alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
1655

Het jaar 1655 is het 55e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
maart
25 - Christiaan Huygens ontdekt Titan, de grootste maan van Saturnus.
april
 26 - Ernst Casimir van Nassau-Weilburg wordt opgevolgd door zijn zoon Frederik.
mei
 6 - Een groot deel van de stad Delden 120 gebouwen, vooral huizen, maar ook het stadhuis, het gasthuis en een armenhuis - branden daags voor Hemelvaartsdag af. Kerk en pastorie blijven gespaard.
 10 - Een Engelse vloot, zojuist bij Santo Domingo verslagen door de Spanjaarden, bezet het fort van Jamaica en eist het eiland op.
juli
 29 - In Amsterdam wordt het stadhuis op de Dam in gebruik genomen. Er is 7 jaar aan gebouwd.

augustus
 augustus - De gouverneur van Nieuw-Nederland Peter Stuyvesant, verovert de kolonie Nieuw Zweden.

september
 15 - Perzikoorlog tussen de Susquehannock en Nieuw-Nederlandse nederzettingen.

oktober
 9 - Op hun zegetocht door Polen veroveren de Zweden de stad Krakau.

november
 9 - Plotselinge dood, op tournee in Florence, van de olifant Hansken.

december
 4 tot 14 - De Conferentie van White Hall is een hoorzitting door Cromwell over een petitie van de Amsterdamse rabbijn Menasse Ben Israel. Die heeft gevraagd om intrekking van het vestigingsverbod voor joden in Engeland uit 1290. De juristen van de regering stellen vast, dat daarvoor geen wettelijke belemmering bestaat.
 23 - Ex-koningin Christina van Zweden houdt haar triomfale intocht in Rome.
 27 - De monniken van Jasna Góra slagen er succesvol in om het belegerende Zweedse leger te verslaan.
zonder datum
 Raadspensionaris Johan de Witt en de Friese stadhouder Willem Frederik komen tot een vergelijk. Willem Frederik mag opperbevelhebber van het leger worden, maar hij moet ophouden zich luitenant-stadhouder van Overijssel te noemen. Daarmee erkent hij in feite de Akte van Seclusie van Willem III.
 Veendam gesticht.

Muziek 
 Jean-Baptiste Lully componeert het ballet Les plaisirs
 Giovanni Legrenzi componeert de Sonata a due, e tre, Opus 2

Literatuur 
 Uitgave van L'Étourdi ou les Contretemps (De doordraver) van Molière

Beeldende kunst

Bouwkunst

Geboren 
januari
 1 - Christian Thomasius, Duits jurist en filosoof (overleden 1728)

november
 24 - Karel XI van Zweden, koning van Zweden (overleden 1697)
mei
 4 - Bartolomeo Cristofori, Italiaans muziekinstrumentenbouwer.

Overleden 
januari
 7 - Paus Innocentius X (80), paus van 1644 tot 1655
februari
 21 - Johan van Sleeswijk-Holstein-Gottorp
april
 26 - Ernst Casimir van Nassau-Weilburg (47), graaf van Nassau-Weilburg
oktober
 24 oktober - Pierre Gassendi (63), Frans filosoof en wiskundige
 Nicolaus Knüpfer (46), kunstschilder
1657

Het jaar 1657 is het 57e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 

De Witt en Cornelis de Graeff maken een eind aan de Overijsselse troebelen. De klok wordt teruggedraaid. Hasselt en Steenwijk krijgen geen gelijk.
De Republiek verklaart de oorlog aan Portugal omdat dat land geen schadevergoeding voor het verlies van Brazilië wil betalen. De vloot onder Obdam blokkeert de haven van Lissabon.
De VOC voltooit onder leiding van Rijklof van Goens de verovering van (Portugees) Ceylon.
27 december - Bewoners van Vlissingen in Nieuw-Nederland vragen in de Remonstrantie van Vlissingen gouverneur Pieter Stuyvesant om opheffing van het vergaderverbod voor de quakers.
Christiaan Huygens neemt een patent op een van zijn belangrijkste uitvindingen: het slingeruurwerk.
 Het hertogdom Pruisen wordt onafhankelijk van Polen en verbonden met Brandenburg.

Muziek 
 Voor het Spaanse koningspaar wordt een komische opera opgevoerd genaamd El Laurel de Apolo. Deze uitvoering symboliseert sindsdien de geboorte van een nieuw muzikaal opera genre dat bekend is geworden als La Zarzuela, vernoemd naar het koninklijk jachtslot. 
 Giovanni Legrenzi componeert Salmi a cinque, tre voci, e due violini, Opus 5

Literatuur 
 Joost van den Vondel schrijft het gedicht Het stockske van Joan van Oldenbarnevelt

Beeldende kunst

Bouwkunst

Geboren 
januari
 11 - Elisabeth van der Woude, Nederlands ontdekkingsreizigster en schrijfster (overleden 1698)
 18 - Hendrik Casimir II van Nassau-Dietz, stadhouder van Friesland en Groningen (overleden 1696)

februari
 11 - Bernard le Bovier de Fontenelle, Frans schrijver en filosoof (overleden 1757)

maart
 18 - Giuseppe Ottavio Pitoni, Italiaans componist, muziekpedagoog, dirigent en organist (overleden 1743)
 29 - Jean le Clerc, Zwitsers historicus, filosoof, theoloog en schrijver (overleden 1736)

mei
 14 - Sambhaji, Indiaas heerser (overleden 1689)
 25 - Henry-Pons de Thiard de Bissy, Frans theoloog en geestelijke (overleden 1737)

juli
 11 - Frederik I van Pruisen, keurvorst van Brandenburg, hertog van/koning in Pruisen (overleden 1713)
 12 - Frederik Willem III van Saksen-Altenburg, hertog van Saksen-Altenburg (overleden 1672)
 24 - Theodorus Janssonius van Almeloveen, Nederlands medicus (overleden 1712)

september
 17 - Sofia Aleksejevna van Rusland, Russisch prinses (overleden 1704)

oktober
 8 - Wigerus Vitringa, Nederlands kunstschilder (overleden 1725)

december
 2 - Frans Anton van Hohenzollern-Haigerloch, graaf van Hohenzollern-Haigerloch (overleden 1702)
 5 - Filips Prospero van Spanje, Spaans prins (overleden 1661)
 15 - Michel-Richard Delalande, Frans componist (overleden 1726)

Datum onbekend
 Hendrik Anders, barokcomponist en organist uit de Nederlanden van Duitse afkomst (overleden 1714)
 Pieter van Bloemen, Zuid-Nederlands kunstschilder (overleden 1720)

Overleden 
maart
21 - Willem IJsbrantsz. Bontekoe Nederlands koopvaardij.
26 - Jacob van Eyck (ongeveer 67), Nederlands musicus en componist
mei
16 - Andreas Bobola (~65), Pools jezuïet, missionaris, martelaar en heilige
1663

