alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Nobelprijs voor de Vrede

De Nobelprijs voor de Vrede is een prijs die wordt toegekend aan mensen die zich verdienstelijk hebben gemaakt bij de bevordering van de vrede.

De Nobelprijs voor de Vrede wordt uitgereikt in het raadhuis van Oslo en is de enige Nobelprijs die wordt toegekend door een Noors instituut. De andere Nobelprijzen worden toegekend door verschillende Zweedse universitaire commissies en uitgereikt in Stockholm, Zweden.
Het Noors Nobelcomité is aangesteld om deze Nobelprijs toe te kennen. De leden van het comité, thans vijf, worden gekozen door het parlement van Noorwegen. De prijs wordt uitgereikt door de voorzitter; sinds 2017 is dat Berit Reiss-Andersen. Aan de prijs is een geldbedrag verbonden dat uit de nalatenschap van Alfred Nobel beschikbaar is gesteld.

Kritiek 
In het verleden is er kritiek geweest op de keuze van de winnaars. Henry Kissinger - Nobelprijswinnaar in 1973 - was verantwoordelijk voor de bombardementen op Cambodja in 1969 en 1970 waarbij circa 800.000 burgers zijn gedood. In 1994 werd de prijs toegekend aan Shimon Peres, Yitzhak Rabin en Yasser Arafat, die later door onder meer Israël van terrorisme werd beschuldigd. In 2009 was er kritiek op de toekenning van de prijs aan de Amerikaanse president Barack Obama, die na zijn eerste negen maanden in het Witte Huis weliswaar veel goede intenties had uitgesproken maar nog weinig had bereikt. Er wordt dan ook wel gezegd dat deze Nobelprijs meer een politieke keuze is en dat het vooral iets zegt over degene die kiest en over de tijdgeest.

Nobelprijswinnaars 
Het Rode Kruis heeft vier keer de Nobelprijs voor de Vrede gewonnen (waarvan het ICRC drie keer en de stichter Henri Dunant één keer).

Literatuur 
 Luttikhuis, Paul (2013). Nobelprijs voor de Vrede gedijt vooral bij herrie. In: NRC Handelsblad, 11-10-2013, p. 4
 Stenersen, Øivind, Ivar Libæk & Asle Sveen (2003). The Nobel peace prize : one hundred years for peace : laureates 1901-2000 + Addendum: Laureates 2002-2003. Capellen, Oslo. 303 p. .
 Abrams, Irwin (red.) (2001). De helden van de vrede / vert.: M.S. Snel. Karakter Uithoorn. 172 p. . Oorspr. uitg.: The words of peace. Newmarket Press, New York, 1990. Bloemlezing van de toespraken van de winnaars.
 Abrams, Irwin (2001). The Nobel Peace Prize and the laureates : an illustrated biographical history, 1901-2001 / 2nd Centennial ed. Science History Publications, Nantucket (MA). XVII, 350 p. .
 Stenersen, Øivind, Ivar Libæk & Asle Sveen (2001). The Nobel Peace Prize, 1901-1939: the decision-making process. In: Peace and change : a journal of peace research, jrg.26(2001)nr.4, p. 443-487. ISSN 0149-0508.

Zie ook 
 Genomineerden
 Alfred Nobel
 Nobelprijs
 Vredesbeweging

Vrede
Mensenrechtenprijs
Vredesprijs
Noorwegen
Geschiedenis van Oslo
 
Noorse prijs
Newton (eenheid)

De newton (symbool N) is de SI-eenheid van kracht. De eenheid newton is gedefinieerd als de kracht die een massa van 1 kilogram een versnelling van 1 m/s² geeft:

De newton is genoemd naar Isaac Newton. Het is een afgeleide eenheid, die zelf uit te drukken is in de basiseenheden.

Een massa van 1 kg ondervindt op aarde op de breedtegraad van Nederland en België op zeeniveau een zwaartekracht van ongeveer 9,81 newton, aan de polen is dit 9,83 N en aan de evenaar 9,78 N. In het dagelijks leven wordt dit soms afgerond op 10 newton.

Zie ook 
 Wetten van Newton
 Kilogramkracht

Afgeleide SI-eenheid
Mechanica
Eponiem
Niels Henrik Abel

Niels Henrik Abel (Finnøy, 25 augustus 1802 — Froland, 6 april 1829) was een Noorse wiskundige.

Levensloop 
Abel stamde uit een arme familie en studeerde met een beurs aan de universiteit van Christiania (de toenmalige naam van Oslo). Na de publicatie van zijn werk over vijfdegraadsvergelijkingen in 1824 kreeg hij geld om naar Duitsland en Frankrijk te reizen. Hij bezocht Heinrich Christian Schumacher in Altona (bij Hamburg), August Leopold Crelle in Berlijn en via Freiberg trok hij naar Parijs. Financiële problemen dwongen hem terug te keren naar Noorwegen. Crelle regelde een aanstelling in Berlijn, maar Abel stierf aan tuberculose voordat dit aanbod hem bereikte.

Wiskundige prestaties 
Abel bestudeerde differentiaal- en integraalrekening, de functietheorie en de Galoistheorie. Hij is beroemd geworden door als eerste te bewijzen dat de algemene vijfdegraadsvergelijking niet met radicalen kan worden opgelost. Dit is de stelling van Abel-Ruffini. Voor oneindige reeksen formuleerde hij een stelling, die naar hem is genoemd. Verder is hij samen met Jacobi de ontdekker van de elliptische functies. Zijn naam leeft voort in de wiskunde, zoals in de twee genoemde stellingen, in de abelse groepen (commutatieve groepen), en in bepaalde elliptische functies, de abelse functies. Hij verrichtte fundamenteel onderzoek naar oneindige functiereeksen (samen met Cauchy). Abel schreef de Memoire sur les equations algébraïque (1824).

Abelprijs 
In 2001 nam de Noorse regering ter gelegenheid van zijn 200e geboortedag in 2002 het initiatief tot het instellen van de Abelprijs, met als doel de wiskunde te promoten, in het bijzonder voor jonge mensen.

Zie ook
Abelse categorie
Abelse uitbreiding
Abelse variëteit

Externe links 
 Biografie op website van de Abelprijs (Engels)
  Untersuchungen über die Reihe ,  Bd. 1 (1826),  p. 311-339

19e-eeuws wiskundige
Noors wiskundige
Groepentheoreticus
Interpretatio Graeca

Interpretatio Graeca is de interpretatie of syncretisme van niet-Griekse goden en mythen als Griekse goden. Soms is dit verschil subtiel, soms zijn de namen onherkenbaar anders. Interpretatio Romana is een vergelijkbaar proces vanuit Romeins perspectief. Het ging er in beide gevallen, dus in het oude Griekenland en in het Romeinse Rijk, om de goden van de volkeren, die barbaren werden genoemd te laten assimileren met de eigen goden.

