alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
1492



Wydarzenia w Polsce 

 7 czerwca – zmarł Kazimierz IV Jagiellończyk.
 20 lipca – Aleksander Jagiellończyk został wielkim księciem litewskim.
 27 sierpnia – Sejm w Piotrkowie; królem Polski obrano Jana Olbrachta.
 Lato - wybuchła litewsko-moskiewska wojna graniczna o ziemię czernihowsko-siewierską, księstwa wierchowskie i wiaziemskie.
 23 września – prymas Zbigniew Oleśnicki dokonał koronacji Jana Olbrachta na króla Polski.

 Pierwsze obrady izby poselskiej.

Wydarzenia na świecie 
 1 stycznia – w bitwie pod Preszowem wojska króla Czech i nowo wybranego króla Węgier Władysława Jagiellończyka pokonały wojska jego brata, królewicza Jana Olbrachta. W wyniku starcia zginęło około 500 Polaków. Konflikt pomiędzy Jagiellonami spowodowany był rywalizacją o koronę węgierską po śmierci króla Węgier Macieja Korwina.
 2 stycznia – wojska Kastylii zajęły Grenadę jako ostatni punkt oporu Maurów na Półwyspie Iberyjskim.
 31 marca – monarchowie Kastylii i Aragonii Izabela I Katolicka i Ferdynand II Katolicki nakazali Żydom przejście na katolicyzm pod groźbą wydalenia z kraju.
 17 kwietnia – Krzysztof Kolumb podpisał umowę z monarchami kastylijskimi, na mocy której miał zostać dziedzicznym admirałem nowo odkrytych lądów i namiestnikiem władców tamże.
 26 czerwca – na rozkaz króla Francji Karola VIII Walezjusza wyprawa pod wodzą Antoine’a de Ville dokonała pierwszego wejścia na Mont Aiguille w Prealpach Delfinackich.
 3 sierpnia – Krzysztof Kolumb wypłynął z Palos de la Frontera w poszukiwaniu zachodniej drogi do Indii.
 11 sierpnia – Aleksander VI wybrany na papieża.
 12 października – Krzysztof Kolumb dotarł do Indii Zachodnich (Antyli) u wybrzeży Ameryki; oficjalna data odkrycia Ameryki.
 28 października – Krzysztof Kolumb wylądował na Kubie.
 7 listopada – meteoryt kamienny o wadze 127 kg spadł w okolicy miejscowości Ensisheim w Alzacji.
 15 listopada – w dzienniku wyprawy do Nowego Świata Krzysztofa Kolumba pojawiła się pierwsza wzmianka o tytoniu.
 5 grudnia – Krzysztof Kolumb dotarł do Haiti.
 25 grudnia – u wybrzeży wyspy Hispaniola żaglowiec Krzysztofa Kolumba – Santa María wpadł na rafy.

Urodzili się 
 6 marca – Juan Luis Vives, pisarz hiszpański, humanista (zm. 1540)
 11 kwietnia – Małgorzata z Nawarry, żona Henryka II z Nawarry, królowa Nawarry (zm. 1549)
 20 kwietnia – Pietro Aretino, pisarz włoski (zm. 1556)

 data dzienna nieznana: 
 Ryszard Reynolds, angielski zakonnik, męczennik, święty katolicki (zm. 1535)

Zmarli 
 8 kwietnia – Wawrzyniec Medyceusz, władca Florencji (ur. 1449)
 7 czerwca – Kazimierz IV Jagiellończyk, wielki książę litewski i król Polski (ur. 1427)
 8 czerwca - Elzbieta Woodville, królowa Anglii jako żona Edwarda IV (ur. ok. 1437)
 25 lipca – Innocenty VIII, papież (ur. 1432)
 21 września – Konrad X Biały, książę oleśnicki (ur. ok. 1420)
 12 października – Piero della Francesca, włoski malarz i teoretyk sztuki (ur. ok. 1415)
 6 listopada – Antoine Busnois, francuski kompozytor (ur. ok. 1430)

 data dzienna nieznana: 
 Kosma Jachromski, święty rosyjskiej Cerkwi prawosławnej (ur. ?)
 Sonni Ali, władca Songhaj (ur. 1464)

1492
1494



Wydarzenia w Polsce 

 Inkorporacja śląskiego księstwa zatorskiego do ziem Korony.
 W Krakowie, w murze Collegium Maius, odkryto skarb: monety, pierścienie i inne kosztowności.
 W Krakowie wybuchł pożar, który spalił 8 ulic.
 Zakończenie pokojem wieczystym „Wojny wierchowskiej” z Księstwem Moskiewskim.

Wydarzenia na świecie 

 6 stycznia – ojciec Bernardo Boyle odprawił na wyspie Hispaniola pierwszą mszę św. w Nowym Świecie.
 25 stycznia – Alfons II został królem Neapolu.
 5 lutego – w Moskwie został podpisany traktat pokojowy kończący wojnę litewsko-moskiewską.
 3 maja – Krzysztof Kolumb wylądował ze swoją pierwszą ekspedycją na Jamajce i dołączył ją do kolonii hiszpańskich.
 7 czerwca – Hiszpania i Portugalia podpisały w Tordesillas traktat, który podzielił tereny w basenie Oceanu Atlantyckiego odkryte w wyniku wielkich odkryć geograficznych.
 12 czerwca – we Włoszech ukazało się pierwsze wydanie dzieła Wojciecha z Brudzewa Theoricae novae planetarium (Teorie nowych planet).
 14 listopada – inwazja hiszpańska na Wyspy Kanaryjskie: zwycięstwo wojsk kastylijskich nad Guanczami w bitwie pod Aguere.
 31 grudnia – wojna o Neapol: papież Aleksander VI wpuścił do Rzymu wojska króla Francji Karola VIII.

Urodzili się 
 2 lutego – Bona Sforza, królowa polska, żona Zygmunta I Starego (zm. 1557)
 24 marca – Georgius Agricola, niemiecki uczony, górnik, metalurg, mineralog i lekarz (zm. 1555)
 12 września – Franciszek I Walezjusz, król Francji (zm. 1547)
 5 listopada – Hans Sachs, niemiecki poeta, meistersinger i dramatopisarz (zm. 1576)
 6 listopada – Sulejman Wspaniały, sułtan imperium osmańskiego (zm. 1566)

Zmarli 
 25 stycznia – Archaniela Girlani, włoska karmelitanka, błogosławiona katolicka (ur. 1460)
 28 września – Bernardyn z Feltre, włoski franciszkanin, błogosławiony katolicki (ur. 1431)
 21 października – Gian Galeazzo Sforza książę Mediolanu z dynastii Sforzów (ur. 1469)
 20 grudnia – Matteo Maria Boiardo, włoski poeta (ur. 1441)
 data dzienna nieznana: 
 Stanisław Szydłowiecki, marszałek dworu królestwa Polskiego (ur. ok. 1405)

1494
1495



Wydarzenia w Polsce 

 15 lutego – w Wilnie odbył się ślub Aleksandra Jagiellończyka z księżniczką moskiewską Heleną.
 18 listopada – Bielsk Podlaski otrzymał rozszerzone prawa miejskie na prawie magdeburskim.
 Mikołaj Kopernik ukończył studia na Uniwersytecie Krakowskim.
 Włączenie księstwa płockiego do Korony.
 Pogrom Żydów, jakiego dopuścili się zebrani w Krakowie uczestnicy krucjaty antytureckiej, spowodował usuwanie się ludności żydowskiej do Kazimierza.
 Pierwszy przypadek choroby wenerycznej odnotowany w Krakowie.
 Początek trwającej do 1503 roku akcji wygnania Żydów z Litwy przez Aleksandra Jagiellończyka.

