UCI po drogach publicznych.

Wstęp 
Sport ten jest wciąż najbardziej popularnym na świecie rodzajem kolarstwa. Amatorsko uprawia go ok. milion ludzi, a w rankingach UCI figuruje prawie 2000 kolarzy uprawiających ten sport zawodowo.

Na całym świecie rozgrywane są setki zawodów szosowych. Zawody te rozgrywane są na wiele sposobów.

Zawody wieloetapowe 
Najbardziej tradycyjnym rodzajem zawodów są wyścigi wieloetapowe, w których pokonuje się zwykle od 3 do ponad 20 etapów (jednodniowych tras) o długości od 80 do (maksymalnie) 270 km. Większość etapów zaczyna się od jednoczesnego startu wszystkich zawodników, a kolarze pokonują wspólnie większą część trasy, jadąc zwartą grupą, zwaną peletonem. Wygrywa ten zawodnik, który pierwszy dojedzie do mety. Część etapów w wielkich wyścigach (zwykle 2 lub 3) jest jednak pokonywana ze startu dzielonego (kolarze wyruszają na trasę jeden po drugim w 2-3 minutowych odstępach), w którym o wygranej decyduje indywidualny czas przejazdu, a nie kolejność dojeżdżania do mety. Kolarze jadący w takich zawodach tworzą zespoły, w ramach których zawodnicy wspierają się nawzajem i starają się wypracować jak najlepszą pozycję w peletonie swojemu liderowi lub na ostatnich km przed metą etapu formują własny minipeleton (tzw. „pociąg”), dopomagając liderowi lub najlepszemu w swym gronie sprinterowi w skutecznej walce o zwycięstwo etapowe. Konieczność jazdy w peletonie wynika z faktu, że na szosie większość wysiłku zawodnika idzie na pokonywanie oporów powietrza, a nie grawitacji i oporów toczenia. Ukrycie się więc za plecami innych zawodników znacząco oszczędza siły. Zawodowi kolarze na płaskich etapach osiągają bardzo wysokie jak na rower średnie prędkości rzędu 40–45 km/h.

Wyścigi jednoetapowe 
Innym rodzajem zawodów są tzw. wyścigi klasyczne, czyli jednodniowe zawody, które odbywają się albo na trasach tworzących koło (tzw. rundy), które pokonuje się kilka-kilkanaście razy, albo na długich (do 500 km) trasach, położonych zwykle w szczególnie atrakcyjnych widokowo i turystycznie miejscach. Zawody te mają jednak zwykle mniejszą rangę od zawodów wieloetapowych. Wyjątkiem są tu tylko rozgrywane dorocznie mistrzostwa świata UCI, które odbywają się tradycyjnie na trasie kołowej w formie kryterium ulicznego.

Zobacz też 
 Puchar Świata w kolarstwie szosowym
 Puchar Świata kobiet w kolarstwie szosowym
 Mistrzostwa świata w kolarstwie szosowym
 Kolarstwo na letnich igrzyskach olimpijskich
 Kolarstwo klasyczne
 Ranking UCI kolarzy szosowych
 Gruppetto
 UCI ProTour
 Puchar Kontynentalny UCI

Przypisy

Linki zewnętrzne
Kalendarz

Kalendarz – system rachuby czasu. Dzieli on czas w oparciu na dwóch okresowych zjawiskach atmosferycznych: cyklu zmian pór roku i zmian faz Księżyca. Z tego względu obowiązuje podział kalendarzy na słoneczne (solarne), księżycowe (lunarne) i księżycowo-słoneczne (lunisolarne). Słowo kalendarz pochodzi od łac. calendae, tj. pierwszy dzień miesiąca.

Pierwsze kalendarze powstały w oparciu o zmiany pór roku i zachodzące w ich ramach zjawiska w naturze. Później powstały kalendarze oparte na obserwacjach astronomicznych, formułujące abstrakcyjne pojęcie podziału czasu.

Obecnie najbardziej rozpowszechnionym kalendarzem na świecie jest kalendarz gregoriański, wprowadzony w 1582 przez papieża Grzegorza XIII. Na mocy decyzji Grzegorza XIII w 1582 roku po 4 października nastąpił od razu 15 października. Kalendarz gregoriański nie wszędzie został wprowadzony od razu. W niektórych państwach (np. w krajach arabskich, Chinach, Indiach, Nepalu, Etiopii, Izraelu, Sri Lance) obowiązują dwa kalendarze: gregoriański i regionalny, często związany z panującą w danym kraju religią.

