alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Theodoor Verstraete

Theodoor Verstraete (Gent, 5 januari 1850 – Antwerpen, 8 januari 1907) was een Belgische kunstschilder van landschappen en marines.

Verstraete maakte de opkomst van het Franse impressionisme mee, ofschoon zijn stijl aanvankelijk realistisch bleef. Als leerling van Jacob Jacobs, leraar sinds 1843, kreeg Theodoor zijn academische vorming aan de Antwerpse Academie voor Schone Kunsten. Hij ging te Brasschaat wonen in 1880 en verbleef in Zeeland tussen 1886 en 1890.

Intussen had hij al meegewerkt, als lid-medestichter, aan het ontstaan van de Brusselse progressistische kunstenaarsgroep "Les XX", in 1883, onder impuls van de jurist Octave Maus, naast tijdgenoten als James Ensor, Willy Finch, Willy Schlobach en Théo Van Rysselberghe. In 1891 behoorde hij tot de medestichters van de Antwerpse groep "De XIII".

Zijn gevoeligheid voor de natuur, de zee en de grote horizonten van de Kempen lieten hem toe zijn lichtspelingen en atmosferische vibraties in kleur te brengen, zodat hij doorging als een der betere gangmakers van het Belgische postimpressionisme. Zowel psychisch als fysiek kende Theodoor Verstraete echter veel tegenslag. Hij verloor zijn gezichtsvermogen in 1895 en zijn overemotionele gesteldheid leidde tot krankzinnigheid in zijn laatste levensjaren.

Werk wordt van hem bewaard in de musea van Antwerpen, Brussel, Gent en Doornik. In 1909 werd een monument voor Theodoor Verstraete ingehuldigd in het Stadspark van Antwerpen. Het werd gebeeldhouwd door Guillaume Charlier en stelt de schilder voor terwijl hij werkt aan zijn doek 'Naar de dodenwake'. De Door Verstraetelei in Brasschaat is naar hem vernoemd.

Belgisch kunstschilder
Taq-e-Bustan

Taq-e-Bustan is een plaats in de bergen bij Kermanshah in Iran. Er is een beroemd reliëf in de bergen uit de tijd van sjah Khusro II (Chosroes II) 590-628.

Het onderste deel stelt een ruiter voor, daarboven is de koning afgebeeld met aan de rechterzijde de god Ahura Mazda die de koning kroont en aan de andere kant de godin Anahita die de kroon en een kruik vasthoudt.

In de 11e eeuw is de afbeelding de grondslag geworden voor de gedichten van Nizami. Zijn Khusrau en Shirin is een bijzonder populair onderwerp geworden van de Perzische literatuur.

Anahita wordt daarin gezien als Shirin, de christelijke vrouw van Khusrau waarop Farhad (Ahura-Mazda) verliefd wordt. Farhin is een groot bouwmeester en beeldhouwer die zijn kunsten gebruikt om zijn geliefde te behagen.

De verhalen zijn wel vergeleken met de Arthurlegenden met hun driehoeksverhouding tussen Koning Arthur, Guinevere en Lancelot. Er zijn prachtige verluchte handschriften van uit de 15e en 16e eeuw.

Externe link 
  Taq-e Bostan, beschrijving bij Livius.org

Geschiedenis van Iran
Archeologische plaats in Iran
Kermanshah (provincie)
Tsjechische literatuur

Tsjechische literatuur: literatuur van Tsjechische origine. 

Door de dominantie van het Duits en talen van andere volkeren in Tsjechië is de Tsjechische literatuur beperkter dan men zou verwachten, zeker aangezien in het land zelf het geschreven woord veel populariteit geniet en de bekende schrijver Václav Havel er president werd.

Franz Kafka, de bekendste Tsjechische schrijver, schreef in het Duits, en kan met evenveel recht als Oostenrijks of Duits schrijver worden beschouwd. Bovendien was hij joods en behoorde hij dus tot een van de etnische minderheden in Tsjechië. Milan Kundera woont in Frankrijk en schrijft sinds 1989 in het Frans.

Tegenwoordig schrijven in Tsjechië woonachtige schrijvers over het algemeen in het Tsjechisch.

Van de volgende Tsjechische auteurs is werk in het Nederlands vertaald:

Tereza Boučková
Zuzana Brabcová
De broers Karel Čapek en Josef Čapek
Jaroslav Hašek (Osudy dobrého vojáka Švejka, Nederlandse vertaling: De lotgevallen van de brave soldaat Švejk)
Jaroslav Rudiš
Václav Havel
Iva Hercíková
Daniela Hodrová
Bohumil Hrabal
Petra Hůlová
Franz Kafka
Ivan Klíma
Ladislav Klíma
Milan Kundera (Nesnesitelná lehkost bytí, Nederlandse vertaling: De ondraaglijke lichtheid van het bestaan)
Božena Němcová (Babička, Nederlandse vertaling: Grootmoeder)
Patrik Ouředník (Europeana, Gunstig ogenblik)
Jaroslav Putík
Jaroslav Seifert
Michal Šanda
Jáchym Topol (Kloktat dehet, Nederlandse vertaling: Spoelen met teerzeep)
Miloš Urban
Ludvík Vaculík
Michal Viewegh

Externe links 

  (Tsjechisch en Engels)
ThinkQuest

ThinkQuest is een internationale organisatie die sinds 1997 jaarlijkse wedstrijden organiseert waarin groepen scholieren een educatieve website moeten bouwen.

Er zijn lokale onderafdelingen van ThinkQuest: de Nederlandse afdeling is begin 2000 opgericht door Surfnet en Stichting NLnet. Vanaf juli 2002 is ThinkQuest een afdeling van Kennisnet.

Internationale organisatie
Traktaat van Venlo

Het Verdrag van Venlo van 7 september 1543, ook wel de Pacificatie van Venlo genoemd, bezegelde het einde van de zelfstandigheid van het hertogdom Gelre. Hertog Willem de Rijke van Kleef en Gulik moest zijn aanspraken op Gelre en het daartoe behorende graafschap Zutphen opgeven ten gunste van keizer Karel V, die het gebied bij zijn Nederlandse bezittingen voegde.

Hiermee kwam tevens een einde aan de Gelderse Oorlogen, die in 1502 waren begonnen en waarin de hertogen van Gelre, eerst Karel van Gelre en later Willem van Gulik, gesteund door de Fransen, tegenover Karel V stonden. Willem behield bij het verdrag het aanvankelijk eveneens door de Habsburgers bezette Gulik (waartoe ook Tegelen, Sittard, Born en Susteren behoorden) en Kleef. Hij diende het katholieke geloof te behouden.

Zie ook
 Lijst van verdragen

Literatuur 
, Verdrag en Tractaat van Venlo (1993). Hilversum: Uitgeverij Verloren.

Venlo
Venlo
Geschiedenis van Gelre
Geschiedenis van Venlo
1543
Toba (volk)

De Tobavolk (ook wel: Tuoba of T'o-pa of Tabgatsj) vielen rond 386 het noorden van China binnen en stichtten er de Noordelijke Wei dynastie. 
Taal en afkomst zijn niet zeker, maar waarschijnlijk waren ze samengesteld uit delen van de Dingling en Xianbei. Beeldjes uit deze tijd hebben opvallend vaak eerder Europese dan Chinese gelaatstrekken.

