Stanisław

Stanisław –męskie imię pochodzenia słowiańskiego, złożone z członów stani- („stać, stać się, stanąć”) oraz -sław („sława”). Oznacza tego, który „stanie się sławnym”. Do końca XV wieku imię to zanotowano u około 1500 osób, a więc należało ono do najpopularniejszych w Polsce obok Więcesława i Sędziwuja.

Stanisław imieniny obchodzi:
 5 maja, jako wspomnienie św. Stanisława Kazimierczyka
 8 maja, jako wspomnienie św. Stanisława ze Szczepanowa (w innych krajach 11 kwietnia, w rocznicę śmierci)
 18 września, jako wspomnienie obowiązkowe św. Stanisława Kostki w Kościele katolickim w Polsce (od 1969 po reformie liturgicznej Pawła VI)
 13 listopada, jako wspomnienie Stanisława Kostki w Kościele katolickim, kiedy to Klemens X 13 listopada 1670 roku zezwolił zakonowi jezuitów na odprawianie Mszy świętej i brewiarza  o Stanisławie

Żeński odpowiednik: Stanisława. Popularne zdrobnienia: Staś, Stasio, Stasiek, Staszek, Stach.

Podobne imiona staropolskie: Stanibor, Stanimir.

Odpowiedniki w innych językach:

 łacina – Stanislaus
 język angielski – Stanislaus, Stanley
 język białoruski - Станіслаў
 język czeski – Stanislav
 język słowacki - Stanislav
 język grecki – Στανισλάους
 język niemiecki – Stanislaus
 język francuski – Stanislas
 język hiszpański – Estanislao
 język portugalski - Estanislau
 język kataloński - Estanislau 
 język włoski – Stanislao
 język węgierski – Szaniszló 
 język litewski – Stanislovas, Stasys
 język łotewski – Stanislavs
 język ukraiński - Станіслав 
 język rosyjski – Станислав
 język chiński – 斯坦尼斯劳斯
 język japoński – スタニスラウス (Sutanisurausu)

