سهيل زكار

سهيل زكار ( اتولد فى حماه ، سوريا ، 1936 )، باحث و محقق تاريخى و مترجم و مؤرخ سورى كبير بيعتبر اكبر مؤرخين الحروب الصليبيه فى منطقة الشرق الاوسط فى العصر الحديث. الف حوالى 260 كتاب اشهرها موسوعة الحروب الصليبيه اللى بتتكون من 95 مجلد من أهم و أدق و أشمل اللى اتكتب بالعربى عن الحروب الصليبيه.توفي يوم الأحد فاتح مارس امشير 2020

نشئته 
ولد سهيل زكار فى مدينة حماه فى سوريا سنة 1936 فى اسره من الطبقه المتوسطه و كان ثانى إخوته. ابوه كان بيشتغل فى التجاره و اتصاب بخساير ماليه وقت الانتداب الفرنساوى على سوريا فدخلت الاسره فى مشاكل ماليه لدرجة ان سهيل اضطر يسيب المدرسه عشان يشتغل و يأمن لقمة العيش ليه و لأسرته. لكن فى نفس الوقت كان مهتم بالقرايه فقرا كتب كتيره عن الوجوديه و التاريخ. و قدر انه ينضم لدراسه خاصه و ياخد شهادة الكفاءه سنة 1952 و اتعين مدرس وكيل فى ريف حماه. و تابع الدراسه و القرايه عشان ياخد شهادة الثانويه و هو متجند فى الجيش و كانت ظروفه وحشه جداً و كان بيضطر يتنقل من الشيخ مسكين لدمشق بالليل عشان يقدر يعمل الامتحانات الصبح لإن اياميها كانت الموصلات مش متطوره و ده كان بيرهقه و بيتسبب فى قلة نومه. و مع كده نجح بتفوق و اخ فى مادة التاريخ 190 درجه من 200. و اتطلب منه انه يدخل الكليه العسكريه فقدم اوراقه و نجح فى الاختبارات و اتبعت على اللاذقيه فى دوره تدرييه و كان المشرفين ظباط مصريين و كان رئيس الكليه اللوا محمد فوزى اللى بقى وزير الحربيه فى مصر بعد كده ، و لميوله السياسيه اترفد من الكليه فسابها و اتفتحت له مجالات جديده فإشتغل مستخدم مدنى فى وزارة الدفاع فى دايرة المعاشات و التقاعد ، و سجل نفسه فى الجامعه و دخل كلية الاداب قسم التاريخ بسبب حبه للتاريخ. لكن برضه اترفد من الوظيفه بتهمة انه بعثى و بعد شويه قدر يلاقى وظيفه جديده فى ادارة التوجيه المعنوى و دى كانت وظيفه بتوافق توجهاته الثقافيه.

برغم انه ما كانش بيواظب ع المحاضرات فى الكليه لكن قدر انه ينجح فى الامتحانات بتفوق و اتخرج الاول على دفعته سنة 1963. بعد ما اتخرج اتقدم لإمتحان مسابقة المدرسين فى وزارة التربيه و لإمتحان تانى عشان يبقى معيد فى كلية الاداب ، و نجح فى امتحان مسابقة المدرسين و طلع الاول و كان من حقه انه يتعين فى دمشق لكن جه تعينه فى حماه و بعد ما اشتغل تلت تشهر فى السلميه طلعت نتيجة امتحان المعيدين فى كلية الاداب و نجح و اتعين معيد و كسب ببعثه للدراسه فى انجلترا. فى الفتره دى حقق كتابين مهمين هما " طبقات خليفة ابن خياط " و " تاريخ خليفه ابن خياط " و هما كتب نشرتهم وزارة الثقافه السوريه فى وقت لاحق.

فى لندن 

سافر سهيل زكار على لندن فى اواخر سنة 1964 و وصلها و هو تقريباً ما بيعرفش حاجه فى الانجليزى و مرت عليه ايام صعبه لإنه كان وحيد و مابيعرفش حد فى انجلترا و سكن فى اوده و دخل مدرسة " ديفيز سكول " عشان يتعلم انجليزى و راح الجامعه و قابل هناك المستشرق المعروف " برنارد لويس " اللى كان رئيس قسم التاريخ اللى قاله انه لازم يتعلم انجليزى كويس. و ابتدا يدرس انجليزى و بقى يروح الصبح مدرسه خاصه و بالليل مدرسه تانيه تابعه للبلديه ، و فى ظرف شهر بقى يعرف يقرا و يتكلم انجليزى و قرر انه يحفظ قاموس انجليزى-انجليزى و استفاد كتير من الموضوع ده، وبعد شهر راح ع الجامعه تانى و قابل برنارد لويس اللى استغرب جداً انه بقى كويس فى الانجليزى بسرعه كده و طلب منه انه ياخد الخطوه التانيه.

