alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Algemene semantiek

De algemene semantiek (general semantics) is een filosofie, die de reactie behandelt op hetgeen rond om ons heen gebeurt met de betekenis die we daaraan geven. Het is ontwikkeld door Alfred Korzybski gedurende de jaren twintig en dertig van de 20e eeuw. De algemene semantiek is verder uitgewerkt door verschillende bekende wetenschappers, waaronder:
 Stuart Chase met The Tyranny of Words
 Samuel I. Hayakawa met Language in Thought and Action
 Anatol Rapoport met Operational Philosophy.

De algemene semantiek (general semantics) heeft niets van doen met de semantiek of het daaraan verwante vakgebied educatieve discipline. Deze houdt zich bezig met betekenis en met de betekenis van betekenis. De semantiek legt de aandacht op wat er misgaat wanneer een bepaald symbool voor een persoon iets anders betekent dan voor een ander.

Het model
De hoofdprincipes van algemene semantiek beschreef Korzybski in Science and Sanity. Het bekendste citaat uit dit boek is De landkaart is niet het gebied. De algemene semantiek vertelt ons dat er altijd meer is dan we zien, horen, voelen of geloven.

Korzybski beweert dat de mens in twee werelden leeft: de wereld van de spraak en symbolen en in de werkelijke wereld. Hij geeft aan dat het menselijk verstand alleen in staat is te reageren op de gevormde landkaart en het aanwezige gebied (in het extreme geval) volledig vergeet. Bij het zien van een voorwerp, bijvoorbeeld een stoel, hebben we niet werkelijk de stoel in ons hoofd, maar vertalen we deze naar elektrische en chemische processen in onze hersenen. We zijn daarom niet in staat deze werkelijkheid exact gelijk op te slaan.

Er zijn drie fundamentele stellingen voor de algemene semantiek:
De kaart is niet gelijk aan het afgebeelde gebied
De kaart laat niet alle eigenschappen van het gebied zien
De kaart verwijst ook naar zichzelf.

Hierbij zijn de mensen de kaartenmakers en is de realiteit het gebied. Het doel van het systeem is dat mensen zich continu bewust blijven van hoe ze woorden gebruiken. Die woorden hebben feitelijk betrekking op de kaart en niet op de werkelijkheid zelf, noch betekenen de woorden voor verschillende mensen hetzelfde.

De essentie van Korzybski is de claim dat mensen gelimiteerd zijn in wat zij weten, door de structuur van het zenuwstelsel en de structuur van de taal. Mensen kunnen de wereld niet direct ondervinden, maar alleen door abstracties van de werkelijkheid:
Non-verbale impressies van het zenuwstelsel en
Verbale indicatoren uitgedrukt in taal.

De algemene semantiek was van invloed op de ontwikkeling van de Gestalttherapie, de Rationeel-Emotieve Therapie (RET) van Albert Ellis, Neuro-Linguïstisch Programmeren (NLP) onder invloed van Gregory Bateson

Semantiek
Magdalen College (Oxford)

Magdalen College is een van de 39 colleges van de Universiteit van Oxford. De naam wordt uitgesproken als 'mohdlin' (of 'maudlin' op zijn Engels). Dit college werd in 1448 gesticht als Magdalen Hall en draagt sinds 1458 de huidige naam. Edward Gibbon en Oscar Wilde behoren tot de vele later beroemd geworden personen die er hebben gestudeerd. Magdalen College heeft een hertenkamp. Het college is in bezit van het Magdalen papyrus.

De Engelse schrijver C.S. Lewis doceerde Engelse literatuur aan Magdalen College van 1925 tot 1954.

Externe link 
 Website Magdalen College Oxford

College (Verenigd Koninkrijk)
Universiteit van Oxford
Bouwwerk in Oxford
Vagina

De vagina of schede is het inwendige deel van het geslachtsorgaan dat bij vrouwelijke zoogdieren de baarmoeder met de buitenkant van het lichaam verbindt. Het uitwendige deel van het geslachtsorgaan wordt vulva of schaamspleet genoemd.

De vagina is geschikt om de penis in te brengen bij het paren. Als daar een gestatie (zwangerschap) uit voorkomt, is de vagina een deel van het geboortekanaal bij de bevalling.

Vagina is het Latijnse woord voor schede, een omhulsel van een mes of zwaard: zwaardschede.

 
Latijn
Seksuele anatomie (vrouw)
Patent

Octrooi, de (tijdelijke) rechtsbescherming voor een uitvinding
 Diploma, een bewijs van een met goed gevolg afgelegd examen
 Rijnpatent, het vaarbevoegdheidsbewijs om met een schip op de Rijn te mogen varen
 soortgelijke patenten zijn er ook voor andere grote rivieren, zoals het Donaupatent
 Patenteren (warmtebehandeling), warmtebehandeling van walsdraad
 Patenttroll, kritische term voor kleine bedrijven die zelf een octrooipakket opbouwen of beheren voor een groot bedrijf, maar er zelf niets mee doen

Zie ook 
 Recht van Patent, een 19e-eeuwse belasting om een bedrijf of beroep te mogen uitoefenen
Naam

Een naam is een woord of een combinatie van woorden waarmee personen, instellingen, dieren, planten en zaken op individueel niveau (eigennamen) of op basis van groepskenmerken (soortnamen) benoemd kunnen worden.

Bij Lloyd's of London  zijn Names ('namen') particuliere personen die een risico op zich nemen tegen premiebetaling.

Zie ook 

 
Classificatiesysteem
Q.E.D.

de afkorting voor het Latijnse quod erat demonstrandum (vertaald: hetgeen bewezen moest worden)
 de afkorting voor het Engelse quantum electrodynamics oftewel kwantumelektrodynamica
 een sceptische wetenschapsconferentie in Manchester; zie Merseyside Skeptics Society
Jan van Genderen

Jan van Genderen (Goudriaan, 13 april 1923 – Apeldoorn, 23 maart 2004) was een Nederlands predikant en hoogleraar systematische theologie aan de Theologische Universiteit van de Christelijke Gereformeerde Kerken te Apeldoorn.

Leven en werk
Van Genderen studeerde te Apeldoorn en later te Utrecht, waar hij dogmageschiedenis als hoofdvak koos en promoveerde op een dissertatie over prof. ds. Herman Witsius (1636-1708). Na zijn studie werd hij assistent van prof. dr. Johannes Severijn (1883-1966). In 1948 werd hij predikant te Zutphen. 

Van 1954 tot 1993 was hij hoogleraar in de dogmatische vakken aan de Theologische Universiteit van de Christelijke Gereformeerde Kerken te Apeldoorn. Zijn bekendste boek is de Beknopte gereformeerde dogmatiek, dat hij samen met prof. dr. Willem Velema schreef.
 
Van Genderen trouwde te Haarlem op 11 november 1948 met Boukje Bijleveld (1926), zus van de bestuurder en predikant ds. Berend Bijleveld (1922-1994). Hij overleed te Apeldoorn op een leeftijd van tachtig jaar.

