alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Województwo białostockie (1944–1975)

Województwo białostockie – jednostka administracyjna Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej istniejąca w latach 1944–1975. Powstała poprzez reaktywację 22 sierpnia 1944 r. dekretem Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 21 sierpnia 1944 r. o trybie powołania władz administracji ogólnej I i II instancji przedwojennego województwa białostockiego. Na podstawie umowy między Rzecząpospolitą Polską i Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o polsko-radzieckiej granicy państwowej, zawartej przez Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej i rząd ZSRR w Moskwie, w dniu 16 sierpnia 1945 r. od województwa odpadła wschodnia część, obejmująca większą część powiatów grodzieńskiego i wołkowyskiego oraz skrawki powiatów sokólskiego i augustowskiego.

Zmiany administracyjne 
 18 sierpnia 1945 r. do województwa białostockiego przyłączono powiat łomżyński z województwa warszawskiego.
 28 czerwca 1946 r. przyłączono z obszaru Ziem Odzyskanych powiaty ełcki, gołdapski i olecki.
 1 stycznia 1948 r. utworzono powiat kolneński.
 12 marca 1948 r. zniesiono powiat szczuczyński, a z jego obszaru utworzono powiat grajewski.
 1 lipca 1952 r. utworzono powiat siemiatycki.
 1 stycznia 1954 r. utworzono powiat hajnowski.
 1 kwietnia 1954 r. utworzono powiat moniecki.
 13 listopada 1954 r. utworzono powiat łapski.
 13 listopada 1954 r. utworzono powiat zambrowski.
 1 stycznia 1956 r. utworzono powiaty: dąbrowski i sejneński.

Ludność

Podział administracyjny

1946

1973 
Źródło:

W wyniku reformy administracyjnej 1 czerwca 1975 r. z terenów dotychczasowego województwa białostockiego utworzono województwa białostockie, łomżyńskie, ostrołęckie i suwalskie. W momencie wejścia w życie reformy największymi miastami województwa były kolejno:

Zobacz też 
 podział administracyjny Polski (1944–1950)
 podział administracyjny Polski (1950–1957)
 podział administracyjny Polski 1957–1975
 reforma administracyjna w Polsce (1975)

Przypisy 

Historia Białegostoku
Województwa 1945–1975
Podlasie
Województwo zielonogórskie

województwo zielonogórskie – województwo w latach 1950–1975
 województwo zielonogórskie – województwo w latach 1975–1998

en:Zielona Góra Voivodeship
Francuska Afryka Zachodnia

Francuska Afryka Zachodnia () – federacja francuskich  kolonii w Afryce Zachodniej istniejąca w latach 1904–1958. Powstawała pomiędzy 1895, a 1904 rokiem. W jej skład wchodziły następujące terytoria: Senegal, Mauretania, Sudan Francuski (obecnie Mali), Gwinea, Wybrzeże Kości Słoniowej, Górna Wolta (Burkina Faso), Dahomej (Benin) i Niger. W 1958 roku federacja rozpadła się na odrębne republiki autonomiczne w ramach Wspólnoty Francuskiej, a Gwinea uzyskała niepodległość. W 1960 roku pozostałe republiki autonomiczne uzyskały niezależność.

Przypisy 

Historia Afryki
Historia Senegalu
Historia Mauretanii
Historia Mali
Historia Gwinei
Historia Wybrzeża Kości Słoniowej
Historia Burkiny Faso
Historia Beninu
Historia Nigru
Francuskie kolonie
Województwo poznańskie

województwo poznańskie – województwo w latach 1314–1793 
 województwo poznańskie – województwo w latach 1919–1939 
 województwo poznańskie – województwo w latach 1945–1975
 województwo poznańskie – województwo w latach 1975–1998

Zobacz też
 Poznańskie
 Ziemia poznańska
Dahomej

Dahomej, Królestwo Dahomeju (Dahomey) a. Królestwo Fon – historyczne państwo w Afryce Zachodniej, istniejące ok. 1600–1904 na obszarze dzisiejszego Beninu. Stolicą państwa był Abomey.