Kalendarze były tworzone przez osoby wykształcone, najczęściej kapłanów lub uczonych. Pożytek z kalendarza był użyteczny dla społeczeństwa, stąd poszukiwano sposób na jego upowszechnienie. Przy tworzeniu kalendarzy korzystano również z prostych obserwacji, o charakterze ludowym.

Typy kalendarzy 
 Kalendarz księżycowy – kalendarz oparty na fazach Księżyca. Stosowany był przez starożytnych Babilończyków. Na podstawie kalendarza babilońskiego powstały kalendarz żydowski i muzułmański;
 Kalendarz słoneczny – kalendarz oparty na cyklu zmian pór roku związanym z ruchem obiegowym Ziemi wokół Słońca. Pierwowzorem kalendarzy słonecznych był kalendarz egipski, w których rok liczył 12 miesięcy po 30 dni i 5 dni dodatkowych pod koniec roku. Tego typu kalendarzem był kalendarz juliański, wprowadzony w 46 roku p.n.e. przez Juliusza Cezara;
 Kalendarz księżycowo-słoneczny – kalendarz będący kombinacją kalendarza słonecznego i księżycowego. Pierwszym kalendarzem tego typ był kalendarz egipski po reformie Ptolomeuszów.

Przypisy

Bibliografia
Kwiecień

Kwiecień jest miesiącem wiosennym na półkuli północnej, a jesiennym na południowej.

Kwiecień zawsze zaczyna się w ten sam dzień tygodnia co lipiec, a w latach przestępnych dodatkowo także co styczeń.
 
Nazwa miesiąca (według Aleksandra Brücknera) pochodzi od kwitnących wtedy kwiatów (por. ukr. квітень / kwiteń; cz. květen ‛maj’). Dawniej używane były również nazwy: łżykwiat (lub łudzikwiat), brzezień – od brzozy (por. cz. březen i ukr. березень / berezeń ‛marzec’) i dębień (por. czes. duben ‛kwiecień’). Łacińska nazwa Aprilis (zobacz: kalendarz rzymski) została zapożyczona przez większość języków europejskich.

Zobacz też 

 powstanie kwietniowe 1876, tezy kwietniowe, konstytucja kwietniowa
 przysłowia o kwietniu
 świąteczne dni ruchome
Kun’yomi

– jeden z dwóch sposobów czytania znaków kanji (drugim jest on’yomi). 

Kun’yomi to rdzennie japońskie czytanie chińskich znaków, używane zwykle w samodzielnych słowach (np. 人 hito → człowiek), a nie w złożeniach sinojapońskich (np. 他人 tanin → inna osoba, inni). Pierwotnie czytanie kun było rodzajem wyjaśnienia znaczenia znaku w tekście chińskim. Innymi słowy, było to rdzennie japońskie słowo tłumaczące chińskie pojmowanie znaku.

Przykład 
Znak 人 (człowiek) można odczytać:

 kun’yomi (czytanie japońskie): ひと (hito)
 on’yomi (czytanie sinojapońskie): ジン (jin), ニン (nin)

Przykłady złożeń i zdań 
 zdanie z czytaniem kun: 田中さんは人のことを全然考えんません (Tanaka san wa hito no koto o zenzen kangaemasen。) – Pan Tanaka w ogóle nie myśli o innych.
 zdanie z czytaniem kun i on: あそこに人が何人いますか？ (Asoko ni hito ga nannin imasuka?) – Ilu tam jest ludzi?
 złożenia z czytaniem on: ポーランド人 (Pōrandojin) – Polak, (日本人 (Nihonjin) – Japończyk, 外人 (gaijin) – cudzoziemiec, 知識人 (chishikijin) – intelektualista
 zdanie z czytaniem on: 妹は人形を欲しがっています (Imōto wa ningyō o hoshigatte imasu。) – Moja młodsza siostra chciałaby mieć lalkę.

Zobacz też 
 On’yomi
 Hiragana
 Katakana
 Kanji
 Pismo japońskie
 Język japoński

Przypisy 

Język japoński
Kolarstwo przełajowe

Kolarstwo przełajowe – rodzaj kolarstwa uprawianego na rowerach
o konstrukcji zbliżonej do rowerów szosowych, a więc na kołach o średnicy felgi 622 mm (700C), ramie pozbawionej elementów amortyzujących i z kierownicą giętą typu „baranek”, lecz rozgrywanego na dość trudnych trasach terenowych obfitujących w liczne przeszkody, które zmuszają zawodnika do schodzenia z roweru i przenoszenia go.

