alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Telescoop (sterrenbeeld)

Telescoop (Telescopium, afkorting Tel) is een onopvallend sterrenbeeld aan de zuiderhemel liggende tussen rechte klimming 18u06m en 20u26m en tussen declinatie −45° en −57°. Het sterrenbeeld Telescoop is vanaf de breedte van de Benelux niet te zien.

Het sterrenbeeld werd in 1752 ingevoerd door Lacaille. Ook de benaming Tubus astronomicus werd vroeger gebruikt.

Sterren
Het sterrenbeeld heeft geen heldere sterren of sterren met een naam, de helderste, alpha Telescopii, heeft magnitude 3,51.

Wat is er verder te zien? 
NGC 6861 is een elliptisch sterrenstelsel dat werd ontdekt door de Britse astronoom John Herschel.

Begrenzing 
Van de door Eugène Delporte en de Internationale Astronomische Unie (IAU) vastgelegde begrenzingen rond de 88 erkende sterrenbeelden heeft de begrenzing rond het sterrenbeeld Telescoop de eenvoudigste en geometrisch meest herkenbare vorm. Delporte koos voor de begrenzing bestaande uit slechts 4 zijden. Dit soort begrenzing is echter ook te zien rond de sterrenbeelden Grote Hond, Kameleon, Microscoop, Schild, Sextant, Vliegende Vis, Zuiderkroon, Zuiderkruis en Zuidervis.

Aangrenzende sterrenbeelden
(met de wijzers van de klok mee)
 Zuiderkroon (Corona Australis)
 Altaar (Ara)
 Pauw (Pavo)
 Indiaan (Indus)
 Microscoop (Microscopium) (raakt maar op één punt)
 Boogschutter (Sagittarius)

Literatuur
Toekan (sterrenbeeld)

Toekan (Tucana, afkorting Tuc) is een sterrenbeeld aan de zuiderhemel, liggende tussen rechte klimming 22u05m en 1u22m en tussen declinatie −57° en −76°. Het is vanaf de breedte van de Benelux niet te zien. Het sterrenbeeld werd in 1597 (of 1598) geïntroduceerd door Petrus Plancius, uitgaande van waarnemingen door de zeevaarders Pieter Dircksz Keyser en Frederik de Houtman.

Sterren 
Het sterrenbeeld kent geen sterren met een naam, de helderste ster, alpha Tucanae (α Tuc), heeft magnitude 2,86. Zij bestaat uit een dubbelster met twee componenten die zelf ook weer dubbelsterren vormen.

Wat is er verder te zien? 
Toekan bevat de Kleine Magelhaense Wolk (SMC, NGC 292), net ten noorden hiervan staat de bolvormige sterrenhoop NGC 362. Daarnaast staat de heldere bolvormige sterrenhoop 47 Tucanae (NGC 104). Deze bolhoop is net als Omega Centauri zo helder dat hij oorspronkelijk als ster werd geclassificeerd.

Aangrenzende sterrenbeelden 
(met de wijzers van de klok mee)
 Kraanvogel (Grus)
 Indiaan (Indus)
 Octant (Octans)
 Kleine Waterslang (Hydrus)
 Eridanus (Rivier Eridanus) (raakt maar op één punt)
 Phoenix

Externe link 
 Een mooi plaatje van de Kleine Magelhaense Wolk samen met 47 Tucanae
Noorderkroon

Noorderkroon (Corona Borealis, afkorting CrB) is een klein sterrenbeeld aan de noorderhemel, liggende tussen rechte klimming 15u14m en 16u22m en tussen declinatie +26° en +40°.

Sterren 
(in volgorde van afnemende helderheid)
 Alphekka (α, alpha Coronae Borealis), vroeger aangeduid met de Latijnse naam Gemma.
 Nusakan (β, beta Coronae Borealis)
 T Coronae Borealis is een ster die af en toe opvlamt tot magnitude 2, en daarmee helderder wordt dan Alphekka. Deze herhalende (recurrente) nova is normaal maar ongeveer magnitude 10, en het opvlammen gebeurt zeer zelden, er zijn waarnemingen van 1866 en 1946. T CrB is ook bekend als de 'Blaze Star'.

Bezienswaardigheden 
 V Coronae Borealis is een koele koolstofster (Cool Carbon Star), en is daarmee een van de roodste sterren in de noordelijke sterrenhemel. V CrB staat op 15:49 / +39°34' (J2000.0).
 In dit sterrenbeeld bevindt zich een groep van sterrenstelsels die op een afstand van ca. 800 miljoen lichtjaren staan. Ze zijn met het blote oog niet te zien.

Extragalactische stelsels in het sterrenbeeld Noorderkroon

New General Catalogue (NGC) 
NGC 5924, NGC 5958, NGC 5961, NGC 5974, NGC 6001, NGC 6002, NGC 6016, NGC 6038, NGC 6069, NGC 6076-1, NGC 6076-2, NGC 6077, NGC 6085, NGC 6086, NGC 6089-1, NGC 6089-2, NGC 6092, NGC 6096, NGC 6097, NGC 6102, NGC 6103, NGC 6104, NGC 6105, NGC 6107, NGC 6108, NGC 6109, NGC 6110, NGC 6112, NGC 6114, NGC 6116, NGC 6117, NGC 6119, NGC 6120, NGC 6122, NGC 6126, NGC 6129, NGC 6131, NGC 6137, NGC 6142

Index Catalogue (IC / I) 
Deze extragalactische stelsels, opgenomen in de Index Catalogue, zijn, op twee na, allemaal ontdekt door de Franse astronoom Stephane Javelle . IC 1208 werd ontdekt door S.W. Burnham , IC 4587 door E.E. Barnard .

IC 1138, IC 1166, IC 1208, IC 4539, IC 4546, IC 4547, IC 4548, IC 4568, IC 4569, IC 4570, IC 4572, IC 4574, IC 4580, IC 4581, IC 4582, IC 4587, IC 4590

Aangrenzende sterrenbeelden 
(met de wijzers van de klok mee)
 Ossenhoeder (Boötes)
 Slang (Serpens)
 Hercules
Net (sterrenbeeld)

Net (Reticulum, afkorting Ret) is een klein sterrenbeeld aan de zuidelijke hemelkoepel, liggende tussen rechte klimming 3u14m en 4u35m en tussen declinatie
−53° en −67°. Het is vanaf de breedte van de Benelux niet te zien.

Het sterrenbeeld werd in 1752 ingevoerd door Lacaille. De oorspronkelijke benaming was Reticulus Rhomboidalis (= Ruitvormig Net) en was vernoemd naar de ruitvormige meetraam die Lacaille bij zijn stermetingen gebruikte.

Sterren 
Het sterrenbeeld heeft geen heldere sterren, de helderste, alpha Reticuli, heeft magnitude 3,35.

Telescopisch waarneembare objecten in het sterrenbeeld Net, opgenomen in de New General Catalogue en Index Catalogue
Naast de hieronder genoemde sterrenstelsels bevindt zich in het sterrenbeeld Net ook een sterrencluster, genaamd Abell 3266.

