alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
455

Het jaar 455 is het 55e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië 
 16 maart - Keizer Valentinianus III wordt tijdens het boogschieten op het Marsveld (Rome) vermoord door twee Hunse lijfwachten (waarschijnlijk ingehuurd door Petronius Maximus). Einde van de Theodosiaanse dynastie. 
 17 maart - Petronius Maximus laat zichzelf met steun van de Senaat uitroepen tot keizer en dwingt Licinia Eudoxia, weduwe van Valentinianus III, met hem te trouwen. Door corruptie en omkoping van senatoren weet hij in Rome legitieme macht te verwerven.
 22 mei - Petronius Maximus wordt in Rome door Bourgondische hulptroepen vermoord terwijl hij de stad probeert te ontvluchten. Hij heeft slechts 70 dagen het West-Romeinse Rijk geregeerd.
 Juni - De Vandalen onder leiding van Geiserik landen in Italië en plunderen Rome. Op verzoek van paus Leo I belooft hij de inwoners te sparen; desondanks na twee weken wordt de voormalige hoofdstad leeggeroofd. Vanwege hun grote vernielingen is de term vandalisme hiervan afgeleid.   
 9 juli - Avitus wordt in de stad Toulouse door de Visigoten onder het bewind van koning Theodorik II, en met steun van de Gallo-Romeinse senatoren, tot keizer van het Westen uitgeroepen. Hij wordt later in Arles geïnaugureerd en als keizer erkend door Marcianus van het Byzantijnse Rijk.
 September - Avitus arriveert in Rome met een Gallisch leger en bereidt een militaire expeditie voor tegen de Vandalen. Hij herstelt de orde in Noricum (huidige Oostenrijk). De Ostrogoten veroveren Pannonië en Dalmatië.

India 
 Skandagupta (r. 455-467) wordt tot keizer (maharadja) gekroond van het Gupta Rijk (India).

Religie 
 De martelaren van Leoninus worden in opdracht van koning Yazdagird II vermoord. Ze hebben gedurende 5 jaar gevangengezeten vanwege hun opstand tegen de christenvervolgingen in Perzië (zie: 451).

Geboren 
 Eleutherius, bisschop van Doornik (waarschijnlijke datum)
 Rusticus van Lyon, Frans aartsbisschop (overleden 501)

Overleden 
 Abraham van Armenië, priester en heilige (waarschijnlijke datum)
 22 mei - Petronius Maximus, keizer van het West-Romeinse Rijk
 16 maart - Valentinianus III (35), keizer van het West-Romeinse Rijk

000
456

Het jaar 456 is het 56e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië 
 1 januari - Keizer Avitus wordt door de Senaat benoemd tot consul van het West-Romeinse Rijk. Hij treedt aan zonder medeconsul en accepteert de purperen mantel als bekroning op zijn troonsbestijging.
 Avitus stuurt een Romeins expeditieleger (voornamelijk bestaande uit Germaanse hulptroepen) onder bevel van Ricimer naar Sicilië. Hij verslaat de Vandaalse vloot bij Corsica en verdrijft de Vandalen bij Agrigento van het eiland.
 De Vandalen plunderen de steden Capua en Aléria (Corsica). Ricimer is niet in staat de Vandaalse piraterij in de Middellandse Zee te onderdrukken en begint openlijk te rebelleren tegen Avitus.
 De Vandalen blokkeren de havenstad Ostia. De Senaat geeft Avitus de schuld van de hongersnood in Rome. Hij laat bronzen beelden omsmelten om de soldij van de soldaten te betalen. Er breekt een burgeroorlog uit als Ricimer en Majorianus (magister militum) in opstand komen. Avitus vlucht naar Arles (Gallië).
 Herfst - Slag bij Placentia: Het opstandige leger onder de gezamenlijke leiding van Ricimer en Majorianus, verslaan bij Piacenza (Noord-Italië) de Romeinen onder bevel van Avitus. Tijdens de veldslag wordt hij gevangengenomen en moet als keizer aftreden. Hierdoor ontstaat er een machtsvacuüm in het Westen.
 17 oktober - Avitus wordt tot bisschop van Piacenza gewijd, maar door de Senaat ter dood veroordeeld. Hij vlucht naar Gallië en overlijdt onderweg.

Japan 
 Yuryaku (r. 456-479) volgt zijn broer Anko op als de 21e keizer van Japan. (waarschijnlijke datum)

Europa 
 Patricius vestigt een bisschopszetel in Armagh (Ierland). De Angelsaksen nodigen 300 Britse en Keltische leiders uit bij Stonehenge voor een vredesoverleg. Tijdens de maaltijd worden alle ongewapende edelen vermoord. (waarschijnlijke datum)
 5 oktober - Slag aan de Urbicus: De Visigoten onder leiding van koning Theodorik II verslaan, op verzoek van Avitus, de Sueben in Noordwest-Spanje. Tijdens de veldslag wordt Rechiar, zwager van Theodorik, bij Porto gevangengenomen en later gedood. Het Suevenrijk wordt een vazalstaat van de Visigoten.
 De Visigoten plunderen de Suebische hoofdstad Braga (Portugal) en steken alle kerken in brand. (waarschijnlijke datum)
 november - Gundioc (r. 456-473) roept zichzelf uit tot koning van het Bourgondische Koninkrijk. Hij verklaart zich onafhankelijk van het West-Romeinse Rijk en tracht zijn territorium rond Vienne uit te breiden.

Klein-Azië 
 Keizer Marcianus vaardigt de doodstraf uit op de verkoop van alle wapentuig aan passanten en gezanten van barbaarse volkeren. Dit soort leveranties worden als staatsgevaarlijk bestempeld.

Geboren 

 Fergus Mór mac Eirc, Schots koning (overleden 503)
 Medardus, bisschop van Noyon en Doornik (overleden 545)

Overleden 
 17 oktober - Avitus, keizer van het West-Romeinse Rijk
 Anko, keizer van Japan (waarschijnlijke datum)
 Rechiar, koning van de Sueben (waarschijnlijke datum)

000
457

Het jaar 457 is het 57e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Klein-Azië 
 Keizer Marcianus overlijdt in Constantinopel, na een regeringsperiode van bijna 7 jaar, aan een infectie aan de voeten (gangreen) die hij heeft opgelopen tijdens een religieuze reis.
 7 februari - Leo I (r. 457-474) wordt gekroond tot keizer van het Oost-Romeinse Rijk. Hij ontvangt als eerste de keizerskroon uit handen van Anatolius, patriarch van Constantinopel.

Europa 
 De Visigoten onder leiding van Theodorik II veroveren de strategische stad Arelate (Zuid-Gallië). Dit uit wraak voor de dood van Avitus en het niet erkennen van Majorianus als keizer van het Westen.
 De Franken bezetten de steden Keulen en Trier in het noorden van Gallië.