Vergelijking 
Er werden in de klassieke oudheid veel verschillende goden aanbeden, zowel in Griekenland als in het Romeinse Rijk. Hieronder volgt een vergelijking van namen uit de Griekse en de Romeinse mythologie. Zij staan er in het Latijn en in het Oudgrieks.

Pantheon 
De goden die binnen een cultuur, binnen een samenleving, werden aanbeden bij elkaar worden met pantheon aangeduid.

Andere goden

Titanen

Sterfelijken en halfgoden

Etymologie 
 Zeus - Jupiter: Dit namenpaar lijkt in eerste instantie totaal niet op elkaar, maar schijn bedriegt. Bedenk, dat het hier om de oppergod in het pantheon gaat:  De 'Z' van Zeus werd ook in het Oudgrieks waarschijnlijk als 'Dz' uitgesproken, gezien bijvoorbeeld de verbuiging van Zeus: 

 Namen in Griekse en Romeinse mythologie
Mythologielijsten
 Namen in Griekse en Romeinse mythologie
Nederlandse Middenstands Partij

De Nederlandse Middenstands Partij (NMP) was een Nederlandse politieke partij die opkwam voor de belangen van ondernemers. In het verkiezingsprogramma van 1971 stond dat ze voor "een betere, recht­vaardiger en aanvaardbare lastenverdeling voor Onderne­mers, Zelfstandigen en Middenstanders" was en was vooral tegen "staatsdirigisme", bureaucratie, inflatie en anarchie.

De Nederlandse Middenstands Partij werd opgericht in september 1970 door de drie ondernemers Martin Dessing, Ab te Pas en H. Kamping. De partij behaalde in bij de verkiezingen van 28 april 1971 twee zetels in de Tweede Kamer, die bezet werden door Ab te Pas en Jacques de Jong. Na onderlinge problemen scheidde De Jong zich af en vanaf september 1971 gingen beiden als eenmansfractie verder. Bij de vervroegde verkiezingen van 29 november 1972 deed de Nederlandse Middenstands Partij opnieuw mee, terwijl Jacques de Jong lijsttrekker was voor de concurrerende Democratische Middenpartij. Geen van beide lijsten behaalde toen nog een zetel. Hierna brak er ruzie uit tussen de oprichters, met enerzijds Te Pas en Kamping en anderzijds Dessing, waarbij Dessing door de rechter in het gelijk zou worden gesteld. In 1977 deed de Nederlandse Middenstands Partij opnieuw mee, maar behaalde toen slechts 89 stemmen. Hierna werd er van de partij lange tijd weinig meer vernomen.

In 1995 wekte Dessing de partij weer tot leven, omdat hij het succes van ouderenpartijen bij de Tweede Kamerverkiezingen van het jaar ervoor als een hoopgevend signaal zag. De partij deed mee aan de verkiezingen in 1998, maar toen haalde de NMP respectievelijk slechts 23.512 stemmen, terwijl er ongeveer 60.000 nodig waren voor een zetel. In 2002 deed NMP mee aan de verkiezingen onder de naam Nieuwe Midden Partij, met als lijsttrekker Jos Bron, een bouwkundig adviseur die Nederland Mobiel in de Noord-Hollandse Staten vertegenwoordigde. De partij zou bij deze verkiezingen 2305 stemmen halen. Sinds de verkiezingen van 2002 is niets meer van de partij vernomen.

Externe link 
 Website Nieuwe Midden Partij (gearchiveerd, maart 2002)
Nervia

De kunstenaarsgroep Nervia ontstond in 1928 tijdens een bijeenkomst van initiatiefnemers bij de Waalse schilder Louis Buisseret, die het jaar nadien directeur van de kunstacademie te Bergen zou worden. Die andere initiatiefnemers waren de Waalse schilder Anto Carte en de niet-schilder Léon Eeckman.  Door steun te verlenen aan jonge beloftevolle Henegouwse schilders, wilde zij de Waalse kunst, die in de schaduw stond van het Vlaamse expressionisme van Sint-Martens-Latem, opwaarderen.

De naam Nervia slaat enerzijds op de voor-Romeinse bewoners van de streek, de Nerviërs, en anderzijds is het de titelpagina van het kunsttijdschrift, waarbij Anto Carte redactielid was. 
De groep telde negen leden: Louis Buisseret, Anto Carte, Frans Depooter, Léon Devos, Léon Navez, Pierre Paulus, Rodolphe Strebelle, Taf Wallet en Jean Winance.

Nervia werd geen vernieuwersbeweging. Men keerde zich eerder af van de al te excessieve avant-gardebewegingen en opteerde voor een herwaardering van het classicisme met hooguit licht kubistische trekken.

Binnen een verloop van tien jaar werden een twintigtal tentoonstellingen georganiseerd. Onder de deelnemende niet-leden waren: Andrée Bosquet, Gustave Camus, Alphonse Darville, Elisabeth Ivanovsky, Geo Verbanck, Fernand Wéry en Ernest Wynants.

Aan de Nervia werd in 2002 een retrospectieve gewijd in het Musée des Beaux-Arts te Bergen.

Externe link
 Fonds Léon Eeckman
 Les Amis de Anto Carte - Het ontstaan van Nervia

Schilderstijl
Belgisch kunstenaarscollectief
Cultuur in Bergen (België)
Nobelprijs voor Scheikunde

De Nobelprijs voor Scheikunde wordt jaarlijks toegekend door een commissie van de Koninklijke Zweedse Academie voor Wetenschappen.

Lijst met winnaars van de Nobelprijs voor Scheikunde.

Referenties 
 All Nobel Prizes in Chemistry, o.a. meer bijzonderheden over de motivering van de prijzen

Scheikunde
Scheikunde
Nobelprijs
Nationaal park Narawntapu

Het Nationaal park Narawntapu (formeel bekend onder de naam Asbestos Range) is een nationaal park in Australië. Het park wordt ook wel "Tasmaniës Serengeti" genoemd vanwege de overvloed aan dieren in het Springlawn-gedeelte van het park.

Narawntapu
Vervoer in Nederland

Nederland heeft een uitgebreide infrastructuur voor personen- en goederenvervoer.

Infrastructuur

Spoorwegen
In totaal ligt er 2808 km aan spoorlijnen in Nederland. De standaard spoorwijdte in Nederland is 1,435 m.

Wegen
Per vierkante kilometer land ligt er in Nederland gemiddeld vijf kilometer weg of straat; in de vier grootste steden is de wegendichtheid ongeveer het dubbele. In totaal ligt er in Nederland:
125.575 km wegen, veel daarvan zijn geheel of gedeeltelijk ingericht voor het fietsverkeer. Hiervan is:
113.018 km verhard;
12.557 km onverhard.
Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek werd in 2017 door het gemotoriseerd verkeer in Nederland (personenauto's, vrachtauto's en bussen) 147,6 miljard kilometer afgelegd, een absoluut record en een toename van 11,7 % in vergelijking met 2002. Hiervan werd 119,1 miljard km afgelegd door personenauto's, een toename van 14,3 % in vijftien jaar. Het aantal personenauto's nam in diezelfde periode met 20,1 % toe tot 9,1 miljoen.