Het jaar 1663 is het 63e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
januari
 20 - De Rijksdag van het Heilige Roomse Rijk komt bijeen. Ze wordt een permanent orgaan met als zetel de rijksstad Regensburg.
 januari - De Franse gezant D'Estrades wordt op weg naar Den Haag bij de Hoornbrug ontvangen door een delegatie van de Staten-Generaal. Hij komt onderhandelen met Johan de Witt over een opdeling van de Spaanse Nederlanden tussen Frankrijk en de Republiek.

februari
 februari - De Engelse kaperkapitein Christopher Myngs is aanvoerder van veertien schepen en zo'n 1400 boekaniers, onder wie zulke notoire zeerovers als Henry Morgan en Abraham Blauvelt,. Hij plundert daarmee San Francisco de Campeche in Mexico.

maart
 4 - De Nederlandse zeevaarder Barend Barendszoon Lam ontdekt 2300 kilometer ten zuidoosten van Kaap de Goede Hoop de Prins Edward-eilanden die hij de namen Dina (Prins Edward-eiland) en Maerseveen (Marioneiland) geeft.
juli
 juli - De Sint Jacob, een schip met aan boord 24 Nederlandse gezinnen, komt in Amerika aan. De kolonisten stichten een nieuwe nederzetting in de kolonie Nieuw-Nederland, die zij Nieuw-Amsterdam noemen. Op 7 september geeft de nederzetting, die inmiddels 1000 inwoners heeft, zich over aan een Engelse oorlogsvloot, waarna de naam wordt veranderd in New York.
december
 december - De bisschop van Munster Bernard von Galen maakt gebruik van een opvolgingskwestie in Oost-Friesland en bezet de Dijlerschans.
zonder datum
 Pestepidemie in Amsterdam: één op de zeven Amsterdammers sterft.
 Ook in Amsterdam wordt begonnen met de tweede fase van de Grote Uitleg. De grachtengordel wordt doorgetrokken van de Leidsegracht tot aan de Amstel.
 De burcht van Kleef ondergaat een gedaanteverwisseling tot barokslot, onder leiding van architect Pieter Post; aanleg alhier van de stadhouderlijke residentie Prinzenhof.
 Nieuw-Frankrijk wordt een kroonkolonie van Frankrijk.
 Koning Lodewijk XIV van Frankrijk stelt de Prix de Rome in: jaarlijks kunnen enkele schilders, beeldhouwers of architecten op rijkskosten naar Rome reizen om de Italiaanse kunst te bestuderen.

Muziek 
 Jean-Baptiste Lully componeert de balletten Les arts en Les noces de village

Literatuur 
 Molière schrijft La Critique de l'école des femmes en L'Impromptu de Versailles

Beeldende kunst

Bouwkunst

Geboren 
april
 7 - Lodewijk Crato van Nassau-Saarbrücken, graaf van Nassau-Saarbrücken (overleden 1713)
augustus
 31 - Guillaume Amontons, Franse instrumentenuitvinder en natuurkundige
november
 19 - Friedrich Zachau, Duits componist (overleden 1712)

Overleden 
juli
 Hendrickje, maîtresse van Rembrandt (waarschijnlijk aan de pest)

datum onbekend
 Aboe'l Ghazi Bahadoer, khan van China. Zijn historische werken zijn een voorname bron voor de verturksing der Mongoolse staatsvormen in het zuidoosten van Centraal-Azië.
1668

Het jaar 1668 is het 68e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
januari
 23 - Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, Zweden en Engeland gaan de Triple Alliantie aan die tot doel heeft een einde te maken aan het conflict tussen het danig verzwakte Spanje en de sterke zonnekoning in de Zuidelijke Nederlanden. De ondertekening van het verdrag vindt plaats in Den Haag.
mei
 2 - Ondertekening van de Vrede van Aken waarmee een eind komt aan de Devolutieoorlog. Spanje moet de onafhankelijkheid van koninkrijk Portugal erkennen. Met dit verdrag verkrijgt Frankrijk zeggenschap over het gebied rond Veurne, Rijsel, Armentiers, Dowaai, Doornik en Aat, aangevuld met Menen-Kortrijk-Oudenaarde, alsmede over de enclaves Binche en Charleroi. Frankrijk moet wel de Franche-Comté afstaan.

juli
 17 - Willem Godschalk van Focquenbroch vertrekt met het schip De Gideon van Texel naar Elmina om daar onderdirecteur te worden.

augustus
 9 - De vroedschap van Amsterdam keurt een voorstel van de burgemeesters goed om nabij de Utrechtse Poort een houten noodkerk te bouwen: de Amstelkerk. Ze staat er nog steeds.
 17 - Een zware aardbeving met een magnitude van 7,8 tot 8,0 treft Noord-Anatolië in het Ottomaanse Rijk (tegenwoordig Turkije). Er vallen naar schatting 8 000 doden.
september
 7 - Ondertekening van het contract waarbij Dordrecht de stapelmarkt wordt van Schotse wol in plaats van het Oranjegezinde Veere. Dit succes van de gebroeders Johan en Cornelis de Wit zal van korte duur blijken.

oktober
 12 - De stad Rotterdam koopt de heerlijkheid Kralingen voor 88.000 Carolusguldens.
december
 19 - De Staten van Holland geven een ordonnantie over het brandend houden van vuurbaken langs de kust in de nachten van 1 september tot 1 april. Aanleiding is het gebeuren van Holmes's Bonfire in 1666.

Muziek 
 Heinrich Ignaz Franz Biber componeert zijn Sonata voor 6 trompetten en orgel

Literatuur 
 Molière: Première van Amphitryon, George Dandin ou le Mari confondu en L'Avare ou l'École du mensonge (De vrek)

Beeldende kunst

Bouwkunst

Geboren 
juni
 7 - Theodorus van der Croon, Nederlands oud-katholiek aartsbisschop van Utrecht (overleden 1739)

november
 10 - François Couperin, Frans componist (overleden 1733)
 13 - Crispinus van Viterbo, Italiaans lekenbroeder en heilige (overleden 1750)

december
 6 - Nicolas Vleughels, Frans kunstschilder en kunstacademiedirecteur (overleden 1737)

Overleden 
januari
 16 - Charles Alphonse du Fresnoy, Frans dichter
april
 7 - William Davenant, Engels dichter
augustus
 9 - Jacob Balde, Duits dichter
oktober
 10 - Johan II van Waldeck-Landau (44), Duits graaf
1669

Het jaar 1669 is het 69e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
mei
 29 - De overgebleven leden van de Hanze besluiten in Lübeck om het verbond op te heffen.

juni
 28 - Koning Lodewijk XIV van Frankrijk besluit tot stichting van de Académie royale de musique in Parijs.

juli
 3 - Amsterdam besluit tot de aanleg van straatverlichting.
 7 - Blikseminslag in de toren van de Grote of Sint-Michaëlskerk (Zwolle), de hoogste toren in de Nederlanden. De verzwakte toren stort in de volgende jaren stukje bij beetje in.

september
 6 - Na bijna een kwart eeuw strijd waarin de republiek Venetië vrijwel geheel alleen stond, geeft deze het eiland Kreta over aan de Turken.
november
 26 - Een aantal Amsterdamse schrijvers richt het genootschap Nil Volentibus Arduum op, waarin ze door kritieken beogen de toneelpraktijk in Frans-classicistische richting bij te stellen.
 30 - In Gent wordt de Ierse priester Olivier Plunkett tot bisschop gewijd.
zonder datum
 Hennig Brand ontdekt fosfor.

