Muzea w Polsce

Pierwsze muzeum w Polsce zostało założone z inicjatywy Izabeli Czartoryskiej w 1801 w Świątyni Sybilli w Puławach i gromadziło pamiątki narodowe. Po upadku powstania listopadowego puławskie zbiory Czartoryskich zostały ewakuowane do Paryża, gdzie znalazły schronienie w hôtelu Lambert i powróciły do kraju w 1876 do Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie. W 1805 prywatne zbiory sztuki i starożytności gromadzone w pałacu w Wilanowie udostępnił społeczeństwu Stanisław Kostka Potocki, dając w ten sposób początek najstarszemu istniejącemu polskiemu muzeum. W 1823 we Lwowie założono Muzeum Książąt Lubomirskich, w 1855 Eustachy Tyszkiewicz utworzył Muzeum Starożytności w Wilnie, a Włodzimierz Dzieduszycki w latach 1855–1880 Muzeum Przyrodnicze we Lwowie.

Tradycje gromadzenia zbiorów są dużo starsze i sięgają końca XVI wieku, kiedy tworzono tzw. gabinety osobliwości. Jeden z nich, tzw. Musaeum, otwarto w 1594 w Toruniu przy bibliotece Gimnazjum Akademickiego w Toruniu.

W Polsce w 2016 działało 519 muzeów o statucie lub regulaminie uzgodnionym z Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wykaz tych muzeów prowadzony jest przez Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów.

Najważniejsze polskie muzea wpisane są do Państwowego Rejestru Muzeów. Są to muzea rejestrowane. O rejestrację mogą ubiegać się jedynie muzea gromadzące zbiory o wyjątkowym znaczeniu dla kultury narodowej, zatrudniające wykwalifikowanych pracowników naukowych, posiadające odpowiednią infrastrukturę oraz stałe źródło finansowania.

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego prowadzi działalność muzeów ministerialnych, np. Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, Muzeum Narodowe w Krakowie, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Muzea ministerialne finansowane są w całości z budżetu państwa. Razem z organami samorządu terytorialnego lub organizacjami pozarządowymi ministerstwo współprowadzi i współfinansuje działalność innych muzeów, np. Muzeum Narodowe w Lublinie, Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie.

Ministerstwo sprawuje także bezpośredni nadzór nad muzeami okręgowymi, które z kolei sprawują nadzór nad merytoryczną działalnością pozostałych muzeów samorządowych i społecznych działających na terenie okręgu: w województwie, np. Muzeum Śląska Opolskiego w Opolu lub w regionie, np. Muzeum Okręgowe Ziemi Kaliskiej w Kaliszu. Muzea okręgowe prowadzone są i finansowane przez samorząd województwa.

Obok muzeów finansowanych z budżetu państwa lub województwa istnieją także:
 muzea powiatowe, np. Muzeum im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu
 muzea gminne, np. Muzeum Miasta Ostrowa Wielkopolskiego
 muzea społeczne, np. Społeczne Muzeum Ziemi Tłuszczańskiej w Tłuszczu
 muzea prywatne, np. Prywatne Muzeum Motoryzacji i Techniki w Otrębusach
 muzea kościelne, np. Muzeum Archidiecezjalne we Wrocławiu.

Korzystają one niekiedy z subwencji ministerialnych lub wojewódzkich, ale główny ciężar utrzymania placówek spoczywa na jednostkach prowadzących.

Muzea narodowe

Muzea regionalne 

Zgodnie z definicją, stosowaną przez Główny Urząd Statystyczny, muzeum regionalne „gromadzi zbiory o znaczeniu historycznym dla regionu z zakresu sztuki, archeologii, etnografii, techniki, przyrody i innych dyscyplin, z uwzględnieniem zbiorów regionalnych pamiątek historycznych”.
W Polsce muzea regionalne pozostają pod mecenatem państwowym (muzea okręgowe), bądź jednostek samorządu terytorialnego (województwa, powiatu, gminy/miasta). Niektóre z nich są prowadzone przez stowarzyszenia. Istnieją także placówki prowadzone przez osoby prywatne oraz parafie.

Muzea archeologiczne 

 Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne w Łodzi
 Muzeum Archeologiczne Środkowego Nadodrza
 Muzeum Archeologiczne w Biskupinie
 Muzeum Archeologiczne w Gdańsku
 Muzeum Archeologiczne w Krakowie
 Muzeum Archeologiczne w Poznaniu
 Muzeum Archeologiczne we Wrocławiu
 Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Głogowie
 Muzeum Archeologiczno-Etnograficzne w Surażu
 Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy
 Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Stargardzie
 Muzeum Regionalne w Wolinie
 Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego w Pruszkowie
 Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie
 Muzeum Archeologiczne w Wiślicy, oddział Muzeum Narodowego w Kielcach

