Ciechanów

Ciechanów – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim. Miejscowość jest siedzibą powiatu ciechanowskiego. Leży nad rzeką Łydynią, ok. 100 km na północ od Warszawy.

Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego. Miejsce obrad sejmików ziemskich ziemi ciechanowskiej od XVI wieku do pierwszej połowy XVIII wieku. Ciechanów należał do starostwa ciechanowskiego w 1617 roku. Miasto rządowe Królestwa Kongresowego, położone było w 1827 roku w powiecie przasnyskim, obwodzie przasnyskim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miasto było stolicą województwa ciechanowskiego.

Położenie 
Według danych z 2007 roku Ciechanów miał obszar 32,51 km², w tym: użytki rolne: 58%, użytki leśne: 3%.

Według danych z 1 stycznia 2010 r. powierzchnia miasta wynosiła 32,78 km². Miasto stanowi 3,08% powierzchni powiatu.

Historia 

Badania archeologiczne prowadzone na terenie Ciechanowa w latach 60. XX w. przez Irenę Górską sugerują, że na terenie dzisiejszego miasta funkcjonowała niewielka osada, być może już okresie VII–X w.

W drugiej połowie X w. Mazowsze zostało włączone do państwa pierwszych Piastów. Zdaniem większości badaczy nastąpiło to za panowania Siemomysła, ojca Mieszka I, według innych nawet w końcu X w. Pierwsza pisana wzmianka o Ciechanowie pochodzi z 1065 r. z dokumentu mogileńskiego wydanego przez Bolesława Śmiałego, w którym król uposaża ufundowany wówczas klasztor benedyktynów w Mogilnie. Ciechanów wymieniony jest z nazwy jako jeden z 19 grodów (castrum) i obciążony dziesięciną na rzecz klasztoru. Zdaniem A. Kociszewskiego w XI w. na terenie Ciechanowa funkcjonowały 4 kościoły, co stawiało miasto na drugim miejscu na Mazowszu. Inną opinię wyraża W. Górczyk, który dopuszcza istnienie tylko jednego kościoła w II poł. XI w. w tym mieście. W okresie wczesnego średniowiecza trzon zespołu osadniczego na terenie dzisiejszego Ciechanowa stanowił gród i podgrodzie, którego północny zasięg wyznaczała dzisiejsza ulica Strażacka. Od południa przylegała do nich najprawdopodobniej niewielka osada targowa. W promieniu 2–4 km funkcjonował zespół osad znajdujących się na terenie obecnego miasta. Ze względu na strategiczne położenie gród ciechanowski stanowił ośrodek obronny na północnym Mazowszu był przez to wielokrotnie najeżdżany przez Pomorzan, Prusów i Jaćwingów, Litwinów, a później przez zakon krzyżacki. O znaczeniu ówczesnego Ciechanowa świadczy skupienie wokół miasta skarbów wczesnośredniowiecznych. Na terenie dzisiejszego miasta oraz w jego okolicach zlokalizowano łącznie 16 znalezisk.

Odnalezione dotychczas źródła pozwalają na pewne stwierdzenie istnienia kasztelanii ciechanowskiej w połowie XIII w. W dokumencie z 1254 r. występuje pierwszy znany kasztelan ciechanowski – Racibor (Rethiborius). W 1240 r. występował kasztelan ciechanowski Pomścibór. Jego funkcjonowanie, w oparciu o sobie znane źródła potwierdza Stanisław Pazyra.

W 1337 roku miał miejsce najazd litewski na Ciechanów.

