Jurriaan Andriessen (componist)

Jurriaan Hendrik Andriessen, ook bekend onder het pseudoniem Leslie Cool (Haarlem, 15 november 1925 – Den Haag, 23 augustus 1996) was een Nederlandse componist. Als zoon van de componist Hendrik Andriessen was hij lid van de bekende kunstenaarsfamilie Andriessen en een oom van de beeldend kunstenaar en componist Jurriaan Andriessen en een oudere broer van de componist Louis Andriessen.

Levensloop 
Andriessen begon zijn studie muziek/compositie bij zijn vader, en studeerde piano bij Gerard Hengeveld en André Jurres, en directie bij Willem van Otterloo aan het Utrechts Conservatorium te Utrecht. Na zijn examens in 1947 verbleef hij enkele maanden in Parijs met het doel filmmuziek te studeren. Hij werkte in Parijs ook aan muziek voor een aantal poppenfilms. In deze tijd heeft hij ook bij Olivier Messiaen compositie gestudeerd.

Terug in Nederland kreeg Andriessen de opdracht toneelmuziek voor het openluchtspel Het wonderlijke uur te schrijven ter gelegenheid van het vijftigjarig jubileum als vorstin van koningin Wilhelmina der Nederlanden. Voor dit werk (1948) ontving hij de eerste Johan Wagenaar-Prijs. Van 1949 tot 1951 studeerde hij in de Verenigde Staten - in Boston en Tanglewood - bij de Russische dirigent-componist Serge Koussevitzky. Ook heeft hij compositieles gehad van Aaron Copland. Weer terug in Europa maakte hij studiereizen naar Italië en Duitsland.

In 1959 werd Andriessen muzikaal adviseur en componist bij de Haagse Comedie. In 1960 schreef hij ter gelegenheid van het staatsbezoek van de koning van Thailand, in opdracht van het gemeentebestuur van Den Haag, de symfonische rapsodie Thai en werd hij door koning Phra Chaoyuhua Bhumibol Adulyadej benoemd tot Ridder in de Orde van de Witte Olifant.

Andriessen componeerde onder andere Berkshire symphonies, een opdracht van de Nederlandse regering, enkele concerten en een mis voor orkest, Soli Deo Gloria. Andriessen schreef veel toneel- en filmmuziek en muziek bij hoor- en luisterspelen. Een van de films waar hij de muziek voor componeerde was Als twee druppels water (1963). In 1972 werd hij benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau, voor zijn verdiensten op het gebied van de theatermuziek.

Andriessens compositie Il discorso della corona (de Troonrede) voor koperkwintet, uit 1994, wordt jaarlijks op Prinsjesdag ten gehore gebracht door leden van het Residentie Orkest in de Verenigde Vergadering van de Staten-Generaal bij het binnentreden van koningin Beatrix. Bij de inhuldiging van koning Willem-Alexander klonk de compositie eveneens bij het binnentreden van het nieuwe koningspaar.

Composities

Werken voor orkest

Symfonieën 
 1949 Symphonie Nr. 1 "Berkshire symphonies"
 Poco adagio - Allegro giusto
 In memoriam of Alban Berg
 Vivace
 Allegro
 1963] Symphonie Nr. 3 : (Symphonyen fan Fryslân)
 Lento (pastorale)
 Allegro scherzando
 Lento
 Allegro molte
 1963 Aves - Symfonie nr. 4 voor 3-stemmig gemengd koor en orkest
 1970 Symphony Nr. 5 "Time-spirit": een muziektheaterwerk voor klarinet, orkest, popmusici, ballet met dia-projectie van werken van de graficus M.C. Escher
 Reptiles
 Intermezzo 1
 Fishes and birds
 Intermezzo 2
 Encounter
 1977 La celebrazione - Sinfonia no. 8 (in stile classico), voor orkest
 Andante sostenuto
 Lento
 Tempo di menuetto
 Finale: Rondo festivo (Allegro giocoso)

