alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
1663



Wydarzenia w Polsce 

 Ukończenie budowy klasztoru i kościoła pod wezwaniem św.Anny w Bieczu.
 sierpień - początek Wyprawy zadnieprzańskiej Jana Kazimierza podczas wojny polsko-moskiewskiej
 listopad - zdobycie Boryspola przez wojska polsko-litewsko-kozackie-tatarskie
 listopad - hetman Michał Pac rozpoczął oblężenie moskiewskiego zamku Rosławl
 14 grudnia - z powodów religijnych skazano na śmierć żydowskiego lekarza Matatiasza Kalahorę.

Wydarzenia na świecie 

 6 lutego – w Anglii rozpoczęto bicie złotej gwinei.
 23 kwietnia – niespełna czternastoletni biskup pasawski Karol Józef Habsburg objął także stolice biskupie - ołomuniecką i wrocławską.
 7 maja – w Londynie otwarto Teatr Królewski.
 8 czerwca – wojna hiszpańsko-portugalska: zwycięstwo Portugalczyków w bitwie pod Ameixal.
 Wrzesień – Turcy pod wodzą wezyra Ahmeda Köprülü zdobyli twierdzę Ujvár na Węgrzech, początek wojny austriacko-tureckiej.

 Początek obrad „nieustającego” Sejmu Rzeszy Niemieckiej w Ratyzbonie.

Urodzili się 
 18 października – Eugeniusz Sabaudzki, książę Sabaudii, dowódca armii austriackiej (zm. 1736)

 data dzienna nieznana: 
 Daniel Purcell, brytyjski kompozytor (zm. 1717)

Zmarli 
 18 września – Józef z Kupertynu, franciszkanin konwentualny, święty Kościoła katolickiego, mistyk (ur. 1603)
 27 grudnia – Krystyna Maria Burbon, księżniczka francuska, księżna i regentka Sabaudii (ur. 1606)

 data dzienna nieznana: 
 Guido Cagnacci, włoski malarz okresu późnego baroku (ur. 1601)
 Hongren, chiński malarz pejzażysta, mnich buddyjski (ur. 1610)
 Krzysztof Sarnowski, polski chorąży mniejszy łęczycki

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 1 lutego
 Ostatki: 6 lutego
 Popielec: 7 lutego
 Niedziela Palmowa: 18 marca
 Wielki Czwartek: 22 marca
 Wielki Piątek: 23 marca
 Wielka Sobota: 24 marca
 Wielkanoc: 25 marca
 Poniedziałek Wielkanocny: 26 marca
 Wniebowstąpienie Pańskie: 3 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 13 maja
 Boże Ciało: 24 maja

Przypisy 

1663
1664



Wydarzenia w Polsce 

 3 stycznia – wojna polsko-rosyjska: polskie wojsko rozpoczęło nieudane Oblężenie Głuchowa.
 16 czerwca – wojna polsko-rosyjska: zwycięstwo wojsk litewskich w bitwie pod Witebskiem.
 2 sierpnia – wojna polsko-rosyjska: armia litewsko-polska poniosła klęskę w bitwie z Rosjanami pod Szkłowem.
 2 października – wojna polsko-rosyjska: oddziały koronne Stefana Czarnieckiego po 3 miesięcznym oblężeniu zajęły kozackie miasteczko Stawiszcze.

 Wojewoda ruski Stefan Czarniecki buduje nową twierdzę w Białej Cerkwi.

Wydarzenia na świecie 

 12 marca – założono angielską kolonię New Jersey.
 12 maja – w ogrodach Wersalu odbyła się premiera komedii Moliera Świętoszek.
 1 sierpnia – IV wojna austriacko-turecka: Turcy ponieśli porażkę w bitwie pod Szentgotthárd.
 11 sierpnia – w Vasvár (Eisenburgu) podpisano korzystny dla Turcji traktat pokojowy kończący IV wojnę austriacko-turecką.
 24 września – Holendrzy przekazali Anglikom Nowy Amsterdam (Nowy Jork).
 21 grudnia – francuski nadintendent finansów Nicolas Fouquet został skazany przez specjalny trybunał na konfiskatę majątku i banicję za malwersacje finansowe. Król Ludwik XIV zaostrzył następnie wyrok na dożywotnie pozbawienie wolności.

 Zbudowanie Cerkwi Narodzin Chrystusa w Jarosławiu (Rosja).
 Powstała Francuska Kompania Wschodnioindyjska.

Urodzili się 
 6 lutego – Mustafa II, sułtan turecki (zm. 1703)
 13 lutego – Teodor Andrzej Potocki, polski duchowny katolicki, biskup chełmiński i warmiński, arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski i Litwy (zm. 1738)
 3 czerwca – Rachel Ruysch, holenderska malarka (zm. 1750)
 15 czerwca – Jean Meslier, francuski ksiądz, przedstawiciel materializmu i ateizmu (zm. 1729)
 6 lipca – Gabriel Rzączyński, polski jezuita, fizjograf, przyrodnik, prekursor zoologii w Polsce (zm. 1737)
 24 lipca - Franz Ludwig von Pfalz-Neuburg, niemiecki arystokrata, duchowny katolicki, biskup wrocławski i wormacki, arcybiskup Trewiru i Moguncji (zm. 1732)

Zmarli 
 27 lutego – Iwan Bohun, pułkownik kozacki (ur. ok. 1608)
 2 listopada – Jerzy Ghica, hospodar Mołdawii (ur. 1600)
 18 listopada – Nikola Zrinski, magnat węgierski, ban Chorwacji, polityk i poeta, bohater walk z Turkami (ur. 1620)

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 21 lutego
 Ostatki: 26 lutego
 Popielec: 27 lutego
 Niedziela Palmowa: 6 kwietnia
 Wielki Czwartek: 10 kwietnia
 Wielki Piątek: 11 kwietnia
 Wielka Sobota: 12 kwietnia
 Wielkanoc: 13 kwietnia
 Poniedziałek Wielkanocny: 14 kwietnia
 Wniebowstąpienie Pańskie: 22 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 1 czerwca
 Boże Ciało: 12 czerwca

1664
1665



Wydarzenia w Polsce 

 2 stycznia – sześć tygodni przed śmiercią Stefan Czarniecki został hetmanem polnym koronnym.
 14 kwietnia – polska twierdza w Korsuniu odparła atak Kozaków, jednak miasto zostało spalone.
 23 maja – magnat Jerzy Lubomirski zawiązał rokosz przeciw królowi Janowi II Kazimierzowi.
 5 lipca – ślub Jana III Sobieskiego z Marysieńką.

Wydarzenia na świecie 

 5 stycznia – we Francji powstało pierwsze europejskie czasopismo naukowe zajmujące się literaturą Journal des Savants.
 4 marca – II wojna angielsko-holenderska: Anglia wypowiedziała wojnę Niderlandom.
 6 marca – w Londynie ukazało się pierwsze wydanie istniejącego do dzisiaj czasopisma naukowego „Philosophical Transactions of the Royal Society”.
 12 kwietnia – zmarła pierwsza ofiara wielkiej zarazy w Londynie.
 12 czerwca – w czasie II wojny angielsko-holenderskiej zajęty przez Anglików Nowy Amsterdam został przemianowany na Nowy Jork.
 13 czerwca – II wojna angielsko-holenderska: zwycięstwo Anglików w bitwie morskiej pod Lowestoft.
 5 października – założono uniwersytet w Kilonii.
 7 listopada – ukazał się pierwszy numer „London Gazette”, najstarszego dziennika w Wielkiej Brytanii.
 26 grudnia – markiz Fernando Cospi przekazał bibliotece Uniwersytetu Bolońskiego aztecki dokument prekolumbijski zawierający informacje na temat astrologii i magii, znany dzisiaj jako Kodeks Cospi.
 Data dzienna nieznana:
 Bitwa pod Almexial.
 Bitwa pod Vila Viçoza.
 Powstanie Razina
 Premiera Don Juana Moliera w Paryżu.