New General Catalogue (NGC) 
NGC 1313, NGC 1313A, NGC 1463, NGC 1490, NGC 1503, NGC 1526, NGC 1529, NGC 1534, NGC 1536, NGC 1543, NGC 1559, NGC 1574

Index Catalogue (IC) 
IC 1955, IC 1960, IC 1964, IC 1965, IC 1979, IC 1980, IC 1982, IC 1987, IC 1996, IC 1997, IC 1999, IC 2010, IC 2011, IC 2012, IC 2014, IC 2017, IC 2020, IC 2022, IC 2024, IC 2025, IC 2034, IC 2037, IC 2049, IC 2056, IC 2060

Aangrenzende sterrenbeelden 
(met de wijzers van de klok mee)
 Slingeruurwerk (Horologium)
 Kleine Waterslang (Hydrus)
 Goudvis (Dorado)

Literatuur
Octant (sterrenbeeld)

Octant (Octans, afkorting Oct) is een zwak sterrenbeeld aan de zuiderhemel, dat de zuidelijke hemelpool bevat. Het ligt tussen declinatie −75° en −90°.

Het sterrenbeeld werd in 1752 ingevoerd door Lacaille. De oorspronkelijke benaming was Octans Reflectionis (= Reflectie-octant).

Sterren 
Het sterrenbeeld heeft geen heldere sterren, de helderste, nu Octantis heeft magnitude 3,76. De zwakke ster sigma Octantis staat dicht bij de zuidelijke hemelpool. Deze ster wordt ook wel Polaris Australis genoemd, "Zuidelijke Poolster". Ze is met een magnitude 5,47 echter nauwelijks met het blote oog te zien.

Telescopisch waarneembare objecten in het sterrenbeeld Octant, opgenomen in de New General Catalogue en Index Catalogue

New General Catalogue (NGC) 
NGC 2573, NGC 2573A, NGC 2573B, NGC 6438, NGC 6438A, NGC 6557, NGC 6920, NGC 7095, NGC 7098, NGC 7637

Index Catalogue (IC) 
IC 4333, IC 4864, IC 4912, IC 4928, IC 5022, IC 5025, IC 5026, IC 5040

Aangrenzende sterrenbeelden 
(met de wijzers van de klok mee)
 Indiaan (Indus)
 Pauw (Pavo)
 Paradijsvogel (Apus)
 Kameleon (Chamaeleon)
 Tafelberg (Mensa)
 Kleine Waterslang (Hydrus)
 Toekan (Tucana)

Literatuur
Passer (sterrenbeeld)

Passer (Circinus, afkorting Cir) is een klein sterrenbeeld aan de zuidelijke hemelkoepel, liggende tussen rechte klimming 13u35m en 15u26m en tussen declinatie −54° en −70°. Het is vanaf de breedte van de Benelux niet te zien.

Het sterrenbeeld werd in 1752 ingevoerd door Lacaille.

Sterren 
Het sterrenbeeld bevat geen heldere sterren, de helderste, alpha Circini, heeft magnitude 3,19.

Telescopisch waarneembare objecten in het sterrenbeeld Passer, opgenomen in de New General Catalogue (NGC) 
NGC 5288, NGC 5315, NGC 5359, NGC 5715, NGC 5823

Wat is er verder te zien? 
Niet met het blote oog te zien is Circinus X-1, een sterke bron van röntgenstraling. X-1 is een dubbelster die bestaat uit een normale hoofdreeksster en een zwaar maar compact object, waarschijnlijk een zwart gat. De materie die van de normale ster in het zwarte gat gezogen wordt is de oorzaak van de röntgenstraling.

Aangrenzende sterrenbeelden 
(met de wijzers van de klok mee)
 Wolf (Lupus)
 Centaur (Centaurus)
 Vlieg (Musca)
 Paradijsvogel (Apus)
 Zuiderdriehoek (Triangulum Australe)
 Winkelhaak (Norma)

Literatuur
469 v.Chr.

Het jaar 469 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland 

 Naxos wordt een weerspannig lid van de Delisch-Attische Zeebond. De Atheense vloot legt een blokkade en dwingt het eiland een jaarlijkse schatting van 1000 talenten te betalen.
 Themistocles steekt na zijn verbanning in Athene de Egeïsche Zee over en vestigt zich in Magnesia aan de Ionische kust.

Geboren

Overleden 

 Leotychidas II, koning van Sparta

Jaar in de 5e eeuw v.Chr.
427 v.Chr.

Het jaar 427 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland 
Atheense troepen onder generaal Paches veroveren Mytilini. Op voorstel van Cleon moet de stad vernietigd worden en alle mannen geëxecuteerd.
In de Griekse provincie Boeotië wordt Plataea door de Spartanen veroverd en verwoest.
Koning Agis II (427 - 399 v.Chr.) bestijgt de troon van Sparta.

Italië 
In Rome wordt het ambt van Quaestor benoemd voor een publieke vertegenwoordiger, die toezicht houdt over de schatkist en financiën van de Romeinse Republiek.

Geboren 
Koan (~427 v.Chr. - ~291 v.Chr.), keizer van Japan
Plato (~427 v.Chr. - ~347 v.Chr.), Grieks filosoof en schrijver

Overleden 
Archidamus II, koning van Sparta

Jaar in de 5e eeuw v.Chr.
347 v.Chr.

Het jaar 347 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland
Een Atheense delegatie, onder Aeschines en Demosthenes wordt naar Pella gestuurd om vredesonderhandelingen te voeren met Philippus II van Macedonië.
Na de dood van Plato verlaat Aristoteles Athene en trekt naar Milete, waar hij zich enkele jaren wijdt aan de studie van de natuurwetenschappen.

Europa
Koning Danius (347 - 341 v.Chr.) volgt zijn broer Kinarius op als heerser van Brittannië.

Italië
In Rome worden de eerste munten als betaalmiddel gebruikt.

Geboren 
Roxane, vrouw van Alexander de Grote (waarschijnlijke datum)

Overleden 
Archytas, Grieks astronoom, filosoof en staatsman (81)
Plato, Grieks filosoof en schrijver (80)
Eudoxus van Cnidus, Grieks astronoom en wetenschapper

Jaar in de 4e eeuw v.Chr.
909

Het jaar 909 is het 9e jaar in de 10e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Brittannië 
 Zomer - Koning Eduard de Oudere van Wessex valt met een Angelsaksisch leger Northumbria binnen en voert een plunderveldtocht in Jorvik (Noord-Engeland). Het gebied valt onder Danelaw ("Denenwet"), gekoloniseerd door Deense Vikingen.

Europa 
 Willem I ("de Vrome") roept zichzelf uit tot hertog van Aquitanië. Hij sticht tevens een benedictijnerklooster, de abdij van Cluny (gelegen tussen Dijon en Lyon).
 19 september - Hendrik de Vogelaar, de latere hertog van Saksen, treedt in Wallhausen in het huwelijk met Mathilde van Ringelheim (een afstammelinge van Widukind).

Afrika 
 In Noord-Afrika wordt het kalifaat van de Fatimiden gesticht. Ze verslaan met steun van de Kutama-Berbers, de Tunesische Aghlabiden-dynastie en de Algerijnse Rustamiden-dynastie. De Fatimiden dwingen de Idrisiden (in het huidige Marokko) tot het betalen van schatting.

Meso-Amerika 
 In Mexico wordt in de stad Toniná van de klassieke Maya's, een steen (stele) opgericht ter gelegenheid van het eind van het vierde katun. Dit is de laatste keer dat de lange telling van de Mayakalender gebruikt wordt.

