Louis Armstrong

Louis Daniel Armstrong (pseudonim artystyczny Satchmo lub Pops) (ur. 4 sierpnia 1901 w Nowym Orleanie, zm. 6 lipca 1971 w Nowym Jorku) – amerykański trębacz i wokalista jazzowy. Wyróżniał się stylem gry na trąbce i wokalistyką jazzową, do której wprowadził śpiew scatem. Jeden z najwybitniejszych trębaczy i muzyków jazzowych w historii muzyki.

W 1990 Louis Armstrong został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame. Jego imieniem nazwany został stadion w kompleksie tenisowym USTA National Tennis Center.

Życiorys 

Armstrong urodził się w biednej rodzinie w Nowym Orleanie (Luizjana). Jego ojciec był robotnikiem w fabryce terpentyny. Wychował się w środowisku biedoty, wśród ludzi żyjących na pograniczu prawa. Zaniedbany wychowawczo włóczył się po ulicach, skąd trafił do zakładu poprawczego. Od szóstego roku życia znalazł się pod opieką Karnoffskich, żydowskiej rodziny pochodzącej z Litwy, która przyjęła go do siebie, karmiła i wychowywała traktując jak członka rodziny. Na początku uczył się grać na kornecie, na zakup którego dał mu zaliczkę Morris Karnoffsky, w grupie New Orleans Home for Colored Waifs od Bunka Johnsona, Buddy’ego Petita i Joe „King” Olivera.

W 1922 Armstrong przeprowadził się do Chicago, gdzie został zaproszony przez Joe „King” Olivera do gry w Creole Jazz Band. Armstrong dokonał tu swoich pierwszych nagrań, grając drugi kornet w grupie Olivera. Następnie prowadził własne zespoły Hot Five i Hot Seven. W latach trzydziestych nagrywał z big bandami Fletchera Hendersona oraz własnym.

Po II wojnie światowej prowadził mniejsze zespoły pod nazwą All Stars. W latach 60. odbył tournée artystyczne, podczas którego odwiedził kilka państw afrykańskich. Występował często w duecie z Ellą Fitzgerald.

Zagrał w ponad 30 filmach, m.in. Hello Dolly.

Dyskografia 
 1947 – New Orleans wspólnie z Billie Holiday (23 utwory, czas: 54'34")
 1950
 Jazz Concert (nagrano: 1950.04.26-27)
 New Orleans Days (nagrano: 1950.04.26-27)
 New Orleans to New York
 1951 – Satchmo at Pasadena (10 utworów, czas: 48'5")
 1952
 Satchmo at Symphony Hall, Vol. 2 (nagrano: 1947.11.30)
 Satchmo Serenades (18 utworów, 55')
 1954
 Louis Armstrong Sings the Blues
 Satchmo at Symphony Hall (15 utworów, 70'27")
 Latter Day Louis
 Louis Armstrong Plays W.C. Handy (16 utworów, 76'37")
 1955.01.21 – Louis Armstrong at the Crescendo, Vol. 1 (nagrano: 1955.01.21)
 1955 – Satch Plays Fats: The Music of Fats Waller (21 utworów, 38'2")
 1956.06.01 – The Great Chicago Concert 1956 2-płytowy album (26 utworów, 122'45")
 1956.07.06 – American Jazz Festival at Newport (nagrano: 1956.07.06)
 1956 – Ambassador Satch (13 utworów, 54'7")
 1956 – Ella and Louis wspólnie z Ellą Fitzgerald (11 utworów, 54'6")
 1956 – Satchmo the Great [Columbia] (26 utworów, 48'39")
 1956 – High Society (soundtrack z filmu Wyższe sfery)
 1957.10.14 – Louis Armstrong Meets Oscar Peterson
 1957 – I’ve Got the World on a String
 1957 – Mack the Knife [Pablo]
 1957 – Ella & Louis Again
 1957 – Louis and the Angels
 1957 – Satchmo: A Musical Autobiography
 1957 – Louis Under the Stars
 1958
 Louis and the Good Book (20 utworów, 62'21")
 Porgy & Bess wspólnie z Ella Fitzgerald (15 utworów, 66'14")
 1959.05.14 – Satchmo in Style (16 utworów, 48'59")
 1960 – Louis & the Dukes of Dixieland [Audio Fidelity] (nagrano: 1960.05.24)
 1960.07.01 – Happy Birthday, Louis! Armstrong & His All-Stars (20 utworów, 62'40")
 1960.12.14 – Paris Blues (nagrano: 1960.12.14)
 1960 – Bing & Satchmo wspólnie z Bingiem Crosbym (12 utworów, 38'51")
 1961 – Recording Together for the First Time wspólnie z Dukem Ellingtonem (10 utworów nagranych: 1961.04.03-04)
 1964.10.25 – Hello, Dolly! (12 utworów, 37'50")
 1966 – Louis 2-płytowy album (53 utwory, 123'28")
 1968.03 – Disney Songs the Satchmo Way (10 utworów, 31'18")
 1968 – What a Wonderful World (11 utworów, 30'52")
 1968 – I Will Wait for You (nagrano: 1967.12-1968.03)
 1970 – What a Wonderful World (10 utworów nagranych: 1970.05.26-27)

Śmierć 

Armstrong zmarł na atak serca we śnie 6 lipca 1971 r. W chwili śmierci przebywał w Queens, w Nowym Jorku. Został pochowany na cmentarzu we Flushing w Queens w Nowym Jorku.

W ostatniej drodze wśród honorowo niosących trumnę byli między innymi: Bing Crosby, Ella Fitzgerald, Dizzy Gillespie, Pearl Bailey, Count Basie, Harry James, Frank Sinatra, Ed Sullivan, Earl Wilson, Alan King, Johnny Carson i David Frost. Peggy Lee zaśpiewała The Lord’s Prayer podczas gdy Al Hibbler zaśpiewał Nobody Knows the Trouble I’ve Seen, a ostatnią mowę wygłosił wieloletni przyjaciel Armstronga Fred Robbins.

Upamiętnienie 
 Postać Louisa Armstronga przedstawił polski rysownik Janusz Christa w 8 odcinkowym komiksie Opowieść o Armstrongu opublikowanym w czasopiśmie „Jazz” z 1957 roku
 Jest patronem amfiteatru w Iławie, którego powstanie w 1995 r. wiąże się z festiwalem jazzowym „Złota Tarka”.

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 Louis Armstrong House Museum 

 
Amerykańskie barytony
Amerykańscy wokaliści jazzowi
Amerykańscy trębacze jazzowi
Członkowie Rock and Roll Hall of Fame
Laureaci Nagrody Grammy
Urodzeni w 1901
Zmarli w 1971
Ludzie urodzeni w Nowym Orleanie
Amerykańscy muzycy swingowi