Maria

Maria ( = Miriam) – imię żeńskie o niepewnej etymologii, pochodzące od zgrecyzowanego hebrajskiego Miriam, Mariam, etymologicznie łączącego się z akadyjskim mariām („napawa radością”).

Istnieje wiele hipotez na temat pochodzenia imienia Maria, m.in. od mara, które oznacza „być pięknym”, stąd objaśnianie tego imienia jako „piękna”; inną hipotezą jest pochodzenie imienia od egipskiego meri–jam, co tłumaczy się jako „ukochana przez Jahwe, ukochana przez Boga” albo „miłująca Boga”, lub również od egipskiego Mrjt – „ukochana”. Imię to bywa także tłumaczone jako „Pani” albo jako pochodzące od czasownika rawah, oznaczającego „poić” – samo imię oznaczałoby wówczas „napawająca radością, przyczyna naszej radości”. Inne objaśnienia to „bunt” lub „gorycz, smutek”. Pierwotną, hebrajską formą tego imienia jest Miriam, która bywa nadawana również w Polsce równolegle do imienia Maria.

Obecnie Maria to trzecie co do popularności imię w Polsce, noszone przez ponad 750 tys. osób. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Maria w 2009 r. zajmowała 21. miejsce w grupie imion żeńskich.

Maria jest biblijnym imieniem matki Jezusa Chrystusa. Aż do XIX w. w Polsce dzieciom nie nadawano raczej tego imienia, było ono bowiem zarezerwowane właśnie dla Matki Boskiej. Zamiast tego dziewczynki nazywano imieniem Marianna lub Maryna. Wyłącznie w odniesieniu do matki Chrystusa we współczesnej polszczyźnie używana jest często oboczna, archaiczna forma imienia – Maryja. Inne powstałe formy Marii to: Mariola, Maryla, Marita, Marzena, Marlena (przez połączenie Marii i Magdaleny) i Marietta (francuskie zdrobnienie).

Imię to nadawane bywa także mężczyznom jako drugie, np. Maksymilian Maria Kolbe, Bronisław Maria Komorowski, Jean-Marie Le Pen, Ryszard Maria Sygitowicz. Imię Maria dodają do swoich imion zakonnych bracia, kapłani i siostry z Kościoła Starokatolickiego Mariawitów i Kościoła Katolickiego Mariawitów. 

Zagraniczne formy: ang. Mary, , , , , ,  itp.

Imieniny 
Maria imieniny obchodzi sześćdziesiąt dwa razy w roku: 1 stycznia, 23 stycznia, 28 stycznia, 2 lutego, 11 lutego, 25 marca, 2 kwietnia, 5 kwietnia, 7 kwietnia, 9 kwietnia, 14 kwietnia, 18 kwietnia, 23 kwietnia, 26 kwietnia, 28 kwietnia, 30 kwietnia, 3 maja, 13 maja, 14 maja, 24 maja, 28 maja, 29 maja, 31 maja, 2 czerwca, 6 czerwca, 8 czerwca, 27 czerwca, 5 lipca, 6 lipca, 16 lipca, 22 lipca, 29 lipca, 2 sierpnia, 4 sierpnia, 5 sierpnia, 6 sierpnia, 15 sierpnia, 20 sierpnia, 22 sierpnia, 26 sierpnia, 4 września, 8 września, 12 września, 13 września, 15 września, 19 września, 24 września, 3 października, 7 października, 10 października, 11 października, 20 października, 1 listopada, 16 listopada, 20 listopada, 21 listopada, 25 listopada, 8 grudnia, 10 grudnia, 15 grudnia, 16 grudnia i 25 grudnia.

