alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Z-score

De Z-score of gestandaardiseerde vorm van een stochastische variabele  met verwachtingswaarde  en standaardafwijking  is de afwijking van zijn verwachtingswaarde, uitgedrukt in eenheden van de standaardafwijking. In formulevorm:

De Z-score betekent een gestandaardiseerde waarde die zich met andere Z-scores laat vergelijken. Een Z-score gelijk aan 2, wat wil zeggen dat  de waarde 2 aanneemt, betekent dat de stochastische variabele  zelf een waarde aanneemt die twee standaardafwijkingen voorbij zijn verwachtingswaarde ligt. Dat kan voor de ene stochastische variabele een waarde 0,1 betekenen en voor een andere een waarde 32100.  

Op basis van de ongelijkheid van Tsjebysjev kan worden afgeleid dat Z-scores van ± 3 en extremer vrij zeldzaam zijn; ongeacht het type verdeling is de kans hierop hooguit 1/9. Voor de meeste kansverdelingen is deze kans overigens veel kleiner; zo is voor de normale verdeling de kans op een Z-score van 3 kleiner dan 0,002.

Eigenschappen
De verwachting van de Z-score is 0 en de standaardafwijking is gelijk aan 1. Als  normaal verdeeld is, is  standaardnormaal verdeeld.

Z-scores maken het in bepaalde gevallen mogelijk om steekproeven uit verschillende populaties op een zinvolle manier (via hun Z-scores dus) met elkaar te vergelijken.

Opmerking
Vaak ziet men een uitdrukking als "", met de betekenis dat de Z-score gelijk is aan 2. Men moet daarbij echter steeds bedenken, dat  een stochastische variabele is en niet gelijk kan zijn aan het getal 2. Wel kan in een bepaalde situatie of steekproef voor  de waarde 2 waargenomen worden.

Steekproef
Als de verwachtingswaarde en de standaardafwijking onbekend zijn, wordt voor een steekproefuitkomst  als z-score berekend:
,

waarin  het steekproefgemiddelde is en  de steekproefstandaardafwijking.

Zie ook

Kansrekening
Statistiek
Dagblad Waterland

Dagblad Waterland is een van de acht regionale edities van het regionale dagblad Noordhollands Dagblad. Tot 7 juni 2003 heette het Nieuwe Noord-Hollandse Courant. De krant werd in 1945 opgericht en verscheen aanvankelijk als nieuwsblad. De verschijningsdagen waren maandag, woensdag en vrijdag.

Eind jaren zeventig, nadat de Nieuwe Noord-Hollandse Courant een onderdeel was geworden van uitgeverij Damiate in Haarlem, werd de krant een dagblad. Na de fusie van Damiate met de Verenigde Noordhollands Dagbladen in Alkmaar werd de krant de achtste editie van het Noordhollands Dagblad.

De Nieuwe Noord-Hollandse Courant verschijnt onder andere in de gemeenten Waterland, Purmerend en de Beemster. Ook de voormalige gemeente Zeevang krijgt het Dagblad Waterland, maar hier verschijnt ook het Dagblad voor West-Friesland, een andere editie van het Noordhollands Dagblad. 

De totale oplage bedraagt ongeveer 10.000, waarmee deze editie dagelijks gemiddeld 46.000 lezers bereikt.

Waterland
Waterland
Rekenkundig gemiddelde

Het rekenkundig gemiddelde of aritmetisch gemiddelde is de som van een aantal getallen gedeeld door het aantal getallen. Het rekenkundig gemiddelde is een centrummaat. In de wiskunde en statistiek is het rekenkundig gemiddelde de meest gebruikelijke betekenis van een gemiddelde, en wordt daarom ook wel gewoon het gemiddelde genoemd. De naam rekenkundig gemiddelde wordt gebruikt wanneer men het van andere verwante centrummaten wil onderscheiden, zoals de mediaan, de modus of het wortelgemiddelde.

Wiskundige notatie 
Het rekenkundig gemiddelde van de  getallen  wordt gegeven door:

Voorbeelden 
 Het gemiddelde van de zes getallen 1, 2, 3, 4, 4, 6 wordt als volgt bepaald:

 

 Het rekenkundig gemiddelde van de  getallen  is het unieke getal  waarvoor de totale kwadratische afwijking
 
 minimaal is.

Liggingsmaat
D-day

D-day is de dag waarop een aanval of operatie gepland is.

De term D-day 
De termen D-day en H-hour worden gebruikt om respectievelijk de dag en het uur aan te duiden waarop een militaire operatie zal plaatsvinden. De letters zijn afgeleid van de Engelse woorden waarvoor zij staan: "D" voor "day" en "H" voor "hour" (uur). "H-Hour" wordt daarom in het Nederlands wel vertaald als uur U. Er is één D-day en één H-hour voor alle troepen die aan dezelfde operatie deelnemen.

Deze termen kunnen ook gebruikt worden in combinatie met plus- en mintekens. Hiermee wordt dan de tijd ná of de tijd vóór de operatie aangeduid. Voorbeelden: H −3 betekent 3 uur voor H-hour, D +3 betekent 3 dagen na D-day, H + 75 minuten betekent 1 uur en 15 minuten na H-hour enzovoort.

Men gebruikt deze termen bij het plannen van militaire operaties waarvan men de datum waarop deze plaats gaat vinden nog niet heeft vastgesteld of als de datum nog niet bekend mag worden. 

Andere verklaringen van de naam D-day zijn Decision Day (beslissingsdag) of Disembarcation Day (ontschepingsdag) of Demolition day, dit zijn echter backroniemen.

Normandië
De bekendste militaire operatie die onder de naam "D-day" bekend is geraakt is operatie Overlord, de geallieerde landingen in Normandië op dinsdag 6 juni 1944. Het was de grootste amfibische invasie in de geschiedenis en het begin van de bevrijding van West-Europa. In Oost-Europa waren de Duitsers al aan het verliezen van de Sovjet-Unie en twee dagen daarvoor was Rome door de geallieerden veroverd.

Operatie Overlord
Obadja (boek)

Obadja (Hebreeuws: ,  of , , "slaaf van God") is een boek in de Hebreeuwse Bijbel, in het christendom gerekend tot de kleine profeten. Volgens het opschrift van het boek is het geschreven door de profeet Obadja. Over hem is verder niets bekend.

Het boek is met zijn 21 verzen het kortste uit de Hebreeuwse Bijbel en bestaat uit één hoofdstuk in twee delen: een visioen over Edom (vers 1-16) en slotverklaring die over het herstel van Israël gaat (vers 17-21).

Obadja verwijst naar de inname van Jeruzalem. Men neemt aan dat hij hiermee de inname van Jeruzalem door de Babyloniërs onder leiding van Nebukadnezar II in 586 v.Chr. bedoelt. Hierbij, aldus Obadja, keken de Edomieten met instemming toe, ze maakten zich er vrolijk over en leverden zelfs vluchtende Israëlieten aan de Babyloniërs over. God zal de Edomieten daarvoor straffen.

