Województwo tarnobrzeskie

Województwo tarnobrzeskie – województwo ze stolicą w Tarnobrzegu, jedno z 49 istniejących w latach 1975–1998. Zostało utworzone z północnej części dawnego województwa rzeszowskiego, południowo-wschodniej części dawnego województwa kieleckiego i południowo-zachodniej części dawnego województwa lubelskiego.

Po likwidacji w 1999 r. 23 gminy i miasto Sandomierz zostały włączone do województwa świętokrzyskiego, kolejne 18 gmin wraz z Tarnobrzegiem i Stalową Wolą do województwa podkarpackiego, a 11 gmin do lubelskiego. Na obszarze byłego województwa znajdują się następujące powiaty: sandomierski (całość), opatowski (całość), staszowski (6 gmin), ostrowiecki (1 gmina), miasto na prawach powiatu Tarnobrzeg, tarnobrzeski (całość), stalowowolski (całość), niżański (całość), mielecki (1 gmina), kolbuszowski (1 gmina), janowski (całość), kraśnicki (4 gminy).

Położenie, krajobraz 
Województwo tarnobrzeskie położone było na obszarze Wyżyny Kielecko-Sandomierskiej (Wyżyna Sandomierska, skrawek Przedgórza Iłżeckiego i wschodni kraniec Gór Świętokrzyskich), płaskiej Kotliny Sandomierskiej (równiny Tarnobrzeska i Biłgorajska) oraz na skrajach Wyżyny Lubelskiej i Roztocza. W obrębie wyżyn rzeźba terenu urozmaicona – lessowe wyżyny: Sandomierska i Lubelska silnie rozczłonkowane głębokimi dolinami rzek; w Górach Świętokrzyskich teren osiąga 554 m (Pasmo Jeleniowskie). Na wyżynach żyzne gleby brunatne i czarnoziemy wytworzone z lessów, w Kotlinie Sandomierskiej ubogie gleby piaskowe, nad Wisłą koło Zawichostu rędziny kredowe. Głównymi rzekami są: Wisła i San. Duże obszary zajmują Puszcza Sandomierska i Lasy Janowskie.

Urzędy Rejonowe 

Ludność i powierzchnia na podstawie danych z 31.12.1998

Miasta 
Ludność 31.12.1998
  Stalowa Wola – 71 814
  Tarnobrzeg – 51 061
  Sandomierz – 27 409
  Staszów – 17 015
  Nisko – 15 722
  Nowa Dęba – 12 194
  Janów Lubelski – 12 182
  Połaniec – 8 525
  Opatów – 7 070
  Rudnik nad Sanem – 6 877
  Ożarów – 5 276
  Ćmielów – 3 213
  Annopol – 2 728
  Osiek – 2 041
  Zawichost – 2 033
  Ulanów – 1 418
  Baranów Sandomierski – 1 391

Ludność w latach

Transport

Transport drogowy 
  Radom – Ostrowiec Świętokrzyski – gr. woj. tarnobrzeskiego – Sadowie – Opatów – Lipnik – Łoniów – Tarnobrzeg – Nowa Dęba – Majdan Królewski – gr. woj. tarnobrzeskiego – Rzeszów

  Kuźnica Białostocka – Białystok – Lublin – Kraśnik – gr. woj. tarnobrzeskiego – Modliborzyce – Janów Lubelski – Nisko – Jeżowe – gr. woj. tarnobrzeskiego – Rzeszów – Barwinek

  Walichnowy – Piotrków Trybunalski – Kielce – gr. woj. tarnobrzeskiego – Baćkowice – Opatów – Annopol – Gościeradów – Olbięcin – gr. woj. tarnobrzeskiego – Kraśnik – gr. woj. tarnobrzeskiego – Modliborzyce – Janów Lubelski – Dzwola – gr. woj. tarnobrzeskiego – Zamość – Zosin

  Lipnik – Sandomierz – Stalowa Wola – Nisko – Rudnik nad Sanem – Kopki – gr. woj. tarnobrzeskiego – Leżajsk – Jarosław – Przemyśl

  Bytom – Katowice – Kraków – gr. woj. tarnobrzeskiego – Łubnice – Połaniec – Osiek – Łoniów – Sandomierz – Ożarów – Tarłów – Czekarzewice – gr. woj. tarnobrzeskiego – Warszawa

  Sandomierz – Tarnobrzeg (w całości w województwie tarnobrzeskim)

  Ostrowiec Świętokrzyski – Bałtów – gr. woj. tarnobrzeskiego – Czekarzewice – gr. woj. tarnobrzeskiego – Solec nad Wisłą – Gołębiów

  Ostrowiec Świętokrzyski – gr. woj. tarnobrzeskiego – Ćmielów – Ożarów – Zawichost – Kosin

  Opatów – Iwaniska – Bogoria – Staszów – gr. woj. tarnobrzeskiego – Stopnica

  Iwaniska – Klimontów – Koprzywnica – Tarnobrzeg (w całości w województwie tarnobrzeskim)

  Piotrowice – Opoka Duża (w całości w województwie tarnobrzeskim)

  Kielce – gr. woj. tarnobrzeskiego – Staszów – Rytwiany – Połaniec – gr. woj. tarnobrzeskiego – Mielec

  Chmielnik – gr. woj. tarnobrzeskiego – Staszów – Osiek

  Maruszów – Zawichost – Dwikozy – Sandomierz (w całości w województwie tarnobrzeskim)

