Plemiona polskie

Plemiona polskie – termin używany przez niektórych historyków dotyczący plemion zachodniosłowiańskich z grupy plemion lechickich, które wywarły wpływ na etnogenezę oraz genotyp współczesnych Polaków. Czynnikiem podstawowym dla powstania narodu był moment polityczny: zjednoczenie wszystkich plemion szczepu lechickiego przez dynastię Piastów w jedno państwo.

Historycy wskazują na podobieństwa kulturowe plemion polskich od VII w. – podobne metody budowy grodów, podobieństwo używanej ceramiki, narzędzi, broni i ozdób.
Liczba skupisk osadniczych identyfikowanych z plemionami była znacznie wyższa niż liczba nazw plemiennych znanych ze źródeł. : nazwami własnymi określa się plemiona, których nazwy zostały zachowane w źródłach (np. Wiślanie), a nazwami pochodzącymi od miejscowości – plemiona o nieznanych nazwach (np. plemię łęczyckie, plemię bonikowsko-przemęckie).
Dla prawidłowej klasyfikacji plemion niezbędne jest rozróżnienie na plemiona (zwane też małymi plemionami, złożone z rodów lub opoli) oraz wielkie plemiona (zwane też związkami plemiennymi lub szczepami, złożone z plemion).

Prawdopodobnie wielkimi plemionami byli Goplanie, Pomorzanie, Wiślanie, Lędzianie i Mazowszanie. Istniały też związki plemienne, dla których nie potrafimy zidentyfikować nazw ogólnych (organizm wielkoplemienny prawdopodobnie powstał też na Śląsku). Zdarzały się także plemiona niewchodzące w skład wielkich plemion, np. Lubuszanie.

Granice między plemionami polskimi stanowiły naturalne przeszkody geograficzne np. puszcze czy rzeki.

Niewiele pewnego wiadomo o religii ówczesnych polskich plemion, prawdopodobnie występował np. kult Świętowita. W IX w. z chrześcijaństwem zetknęli się Wiślanie.

Podobieństwo warunków ekonomicznych i bliskość etniczna, kulturowa oraz językowa innych plemion do plemienia Polan ułatwiła im opanowanie ziem polskich, utworzenie państwa. Stanowiło to przesłankę do kształtowania się narodowości polskiej w przyszłości.

Tradycyjnie dialekty języka polskiego i obszary historyczno-geograficzne łączy się z pięcioma przedpiastowskimi skupiskami plemiennymi – Pomorzanami (Pomorze), Polanami (Wielkopolska), Wiślanami (Małopolska), Mazowszanami (Mazowsze) i Ślężanami (Śląsk).

Plemiona polskie według źródeł 
, niektóre z podanych plemion nie muszą odnosić się do pochodzenia zachodniosłowiańskiego.

Z listy wymienionych wyżej plemion, na terenie dzisiejszej Polski (a w związku z tym także na terenie Polski wczesnopiastowskiej) zamieszkiwały następujące plemiona:
 Bieżuńczanie
 Dziadoszyce/Dziadoszanie
 Goplanie
 Głubczyce
 Golęszycy/ Gołęszyce
 Lędzianie/ Lędzice
 Opolanie
 Pyrzyczanie
 Ślężanie
 Wiślanie
 Wieluńczanie/ Wolinianie
 Uerizane (10 civitates) – Wiercanie lub Wierzyczanie

W Dokumencie praskim z 1086 r. wymienione są następujące plemiona polskie:
 Zlasane – Ślężanie
 Terbouane – Trzebowianie
 Poborane – Poobrzanie lub Bobrzanie
 Dedosize – Dziadoszyce/ Dziadoszanie

Kronika Thietmara wymienia następujące plemiona polskie:
 Diedesisi/ Diedesi – Dziadoszyce/Dziadoszanie
 Cilensi/ Silensi – Ślężanie

W Dziejach saskich Widukinda wspomniani są:
 Licikaviki – prawdopodobnie Lubuszanie lub Lestkowice

Germania z IX w. mówi o:
 Wisle lond – kraj Wisły

Z późniejszych źródeł, a także z domniemywań naukowych wyłaniają się:
 Polanie
 Mazowszanie
 Pomorzanie
 Kaszubi
 Słowińcy
 Pałuczanie
 Biali Chorwaci
 Obrzanie

Przypisy

Linki zewnętrzne 

 Lokalizacja plemion – mapka 
 

Plemiona lechickie