Oława

Oława (, , ) – miasto w województwie dolnośląskim, w aglomeracji wrocławskiej, siedziba powiatu oławskiego oraz gminy wiejskiej Oława. Miasto leży nad rzekami Oławą, potocznie zwaną Oławką i Odrą, 27 km na południowy wschód od Wrocławia. Według danych GUS z 1 stycznia 2023 r. Oława liczyła 33 153 mieszkańców (133. miejsce w kraju). Powierzchnia wynosi 27,36 km² (206. miejsce w kraju), natomiast gęstość zaludnienia wynosi 1211,7 osób/1 km² (15. miejsce w województwie).

Położenie 
Pod względem geograficznym Oława położona jest w większej części w Pradolinie Wrocławskiej, jedynie pd.-zach. fragment sięga Równiny Wrocławskiej. Pod względem administracyjnym miasto położone jest we wschodniej części województwa dolnośląskiego, w środkowej części powiatu oławskiego. Graniczy z gminą Oława oraz z gminą Jelcz-Laskowice.

Przez miasto przepływają 2 rzeki: Odra i Oława, ponadto Zielona wyznacza pd.-zach. granicę administracyjną miasta.

Od najbliższych ośrodków miejskich Oława oddalona jest (w linii prostej „ratusz-ratusz”) od:
 26 km od Wrocławia
 54 km od Opola
 165 km od Poznania
 167 km od Zielonej Góry
 225 km od Pragi
 295 km od Warszawy
 321 km od Berlina

Nazwa 

Nazwa miasta wywodzi się z rdzenia słowotwórczego el-, ol- który na ziemiach polskich przybrał postać oła-, oznaczającego „wodę”. Skojarzenie z wodą nawiązuje do położenia osady pomiędzy dwiema rzekami: Odrą i Oławą, które zbliżają się do siebie, lecz łączą dopiero w odległym o 27 km Wrocławiu. Położenie miasta między rzekami, rozlewiskami i borami, a równocześnie w miejscu przeprawy przez Odrę sprzyjało powstaniu targowej osady ślężańskiej, a później grodu.

Miejscowość została wymieniona w staropolskiej, zlatynizowanej formie Oleva w łacińskim dokumencie wydanym 12 sierpnia 1201 roku przez kancelarię papieża Innocentego III w Segni. W spisanym po łacinie dokumencie Henryka I Brodatego z 1214 roku miasto wymienione jest pod nazwą Olaua we fragmencie Olauam et Odriczam. W łacińskim dokumencie wydanym we Wrocławiu w 1269 roku, który sygnował książę śląski Władysław wrocławski, miejscowość wymieniona jest pod dwiema nazwami: Olawa oraz Olauia.

W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizownej formie Olavia. Miejscowość wymieniona została w łacińskim dokumencie z 1310 roku, gdzie miasto zanotowano jako „civitati Olavia versus Nyzam”

W roku 1613 śląski regionalista i historyk Mikołaj Henel wymienił miejscowość w swoim łacińskim dziele o geografii Śląska pt. Silesiographia podając dwie nazwy Olavia oraz Olaw.

Jeszcze w 1750 roku nazwa „Olawa” wymieniona jest w języku polskim przez Fryderyka II pośród innych miast śląskich w zarządzeniu urzędowym wydanym dla mieszkańców Śląska.

Nazwę Oława w książce „Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej” wydanej w Głogówku w 1847 r. wymienił śląski pisarz Józef Lompa.

Obecna nazwa została administracyjnie zatwierdzona 7 maja 1946

Historia 
W X wieku w okolicy przebywał najprawdopodobniej benedyktyński pustelnik, Andrzej Świerad. Gród i osada targowa powstałe przy zbiegu rzek Odry i Oławy istniały od XII wieku. Po raz pierwszy notowana pod nazwą Olewa w 1149 roku jako darowizna Piotra Włostowica na rzecz opactwa na Ołbinie. W 1206 r. Henryk I Brodaty zamienił swoje ziemie w okolicach Psiego Pola na Oławę. Lokowana na prawie średzkim w 1234 roku. Zasiedlana przez tkaczy walońskich, których dziedzictwem jest herb miasta przedstawiający białego, galijskiego koguta w czerwonym polu.

