Ustrój polityczny Islandii

Islandia jest republiką.

Symbole narodowe 
 Flaga: czerwony krzyż z białą obwódką na niebieskim tle (więcej).
 Godło: tarcza z flagą Islandii (biała obwódka zastąpiona srebrną - heraldycznie srebro zastępuje się barwą białą), oparta na płycie bazaltowej, podtrzymują duchy cztery opiekuńcze kraju opisane przez Snorriego Sturlusona w Heimskringla: byk, orzeł, smok (lub gryf) i olbrzym (więcej: Herb Islandii).
 Hymn narodowy: Lofsöngur (O Guð vors lands - O Boże ziemi naszej) (1874, słowa: Matthias Jochumsson, muzyka: Sveinbjörn Sveinbjörnsson).
 Język urzędowy: islandzki.
 Święto narodowe: 17 czerwca – rocznica proklamacji republiki Islandii (1944) i rocznica urodzin bohatera narodowego Jóna Sigurðssona.

Prezydent 
Prezydent wybierany w wyborach powszechnych, bezpośrednich co 4 lata; w przypadku braku innych kandydatur poza urzędującym prezydentem wybory nie odbywają się; liczba kadencji nie jest ograniczona. Prezydenci rezydują w Bessastadir koło Rejkjawiku.

Prezydenci Islandii:
 Guðni Th. Jóhannesson, 2016–
 Ólafur Ragnar Grímsson, 1996–2016
 Vigdís Finnbogadóttir, 1980–1996
 Kristján Eldjárn, 1968–1980
 Ásgeir Ásgeirsson, 1952–1968
 Sveinn Björnsson, 1944–1952

Rząd 
Premier wskazywany przez prezydenta. Rząd wskazywany przez premiera, zatwierdzany przez Parlament. Choć konstytucja islandzka gwarantuje największe uprawnienia prezydentowi, 
a znacznie mniejsze premierowi, to rząd posiada faktyczne prawo inicjatywy ustawodawczej i często je wykorzystuje. 

Premierzy Islandii:
 Geir Haarde, od czerwca 2006 do stycznia 2009
 Jóhanna Sigurðardóttir od lutego 2009 do maja 2013
 Sigmundur Davíð Gunnlaugsson od maja 2013 do kwietnia 2016
 Sigurður Ingi Jóhannsson od kwietnia 2016 do stycznia 2017
 Bjarni Benediktsson od stycznia do listopada 2017
Katrín Jakobsdóttir od 30 listopada 2017

Parlament 
Parlament Islandii, Althing, jest jednoizbowy. Zasiada w nim 63 parlamentarzystów, wybieranych co 4 lata w wyborach bezpośrednich, które przebiegają według ordynacji proporcjonalnej (52 mandaty rozdzielane są w okręgach wyborczych, a 11 to mandaty wyrównawcze. Czynne i bierne prawo wyborcze przysługuje obywatelom Islandii powyżej 18. roku życia.
W Islandii obowiązuje zakaz łączenia mandatu parlamentarnego i sprawowania funkcji członka rządu (incompatibilitas).
Althing: 
 posiada prawo inicjatywy ustawodawczej (projekty mogą składać zarówno komisje parlamentarne, jak i sami deputowani) oraz uchwala ustawy
 akceptuje zmiany w konstytucji (o zatwierdzeniu zmian decyduje większość 2/3 głosów oddanych za projektem, przy czym musi to być już nowy parlament, zwołany po uchwaleniu przez poprzedni propozycji zmiany konstytucji) 
 zatwierdza wprowadzenie ustawodawstwa wyjątkowego w sytuacjach nadzwyczajnych
 składa prezydenta z urzędu za pomocą referendum (wniosek o przeprowadzenie referendum w tej sprawie zostaje uchwalony większością kwalifikowaną 3/4 ogólnej liczby deputowanych)
 decyduje o dymisji rządu (wotum nieufności).

Instytucja ombudsmana Althingu 
W Islandii z instytucją ombudsmana mamy do czynienia od 1987 roku (najpóźniej spośród państw skandynawskich). Obecnie funkcjonowanie tej instytucji reguluje ustawa z 1997 roku. 

Kadencja ombudsmana trwa 4 lata. Jest on powoływany przez Althing i musi spełniać takie same kryteria, jak kandydat na stanowisko sędziego w Sądzie Najwyższym. 
Jego immunitet jest ograniczony (nie może być przeciwko niemu prowadzone postępowanie dotyczące sprawy, którą się zajmuje). Odwoływany jest większością kwalifikowaną 2/3 głosów ogólnej liczby posłów. W określonych sytuacjach może mieć zastępcę.

Ombudsman Althingu:

 sprawuje nadzór nad ochroną praw i wolności obywatelskich przed organami państwowymi, osobami fizycznymi i prawnymi oraz innymi podmiotami naruszającymi te prawa 
 wszczyna postępowanie na skutek wniesienia skargi, z własnej inicjatywy lub z urzędu
 prowadzi postępowanie przed Althingiem i przed sądami
 ma dostęp do wszelkich informacji związanych ze sprawą, oprócz informacji związanych z tajemnicą państwową dotyczących bezpieczeństwa państwowego i stosunków międzynarodowych

Od 1995 roku w  Islandii funkcjonuje także instytucja Ombudsmana do spraw Dzieci, który jest powoływany przez premiera na 5-letnią kadencję. Pełni funkcję opiniodawczą i doradczą.

Partie polityczne 
 Zobacz też: Partie polityczne Islandii

Ważniejsze partie polityczne i ich liderzy:
 Partia Niepodległości (konserwatywna) - Bjarni Benediktsson
 Partia Postępu (liberalna, agrarystyczna) - Sigmundur Davíð Gunnlaugsson
 Sojusz (socjaldemokratyczna) -  Árni Páll Árnason
 Ruch Zieloni-Lewica (ekosocjalistyczna, feministyczna) - Katrín Jakobsdóttir
 Świetlana Przyszłość - Heiða Kristín Helgadóttir
 Partia Piratów - Birgitta Jónsdóttir

Wyniki wyborów z 27 kwietnia 2013 (frekwencja 81,4%):
Partia Niepodległości - 26,7%,
Partia Postępu - 24,4%,
Sojusz - 12,9%,
Ruch Zieloni-Lewica - 10,9%,
Świetlana Przyszłość - 8,2%,
Partia Piratów - 5,1%.

Islandia
Polityka Islandii