alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Robert Hooke

Robert Hooke (Freshwater, 18 juli 1635 – Londen, 3 maart 1703) was een Engels sterrenkundige, natuurkundige en architect. Hij is voornamelijk bekend door zijn wet van Hooke, die het verband aangeeft tussen de kracht op een lichaam en de vervorming van dat lichaam.

Hooke was een begenadigd uitvinder en bracht ons zowel de spiraalveer als de fotografische Iris. Hij bedacht na zijn waarnemingen met de microscoop van kurkweefsel in 1665 de naam 'cel' in de biologie. Hij was een tijdgenoot van architect Christopher Wren, met wie hij samenwerkte aan de heropbouw van Londen na de grote brand van Londen, en een eeuwige rivaal van Isaac Newton. Toch bereikte hij nooit de roem van die laatste.

Biografie 
Robert Hooke werd op 18 juli 1635 geboren te Freshwater, op het eiland Wight. Hij was de zoon van een geestelijke die in 1648 zelfmoord pleegde door zich te verhangen. Als jongen toonde hij talent voor rekenen en tekenen. Nadat hij een bescheiden erfenis van honderd pond had gekregen werd hij naar Londen gestuurd om les te nemen bij de schilder Sir Peter Lely. Door een gelukkig toeval trok hij de aandacht van Richard Busby, een leraar aan school van Westminster, die inzag dat de intellectuele capaciteiten van Hooke veel groter waren dan zijn artistieke talent. Hij kreeg aan de school van Westminster een opleiding in de klassieke talen. Hij studeerde daarna aan de Universiteit van Oxford, waar hij degenen die later de Royal Society zouden oprichten ontmoette.

Hooke werd in 1658 assistent van Robert Boyle voor wie hij de luchtpomp van Otto von Guericke verbeterde.

Hij werd in 1662 curator voor de experimenten van de pas opgerichte Royal Society, verantwoordelijk voor de experimenten tijdens de wekelijkse samenkomsten.

Hij werd in 1665 als professor in de meetkunde aangesteld aan het Gresham College.

Datzelfde jaar publiceerde hij Micrographia, meer volledig Micrographia: or Some Physiological Descriptions of Miniature Bodies Made by Magnifying Glasses. Hierin beschreef en toonde hij diverse voorwerpen die hij met zijn microscoop had waargenomen. Met een vergroting van 30x had hij de sterkste microscoop tot dan toe gebouwd. Enkele jaren later verloor hij het record aan Antoni van Leeuwenhoek, die een microscoop maakte die tot ongeveer 480x kon vergroten. Hij ontdekte onder meer structuren in kurk en andere plantenmaterialen die hem aan de cellen van monniken deden denken, en die hij daarom ook cellen noemde. Ook suggereerde hij een golftheorie van het licht.

Hooke poneerde in 1674 in zijn Attempt to prove the motion of the earth een theorie over de beweging van de planeten. Hij suggereerde in een brief aan Isaac Newton uit 1679 zelfs dat de zwaartekracht omgekeerd evenredig was met het kwadraat van de afstand. De wet die zijn naam draagt verscheen in 1678 in zijn De Potentia Restitutiva.

Hooke stierf op 3 maart 1703.

De Engelse geschiedkundige Lisa Jardine ontdekte in 2003 dat het portret waarin men jarenlang Robert Hooke meende te zien, naar alle waarschijnlijkheid Jan Baptista van Helmont toont.

Brits architect
Brits astronoom
Brits natuurkundige
Telluride (Colorado)

Telluride is een plaats in de San Juan Mountains van Zuidwest-Colorado in de Verenigde Staten, en valt bestuurlijk gezien onder San Miguel County.

De plaats dankt zijn naam aan de goudzoekers van de 19e eeuw. Zij troffen daar namelijk goud aan in de vorm van een zwart erts dat het telluride van goud bleek te zijn. Telluride is ook bekend vanwege de natuur en de ski-gebieden. Het is een favoriete stek voor toeristen, vooral in de wintertijd.

Demografie 
Bij de volkstelling in 2000 werd het aantal inwoners vastgesteld op 2221.
In 2006 is het aantal inwoners door het United States Census Bureau geschat op 2267, een stijging van 46 (2,1%).

Geografie 
Volgens het United States Census Bureau beslaat de plaats een oppervlakte van
1,8 km², geheel bestaande uit land. Telluride ligt op ongeveer 2667 m boven zeeniveau.

Plaatsen in de nabije omgeving 
De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 24 km rond Telluride.

Geboren 
Scott Mercier (1968), wielrenner
Keaton McCargo (1995), freestyleskiester

Externe link 
 

Plaats in Colorado
Nienke van Hichtum-prijs

De Nienke van Hichtum-prijs is een tweejaarlijkse literatuurprijs voor kinderboeken in de leeftijdscategorie dertien jaar en ouder. Hij werd ingesteld door de Jan Campert-Stichting en voor het eerst uitgereikt in 1964. De prijs is vernoemd naar de kinderboekenschrijfster Nienke van Hichtum, die onder andere bekend is door haar boek Afke’s tiental. Anno 2019 bedraagt de prijs 6.000 euro.

Gelauwerden

 2021 - Erna Sassen voor Zonder titel
 2019 - Gideon Samson voor Zeb.
 2017 - Annet Schaap voor Lampje
 2015 - Anna Woltz voor Honderd uur nacht

 2013 - Jan Paul Schutten voor Het raadsel van alles wat leeft
 2011 - Benny Lindelauf voor De hemel van Heivisj
 2009 - Els Beerten voor Allemaal willen we de hemel
 2007 - Margriet Heymans voor Diep in het bos van Nergena
 2005 - Bart Moeyaert voor Dani Bennoni (lang zal hij leven)
 2003 - Peter van Gestel voor Winterijs
 2001 - Ted van Lieshout voor Zeer kleine liefde 
 1999 - Eva Gerlach voor Hee meneer Eland 
 1997 - Rita Verschuur voor Vreemd land 
 1995 - Veronica Hazelhoff voor Veren 
 1993 - Margriet en Annemie Heymans voor De prinses van de moestuin 
 1991 - Mensje van Keulen voor Vrienden van de maan 
 1989 - Ienne Biemans voor Lang zul je leven 
 1987 - Peter van Gestel voor Ko Kruier en zijn stadsgenoten 
 1985 - Willem Wilmink voor Het verkeerde pannetje
 1983 - Imme Dros voor En een tijd van vrede 
 1981 - Sonia Garmers voor Orkaan en Mayra 

 1979 - Henk Barnard voor Laatste nacht in Jeque 
 1977 - Wim Hofman voor Wim 
 1975 - Miep Diekmann voor Dan ben je nergens meer 
 1973 - Paul Biegel voor De twaalf rovers 
 1972 - Jaap ter Haar voor Geschiedenis van de Lage Landen 
 1971 - Tonke Dragt voor Torenhoog en mijlen breed 
 1964 - Gertie Evenhuis voor Wij waren er ook bij

Externe link 
Laureaten Nienke van Hichtum-prijs

Nederlandse literatuurprijs
Nederlandse prijs
Aalst

Aalst (toneelstuk)

België:
Aalst (Oost-Vlaanderen), een stad in Oost-Vlaanderen
Land van Aalst, landstreek rond Aalst (Oost-Vlaanderen), in de 12e eeuw enige tijd een graafschap
Aalst (Limburg), een deelgemeente van Sint-Truiden in Limburg
Aalst (Vlaams-Brabant), een dorp in de gemeente Hoegaarden
Criterium van Aalst, een natour criterium in Aalst

Nederland:
Aalst (Buren), een gehucht en polder nabij Lienden in Gelderland
Aalst (Noord-Brabant), een dorp en voormalige heerlijkheid in de gemeente Waalre
Aalst (Zaltbommel), een plaats aan de afgedamde Maas in Gelderland
S-blok

Het s-blok is een verzamelnaam voor die scheikundige elementen waar een s-subschil bezig is opgevuld te worden, dit zijn de kolommen 1 en 2 van het periodiek systeem, dat wil zeggen de alkalimetalen en de aardalkalimetalen. Helium zit in kolom 18 maar wordt ook tot dit blok gerekend.