Geboren 
 Dunstan, aartsbisschop van Canterbury (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 13 oktober - Geraldus van Aurillac (54), Frankisch edelman en heilige
 Asser, Welsh monnik en biograaf (waarschijnlijke datum)

000
918

Het jaar 918 is het 18e jaar in de 10e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Brittannië 
 Zomer - Æthelflæd, heerseres en vrouwe (lady) van Mercia, overlijdt in Tamworth tijdens gevechten tegen de Deense Vikingen. Haar broer, koning Eduard de Oudere van Wessex verovert Stamford (een van de versterkte steden (burhs) in het Danelaw-gebied) en verenigt de afzonderlijke koninkrijken. Eduard voert meerdere expedities tegen Scandinavisch York (Noord-Engeland).

Europa 
 10 september - Boudewijn II, graaf van Vlaanderen, overlijdt na een bewind van 39 jaar. Arnulf I volgt zijn vader op en erft het grootste (noordelijke) deel van het graafschap. Zijn broer Adalolf I krijgt het zuidelijke deel toegewezen en wordt benoemd tot graaf van Boulogne. Arnulf voert meerdere campagnes en breidt zijn grondgebied verder uit tot aan de rivier de Somme.
 23 december - Koning Koenraad I overlijdt in Weilburg aan zijn verwondingen (opgelopen in een veldslag tegen de Magyaren) na een regeerperiode van 7 jaar. Op zijn sterfbed wijst hij Hendrik de Vogelaar, de hertog van Saksen, aan als troonopvolger van het Oost-Frankische Rijk. Zijn broer Everhard III (reeds benoemd als markgraaf) wordt geïnstalleerd als hertog van Franken.

Azië 
 Stichting van de Goryeo-dynastie (918 - 1392) in Korea. Het koninkrijk (een vazalstaat van het Chinese Keizerrijk) maakt Kaesŏng tot de nieuwe hoofdstad.

Religie 
 Balderik vestigt zich als opvolger van bisschop Radboud (die vorig jaar is overleden) opnieuw in Utrecht. Dit is mogelijk dank zij de steun van zijn vader Ricfried (voormalig graaf van Betuwe) en andere Frankische edelen.

Geboren

Overleden 
 6 juli - Willem I (43), hertog van Aquitanië
 10 september - Boudewijn II, graaf van Vlaanderen
 23 december - Koenraad I, koning van het Oost-Frankische Rijk
 Æthelflæd, heerseres en vrouwe (lady) van Mercia
 Odo van Toulouse, Frankisch graaf

000
910

Het jaar 910 is het 10e jaar in de 10e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Brittannië 
 5 augustus - Slag bij Tettenhall: Koning Eduard de Oudere verslaat bij Wednesfield (West Midlands) met een Angelsaksisch leger (ondersteund door strijdkrachten van Mercia) de plunderende Danelaw Vikingen.

Europa 
 Koning Karel III ("de Eenvoudige") schenkt het land van Bornem (en Mechelen en Heist-op-den-Berg) aan het bisdom Luik. Later wordt het gebied te leen gegeven aan het graafschap Vlaanderen.
 Koning Alfons III van Asturië (Noord-Spanje) wordt gedwongen afstand te doen van de troon en verdeelt het koninkrijk onder zijn drie zonen. Hij gaat in ballingschap en overlijdt nog hetzelfde jaar.
 Rollo (Hrolf), een Vikinghoofdman, wordt tijdens een rooftocht bij Auxerre verslagen door een West-Frankisch leger onder bevel van Robert van Bourgondië en trekt zich terug richting Chartres.
 Tomislav I wordt benoemd tot hertog van Dalmatisch Kroatië. Hij verenigt de hertogdommen Pannonië en Dalmatië. (waarschijnlijke datum)

Religie 
 De abdij van Cluny, een benedictijnerklooster, wordt gesticht door hertog Willem I van Aquitanië. De abdij komt onder de bescherming van de Pauselijke Staat. (of 909)

Geboren 
 Adalbert, Frankisch aartsbisschop (waarschijnlijke datum)
 Boleslav I, hertog van Bohemen (waarschijnlijke datum)
 Editha, keizerin van het Heilige Roomse Rijk (waarschijnlijke datum)
 Johannes XI, paus van de Katholieke Kerk (waarschijnlijke datum)
 Ordgar, Engels edelman en adviseur (waarschijnlijke datum)
 Robert I, Frankisch edelman (waarschijnlijke datum)
 Uda van Metz, Duits edelvrouw (waarschijnlijke datum)
 Willem III, hertog van Aquitanië (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 2 juni - Richildis, echtgenote van Karel de Kale
 22 juni - Gebhard, hertog van Lotharingen
 22 juni - Gerard I, Frankisch edelman
 20 december - Alfons III, koning van Asturië
 Cadell ap Rhodri, koning van Seisyllwg (Wales)
 Igo Galema, Fries legeraanvoerder

Noten 

000
911

Het jaar 911 is het 11e jaar in de 10e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Rudolf de Rechtsbrenger verslaat de Viking Rollo bij Chartres.
 Herfst - Koning Karel III ("de Eenvoudige") sluit in Saint-Clair-sur-Epte een vredesverdrag met de Vikingkrijgsheer Rollo (Hrolf). Hij krijgt het gebied dat later het hertogdom Normandië zal vormen in leen, met als hoofdstad Rouen. In ruil moet Rollo zich laten dopen tot het christendom en wordt hij benoemd tot hertog (een leenman) van het West-Frankische Rijk. Door het verdrag neemt Rollo de verplichting op zich om de rivier de Seine (dus ook de stad Parijs) te verdedigen tegen rooftochten van de Vikingen.
 Koning Lodewijk IV ("het Kind") overlijdt na een regeerperiode van 11 jaar. De Oost-Frankische adel (met ondersteuning van aartsbisschop Hatto I) verkiest Koenraad I, uit het geslacht van de Konradijnen, tot heerser van het Oost-Frankische Rijk. Het hertogdom Lotharingen weigert echter Koenraad te erkennen en geeft de voorkeur aan Karel III.
 Burchard I, graaf van Thurgau (huidige Zwitserland), sticht na een machtsstrijd met Beieren het hertogdom Zwaben. Hij wordt gevangengenomen en vanwege hoogverraad geëxecuteerd.
 Galindo II Aznárez, graaf van Aragón, wordt door zijn rivalen verslagen. Hij onderwerpt zich aan het gezag van het Koninkrijk Navarra (Noord-Spanje).
 Sunifried I volgt zijn broer Wifried II op als graaf van Barcelona. Hij verslaat de Moren in de veldslagen bij Lerida en Tarragona.

Arabische Rijk 
 De Byzantijnse vloot wordt in een poging om Kreta te heroveren door de Arabieren verslagen. Op de terugreis worden de gehavende schepen door een andere Arabische vloot vernietigd.

Lage Landen 
 Eerste schriftelijke vermelding van Aineffe (huidige België).

Religie 
 14 april - Paus Sergius III overlijdt in Rome na een pontificaat van 7 jaar. Hij wordt opgevolgd door Anastasius III als de 120e paus van de Katholieke Kerk.