Zniszczona w czasie najazdu mongolskiego w 1241 roku, zaczęła się mimo to dynamicznie rozwijać. Działała tu mennica wypuszczająca brakteaty z wizerunkiem herbowego koguta. W 1282 roku książę Henryk IV Probus nadał przywilej budowy 12 kramów sukienniczych oraz korzystania z łąk, wód i roli. W 1310 roku miasto otrzymało od Bolesława Rozrzutnego prawo przymusu drożnego, a od 1317 roku burmistrza i radę. W 1329 roku Oława przeszła wraz z księstwem legnicko-brzeskim pod zwierzchnictwo króla Czech.

Zdobyta przy pomocy ludności przez husytów w 1429 roku. Wojska zgromadzone przez biskupa Konrada 17 stycznia dokonały wypadu pod Oławę. Po sforsowaniu murów (z pomocą mieszczan), wymordowano husycką załogę. Trupy husytów wrzucano do studni a zamek spalono. Wyludnione w 1437 roku epidemią dżumy, którą poprzedziła klęska głodu. W 1474 roku pod miastem odbyła się zwycięska dla Polaków bitwa z wojskami Macieja Korwina. Połowa miasta spłonęła w wielkim pożarze 1502 roku. Ponowna epidemia dżumy nawiedziła miasto w 1588 roku.

Kilkakrotnie przechodziła z rąk do rąk w czasie wojny trzydziestoletniej. 19 maja 1634 r. podpalona i doszczętnie zniszczona przez wycofujące się oddziały płk. von Rostock, 17 czerwca 1642 roku przez Szwedów Georga Wrangla.

W połowie XVII wieku polsko-niemiecka granica językowa przebiegała niedaleko Oławy, włączając miasto do terytorium o dominacji języka polskiego.

Od roku 1248 do 1675 roku w księstwie legnicko-brzeskim władanym przez linię Piastów śląskich. Ostatnim jej przedstawicielem był urodzony w Oławie Jerzy IV Wilhelm (ostatni panujący z całej dynastii). Po jej wygaśnięciu w latach 1691–1737 własność żonatego ze szwagierką cesarza Leopolda I Jakuba Sobieskiego, syna króla Polski, Jana III.

Po trzech wojnach śląskich, które odbyły się w latach 1742–1763, miasto wraz z większością Śląska znalazło się w granicach Królestwa Prus. Pod rządami Prus na terenach tych rozpoczęto germanizację. Zwarte osadnictwo ludności polskojęzycznej utrzymało się jednak w okolicach Oławy bardzo długo. W 1863 roku Juliusz Roger w swojej książce etnograficznej notującej śląskie pieśni ludowe pt. Pieśni Ludu Polskiego w Górnym Szląsku zanotował polską piosenkę ludową pochodzącą z Oławy. W 1896 roku w niemieckiej książce „Schlesien: eine Landeskunde für das deutsche Volk” wybitny niemiecki geograf Joseph Partsch wyraża zdziwienie, że: 

Od XV wieku podobnie jak w wielu innych miastach Dolnego Śląska silny rozwój sukiennictwa, potem w wiekach XVII–XVIII przeróbki bawełny. Od 1842 roku między Wrocławiem a Oławą istnieje najstarsza w dzisiejszych granicach Polski linia kolejowa, zainicjowana 22 maja.
Z podoławskiego lotniska wojskowego Oława-Stanowice 1 września 1939 roku wystartowały hitlerowskie samoloty, które jako pierwsze zaatakowały Polskę. 2 września 1939 jeden polski samolot Karaś z 21 eskadry bombowej zbombardował fabrykę w Oławie, dokonując pierwszego ataku bombowego na terytorium Niemiec w II wojnie światowej.

Zbliżanie się Armii Czerwonej w styczniu 1945 roku spowodowało ucieczkę i ewakuację ludności niemieckiej z terenów Pomorza i Śląska zarządzonej przez władze niemieckie bez przygotowania. Z tego powodu wielu ludzi zginęło – bądź to w wyniku działań frontowych, bądź wskutek silnych mrozów.

29 stycznia 1945 roku na południe od Oławy utworzony został duży przyczółek armii radzieckiej. Jednocześnie został okrążony garnizon niemiecki w Oławie, którego likwidacja trwała do 6 lutego kiedy to oddziały 73 korpusu 52 armii I Frontu Ukraińskiego uderzające z północy oraz 33 korpusu piechoty atakujące z południa zajęły miasto.