Publicaties
 (1975). Confessie en theologie. Kampen.
 (1977). De continuïteit van geloof en kerk. Kampen.
 (1983). Verbond en verkiezing. Kampen.
 (1988). Gerechtigheid als geschenk. Gedachten over de rechtvaardiging door het geloof. Kampen.
 (1992). Beknopte gereformeerde dogmatiek (met prof. dr. W.H. Velema). Kampen.
 (1993). Naar de norm van het Woord. Kampen.
 (1994). De nieuwe hemel en de nieuwe aarde. Kampen.
 (1996). Oriëntatie in de dogmageschiedenis. Zoetermeer.
 (1997). Van doxa tot doxologie. In: Onthullende woorden. Opstellen aangeboden aan prof. dr. J. de Vuyst. Leiden.
 (1997). Brunner en de kerk. In: Om de Kerk. Opstellen aangeboden aan prof. dr. W. van ’t Spijker. Leiden.
 

 

Hoogleraar aan de Theologische Universiteit Apeldoorn
Nederlands theoloog
Predikant van de Christelijke Gereformeerde Kerken
Isomeer

Isomeren (van het Grieks isos = gelijk, meros = deel) zijn stoffen die met elkaar overeenkomen doordat hun moleculen hetzelfde aantal en dezelfde soort atomen bevatten,  maar die van elkaar verschillen door de wijze waarop die atomen onderling zijn verbonden of geschikt. Anders gezegd, isomeren zijn stoffen met dezelfde molecuulformule, maar een andere structuurformule.

De chemische eigenschappen van isomeren zijn doorgaans verschillend.

Soorten isomerie
Structuurisomeren verschillen doordat de atomen verschillend verbonden werden. Voorbeelden zijn:
 n-butaan en isobutaan (beide C4H10)
 1-fluorpropaan en 2-fluorpropaan (beide C3H7F; zie afbeelding rechts).
Valentie-isomeren zijn structuurisomeren waarvan de molecuuldelen verschillend gegroepeerd zijn. 
Stereo-isomeren of geometrische isomeren zijn isomeren waarvan alle paarsgewijze bindingen tussen de atomen gelijk zijn. De verschillen tussen de isomeren liggen in de ruimtelijke indeling. 
Cis-trans-isomeren.
Optische isomeren of enantiomeren zijn stereomeren die wel elkaars spiegelbeeld zijn. 
Diastereomeren zijn stereomeren die niet elkaars spiegelbeeld zijn. Daarnaast bestaan nog epimeren; dit zijn diastereomeren die in de configuratie slechts in 1 C-atoom verschillen, bijvoorbeeld D-glucose en D-mannose.
 Conformatie-isomeren en configuratie-isomeren, waarbij de eerste ontstaan door de rotatie rond een enkele binding en de tweede het gevolg zijn van het ontstaan van een nieuwe verbinding binnen een molecuul.

Indien twee isomeren snel in elkaar over kunnen gaan, noemt men de twee stoffen tautomeren.

Isomeren kunnen door rotatie als geheel of van de groepen verbonden door een enkele binding niet bedekt worden. De ene isomeer kan dus niet met de andere "samenvallen". Als dit wel zo is, dan is geen isomeer, maar hetzelfde molecuul.

Voorbeelden
De hierboven al vermelde alcohol en ether:

Ethanol (een alcohol) en dimethylether bijvoorbeeld bestaan elk uit 6 waterstofatomen, twee koolstofatomen, en een zuurstofatoom; alleen de volgorde van de bindingen is verschillend.

De hierboven al vermelde n-butaan en isobutaan:

Aantal koolstofatomen in en isomeren van alkanen

Referenties 

Organische chemie
Stereochemie
Chemische formules en nomenclatuur
Stereo-isomeer

Stereo-isomeren zijn isomeren die dezelfde molecuulformule en volgorde van atomen hebben, maar met een andere ruimtelijke structuur, dus met een andere structuurformule.

Vormen 
Er bestaan twee vormen van stereo-isomerie: 
 cis-trans-isomerie
 optische isomerie

Cis-trans-isomerie 

Cis-trans-isomerie doet zich voor bij verbindingen met een dubbele binding tussen koolstofatomen of benzeenringen, doordat in beide gevallen de koolstof-koolstofbinding in tegenstelling tot een 'gewone' enkele binding niet vrij kan roteren. Overeenkomstige groepen aan weerszijden van een dubbele binding of zijgroepen van de ring kunnen zich aan dezelfde kant, de cisvorm, of aan de tegenoverliggende kant, de transvorm, van het molecuul bevinden.

Optische isomerie 

Optische isomerie of enantiomerie is een vorm van stereo-isomerie die optreedt zodra een molecuul een asymmetrisch chiraal centrum bevat. Zijn de moleculen elkaars spiegelbeeld, dan wordt ze enantiomeren genoemd. Zijn de moleculen niet elkaars spiegelbeeld dan wordt gesproken van diastereomeren.

Het verschil tussen enantiomeren en diastereomeren kan met het volgende voorbeeld worden uitgelegd:
 een stapeltje van drie rechterhandschoenen is enantiomeer met een stapeltje van drie linkerhandschoenen. De twee stapeltjes zijn elkaars spiegelbeeld.
 een stapeltje van drie rechterhandschoenen is diastereomeer met een stapeltje van twee linker- én één rechterhandschoen. De twee stapeltjes zijn niet elkaars spiegelbeeld.

Biochemie 
De complexe processen in levende organismen zijn vaak op een stereospecificiteit gebaseerd. De verdeling tussen de verschillende isomeren is zodoende niet willekeurig.

Organische chemie
Stereochemie
Vruchtbaarheid

Vruchtbaarheid, fertiliteit, fecunditeit of voortplantingscapaciteit is het vermogen van een organisme – een dier of plant – om zich geslachtelijk voort te planten. Hiertegenover staat onvruchtbaarheid.

Dieren 
In een populatie van een soort is het geboorteoverschot het verschil tussen vruchtbaarheid – het aantal nakomelingen of eieren per vrouwelijk individu in een tijdseenheid – en mortaliteit – de afname door sterfte van het aantal individuen in een tijdseenheid. De populatieomvang wordt bepaald door het geboorteoverschot en het emigratieoverschot. Hoewel alle recente organismen in potentie in staat zijn zich voort te planten met een snelheid die minstens gelijk is aan de snelheid waarmee individuen van de soort te gronde gaan (anders waren ze al uitgestorven, net zoals de organismen die daartoe niet in staat waren) verschilt het aantal mogelijke nakomelingen per cyclus en de daarvoor benodigde generatietijd enorm. 

Bacteriën hebben geen geslachtelijke voortplanting, dus er kan niet gesproken worden van vruchtbaarheid. Bacteriën kunnen zich onder gunstige omstandigheden elke 20 minuten delen, en dus hun aantal verdubbelen. 