Urodzili się 
 6 lutego – Anna Stuart, królowa Anglii i Szkocji, następnie królowa Wielkiej Brytanii i Irlandii (zm. 1714)
 22 maja – Magnus Stenbock, generalny gubernator Skanii, hrabia i wojskowy szwedzki (zm. 1717)
 19 czerwca – Antoni Baldinucci, od 1893 błogosławiony kościoła rzymskokatolickiego, misjonarz ludowy

Zmarli 
 12 stycznia – Pierre de Fermat, matematyk (samouk) francuski, z wykształcenia prawnik i lingwista (ur. 1601)
 16 lutego – Stefan Czarniecki, wojewoda, żołnierz i wódz (ur. 1599)
 12 września – Jean Bolland, hagiograf katolicki, jezuita (ur. 1596)
 17 września – Filip IV, król Hiszpanii i Portugalii (ur. 1605)
 7 listopada – Wawrzyniec Gabler, poeta i prawnik gdański, sekretarz królewski (ur. 1604)
 2 grudnia – Maria Aniela Astorch, hiszpańska klaryska kapucynka, mistyczka, błogosławiona katolicka (ur. 1592)

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 12 lutego
 Ostatki: 17 lutego
 Popielec: 18 lutego
 Niedziela Palmowa: 29 marca
 Wielki Czwartek: 2 kwietnia
 Wielki Piątek: 3 kwietnia
 Wielka Sobota: 4 kwietnia
 Wielkanoc: 5 kwietnia
 Poniedziałek Wielkanocny: 6 kwietnia
 Wniebowstąpienie Pańskie: 14 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 24 maja
 Boże Ciało: 4 czerwca

1665
1668



Wydarzenia w Polsce 

 29 marca – Kocioł koło Pisza: odbył się synod braci polskich.
 29 czerwca – na Antokolu w Wilnie odbyła się pod przewodnictwem biskupa Aleksandra Sapiehy uroczystość poświęcenia kamienia węgielnego pod budowę ufundowanego przez hetmana wielkiego litewskiego Michała Paca kościoła św. Piotra i Pawła.
 16 września – Jan II Kazimierz Waza abdykował z tronu polskiego, kończąc tym samym rządy dynastii Wazów w Rzeczypospolitej.
 26 grudnia – według legendy nad stojącym na wzniesieniu krzyżem koło ówczesnej wioski Góra miało miejsce zjawisko astronomiczne z udziałem Słońca i Księżyca, do którego nawiązuje obecny herb miasta Góra Kalwaria.

 Jan II Kazimierz Waza potwierdził, na krótko przed abdykacją, prawa miejskie królewskiego Kłecka nadane przez Bolesława Pobożnego.

Wydarzenia na świecie 

 13 lutego – w Lizbonie podpisano układ pokojowy kończący wojnę hiszpańsko-portugalską, w którym Hiszpania uznała niepodległość Portugalii.
 23 lutego – spłonął wiedeński pałac Hofburg, siedziba władców Austrii.
 2 maja – w Akwizgranie podpisano traktat pokojowy kończący francusko-hiszpańską wojnę dewolucyjną.
 5 maja – u wybrzeży Brazylii zatonął portugalski galeon „Santissimo Sacramento”. Spośród ponad tysiąca osób na pokładzie uratowano 70.
 9 września – premiera komedii Moliera Skąpiec.

 Pierwszy zastrzyk dożylny (Niemcy).
 Początek produkcji szampana (Francja).
 Pierwszy bank narodowy (Szwecja).
 Powstała pierwsza kawiarnia w Nowym Jorku

Urodzili się 
 5 stycznia – Johanna Helena Herolt, niemiecka malarka (zm. 1732?)
 10 marca – Jerzy Józef Radziwiłł, polski ziemianin, polityk (zm. 1689)
 18 października – Jan Jerzy IV, elektor Saksonii (zm. 1694)
 13 listopada – Kryspin Fioretti, włoski kapucyn, święty katolicki (zm. 1750)
 15 listopada – Johann Gottfried von Diesseldorf, gdański uczony, polityk, burmistrz Gdańska (zm. 1745)
 24 listopada – Konstanty Felicjan Szaniawski, polski duchowny katolicki, biskup włocławski i krakowski (zm. 1732)
 31 grudnia – Hermann Boerhaave, holenderski lekarz (zm. 1738)

Zmarli 
 31 stycznia – Hermann Busenbaum, teolog jezuicki (ur. 1600)
 7 kwietnia – William Davenant, angielski poeta i dramatopisarz (ur. 1606)
 21 kwietnia – Jan Boeckhorst, malarz flamandzki pochodzenia niemieckiego (ur. 1604)
 8 maja – Maria Katarzyna od św. Augustyna, francuska zakonnica, mistyczka, błogosławiona katolicka (ur. 1632)

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 9 lutego
 Walentynki: 14 lutego
 Ostatki: 14 lutego
 Popielec: 15 lutego
 Niedziela Palmowa: 25 marca
 Wielki Czwartek: 29 marca
 Wielki Piątek: 30 marca
 Wielka Sobota: 31 marca
 Wielkanoc: 1 kwietnia
 Poniedziałek Wielkanocny: 2 kwietnia
 Wniebowstąpienie Pańskie: 10 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 20 maja
 Boże Ciało: 31 maja

1668
1669



Wydarzenia w Polsce 

 15 maja – został zawarty układ między hetmanem Janem Sobieskim, prymasem Mikołajem Prażmowskim, kanclerzem wielkim litewskim Krzysztofem Zygmuntem Pacem i podskarbim wielkim koronnym Janem Andrzejem Morsztynem o popieraniu kandydatury Ludwika Burbona (Wielkiego Kondeusza) do korony polskiej, jako następcy Jana Kazimierza, który abdykował we wrześniu 1668 roku.
 19 czerwca – Michał Korybut Wiśniowiecki został obrany królem po abdykacji Jana Kazimierza.
 23 sierpnia – Ełk otrzymał potwierdzenie praw miejskich i szereg przywilejów.
 29 września – w katedrze na Wawelu odbyła się koronacja Michała Korybuta Wiśniowieckiego na Króla Polski i Wielkiego Księcia Litwy.
 12 listopada – zerwano po raz pierwszy w dziejach sejm koronacyjny.
 Rehabilitacja Jerzego Lubomirskiego.

Wydarzenia na świecie 

 8 marca – potężna erupcja Etny zniszczyła część miasta Katania.
 4 września – VI wojna wenecko-turecka: Turcy zdobyli Kandię i opanowali całą Kretę.
 23 września – cesarz Leopold I Habsburg założył uniwersytet w Zagrzebiu.
 15 października – cesarz Leopold I Habsburg założył Uniwersytet w Innsbrucku.
 Ostatnie, 34 wydanie Młota na czarownice Heinricha Krämera.
 Powstała Akademia Muzyczna w Paryżu.
 Odbył się ostatni zjazd delegatów miast hanzeatyckich.
 Bitwa piratów z Hiszpanami przy Golfo Triste.