Kolarstwo przełajowe przypomina bardzo klasyczne kolarstwo górskie tzw. Cross-Country.
Oprócz różnic w konstrukcji roweru (koła ISO 622 mm (700c) w kolarstwie przełajowym i koła 26 (ISO 559 mm), 27,5 (ISO 584 mm) lub 29 cali (ISO 622 mm) w Cross-Country) istnieją też inne różnice między tymi dwoma pokrewnymi sportami:
 zarówno koła 700C na wąskich oponach (zgodnie z ustaleniami UCI dotyczącymi wyścigów przełajowych maksymalna dopuszczalna szerokość opon wynosi 33 mm), jak i stosunkowo wysokie przełożenia (choć zazwyczaj niższe niż w kolarstwie szosowym, to dużo wyższe niż w kolarstwie górskim) uniemożliwiają pokonywanie na rowerach sporej części trasy, więc kolarze przełajowi często biegają z rowerami na plecach (co umożliwia mała masa roweru przełajowego), tymczasem kolarze górscy starają się przejeżdżać większość trasy i zsiadają z rowerów tylko w wyjątkowych przypadkach
 kolarze przełajowi mogą wymieniać koła i rowery tylko w korytarzu boksów technicznych.

Kolarstwo przełajowe jest niemal sportem narodowym w Belgii. Sporą popularnością cieszy się także we Francji, Holandii, Niemczech i Czechach. Od połowy lat 90. XX w. w najważniejszych imprezach notuje się wyraźną dominację zawodników belgijskich.

Zobacz też 
 Mistrzostwa świata w kolarstwie przełajowym
 Puchar Świata w kolarstwie przełajowym
 Kolarstwo na letnich igrzyskach olimpijskich
 Kolarstwo klasyczne

 !
Kolarstwo artystyczne

Kolarstwo artystyczne – dyscyplina kolarska.

Występy artystyczne odbywają się indywidualnie, w parach oraz w zespołach 4- i 6-osobowych. Pokazy trwają 6 minut i są oceniane przez specjalne jury, podobnie jak w łyżwiarstwie artystycznym. Podobnie jak w łyżwiarstwie pokazy składają się z części obowiązkowej i „jazdy dowolnej”. W odróżnieniu od łyżwiarstwa zawody w parach i zespołach odbywają się osobno w parach i grupach czysto męskich i czysto kobiecych, ze względu na atletyczny charakter wykonywanych ewolucji. Jazda w parach odbywa się z użyciem jednego roweru. W pokazach czteroosobowych uczestniczą czterej zawodnicy i dwa rowery, zaś w pokazach sześcioosobowych cztery rowery.

Zobacz też 
 akrobacje rowerowe

Przypisy 

Kolarstwo
Konwergencja

Konwergencja – pojęcie oznaczające zbieżność lub powstawanie zbieżności, np. powstawanie podobnych wytworów kulturowych u różnych ludów, zbliżenie się poziomu gospodarczego państw członkowskich Unii Europejskiej, ruch zbieżny gałek ocznych. 
 Przykłady
 konwergencja (biologia)
 konwergencja (multimedia)
 konwergencja (meteorologia)
 konwergencja (ekonomia)
 konwergencja (medycyna)
 kryteria konwergencji
 teoria konwergencji
 konwergencja (telekomunikacja)

O konwergencji mówi się też w znaczeniu prowadzenia badań multidyscyplinarnych. Przykładem takiego użycia jest raport przygotowany przez Massachusetts Institute of Technology na temat łączenia inżynierii i nauk przyrodniczych.

W geologii są stosowane pojęcia konwergencji płyt tektonicznych (zob. konwergentne granice płyt tektonicznych) lub konwergencji warstw.

