alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
334

Het jaar 334 is het 34e jaar in de 4e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Balkan
 Keizer Constantijn de Grote verslaat de Sarmaten en de Quadi aan de Donau. Hij sluit een vredesverdrag en versterkt de rijksgrens met forten.

Parthië
 Langs de Zijderoute wordt in de stad Merv (huidige Turkmenistan) de eerste bisschop ingewijd.

Palestina
 Athanasius van Alexandrië wordt door aanhangers van Eusebius uitgenodigd op een conferentie in Caesarea, maar verschijnt niet.  
 In Bethlehem wordt op de Westelijke Jordaanoever de  Geboortekerk voltooid.

Klein-Azië
 Flavius Dalmatius verslaat op Cyprus tegenkeizer Calocaerus. Hij wordt naar Tarsus (huidige Turkije) gebracht en geëxecuteerd.
 Constantijn I vaardigt een wetsvoorstel uit over de voogdij van weduwen en wezen.

Geboren 
 Siricius, paus van de Katholieke Kerk (waarschijnlijke datum)
 Virius Nicomachus Flavianus, Romeins consul en schrijver (overleden 394)

Overleden 
 Calocaerus, Romeins usurpator

000
330-339
399

Het jaar 399 is het 99e jaar in de 4e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Klein-Azië 
 Keizer Arcadius laat zich beïnvloeden door de hofeunuch en adviseur Eutropius. Hij benoemt hem tot consul, maar wordt door de intriges van zijn vrouw Aelia Eudoxia geëxecuteerd. De Ostrogoten voeren een plunderveldtocht in Anatolië.

Perzië 
 Koning Yazdagird I (r. 399 - 420) volgt Bahram IV op als heerser van het Perzische Rijk. Hij voert hervormingen door en staat open voor de verspreiding van het christendom in zijn rijk.

Italië 
 Keizer Honorius vaardigt een wet uit die spektakels, Gladiatorspelen en paardenrennen verbiedt. De openbare spelen (ludi) worden definitief niet meer georganiseerd.
 Paus Anastasius I (r. 399 - 401) volgt Siricius op als de 39e paus van Rome. Hij onderhoudt betrekkingen met Augustinus van Hippo en wordt door hem hoog gewaardeerd.

China 
 Lente - Fa Hsien, Chinese boeddhistische monnik, begint een bedevaart naar de heilige plaatsen in India en Sri Lanka. Hij volgt met vier monniken de Zijderoute naar Hotan en verblijft daar 3 maanden, in afwachting van een religieus feest waarbij de stad met bloemen en vaandels wordt versierd.

Geboren 
 19 januari - Aelia Pulcheria, keizerin van het Byzantijnse Rijk (overleden 453)

Overleden 
 Bahram IV, koning van de Sassaniden (Perzië)
 Eutropius, Romeins consul en eunuch
 Evagrius van Pontus (54), christelijke monnik en woestijnvader
 7 februari - Nintoku, keizer van Japan (waarschijnlijke datum)
 26 november - Siricius, paus van de Katholieke Kerk

000
409

Het jaar 409 is het 9e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Brittannië 
 In Brittannië wordt de kustlijn niet langer meer door het Romeinse leger bewaakt. De Angelen, Juten en Saksen vestigen zich in zuidoost Engeland.

Europa 
 September of oktober: de Vandalen onder leiding van Gunderik trekken de Pyreneeën over en vallen Spanje binnen. Ze vestigen zich als foederati (bondgenoten) in Baetica.
 Na september/oktober, maar voor 412: de Alanen bezetten Lusitania en de Sueben stichten (onder het bewind van koning Hermeric?) hun eigen rijk in Gallaecia (Noord-Portugal]).
 Maximus wordt in Tarraco (huidige Tarragona) benoemd tot augustus (tegenkeizer) en leidt een opstand tegen de usurpator Constantijn III.

Perzië 
 Koning Yazdagird I van Perzische Rijk vaardigt een edict uit, dat gebiedt om toleranter te zijn jegens christenen en joden in zijn rijk.

Italië 
 De Visigoten onder aanvoering van Alarik I belegeren voor de tweede maal Rome en bedreigen de bewoners met hongersnood. Keizer Honorius weigert te onderhandelen met Alarik. Na een blokkade van de graanschuren in Portus, stemt de Senaat in met het betalen van een afkoopsom van 2500 kg goud.
 Alarik I benoemt Priscus Attalus, stadsprefect (praefectus urbi), tot medekeizer van het West-Romeinse Rijk. Hij bekeert zich tot het ariaanse geloof en wordt alleen in Italië erkend.

India 
 Koning Chandra-Gupta lijft de Shaka gebieden (West-India) in bij het Gupta Rijk. Hij bezet de havens van Gujarat en breidt zijn handelsroutes uit naar de Arabische Zee.

Geboren 
 Daniël de Styliet, monnik en pilaarheilige (waarschijnlijke datum)

Overleden 

000
424

Het jaar 424 is het 24e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Klein-Azië 
 23 oktober - Keizer Theodosius II benoemt in Constantinopel zijn neef Valentinianus tot caesar en laat hem met zijn tweejarige dochter Licinia Eudoxia verloven.

Europa 
 Keizer Johannes stuurt Flavius Aëtius, hoffunctionaris (cura palatii), naar de Hunnen om te onderhandelen over militaire steun tegen Theodosius II. 
 Winter - Flavius Aspar, Romeins generaal (magister militum), vertrekt met een expeditieleger uit Thessaloniki (huidige Macedonië) en marcheert naar Noord-Italië.

Religie 
 In een derde synode van de Katholieke Kerk in Perzië, wordt beslist dat de primaat van Ctesiphon op gelijke hoogte staat als de paus of patriarch van Antiochië.
 Rond dit jaar worden de eerste bisschoppen van Herat (Afghanistan) en Samarkand (Oezbekistan) ingewijd.

Geboren

Overleden 

000
489

Het jaar 489 is het 89e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Klein-Azië 
 Keizer Zeno laat de Perzische school van Edessa (huidige Turkije) sluiten. De stad vormt het centrum van het Armeense christendom. De laatste Nestorianen vluchten naar het Oosten en vestigen zich in Nisibis. Daar worden ze in bescherming genomen door de Assyrische Kerk.
 Eufemius (489-495) wordt benoemd tot patriarch (geestelijk leider) van Constantinopel.

Europa 
 Voorjaar - De Ostrogoten onder leiding van Theodorik de Grote steken de Julische Alpen over en vallen Noord-Italië binnen. 
 augustus - Slag aan de Isonzo: Theodorik verslaat aan de rivier de Isonzo een huurlingenleger (20.000 man) onder bevel van Odoaker.
 september - Slag bij Verona: Odoaker wordt opnieuw door de Ostrogoten verslagen. Hij trekt zich terug naar het onneembare Ravenna.
 Theodorik voert een rooftocht door de Povlakte. Hij verovert de steden Pavia en Milaan. 
 Medardus van Noyon wordt in Rouen (Normandië) tot priester ingewijd.