Grote zoogdieren zoals walvissen, olifanten en de mens hebben voor een populatieverdubbeling 10 tot 20 jaar nodig.

Menselijke vruchtbaarheid 

De vruchtbaarheid van de man hangt samen met de hoeveelheid zaadcellen in het spermavocht, of ze correct gevormd zijn en met de activiteit van deze zaadcellen, of ze beweeglijk zijn of niet. Samen is dit de kwaliteit van het sperma. Zelfs bij een zeer vruchtbare man zijn lang niet alle zaadcellen beweeglijk genoeg om een bevruchting tot stand te brengen. Bij de vrouw rijpt vanaf de puberteit eenmaal per menstruatiecyclus van ongeveer 4 weken één eicel, die gedurende een periode van ongeveer 24 uur bevrucht kan worden. Mocht er geen bevruchting volgen, dan wordt alles wat als voorbereiding is opgebouwd weer afgebroken. Dit resulteert in de menstruatie.

Planten

Geslachtelijke voortplanting 
Bloeiende of vruchtdragende planten zijn in het algemeen fertiel, terwijl planten zonder bloemen of vruchten steriel zijn. Planten hebben fertiele of vruchtbare organen als deze de functie bij de geslachtelijke voortplanting in de loop van de evolutie niet verloren hebben. Daartegenover staan de steriele organen zoals de staminodia, dit zijn steriele meeldraden.

Ongeslachtelijke voortplanting 
"Fertiel" slaat bij mossen en varens op de aanwezigheid van sporenkapsels of sporendoosjes, organen voor de ongeslachtelijke voortplanting. Varens hebben "fertiele" (sporofyllen) en "steriele" bladeren (trofofyllen), afhankelijk van de aan- of afwezigheid van sporangia. Sporangia vaak gegroepeerd in sporangiënhoopjes.

Zie ook 
 Vruchtbaarheidsgodin

Seksualiteit
Voortplanting
Klinische chemie
Teratogeen

Teratogeen (Grieks teras = monster, gennan = voortbrengen) is de eigenschap van een stof of een ziekte om bij de foetus afwijkingen te veroorzaken als de moeder tijdens de zwangerschap met de stof in aanraking komt, deze inademt of inneemt, dan wel de ziekte doormaakt.

Van een groot aantal chemische stoffen en van sommige geneesmiddelen is bekend dat zij aangeboren afwijkingen kunnen veroorzaken. Het slaapmiddel thalidomide (merknaam Softenon) en DES, dat vroeger werd gegeven om miskramen te voorkomen, zijn hiervan bekende voorbeelden. 

Ook alcoholgebruik tijdens de zwangerschap, roken en vele drugs hebben aangetoonde nadelige gevolgen voor de vrucht. Verder kan besmetting met een virus dit verschijnsel veroorzaken, zoals rodehond.

Geneesmiddelen tijdens zwangerschap
Het gebruik van geneesmiddelen tijdens de zwangerschap is niet altijd te voorkomen. Via het bloed van de moeder  kan het geneesmiddel via de placenta in het kind terechtkomen. Normaal gesproken houdt de placenta schadelijke stoffen tegen die van het bloed van de moeder naar het bloed van de foetus proberen te komen, maar sommige stoffen zijn echter zo klein dat ze door de placenta heen kunnen komen. 

Inzicht in de wijze waarop geneesmiddelen aangeboren afwijkingen kunnen veroorzaken is nog gering. Of een geneesmiddel veilig kan worden gebruikt hangt niet alleen af van het gebruikte middel en de gebruikte hoeveelheid, maar ook van het stadium waarin de zwangerschap zich bevindt. 

Geneesmiddelen kunnen in drie categorieën worden ingedeeld:
 Geneesmiddelen waarvan bekend is dat ze teratogeen zijn, bij de mens of bij (sommige) proefdiersoorten. Dit is maar een kleine groep, van de middelen die met enige regelmaat in Nederland en België worden voorgeschreven misschien 10 à 20. 
 Geneesmiddelen waarvan niet bekend is of ze bij de mens schadelijk kunnen zijn maar waarbij uit dierexperimenteel onderzoek niet is gebleken dat ze bij dieren teratogeen zijn. De meeste van deze middelen zijn recent (de laatste 20 jaar) op de markt gekomen en gegevens over het veilig gebruik bij de mens ontbreken. Omdat resultaten van dierexperimenteel onderzoek niet zonder meer naar de mens kunnen worden vertaald, blijft voorzichtigheid bij het gebruik van deze geneesmiddelen geboden. Deze middelen vormen veruit de grootste groep.
 Geneesmiddelen waarvan door decennialang gebruik is gebleken dat ze tijdens de zwangerschap kunnen worden gebruikt, zonder schadelijke effecten op de gezondheid van de foetus of pasgeborene te hebben. Zij worden als veilig beschouwd (bijvoorbeeld paracetamol).

In de praktijk worden middelen uit groep 2 af en toe toch bij zwangeren gebruikt, hetzij door een vergissing, hetzij omdat de toestand van de moeder zo ernstig is dat er geen andere manier is. Als nadelige effecten op de vrucht ook dan uitblijven zal een middel uit groep 2 langzamerhand naar groep drie verhuizen.

Zie ook
 Carcinogeen
 Mutageen
 Mycotoxine
 Zweedse Classificatie

 
Milieuwetenschappen
Kinderziekte

Een kinderziekte is een infectieziekte die zo besmettelijk is dat de meeste mensen ze al vroeg in hun leven als kind een keer doormaken. Hierna bestaat in het algemeen volledige immuniteit wat inhoudt dat herhaling van de ziekte over het algemeen niet voorkomt. Voorbeelden van kinderziekten zijn:
 
 mazelen (morbilli)
 roodvonk (scarlatine) 
 rodehond (rubella)
 vierde ziekte (ziekte van Filatov-Dukes)
 vijfde ziekte (erythema infectiosum)
 zesde ziekte (exanthema subitum)
 bof (parotitis)
 waterpokken (varicella zoster)

Roodvonk is in dit rijtje een buitenbeentje omdat dit door een bacterie wordt veroorzaakt en ook vaker tot ernstige complicaties aanleiding geeft. Aangezien de antibacteriële immuniteit typespecifiek is, kan men meerdere keren door verschillende streptokokkentypen geïnfecteerd worden. Hierbij wordt wel een toenemende immuniteit tegen één of meerdere erytrogene toxines gevormd, waardoor roodvonk na het zesde levensjaar minder voorkomt.

Andere betekenissen 
Wanneer een nieuw product nog gebreken vertoont, noemt men deze fouten ook kinderziekten.
Parelhoenders

Parelhoenders (Numididae) zijn hoenderachtige vogels. Ze worden ook wel poelepetaten of stipkippen genoemd (van poule-pintade, in het Frans heet een parelhoen een pintade). De familie telt zes soorten en diverse ondersoorten.

Kenmerken 
Het parelhoen komt oorspronkelijk uit Afrika en lijkt enigszins op de kalkoen. Het heeft een kale kop met lellen en witte stippen op het verenkleed.