Concerten voor instrumenten en orkest 
 1943 Concertino voor piano en orkest
 Allegro
 Andante molto sostenuto
 Allegro scherzando
 1947 Symphonietta concertante voor vier trompetten en orkest
 Molto lento
 Allegro
 1947 Rhapsodie voor twee piano's en orkest
 1948 Concertino voor Piano en orkest
 Allegro moderato
 Lento
 Allegro scherzando
 1952 Concerto voor fluit en orkest
 1966 Concerto Rotterdam voor Jazz-combo en Symfonie-orkest
 Lento tranquillo
 Molto lento
 Rondo (Allegro vivo)
 1968 Concertino voor sousafoon (of tuba) en orkest
 1968 Contra-bande Rhapsodia interrotta per orchestra e sousaphono
 1972 Movimenti II, voor hobo, klarinet en fagot solo met strijkers en slagwerk
 1978 Les branles gaulois, dansensuite voor accordeon en orkest
 1991-1992 Concert, voor viool en orkest
 Largo - Allegro moderato
 Adagio
 Rondo allegro

Werken voor koor en orkest 
 1973 Een prince van Oraengien - Wilhelmus-fantasie voor koor (SATB), vier trompetten, twee hoorns, pauken (groep 1), twee hoorns, vier trombones, grote trom (tevens bekken) (groep 2) en orkest (gecomponeerd ter gelegenheid van het regeringsjubileum van Koningin Juliana der Nederlanden in 1973)
 1974 Midwinter song voor midwinterhoorns, gemengd koor, symfonie orkest, orgel
 1977 Psalmen trilogie naar Gabriel Smit - Psalmen aufs Neue voor bariton solo, gemengd koor en orkest
 1993 Madonna Laura, voor gemengd koor en orkest - tekst: Francesco Petrarca
 Larghetto
 Moderato
 Largo

Andere werken voor orkest 
 1948 Het wonderlijk uur Suite No. 1 voor orkest
 Fanfare
 Tempo di marcia
 Molto allegro
 Poco lento
 Allegretto scherzando
 Lento-Vivace-Lento
 Tempo di marcia
 1952 Ouverture "Cymbeline"
 1960 Thai, symfonische rapsodie
 1965 Quattro danze per orchestra
 Danza dei macchine (Allegro giocoso)
 Danza del convento (Largo)
 Danza popolare (Allegro scherzando)
 Danza della lotta (Allegro agitato-Molto lento-Allegro agitato)
 1969 Antifona dell'Aja, voor orkest (gecomponeerd ter gelegenheid van de opening van het Nederlands Congresgebouw in Den Haag)
 1971 Ars antiqua musicae casual music for connoisseurs and amateurs for five wind instruments, viola, guitar and percussion
 1971 De gepikte vogel, voor het Ricciotti Ensemble
 1974 Pasticcio - finale voor symfonieorkest, dixieland band en tape recorder
 1977-1978 Five minute pieces, voor orkest
 1978 Say cheese variaties voor orkest
 1982 Tritogno variaties voor jeugdsymfonieorkest
 1984 Monomania e policromia, voor kamerorkest
 1984 Time suspended, voor orkest
 1994 The merry drakes, ouverture voor orkest, opgedragen aan het Woerdens Symfonieorkest
 Ouverture Den Haag
 1977 For Synthesiser The Awakening Dream
 1978 Hardware Software (for synthesizer)

Werken voor harmonieorkest 
 1945 Homage à Milhaud
 1948 Het wonderlijke uur: suite no. 1
 1950 Mars voor het Nederlandse Rode Kruis
 1957 Inno della technica, voor harmonieorkest - (gecomponeerd voor de opening van de Technische Hogeschool in Eindhoven in 1957)
 1960 Thai Rhapsody voor harmonieorkest
 1961 Jaarbeursmars
 1961 De Scheveningse Pier
 1962 Respiration suite voor blazersensemble
 1962 Symphonie Nr. 2 voor harmonieorkest
 1968 In pompa magna - intrada voor zes hoorns, vier trompetten, drie tenortrombones, contrabastrombone, tuba, pauken en vier-vijf slagwerkers
 1968 A Mexican Overture
 1972 Sinfonia dell'arte - sinfonia no. 6 (in stile antico), voor acht blazers
 Lento-Allegro
 Andante tranquillo
 Menuetto
 Presto
 1972 Rococo Concerto voor klarinetsolo en harmonieorkest
 1980 Entrata della Regina voor twee trompetten, twee hoorns, drie trombones, tuba, pauken en orgel ad. libitum (ter gelegenheid van de inhuldiging van koningin Beatrix in 1980)
 1981 Suite for Jazz-Ensemble and Band
 1982 Song for Lilian
 1984 Sinfonia "Il Fiume", voor harmonieorkest
 1987 Overture for an imaginary play
 1988 A Suite for Jazz-Ensemble and (Wind-)Band
 A Bluebird
 A Ballad
 A Samba
 1988 Dynamic Overture
 1994 Antifoon, voor orgel en harmonieorkest
 Concertino, voor fagot solo en harmonieorkest
 Concerto grosso, voor saxofoonkwartet en harmonieorkest
 Allegro Giusto
 Larghetto
 Allegro Giocoso
 Lunar orbiter - Mars
 Music for Bandstand
 Mars
 Canary
 Marlied
 Passepied
 Tambourine
 Mars
 Pavane
 Song for Lilian

