Caïro (stad)

|
|-
|
|}
Caïro of Kairo/Cairo/Al-Qahira (Arabisch: القاهرة Al-Qāhira) is de hoofdstad van Egypte en bestaat uit de gouvernementen Caïro, Qaliubiya en Gizeh. De stad telt zo'n 12 miljoen inwoners. Het officieuze inwoneraantal van Caïro ligt echter nog veel hoger, mede door het hoge aantal immigranten zonder wettig verblijf in de stad. De hele metropolitane regio van Caïro is met zo'n 20 miljoen inwoners de grootste stad van Afrika en het Midden-Oosten en een van de grootste steden ter wereld. Ook is de stad een van de meest vervuilde steden ter wereld en kent het een enorme verkeerschaos.

Caïro ligt aan de oostoever van de Nijl in het noorden van Egypte, ten zuiden van de plaats waar die rivier zich in de delta vertakt in de rivieren (tevens plaatsnamen) Rosetta en de Damietta. In het westen ligt de stad Gizeh met de Piramiden van Gizeh. In het zuiden is de locatie van de klassieke Egyptische stad Memphis.

Geschiedenis 
De geschiedenis van Caïro gaat terug tot de Romeinse tijd, toen het fort van Babylon er gebouwd werd als symbool van de Romeinse macht. De geschiedenis van Caïro gaat dus niet terug naar de tijd van de Oude Egyptenaren.

Na de Moslimverovering van 640 kreeg Babylon de naam Foestat. Amr ibn al-As, de Arabische veldheer van kalief Omar en veroveraar van Egypte maakte van de stad het centrum van het Egyptische Moslimrijk. Foestat bleef de hoofdstad tot 972. Toen stichtte Djahwar al-Kaid, generaal van de Fatimidenkalief al-Moe’izz, even ten noorden ervan, op de plaats van de vervallen stad al-Katai, een nieuwe stad, Al-Medina Al-Kahira, de Overwinnende Stad, die de eigenlijke kern van het tegenwoordige Caïro is geworden.

Na de verwoesting van Bagdad in 1258 door de Mongolen, werd Caïro de belangrijkste culturele en intellectuele stad van het Midden-Oosten.

Pas met de komst van Ismael, kleinzoon van Mohammed Ali, halfweg de 19de eeuw kwam de ontwikkeling van de stad in een stroomversnelling. Waar vandaag het moderne stadsdeel van Caïro ligt, was toen enkel een moerasachtig gebied dat jaarlijks door de Nijl overstroomd werd. Om het imago van zijn stad op te waarderen nodigde Ismael internationale architecten uit om naast de oude Islamitische stad een Caïro in nieuw-Europese stijl te ontwerpen. In diezelfde periode werd ook het Suezkanaal gegraven en voor scheepvaart opengesteld, wat de stad meteen wereldwijd in de schijnwerpers stelde. Van dan af kende zowel het toerisme als het zakenleven in Caïro een sterke groei- en bloeiperiode. Ismael had echter in zijn droombeeld van de stad het zicht op de werkelijkheid verloren, waardoor de stad onder een immense schuldenlast kwam te lijden.

De Britten maakten een einde aan de utopie. Zij namen in 1882 de stad onder controle tot alle schulden waren terugbetaald. Deze bezetting duurde uiteindelijk tot in 1952, toen een grote revolutie er abrupt een einde aan maakte. Sindsdien kent de stad een immense bevolkingsgroei, wat tot gebrek aan huisvesting leidde. Daarom werd in de jaren ’60 en ’70 de westelijke oever van de Nijl ingelijfd en werden heel wat nieuwe buitenwijken uit de grond gestampt. Toch kon die uitbreiding niet tegemoetkomen aan de woningnood, waardoor ook het oostelijk gelegen droge woestijngebied werd ingenomen door rommelige sloppenwijken. Onder het beleid van Moebarak kende de stad weliswaar langzame verbeteringen, maar toch bleven de overbevolking, armoede en vervuiling Caïro parten spelen.

Bij het broodoproer in januari 1977 in Caïro vielen 70 doden en 800 gewonden toen Egyptenaren massaal in opstand kwamen tegen de afschaffing van subsidies op de eerste levensbehoeften, zoals brood, rijst en spijsolie. Na de rellen trok president Sadat het besluit tot afschaffing ijlings weer in.