Zobacz też 

 zbieżność

Przypisy
Kościół

Kościół, od czes. kostel, „kościół”, z łac. castellum, „miejsce warowne”, „zamek” zdr. od łac. castra „obóz”. Właściwym terminem w chrześcijańskiej łacinie jest ecclesia, od gr. ἐκκλησία (ekklesia), „zgromadzenie”. 

 kościół – budynek przeznaczony dla celów kultu 
 Kościół – religijna organizacja wyznawców i ich duchowieństwa
 Kościół – w teologii chrześcijańskiej: wspólnota wierzących założona przez Jezusa Chrystusa, stanowiąca Lud Boży, Ciało Chrystusa i Świątynię Ducha Świętego
 Inne

 Kościół – formacja skalna w Wąwozie Kraków w polskich Tatrach Zachodnich
 Kościoły – dwie turnie w Pośredniej Grani w słowackich Tatrach Wysokich
 Kościół – włoski film z 1989 r., reż. Michele Soavi
Kabul

Kabul (dari, paszto کابل) – stolica i największe miasto Afganistanu, liczące ponad 4,6 mln mieszkańców (2021), położone w prowincji (wilajecie) Kabul; główny ośrodek gospodarczy, naukowy i kulturalny kraju; w starożytności znane jako Ortospana, Kabura (), Kophes lub Kophene.

Położenie 
Kabul leży na wysokości 1807 m n.p.m., w wąskiej kotlinie górskiej, ograniczonej górami Hindukusz na północy i Spin Ghar na południu, nad rzeką Kabul. Miasto jest połączone okrężną autostradą tzw. Ring Road z Ghazni, Kandaharem, Heratem oraz Mazar-e Szarifem.

Historia 

Kabul ma ponad 3000 lat, wiele imperiów walczyło o to miasto z powodu jego strategicznego położenia wzdłuż szlaków handlowych południowej i centralnej Azji. Stanowił jeden z najbardziej wysuniętych na wschód rejonów Imperium Achemenidów. W 331 p.n.e. Aleksander Wielki pokonał Achemenidów i obszar Kabulu stał się częścią Imperium Seleucydów, a następnie państwa Maurjów. Pod koniec I wieku n.e. stał się stolicą Królestwa Kuszanów. W 1504 r. Timurydzki książę Babur zdobył Kabul. W 1776 r. stał się stolicą Afganistanu za Timura Szaha Durrani. W XIX wieku było kilkakrotnie najeżdżane przez sąsiadujące Brytyjsko-Indyjskie wojska podczas wojen brytyjsko-afgańskich. W 1919 roku, podczas III wojny brytyjsko-afgańskiej, miasto było bombardowane przez lotnictwo RAF Indii Brytyjskich. 

Od rewolucji kwietniowej (1978), poprzez radziecką interwencję w Afganistanie w latach 80., rządy talibów oraz interwencję amerykańską w XXI wieku miasto często było niszczone przez rebeliantów. Aktualnie jest ono w fazie rekonstrukcji. 

W czasie wojny w Afganistanie Kabul został zajęty przez talibów 15 sierpnia 2021; tego samego dnia prezydent Afganistanu Aszraf Ghani opuścił miasto; pod kontrolą wojska amerykańskiego pozostawał przez kolejne dwa tygodnie jedynie międzynarodowy port lotniczy Kabul, z którego do 30 sierpnia prowadzono pospieszną i chaotyczną ewakuację.

Gospodarka 

W mieście produkuje się głównie amunicję, tkaniny, meble i uprawia buraki cukrowe, ale od 1978 r. rozwój ekonomiczny miasta był ograniczony, co było spowodowane prawie nieustającą wojną. Stan gospodarczy miasta uległ poprawie od czasu interwencji NATO w Afganistanie w 2001 roku.

Zabytki 
 pałac królewski Arg
 Ogrody Babura

Przypisy 

 
Miasta w Afganistanie
Stolice państw w Azji
Klient

Określenia osób
 klient – osoba nabywająca towar lub usługę
 klient – ubogi szlachcic zależny od możnowładcy
 klient – obywatel starożytnego Rzymu

Informatyka
 klient – oprogramowanie korzystające z usług serwera
 klient FTP – program komputerowy do łączenia się z serwerem FTP

Kinematografia
 Klient – amerykański thriller (1994) reż. Joel Schumacher
 Klient – irańsko-francuski dramat (2016) reż. Asghar Farhadi

Zobacz też 
 Klientelizm
 Klientela
Kryptoanaliza

Kryptoanaliza (analiza kryptograficzna) – analiza systemu kryptograficznego w celu uzyskania informacji wrażliwej.

Badane są możliwości naruszenia wszystkich zakładanych cech bezpieczeństwa – ataki na protokoły, łamanie szyfrów, fałszowanie podpisów, naruszanie integralności wiadomości itd.

