alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Zanger

Een zanger(es) of vocalist(e) is een beoefenaar van de zangkunst. Een zanger kan beroepsmatig of als hobby zingen.

Iemand die zingen als beroep beoefent wordt ook wel vocalist genoemd. Omdat de verschillende muziekstijlen elk hun eigen stemtechniek vereisen, specialiseren de meeste zangers zich in een of enkele stijlen, zoals opera, het klassieke lied, jazz of pop. Ook binnen muziekstijlen kunnen verschillende soorten zang voorkomen, zoals belcanto, keelzang, grunten, rap, het gebruik van de falsetstem en Sprechgesang.

Zangers kunnen naast het brengen van amusement in verschillende functies optreden, zoals het bewieroken van leiders, het bewaren van traditionele verhalen (de West-Afrikaanse griot), het overbrengen van nieuws of het uitdrukken van ideeën (de protestzanger). Historische voorbeelden zijn de bard, de troubadour en de marktzanger. Verschillende religies kennen voorzangers (cantors) die de religieuze teksten of gebeden voordragen of zingen (soms gecombineerd met samenzang), zoals de joodse chazan in de synagoge, terwijl de muezzin moslims meestal op melodieuze wijze oproept tot het gebed.

Zangers kunnen worden ingedeeld naar het bereik in toonhoogte, zoals sopraan, alt, tenor of bas. Zangers kunnen worden begeleid door muziekinstrumenten. Zang zonder instrumentbegeleiding heet "a capella".

Zie ook 
 Lijst van zangers en zangeressen
 Straatzanger
 Volkszanger
 Singer-songwriter

 1Zanger
Beroep
Joe Frazier

Joseph William ("Joe") Frazier, bijnaam: Smokin' Joe (Beaufort (South Carolina), 12 januari 1944 – Philadelphia, 7 november 2011), was een wereldkampioen boksen in het zwaargewicht. Hij vocht driemaal tegen Muhammad Ali, van wie hij één partij won.

De wereldtitel won Joe Frazier in een gevecht tegen Jimmy Ellis, maar hij verloor deze aan George Foreman, die hem op zijn beurt weer kwijtraakte aan Muhammad Ali.

Frazier was ook olympisch kampioen: hij won de gouden medaille in de zwaargewichtklasse bij de Olympische Zomerspelen van 1964 in Tokio.

Bij Frazier werd eind september 2011 leverkanker geconstateerd, waaraan hij op 7 november overleed.

Frazier, Joe
Frazier, Joe
Lijst van plaatsen bijgenaamd 'Venetië'

De Venetiës van deze wereld danken hun eretitel aan de grote rol die het water er speelt, vooral als verkeersmiddel. Zeker als dit dan gecombineerd wordt met drukke (internationale) handelsactiviteit. De stad Venetië geldt voor deze plaatsen als het archetype.

Het Venetië van het Noorden
 Amiens, zo genoemd door Lodewijk XI
 Amsterdam
 Appingedam
 Brugge
 Emden
 Giethoorn
 Hamburg
 Joure in de 18e eeuw
 Leiden
 Molkwerum
 Sint-Petersburg
 Stockholm
 Stralsund
 Wrocław
 Utrecht

Het Venetië van het Oosten
 Bangkok
 Nanxun
 Shanghai
 Suzhou, zo genoemd door Marco Polo
 Udaipur
 Tai O

Het Venetië van het Westen
 Fort Lauderdale

Andere Venetiës
 Het Venetië van Brazilië is Recife.
 Het Venetië van de Cotswolds is Bourton-on-the-Water.
 Het Venetië van de Gâtinais is Montargis.
 Het Venetië van Letland is Kuldīga.
 Het Venetië van Oekraïne is Vylkove.
 Het Venetië van de Nieuwe Wereld is Tenochtitlan.
 Het Venetië van de Provence is L'Isle-sur-la-Sorgue.
 Het Venetië van het Ruhrgebied is Datteln. Deze kleine stad wordt zo genoemd vanwege de kanalen die er samenkomen.<ref>Hennes Bender - 'Datteln' in: Komma lecka bei mich: kleines Ruhrpott-Lexikon.</ref>

Andere verwijzingen naar Venetië
 In Alkmaar ligt de straat Fnidsen, genoemd naar Venetië vanwege de handel met de die stad.
 In Bamberg wordt een rij huisjes langs de Regnitz Klein Venedig genoemd.
 In Enkhuizen is er een straat met de naam Venedie. Dat was vroeger een gracht en stond in verbinding met de oude haven.
 In Hoorn is er een eiland met straatje genaamd Venidse, vanwege de handel met Venetië.
 Le Marais Poitevin, La Venise verte of "het groene Venetië", het op een na grootste moerasgebied in Frankrijk aan de monding van de Sèvre met vele vierkante kilometers aan kanalen en nauwelijks huizen.
 Petite Venise'', een wijk in Colmar (Frankrijk).
 In Purmerend is een straat met de naam Venediën, waarlangs vroeger het water de Where liep.
 Venezuela, letterlijk "klein Venetië".

Archetypische stad
Stellingwerf

Auke Stellingwerf (1635-1665), luitenant-admiraal bij de Friese admiraliteit.
 Jacobus Stellingwerf(f) (1667-1727), Nederlands tekenaar
 Johan Stellingwerf (1981), Nederlandse serieverkrachter.
 Stellingwerven, een gebied in het zuidoosten van Friesland.
 Stellingwerf (krant), regionale krant voor de gemeente Weststellingwerf
 Stedelijk Museum Stellingwerff-Waerdenhof in Hasselt
Cornelis Troost

Cornelis Troost (Amsterdam, 8 oktober 1696 - aldaar, 7 maart 1750) is een van de weinige 18e-eeuwse Nederlandse schilders die werkelijk origineel genoemd kan worden. In zijn tijd, beter bekend als de pruikentijd, borduurden de meeste Hollandse schilders voort op het stramien van de Gouden Eeuw. Troost ontwikkelde een eigen, sterk satirische stijl, waarmee hij het leven in de huiskamers en op straat te kijk zette. Het werk van Cornelis Troost vertoont overeenkomsten met dat van zijn Engelse tijdgenoot William Hogarth.

Levensloop 
Cornelis Troost was de zoon van Jan Troost, aanvankelijk curator van de Desolate Boedelkamer, die naar Oost-Indië vertrok als boekhouder van de VOC en daar omstreeks 1719 overleed. Zijn moeder was Barbara Meebeeck Kruijwage, die in december 1699 overleed. Zijn vader ging op 7 mei 1700 in Amsterdam in ondertrouw met Aletta van der Beek. Cornelis werd opgeleid tot toneelspeler en werkte tussen 1719 en 1724 in de Nieuwe Amsterdamse Schouwburg die in 1665 had plaatsgemaakt voor de Schouwburg van Van Campen. In 1723 ging hij in de leer bij de portretschilder Arnold Boonen.

Aan het begin van zijn carrière schilderde hij vooral portretten, waarbij de pruiken opvallen die destijds werden gedragen. De opdracht tot het schilderen van de Inspecteurs van het Collegium Medicum maakte hem op slag bekend. In 1728 schilderde hij zijn Anatomische les van Professor Roëll; in 1735 de portretten van Herman Boerhaave en van Mr Isaac Sweers; in 1736 van Jeronimus Tonneman; in 1741 van Johan Jacob Mauricius, gouverneur-generaal van Suriname.

