1797

Het jaar 1797 is het 97e jaar in de 18e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
januari
28 - Het Kollumer Oproer breekt uit als een van de deelnemers aan het verzet tegen de burgerdienst van de patriottenregering wordt gearresteerd na het roepen van "Oranje boven". De orangisten richten op weg naar het Rechthuis om hem te bevrijden vernielingen aan aan huizen van patriotten.
 28 - De toren van de Grote Kerk van Harderwijk stort neer op het kerkhof, waarbij de graven openspringen. Het kerkvolk denkt, dat de dag van het Laatste Oordeel is aangebroken.

februari
 17 - Spanje slaat aanval van admiraal Nelson op Gran Canaria af.
17 - Pieter van Overstraten aanvaardt het ambt van gouverneur-generaal van Nederlands-Indië.

maart
 4 - John Adams wordt de tweede president van de VS. Hij regeert tot 1801.
 10 - Door een besluit van de Nationale Vergadering van de Bataafse Republiek wordt de Oeconomische Tak verzelfstandigd van de Hollandsche maatschappij van wetenschappen, en hernoemd tot Nationale Nederlandsche huishoudelijke maatschappij. 
maart - Vierentwintig prominente leden scheiden zich samen met rabbijn Isaac Graanboom af van de Hoogduitse joodse gemeente van Amsterdam. Ze zijn allen lid van het patriotse genootschap Felix Libertate en steunen de Bataafse Revolutie. De 24 vormen een nieuwe gemeente die Adath Jessurun of Adath Jeschurun wordt genoemd.

april
 17 - De Franse generaal Napoleon Bonaparte sluit in Oostenrijk de voorlopige Vrede van Leoben. Oostenrijk erkent noodgedwongen het Franse bezit van de Zuidelijke Nederlanden en van Lombardije. De republiek Venetië wordt tussen Frankrijk en Oostenrijk opgedeeld. Over de toekomstige vrede met het Heilige Roomse Rijk zal worden verhandeld op basis van de integriteit van dat Rijk.
 17 - De Britse generaal Ralph Abercromby landt met 10.000 man Royal Highlanders op het Spaanse eiland Puerto Rico.
 27 - Met de dood van de vorst sterft het regerende huis Nassau-Saarbrücken uit. Opvolger is de vorst van Nassau-Usingen. Het land is echter bezet door Frankrijk en zal nooit meer in bezit komen van Nassau.

mei
30 - Een voorgestelde grondwet voor de Bataafse Republiek wordt bij een volksstemming verworpen met 108.000 tegen 30.000 stemmen.

juni
 2 - Stichting in Amsterdam van het effectenkantoor Joukes & Oyens.
 29 - De Franse generaal Napoleon Bonaparte roept de Cisalpijnse Republiek uit, die zal bestaan uit het hertogdom Milaan, het hertogdom Modena, Bologna, Ferrara en de Piëmontese provincie Novara.
 17 - De sjah van Perzië, Aga Mohammed Khan, wordt in Teheran vermoord.

juli
22 tot 25 - De Britten starten de Slag bij Santa Cruz de Tenerife (1797), maar kunnen de Canarische Eilanden niet veroveren.

augustus
28 - Onder de voorwaarden van de Vrede van Bazel (1795) wordt het koninkrijk Pruisen gedwongen al zijn gebieden ten westen van de Rijn af te staan en samen met de West-Rijnlandse gebieden van de prins-bisschoppen van Trier, Mainz en Keulen, de Keur-Palts, de hertogdommen Gulik en Kleef en de vrijstad Aken worden zij samengevoegd tot de kortstondige Cisrheniaanse Republiek onder het bewind van een "protector", de Franse generaalLazare Hoche.

september
 4 - Napoleon Bonaparte sticht de Ligurische Republiek en de Cisalpijnse Republiek.
5 - Het Franse leger voert een zuivering uit in de Conventie en verwijdert de royalistische leden.

oktober
 11 - Zeeslag bij Kamperduin; de Nederlandse vice-admiraal Jan Willem de Winter wordt verslagen door de Brit Adam Duncan.
 15 - Hans en Parkie, de twee Ceylonese olifanten van de uitgeweken stadhouder Willem V, worden in Deventer ingescheept om via de binnenwateren te worden overgebracht naar de Jardin des Plantes in Parijs.
 17 - Ondertekening van de Vrede van Campo Formio tussen Frankrijk en Oostenrijk. Artikel 3 bepaalt dat Oostenrijk de Oostenrijkse Nederlanden afstaat aan Frankrijk. Krachtens artikel 18 moet Oostenrijk de Breisgau afstaan aan de verdreven hertog van Modena. Oostenrijk mag de republiek Venetië inlijven. Verder is er een serie geheime artikelen.
 22 - De Fransman Garnerin springt als eerste met een zelfgemaakte parachute naar beneden.
 25 - Het Franse bestuur heft de Universiteit van Leuven op. Haar plaats wordt ingenomen door de école centrale van Brussel.