Ważniejsze metody:
 metoda brute force
 kryptoanaliza liniowa
 kryptoanaliza różnicowa
 kryptoanaliza statystyczna

Przypisy
Konqueror

Konqueror – zintegrowana przeglądarka internetowa i menedżer plików wchodząca w skład środowiska KDE
systemów operacyjnych Unix, GNU/Linux i Windows. Wchodzi w skład KDEBase.

Nazwa tego programu, podobnie jak wielu innych wchodzących w skład środowiska KDE, zaczyna się od K i pochodzi od  – zdobywca.

Rozwój 
Pierwotnie Konqueror nosił nazwę KFM (ang. KDE File Manager) i był menedżerem plików lokalnych, tj. służył jedynie do przeglądania i zarządzania plikami w systemie lokalnym. Później dodano opcje przezroczystej obsługi sieci, wyświetlania plików HTML (oparte na własnym silniku KHTML, później zaadaptowanym na potrzeby przeglądarki Safari firmy Apple), aż w końcu menedżer plików zmienił się w pełnoprawną przeglądarkę. Wtedy zmienił nazwę na Konqueror. Dzięki dodaniu systemu wtyczek (ang. plug-ins) do programu oraz oparciu KDE na systemie komponentów, dostępne są liczne dodatkowe opcje, np. przeglądanie plików PDF i Postscript, zarządzanie repozytorium CVS, a nawet odtwarzanie filmów. Konqueror obsługuje także wtyczki Netscape'a oraz język Java.

Od KDE 4 rolę Konquerora w zarządzaniu plikami przejął Dolphin.

Wirtualne systemy plików 
Dzięki mechanizmowi KIOSlave, Konqueror potrafi obsłużyć wiele dodatkowych wirtualnych systemów plików, m.in.:
 audiocd:/ – pozwala m.in. na kopiowanie ścieżek płyty audio bezpośrednio do plików w formacie MP3 lub Ogg
 fonts:/ – przeglądarka czcionek zainstalowanych w systemie
 fish:/ – dostęp do shella SSH
 ftp: – klient FTP
 help:/ – pomoc dla programów KDE (np. help:/konsole)
 http: – przeglądanie stron internetowych
 info:/ – przeglądarka plików info (np. info:/make)
 lan:/ – przeglądanie sieci lokalnej
 locate:/ – szybkie wyszukiwanie plików na podstawie bazy danych utworzonej przez program updatedb
 man:/ – dostęp do podręcznika man (np. man:/tar)
 media:/ – dostęp do dysków twardych, stacji dyskietek, itp.
 programs:/ – programy znajdujące się w menu K
 remote:/ – dostęp do zasobów sieci (np. LAN)
 settings:/ – ustawienia KDE (to samo co w Centrum Sterowania KDE)
 system:/ – dostęp do kluczowych elementów systemu
 trash:/ – kosz systemowy, w którym przechowywane są "usunięte" pliki
 zip:/ – obsługa plików Zip

KDE
Menedżery plików
Powłoki systemowe
Przeglądarki internetowe
Kolofon

Kolofon (stgr. κολοφών kolophōn „szczyt, wierzchołek; zwieńczenie pracy”) – formuła umieszczona na końcu średniowiecznej książki rękopiśmiennej, zawierająca explicit z tytułem dzieła, datację, imię pisarza, czasem jego funkcję (np. praesbiter, organista itp.) i pochodzenie, a nieraz także inne informacje dotyczące okoliczności powstania danego egzemplarza, np. na czyje polecenie czy za czyjego panowania powstał. Uzupełnieniem kolofonu bywały niekiedy osobiste wynurzenia pisarza, zwykle w formie wierszowanej (o charakterze okolicznościowym, pobożnym, poważnym bądź trywialnym itp.), najczęściej wyrażające zadowolenie z powodu ukończonego trudu pisarskiego. Kolofon rozwinął się w późnym średniowieczu ze zwięzłej formuły explicitu. Zwykle był wyróżniany przez pisarza graficznie (np. inną barwą inkaustu lub większymi literami).

W przypadku książki drukowanej, kolofonem nazywana jest metryka wydawnicza, w najstarszych drukach obejmująca imię i nazwisko autora dzieła, tytuł, miejsce druku, nazwisko drukarza/nakładcy i datę. W XV i XVI wieku kolofon występował jeszcze na końcu książki (podobnie jak w rękopisach), przy czym w XVI w. eksponowany był często na osobnej stronie. Następnie informacje zawarte w kolofonie zostały przeniesione na kartę tytułową.