Italië 
 1 april - Majorianus wordt, nadat hij de Alemannen bij Lago Maggiore (Italië) heeft verslagen, door het Romeinse leger tot keizer uitgeroepen.
 28 december - Majorianus (r. 457-461) wordt gekroond tot keizer van het West-Romeinse Rijk en erkend door paus Leo I. Het geslonken rijk bestaat feitelijk nog slechts uit de landen Italië, Dalmatië, Raetia (Zwitserland), Noricum (Oostenrijk) en Noord-Gallië.

Perzië 
 Hormazd III (457-459) volgt zijn vader Yazdagird II op als achttiende koning (sjah) van het Perzische Rijk.

Geboren

Overleden 

 Marcianus (65), keizer van het Oost-Romeinse Rijk
 Pelagia van Antiochië, kluizenares en patroonheilige
 Yazdagird II, koning van de Sassaniden (Perzië)

000
460

Het jaar 460 is het 60e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 

 Keizer Majorianus verzamelt in Ligurië een expeditieleger en begint een lange mars naar Aquitanië. In Toulouse bezoekt hij koning Theodorik II en dwingt hem als foederati (bondgenoten) troepen te leveren voor een veldtocht tegen de Vandalen.  
 Majorianus valt Hispania binnen en verslaat de Sueben in Lusitania (huidige Portugal). Hij rukt op tegen de Vandalen en bouwt een vloot in Carthago Nova, om een invasie voor te bereiden naar Mauretania (Noord-Afrika). 
 Koning Geiserik voert tevergeefs vredesonderhandelingen, de Romeinse vloot wordt door een list door de Vandalen vernietigd. Majorianus moet van een invasie afzien en accepteert onder dwang een vredesverdrag.
 De Longobarden vervolgen hun migratie naar het zuiden en vestigen zich tijdelijk in Saksen (Duitsland). (waarschijnlijke datum)

India 

 De grotten van Ajanta (India) worden voltooid. In spelonken zijn indrukwekkende muurschilderingen aangebracht die verbonden zijn met het boeddhisme.

Geboren 

 Avitus, bisschop van Vienne (waarschijnlijke datum) 
 Hilderik, koning van de Vandalen (waarschijnlijke datum)

Overleden 

 20 oktober - Aelia Eudocia, Romeins keizerin en echtgenote van Theodosius II
 28 februari - Romanus van Condat, monnik en heilige 
 Theodoretus van Cyrrhus, bisschop en kerkvader (waarschijnlijke datum)

000
461

Het jaar 461 is het 61e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië 
 2 augustus - Keizer Majorianus wordt in Lombardije na een opstand van het leger bij Tortona gevangengenomen en door Ricimer (de feitelijke machthebber) tot aftreden gedwongen.
 7 augustus - Majorianus wordt na vijf dagen gemarteld te zijn in Pavia door zijn politieke tegenstanders geëxecuteerd (onthoofding). 
 Paus Hilarius (r. 461-468) volgt Leo I op als de 46e paus van Rome. Tijdens zijn pontificaat weert hij zich tegen ketterij en verbreidt de doctrine van de Pauselijke Suprematie. 
 19 november - Libius Severus wordt in Ravenna op de troon gezet als keizer van het West-Romeinse Rijk. Hij is een stroman en wordt door de Oost-Romeinse keizer Leo I niet erkend.

Europa 
 Augustus - Aegidius, Romeins generaal (magister militum), weigert het gezag van Ricimer te erkennen en probeert tevergeefs Italië binnen te vallen. Hij sticht het Gallo-Romeinse Rijk.
 De Bourgondiërs onder leiding van koning Gundioc veroveren Lyon en vestigen er hun hoofdstad. Het Bourgondische Koninkrijk krijgt van Ricimer de foederati (bondgenoten) status.
 De Visigoten onder aanvoering van koning Theodorik II heroveren Septimanië (Zuid-Gallië) en voeren opnieuw een plunderveldtocht in  Hispania.   
 Eerste vermelding in de Europese geschiedenis van de Avaren in de Kaukasus.

Religie 
 17 maart - Overlijden van Patricius, Sint-Patrick, missionaris. Hij wordt de beschermheilige van Ierland; zijn sterfdag wordt een nationale feestdag: St. Patrick's Day.

Geboren

Overleden 

 10 november - Leo I (61), paus van de Rooms-Katholieke Kerk
 7 augustus - Majorianus, keizer van het West-Romeinse Rijk
 17 maart - Patricius, missionaris en heilige

000
466

Het jaar 466 is het 66e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Klein-Azië 
 Keizer Leo I weet in Dacië (huidige Roemenië) een invasie van de Hunnen af te slaan. Dengizich, een van de zonen van Attila de Hun, voert op de Balkan een plunderveldtocht en bedreigt Constantinopel. Vanwege  versterkte stadsmuren wordt een belegering afgeslagen.  
 Tarasicodissa, legerofficier uit Isaurië (Turkije), trouwt met de 16-jarige Ariadne (oudste dochter van Leo I).
 Tatianus wordt gezamenlijk met Leo I gekozen tot consul van het Oost-Romeinse Rijk.

Europa 
 Theodorik II wordt door zijn jongere broer Eurik vermoord en die volgt hem op als koning van de Visigoten. Hij verovert tijdens zijn bewind Hispania en vormt een bondgenootschap met de Sueben.

Egypte 
 Het vroegchristelijke Witte Klooster nabij Suhaj bevat 2200 monniken en 1800 nonnen.

Syrië 
 Julianus wordt gekozen tot patriarch van Antiochië.

China 
 Xian Wendi (r. 466-471) bestijgt de troon als keizer van het Chinese Keizerrijk.

Geboren 
 Arthur, mythische koning van de Britten (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 Schenudi van Atripe, anti-heidens activist 
 Theoderik II, koning van de Visigoten

000
474

Het jaar 474 is het 74e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Klein-Azië 
 18 januari - Keizer Leo I overlijdt in Constantinopel aan dysenterie na een regeerperiode van 17 jaar. Hij wordt opgevolgd door zijn kleinzoon Leo II.    
 9 februari - Zeno, vader van Leo II, wordt tot medekeizer (augustus) benoemd. Hij stabiliseert de Donaugrens en bestuurt het Oost-Romeinse Rijk.
 17 november - Leo II sterft onverwachts aan een natuurlijke doodsoorzaak. Hij heeft slechts 10 maanden gezamenlijk met zijn vader geregeerd.
 Zeno (r. 474-491) volgt zijn zoon Leo II op als keizer van het Oost-Romeinse Rijk. Hij sluit onder dwang een vredesverdrag met de Vandalen.

Europa 
 De Visigoten onder leiding van Eurik veroveren na een beleg van 3 jaar de stad Clermont en nemen de bisschop Sidonius Apollinaris gevangen. 
 Eurik laat Sidonius Apollinaris vrij en herstelt hem als bisschop van Clermont in functie.

Balkan 
 Theodorik de Grote (r. 474-526) volgt zijn vader Theodomir op als koning van de Ostrogoten. Hij breidt zijn invloedssfeer verder uit op de Balkan.