De inhoud van het boek Obadja vertoont een sterke gelijkenis met Jeremia 49.

Externe links 

 Obadja in de Statenvertaling
 Obadja in Bijbelencultuur.nl

Boek uit de Hebreeuwse Bijbel
Dravidische talen

De Dravidische talen vormen een taalfamilie van zo'n 25-tal talen. 

Deze worden voornamelijk op de zuidelijke punt en het oostelijk deel van het Indische subcontinent gesproken. 

Het Brahui is een uitzondering: deze taal wordt in Pakistan gesproken.
Sinds de koloniale tijd worden de talen ook bijvoorbeeld op Fiji en in Guyana gesproken.

De Dravidische taalgroep is met zo'n 200 miljoen sprekers de op drie na grootste ter wereld. De sprekers van Dravidische talen worden de Dravidiërs genoemd.

Kenmerken 
De talen zijn agglutinerend en maken uitsluitend gebruik van achtervoegsels. Het Proto-Dravidisch had acht naamvallen.

Classificatie 
De taalgroep bestaat uit een aantal takken:

Zie ook 
 Arische invasietheorie

Dravidische taalfamilie
Malayalam

Malayalam () is een lid van de zuidelijke groep van de Dravidische talen. Het is de officiële taal van de zuidwestelijke Indiase staat Kerala, alsmede de officiële taal van het unieterritorium de Laccadiven. Daarnaast wordt de taal gesproken in enkele aan Kerala grenzende districten en door sommige Indiase minderheden in de Arabische landen.

Het Malayalam is tussen 800 en 1000 ontstaan uit de westelijke dialecten van Tamil doordat deze door de West-Ghats van de rest van het taalgebied gescheiden waren. Het verloor de overeenkomst tussen werkwoord en onderwerp. Ook heeft het een eigen schrift. Het eerste literaire werk in deze taal, Ramaciaritam, werd waarschijnlijk geschreven in de twaalfde eeuw. In de Middeleeuwen was er een literaire stijl genaamd manipravalam, die bestond uit het vrije gebruik van lexicale bronnen van zowel Malayalam als Sanskriet in één werk. In tegenstelling tot Tamil bevat de woordenschat van Malayalam nog steeds een groot percentage van de Sanskriet leenwoorden.

De taal heeft circa 35,7 miljoen sprekers.

Zie ook 
 Kathakali

Dravidische taalfamilie
Taal in India
Natuurlijke taal
Kerala
Laccadiven
Missouri (staat)

Missouri is een van de staten van de Verenigde Staten. De standaardafkorting voor de staat is MO. De hoofdstad is Jefferson City.

Geschiedenis 
Het gebied dat nu Missouri heet, werd oorspronkelijk bevolkt door Indianenstammen. Daarna was het gebied lang in handen van de Fransen. Zij koloniseerden het en lieten er onder meer slaven in de loodmijnen werken. Gedurende enige decennia aan het einde van de 18e eeuw controleerde Spanje het gebied. Frankrijk verkocht het uiteindelijk in 1803 aan de Verenigde Staten (zie Louisiana Purchase).

Het Missouriterritorium ontstond in 1812. Toen Missouri een zelfstandige staat wilde vormen, leidde het feit dat de omgeving slavernij kende in het Huis van Afgevaardigden en de Senaat tot controverses. Uiteindelijk werd het Missouricompromis gesloten en op 10 augustus 1821 werd Missouri formeel, als 24ste, een staat van de Verenigde Staten. Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog bleven sommige delen van Missouri bij de Unie, terwijl andere zich bij de Confederatie voegden. Maar liefst ongeveer 45 veldslagen in de Amerikaanse Burgeroorlog vonden plaats in Missouri. In 1865 schafte Missouri als eerste slavenstaat de slavernij af.

Het jaar 1904 stond in het teken van de Louisiana Purchase Exposition, een wereldtentoonstelling om te herdenken dat de voormalige Franse koloniën een eeuw lang bij de Unie hoorden. De Expo vond plaats in St. Louis. In dezelfde periode werden in de stad de derde Olympische Spelen van de moderne tijd gehouden.

Geografie 
De staat Missouri beslaat 180.693 km², waarvan 178.590 km² land is. Het behoort tot de Central tijdzone.

Missouri grenst in het noorden aan de staten Iowa en Nebraska, in het westen aan Kansas, in het oosten aan Illinois en Kentucky en in het zuiden aan Oklahoma, Arkansas en Tennessee.

De belangrijkste rivieren zijn de Mississippi, die de gehele oostgrens definieert en de erin uitkomende Missouri.

Het zuiden van Missouri is heuvelachtiger dan het noorden. Het hoogste punt is de top van Taum Sauk Mountain (540 m).

Demografie en economie 
In 2000 telde Missouri 5.595.211 inwoners (31 per km²) waarvan ongeveer 69% van de bevolking in stedelijke gebieden woont. De grootste steden zijn Saint Louis en Kansas City. Net zoals in de meeste staten hebben ook hier de meeste inwoners, 27,4%, een Duitse afkomst. 

Het bruto product van de staat bedroeg in 2001 181 miljard dollar.

Bestuurlijke indeling 

Missouri is onderverdeeld in 114 county's en één onafhankelijke stad.

Politiek 

Aan het hoofd van de uitvoerende macht van de staat staat een gouverneur, die direct gekozen wordt door de kiesgerechtigden in de staat. Sinds juni 2018 is Mike Parson van de Republikeinse Partij de gouverneur van Missouri. Als vicegouverneur volgde hij partijgenoot Eric Greitens op, die verkozen werd in 2016 maar aftrad op 1 juni 2018.

De wetgevende macht bestaat uit het Huis van Afgevaardigden van Missouri (Missouri House of Representatives) met 163 leden en de Senaat van Missouri (Missouri Senate) met 34 leden.

Externe link 
 Officiële website van de staat Missouri
Rodnagebergte

Het Rodnagebergte (Munții Rodnei) vormt een gedeelte van de Oostelijke Karpaten in Roemenië. Het ligt in het noorden van het land, in de districten Maramureș (regio Maramureș) en Bistrița-Năsăud. Het gebergte is in 1990 ondergebracht in het Nationaal Park Rodna (567 km²). Een kleiner deel vormt daarbinnen het biosfeerreservaat Pietrosul Rodnei (33 km²). Dit laatste gebied staat sinds 1979 op de Unesco-lijst van biosfeerreservaten.

In het Rodnagebergte ligt de hoogste berg van de Oostelijke Karpaten, de Pietrosul Rodnei (2303 m). De andere hoge top is de Inau (2279 m). In het gebergte bevinden zich enkele grotten, waarvan de Izvorul Tăușoarelor met 479 de diepste van Roemenië is, en verschillende gletsjermeren.

