alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
579

Het jaar 579 is het 79e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Koning Leovigild draagt een deel van het Visigotische Rijk met de bijbehorende macht over aan zijn zoon Hermenegild. Hij krijgt het bestuur over de provincie Andalusië en vestigt zijn residentie in Sevilla (Zuid-Spanje). Leovigild organiseert een huwelijk voor Hermenegild met de Frankische prinses Ingundis. Door de inspanningen van de benedictijnse monnik Leander van Sevilla wordt Hermenegild bekeerd tot het katholicisme.
 Zomer - Leovigild ontneemt Hermenegild zijn titels en ontzegt hem het recht van troonopvolging. Hij trekt met een Visigotisch leger ten strijde en belegert Sevilla. Ten einde raad zoekt Hermenegild tevergeefs militaire hulp bij de Byzantijnen. Leander wordt verbannen en vestigt zich in Constantinopel.
 Koning Chilperik I voert strenge belastinghervormingen door in Neustrië, Austrasië en Aquitanië. De steden Bordeaux en Limoges (huidige Frankrijk) komen in opstand. (waarschijnlijke datum)
 De Avaren steken de Donau over en belegeren Sirmium. Verder in het oosten invaderen de Slaven de Balkan en vestigen zich daar.

Perzië 
 Koning Khusro I overlijdt na een regeerperiode van 48 jaar. Hormazd IV (r. 579-590) volgt zijn vader op als heerser (sjah) van het Perzische Rijk.
 Het Byzantijnse oostelijke leger onder leiding van Mauricius onderneemt een veldtocht ten oosten van de Tigris.

Religie 
 Paus Pelagius II (579-590) volgt Benedictus I op na een 4-jarig pontificaat en wordt de 63e paus van Rome.
 Pelagius II stuurt een pauselijke delegatie onder leiding van Gregorius naar Constantinopel. (waarschijnlijke datum)

Geboren

Overleden 
 30 juli - Benedictus I, paus van de Katholieke Kerk
 Khusro I, koning van de Sassaniden (Perzië)

000
578

Het jaar 578 is het 78e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 Caesar Tiberius zendt het grootste leger in 200 jaar naar het oostfront tegen de Perzen, onder Mauricius. Hij neemt Aphumon in en plundert Singara.
 Keizer Justinus II overlijdt na een periode van krankzinnigheid. Onder invloed van zijn vrouw Sophia wordt hij opgevolgd door Tiberius II Constantijn, die als caesar tijdens Justinus' krankzinnigheid al met Sophia de feitelijke macht had.

Europa 
 Koning Chilperik I verovert het schiereiland Bretagne. Hij voert een burgeroorlog tegen zijn halfbroer Gunthram om de steden die in Bourgondië en Austrasië liggen.

Azië 
 Prins Shotoku Taishi sticht Kongō Gumi, een Japans bouwbedrijf, gevestigd in Osaka. Dit markeert de bouw van vele tempels en andere gebouwen tot 2006.

Geboren

Overleden 
 Abd al-Moettalib, grootvader van Mohammed
 30 juli - Jacobus Baradaeus, Syrisch theoloog
 Justinus II, keizer van het Byzantijnse Rijk

000
573

Het jaar 573 is het 73e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Koning Sigibert I begint een burgeroorlog tegen zijn halfbroer Chilperik I. Hij vraagt om militaire steun van de Germanen over de Rijn en valt Neustrië (huidige Frankrijk) binnen. (waarschijnlijke datum)
 Sigibert I benoemt Gregorius tot bisschop van Tours en volgt zijn neef Eufronius op. Hij schrijft in Reims aan het koninklijke hof het boekwerk Historia Francorum ("Geschiedenis van de Franken").

Midden Oosten 
 november - De Sassaniden onder koning Khusro I veroveren Dara, het belangrijkste Byzantijnse fort in het Byzantijns-Perzische grensgebied.

Religie 
 Gregorius, praefectus van Rome, reorganiseert de financiële structuur van het pausdom. Tijdens de invallen van de Longobarden in Italië neemt hij persoonlijk de verdediging van de stad op zich.

Geboren 
 Aboe Bakr, Arabisch kalief en schoonvader van Mohammed (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 Alboin, koning van de Longobarden (of 572)
 Eufronius, bisschop van Tours 
 Narses (95), Byzantijns generaal

000
574

Het jaar 574 is het 74e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 Keizer Justinus II doet vanwege krankzinnigheid afstand van de troon en benoemt generaal Tiberius tot zijn opvolger (caesar). Keizerin Sophia regeert als regentes over het Byzantijnse Rijk.
 Winter - Sophia en Tiberius sluiten een wapenstilstand voor één jaar met de Perzen. Ze betalen een schatting van 45.000 solidi aan koning Khusro I. Het verdrag geldt alleen langs de Eufraat.

Europa 
 Koning Cleph wordt na een regeerperiode van 18 maanden vermoord. Het Longobardische Rijk wordt gedurende tien jaar door een interregnum van onafhankelijke hertogdommen bestuurd.
 De Visigoten onder leiding van koning Leovigild vallen Cantabrië (Noord-Spanje) binnen. Na een plunderveldtocht wordt het gebied (mark) ingelijfd bij het Visigotische Rijk. (waarschijnlijke datum)
 Eunius Mummolus, patriciër en zoon van een Gallo-Romeinse landheer uit Auxerre, verslaat opnieuw de Longobarden bij hun inval in Zuid-Gallië (de Provence).

Religie 
 13 juli - Paus Johannes III overlijdt in Rome na een 13-jarig pontificaat. De zetel van de Heilige Stoel wordt voorlopig nog niet bezet (sede vacante). (waarschijnlijke datum)

Geboren 
 Shotoku, Japans prins en regent (overleden 622)

Overleden 
 Cleph, koning van de Longobarden (waarschijnlijke datum)
 13 juli - Johannes III, paus van de Katholieke Kerk

000
569

Het jaar 569 is het 69e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 De Avaren nemen de Hongaarse Laagvlakte (huidige Hongarije) in bezit, na de migratie van de Longobarden naar Italië.
 De Longobarden hebben het grootste deel van Italië ten noorden van de rivier de Po in handen.

Afrika 
 Het Nubische koninkrijk Makuria wordt door Koptische missionarissen tot het christendom bekeerd.
 De Garamanten (Libië) sluiten een vredes- en handelsverdrag met het Byzantijnse Rijk. (waarschijnlijke datum)

Azië 
 Een afgevaardigde van het Byzantijnse Rijk reist naar de Göktürken om de mogelijkheid van een verbond tegen de Sassaniden te bespreken.
 Mahanaga (r. 569-571) bestijgt de troon en regeert als koning over Ceylon.

Religie 
 Damianus (r. 569-605) wordt benoemd tot patriarch van Alexandrië.