Italië 
 24 juni - Julius Nepos consolideert zijn macht in Ravenna en wordt door de Senaat erkend als keizer van het West-Romeinse Rijk. 
 Nepos dwingt Glycerius af te treden en verbant hem naar Dalmatië. Hij wordt na zijn afzetting tot bisschop van Solaena gekozen.
 Anonymus Valesianus, de noodnaam van een heidense schrijver, behandelt de geschiedenis van 474 tot 524.

Geboren 
 Abraham van Kratia, Syrische monnik en heilige (waarschijnlijke datum) 
 Anthemios van Tralles, Byzantijns architect en wiskundige (waarschijnlijke datum)
 Mabenna, Welshe prinses en heilige (overleden 550)

Overleden 
 18 januari - Leo I, keizer van het Oost-Romeinse Rijk
 17 november - Leo II, keizer van het Oost-Romeinse Rijk
 Theodomir, koning van de Ostrogoten

000
488

Het jaar 488 is het 88e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Klein-Azië 
 Keizer Zeno herstelt zijn machtspositie in Constantinopel. De Byzantijns usurpator Leontios I en zijn handlanger Illus worden in Cilicië (huidige Turkije) definitief verslagen. Ze worden gevangengenomen en later in het openbaar geëxecuteerd.
 Zeno geeft Theoderik de Grote, koning van de Ostrogoten, opdracht om Italië binnen te vallen en het bewind van Odoaker omver te werpen.

Brittannië 
 Oisc van Kent volgt zijn vader Hengist op als koning van de Angelsaksen. Hij regeert over het koninkrijk Kent (Zuidoost-Engeland).

Armenië 
 De Constitutie van Aguen wordt opgesteld in opdracht van Vachagan III de Vrome, laatste koning van Kaukasisch Albanië. De constitutie heeft tot doel geschillen tussen de drie standen van het koninkrijk – kerk, adel en burgers – te beslechten.

Europa 
 Koning Clovis I trekt vanaf Soissons (Noord-Gallië) naar het oosten tot aan de Rijn. De Salische- en Ripuarische Franken worden onderworpen. Chararik, Frankisch stamvorst, wordt met zijn zoons kaalgeschoren en vermoord (onthoofding).
 De Gepiden vestigen zich in Pannonië en veroveren Belgrado (Servië).

Perzië 
 Kavad I (r. 488-531) wordt door de adel gekroond en volgt zijn blinde oom Valash op als koning van het Perzische Rijk. Hij voert tijdens zijn bewind sociaal religieuze hervormingen door en begint met de onderwerping van de Mazdakieten.

Japan 
 Ninken (r. 488-498), geadopteerde zoon van Seinei, volgt zijn broer Kenzo op als de 24e keizer van Japan.

Geboren

Overleden 

 Chararik, Frankisch vorst (waarschijnlijke datum)
 Hengist, Angelsaksisch koning van Kent
 Leontios I, Byzantijns keizer en usurpator
 Valash, koning van de Sassaniden (Perzië)

000
491

Het jaar 491 is het 91e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Klein-Azië 
 11 april - Anastasius I (r. 491-518) volgt zijn voorganger Zeno op als keizer van het Byzantijnse Rijk. Na zijn benoeming ontslaat hij vele Isauriërs uit machtige posities en verbant hen uit Constantinopel.

Brittannië 
 Koning Aelle van Sussex belegert en verovert het versterkte fort van Anderida (Zuid-Engeland). Na de inname laat hij de Romano-Britse bevolking afslachten. (volgens de Angelsaksische Kroniek)

Europa 
 De Franken onder leiding van Clovis I verslaan het leger van de Thüringers. Het gebied wordt ingelijfd bij het Frankische Rijk. 
 Lupicinus wordt benoemd tot aartsbisschop van Lyon. (waarschijnlijke datum)

Italië 
 Koning Theodorik de Grote verovert Magna Graecia (Zuid-Italië). De Ostrogoten voeren een plunderveldtocht op Sicilië. 
 Olybrius Junior wordt door de Senaat gekozen tot consul.

Korea 
 Munja (myong) Wang (r. 491-519) bestijgt als koning de troon van het koninkrijk Koguryo.

India 
 Moggallana I (491-508) regeert als koning in de hoofdstad Anuradhapura (Sri Lanka).

Religie 
 Johannes Hesychastes, Armeens bisschop, vlucht naar het klooster  de "Grote Laura" in Mar Saba (Woestijn van Judea).

Geboren

Overleden 

 Aelle van Sussex, koning van de Angelsaksen (waarschijnlijke datum)
 Patient van Lyon, Frans bisschop (waarschijnlijke datum) 
 9 april - Zeno, keizer van het Byzantijnse Rijk

000
493

Het jaar 493 is het 93e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Clovis I, koning van de Franken, trouwt met de Bourgondische prinses Clothilde. Zij heeft een katholieke opvoeding, terwijl Clovis nog de oude Germaanse goden vereert. Haar vader Chilperik II, mede-koning van het Bourgondische Rijk in Valence, wordt door zijn rivaliserende broer Gundobad vermoord.

Italië 
 Odoaker sluit een compromis met Theodorik de Grote en geeft de stad Ravenna over na een belegering van 3 jaar. Hij capituleert op voorwaarde dat hij en Theodorik de macht in Italië zullen delen. Na een wapenstilstand te zijn overeengekomen, trekken de Ostrogoten Ravenna binnen.
 15 maart - Odoaker wordt tijdens een banket eigenhandig door Theodorik de Grote om het leven gebracht. Zijn familie en tal van zijn officieren worden afgeslacht. Theodorik sticht het Ostrogotische Rijk en vestigt zijn residentie in Ravenna. Hij laat wegen aanleggen, havens herstellen en aquaducten restaureren. Ravenna en andere steden worden verfraaid met indrukwekkende paleizen en kerken.

Geboren

Overleden 

 Chilperik II, koning van de Bourgondiërs
 Daniël de Styliet, monnik en pilaarheilige (waarschijnlijke datum)
 15 maart - Odoaker (58), eerste "barbaarse" koning van Italië
 Wu Di, keizer van het Chinese Keizerrijk

000
498

Het jaar 498 is het 98e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Klein-Azië 
 Keizer Anastasius I onderdrukt de opstand in Isaurië (Centraal-Anatolië) en deporteert de rebellen naar Thracië.

Europa 
 De Franken onder bevel van Clovis I veroveren de stad Bordeaux en voeren een plunderveldtocht in Aquitanië.
 Het Gaelische koninkrijk  Dalriada (huidige Schotland) wordt gesticht.

Italië 
 22 november - Paus Symmachus (r. 498-514) volgt Anastasius II op als de 51e paus van Rome. Tijdens zijn pontificaat wordt Laurentius door de Byzantijnse kerkgemeenschap gekozen tot tegenpaus. Hij krijgt de steun van Anastasios I, terwijl Symmachus wordt gesteund door koning Theodorik de Grote.

Perzië 
 Kavad I keert met steun van de Witte Hunnen terug uit ballingschap en bestijgt als koning de troon van het Perzische Rijk.

Japan 
 De 9-jarige Buretsu (498 - 507) volgt zijn vader Ninken op als de 25e keizer van Japan.