Współcześnie kolofon jest odmianą metryki drukarskiej, zamieszczanej na końcu druku w formie notatki informacyjnej podającej nazwę drukarni, nr zamówienia, wysokość nakładu, nr zezwolenia na druk i inne dane. Kolofon może występować razem z metryką wydawniczą. Obecnie w kolofonie można podawać np. nazwy oprogramowania użytego do składu tekstu, nazwy użytych fontów komputerowych itp., a nawet nazwiska osób, które w jakiś pośredni sposób przyczyniły się do powstania książki, wspomagały lub inspirowały autora, a nie ma dla nich miejsca w informacjach na stronie redakcyjnej książki.

Pierwszy drukowany kolofon zawarto w Psałterzu mogunckim z 1457 roku.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia 
Encyklopedia wiedzy o książce, red. Aleksander Birkenmajer i. in., Wrocław – Warszawa – Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1971.

Historia książki
DTP
Kultura esperanta

Kultura esperanta – kultura tworzona przez ludzi posługujących się językiem esperanto. Międzynarodowym symbolem esperantystów jest zielona gwiazda, znajdująca się na fladze esperanckiej.

Ze względu na swój międzynarodowy charakter kultura esperanta jest zróżnicowana. Na świecie wydawane są czasopisma i książki w języku esperanto. Istnieją stacje radiowe nadające audycje w tym języku (m.in. Polskie Radio do 15 grudnia 2006). Nadal przygotowywane są audycje, które można pobrać ze stron internetowych Pola Retradio en Esperanto. Dla pewnej grupy ludzi esperanto jest pierwszym językiem, porozumiewają się w domu w tym języku.

Istnieje oryginalna literatura w języku esperanto, tłumaczem na ten język był polski poeta Julian Tuwim. Istnieją także gazety esperanckie, takie jak Monato.

Esperanto jest obecne w Sieci – najstarsza grupa usenetowa poświęcona kulturze esperanta to soc.culture.esperanto. Jest wiele stron internetowych w języku esperanto – część z nich obejmował katalog DMOZ.

Istnieje Wikipedia w języku esperanto.

Zobacz też 
 Ludwik Zamenhof
 Stelo
 ZEO
 Akademio Literatura de Esperanto
 anacjonalizm

Linki zewnętrzne 
 http://www.esperanto.pl/ – największy polski wortal poświęcony językowi i kulturze esperanta (zawiera m.in. obszerną bibliotekę polskiej literatury w języku esperanto zarówno tłumaczonej jak i oryginalnej)
 http://www.pej.pl/ – oficjalny portal Polskiej Młodzieży Esperanckiej (Pola Esperanto-Junularo)
 Katalog DMOZ
 Pola Retradio en Esperanto

 
Zbiorowości społeczne
Karakter

Karakter – przestarzale krój pisma
 Karakter – wydawnictwo z siedzibą w Krakowie
 Charakter (Karakter) – holenderski film z 1997 roku
 Zobacz też
 Nowy karakter polski
Kung-fu

Kung-fu (z jęz. chiń. 功夫, Gōngfu) – w języku chińskim oznacza osiągnięcie wysokiego poziomu umiejętności w jakiejś dziedzinie. Natomiast zbiorowym określeniem wszystkich odmian chińskiej sztuki walki jest wushu. Za pośrednictwem środków masowego przekazu doszło do pewnego zniekształcenia, polegającego na odejściu od pierwowzoru językowego i upowszechnienia w większości krajów świata zwrotu kung fu właśnie na oznaczenie chińskich sztuk walki. Nie wiadomo, kto pierwszy określił chińskie sztuki walki jako kung fu; takie jednak określenie przyjęło się w większości krajów i stało się normą językową, także w Polsce.

W latach 70. XX wieku kung-fu zostało spopularyzowane (najpierw w USA) przez Bruce'a Lee (np. filmy Droga smoka, Wejście smoka, Wściekłe pięści). Oprócz wielu filmów fabularnych nakręcono również serial telewizyjny pod tytułem Kung-fu. Nawet w Chinach pojęcie to zaczęło mieć coraz więcej znaczeń. Z czasem trudno było oddzielić sztuki walki od sportów walki, a słowo Shaolin-Gongfu (Gōngfu, Szaolin Kung-fu) używano na określenie sztuki walki klasztoru Szaolin.