Parelhoenders worden vooral als siervogels gehouden, bijvoorbeeld op kinderboerderijen.

Leefwijze 
Het voedsel bestaat uit allerlei soorten zaden, oud brood, insecten, miereneieren en groenvoer.

Voortplanting 
Het legsel bestaat meestal uit 24 tot 26 crèmekleurige eieren, die in ongeveer 25 dagen worden uitgebroed.

Gastronomie 
Parelhoenders worden ook gefokt voor hun vlees. Parelhoen heeft een lichte wildsmaak. Voor de bereiding komen alle fazantenrecepten in aanmerking.

Taxonomie 
 Geslacht Acryllium (1 soort: Gierparelhoen)
 Geslacht Agelastes (2 soorten: Kalkoenparelhoen en Zwart parelhoen)
 Geslacht Guttera (4 soorten: Kuifparelhoen, Blauwkopkroonparelhoen, Roodkopkroonparelhoen en Geelnekkroonparelhoen).
 Geslacht Numida (1 soort: Helmparelhoen)

Het volgende cladogram is gebaseerd op een onderzoek uit 2021. Uit dit onderzoek blijkt dat de familie van de parelhoenders rond 40 miljoen jaar geleden is ontstaan en dat de huidige soorten zich in de afgelopen 10 miljoen jaar hebben ontwikkeld.

Tullepetaon 
Tijdens het carnaval staat het West-Brabantse Roosendaal bekend als Tullepetaonestad. Het woord Tullepetaon, zoals de Roosendaler zich met carnaval noemt, is door letteromzetting en klankomwisseling ontstaan uit het woord Poelepetaat (gebaseerd op poule pintade, het Franse woord voor parelhoen). Op De (Oude) Markt in de stad staat een standbeeld van De Tullepetaon door kunstenaar Léon Vermunt, dat een Parelhoen met Carnavalssteek en boerenkiel voorstelt. 

 
Pluimvee
Fazantachtigen

De fazantachtigen (Phasianidae) is een familie van kleurrijke vogels. Tot deze familie behoren behalve de fazanten onder andere de kalkoen, kwartels, patrijzen, de pauw en de kip. 

Een grote groep kwartels en hoenders uit Noord- en Zuid-Amerika die sterk op de fazantachtigen lijken, behoren niet tot deze familie, maar vormen een eigen familie: de Odontophoridae.

Verspreiding en leefgebied 
Het zijn bijna allemaal vogels van Eurazië en Australazië. Een paar geslachten komen uitsluitend voor in Noord- en Midden-Amerika zoals Meleagris (kalkoenen),  Bonasa (kraaghoen), Centrocercus (waaierhoenders),  Dendragapus (grauw- en blauw sneeuwhoen) en Tympanuchus (prairiehoenders) of zowel Noord-Amerika als Noord-Azië (Lagopus en Falcipennis).

Taxonomie 
De familie van de fazantachtigen wordt soms onderverdeeld in onderfamilies zoals kalkoenen, patrijzen, kwartels, frankolijnen, pauwen en fazanten, maar over deze onderverdelingen bestaat geen consensus.

De familie telt 54 geslachten volgens de IOC World Bird List:

Cladogram
Het volgende cladogram is gebaseerd op een onderzoek uit 2021.
Hoatzin (soort)

De hoatzin (Opisthocomus hoazin) of, in Suriname, stinkvogel of Canjefazant, is een vogel die de enige soort is uit de familie Opisthocomidae, voorheen een van de families van de orde koekoeksvogels. Vroeger werd hij tot de hoendervogels gerekend, en nu vaak tot een aparte orde, Opisthocomiformes. De precieze verwantschap is zeer omstreden.

Kenmerken 
Hij is bruin/zwart van kleur en lijkt wat op een hokko. De jonge vogels hebben klauwtjes aan hun vleugels, waarmee ze beter in bomen kunnen klimmen. De klauwen duiden echter niet op een nauwe verwantschap met Archaeopteryx of andere oude vormen met klauwen: ze zijn een terugkeer naar de oude toestand. De hoatzin is hiermee een voorbeeld van een diersoort die de wet van Dollo ontkracht.

Leefwijze 
In de vroege ochtend of tijdens de avondschemering zoekt de hoatzin naar eten tussen de bomen die dicht bij het water staan. Deze vogel hoeft nauwelijks te drinken omdat zeventig procent van zijn plantaardig voedsel uit water bestaat. Hij eet het liefst enorme aronskelken of mangroven, al lust hij de bladeren van wel vijftig planten. Om zijn voedsel te verteren zit er voor zijn maag een enorme krop vol met unieke bacteriën die de plantencellen afbreken en deze via gisting omzetten in suikers voor energie. De krop heeft een dikke, gespierde wand en een hoornachtige bekleding die als een mixer bewegen om het plantaardig voedsel af te breken.

Stinkvogel
Stinkvogels worden ze in Suriname genoemd omdat hun vlees stinkt. Er wordt waarschijnlijk daarom niet op ze gejaagd. Ze komen langs de Corantijn voor, bijvoorbeeld bij Apoera. Ze eten graag de bladeren van de mokomoko, die ze in hun krop verteren.

Verspreiding en leefgebied 
Hij komt voor in het Amazonebekken en is vaak in bomen te vinden.

Bedreiging 
Veel van het leefgebied van de hoatzin gaat verloren als gevolg van de drooglegging van mangroven om land voor de mens vrij te maken. In sommige gebieden die geschikt zijn gemaakt voor de landbouw, heeft de vogel het niet overleefd. In Guyana kan de hoatzin zich echter handhaven. De vogel broedt niet in gevangenschap en pas zeer recent heeft een hoatzin het langer dan vijf jaar in gevangenschap uitgehouden.

Symbool
De Hoatzin is de nationale vogel van Guyana.

Opisthocomiformes
Dier uit het Neotropisch gebied
IUCN-status niet bedreigd
Beurs

portemonnee: mapje om geld mee te dragen
beurs (geldsom): hoeveelheid geld voor scholing of (wetenschappelijk) onderzoek
Een handelsinstituut:
Effectenbeurs: instituut waar gehandeld wordt in aandelen, obligaties en/of opties
Diamantbeurs: instituut waar gehandeld wordt in diamanten
Goederenbeurs: instituut waar gehandeld wordt in waren aardappel, graan, goud, enz.
Assurantiebeurs: instituut waar verzekeringen worden afgesloten
Schippersbeurs: instituut van de Evenredige Vrachtverdeling
Beursgebouw: gebouw waar de handel plaatsvindt
Jaarbeurs, huishoudbeurs, handelsbeurs, kunstbeurs, antiekbeurs, paranormale beurs of scheepsbeurs: evenement waarbij aanbieders en afnemers van een bepaald product of dienst elkaar ontmoeten
Beurs (Limburg): gehucht van de Belgische deelgemeente Ulbeek in de provincie Limburg
Boirs, Nederlands: Beurs: deelgemeente van de Belgische gemeente Bitsingen in de provincie Luik
Beurs (metrostation): metrostation in Rotterdam
Beurs (mycologie) een restant van het velum universale bij paddenstoelen
Beurs - Grote Markt (premetrostation): premetrostation in Brussel

Zie ook 
 De Beurs (doorverwijspagina)
Korenbeurs (doorverwijspagina)
Ids Postma

Ids Hylke Postma (Deersum, 28 december 1973) is een voormalig Nederlands langebaanschaatser.

