alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Groen (kleur)

Groen is een secundaire kleur bij de subtractieve kleurmenging. In het systeem van additieve kleurmenging is groen echter een van de primaire kleuren. Spectraal gezien zit de kleur groen tussen geel en cyaan in. Groen is de complementaire kleur van magenta. Binnen het spectrum vindt men groen licht bij golflengtes rond 550 nanometer. 

Groen is de in de natuur meest voorkomende kleur. Planten zijn groen doordat zij chlorofyl bevatten en dat weerkaatst groen licht. Om die reden wordt de kleur veelal geassocieerd met (nieuw) leven.

In de heraldiek wordt groen sinopel genoemd.

Kleurnuances

Gebruik en gevoelswaarde 
 Groen geeft vooral een associatie met nieuw leven, jong, fris en vers, en verder met prilheid en natuurlijkheid. Het is ook de kleur van de hoop en de vrede.
 Vanwege deze associatie worden nieuwkomers of onervaren personen (bijvoorbeeld in het leger, op zee, in studentenverenigingen) vaak aangeduid als 'groentjes'. Een ontgroening is een proces of ritueel waarin ze 'ingewijd' worden. Verder kan 'ontgroening' ook zien op het afnemen van het aandeel jongeren in een samenleving.
 Sinds het ontstaan van de milieubeweging heeft deze de kleur groen als symbool gebruikt. Ook worden producten en processen groen genoemd als ze gunstig zouden zijn voor het milieu: groene stroom, groen gas.
 Als liturgische kleur wordt groen gebruikt op zondagen door het jaar na Epifanie en na het feest van de Heilige Drie-eenheid. Het feest van de heilige Drie-eenheid zelf heeft als liturgische kleur wit.
Groen in de islam staat onder andere symbool voor het paradijs.
 Groen is een van de Pan-Afrikaanse kleuren.
 Groen is voor de meeste mensen een rustgevende kleur, in tegenstelling tot bijvoorbeeld 'agressievere' kleuren als rood, oranje en geel. Daarom wordt groen (evenals blauw) veel voor wegwijzers gebruikt en heeft groen vaak de betekenis 'veilig, in orde, doorrijden of -lopen', bijvoorbeeld op seinen en verkeerslichten, en ter aanduiding van (nood)uitgangen. Dit is niet altijd zo geweest. Voorheen betekende groen bij de Nederlandse spoorwegen dat er met lage snelheid gereden moest worden. Voor veilig werd toen wit gebruikt (wat thans nog bij onbeveiligde overwegen voorkomt).
 In de scheepvaart is het navigatielicht aan stuurboord groen (bakboord is rood).
 Vanwege de mogelijkheden van camouflage wordt groen veel gebruikt in uniformen van soldaten, met name voor de landmacht. Vaak wordt dit gecombineerd met grijs of bruin. Uiteraard werkt deze camouflage slechts in gebieden met veel vegetatie; in bijvoorbeeld een gebergte, sneeuwgebied of woestijn dienen andere kleuren te worden gebruikt.
 In de kleurcodering voor elektronica staat groen voor het cijfer 5.
 Een van de moeilijkste aspecten van het realistisch schilderen van een landschap is het gebruik van de juiste kleur groen. Het menselijk oog merkt een miniem nuanceverschil groen, in tegenstelling tot andere kleuren, direct op. Om een natuurlijke kleur te bereiken kan daarom de verf nooit direct uit de tube worden gebruikt, maar moet altijd worden gemengd.

Kleur
Forten in het Verenigd Koninkrijk

In dit artikel wordt een (beperkt) aantal forten beschreven die in de 19e en 20e eeuw in het Verenigd Koninkrijk zijn gebouwd.

Rond 1870 zijn vier forten gebouwd om Portsmouth en Southampton, gelegen aan de zuidkust van Engeland, te beschermen. Dit zijn:
Horse Sand
No Man's Land
St.Helen's
Spitbank

Oostelijker hiervan is (ook rond 1870) Newhaven gebouwd. In de Eerste Wereldoorlog had Newhaven een belangrijke militaire positie, mede als aanvoerhaven voor de Britse troepen in Frankrijk. Newhaven werd dan ook sterk verdedigd. Dit in tegenstelling tot de Tweede Wereldoorlog, waarin Newhaven in eerste instantie slechts voor onderhoud van materieel diende. Binnen zeer korte tijd zag men echter het strategische belang in van Newhaven, en werd het fort weer volledig bemand, vergelijkbaar met de Eerste Wereldoorlog.

Met de dreiging van de Duitse vloot tijdens de Eerste Wereldoorlog werd besloten twee forten te bouwen aan de oostkust van Engeland, in de rivier de Humber op Bull Sands en Hail Sands:
Bull Sand
Haile Sand

Maunsell-forten

Na de val van Frankrijk in de Tweede Wereldoorlog was het estuarium van de Theems een gemakkelijke toegang tot het hart van Londen. In de winter van 1941-1942 werd besloten vier marineforten te bouwen, die verdediging moesten bieden tegen bommenwerpers op weg naar Londen, en tegen Duitse Schnellbote. Deze forten werden ontworpen door Guy Maunsell. Ze hebben een bovenbouw op twee versterkte betonnen poten met een hoogte 18 meter en een diameter van 7,3 meter. In die poten waren de woonverblijven gevestigd. De forten waren een maand zelfvoorzienend.

Maunsell ontwierp tevens drie legerforten. Deze bestaan uit een staalconstructie van zeven torens, elk op vier betonnen poten en met elkaar verbonden met loopbruggen. De bouw was gelijkwaardig aan de anti-vliegtuigstellingen aan land met vijf schietstellingen (luchtafweergeschut) en één zoeklicht per toren. Deze hadden een hoogte van 25 meter.

Na de oorlog
De forten werden in de loop van de jaren vijftig verlaten. Verscheidene forten zijn inmiddels opgeruimd, zoals Nore dat een gevaar was voor de scheepvaart. Spitbank is een toeristische attractie geworden. Red Sands werd in de jaren zestig gebruikt voor zeezenders, tot werd geoordeeld dat het toch binnen de territoriale wateren viel. Roughs Tower werd op 2 september 1967 bezet door Paddy Roy Bates die het onafhankelijke koninkrijk Sealand uitriep.

 
Kustfortificatie
Mazurka

Een mazurka is een dans in driekwartsmaat met een extra nadruk op de tweede tel (in tegenstelling tot een wals). In het Nederlandse dansrepertoire is een voorbeeld de dans Jan Pierewiet. De mazurka werd door Chopin (1810-1849) geïntroduceerd in de kunstmuziek.

De mazurka is een gestileerde versmelting van drie Poolse volksdansen: de mazur, de kujawiak en de oberek. De mazur is een Slavische dans uit de Poolse provincie Mazurië. Karakteristiek ervoor zijn het gepuncteerde ritme, de melodiesprongen en het wisselend accentueren van de zwakke maatdelen (2de en 3de tel). De kujawiak is een langzame draaidans in 3/4-maat uit Kujavië, met sterk versierde melodiek en zonder al te sterke accenten. De oberek (instrumentaal) of obertas (vocaal) is de snelste Poolse volksdans, een werveldans waarvan het tempo wordt opgevoerd, oorspronkelijk een zeer snelle kujawiak.