Later begon hij toneelscènes en satires op drinkende gezelschappen te schilderen, zoals de vijf pastels (NELRI) in het Mauritshuis. Vanaf 1740 schilderde hij ook militaire scènes. Een andere specialiteit van Troost zijn schilderijen van het idyllische buitenleven. Vrolijke boeren lijken hun dagen dansend, zingend of vissend door te brengen. Troost schilderde eveneens een ringstaartmaki, toen een zeldzaam dier.

Cornelis Troost woonde bijna zijn hele leven in Amsterdam, hij heeft ook een korte tijd in Zwolle gewoond en trouwde daar op 18 december 1720 met Maria van Duijn, een toneelspeelster. Het echtpaar liet acht dochters dopen in Amsterdam, onder wie de schilderes Sara Troost. Hij was de schoonvader van de beroemde kunstverzamelaar, graveur en houthandelaar/makelaar Cornelis Ploos van Amstel. Hij bewoonde tot 1741 een pand op de Achtergracht, vervolgens huurde hij Amstel 268, maar stierf op Prinsengracht 1093. Cornelis Troost werd begraven in de Nieuwe Kerk.

Hij was een neef van Jan Hendrik Troost van Groenendoelen, die eigenaar was van een behangselfabriek.

Lijst van werken (selectie)

Trivia 
In de Amsterdamse wijk De Pijp, met straatnamen van 17e- en 18e-eeuwse schilders, bevinden zich het Cornelis Troostplein en de Cornelis Trooststraat.

Nederlands kunstschilder
Rococo
Persoon in de Nederlanden in de 18e eeuw
18e-eeuws acteur
Hulst

Hulst (plant), een struik
in België:
Hulst (Opwijk), een gehucht in de gemeente Opwijk, provincie Vlaams-Brabant
Hulst (Tessenderlo), een plaats in de gemeente Tessenderlo, provincie Limburg
in Nederland:
Hulst (Geldrop), een wijk in Geldrop (Noord-Brabant)
Hulst (gemeente), gemeente in Zeeuws-Vlaanderen
Hulst (stad), hoofdstad van de gelijknamige gemeente in Zeeuws-Vlaanderen (Zeeland)
Hulst (Midden-aarde), een fictieve landstreek in In de Ban van de Ring

Personen
Jan Hulst (violist), een Nederlands violist
Jan Hulst (militair) , een Nederlands militair
Kees Hulst, een Nederlands acteur
Hendrik C. van de Hulst, een Nederlands astronoom
W.G. van de Hulst sr., een Nederlands schrijver
W.G. van de Hulst jr., een Nederlands kunstschilder, schrijver en beeldhouwer
Elly van Hulst, een Nederlands atlete
Gerard van Hulst, een Nederlands componist, dirigent, schrijver, dichter en schilder
Johan van Hulst, een Nederlands pedagoog en politicus
Wagner

Richard Wagner (1813–1883), Duitse componist, dichter en librettist.

Verder naar

Personen

met de achternaam Wagner 
Wagner is een Duitstalige achternaam die voortkomt uit het beroep wagenmaker. Vergelijkbare Nederlandse achternamen zijn Wage(n)maker(s) en Wagenaar.

 Adolf Wagner (1890-1944), Duits militair en politiek leider van de NSDAP 
 Adrian Wagner (1952-), Brits popmuzikant 
 Adolph Wagner (1835-1917), Duits econoom en politicus
 Alexis Wagner (1929-1987), Luxemburgs schilder en tekenaar
 Ashley Wagner (1991), Amerikaanse kunstschaatsster
 Charles Wagner (1852-1918), Franse protestantse dominee
 Dick Wagner (1942-2014), Amerikaanse gitarist en songwriter
 Gerrit Wagner (componist) (1862-1892), Vlaams componist 
 Gerrit Wagner (Shell) (1916-2003), Nederlandse bestuursvoorzitter van Royal Dutch Shell
 Hans Wagner (1905-1989), Zwitserse oogarts
 Hans Wagner (1963), Nederlandse politicus
 Jack Wagner (1959), Amerikaanse acteur
 Jasmin Wagner (1980), Duitse zanger, presentatrice en actrice
 Johann Andreas Wagner (1797-1861), Duitse paleontoloog, zoöloog en archeoloog
 John Wagner (1949), Amerikaanse striptekenaar
 Josef Wagner (wielrenner) (1916-2003), Zwitserse wielrenner
 Joseph Franz Wagner (1856-1908), Oostenrijkse componist
 Jozef Wagner (pedagoog) (1770-1849), Slowaakse pedagoog
 Jozef Wagner (voetballer) (1914-2007), Belgische voetballer
 Jules Wagner (1863-1922), burgemeester van de Belgische gemeente Assebroek
 Jürgen Wagner (1901-1947), Duitse SS-Brigadeführer en Generalmajor der Waffen-SS
 Nico Wagner (1954), Luxemburgse voetballer
 Otto Wagner (1841-1918), Oostenrijkse architect
 Paula Wagner (1946), Amerikaanse filmproducente
 Richard Wagner (1813–1883), Duitse componist
 Robert Wagner (1930), Amerikaanse acteur
 Robert Wagner (1983), Duitse wielrenner
 Sandro Wagner (1987), Duitse voetballer
 Siegfried Wagner (1869-1930), Duitse dirigent/componist, zoon van Richard Wagner
 Tini Wagner (1919-2004), Nederlandse zwemster
 Warren L. Wagner (1950), Amerikaanse botanicus
 Winifred Wagner (1897-1980), Engels-Duitse theaterleidster, echtgenote van Siegfried Wagner
 Wolfgang Wagner (operaregisseur) (1919-2010), Duitse theaterleider, zoon van Siegfried en Winifred Wagner
 Wolfgang Wagner (zwemmer) (1938), Duitse zwemmer

met de voornaam Wagner 
 Wágner Ferreira dos Santos, Braziliaanse voetballer

Plaatsen
 Wagner (Bahia), een gemeente in de Braziliaanse staat Bahia
 Wagner (South Dakota), een plaats in de Amerikaanse staat South Dakota

Motorfietsen
 Wagner (Horazdovice), Tsjechisch historisch motorfietsmerk
 Wagner (St. Paul), Amerikaans historisch motorfietsmerk

Overig
 Wagner Tiefkühlprodukte GmbH, Duits fabrikant van diepvriespizza's
 Wagner (miniserie), Engels-Oostenrijks-Hongaarse biografische miniserie uit 1983 over Richard Wagner
 Wagnergroep, een Russische paramilitaire organisatie
 Wagner (metrostation)
On

On (plaats), een deelgemeente van de Belgische stad Marche-en-Famenne
 de Bijbelse naam voor de oud-Egyptische stad Heliopolis (Egypte)
 Ön, een dorp in Zweden
 Ongehoord Nederland (ON!), een omroepvereniging die deel uitmaakt van het Nederlands publiek omroepbestel

Zie ook 
 Lijst van Nederlandse prefixen voor het voorvoegsel on-
John Boyd Dunlop

John Boyd Dunlop (Dreghorn (North Ayrshire), 5 februari 1840 – Dublin, 23 oktober 1921) was een Schots industrieel ontwerper. 