Znane osoby noszące imię Maria

Święte i błogosławione 
 Maryja – święta katolicka i prawosławna, matka Jezusa
 Maria Magdalena
 Maria z Betanii – siostra Marty i Łazarza
 św. Maria Egipcjanka (IV/V w.) – pustelnica
 św. Maria Magdalena de’ Pazzi (1566–1607) – włoska karmelitanka
 św. Maria od Wcielenia Guyart-Martin (1599–1672) – francuska urszulanka, misjonarka
 św. Maria Anna od Jezusa z Paredes (1618–1645) – ekwadorska tercjarka
 św. Maria Krescencja Höss (1682–1744) – niemiecka zakonnica
 św. Maria Franciszka od Pięciu Ran Jezusa (1715–1791) – włoska tercjarka franciszkańska, mistyczka
 św. Maria Magdalena Postel (1756–1846) – francuska zakonnica, założycielka Zgromadzenia Ubogich Córek Miłosierdzia
 św. Maria Pak K'ŭn-agi (1786–1839) – męczennica koreańska
 św. Maria Yi Yŏn-hŭi (1804–1839) – męczennica koreańska
 św. Maria De Mattias (1805–1866) – założycielka Zgromadzenia Sióstr Adoratorek Krwi Chrystusa
 św. Maria od Krzyża di Rosa (1813–1855) – włoska zakonnica, założycielka Służebnic Miłosierdzia
 św. Maria Eugenia od Jezusa Milleret (1817–1898) – francuska zakonnica, założycielka Sióstr od Wniebowzięcia NMP
 św. Maria Wŏn Kwi-im (1819–1839) – męczennica koreańska
 św. Maria Yi In-dŏk (1819–1840) – męczennica koreańska
 św. Maria Zelia Martin (1831–1877) – matka św. Teresy z Lisieux
 św. Maria Guo Li (1835–1900) – męczennica chińska
 św. Maria An Guo (1836–1900) – męczennica chińska
 św. Maria Dominika Mazzarello (1837–1881) – współzałożycielka salezjanek
 św. Maria Zhao Guo (1840–1900) – męczennica chińska
 św. Maria od Krzyża MacKillop (1842–1909) – australijska zakonnica, założycielka józefitek
 św. Maria Salles (1848–1911) – hiszpańska zakonnica, założycielka Zgromadzenia Sióstr Niepokalanego Poczęcia od św. Dominika
 św. Maria Bernarda Bütler (1848–1924) – szwajcarska zakonnica, misjonarka, założycielka Franciszkanek Misjonarek Maryi Wspomożycielki
 św. Maria Du Zhao (1849–1900) – męczennica chińska
 św. Maria Zhu Wu (1850–1900) – męczennica chińska
 św. Maria Wang Li (1851–1900) – męczennica chińska
 św. Maria Du Tian (1858–1900) – męczennica chińska
 św. Maria Franciszka Kozłowska (1862–1921) – założycielka mariawityzmu
 św. Maria Fu Guilin (1863–1900) – męczennica chińska
 św. Maria od Bożego Narodzenia (1864–1900) – francuska misjonarka, męczennica
 św. Maria Adolfina (1866–1900) – holenderska misjonarka, męczennica
 św. Maria od św. Justyna (1866–1900) – francuska misjonarka, męczennica
 św. Maria Hermina od Jezusa (1866–1900) – francuska misjonarka, męczennica
 św. Maria od Jezusa Sakramentalnego (Maria Venegas de la Torre) (1868–1959)
 św. Maria Elżbieta Hesselblad (1870–1957) – szwedzka zakonnica, założycielka Zakonu Najświętszego Zbawiciela Świętej Brygidy
 św. Maria An Linghua (1871–1900) – męczennica chińska
 św. Maria Klara (1872–1900) – włoska misjonarka, męczennica
 św. Maria Amandyna (1872–1900) – belgijska misjonarka, męczennica
 św. Maria od Pokoju (1875–1900) – włoska misjonarka, męczennica
 św. Maria Zhao (1883–1900) – męczennica chińska
 św. Maria Fan Kun (1884–1900) – męczennica chińska
 św. Maria Qi Yu (1885–1900) – męczennica chińska
 św. Maria Zheng Xu (1889–1900) – męczennica chińska
 św. Maria Goretti (1890–1902) – męczennica włoska
 św. Maria Maravillas od Jezusa (1891–1974) – hiszpańska karmelitanka
 bł. Maria Aniela Astorch (1592–1665) – hiszpańska klaryska kapucynka, mistyczka
 bł. Maria Vaz (zm. 1627) – japońska tercjarka franciszkańska, męczennica
 bł. Maria Poussepin (1653–1744) – francuska zakonnica, założycielka dominikanek Miłosierdzia
 bł. Maria od Ducha Świętego Roussel (1742–1794) – francuska karmelitanka, męczennica
 bł. Maria Henryka od Opatrzności Bożej Petras (1760–1794) – francuska karmelitanka, męczennica
 bł. Maria Magdalena od Wcielenia (1770–1824) – włoska zakonnica, założycielka Adoratorek Najświętszego Sakramentu
 bł. Maria Rafols (1781–1853) – hiszpańska zakonnica, założycielka Sióstr Miłosierdzia św. Anny
 bł. Maria Teresa Haze (1782–1876) – belgijska zakonnica, założycielka Zgromadzenia Sióstr od Krzyża