W 1946 r. miasto zostało włączone administracyjnie do nowo powstałego województwa wrocławskiego, zaś pozostała na miejscu niemiecka ludność została wysiedlona do Niemiec na mocy porozumienia pomiędzy USA, Wielką Brytanią i ZSRR zawartego w konferencji jałtańskiej. Na ich miejsce zaczęli przybywać Polacy z obszarów, które po konferencji jałtańskiej znalazły się poza nową wschodnią granicą Polski.

W czasach Polski Ludowej rozwinął się przemysł chemiczny, papierniczy i spożywczy, powstały Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego.

Do roku 1992 była siedzibą silnego garnizonu Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej obsługujących pobliskie lotnisko wojskowe.

Do 1975 r. Oława była siedzibą powiatu. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa wrocławskiego. Status odzyskało dzięki reformie administracyjnej z 1998 r. Kolejnymi starostami byli: Stanisław Kałuża, Maria Bożena Polakowska i Marek Szponar. Po wyborach w 2010 r. funkcję tę objął Zdzisław Brezdeń.

Pierwszym burmistrzem po 1989 r. była Janina Stelmaszek. Następnie Rada Miasta wybrała Waldemara Wiązowskiego, także pierwszego w historii miasta posła na Sejm RP (1997–2001). W 2002 roku, gdy wprowadzono wybory powszechne, wygrał je Franciszek Październik. W 2010 został burmistrzem po raz trzeci. W okresie 2007-2015r. Oława miała swojego reprezentanta w Sejmie- Romana Kaczora.

29 maja 2009 roku Oławę odwiedził prezydent Lech Kaczyński – była to pierwsza w historii powojennej Oławy wizyta głowy państwa.

Zabytki 

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są:
 miasto
 kościół par. pw. Matki Bożej Pocieszenia, pl. Maksymiliana Kolbe, z k. XIII w., XV w., 1587 r., 1881 r.
 kościół ewangelicki, obecnie kościół rzym.-kat. par. pw. św. Piotra i Pawła, pl. Zamkowy, z l. 1833–1835 – XIX w., 1928 r.
 kościół cmentarny, obecnie pomocniczy pw. św. Rocha, ul. św. Rocha, z l. 1602–1604, przebudowany w 1706 r.
 cmentarz żydowski, ul. Cicha, z połowy XIX w.
 Zamek Piastów śląskich – wzniesiony w XIV wieku przez księcia brzeskiego Ludwika I, przebudowany w stylu renesansowym przez Jerzego II.
 mury miejskie, z XIV/XV w.
 zespół koszarowy huzarów, ul. 3 Maja, z końca XIX w.
 zespół koszarowy, ul. Młyńska, z pierwszej ćwierci XIX w., koniec XIX w.: lazaret, maneż, stajnie, koszary, ob. dom mieszkalny
 ratusz, z 1585 r., połowy XVII w., 1823 r. – XIX w.
 budynek dworca kolejowego i wiata peronowa, z 1840 r., 1870 r.
 domy, ul. Brzeska 9, 14 (Rzeźnicza), 29/31, z XVI–XX w.
 zespół poczty, ul. 1 Maja 21, z l. 1885-86: poczta, oficyna, ogrodzenie z bramą i furtą
 zespół folwarczny, z pierwszej ćw. XIX w., ul. Małopolna 4: dwa budynki mieszkalne, budynek gospodarczy
 kamienice w rynku
 domy, Rynek 11 i 12, 24, 25, 29, 36, z XVII w., XVIII w., XIX w.
 dom w zespole młyna, ul. Sienkiewicza 5, z 1839 r.
 dom, ul. Wrocławska 2, z końca XVIII w.
 dom, ul. Wrocławska 8, z około 1600 r., z początku XIX w.
 dom, pl. Zamkowy 24, z końca XVII w., XVIII w., początku XX w.
 zespół rzeźni miejskiej, ul. Rybacka 30, z 1892 r.: osiem budynków produkcyjnych i magazynowych, dom mieszkalny, ogrodzenie z bramami
inne zabytki:
 kościół św. Józefa z 1877 r. (dawniej kościół ewangelicki, garnizonowy, pw. św. Michała; częściowo spłonął 30 maja 2013 r.)
 pręgierz przed ratuszem
 miejska wieża ciśnień, wybudowana na początku XX w. Z eksploatacji została wyłączona w 1988 r.

