Norm (standaard)

Een norm of standaard is een document met erkende afspraken, specificaties of criteria over een product, een dienst of een methode. Standaarden kunnen vastgelegd worden binnen een bedrijf of organisatie, binnen een consortium van organisaties of door erkende standaardisatieorganisaties. Erkende standaardisatieorganisaties (zowel nationale als internationale) werken volgens een bepaald proces en volgens bepaalde regels voor vertegenwoordiging: 
 in nationale standaardisatieorganisaties zoals NBN (België) en NEN (Nederland) moeten dit personen of organisaties zijn die in het land gevestigd zijn en belang hebben bij het onderwerp van de standaard;
 in sommige Europese en internationale standaardisatieorganisaties, zoals CEN en ISO, kan enkel de meest representatieve standaardisatieorganisatie van een land volwaardig lid zijn;
 in sommige andere Europese en internationale standaardisatieorganisaties, zoals ETSI en ITU, kunnen ook bedrijven normaal lid worden.

Het standaardisatieproces volgt bepaalde regels.

Het is ook mogelijk dat een producent zijn standaard (al dan niet opzettelijk) niet heeft beschermd (al dan niet onbedoeld) zodat het alsnog de standaard wordt; we noemen dit een de facto standaard. Een voorbeeld is de Centronics printerpoort van Centronics Data Computer Corporation.

Organisaties 
Een aantal organisaties in de wereld zijn gespecialiseerd in het ontwikkelen van normen en het controleren op de naleving van die normen. Zo zijn er:
 Wereldwijd:
 Ecma International - ICT en CE (consumentenelektronica)
 ISO: Internationale Organisatie voor Standaardisatie - algemeen
 IEC: International Electrotechnical Commission - elektrotechnisch
 ITU: Internationale Telecommunicatie-unie - telecommunicatie
 Regionaal (Europa):
 CEN - Europese norm (EN)
 CENELEC - Europa - elektrotechnische standaarden.
 ETSI: Europees Telecommunicatie en Standaardisatie Instituut - telecommunicatie-industrie
 EUAR: Spoorwegbureau van de Europese Unie - spoorwegen (voorheen ERA)
 Nationaal:
 ANSI: American National Standards Institute - Verenigde Staten
 AFNOR: Association française de normalisation - Frankrijk
 NBN: Bureau voor Normalisatie - België, voorheen BIN
 BSI: British Standards Institution - Verenigd Koninkrijk
 DIN: Deutsches Institut für Normung - in Duitsland
 JIS: Japanse Industriële Standaard - Japan
 NEN: Nederlands Normalisatie-instituut - Nederland > voor een lijst van in Nederland door het NNI opgestelde normen zie Lijst van NEN-Normen.
 SS: Svensk Standard  - Zweden
 SSB: Surinaams Standaarden Bureau - Suriname
 Standards Australia - Australië

Voor veel specialistische gebieden worden ook normen onderling afgesproken, zonder tussenkomst van een speciale organisatie. Zo zijn er verschillende bedrijven die een eigen "standaard" hebben voor compressie in .

 ASCII:  - een specificatie van ANSI
 IEEE:  - Internationaal - elektrotechniek
 AISI: 
 MIL-STD:  - Amerikaanse militaire normen
 CEPT:  - als norm voor post en telecom (Europa / Genève)
 BIPT: Belgisch Instituut voor Postdiensten en Telecommunicatie - Belgisch Instituut voor Postdiensten en Telecommunicatie
 ITU-T:  - ontwikkelt de technische standaarden voor telecommunicatie (voorheen CCITT)
 IETF:  - op het internet

Trivia
Citaat van Andrew S. Tanenbaum: "Het leuke van standaarden is, dat je er zo veel hebt, om uit te kiezen."
Programmatienorm: het aantal voorzieningen dat gesubsidieerd kunnen worden binnen een bepaald gebied. Deze is afhankelijk van het aantal inwoners of leeftijdsgrens.
Erkenningsnorm: de voorwaarden waaraan een voorziening moet voldoen om gesubsidieerd te blijven ( personeelsnorm+infrastructuur+werking)
Kwaliteitsnorm: door middel van het kwaliteitsdecreet dat sinds 2003 geldt, voor alle welzijnsvoorzieningen die erkend en gesubsidieerd zijn door de Vlaamse gemeenschap.
Financieringsnorm: voor personeel, infrastructuur en werking

Zie ook
Normen en waarden
Normatieve wetenschap

 
Statistiek