Zie ook
Elektronenconfiguratie

Periodiek systeem
P-blok

Het p-blok is een verzamelnaam van die scheikundige elementen die in hun elektronische grondtoestand een geheel of gedeeltelijk gevulde p-subschil (gevuld met 1 tot 6 elektronen) hebben. Dit zijn de kolommen 13 tot en met 18 van het periodiek systeem: de boorgroep, de koolstofgroep de stikstofgroep, de zuurstofgroep, de halogenen en de edelgassen met uitzondering van helium.

Zie ook 
 Elektronenconfiguratie

Periodiek systeem
Overgangsmetaal

Een overgangsmetaal of transitiemetaal is een van de achtendertig elementen uit het d-blok van het periodiek systeem der elementen. 

Het d-blok is een verzamelnaam voor die elementen die in hun elektronische grondtoestand een gedeeltelijk gevulde d-subschil hebben (gevuld met een tot negen elektronen) en de groep waartoe het element zink behoort, waarin de d-subschil geheel gevuld is. Het zijn de kolommen 3 tot en met 12 van het periodiek systeem. 

Men onderscheidt
 de tien 3d-overgangsmetalen van scandium tot zink
 de tien 4d-overgangsmetalen van yttrium tot cadmium
 de negen 5d-overgangsmetalen van hafnium tot kwik
 de negen 6d-overgangsmetalen van rutherfordium tot copernicium

In de hedendaagse hoogtechnologische maatschappij neemt het belang van deze overgangsmetalen almaar toe. Sommige van deze metalen zijn slechts in beperkte gebieden te ontginnen. De meeste overgangsmetalen zijn geschikt voor het vormen van coördinatieverbindingen, doordat ze beschikken over vrije atoomorbitalen. Zij worden ook veelvuldig als katalysator ingezet in organische syntheses, zoals palladium bij koppelingsreacties zoals de Heck-reactie, de Sonogashira-koppeling, de Stille-reactie en de Suzuki-reactie.

De elementen in de kolommen 3 tot 12 met een aqua-kleurige achtergrond zijn de overgangsmetalen.

Zie ook 

 Elektronenconfiguratie

Chemisch element
Metaal
Vervalenergie

De vervalenergie is een term uit de kern- en deeltjesfysica die staat voor het verschil in de totale bindingsenergie die tijdens een vervalreactie vrijkomt.

Vervalenergie en massa-overschot 
De vervalenergie komt vrij in de vorm van kinetische energie van de atoomkern en één of meer uitgezonden massadragende deeltjes en in de vorm van elektromagnetische straling (hoogenergetische fotonen). De hoeveelheid vrijkomende energie is dankzij de eerste wet van de thermodynamica altijd gelijk voor het verval van een radio-isotoop naar een bepaald vervalproduct. Soms zijn meerdere vervalprocessen via verschillende tussenstadia mogelijk, elk met een eigen vervalenergie voor de verschillende tussenstadia.

Vervalenergieën worden uitgedrukt in MeV's en  berekend met behulp van massa-overschotten van de kernen en deeltjes die aan het vervalproces deelnemen. De massa's van de deeltjes veranderen tijdens het vervalproces door omzetting van massa in energie, volgens Einsteins formule E=mc².

Berekening 
Voor het proces:

wordt het energieverschil Ev tussen begin- en eindtoestand gegeven door:

waarin EA, EB, EC en ED de verschillende massa-overschotten van de reactiecomponenten A, B, C en D zijn.

Rekenvoorbeelden

α-verval 
Uranium-238 kan ver onder de aardkorst naar thorium-234 vervallen door de emissie van alfastraling:

hetgeen volgens de rekenkunde een vervalenergie oplevert van:

 (47,308948 - 40,614285 - 2,42491565) MeV = 4,269747 MeV

waarmee uranium-238 aardwarmte en het nuttige edelgas helium-4 produceert.

β−-verval 
Strontium-90, dat in een kerncentrale geproduceerd is, vervalt door β−-verval tot de radio-isotoop yttrium-90:

en levert een vervalenergie op van:

 (-85,941604 + 86,487462) MeV = 0,545858 MeV

meestal lang nadat het de kernreactor heeft verlaten waar het strontium-isotoop geproduceerd is.

Vervalreeksen van radium-226 
Radium-226 kan naar lood-206 vervallen door α- en β-verval en het kan door clusterverval naar lood-208 en stikstof-14 vervallen.

Verval naar lood-206 
Gewoonlijk vervalt radium-226 in negen stappen met de emissie van vijf α- en vier β-deeltjes tot het stabiele lood-206:

hetgeen een vervalenergie oplevert van:

 (23,669099 + 23,78544 - 5 × 2,42491565) MeV = 35,32996 MeV

Verval naar lood-208 en stikstof-14 
Daarnaast valt 2,6 × 10−9 % van de radium-226 kernen uiteen in de radionucliden lood-212 en koolstof-14:

Lood-212 vervalt tot het stabiele lood-208:

Koolstof-14 vervalt naar het stabiele stikstof-14:

De vervalprocessen samen laten radium-226 vervallen naar lood-208 en stikstof-14:

met een vervalenergie van:

 (23,669099 + 21,748455 - 2,86341704 - 2,42491565) MeV = 40,129221 MeV

Verschil in vervalenergie 

Het verval van radium-226 naar lood-208 en stikstof-14 blijkt per saldo een 4,799261 MeV hogere vervalenergie op te leveren dan het verval naar lood-206. Dat verschil is voor het grootste deel toe te schrijven aan de extra bindingsenergie in het stikstof-14 atoom die de lagere bindingsenergie van 4 helium-4 kernen ruimschoots compenseert.

Zie ook 
 Vervalreeks
 Vervalproduct

Natuurkunde
Kernfysica
Nucleaire chemie
Neutronenstraling

Neutronenstraling is in de kernfysica de term voor het vrijkomen van neutronen, meestal met hoge kinetische energie, bij de transformatie van atoomkernen, zoals plaatsvindt bij kernsplijting of kernfusie. 