Muziek 
 Jean-Baptiste Lully componeert de balletten Flore en La jeunesse.

Literatuur en publicaties 
 Molière: Première van Monsieur de Pourceaugnac.
 Algemeene Verhandeling van de bloedeloose dierkens van Jan Swammerdam, een baanbrekend werk in de microscopie en de entomologie.

Beeldende kunst

Bouwkunst

Geboren 
februari
 2 - Louis Marchand, Frans orgel-componist en orgelist (overleden 1732)
 20 - Cornelis Sweerts, Nederlands dichter (overleden 1749)
december
 16 - Arnold Boonen, Nederlands portretschilder (overleden 1729)

Overleden 
februari
 1 - Abraham Crijnssen (?), Nederlands commandeur

mei
 2 - Pieter Post (61), Nederlands architect en kunstschilder

augustus
 8 - Josias II van Waldeck-Wildungen (33), Duits graaf en generaal

oktober
 2 - Jan Theunisz. Blanckerhoff (41), Nederlands kunstschilder
 4 - Rembrandt van Rijn (63), Nederlands kunstschilder
 14 - Marc'antonio Cesti (46), Italiaans componist
 Adriaen Koerbagh (36), Nederlands arts, jurist en filosoof

december
 9 - Paus Clemens IX (69), paus van 1667 tot 1669

datum onbekend
 François L'Olonnais, boekanier
1670

Het jaar 1670 is het 70e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
mei
 2 - In Londen wordt de Hudson's Bay Company opgericht, die de soevereiniteit krijgt over een groot deel van het tegenwoordige Canada.

juni
 20 - In Champmol neemt de Franse pater Anthelme Voituret als eerste Nova 1670 Vulpecula waar, in het sterrebeeld Vosje. In de volgende maanden wordt deze steeds helderder, en wordt ze door alle bekende astronomen gezien.  

september
 De Russische stad Simbirsk moet een maand lang een belegering door de Kozakkentroepen van Stenka Razin doorstaan. 

november
 9 - Om het vertrouwen van de internationale handelspartners te herstellen besluiten de Staten van Holland tot aanmunting van een schelling van betere kwaliteit, met op de voorzijde het provinciewapen en op de keerzijde "een gemonteerd schip van oorloge". Hieraan ontleent de munt de bijnaam Scheepjesschelling.

december
 31 - In Dover wordt het Geheim Verdrag van Dover gesloten tussen Karel II van Engeland en Lodewijk XIV van Frankrijk. Ze beloven elkaar steun bij een aanval op de Zuidelijke Nederlanden en de Verenigde Republiek.

zonder datum
 Spinoza geeft zijn Tractatus Theologico-Politicus uit, waarin hij veel contradicties in de Bijbel blootlegt en argumenteert dat de religie en de filosofie strikt gescheiden moeten zijn. Hij stelt dat democratie van alle regeringsvormen degene is die het meest natuurlijk is en het meest in samenklank met de individuele vrijheid.
 In Amsterdam wordt de Magere brug over de Amstel gebouwd, tegenwoordig het bekendste bruggetje van de stad.
 Marcello Malpighi ontdekt met behulp van een microscoop de bloedcellen.

Muziek 
 Jean-Baptiste Lully componeert het ballet Les deux pythiens

Literatuur 
 Molière: Première van Le Bourgeois gentilhomme (De parvenu)

Beeldende kunst

Bouwkunst

Geboren 
 Turlough O'Carolan, Iers componist (overleden 1738)

Overleden 

januari
 3 - George Monck (61), Engels militair
6 - Karel van Sezze (56), Italiaans mysticus en heilige
 21 - Honorat de Bueil (80), heer van Racan (ook wel markies van Racan), Frans dichter en toneelschrijver

februari
 19 - Frederik III van Denemarken (60), koning van Denemarken en Noorwegen

maart
 31 - Jacob Westerbaen (70), Nederlands dichter

november
 15 - Jan Amos Comenius (78), Tsjechisch filosoof, theoloog en pedagoog
 26 - Jacob van Loo (±56), Nederlands kunstschilder

datum onbekend
 Cornelis Padbrué (±78), Nederlands componist
1671

Het jaar 1671 is het 71e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
januari
 21 - Panama-Stad wordt volledig in de as gelegd door de Engelse piraat Henry Morgan en zijn mannen.

maart
 11 - Oprichting van de Deense West-Indische en Guineese Compagnie.

april
 12 - Rosa van Lima wordt heilig verklaard door paus Clemens X.

juli
 2 - De eerste steen wordt gelegd voor de nieuwe katholieke Begijnhofkapel in Amsterdam, die van buiten niet herkenbaar mag zijn.

oktober
 25 -  Ontdekking van de Saturnusmaan Japetus, door Giovanni Cassini. 
 31 - Het Rijkskamergerecht in Speyer vaardigt een bevelschrift uit, waarin abdis Elisabeth van de Palts van het protestantse Stift Herford wordt gesommeerd om de opgejaagde labadisten uit haar klooster weg te sturen. 

datum onbekend
 De Duitse wiskundige Gottfried Wilhelm Leibniz bouwt een mechanische rekenmachine die kan vermenigvuldigen en delen.
 De Ierse scheikundige Robert Boyle ontdekt een brandbaar gas. Later blijkt dit waterstof te zijn.
 De straatweg tussen Hoorn en Enkhuizen is klaar: de eerste verharde weg in het gewest Holland.

