1654



Wydarzenia w Polsce 

 18 stycznia – ugoda w Perejasławiu: powstańcy uznali zwierzchnictwo cara Aleksego Michałowicza (przyczyna drugiej wojny z Rosją w XVII wieku).
 19 lutego – w Oleśnicy odbyła się egzekucja seryjnego mordercy 251 osób, Melchiora Hedloffa.
 6 kwietnia – król Jan Kazimierz podpisał dekret, nakazujący wygnanie z Rzeczypospolitej wszystkich cudzoziemców-innowierców.
 12 sierpnia
 wojna polsko-rosyjska: bitwa pod Szkłowem.
 z terenu Polski widoczne było całkowite zaćmienie słońca.
 24 sierpnia – wojna polsko-rosyjska: bitwa pod Szepielewiczami.
 8 września - kozackie oddziały Iwana Zołotarenki rozpoczęły oblężenie twierdzy w Starym Bychowie. 
 3 października – wojna polsko-rosyjska: Rosjanie zdobyli Smoleńsk.
 26 listopada - Iwan Zołotarenko odstępuje od oblężenia niezdobytego Starego Bychowa

 Upadek Powstania Chmielnickiego.
 Przybycie zakonu wizytek.
 Przyłączenie Ukrainy do Rosji rozpoczęło wojnę polsko-rosyjską 1654-1667.

Wydarzenia na świecie 

 26 stycznia – wojna holendersko-portugalska o Brazylię: skapitulowały ostatnie holenderskie oddziały w Recife.
 5 kwietnia – porozumienie Westminsterskie zakończyło pierwszą wojnę angielsko-holenderską.
 8 maja:
 Otto von Guericke przeprowadził słynny eksperyment magdeburski.
 w Westminsterze podpisano układ pokojowy kończący I wojnę angielsko-holenderską.
 16 maja – VI wojna wenecko-turecka: zwycięstwo floty tureckiej w bitwie w Cieśninie Dardanelskiej.
 20 maja – na wyspie Tobago została założona kurlandzka kolonia Nowa Kurlandia.
 6 czerwca – z tronu szwedzkiego na rzecz kuzyna Karola X Gustawa abdykowała królowa Krystyna. Był to koniec rządów dynastii Wazów w Szwecji.
 7 czerwca – Ludwik XIV Burbon został koronowany na króla Francji.
 22 lipca – wojska rosyjskie dokonały masakry mieszkańców Mścisławia.
 12 października – w wyniku wybuchu składu prochu strzelniczego w holenderskim Delfcie zginęło około 1200 osób.

 Zakończono budowę Tadź Mahal.
 W Sądzie Kameralnym Rzeszy przestał obowiązywać proces rzymsko-kanoniczny.

Zdarzenia astronomiczne 
 12 sierpnia – całkowite zaćmienie Słońca, widoczne w Polsce.

Urodzili się 
 31 marca – Lorenzo Cozza, generał franciszkanów, kardynał (zm. 1729)
 15 sierpnia – Jan Józef od Krzyża, włoski franciszkanin, święty katolicki (zm. 1734)
 27 grudnia – Jakob Bernoulli, matematyk i fizyk szwajcarski

Zmarli 
 27 stycznia – Anna Alojza Chodkiewicz, żona Jana Karola Chodkiewicza (ur. 1600)
 24 marca – Samuel Scheidt, niemiecki kompozytor i organista (ur. 1587)
 10 czerwca – Alessandro Algardi, włoski rzeźbiarz, architekt (ur. 1598)
 28 czerwca – Jan Southworth, angielscy duchowny katolicki, męczennik, święty (ur. ok. 1592)
 23 lipca – Orazio Grassi, włoski uczony, jezuita (ur. 1583)
 28 sierpnia – Axel Oxenstierna, szwedzki polityk, najbliższy współpracownik Gustawa II Adolfa (ur. 1583)
 8 września – Piotr Klawer, hiszpański jezuita, misjonarz, święty katolicki (ur. 1580)
 12 października – Carel Fabritius, malarz holenderski (ur. 1622)
 27 listopada – Pieter Meulener, flamandzki malarz-batalista (ur. 1602)

 data dzienna nieznana: 
 Islam III Girej – chan Krymski
 Paulus Potter – malarz holenderski

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 12 lutego
 Ostatki: 17 lutego
 Popielec: 18 lutego
 Niedziela Palmowa: 29 marca
 Wielki Czwartek: 2 kwietnia
 Wielki Piątek: 3 kwietnia
 Wielka Sobota: 4 kwietnia
 Wielkanoc: 5 kwietnia
 Poniedziałek Wielkanocny: 6 kwietnia
 Wniebowstąpienie Pańskie: 14 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 24 maja
 Boże Ciało: 4 czerwca.

Przypisy 

1654