alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Kor Mulder van Leens Dijkstra

Kornelis Dirk (Kor) Mulder van Leens Dijkstra (Wier, 24 augustus 1917 – 10 augustus 1989) was de eerste Nederlandse grootmeester correspondentieschaak.

Mulder van Leens Dijkstra is driemaal kampioen correspondentieschaak van Nederland geweest, in 1946, 1947 en 1948 (dat was dus voor de oprichting van de NBC). Hij heeft ook meegespeeld in het Axelson herdenkingstoernooi dat van 1984 tot 1993 gehouden werd: hij eindigde als zesde.
Hij woonde op een boerderij in Friesland waar vele honderden schakers hem in de loop der jaren bezocht hebben: hij had namelijk een fobie en geloofde te zullen sterven zodra hij zijn erf verliet. Mulder van Leens Dijkstra kwam dus nooit onder de mensen en heeft het niet makkelijk gehad al was hij, dankzij de pootaardappelen, een miljonair.

In een interview door Max Pam voor het blad Schaakbulletin wordt onder meer ingegaan op zijn angst voor tijdnood en de muziek waar hij naar luistert als hij analyseert.

Mulder van Leens Dijkstra speelde met wit de volgende openingen:

Mulder van Leens Dijkstra speelde met zwart de volgende openingen:

Externe link
 Partijen

Referenties 

Mulder van Leens Dijkstra, Kor
Ooglens

De ooglens of kristallens is een structuur in het oog, die zich tussen het hoornvlies en het netvlies bevindt, meer specifiek achter de iris, en voor het glasachtig lichaam. 

De ooglens bestaat uit een lenskapsel, subcapsulaire ruimte, een cortex en een lenskern (de nucleus). De lens is biconvex en heeft bovendien de eigenschap dat hij vervormbaar is: door innervatie van de accommodatiespiertjes (zonulae van Zinn) rond de lens wordt de lens boller, waardoor het oog dichterbij scherpstelt. Ontspannen de spiertjes dan trekt het straallichaam (corpus ciliare) de lens weer plat. Hierdoor hebben de mens en veel andere diersoorten het vermogen om zowel dingen die ver weg liggen als dingen die zich dichtbij bevinden scherp te zien. Dit accommodatievermogen gaat echter bij de mens tussen het 40e en het 50e levensjaar sterk achteruit door minder elastisch worden van de lens – dan hebben veel mensen een leesbril nodig.
Op hoge leeftijd treedt bij veel mensen vertroebeling van de lens op: grijze staar of cataract. Het grootste aandeel van het brekend vermogen van het oog wordt overigens niet door de lens (ong. 17 dioptrie) maar door het oppervlak van het hoornvlies (ongeveer 43 dioptrie) geleverd.

Ten onrechte wordt de ooglens weleens vergeleken met een zoomobjectief. In het artikel Zoomobjectief, paragraaf Verschil tussen ooglens en zoomobjectief wordt uitgelegd dat er een essentieel verschil is.

Anatomie van het oog
Hoornvlies

Het hoornvlies of de cornea is het doorzichtige deel van de buitenkant van het oog waar het licht door naar binnen valt. De gehele oogbol wordt van buitenaf bedekt door de cornea. Het is opgebouwd uit stromacellen, aan de binnenkant bekleed met endotheelcellen en aan de buitenkant met plaveiselepitheelcellen. Deze drie basale lagen worden van elkaar gescheiden door drie hulplagen: de membraan van Bowman, de membraan van Descemet en de pas in 2013 ontdekte membraan van Dua. Al deze structuren zijn doorzichtig. Het epitheel bestaat uit slechts ongeveer vijf cellagen. De laag van Bowman is elastisch en bevat veel vezels. Deze collageenlaag is de dikste laag en beschermt het oog tegen infecties. Ook de membraan van Descemet is zeer elastisch. Het endotheel ten slotte is slechts een cel dik. Het houdt het hoornvlies doorzichtig en zorgt voor het watertransport van het oog naar het hoornvlies. Deze laag is zeer kwetsbaar. Bij beschadiging van het endotheel kunnen cellen niet vervangen worden. Dat kan ernstige ziektes veroorzaken.

In het hoornvlies bevinden zich normaal gesproken geen bloedvaten. De zuurstofvoorziening van dit weefsel vindt plaats door gaswisseling met de atmosfeer. Door het te lang dragen van contactlenzen, of door het dragen van verkeerde contactlenzen, kan de zuurstofvoorziening in gevaar komen.

Bij een onregelmatige vorm van de cornea ontstaat onscherp zien, wat soms door een sferische of cilindrische lens al dan niet gedeeltelijk op te heffen is.

Bij slijpen of bikken raakt de cornea gemakkelijk verwond door wegspringende deeltjes ijzer of steen, die zich soms vasthechten en door een arts moeten worden verwijderd. Om deze reden moet altijd een beschermbril worden gedragen bij dergelijk werk: het is niet alleen pijnlijk om zo'n stukje materiaal in het oog te krijgen, het resulteert zelfs bij een niet-penetrerende verwonding altijd in een waarneembaar littekentje in de cornea waardoor de gezichtsscherpte nadelig kan worden beïnvloed.

Bij vervorming of verlies aan helderheid van het hoornvlies kan zo nodig een hoornvliestransplantatie worden verricht. In de Westerse wereld zijn de meest voorkomende indicaties hiervoor keratoconus, littekens na een infectie van het hoornvlies en Fuchs endotheeldystrofie. Voorheen werd doorgaans een volledige hoornvliestransplantatie verricht (perforerende keratoplastiek) maar tegenwoordig transplanteert men alleen het zieke laagje (lamellaire keratoplastiek).

Zie ook 
 Oogziekte

Anatomie van het oog
Bindvliesontsteking

Bindvliesontsteking of conjunctivitis is een ontsteking van het bindvlies dat de buitenkant van het oogwit en de binnenkant van de oogleden bekleedt. Dit kan ruwweg door drie groepen oorzaken ontstaan:
 allergisch, als reactie op een stof waarvoor de lijder overgevoelig is, vaak stuifmeel van planten (pollen) of haren of huidschilfers van hond of kat. Hiertegen bestaan hooikoortsmedicijnen. Hierbij treedt vooral jeuk, roodheid, en overvloedig tranen op, meestal ook met symptomen van de neus zoals niezen en veel dun snot.
 bacterieel; deze vorm kenmerkt zich in het algemeen door meer pus en pijn en is te behandelen met oogzalf met het juiste antibioticum, bij voorkeur chlooramfenicol of fluorchinolon of in speciale gevallen fusidinezuur (tegen deze laatste zijn veel stammen inmiddels resistent).
 viraal; deze vorm geeft meestal alleen een vervelend gevoel en roodheid; pus en afscheiding staan hierbij minder op de voorgrond. Behandeling is in het algemeen niet mogelijk en de ziekte gaat na een paar dagen tot weken vanzelf over.
 tekort aan vitamine B2 (riboflavine)

In ontwikkelingslanden komt nog wel trachoom voor, een chronische ontsteking die wordt veroorzaakt door chlamydia trachomatis, en door verlittekening een belangrijke oorzaak van vermijdbare blindheid.