Geboren

Overleden 

000
Robert Burns

Robert Burns (Alloway, 25 januari 1759 – Dumfries, 21 juli 1796) was een Schotse dichter en liedjesschrijver. Hij is de bekendste dichter die in het Schots (niet te verwarren met Schots-Gaelisch) geschreven heeft. Zijn beroemdste gedicht is Auld Lang Syne.

Levensloop 
Burns werd geboren in een arme boerenfamilie. Zijn ouders zorgden ervoor dat hij een goede opleiding kreeg. Hij begon met het schrijven van poëzie in 1783. Hij gebruikte een traditionele stijl en schreef in het Ayrshirese dialect van het Schots. De gedichten werden lokaal goed ontvangen en werden in 1786 onder de naam Poems, Chiefly in the Scottish Dialect uitgegeven door een drukkerij in Kilmarnock. Hierdoor werd hij beroemd in Schotland. Als gevolg hiervan bracht hij een aantal jaren door in Edinburgh. Zijn faam bracht verder geen geld met zich mee en hij zag zich genoodzaakt terug te keren naar de boerderij. Ook dat bleek niet winstgevend te zijn, en in 1789 ging hij voor de regering werken op de afdeling Douane en Heffingen.

Burns was vrijmetselaar. Hij werd op 4 juli 1781 ingewijd in de St. David Lodge in Tarbolton en geldt als een van de meest illustere en vereerde van de Schotse vrijmetselaars.

Robert Burns overleed op 37-jarige leeftijd door hartproblemen.

Nagedachtenis 

Op zijn verjaardag, die nog jaarlijks door Schotten over de hele wereld gevierd wordt (Burns Supper), wordt traditioneel een haggis geserveerd, die ceremonieel onder begeleiding van doedelzakmuziek naar de tafel wordt gedragen. Ook de ode Address to a Haggis wordt bij deze gelegenheid meestal gereciteerd.

De titel van J.D.Salingers boek The Catcher in the Rye is gebaseerd op Burns' gedicht Comin Thro' The Rye.

Citaat 
Uit To a Mouse, On Turning Her Up In Her Nest With The Plough (1785):

Wee, sleekit, cow'rin, tim'rous beastie,
O, what a panic's in thy breastie!
Thou need na start awa sae hasty,
Wi' bickering brattle!
I wad be laith to rin an' chase thee,
Wi' murd'ring pattle!

Zie ook 
 Lijst van maçonnieke muziek

Literatuur

Primair 

 
 M.J.M. de Haan (red.): Gedichten / Robert Burns, een keuze uit zijn werk, Den Haag: De Nieuwe Haagsche, 1996, ISBN 90-72766-10-5

Secundair 
 : Robert Burns, dichter en vrijmetselaar: over een man die bovenal mens wilde zijn, Den Haag: De Nieuwe Haagsche/Fama Fraternitatis, [1997], ISBN 90-72766-28-8
 : Robert Burns: de dichter van Auld lang syne, Roelofarendsveen, 2005

Externe links 
 Uitgebreide informatie over Burns
 Burns-vertalingen van Frans de Cort in zijn bundel Liederen bij DBNL.

Brits vrijmetselaar
Schots dichter
Bezette Stad (strip)

Bezette Stad is een strip van tekenaar Christian Verhaeghe en scenarioschrijver Ronny Matton en uitgegeven bij Uitgeverij Talent

Van deze strip zijn er twee delen verschenen die elkaar opvolgen, deel 1, Cedrus, en deel 2, Samen Alleen. De strip is verschenen in 1993 als hommage aan de dichter Paul van Ostaijen.

Het verhaal
De hoofdrol in deze strip wordt gespeeld door de dichter Paul Van Ostaijen, het verhaal speelt zich af in 1921 te Antwerpen, de Sinjorenstad. 
De plannen van Van Ostaijen om te gaan schrijven in Antwerpen na zijn terugkeer uit ballingschap in Berlijn, worden gedwarsboomd door een aantal moorden, de "Cedrus-moorden". Schrijfster Agatha Christie speelt de rol van detective in de strip. 

De strip is realistisch getekend en zowel Van Ostaijen als de stad zien eruit zoals ze er in het echt uitzagen in 1921.

Belgische stripreeks
Lauri Aus

Lauri Aus (Tartu, 4 november 1970 – aldaar, 20 juli 2003) was een Estisch wielrenner.

Carrière
Aus werd in 1995 profwielrenner bij de Franse tweedeklasser La Mutuelle de Seine-et-Marne, nadat hij vanaf 1992 al in Franse amateurploegen had gereden. Hij reed zijn hele loopbaan in Franse dienst. Van 1997 tot 2000 reed hij voor Casino en van 2000 tot 2003 voor Ag2R Prévoyance. Vanaf 1997 was hij ploeggenoot van zijn bekendere landgenoot Jaan Kirsipuu.

Aus, die enkele keren deelnam aan de Ronde van Frankrijk, won in 1997 een etappe en het eindklassement in de Ronde van de Limousin en een etappe in de Ronde van Polen. In 1998 won hij de Classic Haribo, een etappe in de Ronde van de Oise en een etappe en het eindklassement van de Ronde van Poitou-Charentes. In 1999 won hij de GP van Isbergues en in 2001 was hij de snelste in een etappe in de Ronde van Poitou-Charentes. In 2000 werd hij nationaal kampioen van Estland. 

Aus verongelukte op 20 juli 2003 tijdens een training, toen hij tussen Tartu en Kallaste werd aangereden door een dronken automobilist. Hij liet een vrouw en twee kinderen na. Ter nagedachtenis wordt sinds juli 2004 de Lauri Aus Memorial georganiseerd. Aus ligt begraven op de Raadi-begraafplaats in Tartu.

Belangrijkste overwinningen

1996
 3e en 6e etappe Ronde van Bretagne
 2e en 6e etappe Ronde van Poitou-Charentes

1997
 3e etappe Ronde van de Limousin
 Eindklassement Ronde van de Limousin
 1e etappe Ronde van Polen

1998
 Classic Haribo
 1e etappe Ronde van de Oise
 1e etappe Ronde van Poitou-Charentes
 Eindklassement Ronde van Poitou-Charentes

1999
 GP Isbergues

2000
  Estisch kampioenschap individuele tijdrit op de weg, elite
  Estisch kampioenschap op de weg, elite

2001
 4e etappe Ronde van Poitou-Charentes

Resultaten in voornaamste wedstrijden 

|
|}

Externe link 

Estisch wielrenner
Estisch olympisch deelnemer
Robert Young (acteur)

Robert Young (Chicago, 22 februari 1907 – Westlake Village, 21 juli 1998) was een Amerikaans acteur. Hij speelde tussen 1931 en 1952 in 100 films. Daarna begon hij aan een televisiecarrière die tot 1988 duurde. Hierin had Young rollen in onder meer Father Knows Best (1954 tot 1963) en Marcus Welby, M.D. (1969 tot 1988).