Urodzili się 
 2 lutego – Louis Marchand, organista, klawesynista i kompozytor francuski (zm. 1732)
 9 sierpnia – Eudoksja Łopuchina, caryca Rosji, żona Piotra I Wielkiego (zm. 1731)
 19 października – Anioł z Acri, włoski kapucyn, błogosławiony katolicki (zm. 1739)

Zmarli 
 23 lutego – Lieuwe van Aitzema, dziejopis holenderski (ur. 1600)
 10 września – Henrietta Maria Burbon, księżniczka francuska, królowa Anglii, Szkocji i Irlandii (ur. 1609)
 4 października – Rembrandt Harmenszoon van Rijn, holenderski malarz, rysownik i grafik (ur. 1606)
 14 października – Pietro Antonio Cesti, włoski kompozytor (ur. 1623)
 5 listopada – Johannes Cocceius, holenderski teolog protestancki i hebraista (ur. 1603)
 9 grudnia – Klemens IX, papież (ur. 1600)
 31 grudnia – Bogusław Radziwiłł, koniuszy wielki litewski (ur. 1620)

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 28 lutego
 Ostatki: 5 marca
 Popielec: 6 marca
 Niedziela Palmowa: 14 kwietnia
 Wielki Czwartek: 18 kwietnia
 Wielki Piątek: 19 kwietnia
 Wielka Sobota: 20 kwietnia
 Wielkanoc: 21 kwietnia
 Poniedziałek Wielkanocny: 22 kwietnia
 Wniebowstąpienie Pańskie: 30 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 9 czerwca
 Boże Ciało: 20 czerwca

1669
1671



Wydarzenia w Polsce 

 26 sierpnia – wojna polsko-kozacko-tatarska: bitwa pod Bracławiem, zakończona zwycięstwem oddziałów polskich hetmana wielkiego koronnego Jana Sobieskiego i rozproszeniem Tatarów i Kozaków.
 21 października – wojna polsko-kozacko-tatarska: Jan Sobieski pokonał wojska tatarskie w bitwie pod Kalnikiem nad Sobem.
 10 grudnia – sułtan turecki Mehmed IV wypowiedział wojnę Polsce.

Wydarzenia na świecie 

 18 stycznia – największa w dziejach wyprawa bukanierów pod dowództwem Henry’ego Morgana zdobyła i splądrowała miasto Panama.
 7 marca – ochrzczony został Robert Roy Macgregor, przyszły szkocki banita i rozbójnik, bohater powieści Waltera Scotta Rob Roy.
 11 marca – powstała Duńska Kompania Zachodnioindyjska.
 9 maja – Thomas Blood ukradł angielskie klejnoty koronne przechowywane w Tower of London.
 25 października – włoski astronom Giovanni Cassini odkrył księżyc Saturna - Japet.
 Data dzienna nieznana:
 stłumiono Powstanie Razina

Urodzili się 
 7 marca – ochrzczony Robert Roy Macgregor, szkocki zbójnik i banita, znany jako Rob Roy (zm. 1734)
 8 czerwca – Tomaso Albinoni, włoski kompozytor (zm. 1751)
 11 października – Fryderyk IV Oldenburg, król Danii i Norwegii (zm. 1730)
 6 listopada – Colley Cibber, angielski dramatopisarz, aktor, poeta (zm. 1757)
 29 grudnia – Krystyna Eberhardyna Hohenzollernówna, tytularna królowa Polski, żona Augusta II (zm. 1727)

Zmarli 
 16 czerwca – Stieńka Razin, przywódca powstania antyfeudalnego w Rosji.
 4 lipca – Jan Cossiers, flamandzki malarz okresu baroku (ur. 1600)
 13 grudnia – Antoni Grassi, włoski filipin, błogosławiony katolicki (ur. 1592)

 data dzienna nieznana: 
 Jerofiej Chabarow, rosyjski podróżnik i dowódca wojskowy, konkwistador ziem nad Amurem (ur. 1603)

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 5 lutego
 Ostatki: 10 lutego
 Popielec: 11 lutego
 Niedziela Palmowa: 22 marca
 Wielki Czwartek: 26 marca
 Wielki Piątek: 27 marca
 Wielka Sobota: 28 marca
 Wielkanoc: 29 marca
 Poniedziałek Wielkanocny: 30 marca
 Wniebowstąpienie Pańskie: 7 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 17 maja
 Boże Ciało: 28 maja

1671
1674



Wydarzenia w Polsce 

13 marca – porażka trzech koronnych chorągwi pancernych w starciu z Tatarami w potyczce pod Bilczami
21 maja – Jan Sobieski został wybrany przez szlachtę na króla Polski.
 6 października – w Krakowie został wydany zbiór utworów Wespazjana Kochowskiego Niepróżnujące próżnowanie.
 12 listopada – kapitulacja Turków w Barze przed wojskami Jana Sobieskiego.
 18 listopada – Jan Sobieski zdobył Bar.

Wydarzenia na świecie 

 19 lutego – trzecia wojna angielsko-holenderska: podpisano pokój westminsterski.
 12 marca – wojska moskiewskie rozbiły Kozaków w bitwie pod Lisianką.
 16 czerwca – wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską: zwycięstwo wojsk francuskich nad wojskami austriackimi w bitwie pod Sinsheim.
 19 czerwca – zwycięstwo wojsk moskiewskich nad kozackimi w bitwie pod Śmiałą.
 20 lipca – wojna rosyjsko-turecka: zwycięstwo wojsk moskiewskich w bitwie pod Rusawą.
 11 sierpnia – wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską: bitwa pod Seneffe.
 4 października – wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską: nierozstrzygnięta bitwa pod Enzheim.
 10 listopada – na mocy traktatu westminsterskiego Holandia odstąpiła Anglii Nową Holandię.
 29 grudnia – wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską: zwycięstwo wojsk francuskich w bitwie pod Miluzą.

Urodzili się 
 2 sierpnia – Filip II Orleański, książę Chartres, książę orleański, regent Francji w imieniu Ludwika XV

 data dzienna nieznana: 
 Aleksander Antoni Fredro, polski duchowny katolicki, biskup przemyski (zm. 1734)

Zmarli 
 12 stycznia – Giacomo Carissimi, włoski kompozytor (ur. ok. 1605)
 2 lipca – Eberhard III, książę Wirtembergii (ur. 1614)
 12 sierpnia – Philippe de Champaigne, francuski malarz doby baroku (ur. 1602)
 październik – Robert Herrick, angielski poeta i duchowny
 27 października – Hallgrímur Pétursson, islandzki duchowny i poeta (ur. 1614)
 8 listopada – John Milton, poeta angielski i republikański działacz polityczny (ur. 1608)
 27 listopada – Franciscus van der Enden, holenderski myśliciel polityczny, wróg monarchii i organizator nieudanego spisku na życie na Ludwika XIV (ur. 1602)

 data dzienna nieznana: 
 Tan’yū Kanō, japoński malarz i jeden z najwybitniejszych przedstawicieli szkoły Kanō (ur. 1602)

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 1 lutego
 Ostatki: 6 lutego
 Popielec: 7 lutego
 Niedziela Palmowa: 18 marca
 Wielki Czwartek: 22 marca
 Wielki Piątek: 23 marca
 Wielka Sobota: 24 marca
 Wielkanoc: 25 marca
 Poniedziałek Wielkanocny: 26 marca
 Wniebowstąpienie Pańskie: 3 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 13 maja
 Boże Ciało: 24 maja

Przypisy 

1674
1675



Wydarzenia w Polsce 

 11 czerwca – król Jan III Sobieski i ambasador Francji podpisali tajny traktat z Jaworowa dotyczący przystąpienia Rzeczypospolitej do wojny przeciwko Brandenburgii.
 2 sierpnia – wojna polsko-turecka: wojska tureckie zdobyły Zamek w Zbarażu (wydany przez chłopów).
 24 sierpnia – wojna polsko-turecka: w bitwie pod Lwowem Jan III Sobieski pokonał Tatarów.
 11 września – wojna polsko-turecka: Turcy zdobyli Zamek w Podhajcach.
 20 września-11 października – wojna polsko-turecka: Turcy prowadzili oblężenie Trembowli.
 11 października – wojna polsko-turecka: odwrót armii tureckiej za Dniestr zakończył oblężenie Trembowli.