Style 
 Styl Białego Żurawia (Bai He Quan)
 Styl Małpy (Hou Quan)
 Styl Modliszki (Tang Lang Quan)
 Styl Pięść Pięknej Wiosny (Wing Tsun Kuen)
 Styl Płonącego Smoka (Huo Long Pai)
 Styl Tygrysa (Hu Quan)
 Styl Żmii (She Quan)
 Styl Leoparda (Li Long Tang)
 Styl Długiej Pięści (Chang Quan)
 Styl Chow Gar / Jow Ga (Zhou Jia Quan) 
 Styl Kombinacji Walczącej Pięści (Wun Hop Kuen Do)

Filozofia 
Słowo kung-fu zbudowane jest ze znaków Gōng (chin. kung – „osiągnięcie, dorobek”) i Fu (chin. fu – „człowiek”). Złożenie obu tych części w jedno pojęcie ma w filozofii chińskiej o wiele głębsze znaczenie. A jeśli całość dorobku i osiągnięć człowieka nazywamy kulturą, najpełniejsze tłumaczenie powinno brzmieć „kultura człowieka”.

Przypisy 

!
Filozofia chińska
Kolumna

kolumna (architektura)
 Kolumna Fokasa (starożytny Rzym)
 Kolumna Marka Aureliusza (starożytny Rzym)
 Kolumna Morowa (Pestsäule) (Wiedeń)
 Kolumna Trajana (starożytny Rzym)
 Kolumna Zygmunta (Warszawa)
 Kolumna – część miasta Łask, województwo łódzkie
 Kolumna – przystanek kolejowy w Łasku
 kolumna (geomorfologia)
 kolumna głośnikowa
 Kolumna – herb szlachecki
 kolumna, kolumnea – rodzaj roślin z rodziny ostrojowatych
 kolumna (poligrafia)
 kolumna (fizyka, chemia)
 kolumna absorpcyjna
 kolumna adsorpcyjna
 kolumna chłodząca
 kolumna chromatograficzna
 kolumna destylacyjna
 kolumna jonitowa
 kolumna odpędowa
 kolumna parnikowa
 kolumna rektyfikacyjna
 kolumna spirytusowa
 kolumna (wojsko)
 Piąta kolumna
 kolumna kierownicy
 kolumna MacPhersona
 kolumna masztu
 Kolumna – kosowski film fabularny z roku 2012
 Kolumna –  trik w żonglerce
 Kolumny – część Łodzi
 kolumna pieszych − zorganizowana grupa pieszych
 kolumna pojazdów − organizacje przejazdu definiowane w rozdziale 3  prawa o ruchu drogowym
Krajobraz sakralny

Krajobraz sakralny – rodzaj krajobrazu kulturowego, krajobrazu przekształconego przez człowieka w wyniku jego zachowań religijnych, obejmuje wszelkie obiekty i miejsca kultu religijnego, ogólnie całą strefę sacrum przejawiającą się w wytworach materialnych.

Hierotopografia
Kaszerowanie

Kaszerowanie – uszlachetnianie wyrobu papierniczego poprzez oklejanie cienkim papierem (niezadrukowanym lub zadrukowanym) papieru znacznie grubszego, kartonu, tektury falistej itp. w celach dekoracyjnych lub technologicznych. Termin odnosi się także do oklejania papierem całych powierzchni z tworzyw sztucznych, a nawet do oklejania płyt wiórowych specjalną warstwą dekoracyjną (płyty melaminowane).

Typowym przykładem kaszerowania w celach dekoracyjnych jest oklejanie cienkim, zadrukowanym ozdobnie papierem powierzchni tektury falistej przeznaczonej na opakowania produktów, której nie da się bezpośrednio zadrukować na maszynie drukarskiej z powodu jej grubości oraz wewnętrznej struktury. Innym przykładem kaszerowania są tekturowe książeczki dla małych dzieci oraz okładki.

W celach technologicznych kaszeruje się, aby zwiększyć wytrzymałość produktu na czynniki zewnętrzne lub zmienić strukturę powierzchni.

Kaszerowanie jest związane z pojęciem laminowania. Czasem można oba pojęcia traktować jako synonimy.

Zobacz też 
 DTP
 poligrafia
 laminowanie

Introligatorstwo
Postpress
Kościół (organizacja)

Kościół – określenie niektórych związków wyznaniowych, najczęściej chrześcijańskich. Kościół jako organizacja, gdy ma dojrzałą postać, jest wspólnotą religijną kierującą się własną doktryną religijną, sprawującą właściwy jej kult religijny, określającą zasady moralne i utrzymującą wewnętrzny ład prawny. Może być podmiotem prawa lub działać bez takiej podmiotowości.

