Perl

Perl – interpretowany, dynamiczny język programowania wysokiego poziomu autorstwa Larry’ego Walla początkowo przeznaczony głównie do pracy z danymi tekstowymi, obecnie używany do wielu innych zastosowań. Wzorowany na takich językach jak C, skryptowe: sed, awk i sh, i inne.

Licencja 
Perl to wolne oprogramowanie, dostępne pod licencjami GPL i artystyczną. Perl jest dostępny dla wielu systemów operacyjnych, lecz jego naturalne środowisko to Unix i jego pochodne. Rośnie popularność Perla w środowisku Microsoft Windows. Jako przykład praktycznego zastosowania Perla można podać oprogramowanie Wikipedii, które aż do stycznia 2002 było skryptem CGI napisanym w Perlu.

Filozofia Perla 
Język Perl został zaprojektowany jako praktyczne narzędzie do analizy plików tekstowych i tworzenia raportów. Jednym z naczelnych haseł jest Można to zrobić na różne sposoby (ang.  – TIMTOWTDI – wymawiane jak Tim Toady). Jednym z podstawowych zamysłów projektu było uczynienie łatwych zadań łatwymi do wykonania, zaś trudnych – wykonalnymi. Wszechstronność Perla pozwala na programowanie w różnych modelach: proceduralnym, funkcyjnym czy obiektowym, chociaż purystom przeszkadza podejście polegające na przedkładaniu wygody programisty nad czystość projektu.

Umożliwia powiązanie systemów i struktur danych, których współpraca nie była przewidywana w momencie projektowania.

Raku 
Obecnie rozwijany jest Raku, który jest nowym językiem programowania, znacznie różniącym się od aktualnej wersji Perla. Najbardziej zaawansowaną implementacją tego nowego języka jest , który działa, używając maszyny wirtualnej Parrot. Informacje o planowanych zmianach między wersją 5 i 6 są publikowane na stronie perl.com – głównie przez Larry’ego Walla (cykl artykułów „Apocalypse”) i Damiana Conwaya (cykl „Exegesis”).

Do października 2019 r. Raku był nazywany Perl 6.

Zmiany w stosunku do Perla 

 Posiadanie specyfikacji
 Opcjonalne typowanie statyczne
 Mniejsza rygorystyczność znaków zmiennych
 Parametry formalne
 Programowanie obiektowe
 Niewymaganie nawiasów przed blokami przepływu sterowania i wokół literałów tablic
 Łączenie porównań (np. 0 <= $liczba <= 4)
 Identyfikatory mogą zawierać myślniki (-) i apostrofy ('), ale nie mogą być one na początku lub na końcu identyfikatora
 Wartościowanie leniwe i zbieranie (gather)
 Złączenia (junction) wartości
 Makra

Rozwój Perla 5 
Rozwój aktualnej wersji języka, czyli Perl 5, jest wciąż kontynuowany. Nowe wersje testowe pojawiają się w miesięcznych odstępach, a większe zmiany są publikowane około raz na rok.

CPAN 

Dostępna jest olbrzymia kolekcja modułów perlowych. Można je pobrać z archiwów CPAN (np. www.cpan.org). Można znaleźć moduły między innymi do zaawansowanych obliczeń matematycznych, dostępu do baz danych czy zagadnień sieciowych. Większość, jeśli nie wszystkie, modułów udostępnianych przez CPAN jest dostępna na zasadach Licencji Artystycznej, GPL lub obydwu.

Interpreter 

Chociaż Perl posiada większość cech języka interpretowanego, nie wykonuje ściśle każdego wiersza kodu źródłowego po kolei. Program jest najpierw kompilowany do kodu pośredniego (podobnie jak Java); jednocześnie dokonywana jest jego optymalizacja. Możliwe jest skompilowanie programu do kodu pośredniego i używanie go zamiast postaci źródłowej, jednak nadal konieczny jest interpreter – program wykonujący.

Kontekst 
Cechą specyficzną Perla jest wykorzystywanie znaków przedrostkowych (jak zresztą wszystkich znaków) w różnych znaczeniach zależnie od kontekstu, np:

Przez te przedrostki jest on określany czasem jako „fleksyjny język programowania”.

Przykłady kodu 
Przykład:

$_ = "Magiczna liczba to 150\n";
print;
s/\d+/-1/;
print;

Wynikiem tego programu jest:

Trzeci wiersz przykładu pokazuje użycie wyrażeń regularnych. Ponieważ w wierszach 2–4 nie wskazano explicite żadnej zmiennej, operacje prowadzone są na zmiennej $_, domyślnym argumencie wielu funkcji i wyrażeń regularnych ($_ odgrywa rolę analogiczną do zaimka języków naturalnych).

Tłumaczenie na polski to:

Co jest bliższe naturalnej wypowiedzi niż spotykane w innych językach nieustanne powtarzanie nazwy zmiennej:

Podobnie jak dla C, urządzane są zawody w pisaniu nieczytelnego kodu.
Urządzane są też zawody polegające na napisaniu jak najkrótszego programu wykonującego dane zadanie (Perl golf).

Nieco bardziej skomplikowany przykład:

$_ = "Magiczna liczba to 150\n";
print;
s/ (\d+) / $1 * 2 /ex;
print;

Wynikiem jest:

$1 to fragment tekstu pasujący do wzorca w pierwszym (tu jedynym) nawiasie a /ex mówi by ignorować wstawiane dla przejrzystości spacje wewnątrz wzorców (litera x od ) oraz by wykonać gotowy tekst (litera e od ) jako program w perlu (bez tego wynikiem byłoby: Magiczna liczba to 150 * 2).

Zmienne predefiniowane 
W języku Perl wyróżniamy m.in. następujące zmienne predefiniowane:

 $_ – jest to domyślny argument funkcji, w przypadku gdy jest ich więcej zapisują się w tablicy @_.
 $$ – Zawiera PID skryptu.
 $< – ID użytkownika który uruchamia skrypt.
 $? – Status wyjścia ostatniego wywołania system().
 $. – Numer linii w czytanym pliku.
 @ARGV – Jeżeli skrypt zostanie uruchomiony z dodatkowymi parametrami, są one zapisywane na kolejnych miejscach w globalnej tablicy @ARGV. Można się do niej odwoływać tak jak do zwykłych tablic.

Potomkowie Perla 
Powstało kilka języków wykorzystujących pewne cechy Perla. Najbardziej znane z nich to PHP, Ruby i Python.

Zobacz też 

 CPAN
 Parrot
 mod_perl

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 Perl, the first postmodern computer language – Larry Wall o języku Perl 

 
Otwarte oprogramowanie
Wolne oprogramowanie napisane w C
Języki skryptowe
Obiektowe języki programowania