Wydarzenia na świecie 

 5 stycznia – wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską: zwycięstwo wojsk francuskich w bitwie pod Turckheim.
 2 lutego – na przedmieściach Londynu, rozpoczęto budowę pierwszego Królewskiego Obserwatorium Astronomicznego w Greenwich.
 28 czerwca – wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską: zwycięstwo wojsk brandenburskich nad szwedzkimi w bitwie pod Fehrbellin.
 27 lipca – wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską: bitwa pod Nieder Sasbach.
 2 sierpnia – została uroczyście otwarta Synagoga Portugalska w Amsterdamie.
 10 sierpnia – król Karol II założył obserwatorium astronomiczne w Greenwich.
 11 sierpnia – wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską: bitwa pod Konzer Brücke.
 30 sierpnia – pożar na Zamku Chojnik.
 24 listopada – papież Klemens X beatyfikował męczenników z Gorkum.

 II Podbój Purytański – angielscy koloniści pokonali indiańskie plemię Narragansett.

Urodzili się 
 4 stycznia – Liberat Weiss, niemiecki franciszkanin, misjonarz, męczennik (zm. 1716)
 11 sierpnia - Anna Maria de Bourbon-Condé, księżna Condé i Enghien (zm. 1700)
 11 października – Samuel Clarke, angielski teolog, filozof, matematyk i fizyk (zm. 1729)
 12 grudnia - Karol Samuel Poniński, polski duchowny katolicki, biskup pomocniczy poznański

Zmarli 
 8 czerwca – Jan Jonston, polski przyrodnik, pedagog i lekarz pochodzenia szkocko-niemieckiego (ur. 1603)
 18 września – Karol IV Lotaryński, książę Lotaryngii (ur. 1604)
 27 lipca marszałek Francji Henri de Turenne (ur. 1611)
 21 listopada – Jerzy Wilhelm, książę legnicko-brzeski, ostatni męski przedstawiciel dynastii Piastów (ur. 1660)
 15 grudnia – Jan Vermeer, malarz flamandzki (ur. 1632)

 data dzienna nieznana: 
 Jan Gembicki, biskup kujawski (ur. 1602)

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 21 lutego
 Ostatki: 26 lutego
 Popielec: 27 lutego
 Niedziela Palmowa: 7 kwietnia
 Wielki Czwartek: 11 kwietnia
 Wielki Piątek: 12 kwietnia
 Wielka Sobota: 13 kwietnia
 Wielkanoc: 14 kwietnia
 Poniedziałek Wielkanocny: 15 kwietnia
 Wniebowstąpienie Pańskie: 23 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 2 czerwca
 Boże Ciało: 13 czerwca

1675
1677



Wydarzenia w Polsce 

 14 stycznia–26 kwietnia – drugi sejm za panowania Jana III Sobieskiego (nadzwyczajny) [de facto sejm zakończył się 27 kwietnia].
 17 lutego – poświęcono klasztor Dominikanów w Tarnobrzegu.
 W Gdańsku został podpisany traktat polsko-szwedzki, w którym strona polska zobowiązała się wesprzeć Szwedów w wojnie z Brandenburgią, w zamian za prawa Sobieskiego i jego rodziny do Prus Książęcych.

Wydarzenia na świecie 

 17 marca – wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską: armia francuska zdobyła bronioną przez garnizon hiszpański twierdzy Valenciennes.
 28 marca – wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską: początek oblężenia twierdzy Cambrai.
 11 kwietnia – wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską: zwycięstwo wojsk francuskich w bitwie pod Cassel.
 17 kwietnia – wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską: Francuzi zdobyli twierdzę Cambrai.
 1 lipca – wojna duńsko-szwedzka: bitwa morska w Zatoce Køge.
 24 lipca – wojna duńsko-szwedzka: zwycięstwo Szwedów w bitwie pod Landskroną.
 7 września – wojna rosyjsko-turecka: zwycięstwo wojsk moskiewsko-kozackich w bitwie pod Bużynem.
 4 listopada – przyszła królowa angielska Maria II Stuart została żoną Wilhelma III Orańskiego.

Urodzili się 
 8 lutego – Jacques Cassini, francuski astronom pochodzenia włoskiego (zm. 1756)
 6 września – syn króla Jana III Sobieskiego i Marii Kazimiery, Aleksander Benedykt Sobieski (zm. 1714)
 20 października – Stanisław Leszczyński, król Polski (zm. 1766)

Zmarli 
 21 lutego – Baruch de Spinoza, filozof holenderski (ur. 1632)
 23 czerwca – Wilhelm Ludwik, książę Wirtembergii (ur. 1647)
 9 lipca – Angelus Silesius, śląski poeta religijny doby baroku (ur. 1624)
 5 sierpnia – Maciej Bystram, biskup pomocniczy chełmiński (ur. 1602)

Zdarzenia astronomiczne 
 28 października - Przejście Merkurego na tle tarczy Słońca.

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 25 lutego
 Ostatki: 2 marca
 Popielec: 3 marca
 Niedziela Palmowa: 11 kwietnia
 Wielki Czwartek: 15 kwietnia
 Wielki Piątek: 16 kwietnia
 Wielka Sobota: 17 kwietnia
 Wielkanoc: 18 kwietnia
 Poniedziałek Wielkanocny: 19 kwietnia
 Wniebowstąpienie Pańskie: 27 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 6 czerwca
 Boże Ciało: 17 czerwca

Przypisy 

1677
1678



Wydarzenia w Polsce 

 15 grudnia–3 kwietnia 1679 – trzeci sejm za panowania Jana III Sobieskiego (zwyczajny), a pierwszy sejm Rzeczypospolitej, który zebrał się w granicach Wielkiego Księstwa Litewskiego (na Starym Zamku w Grodnie). Przewodził mu koniuszy litewski Franciszek Sapieha.
 Kozacy po oblężeniu zdobywają i palą zamek w Rzyszczów nad Dnieprem.
 jesień - wojska szwedzkie wkroczyły z Inflant do Prus Książęcych

Wydarzenia na świecie 

 18 stycznia – wojna skańska: zwycięstwo Szwedów nad wojskami duńsko-brandenburskimi w bitwie pod Warksow na Rugii i odzyskanie przez nich wyspy.
 styczeń – Francja zawiera separatystyczny pokój w Lüneburg.
 25 marca – wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską: po tygodniowym oblężeniu przez Francuzów skapitulowała hiszpańska załoga twierdzy Ypern.
 25 maja - Norwegowie rozpoczęli oblężenie twierdzy Bohus.
 25 czerwca – Elena Cornaro Piscopia jako pierwsza kobieta otrzymała stopień naukowy doktora.
 4 sierpnia - Kristianstad został zdobyty przez Szwedów.
 10 sierpnia – w Nijmegen podpisano francusko-holenderski traktat pokojowy, jeden z serii kończących wojnę holenderską, toczoną pomiędzy Królestwem Francji, Biskupstwem Münster i Królestwem Szwecji a Republiką Zjednoczonych Prowincji, Królestwem Hiszpanii, Brandenburgią, Królestwem Danii i Świętym Cesarstwem Rzymskim.
 11 sierpnia – wojna skańska: duńskie wojska spaliły szwedzkie miasto Lund.
 14 sierpnia – wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską: bitwa pod Mons.
 16 września - Brandenburgia opanowała wyspę Rugia
 17 września – w Nijmegen podpisano traktat pokojowy, kończący wojnę Francji z koalicją.
 15 października - Stralsund poddał się Brandenburgii.
 15 listopada - Greifswald, ostatnia twierdza szwedzka Pomorzu szwedzkiego, poddała się Brandenburgii.
 7 grudnia – Francuz Louis Hennepin jako pierwszy Europejczyk ujrzał wodospad Niagara.