Dahomej został założony na początku XVII w. przez autochtonicznych Fonów, zamieszkujących Płaskowyż Abomey. Państwo stało się centrum handlu niewolników na tzw. „Wybrzeżu Niewolniczym”. W 1728 podbił Królestwo Ajudy, dysponując armią 12 tys. kobiet. W 1823 król Gezo odmówił trybutu dla Oyo, znosząc zależność lenną. W 1892 Francja ustanowiła protektorat dla królestwa. W tym samym roku wybuchła wojna o niepodległość Dahomeju, zakończona klęską Francji. W 1899 ponownie utracił suwerenność. W 1904–1958 jako jeden z krajów Francuskiej Afryki Zachodniej, później republika autonomiczna Wspólnoty Francuskiej (1958–1959). W 1960 ponownie niepodległe państwo republikańskie, przemianowane w 1975 na Benin.

Królowie Dahomeju 
 ok. 1600–1620: Gangnihessou (†1620)
 1620–1645: Dakodonou (†1645)
 1645–1685: Houegbadja (†1685)
 1685–1716: Akaba (†1716)
 1716–1740: Agadża (†1740)
 1740–1774: Tegbessou (†1774)
 1774–1789: Kplinga (†1789)
 1789–1797: Agonglo (†1797)
 1797–1818: Adandozan (†1861)
 1818–1859: Gezo (†1859)
 1859–1889: Glele (†1889)
 1889–1894: Behanzin (ok. 1845–1906)
 1894–1904: Agoliagbo (†1940)

Uwagi

Przypisy

Bibliografia 
 Curtin, Philipp i in.: Historia Afryki. Tł. [z ang.] Jannasz, Marek. Oprac. Jagielski, Wojciech. Gdańsk: Wyd. „Marabut”, 2003. .

Historia Beninu
Państwa historyczne w Afryce
Federacja Mali

Federacja Mali – krótkotrwała federacja początkowo czterech, a później tylko dwóch republik autonomicznych Wspólnoty Francuskiej w Afryce Zachodniej. 

Federację utworzono 4 kwietnia 1959 roku, w jej skład weszły Dahomej, Górna Wolta, Senegal i Sudan Zachodni (wcześniej Sudan Francuski). Jednak po uzyskaniu pełnej niepodległości 20 czerwca 1960 roku w jej skład weszły jedynie dwie ostatnie republiki. 20 sierpnia, po 2 miesiącach istnienia, rozpadła się na dwa niezależne państwa: Senegal i Mali (wcześniej Sudan Zachodni).

Historia Mali
Historia Senegalu
Państwa historyczne w Afryce
Data

Data – umowne oznaczenie dnia, miesiąca i roku, służy do zapisu kolejnych dni (dób) w kalendarzu, a przez to m.in. do oznaczania ważnych wydarzeń historycznych.

W języku polskim poszczególne składniki daty podaje się w kolejności od najmniej do najbardziej znaczącego (od najwyższego do najniższego rzędu), tj. najpierw dzień miesiąca, następnie miesiąc i jako ostatni – rok. Rok lub miesiąc i rok można pominąć, jeśli wynikają z kontekstu lub nie są istotne. Dni (w miesiącu) i lata numeruje się liczbami; miesiące można również numerować (w piśmie) lub posługiwać się ich nazwami (w mowie i piśmie). Nazwa miesiąca w dacie występuje zawsze w dopełniaczu (np. 29 maja, nie: 29 maj), podobnie jak liczebnik numerujący rok. W zapisie słownym roku człony określające tysiące i setki nie odmieniają się (np. w dwa tysiące drugim, nie: w dwutysięcznym drugim, ale: w dwutysięcznym, jeśli chodzi o rok 2000). Po numerze roku następuje zwykle słowo roku; w piśmie, jeśli rok zapisany jest cyframi, można zastosować skrót r. lub w ogóle je pominąć. Do zapisu cyfrowego liczebników porządkowych oznaczających dzień i rok używa się wyłącznie cyfr arabskich; miesiące można numerować cyframi arabskimi lub rzymskimi. Numer miesiąca niższy niż 10, wyrażony cyframi arabskimi należy zapisać jako dwucyfrowy (z zerem na początku); można w ten sposób zapisać również numer dnia. Nie stawia się kropek ani żadnych innych znaków przestankowych, z wyjątkiem przypadku gdy wszystkie składniki daty wyrażone są za pomocą cyfr arabskich – wówczas rozdziela się je kropką bez spacji. Zapis mieszany cyfrowo-literowy z końcówką fleksyjną doklejoną do cyfr (np. 29-ty maja) jest niepoprawny ortograficznie. Nie zaleca się skracania oznaczenia roku do dwóch cyfr (dziesiątek i jedności). Należy unikać łamania wierszy na datach.