Perzië 
 Koning Kavad I weet de Chazaren terug te dringen naar de Kaukasus en ze een beslissende nederlaag toe te brengen.

China 
 In Qufu (Shandong) wordt de eerste Confuciustempel gebouwd ter ere van de Chinese wijsgeer Confucius. In de tempel wordt gemediteerd en les gegeven in confusiaanse teksten aan toekomstige ambtenaren.

Religie 
 Athanasius II (489-496) wordt gekozen tot patriarch van Alexandrië (Egypte).

Geboren 
 Buretsu, keizer van Japan (overleden 507)

Overleden 
 Fravitta, patriarch van Constantinopel
 Modestus, bisschop van Trier
 Petrus III, patriarch van Alexandrië
 Sidonius Apollinaris (58), Romeins schrijver en diplomaat

000
744

Het jaar 744 is het 44e jaar in de 8e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Koning Liutprand van de Longobarden overlijdt na een regeerperiode van 32 jaar. Tijdens zijn bewind herovert hij de hertogdommen van Spoleto en Benevento, en lijft deze in bij het Longobardische Rijk. Liutprand wordt opgevolgd door zijn neef Hildebrand, maar wordt na 7 maanden afgezet door de Longobardische adel en vervangen door Ratchis, voormalig hertog van Friuli.

Afrika 
 De Barghawata, een Berberse stammenverbond, sticht in de omgeving van Rabat (huidige Marokko) een onafhankelijke islamitische staat.

Azië 
 In Oost-Turkestan gaat het Rijk van de Göktürken ten onder na een overheersing van Centraal-Azië van ongeveer 200 jaar. De Oeigoeren, een confederatie van verschillende Turkse stammen, vestigen een imperium.
 Li Bai (of Li Po), Chinees dichter, hervat zijn zwervend bestaan. Hij zal uiteindelijk meer dan 1000 gedichten produceren. Hij is een overtuigd taoïst. (waarschijnlijke datum)

Religie 
 Concilie van Soissons: Op verzoek van Pepijn de Korte, hofmeier van Neustrië en Bourgondië, wordt in Soissons (Picardië) een concilie gehouden. Bonifatius, aartsbisschop en kerkhervormer, wordt aangesteld als hoofd van de Katholieke Kerk in het Frankische Rijk.
 12 maart - De abdij van Fulda (Hessen) wordt gesticht door Sturmius, een leerling van Bonifatius. De abdij ontwikkelt zich later tot een centrum van geleerdheid met een bibliotheek met ongeveer 2000 manuscripten.

Geboren

Overleden 
 16 april - Al-Walid II, Arabisch kalief
 Hildebrand, koning van de Longobarden
 Liutprand, koning van de Longobarden

000
751

Het jaar 751 is het 51e jaar in de 8e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Pepijn de Korte, hofmeier van Austrasië en Neustrië, zet met steun van de aristocratie de Merovingische marionettenkoning Childerik III af en dwingt hem in te treden in het klooster van Sint-Bertinus in Sint-Omaars. Hij laat zich in Soissons tot koning van de Franken kronen. Paus Zacharias stuurt zijn persoonlijke gezant Bonifatius, die – een ritus uit het Oude Testament weer tot leven roepend – Pepijn zalft tot Pepijn III en stichter van de Karolingse-dynastie.
 Koning Aistulf van de Longobarden verovert Ravenna en de Romagna. Hiermee komt een einde aan het exarchaat Ravenna. Aistulf bedreigt Rome, Zacharias zoekt tevergeefs militaire steun bij het Byzantijnse Rijk.

Arabische Rijk 
 Slag bij de Talas: De Abbasiden verslaan bij de rivier de Talas een Chinees expeditieleger (30.000 man). Na de slag leren de Arabieren in Samarkand volgens bronnen van Chinese krijgsgevangenen het geheim van het maken van papier. Grote delen van Centraal-Azië, met als centrum de stad Tasjkent, worden aan het islamitische rijk toegevoegd. Sinkiang (huidige Oost-Turkestan) valt in handen van de Oeigoeren.

Religie 
 De Abdij van Liessies in Frans-Henegouwen wordt gesticht.

Geboren 
 Adalardus, Frankisch abt en minister (overleden 827)
 Karloman I, koning van de Franken (overleden 771)

Literatuur 
Ryan Hatch, "751 C.E.: Watershed Events in the Carolingian, Byzantine, Abbasid, and Tang Empires", in: Albrecht Classen (red.), Paradigm Shifts during the Global Middle Ages and the Renaissance, 2019, p. 1-16

000
661

Het jaar 661 is het 61e jaar in de 7e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 Keizer Constans II voert een veldtocht tegen de Longobarden. Met een Byzantijns expeditieleger valt hij vanuit Sicilië het hertogdom Benevento binnen. Constans belegert de vestingsteden Lucera en Benevento in een poging om Zuid-Italië te heroveren. (waarschijnlijke datum). De Longobarden veroveren de stad Tarente.

Europa 
 De abdij van Corbie in Picardië (Noord-Frankrijk) wordt onder Merovingische bescherming door koningin Bathildis, weduwe van Clovis II, en haar zoon Chlotharius III gesticht. Het benedictijnenklooster hoeft geen belasting te betalen in ruil voor verspreiding van het christendom.

Arabische Rijk 
 Kalief Ali ibn Aboe Talib wordt in Koefa (huidige Irak) vermoord door een fanatieke aanhanger uit de stroming van de kharidjieten. Hij wordt korte tijd opgevolgd door zijn zoon Hassan ibn Ali, die later weer aftreedt. Hierdoor ontstaat er een splitsing in de islam: Het grootste deel accepteert Moe'awija I, die de dynastie van de Omajjaden sticht. De kharidjieten en de aanhangers van Ali staan achter Ali's zoon Hoessein. Deze twee stromingen in de islam zullen uitgroeien tot respectievelijk het soennisme en het sjiisme.
 Omdat Mekka en Medina als hoofdstad niet centraal liggen in het nieuwe, islamitische rijk wordt Damascus door Moe'awija I als politieke hoofdstad aangewezen.

Azië 
 Tenji (661 - 672) volgt zijn moeder Saimei op als de 38e keizer van Japan.

Religie 
 Rond deze tijd bestaan er in Brittannië drie stromingen binnen de Katholieke Kerk:
 de oud-Britse kerk in Wales,
 de Iers-Schotse kerk in Ierland en Schotland,
 de Angelsaksische kerk (het meest verwant aan de kerk op het continent).

Geboren 
 Genmei, keizerin van Japan (overleden 722)
 Moe'awija II, Arabisch kalief (overleden 684)

Overleden 
 Ali ibn Aboe Talib, Arabisch kalief
 Saimei (67), keizerin van Japan

000
728

Het jaar 728 is het 28e jaar in de 8e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Arabische Rijk 
 De Arabieren doen een poging om de bevolking van Transoxanië (Centraal-Azië), waar velen tot de Nestoriaanse Kerk behoren, te dwingen zich tot de islam te bekeren, dit leidt tot een grote opstand. Chinese troepen van de Tang-dynastie proberen het gebied in te lijven bij het Chinese Keizerrijk. (waarschijnlijke datum)

Geboren 
 Gerard I, Frankisch graaf (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 Ine, koning van Wessex (waarschijnlijke datum)

000
656

Het jaar 656 is het 56e jaar in de 7e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Brittannië 
 Koning Peada van Mercia (Midlands) wordt met pasen vermoord, naar verluidt door de verraderlijke intriges van zijn echtgenote Ealhflæd (dochter van koning Oswiu van Northumbria).