Interesującym problemem w dziejach miasta jest data jego lokacji. Pewny jest przywilej Janusza I Starszego z roku 1400 przenoszący miasto w nowe miejsce. Część historyków uważa, że już w połowie XIV w. Ciechanów musiał posiadać prawa miejskie. Świadczyć o tym miałby dokument z 1375 r., wydany również przez Janusza I, w którym stwierdzono wprost, że miasto posiada prawo chełmińskie. Zdaniem W. Górczyka, w II poł. XIV w. Ciechanów otrzymał prawo targu, zaś przywilej z roku 1400 był pierwszą lokacją miasta, świadczy o tym choćby brak regularnej zabudowy przed rokiem 1400. Również Marian Gumowski podaje rok 1400 jako datę lokacji Ciechanowa. Na początku lat 90. XX w. opublikowano tzw. rocznik ciechanowski, który miał potwierdzać lokację miasta w 1266 r. Jednak dokument ten okazał się dwudziestowiecznym fałszerstwem. W celu podniesienia rangi Ciechanowa, autor rocznika ciechanowskiego J. Gaczyński, dopuścił się także innego fałszerstwa, jak pisze Stanisław Suchodolski, który odkrył to fałszerstwo: „Innego typu mistyfikacji dopuścił się J. Gaczyński, fabrykując relacje o odkryciach archeologicznych dokonanych przed rokiem 1921 przy kościele parafialnym w Ciechanowie. Miano tu znaleźć denar typu GNEZDVN CIVITAS. Celem tego fałszerstwa było podniesienie prestiżu rodzinnego miasta”.

Pomyślny okres dla miasta trwał od XIV do XVI w. W tym czasie liczba mieszkańców sięgnęła 3,5 tys. Kupcy ciechanowscy handlowali nawet z odległymi miastami, odbywały się wielkie targi i zjazdy rycerstwa. Pod koniec XIV w. na mokradłach Łydyni książę Janusz I Starszy rozpoczął budowę zamku. Jego ojciec, Siemowit III, sprowadził do Ciechanowa w 1358 r. zakon augustianów, którzy rozpoczęli budowę kościoła (pierwotnie drewnianego, a od XVI wieku murowanego) oraz klasztoru.

Z 1507 roku pochodzi pierwsze świadectwo istnienia osiedla żydowskiego w Ciechanowie.

W 1526 r., po śmierci ostatnich książąt mazowieckich, Ciechanów włączono do Korony. Miasto i okolice zostały przekazane jako wiano ślubne królowej Bonie, która przyczyniła się znacznie do rozwoju miasta.

W 1553 roku w rejonie ul. Warszawskiej wzniesiono murowany kościół Świętego Ducha. Przy nim były hospicjum i cmentarz. Rozebrano go ostatecznie po 1797 roku.

W 1559 r. spisano w Ciechanowie prawo bartne po raz pierwszy w Polsce jako samodzielny dokument. Obejmowało ono starostwa przasnyskie oraz ciechanowskie.

Kanclerz wielki litewski Albrycht Stanisław Radziwiłł niezbyt pochlebnie wyrażał się o Ciechanowie. Zapisał w swoich pamiętnikach pod datą 1 marca 1646 r.: „Ktoś mógłby nazwać Ciechanów mieszkaniem szczurów; wszelkie prawie domy zaplugawione.”.

Wraz z wiekiem XVII nastąpił powolny upadek miasta, spowodowany najazdami szwedzkimi i pożarami. Ciechanów długo nie mógł powrócić do dawnej świetności.

Po II rozbiorze Polski Sejm Rzeczypospolitej podniósł miasto do rangi stolicy województwa. Po III rozbiorze Ciechanów stał się prowincjonalnym miastem w powiecie przasnyskim.

W 1806 r., podczas kampanii Napoleona na Mazowszu, miasto zostało ograbione i zniszczone. W XIX w. ludność Ciechanowa wspierała dążenia niepodległościowe, w okolicy toczyły się walki powstańcze. Pod koniec XIX w. nastąpiło ożywienie gospodarcze. W 1864 r. zbudowano tu pierwszy na Mazowszu browar parowy. Trzy lata później Ciechanów stał się miastem powiatowym. W 1877 r. dotarła tu Kolej Nadwiślańska, a w 1882 r. wybudowano cukrownię. W latach 1905–1906 miały miejsce strajki szkolne i robotników rolnych, działały koła SDKPiL i PPS. Rozwijała się spółdzielczość i oświata, zaangażowani w to byli m.in. Maria Konopnicka, Ludwik Krzywicki i Aleksander Świętochowski. Od 1907 w miejscowej cukrowni pracował Marceli Nowotko, tworzący tam organizację socjalistyczną.