De rivieren de Grote Someș en de Bistrița ontspringen in dit gebergte en vormen er de zuidelijke en de oostelijke begrenzing van. De noordelijke voortzetting van het Rodnagebergte is het Maramureșgebergte (Munții Maramureșului), dat tot de Beskiden wordt gerekend en dat aan de overkant van de Vișeu ligt. De westelijke voortzetting is het Tiblesgebergte (Munții Tiblesului), aan de overkant van de Sălăuța.

Gebergte in Roemenië
Geografie van Transsylvanië
Judas

Judas is een voornaam. Het is de Griekse vorm van het Hebreeuwse Juda. Vanwege de rol van Judas Iskariot in het leven van Jezus (zie aldaar) wordt de naam ook als antonomasie gebruikt voor "verrader".

In de Bijbel
 Judas Iskariot, de apostel die Jezus verraden heeft
 Judas Taddeüs (ook: Judas Lebbeüs), een andere apostel van Jezus
 Brief van Judas, een brief die traditioneel aan Judas Taddeüs toegeschreven is
 Judas Barsabbas, een apostel en profeet van de eerste christengemeente in Jeruzalem
 Judas de Galileeër, een joodse opstandeling van wie Gamaliël gewag maakte

Anderen met deze naam
 Judas Makkabeüs, een leider in de Makkabese opstand
 Judas (Hasmoneeën), zoon van Simon Makkabeüs

 Schuilnaam
 Judas, pseudoniem gebruikt door Pol Heyns

Muziek
 Judas Priest, een Britse band
 JudasVille, een band uit Eindhoven
 Judas (single), een single van Lady Gaga
 Judas (album), een album van de Belgische band A Brand

Planten
 Judasoor, een zwam
 Judaspenning (geslacht), plantengeslacht van uit de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae)

Films
 Judas (2004), Amerikaanse film uit 2004 

Ander gebruik van de naam
 Judas (bier), Belgische biersoort
 Judas (boek), autobiografisch boek van Astrid Holleeder
Judas (televisieserie), een miniserie gebaseerd op dit boek
Judas (theatervoorstelling), een theatervoorstelling gebaseerd op dit boek

Jongensnaam
131

Het jaar 131 is het 31e jaar in de 2e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië
 Italië wordt verdeeld in vier regio's en bestuurd door een legatus met consulaire bevoegdheden. De Senaat is tegen dit wetsvoorstel.

Griekenland
 Keizer Hadrianus vormt het Panhellenion, met als doel alle steden in  Griekenland te verenigen en de Griekse cultuur te beschermen.

Palestina
 Hadrianus sticht in Jeruzalem een Romeinse kolonie: Aelia Capitolina, in de stad wordt een garnizoen van Legio X Fretensis gelegerd.

Geboren 
 22 september - Claudius Galenus, Romeins arts en filosoof (overleden 201)

Overleden 

000
320

Het jaar 320 is het 20e jaar in de 4e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië
 Keizer Constantijn de Grote (zesde maal) en zijn 3-jarige zoon Constantijn II, worden door de Senaat gekozen tot consul van het Imperium Romanum.

Egypte
 Pachomius sticht in Opper-Egypte aan oevers van de Nijl een kloosterorde. Hij stelt een leefregel in, gebaseerd op vasten en seksuele onthouding.

Europa
 De 15-jarige Crispus, oudste zoon van Constantijn I, voert in Gallië (alleen in naam) een succesvolle veldtocht tegen de Franken. Hij resideert in Augusta Treverorum (huidige Trier) en stabiliseert de Rijngrens voor een vredesperiode van twintig jaar.

Klein-Azië
 Licinius, keizer van het Oost-Romeinse Rijk, begint nieuwe christenvervolgingen. Hij laat kerken in brand steken en martelt onschuldige christenen.   
 Arius schrijft een brief aan Alexander van Alexandrië, hierin legt hij opnieuw zijn religieuze opvattingen uit en verwerpt de Heilige Drie-eenheid.

India
 Koning Chandragupta I (320 - 335) bestijgt de troon en sticht het Gupta Rijk (India). Tijdens zijn regeringsperiode wordt het boeddhisme uitgebreid. Patliputra wordt het machtscentrum van het rijk, cultuur wordt beoefend in architectuur, kunst en wetenschap.
 Kālidāsa,  Indisch schrijver en dichter, schrijft zijn gedichten, sagen en verhalen gebaseerd op de hindoeïstische mythologie en filosofie.

Midden-Amerika
 2 augustus - In Yaxchilán, een stadstaat van de Maya's, sticht koning Yat-Balam (Penis van de Jaguar) een dynastie die zo'n vijfhonderd jaar zal blijven bestaan.

Geboren 
 Aurelius Victor, Romeins historicus (overleden 390)
 Constans I, keizer van het Romeinse Rijk (waarschijnlijke datum)
 Severinus van Keulen, Duits bisschop en heilige (overleden 404)
 Vettius Agorius Praetextatus, Romeins senator (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 Lactantius, christelijk schrijver en adviseur van Constantijn de Grote
 Pelagia van Tarsus (33), heilige en martelares

000
335

Het jaar 335 is het 35e jaar in de 4e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Klein-Azië
Keizer Constantijn de Grote benoemt zijn neef Hannibalianus tot koning van Armenië en Pontus. Hij krijgt de eretitel Rex Regum ("Koning der Koningen").

Palestina
 Constantijn I roept tijdens de synodes in Jeruzalem en Tyrus de bisschoppen bijeen. Athanasius van Alexandrië wordt afgezet en verbannen naar Trier.
 13 september - De Heilige Grafkerk wordt door Constantijn I ingewijd. Arius wordt in ere hersteld en is tijdens de ceremonie van de Kerk aanwezig.

Europa
 Slag aan de Moeresjoel: De Vandaalse Asdingen onder leiding van koning Wisimar, verslaan de Visigoten bij de rivier de Mureş (huidige Roemenië).
 18 september - Flavius Dalmatius, neef van Constantijn I, wordt benoemd tot Caesar. Hij krijgt het bestuur over Achaea, Thracië en Macedonië.

Egypte
 Het Paromeosklooster wordt gesticht, het is een van de eerste christelijke kloosters.

Italië
 Paus Marcus (335-336) volgt Silvester I op als 34e paus van Rome. Tijdens zijn pontificaat wordt een lijst van martelaren (Depositio Martyrum) opgesteld.

India
 Koning Samudra-Gupta (335-375) regeert over het Guptarijk en verovert het rijk van de Kushana. Hij onderwerpt de koninkrijken Rajasthan en Uttar Pradesh.