Urodzili się 
 24 lutego – Maria Anna de Bourbon-Condé, księżniczka Condé i Enghien, księżna Étampes i Vendôme (zm. 1718)
 4 marca – Antonio Vivaldi, włoski skrzypek i kompozytor (zm. 1741)
 20 maja – Marc-Antoine, markiz de Dampierre, francuski arystokrata, kompozytor i wojskowy (zm. 1756)
 26 lipca – Józef I Habsburg, cesarz rzymsko-niemiecki (zm. 1711)

Zmarli 
 27 kwietnia – Mikołaj Roland, francuski duchowny katolicki, założyciel Sióstr od Dzieciątka Jezus, błogosławiony katolicki (ur. 1642)
 29 lipca – Andrzej Wiszowaty, filozof, kaznodzieja, poeta (ur. 1608)
 1 września – Jan Brueghel (młodszy), flamandzki malarz barokowy, syn Jana Brueghla starszego (ur. 1601)
 3 grudnia – Edward Colman, angielski męczennik, błogosławiony katolicki (ur. 1636)

 data dzienna nieznana: 
 Andrzej Karol Grudziński – wojewoda kaliski i poznański (ur. 1611)

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 17 lutego
 Ostatki: 22 lutego
 Popielec: 23 lutego
 Niedziela Palmowa: 3 kwietnia
 Wielki Czwartek: 7 kwietnia
 Wielki Piątek: 8 kwietnia
 Wielka Sobota: 9 kwietnia
 Wielkanoc: 10 kwietnia
 Poniedziałek Wielkanocny: 11 kwietnia
 Wniebowstąpienie Pańskie: 19 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 29 maja
 Boże Ciało: 9 czerwca

Przypisy 

1678
1680



Wydarzenia w Polsce 

 24 stycznia – odbyło się zwołane przez króla Jana III Sobieskiego tzw. colloquium lubelskie, którego celem miało być pojednanie wyznawców prawosławia i unitów. Przygotowano projekt ugody pomiędzy oboma wyznaniami, do której nie doszło z powodu protestu prawosławnych (zwłaszcza bractw cerkiewnych, m.in. ze Lwowa), którzy nie chcieli brać udziału w zgromadzeniu zwołanym bez wiedzy patriarchy Konstantynopola. W efekcie colloquium przyniosło latynizację Kościoła unickiego w Rzeczypospolitej, czyli dostosowanie liturgii i sztuki cerkiewnej do liturgii Kościoła rzymskokatolickiego.
 23 maja – Kraków: spłonęła wieża ratuszowa, od uderzenia pioruna. Odbudowywano ją w latach 1683–1686, twórcą nowego hełmu był budowniczy królewski Piotr Beber.
 – przybył na ziemie polskie zakon żebraczy kapucynów.

Wydarzenia na świecie 

 24 sierpnia – Ludwik XIV założył Comédie-Française.

Urodzili się 
 23 kwietnia - Anna Canalis di Cumiana, włoska szlachcianka (zm. 1769)
 16 maja – Krzysztof Jan Szembek, polski duchowny katolicki, biskup przemyski (zm. 1740)
 3 września – Piotr Sans i Yordà, hiszpański dominikanin, misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (zm. 1747)
 13 października – Katarzyna Opalińska, żona Stanisława Leszczyńskiego, królowa Polski, księżna Lotaryngii i Baru (zm. 1747)
 17 października – Anna Konstancja Cosel, żona Adolfa Magnusa Hoyma, metresa Augusta II Mocnego (zm. 1765)
 26 grudnia - Jan Szczepan Kurdwanowski, polsko-francuski oficer, fizyk, encyklopedysta (zm. 1780)

Zmarli 
 17 kwietnia – Kateri Tekakwitha, Indianka, święta katolicka (ur. 1656)
 19 sierpnia – Jean Eudes, francuski duchowny katolicki, założyciel eudystów, święty (ur. 1601)
 11 września – Go-Mizunoo, cesarz Japonii (ur. 1596)
 27 listopada – Athanasius Kircher, niemiecki teolog i jezuita, wynalazca i konstruktor, znawca języków orientalnych (ur. 1602)
 4 grudnia – Thomas Bartholin, duński naukowiec (ur. 1616)
 29 grudnia – William Howard, 1. wicehrabia Stafford, męczennik, błogosławiony katolicki (ur. 1614)

 data dzienna nieznana: 
 Stanisław Sarnowski, polski duchowny katolicki, biskup przemyski

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 29 lutego
 Ostatki: 5 marca
 Popielec: 6 marca
 Niedziela Palmowa: 14 kwietnia
 Wielki Czwartek: 18 kwietnia
 Wielki Piątek: 19 kwietnia
 Wielka Sobota: 20 kwietnia
 Wielkanoc: 21 kwietnia
 Poniedziałek Wielkanocny: 22 kwietnia
 Wniebowstąpienie Pańskie: 30 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 9 czerwca
 Boże Ciało: 20 czerwca

Przypisy 

1680
1681



Wydarzenia w Polsce 

 18 marca – erygowano klasztor franciszkanów w Łagiewnikach.
 14 kwietnia – Jan III Sobieski potwierdza przywilej lokacyjny Tarnobrzega.
 10 sierpnia – na Śnieżce została poświęcona kaplica św. Wawrzyńca.

Wydarzenia na świecie 

 4 marca – król Karol II przyznał kwakrowi Williamowi Pennowi prawo do założenia nowej kolonii w okolicach przyszłej Filadelfii.
 24 maja – otwarto Kanał Południowy łączący francuskie miasto Tuluzę z Morzem Śródziemnym.
 30 września – Ludwik XIV wydał dekret o przekazaniu katolikom katedry w Strasburgu.
 12 października – jedna z mieszkanek Londynu została publicznie wychłostana za zaangażowanie się w politykę.
 Ludwik XIV, król Francji, wydał ordonans o marynarce.

Urodzili się 
 7 kwietnia – Elias Daniel Sommerfeld, niemiecki duchowny katolicki, biskup pomocniczy wrocławski (zm. 1742)
 2 sierpnia – Antoni Lucci, włoski franciszkanin, biskup, błogosławiony katolicki (zm. 1752)
 6 sierpnia – Franciszek Antoni Fasani, włoski franciszkanin, święty katolicki (zm. 1742)
 18 grudnia – Peter Thumb, austriacki architekt rokokowy (zm. 1766)
 19 grudnia – Wawrzyniec Drucki-Sokoliński, polski duchowny greckokatolicki, tytularny biskup smoleński (zm. 1727)

 data dzienna nieznana: 
 Niccolò Coscia, włoski kardynał (zm. 1755)

Zmarli 
 12 kwietnia – Pietro Paolini, barokowy malarz włoski (ur. 1603)
 25 maja – Pedro Calderón de la Barca, dramatopisarz i poeta hiszpański (ur. 1600)
 20 czerwca – Maciej Dobracki, polski pisarz pedagogiczny, autor podręczników do nauki języka polskiego
 1 lipca – Oliver Plunkett, prymas Irlandii, męczennik, święty katolicki (ur. 1625)
 26 listopada – Giovanni Paolo Oliva, włoski jezuita (ur. 1600)

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 13 lutego
 Ostatki: 18 lutego
 Popielec: 19 lutego
 Niedziela Palmowa: 30 marca
 Wielki Czwartek: 3 kwietnia
 Wielki Piątek: 4 kwietnia
 Wielka Sobota: 5 kwietnia
 Wielkanoc: 6 kwietnia
 Poniedziałek Wielkanocny: 7 kwietnia
 Wniebowstąpienie Pańskie: 15 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 25 maja
 Boże Ciało: 5 czerwca

1681
1682



Wydarzenia na świecie 

 19 marca – król Ludwik XIV zmusił francuskie duchowieństwo do przyjęcia tzw. artykułów gallikańskich, głoszących m.in. niezależność królów francuskich od papieża, wyższość soboru nad papieżem, zależność jego władzy od prawa kościelnego i zależność jego nieomylności od zgody całego Kościoła.
 9 kwietnia – René-Robert Cavelier de La Salle odkrył deltę Missisipi.
 6 maja – siedziba francuskiego króla została przeniesiona do Wersalu.
 7 maja – Iwan V Romanow został carem Rosji.
 15 września – pojawiła się Kometa Halleya. Edmund Halley odkrył jej periodyczność i przewidział powrót w 1758.
 27 października – kwakier William Penn założył na atlantyckim wybrzeżu Ameryki Północnej miasto, które nazwał Filadelfią.
 29 października – William Penn przyjechał do Pensylwanii.