Muziektheater

Opera's

Balletten

Toneelmuziek 
 1947 De prins die de hik had, muzikaal sprookje op tekst van Alexander Pola
 1953 De storm, muziek voor het toneelstuk van William Shakespeare
 1983 Hamlet, muziek voor synthesizers voor het toneelstuk van William Shakespeare
 1984 Romeo en Julia, muziek voor koor (met countertenor) voor het toneelstuk van William Shakespeare
 1996 Drie rondelen, zangtrio's voor twee sopranen en een alt, tekst Willem Wilmink (naar Charles d'Orleans)

Werken voor koren 
 1984 Madrigal concerto, voor gemengd koor

Vocale muziek 
 1982 Who did kill Cock Robin?, voor bariton, hobo en gitaar
 1992 Romeinse sonnetten, voor sopraan solo en tien blazers - tekst: Felix Rutten
 1995 Una candida cerva, voor sopraan en piano - tekst: Francesco Petrarca, "Sonnet 190"
 Madrigal Concerto, voor zangstem en piano

Kamermuziek 
 1968 Les Bransles Erotiques. voor drie hobo's, althobo, klarinet, altviool, twee bongo, twee tom-tom
 1969 Concertino Italiano, voor accordeon ensemble
 1982 Four rhythmic studies, voor twee violen, cello en klavecimbel
 1985 Cumulus humulus fumulus, voor strijkkwartet
 1985 Sextet, voor dwarsfluit, hobo, strijktrio en piano
 1985 Klarinetkwartet
 1989 Sonate, voor fagot en piano
 1989 Divertimento, voor twee hobo's (oboe d'amore) en althobo
 1992 Quattro movimenti, voor viool en piano
 1992 Fluitkwartet (voor fluit, viool, altviool en cello, opgedragen aan het Kromme Rijn Fluitkwartet)
 1993 Six moods, voor saxofoon-ensemble
 1994 Il discorso della corona, voor koperkwintet
 1994 Dopo il Discorso, voor koperkwintet
 1996 Jeux des vents, voor blaaskwintet
 Fanfare Festiva, voor twee trompetten
 Introduzione e Allegro, voor koperkwartet
 Serenade voor koperblazers (twee trompetten, twee hoorns en twee trombones)
 Trio Nr. 4, voor dwarsfluit, hobo en fagot

Werken voor orgel 
 1944 Variaties en Fuga op een thema van Chopin
 1961 Communion
 1987 Musica per organo
 1990 Aspetti di H.F.A.
 (?) Fantasie pour Orgue
 (?) Fuga a quattre voces
 (?) Meditation

Werken voor piano 
 1961 Quattro Pezzi voor piano linkerhand
 1982 Trois pièces de Noël
 1984 Rising the scale, invention
Drie dansen
 Les Cloches Des Clochards

Werken voor klavecimbel 
 1989 Musica per clavicembalo

Werken voor beiaard 
 1976 Les cloches des clochards suite voor beiaard
 1980 Thema en variaties voor beiaard, twee trompetten en drie trombones
 1992 Optocht voor beiaard (tune voor de Haarlemse stripdagen 1992)

Werken voor harp 
 1961 Aubade, voor harp solo (t.g.v. de 70e verjaardag van Rosa Spier)
 1991 Sonate, voor twee harpen

