Władcy Egiptu

Władcy Egiptu – chronologiczny wykaz władców starożytnego, średniowiecznego i nowożytnego Egiptu.

Egipt Starożytny 

 Egipt faraonów (tablica chronologiczna)
Informacje i podział władców egipskich na dynastie zawdzięczamy Manethonowi, zhellenizowanemu egipskiemu kapłanowi z Heliopolis. Jego pisma zaginęły, a kopie obarczone są licznymi błędami. Prace nad opisaniem historii starożytnego Egiptu zaczął prawdopodobnie na polecenie Ptolemeusza I. Ustalenie kolejności i dat panowania władców Egiptu wciąż wywołuje wiele sporów. W poniższych tabelach zastosowano zmodyfikowane datowanie z Cambridge Ancient History.

Okres predynastyczny i protodynastyczny – ok. 5500–3150 p.n.e. 
 Wcześni wodzowie/królowie Nechen (Hierakonpolis) w Górnym Egipcie
Do tej grupy zaliczani są bezimienni właściciele elitarnych grobów w Nechen, które zostały odkryte i przebadane w l. 1997–2011. Badania cmentarza HK6 trwają nadal, dlatego można się spodziewać kolejnych „władców” z tej najwcześniejszej „dynastii”. Wodzowie ci panowali nad miastem Nechen i najbliższą okolicą.

 N.N., pochowany w grobie nr 16 (statuetka bogini Bat) na cmentarzu elity HK6 w Nechen (ok. 3660 p.n.e., Nagada IC-IIA) – według aktualnego stanu wiedzy, najwcześniejszy władca Nechen
 N.N., pochowany w  grobie nr 23 na cmentarzu elity HK6 w Nechen (ok. 3650 p.n.e., Nagada IIB)
 N.N., pochowany w  grobie nr 26 (statuetka skorpiona) na cmentarzu elity HK6 w Nechen (Nagada IIB?)

 Dynastia 00 z Nechen (Hierakonpolis), Nubt (Nagady) i Tinis (Abydos) w Górnym Egipcie
Nazwa „Dynastia 00” nie jest powszechnie uznana przez egiptologów. Ma ona obejmować niespokrewnionych ze sobą, bezimiennych królów lokalnych z okresu od Nagada IIC do IIIA2.
Zalicza się do niej właściciela „malowanego grobu” nr 100 na cmentarzu elity HK31 w Nechen (ok. 3500 p.n.e., Nagada IIC), władców z cmentarza T w Nubt (Nagadzie) oraz władców z cmentarza U w Abydos.

 Królowie Buto w Dolnym Egipcie, znani z kamienia z Palermo (nieznani Manetonowi)
 Hsekju
 Chaju
 Teje
 Czesz
 Neheb
 Wazner
 Mech

Okres wczesnodynastyczny (archaiczny) – ok. 3150–2686 p.n.e.

Stare Państwo – ok. 2686–2181 p.n.e.

Pierwszy okres przejściowy ok. 2181–2133 p.n.e.

Średnie Państwo (tebańskie) – ok. 2133–1786 p.n.e.

Drugi okres przejściowy ok. 1786–1567 p.n.e.

Nowe Państwo (tebańskie) – ok. 1567–1085 p.n.e.

Trzeci okres przejściowy 1085–730 p.n.e.

Epoka Późna 730–305 p.n.e.

Okres grecko-ptolomejski – 305–30 rok p.n.e.

Egipt rzymski 30 p.n.e. – 641 n.e.

Okres rzymski: 30 p.n.e. – 323 rok

Okres bizantyńsko-koptyjski: 323–641 rok

Egipt islamski 641–1914

Okres wczesnego panowania arabskiego 641–868 

Po podboju Egiptu przez drugiego następcę proroka Mahometa – Umar ibn al-Chattaba, należał on do imperium arabskiego. Kalifa reprezentował w Egipcie namiestnik. W 865 roku Egipt zrzucił bezpośrednią władzę kalifów.

Emirat Tulunidów 868–905 

W 865 roku Egipt zrzucił bezpośrednią władzę kalifów.
 Ahmad Ibn Tulun 868-884
 Chumarawajh 884-896
 Dżajsz Ibn Chumarawajh 896
 Harun Ibn Chumarawajh 896–904
 Szajban 904–905

Restauracja władzy Abbasydów 905–935 

W 905 roku kalifowie odzyskali władzę nad Egiptem. Reprezentowani byli przez namiestników.

