Stoptrein

Stoptrein en Sprinter in Nederland, lokale trein en L-trein in België, zijn benamingen van een treinsoort ofwel treindienst die op alle, of vrijwel alle, stations stopt. Er is een verdere onderverdeling mogelijk in treindiensten op stadsspoorlijnen, zoals de Zoetermeerlijn tot 2006 in Nederland, het Gewestelijk ExpresNet (GEN) rond Brussel en de S-Bahn in Berlijn enerzijds en anderzijds treindiensten op regionale lijnen in landelijke gebieden.

Trams en metro’s worden niet als stoptreinen gezien.

Materieelkenmerken 
Voor stoptreindiensten wordt vaak materieel ingezet dat is geoptimaliseerd voor verkeer voor relatief vaak stoppen over beperkte afstanden. Dit heeft in vergelijking tot materieel voor de langere afstand gewoonlijk meer en bredere buitendeuren, met in de nabijheid van deuren meer open ruimte, die bij drukte ook als ruimte voor staplaatsen dient. Het materieel kan snel optrekken en afremmen. Er is voor de reizigers minder comfort dan bij materieel voor lange afstanden: er zijn vaak geen binnendeuren, stoelen zijn eenvoudiger en er zijn geen voorzieningen voor het aanbieden van eten en drinken. Soms is er geen eerste klas en soms geen toilet.

Nederland 
De Nederlandse Spoorwegen (NS) gebruikt de aanduiding Sprinter, en daarmee is dit de meest gebruikte aanduiding voor stoptrein in Nederland. Andere spoorvervoerders in Nederland, die uitsluitend regionale lijnen exploiteren, gebruiken de term stoptrein. Arriva, Breng, Connexxion en Keolis Nederland gebruiken voor haar treinen de term Regionale Sprinter (RS).

Sprinter was oorspronkelijk de naam van een materieeltype dat voor stoptreindiensten werd gebruikt. Uit de naam blijkt dat het materieel snel kan optrekken en op korte afstanden wordt gebruikt. Dit materieel reed onder andere sinds de opening in 1977 op de Zoetermeerlijn en de Zoetermeerders spraken meestal niet van “de Zoetermeerlijn” maar van “de Sprinter”, ook toen er met ander materieel werd gereden. Pas later nam de NS deze naam over voor de aanduiding van de treinsoort. Vanaf het begin van de jaren tachtig werd dit bij NS de naam voor alle treindiensten die werden uitgevoerd door modern stoptreinmaterieel, dat wil zeggen stoptreinmaterieel dat na 1974 is gebouwd. Sinds 2011 gebruikt NS deze benaming voor alle stoptreindiensten, ongeacht het materieeltype dat wordt ingezet.

België 
De Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen (NMBS) gebruikt tegenwoordig de benaming lokale trein of L-trein voor verbindingen buiten de voorstadslijnen. Op het Gewestelijk ExpresNet (GEN) van Brussel rijden de treinen onder de noemer: S-trein. De S staat voor (voor-)stedelijk, stad, snel of het Franse suburbain. Eerder droeg deze treinsoort de naam CR-trein (CityRail trein). Sinds september 2018 worden ook de L-treinen rond de vier grote steden, Antwerpen, Charleroi, Gent en Luik aangeduid als S-trein.

Tot 1984 is korte tijd de benaming omnibus gebruikt. De NMBS heeft voorafgaand aan de dienstregeling van 2012 overwogen om de naam Omnirail te gaan gebruiken in de plaats van IR-, CR- en L-treinen.

Andere landen 
In andere landen is vaak het woord regionaal herkenbaar in benamingen voor stoptreinen. In combinatie met inter of express wordt dan gewoonlijk gedoeld op treindiensten voor wat langere afstanden, maar in Frankrijk wordt Express gebruikt om deze treindienst van de metro te onderscheiden. In Engelstalige landen wordt ook wel het begrip commuter train gebruikt. Letterlijk betekent dit forensentrein.

Trivia 
In de volksmond wordt een stoptrein ook wel een boemeltrein genoemd.

Zie ook 
 Treinsoort
 Lijst van treinsoorten in België
 Lijst van treinseries in Nederland

Verwijzingen 

Treinsoort
Treinsoort in België
Treinsoort in Nederland