alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
685

Het jaar 685 is het 85e jaar in de 7e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 Keizer Constantijn IV overlijdt aan dysenterie na een regeerperiode van 17 jaar en wordt opgevolgd door zijn zoon Justinianus II. Hij moet het Byzantijnse Rijk beschermen tegen de Slavische volkeren die de rijksgrens bedreigen.

Brittannië 
 Slag bij Nechtansmere: Koning Ecgfrith van Northumbria valt Pictland (huidige Schotland) binnen en wordt in Forfarshire tijdens de veldslag vernietigend verslagen. Hij wordt na zijn dood opgevolgd door zijn halfbroer Aldfrith.
 Koning Centwine van Wessex overlijdt na een regeerperiode van 9 jaar en wordt opgevolgd door Cædwalla. Hij herstelt het centrale gezag tegenover diverse onderkoningen en maakt plannen voor een veldtocht tegen Sussex.
 Eadric, zoon van Egbert I van Kent, komt in opstand tegen zijn oom Hlothhere. Hij verslaat hem in een veldslag en laat zich na zijn dood tot koning van Kent kronen.

Arabische Rijk 
 Kalief Marwan I overlijdt in Damascus ten gevolge van een pestepidemie. Hij regeert het Omajjaden-kalifaat slechts 1 jaar en wordt opgevolgd door zijn zoon Abd al-Malik.
 De Arabieren belegeren en veroveren de stad Balkh in Bactrië (Afghanistan). De Turki Shahi's trekken zich terug naar de Kabul-vallei. (waarschijnlijke datum)

China 
 Keizerin Wu Zetian van de Tang-dynastie stuurt een paar reuzenpanda's naar het Japanse hof van keizer Tenmu om de diplomatieke betrekkingen te versterken.

Geologie 
 De Asama-vulkaan, gelegen in het centrale deel van het Japanse eiland Honshu, komt tot uitbarsting.

Religie 
 26 maart - Cuthbertus wordt in York door aartsbisschop Theodorus van Tarsus met zes collega-bisschoppen ingewijd. Hij verzorgt de slachtoffers tijdens een epidemie.
 8 mei - Paus Benedictus II overlijdt in Rome na een pontificaat van slechts 11 maanden. Hij wordt opgevolgd door Johannes V als de 82e paus van de Katholieke Kerk.

Geboren 
 Floribertus, bisschop van Luik (waarschijnlijke datum)
 Shantideva, Indiaas filosoof (waarschijnlijke datum)
 Theodo III, hertog van Beieren (waarschijnlijke datum)
 Xuan Zong, keizer van het Chinese Keizerrijk (overleden 762)

Overleden 
 6 februari - Hlothhere, koning Kent
 7 mei - Marwan I (62), Arabisch kalief
 8 mei - Benedictus II, paus van de Katholieke Kerk
 20 mei - Ecgfrith, koning van Northumbria
 Constantijn IV (33), keizer van het Byzantijnse Rijk
 Eanfled, koningin van Northumbria (waarschijnlijke datum)

000
Noord

Noord, 
Algemeen
 noord (windstreek), richting op een kompas
 het Noorden, samenvatting voor de rijke industrielanden (de "eerste wereld"), als alternatief voor "westerse landen", tegenover "het Zuiden" (de "derde wereld")

Landen en plaatsen
 Noord (Aruba), een plaats op Aruba
 Noord (Bahrein) (ash-Shamaliyah), een gouvernement
 De Noord (Dijk en Waard), dorp in Noord-Holland
 Noord (Israël), (מחוז הצפון; Mechoz haTzafon), een district van het land
 Noord (Libanon) (الشمال; ash-Shamal), gouvernement met als hoofdstad Tripoli
 Noord (metrostation), een metrostation van de Amsterdamse Noord/Zuidlijn
 Noorden (Nieuwkoop), dorp in Zuid-Holland
 Noord (rivier) in Zuid-Holland
 De Noord (scheepswerf), een scheepswerf aan deze rivier in Alblasserdam
 Van der Giessen-de Noord, een scheepswerf aan deze rivier in Krimpen aan den IJssel en Alblasserdam
 Noord (Rwanda), de Noordelijke provincie van Rwanda
 Noord ('s-Hertogenbosch), een stadsdeel in 's-Hertogenbosch
 Noord (Land van Cuijk), een buurtschap in de Noord-Brabantse gemeente Land van Cuijk
 Noord (tjasker), een windmolen in Giethoorn in de Nederlandse provincie Overijssel

Overige
 De Noord (Schiedam), een windmolen in Schiedam
 De Noord (Rotterdam), een voormalige windmolen in Rotterdam (inmiddels afgebroken)

Zie ook 
 Noort (doorverwijspagina)
 Nord (doorverwijspagina)
Godon

Godon was het scheldwoord waarmee de Franse bevolking in de slotfase van de Honderdjarige Oorlog de Engelse soldaten aanduidde. Het woord is een verbastering van 'Goddamned' en weerspiegelt de diepe haat die men voor hen koesterde. Men geloofde werkelijk dat de duivel ze gezonden had.

Het toenemend gebruik van dit woord vanaf de slag bij Azincourt 1415 geeft aan dat de strijd hoe langer hoe meer een nationalistisch tintje begon te krijgen. Bij het begin van de oorlog was Eduard III een Normandisch-Frans sprekende edelman die hertog van Guyenne was en een van de belangrijkste leden van de hoge Franse adel. Hij was ook nog koning van Engeland, maar dat was bijzaak.

Na vele invallen door Engelse soldaten en edellieden die generaties lang in Frankrijk buit en eer kwamen halen was dat beeld echter volkomen gewijzigd. De oude feodale claims hadden met alle ellende die de oorlog vooral voor de gewone Fransman veroorzaakt had, hun geloofwaardigheid volledig verloren. Ook de Franse koning begon zich uiteindelijk ongerust te voelen over het gebrek aan geloofwaardigheid van het hele politieke systeem. Karel VII had zeer gemengde gevoelens over de populaire Jeanne d'Arc, want zij vertegenwoordigde een nieuwe stem: die van het volk, dat de Engelsen beu was. Toch had hij uiteindelijk zijn troon aan haar te danken.

Honderdjarige Oorlog
Scheldwoord
Edward Rickenbacker

Edward Rickenbacker (Columbus (Ohio), 8 oktober 1890 – Zürich, 27 juli 1973) was een Amerikaans gevechtspiloot tijdens de Eerste Wereldoorlog''.

Rickenbacker was voor de Eerste Wereldoorlog een succesvol autocoureur. In 1917 was hij in Frankrijk de privé-chauffeur van generaal Pershing. Omdat hij actie wilde, vroeg hij overplaatsing naar de US Army Aviation Section, aanvankelijk als technisch officier. Hij leerde er vliegen en ging in maart 1918 over naar het 94th Aero Squadron.

Hij vloog in Nieuport 28's en vervolgens Spad XIII's. Aan het einde van de oorlog had hij in totaal 26 luchtoverwinningen tegen de Duitsers behaald. In september 1918 kreeg Rickenbacker het commando over het 94th. Als 28-jarige was hij, vergeleken met veel piloten onder zijn bevel, een oud man. Anders dan veel befaamde WO I-jagerpiloten overleefde hij de oorlog en bij zijn terugkomst in de VS wachtte hem een heldenwelkom als Amerika's grootste 'ace'. Rickenbacker werd beloond met de Medal of Honor.