Geboren 
 Gozelo, Frankisch edelman en legeraanvoerder

Overleden 
 14 april - Sergius III, paus van de Katholieke Kerk
 23 november - Burchard I, Frankisch edelman
 Al-Hadi il-al-Haqq Yahya ibn Husayn, Arabisch imam
 Lodewijk het Kind (18), koning van het Oost-Frankische Rijk
 Wifried II, graaf van Barcelona

000
Fulco van Reims

Fulco of Fulk van Reims (? – 17 juni 900) was aartsbisschop van Reims (882-900) en aartskanselier van West-Francië (898-900). Hij speelde een belangrijke rol in de restauratie van het Karolingische Huis in West-Francië. 

Na de afzetting van Karel de Dikke liet Fulco in 888 zijn verwant Guido III van Spoleto te Langres tot koning kronen, maar deze kon zich niet doorzetten. Fulco bestreed de aanspraken van Odo van Parijs en kroonde in 893 Karel de Eenvoudige, die hem na Odo's dood aanstelde tot aartskanselier. Hij was er debet aan dat Karel benoorden de Loire weer aardig veel gezag kon uitoefenen. Bij sommige leenmannen was hij daarom niet zo geliefd.

Hij werd in 900 vermoord door toedoen van graaf Boudewijn II van Vlaanderen. Boudewijn had zich meester gemaakt van de abdij van Sint-Vaast maar zag zich tegengewerkt doordat Fulco met deze abdij werd beleend. Hij stuurde zijn aanhanger Winemar om Fulco er met gunsten van te overtuigen het leen niet te aanvaarden. Toen deze het voorstel in niet mis te verstane bewoordingen afwees, overviel Winemar hem in een bos op de terugweg van de koninklijke palts in Compiègne. De moord wordt verhaald door Regino van Prüm.

Voetnoten 

Reims, F
9e-eeuws bisschop
Vermoord heerser
Reims, F
Frankisch bisschop
Widonen
Bootes

Boötes, het sterrenbeeld Ossenhoeder.
 BOOTES, sinds 1998 een programma in Zuid-Spanje voor observaties aan het nagloeien van gammaflitsen in het optische spectrum.
 BOOTES-IR, een uitbreiding hiervan sinds 2006, in het nabij infrarood (nIR).
Someș

De Someș (Hongaars: Szamos, Duits: Samosch) is een zijrivier van de Tisza. Ze stroomt door Roemenië en Hongarije en is verantwoordelijk voor de afwatering van het noorden van Transsylvanië. De rivier ontstaat bij het stadje Dej uit twee bronrivieren. De lengte van de Someș is 465 km, gemeten vanaf bron van de langste toestroom, waarvan er 413,5 op Roemeens grondgebied worden afgelegd en 51,5 op Hongaars.

De noordelijke toestroom heet de Grote Someș (Roemeens: Someșul Mare, Hongaars: Nagy Szamos). Deze ontspringt aan de voet van de Rodnapas in het Rodnagebergte, dat deel uitmaakt van de oostelijke Karpaten. De rivier stroomt via Năsăud en Beclean in westelijke richting.

De Someș heeft behalve die van de Grote Someș nog twee beginpunten: de Warme Someș (Roemeens: Someșul Cald, Hongaars: Meleg Szamos) en de Koude Someș (Roemeens: Someșul Rece, Hongaars: Hideg Szamos). Deze ontspringen beide in het Bihorgebergte en verenigen zich bij Gilău even ten westen van de stad Cluj-Napoca in de Kleine Someș (Roemeens: Someșul Mic, Hongaars: Kis Szamos). De Kleine Someș stroomt via Cluj naar het noorden en ontmoet even voor Dej de Grote Someș. Bij Dej begint de eigenlijke Someș.

Vanaf Dej heeft de Someș een sterk meanderende loop, die de rivier uiteindelijk in noordwestelijke richting voert. De Someș verlaat Roemenië even voorbij Satu Mare, de grootste stad aan de rivier (afgezien van Cluj-Napoca, dat aan de Kleine Someș ligt). De monding in de Tisza bevindt zich voor Vásárosnamény in het uiterste noordoosten van Hongarije.

De Someș heeft geen grote zijrivieren. Een kleine zijrivier is de Lăpuș, die in januari 2000 de weg was waarlangs giftig cyanide de Someș instroomde ten gevolge van een ongeluk in een goudmijn bij Baia Mare. De benedenloop van de Someș herstelt zich, evenals die van de Tisza, momenteel langzaam van deze ernstige milieuramp.

De Someș is niet bevaarbaar.

Rivier in Hongarije
Rivier in Roemenië
Geografie van Transsylvanië
Stroomgebied van de Donau
Mensa

Mensa is Latijn voor tafel. Het kan verwijzen naar:

een Tafelberg (aardrijkskunde), een berg met een vlakke top (mesa) op een andere planeet dan de aarde, zie bijvoorbeeld Cydonia Mensa op Mars
Tafelberg (sterrenbeeld) (Mensa), een sterrenbeeld
Mensa (organisatie), een organisatie van hoogbegaafden
Mensa (eetgelegenheid), een eetgelegenheid voor studenten 
Mensa (kerk), het tafelblad van het altaar in een kerk
Mensa (rapper), een Nederlandse rapper
OSCAR (protocol)

OSCAR is het instant messaging-protocol van AOL. Het staat voor Open System for CommunicAtion in Realtime (Nederlands: Open systeem voor realtimecommunicatie). OSCAR wordt gebruikt in ICQ en AIM.

Ondanks de naam zijn de specificaties van het protocol verre van vrij beschikbaar. AOL ging erg ver om te voorkomen dat anderen er details over te weten kwamen en zo compatibele clients zouden maken. Grote delen van de protocolspecificatie zijn nu echter bekend dankzij reverse-engineering. Het aantal OSCAR-compatibele programma's vertoont dan ook een stijgende lijn, tot ongenoegen van AOL. In 2008 werd er officiële documentatie over het OSCAR-protocol beschikbaar gesteld.

Zie ook 
 TOC, een open protocolspecificatie van OSCAR

Externe links 
 Onofficiële specificatie
 Officiële OSCAR-documentatie

Chat
Zuiveldrank

Zuiveldrank is een verzamelnaam voor allerlei drinkbare zuivelproducten.

De zuiverste zuiveldrank is melk, afkomstig van en gemolken uit een koe, schaap of geit (buiten Europa ook van de buffel, zeboe, jak of kameel). Melk, en dan vooral koemelk, is de grondstof van de zuivelindustrie.

Andere zuiveldranken zijn karnemelk en drinkyoghurt. Tot de buitenlandse zuiveldranken behoren ayran en kefir.

Ook worden er zuiveldranken uit melkwei gemaakt, zoals Rivella, Djoez, Taksi, Tjolk.

Veel nieuwere soorten zuiveldrank bevatten ook vruchtenextracten, kleur- en smaakstoffen, voedingsvezels, toegevoegde vitamines en/of calcium.
Karien van Gennip

Catharina Elisabeth Godefrida (Karien) van Gennip (Leidschendam, 3 oktober 1968) is een Nederlandse politica namens het CDA. Sinds 10 januari 2022 is zij minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in het kabinet-Rutte IV. Sinds 5 september 2023 is zij tevens vicepremier in het kabinet-Rutte IV. Eerder was ze staatssecretaris van Economische Zaken in de kabinetten Balkenende-II en -III.