Hij werd geboren als zoon in een boerengezin in Schotland. Hij groeide daar op en studeerde op 19-jarige leeftijd af als dierenarts aan de universiteit van Edinburgh. Hij werkte ongeveer 10 jaar als dierenarts in Edinburgh voordat hij naar Belfast verhuisde. 

Daar ontwikkelde hij het idee voor de uitvinding waar ook nu nog zijn naam aan verbonden is: de opblaasbare rubberband. Hij zag hoe zijn zoontje moeite had om op zijn driewieler met harde rubberbanden te rijden, en om hem te helpen maakte hij een opgeblazen rubberen slang om de wielen. Zijn zoon won de driewielerrace, en zijn vader had een briljant idee. 

Zijn eerste ontwerp bestond uit een rubberen binnenband die omhuld was met linnen stof, met een buitenkant die ook van rubber was. De binnenband kon worden opgepompt met een voetbalpomp en de band werd aan het wiel bevestigd met zijstukken van de linnen stof die met rubbercement aan het wiel werden geplakt. 

Hij vroeg in 1888 patent hierop aan. Dit was niet de eerste keer dat zoiets werd geprobeerd, een andere Schot, Robert William Thomson, had in 1845 hier ook al een patent op aangevraagd. Zijn patent verliep onopgemerkt, terwijl dat van Dunlop op de juiste tijd kwam – transport werd steeds belangrijker, en de ontwikkelingen in de rubberindustrie zorgden ervoor dat zijn idee ook kon worden uitgevoerd.  

Dunlop richtte zijn eigen bedrijf voor de massaproductie van banden op in 1891. Hij verkocht het patent en het bedrijf na vijf jaar. Hij verhuisde hierna naar Dublin en overleed daar in 1921.

Schots ontwerper
Sluis

Een constructie met twee achter elkaar geplaatste deuren die niet gelijktijdig geopend worden.
 Sluis (waterbouwkunde); een (deel van een) waterkering
 Schutsluis
 Spuisluis
 Keersluis
 Duikersluis
 Waaiersluis
 Inundatiesluis; militaire sluis om land onder water te zetten
 Sluis (beveiliging); een beveiligingsinstallatie
 Bussluis

 Een plaats in Zeeland
 Sluis (gemeente); een gemeente in de Nederlandse provincie Zeeland
 Sluis (stad); een vestingstad in de gemeente Sluis
 Sluis (voormalige gemeente); een voormalige gemeente in de Nederlandse provincie Zeeland

 Overige plaatsen
 Sluis (Vijfheerenlanden); een buurtschap in de Nederlandse gemeente Vijfheerenlanden
 Sluis (België); een gehucht in de Belgische gemeente Mol
 De Sluis (Tholen); een buurtschap in de gemeente Tholen
 Sluis; een buurtschap in de gemeente Hulst
 Roodesluis; een buurtschap in de gemeente Terneuzen

 Personen
 Albert-Jan Sluis, Nederlands diskjockey
 Nanne Sluis (roeier), Nederlandse roeier
 Nanne Sluis Pzn., Nederlands politicus

 Overig
 Sluis (beeld), beeld in Amsterdam-Oost

Zie ook 
 Sluizen (doorverwijspagina)
Grzegorz Rosiński

Grzegorz Rosiński (Stalowa Wola, 3 augustus 1941) is een Poolse striptekenaar die later ook de Belgische nationaliteit verkreeg. Hij werkte veel samen met de auteur Jean Van Hamme.

Werk

Polen 
Op zestienjarige leeftijd was hij al actief als tekenaar en werden zijn eerste tekeningen gepubliceerd. Hij volgde les aan de Academie van Schone Kunsten in Warschau. Hij werkte als illustrator voor kinderboeken en tekende de illustraties voor posters, platenhoezen en  boekomslagen. Hij tekende gedurende tien jaar een detectivestrip en een pilotenstrip (Pilot śmigłowca). Verder tekende hij een strip over de geschiedenis van Polen in drie delen en werkte hij mee aan het nieuwe Poolse striptijdschrift Alfa.<ref>Henri Filippini, Dictionnaire de la bande dessinée, 1988, p. 669</ref>

 België 
Bij een bezoek aan België werd hem gevraagd enkele tekeningen te leveren voor Le Trombone illustré, een supplement van het stripblad Spirou. Dit leidde tot een samenwerking met scenarist Mythic voor datzelfde stripblad. Samen maakten ze De fantastische rondvaart, een humoristische strip, atypisch voor Rosiński. Met Van Hamme schiep hij de fantasyserie Thorgal die voor het eerst verscheen in 1977 in het weekblad Kuifje. Rosinski tekende in totaal 36 delen, waarna de reeks door anderen werd overgenomen. In 1980 maakt hij samen met A.P. Duchâteau de sciencefictionreeks Hans. In 1988 werkt hij weer samen met van Hamme voor de in zwart-wit getekende stripklassieker De Chninkel, een parabel geënt op het Nieuwe Testament. De Chninkel werd in 2001 heruitgegeven, voor de gelegenheid in kleur. In 1992 maakt hij samen met Jean Dufaux ook de reeks De Klaagzang van de Verloren Gewesten. In 2001 werkt hij nog eens samen met Van Hamme voor de one-shot Western. Met scenarioschrijver Yves Sente maakte Rosiński in 2004 en 2005 het tweeluik De wraak van graaf Skarbek. Deze twee stripalbums zijn voor het eerst boven op de potloodschetsen geschilderd, en vormen een stijlbreuk in zijn werk. In 2006 zei Rosiński in een interview dat het werk aan Skarbek hem het plezier in striptekenen had teruggegeven.

 Prijzen 
Voor de reeks Thorgal kreeg Rosiński verschillende internationale prijzen:
 Voor het album De schaduwen voorbij kreeg hij de grote prijs van Saint-Michel in 1983.
 Voor het album Alinoë kreeg hij de Sonnaille d'Or op het Sierre festival in 1984.
 Het album De boogschutters kreeg dan weer de prijs van het 'grote publiek' op de XVIIIe stripconventie te Parijs 1985 en de persprijs op het festival van Durbuy 1985.
 Het album Het land Qâ'' kreeg de CBEBD-prijs voor scenario in 1986 en Athis d'Or voor beste tekenwerk in 1987.

In 2013 kreeg hij de Franse titel Officier des Arts et Lettres.

Pools stripauteur
Belgisch stripauteur
Philippe Francq

Philippe Francq (Etterbeek, 13 december 1961) is een Belgisch striptekenaar. Hij is vooral bekend als de tekenaar van de strip Largo Winch op scenario van Jean Van Hamme en later Éric Giacometti.

Zijn realistische tekenstijl werd sterk beïnvloed door Hermann, die onder meer Bernard Prince tekende.

