alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
1418



Wydarzenia w Polsce 

 Marzec – do soboru dotarły listy o zakończeniu chrystianizacji Żmudzi oraz list Grzegorza Camblaka, metropolity kijowskiego o możliwości unii z kościołem wschodnim w obrębie państwa Jagiełły.
 Kwiecień – podczas polsko-krzyżackich rozmów w Brześciu przedłużono rozejm brodnicki.
 1 maja – sobór został zamknięty przez papieża Marcina V
 Czerwiec – do kraju powróciło poselstwo soborowe, zdając sprawozdanie na zjazdach szlachty w Łęczycy i Gnieźnie
 15 czerwca – książę Janusz I Starszy nadał Łomży prawa miejskie oparte na prawie chełmińskim.
 18 lipca – wybuch zamieszek we Wrocławiu, tzw. defenestracja wrocławska.
 Jesienią wielki mistrz zaproponował oddanie sporu pod arbitraż papieża, jednak strona polska na spotkaniu pod Wieloną nie wyraziła na to zgody.

Wydarzenia na świecie 

 22 kwietnia – zakończył się sobór w Konstancji.
 29 maja – Burgundczycy opanowali Paryż i dokonali rzezi Armaniaków.

Zmarli 
 31 stycznia – Mircza I Stary, hospodar Wołoszczyzny (ur. 1358)
 11 lutego – Bogusław VIII, książę stargardzki i słupski (ur. w okr. 1363–1364)
 31 lipca – Anna Światosławowna, wielka księżna litewska, żona Witolda (ur. ?)
 13 września – Beatrice di Lascaris, żona księcia Mediolanu Filippo Marii Viscontiego, wcześniej żona kondotiera Facino Cane

1418
1421



Wydarzenia w Polsce 

 8 kwietnia – w Krakowie został podpisany antykrzyżacki sojusz zaczepno-obronny między Władysławem Jagiełłą a margrabią Brandenburgii, Fryderykiem I.
 29 maja – Mińsk Mazowiecki otrzymał prawa miejskie.

Wydarzenia na świecie 

 2 lutego – w chiński Nowy Rok cesarz Yongle dokonał otwarcia Zakazanego Miasta w Pekinie.
 22 marca – wojna stuletnia: wojska francusko-szkockie pokonały Anglików w bitwie pod Baugé.
kwiecień – wojska husyckie pod dowództwem Jana Žižki wymordowały pod Taborem ostatnią grupę czeskich adamitów pod przywództwem Piotra Kaniša
 5 lipca – wojny husyckie: porażka husytów w bitwie pod Mostem.
 18 listopada – z powodu niezwykle wysokiego przypływu w Holandii zostały zatopione 72 wioski, zginęło 10.000 osób.
 21 grudnia – wojny husyckie: zwycięstwo katolickich wojsk niemiecko-węgierskich nad husytami pod Kutną Horą.

 Podczas oblężenia St.Boniface (Korsyka) po raz pierwszy użyto pocisków artyleryjskich.

Urodzili się 
 6 grudnia – Henryk VI Lancaster, król Anglii (zm. 1471)

 Data dzienna nieznana:
 Bernardyn z Fossy, włoski franciszkanin, błogosławiony katolicki (zm. 1503)
 Bolesław IV Warszawski, książę warszawski, czerski, nurski, łomżyński, liwski, różański, ciechanowski, wyszogrodzki i zakroczymski (zm. 1454)

Zmarli 
 3 marca – Jan Kropidło, polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński (ur. pomiędzy 1360 a 1364)
 26 maja – Mehmed I, sułtan osmański (ur. 1374)
 data dzienna nieznana:
 Usman III, sułtan Maroka (ur. ?)

1421
1422



Wydarzenia w Polsce 

 7 lutego lub 24 lutego – odbył się ślub Władysława II Jagiełły z Zofią Holszańską.
 17 lipca – Wojna golubska z Krzyżakami. Zdobycie Golubia, Zabrzeźna, Bratiana.
 23 lipca – Władysław Jagiełło wydał przywilej czerwiński dla szlachty.
 6 do 13 sierpnia – oddziały krzyżackie najechały Kujawy i Krajnę, oblegały bezskutecznie Bydgoszcz, zdobyły i spaliły: Koronowo, Kamień Krajeński i Sępólno.
 2 września – król Władysław Jagiełło wydał przywilej lokacyjny dla miasta Łask.
 27 września – pokój z Krzyżakami nad jeziorem Melno (Pokój melneński).
 Władysław Jagiełło zezwolił na budowę fosy wokół Kazimierza.
 Zakroczym, Łask, Rydzyna otrzymały prawa miejskie.

Wydarzenia na świecie 

 6 stycznia – wojny husyckie: husyci pokonali wojska węgierskie w bitwie pod Nebovidami.
 30 czerwca – wojska księstwa Mediolanu pokonały szwajcarskie kantony w bitwie pod Arbedo.
 31 sierpnia – Henryk VI został w wieku 9 miesięcy królem Anglii.
 21 października – wojna stuletnia: zmarł obłąkany od 30 lat król Francji Karol VI Szalony, pretensje do tronu francuskiego zgłosili Anglicy.
 31 października – królem Francji został Karol VII Walezjusz.
 18 grudnia – król Francji Karol VII Walezjusz poślubił w Bourges Marię Andegaweńską.

Urodzili się 
 Tito Strozzi – jeden z najznakomitszych poetów swoich czasów piszący po łacinie (zm. 1505)
 Mikołaj I opolski (ur. między 1422 a 1424 rokiem; zm. 1476)

Zmarli 

 9 marca – Jan Želivský, czeski kaznodzieja, radykalny husyta (ur. 1380)
 31 sierpnia – Henryk V Lancaster, król Anglii (ur. 1387)
 18 października – Janusz Młodszy, syn Janusza I Starszego (ur. ok. 1382)
 21 października – Karol VI Szalony, król Francji (ur. 1368)
 12 listopada – Albrecht III Askańczyk, książę Saksonii (ur. ok. 1375)
 29 listopada – Benedykt XIII, antypapież (ur. 1342)
 2 grudnia – Mikołaj Trąba, pierwszy prymas Polski (ur. ok. 1358)

Przypisy 

1422
1423



Wydarzenia w Polsce 

 29 lipca – Władysław Jagiełło w Przedborzu nad Pilicą nadał Łodzi prawa miejskie, w tym prawo odbywania targów we środy i dwóch jarmarków rocznie.
 28 października – Sejm w Warcie wydał Statut warcki, zatwierdzony później przez Władysława Jagiełłę.
 Zbigniew Oleśnicki otrzymał święcenia kapłańskie, a następnego dnia został mianowany biskupem krakowskim.
 Władysław Jagiełło wydał zakaz wycinania cisów.
 Władysław Jagiełło odrzucił propozycję objęcia tronu czeskiego.
 Władysław Jagiełło zawarł w Kieżmarku sojusz z Zygmuntem Luksemburskim, odnawiając tym samym traktat z 1412 zawarty w Lubowli.
 Dąbie otrzymały prawa miejskie.

Wydarzenia na świecie 

 27 kwietnia – wojny husyckie: bitwa pod Hořicami między dwoma frakcjami husyckimi.
 10 czerwca – wybór antypapieża Klemensa VIII.
 31 lipca – wojna stuletnia: Francuzi przegrali z Anglikami w bitwie pod Cravant.
 Cyganie otrzymali od Zygmunta Luksemburskiego list przewodni.

Urodzili się 
 3 lipca – Ludwik XI, król Francji (zm. 1483)

Zmarli 

 18 stycznia – Henryk X Rumpold, książę głogowski (ur. ok. 1390)
 16 października – Albrecht V, książę Meklemburgii (ur. ?)
 15 grudnia – Michael Küchmeister von Sternberg, wielki mistrz zakonu krzyżackiego (ur. ok. 1365)
 data dzienna nieznana:
 Wacław oławski, książę oławski z dynastii Piastów (ur. ok. 1400)

Przypisy 

1423
1424



Wydarzenia w Polsce 

 12 lutego – koronacja Zofii Holszańskiej, czwartej żony Władysława Jagiełły.
 26 czerwca – przez teren Polski przechodził pas całkowitego zaćmienia Słońca.

