alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
1240



Wydarzenia w Polsce 

 Polsce zagrozili Tatarzy.

Wydarzenia na świecie 

 15 lipca – wojska nowogrodzkie pokonały Szwedów w bitwie nad Newą.
 5 grudnia – Batu-chan przeszedł po lodzie Dniepr i zdobył Kijów. Nie zdołał go obronić wojewoda księcia Daniela halickiego, Dymitr. Stolica została zdobyta i doszczętnie zniszczona.
 6 grudnia – Mongolska inwazja na Ruś Kijowską.
 Litwa zdobyła tzw. Ruś Czarną. Podboje na Rusi wywarły decydujący wpływ na bieg spraw na Litwie właściwej. Zdobywcy przyjmowali bezsprzecznie przeważającą kulturę krain, którymi zawładnęli, zapoznawali się też z istniejącymi tam od dawna urządzeniami politycznymi. Poszczególne grody ruskie same wzywały rozmaitych kunigasów na książąt.
 Templariusze wybudowali twierdzę Temple, w Paryżu.
 W Paryżu odbyła się debata na temat Talmudu pomiędzy Mikołajem Doninem, profesorami Sorbony, a rabinem Jankielem ben Jozefem, zakończona nakazem spalenia wszystkich egzemplarzy Talmudu we Francji.

Urodzili się 
 29 września – Małgorzata Plantagenet, córka Henryka III Angielskiego, żona Aleksandra III Szkockiego

 Mikołaj Boccasini – włoski dominikanin, papież Benedykt XI
 Piotr III Aragoński, król Aragonii, Walencji (jako Piotr I; ur. 1239 lub 1240; zm. 1285)
 Andrzej Conti, włoski franciszkanin, pustelnik, błogosławiony (zm. 1302)
 Augustyn Novello, włoski augustianin, błogosławiony katolicki (zm. 1309)

Zmarli 
 26 sierpnia – Rajmund Nonnat, hiszpański mercedariusz, święty katolicki (ur. 1204)
 14 listopada – Serapion, mercedarianin, męczennik, święty katolicki (ur. 1179)
 16 listopada – Edmund Rich, arcybiskup Canterbury, święty katolicki (ur. 1175)

Przypisy 

1240
1140



Wydarzenia w Polsce 

 Utworzenie biskupstwa pomorskiego (Wolin). Pierwszym biskupem pomorskim został Wojciech, kapelan Bolesława Krzywoustego.
 14 października – biskupstwo pomorskie z siedzibą w Wolinie (później Kamieniu Pomorskim) zostało potwierdzone bullą protekcyjną przez papieża Innocentego II.
 Rozpoczęto proces fundacji klasztoru cystersów w Jędrzejowie.
 Władysław Wygnaniec zawarł sojusz z księciem kijowskim Wsiewołodem Olegowiczem i wspomógł go zbrojnie. Wojska polskie najechały księstwo włodzimierskie.

Wydarzenia na świecie 

 Zerwanie zasady senioratu w Czechach.
 Marburg uzyskał prawa miejskie.

Zdarzenia astronomiczne 
 20 marca – całkowite zaćmienie Słońca widoczne w Polsce.

Urodzili się 
 Hugo z Lincoln, kartuz, biskup Lincoln, święty katolicki (zm. 1200).

Zmarli 
 12 stycznia – Ludwik I turyński, landgraf Turyngii (ur. ?)
13 lutego – Wilhelm, palatyn reński (ur. ok. 1112)
14 lutego – Sobiesław I, książę czeski (ur. 1086 lub 1087)
data dzienna nieznana:
Robert I, biskup wrocławski (ur. ?)

Przypisy 

1140
1141



Wydarzenia w Polsce 

 Bunt Piotra Włostowica. Początek walk Władysława II Wygnańca z braćmi. Obie strony sięgały po pomoc ruską, zawierając sojusze z różnymi liniami tamtejszych książąt. Sprzymierzeńcem Władysława był Wsiewołod Olegowicz, książę Kijowa, jego braci wspierali zaś panujący na północy potomkowie Włodzimierza Monomacha.

Wydarzenia na świecie 

 2 lutego – stoczono bitwę pod Lincoln, w wyniku której król Anglii Stefan z Blois dostał się do niewoli, a w tym czasie tron na krótki czas przejęła cesarzowa Matylda.
 13 lutego – Gejza II został królem Węgier.

Urodzili się 
 27 maja – Eisai Myōan (jap. 明菴栄西), mnich buddyjski, który przyniósł buddyzm rinzai zen oraz zieloną herbatę z Chin do Japonii (zm. 1215)

 Jaromar I – słowiański władca Rugii (zm. 1218)

Zmarli 
 13 lutego – Bela II Ślepy, król Węgier (ur. 1110)
18 października - Leopold IV Szczodry, margrabia Austrii i książę Bawarii (ur. ok. 1108)
data dzienna nieznana :
Racław Rugijski, władca Rugii (ur. przed 1105)

1141
1243



Wydarzenia w Polsce 

 3 kwietnia – książę pomorski Barnim I Dobry dokonał lokacji Szczecina na prawie magdeburskim.
 25 maja – w bitwie pod Suchodołem popierające Bolesława Wstydliwego wojska Małopolan i posiłki węgierskie pod wodzą Klemensa z Ruszczy rozbiły wojska Konrada mazowieckiego, wspieranego przez hufce Mieszka II Otyłego i Przemysła I. Władzę nad Małopolską objął syn Leszka Białego, Bolesław Wstydliwy.
 21 czerwca – książę Barnim I nadał prawa miejskie Stargardowi.
 28 lipca – powstała diecezja chełmińska.

 Książę Bolesław Rogatka zorganizował w Lwówku pierwszy na ziemiach polskich turniej rycerski.
 Papież Innocenty IV uznał Prusy za swoje lenno, umacniając w ten sposób pod względem prawnym państwo Krzyżaków.
 Pierwsza wzmianka na temat Libiąża – w „Kronikach” Jana Długosza wspomniano przekazanie wsi Libiąż Wielki i Libiąż Mały zakonowi benedyktynek przez dotychczasowych właścicieli wsi należących do rodu Gryfitów.

Wydarzenia na świecie 

 26 czerwca – Mongołowie pod wodzą Bajdżu zadali druzgocącą klęskę armii sułtana Rum Ghijas ad-Din Kaj Chusrau II w bitwie pod Köse Dağ.
 28 czerwca – Innocenty IV został papieżem.
 Najstarsza zachowana wzmianka o Anklam.
 Czeski król oddał Milsko (górne Łużyce) brandenburczykom, jako posag księżniczki Beatrycze.

Urodzili się 
 Muchaku – japońska mniszka buddyjska (zm. ?)
 28 czerwca – Go-Fukakusa, cesarz Japonii (zm. 1304)

Zmarli 
 15 października – święta Jadwiga Śląska, księżna, żona Henryka Brodatego (ur. ok. 1178-1180)
 data dzienna nieznana:
 Yelü Chucai – chiński poeta, astrolog i polityk, szef kancelarii imperium mongolskiego (ur. ?)

1243
1142



Wydarzenia w Polsce 

 Książę-senior Władysław Wygnaniec podjął walkę z młodszymi braćmi i zaatakował rządzone przez Bolesława Kędzierzawego Mazowsze.
 Ślub Bolesława Wysokiego ze Zwinisławą.
 Lokacja Wrocławia

Wydarzenia na świecie 

 25 kwietnia – zwycięstw wojsk morawskich księcia znojemskiego Konrada II nad wojskami księcia Czech Władysława II w bitwie pod Vysoką.