Vanaf ca. 1600 was de mazurka ook bij de Poolse adel geliefd, waarna tot ca. 1900 de dans als gezelschapsdans populair werd in onder andere Frankrijk, Duitsland en Rusland. In de klassieke muziek is de mazurka ook geliefd geweest; Frédéric Chopin heeft een groot aantal mazurka's geschreven. De in Mazurië gespeelde volksmuziek inspireerde de Poolse componist Karol Szymanowski (1882-1937) bovendien tot een serie van twintig mazurka's met het ritme dat we van Chopin kennen, maar met een typisch Slavische melodie die een ontroerende sereniteit tot klank brengt.
Ook buiten Europa ontstond een traditie tot het componeren van mazurka's. Op Curaçao werd de mazurka in de 19e eeuw en het begin van de 20e eeuw gedanst op het moment dat een feest het hoogtepunt had bereikt. Bekende componisten van Curaçaose mazurka's zijn onder anderen Jan Gerard Palm (1831-1906), Rudolph Palm (1880-1950) en Jacobo Palm (1887-1982).

Voorbeelden van mazurka-ritmiek
De tweede tel wordt dikwijls gemarkeerd doordat de eerste tel een ritmisch motief heeft.
 De hopfiguur op de eerste tel: 
 De triool op de eerste tel (i.c.m. hopfiguur in volgende maat):

Zie ook
 Mazurka's, opus 6 (Chopin)

Poolse volksdans
Volksdans
Vilsteren

Vilsteren (Nedersaksisch: Vilster) is een dorp in de gemeente Ommen, in de Nederlandse provincie Overijssel. Het is gelegen in een bosrijk gebied, aan de oude weg van Ommen naar Zwolle (de r 102), tussen Dalfsen en Ommen aan de zuidelijke Vechtoever. Op  telde het  inwoners, waarvan 195 in het dorp. Vilsteren ligt op 17 kilometer ten oosten van Zwolle. Het dorpje is een katholieke enclave. De voornaamste gebouwen in het dorp zijn de katholieke Willibrorduskerk, de katholieke Willibrordusschool, herberg "De Klomp" en de korenmolen De Vilsterse Molen. Het dorp is een beschermd dorpsgezicht.

Geschiedenis
In 1381 werd Herman van Vilsteren genoemd, hij was een leenman van de bisschop van Utrecht. Tijdens de reformatie bleef Vilsteren Katholiek, terwijl de directe omgeving protestants werd.

Landgoed Vilsteren
Het dorp Vilsteren behoort tot het 1035 hectare grote landgoed Vilsteren BV dat sinds 1850 in handen is van de familie Cremers. De ondergrond en een aantal gebouwen, zoals "Groot Spijker" en de bijgebouwen, zijn eigendom van deze familie. De bewoners van het dorp betalen pacht. Huizen en boerderijen die op het landgoed staan zijn te herkennen aan de donkergroen-lichtgele luiken, het wapen van de familie Van Vilsteren. Verder is de familie Cremers beheerder van bosgebieden en een landgoedcamping. 

Kitty Verrips-Roukens schreef in 1982 het boek Over heren en boeren. Een Sallands landgoed. Dit boek gaat over de geschiedenis van het dorpje Eeckeren (lees: Vilsteren) tussen 1800 en 1977.

Over het landgoed en het dorp is door de KRO eind jaren 70 een documentaire gemaakt "De trein stopt niet in Vilsteren" die in 2006 nog op de Nederlandse televisie is herhaald.

Zie ook
 Lijst van rijksmonumenten in Vilsteren
 Lijst van gemeentelijke monumenten in Vilsteren
 Station Vilsteren

Externe link
 Website Landgoed Vilsteren

Plaats in Overijssel
Ommen
Beschermd dorpsgezicht in Nederland
Sommeltje

Sommeltjes zijn mythische wezens uit volksverhalen van Texel.

Omschrijving

Sommeltjes zijn een soort aardmannetjes of trollen die in het maanlicht zouden dansen op de Sommeltjesberg, een sinds lang afgegraven grafheuvel bij De Waal. Overdag zijn ze vrijwel niet te vinden. Als ze in het zonlicht komen, verstenen ze. Ze kunnen onzichtbaar worden, ook kunnen ze de gedaante aannemen van allerlei dieren. Een Sommeltje is in plaatselijk dialect een soort spook of geest.

In Wieringen worden de wezens Sammelkes of Sammeltjes genoemd, ze wonen in de Sommeltjeskuil op Zandburen bij Hippolytushoef. De wezens konden door de kieren van een bedstee komen, maar deden meestal niet echt kwaad. Ze hielpen mensen met klusjes.

De wezens houden van glimmende spullen en spelen op kleine fluitjes en roken pijp. Een pot die buitengelaten werd, kon de volgende ochtend glimmend gepoetst teruggevonden worden in de kuil. Ook andere kostbaarheden werden 's nachts verzameld. Als men langs de kuil liep, konden zilveren munten verdwijnen. In het verleden werd verteld dat de kinderen door de Sammelkes gebracht werden (zoals de verhalen van de bloemkool en de ooievaar).

De van oorsprong Texelse schrijfster Imme Dros en Harrie Geelen hebben een televisieserie gemaakt over de Sommeltjes die in 2003 op de Nederlandse televisie is uitgezonden  tijdens het Blok Villa Achterwerk op Z@ppelin. Ze maakten onderscheid tussen bergsommeltjes en veldsommeltjes die met elkaar in onmin leven.

Op Texel zelf is in het Nationaal Park Duinen van Texel door Staatsbosbeheer een Sommeltjespad gemaakt in het bos aan de Pelikaanweg. Langs deze route kunnen allerlei versteende sommeltjes bewonderd worden. Op Texel wordt in de toeristenindustrie dankbaar gebruikgemaakt van de Sommeltjes; in diverse cadeauwinkels zijn Sommeltjes-artikelen te koop (bijvoorbeeld kaarsen in de vorm van Sommeltjes).

Zie ook
 Lijst van fabeldieren
 Kabouter
 Nachtmerrie
 De aardmannetjes en Het aardmanneke
 Sprookje
 Steenmannetje

Externe link
 Bekijk het Sommeltjespad op Texel met videobeelden.
De Sommeltjes bij Villa Achterwerk (via web.archive.org).
Nationaalpark Duinen van Texel, Sommeltjes

Cultuur in Texel
Fabeldier
Fictieve soort
Programma van de VPRO
Nederlands kinderprogramma op televisie
Nederlandse folklore
Spook
Frits Pirard

Godefridus (Frits) Pirard (Breda, 8 december 1954) is een voormalig  Nederlands wielrenner. Na zijn wielerloopbaan was hij even ploegleider. 