Geboren

Overleden 

 19 november - Anastasius II, paus van de Rooms-Katholieke Kerk
 Ninken, keizer van Japan

000
445

Het jaar 445 is het 45e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Balkan 
 Bleda, oudste broer van Attila de Hun, wordt tijdens de jacht vermoord. Door dit tragische voorval wordt Attila alleenheerser over het rijk van de Hunnen.

Italië 
 Keizer Valentinianus III verklaart in een decreet dat de paus de hoogste macht van de Katholieke Kerk vertegenwoordigt. 
 Valentinianus III veroordeelt op voorspraak van paus Leo I het manicheïsme. Deze godsdienst en literatuur wordt in het West-Romeinse Rijk verboden.

Religie 
 6 juni - Keizer Valentinianus III schrijft een decreet waarin staat, dat de paus de hoogste macht in de kerk heeft en dat elke obstructie gezien moet worden als verraad en tevens zo behandeld zal worden. 
 De stad Vienne (Frankrijk) wordt verheven tot aartsbisdom.

Azië 
 Fan Ye, de samensteller van het Boek van de Late Han, wordt terechtgesteld.

Geboren 
 Gundobad, koning van de Bourgondiërs (overleden 516)
 Jarlath, Iers geestelijke en heilige (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 Bleda, koning (khan) van de Hunnen

000
443

Het jaar 443 is het 43e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 De Bourgondiërs sluiten een vredesverdrag met Rome, zij krijgen van Flavius Aëtius (magister militum) toestemming zich te vestigen in het gebied rond Genève (Maxima Sequanorum) en stichten het tweede Bourgondische Koninkrijk.

Italië 
 12 september - De Senaat weigert de jaarlijkse schatting aan de Hunnen te betalen. Ter voorbereiding van een onvermijdelijke oorlog wordt er een wet uitgevaardigd die aan iedere dux (gouverneur) extra taken toebedeelt. Het Romeinse leger wordt gemobiliseerd en de rijksgrens versterkt met fortificaties.

Oekraïne 
 Attila de Hun brengt opnieuw de Romeinen een nederlaag toe, ditmaal in de Chersonesus (Krim).

Religie 
 Cyrillus I, patriarch van Alexandrië, bereikt een compromis met de Nestoriaanse Kerk of de Kerk van het Oosten over de geloofsopvattingen van het christendom.
 De Lankavatara-soetra wordt voor het eerst in het Chinees vertaald.

Geboren 

 Godegisel, koning van Bourgondië (overleden 501)

Overleden 

 Zong Bing, Chinese daoïst en auteur van "Introductie tot het schilderen van landschappen" (waarschijnlijke datum)

000
416

Het jaar 416 is het 16e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië 
 Priscus Attalus, Romeins usurpator, wordt als krijgsgevangene meegevoerd in een triomftocht van keizer Honorius door de straten van Rome. Na de festiviteiten wordt hij verbannen naar de Liparische Eilanden ten noorden van Sicilië.

Europa 
 De Visigoten onder leiding van Wallia voeren oorlog tegen de Vandalen, Alanen en Sueben in Spanje. Hij verovert de Romeinse provincie Tarraconensis en de goudmijnen in Las Médulas. Volgens Plinius de Oudere wordt er jaarlijks  20.000 Romeinse ponden gedolven.

Azië 
 In Japan wordt het keizerlijk paleis in Kioto getroffen door een aardbeving.

Literatuur 
 Rutilius Namatianus verlaat Rome en begint aan een terugreis naar zijn vaderland in Zuid-Gallië. Onderweg maakt hij een poëtisch dichtwerk De Reditu suo (over zijn eigen terugkeer).

Geboren

Overleden 

000
418

Het jaar 418 is het 18e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Gotische oorlog in Spanje (416-418) eindigt. Keizer Honorius geeft de Visigoten toestemming zich te vestigen in West-Gallië. Koning Wallia sticht het Visigotische koninkrijk in  Aquitanië en maakt Toulouse de nieuwe hoofdstad van zijn rijk. De Goten worden als foederati (bondgenoten) opgenomen in het West-Romeinse Rijk. 
 Theoderik I (r. 418-451) volgt zijn broer Wallia op als koning van de Visigoten. Tijdens zijn bewind vergroot hij zijn militaire invloedssfeer in Gallië en het Iberisch Schiereiland.
 7 juli - Germanus wordt ingewijd tot bisschop van Auxerre. Hij sticht in Bourgondië aan de oevers van de Yonne een kloostergemeenschap.

Italië 
 Paus Bonifatius I (r. 418-422) volgt Zosimus op als de 42e paus van Rome. Honorius wordt gevraagd te bemiddelen in het conflict tussen Bonifatius en Eulalius die tot tegenpaus is gekozen. 
 Honorius verbant de predikers Caelestius en Pelagius. Hij begint een vervolging tegen alle aanhangers van het pelagianisme in Italië.

Religie 
 1 mei - Concilie van Carthago: In een bijeenkomst van 200 bisschoppen bekrachtigt de kerkelijke raad de canon van de Bijbel en wordt op instigatie van Augustinus het pelagianisme veroordeeld.

Verschenen 
 Orosius voltooit zijn boekwerk Historiae adversus paganos. Hierin beschrijft hij de zondeval en beschuldigt de heidenen van de plundering van Rome door Alarik I (waarschijnlijke datum).

Geboren 

 Yuryaku, keizer van Japan (waarschijnlijke datum)

Overleden 

 22 januari - Gaudentius (90), bisschop van Novara
 Wallia, koning van de Visigoten
 26 december - Zosimus, paus van de Katholieke Kerk

000
468

Het jaar 468 is het 68e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Klein-Azië 
 Keizer Leo I verzamelt in Constantinopel een Romeinse vloot (1.100 schepen) en mobiliseert een expeditieleger (100.000 man) onder bevel van Basiliscus. De kosten voor deze operatie zijn enorm: 64.000 pond (goud) en 700 pond (zilver); de som van de jaarlijkse staatsinkomsten van het Oost-Romeinse Rijk. 
 Basiliscus keert na de rampzalige expeditie tegen de Vandalen terug in Constantinopel. Hij moet zijn toevlucht zoeken in de Hagia Sophia om niet gelyncht te worden door de burgerbevolking. Leo I verleent hem echter gratie en laat Basiliscus voor 3 jaar verbannen naar Thracië.

Europa 
 Koning Eurik schendt het foederati-verdrag met het West-Romeinse Rijk en verklaart zich tot onafhankelijke vorst. De Visigoten voeren een plunderveldtocht in Hispania en veroveren de steden Braga, Mérida, Pamplona en Zaragoza. 
 Benigus van Kilbannon wordt benoemd tot tweede bisschop van het bisdom Armagh (Ierland). (waarschijnlijke datum)

Afrika 
 Slag bij Kaap Bon: De Vandalen verslaan bij Promontorium Mercurii de Romeinse vloot. Koning Geiserik stuurt in de nacht brandschepen op de invasievloot af. Grotendeels door onkunde van Basiliscus worden meer dan 600 galeien vernietigd.