Waterwegen
De totale lengte van de waterwegen (geschikt voor schepen van 50 ton) is 5046 km.

Pijpleidingen
Er is in Nederland 418 km pijpleiding voor ruwe olie, voor aardolieproducten 965 km en voor aardgas 10.230 km

Scheepvaart
Havens en havenplaatsen in Nederland zijn: Amsterdam, Delfzijl, Dordrecht, Eemshaven, Groningen, Haarlem, Harlingen, Hengelo, IJmuiden, Kampen, Maastricht, Rotterdam, Sint Eustatius, Terneuzen, Utrecht en Vlissingen.

Er zijn in Nederland totaal 596 vrachtschepen van minimaal 1000 ton. Er zijn 3 bulkcarriers, 371 cargoschepen, 43 tankers voor vervoer van chemische stoffen, 59 containerschepen, 21 vloeibaar gas-tankers, 1 vee-carrier, 9 multi-functionele carriers, 8 passagiersschepen, 26 olietankers, 29 koelschepen, 18 roll-on/roll-off schepen, 3 passagiersschepen binnenvaart en 5 gespecialiseerde tankers.

Vliegvelden
In Nederland zijn 28 vliegvelden. Er zijn er 19 met verharde landingsbanen. De lengtes van de landingsbanen zijn:
Meer dan 3047 m: 2
2438 tot 3047 m: 7
1524 tot 2437 m: 6
914 tot 1523 m: 3
Minder dan 914 m: 1 (2000)

Met onverharde landingsbanen: 9
914 tot 1523 m landingsbaan: 3
Minder dan 914 m landingsbaan: 6 (2000)

Helihavens: 2 (2005)

Vervoersstromen

Goederenvervoer
In Nederland komt jaarlijks zo'n 330.000.000 ton goederen per schip het land binnen. Daarbij gaat het om 43.000 reizen, waarvan 19.000 in lijndiensten. Dat betekent dat er wekelijks per inwoner van Nederland, ongeveer 400 kg goederen per schip het land binnenkomt. Een groot deel daarvan gaat via Nederland ergens anders naartoe.

Er gaat jaarlijks zo'n 100.000.000 ton goederen per schip het land uit.

Drie kwart van deze lading gaat via de haven van Rotterdam. Van de lading die per container wordt vervoerd gaat zelfs 98% naar het buitenland.

Deze goederen kunnen als volgt verdeeld worden.

Schepen brengen dagelijks 3,9 kg landbouw- en voedingsproducten per inwoner Nederland binnen. Bij die 3,9 kg zit ook veevoer, en producten die (eventueel na bewerking) per spoor of over de weg het land uit gaan.
Niger-Congotalen

De Niger-Congo-taalfamilie is de grootste taalfamilie van Afrika. De talen worden gesproken in bijna heel Afrika bezuiden de Sahara.

Indeling 

De talen worden ingedeeld in drie subfamilies:
De Kordofaanse talen, deze omvatten zo'n dertig talen die onder andere door enige volkeren in het Noeba-gebergte in de omgeving van Kordofan in Soedan gesproken worden, zoals Koalib en Katla.
De Mandétalen, die worden gesproken in enkele West-Afrikaanse landen, zoals Gambia, Senegal en Guinee-Bissau. Mandinka en Bambara zijn de bekendste talen van de meer dan zestig Mandétalen.
 De met voorsprong grootste subfamilie is die van de Atlantische Congotalen, deze worden gesproken van Senegal tot Kenia en vandaar zuidelijk tot de Kaap. De subfamilie kent meer dan duizend talen en bestaat uit een groot aantal takken, waaronder de:
West-Atlantische talen
Ijoidtalen
Volta-Congotalen
Benue-Congotalen - Deze groep wordt weer onderverdeeld in een groot aantal groepen en subgroepen:
West-Benue-Congotalen
Bantoetalen
 Swahili
Kikerewe
Luganda
Ngunitalen
Xhosa
Zoeloe
Swazi
Noord-Ndebele
Zuid-Ndebele
Oshiwambo-talen
Kwambi
Kwanyama
Ndonga
Sotho-Tswanatalen
het Noord-Sotho
het Zuid-Sotho
het Tswana
het Lozi
het Venda
Yorubatalen
het Yoruba
Igbotalen
het Igbo
Noord-Volta-Kongotalen
Gurtalen en Adamawa-Ubangitalen
Krutalen
Kwatalen
Dogontalen
Woloftalen
(bovenstaande lijst is incompleet)
Neornithes

De Neornithes, de "nieuwe vogels", zijn de monofyletische kroongroep van de vogels, waartoe alle moderne vogels behoren.

Neornithes is een synoniem van Aves in de zin van Gauthier in zijn publicatie Saurischian monophyly and the origin of birds uit 1986.

De naam is voor het eerst gebruikt door Gadow in 1883 en wordt meestal vrij informeel geïnterpreteerd als de klade van de moderne vogels. Sommige auteurs voegen er uitgestorven zustergroepen aan toe, maar dat is niet gebruikelijk. De eerste exacte definitie als klade was van Paul Sereno in 1998: de groep bestaande uit de laatste gemeenschappelijke voorouder van de struisvogel Struthio en de huismus Passer en al zijn overige afstammelingen. In 2005 verbeterde Sereno de definitie door de volle soortnamen te geven: Struthio camelus (Linnaeus 1758) en Passer domesticus (Linnaeus 1758). De beide soorten vertegenwoordigen de hoofdindeling van de Neornithes: de Palaeognathae en Neognathae.

Dat Neornithes de "kroongroep" van de moderne vogels vormt, betekent dat alle huidige soorten ertoe behoren, en hun laatste gemeenschappelijke voorouder, maar ook de uitgestorven afstammelingen daarvan.

Voor zover bekend behoren alle vogels van na het Krijt tot de Neornithes. Men heeft wel gedacht dat deze groep misschien de enige was die het grote uitsterven 65 miljoen jaar geleden overleefde, maar deze redenering werd ontkracht door de vondst van Vegavis. Deze vogel stamt van voor de K-T-grens en is duidelijk een lid van de eendvogels. Dit laat zien dat er meerdere lijnen van de vogels tot de overlevenden gerekend moeten worden: de Paleognathen en van de Neognathen minstens de Neoaves en waarschijnlijk beide groepen van de Galloanserae. Hoewel buiten Vegavis fossiel bewijsmateriaal uit het Krijt goeddeels ontbreekt, wordt namelijk op genetische basis geschat dat de Paleognath-Neognath splitsing ongeveer 119(5) m. jaar geleden plaatsvond, de Galloanserae-Neoaves splitsing ongeveer 104 (mogelijk 103) miljoen jaar en de splitsing Galliformes-Anseriformes 90 (mogelijk 97) miljoen jaar geleden.