Urodzili się 
 Hugo III, książę Burgundii od 1162 (zm. 1192).
 Kakua – buddysta japoński, jeden z pionierów zen w Japonii (zm. ?)
 20 marca – Malcolm IV - król Szkocji (zm. 1165)

Zmarli 
 19 stycznia – Radost, biskup krakowski (ur. przed 1100)
21 kwietnia – Piotr Abelard, francuski filozof i teolog (ur. 1079)
28 listopada – Aleksy Komnen, współcesarz bizantyjski (ur. 1107)
data dzienna nieznana:
Gotfryd VII z Louvain, książę Dolnej Lotaryngii (ur. ok. 1105)

1142
1244



Wydarzenia w Polsce 

 miał miejsce najazd litewski na Sandomierskie w okolicach Kielc.

Wydarzenia na świecie 

 16 marca – po 10 miesiącach oblężenia krzyżowcy zdobyli Montségur w Pirenejach, ostatnią twierdzę katarów. Około 200 obrońców zostało spalonych na stosach.
 17 października – wyprawy krzyżowe: krzyżowcy starli się z Egipcjanami i Chorezmijczykami w bitwie pod Harbijją.
 13 listopada – arcybiskup Zygfryd III z Eppstein przekazał mieszczanom Moguncji dokument „Wolność miasta”, gwarantujący szereg przywilejów i zatwierdzający powstanie 24-osobowej Rady Miejskiej.

 Ostatecznie Krzyżowcy utracili Jerozolimę.

Zmarli 
 19 marca - Isnard z Chiampo, włoski dominikanin, błogosławiony katolicki

Przypisy 

1244
1143



Wydarzenia na świecie 

 26 września – Celestyn II wybrany na papieża.
 Alfons I Zdobywca uznał się wasalem papiestwa.
 5 października - podpisano Traktat w Zamorze, na mocy którego Królestwo Leónu uznało niezależność Portugalii. Portugalia była faktycznie niezależna od 1128 roku.

Urodzili się 
Filip Alzacki, hrabia Flandrii (zm. 1191)

Zmarli 
 8 kwietnia – Jan II Komnen, cesarz bizantyński (ur. 1087)
11 kwietnia – Robert II, biskup wrocławski (ur. ?)
24 września – Innocenty II, papież (ur. ?)
10 listopada – Fulko V, król Jerozolimy i hrabia Andegawenii (ur. 1092)
data dzienna nieznana:
Ali ibn Justuf, władca Maroka (ur. ?)
Hugo II, książę Burgundii (ur. 1084)
Yelü Dashi, założyciel chanatu Kara Kitajów (ur. 1087) 

1143
1144



Wydarzenia w Polsce 

 27 lipca – zmarła Salomea z Bergu. Po śmierci księżnej zaostrzył się konflikt między Władysławem II a jego młodszymi braćmi, którzy przejęli oprawę wdowią Salomei (ziemię sieradzką), należną po jej śmierci seniorowi.
 8 listopada – dokonano konsekracji katedry płockiej.

Wydarzenia na świecie 

 12 marca – Lucjusz II został papieżem.
 24 czerwca – król Nawarry Garcia IV ożenił się z Urraką Kastylijską.
 24 grudnia – muzułmanie odzyskali Edessę.

Urodzili się 

 Boemund III, książę Antiochii (zm. 1201).
 Chigyŏm Yangji, koreański buddysta (zm. 1229).
 Wilhelm Marshal, angielski rycerz (zm. 1219).

Zmarli 

 8 marca – Celestyn II, papież (ur. ?).
 7 kwietnia – Ulryk I, książę Karyntii.
 27 lipca – Salomea z Bergu, księżna polska, żona Bolesława III Krzywoustego (ur. 1093–1101).
 Berengar Rajmund I Prowansalski, hrabia Prowansji.
 Etienne de Châlons, francuski biskup.
 Rudolf II, hrabia Stade.
 William z Norwich, angielski chłopiec, o którego zamordowanie oskarżano żydów.

1144
1245



Wydarzenia w Polsce 

 17 sierpnia – bitwie pod Jarosławiem nad Sanem połączone wojska księcia halicko-wołyńskiego Daniela Romanowicza, Konrada Mazowieckiego i księcia litewskiego Mendoga pokonały wojska wielkiego księcia kijowskiego Rościsława Mścisławowicza, wspomagane przez wojska polskie Bolesława Wstydliwego i posiłki węgierskie króla Beli IV.
 Szczecin otrzymał prawo zakładania cechów.
 Człopa otrzymała prawa miejskie.

Wydarzenia na świecie 

 28 czerwca-17 lipca – odbył się pierwszy sobór lyoński, który zdetronizował uzurpującego sobie prawo do ingerencji w sprawy Kościoła niemieckiego króla i cesarza Fryderyka II (rok później został wybrany antykról - Henryk Raspe), a także zajął się problemem Mongołów w Europie.

Urodzili się 
 Mikołaj z Tolentino, włoski augustianin, święty katolicki (zm. 1305)

Zmarli 
21 sierpnia – Aleksander z Hales, angielski filozof, franciszkanin (ur. ok. 1183)
4 grudnia – Christian z Oliwy, biskup Prus, cysters, misjonarz (ur. 1180)

Przypisy 

1245
1145



Wydarzenia w Polsce 

 Oślepienie i wygnanie Piotra Włostowica.

Wydarzenia na świecie 

 15 lutego – Eugeniusz III (Bernardus Paganelli) został papieżem.
 1 grudnia – papież Eugeniusz III wezwał do rozpoczęcia II wyprawy krzyżowej.

 Rozpoczęła się II wyprawa krzyżowa.
 Pod względem populacji miasto Antiochia Margiańska (200,000-1150) wyprzedziła Stambuł i stała się największym miastem świata (dane szacunkowe).

Urodzili się 
 Abu-Bakr Malik Al-Adil I, arabski władca i generał (zm. 1218).
 Amalryk II de Lusignan, król Cypru i król Jerozolimy (zm. 1205)
 Teodora Komnena, siostrzenica  cesarza  bizantyjskiego.

Zmarli 
 15 lutego – Lucjusz II, papież.
 Zhang Zeduan – znany chiński malarz.

Zdarzenia astronomiczne 
 widoczna kometa Halleya.

1145
1246



Wydarzenia w Polsce 

 10 kwietnia – z rąk wielkiego mistrza Henryka von Hohenlohe Elbląg otrzymał prawa miejskie na prawie lubeckim.
 19 kwietnia – pierwsza wzmianka o Wambrez w ziemi chełmińskiej, obecnie Wąbrzeźno.
 miał miejsce najazd litewski na Sandomierskie w okolicach Opatowa i na Krakowskie.

 Pierwsza wzmianka o miejscowościach, Chełmża, Bobrowo.

Wydarzenia na świecie 

 22 maja – Henryk Raspe został wybrany przez część elektorów na antykróla Niemiec.
 15 czerwca – król węgierski Bela IV pokonał wojska księcia austriackiego Fryderyka Babenberga w bitwie nad Litawą.
 Jan di Piano Carpini i Benedykt Polak jako pierwsi Europejczycy przybyli do wielkiego chana mongolskiego z listem od papieża.
 Po śmierci Fryderyka II Bitnego, królowie czescy postanowili zagarnąć Austrię dla siebie. Współzawodników napotkali między innymi w Węgrach. Po stronie Węgier opowiedział się książę Małopolski Bolesław Wstydliwy, natomiast książęta śląscy popierali Czechów.

Urodzili się 
 Kunegunda Halicka, księżniczka halicka, królowa czeska (zm. 1285)

Zmarli 
 15 kwietnia – Piotr González, hiszpański dominikanin, święty katolicki (ur. przed 1190)
 16 czerwca – Lutgarda, zakonnica, mistyczka, święta katolicka (ur. 1182)
21/22 października – Mieszko II Otyły, książę opolsko-raciborski (ur. ok. 1220)
8 listopada – Berengaria Kastylijska, królowa Leónu i Kastylii (ur. 1179/1180)
data dzienna nieznana:
Michał I Wsiewołodowicz Święty, książę halicki (ur. 1179)

Przypisy 

1246
1147



Wydarzenia w Polsce 

 Wyprawa księcia Bolesława IV Kędzierzawego do Prus.

