3 september

3 september is de 246ste dag van het jaar (247ste dag in een schrikkeljaar) in de Gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 119 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen 
 
 1906 - De Vereniging Natuurmonumenten doet haar eerste aankoop, het Naardermeer.
 1957 - In Little Rock, Arkansas, proberen de eerste Afro-Amerikanen naar de middelbare school te gaan. Als zij bij de school aankomen worden ze uitgescholden en weggepest.
 1981 - Het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen wordt van kracht.
 1991 - Het Super Nintendo Entertainment System wordt op de markt gebracht.
 1992 - In Madagaskar dreigt hongersnood. Zeker 830.000 mensen lopen acuut gevaar, waarschuwt het World Food Programme.
 1995 - eBay wordt opgericht.
 2004 - De op 1 september begonnen gijzeling van schoolkinderen en leraren van een school in Beslan (Rusland) door Tsjetsjeense terroristen eindigt in een bloedige aanval van Russische militairen, waarbij 331 kinderen en volwassenen omkomen.
2021 - In een supermarkt in Auckland (Nieuw-Zeeland) steekt een man zes mensen neer en wordt daarna doodgeschoten door de politie. Er wordt uitgegaan van een terroristisch motief. De man zou trouw hebben gezworen aan IS.
 
 1966 - Eerste uitzending van de televisieserie Ja zuster, nee zuster.
 1975 - Eerste uitzending van Hilversum 3 in stereo. Ingebruikname stereo DJ meubel.
 2005 - Eerste uitzending van ouderenomroep MAX.
 2007 - Eerste uitzending van Flikken Maastricht.
 
 1962 - Op 13-jarige leeftijd treedt de violiste Emmy Verhey voor het eerst voor publiek op. In het Kurhaus in Scheveningen speelt zij het vioolconcert van Tsjaikovski voor 2500 toeschouwers.
 1982 - Nabij San Bernardino in Californië gaat de eerste editie van het driedaagse US Festival van start. Het is met 400.000 bezoekers het drukst bezochte festival sinds Woodstock in 1969.
 2006 - Madonna geeft het eerste van twee omstreden concerten in de Amsterdam ArenA, in het kader van haar Confessions Tour. Tijdens het nummer Live to Tell hangt ze aan een kruis, terwijl ze een doornenkroon draagt.
 2009 - Op Forest Lawn Memorial Park in Glendale is popster Michael Jackson, 70 dagen na zijn dood, begraven.
 
 36 v.Chr. - Slag bij Naulochus Marcus Vipsanius Agrippa verslaat Sextus Pompeius
 1651 - Slag bij Worcester - Definitieve overwinning van Cromwell op de koningsgezinden in de Engelse burgeroorlog. Karel II van Engeland ontsnapt en vlucht naar Frankrijk.
 1783 - De Vrede van Parijs wordt getekend, dit betekent het einde van de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog.
 1939 - Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk verklaren de oorlog aan nazi-Duitsland.
 1939 - Het Britse passagiersschip SS Athenia wordt door de U-30 tot zinken gebracht.
 1943 - Tweede Wereldoorlog: invasie van Italië door geallieerde troepen.
 1944 - Tweede Wereldoorlog: de geallieerde troepen bevrijden Brussel.
 
 301 - San Marino wordt gesticht door Sint Marinus.
 1189 - Richard I van Engeland wordt gekroond in Westminster.
 1967 - Nguyen Van Thieu wordt gekozen als president van Zuid-Vietnam.
 1967 - Zweden schakelt over van links- naar rechtsrijden, (zie Dagen H).
 1971 - Qatar wordt onafhankelijk van het Verenigd Koninkrijk.
 1987 - Legermajoor Pierre Buyoya pleegt een staatsgreep in Burundi en zet president Jean Baptiste Bagaza af. 
2021 - Demissionair minister Tamara van Ark (VVD) maakt bekend dat ze ontslag neemt vanwege gezondheidsredenen. Ze is het 9e bewindslid van het kabinet-Rutte III dat hiermee vroegtijdig vertrekt.
 