Alhoewel hij goed-ontwikkelde sociale personages neerzette op het witte doek, had Young zelf last van depressies en alcoholisme. Hij leed ook aan een chemische imbalans die leidde tot een zelfmoordpoging in 1991.

Filmografie

Externe link 
 Link naar het overlijdensbericht op CNN 

Amerikaans acteur
Vanina Ickx

Vanina Ickx (Brussel, 16 februari 1975) is een Belgisch autocoureur en dochter van Jacky Ickx.

Levensloop 
In 2000 nam ze samen met haar vader deel aan Parijs-Dakar; Vanina als copilote en Jacky achter het stuur. Ook in 2001 en 2002 deed ze mee aan de woestijnrace, ditmaal zonder haar vader. Ze reed twee seizoenen in de DTM. In november 2007 maakte ze bekend dat aan haar DTM carrière een einde was gekomen. In 2009, 2010 en 2011 reed ze mee in de 24 uurs race van Le Mans.

Externe link
 Officiële website (Internet Archive)

Belgisch rallycoureur
Belgisch autocoureur
Analyse

Analyse is het ontleden van een bepaald (denk)object tot de constituerende elementen. Het is een wetenschappelijke methode om data, objecten en materie systematisch te onderzoeken. Specifieke vormen van analyse zijn onder meer:

 analytisch oordeel, een term in de logica en de filosofie en het tegenovergestelde van een synthetisch oordeel;
 analytische scheikunde;
 analyse in de wiskunde;
 bloedanalyse, analyse van bloed in de geneeskunde;
 gestructureerde analyse, analyse van systeemeisen in de informatica;
 materiaalanalyse, het bepalen van samenstelling, structuur en/of eigenschappen van een materiaal of materieel object;
 muziekanalyse, het bestuderen van de structuur en opbouw van muziek, muziekstijlen of muziekwerken
 psychoanalyse, analyse van de menselijke geest in de psychologie;
 sterkte-zwakteanalyse, ook wel SWOT-analyse, analyse van de sterke en zwakke punten, kansen en bedreigingen;
 schenkeranalyse, (of reductieanalyse), een naar de Weense muziektheoreticus Heinrich Schenker vernoemd systeem tot analyse van tonale muziek. 
 systeemanalyse, voor het analyseren van systemen, voorafgaande aan reorganisatie en of automatisering van bedrijfsprocessen;
 interne analyse, voor het analyseren van de factoren in een organisatie of onderneming
 externe analyse, voor het analyseren van de factoren buiten een organisatie of onderneming
 STEP-analyse, een macroanalyse voor een organisatie of onderneming

Zie ook
 Wetenschappelijk onderzoek
 Analysis (tijdschrift), een internationaal filosofisch vaktijdschrift

Referenties

Wiskundige analyse
Michelangelo

Michelangelo is een Italiaanse jongensnaam en verwijst in de meeste gevallen naar:

Michelangelo Buonarroti (1475–1564), een Italiaans kunstschilder, beeldhouwer, architect en dichter

Het kan ook verwijzen naar:

Vernoemingen naar Michelangelo Buonarotti
Michelangelovirus, een computervirus
Michelangelo, een personage uit de serie Teenage Mutant Ninja Turtles
Michelangelo (spoorwegen), een Europese internationale trein voor de verbinding Rome - München
(3001) Michelangelo, een planetoïde in de planetoïdengordel

Personen
Michelangelo (zanger) (1946), een Duitse schlagerzanger
Caravaggio (schilder) (1571–1610), voluit Michelangelo Merisi da Caravaggio, een Italiaanse kunstschilder
Michelangelo Abbado (1900–1979), een Italiaanse violist en componist
Michelangelo Anselmi (15e–16e eeuw), Italiaans kunstschilder van onder andere fresco’s
Michelangelo Antonioni (1912–2007), een Italiaanse filmregisseur, schrijver en kunstschilder
Mary Millar

Mary Millar (Doncaster, 26 juli 1936 - Londen, 10 november 1998) was een Brits actrice en zangeres.

Millar begon haar carrière in 1962 in Lock up your daughters, en ze zat in de oorspronkelijke opvoering van Andrew Lloyd Webbers The Phantom of the Opera. Ze speelde de rol van Madame Giry. In 1984 verving ze Judi Dench (bekend als M uit de recente Bondfilms) in de dramaserie Pack of Lies.

Maar Millar werd vooral bekend door haar rol als Rose, de zus van Hyacinth Bucket in de komische televisieserie Schone schijn (Keeping up appearances). Ze vertolkte de rol vanaf het tweede seizoen (1991-1995).

In november 1998 overleed ze op 62-jarige leeftijd aan eierstokkanker.

Filmografie 

Keeping Up Appearances televisieserie - Rose nr. 2 (36 afl., 1991-1995)

Brits acteur
Brits televisieacteur
Paars

Paars is een roodachtig blauwe (of blauwachtig rode) kleur waarvan de grenzen niet duidelijk vastliggen. De kleur die de meeste mensen paars zullen noemen ligt ergens tussen violet en magenta en is daarmee een extraspectrale kleur. Er is overlap met kleuren als lila (lichtpaars), roze en purper.

Naam 
Het woord paars gaat via het Oudfranse pers terug op het middeleeuws Latijnse woord persum, dat donkerblauwe stof (of kleur) betekent.

 
Veel mensen zullen bovenstaande kleur "paars" noemen.

Van magenta naar blauwviolet via heldere kleuren paars:

Magenta in aflopende intensiteit (donkerpaars):

Gebruik en betekenis van de kleur paars 
 In de Romeinse tijd was het dragen van paarse kleding voorbehouden aan de hogere standen. De paarse kleur werd gewonnen uit de purperslak, die hierdoor vrijwel uitgestorven is.
 Paars heeft als rooms-katholieke liturgische kleur een betekenis die samenhangt met boete doen en wordt gebruikt voor de advent en vasten oftewel veertigdagentijd (de tijd voor Pasen). Tegenwoordig wordt paars ook gebruikt voor begrafenissen.
 Licht paarse of roze kleuren staan in de tegenwoordige tijd voor vrouwelijkheid.
 In de Nederlandse politiek heeft paars een speciale bijbetekenis gekregen, in de vorm van twee paarse kabinetten bestaande uit liberalen (VVD) met de kleur blauw als symbool en de socialisten (PvdA) met de kleur rood als symbool. Van deze kabinetten maakte ook D66 deel uit. In België was een vergelijkbaar 'paars' van 1999 tot 2007 aan de macht, tot 2003 ook als 'paars-groen', omdat de milieupartijen Agalev en Ecolo deelnamen aan de regering.
 De kleur paars wordt ook wel gezien als een symbool voor passie, inventiviteit, inspiratie, originaliteit en spiritualiteit.