Wydarzenia na świecie 

 4 kwietnia:
 pierwsza kronikarska wzmianka o Moskwie.
 Fryderyk I Barbarossa został księciem Szwabii.
 26 czerwca – flota Obodrzyców pod wodzą Niklota zajęła Lubekę.
 28 czerwca – rekonkwista: wojska chrześcijańskie rozpoczęły 4-miesięczne oblężenie Lizbony, zakończone wyzwoleniem miasta spod panowania Maurów.
 24 października – król Portugalii Alfons I Zdobywca odbił Lizbonę z rąk muzułmańskich.
 25 października – II wyprawa krzyżowa: w bitwie pod Doryleum armia seldżucka pokonała wojska króla niemieckiego Konrada III.
 Król niemiecki Konrad III wyruszył na wyprawę krzyżową do Palestyny, gdzie utworzone po pierwszej krucjacie Królestwo Jerozolimskie zaczęło doznawać klęsk od muzułmanów. Do Palestyny udał się również król Francji Ludwik VII Młody.
 Krucjata połabska – krucjata rycerstwa niemieckiego na Słowian połabskich.
 Normanowie opanowali i spustoszyli Korfu oraz miasta greckie Korynt i Teby.

Urodzili się 
 Taira no Munemori – japoński  daimyō, przywódca rodu Taira, dowódca w wojnie Genpei
 Yoritomo Minamoto – japoński  siogun

Zmarli 
 13 stycznia – Robert de Craon, drugi wielki mistrz zakonu templariuszy.
 Igor II z Kijowa

1147
1148



Wydarzenia w Polsce 

 5 kwietnia – biskupstwo włocławskie otrzymało bullę protekcyjną potwierdzającą stan jego posiadania.

 Do Polski przybył legat papieski Gwido, próbując zmusić książąt do ponownego uznania władzy wygnanego Władysława. Ponieważ napotkał opór, rzucił na kraj klątwę kościelną. Potwierdził ją w osobnej bulli papież Eugeniusz III, zakazując odprawiania obrzędów religijnych w całej Polsce. Episkopat polski twardo i solidarnie stanął po stronie młodszych książąt przeciw Władysławowi.

Wydarzenia na świecie 

 24 lipca – II wyprawa krzyżowa: krzyżowcy rozpoczęli nieudane oblężenie Damaszku.
 28 lipca – II wyprawa krzyżowa: na wieść o nadciągających wojskach Nur ad-Dina krzyżowcy przerwali oblężenie Damaszku i wycofali się do Palestyny.

Urodzili się 
 Honoriusz III, papież (zm. 1227).
 Jan z Brienne, król Jerozolimy (zm. 1237).
 Qiu Chuji, chiński taoista.

Zmarli 
 2 listopada – św. Malachiasz – irlandzki mistyk, wizjoner i święty katolicki (ur. 1094).
 Alfons-Jordan, hrabia Tuluzy i Trypolisu (ur. 1103).

1148
1149



Wydarzenia w Polsce 

 Powstanie Legnicy.

Wydarzenia na świecie 

 29 czerwca – Wyprawy krzyżowe: krzyżowcy ponieśli klęskę w bitwie pod Inab.
 24 października – hrabiowie Barcelony i Urgell odbili Lleidę z rąk muzułmańskich.
 Baldwin III ufortyfikował Gazę i oddał ją w ręce templariuszy; rozwój miasta dolnego, pełniącego rolę służebną wobec fortecy.
 Almohadzi dochodzą do władzy w arabskiej Hiszpanii.

Zmarli 
 29 czerwca – Rajmund z Poitiers,  książę Antiochii (ur. 1105).

 data dzienna nieznana:
 Berengaria z Barcelony, królowa Kastylii, Leónu i Galicji (ur. 1116)

1149
1150



Urodzili się 
 23 czerwca – Jan de Matha, francuski zakonnik, założyciel trynitarzy, święty katolicki (zm. 1213)

 Wincenty Kadłubek, polski kronikarz, duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. po 1150 lub ok. 1160, zm. 1223)

Zmarli 
 21 listopada – Garcia IV Odnowiciel, król Nawarry (ur. 1110)
 data dzienna nieznana :
 Henryk (VI) Berengar, król niemiecki z dynastii Hohenstauf (ur. 1137)
 Przybysław Henryk, książę Stodoran (ur. ?)

1150
1247



Wydarzenia w Polsce 

 Utworzenie dzielnicy kaliskiej dla Bolesława Pobożnego.

Wydarzenia na świecie 

 18 listopada – Lyon: Jan di Piano Carpini i Benedykt Polak powrócili z wyprawy do Imperium Mongolskiego.
 Początek wojny sukcesyjnej w Turyngii.
 Qin Jiushao udowodnił Chińskie twierdzenie o resztach.
 Egipt przejął Jerozolimę od Chorezmijczyków.
 W Beauvais rozpoczęła się budowa romańskiej katedry St. Pierre (Francja).
 Nijmegen stało się częścią Geldrii.
 Po Sancho II nowym królem Portugalii został Alfons III.
 Ludwik IX Święty stracił ostatnich katarów w Montségur.

Urodzili się 
 Rashid ad-Din – perski mąż stanu i historyk (zm. 1318)
 Izabela Aragońska – żona Filipa III Śmiałego (zm. 1271)
 Giles z Rzymu – rzymski arcybiskup i filozof (zm. 1316)
 Małgorzata z Kortony – włoska tercjarka franciszkańska, rekluza, stygmatyczka, święta katolicka (zm. 1297)
 Eufrozyna Przemysłówna – ksieni klasztoru cysterek w Trzebnicy (zm. 1298)
 Jan z Montecorvino – włoski franciszkanin i misjonarz, pierwszy arcybiskup Pekinu (zm. 1328)
 Yishan Yining – chiński mistrz chan szkoły linji (zm. 1317)

Zmarli 
 16 lutego – Henryk Raspe, landgraf Turyngii, antykról niemiecki (ur. 1201)
 31 sierpnia – Konrad I, książę mazowiecki i krakowski (ur. 1187/88)

 Data dzienna nieznana: 
 Gwidon z Kortony – włoski franciszkanin, prezbiter, błogosławiony Kościoła rzymskokatolickiego (ur. 1187)
 Richard de Bures – siedemnasty wielki mistrz zakonu templariuszy (ur. ?)
 Shakuen Eichō – japoński mnich buddyjski (ur. ?)

1247
1151



Wydarzenia 

 Walki ormiańsko-bizantyńskie: miała miejsce bitwa pod Mamistrą.

Urodzili się 
 2 kwietnia - Igor Światosławowicz, książę nowogrodzko-siewierski i czernihowski (zm. 1202)

Zmarli 
 10 stycznia – Tybald II, książę Szampanii (ur. 1092)
15 stycznia – Eliasz II, hrabia Maine (ur. 1115)
7 września – Godfryd V Plantagenet, hrabia Maine i Andegawenii, książę Normandii (ur. 1113)

1151
1248



Wydarzenia w Polsce 

 Po śmierci Konrada mazowieckiego dzielnica mazowiecka przypadła w udziale dwóm młodszym synom Konrada Mazowieckiego. Kujawy z Łęczycą i Sieradzem wziął Kazimierz, rządy nad właściwym Mazowszem sprawował Siemowit I.
 najazd na Jaćwingów książąt Siemowita i Bolesława Wstydliwego (małopolskie wojska Bolesława prowadzili wojewoda Sąd i kasztelan Sięgniew) wspomagających książąt ruskich Daniela i Wasylka.

Wydarzenia na świecie 

 4 stycznia:
 Alfons III został królem Portugalii.
 założono niemieckie miasto Neubrandenburg.
 18 lutego – zwycięstwo obrońców Parmy nad wojskami cesarza Fryderyka II Hohenstaufa w bitwie pod Victorią.
 26 kwietnia – poświęcono Sainte-Chapelle w Paryżu.
 15 sierpnia – rozpoczęto budowę katedry w Kolonii.
 1 listopada – Wilhelm z Holandii został koronowany na antykróla Niemiec.
 23 listopada – rekonkwista: król Kastylii Ferdynand III Święty wyzwolił Sewillę spod panowania islamskiego.
 24/25 listopada – w nocy osuwisko o objętości 500 milionów m³ zasypało wioski u podnóża szczytu Granier w Préalpes de Savoie we wschodniej Francji; zginęło kilka tysięcy osób.