De Toba waren van huis uit nomaden van de steppe, die van hun paarden en de krijg leefden. Zij pasten zich maar moeizaam aan een gevestigd leven met landbouw in plaats van roof aan. Hun rol in het leger werd onder de Wei-dynastie steeds onbeduidender. 

Een behoudende groep grenssoldaten kwam in opstand toen er in 524 een inval van de Mongoolse Rouran plaatsvond. Er volgde tien jaar burgeroorlog op deze opstand der zes garnizoenen. De prachtvolle hoofdstad Luoyang van de Xiaowen-keizer raakte verlaten en het rijk werd in 534 gesplitst in een Westelijke Weidynastie en een Oostelijke Weidynastie.

Volk in China
Tiberius III

Apsimaros (Grieks: Αψίμαρος) (? - 15 februari 706), bekend als Tiberius III (Grieks: Τιβέριος; Nederlands, verouderd: Tibeer), was Byzantijns keizer van 698 tot 705. Hij werd door toedoen van de Groenen keizer van Byzantium nadat Leontios vanwege de Slag bij Carthago (698) (zie Byzantijns-Arabische oorlogen) van de troon was verjaagd.

Tiberius deed niet eens een poging om de opmars van de Arabieren naar de Zuilen van Hercules een halt toe te roepen. Het fort van Septem (Ceuta) was uiteindelijk het enige dat vertwijfeld tegenstand bood. Nadat het in 711 gevallen was, staken de Arabieren over naar het Visigotische rijk. Zij noemden de markante rots aan de noordzijde van de zeestraat naar hun leider: Gebr-Al-Tarik (Gibraltar). Het Visigotische rijk van Roderik zou snel bezwijken.

Inmiddels was Tiberius' eigen keizerschap ook voorbij (705) en was Justinianus II weer keizer. Tiberius werd eerst publiekelijk te kijk gezet samen met zijn voorganger Leontios die hij ontneusd en gevangengezet had. Vervolgens werden zij beiden ter dood gebracht.

Keizer van Byzantium
Persoon in de 7e eeuw
Useragent

De useragent of user agent is het computerprogramma dat bij een netwerkfunctie of protocol hoort. In de context van e-mail bijvoorbeeld duidt 'useragent' het e-mailprogramma aan waarmee e-mail wordt opgehaald. In de context van webpagina's geeft useragent aan welke webbrowser wordt gebruikt.

Voorbeelden voor webbrowsers

Voorbeelden voor andere software

Gebruik van useragent op het www
De useragent van een browser kan worden getoond door een HTML-pagina met het volgende eenvoudig JavaScript in de browser te openen:
    document.write(navigator.userAgent);
 

In webpagina's wordt de useragent soms gebruikt om de webpagina aan te passen aan de specificaties van de browser (browser sniffing). Dit om het probleem op te lossen dat browsers verschillend omgaan met de code van webpagina's (HTML, DHTML, JavaScript, CSS). Meestal levert deze oplossing weer andere problemen op:
 Er bestaat een enorm aantal browsers en browserversies, die ook nog per platform (besturingssysteem) verschillen. Het is ondoenlijk om daar allemaal mee rekening te houden. Ook komen er steeds nieuwe browsers en browserversies uit, dus de test op useragent moet voortdurend worden aangepast.
 Bij sommige browsers (bijvoorbeeld Opera) bestaat de mogelijkheid om zelf de useragent aan te passen. Opera kan zich aanmelden alsof het Internet Explorer is. Deze mogelijkheid is ingebouwd, omdat veel webpagina's geen rekening houden met de browser Opera en een melding geven dat de pagina niet vertoond kan worden. Deze mogelijkheid van browsers houdt echter tegelijk in dat de useragent niet per se iets hoeft te zeggen over de gebruikte browser.
 Bij de meeste browsers kan de gebruiker zelf voorkeuren instellen die de functionaliteit van de browser aanpast, bijvoorbeeld ondersteuning voor JavaScript uitzetten of beperken. Ook hierdoor wordt het nut van het gebruik van de useragent als filter voor webpagina's beperkt.
 Diverse websites vereisen registratie om toegang tot de achterliggende pagina's te verkrijgen. Enkele van deze websites geven echter vrij toegang aan de UserAgent 'Googlebot/2.X (+http://www.googlebot.com/bot.html)' om zodoende hun website wel gespiderd te krijgen door Google. Door de UserAgent van de browser aan te passen (dit kan bijvoorbeeld bij Opera of Mozilla Firefox) is de inhoud vrij toegankelijk zonder registratie.

Internet
Utrecht



Geografie

Nederland 
 Utrecht (stad), Nederlandse stad en gemeente, hoofdstad van de gelijknamige provincie
 Utrecht (provincie), Nederlandse provincie, genoemd naar de gelijknamige stad
 Utrecht (agglomeratie), de agglomeratie waarvan de stad Utrecht het middelpunt vormt
 Landgoed De Utrecht, een landgoed in Noord-Brabant onder Hilvarenbeek

Historisch 
 Sticht Utrecht, het voormalige wereldlijke gebied van de rooms-katholieke bisschoppen (sinds 1853 aartsbisschoppen) van Utrecht
 Heerlijkheid Utrecht, een heerlijkheid in de Habsburgse Nederlanden en de Republiek
 Departement Utrecht, een departement in het Bataafs Gemenebest en het Koninkrijk Holland tijdens de Franse tijd in Nederland

Andere landen 
 Nieuw-Utrecht, een buurt in Brooklyn (New York).
 Post Utrecht, een voormalige koffieplantage en militaire post in Suriname.
 Republiek Utrecht, een onafhankelijke boerenstaat (1852-1858) in Zuid-Afrika.
 Utrecht (Zuid-Afrika), een plaats in Zuid-Afrika.

Architectuur 
 De Utrecht (Amsterdam), twee rijksmonumentale panden ontworpen door A.J. Kropholler en Jan Frederik Staal
 De Utrecht (Leeuwarden), een rijksmonumentaal pand in jugendstil
 De Utrecht (Utrecht), een voormalig Utrechts pand in jugendstil, door Jan Verheul, gesloopt, Leidseweg 2

Onderwijs 
 Universiteit Utrecht, de universiteit in de stad Utrecht

Politiek & Bestuur 
 Bestuur Regio Utrecht, het bestuur van de regio Utrecht
 Unie van Utrecht (1579), Verdrag tussen de opstandige Nederlandse gewesten in de tachtigjarige oorlog
 Unie van Utrecht (1889), Unie van nationale oudkatholieke kerken
 Utrecht Conferentie, een periodieke Nederlands - Poolse conferentie over samenwerking tussen Nederland en Polen, sinds 1999
 Levensverzekering-maatschappij Utrecht een historische levensverzekeringsmaatschappij

Religie 
 Aartsbisdom Utrecht (rooms-katholiek), een rooms-katholiek aartsbisdom
 Aartsbisdom Utrecht (oudkatholiek), een aartsbisdom in de oudkatholieke Kerk

Sport 
 FC Utrecht, betaaldvoetbalclub van deze stad
 Leonard van Utrecht, voetballer

Transport 
 Station Utrecht Centraal, het grootste station van deze stad
 Hr.Ms. Utrecht (1901), schip uit 1901 en:
 Hr.Ms. Utrecht (1957), schip uit 1957, twee Nederlandse marineschepen vernoemd naar de provincie Utrecht
 Utrecht (schip, 2003), statenjacht, een historische reconstructie van een statenjacht uit 1746
 Utrechtse schip (ook wel het Utrecht 1 of Utrechtse schip genoemd), een teruggevonden, circa 1.000 jaar oud vrachtschip
Universiteit van Harderwijk

De Universiteit van Harderwijk (ook Gelderse Universiteit of Academie te Harderwijk) was een Nederlandse universiteit gevestigd in Harderwijk van 1648 tot 1811.