Conjunctivitis kan samen gaan met de ontsteking van andere weefsels van het oog. In dat laatste geval is er vaak ook sprake van pijn, verminderd gezichtsvermogen of lichtschuwheid. Bij zulke uitgebreide ontstekingen is het belangrijk snel een arts te raadplegen.

Conjunctivitis kan ook een symptoom zijn van een andere aandoening, bijvoorbeeld de ziekte van Reiter, of samen gaan met blefaritis, een ontsteking van de ooglidrand.

Mogelijke oorzaken zijn contactlenzen en vuile filters van airconditioningsystemen.

Virale en bacteriële conjunctivitis zijn meestal erg besmettelijk en lijders en behandelaars dienen goed hun handen te wassen om verspreiding binnen gezin en school te voorkomen.

Conjunctivitis kan ook bij huisdieren voorkomen.

Zie ook 
 oogziekten, hordeolum externum, hordeolum internum, chalazion

Infectieziekte
Oogaandoening
Promovendus

Een promovendus/promovenda (uit het Latijn: 'hij die (nog) gepromoveerd moet worden', meervoud: promovendi) is iemand die door een geaccrediteerde instelling (meestal universiteit) formeel erkend is als iemand die uitzicht heeft op een promotie tot de academische graad van doctor.

Hiervoor dient normaal gezien een proefschrift geschreven te worden dat publiekelijk verdedigd dient te worden. Aan het einde van deze verdediging wordt de promovendus/promovenda gepromoveerd tot doctor.

In Duitsland en België wordt de term promovendus voorbehouden voor wie in de nabije toekomst effectief uitzicht heeft op zijn promotie tot doctor: wanneer het proefschrift is afgerond en enkel de verdediging nog dient te gebeuren. Een onderzoeker die nog aan zijn proefschrift werkt wordt als doctorandus/doctoranda ('Doktorand' in het Duits) of doctoraatsstudent aangeduid. 'Doctorandus'/doctoranda is Latijn voor 'hij/zij die zijn doctorstitel moet behalen'. Aangezien dat woord in Nederland de betekenis heeft van iemand die enkel is afgestudeerd (en dus niet per se doctoreert), wordt een persoon die aan zijn proefschrift werkt in Nederland aangeduid met 'promovendus/promovenda'.

In de Angelsaksische landen wordt een promovendus/promovenda dan wel doctorandus/doctoranda een 'PhD-student', een 'PhD-candidate', of soms een 'research assistant' (met een tijdelijk contract) genoemd.

Naar Nederlandse maatstaven zijn promovendi geen studenten, maar iemand die wetenschappelijk onderzoek verricht (een afzonderlijke wettelijke taak van universiteiten). Daarom zijn promovendi in Nederland veelal als werknemer in dienst van universiteiten. Ook is het mogelijk dat iemand promoveert op een onderzoek dat hij of zij uitvoert in een industrieel laboratorium, in een lectoraat, in een perifeer ziekenhuis, of in een wetenschappelijke bibliotheek. Tot voor kort werden zulke "buitenpromovendi" nog weleens gediscrimineerd door universiteiten, maar wettelijk is de enige eis dat een promovendus/promovenda een origineel proefschrift van voldoende niveau schrijft en verdedigt. Universiteiten krijgen echter ook subsidie voor geslaagde buitenpromoties en zijn daarom steeds beter gemotiveerd ook deze groep promovendi te koesteren.

Sport 
Promovendus wordt ook als sportterm gebruikt. Een sportploeg die in een competitie promoveert naar een hogere klasse, wordt in die klasse gedurende een seizoen promovendus genoemd.

Zie ook 
 Assistent in opleiding (aio)
 Onderzoeker in opleiding (oio)
 Paranimf
 Wetenschappelijke promotie

Externe links 
 Promovendi Netwerk Nederland (PNN) - Nederlandse belangenorganisatie voor promovendi.
 Landelijk Postdoc- en Promovendiplatform (LPP) - Belangenorganisatie voor Nederlandse promovendi
 Promovendivereniging Amsterdam UMC - AMC (APROVE) - Promovendivereniging van het Amsterdam UMC, locatie AMC

Promotie
Hoger onderwijs
Latijn
Loonschaal

Een loonschaal, salarisschaal, salarisklasse, salarisgroep of barema (België) is een bandbreedte waarbij het arbeidsloon ligt tussen een minimum- en maximumbedrag. Door het toekennen van periodieke verhogingen, ook wel periodieken genoemd, kan de werknemer doorgroeien van het minimum naar het maximum.

Veelal geldt een loonschaal op basis van een gelijke functiewaardering voor meerdere functies, die dan als functiegroep aan deze schaal worden gekoppeld. Zo kunnen meerdere functiegroepen en daarmee de loontabel van het gehele loongebouw worden bepaald. Dit maakt deel uit van de beloningssystematiek van een werkgever.

Vaak wordt in een collectieve arbeidsovereenkomst de loontabel vastgelegd die voor de betreffende bedrijfstak geldt. Op bedrijfs- of sectorniveau kan dan (indien gewenst) een hogere loontabel overeengekomen worden.

Salarisgroei binnen een schaal
Salarisgroei binnen een loonschaal kan op verschillende manieren plaatsvinden. Deze groei resulteert in een nieuwe relatieve salarispositie (RSP). Deze RSP wordt uitgedrukt als percentage van het maximumsalaris.

De salarisgroei kan afhankelijk zijn van de dienstjaren, ook wel anciënniteit, functiejaren of ervaringsjaren genoemd. In dat geval stijgt het salaris met vooraf bepaalde percentages van het maximumsalaris of het actuele salaris. Soms is het percentage daarbij afhankelijk van de relatieve salarispositie.

Gebruikelijker is om naast de functiejaren een koppeling te maken met de beoordeling van de werknemer. Wanneer de werknemer slecht functioneert, ontvangt deze geen periodieke verhoging. Functioneert de werknemer voldoende, dan ontvangt deze wel een periodieke verhoging. In sommige bedrijven/bedrijfstakken ontvangt de werknemer bij zeer goed functioneren twee of meer periodieke verhogingen. Een hier op lijkend systeem is een systeem waarbij de werknemer binnen een schaal groeit door middel van procentuele verhogingen; de salarisgroei kan dan - wederom afhankelijk van de beoordeling - variëren van bijvoorbeeld 0% tot 10%.

Bij prestatiegericht belonen kan sprake zijn van een uitloop boven het maximumsalaris, tijdelijk of permanent.

Koppeling aan functieniveau
In het algemeen is de loonschaal waar een werknemer in geplaatst is, gekoppeld aan het niveau van de functie die de werknemer uitoefent. Soms hangt het aantal periodieken af van de functiezwaarte. In dat geval wordt ervan uitgegaan dat men bij eenvoudiger werk minder lang nodig heeft om volledige bekwaamheid die bij de functie hoort te bereiken, ook wel vakvolwassenheid genoemd.