In 1942 was hij gedwongen om een noodlanding op het water te maken nadat zijn Boeing B-17 boven de Stille Oceaan van koers was geraakt en zonder brandstof raakte. Rickenbacker en zes van zijn metgezellen werden gered na 24 dagen verblijf in een reddingsvlot.

Militaire loopbaan 
 Sergeant First Class:
 First Lieutenant:
 Captain:

Decoraties 
 Medal of Honor op 31 december 1931
 Distinguished Service Cross (United States) met 8 Oak Leaf Clusters
 Junior Military Aviator Badge
 Prop and Wings
 Fourragère
 World War I Victory Medal met 6 Battle gesp'en
 Legioen van Eer
 Croix de guerre 1914–1918 (France) met 2 Palmen

Vernoeming 
Rickenbacker International Airport is naar hem vernoemd.

Externe link 
 Auburn University Digital Library, Eddie V. Rickenbacker Collection (foto's).
 

Amerikaans vliegenier
Amerikaans militair in de Eerste Wereldoorlog
Amerikaans autocoureur
Staatssecretaris (Nederland)

Een staatssecretaris is in Nederland een politieke functionaris binnen het landsbestuur.

Oorsprong 
Het ambt bestaat sinds 1948. De positie van de staatssecretaris is in de Grondwet als volgt geregeld:
Artikel 46
1. Bij koninklijk besluit kunnen staatssecretarissen worden benoemd en ontslagen.
2. Een staatssecretaris treedt in de gevallen waarin de minister het nodig acht en met inachtneming van diens aanwijzingen, in zijn plaats als minister op. De staatssecretaris is uit dien hoofde verantwoordelijk, onverminderd de verantwoordelijkheid van de minister.

Functioneren 
Hoewel een staatssecretaris dus naar believen kan worden benoemd en ontslagen, wordt het ambt in de praktijk gedurende de gehele regeringsperiode vervuld. De staatssecretaris heeft een eigen beleidsterrein, legt zelf verantwoording af aan het parlement en is lid van het kabinet.

Het overleg in de ministerraad wordt door de staatssecretaris alleen bijgewoond als het eigen beleidsterrein aan de orde is. De staatssecretaris heeft in de ministerraad geen stemrecht.
Het is gebruikelijk dat ook de staatssecretaris aftreedt wanneer zijn of haar minister terugtreedt. Een staatssecretaris behoeft niet tot dezelfde politieke partij te behoren als de minister op zijn departement.

Sommige staatssecretarissen mogen in het buitenland de titel minister voeren, om zo een gelijkwaardige positie tegenover buitenlandse ministers te scheppen.

Staatsrechtelijk maken staatssecretarissen formeel geen deel uit van de regering, maar materieel nemen zij wel degelijk deel aan de besluitvorming van de regering. Zij hebben dan ook zitting in het kabinet.

Trivia 
 Ankie Broekers-Knol was met de leeftijd van 72 jaar bij haar aantreden de oudste staatssecretaris in de parlementaire geschiedenis.

Ambtelijke titulatuur
Nederlandse politieke functie
KVP

Katholieke Volkspartij, een voormalige Nederlandse politieke partij
Katholische Volkspartei Schweiz, een Zwitserse politieke partij
Klassieke Varkenspest
Keyboardless Visual Programming
Kasernierte Volkspolizei, een paramilitaire organisatie in de DDR
ARP

Anti-Revolutionaire Partij, de eerste politieke partij in Nederland (1879-1980)
 ARP Instruments, een Amerikaans bedrijf dat synthesizers maakte
 ARP 410 Airlines, een Oekraïense luchtvrachtmaatschappij
 Address resolution protocol, een protocol dat binnen local area networks door TCP/IP gebruikt wordt
 Aerodrome reference point, een luchtvaartterm
 Air Raid Precautions, een Britse burger-verdedigingsorganisatie (1924-1946)
 Alternative Roaming Provider, een instantie die mobiele communicatie ondersteunt bij roaming

 Arp Schnitger, een Duits orgelbouwer
 Halton Arp, een Amerikaans astronoom
 Jann-Fiete Arp, een Duits voetballer
 Jean Arp, een Frans kunstschilder
 Jochen Arp, Duits jazzsaxofonist
 Bill Arp, pseudoniem van Charles Henry Smith (1826-1903), een Amerikaans schrijver en politicus
 Arp (Tennessee), een gehucht in de staat Tennessee (VS) - vernoemd naar Bill Arp
 Arp (Texas), een plaats in de Verenigde Staten - vernoemd naar Bill Arp
 Crête d'Arp een bergtop met skipistes (Alpe d'Arp / Arp Vieille) boven het Italiaanse plaatsje Courmayeur
Mierik

De mierik (Armoracia rusticana, synoniem: Cochlearia armoracia) is een plant uit de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae). De plant heeft een witte penwortel die als mierikswortel bekend is. Eerst vormt ze een rozet van puntige getande bladeren met lange stelen, waaraan eind mei helderwitte bloemen verschijnen. De plant heeft een oorspronkelijk verspreidingsgebied van Zuidoost-Europa tot West-Azië en groeide op rivieroevers. De plant heeft zich verder verspreid over Europa, Verenigde Staten, Japan en Nieuw-Zeeland door het gebruik als tuinplant.

Toepassingen 
De mierikswortel bevat veel vitamine C. Als hij wordt geraspt, komt allylisothiocyanaat vrij, een vluchtige verbinding die een scherpe, op mosterd lijkende smaak heeft. De stof wordt bij kneuzing van de celstructuur van de wortel door een enzym aangemaakt. De smaak loopt daarna snel terug. Toevoeging van zuur, bij voorkeur azijn gaat deze reactie tegen en stabiliseert de smaak.

De wortel was 3000 jaar geleden al bij de oude Grieken bekend en wordt veel in Noord- en Centraal-Europa toegepast, zoals in de Duitse, Tsjechische, Oostenrijkse en Hongaarse keuken.

In de Joodse keuken wordt de variant chrein gebruikt als smaakmaker, bijvoorbeeld bij gefilte fisj. Tijdens Pesach wordt mierik gegeten als 'maror', het bittere kruid dat symbool staat voor de moeilijke tijd die de Joden hadden tijdens de slavernij in het Oude Egypte.

In Japan is een sterker smakende, andere soort, Eutrema japonicum, die niet met zuur wordt gecombineerd en een vast onderdeel van sushi is onder de naam wasabi.

Mierikswortel is erg populair in de Verenigde Staten en wordt vooral in het stroomgebied van de Mississippi rond St. Louis verbouwd. De teelt begon hier rond 1800 door Duitse immigranten.

Voedingswaarde en geneeskundige werking 
Een eetlepel mierikswortelpuree bevat 25 joule, 1,4 gram koolhydraten, 14 mg natrium, 44 mg kalium, 9 mg calcium en 5 mg fosfor.

De consumptie van mierikswortel wordt wel aanbevolen als therapie tegen jicht als gevolg van een overconsumptie van eiwitten, maar het eten van een te grote hoeveelheid kan pijnlijke gevolgen bij het plassen opleveren. Bij bijzonder grote hoeveelheden kan bloederige diarree en overgeven optreden. In beperkte hoeveelheden wordt het algemeen als veilig beschouwd.

