Pearl S. Buck

Pearl Sydenstricker Buck (ur. 26 czerwca 1892 w Hillsboro w Wirginii Zachodniej, zm. 6 marca 1973 w Danby w stanie Vermont) – powieściopisarka i nowelistka amerykańska, laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1938 roku i Nagrody Pulitzera. Znana również pod swoim chińskim nazwiskiem Sài Zhēnzhū (), w twórczości dla dzieci używała pseudonimu John Sedges.

Życiorys 

Jej rodzice, misjonarze prezbiteriańscy, wyjechali do Chin w 1892 roku, kiedy Pearl miała 3 miesiące. Wychowała się w Zhenjiang, mieście portowym w prowincji Jiangsu. Mając 4 lata mówiła i pisała zarówno po chińsku, jak i po angielsku. Spędziła tam pierwsze 18 lat swego życia, po czym przyjechała do Stanów Zjednoczonych, by studiować w Randolph-Macon Women’s College w Lynchburgu (Wirginia).

W 1914 roku wróciła do Chin i mieszkała tam do 1934 roku, najpierw w Huai’anie, następnie przeprowadziła się do Jingjiangu. W 1917 roku wyszła za mąż za Johna Lossinga Bucka. W 1935 roku rozwiodła się i wyszła ponownie za mąż, za wydawcę swoich książek – Richarda Walsha, z którym przeniosła się do Green Hill Farm w hrabstwie Bucks, w Pensylwanii. Przez 20 lat (od początku lat 40.) była powiernikiem Uniwersytetu Hawarda.

Miała ośmioro dzieci, w tym siedmioro adoptowanych, pochodzenia azjatyckiego. Pearl S. Buck zmarła na raka płuc 6 marca 1973 w Danby w stanie Vermont.

Zaangażowanie społeczne 
Pearl S. Buck była zaangażowana w pomoc ofiarom powodzi w Chinach w 1931 roku, a opisane przez w formie opowiadań losy uchodźców, były potem podstawą słuchowiska nadawanego w amerykańskim radiu i zostały potem wydane w zbiorze The First Wife and Other Stories (1933).

Działała w obronie praw człowieka, skupiała się przede wszystkim na adopcji sierot azjatyckich. W 1949 roku, oburzona ówczesnym systemem adopcji dzieci, który uznawał dzieci pochodzące z Azji i o mieszanym pochodzeniu etnicznym za nienadające się do adopcji, Buck, razem z Jamesem A. Michenerem, Oscarem Hammersteinem II i jego drugą żoną Dorothy Hammerstein, ufundowała Welcome House, Inc., pierwszą międzynarodową, międzyrasową agencję adopcyjną. Przez ponad pięć dekad działalności, Welcome House znalazło nowe rodziny dla ponad pięciu tysięcy dzieci. W 1964 roku, by wesprzeć dzieci nienadające się do adopcji, Buck założyła Fundację Pearl S. Buck Foundation, która miała na celu „zmierzenie się z biedą i dyskryminacją, które dotykają dzieci w krajach azjatyckich”. W 1964 roku otworzyła Centrum Szans i Sierociniec (ang. Opportunity Center and Orphanage) w Korei Południowej, którego oddziały powstały potem w Tajlandii, na Filipinach i w Wietnamie. Otwierając tę instytucję, Buck powiedziała: „Celem jest... nagłośnienie i wyeliminowanie niesprawiedliwości i uprzedzeń, jakie spotykają dzieci, którym, ze względu na ich miejsce urodzenia, nie pozwala się na życie w takich warunkach edukacyjnych, społecznych i ekonomicznych, które normalnie przysługują dzieciom”. Fundacja imienia Pearl S. Buck działa do dzisiaj.

W 1942 r. Pearl wraz ze swoim drugim mężem – Richardem Walshem, ufundowali Stowarzyszenie Wschód i Zachód, które zajmowało się wymianą kulturalną pomiędzy Azją a krajami zachodu.

Twórczość 
Twórczość pisarską rozpoczęła w 1930 roku, publikując powieść Wiatr ze wschodu, wiatr z zachodu, opowiadające historię życia chińskiej kobiety Kwei-lan i jej rodziny na tle przemian zachodzących w chińskim społeczeństwie początku XX wieku.

Buck była bardzo płodną pisarką, wydała ponad 70 powieści, zbiorów opowiadań, książek dla dzieci, biografii i przekładów z języka chińskiego. Zazwyczaj pisała osiem stron w ciągu dnia (około 2500 słów), pracę zaczynała o godzinie dziewiątej rano, a kończyła po trzynastej. Jej twórczość dotyczyła takich tematów jak prawa kobiet, migracje, działalność misjonarska i wojna. Utwory Buck dotyczyły przede wszystkim Chin, ale pisała także o Japonii, Korei i Stanach Zjednoczonych. W swoich książkach zawsze sprzeciwiała się japońskiej okupacji Chin.