Muzea biograficzne 

 Centrum Pamięci Generała Hallera i Błękitnej Armii we Władysławowie
 Cricoteka – Ośrodek Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora w Krakowie
 Dom Jana Matejki w Krakowie – Oddział Muzeum Narodowego w Krakowie
 Dom Józefa Mehoffera w Krakowie – Oddział Muzeum Narodowego w Krakowie
 Dom Mikołaja Kopernika w Toruniu
 Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II w Wadowicach
 Dom Urodzenia Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli
 Dom Urodzenia św. Maksymiliana Kolbe w Zduńskiej Woli
 Galeria Władysława Hasiora w Zakopanem
 Mieszkanie – Pracownia Kazimiery Iłłakowiczówny – Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu
 Muzeum Biograficzne Władysława Orkana „Orkanówka” w Porębie Wielkiej
 Muzeum Bolesława Prusa w Nałęczowie
 Muzeum Edyty Stein w Lublińcu
 Muzeum Elwiro Michała Andriollego w Józefowie
 Muzeum Emila Zegadłowicza w Gorzeniu Górnym
 Muzeum Feliksa Nowowiejskiego w Barczewie
 Muzeum Henryka Sienkiewicza w Oblęgorku
 Muzeum im. Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów w Stawisku
 Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w Warce
 Muzeum im. Oskara Kolberga w Przysusze
 Muzeum im. Gustawa Morcinka w Skoczowie
 Muzeum Jana Kochanowskiego w Czarnolesie – oddział Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu
 Muzeum Józefa Ignacego Kraszewskiego w Romanowie
 Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku
 Muzeum – Pracownia Literacka Arkadego Fiedlera w Puszczykowie
 Muzeum Karola Szymanowskiego w willi „Atma” w Zakopanem – Oddział Muzeum Narodowego w Krakowie
 Muzeum Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego w Praniu
 Muzeum Michała Kajki w Ogródku
 Muzeum Kornela Makuszyńskiego w Zakopanem
 Muzeum Lat Dziecięcych Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Zuzeli
 Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza – oddział Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu
 Muzeum Literackie im. Józefa Czechowicza w Lublinie – oddział Muzeum Narodowego w Lublinie
 Muzeum Marii Dąbrowskiej w Russowie
 Muzeum Marii Konopnickiej w Suwałkach
 Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu
 Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie
 Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku
 Muzeum Mikołaja Reja w Nagłowicach
 Muzeum Nikifora w Krynicy-Zdroju
 Muzeum Ojca Honorata Koźmińskiego w Nowym Mieście nad Pilicą
 Muzeum Pamiątek po Janie Matejce „Koryznówka” w Nowym Wiśniczu – oddział Muzeum Okręgowego w Tarnowie
 Muzeum – Pracownia Literacka Arkadego Fiedlera w Puszczykowie
 Muzeum Rzeźby Alfonsa Karnego w Białymstoku
 Muzeum Stanisława Noakowskiego w Nieszawie
 Muzeum Stanisława Staszica w Pile
 Muzeum Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie – Oddział Muzeum Narodowego w Krakowie
 Muzeum Stefana Żeromskiego w Kielcach
 Willa Juliana Fałata – oddział Muzeum w Bielsku-Białej
 Muzeum Wincentego Pola w Lublinie – oddział Muzeum Narodowego w Lublinie
 Muzeum Wincentego Witosa w Wierzchosławicach – oddział Muzeum Okręgowego w Tarnowie
 Muzeum im. Xawerego Dunikowskiego w Warszawie
 Muzeum Podróżników im. Tony’ego Halika w Toruniu
 Muzeum Zofii Kossak-Szatkowskiej w Górkach Wielkich
 Pracownia – Muzeum Józefa I. Kraszewskiego – oddział Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu
 Społeczne Muzeum Konstantego Laszczki w Dobrem

Muzea etnograficzne i skanseny

Muzea etnograficzne 
 Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie
 Gminne Muzeum Kultury Bojków w Myczkowie
 Muzeum Etnograficzne w Gdańsku – Oddział Muzeum Narodowego w Gdańsku
 Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
 Muzeum Etnograficzne w Tarnowie – oddział Muzeum Okręgowego w Tarnowie
 Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu
 Muzeum Etnograficzne w Poznaniu
 Muzeum Bambrów Poznańskich
 Muzeum Kultury Ludowej w Węgorzewie
 Muzeum Lachów Sądeckich w Podegrodziu
 Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu
 Muzeum Mazurskie w Szczytnie
 Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu
 Muzeum Etnograficzne w Zielonej Górze