Kleur
Purper

Purper (kleur), een kleur 
 zie ook Heraldische kleur
Purper (verfstof), een verfstof
Purper (cabaretgroep), de naam van een Nederlands theatergezelschap
Ine Kuhr

Ine Kuhr (Eindhoven, 5 juli 1955) is een Nederlandse actrice, stemactrice en zangeres.

Biografie 
Kuhr debuteerde bij cabaret-revue van Mini & Maxi als zangeres en actrice. Van 1979 tot en met 1985 speelde Kuhr bij de Nieuwe Komedie. In 1976 had ze een bescheiden hitje met het nummer "De kleuren van de Zon", geschreven door Peter Schaap, dat vier weken in de Tipparade stond. Ook leverde ze een bijdrage aan de musicals Tsjechov en My Fair Lady. Tot 2012 werkte ze als redactrice bij het programma De Hulplijn van Radio Noord-Holland, gepresenteerd door Hans van Willigenburg. Daarna werkte zij tot 2016 als voice-over en stemactrice bij Creative Sounds in Hilversum.

Kuhr is weduwe van orkestleider en pianist Nico van der Linden en is de jongere zus van zangeres Lenny Kuhr.

Theater 
 Van 1979 tot 1985 Theatergroep de nieuwe komedie in Scheveningen.
 Van 1985 tot 1988 Theatergroep Theater in Arnhem.
 De musical Tsjechov (1991/1993) als Mascha.
 My Fair Lady (1994/1995) als Juffrouw Pearce
 Schakels (1997/1998) als Coba (van Herman Heijermans)
 Het zakkendiner (1999/2001) als Christine.

Televisie 
 12 steden, 13 ongelukken
 Coverstory
 Drie recht, één averecht
 Flikken Maastricht
 Goede tijden, slechte tijden
 Het bloed kruipt
 Hints
 Shouf Shouf!
 Zeg 'ns AAA

Film 
 Amazones - medewerker supermarkt (2004)
 The Making Of - moeder (2007)

Nasynchronisatie 
 Amphibia - Sylvia
 Barnyard - Etta de Hen
 De Vervangers - Sandra Grotesk
 DuckTales (2017) - Kitty Glittergoud
 Elena van Avalor - Louisa
 Het Huis van de Uil - Eda
 Jacob Dubbel - Jacobs moeder
 Kid vs. Kat - Old Lady Munson
 Noelle - Helen Rojas
 Sam & Cat - Nona
 Star vs. de Kracht van het Kwaad - Eclipsa Vlinder
 Stormwind - 5: In zwaar weer (2021) - Maria
 Star Wars: Visions (2023) - Kalina
 Spider-Man: Across the Spider-Verse (2023) - May Parker

Externe links 
 Ine Kuhr
 

Nederlands acteur
Nederlands zanger
Nederlands stemacteur
Nederlands filmacteur
Nederlands televisieacteur
Violet

Violet (uit het Frans voor viooltje) is een kleur aan de rand van de regenboog op de tegenovergestelde zijde van rood. Op het elektromagnetisch spectrum ligt violet tussen indigo en ultraviolet, met golflengtes tussen 420 en 380 nm. In ruimere zin is violet een kleur die min of meer synoniem is met paars, purper en lila.

Het menselijk oog bevat filters die kortgolvige straling zoals violet licht tegenhouden. Bovendien zijn de receptoren voor violet (de 'S'-kegeltjes) gelegen buiten de gele vlek, zodat violet licht niet kan worden waargenomen in het deel van het blikveld waar de beeldscherpte maximaal is.

De kleurenterm violet is niet goed gedefinieerd. Zelfs binnen een taal zoals het Engels is er verwarring over de reikwijdte aan kleuren die door de term violet worden omvat). Veel sprekers uit Groot-Brittannië bedoelen met de term violet de blauw-gedomineerde spectrale kleuren met kleinere golflengtes dan blauw, maar deze zelfde kleuren worden door veel sprekers uit de Verenigde Staten purple (losjes te vertalen als paars) genoemd.
In sommige Engelstalige teksten duidt de term violet op alle kleurvariaties tussen rood en blauw, terwijl in andere gezaghebbende Engelstalige teksten uit Groot-Brittannië hetzelfde kleurbereik wordt aangeduid met de term purple.

De verwarring tussen de termen violet en purple wordt nog groter als andere talen dan het Engels worden beschouwd, en wanneer historische teksten bij het onderzoek worden betrokken. Er zijn geen studies bekend van het kleurbereik van violet in het Nederlandse taalgebied. Engelstalige Wikipediapagina's over de kleur violet bevatten vaak bijdragen van auteurs uit verschillende landen en diverse moedertalen, en geven daardoor vaak blijk van inconsequent gebruik van de termen violet en purple. Ook deze Wikipediapagina, die veel illustraties bevat die zijn overgenomen van de Engelstalige Wikipediapagina, is hiervan een goed voorbeeld doordat er ook veel kleuren worden getoond die eerder paars (purple) dan violet genoemd zouden worden in grote delen van de wereld.

Violet in de schilderkunst 
Onderzoek heeft laten zien dat de kleur violet, indien gedefinieerd als het blauwgedomineerde deel van de kleuren tussen rood en blauw, in de schilderkunst nauwelijks werd gebruikt voor 1860, terwijl purple (het roodgedomineerde deel van de rood-blauwe kleuren) wel degelijk al in die tijd voorkwam. Na 1860 werd de kleur violet juist bijzonder populair onder kunstschilders, onder meer bij impressionisten zoals Claude Monet, en bij postimpressionisten zoals Vincent van Gogh, die zelfs beschuldigd werden van violetgekte. De populariteit bleef doorstijgen in de 20 eeuw: voor 1850 had slechts vier procent van de schilderijen een substantieel aandeel violet, in de loop van de 19e eeuw steeg dat naar 37 procent, in de 20e eeuw liep dat op tot 48 procent.

Kleurencirkelviolet

Electric Violet

Extreme Violet

Referenties 

Kleur
Friso Wiegersma

Friso Wiegersma (Deurne, 14 oktober 1925 – Amsterdam, 5 juni 2006) was een Nederlands tekstschrijver en kunstschilder.

Levensloop 
Wiegersma werd geboren in het huis De Wieger, als vierde zoon van huisarts Hendrik Wiegersma en Petronella Daniëls. Zijn bekendste broer was Pieter Wiegersma (1920-2009), glazenier.

Van 1941 tot juni 1944 zat hij op de Kunstnijverheidsschool in Arnhem. Na de Tweede Wereldoorlog studeerde hij kunstgeschiedenis in Amsterdam. Toen hij Wim Sonneveld zag optreden werd hij meteen een fan - én verliefd op Sonneveld. Hij besloot bij elk optreden aanwezig te zijn op de voorste rij. Omdat hij een opvallend persoon was werd dat al snel opgemerkt. Na de achtste keer nodigde Sonneveld, die al een relatie had met Huub Janssen, hem uit voor een ontmoeting. Er ontstond een soort driehoeksrelatie, met Janssen volgens Wiegersma als een soort schoonmoeder. 