Vogels
Nirvana

Nirvana (Amerikaanse band), een grungeband uit de jaren negentig met Kurt Cobain
 Nirvana (Britse band), een progressieve-rockband uit de jaren zestig
 Nirwana, ook wel Nirvana, een religieus (voornamelijk boeddhistisch) begrip
 Nirvana (film), Italiaans / Engelse film uit (1997)
 Nirwana-flat in Den Haag, het eerste flatgebouw in Nederland en een rijksmonument
 Nirvana (geslacht), een geslacht van dwergcicaden
 Nirwana Tuinfeest, een muziekfestival in Lierop
Natuurkundige grootheden en eenheden

In de natuurwetenschappen is het van groot belang om de numerieke waarde van natuurkundige grootheden te kunnen bepalen. Dit gebeurt met behulp van meettechnieken. Deze pagina geeft een overzicht van de in de natuurkunde toegepaste grootheden, en de bijbehorende eenheden. Sommige van deze grootheden zijn scalairen, andere zijn vectoren.

De zeven grondeenheden, zoals die zijn vastgelegd in het Système international (SI), zijn in de tabel op een gekleurde ondergrond aangegeven. De andere grootheden en eenheden worden officieel aangeduid als respectievelijk afgeleide grootheden en afgeleide eenheden: veel gebruikte combinaties van grondgrootheden respectievelijk -eenheden, die voor het gemak door één symbool voorgesteld worden.

Andere eenheden
Hieronder volgen nog enkele andere regelmatig gebruikte niet-SI-eenheden. Dit kunnen bijvoorbeeld oudere eenheden zijn die nog wel gebruikt worden, of eenheden die zo handig zijn dat men ze blijft gebruiken. Ook genoemd zijn enkele eenheden die strikt genomen geen eenheden zijn, maar wel in het algemeen spraakgebruik zo gezien worden (zoals decibel en magnitude). Sommige van deze eenheden zijn direct te herleiden tot SI-eenheden, zoals de liter (precies 1 dm³) de ångström (precies 0,1 nm) en de minuut (precies 60 s).

Zie ook
 Lijst van symbolen van eenheden
 Atomaire eenheden
 Natuurlijke eenheden
 Natuurkundige constante
 Planck-eenheden

Eenheid
Natuurkunde
Eenheid
Eenheid
Nudisme

Nudisme is een leefstijl waarvan de beoefenaar, de nudist, graag ongekleed is en het niet altijd nodig vindt om het lichaam te bedekken. Ook in gezelschap van vreemden achten nudisten dit niet nodig. Naaktheid is voor hen natuurlijk.

Achtergrond 
De nudist associeert naaktheid niet met seks. Nudisme heeft evenmin iets te maken met exhibitionisme of voyeurisme. Locatie en situatie is bij veel nudisten niet van belang. De meesten beperken zich tot naaktstranden, sauna's, naturistencampings.

Naturisten zijn ook graag naakt en zijn dus ook nudisten. Anders dan aan het nudisme ligt aan het naturisme echter een (levens)filosofie ten grondslag waarbij respect voor mens en omgeving naast het naakt zijn in gemeenschap centraal staan. Veel naaktrecreanten zijn hierom eerder nudist dan naturist. Elke nudist en naturist heeft wel zijn eigen interpretatie van deze begrippen die vaak in elkaar overlopen. Er zijn veel naturistencentra in Europa maar geen enkele noemt zich een nudistencentrum. In Amerika spreekt men wel van "nudist resort" in tegenstelling tot in Groot-Brittannië. Naturisten zijn vaak ook in de eerste plaats nudisten en beschouwen naakt zijn in publiek als het centrale punt in hun levensstijl - zowel thuis als op vakantie. In tegenstelling tot in Europa vinden veel nudisten in de Verenigde Staten dat kinderen onder de 18 jaar en nudisme niet samen horen.

Varia 
In de Harz, een gebergte in het oosten van Duitsland, bevindt zich de eerste officiële naaktwandelroute: de Harzer Naturistenstieg.

Lifestyle
Naturisme
Noordelijke Wei-dynastie

De Noordelijke Wei  Hanyu pinyin Běi Wèi , Traditioneel  Chinees 北魏) was een Chinese dynastie die in 386 door de Toba werd gesticht met als hoofdstad Pingcheng nabij het huidige Datong. Gebruikmakend van hun sterke cavalerie versloegen zij hun rivalen in het hele noorden van China en verdreven de proto-Mongoolse Rouran. Zo maakten zij een einde aan de periode van de Zestien Koninkrijken en stichtten een rijk dat rond 440 onder keizer Wu (424–451) de machtigste staat in Oost-Azië werd.

Onder keizer Wu was de confucianistische invloed groot en werden boeddhisten vervolgd, maar al in 460 begon de constructie van de boeddhistische grottempels van Yungang even ten westen van de hoofdstad. Onder keizer Xiaowen (471–499) nam de assimilatie toe, vooral na de stichting van de nieuwe hoofdstad in 494 bij Luoyang. Dat leidde tot vervreemding van de Toba en in 534 kwam het tot een splitsing in de Westelijke Wei rond Chang'an met een grotendeels Chinese inslag en de Oostelijke Wei in het noordoosten waar de traditionele waarden van het Tobavolk meer de boventoon voerden.

Zie ook 
Noordelijke Dynastieën

Wei N
Wei N
4e eeuw
5e eeuw
6e eeuw
Olympiahuisje

Het Olympiahuisje (het huisje aan Stadionplein nr. 18), ook wel Portiershuisje, of Noordelijke Dienstwoning genoemd, is een voormalige portierswoning op het terrein in Amsterdam, waarop de Olympische Spelen van 1928 plaatsvonden. Tijdens deze spelen deed het dienst als postkantoor. Net als het Olympisch Stadion is het ontworpen door architect Jan Wils.

Het Olympiahuisje staat aan het Stadionplein, te Amsterdam Oud-Zuid. Tegelijk met het Olympisch Stadion zelf werd het Olympiahuisje erkend als rijksmonument. Ondanks deze status werd het huisje in de jaren 2000 en 2001 bedreigd door sloopplannen. In verband met nieuwbouw van woningen in de omgeving werd het huisje in 2003 enige meters verplaatst. Het huisje is tegenwoordig te huur voor bijeenkomsten en buurt- en bedrijfsfeestjes.

Helemaal aan de zuidzijde van het Olympisch terrein, aan de Stadiongracht, staat, als pendant van het Portiershuisje, een tweede portierswoning, die tegenwoordig in gebruik is als woonhuis.

Filatelie 
Ter gelegenheid van de Olympische Spelen werden van 27 maart tot en met 15 september 1928 de zogenaamde Olympiadezegels uitgegeven. Deze werden in het tijdelijke postkantoor op het Olympisch terrein afgestempeld met een speciaal stempel.

