Sprężarka

Sprężarka – maszyna energetyczna, której zadaniem jest podwyższenie ciśnienia gazu lub wymuszenie jego przepływu (nadanie energii kinetycznej).

W sprężarce ciśnienie ssawne –  jest nieznacznie niższe od ciśnienia atmosferycznego (na tyle tylko by zachować zdolność ssania), zaś ciśnienie tłoczne  znacznie wyższe od atmosferycznego, jak na to wskazuje parametr 

Sprężarki, w których  jest znacznie niższe, a  tylko nieznacznie wyższe od ciśnienia otoczenia, nazywane są pompami próżniowymi.

Sprężarki w czasie pracy wydzielają dużą ilość ciepła, które musi być odprowadzone. Układy chłodzenia sprężarek są podobne do układów chłodzenia silników spalinowych. Dla mniejszych jednostek stosuje się chłodzenie bezpośrednie, dla większych pośrednie z chłodnicą. Sam sprężany gaz w wielu przypadkach jest również chłodzony poprzez chłodzenie międzystopniowe (intercooler).

Zastosowanie 
Sprężarki stosuje się tam, gdzie chodzi o:
 zwiększenie gęstości czynnika gazowego,
 podniesienie ciśnienia tego czynnika,
 wymuszenie przepływu,
 podwyższenie temperatury czynnika gazowego,
 wywołanie dodatniego efektu Joule’a-Thomsona.

Parametry pracy maszyn sprężających 
  – ciśnienie ssawne na wlocie do sprężarki,
  – ciśnienie tłoczne na wylocie ze sprężarki,
  – stosunek sprężania (spręż),
  – spiętrzenie statyczne lub całkowite.

Rodzaje sprężarek

Podział ze względu na stosunek sprężania 
Ze względu na stosunek sprężania sprężarki dzieli się na:
 wentylatory dla  (przyrost ciśnienia nie przekraczający 10 kPa),
 dmuchawy dla 
 kompresory dla

Podział ze względu na budowę 
 wyporowe
 sprężarka tłokowa
 sprężarka śrubowa
 sprężarka membranowa
 sprężarka spiralna
 sprężarka z wirującymi tłokami
 sprężarka łopatkowa
 sprężarka z wirującym zębem
 przepływowe
 sprężarka promieniowa
 sprężarka diagonalna
 sprężarka osiowa
 sprężarka wirowa
 sprężarka Comprex
 inne
 sprężarka chemiczna (termiczna)

Podział ze względu na rodzaj sprężanego czynnika 
 maszyny sprężające powietrzne
 maszyny sprężające gazowe

Podział ze względu na liczbę stopni 
 jednostopniowe
 wielostopniowe

Podział ze względu na mobilność 
 sprężarka stacjonarna
 sprężarka przewoźna

Sprężarki w przemyśle i technice 
Sprężarki są szeroko stosowane zarówno w przemyśle (napęd różnego rodzaju narzędzi – kluczy pneumatycznych, szlifierek, wiertarek, młotów, piaskowanie, malowanie natryskowe, dystrybucja gazów technicznych, pompowanie opon samochodowych, przetłaczanie gazu ziemnego, podnoszenie ciśnienia w układach turbin gazowych, doładowanie silnika spalinowego), transport materiałów sypkich, jak i w gospodarstwie domowym (chłodziarka, wentylator, odkurzacz, suszarka do włosów, i inne).

W technice występuje często konieczność uzyskiwania stosunkowo wysokich ciśnień sprężanego gazu. Ponieważ gaz jest ściśliwy, więc do jego sprężenia potrzebna jest znaczna ilość energii. Zapotrzebowanie energetyczne procesu sprężania można obniżyć poprzez zastosowanie chłodzenia międzystopniowego. Sprężanie przebiega wtedy w dwóch etapach: wstępnie sprężony gaz przepływa przez chłodnicę międzystopniową (będącą wymiennikiem ciepła), po czym jest dalej sprężany w następnej części sprężarki. Liczba chłodnic może być większa. Jeśli byłaby nieskończenie wielka, sprężanie byłoby izotermiczne. Zwykle w technice stosuje się jedną chłodnicę międzystopniową. Korzyści energetyczne wynikają z mniejszej pracy sprężania gazu o niższej temperaturze. Wstępnie sprężony gaz (po sprężaniu adiabatycznym) posiada temperaturę odpowiednio wyższą od temperatury otoczenia, więc stosunkowo łatwo jest go schłodzić. Po schłodzeniu praca sprężania (praca pobrana przez sprężarkę do uzyskania odpowiedniego ciśnienia) będzie mniejsza.

Zobacz też 

 czynnik termodynamiczny
 kompresja, ekspansja
 osuszacz sprężonego powietrza
 pompa
 rozprężanie

Przypisy 

 
Układ doładowania silnika spalinowego