Europa 
 Koning Sigibert III van Austrasië overlijdt in Metz na een regeerperiode van 23 jaar. Hij wordt opgevolgd door zijn wettige zoon Dagobert II ("de Jonge"). Hofmeier Grimoald I verbant Dagobert echter naar een klooster in Ierland en plaatst zijn zoon Childebert de Geadopteerde op de Austrasische troon.

Arabische Rijk 
 Kalief Oethman ibn Affan wordt in Medina (Saoedi-Arabië) door opstandelingen in zijn paleis vermoord. Dit betekent het einde van de eenheid die heerst binnen de islam, zowel op politiek als op religieus gebied. Hij wordt opgevolgd door Ali ibn Aboe Talib, neef en schoonzoon van de profeet Mohammed, deze verplaatst de residentie naar Koefa (huidige Irak).
 Aïsja, weduwe van Mohammed, verzet zich met een groep moslims tegen de benoeming van Ali tot kalief. Hierdoor ontstaat er een 5-jarige burgeroorlog (fitna) tussen soennieten en sjiieten in het Rashidun-kalifaat.

Religie 
 Chlodulf wordt benoemd tot bisschop van Metz. (waarschijnlijke datum)

Geboren 
 Sima Zhen, Chinees geleerde (waarschijnlijke datum)
 Tang Zhongzong (zijn persoonlijke naam was Li Xian) (26 november 656 – 3 juli 710) was een keizer van de Chinese Tang-dynastie. Hij regeerde gedurende twee periodes, zes weken in 684 en nogmaals van 705 tot 710.

Overleden 
 Cynddylan, koning van Powys (Wales)
 Oethman ibn Affan, Arabisch kalief
 Peada, koning van Mercia (Midlands)
 Sigibert III, koning van Austrasië
 Talha ibn Oebeydullah, Arabisch leider
 Theodorus Rsjtoeni, Armeens edelman
 Zubayr ibn al-Awwam, Arabisch leider

000
459

Het jaar 459 is het 59e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Klein-Azië 
 Keizer Leo I tekent een vredesverdrag met de Ostrogoten. Koning Theodomir stuurt zijn 5-jarige zoon Theodorik als gijzelaar naar het hof van Constantinopel. Tijdens deze periode leert hij veel over de Romeinse gebruiken (Latijn en religie) en krijgskunst.

Brittannië 
 Koning Vortigern verbrandt levend tijdens een belegering in Herefordshire (Wales). Romano-Britten onder bevel van Ambrosius Aurelianus verslaan de Britten.

Europa 
 De Franken veroveren Trier, gelegen aan de Moezel (Noord-Gallië). Het Frankische Rijk groeit uit tot een militaire macht en beïnvloedt de Romeinse politiek.
 De 22-jarige Remigius wordt tot bisschop van Reims gekozen. (waarschijnlijke datum)

Perzië 
 Peroz (r. 459-484) volgt zijn broer Hormazd III op als koning van het Perzische Rijk.

Azië 
 Koning Dhatusena regeert over Sri Lanka en herstelt het bewind in Anuradhapura.

Geboren

Overleden 

 Hormazd III, koning van de Sassaniden (Perzië)
 Simeon de Styliet, Syrisch pilaarheilige
 Vortigern, koning van de Britten (waarschijnlijke datum)

000
932

Het jaar 932 is het 32e jaar in de 10e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Zomer - Koning Hugo van Arles treedt in het huwelijk met Marozia, de de facto heerseres van Rome. Tijdens de huwelijksceremonie komt Alberik II, hertog van Spoleto, in opstand tegen zijn stiefvader en verjaagt hem uit de stad. Hij laat Marozia (zijn moeder) opsluiten in de gevangenis en roept zichzelf uit tot heer (princeps) van Rome.
 Raymond III, graaf van Toulouse, zweert trouw aan koning Rudolf van het West-Frankische Rijk. Hij beloont hem met de titel hertog van Aquitanië, graaf van Auvergne en met het markgraafschap Gothië (Zuid-Frankrijk).
 Pietro II Candiano wordt verkozen tot doge van Venetië en begint een handelsblokkade tegen Istrië. Na een diplomatiek incident met de Kerkelijke Staat laat hij de stad Comacchio verwoesten.
 Artesië wordt veroverd door graaf Arnulf I ("de Grote"), de erfgenaam van Boudewijn II van Vlaanderen. en blijft voor een lange periode bij Vlaanderen ingelijfd.

Religie 
 Zomer - Paus Johannes XI wordt door zijn halfbroer Alberik II gedwongen het pontificaat af te staan. Hij mag zich alleen nog mengen in geestelijke zaken.

Geboren 
 6 mei - Dirk II, graaf van West-Frisia (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 1 juni - Thietmar I, markgraaf van Merseburg
 Rollo, hertog van Normandië (waarschijnlijke datum)

000
792

Het jaar 792 is het 92e jaar in de 8e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 Keizer Constantijn VI onderdrukt een opstand en herstelt zijn moeder Irene in haar functie van medekeizerin. De rivaliserende familieleden in Constantinopel blijven echter samenzweren tegen het bewind van Constantijn. Een Byzantijns expeditieleger valt Thracië binnen, maar wordt in de omgeving van de stad Karnobat (huidige Bulgarije) door de Bulgaren vernietigend verslagen. Constantijn moet een vredesakkoord accepteren en wordt gedwongen een jaarlijkse schatting te betalen.

Europa 
 Saksenoorlog: De Saksen komen in Westfalen in opstand in reactie tegen een gedwongen rekrutering voor een campagne tegen de Avaren. Koning Karel de Grote voert deportaties uit en verdeelt Saksisch grondgebied onder de Franken en zijn Abodritische bondgenoten. Het hertogdom Benevento weigert de Frankische overheersing langer te erkennen en verklaart zich opnieuw onafhankelijk.
 Pepijn de Gebochelde, oudste (onwettige) zoon van Karel de Grote, neemt deel aan een samenzwering tegen zijn vader en wordt verbannen naar het klooster in Prüm. Karel laat als vergelding alle Frankische edelen die aan het complot hebben deelgenomen in het openbaar executeren.
 De eerste vermelding van Apeldoorn en Uddel (Gelderland).

Religie 
 Begin van het Concilie van Lhasa, waarin Tibet kiest tussen het mahayanaboeddhisme en het chanboeddhisme.
 Koning Offa van Mercia benoemt Æthelhard tot aartsbisschop van Canterbury als opvolger van Jænberht.
 De Oude Linshuitempel van Gutian in de provincie Fujian (China) wordt gebouwd.