De vrijgekomen hoog-energetische neutronen kunnen op hun beurt andere atoomkernen treffen en met deze reageren (men spreekt van activeren), dat wil zeggen omzetten in een (vaak instabiel) isotoop, ofwel bij zware atoomkernen tot splijting van de getroffen kern leiden. In het laatste geval kan er een kettingreactie optreden. 

In een kernreactor wordt dit proces beheerst, onder andere door een deel van de vrijgekomen neutronen weg te vangen met behulp van een neutronen-absorberend materiaal (in een regelstaaf) zodat het aantal kernsplijtingen per tijdseenheid constant blijft. 

In een kernbom wordt juist gestreefd naar een zo groot mogelijke toename in kernreacties in zo kort mogelijke tijd.

Neutronenstraling is gevaarlijk voor levende organismen, omdat het door zowel neutronenvangst (bij hogere kinetische energie) als bètaverval (zelfs bij lage kinetische energie) radioactiviteit in het lichaam zelf kan induceren.

Straling
Periode (scheikunde)

De elementen van het periodiek systeem kunnen in een aantal perioden ingedeeld worden op basis van hun elektronenconfiguratie. Elke periode eindigt aan de rechterkant van het periodiek systeem met een edelgas waarvan de buitenste elektronenschil geheel gevuld is. Doordat de schillen niet allemaal even veel elektronen kunnen bevatten, zijn de perioden niet allemaal even lang. De periodenummers staan regelrecht in verband met het hoofdkwantumgetal n van de schil die in die periode wordt opgevuld.

In totaal komen er in het periodiek systeem zeven perioden voor, die genummerd zijn van 1 tot en met 7. Het ligt in de lijn der verwachting dat binnenkort element 119 (ununennium) gesynthetiseerd wordt, en dat zal dan het eerste element in de achtste periode zijn.

Andere groeperingen binnen het periodiek systeem zijn:
 groepen
 blokken
 reeksen

Referenties 

Periodiek systeem
Royal Society

De Royal Society of London for the Improvement of Natural Knowledge, de Britse academie voor wetenschappen, werd op 28 november 1660 opgericht na een voordracht van Christopher Wren tijdens een bijeenkomst in Gresham College.

Bij de twaalf oprichters, die wekelijks wensten samen te komen om experimenten uit te voeren en discussies te houden over de "nieuwe wetenschappen", waren naast Wren ook nog Robert Boyle en John Wilkins. De eerste 'secretary' (voorzitter) was de wiskundige William Brouncker. Het genootschap werkte grotendeels op dezelfde manier als de eerder opgerichte Florentijnse Accademia del Cimento.

Vanaf 1665 publiceert het de Philosophical Transactions, het oudste nog bestaande wetenschappelijk tijdschrift dat zonder onderbrekingen verschijnt sinds zijn ontstaan. De leidende kracht achter de society en het tijdschrift was in de beginjaren Henry Oldenburg. Tussen 1684 en 1686 was Samuel Pepys de voorzitter van het genootschap, en zijn naam verscheen op de titelpagina van een van de beroemdste uitgaven: de Principia van Isaac Newton.

In 1715 werd Willem Jacob 's Gravesande, filosoof en natuurkundige, lid van dit genootschap. Andere bekende leden waren Gabriel Fahrenheit, Christiaan Huygens, Jan Ingenhousz, Albertus Seba en Antoni van Leeuwenhoek.
In 2007 waren, onder anderen, Piet Borst en Daan Frenkel lid van de Society. 

Sinds 1731 reikt de Royal Society de Copley Medal uit. Daarmee is dit de oudste wetenschapsprijs ter wereld. Ontvangers waren onder meer Charles Darwin, Michael Faraday, Louis Pasteur, Otto Hahn, Albert Einstein en Stephen Hawking.

De afkorting FRS achter een persoonsnaam betekent Fellow of the Royal Society (lid van het koninklijk genootschap).

Zie ook 
 Philosophical Transactions of the Royal Society of London
 Proceedings of the Royal Society
 Proceedings of the Royal Society A
 Proceedings of the Royal Society B

Externe link 
 Website van de Royal Society

Wetenschap in het Verenigd Koninkrijk
Academie
Natuurwetenschappelijk genootschap
Britse vereniging
Gresham College

Gresham College in Londen werd in 1597 opgericht door sir Thomas Gresham. In zijn woonhuis aan de Bishopsgate gaven de Gresham Professors er gratis publieke voordrachten. Dergelijke voordrachten vinden tot op heden nog steeds plaats in Barnard's Inn Hall.

Het is in Gresham College dat de befaamde Royal Society werd opgericht. Sinds 2001 staan alle colleges op internet.

Externe link 
 Officiële website Gresham College

College (Verenigd Koninkrijk)
Hoger onderwijs in het Verenigd Koninkrijk
1457

Het jaar 1457 is het 57e jaar in de 15e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
juni
 28 - Stadsbrand van Dordrecht: de Onze-Lieve-Vrouwekerk en meer dan 600 andere gebouwen worden verwoest.

augustus
 14 - Het Psalter van Mainz, de eerste uitgave van drukker Johann Fust, verschijnt.

zonder datum
 Rosa van Viterbo wordt heilig verklaard.
 Nicolaas van Yperen, burgemeester van Haarlem, wordt vermoord in De Bilt.
 Stichting van het Brouwershofje in Haarlem.

Kunst

Opvolging 
 Brandenburg-Kulbach - Johan opgevolgd door zijn broer Albrecht Achilles
 Bretagne - Peter II opgevolgd door zijn neef Arthur III
 Brunswijk-Lüneburg - Frederik II opgevolgd door zijn zoon Bernhard II
 China (Ming) - Jingtai opgevolgd door zijn halfbroer Tianshun (Zhengtong)
 Henegouwen (grootbaljuw) - Filips I van Croÿ als opvolger van zijn vader Jan II van Croÿ
 Luxemburg - Ladislaus Posthumus opgevolgd door hertog bij verpanding Filips de Goede
 Moldavië - Petru Aron opgevolgd door Stefanus III
 Monaco - Catalanus opgevolgd door zijn dochter Claudine
 Neder-Oostenrijk - Ladislaus Posthumus opgevolgd door Keizer Frederik III
 Piombino - Emanuele Appiano opgevolgd door Jacopo III Appiano
 Regensburg - Frederik III van Blankenfels opgevolgd door Ruprecht van Palts-Mosbach
 Venetië - Francesco Foscari opgevolgd door Pasquale Malipiero
 Wolgast - Wartislaw IX opgevolgd door zijn zoons Erik II en Wartislaw X
 Württemberg-Urach - Lodewijk II opgevolgd door zijn broer Everhard V
 Zweden - Karel VIII opgevolgd door Christiaan I van Denemarken

Afbeeldingen

Geboren 
 28 januari - Hendrik VII, koning van Engeland (1485-1509)
 13 februari - Maria, hertogin van Bourgondië (1477-1482)
 25 februari - Stefan van Palts-Simmern, Duits edelman
 14 november - Beatrix van Napels, echtgenote van Matthias Corvinus
 19 december - Maria van Orléans, Frans edelvrouw
 Balim Sultan, Grieks soefi
 Johan II van Ribagorça, Aragonees edelman
 Filippino Lippi, Italiaans schilder (jaartal bij benadering)
 Jacob Obrecht, Vlaams componist (jaartal bij benadering)
 Thomas West, Engels legerleider (jaartal bij benadering)