Geboren 
 Flavius Rufinus, Romeins consul en staatsman (waarschijnlijke datum)
 Gregorius van Nyssa, christelijke bisschop en kerkvader (waarschijnlijke datum)
 Magnus Maximus, keizer van het West-Romeinse Rijk (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 Agritius van Trier, bisschop van Trier
 Wisimar, koning van de Vandalen
 31 december - Paus Silvester I

000
Samudragupta

Samudragupta was de maharajadhiraja (keizer) van het Guptarijk van 335-375.

Samudragupta was de zoon van Chandragupta I, de grondvester van het Guptarijk en zijn belangrijkste vrouw, de Licchavi-prinses Kumaradevi. Het is goed mogelijk dat een goed deel van het rijk dat hij erfde van de kant van zijn moeder kwam. Zelf wist hij het rijk door veroveringen nog groter te maken. In een opschrift op een pilaar die waarschijnlijk in 375 is opgericht in Prayaga (nu Allahabad), wordt vermeld hoe hij de 'onoverwonnen overwinnaar van onoverwonnen koningen' geworden was. Hij veroverde enige koninkrijken in wat nu Uttar Pradesh en Rajasthan is en wendde zich daarna naar het zuiden en veroverde de gehele oostzijde van India tot aan het tegenwoordige Chennai. Daarna kwam het noorden aan de beurt en moesten het tegenwoordige West-Bengalen, Madhya Pradesh, de rest van Uttar Pradesh en stukken van de Punjab en Rajasthan zijn gezag erkennen.

Op zijn munten komt de Garoedavogel voor als symbool van de god Vishnu, waar hij zichzelf een incarnatie van achtte. Hij wordt wel de Indiase Napoleon genoemd.

Gupta-keizer
Persoon in de 4e eeuw
375

Het jaar 375 is het 75e jaar in de 4e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa
 De Hunnen onderwerpen de Ostrogoten in de Oekraïne. Zij richten verwoestingen aan en breiden hun macht verder uit in Oost-Europa. Koning Ermanerik pleegt zelfmoord, omdat hij zijn nederlaag niet kan verwerken. Vithimiris volgt hem op; de Oost-Germaanse volkeren beginnen met de Grote Volksverhuizing naar het Westen.
 17 november - Keizer Valentinianus I vertrekt naar Pannonië om een dreiging van de Quaden aan de Donaugrens tegen te houden. Tijdens een audiëntie maakt hij zich kwaad over hun vredesvoorstel en overlijdt aan een hartinfarct.
 22 november - De 16-jarige Gratianus volgt zijn vader Valentinianus I op als keizer van het West-Romeinse Rijk en vestigt zijn residentie in Augusta Treverorum (huidige Trier). Valentinianus' 4-jarige zoon Valentinianus II wordt tot (mede)keizer uitgeroepen.
 Gratianus laat zich adviseren door bisschop Ambrosius. Hij draagt het bestuur van Italië, Illyricum, Hispania en Africa over aan Valentinianus II, onder het regentschap van zijn stiefmoeder Iustina.

Italië
 Paus Damasus I versterkt het pauselijke gezag in Rome. Hij voert een zoektocht naar een theologisch argument, uit dit ontwikkelingsproces ontstaat het begrip paus (of papa) zoals we het nu kennen.

India
 Koning Samudra-Gupta richt in de oude heilige stad Prayag (India) een pilaar op om zijn veroveringen te vereeuwigen.

Geboren 

 Constantius III, keizer van het West-Romeinse Rijk (waarschijnlijke datum)

Overleden 

 Caradocus, koning van Brittannië (waarschijnlijke datum)
 Emmelia van Caesarea, heilige
 Ermanerik, koning van de Ostrogoten
 Gorgonia, heilige
 17 november - Valentinianus I (54), keizer van het Romeinse Rijk
 Victor van Piacenza, bisschop

000
380

Het jaar 380 is het 80e jaar in de 4e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa
 27 februari - Keizer Theodosius I verklaart in het edict Cunctos populos ("alle volken") met medekeizers Gratianus en Valentinianus II, dat alle volkeren zich moeten bekeren tot het trinitaire christendom. Het edict is gericht tegen het 'ketterse' arianisme en maakt een einde aan de geldende godsdienstvrijheid.
 Athanarik wordt na het overlijden van zijn rivaal Fritigern, overwinnaar van Adrianopel, de onbetwistbare heerser over het verenigde Visigotische volk.
 Bauto, Frankisch veldheer, wordt door Gratianus benoemd tot magister militum ("meester der soldaten") van het Westen en regent van Valentinianus II.

India
 Chandra-Gupta II bestijgt de troon en annexeert de westelijke provincies bij het Gupta Rijk. Dit geeft hem controle over de handelsroutes naar Europa.

Geboren 

 Aelia Eudoxia, keizerin en vrouw van Arcadius (waarschijnlijke datum)
 Alexius van Edessa, heremiet en heilige (waarschijnlijke datum)
 Eucherius, bisschop van Lyon (waarschijnlijke datum) 
 Flavius Felix, Romeins consul (waarschijnlijke datum) 
 Gunderik, koning van de Vandalen en Alanen (waarschijnlijke datum)
 Kālidāsa, Sanskriet dichter en schrijver (waarschijnlijke datum)
 Petrus Chrysologus, bisschop van Ravenna (waarschijnlijke datum)
 Philippus van Side, christelijke kerkhistoricus (waarschijnlijke datum)
 Socrates Scholasticus, jurist en kerkhistoricus (waarschijnlijke datum)

Overleden 

 Fritigern, koning van de Visigoten
 Samudra-Gupta, keizer van het Gupta Rijk (India) (waarschijnlijke datum)

000
510

Het jaar 510 is het 10e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Koning Theodorik de Grote beëindigt de belegering van Arles. De stad wordt na een heldhaftig verzet van maanden door de Ostrogoten bevrijd.
 Theodorik de Grote benoemt zijn vriend Anicius Manlius Torquatus Severinus Boëthius, Romeins filosoof, tot consul van het Ostrogotische Rijk.
 De Longobarden onder leiding van Wacho vallen het gebied van de Herulen binnen en vernietigen het koninkrijk.
 Wacho (r. 510-539) roept zichzelf uit tot koning van de Longobarden, nadat hij zijn oom Tato heeft vermoord.

India 
 Aryabhata, Indiase geleerde en astronoom, berekent de heliocentrische beweging van de planeten rond de Zon en de Aarde. (waarschijnlijke datum)

Vroegchristelijke bouwkunst 
 In Straatsburg wordt in opdracht van Clovis I een kerk gebouwd. Later zal op dezelfde plek de kathedraal komen. (waarschijnlijke datum)

Geboren 
 Ermelindis, Belgische heilige (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 Eugendus, abt van Condat in het rijk der Bourgondiërs (waarschijnlijke datum)
 Natanus, Welshe prins en heilige
 Rudolf, koning van de Herulen
 Tato, koning van de Longobarden
 Vachagan III de Vrome, koning van Kaukasisch Albanië (waarschijnlijke datum)

000
Fa Xian

Fa Xian (Chinees: 法顯), ook wel Fa Hien, Fa Hsien of Fa Hsian (Linfen, ca. 337 – ca. 422) was een Chinese bhikkhu (een boeddhistische monnik), die in de jaren (ca.) 399 - 414 een uitgebreide bedevaart naar alle heilige plaatsen van de Boeddha in India maakte en daar een beschrijving van heeft nagelaten.