Etnograficzne typu skansenowego 

 Białowieża – Skansen w Białowieży
 Białystok – Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej
 Bogdaniec – Muzeum Kultury i Techniki Wiejskiej (oddział Muzeum Lubuskiego im. Jana Dekerta w Gorzowie Wielkopolskim)
 Chorzów / Katowice – Górnośląski Park Etnograficzny
 Ciechanowiec – Muzeum Rolnictwa
 Częstochowa – Rezerwat archeologiczny kultury łużyckiej
 Dziekanowice – Wielkopolski Park Etnograficzny
 Granica (Kampinoski Park Narodowy) – Skansen budownictwa puszczańskiego
 Grębków – Muzeum Architektury Drewnianej Regionu Siedleckiego
 Hola – Skansen Kultury Materialnej Chełmszczyzny i Polesia
 Jaracz – Muzeum Historii Młynarstwa i Wodnych Urządzeń Przemysłu Wiejskiego
 Kluki – Muzeum Wsi Słowińskiej
 Kłóbka – Kujawsko-Dobrzyński Park Etnograficzny w Kłóbce (oddział Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku)
 Kolbuszowa – Muzeum Kultury Ludowej
 Koszalin – Skansen Kultury Jamneńskiej
 Lelis – Ośrodek Etnograficzny Dziedzictwa Kulturowego Kurpiów
 Lublin – Muzeum Wsi Lubelskiej
 Łódź – Skansen łódzkiej architektury drewnianej
 Markowa – Muzeum Wsi Rzeszowskiej
 Maurzyce – Skansen Wsi Łowickiej
 Myszyniec – Muzeum Mazursko-Kurpiowskie
 Nowoberezowo – Skansen Kultury Lokalnej „Baćkouśćyna”
 Nowogród – Skansen Kurpiowski im. Adama Chętnika w Nowogrodzie
 Nowy Sącz – Sądecki Park Etnograficzny
 Ochla – Zielonogórski Park Etnograficzny
 Olsztynek – Muzeum Budownictwa Ludowego
 Opole – Muzeum Wsi Opolskiej
 Ostrołęka – Muzeum Kultury Kurpiowskiej
 Osiek nad Notecią – Muzeum Kultury Ludowej
 Puńsk – Muzeum Etnograficzne w Puńsku
 Pszczyna – Zagroda Wsi Pszczyńskiej
 Radom – Muzeum Wsi Radomskiej
 Sanok – Muzeum Budownictwa Ludowego
 Sierpc – Muzeum Wsi Mazowieckiej
 Sokołów Podlaski – Muzeum – Skansen Regionu Sokołowskiego
 Sominy – Skansen Kaszubski
 Sopot – Grodzisko w Sopocie (oddział Muzeum Archeologicznego w Gdańsku)
 Sromów – Muzeum Ludowe Rodziny Brzozowskich
 Szydłowiec – Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych
 Tokarnia – Muzeum Wsi Kieleckiej
 Toruń – Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej
 Wach – Muzeum Kurpiowskie
 Wdzydze – Kaszubski Park Etnograficzny
 Wejherowo – Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie
 Wieluń – Muzeum Ziemi Wieluńskiej
 Wolsztyn – Skansen Budownictwa Ludowego Zachodniej Wielkopolski
 Wygiełzów – Nadwiślański Park Etnograficzny
 Zalipie – Zagroda Felicji Curyłowej w Zalipiu (oddział Muzeum Okręgowego w Tarnowie)
 Zubrzyca Górna – Orawski Park Etnograficzny
 Zyndranowa – Skansen Kultury Łemkowskiej

Skanseny techniki 

 Augustów – Muzeum Ziemi Augustowskiej w Augustowie
 Bielsko-Biała – Dom Tkacza
 Bliżyn – Muzeum Dawnej Wsi „Domek Tkaczki”
 Bóbrka – Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego im. Ignacego Łukasiewicza
 Bydgoszcz – Izba Tradycji Bydgoskich Dróg Żelaznych
 Bydgoszcz – Muzeum Wodociągów
 Chabówka – Skansen taboru i urządzeń kolejowych
 Gryfice – Stała Wystawa Pomorskich Kolei Wąskotorowych
 Jaworzyna Śląska – Muzeum Kolejnictwa na Śląsku
 Kościerzyna – Skansen Parowozownia Kościerzyna
 Niedrzwica Kościelna – Skansen Maszyn i Urządzeń Rolniczych
 Podmokle Małe – Gminny Skansen Maszyn i Urządzeń Rolniczych
 Poznań – Muzeum Motoryzacji w Poznaniu
 Pyskowice – Skansen kolejowy w Pyskowicach
 Rogów – Skansen Rogowskiej Kolei Wąskotorowej
 Skierniewice – Parowozownia Skierniewice
 Sochaczew – Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie
 Szczecin – Muzeum Techniki i Komunikacji „Zajezdnia Sztuki”
 Szczucin – Muzeum Drogownictwa
 Tarnowskie Góry – Zabytkowa Kopalnia Srebra i Sztolnia Czarnego Pstrąga
 Toruń – Muzeum Techniki i Inżynierii Komunalnej Torunia
 Wałbrzych – Centrum Nauki i Sztuki „Stara Kopalnia”
 Warszawa – Muzeum Kolejnictwa
 Wenecja – Muzeum Kolei Wąskotorowej w Wenecji
 Wieliczka – Muzeum Żup Krakowskich
 Wolsztyn – Parowozownia Wolsztyn

inne muzea i skanseny 

 Biłgoraj – Skansen „Zagroda Sitarska”
 Jastarnia – Chata Rybacka
 Krasnobród – Krasnobrodzkie Muzeum Parafialne
 Odporyszów – Muzeum Jana Wnęka
 Ostrów Wielkopolski – Skansen Pszczelarski
 Otrębusy – Muzeum Polskiej Sztuki Ludowej
 Pobiedziska – Skansen Miniatur
 Pszczela Wola – Skansen Pszczelarski
 Przeworsk – Skansen Pastewnik
 Pszczew – Muzeum „Dom Szewca” w Pszczewie
 Pszczew – Skansen Pszczelarski
 Swarzędz – Skansen Pszczelarski
 Zawichost – Muzeum Wsi w Maruszowie