Geboren 
 Adrianus II, paus van de Katholieke Kerk (overleden 872)

Overleden 
 Jænberht, Angelsaksisch monnik en abt

000
791

Het jaar 791 is het 91e jaar in de 8e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 De Avaren, een van oorsprong Turks nomadenvolk, vallen Beieren en Noord-Italië binnen. Koning Karel de Grote mobliseert een strafexpeditie (ondersteund door Saksische ruiters) en voert een plunderveldtocht langs de rivier de Donau. Hij verslaat de Avaren, maar wordt door een epidemie uitbraak in het Frankische leger gedwongen zijn campagne af te breken.
 Koning Pepijn van Italië, een zoon van Karel de Grote, voert langs de rivier de Drau een veldtocht tegen de Avaren. Hij verovert Istrië, een Byzantijnse provincie op de Balkan.
 Karel de Grote vormt de Avaarse Mark ten oosten van Beieren om de Frankische grensgebieden te beschermen tegen de vele aanvallen en plundertochten van de Avaren.
 Koning Bermudo I van Asturië (huidige Spanje) treedt af na een regeerperiode van 3 jaar. Hij wordt opgevolgd door Alfons II, enige zoon van de voormalige koning Fruela I.

Arabische Rijk 
 Kalief Haroen al-Rashid van de Abbasiden sticht de heilige stad Najaf ten zuiden van Bagdad (huidige Irak).

Geboren

Overleden 
 Bermudo I, koning van Asturië
 Weomadus, bisschop van Trier

000
790

Het jaar 790 is het 90e jaar in de 8e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 Keizer Constantijn VI weet met steun van Byzantijnse troepen in Anatolië (huidige Turkije) de troon te heroveren. Hij zet zijn moeder Irene af, als medekeizerin en regentes van het Byzantijnse Rijk. Constantijn neemt zelf de macht in handen en verbant Irene onder strenge bewaking naar het keizerlijke paleis in Constantinopel.

Brittannië 
 Koning Æthelred I keert terug naar Northumbria en bestijgt de troon na een verbanning van 11 jaar. Hij tracht tevergeefs zijn voorganger Eardwulf te vermoorden die weet te ontsnappen aan zijn handlangers. Daarna laat Æthelred uit wraak zijn zonen Ælf en Ælfwine vermoorden. (waarschijnlijke datum)
 Koning Offa van Mercia verbreekt na een geschil de diplomatieke betrekkingen met het Frankische Rijk. De handel over het Engelse Kanaal komt jaren tot stilstand.

Europa 
 Alcuinus, Angelsaksische missionaris en geleerde, keert na 8 jaar aan het hof van koning Karel de Grote naar Engeland terug. Tijdens zijn verblijf in de Frankische hoofdstad Aken sticht hij de Domschool en verbreidt de Latijnse cultuur onder de Franken. Alcuinus staat tevens aan de bakermat van het scholastieke onderwijs.
 Willem met de Hoorn, een neef en paladijn van Karel de Grote, wordt benoemd tot eerste graaf van Toulouse. Tevens wordt hij aangesteld als voogd over zijn minderjarige zoon Lodewijk de Vrome, koning van Aquitanië.
 De Zweedse handelsstad Birka wordt door de Vikingen gesticht. Volgens bronnen wordt er handel gedreven in Arabisch zilver en parels uit Oost-Europa.

Wetenschap
 De taalkundige Sibawayh publiceert in Shiraz zijn geschrift 'Kit?b' ("het boek"), dat de eerste basis vormt voor de Arabische grammatica.

Religie 
 Angilbert, een Frankische diplomaat (primicerius palatii) van Karel de Grote, wordt benoemd tot lekenabt. Hij geeft opdracht tot de bouw van de abdij van Saint-Riquier (huidige Hauts-de-France).

Geboren 
 Cobbo de Oudere, Saksisch graaf (waarschijnlijke datum)
 Leo IV, paus van de Katholieke Kerk (overleden 855)
 Ramiro I, koning van Asturië (overleden 850)
 Rorico, Frankisch graaf (waarschijnlijke datum)

Overleden 

000
789

Het jaar 789 is het 89e jaar in de 8e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Brittannië 
 De Vikingen plunderen tijdens het bewind van koning Beorhtric voor het eerst langs de Engelse kust een handelsnederzetting in Dorset bij Isle of Portland. (Volgens de Angelsaksische kroniek)
 Koning Egbert van Wessex wordt door zijn rivalen Offa van Mercia en Beorhtric verbannen naar het vasteland van Europa. Hij zoekt bescherming aan het Frankische hof.

Europa 
 Koning Karel de Grote steekt met een Frankisch expeditieleger (bestaande uit Friezen, Saksen en Abodriten) de rivier de Elbe over. Hij dringt door tot in de richting van de Oostzee (huidige Mecklenburg).
 Karel de Grote vertrouwt het Frankisch bestuur van de grensgebieden met Bretagne aan zijn oudste zoon Karel toe, nu de oorlog tegen de Bretons (Keltische stam) op vrijwel niets is uitgelopen.

Arabische Rijk 
 Marokko maakt zichzelf onafhankelijk van het kalifaat van de Abbasiden. Hiermee begint de dynastie van de Idrisiden in de westelijke Maghreb (Noord-Afrika). De stad Fez wordt gesticht.

Azië 
 Keizer Kammu lijdt een zware nederlaag tegen de opstandige Emishi. In Japan breekt een hongersnood uit, in de hoofdstad Nagaoka-kyō sterven duizenden inwoners door ondervoeding.

Religie 
 Bisschop Willehad geeft opdracht tot de bouw van de Dom van Bremen. Hij laat een houten kathedraal bouwen, die later door Ansgarius wordt geprezen voor haar schoonheid.

Geboren 
 Ziryâb, Arabisch poëet en wetenschapper (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 8 november - Willehad, Angelsaksisch missionaris

000
788

Het jaar 788 is het 88e jaar in de 8e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Koning Karel de Grote vestigt zich in Regensburg om het bestuur van Beieren te hervormen. Hij stelt Gerold van de Vinzgau aan als praefectus na het afzetten van zijn neef Tassilo III (zie: 787).
 De Avaren, een Turks nomadenvolk, vallen Beieren binnen. Het hertogdom Friuli in (Noord-Italië) wordt geplunderd. Karel de Grote voert in Karantanië (huidige Oostenrijk) een strafexpeditie.
 Koning Mauregato van Asturië (huidige Spanje) overlijdt na een regeerperiode van 5 jaar. Hij wordt opgevolgd door Bermudo I, een jongere broer van voormalig koning Aurelius.

Azië 
 Saicho, een Japanse boeddhistische monnik, trekt zich terug op de berg Hiei nabij Kioto. Hij sticht de Enryaku-ji, een boeddhistisch tempelcomplex in het centrum van Japan.

Religie 
 Begin van de periode en ontstaan van het aartsbisdom Hamburg beschreven in Adam van Bremens kroniek: "Gesta Hammaburgensis Ecclesiae Pontificum".