Biografie 
Na het behalen van het diploma vwo aan het Aloysius College te Den Haag studeerde Van Gennip aan de Faculteit der Technische Natuurkunde van de Technische Universiteit Delft (diploma Natuurkundig Ingenieur 1993). Haar afstudeeropdracht verrichtte zij in dienst van het ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieuhygiëne. In 1995 behaalde zij tevens een Master of Business Administration (MBA) aan het European Institute of Business Administration (INSEAD) te Fontainebleau (Frankrijk).

Van Gennip was in 1994 en van 1996 tot 2002 werkzaam bij McKinsey & Company, te Amsterdam en San Francisco. Vanaf september 2002 was zij projectleider reorganisatie bij de Autoriteit Financiële Markten, waar zij in mei 2003 werd benoemd tot directeur. Zij was in 2002-2003 bestuurslid van het CDA in de gemeente Amsterdam.

Van Gennip werd op 27 mei 2003 benoemd tot staatssecretaris van Economische Zaken in het Tweede Kabinet-Balkenende. Zij was in 2004 het eerste lid van het kabinet die zwangerschapsverlof nam en ook de eerste bewindsvrouw in functie die een kind kreeg. Over haar ervaringen als moeder/staatssecretaris schreef zij een column in het weekblad Margriet. Eind 2005 nam Van Gennip nogmaals zwangerschapsverlof op, zij beviel in januari 2006 van een tweeling. In Balkenende IV keerde Van Gennip niet terug in het kabinet. Vanaf 22 november 2006 was zij lid van de Tweede Kamer voor het CDA.

In september 2008 verliet Van Gennip de Tweede Kamer; zij had een functie aanvaard bij ING. In november 2020 werd zij benoemd tot voorzitter van de Raad van Bestuur van VGZ.

Op 2 januari 2022 werd bekend dat Karien van Gennip voorgedragen is als minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in het kabinet-Rutte IV. Op 10 januari is ze in dit ambt beëdigd. Met ingang van 5 september 2023 is Van Gennip een van de vicepremiers in Rutte IV, nadat Wopke Hoekstra opstapte als minister.

Persoonlijk 
Van Gennip is een dochter van Jos van Gennip, oud-directeur van het Wetenschappelijk Instituut voor het CDA en ten tijde van haar staatssecretariaat senator. Ze is gehuwd en heeft 4 dochters. Ze is rooms-katholiek.

Wetenswaardigheid 
Bij de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen 2006 gebruikte Van Gennip de leus Trots op Nederland die later in 2007 door Rita Verdonk werd gebruikt als partijnaam.

Nederlands staatssecretaris
CDA-politicus
Tweede Kamerlid
Nederlands minister van Sociale Zaken
Gadu-Gadu

Gadu-Gadu (vertaald: babbel-babbel) is een chatprogramma en -netwerk dat vooral veel gebruikt wordt in Polen en door in het buitenland wonende Polen. Het heeft meer dan 15 miljoen geregistreerde accounts.  De websites van GG Network hadden in januari 2011 een bereik van 6 miljoen gebruikers in Polen en de applicatie 6,9 miljoen.

Functies 
De officiële versie ondersteunt instant messaging (met meer dan 150 smileys), offline berichten, dataoverdracht, webcam en VoIP. Het programma kan gebruikt worden in het Engels en in het Pools.

Er bestaat een XMPP-transport voor dit netwerk waardoor men via XMPP op het netwerk kan. Ondanks het eigen protocol, bestaan diverse onofficiële plugins zodat andere netwerken ook bereikt kunnen worden. Communicatie met Gadu-Gadu is mogelijk via Miranda IM, Adium, Kopete, Pidgin en het chatprogramma van Tlen.

Zie ook 
 Lijst van instant messengers

Externe links 
 Officiële website
 Officiële website

Adware
Instant messenger
Propriëtaire software
907

Het jaar 907 is het 7e jaar in de 10e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 Oleg de Wijze, de Varangische heerser van het Kievse Rijk, bedreigt vanaf de Bosporus met een Russische vloot (2000 schepen) Constantinopel. Hij stuurt een delegatie naar de hoofdstad en sluit met keizer Leo VI een handelsovereenkomst. Hierdoor breiden de Varjagen via de Russische rivieren (Dnjepr, Don en Wolga) hun handel verder uit, afgewisseld met plundertochten.

Europa 
 Zomer - De Magyaren onder bevel van Árpád verslaan bij Bratislava (huidige Slowakije) het Oost-Frankische leger (ca. 60.000 man). Tijdens de driedaagse veldslag sneuvelen Luitpold, hertog van Beieren, 3 bisschoppen en 19 graven. De Magyaren vernietigen het Groot-Moravische Rijk.
 Arnulf I volgt zijn vader Luitpold op als hertog van Beieren. Hij krijgt de taak om het Oost-Frankische leger opnieuw op te bouwen; om dit te financieren confisqueert Arnulf op grote schaal kerkelijke bezittingen. Het nieuwe leger krijgt meer cavalerie om de Magyaren beter te bestrijden.
 Zoltán volgt zijn vader Árpád op als heerser van de Magyaren. Zijn leiderschap heeft weinig te betekenen, omdat de werkelijke macht bij de stamhoofden ligt.
 Spytihněv I, een leenheer (vazal) van het Oost-Frankische Rijk, sticht het hertogdom Bohemen en komt door zijn bewind steeds meer in de Frankische invloedssfeer.
 Æthelflæd van Mercia, een dochter van Alfred de Grote, laat de stad Chester (Noordwest-Engeland) versterken tegen Vikingaanvallen. (waarschijnlijke datum)
 Eerste schriftelijke vermelding van Tsjernihiv (huidige Oekraïne).

China 
 Einde van de Tang-dynastie: De 15-jarige Aidi wordt door Zhu Wen afgezet als keizer van het Chinese Keizerrijk. Zhu proclameert zijn eigen dynastie. Begin van de periode van de Vijf Dynastieën en Tien Koninkrijken: In het noordoosten heerst de Liao-dynastie, een niet-Chinese dynastie.

Geboren 
 Bertha, koningin van Bourgondië (waarschijnlijke datum)
 Willem I, hertog van Normandië (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 7 mei - Boris I, heerser (knjaz) van het Bulgaarse Rijk
 4 juli - Luitpold, hertog van Beieren
 Árpád, vorst van de Magyaren
 Gisela, Frankisch edelvrouw en abdis

000
1011

Het jaar 1011 is het 11e jaar in de 11e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
 juni - Sanjo volgt zijn oom Ichijo op als keizer van Japan.
 Adalbero van Eppenstein volgt Koenraad I op als hertog van Karinthië en markgraaf van Verona.
 Bernhard II volgt zijn vader Bernhard I op als hertog van Saksen.
 Het Deqing Leerpaleis wordt gebouwd, hoewel op een andere plaats dan de huidige.
 Rudolf III van Bourgondië trouwt met Ermengarde.
 voor het eerst genoemd: Neuchâtel

Geboren 
 Peter Orseolo, koning van Hongarije (1038-1041, 1044-1046) (jaartal bij benadering)

Overleden 
 9 februari - Bernhard I, hertog van Saksen (973-1011)
 23 februari - Willigis, aartsbisschop van Mainz (975-1011) en aartskanselier
 25 juli - Ichijo (31), keizer van Japan (986-1011)
 5 november - Mathilde, abdis van Essen
 21 november - Reizei (61), keizer van Japan (967-969)
 15 december - Koenraad I (~36), hertog van Karinthië en markgraaf van Verona (1004-1011)
 Albrecht I, graaf van Namen (981-1011)
 Anna Porphyrogenitus (~48), echtgenote van Vladimir van Kiev