Via Sonneveld kreeg Wiegersma al snel werk als decorontwerper. Hij gaf zijn studie op, maar hij kon zichzelf nu wel bedruipen. Hij schreef een aantal liedjes voor het eerste soloprogramma van Sonneveld in 1964. Hierna schreef Wiegersma meer teksten, zoals het lied van de straatzanger Nikkelen Nelis, gemodelleerd naar Koperen Ko ("Zij kon het lonken niet laten") en de musical De Kleine Parade. Ook voor anderen, zoals Leen Jongewaard en Willy Alberti. Wiegersma gebruikte hierbij het pseudoniem Hugo Verhage.

Daarnaast maakte hij een aantal schilderijen, en in 1970 had hij een tentoonstelling in New York. Wiegersma en Sonneveld woonden inmiddels in Roquefort-les-Pins in Zuid-Frankrijk. Sonneveld overleed op 8 maart 1974 bij een kort bezoek aan Nederland aan een hartaanval.

Wiegersma bleef liedjes schrijven, onder meer Telkens weer voor de film Rooie Sien. Hij vond ook een nieuwe partner, de 25 jaar jongere kleinkunstenaar Hans van der Woude, met wie hij op 31 juli 2001 trouwde.

Hoewel hij zichzelf vooral als schilder zag, bleef hij ook gevraagd worden als tekstdichter. In 2000 werden zijn teksten met hun ontstaansgeschiedenis gebundeld in het boek Telkens weer het dorp, genoemd naar twee van zijn liedjes: Telkens weer (vertolkt door Willeke Alberti) en Het Dorp (door Wim Sonneveld). Dit laatstgenoemde lied, een tekst van hem onder een van zijn pseudoniemen, Hugo Verhage op de muziek van Jean Ferrat (La montagne), is een neerslag van de emotie bij het weerzien van het door de vooruitgang gehavende Deurne. Op 11 mei 2008 kreeg het pad naast zijn ouderlijk huis officieel de naam Het tuinpad van mijn vader.

Vanaf mei 2006 was er een overzichtstentoonstelling in Amstelveen van de schilderijen van Friso. Wiegersma overleed op ruim 80-jarige leeftijd aan de gevolgen van lymfeklierkanker.
Van 4 november 2018 tot en met 17 januari 2019 was er onder de noemer "De aanblik alleen", een overzichtstentoonstelling van de meeste van zijn schilderijen in Museum Slager in 's-Hertogenbosch.

Onderscheiding 
In januari 2005 werd Wiegersma een Gouden Harp toegekend, wegens zijn verdienste voor de Nederlandse lichte muziek.

Externe link 
 

Nederlands decorontwerper
Nederlands kunstschilder
Nederlands tekstdichter
Lijst van HTML-kleuren

Hieronder staat een lijst van kleuren. De kleuren zijn in een aantal kleurgroepen ingedeeld, enkele zijn bij twee kleurgroepen ingedeeld.

Voor representatie op een computerscherm worden de kleuren uit rood, groen en blauw samengesteld. De drie waarden kunnen lopen van 0 tot 255, of hexadecimaal van 00 tot FF. Een volledige kleur kan worden aangeduid als bijvoorbeeld [124,252,0], wat overeenkomt met hexadecimaal 7CFC00 (grasgroen). Deze aanduidingen treft men aan in tekenprogramma's. Een moderne videokaart kan op deze wijze 16.777.216 verschillende kleuren weergeven.

HTML 
In (X)HTML en CSS kan de hexadecimale waarde worden gebruikt, maar een groot aantal kleuren heeft bovendien een Engelse naam. Hierbij geldt dat, hoewel bijna alle kleurnamen ondersteund worden door de moderne browsers, slechts 16 kleurnamen ondersteund worden door de W3C HTML 4.01-standaard. Dit zijn de acht kleuren die zijn samengesteld uit 0% of 100% van de drie basiskleuren, de zeven kleuren die zijn samengesteld uit 0% of 50%, en zilver:

Deze namen zijn in onderstaande tabel vet weergegeven. Voor alle andere kleuren dient bij voorkeur de hexadecimale waarde gebruikt te worden.

Overzicht van kleuren die een HTML-naam hebben 
In de tabel worden de kleuren getoond in de kolommen HTML-naam.

Noten 

 
HTML-kleuren
HTML-kleuren
Schimmel



Micro-organismen 

schimmels, een groep van organismen
beschimmeling, organische aantasting van voedsel en huizen
mycose, schimmelinfectie, kan bij mensen, dieren en planten voorkomen
zwemmerseczeem, voetschimmel

Kleurslag 

schimmel (paard), paard met bepaalde kleur van vacht en huid
schimmel (kleurslag), een kleurvariëteit bij kweekvogels

Diversen 

De schimmel (Wouwerman), paardenschilderij van Philips Wouwerman
Witte schimmel, benaming voor architectuur die niet aansluit bij de omgeving
Schimmel (piano), fabrikant van piano's
Schimmel & Co., voormalig Duits fabrikant van geur- en smaakstoffen
Schimmel (An der Poststraße), kern in de Duitse gemeente An der Poststraße

Personen 

Hendrik Jan Schimmel (1823-1906), Nederlands dichter en schrijver
Friedrich Oscar Schimmel (1838), Duits industrieel, bouwer en uitvinder van spinmachines
Wilhelm Schimmel (1854), Duits pianobouwer, oprichter van pianofabriek Schimmel
Hugo Schimmel (1869), Duits schilder
Cläre Schimmel (1902), Duits hoorspelregisseuse, operazangeres en toneelspeelster 
Alfred Schimmel (1906), Duits jurist, SS-commandant und Gestapo-medewerker
Ernest Schimmel (1911), Oostenrijks schilder, graficus en binnenhuisarchitect
Johan Schimmel (1919-1943), Nederlands verzetsstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog
Annemarie Schimmel (1922), Duits oriëntalist en geleerde
Harold Schimmel (1935), Joods-Amerikaans dichter
Corrie Schimmel (1939), Nederlands voormalig zwemster
Paul Schimmel (chemicus) (1940), Amerikaanse biofysisch chemicus en pionier in interdisciplinaire geneeskunde
Robert Schimmel (1950), "Bob Schimmel", Amerikaans stand-upcomedian en satiricus
Ruud Schimmel (1952), Nederlands beeldhouwer
Paul Schimmel (curator) (1954), Amerikaans curator van hedendaagse kunst
Arthie Schimmel (1953), Nederlands politicologe en politica
Rainer Schimmel (1953), Duits entomoloog
Roland Schimmel (1966), Duits rechtswetenschapper
Jason Schimmel (1978), Amerikaans componist, gitarist en producent
Shoni Schimmel (1992), Amerikaans basketbalspeelster
Sven Schimmel (1989), Duits voetballer