Overleden 
 14 maart - Jingtai (28), keizer van China (1449-1457)
 17 april - Wartislaw IX, hertog van Pommeren-Wolgast
 22 mei - Rita van Cascia (~75), Italiaans kloosterlinge
 juli - Catalanus (~42), heer van Monaco
 juli - Wein van Cotthem, Brabants kroniekschrijver
 1 augustus - Lorenzo Valla (~51), Italiaans filoloog
 19 augustus - Andrea del Castagno (~36), Italiaans schilder
 27 augustus - Johan van Coimbra (26), Portugees prins, titulair vorst van Antiochië
 3 november - Lodewijk II van Württemberg-Urach (18), Duits edelman
 23 november - Ladislaus Posthumus (17), aartshertog van Oostenrijk, koning van Bohemen (1440-1457) en koning van Hongarije (1444-1457)
 22 december - Peter II (39), hertog van Bretagne (1450-1457)
 Bartolomeo Fazio, Italiaans historicus
 Francesco Foscari (~84), doge van Venetië
 Ladislaus Hunyadi (~24), Hongaars staatsman
 Sanggye Gyaltsen, Tibetaans staatsman

Jaar
1451

Het jaar 1451 is het 51e jaar in de 15e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
 27 januari - Einde van de Saksische Broederoorlog. Willem III krijgt Thüringen, Frederik II Meißen en het keurvorstendom Saksen.
 april - De Bastaard van Orléans valt Guyenne binnen, het oudste en behoudens Calais het laatste Engelse bastion in Frankrijk.
 30 juni - Bordeaux, sinds 1259 in bezit van de Engelse koningen, valt in Franse handen.
 22 juli - Nadat de noordelijke toren is getroffen door de bliksem, brandt de Johanneskerk van Maagdenburg grotendeels af.
 26 oktober - In hun conflict met de Bourgondische hertog Filips de Goede roepen de gilden van Gent een algemene staking uit en nemen ze de wapens op. (zie: Gentse Opstand)
 november - Lodewijk XI van Frankrijk trouwt met Charlotte van Savoye.
 Esen tajsj, leider van de Oirats, verslaat Tayisung Khan Toghtoa Bukha, de keizer van de Noordelijke Yuan.
 Stichting van de stad Tsjerdyn.
 Opstand van de Irmandiños in Castilië
 Stichting van de Universiteit van Glasgow
 Erik II van Pommeren huwt Sophia van Pommeren.

Kunst

Opvolging 
 kalief van Caïro (Abbasiden): Al-Mustakfi II opgevolgd door Al-Qa'im II
 Hanau: Reinhard II opgevolgd door Reinhard III
 Nassau-Siegen, Vianden en half Diez: Hendrik II opgevolgd door zijn broer Jan IV
 Ottomaanse Rijk: Murat II opgevolgd door zijn vader Mehmet II
 Rijnpalts: Filips opgevolgd door zijn oom, regent en adoptiefvader Frederik I
 Stettin: Casimir V opgevolgd door Joachim I

Geboren 
 14 januari - Franchinus Gaffurius, Italiaans componist
 22 april - Isabella I, koningin van Castilië (1474-1504)
 2 mei - René II, hertog van Lotharingen
 17 mei - Engelbrecht II van Nassau, Duits edelman
 5 september - Isabel Neville, Engels edelvrouw
 16 oktober - Frederik I, koning van Napels (1496-1501)
 Christoffel Columbus, Genuees ontdekkingsreiziger
 Elisabeth van Brandenburg, Duits edelvrouw
 Claudine Grimaldi, Italiaans edelvrouw
 Matthaeus Herbenus, Nederlands geschiedschrijver
 René de Prie, Frans kardinaal
 Kemal Reis, Turks admiraal en piraat
 Balthasar, hertog van Mecklenburg (jaartal bij benadering)
 Giovanni Caboto, Venetiaans ontdekkingsreiziger (jaartal bij benadering)
 Lorenzo Cibo de’ Mari, Italiaans kardinaal (jaartal bij benadering)
 Jacobus III, koning van Schotland (1460-1488) (jaartal bij benadering)

Overleden 
 7 januari - Felix V (67), tegenpaus (1439-1449)
 18 januari - Hendrik II van Nassau-Siegen (37), Duits edelman
 3 februari - Murat II (46), Ottomaans sultan (1421-1444, 1446-1451)
 11 juli - Barbara van Celje (~60), echtgenote van keizer Sigismund, regentes van Hongarije
 3 augustus - Elisabeth van Görlitz (60), hertogin van Luxemburg
 27 november - Dirk van Bronckhorst-Batenburg, Gelders edelman
 Barnim VII van Pommeren, Duits edelman
 Frederik van Drakenburg (~61), Utrechts politicus
 Jan II van Egmont (~56), Noord-Nederlands edelman
 Stefan Lochner, Duits schilder
 Stefano di Giovanni, Italiaans schilder (jaartal bij benadering)

Jaar
1447

Het jaar 1447 is het 47e jaar in de 15e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
januari
 januari - Bij zijn bezoek aan Gent stelt Filips de Goede een half-permanente belasting op het zout voor, naar het Franse voorbeeld van de gabelle.

februari
 20 - Humphrey van Gloucester wordt gearresteerd op beschuldiging van hoogverraad.
 22 - Nassau-Siegen wordt verdeeld. Jan IV krijgt Nassau-Dillenburg, zijn broer Hendrik II Nassau-Siegen.

mei
 6 - Alfons V van Portugal huwt Isabella van Coimbra.

augustus
 13 - Na het overlijden van de erfgenaamloze hertog Filippo Maria Visconti wordt Milaan een republiek, de Ambrosiaanse Republiek.

zonder datum
 Johannes Gutenberg keert terug naar Mainz en sticht een drukkerij. Traditionele datum voor de uitvinding van de boekdrukkunst met losse letters.
 Begin van de Albanees-Venetiaanse Oorlog.
 Het klooster Tashilhunpo in Shigatse wordt gebouwd.
 Oprichting van Tenshin Shoden Katori Shinto Ryu (traditionele datum).
 Johan II van Castilië huwt Isabella van Portugal.
 Johan II van Aragon huwt Johanna Enríquez.
 Henry Holland huwt Anna van York.