 15 december - Koenraad I van Karinthië
 Bernhard I van Saksen

Jaar
1100

Het jaar 1100 is het 100e jaar in de 11e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
 Slag bij Melitene: Bohemund I van Antiochië wordt verslagen door de Danishmenden en gevangengenomen. Tancred treedt op als regent van Antiochië.
 Godfried van Bouillon verovert Akko, Arsuf (februari), Jaffa (maart) en Caesarea (juni). Hij begint voorbereidingen voor een aanval op Egypte, maar overlijdt voordat die verwezenlijkt kan worden.
augustus
 2 - Hendrik I volgt zijn broer Willem II op als koning van Engeland.
september
 september - Een groep Lombarden onder aartsbisschop Anselmus IV van Milaan gaat op kruistocht. Ze richten plunderingen aan in het Byzantijnse Rijk alvorens te worden overgezet naar Klein-Azië. Zie onder Kruisvaart van 1101.

november
 11 - Hendrik I van Engeland trouwt met Edith van Schotland.

zonder datum
 De Sint-Andriesabdij in Brugge wordt gesticht.

Opvolging 
 Patriarch van Alexandrië (Grieks) - Johannes VI opgevolgd door Eulogius II (jaartal bij benadering)
 Patriarch van Antiochië (Latijns) - Peter van Narbonne opgevolgd door Bernard van Valence
 Bohemen - Břetislav II opgevolgd door zijn broer Bořivoj II
 Dammartin - Hugo I opgevolgd door zijn zoon Peter
 Edessa - Boudewijn I opgevolgd door zijn neef Boudewijn II
 Engeland (5 augustus) - Willem II opgevolgd door zijn broer Hendrik I
 Jeruzalem (25 december) - Godfried van Bouillon als Beschermer van het Heilig Graf opgevolgd door zijn broer Boudewijn I als koning van Jeruzalem
 Monferrato - Willem IV opgevolgd door zijn zoon Reinier I
 Perche - Rotrud III opgevolgd door zijn zoon Godfried II
 Ponthieu - Gwijde I opgevolgd door zijn dochter Agnes en dier echtgenoot Robert II van Bellême
 Provence - Dulcia van Marseille opgevolgd door haar dochter Gerberga
 Song-dynastie - Zhezong opgevolgd door zijn halfbroer Huizong
 Tegenpaus (10 september) - Clemens III opgevolgd door Theodoricus
 Utrecht - Burchard van Lechsgemünd in opvolging van Koenraad van Zwaben
 Verdun - Godfried van Bouillon opgevolgd door Diederik I van Montbéliard in erfpacht

Geboren 
 Arnold I, aartsbisschop van Keulen (1137-1151) (jaartal bij benadering)
 Geoffrey van Monmouth, Welsh geleerde (jaartal bij benadering)
 Muhammad al-Idrisi, Marokkaans geograaf (jaartal bij benadering)
 Jabir ibn Aflah, Andalusisch wiskundige (jaartal bij benadering)

Overleden 
 18 juli - Godfried van Bouillon (39), hertog van Neder-Lotharingen (1089-1100), Beschermer van het Heilige Graf (1099-1100) en kruisvaarderleider
 2 augustus - Willem II (~40), koning van Engeland
 8 september - Clemens III, tegenpaus (1080-1100)
 13 november - Gwijde I, graaf van Ponthieu
 Břetislav II, hertog van Bohemen (1092-1100)
 Dulcia van Marseille, gravin van Provence (1093-1100)
 Godfried II, graaf van Perche
 Hugo I, graaf van Dammartin
 Judith Maria van Zwaben (~46), echtgenote van Salomon van Hongarije en Wladislaus I Herman van Polen
 Naropa (~84), Indisch yogi
 Willem IV, markgraaf van Monferrato

  
Jaar
1125

Het jaar 1125 is het 25e jaar in de 12e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
 11 juni - Slag bij Azaz: De kruisvaarders verslaan een overmacht van Seldjoeken.
 Zengi, de Seldjoekse leider van Mosoel, verovert ook de macht in Aleppo.
 De Deense prins Magnus Nilsson claimt als kleinzoon van Inge II de kroon van Zweden, en gaat de strijd aan met Ragnvald Knaphövde.
 Na de dood van keizer Hendrik V is het verrassend niet Frederik II van Zwaben, maar de oude Lotharius van Supplinburg, hertog van Saksen, die tot koning van Duitsland gekozen wordt.
 winter (1124-1125) - Europa wordt geteisterd door een hongersnood. Karel van Denemarken, graaf van Vlaanderen, reageert kundig om te voorkomen dat het dodental hoger oploopt, waaraan hij zijn bijnaam 'de Goede' dankt.
 Na de dood van markgraaf Bonifatius van West-Ligurië wordt het gebied verdeeld onder zijn zeven zoons.
 Alfons I van Aragón voert een veldtocht uit in moslimgebied op verzoek van de mozaraben en dringt door tot aan Alpujarra de la Sierra.
 De Moskee van al-Aqmar in Caïro wordt gebouwd.
 Het Chuzuklooster wordt gesticht.
 De abdij van Hautecombe wordt gesticht.
 Voor het eerst genoemd: Breda, Born, Grimbergen, Heverlee, Hillegom, Kerksken, Malderen, Schriek, Tremelo

Opvolging 
 Bohemen - Wladislaus I opgevolgd door zijn neef Soběslav I
 Boulogne - Eustaas III opgevolgd door zijn dochter Mathilde
 graafschap Bourgondië - Willem II opgevolgd door zijn zoon Willem III onder toezicht van Reinoud van Mâcon
 Champagne - Hugo I opgevolgd door zijn neef Theobald IV van Blois
 Duitsland - Hendrik V opgevolgd door Lotharius van Supplinburg
 Georgië - David IV opgevolgd door zijn zoon Demetrius I
 Kiev - Vladimir Monomach opgevolgd door zijn zoon Mstislav I
 Moravië-Brno - Otto II opgevolgd door Vratislav
 Rijn-Palts - Willem van Ballenstedt naast Godfried van Calw

Geboren 
 17 oktober - Steven I, heer van Zuylen en Anholt
 Otto de Rijke, markgraaf van Meißen
 Berthold IV, hertog van Zähringen (jaartal bij benadering)
 Ottokar III, markgraaf van Stiermarken (jaartal bij benadering)
 Øystein II, koning van Noorwegen (jaartal bij benadering)
 Reinoud van Châtillon, Frans kruisvaardersleider (jaartal bij benadering)
 Sven III, koning van Denemarken (jaartal bij benadering)
 Wierchoslawa van Novgorod, echtgenote van Boleslaw IV van Polen (jaartal bij benadering)

Overleden 
 24 januari - David de Bouwer (~51), koning van Georgië (1089-1125)
 19 mei - Vladimir Monomach (~71), grootvorst van Kiev (1113-1125)
 23 mei - Hendrik V, koning en keizer van Duitsland (1105-1125)
 22 juni - Lambertus van Sint-Bertinus (~64), Vlaams abt
 27 september - Richeza van Berg (~30), echtgenote van Wladislaus I van Bohemen
 29 december - Agnes van Zwaben, Duits abdis
 Bonifatius, markgraaf van West-Ligurië
 Wladislaus I, hertog van Bohemen (1109-1117, 1120-1125)
 Willem II (~50), graaf van Bourgondië en Macôn

Jaar
1 v.Chr.