Wydarzenia na świecie 

 7 czerwca – wojny husyckie: husyci pod wodzą Jana Žižki rozgromili armię praską w bitwie pod Maleszowem.
 17 sierpnia – przegrana Francuzów z Anglikami w bitwie pod Verneuil w Normandii.

Zdarzenia astronomiczne 
 26 czerwca – całkowite zaćmienie Słońca, widoczne w Polsce.

Urodzili się 
 31 października – Władysław III Warneńczyk, król Polski i Węgier (zm. 1444)
 data dzienna nieznana: 
 Mikołaj I opolski (ur. między 1422 a 1424; zm. 1476)

Zmarli 
 4 stycznia – Muzio Attendolo Sforza, włoski kondotier i założyciel dynastii Sforzów (ur. 1369)
 10 maja – Go-Kameyama, cesarz Japonii (ur. ok. 1347)
 5 czerwca – Andrea Fortebraccio, włoski kondotier (ur. 1368)
 10 czerwca – Ernest Żelazny, arcyksiążę Styrii, Karyntii i Krainy (ur. 1377)
 5 sierpnia – Yongle, cesarz Chin (ur. 1360)
 11 października – Jan Žižka, przywódca i strateg taborytów (ur. ok. 1360)

Przypisy 

1424
1426



Wydarzenia w Polsce 

 2 czerwca – chrzest Kazimierza, syna Władysława Jagiełły
 8 września – książę płocki Trojden II wraz z braćmi Siemowitem i Władysławem złożyli w Sandomierzu hołd lenny Władysławowi Jagielle
 Pierwsza wzmianka o Białymstoku

Wydarzenia na świecie 

 16 czerwca – wojny husyckie: zwycięstwo husytów nad krzyżowcami w bitwie pod Uściem.
 Efez został zajęty przez Turków Osmańskich.

Urodzili się 

 luty – Chrystian I Oldenburg, król Danii, władca Norwegii i Szwecji
 16 maja – Kazimierz, królewicz polski, syn Władysława Jagiełły
 30 listopada — Jan IV Roth, biskup wrocławski w latach 1482–1506

 Data dzienna nieznana: 
 Jean II de Bourbon, książę Burbon i Owernii w latach 1456–1488
 Pacyfik z Cerano, włoski franciszkanin, błogosławiony katolicki (zm. 1482)

Zmarli 
 styczeń — Siemowit IV, syn Siemowita III, od 1381 r. książę na Rawie, Płocku, Sochaczewie, Gostyninie, Płońsku i Wiźnie (ur. ok. 1352)
 8 września — Hubert van Eyck, niderlandzki malarz, starszy brat Jana van Eycka (ur. ok. 1366)
 data dzienna nieznana:
 Aleksandra Drucka, księżniczka litewsko-ruska, matka Zofii Holszańskiej, czwartej żony Władysława II Jagiełły (ur. ok. 1380)
 Pippo Spano, włoski generał i strateg, członek Zakonu Smoka (ur. 1369)
 Tezozmoc, władca Atzcapotzalco (ur. ?)

1426
1427



Wydarzenia w Polsce 

 8 lutego – Szydłowiec otrzymał prawa miejskie.
 30 września – Jastrząb uzyskał prawa miejskie.
 10 października – Przasnysz uzyskał prawa miejskie.
 data dzienna nieznana: 
 Głowno uzyskało prawa miejskie.
 Nowogród otrzymał prawa miejskie.

Wydarzenia na świecie 
 4 sierpnia – bitwa pod Tachovem.
 12 października – bitwa pod Maclodio.

Urodzili się 
 28 września – Franciszka Amboise, księżna Bretanii, karmelitanka, błogosławiona katolicka (zm. 1485)
 14 października – Alessio Baldovinetti, włoski malarz (zm. 1499)
 30 listopada – Kazimierz IV Jagiellończyk, wielki książę litewski i król Polski (zm. 1492)
 data dzienna nieznana: 
 Katarzyna z Pallanzy, włoska zakonnica, błogosławiona katolicka (zm. 1478)

Zmarli 
 2 marca – Kazimierz, syn króla Władysława Jagiełły (ur. 1426)
 28 maja – Henryk IV, hrabia Holsztynu i książę Szlezwiku (ur. 1397)
 19 lipca – Stefan IV Lazarević, władca Serbii (ur. zap. 1377)
 25 lipca – Trojden II, książę mazowiecki (ur. ok. 1405)
 3 września – Konrad VI Dziekan, książę oleśnicki (ur. ok. 1390)
 data dzienna nieznana: 
 Gentile da Fabriano, włoski malarz (ur. ok. 1370)

Przypisy 

1427
1428



Wydarzenia w Polsce 

 14 lutego – chrzest Kazimierza, syna króla Władysława Jagiełły.
 18 marca – bitwa pod Nysą
 27 grudnia – bitwa pod Starym Wielisławiem
 data dzienna nieznana: 
 Miejska Górka otrzymała prawa miejskie.
 Pińczów otrzymał prawa miejskie.

Wydarzenia na świecie 

 18 kwietnia – w Ferrarze zawarto pokój pomiędzy Wenecją i Mediolanem.
 11 listopada – bitwa pod Kratzau.

Urodzili się 
 3 lutego - Helena Paleolog, królowa Cypru (zm. 1458)

 data dzienna nieznana: 
 Bernard II Badeński, margrabia, błogosławiony katolicki (zm. 1458)
 Joanna Scopelli, włoska karmelitanka, błogosławiona katolicka (zm. 1491)

Zmarli 
 4 stycznia – Fryderyk I Kłótnik, książę saski (ur. 1370)
 12 czerwca – Zawisza Czarny z Garbowa, polski rycerz (ur. ok. 1380)
 27 grudnia – Jan ziębicki, poległ w bitwie pod Starym Wielisławiem
 data dzienna nieznana: 
 Masaccio (Tommaso di Ser Giovanni di Simone), włoski malarz wczesnego renesansu (ur. 1401)

1428
1429



Wydarzenia w Polsce 

 6 stycznia – na zamku w Łucku odbył się trwający 13 tygodni zjazd monarchów europejskich w sprawie obrony przed Turcją.
 13 lipca – Mława otrzymała prawa miejskie.
 Budowa zamku w Ciechanowie.
 Starania wielkiego księcia Witolda o koronę Polski.
 Wielichowo otrzymało prawa miejskie.

Wydarzenia na świecie 

 12 lutego – wojna stuletnia: zwycięstwo Anglików nad Francuzami w tzw. bitwie o śledzie pod Orleanem.
 23 lutego – wystąpienie Joanny d’Arc.
 6 marca – na zamku w Chinon doszło do pierwszego spotkania Joanny d’Arc z królem Francji Karolem VII Walezjuszem.
 22 marca – wojna stuletnia: Joanna d’Arc podyktowała pierwszy list do Anglików oblegających Orlean, proponując w nim zawarcie pokoju.
 7 maja – wojna stuletnia: wojska francuskie pod wodzą św. Joanny d’Arc przełamały angielskie oblężenie Orleanu.
 8 maja – wojna stuletnia: Joanna d’Arc na czele armii francuskiej wyzwoliła oblegany przez Anglików Orlean.
 11 czerwca – wojna stuletnia: rozpoczęła się bitwa pod Jargeau.
 12 czerwca – wojna stuletnia: wojska francuskie pod wodzą Joanny d’Arc pokonały Anglików w bitwie pod Jargeau.
 17 czerwca – wojna stuletnia: zwycięstwo Francuzów nad Anglikami w bitwie pod Beaugency.
 18 czerwca – wojna stuletnia: pod dowództwem Joanny d’Arc armia francuska odniosła zwycięstwo nad Anglikami w bitwie pod Patay.
 17 lipca – Joanna d’Arc doprowadziła do koronacji Karola VII w katedrze Reims.
 6 listopada – Henryk VI został koronowany na króla Anglii.