Opvolging 
 Beieren-Ingolstadt - Lodewijk VII opgevolgd door Hendrik XVI, hertog van Beieren-Landshut
 paus (18 maart) - Eugenius IV opgevolgd door Tommaso Parentucelli als Nicolaas V
 Naxos - Giacomo II opgevolgd door Gian Giacomo
 Polen - Casimir IV Andreas als opvolger van zijn broer Wladislaus van Varna
 Timoeriden - Shahrukh Mirza opgevolgd door zijn zoon Ulug Bey

Afbeeldingen

Geboren 
 1 februari - Everhard II, hertog van Württemberg
 27 juni - Jan IV van Rieux, Frans edelman
 3 december - Bayezid II, Ottomaans sultan (1481-1512)
 9 december - Chenghua, keizer van China (1464-1487)
 Albrecht IV, hertog van Beieren
 Frans I van Longueville, Frans edelman
 Constantijn II, koning van Georgië/Kartli (1478-1505) (jaartal bij benadering)
 Jan Konarski, bisschop van Krakau (jaartal bij benadering)
 Veit Stoss, Duits kunstenaar (jaartal bij benadering)

Overleden 
 23 februari - Eugenius IV (~63), paus (1431-1447)
 23 februari - Humphrey van Gloucester (56), Engels edelman
 6 maart - Coleta van Corbie (66), Frans-Vlaams kluizenares en kloosterstichtster
 12 maart - Shahrukh Mirza (69), vorst van Khorassan (1405-1447) en Transoxanië (1408-1447)
 11 april - Henry Beaufort (~71), Engels kardinaal
 1 mei - Lodewijk VII van Beieren (~78), Duits edelman
 10 juli - Pasquier de Vaux, Frans prelaat
 5 augustus - John Holland (52), Engels edelman
 9 augustus - Koenraad IV van Oels (~63), Silezisch edelman
 13 augustus - Filippo Maria Visconti (54), hertog van Milaan (1412-1447)
 28 december - Clemens VIII (~78), tegenpaus (1423-1429)
 Giacomo II (~21), hertog van Naxos
 Margaretha van Habsburg (~52), Duits edelvrouw
 Masolino da Panicale (~64), Florentijns schilder

Jaar
1445

Het jaar 1445 is het 45e jaar in de 15e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
april
 23 - Hendrik VI van Engeland trouwt met Margaretha van Anjou.

mei

 19 - Eerste Slag bij Olmedo

 30 - In Westminster Abbey wordt Margaretha van Anjou gekroond tot koningin van Engeland.

september
 10 - Deling van Altenburg: Het keurvorstendom Saksen wordt verdeeld. Frederik II blijft keurvorst van Saksen en krijgt Thüringen, Willem III krijgt Meißen. Willem, die gehoopt en verwacht had Thüringen te krijgen, weigert echter de verdeling te aanvaarden.

oktober
 10 - Slag bij Mokra: De Albanezen onder Skanderbeg verslaan de Ottomanen.

zonder datum
 Het Maronitische patriarchaat wordt vanwege de dreiging van de oprukkende Mammelukken verplaatst van Byblos naar de Qadisha-vallei.
 Het hertogdom Auschwitz wordt verdeeld. Wenceslaus krijgt Zator, Przemysław krijgt Tost en Jan IV behoudt de rest van Auschwitz.
 Vasili II van Moskou wordt gevangen genomen tijdens een oorlog met het kanaat Kazan.
 De Portugezen stichten een handelspost op het eiland Arguin.
 Christoffel III van Denemarken trouwt met Dorothea van Brandenburg.

Opvolging 
 patriarch van Alexandrië (Syrisch) - Ignatius Behnam al-Hadli als opvolger van Baselius IV Shemun
 Granada - Mohammed IX opgevolgd door Mohammed X, op zijn beurt opgevolgd door Yusuf V
 Monferrato - Johan Jacobus opgevolgd door zijn zoon Johan IV

Afbeeldingen

Geboren 
 16 maart - Johann Geiler von Kaisersberg, Zwitsers volksprediker
 21 april - Pietro Riario, Italiaans kardinaal en diplomaat
 11 december - Everhard I, graaf en hertog van Württemberg
 Janus Lascaris, Byzantijns geleerde
 Meñli I Giray, kan van de Krim (1466, 1469-1475, 1478-1515)
 Luca Pacioli, Italiaans wiskundige
 Ulrick III van Werst, Limburgs edelman
 Aleida van Culemborg, Gelders edelvrouw (jaartal bij benadering)
 Sandro Botticelli, Florentijns schilder (jaartal bij benadering)
 Albert Brudzewski, Pools astronoom (jaartal bij benadering)
 Hayne van Ghizeghem, Vlaams componist (jaartal bij benadering)
 Anton Koberger, Duits drukker (jaartal bij benadering)
 Giuliano da Sangallo, Florentijns architect (jaartal bij benadering)

Overleden 
 18 februari - Maria van Aragon (41), echtgenote van Johan II van Castilië
 19 februari - Eleonora van Aragon (~42), echtgenote van Eduard van Portugal
 13 maart - Johan Jacobus Paleologo (49), markgraaf van Monferrato
 13 april - Lodewijk VIII (41), hertog van Beieren-Ingolstadt
 25 april - Domènec Ram, Aragonees staatsman
 15 mei - Johanna van Polanen (53), Brabants edelvrouw
 5 juni - Leonel Power, Engels componist
 15 juli - Joan Beaufort (~40), echtgenote van Jacobus I van Schotland
 2 augustus - Oswald von Wolkenstein (~68), Duits dichter, componist en diplomaat
 Dragpa Jungne (~31), vorst van Tibet (1432-1445)
 Jan II Keldermans, Vlaams architect
 Lodewijk van Anjou (~18), Frans edelman
 Olug Mohammed (~40), kan van de Gouden Horde en Kazan
 Alexander I (~59), koning van Georgië (1412-1444) (jaartal bij benadering)

Jaar
1441

Het jaar 1441 is het 41e jaar in de 15e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
 23 april - Het graafschap Württemberg wordt verdeeld in Württemberg-Urach onder Lodewijk I en Württemberg-Stuttgart onder Ulrich V
 augustus - Vrede van Kopenhagen: Einde van de Hollands-Wendische Oorlog. Weliswaar moet Holland schadevergoeding betalen, maar de Hanze moet de Hollandse vaart op de Oostzee gedogen.
 Opstand tegen Mayapan, de hoofdstad van Yucatán, dat wordt vernietigd. Het land van de Maya's valt in kleine stadstaten uiteen.
 Het Kanaat van de Krim wordt onafhankelijk.
 Ulrich I wordt de eerste graaf van Oost-Friesland.
 Nuno Tristão rondt Kaap Blanco en bereikt Arguin.
 In een verkoop van land van de paus aan Florence ontstaat door een fout een klein gebied buiten beide rijken. De inwoners vormen de Republiek Cospaia.
 Kampen en Kaunas treden toe tot de Hanze.
 De Universiteit van Bordeaux wordt gesticht.
 Elisabeth van Görlitz, hertogin van Luxemburg, benoemt Filips de Goede aan als ruwaard.
 King's College, Cambridge wordt opgericht.
 oudst bekende vermelding: Kwalaak, Zeelberg

Opvolging 
 kalief van Caïro - Al-Mu'tadid II opgevolgd door Al-Mustakfi II
 Duitse Orde - Paul Belenzer van Rusdorf opgevolgd door Koenraad VI van Erlichshausen
 ferrara - Niccolò d'Este III opgevolgd door zijn zoon Lionello d'Este
 Lan Xang - Sao Tia Kaphat na een interregnum
 Lüben en Hagenau - Lodewijk III van Oława opgevolgd door zijn zoon Jan I
 Navarra - Blanca I opgevolgd door haar echtgenoot Johan van Aragon
 Oława - Lodewijk III opgevolgd door zijn echtgenote Margaretha van Opole
 Piombino - Jacopo II Appiano opgevolgd door Paola Appiano Colonna
 Baden-Sausenberg - Willem opgevolgd door zijn zoons Rudolf IV en Hugo
 Sicilië (onderkoning) - Gilabert de Centelles y de Cabrera opgevolgd door Raimundo Perellos