Italië 
 Paus Simplicius (r. 468-483) uit Tivoli volgt Hilarius op als de 47e paus van Rome. Tijdens zijn pontificaat maakt hij de val van het West-Romeinse Rijk mee en verdedigt de besluiten van het concilie van Chalcedon.

Geboren 
 Natanus, Welshe prins en heilige (overleden 510)

Overleden 
 28 februari - Hilarius, paus van de Katholieke Kerk

000
480

Het jaar 480 is het 80e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Brittannië 
 Koning Einion Yrth ap Cunedda regeert over het koninkrijk Gwynedd (huidige Wales). Hij wordt opgevolgd door zijn zoon Cadwallon Lawhir ap Einion.
 Rhyddfedd Frych bestijgt de troon als koning van Powys. Hij is een afstammeling van de legendarische Britse leider Vortigern. (waarschijnlijke datum)
 De Orde van de Heilige Brigitte wordt gesticht in Engeland. (waarschijnlijke datum)

Europa 
 Constantius van Lyon begint met zijn onderzoekingen voor zijn boekwerk "Vita Sancti Germani". Tevens schrijft hij in dit jaar een hagiografie over Germanus van Auxerre.
 Godehoc (r. 480-490) volgt Hildeoc op als koning van de Longobarden. Hij leidt een Longobardische volksverhuizing langs de Elbe en vestigt zich later in Bohemen.
 Ragnachar (r. 480-509) regeert als koning (hertog) over de Salische Franken. Hij heeft zijn residentie in Kamerijk (Noord-Gallië) en is een bloedverwant van Clovis I.
 De Rugiërs komen na de dood van Attila de Hun in opstand. Ze veroveren Vindelicia en een gedeelte van Noricum (huidige Oostenrijk).
 De burgers in Noricum ripens hebben veel te lijden onder het geweld. Severinus tracht met de Rugiërs te onderhandelen en weet daarmee enige verlichting te brengen.

Balkan 
 Julius Nepos, voormalig keizer van het West-Romeinse Rijk, wordt door zijn eigen soldaten vermoord. Hij regeert in de laatste jaren over een klein koninkrijk in Dalmatië.
 Odoaker steekt met een expeditieleger de Adriatische Zee over en bezet Dalmatië. Het gebied wordt ingelijfd en komt onder bestuur van de Goten.

Japan 
 Seinei (r. 480-484) volgt zijn vader Yuryaku op als de 22e keizer van Japan.

Religie 
 Macanisius, Ierse geestelijke, sticht het bisdom Connor (Belfast).
 Quirillus wordt in Maastricht gekozen tot bisschop van Luik.

Vroegchristelijke bouwkunst 
 Vahan Mamikonian, Byzantijns gouverneur, geeft opdracht om in Edzjmiatsin een nieuwe houten kerk te bouwen. Later vormt dit gebouw de kern van de huidige kathedraal.

Geboren 
 Benedictus van Nursia, monnik en heilige (overleden 547)
 Boëthius, Romeins filosoof en schrijver (overleden 525)
 Cloderic, Frankisch koning (waarschijnlijke datum)
 Clothilde, Bourgondisch prinses (waarschijnlijke datum)
 Gelimer, koning van de Vandalen (overleden 553)
 Maelgwn, koning van Gwynedd (waarschijnlijke datum)
 Morwenna, Welsh prinses en heilige
 Scholastica, kluizenares en heilige (overleden 547)
 Valentinianus van Chur, Zwitsers bisschop (overleden 548)
 Wacho, koning van de Longobarden (overleden 539)

Overleden 
 Hildeoc, koning van de Longobarden
 Julius Nepos, keizer van het West-Romeinse Rijk
 Marcianus van Constantinopel, Byzantijns geestelijke
 Sulpitius, bisschop en heilige
 Tydfil, Welsh martelares en heilige

000
484

Het jaar 484 is het 84e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Klein-Azië 
 Keizer Zeno sluit een vredesverdrag met de Ostrogoten. Hij benoemt koning Theodorik de Grote tot magister militum en maakt hem consul van het Oosten.
 19 juni - Leontios I wordt in Tarsus (huidige Turkije) gekroond tot keizer (augustus) van het Byzantijnse Rijk. Hij bezet Antiochië en vestigt er zijn residentie.

Europa 
 Koning Gundobad introduceert de Lex Burgundionum; een wetboek voor de Bourgondiërs. Hierin staan verschillende wetten geschreven, specifiek voor het huwelijks- en erfrecht.
 28 december - Alarik II (r. 484-507) volgt zijn vader Eurik op als koning van de Visigoten. Hij regeert over Hispania (behalve de noordwesthoek), Aquitanië en Gallia Narbonensis.

Afrika 
 24 februari - Koning Hunerik verklaart de katholieke leer tot ketterij en verbant alle bisschoppen die zich niet tot het arianisme willen bekeren naar Corsica.
 Hunerik stuurt een ariaanse bisschop naar Tipaza (Algerije), een groot deel van de burgerbevolking slaat op de vlucht naar Spanje. De stad raakt in verval.
 23 december - Gunthamund (r. 484-496) volgt zijn oom Hunerik op als koning van de Vandalen en Alanen. Hij maakt een einde aan de christenvervolgingen.

Perzië 
 Valash (r. 484-488) volgt zijn broer Peroz op als koning van het Perzische Rijk. Hij sneuvelt bij Balch (Afghanistan) tijdens een veldtocht tegen de Witte Hunnen.

Religie 
 Paus Felix II excommuniceert de bisschoppen van Alexandrië en Constantinopel. Dit leidt tot een schisma (religieuze scheiding) tussen de Katholieke Kerk in het Westen en het Oosten.

Geboren 
 Brandaan van Clonfert, Iers abt en heilige (waarschijnlijke datum)
 Cassiodorus, Romeins staatsman en schrijver (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 Eurik, koning van de Visigoten
 Hunerik, koning van de Vandalen
 Peroz, koning van de Sassaniden (Perzië)
 Seinei, keizer van Japan

000
440

Het jaar 440 is het 40e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 De Ripuarische Franken plunderen Augusta Treverorum (huidige Trier). Het Romeinse leger onder bevel van Flavius Aëtius weet een wapenstilstand af te dwingen. De Franken sluiten een vredesverdrag en krijgen als foederati (bondgenoten) de taak de middenloop van de Rijngrens te verdedigen.
 De Hunnen onder leiding van Attila bedreigen de Donaugrens in Illyricum (Albanië). Ze steken de rivier over en voeren een verwoestende plunderveldtocht door grote delen van de Balkan, waaronder Moesia.

Afrika 
 Een Vandaalse vloot gevormd door een coalitie van Alanen, Goten en Moren vertrekt vanuit Carthago. De schepen houden een rooftocht langs de kust van Sicilië en belegeren Palermo. Na een kort beleg wordt de stad veroverd en verliest zij haar strategische positie voor de aanvoer van graan en olijfolie naar Italië.