Mierikswortel bevat ook een peroxidase-enzym. Het kan met behulp van waterstofperoxide organische verontreinigingen in water oxideren en daarmee verwijderen.

Geconjugeerd aan antilichamen wordt het peroxidase-enzym van de mierikswortel in de biochemie gebruikt om eiwitten zichtbaar te maken op een western blot.

Externe links 
 FLORON Verspreidingsatlas Planten
 

mierik
Kruid (keuken)
mierik
Galliumnitride

Galliumnitride (GaN) is een halfgeleider met een vrij grote band gap (3,7 eV) die rond de millenniumwisseling zeer in de belangstelling is gekomen. Het materiaal is geschikt voor het maken van vastestoflasers met golflengten in het ultraviolette gebied van het elektromagnetisch spectrum. Galliumnitride kan daarom van groot belang worden voor het maken van displays (bijvoorbeeld computerschermen) en in de ruimtevaart omdat, wegens de grote band gap, galliumnitride bestand is tegen de ruimtestraling. Een X-band-zender gebaseerd op GaN werd in mei 2013 gelanceerd aan boord van de PROBA-V-satelliet.

Externe link
 

Nitride
Verbinding van gallium
Halfgeleidermateriaal
Joshua Tree National Park

Het Joshua Tree National Park is een nationaal park in het zuiden van de staat Californië in de Verenigde Staten, ten oosten van het gebied tussen Los Angeles en San Diego (ten noorden van Palm Springs). De afmetingen zijn ongeveer 100 km van oost naar west, en 50 km van noord naar zuid.

Het park wordt gekenmerkt door twee totaal verschillende woestijnlandschappen: De lage Colorado Desert in het zuidoosten (hier groeien natuurlijke tuinen met onder andere Opuntia en struikgewassen) en de hoger gelegen, vochtigere en iets koelere Mojave Desert. Dat is het gebied waar "Joshua trees" (Yucca brevifolia) groeien, een plantensoort uit het geslacht Yucca, waar het park zijn naam aan dankt.

Naast de Joshua trees is het park ook bekend om zijn vreemde landvormen. De heuvels en rotsen bestaan uit massief gesteente, dat is verbrokkeld in losse stukken (boulders). Deze heuvels zijn een waar paradijs voor liefhebbers van rotsklimmen (verticale of horizontale beweging over steil, rotsachtig terrein) en boulderen (verticale of horizontale beweging over boulders, lagere rotsen waardoor meestal zonder touw kan worden geklommen). De vlaktes tussen de heuvels zijn schaars begroeid met Joshua trees, die samen met de boulders het karakteristieke landschap vormgeven. De Mojave Desert ligt op ongeveer 1000 meter boven zeeniveau. De Colorado Desert ligt veel lager, en is daardoor aanmerkelijk warmer. Voordat het in 1994 een nationaal park werd, was het een nationaal monument (sinds 1936).

Recreatie 
Het park kan dagelijks worden bezocht via twee ingangen, een aan de noordkant en een aan de zuidkant. De toegang is niet gratis, eten en drinken is er niet te koop. Kamperen in het park is mogelijk, al zijn er weinig kampeerplaatsen en meestal zonder watertoevoer. In het park zijn diverse 'trails' uitgezet, waarvan Hidden Valley een van de populairste is.

Wetenswaardigheden 
 In augustus 2011 kwamen Guus van Hove, de directeur van poppodium 013, en zijn vriendin Helena Nullett door een hitteberoerte te overlijden toen ze in het park zochten naar de boom die op de albumhoes van het album The Joshua Tree van U2 staat. Deze boom bevond zich echter op een geheel andere locatie, in Death Valley, en bestaat inmiddels niet meer.

Externe link 
  Officiële website

Joshua Tree
Natuurgebied in Californië
San Bernardino County
Kantongerecht

Het kantongerecht was in Nederland het onderste niveau in de rechtspraak. De gerechtelijke arrondissementen waren daartoe verdeeld in kantons. De kantongerechten werden in 2002 als zelfstandig gerecht opgeheven en als sector kanton geïntegreerd in de rechtbank. De (bijna altijd alleensprekende) rechter bleef wel de titel kantonrechter houden. Door deze wijziging gaat men sindsdien tegen vonnissen van de kantonrechter in hoger beroep bij het gerechtshof, voorheen moest het hoger beroep tegen vonnissen van de kantonrechter worden ingesteld bij de arrondissementsrechtbank.

Na de invoering van een nieuwe gerechtelijke indeling van Nederland in 2013 zijn rechtbanken niet meer verplicht om een aparte sector kanton aan te houden. Bij deze reorganisatie is ook het merendeel van de oude kantongerechten als nevenlocatie van de rechtbank gesloten. De kantonrechter als lokale rechter die bekend was met de plaatselijke omstandigheden en die eenvoudig te benaderen was, is daarmee geschiedenis geworden.

Zie ook
 Lijst van kantongerechten in Nederland
 Rechterlijke indeling van Nederland

Externe link
 Kantonrechter op Rechtspraak.nl
OM

Øm, plaats in Denemarken
 Om niet, ook: om baat, een juridische term
 Om Nom, fantasiefiguur
 Om Shanti Om, film uit Bollywood
 Om Yun-chol, gewichtheffer
 Om (band), Amerikaanse rockband
 Om (mantra), heilige lettergreep in Sanskriet, gebruikt als mantra
 Om (rivier), rivier in Siberië
 Omkar, symbool dat vaak met de mantra Om gepaard gaat
 Om-ceva-driehoek, meetkundig begrip

 Officine Meccaniche, Italiaans automerk
 Olympique de Marseille, Franse voetbalclub
 Oman, land in Azië
 Openbaar Ministerie, instituut binnen het Strafrecht
 Operatie Mobilisatie, zich op evangelisatie richtende organisatie
 Ostdeutsche Motorradwerke, Duits motorfietsmerk
 Orde der Miniemen, Ordo Minimorum, O.M., een rooms-katholieke kloosterorde
 Order of Merit (Verenigd Koninkrijk), onderscheiding
 Ordre Martiniste, para-maçonnieke, spirituele beweging
NAP

Normaal Amsterdams Peil, de referentiehoogte waaraan hoogtemetingen in Nederland worden gerelateerd
 Nationale Autopas, een onafhankelijke instantie in Nederland waar de kilometertellerstandhistorie van een auto op zo veel mogelijk momenten wordt vastgelegd
 Network Access Protection
 National Awami Party, een politieke partij in Pakistan
 Nederlandse Academie voor Psychotherapie
 Non-agressiepact
 Nieuw Amsterdams Peil (nieuwswebsite), een nieuwswebsite voor Amsterdammers (napnieuws.nl)
 Non-agressieprincipe
 NAPS of NAP Suriname, Nationaal Albino's Platform Suriname, een Surinaamse belangenorganisatie
Anuradhapura (stad)

Anuradhapura (Singalees: Anurādhapura; Tamil: Anurātapuram) is de hoofdstad van de Noordelijke Centrale Provincie op Sri Lanka en van het gelijknamige district Anuradhapura. De stad ligt op 205 km van Colombo.