Literatuur 
 Jan Luyken: Duytse lier
 Molière: première van Psyché, La Comtesse d'Escarbagnas en Les Fourberies de Scapin

Beeldende kunst

Bouwkunst

Geboren 
februari
 16 - Charles-Hubert Gervais, Frans componist (overleden 1744)

juni
 8 - Tomaso Albinoni, Italiaans componist en violist (overleden 1751)

oktober
 11 - Frederik IV van Denemarken, koning van Denemarken en Noorwegen (overleden 1730)

Overleden
1674

Het jaar 1674 is het 74e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
februari
 17 - Ambon en de omringende eilanden worden getroffen door een tsunami als gevolg van een zeebeving in de Bandazee. De ramp kost minstens 2.243 mensen het leven.
 19 - De Republiek en Engeland sluiten de Tweede Vrede van Westminster. Hiermee komt een eind aan de Derde Engelse Oorlog.
 22 - De Republiek en Munster sluiten vrede.

april
 16 - Er worden nieuwe leden van de Staten van Utrecht en de vroedschap van de Domstad benoemd, allen streng-hervormd en Oranjegezind. 
  De Munsterse troepen worden teruggedreven tot Nordhorn en Neuenhaus in het Graafschap Bentheim.

mei
 11 - De Republiek en Keulen sluiten vrede.

juni
 6 - In het westen van India laat Marathaleider Shivaji zich tot chhatrapati (hindoeïstisch keizer) kronen, een directe provocatie aan het adres van Mogolkeizer Aurangzeb.

juli
 10 - De Staten-Generaal benoemen de pensionaris van Den Briel Cornelis de Jonge van Ellemeet tot ontvanger-generaal, een van de hoogste ambten van de Republiek.

augustus
 1 - Een zeer zware storm raast over de Nederlanden, met als gevolg tal van ingestorte gebouwen en vele slachtoffers; in de stad Utrecht stort het schip van de Domkerk in door een tornado.
 10 - Het schip 'Het vliegende paard' van commandant Jurriaen Aernoutsz valt het Franse Fort Pentagouet in de Penobscotbaai aan. Het fort geeft zich na twee uren strijd over. Zo begint de verovering van Acadië en de stichting van Nederlands Acadië.
 11 - Slag bij Seneffe (graafschap Henegouwen) tussen Willem III, Verenigde Provinciën met hulptroepen van Spanje en Duitsland, en Lodewijk II van Bourbon-Condé, Frankrijk.

september
 14 - Commandeur Binckes verlaat als laatste Nederlandse bezetter de kolonie Nieuw Nederland, die ingevolge de Vrede van Westminster is teruggegeven aan de Engelsen.
 Willem III neemt de vesting in Grave in, maar hij slaagt er niet in verder tegen Frankrijk op te rukken. De Staten-Generaal verklaren het stadhouderschap erfelijk voor de nakomelingen van Willem III.

oktober
 26 - Walraad van Nassau-Usingen wordt benoemd tot gouverneur van Bergen op Zoom.

november
 27 - De Nederlandse leraar Franciscus van den Enden wordt voor de Bastille opgehangen op beschuldiging van een samenzwering tegen Lodewijk XIV van Frankrijk.

Muziek 
 Jean-Baptiste Lully schrijft de opera Alceste

Beeldende kunst

Bouwkunst

Geboren 
januari
 10 - Reinhard Keiser, barokcomponist en operaproducent (overleden 1739)

juni
 20 - Nicholas Rowe, Engels dichter en toneelschrijver

Overleden 
januari
 10 - Jacob de Witt (84), vader van Johan en Cornelis de Witt
 12 - Giacomo Carissimi (68), Italiaans componist

februari
 24 - Matthias Weckmann (~58), Duits componist

juni
 15 - Mauritia Eleonora van Portugal (65), prinses van Nassau-Siegen, geboren prinses van Portugal

juli
 2 - Everhard III van Württemberg (59), hertog van Württemberg

september
 8 - John Milton (65), Brits dichter

oktober
 2 - George Frederik van Nassau-Siegen (68), Duits graaf, gouverneur van Bergen op Zoom

november
 27 - Franciscus van den Enden (72), Nederlands leraar en filosoof
1676

Het jaar 1676 is het 76e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
februari
 8 - Tsaar Alexis van Rusland sterft en wordt opgevolgd door zijn zoon Fjodor.
 11 - Zesentwintig Hongaarse predikanten worden in Napels, waar ze galeistraffen uitvoeren, bevrijd door de Nederlandse admiraal Michiel de Ruyter.

april
 5 - Op deze Paaszondag vaart volgens de legende het schip De Vliegende Hollander uit, het gebod tot zondagsheiliging trotserend. Als spookschip moet het volgens de overlevering voor eeuwig in de buurt van Kaap de Goede Hoop rondvaren.
 22 - In de Slag bij Agosta tegen een Franse vloot raakt Michiel de Ruyter zwaargewond en overlijdt een week later.

mei
 26 - De Hollandse lakenhandelaar Antoni van Leeuwenhoek ontdekt voor het eerst ‘kleine diertjens’, oftewel animalculen, onder zijn microscoop. 

juni
 11 - Slag bij Öland - De gecombineerde Deens/Nederlandse vloot onder leiding van Cornelis Tromp verslaat de Zweedse vloot.

september
 21 - De curiekardinaal Benedetto Odescalschi wordt gekozen tot paus Innocentius XI.

december
 19 - De eerste Twaalfstedentocht wordt geschaatst.
zonder datum
 Stichting door de Fransen van de stad Pondicherry op de oostkust van het Indisch subcontinent.
 De Hongaarse stad Sopron wordt door brand verwoest.

Muziek 
 Heinrich Ignaz Franz Biber componeert de Sonatae, tam aris, quam aulis servientes

Beeldende kunst

Bouwkunst

Geboren 
maart

 17 - Thomas Boston. Schots predikant (overleden 1732)

mei
 23 - Johann Bernhard Bach, Duits componist (overleden 1749)
 27 - Maria Clara Eimmart, Duitse astronome, graveur en ontwerper (overleden 1707)

september
 18 - Everhard Lodewijk van Württemberg, hertog van Württemberg (overleden 1733)

november
 8 - Louise Bénédicte van Bourbon-Condé, Franse adellijke dame (overleden 1753)

december
 19 - Louis Nicolas Clérambault, Frans orgelcomponist (overleden 1749)

Overleden 
januari
 14 - Francesco Cavalli (73), Italiaans componist

april
 14 - Abraham Bosse (72), Frans etser
 29 - Michiel Adriaenszoon de Ruyter (69), Nederlands vlootvoogd

juli
 14 - Simon Grundel-Helmfelt (58), Zweeds maarschalk en baron
 22 - Paus Clemens X (86), paus van 1670 tot 1676

september
 4 - Frederik Hendrik van Nassau-Siegen (24), Duits prins, officier in het Staatse leger

november
 1 - Gisbertus Voetius (87), Nederlands theoloog
 2 - Adam Michna z Otradovic (76), Tsjechisch componist, muziekpedagoog, schrijver en organist

datum onbekend
 Nicolaes a Kempis (~76), barokcomponist, afkomstig uit de Nederlanden
1677

Het jaar 1677 is het 77e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
april
 11 - De Slag bij Kassel of Slag aan de Penebeek draait uit op een Franse overwinning. Het gevolg is dat een deel van Vlaanderen aan Frankrijk wordt aangehecht (Sint-Omaars, Kassel, Belle, Ieper).

juni
 2 - Johan van Nassau-Idstein wordt opgevolgd door zijn zoon George August Samuel.

augustus
 22 - De Franse generaal Melac plundert en verwoest Sittard. Slechts 68 gebouwen en twee kloosters blijven gespaard.

september
 21 - Jan van der Heijden en zijn broer krijgen octrooi op een brandspuit die onafgebroken water kan geven.

oktober
 9 - Gustaaf Adolf van Nassau-Saarbrücken wordt opgevolgd door zijn zoon Lodewijk Crato.