Zmarli 
 28 września – Cymbarka Mazowiecka, księżna Mazowiecka z dynastii Piastów (ur. ok. 1394)
 przed 28 października – Aleksy IV Wielki Komnen, cesarz Trapezuntu (ur. 1382)
 8 grudnia – Janusz I Starszy, od 1373 r. książę warszawski, lennik Polski, od 1391 na Podlasiu (dożywotnio) (ur. ok. 1346)
 data dzienna nieznana:
 Heinrich von Plauen, wielki mistrz zakonu krzyżackiego (ur. 1370)
 Izaak, cesarz Etiopii (ur. ?)
 Wikramawardhana, cesarz Majapahit (ur. 1353)

1429
1430



Wydarzenia w Polsce 

 4 marca – Władysław Jagiełło nadał przywilej jedlneński, później powtórzony w Krakowie, a gwarantujący wolność osobistą szlachty.
 7 listopada − Ugoda Trocka między Jagiełłą i Świdrygiełłą
 10 listopada − Kazimierz I oświęcimski nadał Wadowicom dokument lokacyjny.

 Osiek otrzymał prawa miejskie.

Wydarzenia na świecie 

 10 stycznia – książę Burgundii Filip Dobry założył w Brugii rycerski Zakon Złotego Runa.
 29 marca – sułtan Murad II zdobył Saloniki.
 23 maja – wojna stuletnia: Joanna d’Arc została pojmana przez Burgundczyków w trakcie próby wyzwolenia Compiègne.
 23 kwietnia – rozpoczęła się bitwa pod Trnawą.

Urodzili się 
 20 stycznia – Johann Ferber, patrycjusz gdański, burmistrz Gdańska (zm. 1501)
 16 października – Jakub II Stuart, król Szkocji (zm. 1460)

 data dzienna nieznana: 
 Augustyn Fangi z Biella, włoski dominikanin, błogosławiony katolicki (zm. 1493)
 Heinrich Kramer, niemiecki inkwizytor (zm. 1505)
 Zbigniew Oleśnicki, prymas Polski, podkanclerzy koronny (zm. 1493)
 Bernard Scammacca – włoski dominikanin, błogosławiony katolicki (zm. 1487)

Zmarli 
 19 lutego – Alwarez z Kordoby, hiszpański dominikanin, błogosławiony (ur. ok. 1360)
 27 października – Witold Wielki, wielki książę litewski (ur. 1354 lub 1355)
 Andrzej Rublow (ros. Андрей Рублёв), rosyjski mnich, pisarz, malarz ikon (ur. ok. 1360)

1430
1432



Wydarzenia w Polsce 

 kwiecień – zjazd w Sieradzu.
 uznano prawa do tronu Polski synów króla Jagiełły.
 zawarcie przymierza z księciem słupskim Bogusławem IX.
 lipiec – w Pabianicach doszło do zawarcia antykrzyżackiego porozumienia pomiędzy możnowładcami polskimi a taborytami.
 31 sierpnia – nieudany zamach na Świdrygiełłę w Oszmianie.
 1 września – Zygmunt Kiejstutowicz objął tron wielkoksiążęcy na Litwie i zrzekł się na rzecz Polski Podola i Wołynia.
 15 października – w Grodnie odnowiono unię polsko-litewską.
 30 listopada – zwycięska bitwa wojsk polskich dowodzonych przez Wincentego z Szamotuł i Jana Mężyka z Dąbrowy, z wojskami księcia Świdrygiełły dowodzonymi przez kniazia Fedka Nieświeskiego pod Kopystrzyniem nad rzeką Murachwą na Podolu.
 8 grudnia – Zygmunt Kiejstutowicz, wyznaczony przez Jagiełłę do sprawowania władzy na Litwie stoczył pod Oszmianą bitwę z Świdrygiełłą, roszczącym sobie prawo do władzy i spiskującego z Krzyżakami.

Wydarzenia na świecie 

 29 czerwca – Jan II został królem Cypru.

Urodzili się 
 15 stycznia – Alfons V, król Portugalii (zm. 1481)
 30 marca – Mehmed II Zdobywca, sułtan Turcji (zm. 1481)
 12 kwietnia - Anna Habsburżanka, landgrafowa Turyngii (zm. 1462)
 15 sierpnia – Luigi Pulci, poeta włoski (zm. 1484)
 Innocenty VIII – papież (zm. 1492).
 Francois Villon (prawdopodobnie) – poeta francuski (zm. 1463)

Zmarli 
 5 maja – Francesco Bussone, zwany Carmagnola lub Conte di Carmagnola, kondotier włoski, hrabia Castelnuovo Scrivia i Chiari (ur. 1380/1385 ?)
 29 czerwca – Janusz cypryjski, król Cypru i Armenii (ur. 1375)
 data dzienna nieznana:
 Aleksander Dobry, hospodar Mołdawii (ur. 1375-1380)

1432
1433



Wydarzenia w Polsce 

 9 stycznia – Władysław Jagiełło wydał przywilej krakowski, będący powtórzeniem przywileju jedleńskiego, gwarantujący wolność osobistą szlachty.
 17 kwietnia – wojny husyckie: rozpoczęła się bitwa żorska, stoczona podczas wojny o sukcesję korony czeskiej.
 19 kwietnia – zjazd w Kaliszu, na którym Jagiełło zawiera sojusz z Janem I żagańskim, Henrykiem IX Starszym głogowskim oraz książętami oleśnickimi przed planowaną wyprawą polsko-husycką przeciwko Krzyżakom.
 13 maja:
 wojna polsko-krzyżacka: w bitwie pod Trzebnicą książę raciborski Mikołaj V pokonał księcia głogówecko-prudnickiego Bolka V.
 wojny husyckie: zwycięstwem wojsk antyhusyckich zakończyła się bitwa żorska.
 7 czerwca:
 wojna polsko-krzyżacka: wojska husyckie Jana Čapka i polskie pod dowództwem Piotra Szafrańca zdobyły i zniszczyły Strzelce Krajeńskie dokonując rzezi mieszkańców.
 9 czerwca:
 wojna polsko-krzyżacka: wojska polskie niszcząc Nową Marchię dotarły pod Gorzów Wielkopolski.
 wojna polsko-krzyżacka: wojska polskie zdobyły zamek w Santoku.
 Lipiec-sierpień – wojna polsko-krzyżacka: nieudane oblężenie Chojnic.
 15 sierpnia – wojna polsko-krzyżacka: wojska królewskie ruszają spod Chojnic w kierunku Gdańska.
 4 września – wojna polsko-krzyżacka: wojska polsko-husyckie docierają nad Bałtyk niszcząc posiadłości Krzyżaków.
 13 września – wojna polsko-krzyżacka: rozejm z Krzyżakami w Jasieńcu (ważny do Bożego Narodzenia).
 15 grudnia – zawarto polsko-krzyżacki rozejm w Łęczycy na 12 lat.

Wydarzenia na świecie 

 31 maja – Zygmunt Luksemburski został cesarzem rzymskim.
 14 sierpnia – Edward I został królem Portugalii.
 21 września – w bitwie pod Hiltersried rycerstwo z Palatynatu rozgromiło wojska Husytów.