Wydarzenia na świecie 

 22 lutego – I wojna włoska: armia Karola VIII Walezjusza wkroczyła do Neapolu.
 31 marca – w Wenecji zawiązano ligę antyfrancuską z udziałem papieża, Mediolanu, Republiki Weneckiej, Maksymiliana I Habsburga i Hiszpanii.
 20 maja – I wojna włoska: zagrożony odcięciem swych wojsk król Francji Karol VIII opuścił Neapol.
 28 czerwca – I wojna włoska: zwycięstwo wojsk francuskich nad hiszpańsko-neapolskimi w bitwie pod Seminarą.
 6 lipca – I wojna włoska: wojna neapolitańska, bitwa pod Fornuovo.
 25 października – Manuel I został królem Portugalii.
 25 grudnia – wojska hiszpańskie pokonały Guanczów w drugiej bitwie w Wąwozie Acentejo. Było to ostateczne zwycięstwo konkwistadorów nad rdzenną ludnością Wysp Kanaryjskich.
 Ustanowiono Sąd Kameralny Rzeszy.
 Rosyjska armia wtargnęła przez tereny Karelii na tereny szwedzkie, została jednak pobita pod Wyborgiem.

Urodzili się 
 4 lutego – Franciszek II Sforza, książę Mediolanu (zm. 1535)
 8 marca – Jan Boży, założyciel zakonu bonifratrów, święty katolicki, patron szpitali, chorych, pielęgniarek, strażaków i księgarzy (zm. 1550)
 16 kwietnia – Peter Apianus, niemiecki humanista, kartograf, matematyk, astronom (zm. 1552)
 1 sierpnia – Jan van Scorel, niderlandzki malarz (zm. 1562)

 data dzienna nieznana: 
 Tryfon Pieczenski – święty mnich prawosławny (zm. 1583)

Zmarli 
 22 lutego – Anioł z Chivasso – włoski franciszkanin, błogosławiony katolicki (ur. 1411)
 15 sierpnia – Aimone Taparelli, włoski dominikanin, błogosławiony katolicki (ur. 1398)
 25 października – Jan II Doskonały, król Portugalii (ur. 1455)
 6 grudnia – Jakob Sprenger, niemiecki duchowny katolicki, dominikanin, współautor Malleus Maleficarum (ur. pomiędzy 1436 a 1438)

1495
1497



Wydarzenia w Polsce 

 27 czerwca – książę opolski i niemodliński Mikołaj II został ścięty z wyroku nyskiego sądu ławniczego.
 16 września – Darłowo zostało zalane przez tsunami wywołane eksplozją metanu uwolnionego z dna morskiego.
 26 października – wojna polsko-turecka: wojsko polskie pod dowództwem króla Jana I Olbrachta zostało rozgromione w bitwie pod Koźminem.

 Wyprawa do Mołdawii, nieudane oblężenie stolicy Mołdawii Suczawy.

Wydarzenia na świecie 

 7 lutego – na Placu Signorii we Florencji odbyły się zorganizowane przez fanatyka Girolamo Savonarolę tzw. „fajerwerki próżności”, podczas których publicznie spalono setki książek, strojów, instrumentów muzycznych, dywanów, perfum i obrazów. Wszystko to zebrała armia 1300 dzieci, chodząc od drzwi do drzwi florenckich domów.
 9 marca – przebywający na studiach prawniczych w Bolonii Mikołaj Kopernik, podczas obserwacji gwiazdy Aldebaran odkrył, że teoria geocentryczna budowy wszechświata jest błędna.
 2 maja – John Cabot wypłynął z Bristolu do Ameryki Północnej w celu znalezienia Przejścia Północno-Zachodniego.
 3 maja – Włochy: poświęcono klasztor Certosa di Pavia.
 13 maja – Girolamo Savonarola, przywódca ludu Florencji został ekskomunikowany przez papieża Aleksandra VI.
 14 czerwca – w Rzymie został zamordowany syn papieża Aleksandra VI, książę Gandii Juan Borgia, a jego ciało wrzucono do Tybru.
 17 czerwca – II powstanie kornijskie: Kornwalijczycy odnieśli zwycięstwo nad wojskami królewskimi w bitwie pod Blackheath.
 24 czerwca – włoski żeglarz i odkrywca w służbie angielskiej Giovanni Caboto (John Cabot) wylądował na Nowej Fundlandii.
 8 lipca – Vasco da Gama wyruszył z portu w Lizbonie w poszukiwaniu drogi morskiej do Indii.
 6 sierpnia – Giovanni Caboto powrócił do portu w Bristolu z wyprawy w trakcie której odkrył ponownie Nową Fundlandię i Labrador, jako pierwszy nowożytny Europejczyk dopłynął do kontynentalnych brzegów Ameryki Północnej.

 Ogłoszenie Sudiebnika w Wlk. Ks. Moskiewskim.

Urodzili się 
 16 lutego – Filip Melanchton, niemiecki reformator religijny (zm. 1560)

Zmarli 
 13 stycznia – Weronika Negroni, włoska augustianka, mistyczka, błogosławiona katolicka (ur. 1445)
 6 lutego – Johannes Ockeghem, franko-flamandzki kompozytor okresu renesansu (ur. między 1410 a 1420)
 14 czerwca – Juan Borgia, książę Gandii, syn papieża Aleksandra VI i jego kochanki Vanozzy Cattanei (ur. 1476)
 data dzienna nieznana: 
 Wojciech z Brudzewa, polski astronom, filozof i matematyk (data sporna lub przybliżona) (ur. ok. 1445)

1497
1498



Wydarzenia w Polsce 

 18 stycznia-17 lutego – w Piotrkowie obradował sejm.
 13 maja – wojna polsko-turecka: wojska tureckie dotarły pod Lwów, paląc przedmieścia i biorąc w jasyr 20 tys. osób.
 13 lipca – w Krakowie król Olbracht zawarł traktat z Węgrami, w którym strony zagwarantowały sobie prowadzenie wojny i zawieranie pokoju z Osmanami tylko za obopólnym porozumieniem.
 4 października – Drohiczyn otrzymał prawa miejskie.

 Polska wyprawa na Mołdawię załamała się po nieudanym oblężeniu Suczawy.
 W 1498 na Ruś Czerwoną (okolice Lwowa, Halicza) dotarła odwetowa wyprawa wojsk tureckich baszy Sylistrii Bali beja, wspieranych przez oddziały mołdawskie Stefana III Wielkiego, docierając zagonami aż do Sanoka i Przeworska i porywając ok. 100 tysięcy jasyru. 
 W lecie Tatarzy uderzyli na Podole i Wołyń, uchodząc bezkarnie z łupami. 
 Jesienią do Sambora dotarł drugi najazd turecki.
 Na przedpolu Bramy Floriańskiej wzniesiono Barbakan – najpotężniejsze umocnienie Krakowa.
 Wielki pożar Sławkowa.

Wydarzenia na świecie 

 7 kwietnia – Ludwik XII został królem Francji.
 20 maja – Vasco da Gama przybył do indyjskiego miasta Kalikut (dzisiaj Kozhikode), przez co stał się pierwszym Europejczykiem, który żeglując dookoła Afryki, odkrył drogę morską do Indii. Na miejscu znalazł lokalnego handlarza żydowskiego, który stał się jego tłumaczem.
 23 maja – florencki reformator religijno-polityczny Girolamo Savonarola i jego współtowarzysze Domenico Buonvicini i Silvertro Maruffi zostali publicznie powieszeni, a następnie ich ciała spalono na stosie.
 30 maja – Krzysztof Kolumb rozpoczął trzecią wyprawę do Nowego Świata.
 31 lipca – w czasie trzeciej wyprawy na półkulę zachodnią Krzysztof Kolumb jako pierwszy Europejczyk zobaczył wyspę Trynidad.
 1 sierpnia – Krzysztof Kolumb dotarł do Wenezueli i uważając ją za wyspę, nazwał ją Isla Santa.
 10 sierpnia – anulowano małżeństwo króla Francji Ludwika XII z Joanną de Valois.
 29 września – Fryderyk Wettyn został wybrany w Królewcu na wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego.
 Flota portugalska dotarła do wybrzeży dzisiejszej Tanzanii i Kenii.