Bouwkunst

Geboren 
augustus
 9 - Jacob Campo Weyerman, Nederlands prozaschrijver en schilder
september
 17 - Stephen Hales, Engels fysioloog, chemicus, botanicus en uitvinder

Overleden 
januari
 18 - Jan van Riebeeck (57), stichter van de eerste Europese kolonie in Zuid-Afrika

februari
 21 - Baruch Spinoza (44), Nederlands filosoof

juni
 2 - Johan van Nassau-Idstein (73), graaf van Nassau-Idstein

augustus
 Matthew Locke (56), Brits componist

oktober
 9 - Gustaaf Adolf van Nassau-Saarbrücken (45), graaf van Nassau-Saarbrücken

november
 1 - Maria Petyt (54), Vlaamse mystica en schrijfster
 11 - Barbara Strozzi (58), Italiaans componiste en zangeres

december
 12 - Jacob Binckes (40), Nederlandse zeeheld, heroverde met Cornelis Evertsen de Jongste in 1673 Nieuw-Amsterdam, behaalde bij de Eerste Slag bij Tobago een strategische overwinning tegen de Fransen, maar sneuvelde bij de Tweede Slag bij Tobago.
1678

Het jaar 1678 is het 78e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
maart
 29 - Franse inname van Ieper.

mei
 Turfoproer in de Zaanstreek.

juli
 26 - Engeland en de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden sluiten vrede.

augustus
 10 - Vrede van Nijmegen tussen Frankrijk en de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.
 14 - De Staatse troepen raken nog slaags met het Franse leger onder maarschalk Luxembourg omdat ze niet weten dat de vrede al is getekend. Stadhouder Willem III wordt ternauwernood gered door zijn achterneef Hendrik van Nassau-Ouwerkerk.
 15 - De Slag bij Saint-Denis eindigt in een Franse overwinning.
 22 - In Engeland verschijnt een vlugschrift met daarop een verhaal over een boer wiens akker door de duivel is gemaaid, op een manier waarop geen mens het had kunnen doen. Op een begeleidende afbeelding is een ovaal in het graan te zien waarin een zwart duiveltje met een zicht, een soort korte zeis, aan de gang is. Het is de oudst bekende vermelding van een graancirkel.

september
 1 - Frankrijk verovert het slavenstation Arguin voor de Afrikaanse westkust op de West-Indische Compagnie.
 17 - Vrede van Nijmegen: Frankrijk sluit vrede met Spanje. Franche-Comté, Belle, Bavay, Bouchain, Kamerijk, Condé, Ieper, Kassel, Maubeuge, Menen, Poperinge, Saint-Ghislain, Sint-Omaars, Valencijn, Veurne, Waasten en Wervik blijven na de innames Frans bezit. Ook Nieuw Walcheren wordt Frans.

december
 december - Koning Karel II van Engeland ontbindt het "Parlement van Cavaliers". Begin van de exclusion crisis.

zonder datum
 Robert Hooke formuleert zijn Wet van Hooke.
 Met veel omzichtigheid worden in de Republiek de 'Opera posthuma' van Spinoza uitgegeven, de Ethica, Ordine Geometrico Demonstrata.

Beeldende kunst

Bouwkunst

Geboren 

februari
 19 - Margaretha Wulfraet, Nederlands kunstschilderes (overleden 1760)

maart
 4 - Antonio Vivaldi, Italiaans componist (overleden 1741)

april
 14 - Abraham Darby, bekend van de Quaker-familie (overleden 1717)

mei
 16 - Andreas Silbermann, Duits orgel- en klavecimbelbouwer (overleden 1734)

juli
 26 - Keizer Jozef I, keizer van het Heilige Roomse Rijk, koning van Hongarije en Bohemen en aartshertog van Oostenrijk (overleden 1711)

november
 26 - Jean-Jacques Dortous de Mairan, Frans geofysicus en astronoom  (overleden 1771)

december
 13 - Yongzheng, Chinees keizer (1722-1735) (overleden 1735)

Overleden 

mei
 4 of 14 mei - Anna Maria van Schurman (70), eerste Nederlandse studente

juni
 2 - Pieter de Groot (63), tweede zoon van Hugo de Groot

juli
 13 - Cornelis Booth (72), Nederlands arts en later burgemeester van Utrecht

augustus
 16 - Andrew Marvell (57), Engels dichter

september
 19 - Bernhard von Galen (71), Duits krijgsheer

oktober
 18 - Jacob Jordaens (85), genreschilder uit Antwerpen
 19 - Samuel van Hoogstraten (51), Nederlands kunstschilder, etser, dichter en theoreticus

december
 9 - Jurriaen Ovens (±55), Deens-Duits kunstschilder en kunsthandelaar
1679

Het jaar 1679 is het 80ste jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
januari
 30 - George Frederik van Waldeck-Eisenberg wordt gouverneur van de vesting Maastricht, die bij de Vrede van Nijmegen door de Fransen is teruggegeven. In Maastricht geeft hij opdracht tot herstel en uitbreiding van de vestingwerken naar plannen van Vauban, waarvan de uitvoering is begonnen onder de Franse bezetting.
februari
 5 - De Duitse keizer, Frankrijk en Zweden tekenen de vrede in Nijmegen.
 11 na vier jaar gevangenschap ontsnapt Abraham de Wicquefort uit de Gevangenpoort met hulp van de dienstmeid van de cipier.

maart
 19 - Vrede van Nijmegen tussen Zweden en het prinsbisdom Münster.

mei
 3 - De Anglicaanse aartsbisschop van Schotland James Sharp wordt gelyncht door Covenanters.

juni
 17 - De laatste heer van Vianen uit het huis Brederode sterft zonder mannelijke nakomelingen. De vrije heerlijkheid gaat in de vrouwelijke lijn over op het huis Lippe.
 22 - In de Slag bij Bothwell Bridge verslaat een Engels leger een overmacht van Schotse covenanters.
 29 - Vrede van Saint-Germain tussen het koninkrijk Frankrijk en het markgraafschap Brandenburg.

augustus
 23 - Met de ondertekening van het Edict van Fontainebleau komt een einde aan de Skånse Oorlog. Denemarken moet het terugveroverd gebied weer aan Zweden overgeven.
oktober
 2 - Vrede van Nijmegen tussen Zweden en de Republiek der Verenigde Nederlanden.
december
 20 - Vorst Johan Maurits van Nassau-Siegen wordt opgevolgd door zijn neef en adoptiefzoon Willem Maurits.
 december - In het voetspoor van Simon van der Stel vestigen zich de eerste kolonisten in Stellenbosch in Zuid-Afrika.

zonder datum
 Antoni van Leeuwenhoek ontdekt de zaadcel.
 Laurens Pijl wordt gouverneur van de VOC-bezittingen op Ceylon. Hij tracht de betrekkingen met het koninkrijk Kandy te verbeteren.
 In het huidige Jemen worden 10.000 joden tijdens een pogrom de woestijn ingedreven; nagenoeg allen komen om.