Wybuch I wojny światowej i kilkakrotne zniszczenie zahamowały rozwój miasta. W 1915 r. pod Ciechanowem przebiegała linia frontu niemiecko-rosyjskiego. W latach 1918–1920 liczne strajki robotniczo-chłopskie, działalność rad delegatów robotniczych.

W okresie wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r. podczas bitwy nad Wkrą miasto stanowiło punkt obrony bolszewickiej (mieścił się tu sztab korpusu). Wypad 203 pułku ułanów 15 sierpnia 1920 r. doprowadził do zajęcia, rozbicia sztabu i zniszczenia głównego ośrodka łączności, co stworzyło dogodne warunki do działań 5 Armii gen. W. Sikorskiego i rozpoczęcia ofensywy znad Wieprza.

Wraz z odzyskaniem niepodległości, mimo trudności i kryzysów, przystąpiono do odrabiania zacofania narosłego w okresie niewoli. Następuje ożywienie gospodarcze, rozpoczęto realizację długofalowych planów rozwojowych. Szczególnie wiele uczyniono w zakresie oświaty i kultury, tworząc powszechnie akceptowany wzorzec kultury regionalnej. Ciechanów nadal pełnił funkcje powiatowe w obrębie woj. warszawskiego, a jego ludność wzrosła w latach 1921–1938 z 12 tys. do 15,5 tys. osób. Należy też podkreślić rolę, jaką w życiu miasta odgrywał 11 pułk Ułanów Legionowych im. Marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza.

Z 3 września na 4 września 1939 r. miasto zostało zajęte przez Niemców. Ciechanów został wcielony do III Rzeszy i przemianowany na niem. Zichenau jako stolica rejencji ciechanowskiej. Rozpoczęła się eksterminacja ludności polskiej i żydowskiej. Zbudowano 3 obozy pracy, tysiące mieszkańców miasta wywieziono lub rozstrzelano. W mieście stacjonowało komando SS (skierowane m.in. do Jedwabnego). Z okupantem walczyły tu oddziały Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych, Batalionów Chłopskich i Armii Ludowej. W nocy z 15 na 16 stycznia, hitlerowcy aresztowali i rozstrzelali ok. 100 mężczyzn, których podejrzewali o współpracę z podziemiem. 19 stycznia 1945 roku oddziały 2 Armii Uderzeniowej II Frontu Białoruskiego dowodzonego przez marszałka Rokossowskiego wkroczyły do Ciechanowa. Miasto zostało zdobyte w wyniku manewru oskrzydlającego. Hitlerowcy zagrożeni okrążeniem wycofali się z miasta.

Na terenie miasta zaraz po jego zdobyciu funkcjonował obóz NKWD.

Po wojnie nastąpił szybki rozwój miasta. W latach 60. XX w. zbudowano kilka filii zakładów przemysłowych z Warszawy m.in. Fabryki Wyrobów Precyzyjnych im. gen. Karola Świerczewskiego, Fabryki Obrabiarek Precyzyjnych „Avia”. Do 1954 roku siedziba wiejskiej gminy Nużewo. Najlepszym okresem były lata po 1975 r., kiedy Ciechanów był stolicą województwa ciechanowskiego, w 1975 rozpoczęła pracę największa w kraju wówczas fabryka stolarki budowlanej produkująca na licencji szwedzkiej. Po 1989 r. miasto dotknęła fala bezrobocia. W 1998 Ciechanów stał się miastem powiatowym, jako jedno z trzech byłych miast wojewódzkich, nie został miastem na prawach powiatu (pozostałe dwa to Piła i Sieradz).

Kasztelanowie ciechanowscy 
 1240 – Pomścibor.
 1254 – Racibor.
 1297 – Ziemak.
 1333 – Paweł.
 1343 – Paweł zwany Warda.
 1347 – Piotr.
 inf. w latach 1431–1448 – Mikołaj z Dobrzankowa.
 od 1462 – Jakub z Boglewicz.
 inf. w latach 1471–1492 – Jakub z Gołymina.
 1504 – Mikołaj z Obór.
 1510 – Pomścibor z Pawłowa.
 1516 – Ziemak z Cieksyna.