Urodzili się 
 14 listopada – Eleonora Austriacka, królowa Portugalii i królowa Francji, żona Manuela I i Franciszka I (zm. 1558)

 data dzienna nieznana: 
 Anna mazowiecka, księżna mazowiecka, córka Konrada III Rudego (ur. ok. 1498) (zm. 1557)
 Hieronim Bock, duchowny luterański i botanik, jeden z czołowych naturalistów niemieckich epoki Renesansu (zm. 1554) (data sporna lub przybliżona)
 Jan Sierakowski, wojewoda łęczycki, pierwszy Marszałek Sejmu Korony Królestwa Polskiego (zm. 1589)

Zmarli 
 23 maja – Girolamo Savonarola, dominikanin, przeor klasztoru San Marco we Florencji, ascetyczny kaznodzieja występujący otwarcie przeciw papieżowi, został po torturach powieszony, a jego ciało spalono na stosie (ur. 1452)
 10 czerwca – Andrzej z Łabiszyna, rektor Akademii Krakowskiej (ur. ?)
 16 września – Tomás de Torquemada, inkwizytor hiszpański (ur. 1420)

 data dzienna nieznana: 
 Paweł z Krakowa, sufragan krakowski (ur. ?)

Przypisy 

1498
1488



Wydarzenia w Polsce 
 17 kwietnia-20 maja – w Piotrkowie obradował sejm walny.
 29 października-19 listopada – w Piotrkowie obradował sejm walny.
 Księstwo głogowskie przeszło w ręce Macieja Korwina, króla Węgier (do 1491).
 Syn Kazimierza Jagiellończyka Fryderyk został biskupem krakowskim.
 Mordy otrzymały prawa miejskie.

Wydarzenia na świecie 

 3 lutego – Bartolomeu Dias dotarł do Przylądka Dobrej Nadziei.
 1 kwietnia – Michał Anioł rozpoczął terminowanie w pracowni florenckiego malarza Domenica Ghirlandaia.
 11 czerwca – Jakub IV został królem Szkocji.

Urodzili się 
 17 października – Baccio Bandinelli, rzeźbiarz florencki (zm. 1560)
 Baltazar von Promnitz, biskup wrocławski (zm. 1562)
 Jan Amor Tarnowski, hetman wielki koronny (zm. 1561)

Zmarli 
 28 stycznia – Jan Rzeszowski, biskup krakowski (ur. ok. 1411)
 27 kwietnia – Bolesław V, książę warszawski (ur. ok. 1453)
 29 kwietnia – Wacław żagański, książę żagański (ur. ok. 1427)
 9 maja – Fryderyk I legnicki, książę brzeski i legnicki z dynastii Piastów (ur. 1446)
 11 czerwca – Jakub III, król Szkocji (ur. 1451)

Przypisy 

1488
Łuszczakowate

Łuszczakowate, ziarnojady, ziębowate (Fringillidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes) obejmująca ponad 220 gatunków. Zasiedlają różnorodne środowiska, od lasów po obszary pustynne lub zurbanizowane.

Występowanie 
Zamieszkują cały świat poza Australią, Madagaskarem i Antarktydą; w Oceanii występują jedynie na Hawajach.

W Europie gnieździ się około 18 gatunków, a kilka zalatuje. Do polskiej awifauny zalicza się 18 gatunków, z czego 11 to ptaki lęgowe.

Charakterystyka 
Charakteryzują się następującymi cechami:
 odżywiają się nasionami, w okresie lęgowym często uzupełnionymi owadami
 w dziobie specjalne listwy ułatwiające łuskanie ziaren
 gniazda na ziemi lub drzewach, w zniesieniu zwykle 4 do 6 jaj
 w okresie polęgowym często zbierają się w stada (czasem wielogatunkowe)
 masa 12–60 g
 niektóre gatunki (z rodzaju Loxia – krzyżodzioby) mają skrzyżowane szczęki.

Systematyka 
Do rodziny zaliczane są następujące podrodziny:
 Fringillinae – zięby
 Euphoniinae – organki
 Carduelinae – łuskacze
W starszych ujęciach systematycznych ptaki z podrodziny organek (Euphoniinae) zaliczane były do rodziny tanagrowatych (Thraupidae).

Przypisy
Żelazo (ujednoznacznienie)

żelazo – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych (symbol Fe, łac. ferrum)
 Afera „Żelazo” – tajna akcja MSW w PRL

2 miejscowości w Polsce: 
 Żelazo – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Galewice 
 Żelazo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Smołdzino

Zobacz też 
 Żelazny
1386



Wydarzenia w Polsce 

 11 stycznia – poselstwo polskiej szlachty zawarło na zamku w Wołkowysku umowę z Jagiełłą, na mocy której miał on objąć polski tron oraz ożenić się z Jadwigą Andegaweńską.
 2 lutego – odbył się zjazd walny w Lublinie, na którym jednomyślnie na króla polskiego wybrano księcia Jagiełłę.
 15 lutego – litewski książę Jagiełło przyjął w Krakowie chrzest, na którym otrzymał imię Władysław.
 18 lutego – Jadwiga i Władysław Jagiełło uroczyście zawarli związek małżeński w katedrze na Wawelu.
 4 marca – w katedrze wawelskiej arcybiskup Bodzęta dokonał koronacji Władysława Jagiełły na króla Polski.
 17 lipca – w południowej wieży kościoła św. Marii Magdaleny we Wrocławiu zawieszono Dzwon Grzesznika.
 11 listopada – Nasielsk otrzymał prawa miejskie.

 Ogrodzieniec, Pasym otrzymały prawa miejskie.

Wydarzenia na świecie 

 24 lutego – król Neapolu i Węgier Karol III został otruty z polecenia Elżbiety Bośniaczki.
 9 maja – Anglia i Portugalia zawarły traktat windsorski.
 9 lipca – Szwajcarzy pokonali Habsburgów w bitwie pod Sempach.
 23 września – Mircza Stary został hospodarem wołoskim.
 22 grudnia – wojska Timura zdobyły Tyflis (ob. Tbilisi).

 Rozpoczęła się budowa katedry w Mediolanie.

Urodzili się 
 12 marca – Ashikaga Yoshimochi, czwarty shōgun siogunatu Ashikaga (zm. 1428)
 24 czerwca – Jan Kapistran, włoski franciszkanin, święty katolicki (zm. 1456)
 25 listopada – Elżbieta z Reute, niemiecka franciszkańska tercjarka regularna, błogosławiona katolicka (zm. 1420)

Zmarli 

 24 lutego – Karol III z Durazzo, król Neapolu i Węgier (ur. 1345)
 9 lipca – Leopold III Habsburg, władca Austrii (ur. 1351)
 23 września? – Dan I, hospodar wołoski (ur. 1354)

Przypisy 

1386
1491



Wydarzenia w Polsce 

 25 stycznia – zwycięstwo wojsk polsko-rusińskich nad Tatarami w bitwie pod Zasławiem.
 2 września-15 września – w Radomiu obradował sejm walny.
 Mikołaj Kopernik rozpoczął studia na Uniwersytecie Krakowskim.
 Na zebraniu doktorów i magistrów Uniwersytetu Krakowskiego uchwalono, że studenci mają mieszkać w bursach, a nie w kwaterach mieszczan.
 We wsi Prądnik Czerwony (aktualnie Dzielnicy III Prądnik Czerwony w Krakowie) wybudowano pierwszy młyn papierniczy na terenie Polski.