Bouwkunst

Geboren 
 september
 11 - Thomas Parnell, Iers dichter
 30 - Jacques Cassard, Frans scheepskapitein en kaapvaarder

oktober
 16 - Jan Dismas Zelenka, Tsjechisch-Duits contrabassist en componist (overleden 1745)

november
 10 - Johann Christian Schieferdecker, Duits organist en componist

Overleden 
januari
 1 - Jan Steen (53/54), Nederlands schilder
februari
 3 - Karel Siegfried van Nassau-Ottweiler (19), Duits militair
 5 - Joost van den Vondel (91), Nederlands dichter en toneelschrijver
november
 12 - Frans Burman (51), Nederlands predikant en hoogleraar
december
 20 - Johan Maurits van Nassau-Siegen (75), Duits edelman en bestuurder
 31 - Giovanni Borelli (71), Italiaans fysioloog, wis- en natuurkundige
1680

Het jaar 1680 is het 80e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
januari
 29 - De Delftse lenzenslijper en onderzoeker Antoni van Leeuwenhoek wordt benoemd tot lid van de Royal Society in Londen.

juli
 24 - De kruittorenramp in het Noord-Brabantse Heusden. De bliksem treft de kruittoren van het kasteel met daarin 70.000 pond buskruit en 1000 granaten. Bij de daarop volgende ontploffing valt een onbekend aantal doden en gewonden.

augustus
 10 - Begin van de Pueblo-opstand tegen de Spaanse kolonisten in het latere New-Mexico.
 22 - Het windrecht wordt verleend aan de nieuwgebouwde oliemolen De Witte Duif aan de Zaan tegenover Wormerveer.

oktober
 21 - Opening van de Comédie-Française.

november
 20 - Het octrooi voor de bedijking van de in 1532 verdronken stad Kortgene wordt verleend.

zonder datum
 Johan Lodewijk van Nassau-Ottweiler doet afstand ten gunste van zijn zoon Frederik Lodewijk.
 Stichting van de Congregatie van de Zusters Apostolinnen.

Muziek 
 Georg Muffat componeert de opera Königin Marianne oder die verleumdete Unschuld die in september in Salzburg in première gaat

Bouwkunst

Geboren 
januari
 3 - Johann Baptist Zimmermann, Duits schilder

februari
 20 - Frederik Willem Adolf van Nassau-Siegen, vorst van Nassau-Siegen (overleden 1722)

juni
 23 - Charlotte Amalia van Nassau-Dillenburg, regentes van Nassau-Usingen en Nassau-Saarbrücken (overleden 1738)

datum onbekend
 Zwartbaard, Engels piraat

Overleden 

februari
 17 - Jan Swammerdam (43), Nederlands microscopist

maart
 4 - Chhatrapati Shivaji Bhosle (53), keizer van de Maratha's in het westen van India

april
 17 - Kateri Tekakwitha (24), Amerikaans-Indiaans zalige

juli
 26 - John Wilmot (33), Engels dichter

september
 25 - Samuel Butler (68), Engels dichter

oktober
 13 - François Roberday (56), Frans orgelcomponist

november
 28 - Gian Lorenzo Bernini (81), Italiaans architect en beeldhouwer
1681

Het jaar 1681 is het 81e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
maart
 4 - Koning Karel II van Engeland schenkt een gebied aan de oostkust van Noord-Amerika aan de quaker William Penn. Naar hem wordt het land later Pennsylvania genoemd.

mei
 20 - Het Canal du Midi wordt in gebruik genomen. Het opent een vaarverbinding tussen de Middellandse Zee en de Oceaan.

juli
 9 - De gereformeerde Academie van Sedan moet de deuren sluiten op bevel van koning Lodewijk XIV. Het besluit van de koninklijke raad heeft als motivering
dat de academie predikanten levert aan naburige provincies en dat het aantal protestanten in Sedan zeer beperkt is.
 22 - Op aandringen van de Zweedse gezant in Den Haag geven de Staten van Friesland vergunning aan de evangelisch-lutherse gemeente van Leeuwarden om het kerkgebouw, dat de Staten vorig jaar hebben laten afbreken, weer op te bouwen.

september
 September - Franse troepen bezetten de rijksstad Straatsburg, een groot deel van het hertogdom Luxemburg en het graafschap Chiny.

Muziek 
 Jean-Baptiste Lully componeert het ballet Le triomphe de l'amour
 Arcangelo Corelli componeert 12 sonatas da chiesa, Opus 1

Bouwkunst

Geboren 

januari
 6 - Elisabeth Juliana Francisca van Hessen-Homburg, vorstin van Nassau-Siegen (overleden 1707)

maart
 14 - Georg Philipp Telemann, Duits componist (overleden 1767)

april
 11 - Anne Danican Philidor, Franse componist en hoboïst (overleden 1728)

september
 28 - Johann Mattheson, Duits componist (overleden 1764)

datum onbekend
 Giulia Lama - Italiaans kunstschilder (overleden 1747)

Overleden 

maart
 12 - Frans van Mieris de Oudere (45), Nederlands kunstschilder

juni
 9 - William Lilly (79), Engels astroloog

december
 8 - Gerard Terborch (64), Nederlands kunstschilder

datum onbekend
 Francesco Corbetta (~66), Italiaans gitarist, leraar en componist

Uitgestorven 
 De dodo van Mauritius (Raphus cucullatus)
1682

Het jaar 1682 is het 82e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
januari
 26 - Het Delta-gebied van Holland, Zeeland en Vlaanderen wordt getroffen door een stormvloed.
april
 7 - De Franse ontdekkingsreiziger René Robert de la Salle verklaart de monding van de Mississippi tot Frans gebied. Hij noemt het land naar zijn koning: Louisiana.
mei
 6 - Het Franse hof neemt het paleis van Versailles in gebruik.

juli
 1 - Door een ordonnantie van de gouverneur van Ceylon, Laurens Pijl, worden aan katholieken bijeenkomsten en "missen off andere exercitiën van de roomse off pauselijcke ceremonies" verboden.

november
 12 - De Vroedschap van Amsterdam besluit tot aanleg van een nieuwe artsenijhof in de Plantage. De oude hortus medicus moet wijken voor de stadsuitleg.

december
 17 - De toren van de Grote Kerk in Zwolle, de hoogste kerktoren van Nederland, stort in, ruim dertien jaar nadat hij door blikseminslag is ontwricht.