Externe links 
 www.hetportiershuisje.nl
 Info met foto's

Bouwwerk in Amsterdam-Zuid
Rijksmonument in Amsterdam
Werk van Jan Wils
Amsterdamse Schoolbouwwerk
Woning in Amsterdam
Octave Maus

Octave Maus (Brussel, 12 juli 1856 - aldaar, 26 november 1919) was een Belgisch advocaat en schrijver. Hij schreef vooral over kunst. In 1881 startte hij een eigen tijdschrift, L'Art Moderne. Omstreeks die tijd ontstond de modernistische beweging in de schilderkunst, die zich manifesteerde tegenover de "pompierskunst" van het nationaal erkende academisme, in België althans.

In 1883 richtte Maus met verschillende kunstenaars Les XX op, in de Taverne Guillaume, op de Brusselse Museumplaats. Het werd wellicht de meest opmerkelijke kunstenaarsgroepering uit de Belgische kunstgeschiedenis. Maus was er niet alleen oprichter van, hij was ook de secretaris, de mecenas, de expositie-organisator en de bezieler.

De vereniging doorstond tien jaar vaak woelige discussies, zodat Maus ten slotte een einde maakte aan "het twisten onder lichtgeraakte individualisten". Op 29 oktober 1893 liet hij "Les XX" opvolgen door een nieuwe kunstkring "La Libre Esthétique". Deze vereniging zou het uithouden tot 1914, dankzij een strikter statutair beheer.

Madeleine, de weduwe van Octave Maus, publiceerde in 1926 zijn Trente années de lutte pour l'art 1884-1914, een belangrijke bron van informatie over de Belgische Nieuwe Kunst.

Octave Maus werd verschillende malen op doek vereeuwigd door Théo van Rysselberghe (KMSK, Brussel).

Belgisch advocaat
Olympische Winterspelen

De Olympische Winterspelen is een internationale wintersportmanifestatie die elke vier jaar wordt georganiseerd door het Internationaal Olympisch Comité.

Geschiedenis 
De eerste editie van de Olympische Winterspelen vond plaats in 1924 in het Franse Chamonix-Mont-Blanc, 28 jaar na de eerste editie van de moderne Olympische Zomerspelen. Tot en met 1992 vonden ze in hetzelfde jaar als de Olympische Zomerspelen plaats. Sinds 1994 vinden de Winterspelen in de even jaren tussen de Zomerspelen plaats.

Sporten

Edities

Reglementen 
Het IOC heeft in 2014 tijdens de 127ste IOC-sessie in Monaco besloten dat er vanaf dat moment een limiet wordt gezet op het maximaal aantal deelnemers per Olympische Winterspelen van 2.900. Tevens is besloten om de limiet voor het aantal onderdelen op 100 te zetten. De limiet op het aantal sporten is komen te vervallen. Verder is besloten om de wachttijd voor het toevoegen van een nieuwe sport aan het programma te verkorten, van 7 naar 3 jaar en kunnen organiserende steden zelf voorstellen indienen, welke onderdelen ze aan het olympische programma willen toevoegen.

Zie ook 
 Olympische Spelen
 Olympische Zomerspelen
 Internationaal Olympisch Comité
Schaatsen op de Olympische Winterspelen 2002

Schaatsen is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City, Verenigde Staten. Het schaatsevenement werd in de Utah Olympic Oval in Kearns gehouden.

Mannen

500 m

1000 m

1500 m

5000 m

10.000 m

Vrouwen

500 m

1000 m

1500 m

3000 m

5000 m

Medaillespiegel
Alpineskiën op de Olympische Winterspelen 2002

Alpineskiën is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City.

Heren

Afdaling

Super G

Reuzenslalom

Slalom 

Allan Baxter () eindigde als derde. Hij werd positief bevonden bij de dopingtest. De bronzen medaille werd een paar maanden later uitgereikt aan Benjamin Raich in diens woonplaats.

Combinatie

Dames

Afdaling

Super G

Reuzenslalom

Slalom

Combinatie

Medaillespiegel

Externe links 
  Officieel rapport Olympische Winterspelen 2002

Alpineskien
Alpineskiën op de Olympische Spelen
Alpineskiën in 2002
Biatlon op de Olympische Winterspelen 2002

Biatlon is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City, Verenigde Staten. De wedstrijden vonden plaats in Soldier Hollow in Midway.

Heren

10 kilometer sprint

12,5 kilometer achtervolging

20 kilometer individueel

4 x 7,5 kilometer estafette

Dames

7,5 kilometer sprint

10 kilometer achtervolging

15 kilometer individueel

4 x 7,5 kilometer estafette

Medaillespiegel

Externe link 
  Officieel rapport Olympische Winterspelen 2002

Biatlon
Biatlon op de Olympische Spelen
2002
Bobsleeën op de Olympische Winterspelen 2002

Bobsleeën is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City.

Heren

2-mansbob

4-mansbob

Dames

2-mansbob

Medaillespiegel

Externe links 
 Officieel rapport Olympische Winterspelen 2002

Bobsleeen
Bobsleeën op de Olympische Spelen
Bobsleeën in 2002
Curling op de Olympische Winterspelen 2002

Curling is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City.

Heren

Groepsfase

Uitslagen

Eindstand

Halve finale

Bronzen medaille

Finale

Eindrangschikking

Dames

Groepsfase

Uitslagen

Eindstand

Tie-Break

Halve finale

Bronzen medaille

Finale

Eindrangschikking

Medaillespiegel

Externe links 
  Officieel rapport Olympische Winterspelen 2002

Curling
Curling op de Olympische Spelen
Olympische Winterspelen
Curling in de Verenigde Staten
Freestyleskiën op de Olympische Winterspelen 2002

Freestyleskiën is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City.

Heren

Aerials

Moguls

Dames

Aerials

Moguls

Medaillespiegel 

Freestyleskiën
Freestyleskiën op de Olympische Spelen
Freestyleskiën in 2002
Freestyleskiën in de Verenigde Staten
Kunstrijden op de Olympische Winterspelen 2002

Het kunstrijden is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City. Het was de 21e keer dat het kunstrijden op het olympische programma stond. In 1908 en 1920 stond het op het programma van de Olympische Zomerspelen. De wedstrijden vonden plaats van 11 tot en met 23 februari in het Salt Lake Ice Center.

In totaal namen 143 deelnemers (72 mannen en 71 vrouwen) uit 31 landen deel aan de vier disciplines.

Vier deelnemers, Elvis Stojko in het mannentoernooi, Laetitia Hubert in het vrouwentoernooi en het ijsdanspaar Margarita Drobiazko / Povilas Vanagas, namen voor de vierde keer deel. Margus Hernits bij de mannen, Elena Liasjenko bij de vrouwen, paarrijdster Yelena Berezhnaya en bij het ijsdansen het paar Shae-Lynn Bourne / Victor Kraatz en Tatjana Navka namen voor de derde keer deel. Acht mannen, zes vrouwen, negen paarrijders (waaronder drie paren) en acht ijsdansparen namen voor de tweede keer deel.