 bł. Maria Teresa od Jezusa Gerhardinger (1797–1879) – niemiecka zakonnica, założycielka Zgromadzenia Sióstr Szkolnych de Notre Dame
 bł. Maria Repetto (1807–1890) – włoska zakonnica
 bł. Maria Róża Durocher (1811–1849) – kanadyjska zakonnica, założycielka Zgromadzenia Sióstr Świętych Imion Jezusa i Maryi
 bł. Maria Katarzyna Troiani (1813–1887) – włoska zakonnica, założycielka franciszkanek Misjonarek Niepokalanego Serca Mary
 bł. Maria Merkert (1817–1872) – niemiecka zakonnica, założycielka elżbietanek
 bł. Maria Barbara Maix (1818–1873) – założycielka Sióstr Niepokalanego Serca Maryi
 bł. Maria del Transito od Jezusa Sakramentalnego (1821–1885) – założycielka Tercjarek Misjonarek Franciszkanek Argentyńskich
 bł. Maria Angela Truszkowska (1825–1899) – polska zakonnica, założycielka felicjanek
 bł. Maria Róża Flesch (1826–1908) – niemiecka zakonnica, założycielka franciszkanek misjonarek Matki Bożej Anielskiej
 bł. Maria Fortunata Viti (1827–1922) – włoska benedyktynka, mistyczka
 bł. Maria od Apostołów Wüllenweber (1833–1907) – niemiecka zakonnica, współzałożycielka salwatorianek
 bł. Maria Anna Barbara Cope (1838–1919) – amerykańska zakonnica
 bł. Maria od Męki Pańskiej de Chappotin (1839–1904) – francuska zakonnica, założycielka Franciszkanek Misjonarek Maryi
 bł. Maria od Jezusa Deluil-Martiny (1841–1884) – francuska zakonnica, założycielka Sióstr Najświętszego Serca Jezusa
 bł. Maria od Najświętszego Serca Jezusa (1844–1910) – włoska zakonnica, założycielka Sióstr Najświętszego Serca Pana Jezusa z Ragusy
 bł. Maria Magdalena od Męki Pańskiej (1845–1921) – włoska zakonnica, założycielka Sióstr Współczujących Służebnic Maryi
 bł. Maria Stollenwerk (1852–1900) – niemiecka werbistka
 bł. Maria Franciszka Kozłowska (1862–1921) – założycielka mariawityzmu
 bł. Maria Dominika Mantovani (1862–1934) – włoska zakonnica, współzałożycielka Zgromadzenia Małych Sióstr Świętej Rodziny
 bł. Maria Ledóchowska (1863–1922) – założycielka Misjonarek św. Piotra Klawera
 bł. Maria Karłowska (1865–1935) – polska zakonnica, założycielka pasterek
 bł. Maria Alvarado Cardozo (1875–1967) – wenezuelska zakonnica, założycielka augustianek Najświętszego Serca Jezusa
 bł. Maria od Ukrzyżowania Curcio (1877–1957) – włoska zakonnica, założycielka karmelitanek misjonarek św. Teresy od Dzieciątka Jezus
 bł. Maria Assunta Pallota (1878–1905) – włoska misjonarka
 bł. Maria Marta od Jezusa (1879–1942) – polska niepokalanka, męczennica
 bł. Maria Antonina Kratochwil (1881–1942) – polska zakonnica ze Zgromadzenia Sióstr Szkolnych de Notre Dame, męczennica
 bł. Maria Beltrame Quattrocchi (1884–1965) – włoska członkini Akcji Katolickiej, jako pierwsza w historii wyniesiona na ołtarze wspólnie z małżonkiem
 bł. Maria Ewa od Opatrzności Noiszewska (1885–1942) – polska niepokalanka, męczennica
 bł. Maria Stella od Najświętszego Sakramentu (1888–1943) – nazaretanka, męczennica
 bł. Maria Klemensa Staszewska (1890–1943) – polska urszulanka, męczennica
 bł. Maria Rajmunda od Jezusa i Maryi (1892–1943) – nazaretanka, męczennica
 bł. Maria od Jezusa Ukrzyżowanego Petković (1892–1966) – założycielka Córek Miłosierdzia
 bł. Maria Imelda od Jezusa Hostii (1892–1943) – polska nazaretanka, męczennica
 bł. Maria Daniela od Jezusa i Maryi Niepokalanej (1895–1943) – polska nazaretanka, męczennica
 bł. Maria Kanuta od Pana Jezusa w Ogrójcu Chrobot (1896–1943) – polska nazaretanka, męczennica
 bł. Maria Gwidona od Miłosierdzia Bożego Cierpka (1900–1943) – polska nazaretanka, męczennica
 bł. Maria Sergia od Matki Bożej Bolesnej (1900–1943) – polska nazaretanka, męczennica
 bł. Maria Teresa od Dzieciątka Jezus (1902–1941) – polska klaryska kapucynka, męczennica
 bł. Maria Kanizja Mackiewicz (1903–1943) – polska nazaretanka, męczennica
 bł. Maria Felicyta Borowik (1905–1943) – polska nazaretanka, męczennica
 bł. Maria Heliodora Matuszewska (1906–1943) – polska nazaretanka, męczennica
 bł. Maria Gabriella Sagheddu (1914–1939) – włoska trapistka
 bł. Maria Boromea Narmontowicz (1916–1943) – polska nazaretanka, męczennica
 bł. Maria Phon (1926–1940) – tajska męczennica