De stad staat op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO. Het is een heilige stad voor het boeddhisme omdat een loot van de Boom der Verlichting, de vijgenboom waaronder de Boeddha zijn Verlichting vond, in de 3e eeuw v.Chr. door Sanghamitta - die een orde van boeddhistische nonnen stichtte - naar Anuradhapura gebracht werd. Er zijn vier grote stoepa's van aarde en baksteen gebouwd ter bescherming van Boeddhistische relikwieën. De koepels bereiken een hoogte van 80 meter.

Geschiedenis 
De stad werd in de 4e eeuw v.Chr. gesticht en was eeuwenlang (van 377 v.Chr. tot 1017 na Chr.) de hoofdstad van de Ceylonese koningen.

Volgens de oudste Boeddhistische kroniek (Mahavansa) werd de stad volgens een goed uitgewerkt stadsplan gebouwd met speciale wijken bedoeld voor bepaalde beroepsgroepen en standen. Na de invasie van 993 werd de druk van de indringers uit Zuid-India te groot. Ondanks zware strijd moest de stad uiteindelijk opgegeven worden en werd door de jungle opgeslokt.

Religie 
De stad is een belangrijk boeddhistisch pelgrimsoord.

Sinds 1982 is Anuradhapura de zetel van een rooms-katholiek bisdom.

Boeddhistische bedevaart
Oud-Sri Lankaanse stad
Stad in Sri Lanka
Werelderfgoed in Sri Lanka
377 v.Chr.

Het jaar 377 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Perzië
Mausolus wordt benoemd tot Perzische satraap van Carië.

Griekenland
Acarnanië en Epirus worden opgenomen in de Tweede Delisch-Attische Zeebond.
Koning Agesilaüs II van Sparta belegert Thebe vergeefs tot uithongering.

India
Koning van Ceylon Pandukabhaya, vestigt zijn hoofdstad te Anuradhapura.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 4e eeuw v.Chr.
1377

Het jaar 1377 is het 77e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 

januari
 17 - Paus Gregorius XI doet intocht in Rome, waar hij het pauselijk hof terug naartoe verplaatst vanaf Avignon. Einde van de 'Babylonische ballingschap der pausen'.

februari
 3 tot 5 - Bloedbad van Cesena: Als de bevolking van Cesena in opstand komt tegen het gedrag van zijn troepen, treedt pauselijk gezant kardinaal Robert van Genève zeer streng op. Tussen de 2500 en 5000 burgers worden gedood.

juni
 22 - Engeland - Eduard III wordt opgevolgd door zijn kleinzoon Richard II
 24 - Het Verdrag van Brugge loopt af zonder definitieve overeenstemming, en de vijandelijkheden in de Honderdjarige Oorlog worden hervat.

augustus
 2 - Otto III van Monferrato trouwt met Violante Visconti.

oktober
 11 - Peter IV van Aragon trouwt met Sybilla de Fortia.

november
 29 - Keizer Karel IV beleent Willem III van Gulik, die met Jan II van Blois de Eerste Gelderse Successieoorlog strijdt, formeel met het hertogdom Gelre.

zonder datum
 Ban Tvrtko I wordt de eerste koning van Bosnië.
 Het eiland Wulpen vergaat grotendeels in een springvloed.
 Johannes von Rheinfelden geeft de eerste beschrijving van kaartspelen.
 Ocko I tom Brok trouwt met Foelke Kampana
 In de B-versie van Piers the Plowman van William Langland wordt Robin Hood voor het eerst genoemd.

 oudst bekende vermelding: Haarsteeg

Opvolging 
 Litouwen - Algirdas opgevolgd door zijn broer Jogaila
 Malta - Guglielmo opgevolgd door Manfredo III Chiaramonte
 Sicilië - Frederik III opgevolgd door zijn dochter Maria
 Orde van Sint Jan - Robert de Juliac opgevolgd door Juan Fernández de Heredia
 Stolp - Casimir IV opgevolgd door Wartislaw VII
 Walachije - Vladislav I opgevolgd door zijn broer Radu I

Bouwkunst

Geboren 
 15 februari - Ladislaus, koning van Napels (1386-1414)
 21 juli - Shahrukh Mirza, vorst van Khorasan en sjah van Perzië (1405-1447)
 1 augustus - Go-Komatsu, keizer van Japan (1392 (1382)-1412)
 19 september - Albrecht IV van Oostenrijk, hertog van Neder-Oostenrijk
 5 oktober - Lodewijk II van Anjou, Frans edelman
 5 december - Jianwen, keizer van China (1398-1402)
 Chökyi Gyaltsen, Tibetaans geestelijk leider
 Ernst I van Oostenrijk, aartshertog van Stiermarken en Karinthië
 Filippo Brunelleschi, Florentijns kunstenaar
 Thomas Beaufort, Engels militair (jaartal bij benadering)

Overleden 
 24 januari - Frederik III, koning van Sicilië (1355-1377)
 13 april - Guillaume de Machault, Frans componist
 2 mei - Hugh II van Devon, Engels militair
 mei - Algirdas (~80), grootvorst van Litouwen (1345-1377)
 21 juni - Eduard III (64), koning van Engeland (1327-1377)
 31 juli - Robert de Juliac, grootmeester van de Orde van Sint-Jan
 11 november - Dirk III van Brederode, Hollands edelman
 Frederik IX van Hohenzollern, Duits edelman
 Jean d'Oisy, Zuid-Nederlands architect
 Oswald von Wolkenstein, Duits componist en dichter (jaartal bij benadering)
 Richardis van Schwerin, echtgenote van Albrecht van Mecklenburg, koning van Zweden

Jaar
384 v.Chr.

Het jaar 384 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland
Sparta dwingt Mantinea haar stadsmuren af te breken.
Griekse kolonisten stichten op het Kroatische eiland Hvar de handelsnederzetting Pharos (huidige Stari Grad).

Italië
De Romeinse consul Marcus Manlius wordt beschuldigd van tirannie en ter dood veroordeeld, hij wordt van de Tarpeïsche rots geworpen.

Geboren 
Aristoteles (~384 v.Chr. - ~322 v.Chr.), Grieks filosoof
Demosthenes (~384 v.Chr. - ~322 v.Chr.), Grieks staatsman en redenaar

Overleden 
Marcus Manlius, Romeins consul en politicus

Jaar in de 4e eeuw v.Chr.
399 v.Chr.

Het jaar 399 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Egypte 
Nepherites I (399 - 393 v.Chr.) uit Mendes zet farao Amyrtaeus aan de kant en sticht daarmee de 29e dynastie van Egypte. Hij maakt gebruik van de problemen aan het Perzische hof en begint zelfs zijn macht over Palestina uit te breiden.

Griekenland 
In Athene wordt Socrates ter dood veroordeeld wegens zijn verderfelijke invloed op de jeugd. Hij weigert in vrijwillige ballingschap te gaan en ook aan een plan om uit de gevangenis te ontvluchten. In plaats daarvan kiest hij voor zelfmoord, door het drinken uit een gifbeker met gevlekte scheerling.
Tijdens een jachtpartij wordt koning Archelaüs I van Macedonië, om het leven gebracht door Craterus en gaat het koninkrijk een roerige tijd tegemoet. Archelaus II van Macedonië (396-393 v.Chr.) volgt hem uiteindelijk op.
Craterus wordt koning van Macedonië en regeert voor vier dagen.
Craterus wordt vermoord, waarna Orestes van Macedonië (399-397 v.Chr.) koning wordt van Macedonië onder het regentschap van Aeropus.