In 2004 werd hij vertegenwoordiger in een horeca-groothandel.

Erelijst
 als amateur: 77 overwinningen

1978
 Ronde van Midden-Nederland
1979
 GP Ouest France-Plouay
 2e etappe in de Dauphiné Libéré
 NK Scratch
1981
 2e Ronde van Vlaanderen
 1e etappe Tour Midi Pyrénéés
1982
 Ulvenhout
 Heusden Zolder (B)
1983
 3e Kampioenschap van Zürich
 1e etappe Ronde van Frankrijk
 2e puntenklassement Ronde van Frankrijk
 Zwijndrecht (B)
 Huijbergen
1985
 2e etappe Ronde van Valencia
1986
 NK Puntenkoers
1987
 GP Bessèges

Resultaten in voornaamste wedstrijden 
(*) tussen haakjes aantal individuele etappe-overwinningen
|
|}

Externe link 

Nederlands wielrenner
Nederlands olympisch deelnemer
Radio London (zeezender)

Radio London ("Big L") was een zeezender. Het station zond uit op 266 meter (1133 kHz) in de middengolf vanaf het Schip "Galaxy" (een vroegere mijnenveger van de Amerikaanse marine) dat 3½ zeemijl (6,5 km) uit de kust van Frinton-on-Sea ten noorden van de Theems-monding voor anker was gegaan. 

Radio London begon na testuitzendingen op 17 december 1964 met geregelde programma's. Het schip had een zendmast van 66 meter hoog en de zender had een vermogen van 50 kW, al beweerde het in 1966 en 1967 uit concurrentieoverwegingen dat het uitzond met 75 kW. Het station introduceerde als eerste in Europa de befaamde Amerikaanse radiojingles van de firma PAMS ("Wonderful Radio London!") uit Dallas en had daardoor een zeer herkenbaar geluid. Het Amerikaanse Top 40-muziekformaat viel zeer in de smaak bij het publiek en daardoor was de zeezender heel populair. Radio London had naar schatting 12 miljoen luisteraars in Groot-Brittannië en 4 miljoen op het vasteland. Het station was een belangrijke concurrent van Radio Caroline voor reclamewerving. 

Het einde kwam op 14 augustus 1967 om 3 uur 's middags: de volgende dag zou de beruchte anti-piratenwet, de "Marine Offences Bill" van kracht worden, die medewerkers van dergelijke zenders met hoge straffen dreigde. 

Na 2006 was er een aantal jaren weer een radiostation dat de naam Big L gebruikte, dit keer legaal vanuit Nederland, zie: Radio London (Nederland).

Info
boek: Paul Harris: When pirates ruled the waves. Uitg. Impulse Publications, Ltd, London, 1968.
geluid:
Radio London. The production masters 1964-1967. Original jingles and promotions from Big L (2 CD's). Jumbo TJLCD130/131, 1997.
British Invasion I: 6. Radio London (Big L) Assortment (CD). Ken R. R-03, ca. 2002. 

Piratenzender
Zeezender
Friedrich Kekulé

Friedrich August Kekulé von Stradonitz (Darmstadt, 7 september 1829 – Bonn, 13 juli 1896) was een Duits chemicus. Hij is vooral bekend door zijn ontdekking van de benzeenring.

Biografie 
August Kekulé werd geboren in Darmstadt in het groothertogdom Hessen en stamde uit een oude Boheemse adellijke familie. Zijn vader Ludwig Carl Emil Kekulé was adviseur van de groothertog.

In 1849 begon Kekulé zijn studies in de natuurwetenschappen. In 1856 werd hij docent en vervolgens was hij hoogleraar in Gent van 1858 tot 1865 en in Bonn. In 1885 kreeg hij de Copley Medal. Zijn interesse ging vooral uit naar koolwaterstoffen en benzeen in het bijzonder. Voor de structuur van benzeen ontwikkelde hij de ringstructuurtheorie en valenties. In 1857 stelde Kekulé dat koolstof tetravalent ofwel 4-waardig is. Hij beweerde dat zijn ontdekking van de benzeenring te danken was aan een droom waarin hij een slang in zijn eigen staart zag bijten.

Duits scheikundige
Duitse adel
Hoogleraar aan de Universiteit Gent
Geschiedenis van Orange

De kleine Provencaalse stad Orange kent een geschiedenis die al teruggaat tot de Romeinse tijd.

Keltisch
Er bestond reeds een eerdere Keltische nederzetting op deze plek. Daar werd in 105 v.Chr. de belangrijke slag bij Arausio uitgevochten tussen twee Romeinse legers en de legers van de Cimbren en de Teutonen.

Romeinen
De stad Arausio werd rond 35 tot 30 v.Chr. gesticht door de veteranen van het IIe Romeinse Legioen. De naam Arausio werd afgeleid van de naam van een plaatselijke Keltische watergod. De volledige naam was Colonia Julia Firma Secundanorum Arausio, ofwel de Juliaanse kolonie van Arausio, gesticht door soldaten uit het tweede legioen. In 77 liet keizer Vespasianus het kadaster van Arausio op marmer vastleggen.

Bisdom
De daarop volgende eeuwen floreerde de stad, en in 460 was Eutropius bisschop van Orange.

Graafschap
Volgens de overlevering werd in 793 de stad door een hoveling van Karel de Grote, Guillaume au Cornet, op de Saracenen veroverd. Hij werd graaf van Orange (zie Orange (prinsdom)), stichtte er aan het eind van zijn leven een klooster en liet het al zijn bezittingen na.

Prinsdom

In 1096 nam de graaf van Orange deel aan de eerste kruistocht. In 1150 laat de laatste prinses van Orange, Tiburge, het prinsdom aan het huis Des Baux na. In 1208 werd onder Guillaume des Baux de kathedraal Notre-Dame-de-Nazareth ingewijd. Nadat het bevolkingsaantal in 1348 door de pest gehalveerd werd, gaf Raymond V des Baux ruim toegang tot de stad aan de joden.

In 1393 ging het prinsdom over in handen van de familie de Chalon. In 1530 stierf Philibert, de laatste van dat huis en erfde René van Chalon, de zoon van Philiberts zuster Claudia, het prinsdom. Zijn devies was: Je Maintiendrai Chalôn.
Hij was Heer van Breda en Prins van Oranje. Nadat hij kinderloos was gestorven kwam het prinsdom aan zijn neef Willem de Zwijger. De stad werd hiermee allengs betrokken in de geloofsstrijd die zich overal in Europa openbaarde.

In 1562 vond een strafexpeditie plaats tegen de protestanten die zich in de stad verschanst hadden. Het prinsdom bleef echter in handen van de Oranjes en Prins Maurits versterkte de stad tot een moderne burcht. Het rampjaar 1672 had ook voor Orange gevolgen. In 1673 slaagde Lodewijk XIV er in het kasteel volledig te verwoesten.