De olympische kampioenen bij de paren (Berezhnaya / Anton Sikharulidze) en bij het ijsdansen (Marina Anissina / Gwendal Peizerat) veroverden hun tweede medaille, in 1998 behaalden ze respectievelijk de tweede en de derde plaats. Bij de vrouwen veroverde bronzen-medaillewinnares Michelle Kwan haar tweede medaille, in 1998 behaalde ze de zilveren medaille.

Het paarrijden kende een curieus slot. De jury had het Russische paar tot winnaars uitgeroepen, maar na protesten van de Canadezen en aanhoudende druk van de publieke opinie werd de jurering doorgelicht. Het Franse jurylid bekende niet objectief te hebben gehandeld, waarna ook het Canadese paar door het IOC een gouden medaille werd toegekend. Mede naar aanleiding van deze zaak, werd de ISU min of meer gedwongen het systeem van jurering drastisch te wijzigen, met als resultaat het systeem dat vanaf 2005 gangbaar is.

Uitslagen

Mannen 
Op 14 (korte kür) en 16 februari (vrije kür) streden 28 mannen uit 20 landen om de medailles.
 pc = som plaatsingcijfers per fase, pc/kk = plaatsingcijfer/korte kür (x0.5; 33,3%), pc/vk = plaatsingcijfer/vrije kür (x1.0; 66,7%),

Vrouwen 

Op 21 (korte kür) en 23 februari (vrije kür) streden 27 vrouwen uit 19 landen om de medailles.
 pc = som plaatsingcijfers per fase, pc/kk = plaatsingcijfer/korte kür (x0.5; 33,3%), pc/vk = plaatsingcijfer/vrije kür (x1.0; 66,7%),

Paren 
Op 11 (korte kür) en 13 februari (vrije kür) streden 20 paren uit twaalf landen om de medailles.
 pc = som plaatsingcijfers per fase, pc/kk = plaatsingcijfer/korte kür (x0.5; 33,3%), pc/vk = plaatsingcijfer/vrije kür (x1.0; 66,7%),

IJsdansen 
Op 17 (verplichte figuren), 19 (originele kür) en 20 februari (vrije kür) streden 24 ijsdansparen uit achttien landen om de medailles.
 pc = som plaatsingcijfers per fase, pc/vf1 = plaatsingcijfer/verplichte figuren #1 (x0.2; 10%), pc/vf2 = plaatsingcijfer/verplichte figuren #2 (x0.2; 10%), pc/ok = plaatsingcijfer/originele kür (x0.6; 30%), pc/vk = plaatsingcijfer/vrije kür (x1.0; 50%),

Medaillespiegel 

Kunstrijden
Kunstrijden op de Olympische Spelen
Kunstrijden in 2002
Kunstrijden in de Verenigde Staten
Langlaufen op de Olympische Winterspelen 2002

Langlaufen is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City. De wedstrijden werden ontsierd door drie dopinggevallen welke achteraf tot correcties in de uitslagen leidde.

Mannen

Sprint 1,5 kilometer vrije stijl

15 kilometer klassieke stijl

20 kilometer achtervolging 

 Oorspronkelijk was de gouden medaille uitgereikt aan Johann Mühlegg, in 2004 werd deze hem definitief afgenomen

30 kilometer vrije stijl (massastart) 

 Oorspronkelijk was de gouden medaille uitgereikt aan Johann Mühlegg, in 2004 werd deze hem definitief afgenomen

50 kilometer klassieke stijl 

 Oorspronkelijk was de gouden medaille uitgereikt aan Johann Mühlegg, na de uitslag van een positieve dopingtest werd deze hem  afgenomen

4 x 10 kilometer estafette

Vrouwen

Sprint 1,5 kilometer vrije stijl

10 kilometer klassieke stijl 

 Olga Danilova eindigde als 1e maar werd gediskwalificeerd

10 kilometer achtervolging 

 Olga Danilova eindigde als 1e, Larisa Lazoetina eindigde als 2e maar beiden werden gediskwalificeerd

15 kilometer vrije stijl (massastart) 

 Larisa Lazoetina eindigde als 2e maar werd gediskwalificeerd

30 kilometer klassieke stijl 

 Larisa Lazoetina eindigde als 1e maar werd gediskwalificeerd

4 x 5 kilometer estafette

Medaillespiegel

Externe link 
 Officieel rapport Olympische Winterspelen 2002 (Engels)

Langlaufen
Langlaufen op de Olympische Spelen
Noordse combinatie op de Olympische Winterspelen 2002

Noordse combinatie is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City.

Heren

Individueel

Sprint

Team

Medaillespiegel

Externe links 
 Officieel rapport Olympische Winterspelen 2002

Noordse combinatie
Noordse combinatie op de Olympische Spelen
Rodelen op de Olympische Winterspelen 2002

Rodelen is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City.

Heren

Dames

Dubbel

Medaillespiegel

Externe links 
  Officieel rapport Olympische Winterspelen 2002

Rodelen
Rodelen op de Olympische Spelen
Rodelen in 2002
Schansspringen op de Olympische Winterspelen 2002

Schansspringen is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City.

Heren

K90 Schans

K120 Schans

K120 Schans Team

Medaillespiegel

Externe link 
 Officieel rapport Olympische Winterspelen 2002

Schansspringen
Schansspringen op de Olympische Spelen
Shorttrack op de Olympische Winterspelen 2002

Shorttrack is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City.

Mannen

500 meter

1000 meter

1500 meter

5000 meter aflossing

Vrouwen

500 meter

1000 meter

1500 meter

3000 meter aflossing

Medaillespiegel

Externe link 
  Officieel rapport Olympische Winterspelen 2002

Shorttrack
Shorttrack op de Olympische Spelen
Shorttrack in 2002
Shorttrack in de Verenigde Staten
Skeleton op de Olympische Winterspelen 2002

Skeleton is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City. Daarmee was het opnieuw een officiële sport op de winterspelen na een hiaat van 54 jaar.

Mannen

Vrouwen

Medaillespiegel 

Skeleton
Skeleton op de Olympische Spelen
Snowboarden op de Olympische Winterspelen 2002

Snowboarden is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City.

Heren

Halfpipe

Parallel Reuzenslalom

Dames

Halfpipe

Parallel Reuzenslalom

Medaillespiegel

Externe link 
  Officieel rapport Olympische Winterspelen 2002

Snowboarden
Snowboarden op de Olympische Spelen
Snowboarden in de Verenigde Staten
IJshockey op de Olympische Winterspelen 2002

IJshockey is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 2002 in Salt Lake City.

