Rośliny przyprawowe

Rośliny przyprawowe – rośliny i ich części (korzenie, kłącza, cebule, kora, kwiaty, owoce, nasiona) w stanie świeżym, wysuszonym lub po obróbce mechanicznej, stosowane jako przyprawy. Ze względu na specyficzny smak i aromat stosowane są jako dodatki do pożywienia w celu poprawienia smaku, nierzadko przypisuje się im równocześnie działanie lecznicze. 

 Ważniejsze rośliny przyprawowe
 Owoce baldaszkowatych:
 biedrzeniec anyż (Pimpinella anisum) – anyż,
 kminek zwyczajny (Carum carvi) – kminek,
 kolendra siewna (Coriandrum sativum) – kolendra,
 fenkuł włoski (Foeniculum vulgare) – koper włoski,
 koper ogrodowy (Anethum graveolens)
 kmin rzymski (Cuminum cyminum) – kmin, kminek rzymski,
 adżwan (Trachyspermum ammi) – ajowan,
 selery zwyczajne (Apium graveolens) – owoce selerów.

 Owoce inne:
 badian właściwy (Illicium verum) – anyż gwiaździsty,
 berberys pospolity (Berberis vulgaris),
 borówka brusznica (Vaccinium vitis-idaea),
 chmiel zwyczajny (Humulus lupulus),
 cytrus (Citrus sp.) – naowocnia (egzokarp) zwłaszcza cytryny (C. limon) i pomarańczy (C. sinensis) – skórka cytrynowa i pomarańczowa,
 dereń jadalny (Cornus mas),
 granatowiec właściwy (Punica granatum) – granat,
 jałowiec pospolity (Juniperus communis) – szyszkojagody, tzw. jagody jałowca,
 jarząb pospolity (Sorbus aucuparia) – jarzębina,
 korzennik lekarski (Pimenta dioica) – ziele angielskie,
 melonowiec właściwy (Carica papaya) – papaja,
 oliwka europejska (Olea europaea),
 papryka (Capsicum sp.) – m.in. pieprz cayenne,
 pieprz czarny (Piper nigrum),
 pieprz długi (Piper longum),
 pieprz kubeba (Piper cubeba),
 pomidor zwyczajny (Lycopersicon esculentum) – keczup,
 rokitnik zwyczajny (Hippophaë rhamnoides),
 róża dzika (Rosa canina),
 sumak garbarski (Rhus coriaria),
 wanilia płaskolistna (Vanilla planifolia) – wanilia, laski wanilii,
 wawrzyn szlachetny (Laurus nobilis) – owoce wawrzynu,
 winorośl właściwa (Vitis vinifera) – wino, rodzynki.

 Nasiona:
 czarnuszka siewna (Nigella sativa) – czarnuszka, czarny kminek,
 gorczyca biała (Sinapis alba),
 gorczyca biała gardalska (Sinapis alba subsp. dissecta) – gorczyca gardalska,
 kapusta czarna (Brassica nigra) – gorczyca czarna,
 kapusta sitowata (Brassica juncea) – gorczyca sarepska, gorczyca brunatna, gorczyca chińska,
 kardamon malabarski (Elettaria cardamomum) – kardamon zielony,
 kakaowiec właściwy (Theobroma cacao) – kakao,
 kawa arabska (Coffea arabica),
 kola zaostrzona (Cola acuminata),
 kozieradka pospolita (Trigonella foenum-graecum) – kozieradka,
 mak lekarski (Papaver somniferum),
 migdałowiec pospolity (Amygdalus communis) – migdały, marcepan
 muszkatołowiec korzenny (Myristica fragrans) – kwiat muszkatołowy (macis, osnówka nasion), gałka muszkatołowa,
 rokietta siewna (Eruca vesicaria subsp. sativa) – rukola, gorczyca perska,
 sezam indyjski (Sesamum indicum) – sezam,
 soja warzywna (Glycine max) – sos sojowy.

 Kwiaty:
 bez czarny (Sambucus nigra),
 czapetka pachnąca, goździkowiec korzenny (Syzygium aromaticum) – goździki,
 kapary cierniste, kapar ciernisty (Capparis spinosa) – kapary,
 ketmia szczawiowa (Hibiscus sabdariffa),
 szafran uprawny (Crocus sativus) – szafran. 