Geschiedenis 

De universiteit werd ten tijde van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden door de Staten van  Gelre opgericht in 1648. De universiteiten van Leiden (1575), Franeker (1585), Groningen (1614) en Utrecht (1636) waren al eerder gesticht. De Gelderse Academie in Harderwijk werd daarmee de vijfde universiteit in Nederland.

In de tijd van Linnaeus, een beroemde 18e eeuwse Zweedse promovendus van deze universiteit, kon in Zweden de doctorsgraad niet behaald worden. Veel afgestudeerden gingen naar de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, waar de universiteiten een goede reputatie hadden. De rijken reisden gewoonlijk naar Leiden; minder gefortuneerden gingen naar Harderwijk, waar de promotie minder kostbaar was en sneller verliep. Een gedichtje luidde:

Het gemakkelijke promoveren lokte veel studenten naar de universiteit, al was het vaak voor korte tijd.
Tijdens de Franse bezetting werd de universiteit opgeheven. Koning Willem I probeerde in 1815 de universiteit, net als de Universiteit van Franeker, nog nieuw leven in te blazen, door haar te heroprichten als Rijksathenaeum. In 1818 sloot dit Rijksatheneum zijn deuren echter alweer, en verdween het instituut.

Promovendi 
Bekende promovendi van Harderwijk (jaar van promotie):
De Hongaarse filosoof János Apáczai Csere (1651)
De ontdekkingsreiziger Jacob Roggeveen (1690)
De medicus Herman Boerhaave (1693)
De Zweedse plantkundige Carl Linnaeus (1735)
De staatsman Herman Willem Daendels (1783)
De waterbouwkundig en militair ingenieur Cornelis Rudolphus Theodorus Krayenhoff (1784)
De dichter A.C.W. Staring (1787)

Een aantal van deze mensen staat bekend als groot wetenschapper, ondanks de bedenkelijke reputatie van de universiteit.

Hoogleraren 
Bekende hoogleraren in Harderwijk waren onder meer: Jan Bleuland, Petrus Bondam, Johan van der Does, David de Gorter, Petrus de Greve,  Joan Melchior Kemper, Herman Muntinghe, Johannes Pontanus,
Caspar Reinwardt, Adriaan Reland, Caspar Reuvens, Arnoldus Rotgers, Alexander Tollius, Cornelius Tollius, Herman Tollius, Meinard Tydeman, Jacob Vosmaer, Annaeus Ypeij.

Tegenwoordig 
In de binnenstad van Harderwijk zijn nog steeds enkele gebouwen van de voormalige universiteit te zien, zoals een snijcamer (in het gebouw van het huidige Marius van Dokkum Museum) en het bekende Linnaeustorentje. Het Stadsmuseum Harderwijk heeft een zaal aan de universiteit gewijd.

Trivia 
 Het imago van de universiteit van Harderwijk heeft een uitdrukking opgeleverd: in vroeger tijden werd van iemand wiens wetenschappelijke reputatie bedenkelijk was ook wel gezegd dat hij 'van de Universiteit van Harderwijk' kwam.
 Aan het eind van de 20e eeuw vertolkte Aart Staartjes in het Nederlandse kinderprogramma Het Klokhuis professor Fetze Alsvanouds van de Universiteit van Harderwijk.

Zie ook 
Lijst van voormalige universiteiten

Externe link 
Universiteit van Harderwijk niet in de top 100?. Beschrijving van het archief van de Universiteit van Harderwijk (Gelders Archief)
Mthatha

Mthatha (voorheen Umtata) is een stad met 96.000 inwoners in de Zuid-Afrikaanse Oost-Kaap. Het was de hoofdstad van het voormalig thuisland Transkei in het oosten van het land en is tegenwoordig de hoofdplaats van de gemeente Koning Sabata Dalindyebo.

Het stadje werd gesticht in 1869 door de Richard Calverley die ook de eerste Chief Constable was. De familie van Calverley arriveerde met de immigranten van 1820 als onderdeel van het Britse immigratieprogramma in Port Elizabeth.

De N2 tussen Durban, Oost-Londen en Kaapstad doorkruist Mthatha.

Subplaatsen 
Het nationaal instituut voor de statistiek, Stats SA, deelt sinds de census 2011 deze hoofdplaats in in 28 zogenaamde subplaatsen (sub place), waarvan de grootste zijn:
Fort Gale • Ikwezi • Maiden Farm • Mbuqu • Mthatha Central • Ncambedlana • Ngangelizwe • Northcrest • Southernwood • Waterfall A • Waterfall B.

Geboren nabij Mthatha 
 Walter Sisulu (Engcobo, 1912-2003), anti-apartheidsactivist en leider van het ANC
 Nelson Mandela (Mvezo, 1918-2013), anti-apartheidsstrijder en president van Zuid-Afrika (1994-1999)
 Jeff Hawkes (1953), golfer
 Bantu Holomisa (Mqanduli, 1955), politicus

Zie ook 
 Lijst van plaatsen in Zuid-Afrika

Stad in Zuid-Afrika
Plaats in Oost-Kaap
Ulundi

Ulundi was de hoofdstad van het voormalige Zuid-Afrikaans thuisland Kwazoeloe. Het maakt nu deel uit van de provincie KwaZoeloe-Natal. Van 1994 tot 2004 was het beurtelings met Pietermaritzburg de hoofdstad van de provincie. De binnenstad heeft 11.102 inwoners (1991) en heeft een vliegveld en enkele musea.

Ulundi is tevens een gemeente (officieel Ulundi Local Municipality) met 188.317 inwoners.

Geschiedenis
Om zijn prestige te vergroten en aldus meer kans op de troon te maken, werd Eugène Bonaparte zoon van keizer Napoleon III der Fransen, aangemoedigd deel te nemen aan de Engelse expeditie naar Zoeloeland in februari 1879.
Aldaar werd hij op een verkenningstocht door de Zoeloes in een hinderlaag gelokt en bij Ulundi door 18 werpsperen gedood.