Wanneer een werknemer promotie maakt, zal deze in een hogere loonschaal geplaatst worden. Hier hoeft niet direct een hoger salaris aan gekoppeld te zijn, maar veelal zal het salarisperspectief van de werknemer wel gunstiger zijn, doordat in de hogere loonschaal extra periodieke verhogingen beschikbaar zijn.

Zie ook
Loon
Loonbelasting

Humanresourcemanagement
Inkomen
Assimilatie (biochemie)

Assimilatie is een biochemisch proces waarbij een organische verbinding wordt opgebouwd uit eenvoudigere organische verbindingen of uit  anorganische stoffen, met name koolstofdioxide en water. Hiervoor is energie nodig.

Alle organismen vertonen assimilatie:
 Autotrofe organismen voeren assimilatie uit met energie uit de omgeving. Ze kunnen door fotosynthese (fotoautotrofe organismen, met name landplanten en algen) of chemosynthese (bepaalde soorten bacteriën) zelf energie uit de omgeving vastleggen in organische verbindingen.
 Heterotrofe organismen doen eveneens aan assimilatie, echter de energie die daarvoor nodig is, verkrijgen ze uit de dissimilatie van reeds bestaande, uit voedsel betrokken organische verbindingen (voedingsstoffen).

Het belangrijkste assimilatieproces in de natuur is de vorming van glucose en zuurstof uit water en koolstofdioxide. Dit biochemische proces is de zogenaamde fotosynthese, die aan de basis staat van de meeste voedselketens. De chemische reactie voor fotosynthese is netto:

Bovenstaande nettoreactie geeft niet het werkelijke moleculaire verloop van de reactie weer: tijdens de lichtreactie zijn nog 6 extra watermoleculen nodig. Water treedt op als reductor of elektronendonor. De zuurstofatomen van dit water eindigen in het zuurstofgas dat bij de reactie ontstaat. Tijdens de donkerreactie worden zes watermoleculen gevormd, waar dan een deel van de zuurstof uit het kooldioxide terechtkomt. De volgende formule geeft dit door middel van kleuren weer:

De glucose die bij fotosynthese ontstaat, kan een bouwsteen voor andere organische verbindingen zijn (cellulose), of gebruikt worden als brandstof. Wanneer glucose verbrand wordt heet dat dissimilatie. Het proces loopt dan ruwweg omgekeerd aan fotosynthese, er komt water, kooldioxide en (chemische) energie vrij. Beide processen verlopen via vele stappen en zijn in detail zeer verschillend.

Externe link 
  Assimilatie en dissimilatie: zeer uitgebreide informatie over fotosynthese, celademhaling en gisting

Biochemische reactie
Fysiologie
Veldspaat

Veldspaat is de naam voor een groep van gesteentevormende mineralen die naar schatting 60% van de aardkorst vormen. Het zijn aluminium-tectosilicaten; silicaten waarbij de silica tetraëders in een driedimensionaal patroon gerangschikt zijn.

Het woord veldspaat is afkomstig van het Duitse woord Feldspat, dat in de 18e eeuw in de mineralogie in gebruik raakte voor dit mineraal, en is opgebouwd uit Feld (veld) en Spat (gesteente dat gemakkelijk in schilfers gekliefd kan worden).

Eigenschappen 

Er zijn drie typen veldspaat:
 Kalium-aluminiumsilicaten
 Natrium-aluminiumsilicaten
 Calcium-aluminiumsilicaten

Ook de isomorfe mengsels van deze drie verbindingen behoren tot de veldspaatgroep. Gewoonlijk worden de veldspaten onderverdeeld in de:
 kaliveldspaatreeks - (Na,K)-veldspaten ; Orthoklaas
 plagioklaasreeks - (Na,Ca)-veldspaten; Albiet - Anorthiet

De twee reeksen vormen zogenaamde vaste oplossingen. Bij de plagioklazen hebben de intermediaire veldspaten een naam afhankelijk van de samenstelling.

Kaliveldspaten 
 Orthoklaas - KAlSi3O8
 Sanidien
 Anorthoklaas
 Microklien

Plagioklazen 
 Albiet - NaAlSi3O8
 Oligoklaas
 Andesien
 Labradoriet
 Bytowniet
 Anorthiet - CaAl2Si2O8

De kristallografie van de veldspaten varieert sterk met de samenstelling en is vrij complex. De symmetrie varieert van monoklien tot triklien. Algemeen komen meerdere systemen van splijting voor, ook bestaan er hoge en lage temperatuursvormen.

Er zijn ook veldspaten met een afwijkende samenstelling:
 Celsiaan - BaAl2Si2O8
 Buddingtoniet - NH4AlSi3O8 
 Rubiklien - RbAlSi3O8

Deze afwijkende veldspaten zijn zeldzaam tot zeer zeldzaam.

Zie ook 
 Bariumveldspaten
 Lijst van mineralen
Grijze kroonkraanvogel

De grijze kroonkraanvogel (Balearica regulorum) is een grote waadvogel uit de familie van de kraanvogels (Gruidae).

Kenmerken
Grijze kroonkraanvogels hebben een korte snavel. Op zijn kop heeft hij gouden kruinveren. Ze hebben een grijs verenkleed en rode lellen aan de keel. Beide geslachten hebben hetzelfde verenkleed. De lichaamslengte bedraagt 100 tot 110 cm en het gewicht 3 tot 4 kg. De roep bestaat uit twee lettergrepen en klinkt als ma-ham.

Leefwijze
Grijze kroonkraanvogels zijn de enige kraanvogels die regelmatig in bomen zitten. Ze eten insecten en kleine zoogdieren die ze vinden bij kudden hoefdieren die ze weleens volgen. Buiten het broedseizoen leidt de vogel een zwervend bestaan. Het zijn standvogels.

Nationaal symbool
In Oeganda is de grijze kroonkraan een nationaal symbool en staat zodanig ook op de Oegandese vlag en het wapen van Oeganda.

Verspreiding
Deze soort komt voor in oostelijk en zuidelijk Afrika. Hij komt gewoonlijk voor op graslanden, landerijen en drassige gebieden.

De soort telt twee ondersoorten:
 B. r. gibbericeps (oostelijke kroonkraanvogel) : van zuidelijk Oeganda en Kenia tot noordelijk Zimbabwe en noordelijk Mozambique.
 B. r. regulorum (zuidelijke kroonkraanvogel): van zuidelijk Angola en noordelijk Namibië tot Zimbabwe en oostelijk Zuid-Afrika.

Status 
De grootte van de populatie wordt geschat op 20-50 duizend vogels. Op de Rode lijst van de IUCN heeft deze soort de status bedreigd.

Jongen
Als kuiken groeien ze zeer snel. Ze worden geboren met al vrij grote poten en deze blijven dan ook de eerste paar weken voorop in de ontwikkeling. In gevangenschap leven ze meestal de eerste week op pieren (vaak meelwormen) om dan langzaam over te stappen naar los voer.