Publikowała eseje w „Crisis”, piśmie NAACP, jak i w „Opportunity”, magazynie Urban League.

Za swoją drugą powieść Łaskawa ziemia (The Good Earth, 1931), która stała się najlepiej sprzedającą książką w latach 1931–1932, otrzymała Nagrodę Pulitzera. W 1938 roku jako trzecia Amerykanka i czwarta kobieta została laureatką Nagrody Nobla w dziedzinie literatury, za „wspaniały epicki opis życia chińskich chłopów i za biograficzne arcydzieła".

Ekranizacja jej książki Łaskawa ziemia (The Good Earth), otrzymała w 1938 r. dwa Oskary: dla Luise Rainer za rolę kobiecą i dla Karla Freunda za najlepsze zdjęcia. Sidney Franklin nominowany był za reżyserię tego filmu. W Polsce tytuł brzmiał inaczej, niż tłumaczenie tytułu książki, a mianowicie Ziemia Błogosławiona (1937).

Nagrody i wyróżnienia 

 Nagroda Pulitzera za powieść Łaskawa ziemia, 1932
 Medal Williama Deana Howella za powieść Łaskawa ziemia, 1932
 Literacka Nagroda Nobla, 1938

Twórczość (wybór)

Powieści 
 Wiatr ze wschodu, wiatr z zachodu (East Wind: West Wind, 1930) – w Polsce książka ta ukazała się najpierw pod tytułem Spowiedź Chinki
 Trylogia:
 Łaskawa ziemia (The Good Earth, 1931)
 Synowie (Sons, 1932)
 Dom w ruinie (A House Divided, 1935)
 The First Wife and Other Stories (1933)
 All Men are Brothers (1933) – tłumaczenie chińskiej powieści Opowieści znad brzegów rzek (Shui Hu Zhuan)
 Matka (The Mother, 1934)
 To dumne serce (This Proud Heart, 1938)
 Smocze ziarno (Dragon Seed, 1942)
 Pałac kobiet (The Pavilion of Woman, 1946)
 Far and Near (1947)
 W stronę życia (Kinfolk, 1948)
 Peonia. Powieść o Chinach (Peony, 1948)
 The Child Who Never Grew (1950) – o niepełnosprawnej umysłowo córce Pearl: Carol (1920-92)
 Wielcy ludzie (God’s Men 1951)
 Ukryty kwiat (The Hidden Flower, 1952)
 Cesarzowa (Imperial Woman, 1956)
 Ta trzcina żyje (The Living Red, 1963)
 The Time Is Now - napisana wcześniej jednakże ukazała się w 1967 r.
 Trzy córki pani Liang (Three Doughters of Madame Liang, 1969)
 The Good Deed (1969)

Biografie 
 Wygnanka (The Exile, 1934) – biografia matki Pearl: Caroline
 Wojowniczy duch (Fighting Angel, 1934) – biografia ojca Pearl: Absaloma Sydenstrickera; książki te zostały następnie połączone w tom The Spirit and the Flesh (1944)
 Moje światy (My Several Worlds, 1954) – autobiografia

Książki dla dzieci 

wydane pod pseudonimem John Sedges
 The Townsman, (1945) – bestseller
 The Young Revolutionist (1932)
 The Chinese Children Next Door (1942)
 The Water-Buffalo Children (1943)
 The Dragon Fish (1944)
 Yu Lan: Flying Boy of China (1945)
 The Big Wave (1947)
 One Bright Day (1950)
 The Man Who Changed China: The Story of Sun Yat-sen (1953)
 Johnny Jack and His Beginnings (1954)
 The Christmas Miniature (1957)
 The Christmas Ghost (1960)
 Welcome Child (1963)
 The Big Fight (1964)
 Matthew, Mark, Luke and John (1966)
 The Chinese Storyteller (1971)
 Mrs. Starling’s Problem (1973)

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 Mirosław Banasiak, „Pearl Buck, pisarka, laureatka literackiego Nobla”, wysokieobcasy.pl, 4 marca 2006
 Pearl S. Buck International
 
 
 Oficjalna strona Nagrody Nobla
 
 Pełna biografia Pear S. Buck – plik pdf

Amerykańscy nobliści
Amerykańscy pisarze
Nobliści – literatura
Pisarze związani z Filadelfią
Urodzeni w 1892
Zmarli w 1973