Zmarli 
 po 25 lutego – Bolesław I, książę mazowiecki (ur. ok. 1208)
data dzienna nieznana:
Henryk z Żygocina, ostatni znany członek zakonu Braci Dobrzyńskich (ur. ?)

Przypisy 

1248
1250



Wydarzenia na świecie 

 8 lutego – wyprawy krzyżowe: zwycięstwo wojsk francuskich nad Egipcjanami w bitwie pod Al-Mansurą.
 6 kwietnia – VI wyprawa krzyżowa: porażka krzyżowców w bitwie pod Fariskur.
 6 maja – VI wyprawa krzyżowa: król Francji Ludwik IX po wpłaceniu ogromnego okupu został zwolniony z niewoli egipskiej.
 13 grudnia – zmarł na dyzenterię cesarz Fryderyk II. Po jego śmierci Niemcy popadły w zupełną anarchię. Okres ten w ich dziejach nosi nazwę wielkiego bezkrólewia. W tamtejszych zamkach pełno było tzw. raubritterów, czyli zbójów-rycerzy, od których nikt nie był bezpieczny.
 Ok. 1250 – założenie grodu obronnego przez księcia Daniela i jego syna Lwa z ruskiej dynastii książąt halickich, początek Lwowa.

Urodzili się 
 Wiwald z San Gimignano, włoski tercjarz franciszkański, eremita, błogosławiony katolicki (zm. 1320)

Zmarli 
 2 lutego  – Eryk XI Eriksson, król Szwecji (ur. 1216)
 7 czerwca  – Wisław I, książę Rugii (ur. ok. 1180)
 18 czerwca – Teresa Portugalska, infantka portugalska, żona króla Leónu Alfonsa IX, benedyktynka, błogosławiona katolicka (ur. 1181)
 10 sierpnia  – Eryk IV Denar od Pługa, król Danii (ur. 1216)
 4 października  – Herman VI Badeński, margrabia Badenii i książę Austrii (ur. ok. 1225)
 13 grudnia – Fryderyk II Hohenstauf, cesarz rzymski (ur. 1194)

1250
115



Wydarzenia 

 13 grudnia – Antiochia została zniszczona przez trzęsienie ziemi, w wyniku którego omal nie zginął cesarz Trajan.
 Wojska rzymskie zajęły Seleucję nad Tygrysem i Ktezyfont. Po raz pierwszy i jedyny w dziejach legiony rzymskie mogły się kąpać w wodach Zatoki Perskiej. Cała Mezopotamia stała się prowincją rzymską.
 Wybuch powstania Żydów w Cyrenajce i na Cyprze.
 Tacyt pisał Annales (Roczniki) (data sporna lub przybliżona).

Zmarli 
 Publiusz Korneliusz Tacyt, rzymski historyk (data sporna lub przybliżona) (ur. ok. 55).
 Dion Chryzostom – filozof grecki (data sporna lub przybliżona) (ur. ok. 40).

115
1251



Wydarzenia w Polsce 

 Luźny oddział niemiecki dowiedział się od pastucha, że grodu w Zbąszyniu strzeże w tej chwili załoga  składająca się z trzech chłopów i zajął twierdzę. Fatalną rolę odegrały w stosunkach polsko-brandenburskich zakony joannitów i templariuszy, hojnie uprzednio uposażone przez piastowskich książąt i możnowładztwo, które teraz zdradzały swoich dobroczyńców. Posiadłości tych mnichów-rycerzy łatwo stawały się typową piątą kolumną wewnątrz Wielkopolski. Brandenburczycy mieli w nich sprzymierzeńców w środku kraju, na który napierali.
 Odkrycie złóż soli kamiennej w okolicach Bochni.
Lokacja Bolesławca na prawie niemieckim.

Wydarzenia na świecie 

 zagrożony przez koalicję Krzyżaków i Rusi oraz przez bunt wewnętrzny władca litewski Mendog przyjął chrzest
 papież Grzegorz IX mianuje świętego Piotra z Werony inkwizytorem dla Lombardii.

Urodzili się 
 Piotr I d'Alençon, hrabia Alençon od 1269, piąty syn króla Francji Ludwika IX Świętego i Małgorzaty Prowansalskiej

Zmarli 
 9 lutego – Mateusz II, książę Lotaryngii (ur. 1193)
 19 marca – Andrzej Gallerani, włoski błogosławiony katolicki (ur. ?)
 7 września – Wiola, księżna opolsko-raciborska (ur. ?)
 data dzienna nieznana:
 Sakja Pandita, jeden z najbardziej wpływowych buddyjskich uczonych oraz scholastyków (ur. 1182)

Przypisy 

1251
1181



Wydarzenia w Polsce 

 W Lubece Bogusław szczeciński złożył hołd cesarzowi Fryderykowi I Barbarossie i  uznał się jego lennikiem.
 Mieszko III odzyskał, z pomocą swego zięcia Bogusława I pomorskiego, całą Wielkopolskę.

Wydarzenia na świecie 

 Zatwierdzenie uzgodnień zjazdu w Łęczycy przez papieża Aleksandra III.
 4 sierpnia – w gwiazdozbiorze Kasjopei zaobserwowano wybuch supernowej SN 1181.
 1 września – Lucjusz III został wybrany na papieża.

Urodzili się 
 26 września – Franciszek z Asyżu, założyciel franciszkanów, święty (zm. 1226)

 Teresa Portugalska, infantka portugalska, córka Sancha I, żona króla Leónu Alfonsa IX, benedyktynka, błogosławiona katolicka (zm. 1250)

Zmarli 
 17 marca – Henryk I, hrabia Szampanii (ur. 1127)
 30 sierpnia – Aleksander III, właśc. Roland ze Sieny, papież (ur. ok. 1100)
data dzienna nieznana:
Ludwik II Wirtemberski, hrabia Wirtembergii (ur. 1137)

1181
1252



Wydarzenia w Polsce 

 Książę gdański Świętopełk sprzedał Krzyżakom zamek Zantyr.
 Wiązów otrzymał prawa miejskie.

Wydarzenia na świecie 

 15 maja – papież Innocenty IV wydał bullę Ad extirpanda, w której zezwolił na stosowanie tortur wobec heretyków.
 1 czerwca – Alfons X został królem Kastylii i Leónu.
 Kodyfikacja procesu inkwizycyjnego w sądownictwie kościelnym.
 Pierwsza wzmianka o Sztokholmie.

Urodzili się 
 25 marca – Konradyn, książę Szwabii, został obłożony klątwą przez papieża Klemensa IV (zm. 1268)

Zmarli 

 3 lutego – Światosław III Gabriel, książę nowogrodzki, wielki książę włodzimierski (ur. 1196)
 30 maja – Ferdynand III Święty, król Kastylii i Leónu, święty katolicki (ur. 1199)
 12 czerwca – Otto I Dziecię, książę Brunszwiku (ur. 1204)
 29 czerwca – Abel, król Danii, syn Waldemara II Zwycięskiego (ur. 1218)
 4 listopada – Jan z Wildeshausen, dominikanin, generał zakonu (ur. ok. 1180)
 26 listopada – Blanka Kastylijska, córka Alfonsa VIII Kastylijskiego, królowa Francji, żona Ludwika VIII Lwa (ur. 1188)
 data dzienna nieznana:
 Zdzisława Czeska, czeska tercjarka dominikańska, święta katolicka (ur. 1215/1220)

1252
1131



Wydarzenia w Polsce 

 Nieudana wyprawa Bolesława III Krzywoustego na Węgry, zmierzająca do poparcia przychylnego Polsce kandydata na tron.