Zie ook 
 Schemmel (doorverwijspagina)
 Simmel (doorverwijspagina)
HST

Hogesnelheidstrein
 Ruimtetelescoop Hubble, Hubble Space Telescope
 Hypertrophy-specific Training, een trainingsschema
 Hawaii–Aleutian Standard Time, tijdzone GMT-10u
HSL



Algemeen 
 HSL (kleurruimte), een manier om kleuren te beschrijven
 HSL Logistik, een bedrijf in goederentransport en logistieke diensten
 Helsingin seudun liikenne, vervoersautoriteit in de Finse hoofdstad Helsinki

Snelle treinen 
Hogesnelheidslijn
Nederland
Hogesnelheidslijn Schiphol - Antwerpen (HSL-Zuid)
Zuiderzeelijn
HSL-Oost
HSL Logistik Benelux B.V. was een goederenvervoerder op het Nederlandse spoorwegnet
België
HSL 1
HSL 2
HSL 3
Hogesnelheidslijn Schiphol - Antwerpen (HSL-4)
Ruigpoothoenders

De ruigpoothoenders (Tetraoninae) zijn een onderfamilie uit de orde hoendervogels die zijn vernoemd naar hun ruige poten die helemaal of gedeeltelijk bedekt zijn met veren. (Deze dieren worden ook wel ingedeeld bij de familie Tetraonidae). Deze vogels leven op koude plaatsen. De bevedering van de poten helpt om de warmte vast te houden.

Het ruigpoothoen staat afgebeeld op de whisky van The Famous Grouse.

De onderfamilie omvat de volgende soorten:

Soorten 
 Onderfamilie: Ruigpoothoenders (Tetraoninae)
 Geslacht: Bonasa
 Kraaghoen (Bonasa umbellus)
 Geslacht: Dendragapus
 Grauw sneeuwhoen (Dendragapus fuliginosus)
 Blauw sneeuwhoen (Dendragapus obscurus)
 Geslacht: Falcipennis
 Bossneeuwhoen (Falcipennis canadensis)
 Spitsvleugelhoen (Falcipennis falcipennis)
 Geslacht: Lagopus
 Moerassneeuwhoen (Lagopus lagopus)
 Witstaartsneeuwhoen (Lagopus leucura)
 Alpensneeuwhoen (Lagopus mutus)
 Geslacht: Lyrurus
 Kaukasisch korhoen (Lyrurus mlokosiewiczi)
 Korhoen (Lyrurus tetrix)
 Geslacht: Tetrao
 Rotsauerhoen of Sachalin-auerhoen (Tetrao urogalloides)
 Auerhoen (Tetrao urogallus)
 Geslacht: Tetrastes
 Hazelhoen (Tetrastes bonasia)
 Zwartborsthazelhoen (Tetrastes sewerzowi)
 Geslacht: Centrocercus
 Gunnisonwaaierhoen (Centrocercus minimus)
 Waaierhoen (Centrocercus urophasianus)
 Geslacht: Tympanuchus
 Prairiehoen (Tympanuchus cupido)
 Klein prairiehoen (Tympanuchus pallidicinctus)
 Stekelstaarthoen (Tympanuchus phasianellus)

Phasianidae
Tertiaire kleur

Een tertiaire kleur is een kleur die uit menging van de drie primaire kleuren wordt verkregen. In termen van de drie kleurdimensies is een tertiaire kleur een kleur van verminderde intensiteit, maar alleen als zijn positie in de kleurruimte gelegen is tussen de volledig verzadigde kleur en zwart. Intensiteitverminderingen naar wit toe, of verminderingen in verzadiging naar de in tonaliteit met de verzadigde kleur overeenkomende grijswaarde (en combinaties daarvan), worden dus gemeenlijk niet tertiair genoemd, zodat de helft van de kleurruimte geen naam heeft. Iedere tertiaire kleur valt dus ook te mengen door toevoeging van zwart aan de desbetreffende "volle" kleur. Gebruik van de incorrecte primairen rood en blauw leidt tot vermeende secundaire groenen en violetten die in werkelijkheid tertiaire kleuren zijn. Het zijn kleuren die veelal in de natuur voorkomen: okers, olijfgroen; donkergroene, donkerrode, of bruine kleuren. Maar ook die grijzen, die warm of koud zijn - en dus getint.

De meeste figuratieve schilderijen werden in tertiaire kleuren geschilderd. Gebruik van alleen primaire en secundaire kleuren in realistisch bedoelde werken geeft in veel gevallen een primitief resultaat. Er zijn natuurlijk ook vele moderne stijlen, zoals het expressionisme, die dit effect juist beogen.

Een aantal voorbeelden staan hieronder. De CMYK-waarden tonen hoe de kleuren uit cyaan, magenta, geel en zwartkunnen worden samengesteld.

Kleur
564

Het jaar 564 is het 64e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Brittannië 
 Columba van Iona, Iers missionaris, heeft bij de rivier de Ness (Schotse Hooglanden) een ontmoeting met het Monster van Loch Ness. (Volgens het manuscript het "Leven van Sint-Columba")

Meso-Amerika 
 De Maya-stad Tulum, op het schiereiland Yucatán (huidige Mexico), wordt voor het eerst vermeld op een stele inscriptie.

Religie 
 Cadoc, abt van Llancarfan (Wales), wordt benoemd tot bisschop van Weedon in Northamptonshire. (waarschijnlijke datum)

Geboren 
 Hermenegild, Visigotische prins (waarschijnlijke datum)

Overleden 

000
560

Het jaar 560 is het 60e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Koning Chlotarius I verovert een deel van Magna Frisia, een gebied langs de Noordzeekust (huidige Nederland). Hij onderwerpt daar de Friezen en versterkt de Noordwest-Europese handelsroutes met de Angelsaksen en de Scandinaviërs. 
 Koning Ethelbert van Kent trouwt met de Frankische prinses Bertha. Het huwelijk wordt gesloten onder de voorwaarde dat zij haar christelijke geloof mag behouden. (waarschijnlijke datum)  
 Ceawlin (r. 560-592) wordt gekroond tot koning van Wessex (Zuid-Engeland). (Volgens de Angelsaksische Kroniek)
 Cunimund (r. 560-567) volgt zijn vader Turisind op als koning van de Gepiden (huidige Roemenië).

Religie 
 Monulfus van Maastricht laat de houten grafkapel van Sint-Servaas vervangen door een stenen kerk met een crypte. Dit is de voorganger van de huidige Sint-Servaasbasiliek. (waarschijnlijke datum)
 Finnian van Moville sticht een klooster in Ierland en stelt een leefregel (ascese) op voor zijn monniken. Hij benoemt Columba (van Iona) tot geestelijk leider van de kloostergemeenschap.