Muziek 
 Georg Muffat componeert in Salzburg Armonico Tributo

Bouwkunst

Geboren 
juni
 17 - Karel XII van Zweden, koning van Zweden (overleden 1718)

datum onbekend
 Jean-François Dandrieu, Franse orgelcomponist (overleden 1738)

Overleden 

februari
 15 - Claude de la Colombière (41), Frans jezuïet en heilige
 25 - Alessandro Stradella (37), Italiaans componist, zanger en violist

maart
 14 - Jacob Isaacksz. van Ruisdael (±44), Nederlands landschapsschilder
 21 - Johannes van der Aeck (46), Nederlands kunstschilder

april
 3 - Bartolomé Murillo (64), Spaans kunstschilder

mei
 7 - Fjodor III (20), Russisch tsaar

oktober
 19 - Thomas Browne (77), Engels arts en schrijver

november
 23 - Claude Lorrain (±80), Frans kunstschilder
 29 - Ruprecht van de Palts (62), caveleriecommandant tijdens de Engelse Burgeroorlog en admiraal in de Tweede Engels-Nederlandse Oorlog

datum onbekend
 Gaspar de Verlit (~60), barokcomponist, koorknaap en later zanger, kapelmeester en zangmeester
1683

Het jaar 1683 is het 83e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
januari
 1 - Brandenburg krijgt zijn eerste kolonie: Groß-Friedrichsburg aan de Goudkust.
 6 - Overdracht door de Staten van Zeeland van de kolonie Suriname aan de West-Indische Compagnie.

april
 1 - De Bourgondiër Humbertus Guilielmus de Precipiano doet zijn intrede als bisschop van Brugge.

mei
 16 - De piraten Laurens de Graaf en Nicolaes van Hoorn zeilen de stad Veracruz binnen onder Spaanse vlag. De inwoners worden vier dagen lang in de kathedraal opgesloten; de vrouwen en meisjes worden gescheiden. De bezetting van de stad duurt twee weken, ca. tweehonderd gevangenen sterven staande.
 21 - In Amsterdam wordt de Geoctroyeerde Sociëteit van Suriname opgericht als een particuliere onderneming, gebaseerd op de ideeën van Jean-Baptiste Colbert, met als doel winst te maken op het beheer van de kolonie Suriname.

juni
 6 - In Oxford opent het Ashmolean Museum, het eerste universiteitsmuseum ter wereld.
 Een enorm Ottomaans leger van 140.000 man belegert Wenen.
september
 12 - Het Beleg van Wenen wordt gebroken bij aankomst van een strijdmacht van 70.000 Poolse, Oostenrijkse en Duitse troepen onder leiding van de Poolse koning Jan Sobieski.
november
 1 - De Britse kroonkolonie New York wordt in 12 counties onderverdeeld.
 15 - De storm van 15 november 1683 kost naar schatting aan 1.200 Nederlandse zeelieden het leven.
 27 - Cornelis van Aerssen van Sommelsdijck arriveert op het schip St. Pieter in Paramaribo. Namens de Sociëteit van Suriname aanvaardt hij de volgende dag het gouverneurschap van de vrijwel failliete kolonie.
 Franse inname van de steden Kortrijk en Diksmuide.
zonder datum
 Op Mauritius wordt voor het laatst een dodo gezien.

Bouwkunst

Geboren 
januari
 13 - Christoph Graupner, Duits barokcomponist (overleden 1760)

februari
 28 - René-Antoine Ferchault de Réaumur, Frans natuurkundige (overleden 1757)

maart
 1 - Caroline van Brandenburg-Ansbach, echtgenote van George II van Groot-Brittannië (overleden 1737)
 13 - John Theophilus Desaguliers, Brits natuurfilosoof (overleden 1744)

april
 17 - Johann David Heinichen, Duits componist en muziektheoreticus (overleden 1729)

juli
 3 - Edward Young, Engels dichter (overleden 1765)
 25 - Pieter Langendijk, Nederlands toneelschrijver en dichter (overleden 1756)

september
 25 - Jean-Philippe Rameau, Frans componist en muziektheoreticus (overleden 1764)

november
 10 - Koning George II van Groot-Brittannië (overleden 1760)

december
 19 - Koning Filips V van Spanje (overleden 1746)

Overleden 
februari
 18 - Nicolaes Pietersz. Berchem (62), Nederlands kunstschilder

maart
 19 - Thomas Killigrew (71), Engels toneelschrijver

september
 12 - Alfons VI van Portugal (40), Portugees koning van 1656 tot 1683

december
 9 - John Oldham (30), Engels dichter
 15 - Izaak Walton (90), Engels schrijver
 25 - Kara Mustafa (49), Ottomaans veldheer
1684

Het jaar 1684 is het 84e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
januari
 Strenge winter in West-Europa. 

maart
 5 - Het Heilige Roomse Rijk, het Pools-Litouwse Gemenebest en de Venetiaanse Republiek sluiten een Heilige Liga tegen de Ottomanen.
 21 - Cassini ontdekt Dione en Tethys, twee manen van Saturnus.

april
 5 - Jan van Brakel wordt benoemd tot schout-bij-nacht bij de Admiraliteit van Amsterdam.
15 - De Franse schrijver Nicolas Boileau wordt op verzoek van de koning toegelaten tot de Académie française.

augustus
 15 - Het Bestand van Regensburg maakt een einde aan de Frans-Spaanse Oorlog.

september
 1 - Het Amsterdams Peil (voorloper van het NAP) wordt bepaald.

oktober
 23 - Koning Karel II van Engeland trekt het zelfbestuur van Massachusetts in en benoemt een gouverneur die alleen aan hemzelf verantwoording schuldig is.

november
 27 - Stadhouder Willem III koopt Kasteel Het Oude Loo en bouwt een groter Paleis Het Loo.

zonder datum
 Koning Christiaan V van Denemarken bouwt het eiland Christiansø uit tot het eerste zeefort van Noord-Europa.
 Walraad van Nassau-Usingen wordt benoemd tot gouverneur van 's-Hertogenbosch.
 De Spanjaarden leggen Charles Town op de Bahama's in de as.
 De labadisten landen in Suriname.