Geboren 
 Adi Shankara, Indisch hindoe-filosoof (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 Abd al-Rahman I (57), Arabisch emir
 Hnabi, hertog van Allemanië (waarschijnlijke datum)
 Mauregato, koning van Asturië (Spanje)

000
787

Het jaar 787 is het 87e jaar in de 8e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 Keizerin Irene stuurt een Byzantijns expeditieleger naar Benevento, een onafhankelijk hertogdom ten zuiden van Rome, maar wordt vernietigend verslagen door de Franken. Op aandringen van paus Adrianus I vallen ze Benevento binnen, de steden Capua en Salerno (behorende bij het Byzantijnse hertogdom Napels) worden belegerd. Door deze provocatie verbreekt Irene het huwelijksverdrag (zie: 782) tussen haar zoon Constantijn VI en Rotrudis, een dochter van koning Karel de Grote.

Europa 
 Tassilo III, hertog van Beieren, weigert op bevel van Karel de Grote naar Worms te komen om een Eed van Trouw te zweren en tracht tevergeefs steun te krijgen van Adrianus I. Een Frankisch expeditieleger valt Beieren binnen en lijft het hertogdom opnieuw in bij het Frankische Rijk. Tassilo wordt berecht en ter dood veroordeeld. Het vonnis wordt echter omgezet in confiscatie van al zijn land en eerbewijzen. Hij en zijn familie, waaronder zijn vrouw Liutberga, worden verbannen.
 Maurizio Galbaio, doge van Venetië, overlijdt na een regeerperiode van 22 jaar en wordt opgevolgd door zijn zoon Giovanni. De Venetiaanse kooplieden worden verdreven uit het gebied van Ravenna en Pentapolis. Hun goederen worden door de Kerkelijke Staat in beslag genomen.
 Karel de Grote bezoekt de Abdij van Monte Cassino en verleent het klooster verscheidene privileges.

Religie 
 13 juli - Willehad, Angelsaksisch missionaris, wordt gewijd tot bisschop van Bremen. Zijn diocees wordt het Saksische en Friese gebied aan de benedenloop van de Wezer.
 Liudger krijgt onder andere de gouwen Hugmerthi, Hunusga en Fivilga als missiegebied toegewezen.
 Tweede Concilie van Nicea: Keizerin Irene roept in Nicea (Turkije) een concilie bijeen. Het iconenverbod wordt opgeheven en weer toegestaan in het Byzantijnse Rijk.

Geboren 
 Abu Ma'shar al-Balkhi, Arabisch astroloog (overleden 886)

Overleden 
 Agilfridus, bisschop van Luik
 Bernhard, Frankisch edelman
 Maurizio Galbaio, doge van Venetië

000
786

Het jaar 786 is het 86e jaar in de 8e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 Keizerin Irene roept in Constantinopel een concilie bijeen, deze wordt echter verstoord door iconoclasme-getrouwe militairen. Het volgende jaar wijkt het concilie uit naar Nicea. (Dit is het Tweede Concilie van Nicea.)
 Koning Stefanus III van Iberië is de laatste heerser van de Goearamiden-dynastie. Hij is een van de drie koningen die de waardigheidstitel kouropalates draagt. Een Byzantijns eerbewijs aan buitenlandse vorsten.

Brittannië 
 Koning Cynewulf van Wessex wordt bij Meretun (huidige Wiltshire) in een hinderlaag gelokt en door politieke tegenstanders vermoordt. Hij wordt met steun van koning Offa van Mercia opgevolgd door Beorhtric.

Arabische Rijk 
 Kalief Al-Hadi overlijdt na een regeerperiode van slechts 1 jaar. Hij wordt opgevolgd door zijn broer Haroen al-Rashid ("de Rechtvaardige") als heerser van het kalifaat van de Abbasiden.

Literatuur 
 Beatus van Liébana, monnik en theoloog, reviseert zijn boekwerk het "Commentaar op de Apocalyps van Johannes".

Geboren 
 Al-Hajjāj ibn Yūsuf ibn Matar, Arabisch wiskundige (overleden 833)
 Al-Ma'mun, Arabisch kalief (overleden 833)
 Junna, keizer van Japan (overleden 840)
 Saga, keizer van Japan (overleden 842)

Overleden 
 Al-Hadi, Arabisch kalief
 Cynewulf, koning van Wessex
 Desiderius, koning van de Longobarden
 Lullus, aartsbisschop van Mainz
 Radboud II, koning van Friesland
 Willibald, Angelsaksisch missionaris

000
785

Het jaar 785 is het 85e jaar in de 8e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Saksenoorlog: Koning Karel de Grote houdt in Paderborn een bijeenkomst, een voorloper van de Rijksdag, vertegenwoordigd door de Frankische en Saksische adel. Hij vaardigt een edict uit waarin hij de "heidense gewoonte" van lijkverbranding verbiedt op straffe van de dood.
 Hij trekt met een expeditieleger door Nedersaksen en dringt de Saksen terug tot aan de rivier de Elbe. Hertog Widukind geeft zich over en laat zich dopen in de palts Attigny (Ardennen). Hij zweert een Eed van Trouw aan Karel en wordt benoemd tot graaf van Hamaland.
 De 7-jarige koning Lodewijk van Aquitanië (onder regentschap van hovelingen) mengt zich in de plaatselijke geschillen van de Moren in Al-Andalus (huidige Spanje). Hij trekt met een Frankisch expeditieleger over de Pyreneeën waarbij tijdens een plunderveldtocht de gebieden Gerona en Urgell worden bezet. De Franken verdelen Catalonië in 14 graafschappen.

Balkan 
 Višeslav, een Servische hertog (župan), leidt de Servische stammen vanuit het huidige zuidwesten van Polen naar de Balkan. Hij krijgt van keizer Constantijn VI toestemming om zich te vestigen in Dalmatië. Ze mengen zich in tijd met de inheemse bevolking (waaronder de Illyriërs en de Grieken).

Brittannië 
 Koning Offa van Mercia hervormt het muntenstelsel en voert als betaalmiddel de zilveren penny in. Alle Angelsaksische metalen munten worden vervangen en voortaan geproduceerd in goud. (waarschijnlijke datum)

Arabische Rijk 
 Kalief Muhammad ibn Abdullah al-Mahdi wordt vermoord (vergiftiging) door een van zijn concubines. Hij wordt opgevolgd door zijn zoon Al-Hadi als heerser van het kalifaat van de Abbasiden.

Geboren 
 Fridugisus, Angelsaksisch abt en aartskanselier (waarschijnlijke datum)
 Paschasius Radbertus, Frankisch abt en theoloog (overleden 865)

Overleden 
 Muhammad ibn Abdullah al-Mahdi (39), Arabisch kalief

000
784

Het jaar 784 is het 84e jaar in de 8e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Saksenoorlog: Koning Karel de Grote begint een militaire campagne in het noorden van Saksen. Hij plundert Oostfalen (huidige Duitsland) en rukt op tot aan de rivier de Elbe. Een Frankisch expeditieleger onder leiding van Karel de Jongere verslaat de Saksen in de Lippevallei.