Geboren

Overleden 

Amyrtaios, farao van Egypte
Archelaüs, koning van Macedonië
Craterus kort regerende koning van Macedonië
Socrates, Grieks filosoof (71)

Jaar in de 4e eeuw v.Chr.
322 v.Chr.

Het jaar 322 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland
Perdiccas probeert in een opvolgingsconflict de absolute hegemonie over het Macedonische Rijk te krijgen.
Begin van de Eerste Diadochen Oorlog, de Macedonische diadochen vormen een alliantie tegen Perdiccas.
Athene en de Griekse stadstaten komen in opstand, het begin van de Lamische Oorlog.
In Thessalië wordt de stad Lamia belegerd door de Atheners.
5 september - Slag bij Crannon: Antipater en Craterus verslaan Athene en de Aetolische Bond.
Athene en de havenstad Piraeus worden door het Macedonische leger bezet.
Demosthenes vlucht naar Kalauria (Poros) en pleegt in de Tempel van Poseidon zelfmoord.
Hyperides wordt door de Macedoniërs op eiland Egina gearresteerd en geëxecuteerd.
Theophrastus wordt in Athene leider van de Peripatetische School.

Egypte
Zomer - In Babylon vertrekt de begrafenisstoet van Alexander de Grote naar Macedonië.
Ptolemaeus I steelt in Damascus de lijkkist van Alexander de Grote en laat hem in Memphis met grootse plechtigheid begraven.
Ptolemaeus I breidt zijn militaire macht uit en verovert in Libië de Griekse stad Cyrene.

India
De Indische vorst Chandragupta Maurya wordt de stichter van het Mauryarijk.

Geboren

Overleden 

7 maart - Aristoteles (62), Grieks filosoof
Demosthenes (~384 v.Chr. - ~322 v.Chr.), Grieks staatsman en redenaar (62)
Hyperides (~390 v.Chr. - ~322 v.Chr.), Atheens politicus en redenaar (68)

Jaar in de 4e eeuw v.Chr.
Gereedschap

Gereedschappen of werktuigen zijn hulpmiddelen om bewerkingen te kunnen uitvoeren die een mens (of dier) met zijn lichaam zelf niet of moeilijk kan uitvoeren.

Mensen en mensapen kunnen gereedschap gebruiken, maar ook bij kraaiachtigen, Goffins kaketoes, zeeotters en dolfijnen is het gebruik van gereedschap gezien.

Andere termen die gebruikt worden voor bepaalde typen gereedschap zijn gerei (meervoud van zachter gereedschap) en instrument (over het algemeen een meer geavanceerd of erg specialistisch stuk gereedschap). Voor groter en zwaarder gereedschap wordt meestal de term werktuig gebruikt.

Er zijn stukken gereedschap die in verschillende velden worden gebruikt, maar vaak is gereedschap zeer gespecialiseerd voor een bepaalde toepassing. Zie bijvoorbeeld het artikel over houtbewerking.

Gereedschap kan onderverdeeld worden in verscheidene categorieën:

Handgereedschap

Hulpmiddelen bij gereedschappen 
 aambeeld
 bankschroef
 krik
 lasbril
 loopkat
 gehoorbescherming
 katrol
 takel
 veiligheidsbril
 veiligheidshelm
 werkbank

Machinegereedschap

Meetgereedschap

Tekengereedschap

Schildersgereedschap

Tuingereedschap

Huishoudelijk gereedschap 
 bezem
 stoffer en blik
 boender
 luiwagen
 vloertrekker
 mand
 mattenklopper
 ragebol
 raamwisser (wisser, trekker)
 strijkplank

Elektrische huishoudelijke gereedschappen worden meestal met de term huishoudelijke apparatuur aangeduid.

Gereedschap voor zelfverzorging 
 borstel
 eeltrasp
 kam
 nagelschaar
 pincet
 scheermes
 tandenborstel
 tandenstoker
 washandje

Kook- en eetgereedschap

Naaigereedschap

Overig gereedschap en werktuigen

Werkplaatsgereedschap 

Op een werkplaats worden verschillende gereedschappen en werktuigen gebruikt, zoals:
 aambeeld
 bankschroef
 houtdraaibank
 radiatorkwast
 vandiktebank
 vlampolijstmachine

Landbouwwerktuigen 
 dommekracht
 kapmes of machete
 mestvork
 sikkel
 zeis
 zicht

Smidswerktuigen 
De smid gebruikt in de smederij onder andere:
 aambeeld
 blaasbalg
 smidshamer
 smidsvuur

Reddingswerktuigen 
 Hydraulisch redgereedschap

Militair gereedschap 
 gevechtswapen

Boordgereedschap 
Boordgereedschap is het bij een voer- of vaartuig aan boord meegenomen gereedschap. Meestal wordt standaard bij een nieuw voertuig boordgereedschap meegeleverd. Dat gereedschap heeft zelden de kwaliteit van gereedschap waarmee een monteur werkt.

Overige 
 Vonkvrij gereedschap
1316

Het jaar 1316 is het 16e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
 18 juni - Vrede van Fexhe: Prins-bisschop van Luik Adolf van der Mark moet een deel van zijn macht opgeven ten voordele van de steden. Het Sens du Pays wordt ingesteld.
 7 augustus - Na meer dan 2 jaar eindigt het conclaaf van 1314-1316 met de verkiezing van Jacques d'Euse tot paus.
 Als graaf Herman II van Loon sterft zonder mannelijke nakomelingen, houdt het graafschap Lohn op te bestaan.
 oudst bekende vermelding: Niel

Opvolging 
 Delhi - Alauddin Khalji opgevolgd door zijn zoon Shihab-ud-din Khalji
 Frankrijk en Navarra - Lodewijk X opgevolgd door zijn nageboren zoon Jan I, op zijn beurt opgevolgd door Lodewijks broer Filips V
 Il-kanaat (Perzië) - Öljeitü opgevolgd door zijn zoon Abu Sa'id
 Litouwen - Vytenis opgevolgd door zijn zoon Gediminas (jaartal bij benadering)
 paus - Jacques d'Euse als Johannes XXII na een periode van sedisvacatie als opvolger van Clemens V
 Sawa - Praya Lang opgevolgd door Luang Ngum

Afbeeldingen

Geboren 
 2 maart - Robert II, koning van Schotland (1371-1390)
 25 augustus - Jan van Eltham, Engels prins
 15 november - Jan I, koning van Frankrijk (1316)
 Fa Ngum, eerste koning van Lan Xang (1353-1372)
 Magnus II, koning van Zweden (1319-1364) en Noorwegen (1319-1355)
 Blanca van Valois, echtgenote van Karel IV (jaartal bij benadering)

Overleden 
 januari - Alauddin Khalji, sultan van Delhi (1297-1316)
 2 maart - Marjorie Bruce (~19), Schots edelvrouw
 12 maart - Stefan Dragutin (~63), koning van Servië (1276-1282)
 5 mei - Elisabeth van Rhuddlan (33), Engels prinses, echtgenote van Jan I van Holland
 4 juni - Lodewijk X (26), koning van Frankrijk (1314-1316)
 17 augustus - Albrecht I van Anhalt, Duits edelman
 19 november - Jan I (0), koning van Frankrijk (1316)
 Herman II van Loon (~75), Duits edelman
 Praya Lang, koning van Sawa
 Vytenis, grootvorst van Litouwen (jaartal bij benadering)
 Wolfert II van Borselen, Zeeuws edelman (jaartal bij benadering)