Op 4 juli 1879, tijdens de Zoeloe-oorlog, vielen 5000 Britten Ulundi (destijds de hoofdstad van de Zoeloes) aan onder aanvoering van Garnet Joseph Wolseley. De Zoeloes waren met ongeveer 20.000 man. Dit was een beslissende slag in de Zoeloe-oorlog. Ondanks hun numeriek overwicht, verloren de Zoeloes toch; 1500 van hen zouden gesneuveld zijn tijdens die veldslag. De macht van de Zoeloes was toen gebroken. Een maand later namen de Britten de Zoeloekoning gevangen en was de oorlog ten einde.

Indeling 
Het nationaal instituut voor de statistiek, Stats SA, deelt sinds de census 2011 deze gemeente in in 137 zogenaamde hoofdplaatsen (main place):

Babanango • Basamlilo A • Basamlilo B • Bayeni • Bhokweni A • Bhokweni B • Cengeni • Ceza • Cinseni • Cisholo • Dindi A • Dindi B • Dlabane • Dlebe A • Dlebe B • Dumaneni • Dwarsrivier • Ekudubekeni • Ekuthuthukeni • Emakhalathini • Emakhalathini A • Emakhalathini B • Emantungwini • Emkhalaqude • Endlovana • Esikhwebezane • Ezidwadweni • Ezihlabeni • Ezikhumbeni • Ezingqaqeni • Folose • Gazini • Godlankomo • Goje • Goqo • Gqalabeni • Hlengile • Hlophenkulu • Insukaze • iThaka • Izihlalo A • Jikaza • KwaGodlankomo • KwaLiphondo • KwaMbambo A • KwaMbambo B • KwaNcwane • KwaThulwane • Kweyezulu A • Kweyezulu B • KweYezulu C • KweZibomvu • Langakazi A • Langakazi B • Langfontein • Mabedlana A • Mabedlana B • Madakwadunuse • Mahlabatini • Makhosini • Mame • Manekwane • Maqwatha • Mavulusha • Mbambankunzi • Mbanda A • Mbanda B • Mbanda C • Mbilane • Mbilane A • Mbotsheni • Mbudle • Mbuzikazi A • Mbuzikazi B • Mganimbobo A • Mganimbobo B • Mhlahlane A • Mhlahlane B • Mhlangandlovu • Mkhazane • Mlovu A • Mlovu B • Mpembeni • Mpisini • Mpunga • Mpungamhlophe • Mpungose • Mthinzima • Mthonjeni • Ncemaneni • Ncwebeba • Ngwebu • Nhlazatshe • Njojo A • Njojo B • Nkonjeni • Nomdiya • Nsukaze A • Nsukaze B • Ntabankulu • Ntamamhlophe • Ntandakuwela A • Ntandakuwela B • Ntendeka • Ntontiyane • Ogedleni • Okhukho A • Okhukho B • Ombimbini • Othini • Qubeni A • Qubeni B • Qunyaneni • Qwasha • Sangoyane A • Sangoyane B • Shumayeleni • Sibomvu • Sidakeni • Silanda • Simelane • Siphethu A • Siphethu B • Siphina • Sishili A • Sishili B • Thokoza • Ulundi • Ulundi NU • Vezunyawo • Vryheid • Vuthela • Vuthele • Xasana • Xolo • Xwayisane • Zembeni.

Zie ook 
 Lijst van plaatsen in Zuid-Afrika

Stad in Zuid-Afrika
Gemeente in KwaZoeloe-Natal
Video

Video (letterlijk "ik zie" (Latijn), van videre, "zien") is een techniek om bewegende beelden als een elektronisch signaal te registreren en weer te geven.

Tegenwoordig is het onderscheid tussen de termen video en film(pje) vervaagd, en is een video dus net als een film een serie opeenvolgend getoonde, stilstaande beelden. Door de snelheid waarmee de beelden elkaar opvolgen en de nawerking van elk beeld op het netvlies lijken ze een vloeiende en continue beweging te vormen. Vaak is er ook geluid bij (audio).

Beschrijving 
Een videosignaal wordt geproduceerd door een videocamera en weergegeven door een videotoestel. Een videosignaal kan worden uitgezonden (draadloos of via de kabel) en op een videorecorder (die kortweg ook wel 'video' wordt genoemd) worden opgenomen. Moderne videostandaarden kunnen met meer informatie gecombineerd worden, bijvoorbeeld tekst voor een synchrone ondertiteling.

Film (in de strikte betekenis) is in tegenstelling tot video niet elektronisch, maar fotografisch. Film bestaat in feite uit een serie dia's. Tegenwoordig overlapt het woord "video" de term "film".

Televisie is bij niet-rechtstreekse uitzendingen door de opname, montage en weergave een toepassing van video, waarbij het videosignaal via zenders of kabel verzonden wordt.

Videoformaten 
Er kunnen twee typen videoformaten worden onderscheiden, het codeerformaat en het mediumformaat. De eerste bepaalt hoe video gecodeerd kan worden om makkelijk of veilig overgedragen te worden, de tweede bepaalt hoe video op een medium gezet wordt en er weer van wordt gelezen.

Over die onderverdeling heen loopt weer een onderverdeling in analoog en digitaal.

Kleurnormen 
 NTSC
 PAL
 SECAM

Analoge media voor video-opname 
 Band:
 AMPEX 1 inch
 AMPEX 2 inch
 Cassette (band)
 Betacam
 Betacam SP
 Betamax
 Hi8
 MII
 S-VHS
 U-matic
 VHS
 Video8
 Video 2000 en voorganger VCC

Digitale videocoderingen 
 WebM
 DivX en XviD, twee MPEG-4 Part 2 implementaties
 H.263
 H.264
 H.265/HEVC
 MPEG1 Werd populair door cd-i
 MPEG2 toepassing onder andere voor dvd, HDV, DVB en Betacam IMX
 QuickTime
 Flash video (FLV), vooral populair door het gebruik voor webvideo
 Theora
(Sommige van de hierbovengenoemde coderingen zijn metabestandsformaten die andere van de genoemde coderingen kunnen bevatten.)

Digitale media voor video-opname 
 Cassette (band):
 Digital8
 DV
 MiniDV
 DVCAM
 DVCPRO 25, 50 en 100 Mbit
 Digital Betacam
 Betacam IMX
 Betacam SX
 Digital Betacam
 High Definition 
 HDV
 HDCAM
 XDCAM-HD
 Andere opslagmedia:
 Cd-rom
 Dvd
 VCD
 Harde schijf
 Geheugenkaart
 XD-cam
 BD

Zie ook 
 Ampex
 Codec
 Videocamera
 De term video wordt vaak gebruikt voor de videorecorder of de videocassette, zie VHS (video).

Artistieke techniek
Beeldtechniek
Videoapparatuur
Vlaams Gewest

Het Vlaams Gewest is een gebiedsgebonden overheid in België. Het werd op 8 augustus 1980 bij wet vastgesteld, evenals het Waals en het Brussels gewest. Meestal wordt het Vlaams Gewest (met of zonder het Brussels Hoofdstedelijk Gewest) gewoon Vlaanderen genoemd. Het gewest is een deel van de Belgische structuur van gemeenschappen en gewesten. De officiële taal is het Nederlands. Door de onmiddellijke fusie van de Vlaamse gewestelijke en gemeenschapsinstellingen (wat bij het Waals Gewest en de Franse Gemeenschap niet het geval is) bestaan er in praktijk geen aparte diensten, noch bestuursraden, noch een deelregering voor het Vlaams Gewest. De bevoegdheden van het gewest zijn vastgelegd in de Belgische Grondwet en de Bijzondere Wet op de Hervorming van de Instellingen. Het Vlaams Gewest heeft geen bevoegdheden in Brussel.