Biografie
Postma liet meteen van zich spreken door in zijn debuutjaar bij de junioren (1993) een zilveren medaille te halen tijden het WK voor junioren dat werd gehouden in het Italiaanse Baselga di Pinè. Hij debuteerde een jaar later (1994) bij de senioren. In dat jaar won hij meteen de NK allround en werd hij achter Johann Olav Koss tweede bij de WK allround. In 1997 won Postma zowel het EK als het WK allround.

Zijn sportieve hoogtepunt beleefde Postma in 1998, toen hij niet alleen wereldkampioen allround werd, maar vervolgens op de Olympische Winterspelen in Nagano ook goud veroverde op de 1000 meter. Op zijn specialiteit - de 1500 meter - werd hij nipt verslagen door de Noor Ådne Søndrål. Achteraf bleek dat de ijzers van zijn schaatsen niet in orde waren, een feit waarop hij door twee Canadese schaatsers werd gewezen . In november 1997 reed Postma in Berlijn als eerste schaatser een officieel wereldrecord op de 1500 meter onder de grens van 1.50,00. Erben Wennemars was hem die zomer voorgegaan als eerste schaatser die deze grens doorbrak, maar dát record werd niet erkend door de ISU. Het record van Postma bleef niet lang staan, want een paar uur later reed Kevin Overland in Calgary de tijd alweer uit de boeken.

Vanaf 2001 namen de sportieve prestaties van Postma langzaam af. Hij ging ook inline-skaten. Op 28 oktober 2004 werd bekend dat hij definitief zou stoppen met wedstrijdschaatsen om zich helemaal te kunnen gaan richten op de familieboerderij in Deersum.

Privéleven
Postma trouwde op 11 augustus 2009 met de Duitse langebaanschaatsster Anni Friesinger. Ze hebben twee dochters. Postma was de vriend van het in 1994 op 19-jarige leeftijd verongelukte schaatstalent Renske Vellinga.

Records

Persoonlijke records

Wereldrecords

Wereldrecords laaglandbaan (officieus)

Resultaten

- = geen deelname
NS# = niet gestart op de #e afstand.NC# = niet gekwalificeerd voor de laatste afstand, maar wel als #e geklasseerd in de eindrangschikking(#, #, #, #) = afstandspositie op allroundtoernooi (500m, 5000m, 1500m, 10.000m). Junioren: (500m, 3000m, 1500m, 5000m). Sprint: (1e 500m, 1e 1000m, 2e 500m, 2e 1000m)Wereldbekerwedstrijden- = geen deelname* = 10000m(B) = B-divisie

Medaillespiegel

Nederlands langebaanschaatser
Nederlands olympisch kampioen
Wereldkampioen langebaanschaatsen
Nederlands inline-skater
Annamarie Thomas

Annamarie Thomas (Emmeloord, 15 september 1971) is een voormalig Nederlandse schaatsster, die gespecialiseerd was op de middenafstanden.

Biografie
Thomas nam aan zeven WK-allroundtoernooien deel. Haar eerste deelname, het WK van 1995, leverde haar meteen haar enige podiumplek op: ze werd derde. Ze hield zes afstandsmedailles over aan het WK Allround, goud op de 500 meter (1997, 1999) en 1500 meter (1997), zilver op de 500 meter (1996) en brons op de 1500 meter (1995) en 500 meter (1998).

Naast de middenafstand heeft ze in het begin van haar carrière ook behoorlijke allround prestaties geleverd. In 1996 won ze op zowel de 1000 als de 1500 meter goud op het eerste WK afstanden in Hamar. In 1997 en 1998 werd ze tweede op de NK sprint achter Marianne Timmer en in 2002 werd Thomas tweede achter Andrea Nuyt, maar bij het EK allround in 1995 en 1996 nam ze de zilveren medaille mee. Op 20 maart 1999 reed Thomas een wereldrecord in Calgary op de 1500 meter in 1.55,50 dat bleef staan tot 2001. Na de NK Sprint 2006 besloot ze haar carrière te beëindigen. Op 8 januari eindigde ze op een achtste plaats in het algemeen klassement.

In de zomer en herfst van 2006 was zij deelnemer aan de Sterren dansen op het ijs, een competitie in ijsdansen van SBS6. Op 7 oktober 2006 verloor zij de skate-off van Maud Mulder, met slechts een half procent verschil.

Met ingang van seizoen 2015/2016 is Thomas trainster van de selectie Gewest Noord-Brabant/Limburg/Zeeland.

Resultaten

Medaillespiegel

Wereldrecords

Persoonlijke records

Externe links 
 Officiële website

Nederlands langebaanschaatser
Nederlands olympisch deelnemer
Wereldkampioen langebaanschaatsen
Zesde ziekte

De zesde ziekte of exanthema subitum is een gangbare kinderziekte die kenmerkend optreedt bij kinderen van negen tot twaalf maanden oud. Tegen de leeftijd van twee jaar hebben bijna tachtig procent van de kinderen de infectie doorlopen. Een deel hiervan doorloopt de infectie echter zonder verschijnselen.

Humaan herpesvirus type 6 (HHV-6) 
De ziekte wordt veroorzaakt door het humaan herpesvirus type 6. Dit virus is verwant aan de verwekker van de koortslip en van genitale herpes.
Er bestaan twee varianten van dit virus: De ene variant is het HHV-6A-virus. Dit veroorzaakt zelden de zesde ziekte bij kinderen. Wel worden mensen met een verzwakte afweer op latere leeftijd hiervan ziek. De andere variant is het HHV-6B-virus. Dit is de verwekker van de zesde ziekte bij kinderen. Na doormaken van de infectie heeft iemand geen klachten meer. Dit is in tegenstelling tot andere herpesvirussen. HHV-6 blijft wel aanwezig in het lichaam.
De tijd tussen besmetting en ziek worden is tien tot vijftien dagen. De ziekte is besmettelijk totdat de uitslag is verdwenen. Over de periode van besmettelijkheid is geen overeenstemming. Huisartsen geven aan dat na het verschijnen van de rode vlekken de ziekte niet meer besmettelijk is.