Italië 
 Aëtius keert na een vijfjarige campagne terug in Rome. Hij houdt een triomftocht door de stad en wordt geëerd voor zijn overwinningen tegen de Bourgondiërs en Visigoten in Gallië. De Senaat verleent hem de hoogste militaire onderscheidingstekens (insignia of omamenta triumphalia).
 29 september - Paus Leo I ("de Grote") (r. 440-461) volgt Sixtus III op als de 45e paus van Rome. Tijdens zijn pontificaat verdedigt hij de leer van de apostelen en verwerpt de Eutychische doctrine.

Azië 
 De Witte Hunnen, later bekend als de Avaren, vallen vanuit het Altai-gebied Transoxanië, Bactrië (Afghanistan) en Khorasan (Oost-Iran) binnen. Het Perzische Rijk wordt geteisterd door rooftochten langs de oostgrens.
 In Nalanda (India) wordt een groot kloostercomplex gesticht. Waaronder een bibliotheek (negen verdiepingen) en een universiteit die een belangrijk centrum wordt voor boeddhistisch onderwijs. (waarschijnlijke datum)

Religie 
 Winter - Paus Leo I stuurt een brief naar keizer Valentinianus III waarin hij schrijft: "de keizer heeft door de inspiratie van de Heilige Geest geen menselijke instructie nodig en is niet in staat tot dwaling in de leer".

Geboren 

 Chilperik II, koning van de Bourgondiërs (waarschijnlijke datum)

Overleden 

 17 februari - Mesrop Masjtots, Armeens theoloog, ontwerper van het Armeens alfabet
 19 augustus - Sixtus III, paus van de Rooms-Katholieke Kerk

000
467

Het jaar 467 is het 67e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Klein-Azië 
 12 april - Keizer Leo I benoemt met steun van paus Hilarius zijn generaal Anthemius tot keizer van het West-Romeinse Rijk. Hij sluit een bondgenootschap met Ricimer en maakt plannen voor een strafexpeditie naar Noord-Afrika.

Europa 
 Koning Geiserik bedreigt met zijn piratenvloot de Romeinse aanvoerroutes in de Middellandse Zee. De Vandalen voeren een plunderveldtocht in Illyricum, de Peloponnesos en Griekenland.

Italië 
 Anthemius beloont Sidonius Apollinaris voor een lofrede die hij voor hem geschreven heeft. Hij krijgt de functie van stadscommandant (praefectus urbi) en is verantwoordelijk voor de civiele bescherming van Rome.
 Ioannes Puseus wordt door de Senaat gekozen tot consul van het West-Romeinse Rijk.

India 
 Koning Skanda-Gupta overlijdt na een regeringsperiode van 12 jaar en wordt opgevolgd door zijn halfbroer Budha-Gupta. Het Gupta Rijk raakt in verval door invallen van de Hunnen.

Geboren 
 Cerdic, Angelsaksische koning van Wessex (waarschijnlijke datum)
 Leo II, keizer van het Oost-Romeinse Rijk (waarschijnlijke datum)
 Xiao Wendi, keizer van de Noordelijke Wei-Dynastie (waarschijnlijke datum)

Overleden 

000
420

Het jaar 420 is het 20e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Pharamond leidt de Salische Franken de Rijn over en vestigt zich in Noord-Gallië. Hij sluit een verdrag met keizer Honorius en krijgt als foederati (bondgenoten) de taak om de rijksgrens te verdedigen.
 Het stadje Aléria op Corsica wordt door de Vandalen geplunderd en in brand gestoken.

Perzië 
 Bahram V (r. 420-438) volgt zijn vader Yazdagird I op als koning van het Perzische Rijk. Hij begint een christenvervolging nadat een bisschop getracht heeft de Vuurtempel in brand te steken. Het zoroastrisme wordt als religie oppermachtig.

China 
 7 juli - Keizer Jin Gongdi wordt gedwongen afstand te doen van de troon. Aan de Oostelijke Jin-Dynastie komt een einde, de militaire macht wordt verdeeld onder plaatselijke krijgsheren. De Liu Song-Dynastie wordt gesticht.

Geboren 
 Anthemius, keizer van het West-Romeinse Rijk (waarschijnlijke datum)
 Glycerius, keizer van het West-Romeinse Rijk (waarschijnlijke datum)
 Majorianus, keizer van het West-Romeinse Rijk (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 Eunapius, Grieks historicus en sofist (waarschijnlijke datum)
 28 september - Eustochium, abdis en heilige
 30 september - Hiëronymus van Stridon, kerkvader en vertaler van de Bijbel
 Paulus Orosius, Romeins historicus (waarschijnlijke datum)
 Urbitius van Metz, Frans bisschop (waarschijnlijke datum)
 Yazdagird I, koning van de Sassaniden (Perzië)
 Zosimos van Panopolis, Grieks alchemist (waarschijnlijke datum)

000
471

Het jaar 471 is het 71e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Klein-Azië 
 Basiliscus, zwager van keizer Leo I, keert terug uit ballingschap en leidt een coup tegen de invloedrijke Aspar (magister militum). Hij en zijn familie worden in opdracht van Leo door politieke tegenstanders vermoord.

Europa 
 De Visigoten onder aanvoering van koning Eurik veroveren Berry en grote delen van de Provence (Zuid-Gallië). 
 Koning Gundioc verdedigt met een contingent Bourgondiërs de stad Clermont (Auvergne) tegen de Visigoten.

Balkan 
 De Ostrogoten onder leiding van Theodomir bezetten de stad Naissus (Servië) en veroveren Neder-Moesië.
 De 17-jarige Theodorik leidt een succesvolle campagne tegen de opstandige Theodorik de Oudere.

China 
 De 4-jarige Xiao Wendi bestijgt als keizer de troon en regeert onder begeleiding de Noordelijke Wei-dynastie.

Religie 
 Acacius wordt gekozen tot patriarch van Constantinopel in opvolging van Gennadius I.

Geboren 
 Menefrew, Welshe prinses en heilige

Overleden 
 Aspar, Romeins generaal (magister militum) 
 Gennadius I, patriarch van Constantinopel

000
477

Het jaar 477 is het 77e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Brittannië 
 Koning Aelle (Bretwalda) landt met een Angelsaksische invasiemacht aan de zuidkust van Engeland. Hij belegert het fort van Pevensey in Sussex en verdrijft de Britten naar The Weald (bebost gebied waar wolven en wilde zwijnen leven). Aelle sticht het koninkrijk Sussex en laat langs de Saksische kust (Litus Saxonicum) versterkte burchten bouwen. (volgens de Angelsaksische Kroniek)

Europa 
 Koning Odoaker breidt zijn Germaanse Rijk verder uit, hij landt met een Italiaans-Germaans expeditieleger op Sicilië en verovert het eiland op de Vandalen. Aix-en-Provence, voorheen een belangrijk politiek centrum, wordt na onderhandelingen met Odoaker afgestaan en door de Visigoten opnieuw bezet.

Afrika 
 25 januari - Geiserik overlijdt in Carthago op 87-jarige (volgens bronnen, waarschijnlijk op 77-jarige) leeftijd een natuurlijke dood. Hij wordt opgevolgd door zijn zoon Hunerik, die de troon bestijgt als koning van de Vandalen en Alanen. Tijdens zijn bewind handhaaft hij de superioriteit van de Vandaalse vloot in de Middellandse Zee en vervolgt meedogenloos de katholieke christenen in Africa.