Władczynie i członkinie rodów panujących 
 Maria Andegaweńska – królowa Węgier
 Maria Antonina Austriaczka – królowa Francji
 Maria bytomska – księżniczka bytomska, żona Karola Roberta
 Maria Habsburżanka – królowa Czech i Węgier, żona króla Ludwika II Jagiellończyka
 Maria Kazimiera d’Arquien – królowa Polski, żona Jana Sobieskiego
 Maria mazowiecka – księżniczka mazowiecka
 Maria Medycejska – królowa Francji
 Maria Nikołajewna Romanowa – córka ostatniego cara Rosji Mikołaja II
 Maria Teresa Oliwia Hochberg von Pless – księżna pszczyńska, żona Hansa Heiricha XV
 Mlada Maria – czeska księżniczka, zakonnica
 Maria I Tudor – królowa Anglii
 Maria I Stuart – królowa Szkocji
 Maria Teck – królowa Wielkiej Brytanii i cesarzowa Indii w latach 1910–1936

Inne osoby o imieniu Maria 
 Miriam – siostra Mojżesza i Aarona
 Maria z Francji – średniowieczna pisarka i poetka z drugiej połowy XII wieku
 Maria Antonina Rodowicz – piosenkarka znana jako Maryla Rodowicz
 Maria Arnoldowa – polska bibliotekarka
 Maria Bartczak – polska dziennikarka
 Maria Bączek – polska judoczka
 Maria Boleyn – angielska dama, kochanka króla Henryka VIII. Siostra jego drugiej żony, Anny Boleyn.
 Maria Boniecka – prozaiczka, publicystka i felietonistka
 Maria Callas – śpiewaczka
 Maria Czapska – historyczka literatury, eseistka
 Maria Dąbrowska – pisarka
 Maria Dejmek – aktorka
 Maria Dembowska – polska bibliotekarka i bibliografka
 Maria Dębska – aktorka
 Maria Dulęba – aktorka
 Maria Hrabowska – prof. nauk medycznych, patomorfolog, harcmistrzyni, przewodnicząca ZHP
 Maria Kaczyńska – żona prezydenta Lecha Kaczyńskiego
 Maria Kann – pisarka
 Maria Kirilenko – rosyjska tenisistka
 Maria Konopnicka – pisarka
 Maria Kornatowska – krytyczka filmowa
 Maria Kownacka – pisarka
 Maria Krüger – pisarka, dziennikarka
 Maria Kuncewiczowa – pisarka
 Maria Liktoras – siatkarka
 Maria Niklińska – polska aktorka
 Maria Nowak – posłanka
 Maria Milczarek – polska minister
 Maria Mutola – mozambicka lekkoatletka
 Maria Nurowska – polska powieściopisarka i nowelistka
 Maria Pakulnis – polska aktorka filmowa i teatralna
 Maria Pawlikowska-Jasnorzewska – poetka
 Maria Peszek – artystka
 Maria Pietilä-Holmner – szwedzka narciarka alpejska
 Maria Riesch – niemiecka narciarka alpejska i trenerka fitness
 Maria Rodziewiczówna-pisarka
 Maria Sadowska – piosenkarka
 Maria Semotiuk – aktorka
 Maria Seweryn – aktorka
 Maria Skłodowska-Curie – laureatka Nagrody Nobla
 Maria Szyszkowska – filozofka
 Maria Taglioni – tancerka
 Maria Tyszkiewicz – aktorka i wokalistka
 Maria Vetulani – stomatolog
 Maria Zakrzewska-Raniecka – polska działaczka
 Maria Zbyrowska – posłanka
 Maria Zuba – posłanka