Verschijnselen 
De kenmerkende ziekteverschijnselen bestaan bij een kind uit een vrij plots optredende, meestal drie tot vijf dagen durende koorts. Dit is doorgaans tussen de 39 tot 40,5 °C. Deze koorts gaat meestal samen met hoesten, oorpijn of een zere keel. De koorts zakt vervolgens vrij plotseling. Hierna ontwikkelt het kind huiduitslag, genaamd maculair exantheem. Deze uitslag houdt een tot twee dagen aan. 
Koortsstuipen komen veelvuldig voor. Dit kan beangstigend kan zijn voor de ouders. Deze stuipen zijn echter verhoudingsgewijs ongevaarlijk en stoppen vanzelf. In zeldzame gevallen ontstaan oorontsteking, infectie van de darmen, diarree, opgezette lymfeknopen en ademnood.
Een herkenbaar verschijnsel zijn rode vlekken achter in de keel die optreden op de vierde dag van de infectie. Deze vlekken komen bij twee derde van de mensen voor en heten vlekken van Nagayama.

Behandeling 
Er bestaat geen specifieke behandeling of vaccin voor dit virus. De eventuele behandeling is dus ondersteunend. De ziekte kent over het algemeen slechts milde ziekteverschijnselen en geneest spontaan na enkele dagen. Paracetamol kan de koorts en ongemak verlichten.

Naam 
De ziekte dankt haar naam aan de volgorde waarin men vroeger de vlekjesziekten beschreef: 
 mazelen
 roodvonk
 rodehond
 ziekte van Filatov-Dukes (dit bleek later een variant van rodehond te zijn)
 vijfde ziekte oftewel erythema infectiosum
 zesde ziekte oftewel exanthema subitum

Kinderziekte
Rembrandt

Rembrandt van Rijn (1606-1669), een belangrijke zeventiende-eeuwse Nederlandse kunstschilder.
 Rembrandt (voornaam), jongens- en mannennaam

Films over de schilder 
 Rembrandt (1936), Britse film door Alexander Korda over het leven van Rembrandt van Rijn
 Rembrandt (1940), eerste Nederlandse film over Rembrandt van Rijn
 Rembrandt (1942), Duitse remake van de Nederlandse versie; door Hans Steinhoff
 Rembrandt fecit 1669, film over Rembrandt van Rijn van Jos Stelling uit 1977
 Rembrandt (1999), door Charles Matton met Klaus Maria Brandauer in de rol van Rembrandt van Rijn
 Rembrandt's J'Accuse, Nederlandse film uit 2008

Film niet over de schilder 
 Rembrandt (2003), Deense filmkomedie

Musical over de schilder 
 Rembrandt (musical)

Vernoemd naar de schilder 
 4511 Rembrandt, een planetoïde
 Rembrandtstraten en -lanen van Alkmaar tot Zaandam
 Rembrandthuis, huis in Amsterdam waar de schilder heeft gewoond, nu een museum
 Rembrandtjaar, de herdenking van het geboortejaar van Rembrandt in 2006
 Rembrandt Research Project, een onderzoek naar de authenticiteit van sommige werken die aan Rembrandt worden toegewezen
 Rembrandt (inslagkrater), een inslagkrater op Mercurius
 Rembrandt (televisie), de eerste televisie uit de DDR (1952)
 Rembrandt (Iowa), plaats in Iowa
 Rembrandt (trein), voormalige internationale treinverbinding
 Rotterdam (schip, 1959), voormalig cruiseschip dat ook tijdelijk de naam Rembrandt heeft gedragen
 Rembrandt van Duck, personage uit Donald Duck-verhalen
 The Rembrandts, Amerikaanse band
 Potterij Rembrandt, een aardewerkfabriek
 Rembrandtbrug, een houten ophaalbrug in Leiden
 Rembrandtmolen (Kilder), een molen in Kilder
 Rembrandtpark, een park in Amsterdam
 Rembrandtplein (Amsterdam), een plein in Amsterdam
 Rembrandttoren, een Amsterdamse wolkenkrabber
 Stadsbioscoop Rembrandt, bioscoop in Arnhem
 Pathé Rembrandt Utrecht, bioscoop in Utrecht
 Rembrandt Award, Nederlandse filmprijs
 Rembrandt 1, een netwerkkabel tussen het Verenigd Koninkrijk en Nederland
 Rembrandt (ruin), een dressuurpaard
 Originele Rembrandt, Nederlandse muziekprijs

Zie ook 
 Rembrandtplein (doorverwijspagina)
 Rembrandttheater (doorverwijspagina)
Andrea Nuyt

Andrea Nuyt (Gouda, 10 juli 1974) is een voormalig Nederlands schaatsster gespecialiseerd in de sprintafstanden 500 en 1000 meter. Ze was van 13 februari 2002 tot 26 januari 2013 in het bezit van het Nederlandse record op de 500 meter.

Biografie
De carrière van Nuyt begon in 1994 tijdens haar deelname aan het WK Junioren waar ze veertiende werd. Hierna bleef ze in de achterhoede, maar beleefde haar doorbraak tijdens het WK Afstanden in 2000 waar ze als vierde eindigde op de 500 meter. Tijdens de Spelen van 2002 werd ze opnieuw vierde, maar datzelfde jaar kreeg ze zilver op het WK Sprint. Na afloop van het schaatsseizoen 2003-2004 gaf Nuyt aan tijdelijk met schaatsen te stoppen; in november 2004 bleek zij definitief te zijn gestopt. Haar Nederlandse record op de Olympische 500 meter in 2002 hield stand tot 26 januari 2013 toen Thijsje Oenema tijdens het WK Sprint in Salt Lake City het overnam. Nuyt geeft nu soms samen met Verheijen training op ssv Eemland in het schaatsseizoen.

Privé
Nuyt is getrouwd met schaatser Carl Verheijen. Nuyt en Verheijen hebben drie dochters.

Persoonlijke records

Resultaten

Externe link 
Officiële website
Andrea Nuyt op SchaatsStatistieken.nl

Nederlands langebaanschaatser
Nederlands olympisch deelnemer
Catriona Le May-Doan

Catriona Le May-Doan (Saskatoon, Saskatchewan, 23 december 1970) is een voormalig Canadees schaatsster die gespecialiseerd was in de 1000 en vooral de 500 meter.

Biografie 
Catriona Le May-Doan werd op de Olympische Winterspelen van 1998 in Nagano kampioen op de 500 meter, tevens veroverde ze het brons op de 1000 meter. Hoewel ze sinds november 1997 wereldrecordhoudster was op de 1500 meter slaagde ze er niet in om ook op die afstand een aansprekende tijd te rijden. Op de middellange afstand werd Marianne Timmer olympisch kampioen en verbeterde en passant Le May-Doans wereldrecord. In Salt Lake City prolongeerde Le May-Doan haar olympische titel op de 500 meter.

Naast de Winterspelen schitterde Le May-Doan ook bij de WK's Afstanden en Sprint. Ze werd driemaal kampioen op de 500 meter (1998, 1999 en 2001) en tweemaal wereldkampioen sprint, beide in haar succesvolle Olympische jaren.

Op 22 mei 2003 maakte Le May bekend dat zij stopte met schaatsen.