 Bitwa pod Giera.

Urodzili się 
 2 lutego - Antoni Sebastian Dembowski, polski duchowny katolicki, biskup płocki i kujawski
 9 maja - Józef Sierakowski, polski szlachcic, polityk, dyplomata (zm. 1748)
 17 czerwca – Karol XII, od 1697 król Szwecji (zm. 1718)
 16 sierpnia – Ludwik Burbon, książę Burgundii i delfin Francji (zm. 1712)
 20 października – Maria Krescencja Höss, niemiecka zakonnica III Zakonu Regularnego św. Franciszka, święta katolicka (zm. 1744)
 11 grudnia - Johann Wahl, niemiecki polityk, burmistrz Gdańska (zm. 1757)
 31 grudnia - Kasper Niesiecki, polski genealog heraldyk, jezuita (zm. 1744)

 data dzienna nieznana: 
 Walenty Aleksander Czapski, polski duchowny katolicki, biskup przemyski (zm. 1751)

Zmarli 
 15 lutego – Klaudiusz de la Colombière, francuski jezuita, święty katolicki (ur. 1641)
 7 maja – Fiodor III Romanow, car Rosji (ur. 1661)
 15 maja – Jurij Aleksiejewicz Dołgorukow, rosyjski książę, wojewoda nowogrodzki i moskiewski, uczestnik wojen polsko-rosyjskich (ur. 1602)
 12 lipca – Jean Picard, francuski ksiądz, astronom i fizyk (ur. 1620)
 19 października – Thomas Browne, angielski lekarz, pisarz i uczony (ur. 1605)
 23 listopada – Claude Lorrain, francuski malarz, rysownik i rytownik (ur. 1600)

Zdarzenia astronomiczne 
 widoczna kometa Halleya.

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 5 lutego
 Ostatki: 10 lutego
 Popielec: 11 lutego
 Niedziela Palmowa: 22 marca
 Wielki Czwartek: 26 marca
 Wielki Piątek: 27 marca
 Wielka Sobota: 28 marca
 Wielkanoc: 29 marca
 Poniedziałek Wielkanocny: 30 marca
 Wniebowstąpienie Pańskie: 7 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 17 maja
 Boże Ciało: 28 maja

1682
1684



Wydarzenia w Polsce 

 Przystąpienie RP do Ligi Świętej.

Wydarzenia na świecie 

 10 stycznia – właściciel pierwszej w Wiedniu kawiarni, kupiec Jerzy Franciszek Kulczycki został przez Leopolda I mianowany cesarskim tłumaczem języka tureckiego.
 5 marca – podpisano, z inicjatywy papieża Innocentego XI Ligę Świętą. W skład jej wchodziła Rzeczpospolita, Austria, Wenecja, Papiestwo i Moskwa (od 1686).
 21 marca – włoski astronom Giovanni Cassini odkrył księżyce Saturna: Dione i Tetydę.
 24 lipca – René-Robert Cavelier de La Salle żegluje z Francji z dużą ekspedycją mającą za cel ustanowienie kolonii francuskich w rejonie Zatoki Meksykańskiej, u ujścia rzeki Mississippi.
 10 grudnia – praca (De Motu Corporum) nad pojęciem grawitacji i jej wpływem na orbity planet Isaaca Newtona, odwołująca się do praw Keplera, została odczytana w Royal Society przez Edmunda Halleya. Praca ta obejmowała początki praw ruchu, które zostały szerzej omówione w Principiach.

Urodzili się 
 24 stycznia – Karol Aleksander, książę Wirtembergii (zm. 1737)
 24 lutego – Matthias Bernard Braun, rzeźbiarz reprezentujący styl śląskiego baroku w Czechach (zm. 1738)
 22 marca – Matej Bel, słowacki kaznodzieja ewangelicki i uczony, prekursor Oświecenia na Węgrzech (zm. 1749)
 7 maja – Maria Ludwika od Jezusa, francuska zakonnica, błogosławiona katolicka (zm. 1759)
 10 października – Jean Antoine Watteau, francuski malarz, rysownik i rytownik, prekursor rokoka (zm. 1721)
 3 grudnia – Ludvig Holberg, duński pisarz, twórca duńskiego języka literackiego (zm. 1754)

Zmarli 
 15 stycznia – Alvise Contarini, 106. doża Wenecji (ur. 1601)
 26 lipca – Elena Cornaro Piscopia, włoska matematyczka i filozofka, pierwsza kobieta, która otrzymała stopień naukowy doktora (ur. 1646)
 11 września – Bonawentura z Barcelony, hiszpański franciszkanin, błogosławiony (ur. 1620)
 1 października – Pierre Corneille, poeta i dramaturg francuskiego baroku (ur. 1606)

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 10 lutego
 Ostatki: 15 lutego
 Popielec: 16 lutego
 Niedziela Palmowa: 26 marca
 Wielki Czwartek: 30 marca
 Wielki Piątek: 31 marca
 Wielka Sobota: 1 kwietnia
 Wielkanoc: 2 kwietnia
 Poniedziałek Wielkanocny: 3 kwietnia
 Wniebowstąpienie Pańskie: 11 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 21 maja
 Boże Ciało: 1 czerwca

1684
1685



Wydarzenia w Polsce 

 Wyprawa Bukowińska hetmana wielkiego koronnego Stanisława Jabłonowskiego.
 1-2 października – bitwa z Turkami i Tatarami pod Bojanem.
 Wejherowo stało się własnością Jana III Sobieskiego.

Wydarzenia na świecie 

 6 lutego – Jakub II Stuart został królem Anglii i Szkocji.
 23 kwietnia – Jakub II Stuart został koronowany na króla Anglii; nowy monarcha, w przeciwieństwie do swoich poprzedników (ojca Karola I i brata Karola II) był nawróconym katolikiem, co nie wzbudziło przychylnych nastrojów wśród, w większości protestanckiej, angielskiej arystokracji; z tronu został usunięty szybko i bezkrwawo.
 20 czerwca – w Taunton James Scott, 1. książę Monmouth, przywódca rebelii przeciwko Jakubowi II Stuartowi, ogłosił się królem Anglii.
 15 lipca – w londyńskiej Tower został ścięty James Scott, 1. książę Monmouth, przywódca rebelii przeciwko królowi Jakubowi II Stuartowi.
 18 października – Ludwik XIV wydał edykt w mieście Fontainebleau, który odwołał chroniący protestantów edykt nantejski.