Demografia 

 Ludność Ciechanowa w ujęciu historycznym:

 Piramida wieku mieszkańców Ciechanowa w 2014 roku.

Polityka 
Prezydentem miasta, od 2014 roku, jest Krzysztof Kosiński.

Prezydenci Ciechanowa (od 1973) 

Posłowie na Sejm są wybierani z okręgu wyborczego nr 16 (Płock).

Gospodarka 

Jest ośrodkiem przemysłu maszynowego, środków transportu, metalowego, elektrotechnicznego i spożywczego.

Regionalnym browarem jest założony w 1864 roku Browar Ciechan.

Pozarządowe organizacje gospodarcze 
 Mazowiecka Izba Gospodarcza
 Zrzeszenie Prywatnego Handlu i Usług
 Regionalny Ośrodek EFS
 Stowarzyszenie Księgowych w Polsce – Oddział terenowy w Ciechanowie
 Fundacja Gospodarcza im. Karola Marcinkowskiego w Ciechanowie
 Europejskie Towarzystwo Rozwoju Kompetencji Społecznych im. Johna Deweya

Inne organizacje pozarządowe 
 „Być Jak Inni” Fundacja Pomocy Dzieciom, Młodzieży i Dorosłym Niepełnosprawnym
 Fundacja „Pomóż Zdrowiu”
 Zarząd Rejonowy Polskiego Czerwonego Krzyża – Polskie Stowarzyszenie Diabetyków (Oddział Powiatowy w Ciechanowie)
 Stowarzyszenie „Akademia Kultury”
 Stowarzyszenie „Ciechanowska Grupa Rowerowa”
 Stowarzyszenie „Młodzi w Regionie”

Transport

Transport drogowy 

Przez Ciechanów przebiegają drogi:
  – droga krajowa nr 50: Ciechanów – Płońsk – Wyszogród – Sochaczew – Żyrardów – Mszczonów – Grójec – Góra Kalwaria – Kołbiel – Mińsk Mazowiecki – Łochów – Brok – Ostrów Mazowiecka
  – droga krajowa nr 60: Łęczyca – Kutno – Gostynin – Płock – Bielsk – Drobin – Raciąż – Glinojeck – Ciechanów – Maków Mazowiecki – Różan – Ostrów Mazowiecka
  – droga wojewódzka nr 615: Mława – Stupsk – Konopki – Krośnice – Pniewo-Czeruchy – Ciechanów
  – droga wojewódzka nr 616: Rembielin – Krzynowłoga Mała – Rzęgnowo – Grudusk – Ciechanów
  – droga wojewódzka nr 617: Przasnysz – Wola Wierzbowska – Przedwojewo – Ciechanów

Komunikacja miejska 
Komunikację miejską na zlecenie Urzędu Miasta Ciechanów obsługuje ZKM Ciechanów. Operator świadczy usługi na 11 liniach autobusowych. ZKM Ciechanów działa również na zlecenie gmin: Ciechanów, Golymin-Ośrodek, Opinogóra Górna i Ojrzeń.

Taxi 
W Ciechanowie działają trzy postoje taksówek oraz liczni prywatni przewoźnicy.

Transport kolejowy 
Przez miasto przebiega linia kolejowa nr 9 (Warszawa – Gdynia) na której znajdują się dwie stacje: Ciechanów i Ciechanów Przemysłowy.

Do 1987 roku przez miasto przebiegała trasa kolei wąskotorowej będąca częścią Mławskiej Kolei Dojazdowej.

Transport lotniczy 
W 2013 otworzono sanitarne lądowisko przy ul. Powstańców Wielkopolskich.