Levensloop 
Philippe Francq studeerde van 1978 tot 1984 aan het Sint-Lucas-Instituut in Brussel. Daarna werkte hij korte tijd met Bob De Moor bij de Hergé-Studio's. In 1987 werkt hij samen met Bob de Groot, en maakte een reeks korte verhalen, verzameld in twee boeken: Des Villes et des Femmes (uitg. Dargaud). Verder illustreerde hij twee verhalen samen met Léo Tomasini op basis van een tekst van Francis Delvaux.

In 1988 ontmoette Francq de schrijver Jean Van Hamme. Deze stelde hem voor een stripverhaal te tekenen op basis van een reeks romans die Van Hamme vroeger geschreven had. Het eerste deel van de Largo Winch-reeks verscheen in 1990 bij Dupuis. Deze reeks over een jonge vagebond aan het hoofd van een multinational was onmiddellijk een groot succes.

Francq
William Vance

William Vance was het pseudoniem van de Belgische striptekenaar William Van Cutsem (Anderlecht, 8 september 1935 – Santander, 14 mei 2018). Hij was vooral bekend als de tekenaar van de stripreeksen Bruno Brazil en XIII (lees: dertien).

Levensloop 
Vance was van kleins af aan gefascineerd door strips en vooral door illustratoren die van realisme in hun tekeningen hielden. Hij studeerde aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten te Brussel. De kneepjes van het vak leerde hij in de publiciteitswereld waar hij 6 jaar vertoefde voor hij zich aan strips waagde.
Daar nam hij ook de schuilnaam Vance aan.

In 2005 ontving hij de Vlaamse Cultuurprijs voor de Strip, beter bekend als de Bronzen Adhemar, tijdens het stripfestival in Turnhout. Vance zelf woonde sinds 1979 in Spanje, eerst in Valladolid en later in Santander. 

Vance was in 2010 gestopt met tekenen als gevolg van de ziekte van Parkinson die bij hem was vastgesteld, door het beven blokkeerde hij tijdens het tekenen en was daarom volledig gestopt.

Bibliografie 
 1962-1967: ongeveer 60 korte verhalen voor het blad Kuifje. 
 1964-1969: Howard Flynn
 1965-1978: Ringo
 1968-1982: Bruno Brazil
 1968-1979: Bob Morane
 1971-1972: twee verhalen die niet in albumvorm verschijnen, namelijk XHG-C3 en Mongwy. In 1995 is XHG-C3 alsnog verschenen.
 1973: Twee albums van Roderik
 1974-1983: Ramiro 
 1976-1986: Bruce J. Hawker 
 1984-2007: de reeks XIII
 1991: spin-off van de reeks Blueberry onder de hoofdtitel 'Marshal Blueberry'.

Vance,William
Pseudoniem
Vlek (nederzetting)

De benaming vlek is in Nederland vanouds gereserveerd voor nederzettingen met stedelijke kenmerken die geen stad zijn. Volgens het woordenboek van Van Dale is het een 'bewoond oord' en is het woord niet algemeen gangbaar. In deze betekenis, ruwweg 'groot dorp', is het woord onzijdig: het vlek. 

De vraag is welke plaatsen als stad kunnen worden aangeduid. Nederland kent op dit gebied geen wetgeving meer. Sinds de titel stad niet meer is voorbehouden aan plaatsen met stadsrechten (rechten op markten, tolheffing, een omwalling, rechtspraak, wetgeving en zelfbestuur) worden alle grotere plaatsen als stad aangeduid. De term vlek is daarmee overbodig geworden. In de praktijk heeft vlek zelfs een geheel andere betekenis gekregen: die van onbeduidende nederzetting, een vlekje op de kaart. 

De benaming vlek leeft in zijn originele betekenis nog het beste voort in de provincie Friesland, waar de Friese elf steden zich op grond van historische rechten onderscheiden van (vaak grotere) plaatsen als Bergum, Drachten, Gorredijk, Heerenveen, Joure, Kollum, Lemmer, Makkum en Surhuisterveen. 

Het was in het verleden vooral lastig vlekken van dorpen te onderscheiden. Ze waren in elk geval groter en hadden dikwijls een marktfunctie (vandaar de term marktrecht). Niet Friesland maar Noord-Brabant was bij uitstek de provincie waar vlekken voorkwamen: Moergestel, Oirschot, Oosterhout, Oudenbosch, Tilburg, Uden, Veghel en Zevenbergen. Plaatsen daarbuiten die op enig moment vlek heetten zijn: Schagen en Winterswijk. Kaapstad werd aangeduid als het Kaapse Vlek.

Ook Den Haag was feitelijk een vlek. De toekenning van stadsrechten in 1806 maakte daar een einde aan, al was dit in deze tijd vooral een symbolisch gebaar. Omgekeerd merkte Daniel Veegens (oud-griffier van de Tweede Kamer) in 1874 op dat veel steden intussen feitelijk vlekken waren geworden door de afbraak van de stadsmuren, die hij kennelijk nog als het belangrijkste kenmerk van een stad zag.

Dat 'vlek' een gangbaar Nederlands woord geweest is, blijkt uit de zeventiende-eeuwse Statenvertaling, waarin bijvoorbeeld Bethanië in het verhaal over Maria en Martha wordt aangeduid als een vlek.

Ook in Duitsland komt de term Flecken of Marktflecken voor. In Noorwegen komt het woord voor in de plaatsnaam Flekkefjord. De Tsjechische term is městys en duidt ook op een plaats zonder stadsrechten met een marktfunctie. In het Verenigd Koninkrijk wordt de term Market town gebruikt.

Zie ook 
 town, vergelijkbaar, in de Engelstalige landen
 posad, vergelijkbaar, in het Russische Rijk
 nederzetting met stedelijk karakter, vergelijkbaar, in de Sovjet-Unie en de landen die er uit voortkwamen
 sjtetl, vergelijkbaar, in Centraal-Europa,  aangeduid met een breed vertegenwoordigde joodse gemeenschap
 vrijheid, vrijheden waren plaatsen met stadsrechten maar zonder recht op muren of versterkingen
 smalstad, in het vroegmoderne Zeeland het tegendeel van een vlek (een stad met een dorps karakter)

Nederzettingstype
Feodaal recht
Opdracht van de Godin

De Opdracht van de Godin is een traditionele tekst die soms ter inspiratie gebruikt wordt in de neopaganistische wiccareligie. Verschillende versies zijn bekend, maar zij hebben alle dezelfde uitgangspunten, zijnde een verzameling van instucties die de Grote Godin aan haar aanbidders geeft. De bekendste versie is geschreven door Gerald Gardner, herschreven door zijn Hoge Priesteres Doreen Valiente in het midden van de jaren 50.

Een groot gedeelte van de 'Opdracht van de Godin' is gebaseerd op een passage uit Aradia, or the Gospel of the Witches (1899) van Charles Godfrey Leland

Referenties

Zie ook
 Hekserij

Wicca
Christiaan Barnard

Christiaan Neethling Barnard (Beaufort-Wes, Zuid-Afrika; 8 november 1922 – Paphos, Cyprus; 2 september 2001) was een Zuid-Afrikaans hartchirurg. Hij verrichtte de eerste geslaagde harttransplantatie van mens op mens.