W innych językach 
 Maarja Kivi – była wokalistka zespołu Vanilla Ninja
 Mari Eder (z domu Laukkanen) – fińska biegaczka narciarska i biathlonistka
 Mariah Carey – piosenkarka
 Marie Dorin Habert – francuska biathlonistka
 Marie Fredriksson – wokalistka zespołu Roxette
 Marie-Michèle Gagnon – kanadyjska narciarka alpejska
 Marie Serneholt – piosenkarka
 Marie Josée Ta Lou – iworyjska sprinterka
 Marie Trintignant – francuska aktorka
 Marija Szarapowa – tenisistka
 Marion Rolland – francuska narciarka alpejska
 Marion Jones – amerykańska lekkoatletka i koszykarka
 Mary Flora Bell – brytyjska morderczyni
 Mary Hayley Bell – angielska aktorka
 Mary J. Blige – amerykańska piosenkarka R&B
 Mary-Kate Olsen – aktorka, jedna z bliźniaczek Olsen
 Mary Margaret Kaye – brytyjska pisarka
 Mary Millar – brytyjska aktorka i piosenkarka
 Mary Pierce – tenisistka
 Mary Shelley – pisarka
 Mary Wollstonecraft – angielska pisarka, propagująca równouprawnienie kobiet, prekursorka feminizmu
 Mary McDonnell – amerykańska aktorka
 Mirjam Puchner – austriacka narciarka alejska
 Mary Berg (Miriam Wattenberg) – autorka Dziennika z getta warszawskiego
 Mira Lobe (Hilde Mirjam Rosenthal) – austriacka autorka książek dla dzieci
 Miriam Akavia – izraelska pisarka i tłumaczka
 Miriam Aleksandrowicz – polska aktorka i jedna z najbardziej cenionych reżyserek dubbingowych
 Miriam Hyde – australijska kompozytorka, pianistka, poetka, pedagożka muzyczna
 Miriam Gonczarska – polska działaczka społeczności żydowskiej
 Miriam Neureuther – niemiecka biegaczka narciarska oraz była biathlonistka
 Miriam Makeba – piosenkarka południowoafrykańska
 Miriam Oremans – tenisistka holenderska
 Marie Rambert (Miriam Ramberg) – urodzona w Polsce brytyjska tancerka i pedagożka
 Miriam Rothschild – uczona brytyjska, zoolożka i entomolożka
 Mirjam Ott – szwajcarska curlerka
 Maria Baouardy – palestyńska karmelitanka, mistyczka i stygmatyczka, błogosławiona Kościoła katolickiego
 Miriam Shaded – polska działaczka społeczna, przedsiębiorca, prezes Fundacji Estera
 Miriam Ulinower – poetka jidysz, związana z Łodzią i gettem łódzkim

Mężczyźni 
 Klaus Maria Brandauer – austriacki aktor i reżyser
 Erich Maria Remarque – niemiecki pisarz
 Jan Maria Bernardoni – włoski architekt
 Jan Maria Rokita – polityk PO
 Bronisław Maria Komorowski – polityk PO, prezydent III RP
 Jan Maria Jackowski – działacz AWS i LPR
 José María Bakero Escudero – hiszpański trener piłkarski i piłkarz
 b. Józef Maria Bocheński – badacz, filozof
 Carlo Maria Giulini – włoski dyrygent
 św. Maksymilian Maria Kolbe – ojciec, franciszkanin
 Rainer Maria Rilke – austriacki poeta
 Ludwik Maria Staff – polski poeta
 Artur Maria Swinarski – polski poeta
 Carl Maria von Weber – niemiecki kompozytor
 Marilyn Manson – amerykański muzyk metalowy
 Krzysztof Maria Globisz – polski aktor teatralny, filmowy, radiowy i telewizyjny
 Maria Krzysztof Byrski – polski indolog
 Maria Emanuel Wettyn – książę saski, pretendent do tronu Saksonii

Zobacz też 
 
 Maria Magdalena
 Święta Maria
 Maria (reaktor) – polski reaktor jądrowy
 Zdrowaś Maryjo
 Radio Maryja
 Maria – powieść poetycka Antoniego Malczewskiego
 Maria (szczyt w Australii)
 Maria – pomnik przyrody o nazwie upamiętniającej Marię Skłodowską-Curie
 Wszystko o Miriam

Przypisy 

Żeńskie imiona semickie