In 1702, na de dood van Stadhouder Willem III, ging het prinsdom over op de prinsen van Bourbon-Conti en dat betekende in 1703 het einde van het protestantisme. Lodewijk XIV nam de stad in en de protestantse inwoners moesten allemaal vertrekken. Bij de Vrede van Utrecht in 1713 werd de aanhechting bij Frankrijk voorgoed erkend. In 1731 werd het prinsdom opgenomen in de Franse provincie Dauphiné en hield het op als onafhankelijke staat te bestaan.
Marche-les-Dames

Marche-les-Dames is een deelgemeente van de Belgische stad Namen. De plaats, die tot 1977 een zelfstandige gemeente was, ligt benedenstrooms van de Sambre-monding aan de linkeroever van de Maas, en men vindt er de mooiste klimrotsen uit de omgeving. Door deze unieke omgeving waar zowel water, bos als rots zich in één decor verenigd hebben, hebben de Belgische Paracommando's hier hun Trainingscentrum voor Commando's gevestigd. Niet ver van dit kampement is een groeve voor kalksteenwinning.Marche-les-dames heeft een treinstation op de spoorlijn 125 Namen-Hoei-Luik.

Marche-les-Dames kreeg vooral bekendheid door de tragische dood van de Belgische koning Albert I, die hier graag kwam klimmen, en op 17 februari 1934 bij een ongeval van de rotsen stortte, en ter plaatse overleed. De naam Marche-les-Dames verwijst naar een voormalige cisterciënzerinnenabdij, de abdij Notre-Dame du Vivier, die op deze plaats gesticht werd in het begin van de 12e eeuw door de echtgenotes van Naamse kruisvaarders die samen met Godfried van Bouillon waren vertrokken. Naar verluidt bleven de dames wier man niet terugkeerde, definitief in het klooster.

Anno 2005 is in de abdij een huis van het Madonna House gevestigd, een christelijke gemeenschap van leken en priesters.

Demografische ontwikkeling

Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingenr, 1976= inwoneraantal op 31 december

Galerij

Externe link 
  Website over de dood van Albert I

Plaats in Namen (provincie)
Namen (stad)
Indigo (kleur)

Indigo is een kleur die in het lichtspectrum voorkomt met een golflengte van 450 tot 420 nanometer. Indigo ligt volgens de traditionele indeling van het spectrum tussen blauw en spectraal violet in:

 
blauw, indigo en violet:

Indigo is niet, zoals andere spectrale kleuren als rood, geel, groen, cyaan en blauw een van de primaire of secundaire kleuren. Indigo kreeg zijn naam door Isaac Newton toen hij het optische spectrum opdeelde in zeven kleuren: rood, oranje, geel, groen, blauw, indigo en violet, die hij verbond met de zeven hemellichamen (planeten, zon en maan) die destijds bekend waren, met de zeven dagen van de week, en met de zeven noten in een octaaf.

Het menselijk oog is vrij ongevoelig voor licht met de frequentie van het indigo. Sommige mensen, met een verder normale kleurwaarneming, kunnen indigo vrijwel niet onderscheiden van blauw en violet. Voor een aparte kleurnaam lijkt dan ook nauwelijks enige grond te bestaan. Het is ook niet geheel duidelijk waar Newton de kleurgrenzen precies legde. Het kan zijn dat hij met "blauw" ons cyaan aanduidde, met "indigo" ons blauw en met "violet" extraspectrale kleuren die in een optisch instrumentarium vaak zijn waar te nemen door overlappende spectra.

Indigo is oorspronkelijk de naam van de kleurstof indigo, een kleurstof die veel wordt gebruikt voor het verven van spijkerbroeken. De kleurstof wordt nog steeds gewonnen uit bepaalde planten, maar werd al in 1897 gesynthetiseerd door de firma BASF. Vroeger was de productie en handel in indigo van enorm commercieel belang.

Kleur
Celbiologie

Celbiologie, cytologie of celleer is een onderdeel van de biologie waarin de structuur, functie en processen van de cel bestudeerd worden. Aangezien de cel de kleinste eenheid van leven is vallen haar processen onder de zogenoemde levensverrichtingen. De celbiologie richt zich op de fysiologische eigenschappen, stofwisseling, communicatieprocessen, levenscyclus, chemische samenstelling en interacties van de cel met de omgeving. 

Cellen van zowel eukaryoten (planten, dieren, schimmels) als prokaryoten (bacteriën) kunnen worden onderzocht op microscopisch niveau en op moleculair niveau. Het begrijpen van de structuur en werking van cellen is essentieel voor alle biologische wetenschappen. Onderzoek in celbiologie is nauw verwant aan genetica, biochemie, moleculaire biologie en immunologie.

Het cytoplasma, de inhoud van de cel op de celkern na, bestaat grotendeels uit water maar bevat daarnaast veel macromoleculen die de cel nodig heeft, zoals nucleïnezuren, nucleotiden, eiwitten, enzymen, aminozuren, lipiden en suikers. De chemische, fysiologische en structurele interacties tussen deze moleculen zijn een centraal onderwerp in de moderne celbiologie.

Eukaryotische cellen bevatten veel complexe cellulaire structuren, waaronder de organellen:
 Membranen, plasmamembraan, receptoren
 Ribosomen, endoplasmatisch reticulum, golgi-apparaat, celkern, cytoplasma, vacuole, vesikel, mitochondrion, plastide, endomembraansysteem, lysosoom, peroxisoom
 Cytoskelet, centrosoom, centriole, flagel, cilia

Cellen zijn in staat tot groei en ontwikkeling, celdeling en voortplanting: 
 Celdifferentiatie, celcyclus, erfelijk materiaal, mitose, meiose, centromeer

Cellen van organismen zijn gedifferentieerd in een groot aantal verschillende celtypen: 
 Dierlijke celtypen: zenuwcel, bloedcel, huidcel, spiercel, witte bloedcel
 Plantaardige celtypen: cambiumcel,  parenchymcel,  sclerenchymcel,  houtvezel, collenchymcel, houtvat, zeefvat

Zie ook 
 Cel (biologie)
 Celfysiologie
 Genetica
 Moleculaire biologie
598

Het jaar 598 is het 98e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 

 Koning Agilulf sluit een vredesverdrag met het Byzantijnse Rijk. Paus Gregorius I de Grote onderhandelt met de Longobarden over een wapenstilstand. Agilulf breidt het Longobardische Rijk in Italië verder uit met de steden Perugia en Sutri.

Religie 

 De Angelsaksen onderwerpen zich aan het rooms-katholieke geloof, het christendom drukt zijn stempel op de Angelsaksische kunst (zoals later het Keltisch kruis).

Geboren 

 Ali ibn Aboe Talib, Arabisch kalief (waarschijnlijke datum)
 Brahmagupta, Indisch wiskundige en astronoom (overleden 668)
 Talha ibn Oebeydullah, metgezel van Mohammed (waarschijnlijke datum)

Overleden 

000
Parlando

Parlando (Italiaans: sprekend) is, in de muziek, een voordrachtstechniek waarbij een tekst niet gezongen, maar gesproken wordt.