 590 - Gregorius I wordt paus.
 1914 - Kardinaal Giacomo della Chiesa wordt gekozen tot Paus Benedictus XV.
 2000 - Zaligverklaring van paus Pius IX (1846-1878) en paus Johannes XXIII (1958-1963).
 
 1899 - Ernest Grisar richt beerschot VAC op.
 1955 - Opening van het Estadio Ramón de Carranza in de Spaanse stad Cadiz.
 1967 - Eddy Merckx wordt in Heerlen wereldkampioen wielrennen.
 1975 - Het Nederlands voetbalelftal wint in Nijmegen met 4-1 van Finland in de kwalificatiereeks voor het EK voetbal 1976, onder meer door drie doelpunten van Willy van der Kuylen.
 1987 - Bij de WK atletiek in Rome verbetert de Oost-Duitse atleet Thomas Schönlebe het Europese record op de 400 meter: 44,33 seconden.
 1989 - Het Chileens voetbalelftal weigert het WK-kwalificatieduel tegen Brazilië uit te spelen, nadat doelman Roberto Rojas naar eigen zeggen is geraakt door vuurwerk dat vanaf de tribunes gegooid zou zijn. De wereldvoetbalbond FIFA schorst Chili later omdat het incident niet bewezen kan worden.
 2023 - Max Verstappen wint zijn tiende Formule 1-race op rij; hij wint de GP van Italië en verbetert zo het record van Sebastian Vettel uit 2013.
 2023 - Valentin Madouas uit Frankrijk wint de 87e editie van de Bretagne Classic. Zijn landgenoot Mathieu Burgaudeau wordt tweede en de Oostenrijker Felix Großschartner komt als derde over de finish.
 2023 - De Nederlandse volleybalsters winnen in Brussel bij het EK volleybal een bronzen medaille door de Italiaanse dames met 3-0 te verslaan. Het Turkse team wint goud door het Servische team in de finale te verslaan in vijf sets.
 
 1808 - Introductie van een voorloper van het periodiek systeem door John Dalton.
 1976 - Viking 2 landt op Mars.
 1978 - Landing van Sojoez 29 met bemanning commandant Vladimir Kovaljonok en boordwerktuigkundige Aleksandr Ivantsjenkov na een missie naar het Saljoet 6 ruimtestation van 140 dagen.
 2006 - Het SMART-1 (Small Missions for Advanced Research and Technology) ruimtevaartuig van ESA wordt opzettelijk in botsing met de Maan gebracht om astronomen de kans te geven om informatie te achterhalen over inslagen van meteoren.
 2022 - Lancering met een Lange Mars 4C raket van China Aerospace Science Corporation (CASC) vanaf lanceerbasis Jiuquan van de Yaogan 33-02 missie met de gelijknamige militaire spionagesatelliet.