Akceptowany jest zapis daty w formie skróconej, cyframi: miesiąc.rok (np. 07.2009). Ten sposób zapisu znalazł powszechne zastosowanie w różnego rodzaju pismach obiegowych, czy dokumentacji (np. w dokumentacji geodezyjnej).

Przykładowe sposoby zapisu daty:
 dwudziesty dziewiąty maja dwa tysiące trzeciego roku (nie: dwutysięcznego trzeciego)
 29 maja 2003 r.
 29 V 2003 r.
 29.05.2003 r.
 29.05.2003
 05.2003

W różnych językach i krajach przyjęte są odmienne sposoby zapisu dat. Amerykanie na przykład wymieniają miesiąc na początku, przed numerem dnia. Inna jest u nich również interpunkcja w datach. Dla potrzeb międzynarodowej komunikacji urzędowej opracowano standard zapisu dat ISO 8601. Obowiązuje w nim kolejność składników od najbardziej do najmniej znaczącego (rok, miesiąc, dzień), ze wszystkimi składnikami wyrażonymi cyframi arabskimi (dzień i miesiąc dwucyfrowe), rozdzielonymi dywizem:
 2003-05-29

Zaletą takiego zapisu jest to, że posortowanie leksykograficzne jest tożsame z posortowaniem chronologicznym.

Zobacz też 

 kalendarz wieczny, pozwalający określić dzień tygodnia dla zadanej daty
 linia zmiany daty
 era kalendarzowa
 chronostych
 kabalistyczny zapis dat

Przypisy

Bibliografia 
 Polszczyzna na co dzień, pod red. Mirosława Bańki, PWN, Warszawa 2006. .

Kalendarze
Województwo konińskie

Województwo konińskie – województwo w centralnej Polsce istniejące w latach 1975–1998, powstałe ze wschodniej części dawnego województwa poznańskiego. Obszar województwa wynosił 5139 km², a ludność w 1998 wynosiła 480 tys. mieszkańców. Województwo w 1998 r. podzielone było na 18 miast i 48 gmin (w tym 4 miejskie, 14 miejsko-wiejskich oraz 30 wiejskich). Wyróżniki na tablicach rejestracyjnych w województwie konińskim to KF, KM i KN. Graniczyło z 6 województwami: od północy z bydgoskim (na długości 68 km) i włocławskim (94 km), od wschodu z płockim (60 km), od południa z sieradzkim (74 km) i kaliskim (108 km), od zachodu z poznańskim (74 km). Z gmin konińskiego utworzono następujące powiaty województwa wielkopolskiego: kolski, koniński, słupecki, turecki i miasto na prawach powiatu  Konin.

Ludność 

W województwie mieszkało 480 000 osób (1998), z tego ok. 42% w miastach. Gęstość zaludnienia wynosiła 93 osoby na km². Największe miasta: Konin, Turek i Koło.