Muzea historyczne 

 ICHOT „Brama Poznania”
 Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku
 Interaktywne Muzeum Państwa Krzyżackiego w Działdowie
 Makieta Dawnego Poznania
 Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku
 Muzeum Bitwy pod Grunwaldem w Stębarku
 Muzeum Dawnego Kupiectwa w Świdnicy
 Muzeum Dulag 121 w Pruszkowie
 Muzeum Dyplomacji i Uchodźstwa Polskiego w Bydgoszczy
 Muzeum Historyczne Miasta Gdańska
 Muzeum Historii Katowic
 Muzeum Historii Miasta Lublina
 Muzeum Historii Miasta Łodzi
 Muzeum Historii Miasta Poznania
 Muzeum Historii Miasta Przemyśla
 Muzeum Historii Torunia
 Muzeum Historii Polski w Warszawie (projektowane)
 Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego w Warszawie
 Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie
 Muzeum Historyczne Miasta Krakowa
 Muzeum Historyczne Miasta Tarnobrzega
 Muzeum Historyczne „Skarb” w Policach
 Muzeum Warszawy
 Muzeum Historyczne w Białymstoku
 Muzeum Historyczne w Ełku
 Muzeum Historyczne w Przasnyszu
 Muzeum Historyczne w Sanoku
 Muzeum Historyczne we Wrocławiu
 Muzeum Historyczno-Archeologiczne w Ostrowcu Świętokrzyskim
 Muzeum Hymnu Narodowego w Będominie
 Muzeum Miasta Szczecina
 Muzeum Niepodległości w Warszawie
 Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu
 Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie
 Muzeum Powstania Warszawskiego
 Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowie
 Muzeum Pozytywizmu na Gołotczyźnie
 Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi (dawne Muzeum Czynu Rewolucyjnego)
 Wielkopolskie Muzeum Walk Niepodległościowych w Poznaniu:
 Muzeum Powstania Wielkopolskiego 1918–1919
 Muzeum Poznańskiego Czerwca 1956 r.
 Muzeum w Zelowie – Ośrodek Dokumentacji Dziejów Braci Czeskich
 Muzeum Żydowskiego Instytutu Historycznego w Polsce

Izby pamięci 

 Izba Pamięci Drukarstwa Polskiego w Lublinie
 Izba Pamięci Żydów Lublina
 Izba Pamięci „Wał Pomorski” w Zdbicach
 Izba Pamięci Adama Grzymały-Siedleckiego w Bydgoszcz
 Izba Pamięci Adama Mickiewicza w Budziszewku
 Izba Pamięci Generała Kuklińskiego w Warszawie
 Izba Pamięci Hugona Kołłątaja w Wiśniowej
 Izba Pamięci Józefa Wybickiego w Parkowie
 Izba Pamięci Jerzego Kukuczki w Istebnej
 Izba Pamięci ks. Jerzego Popiełuszki w Suchowoli
 Izba Pamięci Lotników w Kędzierzynie-Koźlu
 Izba Pamięci Poli Negri w Lipnie
 Izba Pamięci Terroru Komunistycznego w Tomaszowie Lubelskim
 Izba Pamięci Wincentego Pola w Gdańsku Sobieszewie
 Krypta Zasłużonych Wielkopolan w Poznaniu
 Izba Pamięci Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej w Tarnowie – oddział Muzeum Okręgowego w Tarnowie
 Izba Pamięci Jerzego Pertka w Poznaniu
 Izba Pamięci Oddziału Regionalnego PKP PLK SA w Poznaniu
 Muzeum – Izba Pamięci Kopalni Wujek w Katowicach

Miejsca i muzea martyrologiczne 

 Centralne Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach-Opolu
 Centrum Dokumentacji Deportacji Górnoślązaków w Radzionkowie (w organizacji)
 Muzeum Byłego Hitlerowskiego Obozu Zagłady w Sobiborze
 Muzeum Groß-Rosen w Rogożnicy
 Muzeum Martyrologii „Pod Zegarem” w Lublinie – oddział Muzeum Narodowego w Lublinie
 Muzeum Martyrologiczne w Żabikowie
 Muzeum Martyrologii w Bielsku Podlaskim
 Muzeum Martyrologii Wielkopolan w Forcie VII w Poznaniu
 Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie
 Muzeum Martyrologii w Słońsku
 Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu
 Państwowe Muzeum na Majdanku
 Muzeum Stutthof w Sztutowie
 Muzeum Obozów Jenieckich w Żaganiu
 Muzeum Woldenberczyków w Dobiegniewie