Brussel en Vlaanderen 
Bij de oprichting van het Vlaams Gewest en de Vlaamse Gemeenschap werden beide onmiddellijk samengevoegd.
Deze constructie resulteerde in de ambigue rol die Brussel heeft als hoofdstad van Vlaanderen. Vlaanderen, als overkoepelende term voor het Vlaams Gewest en de Vlaamse Gemeenschap, heeft een regering en een parlement die zetelen in Brussel. Daarentegen zetelt de Waalse regering in het in Wallonië gelegen Namen. Brussel behoort evenwel tot het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Structuur 

Het Vlaams Gewest is opgedeeld in 5 provincies, 22 administratieve arrondissementen, 35 provinciedistricten, 103 kantons en 300 gemeenten.

Oppervlakte en bevolking 

(getallen van 1-1-2023)
oppervlakte: 13.521 km²; 41,5% van de Belgische oppervlakte
bevolking: 6.774.807; 57,9% van de Belgische bevolking
inwoners per km²: 495

Verkeer en Vervoer 
De Vlaamse Vervoermaatschappij "De Lijn" is verantwoordelijk voor het vervoer per bus en tram binnen het Vlaams Gewest. De NMBS verzorgt het treinverkeer in België. Het Vlaams Gewest beheert ook de gewestwegen in Vlaanderen.

Zie ook 
Lijst van gemeenten in het Vlaams Gewest
Lijst van extreme punten in Vlaanderen

Vlaamse overheid
Gewest van België
NUTS-1-regio
Venus

Venus (astrologie)
Venus (mythologie), de Romeinse godin van de liefde en schoonheid
Venus (planeet), een planeet in het zonnestelsel

Geografie:
Venus (Florida), een plaats in de Amerikaanse staat Florida
Venus (Roemenië), een badplaats aan de Zwarte Zee
Venus (Texas), een plaats in de Amerikaanse staat Texas

Beelden en schilderijen:
Venusbeeldje
Slapende Dame van Malta (ook Slapende Venus of Venus van Malta), een kalkstenen beeldje
Venus van Milo, een Grieks marmeren beeldhouwwerk
Venus van Willendorf, een beeldje dat in 1908 op een paleolithische vindplaats bij Willendorf (Oostenrijk) is gevonden
Venus van Laussel, een beeldje uit het neolithicum op een grot in de Dordogne
De Geboorte van Venus, een schilderij van Sandro Botticelli

Entertainment:
Venus (film), een Britse film uit 2006
Venus (Frankie Avalon), een lied van Frankie Avalon
Venus (Shocking Blue), een lied van de Nederlandse band Shocking Blue uit 1969, gecoverd door Casey and the Pressure Group, Bananarama en Sandra van Nieuwland
Venus (Lady Gaga), een lied van Lady Gaga uit 2013
Venus (Frenna), een lied van Frenna in samenwerking met Ronnie Flex en Snelle uit 2020
Venus (popgroep), een popgroep uit België
Venus Records (Japan), een Japans platenlabel voor jazz 
Venus (India), een Indiaas platenlabel
Venus (Italië), een Italiaans platenlabel
Venus (album van We Are the Fury), een album van de Amerikaanse alternatieve-rockband We Are the Fury
Venus (album van Joy Williams), een album van de Amerikaanse singer-songwriter Joy Williams
Venus (album van Upper Wilds), een album van de Amerikaanse noiserockband Upper Wilds

Overige:
Venus (Donauwörth), een historisch motorfietsmerk
Venus (Londen), een historisch motorfietsmerk
Venus (uitgeverij), een uitgeverij te Franeker
Venus (voornaam), een meisjesnaam
Venus (cocktail), een cocktail van gin
Venus (geslacht), een geslacht van tweekleppige schelpdieren
Ocean Monarch (schip, 1951), een Grieks schip
Venus, een scheermes voor vrouwen van Gillette (merk)

Zie ook 
Venusheuvel, een driehoekig gebied onder aan de buik van een vrouw
Venusovergang, als de planeet Venus, vanaf de aarde gezien, voor de zon langs schuift
Venusvliegenvanger, een vleesetende plant
Vrije software en opensourcesoftware

Vrije software en opensourcesoftware (Engels: free and open-source software, afgekort FOSS of F/OSS), de verzamelterm voor vrije software en opensourcesoftware, is software waarvan de licentie aan gebruikers het recht geeft om de software naar eigen inzicht te gebruiken, aan te passen, te verbeteren en de broncode inclusief aanpassingen te verspreiden doordat de broncode volledig vrij beschikbaar is. De Engelse term free and open-source software bevat het woord free (vrijheid). Om verwarring te voorkomen (het Engels heeft namelijk meerdere betekenissen voor free) wordt soms de term FLOSS gebruikt, waarbij de 'L' staat voor Libre (Frans voor "vrij"). Het benadrukt nog eens dat het bij vrije software draait om vrijheden en niet zozeer om kosten.

FOSS kan worden gezien als de tegenhanger van propriëtaire software, zoals commercial off-the-shelf (COTS) en shareware.

Vrijheden
De moderne definitie definieert vrije software door middel van de volgende vier vrijheden welke de ontvanger ontvangt als de software vrij is:

Vrijheden 1 en 3 vereisen de broncode om openbaar te zijn. Programma's bestuderen en veranderen zonder de broncode daarvan is zeer onpraktisch.

Voorbeelden 
Voorbeelden van bekende vrije- en opensourcesoftware zijn de Linuxkernel, GNOME, FreeBSD en LibreOffice.

Licenties 
De bekendste en meest gebruikte vrije en opensourcelicenties zijn de GPL, LGPL, BSD-licentie, Apache License, MIT-licentie en de MPL.

Bovengenoemde licenties voldoen aan de criteria van de Open Source Definition (OSD) (ontwikkeld door het OSI), de Free Software Definition (FSD) (ontwikkeld door de FSF) en de Debian Free Software Guidelines (DFSG) (ontwikkeld door het Debian-team).

Verschillen tussen vrije software en opensourcesoftware 
Vrije software refereert aan de voorwaarden waaronder bepaalde computerprogrammatuur verspreid mag worden, opensourcesoftware verwijst daarentegen naar de mogelijkheden die bepaalde computerprogramma's aan een programmeur bieden om ze te bestuderen en te wijzigen.

In de praktijk worden vrijwel alle opensourceprogramma's verspreid onder voorwaarden die het tot vrije software maken. Tevens is alle vrije software per definitie opensourcesoftware: het vrijgeven van de broncode van een programma is een van de eisen die aan vrije software wordt gesteld in gangbare definities ervan, hetzij impliciet zoals in de Free Software Definition, hetzij expliciet zoals in de Debianrichtlijnen voor vrije software.