Wydarzenia na świecie 

 7 stycznia – książę Jutlandii i Szlezwiku Kanut Lavard został zamordowany przez swoich kuzynów Magnusa Silnego i Henryka Skadelaara w zasadzce zorganizowanej w lesie koło Haraldstedu na Zelandii.
 28 kwietnia – Bela II został koronowany na króla Węgier.

 Fulko V został królem Jerozolimy.
 Walki wewnętrzne w Danii.

Urodzili się 
 14 stycznia – Waldemar I Wielki, król Danii (zm. 1182)
 Władysław II węgierski – król Węgier z dynastii Arpadów (zm. 1163)

Zmarli 
 7 stycznia – Kanut Lavard, duński książę i święty (ur. 1096)
 1 marca – Stefan II, król Węgier (ur. 1101)
 grudzień – Omar Chajjam, perski poeta, astronom, filozof, lekarz i matematyk (ur. 1048)

1131
1254



Wydarzenia w Polsce 

 8 maja – prawdopodobna data prawykonania hymnu Gaude Mater Polonia jako części nieszpornej rymowanego oficjum Historia gloriosissimi Stanislai Wincentego z Kielczy, napisanego na kanonizację św. Stanisława.

 Nadanie praw miejskich miastu Bytom przez księcia Władysława opolskiego.
 Nadanie praw miejskich na prawie magdeburskim miastu Gryfino przez księcia Barnima I (Pomorze).
 Na wiecu łęczyckim postanowiono, że testator mógł dysponować nawet całością majątku.
 Krzyżacy opanowali Zalew Kuroński. Wzniesiono wtedy Memelburg, czyli Kłajpedę.

Wydarzenia na świecie 

 3 kwietnia – w Budzie został zawarty pokój między królem Węgier Belą IV a królem Czech Przemysłem Ottokarem II.
 Kwiecień – (lub w 27 grudnia 1253) – flamandzki franciszkanin, misjonarz i podróżnik Wilhelm z Rubruk dotarł z misją od króla Francji Ludwika IX na dwór wielkiego chana mongolskiego Mongke. Celem wyprawy było wybadanie czy chan byłby skłonny przyjąć wiarę chrześcijańską i stać się sojusznikiem w walce z Turkami.
 11 czerwca – Alkmaar w Holandii uzyskało prawa miejskie.
 12 grudnia – Aleksander IV został papieżem.

 Daniel Romanowicz ukoronował się na króla Rusi. Wiozącego mu koronę królewską legata papieskiego spotkał w Krakowie, a ceremonii dopełnił w Drohiczynie nad Bugiem, na skrajnej północy swego księstwa - gdzie najdalej było od Tatarów. Spustoszona i wyludniona Ruś zdołała wytworzyć dwa ośrodki, które podjęły zadanie nie tylko materialnej, ale i politycznej odbudowy. Jednym była Moskwa, drugim graniczący z Polską Halicz.
 Wygnanie Żydów z Francji.
 Pierwsze wzmianki o szklanych, metalizowanych ołowiem lustrach w Europie.

Urodzili się 
 24 czerwca – Floris V Holenderski, hrabia Holandii i Zelandii z dynastii Gerolfingów (zm. 1296)
 15 września – Marco Polo, włoski podróżnik, który dotarł w swych podróżach aż do Chin (zm. 1324)

Zmarli 
 21 maja – Konrad IV, król Niemiec, król Jerozolimy, król Sycylii (ur. 1228).
 3 listopada – Jan III Watatzes, cesarz nicejski (ur. 1192)
 7 grudnia – Innocenty IV, papież (ur. ok. 1180/90)

1254
1130



Wydarzenia w Polsce 

 sojusz Bolesława III z Magnusem.
 wyprawa polsko-duńska na Pomorze. Opanowanie Rugii.

Wydarzenia na świecie 

 14 lutego – podwójna elekcja papieża Innocentego II i Anakleta II.
 Powstanie Królestwa Obojga Sycylii, Roger II jego królem.
 25 grudnia – koronacja Rogera II na króla Sycylii.

Urodzili się 
 18 października – Zhu Xi, chiński filozof z okresu dynastii Song, uważany za głównego przedstawiciela neokonfucjanizmu (zm. 1200)

 Data dzienna nieznana: 
 Gedko – biskup krakowski (zm. 1185)
 Mikołaj z Verdun – francuski artysta (zm. 1205)
 Otton I brandenburski – margrabia brandenburski (zm. 1184)
 Richard de Clare – angielski możnowładca, 2. hrabia Pembroke (zm. 1176)
 Tybald V Dobry – młodszy syn Tybalda II (zm. 1191)
 Sobiesław I Gdański – pierwszy przedstawiciel dynastii Sobiesławice (zm. ok. 1177/1179)
 Mychitar Gosz –  ormiański duchowny, myśliciel i pisarz (zm. 1213)
 Baldwin III Jerozolimski – król Jerozolimy (zm. 1163)
 Jarosław Ośmiomysł – książę halicki (zm. 1187)
 Cyryl Turowski – prawosławny biskup turowski (zm. 1183)

Zmarli 
 13 lutego – Honoriusz II, papież (ur. ?)
 26 marca – Sigurd I Krzyżowiec, król Norwegii (ur. ok. 1090)
 3 listopada – Berard z Marsi, włoski benedyktyn, kardynał, biskup Marsi, błogosławiony (ur. 1079 lub 1080)

 Data dzienna nieznana: 
 Alderico – włoski kardynał (ur. ?)
 Boemund II – książę Antiochii (ur. 1108)
 Piotr I – duchowny katolicki kościoła maronickiego (ur. ?)
 Małgorzata Fredkulla – królowa Danii (ur. 1080/1085)
 Adolf I Holsztyński – hrabia szauenburski i holsztyński (ur. ?)
 Inge II Młodszy – król Szwecji (ur. ?)

1130
1255



Wydarzenia w Polsce 

 22 lutego – książę wrocławski Henryk III Biały nadał Oleśnicy prawa miejskie.
 Najazd litewski na m.in. Lublin.
 Książę Małopolski Bolesław Wstydliwy zrzekł się niemal całkowicie władzy nad ludźmi wolnymi, zamieszkującymi dobra biskupów krakowskich.
 Kołobrzeg, Włocławek, Warta, Zawichost otrzymały prawa miejskie.

Wydarzenia na świecie 

 Przybył Krzyżakom z pomocą król czeski Przemysł Ottokar II. Wspólna wyprawa dotarła do ujścia Pregoły, a postawiony tam gród na cześć dostojnego gościa nazwano Królewcem.
 Pierwsza wzmianka o Bańskiej Bystrzycy.

Urodzili się 
 4 maja – Benwenuta Bojani, włoska tercjarka dominikańska, błogosławiona katolicka (zm. 1292)
 23 października – Ferdynand de la Cerda, syn i następca tronu Alfonsa X Mądrego (zm. 1275)

Zmarli 
 10 lutego – Arnald Cataneo, święty kościoła katolickiego, opat (ur. ok. 1185)
 data dzienna nieznana:
 Batu-chan, władca mongolski, wnuk Czyngis-chana, założyciel Złotej Ordy (ur. 1205)
 Sundiata Keïta, założyciel Imperium Mali (ur. 1190)

Przypisy 

1255
1215



Wydarzenia w Polsce 

 Zjazd książąt w Wolborzu, na którym Leszek Biały, Konrad mazowiecki, Władysław Odonic i Kazimierz I opolski wydali przywilej immunitetowy dla Kościoła. Duchowieństwo uzyskało przywilej własnego sądownictwa na podstawie prawa kanonicznego i tym sposobem znaczną niezależność od władzy państwowej.
 Papież Innocenty III utworzył biskupstwo misyjne dla Prus, które nadał zakonnikowi z wielkopolskiego Łekna, Niemcowi Chrystianowi.
 Pierwsza wzmianka historyczna o Rumi.