november
29 - De Franse Conventie verwerpt een voorstel van Sieyès om alle aristocraten uit te wijzen. Wel krijgen zij de status van buitenlander.

december
 9 - Opening van het Congres van Rastatt. Op dit congres, dat zal duren tot 9 april 1799, onderhandelen Frankrijk en het Heilige Roomse Rijk over een vredesverdrag.
 19 - Oprichting van het Nederlandsch Zendeling Genootschap te Rotterdam.

zonder datum
 Ten gevolge van de kosten van de oorlog moet Groot-Brittannië de gouden standaard loslaten. Pandbrieven en bankbiljetten zijn voorlopig niet inwisselbaar.

Muziek 
 Ludwig van Beethoven componeert zijn Pianosonate voor vier handen in D gr.t. Opus 6, zijn Pianosonate nr 4 in Es gr.t. Opus 7 en zijn Strijktrio nr. 2 (Serenade) in D gr.t. Opus 8
 Domenico Cimarosa schrijft de opera Gli Orazi ed i Curiazi

Literatuur 
 Johann Wolfgang von Goethe schrijft o.a. Propylaën en Achilleis

Beeldende kunst

Bouwkunst

Geboren 
januari
 31 - Franz Schubert, Oostenrijks componist (overleden 1828)

februari
 4 - Jacob Willem van den Biesen, Nederlands journalist en uitgever (overleden 1845)
 28 - Frederik der Nederlanden, Prins der Nederlanden (overleden 1881)

maart
 19 - Johannes Bosscha sr., Nederlands staatsman (overleden 1874)
 21 - Johann Andreas Wagner, Duits paleontoloog, zoöloog en archeoloog (overleden 1861)
 22 - Wilhelm I van Duitsland, Duits keizer (overleden 1888)
 27 - Alfred de Vigny, Frans schrijver (overleden 1863)

april
 16 - Adolphe Thiers, Frans premier (overleden 1877)

mei
 8 - John Septimus Roe, ontdekkingsreiziger en eerste landmeter-generaal van West-Australië (overleden 1878)
 24 - Rijk van Rees, Nederlands hoogleraar wis- en natuurkunde (overleden 1875)
 30 - Andreas Victor Michiels, Nederlands militair (overleden 1849)

augustus
 17 - Peter Broun, Brits koloniaal ambtenaar (overleden 1846)
 20 - Francesco Zantedeschi, Italiaans priester en natuurkundige (overleden 1873)
 30 - Mary Shelley, schrijfster van de roman Frankenstein (overleden 1851)

september
 12 - Emilie de Vialar, Frans zuster en heilige (overleden 1856)
 25 - Cornelis Kruseman, Nederlands kunstschilder (overleden 1857)

oktober
23 - Jan Jacob Rochussen, Nederlands politicus (overleden 1871)

november
 14 - Charles Lyell, Brits wetenschapper (overleden 1875)
 29 - Gaetano Donizetti, Italiaans operacomponist (overleden 1848)

december
 4 - George Tupou I, 1e koning van Tonga (overleden 1893)
 13 - Heinrich Heine, Duits dichter (overleden 1856)
 17 - Joseph Henry, Amerikaans natuurkundige (overleden 1878)

datum onbekend
 Ando Hiroshige, Japans ukiyo-e kunstenaar (overleden 1858)

Overleden 
februari
 11 - Antoine Dauvergne (83), Frans componist
 22 - Baron van Münchhausen (76), Duits officier en avonturier

maart
 5 - John Gabriël Stedman (52 of 53), Schots-Nederlands militair

april
 27 - Hendrik van Nassau-Saarbrücken (29), erfprins van Nassau-Saarbrücken

mei
 27 – François-Noël Babeuf (36), Frans revolutionair leider (geëxecuteerd)

juli
 9 - Edmund Burke (68), Iers filosoof en politicus

september
 10 - Mary Wollstonecraft (38), Engelse schrijfster en feministe

november
 16 - Frederik Willem II (53), koning van Pruisen

december
 26 - John Wilkes (72), Brits journalist en politicus