Arabische Rijk 
 Abd al-Rahman I, emir van Córdoba (huidige Spanje), geeft opdracht tot de bouw van een nieuwe hoofdmoskee, de Mezquita. Hij recupeert hiervoor veel materialen uit Romeinse en Visigotische gebouwen, waaronder marmeren zuilen van nabijgelegen Romeinse villa's.

Azië 
 Keizer Kammu begint een militaire campagne tegen de Aino, in het noorden van het Japanse eiland Honshu. Hij verplaatst de hoofdstad van Heijo (huidige Nara) naar het nieuw gebouwde Nagaoka. Dit vanwege de sterke invloed van het boeddhisme in Japan. Einde van de Naraperiode.

Geboren

Overleden 
 Alberik I, bisschop van Utrecht
 Arbeo, bisschop van Freising (of 783)
 Virgilius van Salzburg, Iers missionaris

000
783

Het jaar 783 is het 83e jaar in de 8e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Saksenoorlog: Koning Karel de Grote begint opnieuw een veldtocht tegen de Saksen. In de zomer verslaan de Franken in Detmold (Teutoburgerwoud) en bij de rivier de Hase, in de omgeving van het huidige Osnabrück, de Saksen. Hertog Widukind weet te ontsnappen aan gevangenschap en begint in Nedersaksen een guerrillaoorlog.
 De Friezen oostelijk van de Lauwers komen in opstand tegen Karel de Grote. De Friese opstand slaat over naar eerder gepacificeerde gebieden in het westen. De bevolking valt terug in het heidendom, kerken worden in brand gestoken en geestelijken als Liudger moeten uitwijken naar het zuiden
 30 april - Hildegard, echtgenote van Karel de Grote, overlijdt na een 12-jarig huwelijk en 9 zwangerschappen in het kraambed. In de zomer sterft Karels moeder Bertrada van Laon, zij wordt met veel ceremonie begraven naast haar man Pepijn III in de basiliek van Saint-Denis. Kort daarna hertrouwt Karel met de 18-jarige Fastrade.
 Koning Silo overlijdt kinderloos na een regeerperiode van 9 jaar. Alfons II, zoon van voormalig koning Fruela I, wordt met steun van de adel als troonpretendent geïnstalleerd. Hij wordt na een opstand opgevolgd door zijn oom Mauregato die de troon bestijgt als heerser van Asturië. Alfons weet te vluchten naar Álava (huidige Spanje).

Azië 
 Verdrag van Ch'ing-shui: Koning Trisong Detsen van Tibet sluit een vredesverdrag met keizer De Zong van de Tang-dynastie (China). De veroverde gebieden worden vastgesteld en in het westen wordt de regio Qinghai ingelijfd bij het Tibetaanse Rijk.

Geboren

Overleden 
 Arbeo, bisschop van Freising (of 784)
 12 juli - Bertrada van Laon (63), echtgenote van Pepijn III
 30 april - Hildegard (25), echtgenote van Karel de Grote
 Nezamysl (65), hertog van Bohemen
 Remigius, bisschop van Straatsburg
 Shantarakshita, boeddhistisch leraar (waarschijnlijke datum)
 Silo, koning van Asturië (Spanje)

000
782

Het jaar 782 is het 82e jaar in de 8e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 Byzantijns-Arabische Oorlog: Een Arabisch expeditieleger (95.000 man) onder leiding van Haroen al-Rashid, een zoon van kalief Al-Mahdi, trekt over het Taurusgebergte en verovert de Byzantijnse vestingstad Magida. Hij bereikt Chrysopolis, gelegen aan de Bosporus, tegenover de Byzantijnse hoofdstad Constantinopel. Keizerin Irene sluit een vredesverdrag voor 3 jaar en betaalt Haroen een schatting van 70.000 of 90.000 gouden dinars.

Europa 
 Slag bij de Süntel: Hertog Widukind keert terug uit Denemarken en begint met de Saksen een opstand tegen de Frankische overheersing. Hij verslaat de Franken in het Weserbergland (huidige Nedersaksen), in reactie op de succesvolle rebellie van de Saksen komen de Friezen ook in opstand.
 Bloedbad van Verden: Karel de Grote laat bij Verden duizenden gevangengenomen Saksen onthoofden. Doorgaans wordt volgens bronnen gesproken van 4500 terechtgestelden. Tevens vaardigt Karel de "Capitulatio de partibus Saxoniae" uit, een wet die bedoeld is om de Saksen te bekeren.
 Karel de Grote wordt benaderd door een gezant van keizerin Irene van Byzantium, die als regentes optreedt voor haar 11-jarige zoon Constantijn VI. Karel accepteert een huwelijksvoorstel tussen haar zoon en zijn 7-jarige dochter Rotrudis. Zij krijgt lessen in Grieks en Byzantijnse gewoonten.
 Alcuinus wordt aangesteld als leraar aan het hof van Karel de Grote. Hij krijgt het beheer over verschillende abdijen en wordt bekend als de meest prominente figuur van de Karolingische renaissance. Alcuinus zorgt voor het behoud van literaire bronnen en de organisatie van de scholen.

Religie 
 Willehad, Angelsaksische missionaris, moet vluchten voor de Saksische opstand en gaat op bedevaart naar Rome. Vervolgens brengt hij twee jaren door in de abdij van Echternach.

Geboren

Overleden 
 Fujiwara no Uona (61), Japans minister
 11 januari - Kōnin (72), keizer van Japan

000
780

Het jaar 780 is het 80e jaar in de 8e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 8 september - Keizer Leo IV overlijdt aan koorts na een regeerperiode van 5 jaar. Hij wordt opgevolgd door zijn 9-jarige zoon Constantijn VI met zijn moeder Irene als medekeizerin en regentes van het Byzantijnse Rijk.

Europa 
 Koning Karel de Grote vaardigt de Capitulatio de partibus Saxoniae uit, dat de Saksen met strenge straffen (waaronder de doodstraf) dreigt indien ze zich niet tot het christendom bekeren. (waarschijnlijke datum)

Religie 
 Paus Adrianus I geeft opdracht om de basiliek van Sant'Apollinare alle Terme Neroniane-Alessandrine te bouwen. (waarschijnlijke datum)
 In Tibet wordt het boeddhisme tot staatsgodsdienst uitgeroepen. (waarschijnlijke datum)

Geboren 
 Ahmad ibn Hanbal, Arabisch imam (overleden 855)
 Al-Chwarizmi, Perzisch astroloog en wiskundige (waarschijnlijke datum)
 Frederik I, bisschop van Utrecht (waarschijnlijke datum)
 Hrabanus Maurus, aartsbisschop van Mainz (waarschijnlijke datum)
 Křesomysl, hertog van Bohemen (overleden 851)
 Nominoë, Bretons edelman (waarschijnlijke datum)
 Odo I van Orléans, Frankisch edelman (waarschijnlijke datum)
 Unruoch II van Ternois, Frankisch edelman (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 Himiltrude, echtgenote van Karel de Grote
 Khun Lo, koning van Sawa (huidige Laos)
 Kume no Wakame, Japans edelvrouw
 8 september - Leo IV (30), keizer van het Byzantijnse Rijk
 6 februari - Relindis, Frankisch abdis

000
779

Het jaar 779 is het 79e jaar in de 8e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Brittannië 
 Koning Offa van Mercia verslaat bij Bensington (huidige Oxfordshire) zijn rivaal Cynewulf van Wessex. Hij herovert Berkshire en mogelijk de stad Londen met een aangrenzend gebied langs de rivier de Theems. Volgens bronnen van de Angelsaksische kroniek weigert Offa een voorgesteld huwelijk tussen een van zijn kinderen met een van de zonen van Karel de Grote.