Wydarzenia na świecie 

 3 maja – władca Konga Nzinga Nkuwu został ochrzczony przez Portugalczyków i przyjął imię Jan I.
 25 listopada – rozpoczęło się oblężenie Grenady, ostatniej twierdzy Arabów w Hiszpanii.
 6 grudnia – król Francji Karol VIII ożenił się z Anną Bretońską.

 Zawarto traktat w Longeais – koniec wojny o Bretanię, która została przyłączona do Francji.

Urodzili się 

 28 czerwca – Henryk VIII, król Anglii, król Irlandii, z dynastii Tudorów (zm. 1547)
 23 października – Ignacy Loyola, ksiądz. (zm. 1556)

Zmarli 
 9 lipca – Joanna Scopelli, włoska karmelitanka, błogosławiona katolicka (ur. 1428)
 11 października – Jakub z Ulm, niemiecki dominikanin, błogosławiony katolicki (ur. 1407)

Przypisy 

1491
1496



Wydarzenia w Polsce 
 13 marca-5 maja – w Piotrkowie obradował sejm.
 1 czerwca – król Jan I Olbracht wydał Statut piotrkowski.
 Poselstwo zaatakowanej przez Moskwę Szwecji zaofiarowało koronę wielkiemu księciu litewskiemu Aleksandrowi Jagiellończykowi.

Wydarzenia na świecie 

 3 stycznia – Leonardo da Vinci, bez sukcesu, testował maszynę latającą własnej konstrukcji.
 5 marca – Giovanni Caboto (znany jako John Cabot) otrzymał od króla Anglii Henryka VII przywilej na eksplorację nieznanych lądów.
 10 marca – Krzysztof Kolumb opuścił wyspę Hispaniola i pożeglował do Hiszpanii. Tym samym zakończył swój drugi pobyt na półkuli zachodniej.
 21 marca – odsłonięto pomnik Bartolomeo Colleoniego w Wenecji.
 4 sierpnia – brat Krzysztofa Kolumba Bartolomeo założył miasto Santo Domingo, obecnie stolica Dominikany.
 5 grudnia – król Portugalii Manuel I wydał edykt nakazujący opuszczenie kraju wszystkim Żydom, którzy nie przyjmą wiary chrześcijańskiej.
 Henryk VII Tudor, król Anglii, podpisał pakt handlowy (Magnus Intercursus) z Wenecją, Francją, Holandią i Ligą Hanzeatycką.
 Mikołaj Kopernik rozpoczął studia prawnicze w Bolonii.
 Ślub Filipa I Pięknego z Joanną Szaloną, małżeństwo to dało Habsburgom prawa dziedziczne do Hiszpanii.

Urodzili się 
 12 maja – Gustaw I Waza, założyciel dynastii Wazów (zm. 1560)
 François Bonivard, genewski patriota, duchowny, historyk
 Barbara Zápolya, królowa Polski, żona Zygmunta Starego (zm. 1515)

Zmarli 
 1 listopada – Filip Kallimach, włoski humanista i pisarz piszący w języku łacińskim (ur. 1437)
 16 grudnia – Sebastian Maggi, włoski dominikanin, błogosławiony katolicki (ur. ok. 1414)

 data dzienna nieznana:
 Jan (Piotrowicz) z Oświęcimia, filozof, prawnik, profesor Uniwersytetu Krakowskiego (ur. ?) (data sporna lub przybliżona)

Przypisy 

1496
1499



Wydarzenia w Polsce 

 od marca do około16 maja – w Krakowie obradował sejm.
 6 maja – w Krakowie została zawarta unia krakowsko-wileńska.

Wydarzenia na świecie 

 8 stycznia – król Francji Ludwik XII Walezjusz poślubił Annę Bretońską.
 14 marca – wielki książę litewski i przyszły król Polski Aleksander Jagiellończyk nadał prawa miejskie Mińskowi.
 22 marca – wojna austriacko-szwajcarska: zwycięstwo Szwajcarów nad sprzymierzonym z austriackimi Habsburgami Związkiem Szwabskim w bitwie pod Bruderholz.
 11 kwietnia – wojna austriacko-szwajcarska: zwycięstwo wojsk szwajcarskich nad siłami sprzymierzonego z Austriakami Związku Szwabskiego w bitwie pod Schwaderloh.
 20 kwietnia – wojna austriacko-szwajcarska: zwycięstwo Szwajcarów w bitwie pod Frastanz.
 19 maja – odbył się ślub per procura Katarzyny Aragońskiej i Artura Tudora.
 22 maja – wojna austriacko-szwajcarska: zwycięstwo Związku Miast Szwajcarskich w bitwie pod Calven.
 22 lipca – wojna austriacko-szwajcarska: bitwa pod Dornach.
 28 lipca – III wojna wenecko-turecka: Turecka flota odniosła zdecydowane zwycięstwo w pierwszej bitwie koło Lepanto z flotą Wenecji (druga w 1571).
 25 sierpnia – III wojna wenecko-turecka: zwycięstwo floty tureckiej w bitwie koło wyspy Sapienza.
 9 września – Vasco da Gama powrócił do Lizbony z wyprawy do Indii.
 22 września – Austria i Szwajcaria zawarły pokój kończący wojnę między oboma państwami.
 6 października – król Francji Ludwik XII Walezjusz po podbiciu Księstwa Mediolańskiego wkroczył triumfalnie do Mediolanu.
 23 listopada – został powieszony Perkin Warbeck, pretendent do tronu Anglii w czasie rządów Henryka VII, podający się za księcia Ryszarda, syna Edwarda IV, w rzeczywistości Flamandczyk z Tournai.

Urodzili się 
 8 stycznia - Jan z Książąt Litewskich, polski duchowny katolicki, biskup wileński i poznański, sekretarz królewski, nieślubny syn Zygmunt I Starego (zm. 1538)
 15 stycznia – Samuel Maciejowski, kanclerz wielki koronny, biskup krakowski (data sporna lub przybliżona) (zm. 1550)
 29 stycznia - Katarzyna Luter, niemiecka działaczka reformacji, żona Marcina (zm. 1552)
 31 marca – Pius IV, papież (zm. 1565)
 13 października – Klaudia Walezjuszka, córka Ludwika II, królowa Francji, żona Franciszka I (zm. 1524)

 data dzienna nieznana: 
 Bernardino de Sahagún, hiszpański zakonnik, misjonarz franciszkański (zm. 1590)
 Piotr z Alkantary, hiszpański franciszkanin, mistyk, święty katolicki (zm. 1562)
 Jan Łaski, pastor i teolog ewangelicko-reformowany, najwybitniejszy polski działacz reformacji (zm. 1560)

Zmarli 
 9 stycznia – Jan Cicero, elektor Brandenburgii (ur. 1455)
 29 sierpnia – Alessio Baldovinetti, włoski malarz (ur. 1427)
15 września – Mikołaj z Latowicza, polski duchowny katolicki i prawnik

 data dzienna nieznana: 
 Marek z Modeny, włoski dominikanin, błogosławiony katolicki (ur. ok. 1420)

Przypisy 

1499
Żyrafa (ujednoznacznienie)

żyrafa – zwierzę
 żyrafa masajska
 żyrafa północna
 żyrafa sawannowa
 żyrafa ugandyjska
 Żyrafa – gwiazdozbiór
 żyrafa – instrument
 zgrupowanie Żyrafa – oddziały AK
 Żyrafa – rzeźba plenerowa w Chorzowie