China 
 Keizer Xiao Wendi van de Noordelijke Wei-dynastie voert strenge landbouwhervormingen door en roept het Chinees uit tot officiële taal. De Toba-edelen worden aan het keizerlijke hof verplicht Chinese kledij te dragen en hun traditionele, veel-lettergrepige clannamen te verruilen voor Chinese familienamen. Om de Tobo-aristocratie te verhogen, vaardigt Xiao Wendi een decreet uit waarin zij op gelijke voet met de Chinese elite wordt gezet.

Religie 
 Petrus III wordt de nieuwe Grieks-orthodoxe patriarch van Alexandrië. (waarschijnlijke datum)

Geboren 
 Marwenna, Welshe prinses en heilige

Overleden 
 25 januari - Geiserik (87), koning van de Vandalen en Alanen

000
479

Het jaar 479 is het 79e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Brittannië 
 Ambrosius Aurelianus, leider van de Romano-Britten, komt aan de macht en wordt tot koning uitgeroepen. Hij vestigt zijn residentie in Zuid-Engeland en hervat de oorlog tegen de Angelsaksen. (Volgens de Historia Regum Britanniae)

Europa 
 Tonantius Ferreolus wordt benoemd tot senator van Narbonne (Zuid-Gallië). Hij behartigt de belangen van de Gallo-Romeinse burgers die door de bezetting van de Visigoten worden onderdrukt (zie: 477).

Balkan 
 Koning Theodorik de Grote begint een 4-jarige veldtocht tegen het Byzantijnse Rijk. De Ostrogoten plunderen de Romeinse provincies (Moesië en Thracië) en bedreigen uiteindelijk de hoofdstad Constantinopel.
 Julius Nepos, voormalig keizer van het West-Romeinse Rijk, beraamt in Dalmatië militaire plannen tegen Odoaker, om zo de controle over Italië terug te winnen.

China 
 Het Boek van de Zuidelijke Qi of Nanqishu beschrijft het einde van de Liu Song-dynastie. De 12-jarige keizer Shun Di wordt gedwongen de troon af te staan en wordt later in opdracht door zijn lijfwachten gedood.

Religie 
 Maximianus wordt gekozen tot nieuwe bisschop van Trier.

Geboren 
 Ruan Xiaoxu, Chinese bibliograaf (overleden 536)

Overleden 
 Shun Di, keizer van Liu Song (China)
 Yuryaku, keizer van Japan

000
499

Het jaar 499 is het 99e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Scandinavië 

 De Vikingen of Noormannen vestigen zich op de Deense eilanden en op de zuidkust van Zweden. De naam "Noormannen" staat voor Denen, Noren en Zweden. (waarschijnlijke datum)

Europa 

 Koning Clovis I sluit een verdrag met de Bourgondische deelkoning Godigisel die zich verzet tegen zijn broer Gundobad met steun van de Franken.

Italië 

 1 maart - Paus Symmachus benoemt in Rome tijdens een synode zijn rivaal Laurentius (tegenpaus) tot bisschop van Nocera Inferiore in Campania.

Religie 

 Symmachus introduceert het Gloria in de liturgie. Het gebruik wordt toegevoegd door bisschoppen op zondag en de feestdagen van martelaren.

Geboren 

 Ingund, koningin van de Franken (waarschijnlijke datum)

Overleden 

 Xiao Wendi, Chinese keizer van de Noordelijke Wei-Dynastie

000
411

Het jaar 411 is het 11e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Slag bij Arles: Keizer Honorius stuurt Constantius, generaal (magister militum), met een expeditieleger naar Gallië en belegert de stad Arles. Na een korte belegering geeft Constantijn III zich over. Ondanks de belofte van een veilige aftocht wordt hij gevangengenomen en geëxecuteerd (onthoofding). Constantius wordt benoemd tot medekeizer van het Imperium Galliarum (Brittannië, Gallië en Noord-Spanje).
 Na de dood van Constantijn III, claimt Jovinus in Mogontiacum (Mainz) het keizerschap. Gesteund door de Alanen, Bourgondiërs en een groot deel van de Gallische adel.
 De Visigoten onder leiding van Athaulf vallen Gallië binnen. Hij sluit een alliantie met Honorius en trekt westwaarts richting Marseille.
 Honorius sluit foederati-verdragen met de Alanen, Sueben en de Vandaalse stammen (Asdingen en Silingen) in Spanje.

Afrika 
 18 mei - Het concilie van Carthago: Bisschoppen uit de provincie Africa komen samen. Caelestius en het pelagianisme worden veroordeeld.
 Synesius van Cyrene wordt bisschop van Cyrenaica.

Azië 
 Ingyo (r. 411-453) volgt zijn broer Hanzei op als de 19e keizer van Japan.

Geboren 
 Merovech, koning van de Merovingen (waarschijnlijke datum)
 8 februari - Proclus, Grieks filosoof en wiskundige (overleden 485)

Overleden 
 Constantijn III, keizer van het West-Romeinse Rijk
 Constans II, usurpator en zoon van Constantijn III

000
475

Het jaar 475 is het 75e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Klein-Azië 
 9 januari - Keizer Zeno wordt in Constantinopel na een regeerperiode van 3 maanden door een staatsgreep verdreven naar Isaurië (huidige Turkije). Hij wordt opgevolgd door de usurpator Basiliscus.
 9 april - Basiliscus voert een encycliek (littera encyclica) in tegen de Chalcedonische kerken in het Oost-Romeinse Rijk. Hij bestrijdt het miafysitisme, dit maakt hem niet populair bij de bisschoppen.
 Het beroemde beeld van Zeus wordt in Constantinopel tijdens een paleisbrand verwoest. Het is een van de zeven wereldwonderen van de antieke wereld.

Europa 
 Koning Eurik doet afstand van de Provence (Gallië) en verklaart het verdrag van 418 dat de status van zijn rijk regelt als foederati (bondgenoten) voor nietig. Het Visigotische Rijk wordt onafhankelijk.

Italië 
 28 augustus - Keizer Julius Nepos wordt in Ravenna door Orestes (magister militum) afgezet en vlucht naar Dalmatië. Hij roept zijn zoon Romulus Augustus uit tot keizer van het West-Romeinse Rijk.
 30 oktober - Romulus Augustus wordt als keizer gekroond en Orestes fungeert als regent. De Germaanse huurlingen onder leiding van Odoaker rebelleren in Noord-Italië tegen Orestes' regering.

Korea 
 Het Koreaanse koninkrijk Koguryo verslaat de alliantie (Paekche en Silla). De stad Incheon wordt voor het eerst genoemd en Korea komt onder invloed van Japan te staan.

Religie 
 Timotheus II wordt de eerste Grieks-orthodoxe partriarch van Alexandrië.