Geboren 

 1349 - Albrecht III van Oostenrijk, aartshertog van Oostenrijk (overleden 1395)
 1499 - Diana van Poitiers, gravin van Saint-Vallier (overleden 1566)
 1568 - Adriano Banchieri, Italiaans componist en organist (overleden 1634)
 1587 - Juliana van Nassau-Siegen (overleden 1643)
 1659 - Karel Siegfried van Nassau-Ottweiler, Duits militair (overleden 1679)
 1695 - Pietro Locatelli, Italiaans componist en violist (overleden 1764)
 1703 - Johan Theodoor van Beieren, kardinaal, prins-bisschop van Luik (overleden 1763)
 1710 - Abraham Trembley, Zwitsers natuuronderzoeker (overleden 1784)
 1774 - Willem François Boreel, Nederlandse militair (overleden 1851)
 1781 - Eugène de Beauharnais, groothertog van Frankfurt (overleden 1824)
 1829 - Adolf Fick, Duits fysioloog (overleden 1901)
 1840 - Léon Gérard, Belgisch politicus (overleden 1922)
 1851 - Olga Konstantinova van Rusland (overleden 1926)
 1854 - Willem Marinus van Rossum, Nederlands curiekardinaal (overleden 1932)
 1855 - Jan Fortuijn, Nederlands socialist en vrijdenker (overleden 1940)
 1855 - Emiel Jan Seghers, Belgisch bisschop van Gent (overleden 1927)
 1856 - Jacques Leijh, Nederlands architect (overleden 1902)
 1856 - Louis Sullivan, Amerikaans architect (overleden 1924)
 1858 - Francis Preserved Leavenworth, Amerikaans astronoom (overleden 1928)
 1859 - Jean Jaurès, Frans politicus (overleden 1914)
 1869 - Fritz Pregl, Oostenrijks chemicus (overleden 1930)
 1875 - Ferdinand Porsche, Duits autobouwer (overleden 1951)
 1881 - Franz Koenigs, Nederlands bankier en kunstverzamelaar (overleden 1941)
 1884 - Alex Gutteling, Nederlands dichter en criticus (overleden 1910)
 1889 - Henri Wijnmalen, Nederlands piloot en luchtvaartpionier (overleden 1964)
 1894 - Luigi Platé, Italiaans autocoureur (overleden 1975)
 1897 - Frits Schutte, Nederlands zwemmer (overleden 1986)
 1897 - Corry Tendeloo, Nederlands politica (overleden 1956)
 1898 - Barend de Graaff, Nederlands schrijver (overleden 1983)
 1900 - Eduard van Beinum, Nederlands dirigent (overleden 1959)
 1900 - Urho Kekkonen, Fins politicus (overleden 1986)
 1903 - Alphonse Williame, Belgisch politicus (overleden 1989)
 1905 - Carl Anderson, Amerikaans natuurkundige (overleden 1991)
 1905 - Simeon Toribio, Filipijns atleet (overleden 1969)
 1909 - Joe Giba, Amerikaans autocoureur (overleden 1986)
 1910 - Kitty Carlisle Hart, Amerikaans actrice (overleden 2007)
 1910 - Maurice Papon, Frans politiefunctionaris, politicus en oorlogsmisdadiger (overleden 2007)
 1915 - Knut Nystedt, Noors componist (overleden 2014)
 1915 - Memphis Slim, Amerikaans pianist (overleden 1988)
 1916 - Trigger Alpert, Amerikaans jazz-contrabassist (overleden 2013)
 1916 - Dolf Kloek, Nederlands schrijver van streekromans (overleden 2012)
 1917 - Paul Zoungrana, kardinaal-aartsbisschop van Ouagadougou (Burkina Faso) (overleden 2000)
 1918 - Helen Wagner, Amerikaans actrice (overleden 2010)
 1921 - Cab Kaye, Engels-Ghanees-Nederlands jazzmusicus, bandleader, entertainer, drummer, gitarist, pianist, songwriter en zanger (overleden 2000)