Levensloop
Barnard werd als zoon van een Nederduits hervormd predikant geboren. Een van zijn broers overleed op jonge leeftijd aan een hartafwijking. Christiaan studeerde geneeskunde in Kaapstad en werd aanvankelijk huisarts. In 1956 begon hij echter aan zijn specialisatie tot chirurg in Minnesota. Vervolgens keerde hij in 1958 terug naar Zuid-Afrika om er de hartchirurgie te ontwikkelen. Hij werd wereldberoemd toen hij op 3 december 1967 in het Groote Schuur-Hospitaal in Kaapstad als eerste een geslaagde harttransplantatie van mens op mens uitvoerde. De 55-jarige Louis Washkansky kreeg op 3 december 1967 het hart van de bij een auto-ongeluk om het leven gekomen Denise Darvall. Achttien dagen na de operatie overleed hij aan een longontsteking. Een tweede harttransplantatie, een maand later door hetzelfde team, had meer succes: bij de 50-jarige tandarts Philip Blaiberg werd het hart van Clive Haupt ingeplant, een jonge man die overleden was aan een hersenbloeding. Blaiberg bleef nog 19 maanden na de operatie leven, maar overleed uiteindelijk wel aan de gevolgen van een chronisch afstotingsproces. 

In het jaar 1968 werden wereldwijd meer dan 100 harttransplantaties uitgevoerd. Daarna stond het aantal transplantaties door de korte gemiddelde overlevingstijd een tijdlang op een laag pitje, tot door betere medicijnen het afstotingsprobleem beter kon worden beheerst.

Barnard bleef tot 1983 chirurg aan het Groote Schuur-Hospitaal in Kaapstad, alwaar hij ook directeur werd van de faculteit Geneeskunde van de Universiteit van Kaapstad. Hij kreeg last van reuma in zijn handen waardoor hij niet meer in staat was te opereren. Daarna stichtte hij een kliniek op het Griekse eiland Kos.

In 1969 verscheen zijn autobiografie One Life. Met de auteur Siegfried Stander schreef hij The Unwanted (1974) en In the Night Season (1977). The Donor (1996) is een thriller over de gevaren van genetische manipulatie.

Trivia
Het personage uit Dokter Bernhard van Bonnie St. Claire is een verwijzing naar hem. 

Afrikaners
chirurg
Zuid-Afrikaans schrijver
Zuid-Afrikaans medicus
Zuid-Afrikaans persoon in de 20e eeuw
Stijl

Stijl (bouw), deur- of raamstijl
 Stijl (plant), een deel van een plant
 Stijl (taalkunde), een manier van uitdrukken in geschriften
 Stijl (televisieprogramma), kunstprogramma van de BRT
 Dakstijl (auto), de verticale ondersteuningen van het dak van een auto
 Jaarstijl,  manier waarop bepaald wordt op welke kalenderdag het nieuwe jaar begint.

Kunst 
 Stijl (kunst), kenmerken van een bepaalde school of richting in een bepaalde tijd of voor een kunstenaar of groep van kunstenaars
 De Stijl, een Nederlandse minimalistische kunststijl
Angelen

De Angelen  waren een Germaans volk uit het noorden van Europa dat in de vroege middeleeuwen naar Groot-Brittannië verhuisde. De naam Engeland verwijst naar dit volk.

Achtergrond 
De Angelen (Latijn: Anglii) behoorden tot de Ingvaeones (Noordzee-Germanen). De kern van hun gebied was waarschijnlijk het schiereiland Angeln in het oosten van Sleeswijk. 

In de 5e eeuw staken zij de Noordzee over en vielen het huidige Engeland en Schotland binnen, samen met de Saksen, Friezen en de Juten. Naar het schijnt zijn alle leden van de stam in de loop van de 5e eeuw overgestoken, want nadien is er nergens op het vasteland meer iets vermeld over hen; dit in tegenstelling tot de Saksen, Friezen en Juten waarvan nog steeds afstammelingen in hun oude stamlanden wonen.

De Angelen vestigden zich in het oosten, midden en noorden van Engeland, waaronder East Anglia, Mercia en Northumbria. Hun gebied reikte tot aan Lothian in Schotland.

Zie ook 
 Angelsaksen

Angelsaksen
West-Germaans volk
Grote volksverhuizingen
Saksen

Tegenwoordige gebieden die Saksen genoemd worden:
 Saksen (deelstaat) (Sachsen), een Duitse deelstaat
 Saksen-Anhalt (Sachsen-Anhalt), een Duitse deelstaat
 Nedersaksen (Niedersachsen), een Duitse deelstaat

 Talen en dialecten die Saksisch genoemd worden:
 Oudsaksisch, oude vorm van het Nedersaksisch (tot en met de middeleeuwen)
 Nedersaksisch, Germaanse taal in het oosten van Nederland en noorden van Duitsland
 Hoogsaksisch, Duits dialect dat in de huidige Duitse deelstaat Saksen wordt gesproken. 

 Volkeren en/of stammen die Saksisch genoemd worden:
 Saksen (volk), een Germaans volk
 Angelsaksen, Germaanse stammen die vanaf de 5e eeuw Brittania binnenvielen
 Zevenburger Saksen, verzamelnaam voor Germaanse volkeren in Transsylvanië

 Historische gebieden in Duitsland die Saksen genoemd worden:
 Saksische Oostmark (937-965), deel van het Oost-Frankische Rijk
 Tot 1180: het hertogdom Saksen (-1180), dat in de vroege en hoge middeleeuwen lag waar nu de deelstaat Nedersaksen ligt 
 1180 - 1296: het door de Ascaniërs bestuurde hertogdom Saksen (1180-1296) aan de Elbe
 1296 - 1689: het na de deling van 1296 ontstane Ascanische hertogdom Saksen-Lauenburg 
 1296 - 1356: het na de deling van 1296 ontstane Ascanische hertogdom Saksen-Wittenberg
 1356 - 1423: het Ascanische hertogdom Saksen-Wittenberg(-Wittenberg)
 In 1423 werd het markgraafschap Meißen uit het huis Wettin beleend met het keurvorstendom Saksen(-Wittenberg). Daarmee verschoof het zwaartepunt van het gebied dat met "Saksen" werd aangeduid, een aanzienlijke afstand naar het zuidoosten.
 1423 - 1485: het ongedeelde keurvorstendom Saksen (1423-1485) met als hoofdstad Wittenberg
 1485 - 1547: het Ernestijnse keurvorstendom Saksen (1485-1547) met als hoofdstad Wittenberg
 1485 - 1547: het Albertijnse hertogdom Saksen (1485-1547) met als hoofdstad Dresden
 1547 - 1806: het Albertijnse keurvorstendom Saksen (1547-1806) met als hoofdstad Dresden
 1547 - 1572: het Ernestijnse hertogdom Saksen (1547-1572) in Thüringen met als hoofdstad Weimar
 1806 - 1918: het Albertijnse koninkrijk Saksen met als hoofdstad Dresden
 1815 - 1945: de Pruisische Saksen (provincie)
 1903 - 1918: het Ernestijnse hertogdom Saksen-Weimar-Eisenach (-Weimar-Eisenach)
 Vanaf 1572 deelde de Ernestijnse linie van het huis Wettin zijn bezittingen in Thüringen regelmatig op. Deze Ernestijnse hertogdommen hadden allemaal Saksen als onderdeel van hun naam.