Parlando wordt onder andere in het country-genre en in het Nederlandstalige levenslied gebruikt.

Bekende muziekstukken waarin parlando een belangrijke rol speelt, zijn onder andere de volgende; geordend op  van de (eerste) artiest:

 Verrek, zeg kerel, ben jij 't van Lodewijck van Avezaath
  't Is moeilijk bescheiden te blijven van Peter Blanker
 I'll be home van Pat Boone
 A Boy Named Sue van Johnny Cash
 Jeanny van Falco
 Blank Space van Taylor Swift
 Don't Delete the Kisses van Wolf Alice
 Into each life some rain must fall van Ella Fitzgerald en The Ink Spots
 Je t'aime... moi non plus van Serge Gainsbourg en Jane Birkin
 De vlieger van André Hazes
 Detroit City van Tom Jones
 Twee motten van Dorus
 Sneker café van Drs. P
 Are you lonesome tonight van Elvis Presley
 Peter en de wolf van Sergej Prokofjev
  A grand don't come for free van The Streets
 Du van Peter Maffay
 De tamme boerenzoon van André van Duin
De Bedoeling van Eefje de Visser
 Het volledige repertoire van Gerard de Vries

Rappers bewegen zich veelal op de grens van zang en parlando.

Poëzie 

In de dichtkunst is parlando de benaming voor een 'spreekstijl' in gedichten: parlando-poëzie (poésie parlante) is geschreven in de alledaagse taal en benadert qua metrum en ritme de spreektaal , bijvoorbeeld de poëzie van de nieuwe zakelijkheid.

Muziekterm
596

Het jaar 596 is het 96e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 

 De Merovingische dynastie wordt voortgezet door de Frankische koningen Theudebert II (10 jaar) van Austrasië en Theuderik II (9 jaar) van Bourgondië. Onder supervisie van hun grootmoeder Brunhilde treden de beide broers eendrachtig op tegen Neustrië (huidige Frankrijk).

Religie 

 Paus Gregorius I de Grote stuurt Augustinus van Canterbury als missionaris naar Engeland om daar het christendom te prediken en de Angelsaksen te bekeren. Onderweg naar Gallië ontstaat er in de groep van 40 benedictijnse monniken twijfel over de goede afloop van de missie. Gregorius laat hen vanuit Rome per brief bemoedigen en  Augustinus wordt tot bisschop benoemd. Tijdens zijn reis wordt hij vergezeld door Frankische gidsen (o.a. tolken).

Geboren 

 Kōtoku, keizer van Japan (overleden 654)

Overleden 

 Ebrulfus (79), Frankisch monnik en abt

000
552

Het jaar 552 is het 52e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 Slag bij Taginae: Narses steekt met een Byzantijns expeditieleger (22.000 man) de Apennijnen over, maar wordt bij Taginae in centraal Italië door de Ostrogoten onder leiding van koning Totila tegengehouden. Narses stelt zijn troepen op in de vorm van een "halve maan". Een openingsaanval van de Goten wordt door een stortregen van pijlen tot staan gebracht. De Byzantijnse ruiterij (clibanarii) voert een frontale aanval uit en in de avond worden de Goten vernietigend verslagen. 
 Gotische Oorlog: De Goten die Rome bezet houden capituleren, Narses trekt met zijn expeditieleger verder naar het zuiden en belegert Cumae in Campania. Het eiland Corsica wordt weer ingelijfd bij het Byzantijnse Rijk. 
 Keizer Justinianus I stuurt een Byzantijns expeditieleger (2000 man) onder bevel van de bejaarde generaal Liberius naar Hispania. Hij verovert Cartagena en andere steden aan de zuidoostelijke kust.
 Justinianus I ontvangt in Constantinopel de eerste eieren van de zijderups uit handen van twee nestoriaanse monniken (zie: 550) die ze uit China gesmokkeld hebben.

Klein-Azië 
 De Gökturken stichten als eerste Turkse dynastie het Rijk van de Göktürken. Het Khanaat strekt zich uit van de Zwarte Zee tot aan Mantsjoerije (China).
 In Zuid-Rusland ontstaat het rijk van de Chazaren.
 Begin van de Armeense jaartelling.

Azië 
 Het boeddhisme doet zijn intrede in Japan. (waarschijnlijke datum)

Religie 
 Justinianus I verbiedt de cultus van Isis en laat haar overgebleven tempels in Egypte sluiten.

Geboren

Overleden 
 Columba van Terryglass, Iers geestelijke 
 Mennas, patriarch van Constantinopel 
 Totila, koning van de Ostrogoten

000
Staatsvorm

Staten kan men onderscheiden naar staatsvorm. Hoewel het woord 'staatsvorm' ook wel wordt gebruikt voor regeringsvorm, wordt de staatsvorm meestal in twee dimensies gedefinieerd: enerzijds volgens het aantal soevereine bestuurslagen, anderzijds volgens de mate waarin het bestuur is ge(de)centraliseerd.
De volgende staatsvormen combineren die 2 dimensies:
 gecentraliseerde eenheidsstaat
 gedecentraliseerde eenheidsstaat
 geregionaliseerde eenheidsstaat
 gecentraliseerde federatie
 gedecentraliseerde federatie
 gecentraliseerde confederatie
 gedecentraliseerde confederatie

Echter of de confederatie hier wel toe behoort is onduidelijk. Men kan stellen dat een confederatie geen staat maar een (ver)bond tussen staten is.

Staatsvorm en regeringsvorm 
De termen staatsvorm en regeringsvorm worden soms door elkaar gebruikt. Het is echter mogelijk tussen beide een onderscheid te maken. Met staatsvorm wordt gedoeld op de verdeling van bevoegdheden over overheidsverbanden. In de Nederlandse situatie gaat het bijvoorbeeld over de verdeling van bevoegdheden over 1. Koninkrijk der Nederlanden (Nederland, Aruba, Curaçao, Sint Maarten), 2. het land (Nederland), 3. het supranationale verband van de Europese Unie en 4. de vele gedecentraliseerde overheidsverbanden zoals provincies, gemeenten en waterschappen. Daarbij kan Nederland dan aangemerkt worden als een gedecentraliseerde eenheidsstaat.

Wanneer men spreekt over de regeringsvorm, doelt men op de betrekkingen tussen de ambten binnen één en hetzelfde overheidsverband. In die zin kan men onderscheid maken tussen de regeringsvorm op Koninkrijksniveau, op landelijk niveau, op Europees niveau en op decentraal (bijvoorbeeld gemeentelijk) niveau. Nederland zou qua regeringsvorm op Koninkrijksniveau en landelijk niveau kunnen worden omschreven als een 'constitutionele monarchie met een parlementair stelsel'. 