IUCN-status bedreigd
Dier uit het Afrotropisch gebied
Kraanvogels
Oegandees symbool
Model



Wetenschap en techniek 
 Model (wetenschap), een schematische voorstelling van de werkelijkheid
 Model (economie), een beschrijving in vergelijkingen van economische samenhangen
 Schaalmodel, replica op een vaak kleinere, soms grotere schaal
 Wiskundig model, een toepassing van wiskundige elementen
 Model (logica), wiskundige structuur die vorm geeft aan een stel axioma's
 Model (subtype), typologische onderverdeling, inzonderheid van de producten van een merk (Fords model Fiesta)
 Model (vorm), zoals groot, klein, rond model
 Modelleren van 3D-computergraphics, een model in computerdesign

Kunst en media 
 Voorbeeld, bijvoorbeeld in tekenen naar klassiek model
 Model (persoon), een persoon die zich laat afbeelden of weergeven voor andermans doelen, bijvoorbeeld voor het aanprijzen van producten en diensten
 Fotomodel
 Supermodel
 Mannequin, iemand die kleding toont op de catwalk in een modeshow
 Naaktmodel, een persoon die ongekleed poseert, bijvoorbeeld voor beeldhouwers, tekenaars of fotografen
 Schildersmodel, een persoon, die gekleed of ongekleed poseert voor kunstenaars
 Das Model, een nummer van de Duitse synthpopband Kraftwerk, in het Engels bekend als "The Model"

Recht en organisatie 
 Model (document), een standaardtekst waarin veranderlijke onderdelen nog ingevuld moeten worden, zoals modelovereenkomsten en modelverordeningen

Geografie 
 Model (Mazovië), een plaats in Polen

Personen 
 Lisette Model, een Oostenrijks-Amerikaans fotografe 
 Walter Model, een Duitse veldmaarschalk uit de Tweede Wereldoorlog

Modelvorming
Sergey Brin

Sergej Michailovitsj Brin (Russisch: Сергей Михайлович Брин, transliteratie Sergej Michailovitsj Brin, Engelse schrijfwijze Sergey Brin) (Moskou, 21 augustus 1973) is een van de oprichters van Google Inc.. Met een vermogen van 47,5 miljard dollar (2018) behoort hij tot de 15 rijkste mensen ter wereld.

Brin haalde zijn BSc cum laude aan de Universiteit van Maryland. Vervolgens haalde hij zijn MSc aan de Stanford-universiteit. Daar ontmoette hij in 1995 Larry Page met wie hij de technologie achter de zoekmachine ontwierp. Samen richtten ze Google Inc. op.

Zijn onderzoeksinteresses zijn zoekmachines, informatie-extractie uit ongestructureerde data en datamining.

Op 3 december 2019 maakte Brin, en ook Page, bekend dat hij zich terugtrekt uit het bestuur van Alphabet Inc.. Page was daar bestuursvoorzitter (CEO) en Brin had de functie van president. Voor Google Inc., het meest belangrijke onderdeel van Alphabet, zal dit weinig effect hebben want bestuursvoorzitter Sundar Pichai nam al sinds medio 2015 de belangrijkste besluiten bij Google. Hij wordt nu ook de bestuursvoorzitter van Alphabet. De twee blijven lid van de raad van commissarissen van Alphabet. Het oprichtersduo heeft tot slot de meerderheid van het stemrecht in handen.

Publiek optreden 
Brin hield samen met Page een presentatie op de TED-bijeenkomst van 12 maart 2007 over hoe Google globaal in elkaar steekt, hoe het zo heeft kunnen groeien en hoe uitbreidingen tot stand komen.

Van het kostbare wetenschappelijke onderzoeksproject aan de Universiteit Maastricht dat op 5 augustus 2013 de eerste hamburger van kweekvlees opleverde, werd diezelfde dag bekendgemaakt dat Sergey Brin hiervan de financier is.

Externe link 
 Blog van Brin

Amerikaans informaticus
Amerikaans topfunctionaris
Google
Kringproces

Een kringproces is een proces in een thermodynamisch systeem waarbij een arbeidsmedium een reeks van toestandsveranderingen doorgaat, zodanig dat de eindtoestand van het arbeidsmedium gelijk is aan de begintoestand. Hierbij wordt in een positief kringproces mechanische arbeid verricht, zoals in het geval van een warmtemotor of een verbrandingsmotor, en in een negatief kringproces warmte afgevoerd, zoals het geval is bij een koelmachine of warmtepomp. Bij een gesloten kringproces wordt het arbeidsmedium opnieuw gebruikt, terwijl dit bij een open kringproces vervangen wordt.

De hoeveelheid warmte die in het kringproces wordt gebruikt, is gelijk aan de hoeveelheid arbeid die wordt geleverd. Niet alle door het kringproces geleverde warmte of arbeid is in de vorm van nuttige warmte of arbeid (beide vormen van energie). De verhouding tussen de hoeveelheid nuttige energie en de totale energie (in de vorm van warmte of arbeid) in het kringproces bepaalt het rendement van het kringproces.

Een kringproces met een rendement van 100% is volgens de tweede wet van de thermodynamica niet realiseerbaar.

Enige bijzondere kringprocessen zijn:
brayton- of joulecyclus
carnotproces
dieselproces
ericssonproces
ottoproces
rankinecyclus
siemenscyclus
seiligerproces
stirlingproces
Open kringproces

Als elke toestandsverandering van een kringproces in een gesloten systeem plaatsvindt, dan geldt voor deze toestandsverandering telkens de Eerste Hoofdwet voor gesloten systemen.

Voor het hele kringproces geldt verder dat alle kringprocessen opgeteld worden.

Eerder werd al gezegd dat begin en eindtoestand gelijk moeten zijn in een kringproces. Omdat het een gesloten systeem betreft, zijn de inwendige energie van begin- en eindtoestand gelijk.

Waardoor geldt dat:

Dus de totale warmteoverdracht is gelijk aan de arbeid. Als beide termen negatief zijn spreken we van een negatief kringproces. Als beide termen positief zijn, van een positief kringproces.

Thermodynamisch kringproces
013

013 is een poppodium in Tilburg. De naam verwijst naar het netnummer voor telefoongesprekken naar de stad. 013 is de eerste zaal in Nederland die speciaal voor popmuziek is gebouwd.

Oprichting 
Het gebouw opende op 13 november 1998 zijn deuren. Organisatorisch  is het een fusie van concertzalen Noorderligt en Bat Cave alsmede de plaatselijke MuziekKantenWinkel. Het wordt vooral gezien als een voortzetting van het Noorderligt aan de Veldhovenring, dat tussen 1984 en 1998 een landelijke reputatie had en uit haar voegen groeide.

Verbouwingen 
In 2015 en 2016 werd 013 grondig verbouwd. De grote zaal kreeg hierdoor een capaciteit van 3.000 mensen. In de kleine zaal kunnen 700 mensen. Hiermee is 013 het grootste poppodium van Nederland. De kenmerkende oplopende trap in de grote zaal van 013 is behouden gebleven. De zalen kunnen qua grootte aangepast worden op het aantal bezoekers. Voor kleinere shows werkt 013 ook samen met andere podia in de stad zoals Hall of Fame, Little Devil, Extase, Cul de Sac en Paradox.