In deze tijd lag in het noorden van India het Guptarijk, waar tijdens Fa Xians bezoek keizer Chandragupta II regeerde. De politieke eenheid had het gebied orde en welvaart gebracht en Fa Xian kon dan ook in alle veiligheid door het hele rijk heen en weer reizen. Hij beschrijft het rijk met grote bewondering. De mensen hadden een goed leven er waren weinig belastingen, de straffen waren mild en redelijk en de mensen onthielden zich van wijn, het doden van dieren en het eten van uien en knoflook. Het enige waar hij met afkeuring over schrijft is de behandeling van de Chandala's. Zij waren de onaanraakbaren die de lijken op moesten ruimen en zij moesten hun aanwezigheid luidkeels aankondigen om anderen de gelegenheid te geven hen uit de weg te gaan.

Fa Xian kwam via de passen van de Himalaya in India maar op de terugtocht ging hij per schip en maakte daarmee een grote omweg waarbij hij een aantal andere onder Gupta invloed staande gebieden in Zuidoost-Azië aandeed, mogelijk zelfs Java.

Vertalingen 
Het Bericht van de boeddhistische koninkrijken (Foguo Ji 佛國記) kende diverse 19e-eeuwse vertalingen en is recent in het Frans overgezet:
Faxian, Mémoire sur les pays bouddhistes, ed. Jean-Pierre Drège, 2013. ISBN 2251100148

Zie ook 
 Bedevaart in het boeddhisme
 India van A tot Z

Externe link 
 A Record of Buddhistic Kingdoms door Fa Xian

Chinees ontdekkingsreiziger
Historisch persoon in het boeddhisme
Indiakundige
Ontdekkingsreiziger van Azië
Oud-Chinees persoon
Persoon in de 4e eeuw
Persoon in de 5e eeuw
530

Het jaar 530 is het 30e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 Keizer Justinianus I geeft de Byzantijnse rechtsgeleerden opdracht om een overzicht van het juristenrecht samen te stellen. Er wordt een geordende selectie van 50 boeken (Digesten) van de Romeinse rechtsgeleerde literatuur gemaakt.
 Tribonianus, Romeins jurist, wordt door de Senaat benoemd tot quaestor en hoofdredacteur van de exegese van het oude Romeinse recht.
 De Bulgaren vallen opnieuw het Byzantijnse Rijk binnen, maar worden vernietigend verslagen door Mundus. De Romeinen tonen zoveel kracht dat serieuze invasies over de Donau hierna meer dan 10 jaar lang uitblijven.

Europa 
 Koning Gundomar II sluit een verbond met Amalasuntha, regentes van de Ostrogoten, om zich te beschermen tegen een inval van de Franken.

Perzië 
 Slag bij Dara: De Byzantijnen onder Belisarius verslaan in Mesopotamië het Perzische leger (50.000 man) onder bevel van koning Kavad I.
 Slag bij Satala: De Byzantijnen onder Sittas verslaan de Perzen die de stad Satala willen belegeren. Sittas verovert gebied in Armenië.

Afrika 
 Koning Hilderik wordt door zijn neef Gelimer afgezet. Hij volgt hem op en maakt opnieuw het arianisme tot officiële religie van de Vandalen.

Religie 
 22 september - Bonifatius II volgt Felix III op als 55e paus van Rome. De kerkgemeenschap verzet zich echter tegen zijn benoeming en stelt Dioscorus aan als tegenpaus.
 14 oktober - Dioscorus overlijdt onverwachts na 22 dagen als tegenpaus, maar wordt later in 2001 door het Vaticaan als "echte" paus erkent.

Geboren 

 Garibald I, hertog van Beieren (waarschijnlijke datum)
 Goiswintha, koningin van de Visigoten (overleden 589)
 Waldrada, Longobardisch prinses (waarschijnlijke datum)
 Sophia, keizerin van het Byzantijnse Rijk (waarschijnlijke datum)

Overleden 

 14 oktober - Dioscorus, tegenpaus van de Katholieke Kerk
 22 september - Felix III, paus van de Katholieke Kerk

000

Overig 
 Alternatieve manier van aftellen gebruikt in bepaalde subculturen, 5-3-0 Vo
543

Het jaar 543 is het 43e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Voorjaar - De Ostrogoten onder leiding van koning Totila veroveren Napels na een belegering van 1 jaar. Hij toont zich genadig tegenover het Byzantijnse garnizoen (1000 man) dat de stadspoorten opent voor de Goten. Volgens Procopius helpt Totila de uitgehongerde inwoners en stelt een strakke rantsoenering in voor de distributie van graan. Tevens laat hij de stadsmuren afbreken om de Byzantijnen te dwingen een open veldslag te leveren.

Afrika 
 Het koninkrijk Makuria (huidige Soedan) in het zuiden van Egypte wordt bekeerd tot het christendom. (waarschijnlijke datum)

Azië 
 Koning Pulakesin I (r. 543-566) bestijgt als koning de troon van Chalukya. Hij is een rivaal van de Pallava's en in conflict over het gebied van Zuid-India.
 Het koninkrijk Champa valt opnieuw Vietnam binnen, maar het leger wordt verslagen. Het breidt de zeevarende handelsmacht uit tot aan de Filipijnen.

Natuurramp 
 Cyzicus wordt zwaar getroffen door een aardbeving. De stad verliest zijn leidende regionale rol aan Nicea (Klein-Azië).
 De pest bereikt Italië, Africa en Gallië.

Religie 
 Keizer Justinianus I probeert de Joden te dwingen Pesach uit te stellen, tot na het christelijke Pasen. (waarschijnlijke datum)

Geboren

Overleden 

000
Chalukya's

De Chalukya's (Kannada ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜವಂಶ) waren van ca 500 tot 755 de heersers van een rijk in Midden-India (de Deccan rond Badami) in de huidige deelstaat Karnataka. Zij waren de rivalen van de Pallavadynastie in Kanchipuram in het zuidoosten aan de kust van Tamil Nadu.
De Chalukya-koningen waren:
Jayasinha
Ramaraga
Pulakesin I 543-566
Kirtivarman I 566-597
Mangalesa 597-609
Pulakesin II 609-642
De Pallava vernietigen Badami en er volgt een periode van verwarring.
Vikramaditya I 654-668
Vinayaditya 681-696
Vijayaditya 696-733
Vikramaditya 733-744
Kirtivarman II 744-755

In 755 wordt het rijk veroverd door Dantidurga, de koning van de Rashtrakuta's.