In sommige omschrijvingen worden zowel staats- als regeringsvorm beschreven:
 Federale republiek, zoals de Verenigde Staten:
"Federaal" duidt in deze omschrijving op de staatsvorm van de Verenigde Staten, republiek op de regeringsvorm op federaal niveau.
 Federale monarchie, zoals België:
Ook hier beschrijft "federaal" de staatsvorm, terwijl monarchie iets zegt over de regeringsvorm op federaal niveau. Om die regeringsvorm wat betreft België vollediger te omschrijven zouden daaraan moeten toegevoegd worden dat het hier gaat om een constitutionele monarchie en een parlementaire democratie.

Zie ook 
Besturingsvorm

 
Politieke terminologie
Politicologie
73

Het jaar 73 is het 73e jaar in de 1e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Palestina
 15 april - In Judea wordt de citadel van Massada ten zuiden van de Dode Zee, door het Romeinse leger (Legio X Fretensis) onder bevel van Lucius Flavius Silva veroverd. De Zeloten (960 mannen, vrouwen en kinderen) plegen na een korte belegering massaal zelfmoord.

China
Keizer Han Mingdi verovert na een moeizame veldtocht, de meeste westelijke staten in Oost-Turkestan (huidig Sinkiang).

Geboren

Overleden 

00
102

Het jaar 102 is het 2e jaar in de 2e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Balkan
 Keizer Trajanus hervat zijn veldtocht tegen de Daciërs. Het Romeinse leger begint een opmars naar de vestingstad Sarmizegetusa en ondervindt hevige tegenstand. Koning Decebalus geeft zich over en accepteert onder dwang een vredesverdrag. Dacië wordt een vazalstaat van Rome.

China
 De Chinezen worden na dertig jaar overheersing uit Oost-Turkestan verdreven. Ban Chao keert terug naar Luoyang (hoofdstad van de Han-dynastie) en overlijdt aan een ziekte.

Geboren 
 Lucius Ceionius Commodus, adoptiefzoon van keizer Hadrianus (overleden 138)

Overleden 
 Ban Chao (70), Chinese diplomaat en veldheer

000
104 v.Chr.

Het jaar 104 v.Chr. is een jaartal in de 2e eeuw v.Chr. volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië 
 In Rome heerst paniek na de Germaanse overwinningen in Gallië. De Senaat benoemt Gaius Marius voor de tweede keer tot consul van het Imperium Romanum.
 Marcus Aemilius Scaurus wordt als praefectus annonae aangesteld en houdt toezicht op de graanvoorraad van Rome.
 Jugurtha, koning van Numidië, wordt in een triomftocht meegevoerd en opgesloten in de Mamertijnse gevangenis onder het Capitool. Daarna wordt hij terechtgesteld.
 Begin van de Tweede Slavenoorlog, Salvius leidt op Sicilië een opstand tegen de Romeinen. Hij kroont zichzelf tot koning Tryphon en verzameld een slavenleger (± 20.000 man).

Europa 
 De Cimbren verlaten de Rhône-vallei en trekken plunderend door Hispania. De Iberiërs houden de Germanen echter tegen en drijven ze terug naar Gallië.

Numidië 
 Het Numidische Rijk wordt schatplichtig aan Rome en wordt verdeeld in twee afhankelijke koninkrijken. Bocchus I krijgt het westelijke deel, (Mauretania), en Gauda (104 - 88 v.Chr.), een neef van Massinissa, krijgt het oostelijke deel.

Palestina 
 Aristobulus I (104 - 103 v.Chr.) volgt zijn vader Johannes Hyrcanus op als koning en hogepriester van de Joodse Hasmonese staat. Hij laat uit vrees voor een staatsgreep zijn moeder en drie broers in de gevangenis opsluiten.
 Aristobulus I verovert met het Joodse vrijheidsleger Galilea en laat nederzettingen bouwen, waaronder Nazareth.

China 
 Keizer Han Wudi verovert Oost-Turkestan (huidig Sinkiang), het autonome gebied wordt een protectoraat van het Chinese Keizerrijk.

Geboren 
 Julia Antonia (~104 v.Chr. - ~38 v.Chr.), moeder van Marcus Antonius
 Marcus Valerius Messalla, Romeins consul en staatsman

Overleden 
 Johannes Hyrcanus, koning van de Joodse Hasmonese staat (Israël)
 Jugurtha (~160 v.Chr. - ~104 v.Chr.), koning van Numidië (56)

Jaar in de 2e eeuw v.Chr.
86 v.Chr.

Het jaar 86 v.Chr. is een jaartal in de 1e eeuw v.Chr. volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië
In Rome worden Lucius Cornelius Cinna en Gaius Marius, door de Senaat benoemd tot consul van het Imperium Romanum.

Griekenland
 Lucius Cornelius Sulla verovert na een langdurig beleg Athene, het Romeinse leger neemt wraak en plundert de vestingstad. De adel verschanst zich op de Akropolis.
In Boeotië verslaan de Romeinen in de vallei van Chaeronea, het Pontische leger van Mithridates VI.

Klein-Azië
In de Egeïsche Zee verslaat de Romeinse vloot onder Lucius Licinius Lucullus, in de Slag bij Tenedos de Pontische vloot. De Romeinen bezetten de eilanden Chios en Kos.

China
Na 18 jaar Chinese bezetting weten de bewoners van Oost-Turkestan (huidige Sinkiang), zich te bevrijden van het juk van de Han-dynastie.

Geboren 
 Gaius Sallustius Crispus (~86 v.Chr. - ~35 v.Chr.), Romeins historicus

Overleden 
 Gaius Marius (~157 v.Chr. - ~86 v.Chr.), Romeins veldheer en staatsman (hervormer van het Romeinse leger) (70)
 Sima Qian (~145 v.Chr. - ~86 v.Chr.), Chinese historicus (59)

Jaar in de 1e eeuw v.Chr.
575

Het jaar 575 is het 75e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Koning Chilperik I verbreekt het vredesverdrag met Sigebert I en valt Austrasië (huidige Frankrijk) binnen. Hij wordt echter verslagen en vlucht naar Doornik. Een smeekbede van Germanus, aartsbisschop van Parijs, aan Brunhilde om haar echtgenoot te overtuigen zijn halfbroer te sparen wordt door haar genegeerd.
 Sigebert I wordt in Vitry-en-Artois (in opdracht van Fredegonde) door huurmoordenaars met giftige messen om het leven gebracht. Hij wordt opgevolgd door zijn 5-jarige zoon Childebert II. Brunhilde wordt regentes en zoekt politiek asiel bij Gunthram die Childebert adopteert als zijn zoon en toekomstig troonopvolger.
 De Visigoten onder leiding van koning Leovigild vallen Galicië (Noord-Spanje) binnen. De Byzantijnen voeren een tegenoffensief in Spania (Andalusië), maar worden door de Goten verslagen. (waarschijnlijke datum)
 De Longobarden belegeren Rome en veroveren enkele gebieden in de Alpen (Noord-Italië) op de Franken. (waarschijnlijke datum)

Azië 
 De Aksumieten worden in Jemen (Arabisch Schiereiland) door de Perzen verdreven en de provincie wordt ingelijfd bij het Perzische Rijk. (waarschijnlijke datum)
 Het decimaal talstelsel wordt door Indiase geleerden verder ontwikkeld. Ook geven wiskundigen een verklaring voor het begrip "nul". (waarschijnlijke datum)

Religie 
 2 juni - Paus Benedictus I (575-579) wordt benoemd tot de 62e paus van Rome. Tijdens zijn pontificaat probeert hij ondanks de plunderingen van de Longobarden het kerkelijke gezag te herstellen.