Medio 2007 werd de foyer en kelder van het pand verbouwd, dat overigens wordt gehuurd van de gemeente Tilburg.

Evenementen 
Er vinden jaarlijks festivals plaats als Roadburn en tot 2016 Incubate. Tevens organiseerde het poppodium hip-hopfestival Woo-Hah in Safaripark de Beekse Bergen.

Tijdens de coronapandemie was 013 grotendeels gesloten. Wel vonden er, wanneer de maatregelen dat toelieten enkele seated concerten plaats, zoals enkele tientallen 'Club Zoveel' shows van Guus Meeuwis. Ook werd het gebouw ingezet als stemlokaal tijdens de Tweede Kamerverkiezingen in 2021 en Gemeenteraadsverkiezingen 2022 onder de noemer 'Stem als een ster'.

Optredens 
Poppodium 013 is regelmatig gastheer voor grote (internationale) acts. Enkele grote namen die er hebben opgetreden:

Externe link 
 Officiële website

Bouwwerk in Tilburg
Cultuur in Tilburg
Nummer
Poppodium in Nederland
Egbert van Hoepen

Egbert van Hoepen (Veere, 23 oktober 1834 – Vlissingen, 4 april 1921), eerst roeier, later schipper van de roeiboten waarmee loodsen op zeeschepen werden gebracht in de Schelde vanuit Vlissingen. Toen in 1875 het station van de reddingsboot der Zuid-Hollandsche Maatschappij tot redding van schipbreukelingen verplaatst werd van Zoutelande naar Vlissingen, werd aan schipper van Hoepen verzocht zich te belasten met het bevel daarover. De reddingsboot heette Koning Willem III. Op 1 november 1900 werd hem op eigen verzoek eervol ontslag verleend. Hij werd opgevolgd door F. Jilleba.

Egbert huwde op 24 augustus 1854 met Johanna Maria Monnier; hij werd vader van dertien kinderen. 

Deze zeeman heeft enige faam verworven omdat hij gedurende zijn leven enige tientallen mensen van de verdrinkingsdood heeft gered, vaak met gevaar voor eigen leven, waaronder zeelui die tijdens slecht weer op zee in moeilijkheden waren gekomen. Hij werd viermaal onderscheiden voor betoonde moed, waarvan tweemaal door de Nederlandse en eenmaal door de Belgische monarch.

Hoepen
Schipper
Witkeelgors

De witkeelgors (Zonotrichia albicollis) is een vogel uit de familie Gorzen.

Verspreiding en leefgebied
Deze soort komt voor in Noord-Amerika. In de zomer is hij vooral te vinden in de bossen van oostelijk en centraal Canada en Nieuw-Engeland. In de winter verblijft hij in het zuidoosten van de VS. Naar Europa dwaalt hij een enkele keer af. Het is een vogel die 's winters in groepen in het struikgewas van parken en tuinen te vinden is.

Gorzen
Dier uit het Nearctisch gebied
IUCN-status niet bedreigd
Zwarthalszwaan

De zwarthalszwaan (Cygnus melancoryphus) is inheems in het zuiden van Zuid-Amerika, onder andere op Vuurland en de Falklandeilanden. In de winter trekt hij naar het noorden.

Kenmerken
Het verenkleed van deze 100 cm grote vogel is wit met een zwarte kop en hals en een blauwe snavel. Deze heeft aan de basis een rode washuidwoekering, terwijl zich aan het oog een witte streep bevindt. Deze soort kan een leeftijd van rond de 20 jaar bereiken, wat zeer oud is voor een zwaan.

Leefwijze
Deze zwaan laat zijn jongen op zijn rug meevaren, net als een fuut. Zij grondelen naar plantaardig voedsel op de bodem van ondiep water, waar zij zich bij voorkeur op bevinden. Op het noordelijk halfrond is deze zwaan geliefd als vogel voor de vijver en volière.

Voortplanting
De legperiode is februari tot juli. De broedduur is ongeveer 36 dagen.

Cygnus
Dier uit het Neotropisch gebied
IUCN-status niet bedreigd
Ondines vloek

Ondines vloek is een zeldzame aandoening waarbij de patiënt steeds weer bewust moet ademen. De ademhaling wordt autonoom door het lichaam geregeld, maar kan ook bewust worden gestuurd. Die eerste methode is bij deze ziekte aangedaan.

Andere namen voor deze ziekte zijn
congenitaal (= aangeboren) centraal hypoventilatiesyndroom (CCHS),
congenitale centrale alveolaire hypoventilatie en
centrale slaapapneu met ernstige hypoventilatie.

CCHS kan voorkomen met de ziekte van Hirschsprung. Dit is een aangeboren neurologische ziekte van de dikke darm, waarbij de zenuwen die voor het samentrekkingspatroon (peristaltiek) van (een deel van) het colon zorgen niet aanwezig zijn of niet goed functioneren. Dit leidt tot obstipatie en uiteindelijk tot een vergroot colon (megacolon congenitum = aangeboren vergroting van de karteldarm). Beide ziekten betreffen een ontregeling van het autonome zenuwstelsel (het zelfregulerende zenuwstelsel, waar een persoon normaal gesproken geen invloed heeft), en ze komen soms samen voor (comorbiditeit).

De naam Ondines vloek komt uit de mythe van Ondine, een vrouwelijke watergeest die verliefd werd op een ridder. De ridder was haar echter ontrouw en zij vervloekte hem, zodat hij voor de rest van zijn leven wakker moest blijven om adem te kunnen halen.

Aangeboren afwijking
Fonetiek

De fonetiek of fonetica is het onderdeel van de taalkunde dat zich bezighoudt met de bestudering van de fysiologische, natuurkundige en waarneembare aspecten van spraak. Ze is een zusterdiscipline van de fonologie, die zich primair richt op de vorming en functie van spraakklanken in het taalsysteem.

Deelgebieden 
Binnen de fonetiek onderscheidt men onder meer:
 articulatorische fonetiek
 akoestische fonetiek
 auditieve fonetiek
In de articulatorische fonetiek bestudeert men de productie van spraakklanken door de spraakorganen (longen, stembanden, kaak, tong enz). De fysische eigenschappen van spraak worden in de akoestische fonetiek bestudeerd. De waarneming van spraakgeluiden wordt bestudeerd in de auditieve fonetiek.

Deze drie deelgebieden van de fonetiek zijn nauw met elkaar verbonden, omdat de menselijke productie en perceptie van spraak met elkaar in verband staan.

Transcriptie 
Systemen voor een fonetisch alfabet zijn gericht op de nauwkeurige transcriptie van elk opeenvolgend spraakgeluid. Het bekendste voorbeeld van een fonetisch alfabet is het Internationaal Fonetisch Alfabet (IPA).