Architektura

Zabytki 

 Zamek książęcy z XIV wieku – ruiny
 Farska Góra – grodzisko z XI (VII) w., na górze neogotycka dzwonnica (1889)
 Kościół farny w Ciechanowie (XVI w.)
 Ratusz (1844)
 Cmentarz rzymskokatolicki przy ul. Płońskiej – założony na początku XIX w., z licznymi starymi, zabytkowymi grobami
 Nowy cmentarz żydowski w Ciechanowie – założony pod koniec XIX w. (W Ciechanowie istniały jeszcze dwa inne cmentarze żydowskie – najstarszy i stary, które jednak obecnie nie istnieją i nie są zabytkami)
 Średniowieczny układ urbanistyczny (z rynkiem i trójkątnym placem przedlokacyjnym)
 Kościół poaugustiański (XVI w.) i budynek d. klasztoru (XVII w.)

Obiekty nieistniejące 
 Kościół św. Małgorzaty – gotycki, murowany, wzmiankowany ok. 1427 r. Remontowany w 1678 r. Od połowy XVIII w. w ruinie. Rozbiórki najprawdopodobniej dokonali Prusacy – po 1797 r. (lokalizacja: ul. 17-go Stycznia w pobliżu gmachu Starostwa Powiatowego)
 Kościół św. Ducha – murowany, na planie kwadratu, jednonawowy – erygowany w 1533 r., remontowany w latach 1632–1674. W XVIII w. w ruinie. Rozebrany po 1797 r. (lokalizacja: posesja Ropelewskich przy ul. Warszawskiej 25)
 Kościół św. Piotra – wzmiankowany w 1598 r. jako najstarsza świątynia parafialna. Drewniany, jednonawowy o czterech oknach. W ruinie od XVIII w. Rozebrany na pocz. wieku XIX. (lokalizacja: posesja Lenca przy ul. Augustiańskiej, róg Orylskiej).
 Kamienica z XV/XVI w. przy pl. Jana Pawła II 5. Zachowane są tylko gotyckie piwnice (obecnie zasypane), odkryte w czasie wykopalisk w latach 1976–1981.

Osiedla

Kultura 

 Ciechanowski Ośrodek Edukacji Kulturalnej Studio
 Powiatowe Centrum Kultury i Sztuki w Ciechanowie
 Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowie
 Miejska Biblioteka Publiczna w Ciechanowie
 Powiatowa Biblioteka Publiczna w Ciechanowie
 Kino Łydynia
 Park Nauki „Torus”

Imprezy cykliczne 
 Dionizje – Ogólnopolski Festiwal Teatralny (wrzesień)
 Zajazd Szlachecki (wrzesień)
 Spotkania ze Średniowieczem (wrzesień)
 Blues na dołku – Spotkania z bluesem (listopad/grudzień)
 Ciechanowskie Otwarte Spotkania Motocyklowe (drugi weekend maja)
 Spring Blues Night Festiwal

Organizacje artystyczne 
 Rozmyty Kontrast – Grupa Teatralna
 Ludowy Zespół Artystyczny „Ciechanów”
 Exodus – Teatr
 Horrendus – Zespół Muzyki Dawnej
 Sine Nomine – Chór, Stowarzyszenie Ciechanowskie Forum Muzyczne
 Funny – Zespół Tańca Nowoczesnego
 Formacja Artystyczna „FreakShow”
 Maori – grupa tańca z ogniem

Media

Prasa 
 Czas Ciechanowa
 Tygodnik Ciechanowski
 Tygodnik Ilustrowany (tygodnik bezpłatny)
 Puls Ciechanowa (gazeta bezpłatna) pełna nazwa: PULS Magazyn Opinii Ziemi Ciechanowskiej

Radio 
 Katolickie Radio Diecezji Płockiej (KRDP) – 103,9 FM
 RMF Maxxx Mazowsze (Ciechanów) – 89,6 FM
 Radio Maryja – 91,8 FM
 Polskie Radio 24 – 95,5 FM
 Radio Rekord Mazowsze – 88,7 FM
 Radio 7 – 100,5 FM