Zobacz też 
 Płonąca żyrafa
Żuraw

Zoologia
 żuraw – ptak należący do rodziny żurawi (Gruidae) z rzędu żurawiowych (Gruifromes)
 żuraw – żuraw zwyczajny, gatunek ptaka z rodziny żurawi (Gruidae)

Miejscowości i ich części w Polsce 
 Wg TERYT jest ich 4, w tym 2 podstawowe
 Żuraw - część wsi Rozkopaczew w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Ostrów Lubelski
 Żuraw – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Brąszewice
 Żuraw – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Janów
 Żuraw - część wsi Huta w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Odolanów

Technika 
 żuraw – urządzenie dźwignicowe
 żuraw – urządzenie umożliwiające wydobywanie wody ze studni
 żuraw – urządzenie hydrauliczne służące do nalewania wody do skrzyni wodnej parowozu lub tendra

Kultura 
 żuraw – polski taniec ludowy z regionu Kurpie

Zobacz też 

 Ruda Żurawiecka
 Żurawia, Żurawica, Żurawice, Żurawiczki, Żurawie
 Żurawiec, Żurawieniec
 Żurawin, Żurawiniec, Żurawka, Żurawniki
 Brama Żuraw w Gdańsku
 Gwiazdozbiór Żurawia
 ORP „Żuraw”
 LWD „Żuraw”
1514



Wydarzenia w Polsce 

 początek lutego, w Wilnie zebrał się Sejm Wielkiego Księstwa Litewskiego.
 26 marca-5 kwietnia – w Piotrkowie obradował sejm.
 30 lipca – Wielkie Księstwo Litewskie utraciło Smoleńsk na rzecz Rosji, kapitulacja wojewody smoleńskiego Jurija Sołłohuba przed wojskami moskiewskimi w czasie wojny polsko-moskiewskiej.
 8 września – w bitwie pod Orszą wojska polsko-litewskie odniosły zwycięstwo nad wojskami państwa moskiewskiego.

Wydarzenia na świecie 

 19 marca – w procesji w Niedzielę Palmową w Rzymie wziął udział, oprócz innych egzotycznych zwierząt, słoń indyjski-albinos o imieniu Hanno, będący prezentem króla Portugalii Manuela I dla papieża Leona X.
 28 czerwca – zostało założone Santiago de Cuba.
 20 lipca - po torturach zabity został György Dózsa, przywódca antyfeudalnego powstania chłopskiego na Węgrzech. 
 23 sierpnia – sułtan Selim I Groźny odniósł zwycięstwo nad szachem Ismailem I w bitwie na równinie Czałdyran (Çaldiran).
 9 października – Ludwik XII Walezjusz poślubił Marię Tudor.

 Pierwsze powstanie kuruców (uczestników krucjaty antytureckiej) na Węgrzech (powstanie Györgya Dózsy).
 Bitwa pod Temesvárem
 Portugalczycy przypuścili nieudany atak na Marrakesz.

Urodzili się 
 16 lutego – Jerzy Joachim Retyk, profesor matematyki z Wittenbergi, kartograf, twórca przyrządów nawigacyjnych i innych, lekarz i nauczyciel (zm. 1574)

 2 kwietnia - Hans Oppersdorff, czeski szlachcic, twórca potęgi rodu Oppersdorffów, od 1574 r. starosta Śląska (zm. 1584)
 3 maja – Bartłomiej Fernandes od Męczenników, portugalski dominikanin, arcybiskup, błogosławiony katolicki (zm. 1590)
 31 grudnia – Andreas Vesalius, flamandzki uczony, twórca nowożytnej anatomii (zm. 1564)

 data dzienna nieznana: 
 Francisco Hernández de Toledo, hiszpański naturalista, lekarz, botanik i ornitolog (zm. 1578)

Zmarli 
 9 stycznia – Anna Bretońska, córka Franciszka II z dynastii Kapetyngów, ostatnia księżna Bretanii (ur. 1477)
 7 lutego – Adam z Bochynia, profesor Akademii Krakowskiej, rektor 1510-1511, lekarz, humanista (ur. ?)
 11 marca – Donato Bramante, architekt i malarz włoski (ur. ok. 1444)
 20 lipca – György Dózsa, przywódca ludowego powstania kuruców na Węgrzech i w Siedmiogrodzie w 1514 r. (ur. 1470)

Przypisy 

1514
1564



Wydarzenia w Polsce 

 26 stycznia – wojna litewsko-rosyjska: zwycięstwo wojsk litewskich w bitwie pod Czaśnikami.
 12 lutego – Zygmunt II August scedował na Koronę Królestwa Polskiego dziedziczne prawo Jagiellonów do władania Wielkim Księstwem Litewskim.
 1 kwietnia – w Warszawie zakończył obrady sejm.
 24 czerwca-12 sierpnia – w Parczewie obradował sejm.
 W Bielsku zebrał się sejm walny Wielkiego Księstwa Litewskiego
 26 października – założono seminarium duchowne w Poznaniu.
 Spytek Wawrzyniec Jordan z Zakliczyna ulokował miasto Jordanów.
 Do Braniewa zostali sprowadzeni jezuici.
 Bitwa na polach druckich.
 Na sejmie 1563/1564 wcielono do Korony Polskiej księstwo oświęcimskie i księstwo zatorskie.
 Mikołaj Rej zostaje obrońcą Erazma Otwinowskiego, sądzonego z powodów religijnych.

Wydarzenia na świecie 

 26 stycznia – papież Pius IV zatwierdził dokumenty soboru trydenckiego.
 15 marca – wyznający islam cesarz Akbar, pochodzący z dynastii Wielkich Mogołów władca północnych Indii, zniósł w swym państwie podatek pogłówny od innowierców, zwany dżizja.
 30 kwietnia – wojna litewsko-rosyjska: na stronę litewsko-polską przeszedł Andrzej (Andriej) Kurbski, dowódca wojskowy i jeden z najbliższych współpracowników cara Iwana IV Groźnego.
 30-31 maja – Dwudniowa bitwa pod Gotlandią, zwycięstwo floty duńsko-lubeckiej nad szwedzką
 4 września – I wojna północna: wojska króla szwedzkiego Eryka XIV dokonały masakry 2 tys. mieszkańców Ronneby.

 Rozpoczęcie ostrej polityki Ivana IV Groźnego wymierzonej przeciwko bojarom.

Urodzili się 
 5 lutego – Jerzy Gustaw Wittelsbach (Pfalz-Veldenz), hrabia palatyn, książę Palatynatu-Veldenz (zm. 1634)
 6 lutego – Christopher Marlowe, angielski dramaturg (zm. 1593)
 15 lutego – Galileusz, włoski astronom, fizyk i filozof (zm. 1642)
 9 marca – David Fabricius, holenderski astronom i teolog, ojciec Johannesa Fabricius również astronoma, z którym prowadził wspólne obserwacje (zm. 1617)
 23 kwietnia – William Szekspir, dramaturg angielski (zm. 1616)
 18 sierpnia – Federico Borromeo, kardynał, arcybiskup Mediolanu (zm. 1631)
 24 września – William Adams (żeglarz), żeglarz angielski; prawdopodobnie pierwszy Anglik, który dotarł do Japonii (zm. 1620)
 22 listopada – Henry Brooke, 11. baron Cobham, angielski arystokrata, najstarszy syn Williama Brooke’a, 10. barona Cobham, i Frances Newton, córki sir Johna Newtona (zm. 1619)
 25 grudnia – Abraham Bloemaert, malarz i rytownik holenderski (zm. 1651)

 data dzienna nieznana: 
 Krzysztof Czarniecki, dworzanin królewski, starosta chęciński i żywiecki (zm. 1636)
 Philip Faber, włoski teolog i filozof (zm. 1630)
 Jan V z Lanuzy, Najwyższy Sędzia Królestwa Aragonii za panowania Filipa II (zm. 1591)
 Francesco Zirano, włoski franciszkanin, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1603)