طلب منه برنارد لويس انه يعمل معادله لشهادته فإنضم لمجموعه من الطلبه كانو تحت اشراف موجه انجليزى و اصطدم سهيل مع الموجه ده لإنه ما كانش مقتنع بالمعلومات اللى الموجه بيديهالهم فشكاه الموجه لرئيس القسم فاستدعاه و سأله عن السبب فقاله سهيل ان الموجه بيحاول يعلمهم معلومات غلط و شرح لرئيس القسم وجهة نظره ، و سأله المجه عن شغلته فقاله انه معيد موفد فسأله الرئيس عن اذا كان الف كتب فقاله انه بيكتب دراسات و انه حقق كتابين لإبن خياط و اندهش رئيس القسم و سأله هى الكتب دى اتلاقت ؟ فقاله اتلاقت ، واحد فى سوريا و التانى فى المغرب و ان عنده ملازم من اللى اتطبع حا يبقى يوريهاله ، ولما راح له تانى يوم طلب منه انه يكتب مقال عن خليفه ابن خياط للموسوعه الاسلاميه . قدر سهيل يخلص المقال فى ظرف تلت تيام و لما شافها رئيس القسم قاله انه مش محتاج معادله و ان ده قرار الجامعه و انه لازم يسجل نفسه مباشرة للماجيستير.

عمل سهيل ذكار الماجيستير عن امارة حلب فى القرن الحداشر الميلادى و وقت التحضير سافر تركيا و ايطاليا و فرنسا و اسبانيا عشان المخطوطات و بعد ما خلص من الماجيستير دخل فى الدكتوراه اللى خلصها سنة 1969 و ناقشتها اللجنه و وصت بطبعها.

عرض برنارد لويس على زكار انه يقعد فى الجامعه فى انجلترا لكن زكار فضل انه يرجع سوريا و من وقتها بقى بيشتغل فى التدريس ، فدرس فى لبنان و المغرب و اتنقل فى البلاد العربيه و اتجوز سنة 1971 و استقر.

نشاطه 

بعد الحركة التصحيحية فى سوريا اللى قادها الرئيس حافظ الاسد ابتدا فى سوريا نشاط علمى جد فبقى زكار يشارك فى الندوات و المؤتمرات العلميه و كانت ليه علاقه كويسه بالرئيس حافظ الأسد اللى كان بيهتم جداً بالتاريخ. و اتطبع كتاب " بغية الطلب فى تاريخ حلب " بتاع ابن النديم فى اتناشر مجلد.

فى سنة 1991 وافق الرئيس الأسد على مشروع عمر سهيل زكار و هو اصدار كتاب كبير عن تاريخ الحروب الصليبيه و من ساعتها و هو بيكتب و بيطبع الكتاب ده اللى بيعتبر اوسع و اشمل كتاب من نوعه على مستوى العالم و من المفترض انه حا يكون من 45 الف صفحه فى حوالى 95 مجلد. و فى نفس الوقت حقق سهيل زكار و ترجم كتب كتيره عددها حوالى 260 كتاب.

بيعتبر سهيل زكار ان اللى بيشتغل فى تاريخ المنطقه العربيه لازم يتقن تلت فنون هى : التحقيق و الترجمه و التأليف ، و من المؤرخين القدام اللى بيعتز بيهم ابن اسحاق ، و ابن الجوزى ، و الزهرى ، و خليفة ابن خياط ، و ابن كثير.

و بيقول سهيل زكار انه فى " موسوعة الحروب الصليبيه " بيستخدم نصوص محققه و مترجمه و ده لإن الترجمه مهمه جداً بسبب ان لو المؤرخ فى المنطقه العربيه امين بيلاقى سيف الرقابه مسلط على قلمه فعشان كده ساعات كتيره بيضطر " يلطف " و يطمس و عشان كده لازم الاطلاع على مصادر متنوعه بلغات تانيه ، و ان معالجته للحروب الصليبيه اضطرته انه يستخدم مصادر مش عربيه اتكتبت بالسريانى و الارمنلى و اليونانى و الالمانى و الصينى و المنغولى عشان يقدر يدى صوره بانوراميه واقعيه لأحداث الحروب الصليبيه لإن الحدث كان ممتد فى كل مكان العالم.

من مؤلفاته:

 اخبار القرامطة (تحقيق)
 مدخل الى تاريخ الحرب الصليبية
 ماني والمانوية
 مختارات من كتابات المؤرخين العرب
 امارة حلب فى   القرن الحداشر الميلادي
 الاعلام والتبيين فى طروح الفرنج الملاعين (تحقيق)
 الانحياز (ترجمة)
 موسوعة الحروب الصليبية
 تاريخ العرب والاسلام
 تاريخ يهود الخزر

مصادر 
 الثورة، مؤسسة الوحدة للصحافة و الطباعة و النشر ، لقاء الاسبوع، 3 أغسطس 2006.
أرجوا الكتابه بالفصحى وليس باللهجات سواء المصريه او غيرها لأنه حطمت اللغة العربيه فى هذه المقاله
لم استطع اكمال المقال عند لفظة اتناشر المقصود بيها اثناعشر ..وشكراً

مواليد 1936
مؤرخين سوريين
مؤرخين للحروب الصليبيه