Urodzili się 
 27 września – św. Stanisław, zwany Kazimierczykiem, kapłan i kaznodzieja (zm. 1489)
 19 października – Marsilio Ficino, filozof humanistyczny (zm. 1499)
 Stefan III Wielki – hospodar Mołdawii (zm. 1504)
 Marcin Bylica, polski astronom i astrolog (zm. 1493)

Zmarli 
 14 kwietnia – Ludwina z Schiedam, holenderska święta katolicka (ur. 1380)
 14 sierpnia – Jan I Dobry, król Portugalii (ur. 1357)
 23 lipca – Pavel Kravař, czeski lekarz, husycki emisariusz. (ur. ok. 1391)
 1 grudnia – Go-Komatsu, cesarz Japonii (ur. 1377)
 data dzienna nieznana:
 Giovani II Crispo, władca księstwa Naksos (ur. 1388)

Przypisy 

1433
1435



Wydarzenia w Polsce 

 15 lipca – w Piotrkowie odbył się sejm.
 1 września – w bitwie pod Wiłkomierzem nad rzeką Świętą wojska polsko-litewskie pokonały armię Świdrygiełły i posiłkujących go krzyżaków inflanckich.
 Wrzesień – wojewoda mołdawski Eliasz złożył hołd królowi polskiemu Władysławowi.
 31 grudnia – został zawarty pokój z Krzyżakami w Brześciu Kujawskim, na którego mocy Zakon utracił Żmudź.
 Król Władysław Warneńczyk zatwierdził Krakowowi zwolnienia podatkowe z lat 1428 i 1431.

Wydarzenia na świecie 

 5 sierpnia – flota genueńska rozbiła flotę aragońską w bitwie pod Ponzą.
 19 sierpnia – klęska taborytów w bitwie pod Křečem.
 21 września – został zawarty traktat w Arras pomiędzy Francuzami i Burgundami.
 12 października – Agnes Bernauer, żona dziedzica księstwa Bawarii-Monachium Albrechta, została utopiona w Dunaju, na rozkaz swego teścia księcia Ernesta.
 21 października – Jan Rokycana został przez utrakwistów obrany arcybiskupem Pragi.

Urodzili się 
 1 lutego – Amadeusz IX Sabaudzki, książę Sabaudii i Piemontu, błogosławiony katolicki (zm. 1472)
 16 czerwca – Jan II Szalony, książę żagański i głogowski (zm. 1504)
 Andrzej Boryszewski – prymas Polski (zm. 1510)
 Johannes Scolvus (Jan z Kolna) – polski żeglarz, który miał dotrzeć do Ameryki przed Kolumbem (zm. 1484)
 Andrea del Verrocchio – włoski rzeźbiarz i malarz renesansowy (zm. ok. 1488)

Zmarli 
 11 lutego – Joanna II, królowa Neapolu (ur. 1371)
 17 czerwca – Piotr Gambacorta, włoski eremita, założyciel Kongregacji Ubogich Pustelników św. Hieronima, błogosławiony katolicki (ur. 1355)
 14 lipca – Angelina Marsciano, włoska zakonnica, błogosławiona (ur. 1377)
 12 września – Wilhelm III, książę Bawarii (ur. 1375)
 29 września – Izabela Bawarska, królowa Francji, żona Karola VI Szalonego (ur. 1371)
 po 9 października – Paweł Włodkowic z rodu Dołęgów, uczony, pisarz religijny i polityczny, dyplomata, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. ok. 1370)
 data dzienna nieznana:
 Spytek Tarnowski, wojewoda sandomierski i starosta ruski (ur. ok. 1367)
 Xuande, cesarz Chin (ur. 1399)
 Zheng He, chiński odkrywca i admirał (ur. 1371)
 Zygmunt Korybutowicz, książę litewski (ur. ok. 1395)

Przypisy 

1435
1436



Wydarzenia w Polsce 

 Lokowano wieś Uherce.
 Władysław III Warneńczyk ufundował klasztor paulinów w Brdowie.

Wydarzenia na świecie 
* 25 marca – papież Eugeniusz IV dokonał poświęcenia katedry Santa Maria del Fiore we Florencji
 Podpisanie Kompaktatów praskich.

Urodzili się 
 5 czerwca – Ludwik Sabaudzki, król Cypru (1459-1460), hrabia Genewy (1460-1482) (zm. 1482)
 6 czerwca – Regiomontanus, niemiecki matematyk i astronom (zm. 1476)

 Data dzienna nieznana: 
 Francisco Jiménez de Cisneros, kardynał hiszpański i arcybiskup Toledo (zm. 1517)
 Leonardo Loredano, doża wenecki (zm. 1521).
 Jan Ostroróg, doradca polskich królów, twórca i publicysta polityczny, autor dzieła Memoriał o urządzeniu Rzeczypospolitej (zm. 1501).
 Elżbieta Rakuszanka, królowa polska i wielka księżna litewska (zm. 1505)
 Tizoc, siódmy tlatoani (władca) Azteków (Méxicas) (zm. 1486)

Zmarli 
 8 sierpnia – Tomasz z Chrobrza, polski duchowny katolicki, prawnik
Paweł Włodkowic z rodu Dołęgów, uczony, pisarz religijny i polityczny, dyplomata, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego (zm. 1435 lub 1436; ur. ok. 1370)
 Wojciech Jastrzębiec, prymas Polski (ur. ok. 1362)

1436
1437



Wydarzenia w Polsce 

 Gąbin – prawa miejskie potwierdzone przez Siemowita V.
 W Koronie wprowadzono zasadę, że jeżeli testament dotyczył nieruchomości, musiał zostać sporządzony przed sądem.

Wydarzenia na świecie 

 23 kwietnia – Malmö w Szwecji uzyskało prawa miejskie.
 18 września – papież Eugeniusz IV wydał bullę o przeniesieniu obrad soboru bazylejskiego do Ferrary.
 18 grudnia – Albrecht II Habsburg został wybrany przez szlachtę na króla Węgier.

Urodzili się 
 30 kwietnia – Jan Turzo – kupiec, przedsiębiorca i patrycjusz krakowski (zm. 1508)
 2 maja – Filip Kallimach, włoski humanista i pisarz piszący w języku łacińskim (zm. 1496)

Zmarli 
 3 stycznia – Katarzyna de Valois, księżniczka francuska, królowa Anglii (ur. 1401)
 21 lutego – Jakub I Stuart, król Szkocji (ur. 1394)
 6 maja – Bolko IV Opolski, książę opolski, strzelecki i niemodliński (ur. ok. 1365)
 9 lipca – Joanna z Nawarry, królowa Anglii (ur. ok. 1370)
 9 września – Jan Roháč z Dubé, czeski dowódca husycki (ur. ?)
 10 listopada – Stanisław Ciołek, biskup poznański (ur. 1382)
 9 grudnia – Zygmunt Luksemburski, cesarz rzymsko-niemiecki (ur. 1368)
 data dzienna nieznana:
 Mikołaj IV opawski, książę opawski (ur. ok. 1400)

Przypisy 

1437
1438



Wydarzenia w Polsce 

 Odbyła się elekcja nieletniego Kazimierza Jagiellończyka na tron czeski, uznana za ważną przez część stanów czeskich
wojska polskie wkroczyły do Czech i połączyły się ze wspierającymi Jagiellonów wojskami husyckimi
wojska polskie i husyckie zostały oblężone w mieście Tabor
20 września - wkroczenie króla Władysława Warneńczyka i małopolskiego pospolitego ruszenia na Górny Śląsk i rozłożenie obozu pod Strzelcami Opolskimi
2 października - książęta Wacław I zatorski, Przemysław toszecki i Jan IV oświęcimski zobowiązali się do złożenia hołdu Kazimierzowi po jego koronacji na króla czeskiego.
6 października - książęta opolscy Bolko V Wołoszek, Bernard niemodliński, Jan I opolski i Mikołaj I opolski zobowiązali się do złożenia hołdu Kazimierzowi po jego koronacji na króla czeskiego.
18 październik - książę opawsko-raciborski Wacław II Przemyślida zobowiązał się do złożenia hołdu Kazimierzowi po jego koronacji na króla czeskiego.
25 października - narada dowódców polskich pod Opawą i odwrót do Polski
jesień - wielkopolskie pospolite ruszenie zniszczyło Milicz i obsadziło miasto Brzeg
 8 grudnia-16 grudnia – w Piotrkowie obradował sejm.