Zmarli 
 18 lutego – Michał Anioł, włoski artysta (ur. 1475)
 27 maja – Jan Kalwin, twórca kalwinizmu (ur. 1509)
 24 czerwca – Rani Durgavati, królowa Gondwany (ur. 1524)
 15 października – Andreas Vesalius, flamandzki uczony, twórca nowożytnej anatomii (ur. 1514)
 data dzienna nieznana:
 Mikołaj z Szadka, polski naukowiec (ur. 1489)

Przypisy 

1564
1525



Wydarzenia w Polsce 

 7 marca – Biała Podlaska uzyskała prawa miejskie.
 8 kwietnia – Zygmunt I Stary i Albrecht Hohenzollern podpisali Traktat krakowski, na mocy którego 2 dni później odbył się hołd pruski.
 10 kwietnia – koniec wojny z zakonem krzyżackim, książę pruski Albrecht Hohenzollern złożył na Rynku krakowskim hołd lenny królowi Zygmuntowi Staremu.
 11 kwietnia – Staszów uzyskał prawa miejskie.
 12 grudnia – w Piotrkowie rozpoczął obrady sejm.

Wydarzenia na świecie 

 21 stycznia – w Zollikon koło Zurychu założono pierwszą gminę anabaptystyczną.
 24 lutego – V wojna włoska: zwycięstwo wojsk habsburskich nad Francuzami w bitwie pod Pawią.
 28 lutego – w Meksyku hiszpańscy konkwistadorzy powiesili Cuauhtémoca, ostatniego władcę Tenochtitlánu.
 20 marca – wojna chłopska w Niemczech: zebrani w Memmingen przywódcy powstania sformułowali polityczny manifest Dwanaście Artykułów.
 4 kwietnia – wojna chłopska w Niemczech: pod Leipheim armia Związku Szwabskiego pokonała zbuntowanych chłopów.
 5 maja – Jan I został elektorem Saksonii.
 12 maja – wojna chłopska w Niemczech: porażka powstańców w bitwie pod Böblingen.
 15 maja – wojna chłopska w Niemczech: bitwa pod Frankenhausen, druzgocące zwycięstwo nad chłopami przez dużo lepiej wyszkolone wojska cesarskie, powolny upadek powstania.
 23 maja – wojna chłopska w Niemczech: 18 tys. chłopów z Bryzgowii i południowego Schwarzwaldu zajęło Fryburg Bryzgowijski.
 27 maja – wojna chłopska w Niemczech: został ścięty Thomas Müntzer, przywódca powstania chłopskiego w Niemczech.
 Maj-czerwiec – wojna chłopska w Niemczech: chłopscy uczestnicy powstania przeciwko feudałom zostali pokonani w całych Niemczech.
 4 czerwca – wojna chłopska w Niemczech: bitwa pod Sulzdorfem.
 13 czerwca – Marcin Luter poślubił Katarzynę von Bora.
 19 lipca – w Dessau zawiązała się liga katolicka tzw. Związek Katolików utworzony przez katolickich książąt Rzeszy, skierowany przeciwko reformacji.
 Wrzesień-październik – powstanie w Sambii.
 24 lipca – García Jofre de Loaísa na czele wyprawy 7 okrętów wypłynął z hiszpańskiego portu La Coruña w podróż dookoła świata trasą Ferdynanda Magellana.
 29 października – Marcin Luter odprawił w Wittenberdze pierwszą mszę w języku niemieckim.

 Marcin Luter założył w Wittenberdze pierwszą na świecie drukarnię nut.

Urodzili się 
 6 stycznia – Caspar Peucer, reformator kościelny, matematyk, astronom, medyk (zm. 1602)
 10 kwietnia - Franciszek Krasiński, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (zm. 1577)
 27 grudnia – Giovanni da Palestrina, kompozytor włoski (zm. 1594)

Zmarli 
 5 maja – Fryderyk Mądry, książę saski i elektor Rzeszy Niemieckiej (ur. 1463)
 27 maja – Thomas Müntzer, przywódca powstańców chłopskich i jeden z pierwszych reformatorów (ur. ok. 1489)
 10 czerwca – Florian Geyer, dyplomata, obrońca chłopów i dowódca podczas wojny chłopskiej w Niemczech (ur. 1490).
 30 grudnia – Jakub Fugger, niemiecki przedsiębiorca (ur. 1459)

 data dzienna nieznana: 
 Jan Haller, księgarz, wydawca, właściciel drukarni w Krakowie (ur. 1467)

Przypisy 

1525
30



Wydarzenia 

 Bliski Wschód
 7 kwietnia – ukrzyżowanie Jezusa Chrystusa (lub 33).
 Europa
 Początki produkcji ceramiki typu terra sigillata w Galii (data przybliżona).
 Powstała Historia rzymska Wellejusza Paterkulusa.

Urodzili się 

 8 listopada – Nerwa, cesarz rzymski (zm. 98).
Boudika, królowa brytyjskich Icenów (lub 22, data przybliżona, zm. 61) .
Klaudia Antonia, córka Klaudiusza (zm. 66).
Kwintus Petyliusz Cerialis, rzymski dowódca (zm. ≈83).
Mobon, król Goguryeo (zm. 53).

Zmarli 

 7 kwietnia – 
 Jezus Chrystus; ukrzyżowany.
 Judasz Iskariota; samobójstwo.
 Rach/Dyzma, „dobry łotr”; ukrzyżowany.
 Klaudiusz Neron Juliusz Cezar, syn Germanika i Agrypiny Starszej (ur. 6).
 Szammaj, żydowski prawnik (ur. ≈50 p.n.e.).

Przypisy 

030
1202



Wydarzenia w Polsce 

 13 marca – zmarł książę Mieszko III Stary.
 25 listopada – zawarto układ pomiędzy Henrykiem Brodatym a Mieszkiem Plątonogim, na mocy którego Henryk Brodaty wykupił za 1000 grzywien część z zagarniętej mu uprzednio przez Mieszka  Opolszczyzny (Otmuchowskie) oraz poparł starania stryja o pryncypat i krakowską dzielnicę senioralną.

 Fundacja klasztoru cysterek w Trzebnicy.

Wydarzenia na świecie 

 9 marca – Haakon III został królem Norwegii.
 28 kwietnia – król Filip II August skonfiskował lenna króla Anglii Jana bez Ziemi w północnej Francji.
 20 maja – trzęsienie ziemi z epicentrum w północno-zachodniej Syrii zabiło od 30 tys. do ponad miliona osób na Bliskim Wschodzie i północnej Afryce.
 31 lipca – Artur z Bretanii zaskoczony w Mirebeau i pojmany przez Jan bez Ziemi.
 13 listopada – rozpoczęło się oblężenie Zadaru przez krzyżowców IV krucjaty; po raz pierwszy katoliccy krzyżowcy zaatakowali katolickie miasto.
 24 listopada – IV wyprawa krzyżowa: po 11 dniach oblężenia skapitulowała Zara (Zadar).

 Biskup ryski Albert von Buxhövden  założył Inflancki Zakon Rycerzy Chrystusa.
 Fibonacci opublikował Liber Abaci – jako pierwszy w Europie posługiwał się w nim zerem (słowo Zephirum).
 Rozpoczęto budowę katedry w Rouen.
 Czarni Kłobucy uczestniczyli w walkach pomiędzy kniaziami ruskimi.
 Temudżyn pobił Tatarów pod Dałan Nemürges.
 Po raz ostatni w źródłach ruskich wzmianka o Pieczyngach.
 Książę włodzimierski Roman, władca Wołynia, sięgnął po Kijów.