Muzea przyrodnicze, geologiczne i geograficzne 

 Akwarium Gdyńskie
 Dom Przyrodnika im. E. i St. Forysiów w Bielsku-Białej
 JuraPark Krasiejów
 Muzeum Afrykanistyczne w Olkuszu
 Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie
 Muzeum Bociana Białego w Kłopocie
 Muzeum Bursztynu w Gdańsku
 Muzeum Ewolucji PAN w Warszawie
 Muzeum Geologiczne im. Henryka Teisseyre we Wrocławiu
 Muzeum Geologiczne Instytutu Nauk Geologicznych PAN w Krakowie
 Muzeum Geologiczne Instytutu Nauk Geologicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie
 Muzeum Geologiczne Państwowego Instytutu Geologicznego w Warszawie
 Muzeum Geologiczne Wydziału Geologii Geofizyki i Ochrony Środowiska Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie
 Muzeum Geologii Złóż im. Czesława Poborskiego w Gliwicach
 Muzeum Kamieni w Kamieniu Pomorskim
 Muzeum Lasu i Drewna w Rogowie
 Muzeum Łąki w Owczarach
 Muzeum Magurskiego Parku Narodowego w Krempnej
 Muzeum Mineralogiczne im. Kazimierza Maślankiewicza we Wrocławiu
 Muzeum Mineralogiczne w Szklarskiej Porębie
 Muzeum Motyli w Bochni
 Muzeum Ojcowskiego Parku Narodowego w Ojcowie
 Muzeum Paleontologiczne w Lisowicach
 Muzeum Podróżników im. Tony’ego Halika w Toruniu
 Muzeum Przyrodnicze im. Krystyny i Włodzimierza Tomków w Ciężkowicach
 Muzeum Przyrodnicze Bieszczadzkiego Parku Narodowego w Ustrzykach Dolnych
 Muzeum Przyrodnicze Słowińskiego Parku Narodowego w Smołdzinie
 Muzeum Przyrodnicze Świętokrzyskiego Parku Narodowego na Świętym Krzyżu
 Muzeum Przyrodnicze Wielkopolskiego Parku Narodowego w Jeziorach
 Muzeum Przyrodnicze Wolińskiego Parku Narodowego w Międzyzdrojach
 Muzeum Przyrodnicze Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
 Muzeum Przyrodniczo-Leśne Białowieskiego Parku Narodowego w Białowieży
 Muzeum Przyrodnicze Koniec Świata w Dzierdziówce
 Muzeum Przyrody w Drozdowie
 Muzeum Przyrody w Olsztynie
 Muzeum Skamieniałości i Minerałów w Dubiecku
 Muzeum Świerka Istebniańskiego w Jaworzynce
 Muzeum Wiedzy o Środowisku – Zakład Badań Środowiska Rolniczego i Leśnego PAN w Poznaniu
 Muzeum Wisły w Tczewie
 Muzeum Ziemi Polskiej Akademii Nauk w Warszawie
 Muzeum Ziemi Wydziału Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM w Poznaniu
 Muzeum Złota w Złotoryi
 Prywatne Muzeum Motyli we Władysławowie

Muzea sakralne i religijne 

 Krasnobrodzkie Muzeum Sakralne w Krasnobrodzie
 Muzea redemptorystów w Tuchowie
 Muzeum Archidiecezjalne w Białymstoku
 Muzeum Archidiecezjalne w Gnieźnie
 Muzeum Archidiecezjalne w Gdańsku
 Muzeum Archidiecezjalne w Katowicach
 Muzeum Archidiecezjalne w Krakowie
 Muzeum Archidiecezjalne w Łodzi
 Muzeum Parafialne w Kolegiacie Łaskiej
 Muzeum Parafialne w Jeżowie
 Muzeum Parafialne w Widawie
 Muzeum Parafialne w Witowie
 Muzeum Polskiego Modlitewnika w Parznie
 Muzeum w parafii Matki Boskiej Jasnogórskiej w Łodzi
 Muzeum w parafii Najświętszego Serca Jezusowego w Łodzi
 Zbiór muzealny w kościele św. Mateusza w Pabianicach
 Muzeum Archidiecezjalne w Poznaniu
 Muzeum Archidiecezjalne w Przemyślu
 Muzeum Archidiecezjalne we Wrocławiu
 Muzeum Archidiecezjalne Sztuki Religijnej w Lublinie
 Muzeum Parafialne w Lubartowie
 Muzeum Archidiecezji Częstochowskiej
 Muzeum Archidiecezji Warszawskiej
 Muzeum Cystersów w Wąchocku
 Muzeum Diecezjalne w Bielsku-Białej (w organizacji)
 Muzeum Diecezjalne w Drohiczynie
 Muzeum Diecezjalne w Kielcach
 Muzeum Diecezjalne w Łomży
 Muzeum Diecezjalne w Łowiczu
 Muzeum Diecezjalne w Opolu
 Muzeum Diecezjalne w Pelplinie
 Muzeum Diecezjalne w Płocku
 Muzeum Diecezjalne w Rzeszowie
 Muzeum Diecezjalne w Sandomierzu
 Muzeum Diecezjalne w Siedlcach
 Muzeum Diecezjalne w Tarnowie
 Muzeum Parafialne w Dobrej
 Muzeum Parafialne w Grybowie
 Muzeum Parafialne w Limanowej
 Muzeum Parafialne w Paszynie
 Muzeum Diecezjalne w Toruniu
 Muzeum Diecezjalne w Zamościu
 Muzeum Katedralne w Krakowie
 Muzeum Kultu św. Jadwigi Śląskiej w Trzebnicy
 Muzeum Misyjne Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej w Obrze
 Muzeum Misyjne OO. Franciszkanów w Katowicach
 Muzeum Misyjne OO. Werbistów w Chludowie
 Muzeum Misyjne Zgromadzenia Ducha Świętego w Bydgoszczy
 Muzeum Misyjno – Etnograficzne Księży Werbistów w Pieniężnie
 Muzeum Misyjno-Ornitologiczne w Kodniu
 Muzeum Parafialne im. św. Jana Sarkandra w Skoczowie
 Muzeum Parafialne w Kraczewicach
 Muzeum Parafialne w Żukowie
 Muzeum Prowincji Ojców Bernardynów w Leżajsku
 Muzeum Reformacji Polskiej w Mikołajkach
 Muzeum Sanktuaryjne w Piekarach Śląskich
 Muzeum Sakralne Katedry Zamojskiej
 Muzeum Sztuki Sakralnej Sufragania w Żninie
 Muzeum Towarzystwa Jezusowego Prowincji Polski Południowej w Starej Wsi
 Muzeum Warszawskiej Prowincji Kapucynów w Zakroczymiu
 Muzeum Zgromadzenia Księży Orionistów w Zduńskiej Woli
 Muzeum – Zbiornica Figur Chrystusa Frasobliwego w Jeżowem
 Salezjańskie Muzeum w Czerwińsku nad Wisłą
 Włocławskie Muzeum Diecezjalne
 Zbiory Sztuki na Jasnej Górze