Wydarzenia na świecie 

 1 czerwca – podboje Mongołów: Czyngis-chan zdobył i spalił 350-tysięczny wówczas Pekin. 
 15 czerwca – władca angielski Jan bez Ziemi pod naciskiem możnych swego królestwa wydał przywilej znany pod nazwą Magna Charta Libertatum (Wielka Karta Swobód), która ograniczała władzę monarszą, głównie w dziedzinie skarbowej i sądowej, określając jednocześnie uprawnienia baronów, duchowieństwa i zakres swobód klas niższych.
 24 sierpnia – Bulla z dnia 24 sierpnia: papież Innocenty III jako zwierzchnik Anglii rzucił klątwę na szlachtę i miasto Londyn, zabronił stosować Wielką Kartę Swobód i potępił ją. Anglicy odmówili mu posłuszeństwa w sprawach świeckich, sięgnęli po broń przeciw królowi Janowi, a w październiku powołali na tron Ludwika, syna króla Francji Filipa Augusta.
 1 listopada – rozpoczął się Sobór laterański IV.
 11 listopada – pierwsze posiedzenie IV soboru laterańskiego, zwołanego przez papieża Innocentego III, podczas którego podejmowano kwestie m.in. Eucharystii, małżeństwa i sakramentu pokuty; to wówczas sformułowano naukę o transsubstancjacji. Muzułmanie i Żydzi zostali zobowiązanie do zamieszkiwania w odizolowanych dzielnicach- gettach  i noszenia odmiennych szat.
 30 listopada – odbyło się ostatnie posiedzenie Soboru Laterańskiego IV.

 W Anglii postanowiono, że żaden wolny człowiek (freeman) nie mógł zostać uwięziony bez nakazu sądu.

Urodzili się 
 23 września – Kubilaj-chan, wnuk Czyngis-chana, syn Tołuja i Sorkaktani-beki, piąty wielki chan mongolski i pierwszy cesarz Chin z dynastii Yuan (zm. 1294)

Zmarli 
 1 sierpnia – Eisai Myōan (jap. 明菴栄西), mnich buddyjski, który przyniósł buddyzm rinzai zen oraz zieloną herbatę z Chin do Japonii (ur. 1141)
12 października – Dytryk, biskup Merseburga (ur. ok. 1150)
data dzienna nieznana:
Michał I Angelos, despota Epiru (ur. ?)

1215
1256



Wydarzenia w Polsce 

 W październiku książę legnicki Bolesław Rogatka, pragnąc zmusić biskupa wrocławskiego Tomasza I do zmiany dziesięciny snopowej na pieniężną, napadł go nocą we wsi Górka, porwał bosego, odzianego tylko w koszulę i zawlókł do swego zamku, okuł w kajdany i wsadził do lochu. W reakcji na ten czyn we wszystkich kościołach ogłoszono klątwy na księcia, którymi on jakby pomiotłem gardząc nie ustawał w znęcaniu się, aż w końcu Papież Aleksander IV kazał w Niemczech i w Polsce otrąbić wyprawę krzyżową przeciwko Rogatce, do której jednak nie doszło.
 Książę poznański i późniejszy król polski Przemysław II osadził miasto Poznań.

Wydarzenia na świecie 

 14 czerwca – po zajęciu przez księcia Achai Wilhelma II należącej do jego zmarłej małżonki części północnej triarchii Eubei, pozostali dwaj triarchowie wyspy Guglielmo z Werony i Narzotto dalle Carceri odrzucili jego zwierzchność i ogłosili się wasalami Wenecji, co doprowadziło do wybuchu wojny o sukcesję eubejską.
 15 grudnia – Mongołowie pod wodzą Hulagu-chana zdobyli należącą do Asasynów górską twierdzę Alamut w dzisiejszym Iranie.
 Początek najazdu i ekspansji Mongołów.
 Cezarea Nadmorska (IZRAEL) została całkowicie zburzona.

Urodzili się 
 6 stycznia – Gertruda z Helfty (Gertruda Wielka), mniszka benedyktyńska, jedna z największych mistyczek średniowiecznych, święta katolicka (zm. 1302)

Zmarli 
 28 stycznia – Wilhelm z Holandii, hrabia Holandii i Zelandii, antykról okresu Wielkiego Bezkrólewia (ur. ok. 1227)
 1 maja – Mafalda Portugalska, królowa Kastylii jako żona Henryka I Kastylijskiego, cysterka, błogosławiona katolicka (ur. ok. 1190)

 data dzienna nieznana:
 Klemens z Ruszczy, rycerz polski, wojewoda krakowski (ur. ?)
 Mikołaj Paglia, włoski dominikanin, błogosławiony katolicki (ur. 1197)

Przypisy 

1256
1216



Wydarzenia w Polsce 

 Biskup krakowski i kronikarz Wincenty Kadłubek konsekrował kościół św Floriana w Krakowie.

Wydarzenia na świecie 

 W maju Ludwik został proklamowany (lecz nie koronowany) królem Anglii w katedrze św. Pawła.
 14 czerwca – Ludwik zdobył Winchester i kontrolował ponad połowę królestwa Anglii.
 18 lipca – odbyła się elekcja papieska, podczas której wybrano papieżem Honoriusza III.
 19 października – Henryk III królem Anglii.
 22 grudnia – papież Honoriusz III zatwierdził regułę zakonu dominikanów. Pierwszym generałem został Dominik Guzmán, późniejszy święty.
 Bitwa na Lipickim Polu - książę nowogrodzki Mścisław Udały utrzymał niezależność swego księstwa od księcia włodzimiersko-suzdalskiego Jerzego II.

Urodzili się 
 Eryk IV Denar od Pługa, król Danii (zm. 1250)
 Eryk XI Eriksson, król Szwecji (zm. 1250)

Zmarli 
 6 lutego – Tokimasa Hōjō, regent Japonii (ur. 1138)
 10 kwietnia – Eryk X Knutsson, król Szwecji (ur. ok. 1180)
 11 czerwca  – Henryk Flandryjski, cesarz łaciński (ur. ok. 1174)
 16 lipca – Innocenty III, papież (ur. 1161)
 18 lub 19 października – Jan I zwany "Janem bez Ziemi", król Anglii (ur. 1166)
 data dzienna nieznana: 
 Thần Nghi, wietnamski mistrz thiền ze szkoły vô ngôn thông (ur. ?)

Przypisy 

1216
1045



Wydarzenia na świecie 

 20 stycznia – Sylwester III został papieżem.
 10 marca – Benedykt IX, po wypędzeniu Sylwestra III, objął po raz drugi tron papieski.
 5 maja – Grzegorz VI (Jan Gratian) został wybrany na papieża.

Urodzili się 
 16 kwietnia – Mieszko, brat Bolesława Śmiałego, Władysława Hermana, Ottona i Świętosławy Swatawy, syn Kazimierza Odnowiciela (zm. 1065)
 26 września – Nizar Ibn al-Mustansir, fatymidzki pretendent do tronu, przez nizarytów uważany za dziewiętnastego imama (zm. 1095)
 Adelajda Szwabska, opatka klasztorów w Bad Gandersheim od 1061 i w Quedlinburgu od 1063 (zm. 1096)
 Konstancja Burgundzka, królowa Kastylii i Leónu (zm. 1093)
 Małgorzata Szkocka, królowa Szkocji (1070–1093), święta Kościoła rzymskokatolickiego (zm. 1093)

Zmarli 
 16 stycznia – Aribert, arcybiskup Mediolanu od 1018 roku (ur. ok. 970)
 25 maja – Otton de Vermandois, hrabia Vermandois w latach 1010–1045 (ur. ok. 985/990)
 27 maja – Bruno, kanclerz Włoch i biskup Würzburga, święty katolicki (ur. ok. 1005) 
 27 lub 29 czerwca – Emma z Gurk, hrabina, święta katolicka (ur. ok. 980)
 15 lipca – Mudżahid Jusuf al-Amir, taify Denii od 1010 roku do śmierci
 lipiec – Rainulf Drengot, pierwszy normański hrabia Aversy w latach 1037–1045
 9 października – Gunter z Dobrowody, niemiecki mnich, święty katolicki (ur. ok. 955)
 Go-Suzaku, 69 cesarz Japonii według tradycyjnego porządku dziedziczenia (ur. 1009)
 Zygfryd z Växjö, biskup Växjö, misjonarz Szwecji, święty Kościoła katolickiego

1045
1046



Wydarzenia w Polsce 

 Aaron został biskupem krakowskim.

