1825



Wydarzenia w Polsce 

 Zwołano trzeci sejm Królestwa Polskiego (tzw. kongresowego).
 13 lutego – król Aleksander wprowadził poprawkę do konstytucji znoszącą jawność obrad Sejmu.
 13 czerwca – Sejm podjął decyzję o utworzeniu w Warszawie Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego, na wzór pruski. Organizacja ta miała wspierać właścicieli ziemskich, co pozwalało nie tylko oddłużyć, ale także zmodernizować majątki.
 1 lipca – został wydany dekret carski o utworzeniu Warszawskiej Szkoły Rabinów.

 W Królestwie Polskim zniesiono śmierć cywilną.
 Zmarł najstarszy obywatel Rzeczypospolitej Krakowskiej, Piotr Librowski, który przeżył 124 lata i 6 miesięcy.

Wydarzenia na świecie 

 18 stycznia – zainaugurował działalność odbudowany po pożarze Teatr Wielki w Moskwie.
 9 lutego – Izba Reprezentantów USA wybrała na prezydenta – z racji braku rozstrzygnięcia w Kolegium Elektorów – Johna Quincy Adamsa.
 25 lutego – została ustanowiona flaga Peru.
 28 lutego – zawarto układ rosyjsko-brytyjski ustalający granicę między Alaską a Kanadą.
 2 marca – 7 tys. osób zginęło w trzęsieniu ziemi w algierskim mieście Al-Bulajda.
 4 marca – John Quincy Adams został 6. prezydentem Stanów Zjednoczonych.
 13 marca – papież Leon XII wydał encyklikę Quo graviora potępiającą wolnomularstwo.
 15 kwietnia – wojna o niepodległość Grecji: wojska tureckie rozpoczęły oblężenie Missolungi.
 19 kwietnia – oddział tzw. Trzydziestu Trzech Orientalczyków dowodzony przez Juana Antonio Lavelleja wkroczył z Argentyny na terytorium okupowanego przez Brazylię Urugwaju, w celu rozpoczęcia walk o wyzwolenie kraju.
 18 maja – generał w greckiej wojnie o niepodległość Theodoros Kolokotronis został zwolniony z tureckiego więzienia.
 29 maja – Karol X został koronowany w Reims na króla Francji.
 15 czerwca – został położony kamień węgielny pod nowoczesny Most Londyński.
 19 czerwca – w Teatrze Włoskim w Paryżu wystawiono operę Podróż do Reims Gioaccina Rossiniego.
 14 lipca – Kamehameha III został królem Hawajów.
 18 lipca – została odkryta Kometa Ponsa.
 30 lipca – odkryto wyspę Malden.
 6 sierpnia – Boliwia ogłosiła niepodległość (od Hiszpanii).
 25 sierpnia – Urugwaj proklamował niepodległość (od Brazylii).
 27 września – otwarcie pierwszej linii kolejowej w Anglii.
 12 października – wojna brazylijsko-argentyńska: zwycięstwo powstańców urugwajskich nad brazylijską milicją w bitwie pod Sarandi.
 3 grudnia – Ziemia van Diemena (Tasmania) została samodzielną kolonią. Wcześniej była częścią Nowej Południowej Walii.
 12 grudnia – w Wiedniu położono kamień węgielny pod budowę synagogi Stadttempel według projektu architekta Josepha Kornhäusela.
 14-26 grudnia – powstanie w Petersburgu wzniecone przez Towarzystwo Północne, znane jako powstanie dekabrystów. Powstanie zostało stłumione, natomiast jego przywódcy aresztowani i skazani na karę śmierci.

 Początek ruchu robotniczego w Anglii.
 Kongres USA zdecydował o wysiedleniu Indian ze wschodnich terenów Stanów i przesiedleniu ich na zachód od rzeki Missisipi.
 W Wielkiej Brytanii uznano legalność istnienia i działania związków zawodowych
 Pod względem populacji Londyn (1,35 mln mieszk.) wyprzedził Pekin i stał się największym miastem świata.
 Louis Braille opracował alfabet Braille’a.