Historisch land in India
Geschiedenis van Karnataka
566

Het jaar 566 is het 66e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 Keizer Justinus II laat zijn achterneef Justinus verbannen naar Alexandrië (Egypte), waar hij als gouverneur (praefectus Augustalis) wordt geïnstalleerd. Op instigatie van Sophia, echtgenote van Justinus II, wordt hij in zijn slaap vermoord.

Azië 
 Kirtivarman I (r. 566-597) volgt zijn vader Pulakesin I op als koning van Chalukya (huidige India). Tijdens zijn bewind is hij geregeld in oorlog met zijn rivalen van de Pallava-dynastie.

Geboren 
 Abbas ibn Abd al-Muttalib, koopman en oom van Mohammed (overleden 653)
 Gao Zu, keizer en stichter van de Chinese Tang-dynastie (overleden 635)

Overleden 
 Justinus, Byzantijns consul en generaal
 Pulakesin I, koning van Chalukya (India)

000
609

Het jaar 609 is het 9e jaar in de 7e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 Keizer Phocas stuurt een Byzantijns expeditieleger naar Egypte om de opstand van de Heraclii onder aanvoering van Herakleios de Oudere te onderdrukken. De Byzantijnen worden bij Alexandrië verslagen en Heirakleios breidt zijn macht verder uit in Africa.

Azië 
 Pulakesin II (r. 609-642) volgt zijn oom Mangalesa op als koning van Chalukya (huidige India). Tijdens zijn bewind laat hij vele hindoeïstische tempels bouwen in het Hoogland van Dekan.

Religie 
 13 mei - Het Pantheon in Rome wordt door paus Bonifatius IV ingewijd als kerk, genaamd de "Santa Maria ad Martyres".

Geboren 
 Audoënus, aartsbisschop van Rouen (overleden 686)
 Hafsa bint Omar, echtgenote van Mohammed (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 Tassilo I, koning (hertog) van Beieren

000
649

Het jaar 649 is het 49e jaar in de 7e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 Byzantijns-Arabische Oorlog: Een Arabische invasievloot (1700 schepen) onder bevel van Moe'awija (latere kalief van de Omajjaden) verovert Cyprus. De moslims nemen na een korte belegering de hoofdstad Constantia in en plunderen de rest van het eiland. De Cyprioten worden gedwongen schatting (jizya) te betalen en mogen hun eigen godsdienst behouden.
 Constans II geeft Olympius, exarch van Ravenna, opdracht om paus Martinus I gevangen te nemen. Hij beraamt een plan om de paus tijdens het leiden van de hoogmis te laten vermoorden. Na een mislukte poging komt Olympius in verzet tegen de Byzantijnse keizer.

Europa 
 Koning Clovis II (elf jaar oud) trouwt met de Angelsaksische slavin Bathildis, die een vooraanstaand aristocrate was voor zij werd gevangengenomen. Erchinoald, hofmeier van Neustrië, weet de machtspositie van de jonge Clovis te consolideren.

Religie 
 14 mei - Paus Theodorus I overlijdt in Rome na een 7-jarig pontificaat. Hij wordt opgevolgd door Martinus I als de 74e paus van de Katholieke Kerk. Vanwege een conflict over het monotheletisme wordt Martinus zonder de toestemming van keizer Constans II gekozen.
 Lateraans Concilie: Martinus I roept in de Sint-Jan van Lateranen een synode bijeen waaraan 105 bisschoppen uit Italië, Sicilië en Sardinië deelnemen. In de synode wordt het monotheletisme veroordeeld en de Typos (zie: 648) verworpen.

Geboren

Overleden 
 14 mei - Theodorus I, paus van de Katholieke Kerk
 10 juli - Tai Zong, keizer van het Chinese Keizerrijk
 Birinus, bisschop van Dorchester (waarschijnlijke datum)
 Gertrudis de Oude, Frankisch edelvrouw
 Goar van Aquitanië, Frankisch priester en heilige

000
648

Het jaar 648 is het 48e jaar in de 7e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 Keizer Constans II neemt stappen om een eind te maken aan de godsdienstige tweespalt in het Byzantijnse Rijk. Op voorstel van patriarch Paulus II, vaardigt hij een keizerlijk edict uit, de zogenaamde Typos, dat alle verdere discussie over het monotheletisme verbiedt. Op overtreding van dit verbod staat geseling, gevangenisstraf of verbanning.
 Constantinopel verdringt Rome als spirituele hoofdstad. De stad is slechts een schim van zijn glorieuze verleden en wordt bestuurd door het exarchaat Ravenna. De twee steden worden met elkaar verbonden door een smalle, bijna 250 kilometer lange corridor, dwars door het gebied dat beheerst wordt door de Longobarden.

Europa 
 Koning Sigibert II van Austrasië wordt door bisschop Remaclus geadviseerd om een dubbelklooster te vestigen in de Ardennen. Hij begint er de kerstening en sticht de abdij van Stavelot en Malmedy.

Literatuur 
 Het Boek van de Jin wordt voltooid tijdens de Tang-dynastie. Het boekwerk bevat meer dan 20 delen over de geschiedenis van de Jin-dynastie in China.

Geboren 
 Kōbun, keizer van Japan (overleden 672)
 Radboud, koning van de Friezen (waarschijnlijke datum)

Overleden 

000
647

Het jaar 647 is het 47e jaar in de 7e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Arabische Rijk 
 Kalief Oethman ibn Affan sticht de stad Djedda (Arabië) aan de Rode Zee. Hij vestigt een haven voor de islamitische pelgrims die de hadj naar Mekka willen maken.

Europa 
 Koning Sigibert III benoemt Amandus tot bisschop van Maastricht. Hij begint met de kerstening van het Rijnland (Duitsland) en sticht kloosters en kerken in Noord-Frankrijk.

Azië 
 Harsha, heerser (chakravartin) van het Noord-Indische Rijk, overlijdt na een regeerperiode van 41 jaar. Het rijk valt na zijn dood uiteen in kleinere zelfstandige koninkrijken.
 Koning Songtsen Gampo laat in Lhasa het Tibetaanse klooster Jokhang bouwen. Het tempelcomplex wordt in de loop van jaren een boeddhistisch bedevaartscentrum.