  Żyrzyn – Puławy – Opole Lubelskie – gr. woj. tarnobrzeskiego – Annopol

  Annopol – Antoniów – Gorzyce (w całości w województwie tarnobrzeskim)

  Olbięcin – Trzydnik Duży – Zaklików – Rzeczyca Długa – Stalowa Wola (w całości w województwie tarnobrzeskim)

  Antoniów – Radomyśl nad Sanem – Rzeczyca Długa (w całości w województwie tarnobrzeskim)

  Zaklików – Modliborzyce (w całości w województwie tarnobrzeskim)

  Zarzecze – Ulanów – Harasiuki – gr. woj. tarnobrzeskiego – Biłgoraj – Szczebrzeszyn

  Bojanów – Jeżowe – Kopki (w całości w województwie tarnobrzeskim)

  Kopki – Krzeszów – gr. woj. tarnobrzeskiego – Tarnogród – Cieszanów

  Tarnobrzeg – Grębów – Stalowa Wola (w całości w województwie tarnobrzeskim)

  Jasienica – Baranów Sandomierski – Majdan Królewski – Nowa Dęba – Bojanów – Nisko (w całości w województwie tarnobrzeskim)

  Tarnobrzeg – Baranów Sandomierski – Padew Narodowa – gr. woj. tarnobrzeskiego – Mielec – Dębica

Transport kolejowy 
  Łódź Kaliska – Tomaszów Mazowiecki – Końskie – Skarżysko-Kamienna – Starachowice – Ostrowiec Świętokrzyski – Ćmielów – Sandomierz – Tarnobrzeg – Chmielów – Padew – Mielec – Dębica

  Sławków – Olkusz – Sędziszów – Staszów – Wola Baranowska – Huta Deręgowska – Biłgoraj – Zwierzyniec – Zamość – Hrubieszów

  Stalowa Wola – Biłgoraj – Zwierzyniec

  Lublin – Kraśnik – Szastarka – Rzeczyca – Zaklików – Rozwadów – Stalowa Wola – Nisko – Rudnik nad Sanem – Leżajsk – Przeworsk

  Włoszczowice – Staszów – Rytwiany – Osiek – Chmielów

  Tarnobrzeg – Nowa Dęba – Kolbuszowa – Głogów Małopolski – Rzeszów

  Tarnobrzeg – Grębów – Rozwadów

  Rytwiany – Połaniec

  Sandomierz – Grębów

  Padew – Wola Baranowska

Komunikacja autobusowa 
 PKS Tarnobrzeg
 Tarnobrzeg:
 Gdańsk
 Kielce
 Lublin
 Majdan Królewski
 Opatów
 Ostrowiec Świętokrzyski
 Padew Narodowa
 Przemyśl
 Rzeszów
 Stalowa Wola
 Warszawa przez Kozienice
 Wilcza Wola
 Zaleszany
 różne połączenia na terenie powiatu tarnobrzeskiego i sandomierskiego

 PKS Stalowa Wola
 Stalowa Wola:
 Annopol
 Gorzyce
 Górno
 Kamień
 Kraków
 Lipiny Dolne
 Lublin
 Łętownia
 Łowisko
 Polańczyk
 Rzeszów
 Sandomierz
 Tarnobrzeg
 Warszawa przez Radom
 Wilcza Wola
 Wola Żarczycka
 Wrzawy
 różne połączenia na terenie powiatu stalowowolskiego, niżańskiego i janowskiego

 PKS Staszów
 Staszów:
 Dobrów
 Iwaniska
 Kargów
 Kielce
 Klimontów
 Kołobrzeg
 Kraków
 Łagów
 Nowa Zbelutka
 Opatów
 Ostrowiec Świętokrzyski
 Warszawa przez Ostrowiec Świętokrzyski lub Starachowice
 różne połączenia na terenie powiatu staszowskiego

 PKS Ostrowiec Świętokrzyski
 Opatów:
 Jastrzębia Góra
 Kielce
 Klimontów
 Kraków
 Łagów
 Ostrowiec Świętokrzyski
 Sandomierz
 różne połączenia na terenie powiatu ostrowieckiego i opatowskiego

 Poza tym wielu prywatnych przewoźników, oferujących kursy m.in. do:
 Warszawy
 Rzeszowa
 Lublina
 Krakowa
 Tarnobrzega
 Stalowej Woli
 Sandomierza
 Kielc

Połączenia kolejowe 
 Stalowa Wola:
 Rzeszów
 Lublin
 Przeworsk
 Zamość
 Szczecin
 Warszawa
 Bydgoszcz
 Kraków
 Wrocław
 Poznań
 Tarnobrzeg

 Tarnobrzeg
 Rzeszów
 Stalowa Wola
 Warszawa
 Bydgoszcz
 Lublin
 Przemyśl
 Szczecin
 Poznań
 Wrocław
 Kraków
 Zamość

 Sandomierz
 Połączenia kolejowe zawieszone

Bibliografia 
 Encyklopedia Powszechna PWN, Warszawa 1976

Zobacz też 
 Reforma administracyjna w Polsce (1975)
 Podział administracyjny Polski (1975–1998)
 Reforma administracyjna w Polsce (1999)

Przypisy 

tarnobrzeskie
Historia Tarnobrzega