Portale internetowe 
 pulsciechanowa.pl – lokalny portal informacyjny – obejmujący swym zasięgiem powiat ciechanowski.
 naszciechanow.pl – Lokalny portal informacyjny obejmujący swoim zasięgiem powiat ciechanowski.
 ciechanowinaczej.pl – Lokalny portal informacyjny obejmujący swoim zasięgiem cały powiat ciechanowski
 Ciech24.pl – Lokalny portal informacyjny obejmujący swoim zasięgiem cały powiat ciechanowski
 CiechTivi.pl – Lokalny portal informacyjny z relacjami filmowymi
 06-400.pl – Lokalna platforma blogowa
 TV Ciechanów Internetowa Telewizja Informacyjna - www.tvciechanow.pl

Oświata i nauka

Szkoły podstawowe 
 Szkoła Podstawowa nr 1 im. KEN
 Szkoła Podstawowa nr 3 im. Orła Białego w Ciechanowie
 Szkoła Podstawowa nr 4 im. 21 Warszawskiego Pułku Piechoty „Dzieci Warszawy”
 Szkoła Podstawowa nr 5 im. Władysława Broniewskiego
 Szkoła Podstawowa nr 6 im. Tadeusza Kościuszki
 Szkoła Podstawowa z Oddziałami Integracyjnymi nr 7 im. Jana Pawła II
 Społeczna Szkoła Podstawowa STO im. Ireny Sendlerowej
 Szkoła Podstawowa TWP

Szkoły średnie 
 I Liceum Ogólnokształcące im. Zygmunta Krasińskiego
 I Liceum Ogólnokształcące „Feniks”
 I Liceum Ogólnokształcące PUL im. 11 Pułku Ułanów Legionowych
 Zespół Szkół nr 1 im. Józefa Bema
 Zespół Szkół nr 2 im. Adama Mickiewicza
 Zespół Szkół nr 3 im. Stanisława Staszica
 Zespół Szkół Technicznych im. Stanisława Płoskiego

Uczelnie 
 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Ciechanowie
 Akademia Humanistyczna w Pułtusku – Wydziały Socjologii i Wydział Zamiejscowy Turystyki, Hotelarstwa i Promocji Środowiska
 Wyższa Szkoła Menedżerska w Warszawie – Wydział Zamiejscowy
 Wyższa Szkoła Biznesu i Zarządzania w Ciechanowie

Turystyka 

 Muzeum Szlachty Mazowieckiej
 Zamek w Ciechanowie – gotycki z lat 80 XIV w., przykład zamku nizinnego.
 Cukrownia w Ciechanowie
 Trakt Książęcy
 Wieża ciśnień w Ciechanowie
 Krzywa Hala – główny budynek niemieckiej dzielnicy, która powstała w czasie II wojny światowej. Zachowała się także cała dzielnica niemiecka.
 Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Ciechanowie – późnogotycka pseudobazylika z pierwszej ćwierci XVI w.
 Ratusz – neogotycki z XIX w.

Religia 
W Ciechanowie działają dwa zbory Świadków Jehowy, sześć parafii rzymskokatolickich i dwie wspólnoty o charakterze ewangelicznym:

Kościół Chrystusowy w RP 
 Społeczność Chrześcijańska w Ciechanowie

Inne 
 Kościół Pana Jezusa Chrystusa w Ciechanowie

Kościół katolicki 

 dekanat ciechanowski wschodni:
 parafia Świętej Tekli
 parafia Świętego Franciszka z Asyżu
 parafia Świętego Józefa
 parafia Błogosławionych Płockich Biskupów Męczenników
 dekanat ciechanowski zachodni:
 parafia Matki Bożej Fatimskiej
 parafia Świętego Piotra Apostoła

Świadkowie Jehowy 
 Zbór Ciechanów-Aleksandrówka
 Zbór Ciechanów-Podzamcze z Salą Królestwa

Sport i rekreacja

Harcerstwo 
 1 Ciechanowska Drużyna Harcerzy „Burza”
 Hufiec Ciechanów Chorągwi Mazowieckiej ZHP
 14 Wielopoziomowa Koedukacyjna Medyczna Drużyna Harcerska „Cordis”
 12 Przyparafialna Wielopoziomowa Drużyna Harcerska „Feniks”
 3 Ciechanowska Wielopoziomowa Drużyna Harcerska „Żywioły”