Het jaar 1 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië

Keizer Augustus stuurt zijn adoptiefzoon Gaius Vipsanius Agrippa naar Parthië en sluit een vredesverdrag met Phraates V.
Ovidius schrijft zijn leerdicht Ars Amatoria ("De kunst van de liefde").

China

De 8-jarige Han Pingdi (1 v.Chr. - 6 n.Chr.) volgt zijn oom Han Aidi op als keizer van het Chinees Keizerrijk.    
Wang Mang wordt tot co-regent benoemd en regeert over de Westelijke Han-dynastie.

Geboren 
 Lucius Annaeus Seneca, Romeins schrijver en stoïcijns filosoof (overleden 65)

Overleden 

001
2 v.Chr.

Het jaar 2 v.Chr. is een jaartal in de 1e eeuw v.Chr. volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië
 In Rome krijgt keizer Augustus van de Senaat de eretitel: Pater Patriae ("Vader van het Vaderland").
 Augustus laat de Aqua Alsietina bouwen, het aquaduct loopt over een afstand van ca. 33 kilometer naar Rome en heeft een capaciteit van 15.680 m³ liter per dag. Het water is echter niet drinkbaar en wordt gebruikt om de naumachie in Trans Tiberim (huidige Trastevere) te vullen.
 Julia Caesaris, de dochter van Augustus, wordt beschuldigd van overspel en verbannen voor vijf jaar naar het eiland Pandateria.

Parthië
De 18-jarige Phraates V (2 v.Chr. - 4) regeert samen met zijn moeder Musa over het Parthische Rijk.

Geboren

Overleden 

 Phraates IV, koning van de Parthië

002
6 v.Chr.

Het jaar 6 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië

Tiberius Claudius Nero wordt vanwege een conflict met keizer Augustus, naar Armenië gestuurd om daar het bestuur te reorganiseren.
Augustus stuurt fretten (Mustela putorius furo) naar de Balearen, om een konijnenplaag te bestrijden.
Tiberius reist naar Rhodos om daar als ambteloos burger in ballingschap te wonen en houdt zich bezig met filosofische studies.

Geboren 
Mogelijk geboortejaar van Jezus van Nazareth, centrale persoon in het christendom. De geboorte van Jezus zou hebben plaatsgevonden toen Herodes de Grote nog leefde. Herodes stierf in 4 v.Chr. In het verhaal over de kindermoord van Bethlehem wordt gezegd dat Herodes kinderen tot 2 jaar oud liet ombrengen, dus zou Jezus (tot) 2 jaar ervoor geboren kunnen zijn. Er zijn geen historische of archeologische bronnen over deze kindermoord.

Overleden 
Liu Xiang, Chinese bibliothecaris en wetenschapper

006
11 v.Chr.

Het jaar 11 v.Chr. is een jaartal in de 1e eeuw v.Chr. volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië
 Tiberius Claudius Nero laat zich scheiden van zijn zwangere vrouw Vipsania Agrippina. Keizer Augustus dwingt hem met zijn dochter Julia Caesaris te trouwen.

Europa
 Nero Claudius Drusus trekt vanuit Castra Vetera (huidige Xanten) de Lippe op en bereikt de Wezer, waar hij door de Germanen wordt teruggedreven.

Geboren

Overleden 

 Octavia Thurina, zuster van Imperator Caesar Augustus

Jaar in de 1e eeuw v.Chr.
42 v.Chr.

Het jaar 42 v.Chr. is een jaartal in de 1e eeuw v.Chr. volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië 
 Begin van de Derde Burgeroorlog: Een Romeins expeditieleger (28 legioenen) onder bevel van Octavianus Caesar en Marcus Antonius steekt vanuit Brundisium de Adriatische Zee over naar Griekenland.
 Marcus Junius Brutus belegert in Lycië de vestingstad Xanthus, de inwoners bieden verbeten weerstand. Na een heroïsche zelfmoord van de Xanthiërs wordt de stad ingenomen en verwoest.
 Herfst - Marcus Brutus en Gaius Cassius Longinus steken bij Abydus met een Romeins leger (17 legioenen) de Hellespont over. De Republikeinen marcheren langs de Via Egnatia naar Philippi.
 Slag bij Philippi: Het Romeinse leger (± 40.000 man) onder bevel van Marcus Brutus verslaat Octavianus en slaat op de vlucht. Marcus Antonius breekt door de fortificaties en verovert het legerkamp van Cassius. Deze pleegt zelfmoord in de veronderstelling dat Brutus ook verslagen is.
 De Republikeinse vloot (130 schepen) onder bevel van Gnaius Domitius Ahenobarbus vernietigt de transportschepen van de Triumvirs in de Adriatische Zee.
 De Romeinen (16 legioenen) onder bevel van Marcus Antonius en Octavianus verslaan Brutus in de tweede veldslag bij Philippi en vlucht de nabijgelegen heuvels in. De volgende dag pleegt hij zelfmoord, zijn levenloze lichaam wordt uit respect bedekt met een purperen mantel.
 Gaius Julius Caesar Octavianus keert terug naar Rome en wordt belast met de taak om ± 40.000 veterani land te bezorgen door confiscatie in Gallië en Italia.
 De Povlakte wordt ingelijfd bij de Romeinse Republiek.

Geboren 
 Marcus Claudius Marcellus (~42 v.Chr. - ~23 v.Chr.), praetor en neef van Gaius Julius Caesar Octavianus (Augustus)
 16 oktober - Tiberius Claudius Nero, princeps en keizer van het Romeinse Keizerrijk (overleden 37)

Overleden 
 Gaius Antonius Hybrida (~106 v.Chr. - ~42 v.Chr.), Romeins consul en staatsman (64)
 Gaius Cassius Longinus (~87 v.Chr. - ~42 v.Chr.), Romeins veldheer en een van de samenzweerders tegen Julius Caesar (45)
 Marcus Junius Brutus (~85 v.Chr. - ~42 v.Chr.), Romeins senator en een van de samenzweerders tegen Julius Caesar (43)
 Porcia Catonis (~70 v.Chr. - ~42 v.Chr.), dochter van Marcus Porcius Cato (28)
 Servilia Caepionis (~107 v.Chr. - ~42 v.Chr.), minnares van Julius Caesar

Jaar in de 1e eeuw v.Chr.
41 v.Chr.

Het jaar 41 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië 
 In Rome worden Lucius Antonius en Publius Servilius Isauricus door de Senaat gekozen tot consul van het Imperium Romanum.
 Lucius Antonius ondersteunt het verzet van Fulvia, de echtgenote van Marcus Antonius, tegen de confiscaties in Italia.
 Gaius Julius Caesar Octavianus moet Rome ontvluchten, maar belegert Praeneste en later Perusia.
 Marcus Antonius vertrekt met een Romeins expeditieleger (8 legioenen) naar Syria om een veldtocht tegen Parthië voor te bereiden.