Religie 
 De eerste, houten versie van de Al-Aqsamoskee op de Tempelberg in Jeruzalem komt gereed. (waarschijnlijke datum)

Geboren 
 Abbas ibn Ali, Arabisch martelaar (overleden 680)
 Suïtbertus, Angelsaksisch missionaris (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 Æthelburga, koningin van Northumbria
 Goericus, bisschop van Metz (waarschijnlijke datum)
 Gungri Gungtsen (19), koning van Tibet
 Harsha (57), keizer van het Indische Rijk
 Richarius, Frankisch monnik (waarschijnlijke datum)
 Sulpicius, aartsbisschop van Bourges (waarschijnlijke datum)

000
646

Het jaar 646 is het 46e jaar in de 7e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Azië 
 Keizer Kōtoku voert hervormingen door naar Chinees model, de Taika-reformatie. Hij vormt een centrale regering en laat zichzelf uitroepen tot absoluut heerser. Voorts bepaalt het Taika-edict dat het land dat gebruikt wordt voor de verbouw van rijst – de voornaamste bron van rijkdom in Japan – toevalt aan de kroon, waarschijnlijk met het doel het te herverdelen onder de boeren. De bestuurlijke hervormingen gaan gepaard met de invoering van belasting, die dient te worden voldaan in de vorm van een deel van de oogst – meestal ongeveer 12 schoven rijst per hectare – of in de vorm van textiel, militaire dienst of arbeid.

Religie 
 De standaardisatie van de inhoud van de 4 geloofsfundamenten van de Koran worden op schrift gesteld:
 monotheïsme (tawhied), verwijzing naar de eenheid van God
 profeetschap, bevestiging van de profeet Mohammed
 eschatologie, verwijzing naar de wederopstanding
 beloning en bestraffing, overlevering over gewoonten

Geboren 
 Abd al-Malik, Arabisch kalief (overleden 705)

Overleden 

000
645

Het jaar 645 is het 45e jaar in de 7e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 Byzantijns-Arabische Oorlog: Alexandrië – grootste stad van Egypte, een handelscentrum wellicht rijker dan Constantinopel zelf – wordt door de Byzantijnse vloot heroverd. Kort daarna weten de Arabieren de metropool weer in te nemen en beginnen met de bouw van een moslimvloot.

Azië 
 10 juli - Isshi-incident: Tijdens een ceremoniële samenkomst in het keizerlijk paleis, plegen een groep samenzweerders onder leiding van prins Naka-no-Ōe, een zoon van keizerin Kōgyoku, een staatsgreep waarbij de heerschappij van de Soga-clan voorgoed wordt beëindigd.
 Kōgyoku doet afstand van de troon ten gunste van haar jongere broer Kōtoku. Hij wordt geïnstalleerd als de 36e keizer van Japan. Tijdens zijn bewind sticht Kōtoku een nieuwe stad in de prefectuur Osaka en maakt het tot hoofdstad.

Religie 
 Xuanzang, Chinese boeddhistische monnik, keert na een 16-jarige pilgrimage naar India terug. Hij wordt in Chang'an met veel ceremonie ontvangen door keizer Tai Zong.

Geboren 
 Ecgfrith, koning van Northumbria (waarschijnlijke datum)
 Hugobert, Frankisch edelman (waarschijnlijke datum)
 Jitō, keizerin van Japan (overleden 703)
 Ursmarus, Frankisch abt en missionaris (of 644)
 Yazid I, Arabisch kalief (overleden 683)

Overleden 

000
644

Het jaar 644 is het 44e jaar in de 7e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Arabische Rijk 
 3 november - Kalief Omar I wordt tijdens het ochtendgebed (salat) in de moskee van Medina door een Perzische slaaf neergestoken met een vergiftigde dolk. Op zijn sterfbed roept Omar een commissie bijeen die Oethman ibn Affan  kiest als de derde kalief van het Rashidun-kalifaat.
 De Arabieren veroveren Qazvin in het noordwesten van Perzië.

Geboren 
 5 november - K'inich K'an Joy Chitam II, koning (ahau) van Palenque (overleden 722)
 Ursmarus, Frankisch abt en missionaris (of 645)

Overleden 
 10 oktober - Paulinus, bisschop van York (ca. 60)
 3 november - Omar ibn al-Chattab, Arabisch kalief (ca. 60 ?)
 Sulpicius, aartsbisschop van Bourges (waarschijnlijke datum)

000
634

Het jaar 634 is het 34e jaar in de 7e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 Keizer Herakleios, ongeveer 60 jaar oud, worstelt met zijn gezondheid en vestigt zijn hoofdkwartier in een vooruitgeschoven legerkamp bij Emesa (huidige Homs). Hij verneemt van zijn spionnen dat het Arabische leger met succes Syrië is binnengevallen. De moslim ruiters (faris) zijn ongeëvenaard en overrompelen de Byzantijnse garnizoenen in de Levant. Het ene na het andere oostelijke bolwerk van het Byzantijnse Rijk valt in islamitische handen.

Europa 
 30 december - Abt Adalgisel Grimo van Tholey maakt zijn testament op. Het is de oudstbekende schriftelijke bron uit het land tussen Rijn en Maas.
 Eanfrith van Bernicia en zijn lijfwacht worden vermoord door koning Cadwallon van Gwynedd in een poging om te onderhandelen over vrede. Zijn broer Oswald keert na 17 jaar ballingschap in Dalriada (Schotland) terug en eist de kroon van Northumbria op.
 Slag bij Heavenfield: De Angelsaksen onder leiding van Oswald en met steun van Schotse huurtroepen verslaan bij Hexham (Noord-Engeland) een Welsh leger. Cadwallon sneuvelt tijdens de veldslag en Oswald bestijgt als koning de troon van Northumbria.

Arabië 
 Kalief Aboe Bakr geeft opdracht alle Koranverzen die door Mohammed als boodschapper geopenbaard zijn te verzamelen. Op zijn sterfbed benoemt hij de 50-jarige Omar ibn al-Chattab (Omar I) als zijn opvolger. Onder zijn aanvoering valt de gevreesde veldheer Khalid ibn Walid, die de erenaam "Zwaard van God" draagt, Syrië en Palestina binnen. Het Rashidun-kalifaat wordt onder het bewind van Omar een theocratisch wereldrijk.
 Slag bij Ajnadayn: Een Byzantijns leger (9000 man) wordt bij Bet Shemesh (bij Jeruzalem) door de Arabieren verslagen. Het is de eerste grote veldslag tussen een islamitisch en een christelijk leger.

Azië 
 Keizer Tai Zong stuurt een Chinees expeditieleger naar Kokonor en onderwerpt de Tuyuhun (Turks nomadenvolk). De Tang-dynastie komt hierdoor in conflict met het Tibetaanse Rijk.

Religie 
 Sophronius, patriarch van Jeruzalem, stuurt synodische brieven naar paus Honorius I en de oostelijke patriarchen met uitleg over de ideologie van het orthodoxe geloof. Hij verwerpt het monofysitisme en beschouwt het als een subtiele vorm.