Geboren 
 Arnoald, bisschop van Metz (waarschijnlijke datum)
 Isidorus van Sevilla, Spaans aartsbisschop (overleden 636) 
 Richarius, Frankisch priester (waarschijnlijke datum)
 Sophronius, patriarch van Jeruzalem (overleden 638)
 Tassilo I, hertog van Beieren (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 Clodoald, Merovingische prins (waarschijnlijke datum)
 Turisind, koning van de Gepiden (waarschijnlijke datum)

000
557

Het jaar 557 is het 57e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 Constantinopel wordt getroffen door een aardbeving waarbij onder meer de Byzantijnse kathedraal Hagia Sophia ernstig wordt beschadigd.
 De Avaren vestigen zich in het oosten van de Kaukasus en sturen een delegatie naar de Byzantijnen in Lazica (huidige Georgië). (waarschijnlijke datum)

Azië 
 De Westelijke Wei-dynastie houdt op te bestaan; in het verscheurde noorden van China komt de Noordelijke Zhou-dynastie aan de macht. 
 De Jiming Tempel in Nanking wordt tijdens de Liang-dynastie gebouwd. De boeddhistische pagode bestaat uit zeven verdiepingen. 
 Keizer Trieu Viet Vuong voert een oorlog tegen zijn rivaal Ly Phat Tu. Na vijf onbesliste veldslagen wordt Vietnam in tweeën gedeeld.

Religie 
 De benedictijnse abdij van Sint-Medardus wordt door koning Chlotarius I gesticht op zijn landgoed bij Soissons (Noord-Frankrijk).
 Sint-Brandaan sticht in Clonfert (Ierland) een klooster. (waarschijnlijke datum)

Geboren

Overleden 

000
556

Het jaar 556 is het 56e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Koning Chlotarius I van de Franken onderdrukt een opstand van de Saksen en de Thüringers. Hij legt ze een schatting van 500 runderen per jaar op.
 De Angelsaksen onder bevel van Ceawlin verslaan bij Beranburh (Wiltshire) de Romano-Britten in het zuidwesten van Engeland. (waarschijnlijke datum)

Perzië 
 Koning Khusro I begint met Justinianus I onderhandelingen over een mogelijke vrede. De Perzische oorlog in Syrië en Armenië raakt in een patstelling.

Azië 
 De Westelijke Wei-dynastie in China wordt vervangen door de Noordelijke Zhou-dynastie met als hoofdstad Chang'an ("Eeuwige Vrede").

Meso-Amerika 
 11 april - Heer Water, koning (ahau) van de Maya-stad Caracol, voert een "bijlen-oorlog" tegen zijn machtige buurman Tikal. (Volgens de Lange Telling)

Religie 
 16 april - Na bijna een jaar sedis vacante wordt Pelagius I tot paus gekozen. Hij stuit tijdens zijn pontificaat op veel weerstand. Velen nemen hem kwalijk "zoete broodjes" te hebben gebakken met Justinianus I en sommigen beschuldigen hem zelfs van moord op Vigilius (zijn voorganger).

Geboren

Overleden 
 Romanus de Melodist (66), Syrisch religieus dichter
 Yuwen Tai, keizer van de Westelijke Wei-dynastie

000
555

Het jaar 555 is het 55e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Koning Chlotarius I lijft de Frankische gebieden van Austrasië in bij zijn koninkrijk, nadat zijn achterneef Theudowald is overleden. Zijn weduwe Waldrada wordt gedwongen met hem te trouwen, maar het huwelijk wordt later ontbonden onder druk van de Kerk.

Azië 
 Het Khanaat Rouran wordt verslagen door de Göktürken en ingelijfd bij het Göktürkse Rijk. De Avaren slaan op de vlucht naar het westen.

Religie 
 7 juni - Paus Vigilius overlijdt in Syracuse (Sicilië) op zijn reis terug naar Rome.

Geboren 
 Gaugericus, bisschop van Kamerijk (waarschijnlijke datum)
 Khadija, echtgenote van Mohammed (waarschijnlijke datum)
 Wendelinus, Schots monnik (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 Helerius, heremiet
 Theudowald, koning van Austrasië
 Thien Bao, keizer van Vietnam
 7 juni - Vigilius, paus van de Katholieke Kerk

000
554

Het jaar 554 is het 54e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Slag bij Volturnus: Het Byzantijnse leger (18.000 man) onder bevel van Narses verslaat de Franken en Alemannen aan de rivier de Volturno (Rocchetta a Volturno) in Zuid-Italië.
 Einde van de Gotische Oorlog: Keizer Justinianus I herovert een groot deel van het voormalige West-Romeinse Rijk; waaronder Italië, Dalmatië, Africa en Zuid-Spanje.  
 Byzantijnse troepen onder leiding van Liberius veroveren de verloren gebieden in Baetica (Spanje). De stad Granada in Andalusië wordt ingenomen.
 Athanagild (554-567) wordt in Toledo gekroond tot koning van de Visigoten. Hij erkent de suzereiniteit van het Byzantijnse Rijk.

Azië 
 De tweede en grootste van de twee Boeddha's wordt in de vallei van de provincie Bamyan (huidige Afghanistan) uitgehouwen.

Natuurramp 
Een aardbeving op het eiland Kos vernietigt vele dorpen en het Asklepieion. (waarschijnlijke datum)

Geboren 
 Suiko, keizerin van Japan (overleden 628)

Overleden 
 Cerdic, koning van Wessex (waarschijnlijke datum)
 Liberius, Romeins aristocraat (waarschijnlijke datum)

000
551

Het jaar 551 is het 51e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 Keizer Justinianus I benoemd Narses tot opperbevelhebber en vertrekt met een Byzantijns expeditieleger (35.000 man) naar Italië. De troepenmacht bestaat voornamelijk uit verschillende bevolkingsgroepen; Longobarden, Herulen, Gepiden, Hunnen, Bulgaren en zelfs elite Perzische eenheden (clibanarii).  
 Mei - Justinianus I dwingt paus Vigilius in een synode de "Drie Hoofdstukken" te veroordelen. Dit vormt een religieuze breuk tussen de monofysieten en de nestorianen in het Midden-Oosten.     
 Zomer - Gotische Oorlog: Narses arriveert in Venetië, de stad is door overstromingen afgesneden van het vasteland en stuurt Langobardische huurlingen over zee naar de Ravenna. Koning Totila heeft met steun van Theudowald, koning van Austrasië, een Gotisch-Franken leger (50.000 man) verzameld in de Po-vlakte (Noord-Italië). 
 Slag bij Senigallia: De Byzantijnse vloot (50 schepen) vernietigt bij Senigallia de Goten aan de Adriatische kust. Dit markeert het einde van de Gotische suprematie in de Middellandse Zee.
 De Byzantijnen veroveren de strategisch gelegen stad Petra op de Perzen.
 Berytus (Beiroet) wordt vrijwel volledig verwoest door een aardbeving en een tsunami. De beving heeft een kracht van 7,6 op de schaal van Richter. Tijdens de catastrofe worden ruim 30.000 mensen gedood.