Znane osoby noszące imię Stanisław 

 Stanisław August Poniatowski – król Polski
 Stanisław Baczyński (1890–1939) – pisarz
 Stanisław Barańczak (1946–2014) – poeta
 Stanisław Bareja – reżyser, scenarzysta, aktor
 Stanislaus van Belkum (ur. 1961) – holenderski piłkarz wodny
 Stanisław Berezowski – polski profesor, geograf, inicjator restytucji i redaktor naczelny miesięcznika „Poznaj Świat”
 Stanisław Bogusławski – komediopisarz
 Stanisław Brzóska – ksiądz, generał i przywódca powstania styczniowego
 Stanisław Budzik – polski duchowny katolicki, biskup
 gen. Stanisław Burhardt-Bukacki – działacz niepodległościowy
 gen. bryg. Stanisław Czepielik – polski dowódca wojskowy
 płk Stanisław Dąbek – oficer Wojska Polskiego
 Stanisław Domański (1844–1916) – neurolog
 Stanisław Domański (1888–1970) – ginekolog
 Stanisław Domański (1916–1993) – fitopatolog, mykolog
 Stanisław Downarowicz (1874–1941) – polski działacz polityczny, inżynier, wolnomularz
 prof. dr hab. Stanisław Karol Dubisz (ur. 1949) – polski językoznawca, profesor nauk humanistycznych
 Stanisław Dubois (1901–1942) – polski działacz socjalistyczny, publicysta.
 Stanisław Dunajewski – porucznik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
 bp Stanisław Dziuba – biskup diecezji Umzimkulu RPA
 kard. Stanisław Dziwisz – metropolita krakowski
 ks. Stanisław Dziwulski – polski duchowny, prałat, kapelan Jego Świątobliwości
 Stanisław Gądecki - arcybiskup poznański 
 Stanisław Gębicki – pomocniczy biskup włocławski
 Stasys Girėnas - litewski lotnik, bohater narodowy Litwy
 Stanislao Gastaldon - włoski kompozytor
 Stanisław Górka - wojewoda poznański
 Stanisław Grabski - polityk i ekonomista
 Stanisław Grochowiak - poeta, dramatopisarz, publicysta
 Stanislav Gross - czeski polityk
 Stanisław Grzesiuk - pisarz i pieśniarz
 Stanisław Grzmot-Skotnicki - generał
 Stanisław Gucwa - polityk, działacz ruchu ludowego
 Stanisław Haller - generał
 Stanisław Hozjusz – polski humanista, poeta, sekretarz królewski Zygmunta I Starego, dyplomata, kardynał, teolog-polemista, jeden z czołowych przywódców polskiej i europejskiej kontrreformacji
 Stanisław Ignacy Witkiewicz - pisarz, malarz, filozof
 Stanisław Jagmin - rzeźbiarz i ceramik
 Stanisław Jagodyński - poeta
 Stanisław Janke - pisarz tworzący w języku kaszubskim
 Stanisław Jasiukiewicz
 Stanisław Józefczak
 Stanisław Kalemba
 Stanisław Kania - działacz komunistyczny
 Estanislao Esteban Karlic - argentyński kardynał
 Stanisław Karnkowski 
 Stanisław Karpiel  – polski architekt i narciarz
 Stanisław Kasperkowiak
 Stanisław Kasznica - prawnik
 Stanisław Kiecal - amerykański bokser polskiego pochodzenia
 Stanisław Kierbedź  - inżynier, budowniczy mostów
 Stanisław Kiszka - hetman wielki litewski
 Stanisław Kłobukowski
 Stanisław Kociołek
 Stanisław Kołodziej – Sługa Boży Kościoła katolickiego, męczennik
 Stanisław Koniecpolski
 Stanisław Kosior
 św. Stanisław Kostka – polski święty katolicki, jezuita, patron młodzieży.
 Stanisław Kostka Potocki
 Stanisław Kot
 Stanisław Królak
 Stanisław Krzesimowski 
 Stanisław Kudelski
 Stanisław Kulczyński
 Stanisław Lem
 Stanisław Leszczyński – król Polski
 Stanislav Libenský - czeski artysta
 Stanisław Lorenc
 Stanisław Łyżwiński
 Stanisław Mackiewicz
 Stanisław Maczek
 Stanisław Małachowski
 Stanisław Mańkowski (1876-1937) - senator
 Stanisław Markowski
 Stanisław Marusarz
 Stanisław Mazur
 Estanislao Medina Huesca - pisarz z Gwinei Równikowej 
 Stanisław Michalkiewicz - prawnik, publicysta i polityk
 Stanisław Michałowski (1915–1980) – malarz
 Stanisław Michałowski (1903–1984) – polityk
 Stanisław Mikulski
 Stanisław Młodożeniec
 Stanisław Moniuszko - kompozytor
 Stanisław Musiał
 Stanisław Narutowicz - polityk, działacz niepodległościowy Litwy, brat prezydenta Gabriela Narutowicza