Bouwkunst

Geboren 

januari
 14 - Jean-Baptiste van Loo, Frans ontwerper en kunstschilder
 28 - Ludvig Holberg, Deens-Noors schrijver

februari
 16 - Bohuslav Matěj Černohorský, Tsjechisch componist en organist (overleden 1742)
 21 - Justus van Effen, Nederlands auteur

maart
 12 - Josef Leopold Václav Dukát, Tsjechisch componist (overleden 1717)

mei
 12 - Willem Hendrik I van Nassau-Usingen, vorst van Nassau-Usingen (overleden 1718)

september
 18 - Johann Gottfried Walther, Duits componist en organist (overleden 1748)

oktober
 10 - Jean Antoine Watteau, Frans kunstschilder
 20 - Maria Barbara Bach, nicht en echtgenote van Johann Sebastian Bach (overleden 1720)

november
 7 - Petrus Johannes Meindaerts, oudkatholiek aartsbisschop van Utrecht

december
 2 - Renier Roidkin, schilder uit de Zuidelijke Nederlanden (overleden 1741)

zonder datum
 Ippolito Desideri, Italiaans jezuïet en ontdekkingsreiziger

Overleden 
januari
 11 - Cornelis Speelman (55), gouverneur-generaal van Nederlands-Indië
 15 - Caspar Netscher (~44), Nederlands schilder

april
 5 - William Brouncker (~64), Engels wiskundige
 12 - Nicolò Amati (87), Italiaans vioolbouwer

mei
 6 - Heyman Dullaert (48), Nederlands schilder en dichter

juli
 26 - Elena Cornaro Piscopia (38), Italiaans wetenschapster en oblate van de Benedictijnerorde

augustus
 20 - Jurrian Stroink, burgemeester van Enschede

september
 12 - Johann Rosenmüller, Duits componist
 18 - Joannes Antonides van der Goes (37), Nederlands dichter en toneelschrijver

oktober
 1 - Pierre Corneille (78), Frans toneelschrijver

november
 27 - Pierre Golle, Nederlands-Frans meubelmaker

zonder datum
 Heyman Dullaert (48), Nederlands kunstschilder en schilder
1686

Het jaar 1686 is het 86e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
februari
 februari - De opstandeling Soerapati weet de aanvoerder van het Nederlandse garnizoen in Mataram samen met een groot deel van diens troepen, te doden. Amangkoerat II van Mataram benoemt hem daarop tot aanvoerder van zijn lijfwacht, en geeft hem bovendien een van zijn dochters ten huwelijk. 
maart
 20 - De Congregatie voor de Geloofsleer van de Rooms-Katholieke Kerk spreekt een krachtige veroordeling uit van de Trans-Atlantische slavenhandel.

april
 28 - Publicatie van het eerste deel van Principia mathematica door Isaac Newton.

mei
 6 - Door de Eeuwige Vrede van 1686 tussen Rusland en Polen-Litouwen treedt Rusland toe tot de anti-Turkse alliantie en belooft het, geen eenzijdige vrede met de sultan te zullen sluiten.

juli
 9 - De keizer richt de Liga van Augsburg op om de Palts te beschermen tegen de Fransen. In een opvolgingsgeschil eist de Franse koning Lodewijk XIV de Palts op voor zijn schoonzuster Elisabeth Charlotte van de Palts.
augustus
 augustus - De rijksstad Hamburg wordt belegerd door de Deense koning Christiaan V. Het beleg duurt 21 dagen en wordt afgebroken als de stad Hamburg hulp krijgt van Brandenburg en Brunswijk-Lüneburg.

september
 2 - Een keizerlijk leger onder leiding van hertog Karel V van Lotharingen en Maximiliaan II Emanuel van Beieren verovert na een zwaar beleg de stad Boeda.
november
 12 - Sint-Maartensvloed in Groningen.
december
 31 - De eerste hugenoten hijsen de zeilen om van Frankrijk naar Kaap de Goede Hoop te zeilen. Daar zullen ze later de Zuid-Afrikaanse wijnindustrie opstarten met de wijnen die ze op hun reis meenamen.
datum onbekend
 Een Venetiaans leger onder Francesco Morosini herovert Nauplion op de Turken.

Muziek 
 Eerste uitvoering van het ballet Ballet de la jeunesse van de Franse componist Michel-Richard Delalande

Bouwkunst

Geboren 
april
 25 - Jan Jiří Benda, Boheems componist en organist (overleden 1757)
mei
 8 - Maria Albertina van Nassau-Usingen, regentes van Ortenburg (overleden 1768)
 24 - Gabriel Fahrenheit, Duits natuurkundige (overleden 1736)
augustus
 19 - Nicola Porpora, Italiaans componist (overleden 1768)

Overleden 
november
 11 - Otto von Guericke (83), Duits natuurkundige
1687

Het jaar 1687 is het 87e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
januari
 27 - De Franse schrijver Charles Perrault leest in de Académie française zijn gedicht "Poème sur le siècle de Louis Le Grand" voor, waarin hij de Franse dichters minstens even goed noemt als de klassieke voorgangers. Deze stelling leidt tot een jarenlange verhitte strijd die bekendstaat als de Querelle des anciens et des modernes.

mei
 2 - De Japanse keizer Reigen treedt af ten gunste van zijn zoon Higashiyama.

juli
 5 - Newton publiceert zijn Philosophiae Naturalis Principia Mathematica, met onder andere de Theorie van de Zwaartekracht.

augustus
 12 - In de Slag bij Mohacs verslaat het keizerlijke leger de Ottomanen. De slag is een vernederende nederlaag voor de Ottomanen en betekent een praktisch einde aan hun ambities verder uit te breiden richting Europa.

september
 13  - De 68 stellingen van de mysticus Miguel de Molinos worden veroordeeld door  Paus Innocentius XI. Het boek wordt verworpen en op de index van verboden boeken geplaatst.
 26 - Het middenstuk van het Parthenon in Athene wordt verwoest tijdens een aanval van de Venetianen o.l.v. Francesco Morosini, met het doel de Turken uit de stad Athene te verjagen.

november
 november - Sultan Mehmet IV van het Osmaanse Rijk wordt afgezet en verbannen naar de streek rond Edirne waar hij naar hartenlust de jacht kan bedrijven.

Muziek 
 Heinrich Ignaz Franz Biber componeert de opera Chi la dura la vince
 Georg Muffat componeert de opera Le fatali felicità di Plutone die in december in Salzburg in première gaat

Bouwkunst

Geboren 
januari
 30 - Johann Balthasar Neumann, Duits architect (overleden 1753)

juli
 23 - Amalia Louise van Koerland, regentes van Nassau-Siegen (overleden 1750)

augustus
 4 - Johan Willem Friso van Nassau-Dietz, prins van Oranje en stadhouder van Friesland en Groningen (overleden 1711)
 26 - Willem de Fesch, Nederlands componist en violist (overleden 1757)

oktober
 12 - Sylvius Leopold Weiss, Duits componist en luitspeler (overleden 1750)

december
 5 - Francesco Geminiani, Italiaans vioolvirtuoos, muziekleraar en componist (overleden 1762)

Overleden 
januari
 28 - Johannes Hevelius (76), Duits-Pools astronoom
maart
 22 - Jean-Baptiste Lully (54), Italiaans componist
 28 - Constantijn Huygens (90), Nederlands dichter, geleerde en componist
november
 4 (begraven) – Johannes van Wijckersloot (ca. 60), Nederlands schilder