Vanaf 25 januari 2011 is het Tahrirplein in Caïro het revolutionaire centrum van het volksverzet tegen president Moebarak (82) met bijna dagelijks tienduizenden en soms honderdduizenden betogers. Op het plein passen ca. 200.000 mensen. De eerste dagen vielen er bij hevige onlusten met de politie zeker 100 doden en 1000 gewonden. Nadien trok de politie zich terug en nam het leger stellingen in, maar liet de demonstranten ongemoeid.

Bestuurlijke indeling 
 Centraal Caïro
 Westelijk Caïro
 Citadel
 Zamalek
 Heliopolis
 Maadi
 Helwan

Bezienswaardigheden 
Het oude hart van Caïro is door de UNESCO tot werelderfgoed verklaard.

Jaarlijks wordt eind januari de Internationale Boekenbeurs van Caïro gehouden.

 Piramiden van Gizeh: Piramide van Cheops, Piramide van Chefren, Piramide van Mycerinus
 Bazaar Khan El-Khalili
 Caïro Tower
 Citadel
 Nilometer
 Gezira

Musea 

 Egyptisch Museum
 Koptisch Museum
 Mahmoud Khalil-museum
 Museum van het Abdeen-paleis
 Museum voor Islamitische Kunst
 Nationaal Museum van Egyptische Moderne Kunst

Kerken 
Aan de rand van de koptische wijk liggen de oude koptische Hangende Kerk (al-Moe’allaka) en het Grieks-orthodoxe Sint-Jorisklooster met de Sint-Joriskerk. De koptische kerk Aboe Sarga uit de zevende eeuw bevindt zich in het centrum. Andere bijzondere kerken zijn: de Cokathedraal van Onze-Lieve-Vrouw van Heliopolis, de Kathedrale Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Fatima en de Basiliek van de Heilige Theresia van het Kind Jezus.

Moskeeën 

 Moskee van al-Aqmar
 Moskee van al-Azhar
 Moskee van al-Hakim
 Moskee van ar-Rifai
 Moskee van as-Salid Talai
 Moskee van Ibn Toeloen
 Moskee van Mohammed Ali
 Moskee van Sayyidna al-Hussein
 Moskee van Suleiman Pasha
 Moskee van Sultan Abu al-Ila
 Moskee van Sultan Hassan

Onderwijs 
Caïro is al sinds de oudheid voor Egypte en de gehele Arabische wereld een centrum voor educatie en onderwijs. Ook tegenwoordig zijn er nog vooraanstaande universiteiten en internationale scholen te vinden.

Een aantal internationale scholen gevestigd in Caïro 
 Deutsche Evangelische Oberschule (DEO Caïro)
 Deutsche Schule der Borromäerinnen (DSB Caïro)
 American International School (AIS Caïro)
 British International School in Cairo (BISC)
 International School of Choueifat
 Collège de la Sainte Famille (CSF)
 New Cairo British International School (NCBIS)
 Cairo American College (CAC)
 British Book Center International School (BBC)
 Maadi English School (MES)
 Collège de la Salle (DSL)
 Arabic international Acedemic (AIA)

Universiteiten in Caïro 

 Al-Azhar-universiteit - Een van de oudste nog steeds bestaande universiteiten ter wereld
 Ain Shams-universiteit
 Amerikaanse Universiteit in Caïro (AUC)
 Nederlandse Universiteit in Caïro
 Russische Universiteit in Caïro
 Arab Academie voor Wetenschap, Technologie en Maritiem Transport
 Britse Universiteit in Egypte (BUE)
 Canadees Internationaal College (CIC)
 Universiteit van Caïro
 Duitse Universiteit in Caïro (GUC)
 Helwan Universiteit
 Misr Internationale Universiteit (MIU)
 Misr Universiteit voor Wetenschap en Technologie (MUST)
 Nile Universiteit
 Sekem Universiteit
 Nederlands-Vlaams Instituut in Caïro (NVIC)

Verkeer en vervoer 
De stad kent de Internationale luchthaven Cairo International Airport (code: CAI).
De scheepvaarthaven ligt in Boulaq, een voorstad die aan Caïro is vastgegroeid.

Caïro is het beginpunt van de Trans-Afrikaanse Caïro-Kaapstad Snelweg. Deze weg, die ruim 10.000 kilometer lang is, volgt een route door het oosten van Afrika en eindigt in Kaapstad.