Gebarentaal 
In het onderzoek naar gebarentalen wordt de term fonetiek ook gebruikt voor de verschillende aspecten van gebaren.
Iedere keer wanneer een gebaar wordt gevormd, ziet het er anders uit: de uitspraak of fonetische vorm is variabel.

Zie ook 
Diakritisch teken

Akoestiek
 
Logopedie
Big Bang

The Big Bang is de Engelse benaming voor de Oerknal.

Daarnaast kan (The) Big Bang ook verwijzen naar:

Muziekwereld 
 Big Bang (band), Koreaanse band van platenlabel YG Entertainment
 The Big Bang (Busta Rhymes), een album van Busta Rhymes
 Big Bang (Shoko Nakagawa), een album van Shoko Nakagawa

Film en televisie 
 The Big Bang (film), een animatiefilm
 The Big Bang (2010), een Amerikaanse film uit 2010 
 The Big Bang (televisieserie), een wetenschapsprogramma voor kinderen
 The Big Bang (documentaire), een documentaire uit 1989 van James Toback
 The Big Bang (Nederland), een Nederlands televisieprogramma uit 2023
 The Big Bang (Vlaanderen), een Vlaams televisieprogramma uit 2023

Overige 
 Big Bang-motor
 Big Bang (boek), een boek van Simon Singh
 Big Bang (informatica), een uitrolstrategie, waarbij alle componenten van computers/netwerken worden vervangen
 Big Bang (Bobbejaanland), een Hara Kiri Raft Slide in Bobbejaanland
 De deregulering van de financiële markten in London (1986), zie Financialisering
Albert Bandura

Albert Bandura (Mundare, 4 december 1925 – Stanford (Californië), 26 juli 2021), was een Amerikaans-Canadees psycholoog. Hij is bekend geworden als grondlegger van de sociaal-cognitieve leertheorie en heeft ook gewerkt aan het begrip morele ontkoppeling.

Bandura studeerde psychologie aan de Universiteit van British Columbia waar hij in 1949 zijn Bachelors degree haalde. Aan de Universiteit van Iowa behaalde hij zijn Ph.D in 1952. Daar studeerde hij onder Kenneth Spence, een belangrijke vertegenwoordiger van het stimulus-responsbehaviorisme van Clark Hull, en zo kwam hij in aanraking met leertheorie en gedragstudies. In 1953 kreeg hij een aanstelling aan de Stanford-universiteit. Daar schreef hij samen met Richard Walters (zijn eerste promovendus) zijn eerste boek, Adolescent Aggression. Het belang van dit werk was dat de auteurs daarmee het begrip imitatie voor het aanleren van gedrag introduceerden. 

In 1973 en 1980 kreeg hij verschillende prijzen voor zijn werk. In 1995 ontving Bandura een eredoctoraat van de Universiteit Leiden.

Bandura overleed op 95-jarige leeftijd aan de gevolgen van hartfalen.

Canadees psycholoog
Sociaal-cognitieve leertheorie

De sociaal-cognitieve leertheorie van Albert Bandura tracht het leren binnen de natuurlijke omgeving van de lerende te beschrijven. De theorie is niet eenduidig te situeren. De benaming verwijst naar zowel het behavioristische als cognitivistische referentiekader.

Albert Bandura beschouwt het leren als een interactie tussen
 de omgeving
 persoonlijke factoren
 het gedrag (waaronder ook de cognitieve processen) van de lerende.

Binnen de theorie krijgen de begrippen 'observationeel leren' en 'modelleren' een centrale plaats.

Deze sociaal-cognitieve leertheorie van Albert Bandura kon zich niet verenigen met de andere conditioneringstheorieën doordat hij, in tegenstelling tot de andere, wel onderscheid maakte tussen mens en dier. Hij benadrukte dat de mensen cognitieve wezens zijn. Hierdoor kunnen mensen kortetermijnbeloningen vervangen door lange termijnbeloningen. Dit impliceert dat ook langetermijnbeloningen het gedrag kunnen sturen en een motiverende werking kunnen hebben.

Ook kunnen mensen leren door na te doen (modeling genoemd, maar ook observatieleren of sociaal leren). Dat is simpelweg het waarnemen van het gedrag van een ander, het onthouden daarvan en het op een later tijdstip uitvoeren ervan. Aspecten van invloed op modeling zijn: 1. overeenkomst in eigenschappen tussen model en observant, 2. zien van opbrengsten en 3. vertonen van gedrag door meer personen.

Psychologie
Peter Pit

Peter Pit, artiestennaam van Herman Claassen (11 maart 1933 – 21 februari 1999), was een Nederlands/Amerikaanse goochelaar.  

Na gymnasium, kunstnijverheidsschool, reclame-onderwijs en een periode als beroepsgoochelaar in Nederland ontwikkelde hij zich tot goochelend entertainer in de Verenigde Staten.

Op het Nationaal Goochelcongres dat in 1958 in Hilversum werd gehouden, behaalde hij de 1ste prijs en in datzelfde jaar tijdens het Wereldkampioenschap Goochelen in Wenen de 1ste prijs in de categorie Algemeen Goochelen. Eind jaren 50 / begin jaren 60 was hij geregeld op de Nederlandse televisie te zien met zijn bekendste nummers: de productie van flessen Martini uit schijnbaar lege kokers en de dansende wandelstok. Door een optreden in de Ed Sullivan Show kreeg hij entree tot de showbusiness in Verenigde Staten, waar hij zich in 1962 definitief vestigde. Peter Pit had daar eigen tv-shows en trad op in Las Vegas. Als beroemd artiest werd hij ten slotte beroepen als artistiek directeur van het Magic Castle in Hollywood, een functie die alleen voor de "groten" in het vak is weggelegd.

Literatuur
 Peter Pit. In his words. Interview door John Moehring in "Magic", oktober 1998, p. 34-37.
 Max Maven: A history of FISM. In: "Genii", april 1997, p. 28-63. Ook als weblink.

Externe link
  De geschiedenis van het Wereldkampioenschap Goochelen

Amerikaans goochelaar
Nederlands goochelaar
Pseudoniem
Leeftijd van het heelal

De leeftijd van het heelal kan op de volgende manieren bepaald worden:

De studie van de oudste sterren in het heelal. De oudste bolvormige clusters bevatten slechts sterren met een massa van minder dan 0,7 zonmassa's. De levensduur van deze sterren wordt geschat op 11 tot 18 miljard jaar. Dit geeft een minimumleeftijd.
Terugrekenend aan de hand van de wet van Hubble-Lemaître werd door Edwin  Hubble de leeftijd geschat op  zo'n 10 miljard jaar. Probleem hierbij is het bepalen van de hubbleconstante, omdat afstandsbepaling in het verre heelal zeer moeilijk is.
De Wilkinson Microwave Anisotropy Probe (WMAP) heeft anderhalf jaar lang precisiemetingen verricht aan de kosmische achtergrondstraling. De leeftijd van het heelal is nu bepaald op 13,7 miljard jaar (met een foutmarge van ongeveer 1%).
Metingen van ESA, bekendgemaakt in 2013, wijzen op een leeftijd van 13,8 miljard. 