Muzea sztuki 

 Centrum Scenografii Polskiej w Katowicach
 Muzeum Kinematografii w Łodzi
 Muzeum Książki Artystycznej w Łodzi
 Muzeum Miniaturowej Sztuki Profesjonalnej Henryk Jan Dominiak w Tychach
 Muzeum Sztuk Użytkowych w Poznaniu
 Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie
 Muzeum Sztuki Współczesnej w Radomiu
 Muzeum Sztuki w Łodzi
 Muzeum Bajki Se-ma-for w Łodzi
Centra Sztuki Współczesnej (CSW):
 Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie
 Centrum Sztuki Współczesnej Solvay w Krakowie
 Centrum Sztuki Współczesnej „Łaźnia” w Gdańsku
 Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu w Toruniu
 Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu
 Centrum Sztuki Współczesnej Kronika w Bytomiu

Muzea techniki i specjalistyczne 

Zgodnie z definicją, stosowaną przez Główny Urząd Statystyczny, muzeum regionalne gromadzi zbiory z dziedziny techniki poszczególnych działów i gałęzi produkcji, np. transportu, rolnictwa, włókiennictwa”. Na terenie Polski organami prowadzącymi dla tego typu muzeów są: Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego, uczelnie i instytuty naukowe, a także osoby prawne i fizyczne.

Muzea wojskowe 

 Archiwum i Muzeum Pomorskiej Armii Krajowej oraz Wojskowej Służby Polek w Toruniu
 Lubuskie Muzeum Wojskowe w Drzonowie
 Muzeum – Zbrojownia na Zamku w Liwie
 Muzeum 1 Pułku Ułanów Krechowieckich w Augustowie
 Muzeum 2 Korpusu Polskiego w Józefowie
 Muzeum 4 Pułku Strzelców Podhalańskich w Cieszynie
 Muzeum 7. Pułku Ułanów Lubelskich w Mińsku Mazowieckim
 Muzeum Armii Krajowej w Krakowie
 Muzeum Armii Poznań
 Muzeum Artylerii w Toruniu
 Muzeum Bitwy Legnickiej w Legnickim Polu
 Muzeum Broni Pancernej Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w Poznaniu
 Muzeum Broni i Militariów w Świdnicy
 Muzeum Chwały Oręża Polskiego w Witnicy
 Muzeum Czynu Powstańczego w Górze Świętej Anny
 Muzeum Czynu Zbrojnego w Lipcach Reymontowskich
 Muzeum Czynu Zbrojnego Żywiecczyzny w Żywcu
 Muzeum Fort XII Werner w Żurawicy
 Muzeum Fortyfikacji Pancernej Twierdzy Toruń
 Muzeum Garnizonu i Ziemi Ostrowskiej w Ostrowi Mazowieckiej
 Muzeum Garnizonu Ostrowskiego w Ostrowie Wielkopolskim
 Muzeum Gminne w Biszczy
 Muzeum Historii i Tradycji Żołnierzy Suwalszczyzny w Suwałkach
 Muzeum Historii Twierdzy Świnoujście
 Muzeum im. Orła Białego w Skarżysku-Kamiennej
 Muzeum Kampanii Wrześniowej i Twierdzy Modlin w Nowym Dworze Mazowieckim
 Muzeum Lotnictwa Ziemi Świdwińskiej w Świdwinie
 Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni
 Muzeum Militariów-Arsenał we Wrocławiu
 Muzeum Militariów Atena w Skwierzynie
 Muzeum Motoryzacji i Wojskowości w Tanowie
 Muzeum Obrony Wybrzeża w Helu
 Muzeum Obrony Wybrzeża w Świnoujściu
 Muzeum Obrony Przeciwlotniczej im. płk. S. Paszkiewicza w Koszalinie
 Muzeum Oręża i Techniki Użytkowej w Kobyłce
 Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
 Muzeum Pamiątek Wojsk Inżynieryjnych w Gozdowicach
 Muzeum Pamiątek 1 Armii Wojska Polskiego w Starych Łysogórkach
 Muzeum Przełamania Wału Pomorskiego w Mirosławcu
 Muzeum Saperskie Explosive w Kościerzynie
 Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie
 Muzeum Sprzętu Wojskowego w Mrągowie
 Muzeum Techniki Wojskowej Gryf w Żukowie
 Muzeum Techniki Wojskowej i Cywilnej w Markach
 Muzeum Techniki Wojskowej w Pogórzu
 Muzeum „Tytan” w Malechowie
 Muzeum Twierdzy Boyen w Giżycku
 Muzeum Twierdzy Kostrzyn w Kostrzynie nad Odrą
 Muzeum Twierdzy Osowiec w Goniądzu
 Muzeum Twierdzy Przemyśl
 Muzeum Twierdzy Toruń
 Muzeum Techniki Wojskowej im. Jerzego Tadeusza Widuchowskiego w Zabrzu
 Muzeum Polskiej Wojskowej Służby Zdrowia w Łodzi
 Muzeum Uzbrojenia w Poznaniu
 Muzeum Wału Pomorskiego w Wałczu
 Muzeum Wojsk Lądowych w Bydgoszczy
 Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie
 Muzeum Wojska w Białymstoku
 Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą w Sochaczewie
 Pilskie Muzeum Wojskowe w Pile
 Prywatne Muzeum Broni Pancernej i Militariów w Bielsku-Białej
 Prywatne Muzeum Podkarpackich Pól Bitewnych w Krośnie
 Prywatne Muzeum Polsko-Amerykańskie „Hell’s Angel” w Wadowicach
 Prywatne Muzeum Techniki i Militariów w Rzeszowie
 Skansen bojowy 1 Armii Wojska Polskiego w Mniszewie
 Świętokrzyskie Muzeum Militariów w Małogoszczu
 Wielkopolskie Muzeum Walk Niepodległościowych w Poznaniu
 Wielkopolskie Muzeum Wojskowe w Poznaniu

