1851



Wydarzenia w Polsce 

 27 lipca – pierwszy pociąg odjechał z Bydgoszczy.
 25 sierpnia – rozpoczął funkcjonowanie Zakład Karny Racibórz.
 Granica celna między Królestwem Polskim a Rosją została zniesiona.
 Założono Towarzystwo Biblioteki Słuchaczów Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego.
 Pruski przemysłowiec J.M. Zeitler założył w Sławkowie fabrykę drutu i wyrobów metalowych.
 Warszawa: Karol Wedel przy ul. Miodowej 12 róg ul. Kapitulnej w kamienicy Hryniewicza (vis-à-vis Kościoła Kapucynów) otwiera własny sklep, a przy nim pierwszą w Polsce fabrykę czekolady pod nazwą: Parowa Fabryka Czekolady p.f. „C. E. Wedel”, obecnie E. Wedel.

Wydarzenia na świecie 

 1 stycznia – oficjalne rozpoczęcie służby przez Gwardię Palatyńską.
 11 stycznia – wybuchło powstanie tajpingów pod wodzą Hong Xiuquana.
 11 marca – w Teatro La Fenice w Wenecji odbyła się prapremiera opery Rigoletto Giuseppe Verdiego.
 16 marca – zawarto konkordat między Hiszpanią a Państwem Kościelnym.
 2 kwietnia – Mongkut został koronowany na króla Tajlandii.
 10 kwietnia – Léon Faucher został premierem Francji.
 20 kwietnia – José Rufino Echenique został prezydentem Peru.
 1 maja – w Kryształowym Pałacu w Londynie rozpoczęła się pierwsza Wystawa Światowa.
 6 maja – Amerykanin John Gorrie opatentował maszynę do produkcji sztucznego lodu.
 19 maja – brytyjski astronom John Russell Hind odkrył planetoidę (14) Irene.
 21 maja – w Kolumbii zniesiono niewolnictwo.
 5 czerwca – w amerykańskim czasopiśmie „National Era” ukazał się pierwszy odcinek powieści Chata wuja Toma Harriet Beecher Stowe.
 21 czerwca – Adolf Anderssen i Lionel Kieseritzky rozegrali nieśmiertelną partię.
 29 lipca – Annibale de Gasparis odkrył planetoidę Eunomia.
 12 sierpnia – nowojorski mechanik Isaac Merritt Singer opatentował maszynę do szycia z napędem pedałowym.
 21 sierpnia – wykonano jedyny wyrok śmierci w historii stanu Wisconsin.
 22 sierpnia – amerykański jacht SY America wygrał międzynarodowe regaty (trasa wiodła wokół wyspy Wight). Początek zmagań o Puchar Ameryki, najstarszej rozgrywanej do dziś imprezy sportowej.
 Sierpień – w Chinach wybuchło powstanie tajpingów.
 17 września – komisarze Stanów Zjednoczonych i reprezentanci plemion indiańskich podpisali traktat w Fort Laramie.
 18 września – ukazało się pierwsze wydanie „The New York Daily Times”, który później zmienił nazwę na „The New York Times”.
 22 września – założono fort Des Moines w stanie Iowa.
 18 października – w Londynie wydano powieść Moby Dick Hermana Melville’a.
 24 października – William Lassell odkrył księżyce Urana: Ariela i Umbriela.
 2 grudnia – zamach stanu we Francji dokonany przez Ludwika Napoleona. Aresztowano republikan. Ludwik Napoleon rozwiązał parlament oraz wprowadził stan wyjątkowy.
 24 grudnia – spłonęła Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych.
 31 grudnia – cesarz Franciszek Józef I wydał patent sylwestrowy, który zastąpił konstytucję Austrii z 1849 roku. Przywrócił on władzę absolutną w ręce cesarza, ograniczał swobody obywatelskie, wolność słowa, stowarzyszeń i zgromadzeń oraz potwierdzał uwłaszczenie chłopów.