Over het algemeen wordt ervan uitgegaan dat het heelal 13,8 miljard jaar geleden ontstond.

Zie ook 
 Oerknal
 Roodverschuiving
 Leeftijd van de Aarde

Externe links 
  Nasa: bepaling leeftijd heelal
 De leeftijd van het heelal - Urania

Astronomie
Kosmologie
Niberco

Niberco (artiestennaam van Nico van Berkel, Rotterdam, 22 december 1925 – Den Haag, 18 januari 1993) was een Nederlandse goochelaar.

Niberco was de zoon van goochelaar Bercelini en was vooral vermaard als manipulator. Hij maakte in de Tweede Wereldoorlog deel uit van het gezelschap van cabaretier Wim Sonneveld.

In 1947 behaalde hij tijdens het 2e internationale goochelaarscongres in Parijs de Grand Prix en was daarmee de eerste (en ook jongste) Nederlandse wereldkampioen goochelen. Met Bob Haleber, die goochellessen van hem gekregen had en ook zijn partner werd, vormde hij het duo  "Niberco Brothers" dat in 1951 in Zwolle het nationale goochelkampioenschap veroverde. Dat was de opmaat voor een internationale carrière die veertig jaar duurde. In Nederland waren "Nic en Bob Niberco" slechts sporadisch te bewonderen.

Nederlands goochelaar
pseudoniem
Octaaf (liturgie)

Een octaaf is in de Rooms-katholieke kerk een periode van acht dagen (week+een dag) waarmee de viering van een hoogfeest kan worden verlengd. De achtste dag is de octaafdag. 

In het Westen nam gedurende de Middeleeuwen het vieren van een octaaf bij veel feesten toe. Bij sommige feesten van heiligen werd alleen de achtste dag gevierd. Na de vernieuwing van de Romeinse liturgie in 1969/1970 behielden alleen de hoogfeesten van Pasen en Kerstmis nog een octaaf. Het Paasoctaaf begint op Paaszondag, en eindigt op Beloken Pasen. Het kerstoctaaf begint op eerste kerstdag, en eindigt op 1 januari. Op de octaafdag van Kerstoctaaf (1 januari) vestigt de Kerk sinds het begin van de zevende eeuw in de Romeinse liturgie de aandacht op de Maagd Maria. In het Missaal van 1970 wordt deze dag genoemd: octaafdag van Kerstmis - Maria Moeder van God.

Plaatselijk worden echter ook octaven buiten de hoogfeesten gevierd. Zo kent men in Wittem (Limburg) ook nog het Gerardusoctaaf; de week van zondag tot zondag waarin de gedenkdag van Gerardus Majella (16 oktober) valt. Te Houthem viert men het Gerlachusoctaaf rond 5 januari. In Meerssen wordt rond Sacramentsdag het Sacramentsoctaaf gevierd.

Kerkelijk jaar
Liturgie in de katholieke kerk
M1 Garand

De M1 Garand is een semiautomatisch geweer dat tijdens de Tweede Wereldoorlog veel gebruikt werd in het Amerikaanse leger. Amerikanen noemen het wel The rifle that won the war (het geweer dat de oorlog won). Generaal George Patton was zeer te spreken over het 'M1 Garand' geweer. Het wapen werd later nog gebruikt in de Koreaanse oorlog en op beperkte schaal in de Vietnamoorlog.
De vele door de geallieerden in Nederland achtergelaten Garands gingen naar de politie, die er nog tot in de jaren '80 mee moest zien te werken. Ook het Korps Mariniers gebruikte de Garand tot ten minste 1961, ook in Nederlands Nieuw Guinea.

Ontwikkeling en productie 
Het 'U.S. Rifle, Caliber 30-06, M1' was het resultaat van experimenten en ontwikkeling door John Garand in de Springfield Armory fabriek in de jaren 1920 en 30. Garand ontwikkelde het wapen zo, dat het goed geschikt was voor massaproductie. Het geweer werd begin 1936 in gebruik genomen door het Amerikaanse leger. De eerste grote levering van M1 Garands kwam eind 1937 bij de troepen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de M1 geproduceerd door twee fabrikanten: Springfield Armory en Winchester Repeating Arms Company. Winchester had in april 1939 al een contract gekregen voor een klein aantal M1's. Het bedrijf maakte vanaf 1939 tot 1945, zo'n 513.880 M1 Garand Rifles. SA maakte Garand's vanaf de ingebruikname tot aan de productiestop in 1957. Aan het eind van de oorlog waren in totaal circa vier miljoen M1's geproduceerd. Er werden ook twee scherpschutterversies van de M1 Garand ontwikkeld, de M1C en de M1D. Deze zijn in vergelijking met het populaire scherpschuttersgeweer Springfield M1903A4 tijdens de Tweede Wereldoorlog niet veel gebruikt.

Gebreken 
De M1 Garand had zijn gebreken. Het magazijn bevatte 8 patronen die geladen werden door middel van een patroonhouder, ook wel 'clip' genoemd, die bovenlangs in de magazijnopening van het geweer werd geduwd. Om een patroon in de kamer te brengen moest men de afsluiter van de Garand open houden en de clip erin duwen. Liet men te vroeg los, dan werd de duim ernstig toegetakeld; dit noemde men een 'Garandthumb'. De patronen waren van het kaliber 0.30 inch (.30-06 Springfield of 7,62 x 63 mm).

Externe link 
Nederlandstalige website over de M1 Garand

Amerikaans vuurwapen in de Tweede Wereldoorlog
Informele schilderkunst

Informele schilderkunst is een schilderstijl uit de 20e eeuw die de kunstwereld domineerde in de jaren 1945 - 1960. De Franse essayist Michel Tapié bracht in 1950, op zijn expositie Véhémences confrontées, het begrip art informel ('kunst zonder vorm') naar voren, waarbij hij als informele schilderkunst een stijl omschreef die uitsluitend de schilderende daad vooropstelt en waarbij pas tijdens dat proces, al of niet spontaan, leesbare symbolen ontstaan.

De Europese kunstenaars waar hij op doelde (veelal werkzaam in Parijs die daar het tachisme ontwikkelden), werkten in een richting die parallel liep aan de richting die in de Verenigde Staten door abstract expressionisten als Jackson Pollock werd ingeslagen. Als overkoepelend begrip worden beide stromingen onder de noemer Informele schilderkunst geplaatst, samen met gebruikte technieken als dripping, actionpainting in zijn geheel, en materieschilderen.