Stedenbanden

Bekende inwoners van Caïro

Geboren 

 Foead I van Egypte (1868-1936), koning van Egypte
 C.S. Forester (1899-1966), Brits romanschrijver
 Dorothy Crowfoot Hodgkin (1910-1994), Brits scheikundige, kristallograaf en Nobelprijswinnares (1964)
 Nagieb Mahfoez (1911-2006), schrijver en Nobelprijswinnaar (1988)
 Marika Rökk (1913-2004), Hongaars zangeres, danseres en actrice
 Leila Mourad (1918-1995), zangeres en actrice van Joodse komaf
 Faroek van Egypte (1920-1965), koning van Egypte
 Boutros Boutros-Ghali (1922-2016), politicus, diplomaat en secretaris-generaal van de Verenigde Naties (1992-1997)
 Bob Azzam (1925-2004), zanger en orkestleider
 Yasser Arafat (1929-2004), Palestijns militair, politicus en Nobelprijswinnaar (1994)
 Guy Béart (1930-2015), Frans chansonnier
 Dalida (1933-1987), Italiaans-Frans zangeres en actrice
 Jehan Sadat (1933-2021), presidentsvrouw en mensenrechtenactiviste
 Narriman Sadik (1933-2005), koningin van Egypte
 Nabil Elaraby (1935), diplomaat, hoogleraar, rechter, politicus en secretaris-generaal van de Arabische Liga (2011-2016)
 Mohammed Hoessein Tantawi (1935-2021), president van Egypte (2011-2012) en militair
 Hazem al-Beblawi (1936), econoom en politicus
 Amr Moussa (1936), politicus, diplomaat en secretaris-generaal van de Arabische Liga (2001-2011)
 Richard Anthony (1938-2015), Frans zanger
 Mohammed el-Baradei (1942), diplomaat, politicus, hoofd Internationaal Atoomenergieagentschap (1997-2009) en Nobelprijswinnaar (2005)
 Ibrahim Karim (1942), architect
 Soad Hosny (1943-2001), actrice
 Ekmeleddin İhsanoğlu (1943), Turks hoogleraar en diplomaat 
 Adly Mansour (1945), president van Egypte (2013-2014)
 Roland Moreno (1945-2012), Frans wetenschapper
 Nicola Pagett (1945-2021), Brits actrice
 Lenin el-Ramly (1945), schrijver en regisseur
 Alia al-Hoessein (1948-1977), Jordaans koningin
 Julian Fellowes (1949), Brits acteur, regisseur en (scenario)schrijver
 Ibrahim Mahlab (1949), bouwbestuurder en premier
 Ahdaf Soueif (1950), schrijfster
 Hisham Bastawisi (1951-2021), rechter en politicus
 Abdel Moneim Aboul Fotouh (1951), arts, activist, bestuurder en politicus
 Ayman al-Zawahiri (1951-2022), terrorist Al Qaida
 Magdi Allam (1952), Italiaans journalist
 Foead II van Egypte (1952), koning van Egypte
 Fifi Abdou (1953), actrice en buikdanseres
 Abdul Fatah al-Sisi (1954), president van Egypte (2014-heden)
 Sherif Ismail (1955-2023), premier van Egypte (2015-2018)
 Avi Cohen (1956-2010), Israëlisch voetballer
 Sabri Saad El Hamus (1957), Nederlands-Egyptisch acteur
 Bothaina Kamel (1962), radio- en televisiepresentatrice, activiste en politica
 Hossam Hassan (1966), voetballer
 Hany Ramzy (1969), voetballer
 Amr Waked (1972), film-, toneel- en televisieacteur
 Nawara Negm (1973), journalist en blogger
 Gehad Grisha (1976), voetbalscheidsrechter
 Hossam el-Hamalawy (1977), journalist, blogger, fotograaf en sociaal activist
 Ahmed El-Nemr (1978), boogschutter
 Alaa Abd el-Fattah (1981), activist
 Ahmad Nady (1981), cartoonist, karikaturist en activist
 Mahmoud Salem (alias Sandmonkey) (1981), activist, blogger en columnist
 Sherif Ekramy (1983), voetballer
 Ahmed Hossam, beter bekend als Mido (1983), voetbaltrainer en voormalig voetballer
 Asmaa Mahfouz (1985), medeoprichter van de 6 aprilbeweging
 Yara Sallam (1985), jurist en mensenrechtenverdediger
 Mona Seif (1986), blogger en activist, oprichter No Military trials for Civilians
 Tarek Hamed (1988), voetballer
 Omar Gaber (1992), voetballer
 Ahmed Hassan Koka (1993), voetballer
 Ramadan Sobhi (1997), voetballer

Overleden 

 Levon Boyadjian (1921-2002), fotograaf
 Hisham Moebarak (1963-1998), mensenrechtenadvocaat en politiek analist

Externe link 
  Website van de gemeente Caïro

 
Hoofdstad in Afrika
Werelderfgoed in Egypte