28 Ochotnicza Dywizja Grenadierów Pancernych SS (1 walońska) „Wallonien”

28 Ochotnicza Dywizja Grenadierów SS (1 walońska) "Wallonien" (niem. 28. SS-Freiwilligen-Grenadier-Division Wallonien) – walońska jednostka Waffen-SS.

Historia 

Walonowie pojawili się w Waffen-SS 1 czerwca 1943 roku, kiedy Legion Waloński, który walczył w ramach Wehrmachtu przyłączono do tej formacji. Legion ów rozbudowano w Brygadę Szturmową SS „Walonia” (La Brigade d’Assault Wallonie – SS Sturmbrigade „Wallonie”) – od 22 października 1943 r. 5 Ochotnicza Brygada Szturmowa SS (5. SS–Freiwilligen Sturmbrigade „Wal- lonien”), którą wysłano w listopadzie 1943 roku na Ukrainę, gdzie walczyła u boku Dywizji "Wiking". Zmasakrowana w ciężkich walkach w kotle czerkaskim brygada została wycofana zimą 1944 roku do Niemiec. W lipcu brygadę wysłano do Estonii, skąd jej resztki ewakuowano do Niemiec w październiku i przystąpiono do tworzenia dywizji.

W lutym 1945 roku nieskompletowaną jednostkę skierowano na Pomorze, w okolice Stargardu, gdzie walońscy esesmani po raz kolejny ponieśli ogromne straty. Jednostka ta skierowana na Pomorze, była jeszcze w trakcie reorganizacji i rozwinięcia ze szczebla brygady do szczebla dywizji. Liczebnie bardzo słaba, na początku lutego 1945 liczyła nieco ponad 4000 żołnierzy, natomiast w momencie wejścia do walki pod Dąbiem ok. 1200 żołnierzy. Siedmiuset pozostałych przy życiu Walonów ewakuowano do Danii, gdzie zastał ich koniec wojny.

Sprawa właściwej nazwy jednostki 
Jest to dość zagadkowa kwestia. W zachodnich opracowaniach jednostka ta jest z niejasnych powodów traktowana jako dywizja grenadierów pancernych (w nomenklaturze III Rzeszy: zmechanizowana). Powstała ona rzeczywiście jako brygada zmotoryzowana o sile pułku. W czerwcu 1944 r. została wycofana z frontu i wysłana do Rzeszy w celu przeformowania w dywizję. Rozwinięto ją jednak do stanu dywizji piechoty (grenadierów SS), a nie dywizji grenadierów pancernych.

Zbrodnie wojenne i kontrowersje wokół Legionu 

Obrońcy Legionu Walońskiego twierdzą, że nie jest on odpowiedzialny za popełnienie żadnych zbrodni wojennych. Twierdzą też, że Walonowie nie wiedzieli o zbrodniach popełnianych przez Niemców i uważali swoją walkę w Legionie za antykomunistyczną krucjatę przeciwko bolszewizmowi, nie zaś za szerzenie ideologii nazistowskiej. Zważywszy jednak na fakt, że jednostka brała udział w akcjach przeciwpartyzanckich w ZSRR na zapleczu frontu, wydaje się mało prawdopodobne, by nie wiedzieli o niemieckich zbrodniach.

Dowódcy 
 SS-Sturmbannführer Lucien Lippert (X 1943 - II 1944)
 SS-Standartenführer Léon Degrelle (18 września 1944 - 3 maja 1945)

Skład organizacyjny 

 SS-Grenadier Regiment 69 (69 pułk grenadierów pancernych SS) dwa niepełne bataliony
 SS-Grenadier Regiment 70 (jw) jeden batalion
 SS-Artillerie Regiment 28 (28 pułk artylerii SS) niepełny
 SS-Panzerjäger Abteilung 28 (28 dywizjon przeciwpancerny) niepełny
 SS-Aufklärungs Abteilung 28 (28 dywizjon rozpoznawczy SS) praktycznie bez ciężkiego sprzętu bojowego
 SS-Nachrichten Abteilung 28 (28 batalion łączności SS) niepełny
 SS-Pionier-Bataillon 28 (28 batalion saperów SS) niepełny
 SS-Flak-Kompanie 28 (28 kompania przeciwlotnicza SS) niepełna, bez dział
 SS-Ersatz-Bataillon 28 (28 batalion zapasowy SS) nie istniał na przyczółku, żołnierze zostali włączeni do jednostek bojowych
 Pododdziały służb.

Dywizją była tylko z nazwy - w praktyce były to dwa bataliony grenadierów wsparte pododdziałami specjalistycznymi.

Zobacz też 

 27 Ochotnicza Dywizja Grenadierów Pancernych SS (1 flamandzka) Langemarck

Przypisy

Bibliografia 
 
 Chris Bishop: Dywizje Waffen-SS 1939-1945. Warszawa 2009. .
 Hubert Kuberski, Wschodnioeuropejska odyseja Leona Degrelle’a.  Walońscy ochotnicy Waffen SS (1943‐1945) na froncie  wschodnim, Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej, XLIX (z. 2), s. 127-163.

Dywizje grenadierów pancernych Waffen-SS
Dywizje ochotnicze Waffen-SS
Belgijskie formacje kolaboranckie w służbie Niemiec hitlerowskich
Belgijskie związki taktyczne i oddziały
Jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1943
Jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1945