Europese kunstenaars die zich voor korte of langere tijd met deze schilderstijl hebben beziggehouden, zijn onder anderen:
 Karel Appel
 Armando
 Bram Bogart
 Jan Burssens
 Constant
 Corneille
 Charles Drybergh
 Jean Dubuffet
 Silvio Formichetti
 Hans Hartung
 Jan Henderikse
 Asger Jorn
 Henri Michaux
 Eduardo Paolozzi
 Gian Carlo Riccardi
 Jean-Paul Riopelle
 Jan Schoonhoven
 Emil Schumacher
 Emilio Vedova
 herman de vries
 Wols
 Willem de Kooning
 Walter EKVIN

Link
 artikel over de Informele in Nederland, van Ben Vollers

Schilderstijl
Schilderkunst van de 20e eeuw
Moderne kunst
Transliteratie

Transliteratie  is het omzetten van het ene alfabet of schriftsysteem in het andere. 
In de loop van de tijd zijn er veel transliteratiesystemen bedacht. 
Aan een transliteratiesysteem kan een aantal eisen gesteld worden:
 het moet eenduidig zijn
 de omgekeerde transliteratie moet eveneens eenduidig zijn
 het moet door de doelgroep (taalspecifiek) als vanzelf correct uitgesproken worden
 er mogen geen (of juist wel) diakritische tekens in gebruikt worden

Transliteratiesystemen naar het Nederlands zijn er onder andere voor:
 Arabisch
 Chinees, onder meer het hanyu pinyinsysteem
 Georgisch, zie Georgisch alfabet
 Grieks, zie Grieks alfabet
 Hebreeuws
 Japans, onder meer het Hepburnsysteem
 Koreaans
 Russisch, zie Cyrillisch alfabet
 Sanskriet

Norm en praktijk 
Voor een aantal schriftsystemen bestaat meer dan één transliteratiesysteem. Er zijn echter officiële normen voor de transliteratie. Het Nederlandse Normalisatie-instituut bijvoorbeeld geeft normbladen uit.

Hoewel er bijvoorbeeld een officieel transliteratiesysteem voor het Russisch is, worden in schriftelijke teksten uiteenlopende vormen aangetroffen. Deze diversiteit in de transliteratie wordt in de hand gewerkt door historische, geografische en andere factoren. Enkele voorbeelden:

 Een krant kan besluiten dat de combinatie -sjtsj- voor de Nederlandse lezer te ongewoon of te ontoegankelijk is. Dan worden wel spellingen voorgeschreven als Kroesjof; een kwestie van redactioneel beleid, waarover binnen zo'n redactie overigens debat kan ontstaan.
 Aan een vertaald werk is soms buitenlandse invloed te zien: de Russische naam Чехов (Tsjechov) krijgt dan in een Nederlandse tekst bijvoorbeeld de half-Duitse vorm Tsjechow (Duits: Tschechow) of de half-Engelse Tsjekhov (Engels: Chekhov).

Zie ook 
 Omzetting van taalvormen
 Romanisatie, transliteratie naar het Latijns alfabet
 Sinificatie, in de taalkundige context de transliteratie naar het Chinees
 Transcriptie (taal)
Albert II

Albert II van België (1934), de zesde Koning der Belgen van 1993 tot 2013
Albert II van Monaco (1958), sinds 2005 vorst van Monaco
Albrecht II van Oostenrijk (1298-1358), hertog van Oostenrijk, hertog van Stiermarken en hertog van Karinthië
Albert II van Tirol (?-1101), graaf van Tirol (1055-1101)
Albert von Thurn und Taxis (1983), twaalfde prins van Thurn und Taxis
Albert II van Namen (1000-ca. 1064), graaf van Namen
Albert II van Vermandois, graaf van Vermandois (993/1002-1010)

Overig 
Albert II (fictiereeks), een fictiereeks over het Belgische koningshuis
Albert II (aap), een aap die in 1949 een ruimtevlucht maakte
Boudewijn I

Boudewijn I van Vlaanderen (837-879), graaf van Vlaanderen (862-879)
 Boudewijn I van Utrecht, bisschop van Utrecht (990-995)
 Boudewijn I van Clermont, graaf van Clermont (-1023)
 Boudewijn (proost), (midden elfde eeuw), proost van Sint-Donaaskerk in Brugge
 Boudewijn I van Guînes, graaf van Guînes (1065-1091)
 Boudewijn VI van Vlaanderen, als Boudewijn I graaf van Henegouwen (1067-1070)
 Boudewijn I van Jeruzalem (1068-1118), koning van Jeruzalem (1100-1118)
 Boudewijn I van Ramla, heer van Ramla (1106-1138)
 Boudewijn de Moedige, graaf van Namen (1150-1195)
 Boudewijn I van Constantinopel (1171-1205), keizer van Constantinopel (1204-1205)
 Boudewijn I van Bentheim, graaf van Bentheim (ca. 1209-ca. 1248)
 Boudewijn van België (1930-1993), koning der Belgen (1951-1993)
Armeens alfabet

Het Armeense alfabet (Armeens: Հայերենի այբուբեն) werd in 405 ontworpen door de Armeense geleerde en religieuze Mesrop Masjtots.

Beide in Armenië gesproken talen (Oost-Armeens en West-Armeens) gebruiken het Armeense alfabet. Het alfabet bestond oorspronkelijk uit 36 letters. De volgorde van de letters had een religieuze symboliek; het Armeense alfabet begon met "Ա" A en eindigde met "Ք" Q, dit verwees naar God (Աստուած) en naar Christus (Քրիստոս). Later werden er de letters "և" (j)ev, "օ" o en "ֆ" f bij toegevoegd.

Transcriptie 
In de tabel hieronder wordt het alfabet weergegeven:
Letter: hoofdletter en kleine letter
Naam: in de klassieke en de hervormde Armeense spelling: De klassieke 5e eeuwse spelling (Masjtotsjaanse spelling) werd in de 19e eeuw hervormd en wordt gebruikt in het West-Armeens (Armeense diaspora) en in het Oost-Armeens in Iran. Deze bevat de oorspronkelijke 36 letters en de 2 letters die in de 13e eeuw werden toegevoegd. Met 'hervormd' wordt de spellingshervorming van 1922 en 1924 bedoeld (aangepast in 1940) die in de Sovjetperiode is doorgevoerd en vanwege vermeende politieke motieven nooit door de Armeense diaspora is geaccepteerd. Deze spellingshervorming richtte zich vooral op het neutraliseren van het klassieke etymologische schrift en de aanpassing van de fonetische realisatie (spraakaanpassing) en het fonetisch schrift. Deze hervorming wordt gebruikt in het Oost-Armeens in Armenië en de Armeense gemeenschappen in Rusland en Georgië.
Naam: De naam van de letter volgens de uitspraak in het Oudarmeens, Oost-Armeens en West-Armeens weergegeven in het Internationaal Fonetisch Alfabet (IPA)
Uitspraak: De uitspraak van de letter in het Oudarmeens, Oost-Armeens en West-Armeens weergegeven in IPA
Transcriptie: De Nederlandse transcriptie in het Oost-Armeens en West-Armeens
Numerieke waarde: De getalwaarde in Armeense cijfers van de letter

Het superscript "h" () vormt het diakritisch teken voor aspiratie in het IPA. Een apostrof () wijst op een ejectief (uitstotende medeklinker).

Diakritische tekens en interpunctie

Zie ook 
 Armeens braille

Alfabet
Alfabet