 1922 - Coen Bekink, Nederlands architect en stedenbouwkundige (overleden 1996)
 1923 - Mort Walker, Amerikaans striptekenaar (overleden 2018)
 1925 - Hank Thompson, Amerikaans countryzanger (overleden 2007)
 1926 - Anne Jackson, Amerikaans actrice (overleden 2016)
 1926 (of 1929) - Irene Papas, Grieks actrice en zangeres (overleden 2022)
 1927 - Wayne Peterson, Amerikaans jazzpianist, -componist en hoogleraar (overleden 2021)
 1928 - Gaston Thorn, Luxemburgs advocaat en politicus (overleden 2007)
 1929 - Carlo Clerici, Zwitsers wielrenner (overleden 2007)
 1929 - Gino Orlando, Braziliaans voetballer (overleden 2003)
 1929 - Wouter van Harselaar, Nederlands landbouwer en politicus (overleden 2016)
 1930 - Wilhelm Holzbauer, Oostenrijks architect (overleden 2019)
 1930 - Haty Tegelaar-Boonacker, Nederlands politica (overleden 1994)
 1931 - Rudolf Kelterborn, Zwitsers componist en dirigent (overleden 2021)
 1931 - Guy Spitaels, Belgisch politicus (overleden 2012)
 1931 - Jacques Vandenhaute, Belgisch politicus (overleden 2014)
 1933 - Tompall Glaser, Amerikaans countryzanger en songwriter (overleden 2013)
 1934 - Freddie King, Amerikaans bluesgitarist en zanger (overleden 1976)
 1934 - Lucien Muller, Frans voetballer en voetbalcoach
 1934 - Rolando Olalia, Filipijns vakbondsleider (overleden 1986)
 1934 - Peter Oosthoek, Nederlands acteur, regisseur en toneelleider (overleden 2015)
 1935 - Otto Ketting, Nederlands componist (overleden 2012)
 1936 - Zine El Abidine Ben Ali, Tunesisch president (overleden 2019)
 1938 - Ryoji Noyori, Japans scheikundige
 1940 - Eduardo Galeano, Uruguayaans schrijver en journalist (overleden 2015)
 1940 - Willem van Manen, Nederlands componist
 1940 - Kevin Starr, Amerikaans historicus (overleden 2017)
 1941 - Sergej Dovlatov, Russisch schrijver (overleden 1990)
 1943 - Andrew Jennings, Brits onderzoeksjournalist en schrijver (overleden 2022)
 1943 - Valerie Perrine, Amerikaans model en actrice
 1943 - Valère Vautmans, Vlaams politicus (overleden 2007)
 1944 - Cor Stolzenbach, Nederlands voetballer
 1944 - Jacq Vogelaar, Nederlands dichter, schrijver en literatuurcriticus (overleden 2013)
 1946 - June Fairchild, Amerikaans actrice en danseres  (overleden 2015)
 1946 - Dirceu Lopes, Braziliaans voetballer
 1946 - René Pijnen, Nederlands wielrenner
 1947 - Kjell Magne Bondevik, premier van Noorwegen
 1947 - Mario Draghi, Italiaans bankier en econoom
 1947 - Gérard Houllier, Frans voetbalcoach (overleden 2020)
 1948 - Levy Mwanawasa, derde president van Zambia (overleden 2008)
 1949 - Onaje Allan Gumbs, Amerikaans jazztoetsenist en arrangeur (overleden 2020)
 1949 - José Pékerman, Argentijns voetbalcoach
 1952 - Ekkehard Fasser, Zwitsers bobsleepiloot (overleden 2021)
 1953 - Jan Formannoy, Nederlands voetballer
 1953 - Aucke van der Werff, Nederlands politicus
 1954 - David Elleray, Engels voetbalscheidsrechter
 1954 - Janny van der Heijden, Nederlands culinair publiciste en jurylid
 1954 - Paul Scheffer, Nederlands politicus en publicist