 Gemeenten met de naam Saksen:
 Sachsen bei Ansbach
 Sachsen (Leutershausen)

 Saksen (wijnstreek)

 Historische gebieden in Brittania die Saksen genoemd werden:
oorspronkelijk Oost-Saksen
 Essex (graafschap) 
 Koninkrijk Essex
oorspronkelijk West-Saksen
 Koninkrijk Wessex: 
oorspronkelijk Zuid-Saksen
 Sussex (graafschap)
 Koninkrijk Sussex
Springtij

Springtij is de periode van het getij waarin het verschil tussen hoog- en laagwater het grootst is. Hoogwater komt hoger dan gemiddeld en laagwater is lager dan gemiddeld.

Springtij treedt eens in de ongeveer 15 dagen op en volgt gemiddeld ruim twee etmalen op het moment dat de getijkrachten van de maan en die van de zon dezelfde richting hebben en elkaar maximaal versterken. Dat laatste is het geval wanneer zon, maan en aarde in een rechte lijn staan, dus tijdens nieuwe maan en volle maan. Springtij komt daarom tweemaal per synodische maand voor.

Springtij is het tegenovergestelde van doodtij.

Afstand van de maan 
De wisselende afstand van de maan tot de aarde heeft ook enige invloed op de sterkte van het getij. Wanneer deze afstand het kleinst is, als de maan in het perigeum staat, dan is de invloed het grootst, en wanneer de maan het verst van de aarde staat, in het apogeum, dan is de invloed het kleinst. Elke 7,5 synodische maand valt het perigeum samen met volle of nieuwe maan, wat de grootste getijdenkrachten oplevert.

Stormvloedramp 
De watersnoodramp in Zuidwest-Nederland op 1 februari 1953 werd veroorzaakt door een stormvloed als gevolg van een diep lagedrukgebied en daarmee gepaard gaande zware noordwesterstorm, in combinatie met springtij.

Verschijnsel van de zee
Springvloed

Springtij, de periode van het getij waarin het verschil tussen hoog- en laagwater het grootst is
 Springvloed (televisieserie), origineel Springfloden, een Zweedse misdaadserie
Eofilatelie

Eofilatelie (Oudgrieks: ἠώς (ḗōs) = dageraad; φιλός (philos) = vriend, liefhebber; ατηλεια (ateleia) = belastingvrij), ook wel vóórfilatelie genoemd, is een specialisatie in de filatelie. De eofilatelie houdt zich bezig met de studie van poststukken uit de tijd dat er nog geen postzegels waren. In die tijd was een brief een dichtgevouwen vel papier; enveloppen bestonden nog niet. Men kan informatie over de achtergronden en de wijze van verzending van de brief verkrijgen uit de inhoud van de brief, maar vooral van lakzegels, stempels en aantekeningen op de buitenkant van deze vouwbrieven. Die aantekeningen zijn meestal in de vorm van rode of blauwe krijtstrepen en getallen die aangeven hoeveel er moest worden betaald voor het vervoer van de brief. 

In de vóórfilatelistische periode was er nog geen eenheidstarief en dat was er zeker niet in de verschillende landen. Alles werd toen bilateraal geregeld tussen buurlanden. Dit alles maakt voor sommigen de eofilatelie een zeer moeilijke, maar boeiende specialisatie.

Zie ook
koerier

Eofilatelie
Eerstedagenvelop

Een eerstedagenvelop of eerstedagbrief is een envelop met een afstempeling van de eerste dag waarop de daarop geplakte postzegel geldig was. Voor sommige filatelisten is het verzamelen van eerstedagenveloppen een verzamelgebied.

Over het algemeen verstaat men in Nederland echter onder eerstedagenvelop de bijzondere enveloppen die sinds 1950 worden uitgegeven door de Nederlandse Vereniging van Postzegelhandelaren, NVPH. Deze enveloppen worden naast de nieuwe postzegel rijkelijk versierd met een toepasselijke opdruk of illustratie en een afdruk van een poststempel die alleen voor deze gelegenheid wordt gebruikt. Voor een officiële eerstedagenvelop gelden in dit verband twee eisen: in het stempel moeten de woorden 'eerste dag van uitgifte' voorkomen en het stempel moet op alle op de envelop geplakte postzegels zijn aangebracht. Maar omdat voor elke nieuwe postzegeluitgifte zo een envelop wordt gemaakt, haken veel filatelisten af. Het bijhouden van alle nieuwe aanvullingen vergt een aanzienlijke investering. Verder zijn de enveloppen niet zuiver filatelistisch omdat ze door de handel worden "gemaakt". Ze kunnen niet meer als brief via de post worden verstuurd. Hoewel er dus sprake is van filatelistisch maakwerk vinden sommige mensen ze mooi en de moeite waard om te verzamelen.

Vroeger werd wel gesproken van eerstedagbrief. Maar vanaf de jaren zestig van de 20e eeuw werd de eerstedagenvelop steeds meer via de postzegelhandel gekocht om maar onbeschreven enveloppen te krijgen. En een envelop zonder adres is nu eenmaal géén brief. In de meeste landen, ook in Nederland, spreekt men echter meer en meer over de algemeen aanvaarde Engelse term "first day cover", afgekort tot FDC.

Vroeger was het mogelijk eerstedagenveloppen te adresseren en door de post te laten bezorgen. In de jaren negentig is de toenmalige Nederlandse PTT hiermee gestopt.

Filatelie
Apologetiek

Apologetiek (Grieks: απολογία, apologia, verdediging, verontschuldiging) is het verdedigen van levensbeschouwelijke, vaak religieuze, standpunten door middel van redenering. Apologetiek kan naast de verdediging van het geloof ook de theologische onderbouwing aanduiden van geloofsverdediging en de geschriften waarin geloofsverdediging voorkomt.

Christelijke apologetiek 
De christelijke apologetiek verdedigt de leer die uit de natuur en de Schrift verkregen zou kunnen worden. Het wil een aanvulling, bevestiging van de kennis van God uit de Schrift vormen.

Islamitische apologetiek 
Ook binnen de islam is er sprake van apologetiek. Vooral rondom jihad is apologetiek veelvoorkomend. Zo is sprake van apologetiek als jihad wordt gezien als het verspreiden van de waarheid, in tegenstelling tot de gewapende jihad. Hierbij is het onderscheid tussen defensieve jihad en offensieve jihad van belang. Aangezien beide concepten bestaan binnen de islam, kan worden gesteld dat de verdediger van de defensieve jihad als ware vorm van jihad een apologetische keuze maakt. Een voorbeeld van een geleerde die geweld niet als onderdeel zag van de islam is Abul 'Ala Maududi. Een andere islamitische apologeet is Mohammed Rashid Ridha.