Urodzili się 
 23 lutego – Georg Friedrich Händel, kompozytor angielski pochodzenia niemieckiego (zm. 1759)
 12 marca – George Berkeley, irlandzki filozof, myśliciel, misjonarz anglikański i biskup Cloyne (zm. 1753)
 31 marca – Johann Sebastian Bach, kompozytor niemiecki (zm. 1750)
 30 czerwca
 Dominikus Zimmermann, bawarski architekt i sztukator (zm. 1766)
 John Gay, angielski poeta i dramaturg (zm. 1732)
 8 września - Carl Gottlieb Ehler, niemiecki matematyk, burmistrz Gdańska (zm. 1753)
 1 października – Karol VI Habsburg, cesarz rzymsko-niemiecki (zm. 1740)
 26 października – Domenico Scarlatti, kompozytor włoski (zm. 1757)
 15 listopada – Balthasar Denner, niemiecki malarz i miniaturzysta (zm. 1749)
 11 listopada – Floryda Cevoli, włoska klaryska kapucynka, błogosławiona katolicka (zm. 1767)
 6 grudnia – Maria Adelajda Sabaudzka, księżniczka Sardynii, księżna Burgundii i delfina Francji (zm. 1712)
 8 grudnia – Johann Maria Farina, perfumiarz twórca receptury wody kolońskiej (zm. 1766)

Zmarli 
 6 lutego – Karol II Stuart, król Anglii i Szkocji (ur. 1630)
 22 marca – Go-Sai, cesarz Japonii (ur. 1638)
 15 lipca – James Scott, nieślubny syn króla Anglii i Szkocji Karola II Stuarta i jego pierwszej metresy Lucy Walter (ur. 1649)
 11 września – Marco Scacchi, kompozytor włoski, skrzypek, kapelmistrz i teoretyk muzyki (ur. 1602)
 3 października – Johann Heinrich Roos, niemiecki malarz (ur. 1631)
 30 października – Michel le Tellier, francuski mąż stanu (ur. 1603)

 data dzienna nieznana: 
 Stanisław Skarszewski, dworzanin królewski; podstoli sandomierski (ur. 1602)

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 1 marca
 Ostatki: 6 marca
 Popielec: 7 marca
 Niedziela Palmowa: 15 kwietnia
 Wielki Czwartek: 19 kwietnia
 Wielki Piątek: 20 kwietnia
 Wielka Sobota: 21 kwietnia
 Wielkanoc: 22 kwietnia
 Poniedziałek Wielkanocny: 23 kwietnia
 Wniebowstąpienie Pańskie: 31 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 10 czerwca
 Boże Ciało: 21 czerwca

1685
1686



Wydarzenia w Polsce 

 1 maja – traktat Grzymułtowskiego zawarty między Rzeczpospolitą a Carstwem Rosyjskim.
 21 grudnia – król Jan III Sobieski zaprzysiągł we Lwowie traktat pokojowy kończący wojnę polsko-rosyjską.

Wydarzenia na świecie 

 6 maja – w Moskwie zawarto tzw. traktat Grzymułtowskiego, utrwalający warunki rozejmu andruszowskiego, kończącego wojnę polsko-rosyjską.
 5 czerwca – Isaac Newton wydał dzieło, w którym przedstawił spójną teorię grawitacji opisującą zarówno spadanie obiektów na ziemi, jak i ruch ciał niebieskich. Angielski fizyk oparł się na zaproponowanych przez siebie zasadach dynamiki oraz prawach Keplera dotyczących odległości planety od Słońca.
 12 sierpnia – Simon van der Stel odkrył kometę C/1686 R1.
 2 września – V wojna austriacko-turecka: wojska cesarskie zdobyły po oblężeniu Budę.

Urodzili się 
 29 kwietnia – Wasilij Tatiszczew, rosyjski historyk, twórca nowożytnej historiografii rosyjskiej (zm. 1750)
 24 maja – Gabriel Fahrenheit, holenderski fizyk i inżynier pochodzenia niemieckiego (zm. 1736)
 5 czerwca – Ignacy z Santhià, włoski kapucyn, święty katolicki (zm. 1770)
 6 lipca – Antoine de Jussieu, francuski przyrodnik (zm. 1758)

 data dzienna nieznana: 
 Hakuin Ekaku – japoński mistrz zen (zm. 1769)
 Samuel Mikovíni – słowacki inżynier, matematyk, geodeta, kartograf, astronom, rytownik i pedagog (zm. 1750)

Zmarli 
 10 stycznia – Ana de Monteagudo, peruwiańska błogosławiona Kościoła katolickiego (ur. 1602)
 11 maja – Otto von Guericke, niemiecki fizyk, wynalazca, budowniczy fortyfikacji, burmistrz Magdeburga (ur. 1602)
 31 maja – Mikołaj Barré, francuski minimita, założyciel Zgromadzenia Sióstr od Dzieciątka Jezus, błogosławiony katolicki (ur. 1621)
 25 listopada – Nicolaus Steno, duński biskup katolicki, geolog, anatom, błogosławiony (ur. 1638)
 11 grudnia – Ludwik II Burbon-Condé, marszałek Francji (ur. 1621)
 data dzienna nieznana – Krzysztof Czyż, stolnik smoleński

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 21 lutego
 Ostatki: 26 lutego
 Popielec: 27 lutego
 Niedziela Palmowa: 7 kwietnia
 Wielki Czwartek: 11 kwietnia
 Wielki Piątek: 12 kwietnia
 Wielka Sobota: 13 kwietnia
 Wielkanoc: 14 kwietnia
 Poniedziałek Wielkanocny: 15 kwietnia
 Wniebowstąpienie Pańskie: 23 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 2 czerwca
 Boże Ciało: 13 czerwca

1686
1687



Wydarzenia w Polsce 

 6 lutego – założono Wyższe Seminarium Duchowne w Przemyślu.
 Powódź w Krakowie.

Wydarzenia na świecie 

 19 marca – francuski odkrywca René-Robert Cavelier de La Salle został zamordowany na wybrzeżu Teksasu przez zbuntowanych członków wyprawy do delty Missisipi.
 5 lipca – praca Isaaca Newtona – Philosophiae Naturalis Principia Mathematica (Matematyczne podstawy filozofii naturalnej, bardziej znane dzisiaj jako Principia), została opublikowana dzięki zachęcie i finansowemu wsparciu Edmunda Halleya.
 4 sierpnia – Iwan Mazepa został wybrany hetmanem Zadnieprza.
 12 sierpnia – V wojna austriacko-turecka: bitwa pod Nagyharsány.
 26 września – flota wenecka podczas bitwy z Turkami ostrzelała Akropol Ateński, powodując eksplozję zgromadzonego tam prochu; eksplozja zniszczyła wiele budowli.
 9 grudnia – Józef I w wieku 9 lat został koronowany na króla Węgier, które stały się w ten sposób lennem Habsburgów. Korona Węgier stała się dziedziczna w rodzie Habsburgów.
 26 grudnia – wybuch wulkanu Pico de Orizaba w Meksyku.

 Odkryto złoża złota w Brazylii.
 Sulejman II został sułtanem Imperium Osmańskiego.

Urodzili się 
 3 października – Michał Wodzicki, polski duchowny katolicki, biskup przemyski (zm. 1764)
 4 października – Maria Magdalena Martinengo, włoska klaryska kapucynka, stygmatyczka, błogosławiona katolicka (zm. 1737)
 5 grudnia – Francesco Geminiani, włoski barokowy kompozytor, skrzypek i teoretyk muzyki (zm. 1762)

 data dzienna nieznana: 
 Balthasar Neumann, niemiecki architekt i inżynier wojskowy (ur. przed 30 stycznia) (zm. 1753)

Zmarli 
 14 stycznia – Nikolaus Mercator, niemiecki matematyk i astronom (ur. ok. 1620)
 28 stycznia – Jan Heweliusz, gdański astronom (ur. 1611)
 19 marca – René-Robert Cavelier de La Salle, francuski odkrywca delty Missisipi i badacz Ameryki Północnej (ur. 1643)

 data dzienna nieznana: 
 Krzysztof Grzymułtowski, wojewoda poznański, dyplomata (ur. 1620)
 Stefan Wierzbowski, biskup poznański (ur. ?)