Wydarzenia na świecie 

 1 stycznia – koronacja Albrechta II Habsburga na króla Węgier.
 18 marca – Albrecht II Habsburg wybrany został królem Niemiec.
 13 kwietnia – wojna stuletnia: wojska francuskie dowodzone przez Artura de Richemonta odbiły okupowany przez Anglików Paryż.
 29 czerwca – koronacja Albrechta II Habsburga na króla czeskiego w Pradze.
 8 sierpnia – rozpoczął się Sobór w Ferrarze.
 13 września – Alfons V został królem Portugalii.
 3 grudnia - książę Bernad niemodliński na zjeździe we Wrocławiu uznaje władzę Albrechta Habsburga jako króla Czech
 5 grudnia – bitwa pod Bielewem, w której chan Olug Mohammed pokonał wojska moskiewskie i założył Chanat Kazański.

Urodzili się 
 27 listopada – Gracjan z Kotoru, augustianin, błogosławiony katolicki (zm. 1508)
 1 grudnia – Piotr II de Burbon, książę Burbon i Owernii (zm. 1503)

Zmarli 
 8 stycznia – Diviš Bořek z Miletínka, czeski dowódca z okresu wojen husyckich (ur. ?)
 9 września – Edward, król Portugalii (ur. 1391)
 20 października – Jacopo della Quercia – sieneński rzeźbiarz (ur. ok. 1367)

Przypisy 

1438
1442



Wydarzenia w Polsce 

 założono miasto Dąbrowa Tarnowska
 założono miasto Ryki
 Chodecz otrzymał prawa miejskie.

Wydarzenia na świecie 

 6 września – w bitwie nad rzeką Jałomicą János Hunyady pokonał wojska tureckie

Urodzili się 
 28 kwietnia – Edward IV York, król Anglii (zm. 1483)

Zmarli 
 15 września – Kazimierz II, książę mazowiecki i bełski (ur. 1396/1407)
 19 grudnia – Elżbieta Luksemburska, królowa niemiecka, czeska i węgierska; ostatnia z cesarskiej i królewskiej linii Luksemburgów (ur. 1409)

1442
1443



Wydarzenia w Polsce 

 5 czerwca – najsilniejsze historyczne trzęsienie ziemi na obszarze Polski o magnitudzie ocenianej na powyżej 6 stopni w skali Richtera, jego epicentrum znajdowało się gdzieś na północ od Wrocławia. Największe straty odnotowano w samym Wrocławiu. W Krakowie zawaliło się sklepienie kościoła św. Katarzyny.
 13 września – Koniecpol uzyskał prawa miejskie.

 data dzienna nieznana:
 Bolko V Husyta został wyklęty z powodu przejmowania majątków ziemskich należących do kleru. 
 Zbigniew Oleśnicki odkupił od władców Cieszyna księstwo siewierskie.

Wydarzenia na świecie 

 26 lutego – Alfons Wspaniały został królem Neapolu.
 22 lipca – w bitwie pod St. Jakob wojskom sprzymierzonych ośmiu miast szwajcarskich nie udało się zdobyć Zurychu (wojna domowa w Szwajcarii).
 3 listopada – bitwa w okolicach zamku Nisz, w której wojska węgierskie pokonały armię turecką będącą w znaczniej przewadze liczebnej.
 28 listopada – albańscy powstańcy na czele ze Skanderbegiem zdobyli miasto Kruja w środkowej Albanii. Powstanie Skanderbega w Albanii przyniosło uniezależnienie kraju od sąsiadów; Skanderbeg uczynił zdobyte na Turkach miasto Kruja stolicą Albanii.
 12 grudnia – bitwa pod Złaticą, zwycięstwo wojsk Władysława Warneńczyka nad Turkami.
 15 grudnia – prawdopodobnie II bitwa pod Zlatanicą, zakończona porażką wojsk węgierskich.
 24 grudnia – bitwa pod Melsticą, zwycięstwo wojsk Warneńczyka nad Turkami.

Urodzili się 
 12 lutego – Giovanni II Bentivoglio, pan Bolonii w latach 1463-1506, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli rodziny Bentivoglio (zm. 1508)
 23 lutego – Maciej Korwin, król Węgier i Czech (zm. 1490)
 5 grudnia – Juliusz II, papież (zm. 1513)

 Data dzienna nieznana:
 Jan (Sacranus) z Oświęcimia, rektor Akademii Krakowskiej, kapelan i spowiednik królów, dyplomata (zm. 1527)
 Magdalena Panattieri, włoska tercjarka dominikańska, błogosławiona katolicka (zm. 1503)

Zmarli 
 9 maja – Mikołaj Albergati, włoski kartuz, kardynał, błogosławiony katolicki (ur. 1375)
 5 czerwca – Ferdynand z Portugalii, syn króla Portugalii Jana I, mistrz zakonu Avis, błogosławiony katolicki (ur. 1402)

 data dzienna nieznana:
 Zeami Motokiyo – japoński aktor i dramaturg (ur. 1363)

1443
1445



Wydarzenia w Polsce 

 Luty – przybycie przedstawicieli Związku Pruskiego na Wawel, z Janem Bażyńskim na czele.
 24 sierpnia-27 sierpnia – w Piotrkowie obradował sejm.
 16 września – Suraż otrzymał prawa miejskie
 Sędziwój Głowacz Leżeński założył miejscowość Głowaczów.
 Skępe otrzymało prawa miejskie.

Wydarzenia na świecie 

 19 maja – król Kastylii i Leónu Jan II pokonał wojska infantów aragońskich w bitwie pod Olmedo.

 dokładna data nieznana:
 Portugalczycy (Dinas Dias) opłynęli Zielony Przylądek, zapoczątkowując erę wielkich odkryć geograficznych.
 Wynalezienie ruchomej czcionki, druku (wydanie Biblii Gutenberga w 1455 r.); zob. też Historia druku.
 Cesarz Etiopii Zara Jaykob Konstantyn zwyciężył władcy islamskiego kraju Hadija w bitwie pod Ygubbą.

Urodzili się 
 1 marca – Sandro Botticelli, włoski malarz (zm. 1510)
 Weronika Negroni, włoska augustianka, mistyczka, błogosławiona katolicka (zm. 1497)

Zmarli 
 15 lipca – Joanna Beaufort, królowa Szkocji, żona Jakuba I (ur. ok. 1404)
 21 października – Piotr z Città di Castello, włoski dominikanin, błogosławiony katolicki (ur. 1390)

Przypisy 

1445
1446



Wydarzenia w Polsce 

 6 stycznia – w Piotrkowie odbył się sejm.
 w styczniu obradował sejm Wielkiego Księstwa Litewskiego w Wilnie
 27 marca-30 marca – w Piotrkowie obradował sejm.
 we wrześniu obradował sejm Wielkiego Księstwa Litewskiego w Brześciu
 27 września – pod Tatowem wojska Koszalina pokonały oddziały kołobrzeskie, w bitwie o kontrolę nad handlem morskim.

Wydarzenia na świecie 

 16 lutego – wielki książę moskiewski Wasyl II został oślepiony przez spiskowców.
 6 marca – wojna domowa w Szwajcarii: zwycięstwo wojsk związkowych nad habsburskimi w bitwie pod Ragaz.
 12 czerwca – rozpoczęły się negocjacje w celu zakończenia szwajcarskiej wojny domowej.
 27 września – bitwa pod Otonetë (dzisiejszy Obwód Dibra): wojska książąt albańskich pod wodzą Skanderbega pokonały Turków.
 9 października – w Korei opublikowano alfabet hangul.