Struktura przestrzenna 
Wyodrębniono 8 jednostek funkcjonalno-przestrzennych w obrębie miasta:
 Oława Centrum – Stare Miasto (jednostka centralna O)
 Oława Śródmieście (jednostka śródmiejska I)
 Oława Zachód (jednostka mieszkaniowa II)
 Oława Zaodrze (jednostka mieszkaniowa III)
 Oława Przemysłowa (jednostka przemysłowa IV)
 Oława Południe (jednostka południowa V)
 Oława Nowy Otok (jednostka peryferyjna VI)
 Oława Północ (jednostka przyrodnicza VII)

Struktura powierzchni 
Według danych z 2011 roku Oława ma obszar 27,36 km², w tym:
 użytki rolne: 57,0%
 teren zabudowany: 27,9%
 wody: 6,1%
 grunty leśne: 5,2%
 nieużytki: 1,9%
 tereny różne: 1,9%
Miasto stanowi 5,2% powierzchni powiatu i 0,1% powierzchni województwa.

Klimat 
Średnie miesięczne ciśnienie atmosferyczne waha się od 1014,5 hPa (IV) do 1019,0 hPa (I), największy zanotowany wzrost ciśnienia 24 hPa, największy spadek 28 hPa.

Średnia roczna prędkość wiatru wynosi 3,9 m/s. Najmniejsze średnie zachmurzenie osiąga 47% (sierpień), największe 74% (grudzień), średnie roczne 60%.

Średnia roczna temperatura powietrza osiąga +9,0 °C. W przebiegu rocznym najchłodniejszy jest styczeń (–0,7 °C), najcieplejszy lipiec (+18,8 °C). Najwyższą maksymalną temperaturę zanotowano 10 sierpnia 1992 (+37,3 °C), najniższą temperaturę minimalną 14 stycznia 1987 (–28,4 °C).

Absolutna amplituda temperatury powietrza osiągnęła 65,7 °C. W ciągu roku występuje 47 dni gorących, czyli takich, w których maksymalna temperatura przekracza 25 °C, z czego 8 to dni upalne z temperaturą powyżej 30 °C; czasami zdarzają się w Oławie dni bardzo upalne, podczas których maksymalna temperatura przekracza 35 °C. Najdłuższe fale upałów nad miastem wystąpiły:

 30 VII – 3 VIII 1992 r. (5 dni)
 6–11 VIII 1992 r. (6 dni)
 22 VII – 2 VIII 1994 r. (12 dni)
 18–30 VII 2006 r. (13 dni)
 27 VII – 1 VIII 2008 r. (6 dni)
 10–17 VII 2010 r. (8 dni)

Najwięcej dni upalnych (z temperaturą maksymalną powyżej 30 °C) zanotowano w 1994 r. – aż 23 dni, z czego 14 w lipcu 1994.
Latem występują bardzo rzadko tzw. tropikalne noce, kiedy temperatura minimalna nie spada poniżej 20 °C. Zdarzają się one na przełomie lipca i sierpnia. Najwyższą minimalną temperaturę w Oławie zanotowano 30 VII 2005 r. i było to 21,1 °C.

Dni mroźnych, z ujemną temperaturą maksymalną (poniżej 0 °C) jest w Oławie tylko 25 rocznie. Średnia roczna suma opadu wynosi 511 mm.

Największe średnie miesięczne sumy opadu 81 mm (VII), najmniejsze 22 mm (II). Notowanych jest średnio 107 dni z opadem w roku (z maksimum w lecie).

Demografia 

Dane z 31 grudnia 2013

Piramida wieku mieszkańców Oławy w 2014 roku.

Gospodarka 

Po załamaniu gospodarczym na początku lat 1990., gdy upadło wiele miejscowych zakładów, od ich końca sytuacja zaczęła się poprawiać. Powstały nowe przedsiębiorstwa – największym pracodawcą w powiecie jest istniejący od 1998 r. Autoliv Poland, producent systemów bezpieczeństwa do samochodów.