Urodzili się 
 Małgorzata II Flandryjska, hrabina Flandii (zm. 1280)

Zmarli 
 8 marca – Sverre Sigurdsson, król Norwegii (ur. 1151)
 13 marca – książę Mieszko III Stary (ur. 1122 do 1125)
 30 marca – Joachim z Fiore, kalabryjski kaznodzieja, który wywarł wpływ na św. Franciszka, braci apostolskich oraz Jana Wiklifa (ur. 1130/1135)
 7 maja – Hamelin de Warenne, piąty Earl Surrey
 7 września – Wilhelm o Białych Dłoniach, arcybiskup Sens (ur. 1135)
 3 grudnia – Konrad von Querfurt, biskup Hildesheim i Würzburga (ur. 1160)
 29 grudnia – Igor Światosławowicz, książę nowogrodzko-siewierski i czernihowski (ur. 1151)
 św. Alan z Lille, francuski poeta, filozof, teolog, humanista (ur. 1128)
 Cathal Carragh Ua Conchobair, król Connacht
 Kanut VI, król Danii (ur. 1163)

Przypisy 

1202
1444



Wydarzenia w Polsce 

 20 lutego – Mrągowo otrzymało rozszerzone prawa miejskie.
 24 sierpnia-29 sierpnia – w Piotrkowie obradował sejm.
 Zerwanie pokoju i nowa wyprawa na Imperium Osmańskie
 Raszków otrzymał prawa miejskie.

Wydarzenia na świecie 

 2 stycznia – bitwa w wąwozie Kunowica, w której wojska Władysława Warneńczyka pokonały armię turecką dowodzoną przez Mahmuda Czelebiego.
 2 marca – została powołana Liga w Lezhy (zwana także Ligą Książąt Albańskich oraz Ligą z Alessio) - antyosmańskie porozumienie książąt albańskich, zawarte dzięki staraniom Jerzego Kastrioty (Skanderbega) i jego przybocznego Lekë Dukagjiniego.
 29 czerwca – wojska albańskie pod wodzą Skanderbega pokonały armię turecką w bitwie na równinie Torvioll.
 26 sierpnia – bitwa pod Pratteln: wojska szwajcarskich miast związkowych poniosły klęskę w starciu z rycerstwem francuskim.
 10 listopada – klęska wojsk chrześcijańskich pod Warną w bitwie z Turkami. W walce zginął król Polski i Węgier Władysław Warneńczyk.

Urodzili się 
 24 stycznia – Galeazzo Maria Sforza, książę Mediolanu (zm. 1476)
 Eustochia Bellini, włoska benedyktynka, błogosławiona katolicka (zm. 1469)

Zmarli 
 20 maja – Bernardyn ze Sieny, włoski franciszkanin, święty katolicki (ur. 1380)
 10 listopada 
 Władysław III Warneńczyk, król Polski i Węgier, poległ w bitwie pod Warną (ur. 1424)
 Giuliano Cesarini, legat papieski na Węgrzech, zginął w bitwie pod Warną (ur. 1398)

Przypisy 

1444
1501



Wydarzenia w Polsce 

 od początku lutego do 6 marca – w Piotrkowie obradował sejm.
 2 marca – w Wilnie zawarto antyrosyjskie przymierze litewsko-krzyżackie.
 od września do 4 października – w Piotrkowie obradował Sejm elekcyjny.
 2 października – Sejm w Piotrkowie wybrał Aleksandra Jagiellończyka na króla Polski.
 23 października – król Aleksander Jagiellończyk zatwierdził polsko-litewską Unię mielnicką.
 25 października – Aleksander Jagiellończyk nadał senatowi przywilej mielnicki.
 4 listopada – wojna litewsko-moskiewska: klęska armii litewskiej pod Mścisławiem.
 8 grudnia – królewicz Zygmunt otrzymał w lenno Księstwo opawskie.
 12 grudnia – w Krakowie rozpoczął się sejm koronacyjny.
 12 grudnia – katedra wawelska: Aleksander Jagiellończyk koronowany został na króla Polski przez najmłodszego syna Kazimierza Jagiellończyka, swojego brata – arcybiskupa gnieźnieńskiego i prymasa Polski kardynała Fryderyka Jagiellończyka w obecności m.in. Elżbiety Rakuszanki.
 Brok otrzymał prawa miejskie.

Wydarzenia na świecie 

 20 maja – portugalski żeglarz João da Nova odkrył Wyspę Wniebowstąpienia na południowym Atlantyku.
 10 sierpnia – założono Nowe Miasto nad Metują (Czechy).
 13 września – Michał Anioł rozpoczął pracę nad rzeźbą Dawida.
 1 listopada – Amerigo Vespucci odkrył Zatokę Wszystkich Świętych i zszedł na ląd na terenie dzisiejszego brazylijskiego miasta Salvador.
 4 listopada – Katarzyna Aragońska, późniejsza żona Henryka VIII, spotkała się z Arturem Tudorem, którego żoną została 14 listopada.
 14 listopada – odbył się ślub Artura Tudora, najstarszego syna króla Anglii Henryka VII i Katarzyny Aragońskiej, córki Ferdynanda II Aragońskiego i Izabeli I Kastylijskiej.
 Wydano drukiem dzieła Wergiliusza.
 Wojska Ludwika XII zajęły Neapol.
 Mikołaj Kopernik rozpoczął studia medyczne w Padwie i kontynuował studia prawnicze.
 Descharges z Brestu stworzył we Francji pierwsze otwory na działa w burtach okrętów.

Urodzili się 
 17 stycznia – Leonhart Fuchs, niemiecki lekarz i botanik, naturalista renesansowy (zm. 1566)
 23 marca – Pierandrea Matthioli, włoski naturalista–botanik i lekarz epoki renesansu (zm. 1578)
 20 czerwca – Clemente d'Olera, włoski kardynał, generał franciszkanów (zm. 1568)
 24 września – Girolamo Cardano, włoski matematyk, filozof, astrolog i lekarz epoki Renesansu (zm. 1576)
 14 listopada - Anna Oldenburska, regentka Fryzji Wschodniej (zm. 1575)

Zmarli 
 20 maja – Kolumba z Rieti, włoska dominikanka, błogosławiona katolicka (ur. 1467)
 17 czerwca – Jan I Olbracht, król Polski (ur. 1459)
 20 września – Agostin Barbarigo, doża Wenecji (ur. ok. 1420)
 Data dzienna nieznana: 
 Jan Ostroróg, doradca polskich królów, twórca i publicysta polityczny, autor dzieła Memoriał o urządzeniu Rzeczypospolitej (ur. 1436).

Przypisy 

1501
1502



Wydarzenia w Polsce 

 13 stycznia – król Aleksander Jagiellończyk zwolnił mieszczan bydgoskich z ceł od towarów przywożonych w drodze powrotnej z Gdańska.
 po 10 lutego – w Krakowie zakończył się sejm koronacyjny.
 Tatarzy spalili Łagów w Górach Świętokrzyskich.
 Rozpoczęła się przebudowa Wawelu w Krakowie.
 Odbył się Sejm koronacyjny Aleksandra Jagiellończyka.