Urodzili się 
 18 kwietnia – Hipolita Maria Sforza, włoska szlachcianka wywodząca się dynastii Sforzów (zm. 1484)
 3 maja:
 Fryderyk I legnicki, książę brzeski i legnicki z dynastii Piastów (zm. 1488)
 Małgorzata York, księżniczka angielska wywodząca się z rodu Yorków (zm. 1503)
 28 grudnia – Karol de Berry, książę de Berry, Normandii i Gujenny (zm. 1472)

Zmarli 
 15 kwietnia – Filippo Brunelleschi, florencki architekt i rzeźbiarz (ur. 1377)
 28 grudnia – Klemens VIII, antypapież obediencji awiniońskiej (ur. ok. 1369)

Przypisy 

1446
1447



Wydarzenia w Polsce 

 2 maja – Kazimierz Jagiellończyk wydał w Wilnie przywilej gwarantujący nienaruszalność terytorium Litwy, co stanowiło odrzucenie polskich roszczeń do Wołynia i Podola Wschodniego.
 25 czerwca – po trzyletnim bezkrólewiu, w katedrze wawelskiej arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski Wincenty Kot dokonał koronacji Kazimierza Jagiellończyka na króla Polski.
 24 sierpnia-30 sierpnia – w Piotrkowie obradował sejm.
 Żelechów uzyskał prawa miejskie.

Wydarzenia na świecie 

 14 lutego – Wasyl II Ślepy definitywnie opanował Moskwę.
 6 marca – 208. papieżem został Mikołaj V.
 14 sierpnia – w Mediolanie proklamowano Republikę Ambrozjańską.
 Vlad II Diabeł, hospodar wołoski, został zamordowany wraz ze swym najstarszym synem. Następcą na tronie zostaje Władysław II Dan.

Urodzili się 
 17 kwietnia – Baptysta Spagnoli, włoski karmelita, błogosławiony katolicki (zm. 1516)
 30 października – Łukasz Watzenrode, biskup warmiński, dyplomata, mecenas sztuki i nauki (zm. 1512)
 Bajazyd II, sułtan turecki (ur. 1447/1448) (zm. 1512)

Zmarli 
 23 lutego – Eugeniusz IV, papież (ur. między 24 lutego 1383 a 23 lutego 1384)
 6 marca – Koleta Boylet, francuska zakonnica, mistyczka, święta katolicka (ur. 1381)
 13 marca – Szahruch (pers. شاه رخ), władca z dynastii Timurydów (ur. 1377)
 2 maja - Ludwik VII Brodaty, książę Bawarii-Ingolstadt (ur. 1368)
 9 sierpnia – Konrad IV Starszy, książę oleśnicki z dynastii Piastów (ur. 1380-1390)
 data dzienna nieznana:
 Mircza II, hospodar wołoski (ur. 1428)
 Stefan II, hospodar mołdawski (ur. ok. 1410)
 Suhita, cesarzowa Majapahit (ur. po 1406)
 Wład Diabeł, hospodar wołoski (ur. ok. 1390)

Przypisy 

1447
1448



Wydarzenia w Polsce 

 Marcin Król z Żurawicy ufundował na Uniwersytecie pierwszą kolegiatę astrologii.
 Pierwsze wzmianki o powstaniu miasta Siedlce.
 obradował wspólny Sejm Korony i Litwy w Lublinie.
 w sierpniu obradował sejm Wielkiego Księstwa Litewskiego w Nowogródku.

Wydarzenia na świecie 

 17 lutego – podpisano konkordat pomiędzy Watykanem i Świętym Cesarstwem Rzymskim.
 28 września – Christian I został koronowany na króla Danii.
 17 października – Bitwa na Kosowym Polu. Klęska wojsk węgierskich wobec Turków.
 Papież Mikołaj V założył Bibliotekę Watykańską.
 Jan Gutenberg założył drukarnię.

Urodzili się 
 Wit Stwosz (Veit Stoß, Veit Stoss), rzeźbiarz, grafik i malarz, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli późnego gotyku w rzeźbie (ur. ok. 1448; zm. 1533)

Zmarli 
 31 października – Jan VIII Paleolog, cesarz bizantyński (ur. 1392)
 Wincenty Kot – prymas Polski, podkanclerzy koronny (ur. 1395).
Albrecht z Koldic – czeski szlachcic, dowódca z okresu wojen husyckich (ur. ?)

Przypisy 

1448
1449



Wydarzenia w Polsce 

 31 sierpnia – traktat o wieczystym przymierzu pomiędzy Kazimierzem IV Jagiellończykiem a Wasylem II Ślepym.
 6 grudnia-14 grudnia – w Piotrkowie obradował sejm.

Wydarzenia na świecie 

 6 stycznia – Konstantyn XI Paleolog został koronowany w Mistrze na ostatniego cesarza Cesarstwa Bizantyńskiego.
 12 lutego – arcyksiążę Austrii i regent Tyrolu Zygmunt Habsburg ożenił się w Innsbrucku z księżniczką Eleonorą Stewart, córką króla Szkocji Jakuba I.
 7 kwietnia – abdykował Feliks V; koniec schizmy bazylejskiej.
 3 lipca – król Szkocji Jakub II poślubił Marię of Gueldres.
 6 lipca – zwycięstwo wojsk mediolańskich nad szwajcarskimi w bitwie pod Castione.
 1 września – chiński cesarz Zhu Qizhen został pokonany i ujęty przez Ojratów pod wodzą Esena. Koniec militarnej przewagi dynastii Ming nad koczownikami.

Urodzili się 
 1 stycznia – Wawrzyniec Medyceusz, władca Florencji (zm. 1492)
 17 stycznia – Hosanna z Mantui, włoska tercjarka dominikańska, mistyczka, błogosławiona katolicka (zm. 1505)
 14 listopada - Zdenka z Podiebradów, księżniczka czeska, księżna Saksonii (zm. 1510)

 Teodoryk Endem, holenderski franciszkanin, męczennik, święty katolicki (zm. 1572)

Zmarli 
 27 października – śmierć Uług Bega

Przypisy 

1449
1450



Wydarzenia w Polsce 

 Król Kazimierz Jagiellończyk potwierdził prawa miejskie dla Kłecka.
 Jan Długosz otrzymał w Krakowie dom zwany obecnie Domem Długosza.
 Obradował Sejm Wielkiego Księstwa Litewskiego w Wilnie.
 Król Kazimierz Jagiellończyk nadał miastu Sieradz przywilej składowania soli z Wieliczki.

Wydarzenia na świecie 

 15 kwietnia – wojna stuletnia: zwycięstwo Francuzów nad Anglikami w bitwie o Formigny, koniec angielskiej dominacji w północnej Francji.
 2 maja – została odkryta Graciosa w archipelagu Azorów.
 8 maja – w Kencie wybuchła rebelia pod wodzą Jacka Cade’a przeciwko królowi Henrykowi VI Lancasterowi.
 14 maja – armia turecka rozpoczęła oblężenie albańskiej twierdzy Kruja.

 Wynalezienie ruchomej czcionki przez Jana Gutenberga. Wielu błędnie nazywa to wynalezieniem druku, jednakże wycinanie w deskach całych stron i odbijanie ich było znane już wcześniej.