Zie ook 
 Apologeten

Noten

Externe link 
 Defensio Fidei: Wat is apologetica of apologetiek? op www.archive.org

Studiegebied binnen de theologie
Apologie

Apologetiek
 Apologie van Socrates
 Apologie van Willem van Oranje
 Apologeten
Station

een station in het openbaar vervoer:
 Bushalte
 Busstation
 Metrostation
 Spoorwegstation
 Tramhalte
 Radio-omroep, een radiostation
 Ruimtestation
 Schijfstation van een computer
 Station (attractie), het station van een achtbaan of (kermis)attractie
 Station (landbouw)
 Weerstation
Elektrische geleiding

Elektrische geleiding is het transport van elektrische lading door geladen deeltjes. Deze deeltjes zijn in metalen de elektronen, in waterige oplossingen met zouten zorgen elektrolyten voor de elektrische stroom. Elektrolyten zijn ionen, die door dissociatie van chemische verbindingen in een oplossing zijn ontstaan. Bij metalen is elektrische geleiding mogelijk dankzij de metaalbinding van de elektronen in de buitenste elektronenschil, waardoor de metaalatomen ingebed zijn in een gemeenschappelijke elektronenwolk. Het enige verschil tussen elektrische geleiding en elektrische stroom is dat elektrische stroom kan ontstaan door een  verandering van de elektrische flux. Dat is dus alleen een verschil in de definitie.

De mate van elektrische geleiding van een deel van een stroomkring of een schakeling wordt de elektrische geleidbaarheid daarvan genoemd. Het is bij installatie- of stroomdraad praktischer om over de soortelijke weerstand van het metaal dat in de draad is gebruikt te spreken dan over de soortelijke geleidbaarheid. Geleidbaarheid en weerstand zijn elkaars omgekeerde. Metalen als aluminium, koper, zilver en goud geleiden elektrische stroom erg goed. Koper wordt daarom op grote schaal als geleider, bijvoorbeeld in stroomdraad, toegepast.

Elektriciteit
Copernicium

Copernicium (Cn), voorheen: ununbium (Uub), is het 112e element uit het periodiek systeem der elementen en werd in 1996 voor het eerst gevormd in Darmstadt door het Duitse Gesellschaft für Schwerionenforschung (GSI), geleid door professor Sigurd Hofmann.

Het element is genoemd naar de astronoom Nicolaas Copernicus, de grondlegger van het moderne heliocentrische wereldbeeld, waarbij de aarde rond de zon draait. Het element heeft een halveringstijd van 240 µs en wordt derhalve niet in de vrije natuur aangetroffen.

Tot nu toe zijn er ongeveer 75 coperniciumatomen via verschillende kernreacties ontstaan.

Indeling 
Vanwege het hoge atoomgewicht van 277 rekent men copernicium tot de superzware atomen.

Het element komt, net als zink, cadmium en kwik, voor in groep 12, vandaar dat dit element tot de overgangsmetalen wordt gerekend.

Ontdekkingsgeschiedenis 
Het element werd op 9 februari 1996 ontdekt door het Duitse Gesellschaft für Schwerionenforschung (GSI). Het werd gecreëerd door 70Zn-kernen versneld te laten botsen met 208Pb in een deeltjesversneller. Daarbij werd copernicium gevormd, met een atoommassa van 277 u:
^{208}_{82}Pb + ^{70}_{30}Zn   ->  ^{278}_{112}Cn   ->  ^{277}_{112}Cn +  ^1_0n

In mei 2000 slaagde het GSI erin om nog een 277Cn-atoom te maken. Deze reactie werd succesvol herhaald in 2004 door het RIKEN in Japan. Zij slaagden erin om 2 coperniciumatomen te maken en bestudeerden ook het radioactief verval van de atomen.

Naamgeving 
Ununbium (Uub) was de voorlopige naam van dit element, totdat op 19 februari 2010 het voorstel voor de nieuwe naam werd aangenomen door de internationale vereniging van chemici, de IUPAC.
Het voorstel kwam van de ontdekkers van dit element uit Darmstadt. Het element is erg instabiel en valt binnen een fractie van een seconde uiteen in lichtere atomen. Mede daardoor heeft het lang geduurd voordat het atoom officieel erkend werd door de IUPAC. Omdat toen nog niet bewezen werd geacht dat het atoom daadwerkelijk gecreëerd was, werd er voorlopig de naam ununbium aan gegeven. Deze voorlopige naam was gebaseerd op de Latijnse naam van de cijfers van het getal dat het aantal protonen in de kern beschrijft: 112.

Isotopen

Toxicologie en veiligheid 
Omdat copernicium zo instabiel is, wordt elke hoeveelheid die wordt gevormd zo snel afgebroken in andere elementen dat er geen reden is om gezondheidseffecten van het element te achterhalen.

Milieu-effecten 
Vanwege de extreem korte halveringstijd van copernicium (de stabielste isotoop heeft een halveringstijd van 252 seconden), is er geen reden om de effecten van copernicium op het milieu te bestuderen.

Externe links 
 

 
Elementenlijst
Transuraan
File

File (verkeer) (uitspraak: fiele), een rij langzaam rijdende of stilstaande voertuigen
File (lied), een lied uit 1976 van André van Duin op de melodie van Feelings
Bestand (computer) (Engels: file, uitspraak: faajl ), een geordende verzameling van gegevens op een computer
file (Unix), een opdracht aan het besturingssysteem (meestal Unix) om het bestandstype in beeld te brengen
Provinciale Statenverkiezingen

De Provinciale Statenverkiezing is de verkiezing van de leden van de Provinciale Staten in Nederland. Provinciale Statenverkiezingen worden een keer in de vier jaar gehouden waarbij leden rechtstreeks door de stemgerechtigde inwoners van de provincie worden gekozen.

Werkwijze
Verkiesbaar zijn in principe alle inwoners van de provincie die passief kiesrecht hebben en die kandidaat gesteld zijn door een aan de verkiezingen deelnemende politieke partij. Op het stembiljet voor de Provinciale Statenverkiezingen staan de aanduidingen vermeld van de deelnemende partijen die ingeschreven staan in het register. 

Veel Nederlandse landelijke partijen hebben provinciale en regionale afdelingen die zich met de provinciale politiek bezighouden. Daarnaast zijn in een aantal provincies partijen vertegenwoordigd die zich voornamelijk op de politiek in de eigen provincie richten. 

Het aantal leden van Provinciale Staten hangt af van het aantal inwoners van de provincie. Zeeland als kleinste provincie heeft er sinds 2007 39, Zuid-Holland met ruim 3,3 miljoen inwoners vanaf dezelfde datum 55, het maximum.

Eerste Kamer 
De verkiezingen voor Provinciale Staten zijn van belang voor de samenstelling van de Eerste Kamer. De leden van Provinciale Staten en die van de kiescolleges voor de Eerste Kamer (voor o.a. inwoners van het Caribische openbare lichamen) brengen op de verkiezingsdag voor de Eerste Kamerverkiezingen hun stem uit op een van de kandidaten.

Opkomst
Al jaren vertoonde de opkomst voor de Provinciale Statenverkiezingen na de afschaffing van de opkomstplicht na de verkiezingen van 1966 een dalend verloop. De animo om voor de provincies te stemmen was vanwege de betrekkelijke onbekendheid met het middenbestuur niet groot. In 2019 daarentegen, toen een goede prestatie bij deze verkiezingen belangrijk was voor het kabinet-Rutte III, was de opkomst hoger dan bij voorgaande verkiezingen. In 2023 was de opkomst weer iets hoger.