Europa 
 Athanagild, Visigotische edelman, komt in opstand in Hispania. Er breekt een burgeroorlog uit en hij stuurt een delegatie naar Constantinopel, met het verzoek om militaire steun te sturen.

Literatuur 
 Jordanes, Gotische historicus, schrijft het boekwerk "De origine actibusque Getarum" (Geschiedenis van de Goten).

Geboren

Overleden 
 16 juni - Aurelianus van Arles (28), Frankisch aartsbisschop 
 12 september - Sacerdos van Lyon (64), Frankisch aartsbisschop

000
550

Het jaar 550 is het 50e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 Keizer Justinianus I stuurt vanuit Constantinopel twee nestoriaanse monniken naar Centraal-Azië om de bevolking in het Oosten te bekeren tot het christendom. (waarschijnlijke datum)
 Justinianus I benoemt zijn neef Germanus tot opperbevelhebber van het expeditieleger in Italië. Hij vestigt zijn hoofdkwartier in Serdica (huidige Sofia), maar komt onverwachts te overlijden.
 De Chorakerk in Constantinopel wordt gebouwd. (waarschijnlijke datum)
 Een Slavische invasie vindt plaats in de Balkan.

Europa 
 Gotische Oorlog: Koning Totila verovert Sicilië, Corsica en Sardinië. Hij stuurt de Gotische vloot naar de Egeïsche Zee en voert een rooftocht langs de kust van Griekenland.
 Carriaric (r. 550-559) wordt koning van de Sueben in Gallaecia (huidige Noord-Spanje). Tijdens zijn regeerperiode bekeert hij zich tot het christendom. (waarschijnlijke datum)
 De burgers van Cordoba komen in opstand tegen de Visigotische heerser Agila I.

Perzië 
 Het Perzische Rijk onder het bewind van koning Khusro I beheerst de zijderoute in Centraal-Azië. De karavaanroutes worden gebruikt voor de handel naar het Westen.

Azië 
 De Oostelijke Wei-dynastie houdt op te bestaan; Gao Yang pleegt een staatsgreep en sticht als keizer Wen Xuan Di de Noordelijke Qi-dynastie in China.
 Het Gupta Rijk raakt in verval. In India ontstaan opnieuw regionale koninkrijken. (waarschijnlijke datum)

Literatuur 
 Procopius, Byzantijns historicus, schrijft zijn boekwerk "Geheime Geschiedenis". (waarschijnlijke datum)

Religie 
 Germanus wordt benoemd tot aartsbisschop van Parijs.

Geboren 
 Aboe Talib ibn Abdul Muttalib, oom van Mohammed (waarschijnlijke datum)
 Ethelbert, koning van Kent (waarschijnlijke datum)
 Finbarr, Iers bisschop (waarschijnlijke datum)
 Gallus, Iers monnik en missionaris (waarschijnlijke datum)
 Johannes de Aalmoezenier, patriarch van Alexandrië

Overleden 
 Aryabhata (74), Indiaas astronoom en wiskundige
 Damascius, scholarch en neoplatonist (waarschijnlijke datum)
 Germanus, Byzantijns generaal
 Mabenna (76), Welshe prinses en heilige

000
Eems

De Eems (Duits: Ems) is een rivier die door het noordwesten van Duitsland stroomt en bij haar monding via de Dollard en Westereems aan het noordoosten van Nederland grenst.

Zij loopt door de deelstaten Noordrijn-Westfalen en Nedersaksen (Eemsland).
Zij ontspringt in de Senne in de gemeente Schloß Holte-Stukenbrock (bij het Teutoburgerwoud in Duitsland, zuidelijk van Bielefeld) en mondt uit in de Noordzee. In de Waddenzee loopt hoofdarm van de Eems over het wad als Westereems tussen de eilanden Rottumeroog en Borkum door; het zeegat aan de andere zijde van Borkum, tussen dit eiland en Juist heet Oostereems.
De Dollard is niet het estuarium van de Eems, maar het estuarium van de Westerwoldsche Aa en dus een zijbaai van de monding van de Eems.

De Eems is 371 kilometer lang, waarvan 238 kilometer bevaarbaar is.
Het Eems-Jadekanaal, dat bij Emden begint, verbindt de Eems met de Jade. Het Dortmund-Eemskanaal loopt voor een groot deel parallel aan de Eems. 

Een van de rechter zijrivieren is de Hase. Deze ontspringt in het Teutoburgerwoud en splitst zich bij een bifurcatie in de Else, die naar de Wezer loopt, en de eigenlijke Hase die bij Meppen in de Eems uitmondt.
Een ander rechter zijrivier is de Leda, die bij de stad Leer in de Eems uitmondt.
Linker zijriviertjes zijn o.a. de Werre, die in de voorsteden van Münster in de Eems uitmondt, de Münstersche Aa en in Nederland het sterk gekanaliseerde Damsterdiep.

Steden aan de Eems zijn: Gütersloh, Rheda-Wiedenbrück, Telgte, Greven, Emsdetten, Rheine, Lingen, Meppen, Haren, Lathen, Papenburg, Leer, Emden en Delfzijl. Tussen Leer en Emden bevindt zich de Eemskering. Bij Leer loopt de Autobahn A 31 in de Emstunnel onder de rivier door.

De Nederlandse gemeente Eemsdelta ontleent haar naam aan de rivier de Eems, net als de voormalige gemeente Eemsmond.

Sport en recreatie 

Ter hoogte van Rheine loopt de Eems een klein stukje parallel met de Europese wandelroute E11. Tussen Weener en Leer loopt de Europese Wandelroute E9. Langs en dichtbij de Eems is een fietsroute uitgezet, die de rivier vrijwel van haar bron tot haar monding volgt (Emsradweg). Bij de bronnen van de Eems en het begin van de Emsradweg heeft de gemeente Schloß Holte-Stukenbrock een recreatieparkje (Ems-Erlebniswelt) met een informatiecentrum over de gehele Eems ingericht. Ook de fietsroute Emsland-Route doet een deel van het oevergebied van de Eems aan. Fietsers kunnen verder rondom de Dollard de Internationale Dollardroute volgen.

Zie ook 
 Eems-Dollardkwestie

Externe links 
 Actuele informatie - Rijkswaterstaat
  www.emsradweg.de/emsradweg/index.php Website fietsroute Emsradweg
  www.schlossholtestukenbrock.de/de/freizeit-tourismus/ausflugsziele/erlebnisse-fuer-familien/ems-erlebniswelt/ Webpagina gemeente Schloß Holte-Stukenbrock Ems-Erlebniswelt

Rivier in Groningen
Rivier in Nedersaksen
Rivier in Noordrijn-Westfalen
Grens tussen Duitsland en Nederland
Stroomgebied van de Noordzee