Baza sportowo-rekreacyjna 
 Stadion Miejski (ul. 3 Maja 7)
 Kryta Pływalnia (ul. 17 Stycznia 60B)
 Basen otwarty (ul. Kraszewskiego)
 Kąpielisko otwarte „Krubin”
 Lodowisko (ul. 17 Stycznia)
 Orlik (ul. Powstańców Wielkopolskich 1)
 Obiekt hotelowo-gastronomiczny „Olimpijski”
 Hale sportowe:
 hala sportowa im. Ireneusza Palińskiego (ul. Kraszewskiego 8)
 hala widowiskowo-sportowa (ul. 17 Stycznia 60C)
 hala sportowa przy Szkole Podstawowej nr 3
 hala sportowa przy Szkole Podstawowej nr 4
 hala sportowa przy Szkole Podstawowej nr 7

Kluby sportowe

Miasta partnerskie

Meudon 
 Państwo: 
 Data podpisania umowy: 4 listopada 1972
 Formy współpracy:
 wymiana doświadczeń w zakresie funkcjonowania administracji lokalnej, wizyty delegacji oficjalnych
 wymiana kulturalna, koncerty zespołów, udział w Targach Bożonarodzeniowych miast partnerskich, współpraca zespołów artystycznych
 wymiana grup sportowych
 współpraca szkół – realizacja wspólnych programów edukacyjnych

Haldensleben 
 Państwo: 
 Data podpisania umowy: 25 września 1992
 Formy współpracy:
 kontakty oficjalne, wymiana doświadczeń w zakresie funkcjonowania administracji lokalnej i przedsiębiorstw komunalnych
 wymiana grup dzieci i młodzieży
 współpraca kulturalna, wspólne warsztaty artystyczne, koncerty zespołów, uczestnictwo w imprezach kulturalnych obu miast
 współpraca szkół
 działania artystyczne plastyka ciechanowskiego Marka Zalewskiego w Haldensleben – sympozja, plenery, wystawy

Chmielnicki 
 Kraj: 
 Data podpisania umowy: 27 listopada 1997
 Formy współpracy:
 wymiana kulturalna, koncerty zespołów artystycznych, udział w imprezach kulturalnych
 pośrednictwo w nawiązywaniu kontaktów gospodarczych obu miast
 wymiana doświadczeń w zakresie restrukturyzacji gospodarczej i przeobrażeń społecznych

Brezno 
 Państwo: 
 Data podpisania umowy: 21 czerwca 2001
 Formy współpracy:
 wymiana kulturalna, koncerty zespołów artystycznych, udział w imprezach kulturalnych
 pośrednictwo w nawiązywaniu kontaktów gospodarczych obu miast
 wymiana doświadczeń w zakresie restrukturyzacji gospodarczej i przeobrażeń społecznych

Bielawa 
 Państwo: 
 Data podpisania umowy: 5 października 2011
 Formy współpracy:
 wymiana doświadczeń w zakresie funkcjonowania administracji lokalnej, wizyty delegacji oficjalnych
 pośrednictwo w kontaktach gospodarczych oraz handlowych
 wymiana grup sportowych
 współpraca w dziedzinie kultury

Przypisy

Linki zewnętrzne 

 Wojciech Górczyk, Ciechanów – Zarys dziejów do XV w., Kultura i Historia, Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie,19/2011 .
 Wojciech Górczyk, Lokacja Ciechanowa, Notatki Płockie 2013/4, s. 7–12
 Urząd Miejski w Ciechanowie
 Architektura Ciechanowa
 Gdzie stał krzyż i chrzcielnica
 Historia Żydów w Ciechanowie na portalu Wirtualny Sztetl
 
 
 Archiwalne widoki i publikacje związane z miejscowością w bibliotece Polona

 
Miasta królewskie I Rzeczypospolitej (województwo mazowieckie)
Miasta rządowe Królestwa Kongresowego (województwo płockie)
Miasta w województwie mazowieckim
Miejsca obrad sejmików I Rzeczypospolitej
Starostwo ciechanowskie
Miasta w Polsce lokowane w XIV wieku