Heren

Voorronde

Groep A

Groep B

Plaatsingsronde

13e en 14e plaats

11e en 12e plaats

9e en 10e plaats

Hoofdronde

Groep C

Groep D

Kwartfinales

Halve Finales

Bronzen Finale

Finale

Eindrangschikking

Dames

Voorronde

Groep A

Groep B

Plaatsingsronde

5e t/m 8e plaats

7e en 8e plaats

5e en 6e plaats

Halve Finales

Bronzen Finale

Finale

Eindrangschikking

Medaillespiegel

Bronnen 
 IIHF-link naar Olympische toernooien

IJshockey
IJshockey op de Olympische Spelen
IJshockey in 2002
IJshockey in de Verenigde Staten
Object

Object (ding), synoniem van voorwerp
 Object (taalkunde), grammaticale term
 Object (filosofie), filosofisch concept
 Kenobject, filosofisch begrip
 Wiskundig object, onderwerp van wiskundig onderzoek 
 Informatica
 Object (informatica), begrip uit het object-georiënteerd programmeren
 Objectcode, representatie van een broncodebestand
 Russische tank
 Object 277
 Object 279
 Object 770
 Object 775
Olympus (berg)

De Olympus of Olympos, in dichterlijke taal ook wel Olymp (Grieks:  / Olympos, Nieuwgriekse uitspraak: ), is de hoogste berg in Griekenland. De Olympus is sinds 1938 een nationaal park, Nationaal park Olympos. De berg staat niet ver van de kust, ten zuidwesten van Thessaloniki.

De Olympus speelt een belangrijke rol in de Griekse mythologie. De dichter Homerus noemde de Olympus het 'Huis van de goden'. Die zouden daar in grote luxe wonen, in paleizen met bronzen vloer, gemaakt door Hephaistos. De Olympus wordt speciaal als verheven woonplaats van de oppergod Zeus genoemd, van waar hij soms zijn bliksemschichten naar beneden afvuurde.

Andere bergen met deze naam 
Andere bergen met de naam Olympus zijn:
 Troödos of Olympus, de hoogste berg op Cyprus
 Mount Olympus in de Amerikaanse staat Washington
 Olympus Mons op de planeet Mars, de hoogste berg in het zonnestelsel
 De berg Uludağ, bij Bursa in het huidige Turkije, in het oude Bithynië, droeg in de klassieke oudheid ook de naam Olympus.
 Olympus de hoogste berg van Cyprus

Berg in Griekenland
Geografie van Centraal-Macedonië
Locatie in de Griekse mythologie
Tweeduizender
Roland Garros 2002

De 101e editie van het Franse grandslamtoernooi, Roland Garros 2002, werd gehouden van maandag 27 mei tot en met zondag 9 juni 2002. Voor de vrouwen was het de 95e editie. Het toernooi werd gespeeld in het Roland-Garrosstadion in het 16e arrondissement van Parijs.

Belangrijkste uitslagen 
Mannenenkelspel
Finale: Albert Costa (Spanje) won van Juan Carlos Ferrero (Spanje) met 6-1, 6-0, 4-6, 6-3

Vrouwenenkelspel
Finale: Serena Williams (VS) won van haar zus Venus Williams (VS) met 7-5, 6-3

Mannendubbelspel
Finale: Paul Haarhuis (Nederland) en Jevgeni Kafelnikov (Rusland) wonnen van Mark Knowles (Bahama's) en Daniel Nestor (Canada) met 7-5, 6-4

Vrouwendubbelspel
Finale: Virginia Ruano Pascual (Spanje) en Paola Suárez (Argentinië) wonnen van Lisa Raymond (VS) en Rennae Stubbs (Australië) met 6-4, 6-2

Gemengd dubbelspel
Finale: Cara Black (Zimbabwe) en haar broer Wayne Black (Zimbabwe) wonnen van Jelena Bovina (Rusland) en Mark Knowles (Bahama's) met 6-3, 6-3

Meisjesenkelspel
Finale: Angelique Widjaja (Indonesië) won van Ashley Harkleroad (VS) met 3-6, 6-1, 6-4

Meisjesdubbelspel
Finale: Anna-Lena Grönefeld  (Duitsland) en Barbora Strýcová (Tsjechië) wonnen van Hsieh Su-wei (Taiwan) en Svetlana Koeznetsova (Rusland) met 7-5, 7-5

Jongensenkelspel
Finale: Richard Gasquet (Frankrijk) won van Laurent Recouderc (Frankrijk) met 6-0, 6-1

Jongensdubbelspel
Finale: Markus Bayer (Duitsland) en Philipp Petzschner (Duitsland) wonnen van Ryan Henry (Australië) en Todd Reid (Australië) met 7-5, 6-4

2002
ITF-toernooi in 2002
Oder

De Oder (Tsjechisch en Pools: Odra) is met haar 854,3 kilometer de dertiende rivier van Europa. Het stroomgebied omvat delen van Tsjechië, Polen en Duitsland en meet 118.861 km².

De rivier ontspringt in de Sudeten ten oosten van de Tsjechische stad Olomouc in Moravië en stroomt via de Moravische Poort en de stad Ostrava naar Polen, vormt daar de centrale waterloop van Silezië.

De benedenloop van de Oder vormt vanaf de monding van de Neisse (Pools: Nysa) over een afstand van 162 km sinds 1945 de Duits-Poolse grens, het noordelijke gedeelte van de zogenaamde Oder-Neissegrens. De laatste 59 kilometer stroomt de Oder weer volledig over Pools grondgebied. Voorbij Szczecin bereikt de Oder het Oderhaf, het punt tot waar de lengte van de Oder wordt gemeten. Dit haf watert vervolgens af op de Oostzee.

De belangrijkste haven aan de Oder is die van Szczecin, dat aan de linkeroever ten zuiden van het Oderhaf ligt. De voornaamste binnenhaven is die van Wrocław. Andere belangrijke steden aan de Oder zijn Ostrava (Tsjechië), Opole (Polen) en Frankfurt (Oder) (Duitsland).

Grotere zijrivieren zijn de Neisse, de Bóbr en vooral de Warta, die bij haar monding in de Oder een langere weg heeft afgelegd dan de Oder zelf tot dat punt, maar veel minder water levert. Gerekend vanaf de bron van de Warta heeft het riviersysteem van de Oder een lengte van 1044,6 km. Het stroomgebied van de Oder levert maar een derde van de hoeveelheid water van dat van de Rijn, terwijl de Rijn met haar 1320 kilometer niet veel langer is. Oorzaak is de geringere hoeveelheid neerslag in het continentale Polen. De zijrivieren die uit gebergten als de Sudeten komen, leveren relatief het meeste regenwater.

Door de onregelmatige verdeling van de neerslag over het jaar heeft de Oder een zeer wisselende waterstand en heeft het stroomgebied regelmatig met overstromingen te kampen. In maart/april en dikwijls in juni/juli is de waterstand het hoogst. In de tweede helft van het jaar kan de waterstand zo laag worden dat de scheepvaart geheel tot stilstand komt. Problematisch voor de scheepvaart is 's winters bovendien de ijsgang.