Statki i okręty 

 Niszczyciel ORP Błyskawica w Gdyni
 Okręt patrolowy ORP Fala w Kołobrzegu
 Statek SS Sołdek w Gdańsku
 Żaglowiec Dar Pomorza w Gdyni
 kuter desantowy na poligonie przeciwpożarowym WSM w Gdyni
 Samarytanka w Stoczni Marynarki Wojennej w Gdyni

Zachowane, lecz nie dostępne do zwiedzania:
 Kuter pościgowy ORP Batory w Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni
 Kuter torpedowy ORP „Odważny” w Muzeum im. Orła Białego w Skarżysku-Kamiennej
 s/y Opty w Muzeum Wisły w Tczewie

Zamki, pałace, dwory 

 Muzeum Historyczne – Zamek książąt Sułkowskich w Bielsku-Białej
 Dwór Artusa w Gdańsku
 Dwór w Dołędze – oddział Muzeum Okręgowego w Tarnowie
 Muzeum – Zamek w Łańcucie
 Łazienki Królewskie w Warszawie
 Muzeum Historyczne – Pałac w Dukli
 Zamek Książąt Pomorskich – Muzeum w Darłowie
 Muzeum na Zamku w Łęczycy
 Muzeum na Zamku w Pieskowej Skale
 Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie
 Muzeum Regionalne PTTK „Zamek Grodno”
 Muzeum Niepołomickie w Niepołomicach – Zamek Królewski w Niepołomicach
 Muzeum Regionalne PTTK w Golubiu-Dobrzyniu – Zamek Golub-Dobrzyń
 Muzeum w Nieborowie i Arkadii
 Muzeum w Przeworsku – Zespół Pałacowo-Parkowy
 Muzeum w Rogalinie
 Muzeum Wnętrz Dworskich w Ożarowie
 Muzeum Wnętrz Pałacowych w Choroszczy
 Muzeum Wnętrz Pałacowych w Lewkowie
 Muzeum – Zamek Opalińskich w Sierakowie
 Muzeum – Zamek w Baranowie Sandomierskim
 Muzeum – Zamek w Dębnie – oddział Muzeum Okręgowego w Tarnowie
 Muzeum – Zamek w Janowcu nad Wisłą
 Muzeum Zamkowe w Malborku
 Muzeum Zamkowe w Pszczynie
 Muzeum Zamoyskich w Kozłówce
 Muzeum – Zbrojownia na Zamku w Liwie
 Muzeum – Zespół Zamkowy w Niedzicy
 Rezydencja „Księży Młyn” w Łodzi
 Zamek Królewski i Skansen w Dobczycach
 Zamek Królewski na Wawelu
 Zamek Królewski w Poznaniu – Muzeum Sztuk Użytkowych
 Zamek Królewski w Warszawie
 Zamek w Ciechanowie
 Zamek w Czersku
 Zamek w Kórniku
 Zamek Piastowski w Gliwicach
 Zamek w Gołuchowie – oddział Muzeum Narodowego w Poznaniu
 Muzeum – Zamek Górków w Szamotułach