Klein-Azië 
 Marcus Antonius ontmoet Cleopatra VII aan de monding van de Cyndus in Tarsus (Cilicië), hij krijgt een affaire met haar en sluit aan boord van het majestueuze schip de "Thalagemes" een alliantie.
 Arsinoë IV, een stiefzus van Cleopatra, wordt op bevel van Antonius, op de traptreden van de Tempel van Artemis in Efeze geëxecuteerd.

Geboren 
 Gaius Asinius Gallus, Romeins consul en staatsman (overleden 33)

Overleden 
 Arsinoë IV (~68 v.Chr. - ~41 v.Chr.), prinses en stiefzus van Cleopatra (27)

Jaar in de 1e eeuw v.Chr.
40 v.Chr.

Het jaar 40 v.Chr. is een jaartal in de 1e eeuw v.Chr. volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië 
 In Rome worden Gnaeus Domitius Calvinus en Gaius Asinius Pollio door de Senaat gekozen tot consul van het Imperium Romanum.
 In Etrurië wordt Perusia belegerd en gedwongen zich over te geven. Octavianus spaart het leven van Lucius Antonius; hij is de 'zaakwaarnemer' voor Antonius, de bevolking wordt in slavernij afgevoerd.
 Quintus Salvidienus Rufus wordt als gouverneur naar Gallia Transalpina gestuurd om het bevel over het Romeins leger (11 legioen)en op zich te nemen, na het overlijden van Quintus Fufius Calenus. Gaius Julius Caesar Octavianus laat zich scheiden van Clodia en trouwt met Scribonia, een zus van Lucius Scribonius Libo.
 Sextus Pompeius verovert met een Romeins expeditieleger (4 legioenen) Sardinië en Corsica. Hij bedreigt met de Romeinse vloot de graantoevoer naar Rome.
 Vrede van Brundisium: De Romeinse Republiek wordt door de Triumvirs verdeeld, Octavianus Caesar voert het bestuur over de Westelijke provincies en Marcus Antonius over de Oostelijke provincies. Hispania en Africa, de graanschuur van Rome, worden toegewezen aan Marcus Aemilius Lepidus. Ter bezegeling trouwt Antonius met Octavia, de zus van Octavianus.

Egypte 
 Cleopatra VII brengt in Alexandrië in het koninklijk paleis een tweeling ter wereld: Alexander Helios en Cleopatra Selena.

Parthië 
 Orodes II valt Armenië binnen en dwingt Artavasdes II zich tegen de Romeinen te keren. Onder aanvoering van zijn zoon Pacorus I en geholpen door de Republikeinse veldheer Quintus Labienus, verovert het Parthische leger de Romeinse provincies Syria en Judea, alsmede een groot deel van Klein-Azië.
 Antigonus probeert met hulp van de Parthen het Joodse Hasmonese rijk in ere te herstellen, Herodes I ontsnapt uit Jeruzalem en vlucht naar Rome.

Geboren 
 Cleopatra Selena, dochter van Cleopatra en Marcus Antonius (overleden 6)

Overleden 
 Gaius Claudius Marcellus, Romeins consul en staatsman
 Lucius Decidius Saxa, legatus van Syria
 Phasaël, broer van Herodes de Grote

Jaar in de 1e eeuw v.Chr.
55 v.Chr.

Het jaar 55 v.Chr. is een jaartal in de 1e eeuw v.Chr. volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië 
 In Rome worden Gnaius Pompeius Magnus en Marcus Licinius Crassus door de Senaat gekozen tot consul van het Imperium Romanum.
 De Senaat voert de Romeinse wet Lex Trebonia in; de ambtstermijn van Julius Caesar als proconsul van Gallië en Illyrië wordt met 5 jaar verlengd.
 Op het Forum Romanum wordt de Basilica Julia gebouwd als handels- en bijeenkomstplaats. Het Theater van Pompeius wordt als heiligdom ingewijd.
 Julius Caesar treft voorbereidingen voor een expeditie naar Brittannië en draagt het bevel van het Romeinse leger in Gallië over aan Lucius Aurunculeius Cotta.

Europa 
 Mei - De Germaanse stammen Tencteri en Usipeti steken de Rijn over, op zoek naar een nieuw gebied om zich te vestigen. Caesar verslaat de Germanen in het rivierengebied van de Maas, nabij Kessel en Lith.
 Juni - Julius Caesar laat bij Bonn een tijdelijke houten brug (140 meter lang) over de Rijn bouwen en voert een verkenningstocht uit in Germanië.
 Omdat Caesar van plan is de oversteek naar het Britse eiland te maken, brengt zijn onderbevelhebber Titus Labienus het strategisch belangrijke kustgebied van de Morini onder Romeinse controle.
 Augustus - Een Romeinse vloot (80 schepen) landt met een Romeins expeditieleger (Legio VII en Legio X) bij Deal aan de Engelse kust.
 Winter - Julius Caesar ondervindt felle tegenstand van de Kelten op de Britse eilanden. De Romeinse vloot wordt geteisterd door stormen en de Romeinen trekken zich terug naar Gallië.

Egypte 
 Ptolemaeus XII Neos Dionysos keert met steun van Aulus Gabinius, proconsul van de Romeinse provincie Syria, terug in Alexandrië.
 Ptolemaeus XII (55 - 51 v.Chr.) bestijgt de Egyptische troon, tegen een betaling van 6000 talenten (zilver) en laat zijn dochter Berenice IV in het openbaar onthoofden.

Parthië 
 Mithridates III vlucht naar Syrië en zoekt steun bij de Romeinen. Surenas, een generaal van Orodes II, verslaat de opstandige Parthen in de Slag bij Seleucia.
 Artavasdes II (55 - 34 v.Chr.) volgt zijn vader Tigranes II de Grote op als koning van Armenië. Hij sluit een bondgenootschap met Rome.

China 
 Het rijk van de Xiong Nu valt uiteen in een westelijk en een oostelijk deel. De Chinese Muur wordt de landsgrens tussen de nomaden en de Han-dynastie.

Geboren 

 Verrius Flaccus (~55 v.Chr. - 20), Romeins grammaticus

Overleden 

 Berenice IV (~77 v.Chr. - ~55 v.Chr.), koningin van Egypte (22)
 Quintus Caecilius Metellus Nepos (~135 v.Chr. - ~55 v.Chr.), Romeins consul en veldheer (80)
 Tigranes II de Grote (~140 v.Chr. - ~55 v.Chr.), koning van Armenië (85)
 Titus Lucretius Carus (~99 v.Chr. - ~55 v.Chr.), Romeins dichter en filosoof (44)

Jaar in de 1e eeuw v.Chr.
Mississippi

Mississippi (staat), een staat in de Verenigde Staten
 Mississippi (rivier), een rivier in de Verenigde Staten
 Mississippivlakte, een laagland in de Verenigde Staten
 Mississippi County (Arkansas), een county in de Amerikaanse staat Arkansas
 Mississippi County (Missouri), een county in de Amerikaanse staat Missouri
 Mississippi (Aire-sur-la-Lys), een gehucht in de Franse gemeente Aire-sur-la-Lys
 Mississippi (Pussycat), een nummer uit 1975 van de Nederlandse groep Pussycat
 Mississippi (The Cats), een nummer uit 1974 van de Nederlandse groep The Cats dat op verschillende albums verscheen
 Mississippi (1935), een Amerikaanse musicalfilm