Afbeeldingen

Bouwkunst

Geboren 
 25 maart - Ernst, keurvorst van Saksen (1464-1486)
 25 juni - Federico I Gonzaga, markgraaf van Mantua
 27 juni - Johan III, graaf van Nassau-Weilburg
 11 november - Charlotte van Savoye, echtgenote van Lodewijk XI
 Francisco de Borja, Spaans kardinaal
 Anna van Nassau-Dillenburg, Duits edelvrouw (jaartal bij benadering)
 Magnus II, hertog van Mecklenburg (jaartal bij benadering)
 Martín Alonso Pinzón, Spaans zeevaarder (jaartal bij benadering)
 Filips Wielant, Vlaams rechtsgeleerde (jaartal bij benadering)

Overleden 
 5 januari - Jan II van Luxemburg-Ligny (~48), Frans edelman
 8 maart - Margaretha van Bourgondië (66), echtgenote van Willem VI van Holland
 1 april - Blanca I (53), koningin van Navarra (1425-1441)
 6 juni - William Phelip, Engels edelman
 18 juni - Lodewijk III van Oława, Silezisch edelman
 9 juli - Jan van Eyck (~51), Vlaams schilder
 17 december - Bartolomeo di Fruosino, Flortentijns schilder

Jaar
1466

Het jaar 1466 is het 66e jaar in de 15e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
 26 januari - Aartsbisschop Adolf II van Nassau-Wiesbaden-Idstein van Mainz wordt gewijd.
 juni - Begin van het Beleg van Krujë. De Ottomanen belegeren vergeefs een Albanese vesting.
 19 september - Lodewijk van Bourbon wordt herinstalleerd als bisschop van Luik.
 19 oktober - Tweede Vrede van Thorn: Einde van de Dertienjarige Oorlog tussen de Duitse Orde enerzijds en de Pruisische Bond en Polen anderzijds. De Duitse Orde moet West-Pruisen aan Polen afstaan, en zich voor de rest van zijn gebied leenplichtig aan Polen maken.
 23 december - George van Podiebrad, koning van Bohemen, wordt geëxcommuniceerd.
 Het kanaat Astrachan wordt gesticht.
 De stad Dinant in het prinsbisdom Luik wordt geplunderd en verwoest door Karel de Stoute, zoon van de hertog van Bourgondië. Een groot aantal inwoners wordt ter dood gebracht.
 De Priorij Sinte Sophie in Vught wordt gesticht.

Kunst

Opvolging 
 patriarch van Constantinopel - Joasaf I opgevolgd door Marcus II Xylokaraves, op zijn beurt opgevolgd door Symeon I van Trebizond
 Georgië - George VIII opgevolgd door Bagrat VI
 aartsbisdom Maagdenburg - Frederik III van Beichlingen opgevolgd door Johan van Palts-Simmern
 Milaan - Francesco Sforza opgevolgd door zijn zoon Galeazzo Maria Sforza
 Münster - Johan van Palts-Simmern opgevolgd door Hendrik III van Schwarzburg
 Oost-Friesland - Ulrich I opgevolgd door zijn zoon Enno I, onder regentschap van diens moeder Theda Ukena
 Tibet - Norsang opgevolgd door zijn zoon Künsang

Afbeeldingen

Geboren 
 11 februari - Elizabeth van York, Engels prinses, echtgenote van Hendrik VII
 22 mei - Marino Sanuto de Jongere, Venetiaans historicus
 mei - Elisabeth van Hessen-Marburg, Duits edelvrouw
 18 juni - Ottaviano Petrucci, Italiaans drukker
 4 juli - Willem I van Hessen, Duits edelman
 5 juli - Giovanni Sforza, Italiaans edelman
 10 augustus - Francesco II Gonzaga, markgraaf van Mantua
 28 augustus - Agostino Chigi, Italiaans bankier
 28 oktober - Desiderius Erasmus, Nederlands filosoof (mogelijk ook 1467 of 1469)
 30 november - Andrea Doria, Genuees militair en politicus
 Maria Branković, Servisch prinses
 Frans I van Foix, koning van Navarra (1479-1483)
 Andries van Foreest, Hollands politicus
 Motecuhzoma II, keizer van het Aztekenrijk (1502-1520)
 Quinten Massijs, Zuid-Nederlands schilder (jaartal bij benadering)

Overleden 
 16 februari - Arnold I van Steinfurt (~21), Duits edelman
 8 maart - Francesco Sforza (64), hertog van Milaan (1450-1466)
 maart - Boudewijn van Humières, Zuid-Nederlands staatsman
 25 of 26 september - Ulrich I, graaf van Oost-Friesland
 13 december - Donatello (~80), Florentijns beeldhouwer
 Ernst van Brunswijk-Grubenhagen (~48), Duits edelman
 Norsang, koning van Tibet (1440-1466)
 Jean Payer, Frans bisschop
 Ahmed Bican Yazıcıoğlu, Turks schrijver (jaartal bij benadering)

Jaar
1484

Het jaar 1484 is het 84e jaar in de 15e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
 14 mei - Koning Karel VIII van Frankrijk te Reims gekroond.
 14 juli - Koningin Catharina van Navarra trouwt met Johan van Albret.
 25-29 augustus - Conclaaf van 1484: Giovanni Battista Cibo wordt tot paus gekozen als opvolger van de overleden Sixtus IV en neemt de naam Innocentius VIII aan.
 5 december - Paus Innocentius VIII vaardigt de bul Summis desiderantes affectibus uit, waarin hij oproept tot strenge maatregelen tegen magiërs en heksen. Dit brengt de Europese heksenvervolging in een stroomversnelling.
 Duizenden mensen worden geofferd bij de inhuldiging van de Templo Mayor in Tenochtitlan.
 In een zware storm vergaat een groot deel van de handelsvloot van Zierikzee.
 Catharina van Zweden wordt heilig verklaard.
 In Gebel Adda wordt voor het laatst een document geschreven dat aantoont dat het christelijke koninkrijk Dotawo nog bestaat.