Urzędy Rejonowe 
 Urząd Rejonowy w Kole dla gmin: Babiak, Chodów, Dąbie, Grabów, Grzegorzew, Kłodawa, Koło, Kościelec, Olszówka, Osiek Mały, Przedecz, Sompolno i Wierzbinek oraz miasta Koło
 Urząd Rejonowy w Koninie dla gmin: Golina, Grodziec, Kazimierz Biskupi, Kleczew, Kramsk, Krzymów, Rychwał, Rzgów, Skulsk, Stare Miasto, Ślesin i Wilczyn oraz miasta Konin
 Urząd Rejonowy w Słupcy dla gmin: Lądek, Orchowo, Ostrowite, Powidz, Pyzdry, Słupca, Strzałkowo, Witkowo i Zagórów oraz miasta Słupca
 Urząd Rejonowy w Turku dla gmin: Brudzew, Dobra, Kawęczyn, Malanów, Przykona, Świnice Warckie, Tuliszków, Turek, Uniejów i Władysławów oraz miasta Turek

Miasta 
Dane z 31.12.1998

Podział administracyjny

Reforma administracyjna 
1 stycznia 1999 weszła w życie ustawa o nowym podziale administracyjnym Polski. Województwo konińskie w większości przyłączone zostało do województwa wielkopolskiego, tylko trzy gminy: Grabów, Świnice Warckie i Uniejów – zostały przyłączone do województwa łódzkiego. Gminę Pyzdry włączono w skład powiatu wrzesińskiego, a gminę Witkowo do powiatu gnieźnieńskiego, wchodzących w skład województwa wielkopolskiego. Pozostały obszar województwa konińskiego podzielono się na cztery powiaty: kolski, koniński, słupecki i turecki oraz miasto na prawach powiatu Konin.

Zobacz też 
 Polska reforma administracyjna (1975)
 Podział administracyjny Polski 1975–1998
 Reforma administracyjna w Polsce (1999)

Przypisy 

Historia Konina
konińskie
Linia zmiany daty

Linia zmiany daty, granica zmiany daty – umowna linia na mapie stref czasowych, przebiegająca głównie wzdłuż południka 180 stopni (występują niewielkie odchylenia w przypadku obszarów zamieszkanych przez ludzi), po obu stronach której daty różnią się o jedną dobę. Przesunięcia tej linii od południka 180 stopni występują w przypadku Aleutów (w kierunku zachodnim) oraz Półwyspu Czukockiego, wysp Fidżi, Kermadec, Kiribati, Samoa (bez Samoa Amerykańskiego), Tokelau i Tonga (na wschód).

Przy przekraczaniu linii zmiany daty w kierunku z półkuli wschodniej na półkulę zachodnią odejmujemy jeden dzień od bieżącej daty (obowiązującej na półkuli wschodniej), natomiast przy poruszaniu się w przeciwnym kierunku dodajemy jeden dzień do bieżącej daty (obowiązującej na półkuli zachodniej).

Przypisy

Zobacz też 
 W osiemdziesiąt dni dookoła świata

 
Ocean Spokojny
Morze Beringa
Noc (ujednoznacznienie)

Noc – termin o kilku znaczeniach:

Geografia 
 noc – część doby, w czasie której Słońce znajduje się poniżej linii horyzontu
 noc polarna – występujące w strefach polarnych zjawisko, kiedy noc trwa przynajmniej 24 godziny
 biała noc – zjawisko, podczas którego zmierzch przechodzi bezpośrednio w świt

Zwyczaje 
 noc poślubna
 prawo pierwszej nocy 
 Noc Kupały
 noc sylwestrowa
 Noc Walpurgii – w mitologii nordyckiej noc zmarłych, złych duchów

Wydarzenia 
 Noc Listopadowa
 Noc paskiewiczowska
 Noc teczek
 noc kryształowa
 Noc długich noży
 Noc św. Bartłomieja
 Noc ołówków

Wydarzenia kulturalne 
 Noc Muzeów
 Noc Naukowców
 Noc kulturalna w Częstochowie
 Noc Kultury w Lublinie
 Noc Nenufarów