Voorvechters van vrije software benadrukken de juridische kant, omdat ze er waarde aan hechten dat belangrijke software voor iedereen vrij te gebruiken, kopiëren en aan te passen is. Opensourceaanhangers daarentegen vinden dat de kwaliteit van de software voorop staat en dat de kwaliteit het best gediend is met peer review.

Zie ook 
 Lijst van opensourcesoftware
Vrije software

Externe links 
 The Debian Project
 The Open Source Initiative
 The Free Software Foundation
 Lijst van door het OSI goedgekeurde licenties

Softwarelicentie
Verenigde Senioren Partij

De Verenigde Senioren Partij (VSP) is een Nederlandse politieke partij, die werd opgericht op 23 december 2001. Het is een belangenpartij, voortgekomen uit een fusie van de Algemene Senioren Partij en de Ouderenunie.

Achtergrond 
De partij nam op 15 mei 2002 voor het eerst deel aan landelijke verkiezingen voor de Tweede Kamer. Oorspronkelijk zou Wim Bosboom de lijsttrekker van de VSP zijn bij deze verkiezingen. Hij overleed echter in november 2001 en zijn plaats werd ingenomen door Anneke Smit-Boerma (1945-2016). Onder haar leiding behaalde de partij 39.005 stemmen (0,4%), hetgeen niet genoeg was voor een zetel.

Na deze verkiezingen is de VSP nauwelijks meer in de publiciteit geweest. De partij nam ook geen deel aan de Tweede Kamerverkiezingen van 22 januari 2003, wel nam de partij in 16 kieskringen deel aan de Tweede Kamerverkiezingen van 22 november 2006. Daarbij behaalde de partij 12.522 stemmen (0,1%).

Gemeenteraad 
Bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2010 haalde de partij in Amstelveen, Heerhugowaard, Maassluis, Nieuwegein, Nijmegen en Tilburg resp. 1, 2, 3, 2, 2 en 1 zetels. In 2016 werd Jan Zoetelief wethouder van VSP Nijmegen, nadat binnen de linkse coalitie een breuk was ontstaan, en de VSP zou toetreden tot de coalitie om de PvdA te vervangen. Van 2014-2018 was de VSP vertegenwoordigd in de gemeenteraad van de gemeente Apeldoorn met 1 zetel. In 2018 deden VSP en 50+ als één lijst mee met de verkiezingen. Eind november 2018 ontstond er onderling onenigheid en splitste de oud-voorzitter van de VSP (Hans Weevers) zich af. Hij ging verder onder de oude naam: Verenigde Senioren Partij.
Venda (thuisland)

Venda is een voormalig thuisland in het uiterste noordoosten van Zuid-Afrika, ten zuiden van Zimbabwe. Venda bestond uit twee met elkaar verbonden delen in de voormalige Zuid-Afrikaanse provincie Transvaal. De noordoostelijke grens werd gevormd door het Kruger Nationaal Park. De hoofdstad was Thohoyandou. In 1985 bedroeg het aantal inwoners bijna 460.000.

Venda betekent "wereld" of "land" en was het thuisland van de Bavenda. Het kreeg “zelfbestuur” op 1 februari 1973 en werd "onafhankelijk" op 13 september 1979. Geen enkel ander land heeft Venda ooit als land erkend. Op 27 april 1994 werd Venda, samen met de negen andere thuislanden, herenigd met Zuid-Afrika.

Geboren 

 Eric Mathoho (1 maart 1990), voetballer 

Bantoestan in Zuid-Afrika
Geschiedenis van Transvaal
Limpopo
Historische niet-erkende staat
Venkel

Venkel (Foeniculum vulgare) is een plant uit de schermbloemenfamilie (Apiaceae). Het is een naar anijs smakende plant waarvan de draadvormige vertakkingen van de bladeren als kruid en de zaden als specerij gebruikt worden. Knolvenkel (Foeniculum vulgare Azoricumgroep) is een aparte cultivargroep van venkel met verdikte bladscheden die tezamen een bovengrondse bol-achtige structuur vormen, de venkelknol, die als groente wordt gebruikt. Bij bladvenkel ontbreekt de knol. De venkelplant kan tot boven manshoogte groeien.

De zaden staan al eeuwenlang bekend als geneeskrachtig. Ze worden op verschillende manieren toegediend. De krachtigste vorm daarvan is de venkelolie, die uit de zaden wordt geperst. Een andere mogelijkheid is het trekken van extracten (bereid als thee) uit de zaden. Bij hoge doseringen kunnen volgens het Voedingscentrum hallucinaties optreden en bij regelmatig gebruik kan leverschade ontstaan of mogelijk kanker.

Venkelzaad kan onder meer helpen bij darmproblemen en menstruatiestoornissen. Ook wordt het gebruikt om borstvoeding te stimuleren, aangezien de etherische olie die van de zaden wordt gemaakt een grote hoeveelheid anethol (een fyto-oestrogeen) bevat. Een bewezen mechanisme hiervoor ontbreekt nog of is omstreden. Het Voedingscentrum en de gezamenlijke Nederlandse verloskundigen raden het gebruik van venkel(-thee) af voor vrouwen die borstvoeding geven.

Venkel is oorspronkelijk afkomstig uit Azië en het Middellandse Zeegebied en werd via middeleeuwse handelsroutes naar de rest van Europa vervoerd. Vooral in Zuid-Europa wordt knolvenkel veel verbouwd en is de knol een belangrijk ingrediënt van onder meer salades.

Kauwen op venkelzaad onderdrukt het hongergevoel. In vroeger tijden kauwden gelovigen die nuchter ter kerke gingen soms venkelzaad tijdens de kerkdienst.

Externe link 
 

Kruid (keuken)
Knolgroente
Schermbloemenfamilie
Vitas Gerulaitis

Vitas Gerulaitis, geboren als Vytautas Kevin Gerulaitis (Brooklyn, 26 juli 1954 – Southampton, VS, 18 september 1994), was een Amerikaans toptennisser uit de zeventiger jaren van de twintigste eeuw. Zijn ouders kwamen uit Litouwen. Zijn grootste succes behaalde hij in 1977, toen hij het Australian Open won. In 1975 veroverde hij op Wimbledon de mannendubbelspeltitel. In 1994 overleed hij aan de gevolgen van een koolstofmonoxidevergiftiging, op bezoek bij een vriend.

Gerulaitis was een speler met een klassieke stijl; hij kon op alle ondergronden uit de voeten. Hij was een van de zeldzame tennissers die op alle grandslamtoernooien partijen kon winnen. Hij heeft alleen het Australian Open op zijn naam geschreven, maar Wimbledon had hij in 1977 kunnen winnen (halve finale 8–6 verloren van Björn Borg) en Roland Garros in 1980 (ook van Borg verloren in vijf sets). In het mannendubbelspel won hij met landgenoot Sandy Mayer in 1975 de Wimbledonfinale, na een zege op het Brits/Australische duo Dowdeswell/Stone.

Gerulaitis stond bekend als een van de smaakmakers van het tennis, met een groot gevoel voor sportiviteit en humor. Hij verloor ooit zestien keer achtereen van Jimmy Connors en toen hij eindelijk een keer won, vroeg een journalist of hij er erg mee had gezeten dat hij maar niet van Connors kon winnen. Gerulaitis antwoordde: "Hey, nobody beats Vitas Gerulaitis 17 times in a row".