Państwo Ichszydydów 935–969 

 Muhammad Ibn Tughdż 935-946
 Abu al-Kasim Unudżur 946-960 (syn ww.)
 Abu al-Hasan Ali 960-966 (brat ww.)
 Abu al-Misk Kafur 966-968 (niewolnik Ibn Tughdża)
 Abu al-Fawaris Ahmad 968-969 (syn Alego, zdetronizowany, zmarł w 987)

Kalifat Fatymidów 969–1169 

 Abd Allah al-Mahdi bi-Allah 909–934 (założyciel dynastii)
 Muhammad al-Kaim bi-Amr Allah 934–946
 Isma'il al-Mansur bi-Allah 946–953
 Ma'add al-Mu'izz li-Din Allah 953–975
 Nizar al-Aziz bi-Allah 975–996
 Husajn al-Hakim bi-Amr Allah 996–1021
 Ali az-Zahir 1021–1036
 Ma'add al-Mustansir bi-Allah 1036–1094
 Ahmad al-Musta'li bi-Allah 1094–1101
 Al-Amir bi-Ahkam Allah 1101–1130
 Abd al-Madżid Al-Hafiz li-Din Allah 1130–1149 (do roku 1132 jako regent)
 Az-Zafir 1149–1154
 Al-Fa'iz 1154–1160
 Al-Adid li-Din Allah 1160–1171

Sułtanat Ajjubidów 1169–1250 

 Saladyn 1171–1193
 Al-Aziz Usman 1193–1198
 Al-Mansur Muhammad 1198–1200
 Al-Adil Sajf ad-Din 1200–1218
 Al-Kamil Muhammad 1218–1238
 Al-Adil Abu Bakr 1238–1240
 As-Salih Ajjub 1240–1249
 Al-Mu’azzam Turan Szah 1249–1250
 Al-Aszraf Musa 1250–1254 (nominalnie, faktycznie władzę sprawował Ajbak z dynastii mameluków)

Egipt mameluków 1250–1517 rok

Bahryci 
 Szadżar ad-Durr (1250)
 Al-Mu’izz Ajbak 1250–1257
 Al-Mansur Ali 1257–1259
 Al-Muzaffar Kutuz 1259–1260
 Az-Zahir Bajbars 1260–1277
 As-Sa’id Baraka Chan 1277–1279
 Al-Adil Salamisz 1279
 Al-Mansur Kalawun 1279–1290
 Al-Aszraf Chalil 1290–1293
 An-Nasir Muhammad 1293–1294 (po raz pierwszy)
 Al-Adil Kitbuga 1294–1296
 Al-Mansur Ladżin 1296–1299
 An-Nasir Muhammad 1299–1309 (po raz drugi)
 Al-Muzaffar Bajbars 1309–1310
 An-Nasir Muhammad 1310–1341 (po raz trzeci)
 Al-Mansur Abu Bakr 1341
 Al-Aszraf Kudżuk 1341–1342
 An-Nasir Ahmad 1342
 As-Salih Isma’il 1342–1345
 Al-Kamil Szaban 1345–1346
 Al-Muzaffar Hadżdżi 1346–1347
 An-Nasir Hasan 1347–1351 (po raz pierwszy)
 As-Salih Salih 1351–1354
 An-Nasir Hasan 1354–1361 (po raz drugi)
 Al-Mansur Muhammad 1361–1363
 Al-Aszraf Szaban 1363–1377
 Al-Mansur Ali 1377–1381
 As-Salih al-Mansur Hadżdżi 1381–1382 (po raz pierwszy)

Burdżyci 
 Az-Zahir Barkuk 1382–1389 (po raz pierwszy)
 As-Salih al-Mansur Hadżdżi 1389–1390 (po raz drugi) (Bahryta)
 Az-Zahir Barkuk 1390–1399 (po raz drugi)
 An-Nasir Faradż 1399–1405 (po raz pierwszy)
 Al-Mansur Abd-al-Aziz 1405
 An-Nasir Faradż 1405–1412 (po raz drugi)
 Al-Musta'in 1412 (abbasydzki kalif w Kairze, ogłoszony sułtanem)
 Al-Mu'ajjad Szajch 1412–1421
 Al-Muzaffar Ahmad 1421
 Az-Zahir Tatar 1421
 As-Salih Muhammad 1421–1422
 Al-Aszraf Barsbaj 1422–1438
 Al-Aziz Jusuf 1438
 Az-Zahir Czakmak 1438–1453
 Al-Mansur Usman 1453
 Al-Aszraf Inal 1453–1461
 Al-Mu'ajjad Ahmad 1461
 Az-Zahir Chuszkadan 1461–1467
 Az-Zahir Jalbaj 1467
 Az-Zahir Timurbugha 1467–1468
 Al-Aszraf Kajtbaj 1468–1496
 An-Nasir Muhammad II 1496–1498
 Az-Zahir Kansuh 1498–1500
 Al-Aszraf Dżanpulat 1500–1501
 Al-Adil Tumanbaj 1501
 Al-Aszraf Kansuh al-Ghauri 1501–1516
 Al-Aszraf Tumanbaj 1516

Okres osmański 1517–1914

Sułtani osmańscy 1517–1914

Wicekrólestwo Egiptu 1805–1914

Sułtanat Egiptu 1914–1922

Królestwo Egiptu 1922–1953

Republika Egiptu – od 1953 roku

Zobacz też

Bibliografia 
 
 
 

 
Egipt