 Stanisław Nieckarz
 Stanisław Okęcki
 Stanisław Olejniczak
 Stanisław Ossowski
 Stanisław Ostrowski
 Stanisław Ożóg – lekkoatleta
 Stanisław Ożóg – poseł PiS
 św. Stanisław Papczyński (1631–1701) – założyciel Zgromadzenia Księży Marianów
 Stanisław Pardyak
 Stanisław Pawłowski
 Stanisław Papież – poseł na Sejm IV i V kadencji (LPR)
 Stanisław Pięta
 Stanisław Pilat
 Stanisław Piłat – polski bokser, olimpijczyk 
 Stanisław Poniatowski (kasztelan krakowski)
 Stanislaus von Prowazek - austriacki zoolog
 Stanisław Przybyszewski
 Stanisław Przystański – polski fizyk, encyklopedysta i organizator instytucji naukowych i oświatowych
 Stanisław Pyjas - opozycjonista okresu PRL
 Stasys Raštikis - litewski generał, działacz emigracji litewskiej w USA
 Stanisław Ryniak - inzynier, pierwszy Polak uwięziony w nazistowskim niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau
 Stanisław Rzewuski – badacz literatury i filolog, historyk filozofii i filozof, historyk i wojskowy
 Stanisław Saks - matematyk
 Stanisław Schayer –  językoznawca, indolog, filozof, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, założyciel i pierwszy dyrektor Instytutu Orientalistycznego UW
 Estanislau da Silva - premier Timoru Wschodniego
 Stanisław Skalski - lotnik, generał
 Stanisław Skarżyński - lotnik
 Stanisław Skowron – polski żużlowiec
 Stanisław Skrzeszewski - polityk, działacz komunistyczny
 Stanisław Sojka – polski kompozytor, muzyk, autor tekstów
 gen. bryg. Stanisław Sojczyński – organizator Konspiracyjnego Wojska Polskiego i działacz antykomunistyczny
 Stanisław Franciszek Sosabowski
 Stanisław Diabeł Stadnicki – starosta zygwulski
 Stanisław Staszewski - poeta i bard
 Stanisław Staszic
 Stanisław Swianiewicz - ekonomista
 Stanisław Szenic – pisarz, varsavianista
 Stanisław Szukalski – rzeźbiarz i malarz, założyciel grupy Szczep Rogate Serce
 Stanisław Szwalbe
 Stanisław Szwed
 Stanisław Szydłowiecki
 Stanisław Ślimak
 Stanisław Świerk
 Stanisław Tabisz
 Stanisław Tabisz – grafik, rektor ASP w Krakowie
 Stanisław Tarnawski - chorąży sanocki
 Stanisław Tessaro
 Stanislaw Tillich - polityk niemiecki narodowości serbołużyckiej
 Stanisław Tym - aktor, satyryk
 Stanisław Tymiński - przedsiębiorca polonijny, polityk
 Stanisław Ulam
 Stanisław Wachowiak – polski ekonomista i polityk, działacz gospodarczy
 Stanisław Wawrzecki
 Stanisław Wąsacz
 Stanisław Wielgus
 Stanisław Witkiewicz - pisarz, malarz, teoretyk sztuki, twórca stylu zakopiańskiego, ojciec "Witkacego"
 Stanisław Ignacy Witkiewicz - ps. "Witkacy", pisarz, dramaturg, malarz, filozof
 Stanisław Wojciechowski - prezydent Polski, naukowiec
 Stanisław Wojtera
 Stanisław Wroński
 Stanisław Wyspiański - poeta, dramatopisarz, malarz, architekt, przedstawiciel Młodej Polski
 Stanisław ze Skarbimierza
 św. Stanisław ze Szczepanowa – biskup krakowski, męczennik, główny patron Polski
 Stanisław Tyszka
 Stanislas Wawrinka – tenisista szwajcarski
 Stanisław Zadora
 Stanisław Zając
 Stanisław Zybowski
 Stanisław Żelichowski – polski polityk, b. minister ochrony środowiska
 Stanisław Żółkiewski
 Stanisław Żółtek –  polski polityk i przedsiębiorca
 Stanisław Żukowski
 Stan Borys - polski muzyk

Postacie literackie o imieniu Stanisław 
 Stanisław – bohater opowiadania J. Iwaszkiewicza Brzezina
 Stanisław – bohater powieści Rojsty T. Konwickiego
 Stanisław Sieciecha – bohater powieści J. U. Niemcewicza Dwaj panowie Sieciechowie
 Stanisław Tarkowski – bohater powieści H. Sienkiewicza W pustyni i w puszczy
 Stanisław Wokulski – bohater powieści B. Prusa Lalka
 Stasiek – bohater powieści A. Struga Dzieje jednego pocisku
 Staś – bohater noweli B. Prusa Przygoda Stasia
 Staszek – bohater serii Oko Jelenia, Andrzeja Pilipiuka

Zobacz też 

 Stasin – 10 miejscowości w Polsce

Przypisy 

Męskie imiona słowiańskie