Jaar
Bron

bron (water), een plaats waar water uit de grond komt
informatiebron, zoals: een document, een artikel, of een persoon, als woordvoerder, informant, of klokkenluider
digitale bron (bijvoorbeeld op het internet)
historische bron
primaire bron, 
secundaire bron
openbare bron
rechtsbron van het recht
bronvermelding, een overzicht van gebruikte informatiebronnen
Bron (nieuwsplatform), een onafhankelijk nieuwsmedium dat verschijnt binnen de Nederlandse onderwijsinstelling Fontys Hogescholen
Bron (Frankrijk), een Franse plaats
Bron (Arvika), plaats in de Zweedse gemeente Arvika
De Bron (Charmed), personage uit de Amerikaanse televisieserie Charmed
 The Bridge, Zweedse naam Bron, tv-misdaadserie.
 De Bron (Amersfoort), kerk in Amersfoort
 De Bron (Eindhoven), buurthuis annex kerk in Eindhoven

Personen:
 Otto Bron, Zwitsers worstelaar en olympiër
Marinus Bron (1831-1890), burgemeester van Goudenrak en Berkenwoude
Johannes Antonius Marinus Bron (1862-1936), Nederlands commandant der zeemacht in Nederlands-Indië
Karel Bron (1897-1944), Nederlandse verzetsstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog
Hendrik Bron (1904-1979), Nederlands verzetsstrijder, broer van de voorgaande
Coenraad Bron (1937-2006), Nederlands informaticus
Kenneth Bron (1961), Surinaams-Nederlands vredesonderhandelaar en zanger
Universiteit van Salamanca

De Universiteit van Salamanca (Spaans: Universidad de Salamanca) werd gesticht in 1218 door koning Alfons IX van León en is de oudste universiteit van Spanje en een van de oudste van Europa. De universiteit bevindt zich in de Spaanse stad Salamanca, ten westnoordwesten van de hoofdstad Madrid.

In de zestiende eeuw maakte deze universiteit een grote bloei door. De School van Salamanca was een filosofische stroming waarin theologen en juristen de laatmiddeleeuwse scholastiek een nieuw fundament gaven door terug te gaan tot Thomas van Aquino.

De Universiteit van Salamanca stelt de wereldwijde DELE-examens vast.

Salamanca
Salamanca
Bouwwerk in Castilië en León
Renaissancebouwwerk in Spanje
Tweede Golfoorlog

de oorlog die begon met de Iraakse invasie in Koeweit (1990), zie Golfoorlog van 1990-1991
 de oorlog die begon met de internationale (voornamelijk Amerikaans-Britse) invasie in Irak (2003), zie Irakoorlog
Peter O'Toole

Peter Seamus O'Toole (Connemara, County Galway, 2 augustus 1932 – Londen, 14 december 2013) was een Iers acteur. Hij werd in zowel 1963 (voor Lawrence of Arabia), 1965 (voor Becket), 1969 (voor The Lion in Winter), 1970 (voor Goodbye, Mr. Chips), 1973 (voor The Ruling Class), 1981 (voor The Stunt Man), 1983 (voor My Favorite Year) als 2007 (voor Venus) genomineerd voor de Oscar voor Beste Acteur, maar won het beeldje nooit. Hij kreeg 33 andere filmprijzen daadwerkelijk toegekend, waaronder vier Golden Globes, een BAFTA Award, een Primetime Emmy Award en twee National Board of Review Awards. In 2003 ontving hij een ere-Oscar.

Biografie 
O'Toole werd geboren in Ierland, maar groeide op in Leeds, Engeland. Hij ging op jonge leeftijd van school en werkte als journalist voor de krant Yorkshire Evening News. Na zijn legertijd kreeg hij een beurs voor de Royal Academy of Dramatic Art, waar hij samen met Albert Finney en Richard Harris studeerde.

O'Toole maakte naam als acteur in verschillende stukken van Shakespeare in de Bristol Old Vic. Zijn televisiedebuut was in 1956, waarop hij doorbrak toen hij Lawrence speelde in David Leans Lawrence of Arabia (1962). Daarmee verdiende hij de eerste van zijn acht nominaties voor een Oscar. In 2003 ontving O'Toole een ere-Oscar, die hij in eerste instantie weigerde. Hij schreef de Academy een brief waarin hij uitlegde dat hij nog niet uitgespeeld was en dat hij meer tijd nodig had om er echt een te winnen.

Niet alles wat O'Toole deed werd een succes. Zo werd hij zowel in 1985 (voor zijn bijrol in Supergirl) als 1987 (voor die in Club Paradise) genomineerd voor de Razzie Award voor slechtste bijrolspeler. Zijn drankgebruik kostte hem aan het einde van de jaren 70 bijna het leven.

In juli 2012 maakte O'Toole bekend dat hij met pensioen ging. De laatste film waar hij een rol in had, was de historische film Katherine of Alexandria (2014). Hij overleed voordat deze verscheen, op 81-jarige leeftijd, na een lang ziekbed. O'Toole liet een cv achter met daarop 64 filmrollen, 78 inclusief die in televisiefilms.

Geselecteerde filmografie

Televisieseries
*Exclusief eenmalige gastrollen
Iron Road – Relic (2009. twee afleveringen)
The Tudors – Paus Paulus III (2008, zeven afleveringen)
Casanova – Oude Casanova (2005, drie afleveringen – miniserie)
Heaven & Hell: North & South, Book III – Sam Trump (1994, drie afleveringen – miniserie)
Civvies – Barry Newman (1992, drie afleveringen)
The Dark Angel – Oom Silas Ruthyn (1989, twee afleveringen – miniserie)
Masada- Generaal Cornelius Flavius Silva (1981, vier afleveringen – miniserie)
Strumpet City – Jim Larkin (1980, vier afleveringen)

Toneelstukken 
 Jeffrey Bernard is Unwell (1989)

Externe links 
 Onofficiële Peter O'Toole website
 Hollywoodreporter

Referenties 

Iers filmacteur
Octaal talstelsel

Het octale talstelsel werkt met het grondtal 8 en niet zoals het decimale met het grondtal 10. Men heeft daarin alleen de beschikking over de cijfers 0 t/m 7.
voor 8 (decimaal) schrijft men 10 (ofwel 1 x 81 + 0 x 80)
voor 9 (decimaal) schrijft men 11 (ofwel 1 x 81 + 1 x 80)
voor 16 (decimaal) schrijft men 20 (ofwel 2 x 81 + 0 x 80)
enz.

Het octale stelsel is vooral in de beginjaren van de computer in zwang geweest om binaire gegevens overzichtelijker weer te geven. Omdat de huidige computers vrijwel altijd rekenen met even aantallen bits is de toepassing het octale stelsel (groepering in drie bits) in de praktijk niet meer zo handig, en wordt bij representatie van binaire gegevens meestal hexadecimale notatie toegepast (zestientallig, groepering van vier bits).