Geboren 
 Ita, Iers geestelijke en heilige (overleden 570)

Overleden 
 27 mei - Eutropius, bisschop en heilige
 Ferreolus van Rodez, Romeins senator
 Flavius Magnus, Romeins consul en prefect
 11 mei - Mamertus, bisschop en heilige
 Tonantius Ferreolus, Gallo-Romeins politicus

000
855

Het jaar 855 is het 55e jaar in de 9e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 29 september - Keizer Lotharius I overlijdt na een regeerperiode van 15 jaar (nadat hij samen met zijn vader Lodewijk I ("de Vrome") heeft geregeerd tot 840). Met het Verdrag van Prüm wordt het Midden-Frankische Rijk verdeeld onder zijn drie zoons, Lodewijk II krijgt het bestuur over Italië en ontvangt de keizerskroon van het Heilige Roomse Rijk. De andere zoons Lotharius II en Karel krijgen respectievelijk Lotharingen en Bourgondië toegewezen.
 De Viking-hoofdmannen Rorik en Godfred Haraldson keren naar Denemarken terug. Ze proberen tevergeefs de macht te grijpen en worden gedwongen naar Dorestad terug te keren om Friesland weer in bezit te nemen.
 Winter - Lotharius II treedt in het huwelijk met Theutberga, een dochter van de Frankische edelman Boso van Arles, die verscheidene bezittingen heeft in het westen van Zwitserland.

Byzantijnse Rijk 
 november - Keizer Michaël pleegt in Constantinopel met steun van de Byzantijnse adel een staatsgreep tegen zijn moeder en regentes Theodora II. Hij organiseert een strafexpeditie tegen de paulicianen in Armenië. De volgelingen worden op bevel van Michaël gevangengenomen en gemarteld.

Brittannië 
 Koning Ethelwulf van Wessex onderneemt samen met zijn 6-jarige zoon Alfred een pelgrimsreis naar Rome. Hij verdeelt het koninkrijk onder zijn twee oudste zoons, Ethelbald krijgt het bestuur over Wessex en Ethelbert regeert als onderkoning over Kent, Surrey, Sussex en Essex.

Religie 
 17 juli - Paus Leo IV overlijdt na een pontificaat van 8 jaar. Hij wordt opgevolgd door Benedictus III als de 104e paus van de Katholieke Kerk. Lotharius I benoemt Anastasius III als tegenpaus van Rome.
 Eerste schriftelijke vermeldingen van Ermelo, Putten en Rhenen.

Geboren 
 Geraldus van Aurillac, Frankisch edelman en heilige (waarschijnlijke datum)
 Harald I, koning van Noorwegen (waarschijnlijke datum)
 Hugo, Frankisch edelman (waarschijnlijke datum)
 Koenraad de Oudere, Frankisch edelman (waarschijnlijke datum)
 Luitpold, Frankisch edelman (waarschijnlijke datum)
 Richard I, Frankisch edelman (waarschijnlijke datum)
 Rudolf I, koning van Opper-Bourgondië (waarschijnlijke datum)
 Smbat de Martelaar, koning van Armenië (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 Ahmad ibn Hanbal (75), Arabisch imam en jurist
 8 december - Drogo (54), Frankisch aartsbisschop
 29 september - Hartgar, Frankisch bisschop
 17 juli - Leo IV, paus van de Katholieke Kerk
 29 september - Lotharius I (60), keizer van het Midden-Frankische Rijk
 Pepijn, Frankisch graaf (waarschijnlijke datum)

000
Gouden eeuw

Een Gouden eeuw is een welvarende periode. Gouden eeuw of Gouden Eeuw kan verwijzen naar:

 Gouden eeuw (metafoor) - een metafoor om een periode van grote welvaart, voorspoed of productiviteit aan te duiden
 Gouden Eeuw (Antwerpen) - tijdperk van economische en culturele voorspoed in Antwerpen en de wijde omgeving
 Gouden Eeuw (Nederland) - 17e eeuw, tijdperk van economische en culturele voorspoed in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden

Oudheid 
 Gouden eeuw (Griekse mythologie)
 Aurea aetas - gouden tijdperk of utopische heilstaat op aarde of in de hemel
 Gouden eeuw van Athene, het tijdperk van Perikles - 470-430 v.Chr.
 Gouden eeuw van de Romeinse literatuur - 50 v.Chr. - 25
 Adoptiefkeizers - Gouden eeuw van de Antonijnen, 96-180

Middeleeuwen 
 Gouden Iers tijdperk - 6e eeuw-9e eeuw
 Gouden tijdperk van India - 3e eeuw-6e eeuw
 Islamitische gouden tijdperk - midden 8e eeuw tot midden 13e eeuw
 Gouden tijdperk van Kiev - 980 - 1060
 Gouden tijdperk van China tijdens de Tang-dynastie, 618-907
 Gouden tijdperk van de Joodse cultuur op het Iberische schiereiland - 8e eeuw-12e eeuw

Nieuwe Tijd 
 Deense Gouden Eeuw, culturele bloeiperiode in Denemarken in de eerste helft van de negentiende eeuw
 Siglo de Oro - twee periodes in de Spaanse geschiedenis:
 Spaanse koloniën - Spaanse rijk in de 16e en 17e eeuw
 Spaanse gouden eeuw van de kunsten in de 17e eeuw
 Elizabethaanse tijdperk - Engels gouden tijdperk onder Elizabeth I van Engeland, 1558-1603
 Gouden Eeuw (Polen) - 16e eeuw tijdens Pools-Litouwse Gemenebest, 1569-1648
 Wit-Russische gouden tijdperk van Wit-Rusland en de Oekraïne, 15e eeuw-17e eeuw
 Grand Siècle - Franse gouden eeuw tijdens de 17e eeuw
 Gouden eeuw van piraterij - 1600-1750
 Genroku - gouden Japans tijdperk (1688-1704) onder keizer Higashiyama
 Gouden eeuw van de hiphop - bloeiperiode van hiphop
Zeno

Zeno (voornaam), een voornaam van onder anderen:
Zeno (heilige), Italiaans beschermheilige van Verona
Zeno van Elea, Grieks filosoof, bekend van zijn paradoxen
Zeno van Citium, Grieks filosoof, stichter van het Stoïcisme
Zeno van Byzantium, Byzantijns keizer (474-492, met onderbrekingen)
Zeno Willem Anne Lodewijk van Tengnagell, Nederlands generaal
Zeno Colò, Italiaans skiër

Personen met de familienaam Zeno:
Nicolò Zeno en zijn broer Antonio (14e eeuw), Venetiaanse ontdekkingsreizigers
Valerio Zeno, Nederlandse televisiepresentator en acteur

Zie ook
 San Zeno
Schweitzer

Schweitzer (tramhalte), een tram- en bushalte in België
personen:
Albert Schweitzer, Elzassisch (Duits/Frans) arts, theoloog, organist en Bachkenner, filosoof en Nobelprijswinnaar.
Aleida Schweitzer, Braziliaans pianiste
Anton Schweitzer, Duits componist
Johan Frederik Schweitzer, Nederlands arts en alchemist
Louis Schweitzer, Frans industrieel
Pierre-Paul Schweitzer, voorzitter IMF en vader van Louis