Le May-Doan verbeterde tot twaalfmaal toe een wereldrecord. Daarbij was ze de eerste vrouw ter wereld die de 500 meter sneller aflegde dan 38 seconden. Haar wereldrecord op de 500 meter uit 2001 (37,22) heeft lang stand gehouden, tot het op 10 maart 2007 door de Duitse Jenny Wolf werd verbeterd tot 37,04.

Le May-Doan is in juni 2023 benoemd als Honorair Consul voor Nederland in Calgary.

Records

Persoonlijk records

Wereldrecords

Resultaten

Medaillespiegel

Externe link 
 Officiële website

Canadees langebaanschaatser
Canadees olympisch kampioen
Wereldkampioen langebaanschaatsen
Olivier Strebelle

Olivier Strebelle (Ukkel, 20 januari 1927 – 29 juli 2017) was een Belgisch kunstenaar.

Hij is een zoon van de kunstschilder Rodolphe Strebelle. Samen met Pierre Alechinsky, Reinhoud en Christian Dotremont was hij in 1948 medeoprichter van de Ateliers du Marais. Hij was docent aan het Antwerpse Hoger Instituut van 1953 tot 1961, waar hij onder andere Willy Meysmans onderrichte. En hij werkte daarna in Canada en in de VS. In 1958 won hij de Prix de Rome.

Werk 
Op de Brusselse wereldtentoonstelling van 1958 maakte Olivier Strebelle furore met zijn beeld Het Ros Beiaard, een kubistische, geabstraheerde constructie in brons met keramische tegels. Het beeld met de Vier Heemskinderen kwam na de expositie terecht in Namen naast de toen nieuw aangelegde Ardennenbrug over de Maas.

Verschillende van zijn werken staan in Brussel, een ervan is geplaatst voor de zetel van UCB te Brussel (Erasmus). Een van zijn jongste werken is het beeld De Golf dat is opgesteld op het schouwburgplein in Kortrijk. Het is een fontein die zeven meter hoog en twaalf meter lang is en bestaat uit elf gebogen buizen waaruit het water spuit. Het beeld werd onthuld op 21 maart 2003. Het laatst onthulde kunstwerk van Strebelle is 'Athletes Alley', een gift van België aan China ter gelegenheid van de Olympische Spelen van 2008 te Peking (23 mei 2008).

Flight in mind
Het bronzen kunstwerk “Flight in mind“, speciaal ontworpen voor Brussels Airport, dat tot de aanslagen in Brussel op 22 maart 2016 in de vertrekhal van de luchthaven stond, raakte zwaar beschadigd. Met de kunstenaar werd afgesproken om de averij niet te herstellen, maar het kunstwerk werd wel gerestaureerd. Het kunstwerk heeft een nieuwe plek gekregen aan het begin van de toegangsweg tot de luchthaven in Zaventem (nabij de rotonde onder het viaduct van de A201) en werd officieel onthuld op 22 maart 2017.

Eerbetoon

In 2018 besloot de gemeenteraad van de gemeente Ukkel een plein naar hem te vernoemen in de door projectontwikkelaar Matexi nieuw aangelegde woonwijk.

Externe link
 Officiële website
 Website over 'Athletes Alley'

Belgisch beeldend kunstenaar
ATP Finals

De ATP Finals is een tennistoernooi voor mannen aan het eind van het seizoen. Alleen de acht beste tennissers uit het enkelspel en teams uit het dubbelspel van het betreffende seizoen mogen deelnemen, en het toernooi staat dan ook bekend als het officieuze wereldkampioenschap van het tennis.

Recordhouders zijn de Zwitser Roger Federer en de Serviër Novak Đoković met zes overwinningen. De Amerikaan Pete Sampras en de geboren Tsjechoslowaak, maar tot Amerikaan genaturaliseerde Ivan Lendl wonnen het enkelspeltoernooi elk vijf maal. Daarna volgt de Roemeen Ilie Năstase met vier zeges. In 1973 bereikte de Nederlander Tom Okker de finale, die hij verloor van diezelfde Năstase.

In het dubbelspel is het Amerikaanse duo Peter Fleming en John McEnroe recordhouder met zeven titels, nota bene op een rij: vanaf 1978 tot en met 1984. De eerste twee jaren daarvan klopten ze in de finale onder anderen voornoemde Tom Okker. Diens landgenoten Jacco Eltingh en Paul Haarhuis wonnen het toernooi nadien tweemaal: in 1993 en 1998.

Het toernooi begon in 1970 onder de naam "The Masters". Met de totstandkoming van de ATP werd de naam in 1990 veranderd in "ATP Tour World Championship". Vanaf 2000 tot en met 2008 heette het de "Tennis Masters Cup", en vanaf 2009 tot en met 2016 was de naam van het toernooi de "ATP World Tour Finals". In 2017 verkortte de ATP de naam naar ATP Finals. van 2009 tot en met 2020 was Londen de toernooilocatie. In 2021 verhuizen de ATP Finals voor vijf jaar naar de Italiaanse stad Turijn.

Tot en met 2007 (met uitzondering van 1970-1971, 1977-1979 en 2004) werd de enkelspelfinale gespeeld als een "best of five sets", dit wil zeggen naar drie gewonnen sets. Sinds 2008 is het een "best of three sets", dit wil zeggen naar twee gewonnen sets.

Een soortgelijk kampioenschap bij de vrouwen is de WTA Finals.

Enkelspel

Meervoudige winnaars

Winnaars per land

Dubbelspel

Statistieken

Baansnelheid 

Bronnen: The Racquet Court Speed Data, Court Pace Index: Tennis court speeds Tennis Warehouse Forum, The Speed of the Courts in 2017 perfect-tennis.com, @Vestige_du_jour, @ChipundCharge
Zoran Đinđić

Zoran Ðinđić, ook Djindjić (Servisch: Зоран Ђинђић) (Šamac, 1 augustus 1952 – Belgrado, 12 maart 2003) was een Servisch politicus. Op het moment van zijn overlijden bij een moordaanslag was hij premier van Servië.

Ðinđić werd geboren in Bosnië en kreeg interesse in politiek toen hij een student bij de Universiteit van Belgrado was. Ðinđić was een socialist en voorstander van hervormingen. Hij zat een aantal maanden gevangen, nadat hij en andere studenten uit Kroatië en Slovenië probeerden om een niet-communistische studentenorganisatie op te richten. Na zijn vrijlating, zette hij zijn studie in Duitsland voort, waar hij in 1979 onder Jürgen Habermas promoveerde tot doctor in de filosofie.

In 1989 keerde Ðinđić naar Joegoslavië terug om een functie bij de Universiteit van Novi Sad op zich te nemen. Samen met andere Servische dissidenten stichtte hij de Democratische Partij. In 1990 werd hij voorzitter van het dagelijks bestuur van de partij en in hetzelfde jaar werd hij gekozen in het Servische parlement. Na een grote reeks openbare protesten tegen verkiezingsfraude, werd Ðinđić in 1996 burgemeester van Belgrado. Hij was de eerste niet-communistische burgemeester van de stad sinds de Tweede Wereldoorlog.

