Powiat oświęcimski

Powiat oświęcimski – powiat w Polsce (województwo małopolskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Oświęcim.

W skład powiatu wchodzą:
 gminy miejskie: Oświęcim
 gminy miejsko-wiejskie: Brzeszcze, Chełmek, Kęty, Zator
 gminy wiejskie: Osiek, Oświęcim, Polanka Wielka, Przeciszów
 miasta: Oświęcim, Brzeszcze, Chełmek, Kęty, Zator
Według danych z 31 grudnia 2019 roku powiat zamieszkiwało 153 486 osób. Natomiast według danych z 30 czerwca 2020 roku powiat zamieszkiwało 153 125 osób.

Zarys dziejów powiatu 
 W kwietniu 1854 roku utworzono powiat oświęcimski, obejmujący miasto Oświęcim i 25 okolicznych miejscowości. Wchodził on w skład okręgu w Wadowicach. Na czele Urzędu Powiatowego stał naczelnik.
 W 1866 roku zlikwidowano Urząd Powiatowy w Oświęcimiu, a jego terytorium włączono z dniem 28 maja 1867 roku do nowo utworzonego powiatu bialskiego.
 24 maja 1910 roku cesarz Franciszek Józef powołał starostwo w Oświęcimiu, które rozpoczęło działalność 1 lipca 1910 roku w biurach na zamku. Starostą oświęcimskim został Ludwik Wykowski.
 Powiat oświęcimski wszedł 23 grudnia 1920 roku w skład województwa krakowskiego.
 Do 17 grudnia 1923 roku starostą oświęcimskim był Stefan Żelechowski.
 1 kwietnia 1927 roku wyłączono z powiatu gminy: Przybradz, Graboszyce i Gierałtowice, które włączono do powiatu wadowickiego.
 1 kwietnia 1932 roku, w ramach oszczędności administracji państwowej, powiat został zniesiony. Gminy okręgu sądu grodzkiego w Oświęcimiu (większa część terytorium znoszonej jednostki) wcielono do powiatu bialskiego, a gminy okręgu sądu grodzkiego w Zatorze do powiatu wadowickiego.
 W latach okupacji niemieckiej (1939–1945) terytorium byłego powiatu oświęcimskiego wchodziło w skład powiatu Bielitz (Landkreis Bielitz).
 1 stycznia 1951 roku powiat został utworzony ponownie. W jego skład weszły gminy ze znoszonego powiatu bialskiego: Oświęcim, Brzeszcze,  Kęty, Osiek i nowa gmina Wilamowice (utworzona w 1951 z części obszaru gmin Bestwina i Kęty) oraz miasta Oświęcim, Kęty i Wilamowice, a także wyłączone z powiatu wadowickiego miasto i gmina Zator.
 1 czerwca 1975 roku powiaty zostały zniesione. Gminy które wchodziły w jego skład, znalazły się w nowo utworzonym województwie bielskim oprócz gminy Brzeszcze, którą włączono do województwa katowickiego (1 stycznia 1992 roku z gminy Osiek wydzielono gminę Polanka Wielka).
 1 stycznia 1999 roku wprowadzono trójstopniowy podział administracyjny kraju. Utworzono ponownie powiat oświęcimski, w skład którego weszły gminy: Oświęcim (miejska i wiejska), Brzeszcze, Chełmek (do 1975 roku w powiecie chrzanowskim), Kęty, Osiek, Polanka Wielka, Przeciszów i Zator.
 1 stycznia 2002 roku przyłączono do powiatu (gminy Osiek) wieś Głębowice wyłączoną z powiatu wadowickiego.

Demografia 

 Piramida wieku mieszkańców powiatu oświęcimskiego w 2014 roku.

Religia 
 Kościół rzymskokatolicki z parafiami.
 Świadkowie Jehowy Sale Królestwa w Oświęcimiu, Brzeszczach i Kętach.
 Adwentyści – kościół w Oświęcimiu.
 Zielonoświątkowcy – zbór w Oświęcimiu.

Sąsiednie powiaty 
 powiat chrzanowski
 powiat wadowicki
 powiat bielski (śląskie)
 powiat pszczyński (śląskie)
 powiat bieruńsko-lędziński (śląskie)
 Jaworzno (miasto na prawach powiatu, śląskie)

Przypisy 

 
oświęcimski