Beeldende kunst

Opvolging 
 Dominicanen (magister-generaal) - Bartolomeo Comazzi als opvolger van Salvo Cassetta
 Mantua - Federico I Gonzaga opgevolgd door zijn zoon Francesco II Gonzaga
 paus - Sixtus IV opgevolgd door Giovanni Battista Cibo als Innocentius VIII

Afbeeldingen

Geboren 
 1 januari - Huldrych Zwingli, Zwitsers kerkhervormer
 21 februari - Joachim I Nestor, keurvorst van Brandenburg (1499-1535)
 4 maart - George van Brandenburg-Ansbach, Duits edelman
 12 april - Rana Sanga, koning van Mewar (1509-1527)
 24 augustus - Bartolomé de las Casas, Spaans geestelijke
 13 december - Paul Speratus, Duits kerkhervormer
 Ambrosius Catharius, Italiaans geestelijke
 Klemen Andersen, Deens kaper en opstandelingenleider
 Jón Arason, bisschop van IJsland
 Jaume Caçador, Spaans staatsman
 Anna van Foix-Candale, echtgenote van Wladislaus II van Hongarije
 Franciabigio, Florentijns schilder
 Nicolas Perrenot de Granvelle, Bourgondisch staatsman
 Cristoforo del Monte, Italiaans kardinaal
 Il Pordenone, Venetiaans schilder
 Bartolomeo Ramenghi, Italiaans schilder
 Michele Sanmicheli, Italiaans architect
 Francesco da Sangallo, Florentijns beeldhouwer
 Hans Baldung, Duits schilder (jaartal bij benadering)
 Charles Brandon, Engels edelman (jaartal bij benadering)
 Pedro Mascarenhas, Portugees ontdekkingsreiziger (jaartal bij benadering)
 Pierre Moulu, Frans componist (jaartal bij benadering)

Overleden 
 11 februari - George van Baden (~50), Duits edelman
 4 maart - Casimir de Heilige (25), Pools prins
 9 maart - Nicolaas van Avelus, Frans edelman
 9 april - Eduard van Middleham (10), Engels prins
 1 mei - Adalbert van Saksen (16), Duits staatsman
 21 mei - Olivier le Daim (~49), Zuid-Nederlands edelman
 14 juli - Federico I Gonzaga (43), markgraaf van Mantua (1478-1484)
 12 augustus - Sixtus IV (70), paus (1471-1484)
 19 november - Günther XXXVIII van Schwarzburg (~34), Duits edelman
 december - Przemysław van Tost, Silezisch edelman
 Helena Brosse, Frans edelvrouw
 Mino da Fiesole (~55), Italiaans beeldhouwer
 Juana Pimentel (~69), Spaans edelvrouw
 Luigi Pulci (~51), Italiaans dichter
 Jan Brito, Vlaams drukker (jaartal bij benadering)

Jaar
Filips de Schone

Filips IV van Frankrijk de Schone (Philippe le Bel) (1268-1314), koning van Frankrijk.
 Filips I van Castilië de Schone (Philippe le Beau) (1478-1506), zoon van Maximiliaan I van Oostenrijk en Maria van Bourgondië, en vader van Karel V.
1384

Het jaar 1384 is het 84e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
 6 april - Slag bij Atoleiros: Nuno Alvares verslaat Johan I van Castilië en stuit diens opmars in Portugal. (zie Crisis van 1383-1385)
 mei-september - Johan I van Castilië belegert Lissabon.
 Timoer Lenk verovert Astarabad.
 De Zwarte Madonna wordt naar Częstochowa gebracht.
 Erlangen ontvangt stadsrechten.
 De latere Johan I van Aragon trouwt met Yolande van Bar
 oudst bekende vermelding: Zeilberg

Kunst en literatuur 
 Jan Knibbe: Die clage van den grave van Vlaenderen

Opvolging 
 Anjou, Provence, Piëmont en Maine - Lodewijk I opgevolgd door zijn zoon Lodewijk II
 Generalitat de Catalunya (4 juli) - Arnau Descolomer als opvolger van Peter van Santamans
 Epirus - Thomas II Preljubovič opgevolgd door zijn echtgenote Maria Angelina Doukaina Palaiologina
 Morea - Demetrios I Kantakouzenos opgevolgd door Theodoros I Palaialogos
 metropoliet van Moskou - Pimen opgevolgd door Dionysius I
 kanaat van Chagatai - Suyurghitmisch Chughtai opgevolgd door zijn zoon Sultan Mahmud
 Vlaanderen, Nevers, Rethel, vrijgraafschap Bourgondië en Artesië - Lodewijk van Male opgevolgd door zijn dochter Margaretha van Male en dier echtgenote Filips de Stoute

Afbeelding

Geboren 
 6 januari - Edmund Holland, Engels edelman
 1 augustus - Anton van Bourgondië, hertog van Brabant (1406-1415)
 30 november - Frederik IV, landgraaf van Thüringen
 Deshin Shegpa, Tibetaans geestelijk leider
 Francisca Romana, Italiaans kloosterstichtster en mystica
 Hugo van Lannoy, Bourgondisch staatsman
 Khalil Sultan, heerser van Transoxanië (1405-1409)
 Yolande van Aragon, Aragonees prinses en Frans edelvrouw
 Eitel Frederik I van Hohenzollern, Duits edelman (jaartal bij benadering)
 Jean de Villiers de L'Isle-Adam, Frans legerleider (jaartal bij benadering)

Overleden 
 30 januari - Lodewijk van Male (53), graaf van Vlaanderen (1346-1384)
 3 april - Anne Manny (28), Engels edelvrouw
 18 juni - Beatrice della Scala, Italiaans edelvrouw
 20 augustus - Geert Grote (~44), Nederlands theoloog en kerkhervormer
 1 september - Magnus I (~39), hertog van Mecklenburg
 10 september - Johanna van Bretagne (~65), hertogin van Bretagne (1341-1365)
 20 september - Lodewijk I van Anjou (45), Frans edelman
 21 september - Mechteld van Gelre (~60), Gelders edelvrouw
 23 december - Thomas II Preljubovič, despoot van Epirus (1366-1384)
 31 december - John Wyclif (~54), Engels kerkhervormer
 Otto I van Sausenberg (~82), Duits edelman
 Suyurghitmisch Chughtai, kan van het westelijk deel van het kanaat van Chagatai (1370-1384)
 Demetrios I Kantakouzenos, despoot van Morea (1383-1384) (jaartal bij benadering)
 Hendrik II van Holstein (~67), Duits edelman (jaartal bij benadering)

Jaar
Lijst van graven van Vlaanderen

De graaf van Vlaanderen regeerde over het graafschap Vlaanderen vanaf de 9e eeuw. Vroege graven zoals Arnulf I de Grote werden soms markgraaf genoemd. Deze alternatieve titel werd niet meer gebruikt vanaf de 12e eeuw.

Soeverein graaf van Vlaanderen
Onderstaande tabel is een lijst van graven uit het huis Vlaanderen. Het graafschap Vlaanderen werd gevormd doordat Boudewijn I een huwelijksovereenkomst kon sluiten met Judith van West-Francië, het eerste kind van de Franse monarch Karel de Kale. Karel de Kale was daar geen voorstander van maar door bemiddeling van de paus kwam het huwelijk tot stand. Boudewijn kreeg het bestuur over de pagus Flandrensis, het gebied rond Torhout, Gistel, Oudenburg en Brugge. In tegenstelling tot de rest van het grondgebied dat het huidige Europa vormt, dat in handen was van Duitse heersers, was het graafschap Vlaanderen in handen van de Franse koning. Het graafschap Vlaanderen omvatte tussen 1200 en 1400 West-, Oost-, Zeeuws- en Frans-Vlaanderen en was politiek, economisch en cultureel het machtigste gebied in de Lage Landen.

Huis Vlaanderen (862-1119)

Huis Estridsen (1119-1127)

Huis Normandië (1127-1128)

Huis Elzas (1128-1194)

Huis Vlaanderen (1194-1278)

Huis Dampierre (1278-1405)

Vlaanderen onderdeel van de personele unie
Tijdens de Bourgondische tijd en onder de Habsburgse Nederlanden maakte het graafschap Vlaanderen deel uit van een personele unie van zelfstandige landsheerlijkheden.