 Kłącza i korzenie:
 alpinia lekarska (Alpinia officinarum) – kałgan,
 chrzan pospolity (Armoracia rusticana),
 cykoria podróżnik (Cichorium intybus),
 dzięgiel litwor, arcydzięgiel litwor (Angelica archangelica),
 imbir lekarski (Zingiber officinale) – imbir,
 Kaempferia galanga – kentior,
 lukrecja gładka (Glycyrrhiza glabra) – lukrecja,
 ostryż długi (Curcuma longa) – kurkuma, szafran indyjski,
 pasternak zwyczajny (Pastinaca sativa) – pasternak,
 rzodkiewka (Raphanus sativus var. sativus),
 tatarak zwyczajny (Acorus calamus) – tatarak,
 zapaliczka cuchnąca (Ferula assa-foetida) – asafetyda.

 Cebule:
 cebula zwyczajna (Allium cepa) – cebula,
 czosnek askaloński (Allium ascalonicum) – szalotka,
 czosnek dęty (Allium fistulosum) – siedmiolatka,
 czosnek szczypiorek (Allium schoenoprasum) – szczypiorek,
 czosnek pospolity (Allium sativum) – czosnek,
 por (Allium ampeloprasum).

 Kora:
 cynamonowiec cejloński (Cinnamomum verum) – cynamon cejloński, cynamon seszelski,
 cynamonowiec wonny, kasja (Cinnamomum cassia) – cynamon chiński,
 cynamonowiec Burmana (Cinnamomun burmanii) – cynamon Padang, cynamon jawajski,
 Cinnamomum loureiroi – cynamon sajgoński.

 Liście i zioła:
 bazylia pospolita (Ocimium basilicum) – bazylia,
 Bergera koenigii – liście curry,
 biedrzeniec mniejszy (Pimpinella saxifraga),
 bluszczyk kurdybanek (Glechoma hederacea),
 bylica draganek (Artemisia dracunculus) – estragon,
 bylica piołun (Artemisia absynthium) – piołun,
 bylica boże drzewko (Artemisia abrotanum),
 bylica pospolita (Artemisia vulgaria),
 cząber ogrodowy (Satureia hortensis) – cząber,
 cząber górski (Satureja montana) – cząber włoski, cząber zimowy, czubrica,
 hyzop lekarski (Hyssopus officinalis) – hyzop,
 koper ogrodowy (Anethum graveolens) – koper, koperek,
 krwiściąg mniejszy (Sanguisorba minor),
 lawenda wąskolistna (Lavandula angustifolia) – lawenda,
 lebiodka majeranek, majeranek ogrodowy (Origanum majorana) – majeranek,
 lebiodka kreteńska (Origanum onites) – chmiel hiszpański, majeranek dziki,
 lebiodka pospolita (Origanum vulgare) – oregano (zwłaszcza O. vulgare subsp. viridulum), majeranek dziki,
 Lippia graveolens – oregano meksykańskie,
 lubczyk ogrodowy (Levisticum officinale) – lubczyk, maggi,
 macierzanka tymianek (Thymus vulgaris) – tymianek,
 Thymus zygis – tymianek hiszpański,
 Thymus saturejoides – tymianek saturejski,
 Thymus mastichina – tymianek mastix,
 marchewnik anyżowy (Myrrhis odorata),
 melisa lekarska (Melissa officinalis),
 mięta zielona (Mentha spicata),
 mięta pieprzowa (Mentha piperita),
 mirt zwyczajny (Myrtus communis),
 ogórecznik lekarski (Borago officinalis),
 palczatka cytrynowa (Cymbopogon citratus) – trawa cytrynowa,
 pietruszka zwyczajna (Petroselinum crispum) – pietruszka, 
 pieprzyca siewna (Lepidium sativum) – rzeżucha,
 pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica),
 portulaka pospolita (Portulaca oleracea),
 przytulia wonna (Galium odoratum),
 roszponka warzywna (Valerianella locusta),
 rozmaryn lekarski (Rosmarinus officinalis) – rozmaryn,
 rukiew wodna (Nasturtium officinale),
 ruta zwyczajna (Ruta graveolens),
 selery zwyczajne (Apium graveolens) – selery,
 szałwia lekarska (Salvia officinalis),
 szałwia muszkatołowa (Salvia sclarea),
 szczaw zwyczajny (Rumex acetosa)
 trybula ogrodowa (Anthriscus cerefolium) – trybula,
 wawrzyn szlachetny (Laurus nobilis) - liście bobkowe, liście laurowe,
 wrotycz balsamiczny (Tanacetum balsamita),
 wrotycz pospolity (Tanacetum vulgare).

Przypisy