Hij ligt begraven op Saint Charles Cemetery in Farmingdale.

Palmares

Enkelspel

Dubbelspel

Resultaten grandslamtoernooien

Enkelspel

Mannendubbelspel

Externe links 

Amerikaans tennisser
Vrij Syndicaat voor het Openbaar Ambt

Het VSOA (Vrij Syndicaat voor het Openbaar Ambt) is een Belgische vakorganisatie die de werknemers in de openbare sector vertegenwoordigt binnen de Liberale Vakbond ACLVB in België. De Franstalige benaming luidt Syndicat Libre de la Fonction Publique (SLFP). Het VSOA is in 1972 ontstaan uit de fusie van het LSAOD (Liberale Syndicalisten, Agenten Openbare Diensten) en het LSOD (Liberaal Syndicaat van de Openbare Diensten).

Het VSOA verdedigt de belangen van de werknemers binnen de openbare sector in België. Daarvoor is er binnen de organisatie een opdeling in beroepsgroepen: bijvoorbeeld Groep Spoor,Groep Belgacom, Groep Post, Lokale Besturen... Net zoals de ACLVB baseert het VSOA zich op een sociaal-liberale filosofie waarbij stakingen gezien worden als het ultieme middel en overleg centraal staat.

Het VSOA maakt onder meer deel uit van de internationaal overkoepelende organisatie USSP en Internationaal Verbond Van Vrije Vakverenigingen (IVVV).

Externe links 
 www.vsoa.eu
 www.vsoa-g2.be
 www.slfp-vsoabelgacom.be
 www.vsoa.be/post
 www.vsoa-onderwijs.be 

https://vsoa-pol.be/

Belgische vakbond
Vibrafoon

Een vibrafoon is een muziekinstrument in de categorie slagwerk. Het lijkt op een xylofoon en marimba (ook idiofonen), maar waar bij deze instrumenten op houten toetsen wordt geslagen om geluid voort te brengen, gebeurt dat bij de vibrafoon op metalen toetsen. Om het geluid op elk gewenst tijdstip te dempen, bevindt zich onder de toetsen een dempbalk. Door het pedaal van de vibrafoon met de voet in te drukken komt de dempbalk los van de toetsen waardoor de duur van toon verlengd wordt. 

Onder de toetsen van de vibrafoon zijn resonantiebuizen gemonteerd. Boven in de opening van deze buizen zit een plaatje dat met een motortje aan het draaien kan worden gebracht, waardoor een vibrato (trillend geluid) ontstaat. Hieraan dankt de vibrafoon zijn naam. De resonantiebuis is aan de onderkant dicht.

Wanneer met een daarvoor bestemde mallet op een optimaal gestemde vibrafoontoets wordt geslagen, produceert deze een aantal boventonen:  de grondtoon, een dubbeloctaaf, en een tripeloctaaf met grote terts. In tegenstelling tot bij een fluit of snaarinstrument zijn de boventonen bij een vibrafoon niet uit zichzelf harmonisch. Ze moeten daar met veel moeite in gebracht worden door de toets aan de onderzijde op precies de juiste wijze uit te hollen.

Het aantal mallets waarmee wordt gespeeld varieert. Sommige vibrafonisten spelen met twee mallets, in iedere hand een. Maar veelal worden twee mallets per hand gebruikt. Hiermee is het dan ook mogelijk om akkoorden te spelen.

De vibrafoon wordt het meest gebruikt in de jazz en in latin, maar het instrument wordt ook in harmonie-orkesten en in modernere klassieke muziek gebruikt.

Bekende vibrafonisten  
 Mulatu Astatke
 Roy Ayers
 Gary Burton
 Lionel Hampton
 Stefon Harris
 Bobby Hutcherson
 Milt Jackson
 Frits Landesbergen
 Mike Mainieri
 Pierre Moerlen
 Red Norvo
 Reg Kehoe and his Marimba Queens
 Carl Schulze
 Cal Tjader

Fotogalerij 

Idiofoon
Verdampingswarmte

De verdampingswarmte (ook soortelijke verdampingswarmte) is de hoeveelheid warmte die nodig is om een massa-eenheid stof van een gecondenseerde toestand (vast, vloeibaar) in een gas om te zetten. Meestal wordt hier de verdampingsenthalpie mee bedoeld, dat wil zeggen dat men uitgaat van standaardomstandigheden. Ze wordt uitgedrukt in kJ/mol of kJ/kg; niet tot SI behorende eenheden zijn kcal/mol of kcal/kg, Btu/lb enz. Het symbool voor verdampingsenthalpie is .

De condensatiewarmte of condensatie-enthalpie van een stof is numeriek exact gelijk aan de verdampingswarmte, maar heeft een tegengesteld teken. Verdampingsenthalpie is positief (de stof neemt warmte op), en condensatiewarmte is negatief (de stof geeft warmte af).

De verdampingswarmte van water bedraagt 2256 kJ/kg bij standaardomstandigheden. Vergeleken met het verwarmen van water kost het verdampen veel energie, meer dan 500 maal zoveel als om het één kelvin te verwarmen (soortelijke warmte is 4,19 kJ/kg·K), dus meer dan vijfmaal zoveel als om het van smelt- tot kooktemperatuur te verwarmen.

Andere verdampingswarmten in kJ/kg zijn bij standaardomstandigheden:

Zie ook 
 Smeltwarmte
 Aggregatietoestand
 Faseovergang
 Regel van Trouton

Vloeistoffysica
Thermodynamica
Aggregatietoestand
Voyeurisme

Voyeurisme is het heimelijk en doorgaans met seksuele lustgevoelens kijken naar een of meer mensen die geheel of gedeeltelijk naakt zijn en al dan niet seksuele handelingen verrichten.

Het begrip voyeurisme wordt ook in niet-seksuele zin gebruikt voor de nieuwsgierigheid naar privézaken van vreemden. Het televisieprogramma Big Brother stoelt op deze nieuwsgierigheid.

Het heimelijk filmen of fotograferen van meisjes en vrouwen onder de rok wordt upskirt genoemd en is een vorm van voyeurisme. Dit geldt eveneens voor downblouse, het heimelijk bespieden en vastleggen van de borsten van de vrouw door vanuit de juiste invalshoek in de bovenkleding van de vrouw te kijken.

Sigmund Freud zag voyeurisme als het antoniem van exhibitionisme, die beide een faciliterende rol spelen bij het tot stand komen van het Ik.

Belgisch strafrecht
Naar Belgisch strafrecht is voyeurisme een misdrijf (art. 417/8 Sw.), namelijk: 

Het observeren of doen observeren van een persoon of van deze persoon een beeld- of geluidsopname maken of doen maken,rechtstreeks of door middel van een technisch of ander hulpmiddel;
zonder de toestemming van die persoon of buiten zijn medeweten;terwijl die persoon ontbloot is of een expliciete seksuele daad stelt; en
terwijl die persoon zich in omstandigheden bevindt, waarin hij redelijkerwijs mag verwachten beschut te zijn voor ongewenste blikken.Onder ontblote persoon wordt begrepen de persoon die zonder toestemming of buiten zijn medeweten een deel van zijn lichaam toont dat op grond van zijn seksuele integriteit verhuld zou zijn gebleven indien die persoon had geweten dat hij werd geobserveerd of dat er een beeld- of geluidsopname van hem werd gemaakt.
  