 1954 - Jaak Uudmäe, Estisch atleet
 1955 - Leen van Dijke, Nederlands timmerman en politicus
 1955 - Steve Jones, Brits gitarist
 1956 - Adam Brooks, Canadees regisseur
 1958 - Peter van Dalen, Nederlands ambtenaar en politicus
 1958 - Kettly Mars, Haïtiaans dichteres en schrijfster
 1960 - Anett Pötzsch, Oost-Duits kunstschaatsster
 1960 - Sergei Rodionov, Sovjet-Russisch voetballer en trainer
 1963 - Guido Imbens, Nederlands-Amerikaans econoom en Nobelprijswinnaar
 1964 - Adam Curry, Nederlands deejay en ondernemer
 1965 - Costas Mandylor, Australisch acteur en voetballer
 1965 - Derek Redmond, Brits atleet
 1965 - Charlie Sheen, Amerikaans acteur
 1965 - Carlos Simon, Braziliaans voetbalscheidsrechter
 1968 - André Cats, Nederlands zwemtrainer
 1968 - Grace Poe-Llamanzares, Filipijns politicus
 1968 - Tommy Rustad, Noors autocoureur
 1969 - Michael Steinbach, Duits roeier
 1970 - Gareth Southgate, Engels voetballer en voetbalcoach
 1971 - Kiran Desai, Indiaas-Amerikaans schrijfster
 1971 - Peter Fox, Duits zanger
 1971 - Paolo Montero, Uruguayaans voetballer
 1972 - Tim Lobinger, Duits atleet (overleden 2023)
 1973 - Jeroen van Koningsbrugge, Nederlands acteur
 1973 - Jennifer Paige, Amerikaans zangeres
 1974 - Didier André, Frans autocoureur
 1975 - Elisabeth Meuleman, Belgisch politicus
 1975 - Alexander Onisjtsjoek, Amerikaans schaker
 1976 - Ashley Jones, Amerikaans soapactrice 
 1976 - Samuel Kuffour, Ghanees voetballer
 1976 - Francisco Mancebo, Spaans wielrenner
 1976 - Ivan Vicelich, Nieuw-Zeelands voetballer
 1977 - Olof Mellberg, Zweeds voetballer
 1978 - Sam Oud, Nederlands slalomkanoër
 1978 - Jorge Verkroost, Nederlands musicalacteur
 1979 - Júlio César Soares Espíndola, Braziliaans voetbaldoelman
 1981 - Jonathan Bourdon, Belgisch voetballer
 1981 - Jevgenija Brik, Russisch actrice (overleden 2022)
 1981 - Bracha van Doesburgh, Nederlands actrice
 1982 - Sarah Burke, Canadees freestyleskiester (overleden 2012)
 1982 - Fearne Cotton, Engels televisiepresentatrice
 1982 - Koen van de Laak, Nederlands voetballer
 1983 - Joseph Detmer, Amerikaans atleet
 1983 - Augusto Farfus, Braziliaans autocoureur
 1984 - Garrett Hedlund, Amerikaans acteur
 1984 - Mario Mutsch, Luxemburgs voetballer
 1985 - Mark van den Boogaart, Nederlands voetballer
 1985 - Scott Carson, Engels voetbaldoelman
 1985 - Friba Razayee, Afghaans judoka
 1985 - Tyrone Spong, Surinaams-Nederlands bokser en kickbokser
 1986 - Blel Kadri, Frans wielrenner
 1986 - Richard Keen, Brits autocoureur
 1986 - Shaun White, Amerikaans snowboarder en skateboarder
 1987 - Mohammed Faouzi, Nederlands voetballer
 1988 - Jérôme Boateng, Duits voetballer
 1989 - Koen Naert, Belgisch atleet
 1990 - Joey Mense, Nederlands paralympisch sporter
 1993 - Dominic Thiem, Oostenrijks tennisser
 1995 - Niklas Süle, Duits voetballer 
 2000 - Brandon Williams, Engels voetballer
 2001 - Kaia Gerber, Amerikaans model
 2001 - Sting Ray Robb, Amerikaans autocoureur
 2003 - Eileen Gu, Amerikaans freestyleskiester