Ðinđić speelde een prominente rol tijdens de Joegoslavische presidentsverkiezingen van september 2000 en in de opstand van oktober die het regime-Milošević omverwierp. Hij leidde de brede, 18 partijen omvattende, coalitie 'Democratische Oppositie van Servië' naar een overweldigende meerderheid in de Servische verkiezingen van december 2000. In januari 2001 werd hij premier van Servië.

Op 12 maart 2003 werd hij in Belgrado doodgeschoten. Hij had al het vermoeden uitgesproken, omdat een maand daarvoor een aanslag op zijn leven was mislukt. Zijn reformistische en prowesterse politiek had hem veel vijanden bezorgd.

Servisch minister
Burgemeester
Vermoord politicus
 Premier van Servië
Sex

seks:
 geslachtsgemeenschap
 seksualiteit
 seksuele handeling
 Sex (boek), een boek uit 1992 van zangeres Madonna                                                                        
 Sex (nummer), een nummer Cheat Codes en Kris Kross Amsterdam uit 2016
 Sex: de stand van zaken, een televisieserie uit 1994
 Sextant (sterrenbeeld)
Scott Bakula

Scott Stewart Bakula (Saint Louis, 9 oktober 1954) is een Amerikaans acteur. Hij won in 1992 een Golden Globe voor de televisieserie Quantum Leap, waarin hij vijf seizoenen hoofdpersonage Sam Beckett speelde. Hij speelde daarnaast onder meer kapitein Jonathan Archer in Enterprise, de serie die volgde op de Star Trekserie Voyager.

In 1983 speelde Bakula Joe DiMaggio in de Broadway-productie Marilyn, An American Fable. Zijn televisieoptredens beperkten zich toentertijd tot reclamespots. In 1988 werd hij genomineerd voor een Tony Award voor zijn rol in de Broadway-musical Romance, Romance. Deze nominatie hielp hem een hoofdrol naast Dean Stockwell te krijgen in de sciencefictionserie Quantum Leap. Hierin speelt hij tijdreiziger Dr. Samuel Beckett, die door een fout in zijn machine tussen personen uit het verleden heen en weer springt. Voor deze rol werd Bakula drie keer genomineerd voor een Golden Globe, waarvan hij één nomatie verzilverde. Daarnaast werd hij hiervoor vier keer genomineerd voor de Emmy Award voor beste acteur.

Filmografie
*Exclusief 15+ televisiefilms
Behind the Candelabra (2013)
The Informant! (2009)
The Ticket (2003)
Life as a House (2001)
Role of a Lifetime (2001)
Above Suspicion (2000)
Luminarias (2000)
American Beauty (1999)
Major League: Back to the Minors (1998)
Cats Don't Dance (1997, stem)
Lord of Illusions (1995)
My Family (1995)
A Passion to Kill (1994)
Color of Night (1994)
For Goodness Sake (1993)
Necessary Roughness (1991)
Sibling Rivalry (1990)

Televisieseries

*Exclusief eenmalige gastrollen
NCIS: New Orleans - Special Agent Dwayne Cassius Pride (2014-2021)
The New Adventures of Old Christine - Jeff 'Papa Jeff' Hunter (2006-2009, drie afleveringen)
Chuck - Steve Bartowski (2009-2010, zeven afleveringen)
State of the Union - Chris Fulbright (2008, vier afleveringen)
Enterprise - Captain Jonathan Archer (2001-2005, 98 afleveringen)
Mr. & Mrs. Smith - Mr. Smith (1996, dertien afleveringen)
Murphy Brown - Peter Hunt (1993-1996, dertien afleveringen)
Quantum Leap - Dr. Sam Beckett (1989-1993, 97 afleveringen)
Eisenhower & Lutz - Barnett M. 'Bud' Lutz Jr (1988, elf afleveringen)
Designing Women - Dr. Theodore 'Ted' Shively (1986-1988, vijf afleveringen)
Matlock - Palmer (1987, twee afleveringen)
Gung Ho - Hunt Stevenson (1986-1987, negen afleveringen)

Amerikaans acteur
Amerikaans televisieacteur
Amerikaans musicalacteur
POSIX

POSIX®, de afkorting van Portable Operating-System Interface, is een standaard die voorziet in een basis voor Unix-besturingssystemen. De standaard specificeert op welke wijze de shell dient te werken, wat verwacht kan worden van bepaalde shellcommando's en welke C-bibliotheekfuncties aanwezig behoren te zijn. Onder deze standaard vallen de IEEE-1003 standaarden en delen van ISO/IEC 9945. POSIX is een handelsmerk van de IEEE en The Open Group. 

Veel van dergelijke besturingssystemen houden zich geheel of grotendeels aan de POSIX-standaard. Daardoor is het mogelijk om programma's die op een van deze systemen zijn ontwikkeld en zich conformeren aan de door de Portable Applications Standards Committee ontwikkelde POSIX-standaard, ook te compileren en te gebruiken op een ander dergelijk systeem.

Geschiedenis 
De IEEE-1003 POSIX-standaard bestaat sinds 1988. De standaard is voortgekomen uit het IEEE-IX-project dat in 1985 van start ging. De naam POSIX werd voorgesteld door Richard M. Stallman. De POSIX-versies van voor 1997 waren samengesteld uit ruim twintig onderdelen waarvan de drie belangrijkste waren:
IEEE-1003.1-1988: Basisspecificaties en systeeminterfaces.
IEEE-1003.2-1992: Specificatie van de shell en standaardcommando's.
IEEE-1003.3-1991: Testmethoden voor de POSIX-certificering.
Na 1997 is de POSIX.1-2001-standaard ontwikkeld. Daarin zijn de verschillende onderdelen van eerdere versies samengevoegd. In 2004 is een update op de versie uit 2001 verschenen, waaruit de huidige POSIX.1-2008-standaard voortgekomen is.

Onderdelen 
De POSIX API, de commando's voor de Bourne-shell en de directory-structuur van het bestandssysteem vormen de basis waarop software voor een POSIX-besturingssysteem ontwikkeld wordt.

Alle systeembeheerders en andere gebruikers van een shell maken gebruik van door POSIX gestandaardiseerde command-line-utilities. Van de basisdefinities worden de standaarden voor omgevingsvariabelen en batchservices veel gebruikt. Voor softwareontwikkelaars is het van belang kennis te nemen van de POSIX-standaarden voor met name:
 Reguliere expressies
 Headerbestanden en systeeminterfaces
 Development Utilities
 De Networking services-bibliotheek en de realtime- en threadbibliotheek

De POSIX-standaarden en de Filesystem Hierarchy Standard vormen de basis van de LSB-voorschriften. Deze voorschriften vormen een belangrijke richtlijn voor de ontwikkeling van Linuxdistributies.

Zie ook 
 Standaard-C-bibliotheek
 BSD
 GNU

IEEE-standaard
Linux
Unix
Open standaard