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 6 lutego
 Ostatki: 11 lutego
 Popielec: 12 lutego
 Niedziela Palmowa: 23 marca
 Wielki Czwartek: 27 marca
 Wielki Piątek: 28 marca
 Wielka Sobota: 29 marca
 Wielkanoc: 30 marca
 Poniedziałek Wielkanocny: 31 marca
 Wniebowstąpienie Pańskie: 8 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 18 maja
 Boże Ciało: 29 maja

1687
1688



Wydarzenia w Polsce 

 27 czerwca – miało miejsce uroczyste przeprowadzenie benedyktynek-sakramentek do nowej siedziby przy Rynku Nowego Miasta w Warszawie. W procesji z Najświętszym Sakramentem wzięli udział król Jan III Sobieski, królowa Maria Kazimiera i cały dwór.
 Po raz pierwszy zerwano sejm jeszcze przed obiorem marszałka izby poselskiej.
 Ostatni najazd turecki na Rzeczpospolitą.

Wydarzenia na świecie 

 1 stycznia – Ceuta przeszła spod panowania portugalskiego pod hiszpańskie.
 21 sierpnia – wojna Francji z Ligą Augsburską: bitwa pod Cochem.
 6 września – V wojna austriacko-turecka: armia austriacka po 167 latach tureckiej okupacji wyzwoliła Belgrad.
 5 listopada – rozpoczęła się chwalebna rewolucja. Tron powierzono Wilhelmowi Orańskiemu.
 19 listopada – chwalebna rewolucja: bitwa pod Wincanton.
 9 grudnia – chwalebna rewolucja: bitwa pod Reading.
 11 grudnia – chwalebna rewolucja: Król Anglii i Szkocji Jakub II Stuart został pojmany w Faversham w czasie próby ucieczki do Francji, co jego przeciwnicy uznali za akt abdykacji.
 23 grudnia – obalony król Anglii i Szkocji Jakub II Stuart odpłynął do Francji.

Urodzili się 
 23 stycznia – Ulryka Eleonora, królowa Szwecji (zm. 1741)
 25 stycznia lub 25 lutego – Juraj Jánošík (Janosik), karpacki zbójnik, słowacki bohater narodowy (zm. 1713)
 4 kwietnia – Joseph-Nicolas Delisle, francuski astronom (zm. 1768) 
 13 kwietnia - Nathanael Gottfried Ferber, burmistrz Gdańska (zm. 1755)
 21 maja – Alexander Pope, angielski poeta (zm. 1744)
 17 września - Maria Ludwika Sabaudzka, królowa Hiszpanii (zm. 1714)
 17 października – Domenico Zipoli, włoski kompozytor epoki baroku (zm. 1726) 
 3 listopada – Georg Buchholtz junior, spiskoniemiecki nauczyciel, duchowny ewangelicki, przyrodnik, badacz Tatr i Spisza (zm. 1737)

Zmarli 
 2 lutego – Abraham Duquesne, dowódca francuskiej marynarki wojennej (ur. 1610)
 9 maja – Fryderyk Wilhelm I, elektor brandenburski i książę pruski. Najstarszy syn elektora Jerzego Wilhelma i księżniczki Elżbiety Charlotty (ur. 1620)
 31 sierpnia – John Bunyan, angielski pisarz chrześcijański i kaznodzieja baptystyczny (ur. 1628)

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 26 lutego
 Ostatki: 2 marca
 Popielec: 3 marca
 Niedziela Palmowa: 11 kwietnia
 Wielki Czwartek: 15 kwietnia
 Wielki Piątek: 16 kwietnia
 Wielka Sobota: 17 kwietnia
 Wielkanoc: 18 kwietnia
 Poniedziałek Wielkanocny: 19 kwietnia
 Wniebowstąpienie Pańskie: 27 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 6 czerwca
 Boże Ciało: 17 czerwca

1688
1690



Wydarzenia w Polsce 

 Założenie Suwałk przez kamedułów wigierskich.

Wydarzenia na świecie 

 3 lutego – w Massachusetts Bay Colony wprowadzono do obiegu pierwsze na kontynencie północnoamerykańskim banknoty.
 10 czerwca – beatyfikacja świętej Kingi.
 1 lipca – wojna Francji z Ligą Augsburską: wojska francuskie odniosły miażdżące zwycięstwo nad siłami sprzymierzonych w bitwie pod Fleurus.
 10 lipca – wojna Francji z Ligą Augsburską: bitwa morska pod Beachy Head.
 12 lipca – wojna irlandzka: Wilhelm III Orański zwyciężył w bitwie nad Boyne.
 14 lipca – wojna irlandzka: zwycięskie wojska Wilhelma III Orańskiego wkroczyły do Dublina.
 18 sierpnia – wojna Francji z Ligą Augsburską: bitwa pod Staffardą.
 24 sierpnia – założenie miasta Kalkuta w Indiach przez Brytyjską Kompanię Wschodnioindyjską.
 8 września – V wojna austriacko-turecka: bitwa morska pod Mytilini.
 25 września – Ameryka: rozpoczęto wydawanie pierwszego dziennika Publick Occurrences Both Foreign and Domestick.

Urodzili się 
 22 stycznia – Nicolas Lancret, francuski malarz rokokowy (zm. 1743)
 1 marca – Silvio Valenti Gonzaga, włoski duchowny, tytularny arcybiskup Nicei, nuncjusz apostolski we Flandrii i Hiszpanii (zm. 1756)
 18 marca – Christian Goldbach, pruski matematyk (zm. 1764)
 15 czerwca – Jan Aleksander Lipski, polski duchowny katolicki, kardynał, biskup łucki, biskup krakowski (zm. 1746)
 20 czerwca – Johann Adolf von Loß, saski polityk i dyplomata (zm. 1759)
 26 września – Charles Macklin, brytyjski aktor i dramaturg (zm. 1797)
 5 listopada – Fryderyk Ludwik Wirtemberski, książę wirtemberski (zm. 1734)
 1 grudnia – Philip Yorke, 1. hrabia Hardwicke, brytyjski arystokrata, prawnik i polityk, bliski współpracownik premiera ks. Newcastle, Lord Kanclerz (zm. 1764)
 19 grudnia – Tomasz Baczyński, polski dramatopisarz, jezuita (zm. 1756)

Zmarli 
 12 lutego – Charles Le Brun, malarz, architekt i dekorator francuski (ur. 1619)
 18 kwietnia – Karol V Leopold, książę Lotaryngii (ur. 1643)
 20 kwietnia – Maria Anna Bawarska, księżniczka bawarska, delfina Francji (ur. 1660)
 24 lipca – Krzysztof od św. Katarzyny, hiszpański zakonnik, założyciel Braci Szpitalnych Jezusa Nazarejskiego, błogosławiony katolicki (ur. 1638)
 17 października – Małgorzata Maria Alacoque, francuska wizytka, mistyczka, święta katolicka (ur. 1647)

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 2 lutego
 Ostatki: 7 lutego
 Popielec: 8 lutego
 Niedziela Palmowa: 19 marca
 Wielki Czwartek: 23 marca
 Wielki Piątek: 24 marca
 Wielka Sobota: 25 marca
 Wielkanoc: 26 marca
 Poniedziałek Wielkanocny: 27 marca
 Wniebowstąpienie Pańskie: 4 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 14 maja
 Boże Ciało: 25 maja

1690