Wydarzenia na świecie 

 1 stycznia – pierwsza portugalska wyprawa dotarła do zatoki Guanabara nad którą dzisiaj leżą miasta Rio de Janeiro i Niterói.
 12 lutego – Vasco da Gama ruszył w II wyprawę do Indii.
 9 maja – Krzysztof Kolumb rozpoczął czwartą, ostatnią podróż do Nowego Świata.
 21 maja – portugalski żeglarz João da Nova odkrył Wyspę Świętej Heleny.
 15 czerwca – Krzysztof Kolumb odkrył Martynikę.
 30 lipca – Krzysztof Kolumb w czasie swej czwartej wyprawy do Nowego Świata wylądował na wyspie Guanaja u wybrzeży Hondurasu.
 18 października – elektor Saksonii Fryderyk III Mądry założył Uniwersytet w Wittenberdze.
 2 listopada – Krzysztof Kolumb odkrył zatokę Portobelo w dzisiejszej Panamie.
 Montezuma II, ostatni władca Azteków, wybrany tlatoanim.
 Upadek Złotej Ordy.

Urodzili się 
 7 stycznia – Grzegorz XIII, papież (zm. 1585)
 20 stycznia – Sebastian od Objawienia, hiszpański franciszkanin, błogosławiony katolicki (zm. 1600)
 2 lutego – Damião de Góis, portugalski humanista i filozof (zm. 1574)
 10 kwietnia – Otto Henryk Wittelsbach, książę Palatynatu-Neuburg, elektor Palatynatu reńskiego (zm. 1559)
 6 czerwca – Jan III, król Portugalii (zm. 1557)
 14 września – Ludwik II Wittelsbach, książę Palatynatu-Zweibrücken (zm. 1532)
 data dzienna nieznana: 
 Jakub Uchański, prymas Polski, sekretarz wielki koronny (zm. 1581)
 Godfryd van Duynsen, holenderski duchowny katolicki, męczennik, święty (zm. 1572)
 Antoni Maria Zaccaria, włoski zakonnik, założyciel barnabitów, święty katolicki (zm. 1539)

Zmarli 
 18 lutego – Jadwiga Jagiellonka, królewna polska, księżniczka litewska, księżna bawarska (ur. 1457)
 2 kwietnia – Artur Tudor, książę Walii, najstarszy syn króla Henryka VII (ur. 1486)
 data dzienna nieznana: 
 Ahuitzotl, tlatoani (władca) Azteków

Przypisy 

1502
1503



Wydarzenia w Polsce 

 12 marca–2 kwietnia – w Piotrkowie obradował sejm.
 5 kwietnia – pogrzeb kardynała, arcybiskupa gnieźnieńskiego i prymasa Polski Fryderyka Jagiellończyka.
 31 października–28 listopada – w Lublinie obradował sejm.
 Rozejm kończący wojnę litewsko-moskiewską toczoną od 1500 roku. Wielkie Księstwo Litewskie utraciło Księstwa Wierchowskie, Księstwo czernihowskie, Siewierszczyznę, część Kijowszczyzny, wschodnią i południową część ziemi smoleńskiej i wschodnią ziemi połockiej.
 Ukazał się najstarszy krakowski druk Kaspra Hochfedera.
 Powstały pierwsze chorągwie husarii polskiej.

Wydarzenia na świecie 

 28 marca – w Moskwie podpisano traktat pokojowy po zakończeniu wojny litewsko-moskiewskiej.
 28 kwietnia – II wojna włoska: zwycięstwo wojsk hiszpańskich nad francuskimi w bitwie pod Cerignolą.
 10 maja – podczas swej czwartej i ostatniej podróży do Nowego Świata Krzysztof Kolumb odkrył Kajmany; nadał wtedy archipelagowi nazwę Las Tortugas od zaobserwowanych tam licznie żółwi morskich.
 31 maja – Mikołaj Kopernik został w Ferrarze doktorem prawa kanonicznego.
 18 października – zmarł papież Pius III.
 1 listopada – papież Juliusz II rozpoczął swój pontyfikat.
 4 grudnia – za sfałszowanie weksla Wit Stwosz został skazany na wypalenie piętna na policzkach i dożywotni zakaz opuszczania Norymbergi.
 29 grudnia – II wojna włoska: wojska hiszpańskie pokonały Francuzów w bitwie pod Garigliano.

 Państwo moskiewskie: pierwsza próba sekularyzacji dóbr Kościoła prawosławnego.
 Leonardo da Vinci rozpoczął pracę nad obrazem Mona Lisa.
 Mikołaj Kopernik uzyskał dyplom doktora prawa kanonicznego w Ferrarze. Skończył drugi i zarazem ostatni rok studiów medycznych w Padwie, uzyskując prawo wykonywania praktyk lekarskich.

Urodzili się 
 23 lipca – Anna Jagiellonka,królowa Czech i Węgier (zm. 1547)
 20 września – Andrzej Frycz Modrzewski, polski pisarz polityczny (zm. 1572)
 17 listopada – Agnolo Bronzino, włoski malarz (zm. 1572)
 14 grudnia – Nostradamus, francuski lekarz, astrolog, matematyk i autor proroctw (zm. 1566)

Zmarli 
 14 marca – Fryderyk Jagiellończyk, kardynał (ur. 1468)
 24 lipca – Ludwika z Sabaudii, córka Amadeusza IX Sabaudzkiego, klaryska, błogosławiona katolicka (ur. 1462)
 12 sierpnia – Anna Jagiellonka, królewna polska, księżniczka litewska, księżna pomorska (ur. 1476)
 18 sierpnia – papież Aleksander VI (właśc. Rodrigo de Borgia) (ur. 1431)
 13 października – Magdalena Panattieri, włoska tercjarka dominikańska, błogosławiona katolicka (ur. 1443)
 23 listopada – Małgorzata York, księżniczka angielska wywodząca się z rodu Yorków (ur. 1446)
 27 listopada – Bernardyn z Fossy, włoski franciszkanin, błogosławiony katolicki (ur. 1421)
 1 grudnia – Jerzy Bogaty, książę Bawarii-Landshut (ur. 1455)

Przypisy 

1503
1504



Wydarzenia w Polsce 

 21 stycznia-13 marca – w Piotrkowie obradował sejm.
 6 lutego – miasto Wrocław i wrocławska kapituła katedralna zawarły układ kolowratski.
 Sejm piotrkowski zdecydował, iż król nie może dysponować dobrami koronnymi bez zgody sejmu.
 Aleksander Jagiellończyk nadał Zgierzowi „targi”.

Wydarzenia na świecie 

 31 stycznia – Francja scedowała Neapol na rzecz Hiszpanii.
 29 lutego – miało miejsce zaćmienie Księżyca, które zostało wykorzystane na Jamajce przez Krzysztofa Kolumba do zastraszenia tubylców w celu dostarczenia przez nich żywności.
 8 września – ukończenie i odsłonięcie rzeźby Dawid Michała Anioła.
 26 listopada – Filip I Piękny został królem Kastylii.

 Wnuk Timura, książę Babur, opanował Afganistan i część wschodniego Iranu. Zdobył Kabul i Gaznę.

Urodzili się 
 17 stycznia – Pius V, papież (zm. 1572)
 30 kwietnia – Francesco Primaticcio, włoski malarz i architekt (zm. 1570)
 5 maja – Stanisław Hozjusz, polski teolog i pisarz (zm. 1579)
 18 lipca – Heinrich Bullinger, szwajcarski reformator religijny, teolog (zm. 1575)

 data dzienna nieznana:
 Jan Lenartz, holenderski augustianin, męczennik, święty katolicki (zm. 1572)

Zmarli 
 18 kwietnia – Filippino Lippi, malarz włoski (ur. 1457)
 2 lipca – Stefan III Wielki, hospodar Mołdawii (ur. 1433)
 22 września – Jan II Szalony, książę żagański i głogowski (ur. 1435)
 26 listopada – Izabela I Katolicka, królowa Kastylii (ur. 1451)

Przypisy 

1504