Wydarzenia na świecie 

 Bunt Vaty na Węgrzech.
 Wyprawa Henryka III Salickiego do Italii.
 20 grudnia – cesarz Henryk III Salicki zdetronizował papieża Grzegorza VI, którego później uwięził w Niemczech. Dnia 24 lub 25 grudnia papieżem został mianowany przez Henryka III Klemens II.
 25 grudnia – król Niemiec Henryk III został koronowany przez Klemensa II na cesarza.

Urodzili się 
 Świętosława Swatawa – siostra Bolesława Śmiałego, córka Kazimierza Odnowiciela i Marii Dobroniegi (data sporna lub przybliżona) (ur. w latach 1041-1048, zm. 1126)
 Matylda, margrabina Canossy, Toskanii i księżna Spoleto (zm. 1115)

Zmarli 
 Wilhelm Żelaznoręki z rodu Hauteville, pierwszy normański hrabia Apulii oraz twórca potęgi de Hauteville'ów we Włoszech Południowych (ur. po 1010).

1046
1217



Wydarzenia w Polsce 

 Pierwsza pisemna wzmianka o Piotrkowie Trybunalskim (dokument Leszka Białego dla opactwa Cystersów w Sulejowie).
 Zawarto układ w Dankowie.
 Lwówek Śląski otrzymał prawa miejskie.

Wydarzenia na świecie 

 9 kwietnia – Piotr II de Courtenay został koronowany w Rzymie przez papieża Honoriusza III na cesarza Cesarstwa Łacińskiego.
 20 maja – pierwsza wojna baronów: zwycięstwo wojsk angielskich nad francuskimi w bitwie pod Lincoln.
 24 sierpnia – flota francuska poniosła klęskę w starciu z Anglikami w bitwie morskiej pod Sandwich.
 21 września – Estowie ponieśli klęskę w tzw. bitwie w dniu św. Mateusza z kawalerami mieczowymi.
 Czyngis-chan rozbił Chanat Karakitanów.
 Początek V wyprawy krzyżowej.
 Ludwik VIII Lew zmuszony został do rezygnacji z roszczeń do korony angielskiej na rzecz Henryka III.
 Koronacja Stefana Nemanicza na króla Serbii.
 Portugalczycy zajęli region Algarve, korzystając ze słabości Almohadów.

Urodzili się 
 Baldwin II, ostatni władca cesarstwa łacińskiego (zm. 1273)
 Henryk I Cypryjski, król Cypru i regent Królestwa Jerozolimy (zm. 1253)
 Jan I Rudy, książę Bretanii (zm. 1286)

Zmarli 
 Avisa z Gloucester, pierwsza żona Jana bez Ziemi, króla Anglii.

Przypisy 

1217
1257



Wydarzenia w Polsce 

 5 czerwca – lokacja miasta Krakowa na prawie magdeburskim, przeprowadzona przez księcia krakowskiego Bolesława Wstydliwego. Wtedy też wytyczono Rynek krakowski.
 2 lipca – lokacja miasta Landisberch Nova - dzisiejszego Gorzowa Wielkopolskiego z rąk margrabiego Jana I (naprzeciw Santoka stanął główny gród Nowej Marchii - Landsberg, czyli Gorzów).
 19 listopada – dokonano konsekracji bazyliki św. Elżbiety we Wrocławiu.

 Lokacja miasta Wodzisławia Śląskiego.
 Otrzymanie praw miejskich przez Biecz i Jarocin.
 Otrzymanie prawa miejskich przez Pułtusk - I lokacja 1257 z rąk Siemowita I.
 Krzywiń otrzymał prawa miejskie.

Wydarzenia na świecie 

 13 stycznia – Ryszard z Kornwalii został wybrany na króla Niemiec. 1 kwietnia tego roku inna grupa elektorów wybrała króla Kastylii i Leónu Alfonsa X (podwójna elekcja króla niemieckiego).
 17 maja – Ryszard z Kornwalii został koronowany na króla Niemiec.

 Założenie Sorbony.

Urodzili się 
 14 października – Przemysł II, król Polski (zm. 1296)

Zmarli 
 4 czerwca – Przemysł I, książę wielkopolski i poznański (ur. 1220/1221)
 15 sierpnia – Jacek Odrowąż, dominikanin, święty Kościoła katolickiego kanonizowany 17 kwietnia 1594 (ur. 1183)

1257
1047



Wydarzenia w Polsce 

 Kazimierz I Odnowiciel korzystając z posiłków ruskich, uderzył na Mazowsze. Władający Mazowszem Masław (mazowiecki możnowładca) zginął podczas walki. Zaraz potem ponieśli klęskę Pomorzanie, ciągnący Masławowi na odsiecz. Obie dzielnice wróciły do jedności z Polską.

Wydarzenia na świecie 

 5 stycznia – cesarz Henryk III i papież Klemens II przeprowadzili wspólnie synod w Rzymie, który obostrzył kary dla duchownych za symonię.
 8 listopada – Benedykt IX rozpoczął po raz trzeci sprawowanie urzędu papieskiego.

Urodzili się 
 Judyta Maria Szwabska, cesarzówna, królowa Węgier, polska księżna (zm. 1092).

Zmarli 
 9 października – Klemens II, papież (ur. ?)

1047
1258



Wydarzenia w Polsce 

 14 kwietnia – książę Władysław Opolski ufundował klasztor Dominikanów w Raciborzu.
 miał miejsce najazd litewski na Mazowsze.

 W Tczewie powstała pierwsza na ziemiach polskich rada miejska.

Wydarzenia na świecie 

 29 stycznia – Mongołowie rozpoczęli oblężenie Bagdadu.
 10 lutego – wojska mongolskie zdobyły Bagdad i dokonały rzezi mieszkańców.
 20 lutego – 10 dni po zdobyciu Bagdadu, po wymordowaniu mieszkańców i zburzeniu miasta, Mongołowie zgładzili kalifa Al-Musta'sima.
 11 maja – król Francji Ludwik IX i król Aragonii Jakub I zawarli układ z Corbeil.
 10 czerwca – wprowadzono prowizje oksfordzkie, reformy ustrojowe w Anglii.
 24 czerwca – bitwa morska pod Akką między Genuą i Wenecją o wpływy w Ziemi Świętej.

Urodzili się 
 Osman I – założyciel Imperium Osmańskiego i dynastii Osmanów (zm. 1324)
 Agnieszka brandenburska – królowa Danii (zm. 1304)

Zmarli 
 5 kwietnia:
 Julianna z Cornillon – belgijska augustianka, święta katolicka (ur. 1193)
 Pełka – polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński (ur. ?)
 2 czerwca – Piotr I, hrabia Urgell, drugi syn króla Portugalii Sancha I i królowej Dulce Berenguer (ur. 1187)
 16 sierpnia – Teodor II Laskarys, władca Bizancjum (ur. 1221)
 8 listopada – Grzymisława, księżniczka ruska, księżna krakowska (ur. 1189)

 Data dzienna nieznana: 
 Bela z Saint Omer – pan połowy Teb (ur. ?)
 Liberat z Loro Piceno –  włoski franciszkanin, pustelnik i mistyk, błogosławiony Kościoła rzymskokatolickiego (ur. ok. 1214)
 Abu Jahja Abu Bakr – szejk rodu Marynidów, pierwszy marynidzki sułtan Maroka (ur. ?)
 Tomasz II d'Autremencourt – francuski baron Salony (ur. ?)
 Guillaume de Chateauneuf – dziewiętnasty wielki mistrz joannitów (ur. ?)

