Województwo częstochowskie

Województwo częstochowskie – polskie województwo ze stolicą w Częstochowie istniejące w latach 1975–1998, jedno z 49 ówcześnie istniejących.

Historia 
Reformę administracyjną w 1975 roku przyjęto w pośpiechu i bez debaty publicznej. 12 maja plenum KC PZPR podjęło decyzję o zmianie podziału administracyjnego kraju, a ustawę wprowadzającą zmiany Sejm przyjął już 28 maja z mocą obowiązującą od 1 czerwca.

Dopiero 3 czerwca 1975 roku w magazynie „Nad Wartą” poinformowano mieszkańców Częstochowy, że miasto stało się siedzibą województwa.

Początkowo część wydziałów urzędu wojewódzkiego ulokowano z przyczyn lokalowych w Kłobucku. W związku z tym władze nakazały uruchomienie podmiejskiej linii MPK na trasie Częstochowa-Kłobuck.

Konsekwencją utworzenia nowego województwa było poszerzenie granic Częstochowy w dniu 1 stycznia 1977 r. Powodem była chęć zwiększenia populacji miasta ponad 200 tys. mieszkańców.

W nowym podziale administracyjnym zostało rozdzielone pomiędzy województwa śląskie, opolskie, łódzkie i świętokrzyskie, pomimo zabiegów o utworzenie tzw. województwa staropolskiego. Ostatnie próby odtworzenia województwa częstochowskiego były planowane w formie referendum przeprowadzonego przy okazji wyborów parlamentarnych w 2011 roku, później postulat jego utworzenia został podniesiony przez polityków PiS w 2015 roku, którzy jednak w 2017 r. przesunęli jego realizację na kolejną kadencję Sejmu.

Geografia 
Województwo częstochowskie zajmowało powierzchnię 6182 km², rozciągłość południkowa wynosiła 77 km, a równoleżnikowa 127 km. Punkty skrajne:
 północny: 51°12′N
 południowy: 50°29′N
 wschodni: 20°06′E
 zachodni: 18°18′E

Długość granic wynosiła 597 km, z czego z województwami: katowickim 142 km, piotrkowskim 133 km, opolskim 124 km, kieleckim 97 km, sieradzkim 85 km, kaliskim 5 km.

Obejmowało 17 miast (Częstochowa, Lubliniec, Myszków, Kłobuck, Kalety, Olesno, Pajęczno, Koniecpol, Blachownia, Gorzów Śląski, Praszka, Krzepice, Szczekociny, Woźniki, Żarki, Koziegłowy, Dobrodzień) i 52 gminy.

Wojewodowie częstochowscy 
 Mirosław Wierzbicki (1.06.1975 – 11.12.1980)
 Grzegorz Lipowski (31.12.1980 – 31.03.1990)
 Jerzy Guła (15.05.1990 – 10.12.1994)
 Cezary Marek Graj (1.02.1995 – 20.1.1997)
 Szymon Giżyński (19.12.1997 – 31.12.1998)

Urzędy Rejonowe 

 Urząd Rejonowy w Częstochowie dla gmin: Blachownia, Gidle, Janów, Kamienica Polska, Kłomnice, Konopiska, Kruszyna, Mstów, Mykanów, Nowa Brzeźnica, Olsztyn, Pajęczno, Poczesna, Rędziny, Starcza i Strzelce Wielkie oraz miast: Blachownia (do 1 stycznia 1992), Częstochowa i Pajęczno (do 1 stycznia 1992)
 Urząd Rejonowy w Kłobucku dla gmin: Kłobuck, Krzepice, Lipie, Miedźno, Opatów, Panki, Popów, Przystajń i Wręczyca Wielka oraz miast (do 1 stycznia 1992): Kłobuck i Krzepice
 Urząd Rejonowy w Koniecpolu dla gmin: Dąbrowa Zielona, Irządze, Koniecpol, Lelów, Moskorzew, Przyrów, Radków, Secemin, Szczekociny i Żytno oraz miast (do 1 stycznia 1992): Kłobuck i Krzepice
 Urząd Rejonowy w Lublińcu dla gmin: Boronów, Ciasna, Dobrodzień, Herby, Kochanowice, Koszęcin i Pawonków, oraz miast: Dobrodzień (do 1 stycznia 1992), Kalety, Lubliniec i Woźniki (do 1 stycznia 1992)
 Urząd Rejonowy w Myszkowie dla gmin: Koziegłowy, Kroczyce, Niegowa, Poraj, Włodowice i Żarki oraz miast: Koziegłowy (do 1 stycznia 1992), Myszków i Żarki (do 1 stycznia 1992)
 Urząd Rejonowy w Oleśnie dla gmin: Gorzów Śląski, Olesno, Praszka, Radłów i Rudniki oraz dla miast (do 1 stycznia 1992): Gorzów Śląski, Praszka i Olesno

Miasta 
Ludność 31 grudnia 1998:

Ludność w latach

Zobacz też 
 reforma administracyjna w Polsce (1975)
 reforma administracyjna w Polsce (1999)

Przypisy 

częstochowskie
Historia Częstochowy