Największe zakłady przemysłowe:
 Zm Silesia SA (dawniej Huta Oława S.A.) – produkcja bieli cynkowej, minii ołowianej i tlenku kadmu
 Essity (dawniej SCA Hygiene Products) – produkcja pieluch dla dzieci i dorosłych
 DS Smith – produkcja opakowań
 Autoliv Poland – produkcja pasów i poduszek bezpieczeństwa do aut
 Centrozłom Wrocław PPZM – oddział przerobu złomu, metali
 The Lorenz Bahlsen Snack-World Sp. z o.o. – produkcja artykułów spożywczych
 Ergis S.A. – produkcja tworzyw sztucznych
 MetalErg – obróbka metali i przetwórstwo tworzyw sztucznych
 Tabex – produkcja części samochodowych
 ZNTK Oława Sp. z o.o. – naprawa taboru kolejowego
 Zakpol – produkcja ościeżnic
 Marco – produkcja wyrobów z plastiku
 Formtech – produkcja wyrobów z plastiku
 Rotex – produkcja wyrobów z plastiku
 Electrolux Poland – produkcja AGD
 Nardi Appliances Poland – produkcja AGD
 Standis Polska Sp. z o.o. – produkcja mebli sklepowych
 Bama Europa Sp. z o.o. – produkcja wyrobów cukierniczych

Transport

Infrastruktura drogowa 
Przez miasto przebiegają następujące drogi:
 droga krajowa nr 94 (ul. ks. Kutrowskiego, gen. Andersa, 11 Listopada, 1 Maja, Opolska)
 drogi wojewódzkie:
 nr 396 (ul. Oleśnicka, Chrobrego, 3 Maja, Strzelna, Wiejska, Nowy Otok)
 nr 455 (niewielkim odcinkiem biegnie fragment granicy miasta)
 drogi powiatowe:
 nr 1567D (ul. Broniewskiego, Zaciszna)
 nr 1570D (ul. Lipowa, Siedlecka)
 nr 1571D (ul. Portowa, Zwierzyniecka, Janowskiego)
 nr 1572D (ul. Ofiar Katynia, 3 Maja)
 nr 1574D (ul. Kilińskiego)
 nr 1575D (ul. Nowy Górnik, Baczyńskiego)
 nr 1576D (pl. Zamkowy)
 nr 1577D (ul. 1 Maja (część))
 nr 1578D (ul. Żołnierza Polskiego)
 nr 1580D (ul. Rybacka)
 nr 1581D (ul. Zwierzyniec Duży)
 nr 1582D (ul. Zielna)
 nr 1584D (ul. W. Sikorskiego, Różana (część), Spacerowa)

Od 1 stycznia 1974 roku transport publiczny obługiwany jest przez autobusy PKS w Oławie S.A.

Infrastruktura kolejowa 
Z zachodu na wschód przechodzi dwutorowa, zelektryfikowana linia kolejowa nr 132. Na terenie miasta znajduje się 1 stacja kolejowa Oława. Na trasie Wrocław – Oława pociągi zaczęły kursować w 1842 roku i jest to najstarsze połączenie kolejowe w obecnych granicach Polski.

Infrastruktura wodna 
Położenie nad Odrą sprzyja rozwojowi żeglugi śródlądowej. Powstał Oławski Węzeł Wodny na szlaku żeglownym Odrzańskiej Drogi Wodnej

Infrastruktura lotnicza 
W 2012 otwarto oficjalnie sanitarne lądowisko przy ul. K. Baczyńskiego.

Komunikacja miejska 
Miasto posiada bezpośrednie połączenia autobusowe m.in. z Opolem, Wrocławiem, Jelenią Górą, Cieszynem, Prudnikiem, Nysą i Raciborzem.

Edukacja 
Szkoły oraz instytucje oświatowe w Oławie.

Szkoły średnie 
 Liceum Ogólnokształcące im. Jana III Sobieskiego,
 Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Oławie,
 Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 im. Zjednoczonej Europy,
 Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia im. J. Szajny-Lewandowskiej.

Szkoły podstawowe 
 Szkoła Podstawowa nr 1 im. B. Chrobrego,
 Szkoła Podstawowa nr 2 im. Jakuba Sobieskiego,
 Szkoła Podstawowa nr 3 im. Orląt Lwowskich,
 Szkoła Podstawowa nr 4 im. Jana Pawła II,
 Szkoła Podstawowa nr 5 im. Kawalerów Orderu Uśmiechu,
 Szkoła Podstawowa nr 8 im. gen. K. Rolow-Miałowskiego,
 Szkoła Podstawowa nr 6 im. Polskich Olimpijczyków
 Zespół Szkół Specjalnych w Oławie

Przedszkola, żłobki 
 Żłobek Miejski
 Zespół Szkolno-Przedszkolny nr 1 im. gen. K. Rolow-Miałowskiego,
 Przedszkole Miejskie nr 2,
 Przedszkole Miejskie nr 3,
 Przedszkole Miejskie nr 4,
 Przedszkole Niepubliczne Żak,
 Niepubliczny Żłobek Bąbelki,
 Przedszkole i Żłobek Kolorowych Skrzatów,
 Żłobko-Przedszkole Niepubliczne Magdalenka,
 Żłobek Baśniowa Kraina.