Geboren 
 Chad, Engels bisschop (waarschijnlijke datum)
 Cuthbertus, Engels bisschop (overleden 687)
 Maurontius, Frankisch abt (overleden 701)
 Wilfrid van York, Engels bisschop (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 Aboe Bakr, Arabisch kalief en schoonvader van Mohammed
 Cadwallon, koning van Gwynedd (Wales)
 Eanfrith, koning van Bernicia (Noord-Engeland)

000
633

Het jaar 633 is het 33e jaar in de 7e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Brittannië 
 12 oktober - Slag bij Hatfield Chase: Koning Edwin van Northumbria wordt bij Doncaster (Yorkshire) door de Britten onder leiding van Cadwallon van Gwynedd, verbonden met Penda van Mercia, verslagen. Edwin sneuvelt tijdens de veldslag en Northumbria valt uiteen in Deira (onder Osric) en Bernicia (onder Eanfrith). Beiden bekeren zich terug tot het heidendom.
 Winter - Osric belegert met zijn Angelsaksische troepen de vestingstad York. De belegering mislukt en Osric wordt gedood na een verrassingsuitval van Cadwallon. (waarschijnlijke datum)

Europa 
 Koning Dagobert I wordt door de Austrasische adel gedwongen om zijn 3-jarige zoon Sigibert III te benoemen tot koning van Austrasië. Bijgestaan door zijn raadgevers (Audoënus en Eligius), blijft Dagobert zelf als co-regent regeren over het Frankische Rijk. De randgebieden Aquitanië, Gascogne en Thüringen proberen hun onafhankelijkheid terug te krijgen.

Arabië 
 Aboe Bakr, kalief ("erfelijke opvolger") van de moslimgemeenschap, verenigt de afvallige bedoeïenenstammen in Oman en Jemen. Hij voegt het Arabisch Schiereiland bij het Rashidun-kalifaat en voert een veldtocht tegen het Perzische Rijk. Onder zijn leiding behalen de moslims verschillende overwinningen en veroveren gebieden in Mesopotamië (Irak).

Religie 
 Paulinus van York vlucht samen met koningin Æthelburga (echtgenote van Edwin) en haar 7-jarige dochter Eanfled per boot naar Kent. Koning Eadbald benoemd hem tot bisschop van Rochester en schenkt zijn zuster Æthelburga een stuk land bij Lyminge, waar ze een klooster sticht. Eanfled wordt als prinses deels grootgebracht aan het hof in Canterbury.
De Visigotische koning Sisenand roept het Vierde Concilie van Toledo bijeen, dat onder leiding staat van aartsbisschop Isidorus van Sevilla. Bevestigd wordt de Geloofsbelijdenis van Athanasius, en opgeroepen wordt tot verdraagzaamheid jegens de joden.

Geboren 
 Withburga, Angelsaksisch abdis en heilige

Overleden 
 12 oktober - Edwin, koning van Northumbria (of 632)
 Osric, koning van Deira (Yorkshire) (waarschijnlijke datum)
 Swinthila, koning van de Visigoten (waarschijnlijke datum)

000
Breuk

Breuk (wiskunde), wiskunde: een rekenkundige operatie 
 Breuk (mechanica), mechanica: een breuk in een materiaal of constructieonderdeel
 Breuk (mineraal), geologie: een breuk in een mineraal 
 Breuk (geologie), geologie: een breuk in gesteente
 Botbreuk, medisch: een breuk van een bot
 Liesbreuk, Navelbreuk, Hernia, medisch: een uitstulping van organen
 Echtbreuk, schending van de huwelijkstrouw
 Brisure, heraldiek, breuk of bijteken in het wapen van een jongere zoon of een bastaard
Severin von Eckardstein

Severin Ernst Jacob Freiherr von Eckardstein (Düsseldorf, 1 augustus 1978) is een Duits klassiek pianist. Hij won in 2003 de Koningin Elisabethwedstrijd.

Biografie 
Eckardstein werd geboren als lid van de sinds 1799 adellijke en baronale familie Von Eckardstein en als zoon van ondernemer Ludolf Freiherr von Eckardstein (1945) en vertaler Margret-Sophie Kosegarten (1936). Hij ontdekte de piano bij toeval in het huis van buurkinderen en werd daar zo door gefascineerd, dat zijn ouders hem op zijn zesde verjaardag een piano cadeau deden. Eckardstein studeerde piano in zijn geboortestad. Zijn eerste lerares was een Hongaarse en daarna kreeg hij onderricht van de Poolse Barbara Szczepanska. Later studeerde hij bij Karl-Heinz Kämmerling aan het conservatorium in Hannover en daarna bij Klaus Hellwig.

Prijzen 
Eckardstein won verschillende internationale wedstrijden zoals het Concours van de ARD (waar hij in 1999 tweede werd), het Concours van Leeds (waar hij in 2000 de derde prijs behaalde) en het Concours José Iturbi (waar hij de tweede prijs won in 2002). Op 8 juni 2003 won Severin von Eckardstein de eerste prijs van de internationale Koningin Elisabethwedstrijd met de volgende muziekstukken: Ludwig van Beethoven, (1770-1827), Sonate nr. 27 in e opus 90, Ian Munro, Dreams, gecomponeerd in 2002, verplicht onderdeel en Sergej Prokofjev (1891-1953), Pianoconcert nr. 2 in g opus 16. De combinatie van Beethoven en Prokofjev werd volgens de jury fenomenaal uitgevoerd.

Bronnen
Interview, NRC Handelsblad, 20 april 2007
Genealogisches Handbuch des Adels 157 (2014), p. 137.

Externe link
Officiële website

Klassiek pianist
Duits pianist
Winnaar van de Koningin Elisabethwedstrijd
Duitse adel
Po (rivier)

De Po is een rivier in Noord-Italië. Het is de langste Italiaanse rivier. De rivier is ongeveer 652 kilometer lang en loopt van de berg Monviso in de Cottische Alpen (Alpi Cozie) in oostelijke richting via onder andere Turijn, Piacenza en Ferrara naar de Adriatische Zee, waar zij een delta vormt.
De rivier voert het water af van een oppervlakte van 71.000 km², waaronder een groot deel van de zuidelijke Alpen. Het hart van het stroomgebied van de Po, de Povlakte, is het dichtstbevolkte gebied van Italië.

De Latijnse naam van de Po is Padus.

De Po is bevaarbaar van de monding tot aan de Ticino (389 km). Commerciële scheepvaart vindt plaats tot Cremona (292 km).

Zijrivieren 
De belangrijkste zijrivieren zijn (met L voor linkse en R voor rechtse zijrivier):
 Pellice (L)
 Varaita (R)
 Maira (R)
 Dora Riparia (L)
 Stura di Lanzo (L)
 Orco (L)
 Dora Baltea (L)
 Sesia (L)
 Tanaro (R)
 Scrivia (R)
 Agogna (L)
 Ticino (L)
 Versa (R)
 Lambro (L)
 Trebbia (R)
 Nure (R)
 Adda (L)
 Arda (R)
 Taro (R)
 Parma (R)
 Enza (R)
 Oglio (L)
 Mincio (L)
 Secchia (R)
 Panaro (R)

Rivier in Piëmont
Rivier in Lombardije
Rivier in Emilia-Romagna
Rivier in Veneto