Geboren 
 Herakleios, keizer van het Byzantijnse Rijk (overleden 641)

Overleden 
 Paulos Silentiarios, Byzantijns dichter
 Sigebert I, koning van Austrasië (waarschijnlijke datum)

000
553

Het jaar 553 is het 53e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 Gotische Oorlog: Lucca wordt gedurende drie maanden belegerd door de Byzantijnen onder bevel van Narses. De Ostrogoten trekken zich terug naar het zuiden en hergroeperen zich in Campania. 
 Slag bij Mons Lactarius: Koning Teia verzamelt een Gotisch leger om de belegerde stad Cumae te ontzetten. Narses legt een hinderlaag en vernietigt de Goten aan de Amalfitaanse kust (Napels). Het restant van het Gotische leger verlaat Italië.

Europa 
 Een leger van Franken en Alemannen onder leiding van Theudowald valt Noord-Italië binnen. In de Po-vlakte verslaan ze bij Parma een Byzantijns leger en voeren een rooftocht langs de westkust. 
 De Franken sturen een gezantschap naar Constantinopel om indruk te maken op keizer Justinianus I en hun dominante invloedssfeer in Europa te bevestigen. (waarschijnlijke datum)

Meso-Amerika 
 18 april - In de Maya-stad Caracol (huidige Belize) bestijgt Heer Water als koning (ahau) de troon.

Religie 
 Tweede Concilie van Constantinopel: Het origenisme en monofysitisme worden (opnieuw) verworpen.

Geboren

Overleden 

 Gelimer, koning van de Vandalen
 Teia, koning van de Ostrogoten

000
577

Het jaar 577 is het 77e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Slag bij Deorham: De Angelsaksen onder leiding van koning Ceawlin van Wessex verslaan in Zuidwest-Engeland de Britten. Hij breidt de Angelsaksische heerschappij verder uit tot aan het Kanaal van Bristol. De West-Saksen veroveren de steden Gloucester, Cirencester en Bath. (Volgens de Angelsaksische Kroniek)
 De Longobarden onder bevel van Zotto, hertog van Beneventum, voeren een plunderveldtocht langs de kust van Campanië (Zuid-Italië) en verwoesten de benedictijner abdij van Monte Cassino.

Azië 
 De Noordelijke Qi-dynastie houdt op te bestaan; keizer Wu Di van de Noordelijke Zhou-dynastie verovert het noorden van China en verenigt de inheemse bevolking onder één centraal bestuur. De rivier de Jangtsekiang vormt de rijksgrens tussen de Zuidelijke en Noordelijke Dynastieën.
 In het Chinese Keizerrijk worden 'lichtbrengende staafjes' van hout en zwavel uitgevonden, de voorloper van de lucifer.
 Byzantijnse troepen vallen Perzisch Armenië binnen, maar worden verslagen door koning Khusro I.

Religie 
 Eutychius keert na een 12-jarige ballingschap terug en wordt als patriarch van Constantinopel in ere hersteld.

Geboren 
 Agatho, paus van de Katholieke Kerk (waarschijnlijke datum)
 Oethman ibn Affan, kalief van het Islamitisch Kalifaat (overleden 656)

Overleden 
 Aminah bint Wahab, moeder van de profeet Mohammed
 Brandaan van Clonfert, Iers abt en heilige (waarschijnlijke datum)

000
581

Het jaar 581 is het 81e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 Romeins-Perzische Oorlog: Een Byzantijns expeditieleger onder bevel van Mauricius (toekomstig keizer van het Byzantijnse Rijk) gesteund door de Ghassaniden probeert tevergeefs de Perzische hoofdstad Ctesiphon, gelegen aan de rivier de Eufraat, te veroveren. De Byzantijnen moet zich terugtrekken naar Syrië en er ontstaat een patstelling langs het front in Mesopotamië.

Europa 
 De 11-jarige Childebert II wordt onder bescherming van zijn oom Gunthram, koning van Bourgondië, als troonopvolger van Austrasië aangewezen.

Perzië 
 Koning Hormazd IV terroriseert de Joden in het Perzische Rijk en dwingt velen te vluchten, inclusief de leiders van de joodse academies.

Azië 
 De Noordelijke Zhou-dynastie houdt op te bestaan: na een korte strijd maakt Yang Jian, een veldheer van zowel Chinese als barbaarse afkomst, zich meester van de troon en sticht de nieuwe Sui-dynastie. Hij hervormt het centrale bestuur en consolideert zijn macht door keizer Jing Di (pas 8 jaar oud) en 58 leden van de keizerlijke familie te executeren.
 Het Rijk van de Göktürken valt uiteen in een Westelijk en een Oostelijk khanaat (vorstendom) nadat de heerser (chan) Taspar overlijdt. Er ontstaat een strijd om de opvolging, die gestimuleerd wordt door Chinese invloeden. (waarschijnlijke datum)

Geboren 
 Abu Ubayda ibn al-Jarrah, metgezel van Mohammed (waarschijnlijke datum)
 Bilaal ibn Rabaah', metgezel van Mohammed (waarschijnlijke datum)
 Sun Simiao, Chinees geneeskundige (overleden 682)

Overleden 
 Jing Di (8), keizer van het Chinese Keizerrijk

000
549

Het jaar 549 is het 49e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 Gotische Oorlog: De Ostrogoten onder leiding van Totila belegeren Rome en weten de uitgehongerde stad door verraad opnieuw in te nemen.
 Totila voert een plunderveldtocht in Midden-Italië en biedt keizer Justinianus I een vredesakkoord aan, dat wordt verworpen.
 In het Circus Maximus, het oudste en grootste Circus in Rome, worden de laatste wagenrennen gehouden.
 Belisarius keert terug naar Constantinopel en treedt terug uit actieve dienst. Liberius neemt het commando in Italië over.

Perzië 
 Koning Khusro I verbreekt het vredesverdrag van 545 en valt opnieuw met het Perzische leger Armenië binnen.

Religie 
 De houten kapel bij het graf van Servaas in Maastricht wordt vervangen door een stenen kerk met een crypte. (zie: Sint-Servaasbasiliek)
 De Kaiyuantempel van Fuzhou in het oosten van China wordt gebouwd.
 Het bisdom Ossory in de provincie Leinster (Ierland) wordt opgericht.