Europa 
 Saksenoorlog: Koning Karel de Grote steekt met een Frankisch leger de Rijn over en onderdrukt bij Bocholt (Noordrijn-Westfalen) een opstand van de Saksen. Hij benoemt graven voor de veroverde gebieden, waaronder ook leden van de Saksische adel. Oostfalen, Engern en Westfalen worden ingelijfd bij het Frankische Rijk.

Azië 
 23 mei – Keizer Dai Zong overlijdt na een regeerperiode van 17 jaar. Hij wordt opgevolgd door zijn zoon De Zong die als heerser van de Tang-dynastie de troon bestijgt van het Chinese Keizerrijk.

Religie 
 De Abdij Sainte-Marie de Lagrasse (Occitanië (regio)) wordt gesticht.
 Koning Trisong Detsen van Tibet sticht de Gajiu-tempel (nabij Tsetang).
 Timoteüs I wordt benoemd tot patriarch van Bagdad (waarschijnlijke datum).

Overleden 
 Alberic, abt van Stavelot-Malmedy
 Gerard I, Frankisch graaf
 23 mei – Dai Zong (52), keizer van het Chinese Keizerrijk
 Sturmius, abt van Fulda (waarschijnlijke datum)
 Walburga, Angelsaksisch missionaris

000
778

Het jaar 778 is het 78e jaar in de 8e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Koning Karel de Grote vertrekt met een Frankisch expeditieleger naar Al-Andalus (huidige Spanje) om met de lokale moslimheersers te strijden tegen de opstandige Abd al-Rahman I, de emir van het emiraat Córdoba. Hij belegert de vestingstad Zaragoza, maar moet zich vanwege voedsel- en aanvoerproblemen noodgedwongen terugtrekken.
 15 augustus – Slag bij Roncevaux: de Franken onder leiding van Karel de Grote worden tijdens de terugtocht bij Roncevaux (Pyreneeën) door de Basken vernietigend verslagen. Enkele belangrijke hovelingen, waaronder de Bretonse graaf (paladijn) Roland, sneuvelen. Deze gebeurtenis wordt later verwerkt in het legendarische "Roelantslied".
 Saksenoorlog: de Saksische hertog Widukind keert uit Denemarken terug en sluit een alliantie met de Westelijke Slaven. Hij komt opnieuw in opstand tijdens de afwezigheid van Karel de Grote en plundert de stad Deutz (nabij Keulen). De Franken weten echter aan de Rijn de opmars te stuiten en drijven de Saksen terug naar de Lahnvallei.

Geboren 
 Ermengarde van Haspengouw, koningin van de Franken (waarschijnlijke datum)
 Haymo, theoloog en bisschop van Halberstadt (overleden 853)
 11 april – Lodewijk de Vrome, koning van de Franken (overleden 840)
 Xian Zong, keizer van het Chinees Keizerrijk (overleden 820)

Overleden 
 16 januari – Tozzo, bisschop van Augsburg
 15 augustus – Roland, Frankisch edelman

000
890

Het jaar 890 is het 90e jaar in de 9e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Zomer - Svatopluk I ("de Grote"), heerser (knjaz) van Moravië, maakt gebruik van de tweespalt tussen het Oost-Frankische Rijk en de Kerkelijke Staat. Hij wordt als alleenheerser erkend door Bohemen (huidige Tsjechië) en lijft Lausitz (een regio tussen de rivieren Bóbr en Elbe) in bij het Groot-Moravische Rijk.
 Ottar, een Vikingkoopman uit Hålogaland (huidige Noorwegen), vaart met zijn schip noordwaarts om te zien hoe ver het land zich uitstrekt. Hij rond de Noordkaap, zeilt de Witte Zee in en bereikt de Noordelijke Dvina.
 5 augustus - Ranulf II, hertog van Aquitanië, overlijdt na vergiftiging (volgens bronnen in opdracht van koning Odo I). Hij wordt opgevolgd door zijn bastaard zoon Ebalus.
 De stad Bayeux in Normandië wordt door Noormannen verwoest.
 De Vikingen worden door Frankische troepen onder leiding van Boudewijn II uit Vlaanderen verdreven. Hij laat versterkingen bouwen in Ieper, Kortrijk, Brugge en Gent.
 De Frankische edelen in Valence roepen Lodewijk de Blinde (een zoon van Boso van Provence) uit tot koning van Provence.
 Eerste schriftelijke vermelding van Bochum (huidige Duitsland).

Geboren 
 Ashot II Bagratuni, koning van Armenië (overleden 928)
 Berthold I, hertog van Beieren (waarschijnlijke datum)
 Kunigunde, Frankisch edelvrouw (waarschijnlijke datum)
 Reinier II, Frankisch edelman (waarschijnlijke datum)
 Rudolf, Frankisch koning (waarschijnlijke datum)
 Rudolf II, koning van Bourgondië (waarschijnlijke datum)
 Ulrich, bisschop van Augsburg (overleden 973)
 Zaharija Prvoslavljević, Servisch prins (overleden 924)

Overleden 
 5 augustus - Ranulf II, hertog van Aquitanië
 Adalhard van Parijs, Frankisch edelman
 Ashot I Bagratuni, koning van Armenië
 Guthrum, Viking koning van Deens Engeland

000
Boor

Boor (element) of borium, het chemisch element met symbool B en atoomnummer 5
Boor (gereedschap), een inzetstuk voor een boormachine
Boormachine, een stuk gereedschap waarmee kan worden geboord
Tandartsboor, een stuk gereedschap gebruikt in de tandheelkunde
Bureau Oudheidkundig Onderzoek van Gemeentewerken Rotterdam (BOOR)
De Duitstalige benaming van de Tsjechische plaats Bor (Milý)
Pest

Pest (ziekte), een ziekte
 Pest (comitaat), een bestuurslaag in Midden- en Noord-Hongarije
 Pest (stadsdeel), een van de drie stadsdelen waaruit de Hongaarse hoofdstad Boedapest ontstond
 PEST- of STEP-analyse, een bedrijfskundig model
 Pestbestrijding, een methode ter bestrijding van ongewenste gedierte
 Pestbestrijding (slakkenkweek), de strijd van een slakkenkweker tegen ongewenste gedierte

Zie ook 
 Amerikaanse vogelkers (bospest)

 Varkenspest
 Vogelpest

 Waterpest
Triviale naam (chemie)

