Armia „Lublin”

Armia „Lublin” – związek operacyjny Wojska Polskiego improwizowany w czasie kampanii wrześniowej 1939.

Polskie plany wojenne (operacyjny „Zachód” i mobilizacyjny „W”) nie przewidywały utworzenia armii dla obrony Wisły. Utworzona 4 września 1939 roku do obrony środkowej Wisły między Karczewem a Sandomierzem, jako związek operacyjny właściwie nie funkcjonowała. Trzonem miała być Warszawska Brygada Pancerno-Motorowa wzmocniona wycofującymi się za Wisłę oddziałami Armii „Prusy”. W rzeczywistości rozbite oddziały armii „Prusy”, nie przedstawiające dużej wartości bojowej, zostały wycofane z linii Wisły w rejon Chełma dla reorganizacji i utworzenia Frontu Północnego, a Armia „Lublin” otrzymała tylko 39 DP rez., improwizowaną grupę „Sandomierz” i nieliczne nadające się do obsadzenia Wisły jednostki Armii „Prusy” włączone do Warszawskiej Brygady Pancerno-Motorowej. 

Armia prowadziła walki z Niemcami od 8 września, gdy pierwsze oddziały niemieckie dokonały prób przedarcia się przez Wisłę pod Górą Kalwarią, Maciejowicami i Dęblinem. Do 12 września Niemcy nie forsowali rzeki, angażując się w likwidację resztek Armii „Prusy” i walki nad Bzurą. Jednak już pierwsze uderzenia 12 września zwiastowały klęskę armii. Warszawska Brygada Pancerno-Motorowa, mając zbyt mało sił do obsadzenia rzeki, musiała od 13 września stopniowo ustępować spod Annopola i Solca, zerwała się styczność brygady z 39 DP rez. 15 września wobec rozkazu odwrotu na przedmoście rumuńskie armia wycofała się w rejon Kraśnika, pozostawiając bataliony osłonowe w Lublinie. 

39 DP rez., zbyt oddalona od Kraśnika, została oddana do dyspozycji Frontu Północnego. Na południe od Kraśnika armia połączyła się z armią „Kraków” i jako jednolite zgrupowanie uczestniczyła w bitwie pod Tomaszowem Lubelskim 18–20 września. Tam skapitulowała wobec braku możliwości przebicia się na południe.

Organizacja armii i obsada personalna jej dowództwa 

Dowództwo
 Dowódca armii gen. dyw. Tadeusz Ludwik Piskor
 dowódca saperów – ppłk dypl. sap. Józef Ziętkiewicz
 dowódca lotnictwa i OPL – płk obs. Stefan Sznuk (nie dotarł)
 szef służby duszpasterskiej – ks. proboszcz dr Edward Nowak

Sztab
 szef sztabu – płk dypl. Jerzy Aleksander Zawisza
 szef oddziału II – mjr Edward Niedzielski
 oficer Oddziału II – kpt. dypl. w st. spocz. Tadeusz Wardejn-Zagórski
 szef oddziału III – mjr art. Tadeusz Paschalski
 oficer Oddziału III – kpt. dypl. Wojciech Borzobohaty (od 12 IX)
 dowódca łączności – mjr Tadeusz Józef Jan Jakubowski
 kwatermistrz – mjr dypl. Zygmunt Szatkowski
 szef sanitarny – płk lek. dr Bolesław Błażejewski

Ordre de Bataille
 39 Dywizja Piechoty (Rezerwowa) – gen. bryg. Brunon Olbrycht
 Warszawska Brygada Pancerno-Motorowa – płk dypl. Stefan Rowecki
 Kombinowana Brygada Kawalerii – płk Adam Bogoria-Zakrzewski
 Grupa „Sandomierz” – ppłk Antoni Sikorski

Przypisy

Bibliografia 
 Tadeusz Jurga: Wojsko Polskie : krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 7, Regularne jednostki Wojska Polskiego w 1939 : organizacja, działania bojowe, uzbrojenie, metryki związków operacyjnych, dywizji i brygad. Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1975.
 

 

Armia „Lublin”
Armie polskie w kampanii wrześniowej