Inne muzea 

 Barka Lemara – muzeum tradycji wodniackich i szyperskich w Bydgoszczy
 Centrum Pieniądza NBP im. Sławomira S. Skrzypka
 Europa Experience
 Gabinet Figur Woskowych w Poznaniu
 Galeria „Sportowe Trofea Adama Małysza” w Wiśle
 Galeria Starych Zabawek w Gdańsku
 Mini Muzeum Szachów w Świeradowie-Zdroju
 Muzeum Afryki w Sobanicach
 Muzeum Bajek, Baśni i Opowieści w Czarnowie
 Muzeum Bombki Choinkowej w Nowej Dębie
 Muzeum Dobranocek w Rzeszowie
 Muzeum Domków Lalek, Gier i Zabawek
 Muzeum Dzwonków w Jastrzębiu-Zdroju
 Muzeum Eksploracji w Przeźmierowie
 Muzeum Figur Woskowych w Międzyzdrojach
 Muzeum Filumenistyczne w Bystrzycy Kłodzkiej
 Muzeum Fortepianów w Ostromecku
 Muzeum Historyczno-Przyrodnicze „Pamiątka” w Izabelinie
 Muzeum Horroru w Wojnowicach
 Muzeum i Gród Średniowieczny w Brzeźniku
 Muzeum im. Jerzego Dunin-Borkowskiego w Krośniewicach (kolekcjonerskie)
 Muzeum Indian w Spytkowie
 Muzeum Indiańskie w Wymysłowie
 Muzeum Jana Wałacha w Istebnej
 Muzeum Kanału Bydgoskiego w Bydgoszczy
 Muzeum Koronki w Koniakowie
 Muzeum Kresów Wschodnich w Węglińcu
 Muzeum Kropli Wody w Ełku
 Muzeum Lalek w Pilźnie
 Muzeum Lalek w Troszczynie
 Muzeum Minerałów i Skamieniałości w Świętej Katarzynie
 Muzeum Miodu i Pszczelarstwa w Pszczółkach
 Muzeum Młynarstwa i Wsi w Ustrzykach Dolnych
 Muzeum Modelarstwa i Lotnictwa w Miniaturze w Szczawnie-Zdroju
 Muzeum Mydła i Historii Brudu w Bydgoszczy
 Muzeum Nożyczek w Tarnogrodzie
 Muzeum Oświaty w Bydgoszczy
 Muzeum Orderu Uśmiechu w Rabce
 Muzeum Pacowa Chata w Krypnie Wielkim
 Muzeum Pamiątek Turystycznych PTTK w Radomiu
 Muzeum Państwowego Gospodarstwa Rolnego w Bolegorzynie
 Muzeum Pijaństwa (w trakcie tworzenia)
 Muzeum Polonijne w Dąbrowie Tarnowskiej
 Muzeum Polskiej Piosenki w Opolu
 Muzeum „Potoki” w Błażowej Górnej
 Muzeum Prasy Śląskiej w Pszczynie
 Muzeum Przyrodniczo-Łowieckie „Knieja” w Nowosiółkach
 Muzeum Pszczelarstwa w Czerwonce
 Muzeum Pszczelarstwa w Kamiannej
 Muzeum Pszczelarstwa w Stróżach
 Muzeum Regionalne „Na Grapie” w Jaworzynce
 Muzeum Rybackie Pod Strzechą w Jastarni
 Muzeum Siekier w Orzechówce
 Muzeum Socrealizmu w Poznaniu
 Muzeum Sportu w Bydgoszczy
 Muzeum Sportu i Turystyki w Karpaczu
 Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie
 Muzeum Tanich Win w Szklarskiej Porębie
 Muzeum Techniki Rzemiosła w Sośnicowicach
 Muzeum Tkactwa w Kamiennej Górze
 Muzeum Ubezpieczeń w Krakowie
 Muzeum Piernika w Toruniu
 Muzeum Wolności i Solidarności w Bydgoszczy
 Muzeum Wsi Sudeckiej i Techniki Militarnej w Łomnicy
 Muzeum Zabawek w Karpaczu
 Muzeum Zabawek w Kudowie-Zdroju
 Muzeum Zabawek i Bajek w Toruniu
 Muzeum Ziemi „Juna” w Szklarskiej Porębie
 Muzeum Ziemi Kaszubskiej i Sprzętów Militarnych w Goręczynie
 Prywatne Muzeum Literatury im. Władysława Reymonta w Bielsku-Białej
 Prywatne Muzeum Przyrodniczo-Łowieckie „Łuczakówka” w Krynicy-Zdroju
 Prywatne Muzeum „Tomala” w Kadzidle
 Prywatne Muzeum w Petrykozach
 Rogalowe Muzeum Poznania
 Szkolne Muzeum Gwizdka w Gwizdałach

Przypisy

Linki zewnętrzne 

 Narodowy Instytut Dziedzictwa w Warszawie
 Muzea w Polsce

 
Listy muzeów w Polsce