In de scheikunde zijn triviale namen de namen die in het dagelijks leven gebruikt worden, dus gangbare benamingen in tegenstelling tot de wetenschappelijke namen die de scheikundige nomenclatuurregels volgen. Voorbeelden zijn:

Natronloog voor een oplossing van natriumhydroxide in water
Keukenzout voor natriumchloride
Rattenkruit (niet te verwarren met rattenkruid) voor arseen(III)oxide

Bij verschillende stoffen worden, ook in de wetenschappelijke wereld, naast de wetenschappelijke naam soms of vaak ook de triviale naam gebruikt. Enkele voorbeelden:
 Methyleenchloride voor dichloormethaan
 Vitriool voor zwavelzuur
 Azijnzuur voor ethaanzuur
 Kalksalpeter voor calciumnitraat

Andere triviale namen zijn zo ingeburgerd dat zij door de IUPAC als officieel worden aangeduid. Typische voorbeelden zijn aromatische verbindingen, zoals benzeen, naftaleen, fenol en tolueen. Ook bepaalde mengsels krijgen triviale namen, zoals koningswater, patentkali, nitreerzuur en kalkammonsalpeter.

Het doel van een systematische naam is eenduidige communicatie: een systematische naam wordt in het ideale geval door iedereen die hem gebruikt op dezelfde wijze opgevat. Er kan dan internationaal gezien geen misverstand over ontstaan welke stof bedoeld wordt.

Nieuwe triviale namen 
Het gebruik van eenduidige namen staat in de wetenschap voorop. Echter werken ook wetenschappers in hun dagelijks leven regelmatig met ingewikkelde verbindingen. Deze verbindingen steeds bij hun systematische naam noemen is onhandig. Vooral in de organische chemie worden ook in de wetenschap triviale namen gebruikt. De nieuwe triviale namen verwijzen vaak naar de gelijkenis die de molecuulformule heeft met een bepaald voorwerp: de systematische naam van pentacyclo[4.2.0.02,5.03,8.04,7]octaan is weliswaar eenduidig, maar voor een verbinding met een structuurformule die op een kubus lijkt, is cubaan in de dagelijkse wetenschappelijke praktijk een stuk simpeler.

Voorbeelden 
Adamantaan (lijkt op diamant), basketaan (uit het Engels: Basket = mandje), cubaan (kubusvormig), ladderaan, prismaan, propellaan

Zie ook 
 Lijst van triviale namen van chemische verbindingen

Naam
Formele wetenschap
Chemische formules en nomenclatuur
Draadloos netwerk

Een draadloos netwerk is een computernetwerk of telefoonnetwerk waarbij de aangesloten apparaten niet via fysieke koperen kabels of glasvezelkabels communiceren, maar via elektromagnetische straling (radiosignalen, licht).

De belangrijkste draadloze technologieën zijn:

Lokale netwerken:

Netwerken voor mobiel internet:

Hacking 
Omdat draadloze netwerken geen fysieke verbinding nodig hebben, zijn deze netwerken inherent
gevoelig voor cracking. Dit wordt in de regel ondervangen door encryptie zoals WEP en zijn opvolgers zoals WPA en WPA2.

Computernetwerk
Element

Een element is een basisonderdeel of vormend hoofdbestanddeel. Het woord wordt in veel betekenissen gebruikt.

Wetenschap
 Chemisch element in de scheikunde
 Element (wiskunde) in de verzamelingenleer
 Elementen van Euclides, een meetkundeboek uit de Oudheid.
 De vier elementen aarde, water, lucht en vuur als bouwstenen voor de materie  uit de klassieke filosofie en westerse esoterie
 Baanelement in de sterrenkunde
 Onderdeel om elektriciteit op te wekken, natte en droge elementen, zie Batterij (elektrisch)
 De elementen: weersverschijnselen.

Techniek
 Bouwkundig element
 Element (platenspeler)
 Gitaarelement
 Verwarmingselement, bijvoorbeeld van een soldeerbout

Gymnastiek
 Gymnastisch element: basishouding of basisbeweging

Taal
 Groep in een maatschappij of lid daarvan, een onaangenaam of eigenaardig persoon
 In zijn element zijn: het naar de zin hebben

Vernoemd
 Element Skateboards, een merk voor skateboards en kledij voor skaters.

Muziek
 Muziek#Elementen
 Gitaarelement
Steenbok (sterrenbeeld)

Steenbok (Capricornus, afkorting Cap) is een sterrenbeeld aan de zuidelijke hemelkoepel tussen rechte klimming 20u04m en 21u57m en tussen declinatie −8° en −28°. De ecliptica loopt door Steenbok, het maakt dus deel uit van de dierenriem. De zon staat elk jaar van 19 januari tot 16 februari in Steenbok.

Sterren 
(in volgorde van afnemende helderheid)
 Deneb Algedi (δ, delta Capricorni)
 Dahib (β, beta Capricorni)
 Secunda Giedi (α2, alpha2 Capricorni)
 Nashira (γ, gamma Capricorni)
 Prima Giedi (α1, alpha1 Capricorni)
 Alshat (ν, nu Capricorni)

Wanneer het best te zien? 
De verschillende constellaties zijn slechts waarneembaar wanneer ze vanaf de Aarde gezien niet in dezelfde richting staan als de Zon. Omdat de Aarde in een jaar tijd rond de Zon reist, is er voor elk sterrenbeeld dus een periode waarin het beter kan worden waargenomen. Steenbok is op de noordelijke hemisfeer zichtbaar aan de nachthemel van augustus tot november. De beste tijd om deze sterrengroep te zien is midden september omstreeks negen uur 's avonds. De sterren die er deel van uitmaken zijn echter niet zo helder waardoor het vrij moeilijk te zien is.

Wat is er verder te zien? 
 RT Capricorni is zowel een dubbelster als een koele koolstofster (Cool Carbon Star), en daarmee een van de meest roodkleurige sterren waarneembaar met de telescoop. RT Capricorni culmineert samen met de ster γ Cygni (Gamma Cygni) van het sterrenbeeld Zwaan (Cygnus).

Aangrenzende sterrenbeelden 
(met de wijzers van de klok mee)
 Waterman (Aquarius)
 Arend (Aquila)
 Boogschutter (Sagittarius)
 Microscoop (Microscopium)
 Zuidervis (Piscis Austrinus)
Nevel

Nevel (brouwerij), een Nijmeegse bierbrouwerij
 Nevel (meteorologie), waterdruppels in de lucht, minder dicht dan bij mist
 Nevel, een stad in Rusland

Astronomie
 Nevels en gaswolken, objecten aan de hemel die eruitzien als een wolkje licht
 Diffuse nevel, een nevel van interstellaire materie of ook een dunne en wijdverstrooide verzameling gas- of stofdeeltjes
 Emissienevel, gaswolken met hoge temperatuur
 Reflectienevel, licht reflecterende stofwolken
 Absorptienevel of donkere nevel, stofwolken die het licht van andere bronnen blokkeren
 Planetaire nevel, in de eindfase van het leven van niet al te massieve sterren ontstane gaswolken

Zie ook 
Van Nevel (doorverwijspagina)