Voordeel octaal stelsel boven decimaal stelsel 
Het octaal talstelsel heeft een aantal voordelen boven het decimaal talstelsel:

Breuken 
Decimaal: De meest voorkomende breuk is 1/2 en wordt ook vaak geschreven als 0,5. De helft van 0,5 is 0,25. Daar weer de helft van is 0,125. De uitkomst wordt langer en complexer. Dat maakt rekenen met halveringen lastig.

Octaal werkt het een stuk eenvoudiger:
 de helft van 10   is   4
 de helft van  4   is   2
 de helft van  2   is   1
 de helft van  1   is 0,4
 de helft van  0,4 is 0,2
 de helft van  0,2 is 0,1
 de helft van  0,1 is 0,04, etc.
Daarmee wordt rekenen met breuken een stuk eenvoudiger, maar ook het rekenen op zich.

Onthouden en overzicht 
In het algemeen kunnen personen in één oogopslag een hoeveelheid van 8 (decimaal) of 10 (octaal) in één keer overzien en zij herkennen het aantal vrijwel direct. Boven de 10 (octaal) wordt dat een stuk lastiger. 10 (octaal) is eenvoudiger constateren en eenvoudiger rekenen.

Getalsysteem
Rekenen
Computerterminologie
Silica

een andere naam voor siliciumdioxide
 Silica (Slowakije), een gemeente in Slowakije
Paardenkopnevel

De Paardenkopnevel (Barnard 33) is een absorptienevel die een deel van het op de achtergrond liggende H-II-gebied IC 434 verduistert. Het object dankt zijn naam aan de vorm van de nevel en het is wellicht een van de bekendste nevels. Om de bekende 'paardenkop' te zien moet het beeld 90 graden gedraaid worden, daarom is hij het best te zien als Orion net aan de hemel staat en dus nog op z'n zij ligt.

De nevel, die visueel moeilijk te zien is, omdat hij in de buurt van Alnitak ligt, werd in 1888 ontdekt door Williamina Fleming op een fotografische plaat gemaakt met een telescoop van de Harvard College Observatory. De nevel IC 434 wordt geïoniseerd door de ster σ Orionis waartegen de donkere stofwolken die de Paardenkopnevel vormen zich afsteken. Het hele gebied, op zo'n 1500 lichtjaar afstand, is onderdeel van het Orioncomplex, een gebied van gas- en stofwolken die grote delen van het sterrenbeeld Orion beslaan en waar ook de Orionnevel, M78 en Barnard's Loop deel van uitmaken.

Externe link
 

Absorptienevel
Orion
Tang

Tang (gereedschap)
 Tang-dynastie in China
 Tang (district), een district in China

Chinese achternamen:
 Tāng (achternaam)
 Táng (achternaam)
 Deng (achternaam) gespeld volgens de HK-romanisatie
 Tong (achternaam)
Virginia Ruano Pascual

Dit is een Spaanse naam; Ruano is de vadernaam en Pascual is de moedernaam.
Virginia Ruano Pascual (Madrid, 21 september 1973) is een voormalig professioneel tennisspeelster uit Spanje. Haar hoogste rang in het enkelspel is de 28e plaats (in april 1999). In het dubbelspel bereikte zij de eerste positie, in september 2003.

Loopbaan 
Ruano Pascual begon haar loopbaan in 1990 op het ITF-circuit. Zij won daar vier titels. In 1990 kwalificeerde zij zich ook al voor een WTA-hoofdtoernooi, op het toernooi van Estoril. In 1992 nam zij de professionele status aan.

In het enkelspel won zij op de WTA-tour drie titels, in de periode 1997–2003. Zij bereikte de kwartfinale op Roland Garros in 1995 alsmede op de Australian Open in 2003.

Bij de Olympische Spelen van 2004 in Athene won zij met Conchita Martínez de zilveren medaille in het vrouwendubbelspel. Op de Olympische Spelen van 2008 in Peking won zij nogmaals een zilveren medaille, ditmaal samen met Anabel Medina Garrigues. Ook in 1996 maakte zij al deel uit van het Spaans olympisch team.

Zij was succesvoller in het dubbelspel en werd derhalve bekend als dubbelspelspecialiste. Haar vaste partner was de Argentijnse Paola Suárez. Samen wonnen zij alle grandslamtoernooien behalve Wimbledon. Zij bereikten daar wel drie keer de finale. In totaal won Ruano Pascual drieënveertig titels in het vrouwendubbelspel (waarvan tien op grandslamtoernooien en één tijdens de WTA Tour Championships) plus één in het gemengd dubbelspel.

Na winst op Roland Garros in 2009 kondigde zij aan het tennis vaarwel te zeggen. Zij bleef echter nog tot eind 2010 spelen.

Posities op de WTA-ranglijst 
Positie per einde seizoen:

Palmares

WTA-finaleplaatsen enkelspel

WTA-finaleplaatsen vrouwendubbelspel

Finaleplaatsen gemengd dubbelspel

Resultaten grandslamtoernooien

Enkelspel

Vrouwendubbelspel

Gemengd dubbelspel

Externe links 

Spaans tennisser
Spaans olympisch deelnemer
Paola Suárez

Paola Suárez (Pergamino, 23 juni 1976) is een tennisspeelster uit Argentinië. Zij staat voornamelijk bekend als dubbelspelspecialiste.

Bij de Olympische Spelen van 2004 in Athene won zij met Patricia Tarabini de bronzen medaille in het vrouwendubbelspel. Zij won acht grandslamtoernooien in het dubbelspel.

Ze speelde het vrouwendubbelspel voornamelijk samen met Virginia Ruano Pascual.

In de periode 1996–2004 maakte Suárez deel uit van het Argentijnse Fed Cup-team – zij behaalde daar een winst/verlies-balans van 14–5.

Begin februari 2012 kondigde ze haar comeback aan in het dubbelspel. Doel was om de Olympische Spelen in Londen te halen om samen met Gisela Dulko het vrouwendubbelspel te spelen. Dat lukte, maar ze werden er reeds in de eerste ronde uitgespeeld.

Resultaten grandslamtoernooien

Enkelspel

Vrouwendubbelspel

Gemengd dubbelspel

Palmares

WTA-finaleplaatsen enkelspel

WTA-finaleplaatsen vrouwendubbelspel

WTA-finaleplaatsen gemengd dubbelspel

Externe links 

Argentijns tennisser
Argentijns olympisch deelnemer
Pool



Wetenschap en techniek 
 Geografische pool, het snijpunt van de omwentelingsas van een hemellichaam met het oppervlak ervan
 Hemelpool of astronomische pool, het snijpunt van de rotatieas van een hemellichaam met de hemelbol
 Geomagnetische pool, een van de twee polen van het aardmagnetisch veld
 Magnetische pool (natuurkunde), de noordpool en de zuidpool van een magneet
 Pool (elektriciteit), een begrip uit de elektrotechniek
 Momentane pool, een begrip uit de mechanica
 Poolfiguur, een overzicht van de verdeling van kristallografische oriëntaties in een materiaaloppervlak
 Pool, een begrip in verschillende delen van de wiskunde, te weten:
 - in de functietheorie
 - bij kegelsneden, nl. poolverwantschap
 - binnen de meetkunde van de driehoek, nl. trilineaire poolverwantschap

Plaatsen 
 Pool (West Yorkshire), een dorp in het Engelse graafschap West Yorkshire
 Pool (departement), een departement van Congo-Brazzaville