Pozostałe 
 Zespół Obsługi Szkół i Placówek Oświatowo-Wychowawczych,
 Dolnośląski Zakład Doskonalenia Zawodowego
 Oławskie Centrum Kultury Fizycznej,
 Ośrodek Kultury
 Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna

Sport 

 Moto Jelcz Oława – wielosekcyjny klub sportowy
 MKS Oława – klub piłkarski

Media lokalne 
 Gazeta Powiatowa – Wiadomości Oławskie – tygodnik istniejący do 1990 roku.
 Oława998 – Powiatowy Portal ratowniczy
 Oławski Serwis Informacyjny OSI – OLAWA.INFO – internetowy serwis informacyjny istniejący od 2004 r.
 TuOława.pl – lokalny portal informacyjny
 Portal Informacyjny OLAWA24.PL – nowy wymiar informacji z regionu
 Oławska Telewizja Kablowa – lokalna telewizja
 Regionalny Serwis Ogłoszeniowy OLAWA.COM – darmowe ogłoszenia z różnych branż
 Radio Hit – Oława
 Oławska Telewizja Internetowa OLAWA.TV – relacje video i reportaże z wydarzeń powiatu oławskiego, transmisje na żywo

Wspólnoty wyznaniowe 

Większość mieszkańców Oławy stanowią wyznawcy Kościoła rzymskokatolickiego. Na terenie miasta działalność religijną prowadzą następujące Kościoły i związki wyznaniowe:
 Chrześcijańska Wspólnota Ewangeliczna:
 placówka misyjna w Oławie
 Kościół rzymskokatolicki:
 parafia Matki Boskiej Pocieszenia
 parafia Matki Bożej Różańcowej
 parafia Miłosierdzia Bożego
 parafia Najświętszej Maryi Panny Królowej (Nowy Otok)
 parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła
 Kościół greckokatolicki:
 parafia Narodzenia Najświętszej Bogurodzicy (liturgia odprawiana jest w kościele św. Rocha).
 Kościół Zielonoświątkowy:
 zbór w Oławie, ul. Kamienna 25
 Świadkowie Jehowy:
 zbór Oława (Sala Królestwa ul. Żeromskiego 15)

Miasto znane w latach 80. XX wieku z nieuznanych przez Kościół katolicki objawień maryjnych Kazimierza Domańskiego.

Pomniki przyrody 
 topola kanadyjska (nr 065) w parku miejskim (obwód 400 cm, wysokość 31 m)
 klon srebrzysty (nr 066) w parku miejskim (obwód 378 cm, wysokość 20 m)
 dąb szypułkowy (nr 067) w parku miejskim (obwód 533 cm, wysokość 26 m)
 olsza czarna (nr 068) w parku miejskim (obwód 294 cm, wysokość 27 m)
 dąb szypułkowy (nr 069) w parku miejskim (obwód 479 cm, wysokość 24 m)
 klon srebrzysty (nr 070) w parku miejskim (obwód 306 cm, wysokość 25 m)
 olsza czarna (nr 071) w parku miejskim (obwód 310 cm, wysokość 29 m)
 klon srebrzysty (nr 072) w parku miejskim (obwód 303 cm, wysokość 19 m)
 wierzba krucha (nr 073) w parku miejskim (obwód 490 cm, wysokość 18 m)
 dąb szypułkowy (nr -) w Zwierzyńcu Dużym (obwód 440 cm, wysokość 19 m)

Miasta partnerskie 

Oława prowadzi współpracę międzynarodową z:
  Złoczów
  Oberasbach
  Česká Třebová
  Syhot Marmaroski
  Priolo Gargallo

Przypisy

Bibliografia 
 
 Matwijowski K. (red.). 2004. Oława. Zarys monografii miasta. Wyd. DTSK Silesia. .
 Stanisławska M. i in. 2009. Program Ochrony Środowiska dla Miasta Oława na lata 2010–2013. IME Consulting, Oława.

Linki zewnętrzne 
 Oficjalna strona Urzędu Miejskiego
 
 

 
Miasta w województwie dolnośląskim
Miasta polskie lokowane na prawie średzkim
Miasta w Polsce lokowane w XIII wieku