Grootste partij per provincie door de jaren heen

Artikelen over de verkiezingen sinds 1916 
Hieronder links naar de artikelen over de provinciale staten verkiezingen sinds 1916.

Aantal vrouwen 
Het aantal vrouwen in de Provinciale Staten is lager dan het aantal mannen. De genderondergelijkheid neemt langzaam af. In 2019 was het aantal gekozen vrouwen 33,2 procent ten opzichte van de 31,5 procent in 2015. De groei van het aantal vrouwen werd vooral veroorzaakt door voorkeursstemmen op nét niet verkiesbare vrouwen.
Belgische federale verkiezingen 2003

De Belgische federale verkiezingen van 2003 werden gehouden op 18 mei 2003. Op deze dag werden 150 leden van de Kamer van volksvertegenwoordigers en 40 senatoren verkozen.

Na deze verkiezingen volgde de 51ste legislatuur van het Federaal Parlement van België.

Voor het eerst werd er gewerkt met provinciale kieskringen (op Vlaams-Brabant na, zie Kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde) en een kiesdrempel van 5%.

Aanloop 
Voor het eerst sinds 1999 vonden er weer federale verkiezingen plaats.
 Volksunie: Door interne meningsverschillen was de VU in 2001 in drie groepen uiteengevallen. De Vlaams-nationalistische groep rond Geert Bourgeois vormde een nieuwe partij, de Nieuw-Vlaamse Alliantie. Zij kwam als onafhankelijke partij op voor de verkiezingen in 2003. De groep rond Bert Anciaux vormde de partij SPIRIT. SPIRIT sloot nog voor de verkiezingen van 2003 een kartel met sp.a, wat voor verdeeldheid zorgde in de jonge partij. De 3e groep (degenen die de Volksunie wilden laten bestaan) verdeelde zich over de andere partijen. Kopstukken Johan Sauwens en Nelly Maes gingen respectievelijk naar de CD&V en SPIRIT. Een groep progressief-liberalen waaronder toenmalig voorzitster Annemie Vandecasteele stapte over naar de VLD.
 CD&V: Na het slechte resultaat van de CVP tijdens de verkiezingen van 1999 werd Stefaan De Clerck gekozen tot algemeen partijvoorzitter en startte een organisatorische en ideologische hervorming. Daarbij veranderde de partijnaam in 2001 in CD&V.
 Agalev & Ecolo: In de laatste weken van de regering-Verhofstadt I werden alle onpopulaire maatregelen die reeds genomen werden in de schoenen van de groenen geschoven. Op 5 mei 2003 stapten de Waalse groenen, Ecolo, zelfs uit de regering.
 MR: De bestaande alliantie rond de Franstalige liberalen (de PRL), de francofone Brusselaars (het FDF) en de Mouvement des Citoyens pour le Changement (MCC) gingen samen naar de kiezer onder de naam Mouvement Réformateur.

In de media draaiden deze verkiezingen vooral rond wie de grootste partij zou worden en dus de eerste minister zou mogen leveren. Verder kwamen vooral economische thema's zoals werkgelegenheid aan bod.

Uitslag

Kamer

Senaat 

 Dir = direct verkozenen, Co = gecoöpteerden, Gem = Gemeenschapssenatoren, Totaal = het totaal aantal zetels in de Senaat

Gevolgen 

Van de regerende partijen, ging de liberale partij licht vooruit, de socialistische partij substantieel vooruit. De groene partij verdween volledig uit de Kamer en de Senaat door de pas ingevoerde kiesdrempel van 5 %, een nieuwigheid waarvoor de partij zelf had gestemd. Het Vlaams Blok bleef groeien en voor de N-VA kon enkel Geert Bourgeois in West-Vlaanderen een zetel in de kamer veroveren. Na enkele weken van informatiegesprekken door Elio Di Rupo kon de regering zonder veel moeite verder regeren als 'paars zonder groen'; zo werd de regering-Verhofstadt II gevormd.

Zie ook 
 Regeringsformatie België 2003
 Samenstelling Belgische Senaat 2003-2007
 Kamer van volksvertegenwoordigers (samenstelling 2003-2007)
Silene (mythologie)

De Silenen waren fabeldieren uit de Griekse mythologie. Zij waren half man, half paard en zaten voortdurend de nimfen achterna en vrijden met hen in grotten. De Satyrs, eveneens natuurdemonen, worden vaak vereenzelvigd met de Silenen omdat hun beschrijving gelijkluidend is, op een enkele na die omschreven wordt als half man, half bok. Een bekende Satyr of Silene is Marsyas, een begaafd fluitspeler en onderwijzer van muziek.

Zie ook 
 Faun
 Silenus

Wezen uit de Griekse mythologie
Fabeldier
Marsyas (Griekse mythologie)

Marsyas (Oudgrieks ) is een figuur uit de Griekse mythologie, een satyr afkomstig uit Phrygië.

Volgens bepaalde bronnen is hij de uitvinder van de aulos, een blaasinstrument met twee pijpen.

Zeer gangbaar is ook het verhaal dat niet Marsyas, maar de godin Athena dit instrument uitvond. Zij wierp het echter weg en vervloekte het, omdat er wanneer ze speelde een lelijke uitdrukking op haar gezicht verscheen.
Marsyas vond het instrument en leerde het goed te beheersen. Hij raakte zo overtuigd van zijn muzikale kwaliteiten dat hij Apollo, de god van de muziek (die de lier bespeelt), uitdaagde tot een duel. Apollo nam de uitdaging aan, op voorwaarde dat de winnaar naar believen met de tegenstander zou mogen omspringen.
Apollo won uiteindelijk, omdat hij zijn lier ook ondersteboven bespelen kon, en dat kon Marsyas niet. Volgens afspraak mocht Apollo doen wat hij wilde met de satyr: de god bond hem aan een boom en vilde hem levend.
Ovidius beschrijft dit verhaal kort in zijn Metamorfosen en vertelt ook hoe de tranen van Marsyas' vrienden de rivier de Marsyas doen ontstaan (Metamorfosen 6, 382-400).

Betekenis 

Centraal in de interpretatie van deze en een reeks andere Griekse mythen staat de hybris (hoogmoed) en de bestraffing ervan.

Het duel is ook een klassiek symbool voor de tegenstelling en de superioriteit van het apollinische t.o.v. het dionysische in de antieke cultuur. Aan deze dichotomie worden nog talrijke andere opposities gekoppeld die als emblematisch voor de antieke cultuur worden beschouwd: snaarinstrumenten vs. blaasinstrumenten, Grieks vs. barbaars, west vs. oost, cultuur vs. natuur, het rationele vs. het irrationele, enzovoort.

Satyr
Silenen (gemeente)

Silenen is een gemeente in het Zwitserse kanton Uri. Deze gemeente is in oppervlakte de grootste van het kanton en telt  inwoners. De gemeente bestaat uit de plaatsen Silenen, Amsteg en het in het Maderanertal gelegen Bristen.

Geboren 
 Heidi Z'graggen (1966), politica

Externe links 
 Gemeente Silenen

Gemeente in Uri