Urodzili się 
 15 stycznia - Aleksander Moszkowski, niemiecko-polski pisarz, satyryk pochodzenia żydowskiego (zm. 1934)
 19 stycznia – Jacobus Kapteyn, astronom holenderski (zm. 1922)
 21 stycznia – Józef Allamano, włoski duchowny, Misjonarzy Matki Bożej Pocieszenia, błogosławiony katolicki (zm. 1926)
 23 stycznia - Aleksander Mniszek-Tchórznicki, polski ziemianin, prawnik, sędzia, urzędnik (zm. 1916)
 7 lutego – Robert Jackson Gamble, amerykański polityk, senator ze stanu Dakota Południowa (zm. 1924)
 19 lutego – Konrad Prószyński, pisarz, wydawca (zm. 1908)
 21 lutego – Thomas Sterling, amerykański polityk, senator ze stanu Dakota Południowa (zm. 1930)
 24 lutego – Hermann Paasche, niemiecki ekonomista, polityk (zm. 1925)
 22 marca – Józef Nascimbeni, włoski duchowny katolicki, założyciel Zgromadzenia Małych Sióstr Św. Rodziny, błogosławiony (zm. 1922)
 3 kwietnia – Bolesław Czerwieński, polski poeta, dramaturg, publicysta, działacz socjalistyczny (zm. 1888)
 16 kwietnia:
 Stanisław Dębski, polski drukarz, wydawca, urzędnik (zm. 1917)
 Clarence D. Clark, amerykański polityk, senator ze stanu Wyoming (zm. 1930)
 15 maja – Herbert Lawford, brytyjski tenisista, zwycięzca Wimbledonu (zm. 1925)
 20 maja:
 Emil Berliner, amerykański elektrotechnik pochodzenia niemieckiego, wynalazca gramofonu (zm. 1929)
 Icchok Lejb Perec (), polski i żydowski pisarz, jeden z głównych twórców literatury jidysz (zm. 1915)
 21 maja – Stanisław Witkiewicz, pisarz, malarz, filozof, teoretyk sztuki (zm. 1915)
 23 maja – Antoni Stolpe, polski kompozytor, pianista (zm. 1872)
 13 czerwca – Paweł Jedzink, polski duchowny katolicki, biskup pomocniczy poznański (zm. 1918)
 14 czerwca - Jerzy Józef Szembek, polski duchowny katolicki, biskup płocki, arcybiskup metropolita mohylewski i administrator apostolski diecezji mińskiej (zm. 1905) 
 28 czerwca - Waldemar Müller, niemiecki prawnik, burmistrz Poznania (zm. 1926)
 8 lipca – Arthur Evans, brytyjski archeolog, odkrywca pałacu w Knossos (zm. 1941)
 3 sierpnia – Erazm Piltz, polski publicysta, działacz polityczny, od 1918 w służbie dyplomatycznej w Jugosławii oraz w Czechosłowacji (zm. 1929)
 29 sierpnia:
 Karol Drymmer, polski botanik, nauczyciel (zm. 1937)
 Sabina Petrilli, włoska zakonnica, założycielka Sióstr Ubogich św. Katarzyny ze Sieny, błogosławiona katolicka (zm. 1923)
 12 września – Jan Chrzciciel Fouque, francuski duchowny katolicki, błogosławiony (zm. 1926)
 16 września:
 Ludomił German, polski działacz społeczny, dramatopisarz, krytyk literacki, polityk (zm. 1920)
 Emilia Pardo Bazán, hiszpańska arystokratka, pisarka, poetka, tłumaczka, feministka (zm. 1921)
 28 września – August Otto, niemiecki taternik, turysta, autor przewodników i działacz turystyczny (zm. 1929)
 2 października – Ferdinand Foch, francuski dowódca wojskowy, marszałek Francji, marszałek Polski, feldmarszałek Wielkiej Brytanii (zm. 1929)
 3 października - Witold Urbański, polski malarz, pedagog (zm. 1907)
 9 października – Franciszek Kamieński, polski botanik, odkrywca zjawiska mykoryzy (zm. 1912)
 20 października - August Schneider, niemiecki prawnik, burmistrz Katowic (zm. 1929)
 31 października - Luiza Bernadotte, księżniczka szwedzka i norweska, królowa Danii (zm. 1926)
 10 listopada – Józef Maria de Yermo y Parres, meksykański duchowny katolicki, założyciel Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusa i Ubogich, święty katolicki (zm. 1904)
 13 listopada – Klemens Bachleda, góral i zakopiańczyk, przewodnik tatrzański, ratownik, członek Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego (zm. 1910)
 19 listopada – Wacław Nałkowski, polski geograf i publicysta (zm. 1911)
 10 grudnia – Melvil Dewey, twórca klasyfikacji zbiorów bibliotecznych zwanej od jego nazwiska Klasyfikacją Dziesiętną Deweya (zm. 1931)
 18 grudnia – Samuel Roth, spiskoniemiecki pedagog, geolog, speleolog, działacz turystyczny (zm. 1889)
 20 grudnia - Izabela, księżna Asturii (zm. 1931)
 25 grudnia – Michael Greisiger, spiskoniemiecki lekarz, badacz historii i przyrody Spiszu, znawca Tatr (zm. 1912)
 data dzienna nieznana: 
 Awigdor Mermelstein, syjonista oraz popularyzator i nauczyciel języka nowohebrajskiego (zm. 1925)
 Lajos Petrik, węgierski taternik, fotograf, chemik i profesor uniwersytecki (zm. 1932)
 Tomasz Shen Jihe, chiński męczennik, święty katolicki (zm. 1900) 
 Maria Wang Li, chińska męczennica, święta katolicka (zm. 1900)