Huis Valois-Bourgondië (1405-1482)

Huis Habsburg (1482-1700)

Huis Bourbon (1700-1713)

Huis Habsburg (1713-1780)

Huis Habsburg-Lotharingen (1780-1797) 

In 1795 werd het graafschap Vlaanderen geannexeerd door Frankrijk en werd het graafschap opgeheven.

Van 1815 tot de Belgische Revolutie in 1830 hoorde het grondgebied bij het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Willem I noch zijn opvolgers maakten enige aanspraak op de titel van graaf van Vlaanderen na het Verdrag van Londen uit 1839.

Dynastieke titel Graaf van Vlaanderen

Huis Saksen-Coburg-Gotha (1837-1983) 

De titel van graaf van Vlaanderen werd ad personam toegekend en was niet erfelijk (Koninklijke besluiten van 1840, 1891 en 1910). Deze titel werd toegeschreven aan de tweede zoon van de koning. Bij Koninklijk Besluit van 16 oktober 2001 werd beslist de titel graaf van Vlaanderen niet langer toe te kennen.

Huis Bourbon 
De titel Graaf van Vlaanderen is een van de titels van de Spaanse Kroon. Daarom draagt ook koning Felipe VI van Spanje, deze titel.

Zie ook
 Lijst van machthebbers van de Lage Landen
 Lijst van partners van graven van Vlaanderen

Externe links 
 Development of titles of the counts of Flanders in the 11th century-1467
 Development of titles of the counts of Flanders in 1467-1795

Vlaanderen
 
Geschiedenis van Vlaanderen
Graven
Graven
Bourgondië (regio)

Bourgondië of Boergondië (Frans: Bourgogne) was een van de 21 regio's van Frankrijk, maar ging in 2016 op in Bourgogne-Franche-Comté. Bourgogne heeft een lange geschiedenis als koninkrijk en hertogdom en is eeuwenlang een machtscentrum van betekenis geweest. Tot aan de Franse Revolutie bleef het een zelfstandige Franse provincie rond de stad Dijon. Bourgondië grensde aan provinciën Bourbonnais en Nivernais in het zuid- en noordwesten, Champagne in het noorden, Franche-Comté, Hertogdom Savoye in het noord- en zuidoosten en Dauphiné en Lyonnais in het zuiden.

In 1790 verdween het en werd het opgedeeld in departementen: l'Yonne, Côte-d'Or, Nièvre en Saône-et-Loire.  Belangrijke steden zijn Dijon, Chalon-sur-Saône, Nevers, Auxerre, Mâcon, Beaune.

Aangrenzende regio's

Koninkrijk Bourgondië

Het eerste koninkrijk Bourgondië werd door het Oost-Germaanse volk van de Bourgondiërs gesticht in de omgeving van Worms, in Rijnland-Palts. Na de vernietiging van dit rijk trok het restant van het volk naar het zuiden en stichtte rond 443 een nieuw rijk rond Genève in Savoye. Dit nieuwe gebied van de Bourgondiërs omvatte zowat de hele Rhônevallei op het moment dat het opging in het Frankische Rijk van Karel de Grote. Bij het Verdrag van Verdun viel het westelijke deel van Bourgondië in West-Francië en het oostelijke deel in het Middenrijk. Het noordwestelijke deel van het voormalige koninkrijk Bourgondië, de latere "regio Bourgondië" werd West-Frankisch en zou evolueren tot het Hertogdom Bourgondië.

Hertogdom Bourgondië

Het noordwestelijke of "Franse" deel van Bourgondië werd een hertogdom onder de Franse kroon in 880. Filips de Goede en Karel de Stoute, hertogen van Bourgondië in de 15e eeuw, wisten hun gebied uit te breiden naar de Lage Landen. De hoofdstad van hun rijk werd in feite naar Brussel overgebracht. Maria van Bourgondië trouwde met een Habsburger. Er volgde de Bourgondische Successieoorlog. Met de Vrede van Atrecht in 1482 verviel onder andere het hertogdom terug aan de Franse kroon. Met de Vrede van Senlis in 1493 ging het Vrijgraafschap Bourgondië opnieuw naar keizer Maximiliaan I.  De Habsburgers verwierven later nog meer gebieden in de Lage Landen. Zo kwamen de Nederlanden voor het eerst onder één heerser (Habsburgs Bourgondië). De hertogen hebben nog met het idee gespeeld daar een nieuw (noordelijk) koninkrijk Bourgondië te stichten. Dat is niet doorgegaan, maar in naam bleef het oude hertogdom Bourgondië bestaan, maar het zou nooit meer een belangrijke rol spelen.

Provincie Bourgogne

Afkomstig uit Bourgondië
 Rodulfus Glaber (980-1046), monnik en geschiedschrijver
 Theodorus Beza (1519-1605), protestants theoloog
 Sébastien Le Prestre de Vauban (1633-1707), maarschalk van Frankrijk
 Joseph Nicéphore Niépce (1765-1833), uitvinder fotografie
 Alphonse de Lamartine (1790-1869), dichter en minister
 Romain Rolland (1866-1944), schrijver

Zie ook
 Lijst van departementen en arrondissementen in Bourgondië

Externe link
  Conseil régional de Bourgogne

 
Voormalige regio van Frankrijk
NUTS-2-regio
Stamboom Oranje-Nassau

Deze pagina toont de stamboom van het huis van Oranje-Nassau.

Uitgebreide stamboom

Vereenvoudigde stamboom

Alfabetische lijst

Zie ook 
 Huis van Oranje-Nassau, voor een beknopt overzicht met alleen de regerende leden van het Huis van Oranje-Nassau en hun gezinnen, mèt afbeeldingen. Klik op de link onder een afbeelding voor de bijbehorende Commons-categorie met meer afbeeldingen. Klik vervolgens in die Commons-categorie in de linkerkolom helemaal onderaan op "Nederlands" voor het bijbehorende Wikipedia-artikel.
Benoît Paul Émile Clapeyron

Benoît Paul Émile Clapeyron (26 januari 1799 - 28 januari 1864) was een Franse ingenieur die een belangrijke bijdrage geleverd heeft aan de ontwikkeling van de thermodynamica. 

Clapeyron studeerde aan de École polytechnique in Parijs. Voor het verbeteren van het rendement van de stoomlocomotief bestudeerde hij het werk van Sadi Carnot (1796-1832), die ook aan dezelfde technische universiteit had gewerkt. Clapeyron formuleerde het werk van Carnot in wiskundige termen. Van zijn hand is de grafische voorstelling van het Carnot-proces. Het bekendst is hij van de vergelijking van Clausius-Clapeyron, die de relatie tussen de verzadigde dampdruk en temperatuur beschrijft, waarbij de damp als een ideaal gas wordt verondersteld. Deze relatie werd later door Clausius (1822-1888) geherformuleerd in een vorm die de betrekking een ruimer toepassingsbereik geeft.

Hij is een van de 72 Fransen wier namen in reliëf op de Eiffeltoren zijn aangebracht.

Frans natuurkundige
Lid van de Académie des sciences