Het stroomgebied van de Oder is door middel van kanalen verbonden met dat van andere rivieren: het Oder-Havelkanaal naar de Havel en het Oder-Spreekanaal naar de Spree verbinden de Oder met de Elbe en via de Warta, de Noteć, het Bydgoszczkanaal en de Brda kan uiteindelijk de Wisła worden bereikt. Plannen om de Oder via een kanaal door het zuiden van Polen en de Morava in Tsjechië met de Donau nabij Wenen te verbinden, het zogenaamde Donau-Oder kanaal werden tot nu toe slechts gedeeltelijk uitgevoerd. In het Poolse industriegebied Silezië is er het Gliwice-kanaal dat de gelijknamige stad verbindt met de rivier.

Rivier in Brandenburg
Rivier in Mecklenburg-Voor-Pommeren
Rivier in Polen
Geografie van Silezië
Geografie van Opole (woiwodschap)
Geografie van Lubusz
Geografie van West-Pommeren
Rivier in Tsjechië
 
Geografie van Olomouc (regio)
Geografie van Moravië-Silezië
Lijst van Belgische politieke partijen

Dit artikel bevat een lijst van Belgische politieke partijen. 

Tot midden 20e eeuw werd de politiek gedomineerd door drie unitaire partijen van liberale, christendemocratische en sociaaldemocratische signatuur. Uit de Vlaamse beweging ontstonden in het noorden van het land Vlaams-nationalistische partijen. Tussen 1969 en 1978 splitsten de traditionele partijen in Franstalige en Vlaamse partijen. Eind jaren 70 ontstonden groene partijen in beide landsdelen. In de Kamer van volksvertegenwoordigers zetelen tijdens de ambtsperiode 2019–2024 verkozenen van 6 Vlaamse partijen, 5 Franstalige partijen en één unitaire partij. Door de versplintering waren voor de vorming van de federale regering-De Croo 7 partijen nodig. De grootste partijen van België zijn de sociaaldemocratische Parti Socialiste (PS) in het zuiden en rechts-nationalistische N-VA in het noorden.

Parlementair vertegenwoordigde partijen 
Deze politieke partijen zijn vertegenwoordigd in een of meerdere van de Belgische parlementen.

Andere partijen 
Deze politieke partijen hebben een actieve, bovenlokale werking of namen deel aan de laatste Europese, federale of regionale verkiezingen (2019), maar hebben geen verkozenen in een van de parlementen.

Voormalige partijen

Zie ook 
 Coalities in België
 Lijst van politieke partijen in Nederland
 Politieke geschiedenis van Vlaanderen

 
België
Politieke
Pluto

Pluto (dwergplaneet), een dwergplaneet binnen het zonnestelsel
Pluto (mythologie), een mannelijke figuur uit de Romeinse mythologie
Pluto (oceanide), een vrouwelijke figuur uit de Griekse mythologie
Pluto (stripfiguur), een stripfiguur van Walt Disney
Operatie Pluto, een geheime operatie uit de Tweede Wereldoorlog
Pluto (Matthews), een muziekstuk van Colin Matthews, gecomponeerd als slotdeel voor The Planets van Gustav Holt

Zie ook 
Pluto en Proserpina, een beeldhouwwerk van Gianlorenzo Bernini
Provincie Limburg

Limburg (Nederlandse provincie), Nederlandse provincie
Limburg (Belgische provincie), Vlaamse provincie
Limburg (Verenigd Koninkrijk der Nederlanden), Limburg als één provincie in het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (1815-1839) als Belgische provincie (1830-1839)
Hertogdom Limburg, een staat van het Heilige Roomse Rijk, gelegen in de Nederlanden, nu grotendeels in de provincie Luik
Pixel

Een pixel is een enkele gekleurde punt (Eng.: dot) op het beeldscherm van de computer of in een digitaal beeld. Veel pixels bij elkaar vormen samen een beeld. Alles wat op het scherm te zien is, is opgebouwd uit pixels.

Het woord 'pixel' werd in 1965 voor het eerst gebruikt door Frederic C. Billingsley. Het is een samentrekking van de eerste lettergrepen van de twee Engelse woorden picture en element.

Het aantal pixels op een scherm is bepalend voor de resolutie van het beeldscherm. De breedte en hoogte (b x h) van beeldschermen van personal computers bestaan uit bijvoorbeeld 1280 × 1024 pixels of 1920 × 1080 pixels. Hoe meer pixels beschikbaar zijn per oppervlakte-eenheid, hoe scherper het beeld kan zijn.

Afmetingen 

Pixels hebben geen vastgestelde fysieke grootte. Een beeldscherm met een grote oppervlakte kan evenveel pixels hebben als een scherm met een veel kleinere oppervlakte. De maat voor de resolutie in pixels is ppi (pixels per inch) of px/mm (pixels per millimeter). Een hogere waarde maakt meer detail mogelijk op dezelfde oppervlakte. In hoeverre de afzonderlijke pixels zichtbaar zijn en het beeld niet meer "scherp" is, wordt beïnvloed door de afstand tussen waarnemer en beeldscherm. De typische ppi-waarde voor een beeldscherm ligt tussen de 50 en 300 ppi. Bij doorsnee beeldschermen ligt dit rond de 70 ppi en bij recente (2015) tablet-pc's en smartphones ligt dit rond de 200 ppi.
De resolutie wordt bepaald per lopende inch of millimeter. Een pixel hoeft niet vierkant te zijn, dus kan het voorkomen dat de horizontale resolutie anders is dan de verticale. In dat geval zijn er horizontale en verticale dpi-getallen. De verhouding breedte : hoogte wordt wel aangeduid met pixelratio.

Kleurinformatie 
Pixels kunnen uit verschillende kleuren subpixels opgebouwd zijn. Die kunnen met verschillende intensiteit oplichten en zodoende kan de pixel een kleur aannemen. Die kleur wordt meestal beschreven met een of meer bits. Het aantal bits per pixel bepaalt het aantal verschillende kleuren dat van een pixel gevraagd kan worden. En in het beste geval kunnen ook alle gevraagde kleuren worden weergegeven. In de allereenvoudigste weergave, met 1 bit = 1 pixel, kan een pixel alleen 'aan' of 'uit' staan, waardoor het beeldscherm monochroom is. Zo kan een 8-bit (één byte)-pixel 256 kleuren adresseren, een 16-bit-pixel 65.536 kleuren en een 24-bit-pixel 16,7 miljoen kleuren. Een pixel die met n bits wordt aangestuurd, kan  verschillende kleuren representeren. Welke verschillende kleuren een pixel representeert, hangt niet alleen af van het aantal bits dat beschikbaar is, maar ook van de gebruikte kleurcodering. Er kan worden afgesproken dat iedere primaire kleur een aantal bits krijgt (RGB) of dat iedere unieke combinatie bits verwijst naar een bepaalde kleur in een palet.

Zie ook 
 The Million Dollar Homepage, een website waar advertentieruimte per pixel kon worden gekocht
 Defecte pixel
 Megapixel
 Subpixel
 Voxel
 Anti-aliasing

Computerterminologie