Geboren

Overleden 

 Liang Wudi (85), keizer van het Chinese Keizerrijk

000
595

Het jaar 595 is het 95e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Koning Childebert II wordt in Metz door een groep Austrasische edelen vergiftigd. Hij wordt opgevolgd door zijn twee zonen Theudebert II en Theuderik II. Vanwege dat ze nog te jong zijn om zelf te regeren over de koninkrijken Austrasië en Bourgondië, treedt hun grootmoeder Brunhilde op als regentes.
 Koning Tassilo I van Beieren stuurt een leger van 2.000 man om een Slavische inval af te slaan, maar wordt echter in het Pustertal (huidige Tirol) vernietigend verslagen.

Religie 
 Mohammed, islamitisch profeet, trouwt met de 15 jaar oudere weduwe Khadija. Als leider van een handelskaravaan komt hij in contact met Joden en christenen. Hierdoor ontstaat zijn interesse voor religie (met name het monotheïstische geloof).

Geboren 
 Sa`d ibn Abi Waqqas, metgezel van Mohammed (waarschijnlijke datum)
 Theodorus Rsjtoeni, Armeens edelman (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 Aregonda, koningin van de Franken (waarschijnlijke datum)
 Barachias, Iers bisschop en heilige (waarschijnlijke datum)
 Childebert II (25), koning van Austrasië

000
593

Het jaar 593 is het 93e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Landericus, hofmeier van koning Chlotharius II, verslaat een gezamenlijk Bourgondisch-Austrasisch invasieleger. Hij verwoest het Frankische gebied rond Reims en herovert Soissons (huidige Hauts-de-France). Tijdens de inval is Chlotharius (9 jaar oud) bij het leger aanwezig.
 Koning Agilulf van de Longobarden herovert in centraal Italië de vorig jaar verloren gegane gebieden. Hij belegert Rome, paus Gregorius I de Grote neemt persoonlijk de verdediging van de stad op zich en onderhandelt over vrede.

Azië 
 Keizerin Suiko benoemt haar neef Shotoku Taishi tot regent. Beiden zijn verwant aan de Soga-clan en zorgen dat het pad ("butsudo") voor het Japanse boeddhisme wordt geëffend, door tempels te bouwen.

Religie 
 Gregorius I de Grote voegt voor het eerst de term "het Voorgeborchte" toe in de leer van de Katholieke Kerk.

Geboren 
 Jomei, keizer van Japan (overleden 641)

Overleden 
 Ceawlin, koning (bretwalda) van Wessex
 Evergislus, bisschop van Keulen (waarschijnlijke datum)
 Garibald I, hertog van Beieren (waarschijnlijke datum)
 Georgius I, patriarch van Antiochië

000
592

Het jaar 592 is het 92e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 28 maart - Koning Gunthram overlijdt in Chalon-sur-Saône na een regeerperiode van 31 jaar en wordt opgevolgd door zijn neef Childebert II. Hij annexeert Bourgondië en probeert de gebieden van Neustrië en Aquitanië bij zijn rijk in te lijven.
 Koning Ceawlin wordt in de veldslag bij Woden's Barrow (Zuidwest-Engeland) door de Angelen verslagen. Hij wordt als heerser (bretwalda) van Wessex afgezet. (Volgens de Angelsaksische Kroniek)
 Aethelfrith van Northumbria (592-616) wordt koning van Bernicia (huidige Schotland). Hij voert tijdens zijn bewind verschillende militaire campagnes tegen de naburige koninkrijken Dalriada en Deira.  
 Paus Gregorius I de Grote sluit  vrede met Agilulf van de Longobarden. Het exarchaat Ravenna valt onder bevel  van Romanus het Longobardische Rijk binnen en verovert de stad Perugia (Italië).

Azië 
 8 december - Keizer Sushun wordt na een regeerperiode van 5 jaar vermoord door rivalen van de Soga-clan. Hij wordt opgevolgd door de 38-jarige Suiko, weduwe van de voormalige keizer Bidatsu.

Literatuur 
 Gregorius van Tours, Gallo-Romeinse bisschop, voltooit zijn boekwerk Historia Francorum ("Geschiedenis van de Franken").

Geboren 
 Ida van Nijvel, echtgenote van Pepijn van Landen (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 28 maart - Gunthram (59), koning van Bourgondië
 8 december - Sushun, keizer van Japan 

000
576

Het jaar 576 is het 76e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 Romeins-Perzische Oorlog: Een Perzisch expeditieleger onder bevel van koning Khusro I trekt door de Kaukasus en valt Anatolië (huidige Turkije) binnen. De steden Theodosiopolis en Caesarea worden door de Perzen geplunderd.
 Khusro I moet zich door problemen met de bevoorrading terugtrekken en wordt bij Melitene verslagen. De Byzantijnen achtervolgen de Perzen tot aan de rivier de Eufraat en vernietigen tijdens de oversteek de bagagekolonne.

Azië 
 Koning Jinheung maakt van het Koreaanse koninkrijk Silla een militair sterke natie. De Hwarang, een elitegroep van jonge boeddhistische strijders, wordt door hem opgericht.
 Tardu (r. 576-604) volgt zijn vader Istämi Sah op als heerser van het Rijk der Göktürken (Centraal-Azië).

Geboren

Overleden 
 28 mei - Germanus van Parijs (80), aartsbisschop en heilige

000
571

Het jaar 571 is het 71e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 De Visigoten onder leiding van koning Leovigild vallen de Byzantijnse provincie Spania (huidige Andalusië) binnen en heroveren de stad Córdoba. Leovigild, medekoning van Hispania Citerior, wordt alleenheerser over het Visigotische Rijk.
 Slag bij Bedcanford: De Angelsaksen behalen een belangrijke overwinning op de Britten. Ze veroveren de nederzettingen Aylesbury, Benson en Eynsham (Zuidoost-Engeland). (Volgens de Angelsaksische Kroniek)
 De Longobarden onder aanvoering van koning Alboin veroveren een groot deel van Zuid-Italië. De hertogdommen van Benevento en Spoleto worden gesticht. (waarschijnlijke datum)

Perzië 
 Koning Khusro I probeert de Armeense bevolking het zoroastrisme op te dringen. Dit leidt tot een landelijke opstand, waarbij vele Armeense kloosters en kerken door de Perzen worden verwoest. Khusro stuurt een strafexpeditie, maar deze wordt bij het Vanmeer (huidige Turkije) vernietigend verslagen.

Afrika 
 Het koninkrijk van Aksum (huidige Eritrea) steekt met een invasievloot de Rode Zee over en valt het Arabisch Schiereiland binnen. De Arabische stam de Qoeraisj, onderling verwikkeld in een burgeroorlog, verenigt de rivaliserende clans en verslaat bij Mekka de Aksumieten ("Jaar van de Olifant").

Azië 
 Aggabodhi I (r. 571-604) bestijgt de troon en regeert als koning over Ceylon.

Geboren 
 Mohammed, Arabisch profeet en stichter van de islam (datum volgens de traditie)

Overleden 
 Kimmei (62), keizer van Japan

000