Urodzili się 
 Giovanni Caboto – żeglarz, odkrywca Labradoru (zm. 1499)
 Luca Signorelli – malarz włoskiego renesansu (zm. 1523)
 Bartolomeu Dias – żeglarz i odkrywca portugalski (zm. 1500)
 Gaspar da Gama – żydowski podróżnik (zm. ok. 1510)
 Michał z Bystrzykowa – polski teolog i filozof (data przybliżona) (zm. 1520)
 Dominik Spadafora – włoski dominikanin, błogosławiony katolicki (zm. 1521)

Zmarli 
 15 maja – Andrzej Abellon, francuski dominikanin, błogosławiony katolicki (ur. 1375)
 11 czerwca − Stefan Bandelli, włoski dominikanin, błogosławiony katolicki (ur. 1369)
 18 lipca – Franciszek I Bretoński – książę Bretanii (ur. 1414)
30 lipca - Henryk XVI Bogaty - książę Bawarii-Landshut (ur. 1386)
 wrzesień – Jan Odrowąż ze Sprowy, biskup lwowski, notariusz królewski (ur. ?)
 6 września – Piotr Odrowąż ze Sprowy i Zagórza, dowódca wyprawy na Mołdawię (ur. ?)
 9 września – Mikołaj Lasocki, sekretarz króla Władysława Jagiełły (ur. ok. 1380)
 16 września – Ludwik Aleman, arcybiskup Arles, błogosławiony (ur. ok. 1380)

 data dzienna nieznana:
 Mateusz z Agrigento, sycylijski franciszkanin, biskup Agrigento, apostoł Barcelony, błogosławiony katolicki (ur. ok. 1376-1377)
 Sejong Wielki, król Korei (ur. 1397)

Przypisy 

1450
1452



Wydarzenia w Polsce 

 24 sierpnia-2 września w Sieradzu obradował sejm walny.
 Kraków nawiedziła wielka epidemia.
 Łęknica otrzymała prawa miejskie.

Wydarzenia na świecie 

 Wynalezienie prasy drukarskiej przez Johannesa Gutenberga, co spowodowało wzrost popularności książki.
 16 marca – król Niemiec Fryderyk III ożenił się z księżniczką portugalską Eleonorą Aviz.
 19 marca – Fryderyk III został koronowany cesarzem rzymskim.
 18 czerwca – papież Mikołaj V wydał bullę Dum Diversas, w której zezwolił Portugalii na „atak, podbicie i ujarzmienie Saracenów, pogan i innych wrogów Chrystusa gdziekolwiek byliby znalezieni”.
 30 września – zostaje wydana pierwsza książka za pomocą druku (przy użyciu czcionki ruchomej) – Biblia Gutenberga (1452-1455).

Urodzili się 
 6 lutego – Joanna Portugalska, córka króla Portugalii Alfonsa V, dominikanka, błogosławiona katolicka (zm. 1490)
 10 marca – Ferdynand Aragoński, król Aragonii, Sycylii, Kastylii i Neapolu (zm. 1516)
 15 kwietnia – Leonardo Da Vinci, malarz, rzeźbiarz, architekt, konstruktor, filozof, najdoskonalszy przedstawiciel renesansu (zm. 1519)
 27 lipca – Ludwik Sforza, książę Mediolanu (zm. 1508)
 21 września – Girolamo Savonarola, kaznodzieja i działacz religijny (zm. 1498)
 2 października – Ryszard III, król Anglii (zm. 1485)

Zmarli 
 14 lutego – Konrad VII Biały, książę oleśnicki z dynastii Piastów (ur. ok. 1390)
 3 marca – Piotr Geremia, włoski dominikanin, błogosławiony katolicki (ur. 1399)
26 października – Dziersław z Borzymowa, polski duchowny katolicki, prawnik i dyplomata (ur. ok. 1390)

Przypisy 

1452
Hymn do miłości Ojczyzny

Hymn do miłości Ojczyzny – pierwszy utwór należący do polskiej liryki patriotycznej w czasie rozbiorów. Pełnił rolę polskiego hymnu narodowego tego okresu. Hymn jest parafrazą pieśni do Doskonałości, napisanej przez Arystotelesa.

Historia 

Strofą tą zadebiutował w 1774 roku Ignacy Krasicki, który odczytał utwór podczas jednego z obiadów czwartkowych. Napisał ten utwór jako hymn dla Szkoły Rycerskiej. Święta miłości weszła jako fragment w skład pieśni IX poematu heroikomicznego Myszeida. Parodia zaczynająca się od słów Wdzięczna miłości kochanej szklanice występuje w V pieśni Monachomachii. Utwór doczekał się wielu przekładów, w tym trzech na język francuski.

Podczas immatrykulacji podchorążowie odśpiewują pieśń zaraz po Gaudeamus igitur. Muzykę do pieśni skomponował Wojciech Sowiński.

Legenda 
Z powstaniem wiersza wiąże się legenda: kareta, którą jechał biskup Krasicki, spiesząc na obiad czwartkowy, potrąciła starego żołnierza. Umierający z ogromną mocą mówił o świętej miłości ojczyzny, o bliznach – pamiątkach bitew, o śmierci, która przestała być straszna. Więź między starym wiarusem a biskupem, która wytworzyła się w chwili śmierci, stała się natchnieniem do napisania Hymnu do miłości Ojczyzny.

W kulturze 
Utwór został wybrany jako hymn szkolny w X Liceum Ogólnokształcącym im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.

Zobacz też 

 hymn
 Mazurek Dąbrowskiego
 polskie pieśni hymniczne

Przypisy 

Polskie pieśni hymniczne
Szkoła Rycerska w Warszawie
Twórczość Ignacego Krasickiego
Utwory literackie z 1774
1154



Wydarzenia w Polsce 

 Książę Sandomierza Henryk wyprawił się do Palestyny i uczestniczył w walkach z Saracenami.

Wydarzenia na świecie 

 9 stycznia – Sintra w Portugalii otrzymała prawa miejskie.
 Kwiecień – Nur ad-Din, władca Aleppo, zajął Damaszek i środkowo-południową Syrię.
 25 października – Henryk II Plantagenet został królem Anglii.
 4 grudnia – Hadrian IV został papieżem.
 19 grudnia – Henryk II Plantagenet i jego żona Eleonora zostali koronowani w Westminsterze przez Teobalda, arcybiskupa Canterbury.
 Arabski kartograf Al-Idrisi stworzył mapę zwaną Tabula Idrisiana (lub Tabula Rogeriana).
 Nasr-ad-Din, faworyt kalifa fatymidzkiego Az-Zafira zamordował go wraz z rodziną i zabił wielkiego wezyra.
 Ludwik VII Młody, król Francji, odbył pielgrzymkę do grobu św. Jakuba w Composteli.
 Henryk II Plantagenet, pretendent do tronu Anglii, ruszył do Barfleur i mimo burzy 6 grudnia odbił od wybrzeży normandzkich, by po dwóch dniach żeglugi dotrzeć do Anglii.
 Szwedzki król Eryk IX podjął nieudaną wyprawę na Finlandię w celu podboju i chrystianizacji
 Szkoła prawnicza w Bolonii jako pierwsza uzyskała przywileje uniwersyteckie.
 Fryderyk I Barbarossa podczas pierwszej wyprawy do Italii stłumił powstanie dowodzone przez Arnolda z Brescii.

Urodzili się 
 11 listopada – Sancho I Kolonizator, król Portugalii (zm. 1211)

Zmarli 
 26 lutego – Roger II, król Sycylii (ur. 1095)
 25 października – Stefan z Blois, król Anglii (ur. ok. 1097)
13 listopada – Izjasław II Pantelejmon, wielki książę kijowski (ur. 1096)
18 listopada – Adelajda Sabaudzka, królowa Francji (ur. 1092)
3 grudnia – Anastazy IV, papież (ur. ?)
data dzienna nieznana:
Wiaczesław Włodzimierzowic, wielki książę kijowski (ur. 1083)

1154
1155



Wydarzenia w Polsce 

 Henryk Sandomierski powrócił z wyprawy do Ziemi Świętej i sprowadził zakon joannitów do Polski (pierwsza siedziba w Zagości).

Wydarzenia na świecie 

 23 kwietnia – papież Hadrian IV wydał Bullę wrocławską, w której pojawiła się wzmianka o Górze oraz nazwa "Tessin" (jest to najstarsza znana dziś pisemna wzmianka o Cieszynie).
 18 czerwca – Fryderyk I Barbarossa został koronowany na cesarza rzymskiego.
 W bulli papieża Hadriana IV.
 Eryk IX powrócił do Szwecji.
 Fryderyk Barbarossa ponownie nadał Bawarię Henrykowi Lwu.
 Pierwsze wzmianki o fińskim mieście Turku.
 Klęska w chrystianizacji Finlandii; zabicie misjonarza wysłanego w celu nawrócenia kraju.
 Papież Hadrian IV obłożył Rzym interdyktem.

