Powiat aleksandrowski

Powiat aleksandrowski – powiat w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Aleksandrów Kujawski.

W jego południowej części leży Równina Inowrocławska z Kanałem Bachorze, w północnej znajduje się część Kotliny Toruńskiej z niecką rzeki Tążyny. Nizina Ciechocińska i płynąca przez nią rzeka Wisła, stanowi jednocześnie północno-wschodnią granicę powiatu. W powiecie znajduje się jedno z bardziej znanych w kraju uzdrowisk – Ciechocinek.

We wrześniu 2019 r. wskaźnik bezrobocia rejestrowanego w powiecie aleksandrowskim wynosił 11%.

W skład powiatu wchodzą:
 gminy miejskie: Aleksandrów Kujawski, Ciechocinek, Nieszawa
 gminy wiejskie: Aleksandrów Kujawski, Bądkowo, Koneck, Raciążek, Waganiec, Zakrzewo
 miasta: Aleksandrów Kujawski (12,3 tys. mieszk.), Ciechocinek (10,6 tys. mieszk.), Nieszawa (1,9 tys. mieszk.)

Struktura powierzchni 
Według danych z roku 2000 powiat aleksandrowski ma obszar 475.61 km², w tym:
 użytki rolne: 82.0% w tym
 grunty orne 74,3%
 łąki i pastwiska 6,3%
 użytki leśne: 8%

Według danych z 31 grudnia 2004 powiat zajmuje 289. miejsce w kraju pod względem powierzchni i stanowi 2,65% powierzchni województwa.

Demografia 
Według danych z 31 grudnia 2011 w powiecie mieszka 2,67% ludności województwa.

 Piramida wieku mieszkańców powiatu aleksandrowskiego w 2014 roku.

Według danych z 31 grudnia 2019 roku powiat zamieszkiwało 55 066 osób. Natomiast według danych z 30 czerwca 2020 roku powiat zamieszkiwało 55 007 osób.

Zabytki powiatu 

 Aleksandrów Kujawski:
 Dworzec kolejowy z lat 1860-1862
 neogotycki kościół Przemienienia Pańskiego z 1896 r.
 pałac z 1900
 Ciechocinek:
 kościół św. św. Piotra i Pawła, XIX w.
 drewniana cerkiew prawosławna św. Michała Archanioła z 1894
 zespół uzdrowiskowy: drewniane tężnie z lat 1824-1828 i 1859, warzelnia soli z 1824-33, klasycystyczne łazienki główne z 1845–1849 (H. Marconi i F. Rejewski), park zdrojowy z 1875, pałacyk zarządu uzdrowiska z ok. 1900, pływalnia solankowo-termalna z 1931-32
 dworzec kolejowy z 1901-1902
 poczta z 1932-34 (Gutt i J. Jankowski)
 liczne hotele i pensjonaty z przełomu XIX i XX w.
 Nieszawa
 późnogotycki kościół św. Jadwigi z 1468, rozbudowany ok. 1496, 1592-95 (wieża) i 1620-25 (kaplice)
 kościół franciszkanów z 1611, odbudowany 1735-1763 i klasztor z 1635
 dawna komora celna z ok. połowy XIX w.
 klasycystyczny ratusz z 1821, rozbudowany w 1859
 domy drewniane i murowane z I połowy XIX w.
 Raciążek
 późnogotycko-renesansowy kościół z 1597-1612
 ruiny zamku biskupiego z 1323-64, rozbudowanego w 1467 i 1533 i I połowie XVIII w.
 Otłoczyn
 kościół neogotycki pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa z 1905
 dworzec kolejowy z 1862.
 poczta z 1862.
 komora celna i zespół domów murowanych pracowników komory celnej i pograniczników z 1862-1908
 budynek karczmy z końca XIX w.
 domy drewniane i murowane z przełomu XIX i XX w.
 młyn z końca XIX w.

Transport

Transport drogowy

Drogi krajowe 
  (Gdańsk – Toruń – Odolion – Łódź – Katowice – Gorzyczki granica państwa  z Czechami )
  (Gdańsk – Toruń – Nowy Ciechocinek – Łódź – Częstochowa)

Drogi wojewódzkie 
  (Ciechocinek – Aleksandrów Kujawski – Służewo – Radziejów – Konin)
  (Suchatówka 15 – Służewo 266)
  (Włocławek – Bądkowo – Zakrzewo – Inowrocław)
  (Piotrków Kujawski – Ujma Duża)
  (91 – Stacja PKP Otłoczyn)
  (91 – Bądkowo – Osięciny)

Komunikację autobusową na terenie powiatu utrzymuje KPTS Oddział Włocławek. Aleksandrów posiada połączenia autobusowe z Ciechocinkiem, Włocławkiem, Toruniem, Inowrocławiem, Koninem, Radziejowem i in. Do Ciechocinka dojeżdżają autobusy dalekobieżne z różnych województw.

Transport kolejowy 

Przez teren powiatu przebiegają 2 linie kolejowe:
  (Kutno – Aleksandrów Kujawski – Toruń Główny – Bydgoszcz Główna – Piła Główna)
  (Aleksandrów Kujawski – Odolion – Ciechocinek)

Największą i najważniejszą stacją kolejową powiatu jest Aleksandrów Kujawski. Poza tym na terenie powiatu znajdują się 3 stacje kolejowe (Ciechocinek, Nieszawa Waganiec, Otłoczyn) oraz 2 przystanki kolejowe (Turzno Kujawskie i Odolion).

Sąsiednie powiaty 
 powiat toruński
 powiat lipnowski
 powiat włocławski
 powiat radziejowski
 powiat inowrocławski

Zobacz też 
 Powiat nieszawski

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 Strona internetowa powiatu aleksandrowskiego

 
aleksandrowski