Door het tweede lid vallen ook zogenaamde creepshots (bv. foto's onder de rokken) onder voyeurisme. Op het misdrijf staat zes maanden tot vijf jaar gevangenisstraf.

Zie ook
 Pornografie
 Striptease
 Peepshow
 Exhibitionisme
 Verborgen camera
 Privacy

Externe links
 'Het erotische oog en zijn naakt: over de lotgevallen van de kijkdrift en de toondrift'
 NVSH-pagina over voyeurisme

Parafilie
Seksuele voorkeur
Strafrecht in België
Willy Finch

Alfred William (Willy) Finch (Sint-Joost-ten-Node, 28 november 1854 - Helsinki, 28 april 1930) was een van oorsprong Belgische schilder en keramiekkunstenaar van Engelse ouders, die zich op latere leeftijd in Finland vestigde.

Levensloop
Zijn grootouders, afkomstig uit het Engelse Exeter, waren al in 1818 naar Brussel verhuisd. In 1865 kwamen zijn ouders een hotel op de Oostendse zeedijk uitbaten. Hij was toen 11 jaar oud.

Hij was al 25, toen hij in 1878 een hogere kunstopleiding aan de Brusselse Academie begon. Hij ontmoette er de jonge Guillaume Van Strydonck en James Ensor. 
Bevriend met Ensor, ook Oostendenaar, ook van Britse afkomst en ook gefascineerd door het schilderen, stelde Willy Finch zijn in 1880 eerste impressionistische marines tentoon.

Met Ensor en Van Strydonck behoorde hij in 1883 tot de oprichters van de meest bekende kunstenaarsgroep in België, Les XX, onder impuls van de Brusselse jurist Octave Maus. Andere medestichters waren Guillaume Vogels, Theo Van Rysselberghe, Willy Schlobach, Adrien-Joseph Heymans e.a.

In 1885 trouwde Finch met Catharina-Elisa Pelling, net als zijn grootmoeder en zijn moeder een Britse.

Toen Georges Seurat, de Franse apostel van het divisionisme, in 1887 op uitnodiging van Les XX te Brussel zijn Dimanche à la Grande Jatte exposeerde, betoonde Finch zijn geestdrift voor deze pointillistische techniek. Datzelfde jaar schilderde hij La campagne à Oudenbourg, het eerste werk van het Belgische pointillisme.

In 1897 vertrok hij, op 43-jarige leeftijd, naar Finland. De Zweedse kunstenaar graaf Louis Sparre bood hem de leiding van de keramieksectie in zijn Iris-fabriek in Porvoo aan. Keramiekkunst had zijn belangstelling gewekt toen hij in dienst trad als faienceschilder in de bekende Boch-werkhuizen van La Louvière. Vervolgens had hij een eigen atelier opgericht te Forges bij Chimay.

Na het faillissement van de Iris-fabriek in Finland in 1902, werd Finch benoemd tot leraar aan de Academie van Helsinki en begon hij opnieuw te schilderen. Hij verliet echter het pure pointillisme, om de stijl van die andere Franse neo-impressionist, Paul Signac, te volgen, die de divisionistische opvattingen oploste in zwaardere, korte en brede toetsen. Met Magnus Enckell stond hij in 1912 aan de wieg van de kunstenaarsgroep Septem. Zijn vriend Georges Lemmen zorgde er intussen voor dat het werk van Finch toch regelmatig in beeld kwam op de Salons in België en in Frankrijk.

Willy Finch werd beroemd in Finland. In 1906 kreeg hij zijn eerste persoonlijke expositie in Helsinki en in 1924 en 1929 werden telkens retrospectieve expo's over zijn werk georganiseerd. Hij stierf in Helsinki in 1930.

Musea
Schilderijen, etsen, tekeningen en/of keramiek bevinden zich in de musea van Antwerpen, Brussel, Elsene, Gent, Doornik, Harjavalta, Helsinki, Indianapolis, Mikkeli, Oostende, Torhout, Turku.

Iconografie
James Ensor portretteerde hem meermaals in olieverf of in tekeningen.

Zie ook
 Lijst van Belgische kunstschilders

Belgisch keramist
Belgisch kunstschilder
Fins kunstschilder
Walther von der Vogelweide

Walther von der Vogelweide (geboorteplaats onzeker, wellicht Bozen, 1170 - Würzburg, 1230) was een Duitstalig minnezanger en dichter.

De plaats van geboorte is onduidelijk, omdat er te weinig informatieve documenten zijn die zijn geboorteplaats aanhalen. Van zijn achternaam von der Vogelweide (letterlijk: van het vogelweiland) moeten we het zeker niet afleiden. In die tijd waren er ontelbaar veel vogelweides bij steden en kastelen. Valkeniers lieten hun roofvogels ginds vliegen om te oefenen en voor te bereiden op de jacht. Zijn naam kan eerder toevallig zijn, maar aangezien er toen zeer veel vogelweides waren, is het nogal moeilijk te achterhalen welke vogelweide men precies bedoelde.

De jonge Walther leerde zijn dichterlijke kunsten in Oostenrijk van een opmerkelijke meester, Reinmar von Hagenau, die hij later in twee van zijn gedichten vermeldt. Na diens dood nam hertog Frederik I van Oostenrijk hem onder zijn hoede. Deze periode was ongetwijfeld de productiefste van zijn leven, welke echter spoedig eindigde door de dood van de hertog in 1198. De 28-jarige Walther is ontzet en zoekt naar een andere patroon om hem muzikale kunsten aan te leren. Hij trok van dorp tot dorp om te zingen en voor te dragen.

In de periode 1198-1209 kwam Walther onder de hoede van tientallen leermeesters te staan. In 1230 stierf hij op 59-jarige leeftijd. In 1877 werd in Bozen een monument onthuld ter ere van hem.

Werk 
Hij was een zeer bekende zanger en dichter uit de middeleeuwen. Talrijke teksten van hem zijn bewaard gebleven, waaronder een lied waarin hij de stad Jeruzalem bezingt, die zonet voor de kruisvaarders opdoemt: het zogenaamde Palestinalied. 

Een van de weinige afbeeldingen van Walther is te vinden in de Codex Manesse. Zijn naam komt ook voor in een lied van Wagner. 'Am stillen Herd' uit die Meistersinger.

Referenties 
 Meinolf Schumacher: Die Konstituierung des „Heiligen Landes“ durch die Literatur. Walthers „Palästinalied“ und die Funktion der europäischen Kreuzzugsdichtung, in: Orientdiskurse in der deutschen Literatur, hrsg. von Klaus-Michael Bogdal, Bielefeld: Aisthesis Verlag 2007, S. 11-30 ISBN 978-3-89528-555-4 (PDF).

Duits schrijver
13e-eeuws schrijver
Duits componist
13e-eeuws componist