Urodzili się 
 w 1155 (według źródeł muzułmańskich) lub 1162 (według źródeł chińskich i mongolskich) – Czyngis-chan, władca mongolski, twórca i długoletni władca imperium mongolskiego (zm. 1227)

Zmarli 
 10 czerwca – Sigurd II Gęba, król Norwegii (ur. ?)
22 sierpnia – Konoe, cesarz Japonii (ur. 1139)
data dzienna nieznana:
Arnold z Brescii, włoski mnich, kaznodzieja i reformator religijny; stracony z rozkazu Fryderyka I Barbarossy
Dawid V, król Gruzji (ur. ?)

1155
1156



Wydarzenia na świecie 

 28 maja – armia sycylijska w bitwie pod Brundizjum rozgromiła Bizantyjczyków, kładąc kres ich panowaniu w południowej Italii.
 17 września – Austria uniezależniła się od Bawarii i stała się księstwem rządzonym przez Henryka II.

 W Wenecji utworzono pierwszy bank na świecie.

Urodzili się 
 27 października – Rajmund VI z Tuluzy, hrabia Tuluzy (ur. 1222)

Zmarli 
 9 marca – Aleksander z Malonne, biskup płocki (ur. ?)
20 lipca – Toba, cesarz Japonii (ur. 1103)
25 grudnia – Swerker I Starszy, król Szwecji (ur. ?)
data dzienna nieznana:
Dymitr I, król Gruzji (ur. 1093)
Hoel III Bretoński, książę Bretanii (ur. ?)

1156
1157



Wydarzenia w Polsce 

 30 sierpnia – w Krzyszkowie Bolesław Kędzierzawy złożył hołd lenny Fryderykowi Barbarossie.

 Fryderyk I Rudobrody (Barbarossa) uderzył na Śląsk i spalił Głogów. Następnie dotarł z wojskiem do Krzyszkowa pod Poznaniem. Zwierzchni książę Polski Bolesław Kędzierzawy stawił się w obozie cesarskim w Krzyszkowie, gdzie złożył Rudobrodemu hołd lenny.

Wydarzenia na świecie 

 11 czerwca – Albrecht Niedźwiedź zdobył Brennę i utworzył Marchię Brandenburską.
 9 sierpnia – na "spotkaniu pojednawczym" w Roskilde spotkali się trzej współrządzący Danią: Swen Grade, Kanut V i Waldemar Wielki. Kanut został zamordowany, a Waldemar ranny.

 Waldemar I Wielki królem Danii
 Podział Kastylii i Leónu między synów Alfonsa VII
 Andrzej I Bogolubski księciem rostowsko-suzdalskim.

Urodzili się 
 8 września – Ryszard Lwie Serce, władca Anglii z dynastii Plantagenetów, król Anglii od 1189 (zm. 1199).

Zmarli 
 5 lutego – Konrad Wielki, margrabia Miśni i Łużyc (ur. ?)
15 maja – Jurij I Dołgoruki, wielki książę kijowski, (ur. ok. 1090)
 21 sierpnia – Alfons VII, król Leónu i Kastylii (ur. 1105)
4 listopada – Mafalda Sabaudzka, królowa Portugalii (ur. 1125)
data dzienna nieznana:
 Ahmad Sandżar, sułtan wielkich Seldżuków (ur. 1084 lub 1086)
Eystein II, król Norwegii (ur. ?)
Hongzhi Zhengjue, chiński mistrz chan ze szkoły caodong (ur. 1091)
Kanut V, król Danii (ur. ?)
Ramiro II Mnich, król Aragonii (ur. ok. 1075)

Przypisy 

1157
Święty Kolumban

św. Kolumba(n), Kolumban Starszy, Kolumba(n) z Iony (521-597) – misjonarz, patron Irlandii
 św. Kolumban Młodszy (ok.540-615) – opat, misjonarz, patron diecezji Bobbio

Przypisy
1364



Wydarzenia w Polsce 

 28 marca – w obecności króla Kazimierza Wielkiego arcybiskup gnieźnieński Jarosław Bogoria Skotnicki konsekrował katedrę na Wawelu.
 12 maja – król Kazimierz Wielki wydał przywilej fundacyjny Uniwersytetu Krakowskiego.
 22 maja – król Kazimierz Wielki nadał prawa miejskie Skawinie.
 4 lipca – miasto Barczewo otrzymało prawa miejskie od biskupa warmińskiego Jana Stryprocka na prawie chełmińskim.
 1 września – papież Urban V wydał bullę powołującą do życia Uniwersytet Krakowski.
 Wrzesień – zjazd monarchów w Krakowie, na którym miano rozstrzygnąć konflikt pomiędzy Habsburgami i Andegawenami dotyczącego patriarchatu akwilejskiego. W zjeździe wzięli udział: cesarz Karol IV, król Węgier Ludwik Andegaweński, Waldemar Duński, król Cypru Piotr, Rudolf IV książę Austrii, książę mazowiecki Siemowit III, książę opolski Władysław Opolczyk, książę słupski Bogusław V Pomorski oraz książę Bolko Świdnicki. Według legendy monarchów miał podejmować ucztą patrycjusz krakowski Mikołaj Wierzynek, bankier króla Kazimierza Wielkiego.

 Król Kazimierz Wielki wystąpił do papieża o unieważnienie jego zgody na odpadnięcie od Polski ziem, należących niegdyś do Królestwa Polskiego, czyli Pomorza i Śląska.
 Nadanie Kielcom i Radomiowi prawa magdeburskiego.
 Założono Aptekę Królewską w Toruniu, czynną do 2011 roku.
 Aktem królewskim założono wieś Mszanka, która została uposażeniem starostwa bieckiego.

Wydarzenia na świecie 
	
 8 kwietnia – Karol V Mądry został królem Francji.
 19 maja – Karol V Mądry został koronowany na króla Francji.
 29 września – wojna stuletnia: zwycięstwo Anglików w bitwie o Auray.

Urodzili się 
 Christine de Pisan, Francuzka, pierwsza europejska zawodowa literatka (zm. około 1430)

Zmarli 
 8 kwietnia – Jan II Dobry, król Francji (ur. 1319)
 2 czerwca – Wacław I legnicki, książę legnicki z dynastii Piastów (ur. ok. 1314)
 30 czerwca – Arnoszt z Pardubic, katolicki biskup i pierwszy arcybiskup praski (ur. 1297)
 29 września – Karol de Blois, książę Bretanii, błogosławiony katolicki (ur. 1319)
 data dzienna nieznana:
 Waldemar III, król Danii 1326–1329 (ur. 1314)
 Gajah Mada, przywódca wojskowy Majapahit (ur. ?)

1364
Łysomice (województwo kujawsko-pomorskie)

Łysomice – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Łysomice. 

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego. Obecnie jest siedzibą gminy Łysomice. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 1915 mieszkańców. Jest największą miejscowością gminy Łysomice.

Zabytki 
 Klasycystyczny pałac Donimirskich (obecnie siedziba Agencji Nieruchomości Rolnych) z 1848 r. (przebudowany w 1971 r.), z dwukondygnacyjnym gankiem kolumnowym, otoczony parkiem krajobrazowym; w otoczeniu pałacu budynki gospodarcze z XIX wieku i początku XX wieku.

W 1944 r. Niemcy wybudowali wokół miejscowości kilka schronów bojowych typu Ringstand 58 c.

Kaplica 
 Kaplica św. Jana Chrzciciela

Zobacz też 
 Łysomice

Przypisy 

Łysomice (województwo kujawsko-pomorskie)