Zmarli 
 16 stycznia – Karl von Müffling, pruski wojskowy, uczestnik wojen napoleońskich (ur. 1775)

 21 stycznia – Albert Lortzing, niemiecki kompozytor, śpiewak i aktor (ur. 1801)
 27 stycznia – John James Audubon, amerykański ornitolog, przyrodnik i malarz (ur. 1785)
 1 lutego – Mary Shelley, angielska poetka i pisarka okresu romantyzmu, twórczyni Frankensteina (ur. 1797)
 22 marca – Göran Wahlenberg, szwedzki lekarz, botanik, geograf i geolog, badacz flory Skandynawii, Alp i Karpat (ur. 1780)
 1 maja – Augustyn Schoeffler, francuski misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. 1822)
 10 lipca – Louis Jacques Daguerre, francuski malarz i wynalazca dagerotypii (ur. 1787)
 15 lipca – Anna Maria Javouhey, francuska zakonnica, błogosławiona katolicka (ur. 1779)
 17 lipca – Esther Copley, angielska pisarka (ur. 1786)
 2 sierpnia – Amatore Sciesa, lombardzki patriota okresu włoskich wojen o niepodległość, stracony przez Austriaków (ur. 1814)
 2 września – William Nicol, szkocki fizyk i geolog (ur. 1770)
 11 września – Sylvester Graham, amerykański pastor, wynalazca chleba Grahama (ur. 1794)
 14 września – James Fenimore Cooper, powieściopisarz amerykański i jeden z twórców literatury amerykańskiej (ur. 1789)
 23 września – Emilia Tavernier Gamelin, kanadyjska zakonnica, założycielka Zgromadzenia Sióstr Opatrzności z Montrealu, błogosławiona katolicka (ur. 1800)
 19 października – Maria Teresa Charlotta Burbon, księżniczka francuska, później delfina Francji (ur. 1778)
 28 listopada – Vincenz Priessnitz, śląski chłop, lekarz samouk, w języku polskim od jego nazwiska wywodzi się słowo prysznic (ur. 1799)
 10 grudnia – Karl Drais, niemiecki wynalazca, twórca roweru, drezyny i maszynki do mielenia mięsa (ur. 1785)
 19 grudnia – William Turner, angielski malarz (ur. 1775).

Zdarzenia astronomiczne 
 28 lipca – całkowite zaćmienie Słońca, widoczne w Polsce.

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 27 lutego
 Ostatki: 4 marca
 Popielec: 5 marca
 Niedziela Palmowa: 13 kwietnia
 Wielki Czwartek: 17 kwietnia
 Wielki Piątek: 18 kwietnia
 Wielka Sobota: 19 kwietnia
 Wielkanoc: 20 kwietnia
 Poniedziałek Wielkanocny: 21 kwietnia
 Wniebowstąpienie Pańskie: 29 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 8 czerwca
 Boże Ciało: 19 czerwca.

Przypisy 

1851