Overleden 

 818 - Hildebold van Keulen, aartsbisschop van Keulen
 1402 - Gian Galeazzo Visconti (51), hertog van Milaan
 1592 - Robert Greene (±32), Engels schrijver
 1658 - Oliver Cromwell (59), Lord Protector van Engeland
 1880 - Emanuel Francis (82), Nederlands bestuursambtenaar en publicist
 1883 - Ivan Toergenjev (64), Russisch schrijver
 1886 - Christoffel Meyer Nap (79), Nederlands advocaat en politicus
 1944 - František Drdla (75), Tsjechisch violist en componist
 1946 - Paul Lincke (79), Duits componist en theaterkapelmeester
 1948 - Edvard Beneš (64), Tsjecho-Slowaaks president
 1962 - E.E. Cummings (67), Amerikaans dichter en schrijver
 1973 - Rufino Santos (65), Filipijns kardinaal en aartsbisschop van Manilla
 1974 - Harry Partch (73), Amerikaans componist, musicoloog en muziekinstrumentenbouwer
 1975 - Marshall Kay (70), Canadees/Amerikaans geoloog
 1976 - Kees Pijl (79), Nederlands voetballer
 1982 - Hércules (70), Braziliaans voetballer
 1984 - Herman Vanderpoorten (62), Vlaams politicus
 1985 - Jo Jones (73), Amerikaans jazz-drummer
 1988 - Bob Bonte (59), Nederlands zwemmer
 1988 - Ferenc Sas (73), Hongaars voetballer
 1988 - Joop Waasdorp (71), Nederlands schrijver en journalist
 1989 - Gaetano Scirea (36), Italiaans voetballer
 1991 - Frank Capra (94), Amerikaans filmregisseur
 1992 - Cesar Bengzon (96), Filipijns rechter
 1992 - Joseph Rauh (81), Amerikaans mensenrechtenadvocaat
 1994 - Billy Wright (70), Engels voetballer
 1995 - Ebe Yoder (78), Amerikaans autocoureur
 2001 - Thuy Trang (27), Vietnamees-Amerikaanse actrice
 2005 - William Rehnquist (80), Amerikaans rechter
 2007 - Gustavo Eberto (24), Argentijns voetballer
 2007 - Eddy de Heer (82), Nederlands componist, muziekproducent en tekstschrijver
 2008 - Joan Segarra (80), Spaans voetballer
 2008 - René Vingerhoet (86), Belgisch roeier
 2009 - Christine D'haen (85), Vlaams dichteres
 2011 - Andrzej Maria Deskur (87), Pools kardinaal
 2011 - Sándor Képíró (97), Hongaars oorlogsmisdaadverdachte
 2011 - Maud van Praag (86), Nederlands presentatrice
 2012 - Michael Clarke Duncan (54), Amerikaans acteur
 2012 - Sun Myung Moon (92), Koreaans religieus leider
 2013 - Ariel Castro (53), Amerikaans misdadiger
 2013 - Ies Keijzer (79), Nederlands burgemeester
 2014 - Ralph Wingens (71), Nederlands acteur
 2015 - Don Griffin (60), Amerikaans zanger en gitarist
 2016 - Leslie H. Martinson (101), Amerikaans film- en tv-regisseur
 2016 - Jean-Christophe Yoccoz (59), Frans wiskundige
 2017 - John Ashbery (90), Amerikaans dichter
 2017 - Walter Becker (67), Amerikaans componist en gitarist
 2017 - Christian Breuer (78), Duits voetballer
 2017 - Joan Colom i Altemir (96), Spaans fotograaf
 2017 - Pieter van Empelen (74), Nederlands kleinkunstenaar
 2017 - Piet Ouderland (84), Nederlands voetballer en basketballer
 2017 - Theo Sontrop (86), Nederlands uitgever
 2018 - Jalaluddin Haqqani (79), Afghaans terroristenleider
 2018 - Ina Isings (99), Nederlands hoogleraar archeologie
 2018 - Paul Koech (48), Keniaans atleet
 2018 - Thomas Rickman (78), Amerikaans scenarioschrijver en filmregisseur
 2019 -  Halvard Hanevold (49), Noors biatleet
 2019 - Diet Eman (99), Nederlands verzetsstrijdster
 2019 -  Carol Lynley (77), Amerikaans actrice
 2019 - José de Jesús Pimiento Rodríguez (100), Colombiaans kardinaal
 2019 - Jay-Ronne Grootfaam (18), Nederlands drillrapper
 2023 - Carme Junyent i Figueras (68), Spaans taalkundige

Viering/herdenking 

 Katholieke kalender:
 Heilige Gregorius de Grote († 604), Patroon van de kerkzangers - Gedachtenis
 Heilige Remaclus (van Stavelot) († c. 673)
 Heilige Foebe van Rome († 1e eeuw)
 Heilige Marinus (van Rimini) († c. 360)
 Heilige Mansuetus van Toul († 4e eeuw)
 Heilige Eufemia en Dorothea van Aquilea († 1e eeuw)
 Bisdom Roermond: verjaardag wijding kathedraal - Feest (Roermond)

00903
03