Przypisy 

1258
1259



Wydarzenia w Polsce 

 31 stycznia – trzęsienie ziemi w okolicach Krakowa o sile szacowanej na 4,8 stopni w skali Richtera.
 Drugi najazd tatarski na Polskę. Był to jeden z pierwszych uczynków nowego władcy Złotej Ordy, Berke-chana, który objął rządy rok lub dwa lata wcześniej, przyjął islam i szerzył wśród Tatarów wiarę Mahometa. Ofiarą padły Lublin, Sandomierz i Kraków, gdzie ocalał tylko Wawel. Tatarzy doszli aż do Bytomia, niszcząc kraj i uprowadzając ludzi w jasyr.

Wydarzenia na świecie 

 7 maja – abp Konrad von Hochstaden przyznał Kolonii prawo składu.
 29 maja – po śmierci, prawdopodobnie otrutego, króla Danii Krzysztofa I na tron wstąpił jego 10-letni syn Eryk Glipping. 
 4 grudnia – podpisano Traktat paryski.

 Zawarto tzw. Stary Sojusz (Auld Alliance) pomiędzy Szkocją i Francją przeciwko Anglii.

Urodzili się 
 25 marca – Andronik II Paleolog, cesarz bizantyński, zm. (1332)
 Jan I Cypryjski, król Cypru

Zmarli 
 10 stycznia − Gonsalwy z Amaranto, portugalski dominikanin, pustelnik, błogosławiony katolicki (ur. ok. 1187)
 29 maja – Krzysztof I, król Danii (ur. 1219)
 29 sierpnia – Bronisława, polska norbertanka, błogosławiona katolicka (ur. ok. 1200)
 Mongke, czwarty wielki chan mongolski (ur. 1208)

1259
1260



Wydarzenia w Polsce 

 2 lutego – II najazd mongolski na Polskę: w zamian obietnicę bezpiecznego opuszczenia Sandomierza mieszkańcy wydali gród oblegającym go Mongołom, jednakże ci zerwali warunki rozejmu, dokonali selekcji ludności, młodych biorąc w jasyr, a pozostałych mordując, zaś sam gród złupili i puścili z dymem.
 28 maja – książę opolsko-raciborski Władysław odkupił Kęty i Czeladź od klasztoru benedyktynek w Staniątkach.
 15 czerwca – książę mazowiecki Siemowit I zawarł z zakonem krzyżackim układ w Troszynie skierowany przeciwko plemieniu Jaćwingów. Krzyżacy w zamian za pomoc militarną obiecali przekazać księciu szóstą część ziemi zdobytej na Jaćwingach - terenem tym był obszar między Biebrzą, Narwią i Supraślą.
 4 sierpnia – bullą papieską Aleksandra IV ustanowiono jarmark św. Dominika w Gdańsku, który miał na celu nakłonienie wiernych do uczestnictwa we mszy odpustowej.
 Nadanie praw miejskich na prawie magdeburskim miastu Police przez księcia Barnima I (Pomorze).
 W wyniku bitwy nad jeziorem Durben wybuch drugiego powstania pruskiego przeciw Krzyżakom.
 Bolesław V Wstydliwy, książę krakowski i sandomierski, wydał przywilej dla zakonu bożogrobców w Miechowie. Nadał im komorę celną na rzece Rabie koło miejscowości Chełm.
 Nadanie praw miejskich lubeckich miastu Tczew przez księcia Sambora II.

Wydarzenia na świecie 

 25 stycznia – Mongołowie pod wodzą Hulagu-chana zdobyli i splądrowali syryjskie miasto Aleppo.
 5 maja – Kubilaj-chan został władcą imperium mongolskiego.
 12 lipca – wojska czeskie rozgromiły Węgrów w bitwie pod Kressenbrunn.
 13 lipca – wojska dowodzone przez Mendoga rozbiły zjednoczone wojska Krzyżaków, inflanckiej gałęzi zakonu krzyżackiego i krzyżowców nad jeziorem Durbe.
 3 września – Mamelucy pokonali Mongołów w bitwie pod Ajn Dżalut, co zahamowało ich ekspansję na Bliskim Wschodzie.
 4 września – Gibelini pokonali wojska florenckie w bitwie pod Montaperti.
 24 października – poświęcono katedrę w Chartres (Francja).
 10 grudnia – zwycięstwo Ajjubidów nad Mongołami w pierwszej bitwie pod Homs.
 Władzę nad księstwem moskiewskim objął syn Aleksandra Newskiego, Daniel Aleksandrowicz - założyciel tamtejszej linii książęcej.
 Król Litwy Mendog zerwał z katolicyzmem.

Urodzili się 
 Beatrycze z Ornacieu, francuska zakonnica, kartuzka, błogosławiona Kościoła katolickiego (zm. 1303 lub 1309)
 Mistrz Eckhart, niemiecki mistyk, filozof i teolog (zm. 1327/1328)
 św. Peregryn Laziosi, serwita, patron chorych na raka (zm. 1345)
 Władysław Łokietek, król Polski (ur. 1260 lub 1261, zm. 1333)
 Duccio di Buoninsegna, włoski malarz (zm. 1318)
 Enguerrand de Marigny, jeden z najwybitniejszych ministrów w historii Francji (zm. 1315)

Zmarli 
 24 lutego – Sadok wraz z 48 dominikańskimi towarzyszami z Sandomierza
 3 kwietnia – Gandulf z Binasco, włoski franciszkanin, eremita, błogosławiony katolicki (ur. ?)
 13 lipca – Burchard von Hornhausen, mistrz krajowy Inflant zakonu krzyżackiego (ur. ?)
 20 sierpnia – Jaromar II, książę rugijski (ur. ok. 1218)
 7 października – Albrecht I Askańczyk, książę Saksonii (ur. ok. 1175)

Przypisy 

1260
1048



Wydarzenia w Polsce 

 Odzyskanie Pomorza.

Wydarzenia na świecie 

 17 lipca – Damazy II został papieżem.

Urodzili się 
 Świętosława Swatawa – siostra Bolesława Śmiałego, córka Kazimierza Odnowiciela i Marii Dobroniegi (data sporna lub przybliżona) (ur. w latach 1041-1048, zm. 1126)

Zmarli 
 Li Yuanhao – przywódca Tangutów
 Papież Damazy II

1048
1262



Wydarzenia w Polsce 

 23 czerwca – sprzymierzone wojska Litwinów i Rusinów zdobyły i spaliły Jazdów. W walce zginął książę mazowiecki Siemowit I, a jego syn Konrad dostał się do niewoli.

Wydarzenia na świecie 

 28 maja – w Clermont odbył się ślub późniejszego króla Francji Filipa III i Izabeli Aragońskiej.
 Islandia straciła niepodległość i stała się częścią Norwegii

Urodzili się 
 2 lipca – Artur II, książę Bretanii (zm. 1312)
 Władysław IV Kuman, król Węgier (zm. 1290)

Zmarli 
 18 stycznia – Beatrycze II d'Este, włoska benedyktynka, błogosławiona katolicka (ur. 1230)
 23 kwietnia – Idzi z Asyżu, włoski franciszkanin, błogosławiony katolicki (ur. ?)
 23 czerwca –  Siemowit I mazowiecki, książę czerski i mazowiecki (ur. ok. 1215)
 15 lipca – Richard de Clare angielski możnowładca (ur. 1222)

1262
1049



Wydarzenia w Polsce 

 Aaron, biskup krakowski, został pierwszym polskim arcybiskupem (data przybliżona).

Wydarzenia na świecie 

 12 lutego – Leon IX został wybrany na papieża.
 Hugon z Cluny został opatem klasztoru benedyktyńskiego w Cluny

Zmarli 
 Eustachy I z Boulogne, dziad Godfryda z Bouillon i Baldwina, pierwszego władcy Królestwa Jerozolimskiego.

Przypisy

1049