Urodzili się 
 3 lutego - Walenty Winkler, górnośląski poeta (zm. 1888)
 8 marca – Alexander Augusta, pierwszy w historii US Army Afroamerykanin pełniący służbę jako chirurg wojskowy (zm. 1890)
 23 marca – Theodor Bilharz, niemiecki lekarz, pionier parazytologii (zm. 1862)
 25 marca:
 Maria od Opatrzności, francuska zakonnica, błogosławiona katolicka (zm. 1871)
 Max Schultze, niemiecki anatom i histolog (zm. 1874)
 29 marca – Franciszek Faà di Bruno, włoski ksiądz, błogosławiony katolicki (zm. 1888)
 4 kwietnia – Đuro Daničić, serbski filolog, tłumacz i leksykograf (zm. 1882)
 17 kwietnia: 
 Aniceto Ortega, meksykański lekarz, kompozytor i pianista (zm. 1875)
 Izydor Kopernicki, polski lekarz, antropolog, etnograf (zm. 1891)
 4 maja – Thomas Henry Huxley, angielski zoolog, paleontolog, filozof i fizjolog (zm. 1895)
 5 maja - Maksymilian Fajans, polski litograf, fotograf i rysownik (zm. 1890)
 15 maja – Maria Teresa Scrilli, włoska zakonnica, założycielka Sióstr Matki Bożej z Góry Karmel, błogosławiona katolicka (zm. 1889)
 16 maja – Maria Angela (Zofia Kamila Truszkowska), założycielka Zgromadzenia Sióstr Felicjanek, błogosławiona katolicka (zm. 1899)
 18 maja – Daniel Wesson, amerykański wynalazca i konstruktor broni strzeleckiej (zm. 1906)
 5 czerwca – Felicjan Faleński, polski poeta, dramatopisarz, prozaik, tłumacz (zm. 1910)
 8 czerwca - Karol Ludwik Pollner, polski duchowny katolicki, biskup pomocniczy kujawsko-kaliski (zm. 1887)
 16 czerwca - Aleksander Kazimierz Bereśniewicz, polski duchowny katolicki, arcybiskup metropolita warszawski (zm. 1902)
 22 czerwca – Włodzimierz Dzieduszycki, hrabia, polski przyrodnik, mecenas nauki i kultury (zm. 1899)
 19 lipca - George H. Pendleton, amerykański prawnik, polityk, senator ze stanu Ohio (zm. 1889)
 21 lipca - Wincenty Teofil Popiel, polski duchowny katolicki, arcybiskup metropolita warszawski (zm. 1912)
 24 lipca – Alojzy Maria Monti, włoski zakonnik, błogosławiony katolicki (zm. 1900)
 15 sierpnia – Bernardo Guimarães, brazylijski pisarz (zm. 1884)
 11 października – Conrad Ferdinand Meyer, szwajcarski pisarz (zm. 1898)
 22 października – Karol Miarka, polski pisarz, działacz narodowy na Górnym Śląsku (zm. 1882)
 25 października – Johann Strauss (syn), kompozytor austriacki (zm. 1899)
 31 października – Maria Teresa Scherer, szwajcarska zakonnica, współzałożycielka Sióstr Miłosierdzia od Krzyża Świętego w Ingenbohl, błogosławiona katolicka (zm. 1888)
 2 grudnia – Piotr II, cesarz Brazylii (zm. 1891)
 5 grudnia - Eugenie Marlitt, niemiecka pisarka (zm. 1887)
 16 grudnia – Robert Prescott Stewart, irlandzki kompozytor, organista, dyrygent i pedagog (zm. 1894)

 data dzienna nieznana: 
 Jan Chrzciciel Luo Tingyin, chiński męczennik, święty katolicki (zm. 1861) 
 Barbara Yi, koreańska męczennica, święta katolicka (zm. 1839)

Zmarli 
 4 stycznia - Ferdynand I Burbon, od 1759 król Neapolu i Sycylii, od 1816 król Obojga Sycylii (ur. 1751)
 5 lutego – Elżbieta Canori Mora, włoska tercjarka, błogosławiona (ur. 1774)
 26 lutego – Antonio Onofri, polityk San Marino (ur. 1759)
 4 marca – Raphaelle Peale, amerykański malarz (ur. 1774)
 27 kwietnia – Dominique Vivant Denon, baron, francuski podróżnik, archeolog, egiptolog, dyplomata (ur. 1747)
 30 kwietnia – Christian Genersich, teolog, mineralog i geolog badający Tatry (ur. 1759)
 7 maja – Antonio Salieri, włosko-austriacki kompozytor, kapelmistrz i pedagog (ur. 1750)
 16 września – Franciszek Karpiński, polski poeta oświeceniowy (ur. 1741)
 13 października – Maksymilian I Józef, król Bawarii (ur. 1756)
 14 listopada – Jean Paul, niemiecki pisarz (ur. 1763)
 17 listopada – Zorian Dołęga-Chodakowski, polski etnograf, archeolog, historyk i słowianofil; jeden z głównych prekursorów badań nad Słowiańszczyzną (ur. 1784).
 1 grudnia – Aleksander I, car Rosji, król Polski (ur. 1777)
 20 grudnia – Tymoteusz Gorzeński, biskup diecezjalny poznański w latach 1809–1821 (od 1821 arcybiskup metropolita), arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski w latach 1821–1825 (ur. 1743)
 29 grudnia – Jacques-Louis David, francuski malarz (ur. 1748)

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 10 lutego
 Ostatki: 15 lutego
 Popielec:24 lutego
 Niedziela Palmowa: 27 marca
 Wielki Czwartek: 31 marca
 Wielki Piątek: 1 kwietnia
 Wielka Sobota: 2 kwietnia
 Wielkanoc: 3 kwietnia
 Poniedziałek Wielkanocny: 4 kwietnia
 Wniebowstąpienie Pańskie: 12 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 22 maja
 Boże Ciało: 2 czerwca

1825