Werken voor gitaar 
 1989 Ballade, voor gitaar en harp

Bibliografie 
 Agnes van der Horst: De Andriessens. Een kleurrijke familie van muzikanten en kunstenaars. Lias, Hilversum, 2013. ISBN 978 90 8803 020 8
 
 Sas Bunge, Rutger Schoute: 60 Years of Dutch chamber music - 60 années de musique de chambre néerlandaise - 60 Jahre niederländische Kammermusik. (1913-1973), Amsterdam: Stichting Cultuurfonds Buma, Stichting Nederlandse Muziekbelangen (Amsterdam), 1974, 131 p.
 Wouter Paap: Jurriaan Andriessen und die Bühnenmusik, Sonorum Speculum. 1969, Nr. 40, S. 1-19.
 Wouter Paap: Nederlandse componisten van deze tijd. Jurriaan Andriessen, Mens en melodie. 13 (1958), S. 98-103.
 Marius Monnikendam: Nederlandse componisten van heden en verleden, Berlin: A.J.G. Strengholt, 1968, 280 p.
 Marius Flothuis: Jurriaan Andriessen: "Sonata da Camera", per flauto, viola e chitarra, Sonorum Speculum. 1963, No. 15, S. 19-22.
 Tom Bouws: Levensbeeld van Jurriaan Andriessen, 's-Gravenhage: Uitg. Sint-Joris 1960. 15 S.
 Don Michael Randel: The Harvard Biographical Dictionary of Music, Cambridge (Massachusetts): Harvard University, 1996. ISBN 0-674-37299-9
 Wolfgang Suppan, Armin Suppan: Das Neue Lexikon des Blasmusikwesens, 4. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1994, ISBN 3-923058-07-1
 Wolfgang Suppan: Das neue Lexikon des Blasmusikwesens, 3. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1988, ISBN 3-923058-04-7
 Wolfgang Suppan: Lexikon des Blasmusikwesens, 2. ergänzte und erweiterte Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Fritz Schulz, 1976
 David M. Cummings, Dennis K. McIntire: International who's who in music and musician's directory - (in the classical and light classical fields), Twelfth edition 1990/91, Cambridge, England: International Who's Who in Music, 1991. 1096 p., ISBN 0-948875-20-8
 James L. Limbacher, H. Stephen Wright: Keeping score : film and television music, 1980-1988 - (with additional coverage of 1921-1979), Metuchen, N.J.: Scarecrow Press, 1991. 928 p., ISBN 978-0-8108-2453-9
 Paul E. Bierley, William H. Rehrig: The heritage encyclopedia of band music : composers and their music, Westerville, Ohio: Integrity Press, 1991, ISBN 0-918048-08-7
 Jean-Marie Londeix: Musique pour saxophone, volume II : repertoire general des oeuvres et des ouvrages d'enseignement pour le saxophone, Cherry Hill: Roncorp Publications, 1985
 Jean-Marie Londeix: 125 ans de musique pour saxophone, Paris: Leduc, 1971
 Paul Frank, Burchard Bulling, Florian Noetzel, Helmut Rosner: Kurzgefasstes Tonkünstler Lexikon - Zweiter Teil: Ergänzungen und Erweiterungen seit 1937, 15. Aufl., Wilhelmshaven: Heinrichshofen, Band 1: A-K. 1974. ISBN 3-7959-0083-2; Band 2: L-Z. 1976. ISBN 3-7959-0087-5
 Marc Honneger: Dictionnaire de la musique, Paris: Bordas, 1970-76

Externe links 
 Biografie op de internetpagina van webpodium.nl
 Biografie op Donemus.
 Uitvoering muzikaal sprookje 'De prins die de hik had' (1947) (fragment 1)
 Uitvoering muzikaal sprookje 'De prins die de hik had' (1947) (fragment 2)
 Biografie 'Jurriaan Andriessen in Hilversum'
 Persoonsrecord en bladmuziektitels op Muziekschatten.nl (linked open data)
 Gedigitaliseerde bladmuziek op Muziekschatten.nl
 Hilversumse Muziekschatten - Bij Wassende Maan (NPO Radio 4-podcast)
 Dubbeltalenten en buitenbeentjes (NPO Radio 4-podcast, uitvoering met context van Rhaposdie voor 2 piano's en orkest (1947))

Nederlands componist
Nederlands muziekpedagoog
20e-eeuws componist
Andriessen