Overige zaken 
 Pool (textiel), opstaande haren of draadjes van een tapijt of stof
 Pool (sport), een vorm van biljart
 Pool (konijnenras), een konijnenras
 Polen (volk), een persoon met de Poolse nationaliteit
 Pool (verzekering), een groep van verzekeringsmaatschappijen die gezamenlijk in een verzekering deelnemen

Personen 
 Jurriaen Pool (1666-1745), Nederlands kunstschilder
 Guillaume Pool (1930), Surinaams dichter en voordrachtskunstenaar
 Léa Pool (1950), Canadees filmregisseur
 Albert-Jan Pool (1960), Nederlands typograaf en grafisch ontwerper
 Joyce Pool (1962), Nederlandse jeugdboekenschrijfster
 Inge Pool, Nederlandse triatlete
 Elvin Pool, Surinaams zanger

Zie ook 
Pole (doorverwijspagina)
Polen (doorverwijspagina)
Poole, een stad aan de westkust van Engeland, bij Bournemouth
Arend (sterrenbeeld)

Arend (Aquila) is een sterrenbeeld dat aan de hemel aan de Melkweg is gelegen, tussen rechte klimming  en , declinatie +19° en −12°.

De Melkweg is hier door donkere wolken in twee delen gesplitst. Het sterrenbeeld, dat door de zeer heldere ster Altair op zomeravonden gemakkelijk in het zuiden aan de hemel is te vinden, ligt in een gebied dat door een kleine verrekijker bekeken al wemelt van sterren.

De Adelaarsnevel bevindt zich, ondanks de naam, in een ander sterrenbeeld.

Sterren 

(in volgorde van afnemende helderheid)
 Altair (α, alpha Aquilae)
 Tarazed (γ, gamma Aquilae)
 Deneb el Okab (ζ+ε, zeta + epsilon Aquilae)
 Theta Aquilae
 Alshain (β, beta Aquilae)

Telescopisch waarneembare objecten

New General Catalogue (NGC) 
NGC 6709, NGC 6724, NGC 6728 (in de Revised New General Catalogue vermeld als een object van het sterrenbeeld Arend), NGC 6735, NGC 6738, NGC 6741, NGC 6749, NGC 6751, NGC 6755, NGC 6756, NGC 6760, NGC 6772, NGC 6773, NGC 6775, NGC 6778, NGC 6781, NGC 6785 (= NGC 6778), NGC 6790, NGC 6795, NGC 6803, NGC 6804, NGC 6807, NGC 6814, NGC 6821, NGC 6828, NGC 6837, NGC 6840, NGC 6843, NGC 6852, NGC 6858, NGC 6859, NGC 6863, NGC 6865, NGC 6900, NGC 6901, NGC 6906, NGC 6915, NGC 6922, NGC 6926, NGC 6929, NGC 6941.

Index Catalogue (IC) 
IC 1298, IC 1316, IC 1317, IC 1327, IC 4846, IC 4850, IC 5000, IC 5006.

Bezienswaardigheden 
 V Aquilae is een typische koele koolstofster (Cool Carbon Star), en daarmee een van de meest roodkleurige sterren waarneembaar met de telescoop. De locatie van V Aquilae is te vinden net ten zuiden van de ster λ Aquilae (Lambda Aquilae); de zuidelijkste van de heldere sterren die het typische uitzicht van het sterrenbeeld Aquila (Arend) bepalen.
 Mede door de passage van de galactische equator doorheen het westelijk gedeelte van het sterrenbeeld Arend is dit gebied rijk aan telescopische asterismen (sterrengroepjes):
 Aquila I groep - 19h15m45s /  5°52'34"
 Aquila II groep - 19h13m32s /  6°25'06" 
 Aquila III groep - 19h16m15s / 11°02'08"
 Aquila IV groep - 19h10m32s / 12°00'09"
 Aquila V groep - 18h59m46s / 13°49'19"
 Aquila VI groep - ?h ?m ?s /  ?° ?' ?"
 Aquila VII groep - 18h59m33s /-8°09'17"
 Aquila VIII groep - 19h21m35s /  0°00'58"
 Aquila IX groep - 19h44m47s / 14°13'37"
 Aquila X groep - 19h36m47s / 12°50'35"
 Aquila XI groep - 19h36m34s / 12°47'20"
 Aquila XII groep - 19h34m15s / 13°14'35"
 Aquila XIII groep - 19h14m41s /  6°10'05"
 Aquila XIV groep - 19h04m38s / 15°31'44"
 Aquila XV groep - 19h00m45s / 13°17'49"
 Aquila XVI groep - 19h17m51s /  0°23'47"
 Aquila XVII groep - 19h53m00s /  7°46'13"
 Aquila XVIII groep - 19h53m15s /  7°32'34"
 Aquila XIX groep - 19h59m02s /  5°52'56"

Aangrenzende sterrenbeelden 
(met de wijzers van de klok mee)
 Pijl (Sagitta)
 Hercules
 Slangendrager (Ophiuchus)
 Slang (Serpens)
 Schild (Scutum)
 Boogschutter (Sagittarius)
 Steenbok (Capricornus)
 Waterman (Aquarius)
 Dolfijn (Delphinus)

Zie ook 
PSR B1913+16 (binaire pulsar)

Bronvermelding 
 Telescopische asterismen: A Multi-Band Catalog of 10978 Star Clusters, Associations and Candidates in the Milky Way (Bica E., Pavani D.B., Bonatto C.J., Lima E.F.).
Altaar (sterrenbeeld)

Altaar (Ara, de afkorting is ook Ara) is een sterrenbeeld liggende aan de zuiderhemel tussen rechte klimming  en  en tussen declinatie −45° en −68°. Het sterrenbeeld is vanaf de breedte van de Benelux niet te zien.

Beschrijving 
Het sterrenbeeld Altaar was reeds bekend bij de Griekse en Romeinse sterrenkundigen. Op de kaarten werd het getekend als een offertafel, waaraan Aratos uit Soli de naam van Thytérion gaf. Cicero nam hem in het Latijn over als Ara.

Sterren 
( in volgorde van afnemende helderheid) 
 Beta Arae
 Alpha Arae (staat op het kaartje als "Choo" aangegeven maar deze naam komt niet als zodanig in de sterrencatalogi voor.)
 Zeta Arae 
 Gamma Arae

Telescopisch waarneembare objecten in het sterrenbeeld Altaar, opgenomen in de New General Catalogue en Index Catalogue

New General Catalogue (NGC) 
NGC 6188, NGC 6193, NGC 6200, NGC 6204, NGC 6208, NGC 6215, NGC 6215A, NGC 6221, NGC 6250, NGC 6253, NGC 6300, NGC 6305, NGC 6326, NGC 6328, NGC 6352, NGC 6362, NGC 6397

Index Catalogue (IC) 
IC 1266, IC 4642, IC 4646, IC 4651, IC 4652, IC 4653, IC 4655, IC 4656, IC 4658

Aangrenzende sterrenbeelden 
(met de wijzers van de klok mee)
 Schorpioen (Scorpius)
 Winkelhaak (Norma)
 Zuiderdriehoek (Triangulum Australe)
 Paradijsvogel (Apus)
 Pauw (Pavo)
 Telescoop (Telescopium)
 Zuiderkroon (Corona Australis)