Sytuacja w Polsce 
W Polsce mianem tym potocznie (w znaczeniu stosowanym w teologii chrześcijańskiej) określa się wspólnoty chrześcijańskie, choć termin ten współcześnie może się odnosić do wszystkich możliwych organizacji wyznaniowych (zarówno chrześcijańskich, jak i niechrześcijańskich).

Prawną rejestracją związków wyznaniowych w Polsce, w tym kościołów, zajmuje się minister właściwy do spraw wyznań religijnych, prowadzący Rejestr kościołów i innych związków wyznaniowych. Rejestracja stwarza podstawę prawną udziału związku wyznaniowego, w tym kościoła, w obrocie prawnym. Zgodnie z art. 25 Konstytucji w RP rejestracja kościoła albo innego związku wyznaniowego nie jest konieczna, choć brak statusu zarejestrowanej wspólnoty religijnej pozbawia ją szeregu uprawnień. Obowiązujące prawo gwarantuje każdemu wolność sumienia i religii, głoszenia i praktykowania religii oraz sprawowania kultu religijnego bez różnicy, czy związek wyznaniowy, do którego należy jest zarejestrowany, czy też nie. Wolność religijną gwarantuje Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (). Możliwe jest też wyznawanie religii, która nie jest praktykowana w żadnej, zarejestrowanej bądź nie, wspólnocie religijnej.

Zobacz też 

 Kościoły chrześcijańskie
 Kościoły i inne związki wyznaniowe w Polsce
 Denominacja religijna
 Związek wyznaniowy
 Prawo wyznaniowe

Przypisy

Linki zewnętrzne 
  (strona archiwalna)
  (strona archiwalna)

Religia
Socjologia religii
Kościół (budynek)

Kościół – budynek przeznaczony do celów rytualnych, sakralnych w religii chrześcijańskiej: odprawiania nabożeństw, sprawowania sakramentów, odmawiania modlitw itp.

Początki budownictwa kościelnego, jako budynków odrębnych, sięgają IV wieku, wcześniej istniały jedynie kościoły domowe (domus ecclesiae) oraz kaplice w katakumbach.

Pod względem rangi czy pełnionej funkcji wyróżnia się:
w katolicyzmie bazyliki, archikatedry, katedry, kolegiaty, kościoły parafialne, farne, filialne i klasztorne. W polskim Kościele ewangelicko-augsburskim wyróżnia się kościoły parafialne i filialne. Kościoły prawosławne często nazywa się cerkwiami lub molennami (w prawosławiu staroobrzędowym).

Pod względem planu kościoły można podzielić na kościoły na planie centralnym i kościoły na planie podłużnym albo na jedno- i wielonawowe. Kościoły wielonawowe mogą występować w układzie halowym bądź bazylikowym.

Na kościół, jako obiekt budowlany, składają się: kruchta, korpus nawowy, transept, prezbiterium z apsydą, zakrystia i kaplice. Nad kruchtą lub w przedniej górnej części nawy głównej mieści się zwykle chór muzyczny. Często składowymi częściami kościołów są wieże (dzwonnice) oraz sygnaturki. Główne elementy wyposażenia kościoła to: ołtarze, ambona, stalle, chrzcielnica, konfesjonały.

W Kościele rzymskim, kościół w akcie konsekracji, dokonywanym przez biskupa, otrzymuje wezwanie, czyli imię patrona świątyni – świętego, Matki Boskiej lub związane z Jezusem Chrystusem, Duchem Świętym czy Trójcą Świętą.

W wyniku sekularyzacji społeczeństwa w Europie, a także ze wzgledu na rosnące koszty utrzymania budunków sakralnych, kościoły zaczynają przyjmować nowe funkcje. Obecnie budynki kościelne postrzegane są przez deweloperów jako wysoce atrakcyjne miejsca ze względu na dobrą lokalizację w centrach miast, piękne wnętrza i duże możliwości adaptacyjne. W budynkach kościołów powstają browary, restauracje oraz mieszkania.

Zobacz też 

 lista najwyższych kościołów
 historia architektury
 Kościół (organizacja)
 zbór
 cerkiew
 meczet
 stupa
 synagoga
 chram
 sala królestwa
 kienesa

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne 
 New Advent Catholic Encyclopedia – Ecclesiastical Buildings