Noc w utworach 
 Noc – albańsko–macedoński film fabularny z roku 1998
 Noc – włosko-francuski dramat filmowy z 1961 roku 
 Noc – opowiadanie Jerzego Andrzejewskiego napisane w latach okupacji niemieckiej
 Noc – album Budki Suflera wydany w 1995 roku
 Noc – singel White’a 2115
 Noc generałów
 Noc i ciemność
 Noc i dzień
 Noc iguany
 Noc księżycowa
 Noc na Karlštejně
 Noc na Ziemi
 Noc noży
 Noc po ciężkim dniu
 Noc w bibliotece
 Noc w muzeum
 Noc w Wenecji
 Noc oczyszczenia
 Noc oczyszczenia: Anarchia
 Noc listopadowa

Inne 
 Noc i Mgła – tytuł tajnego dekretu nazistowskiego z 1941 roku
 Noc Jurija

Zobacz też 
 Nock
 Nods
 Nok
 Nokk
 Notz
Porównaj: dzień.
Prąd morski

Prąd morski – duże i niemal niezmienne ruchy wody w oceanach wywołane przede wszystkim występowaniem wiatrów stałych oraz różnicami temperatur, bądź zasolenia, a także ruchem obrotowym Ziemi, który modyfikuje ich kierunek.

Na poszczególnych oceanach tworzą one 5 wielkich kręgów cyrkulacji wody morskiej. W pobliżu brzegów układ prądów modyfikowany jest przez pływy morskie, spływ wód rzecznych i ukształtowanie linii brzegowej. 

Średnia prędkość powierzchniowych prądów morskich wynosi około 10 km na dobę, ale niektóre z nich mogą osiągnąć prędkość nawet 100–150 km na dobę.

Przepływ mierzony jest w sverdrupach.

Rodzaje prądów morskich 
Ze względu na temperaturę wody niesionej prądem morskim w stosunku do otaczających wód oceanu wyróżnia się prądy ciepłe (niosące wodę cieplejszą niż otaczająca) i prądy zimne (niosące wodę chłodniejszą niż otaczająca). Prądy te mają duży wpływ na kształtowanie klimatu niektórych regionów kuli ziemskiej. Prądy ciepłe wpływają na wzrost temperatury powietrza oraz sumy opadów atmosferycznych, a prądy zimne powodują spadek średniej temperatury powietrza oraz zmniejszenie sumy opadów atmosferycznych. Przykładowo ciepły Prąd Północnoatlantycki, stanowiący przedłużenie Golfsztromu, przyczynia się do ocieplenia klimatu Skandynawii, a zimny Prąd Benguelski występujący u południowo-zachodnich wybrzeży Afryki przyczynił się do powstania pustyni Namib.

Ze względu na genezę, prądy morskie można podzielić na:
 wiatrowe – związane z działalnością silnych wiatrów,
 gęstościowe – wynikające z różnic ciężaru objętościowego wód w różnych miejscach. Bardzo często tworzą się pod powierzchnią wody, rzadziej na jej powierzchni,
 spływowe – powstające wskutek wyrównywania poziomu wód w różnych miejscach. Pośrednią ich przyczyną jest dopływ wód słodkowodnych do mórz i oceanów, a także zwiększone parowanie,
 kompensacyjne – przywracające równowagę hydrostatyczną, naruszoną przez różne siły, np. przez wiatry stałe.

Ważniejsze prądy morskie 
 Ocean Atlantycki:Antylski, Benguelski, Brazylijski, Falklandzki, Florydzki, Gujański, Gwinejski, Irmingera, Kanaryjski, Karaibski, Labradorski, Łomonosowa, Malstrom, Norweski, Południoworównikowy, Północnoatlantycki,  Północnorównikowy, Wiatrów Zachodnich,  Wschodniogrenlandzki, Zachodniogrenlandzki, Zatokowy (Golfsztrom);

 Ocean Indyjski:Agulhas, Madagaskarski, Monsunowy, Mozambicki, Południoworównikowy, Równikowy Prąd Wsteczny, Somalijski, Wiatrów Zachodnich, Zachodnioaustralijski;

 Ocean Spokojny:Alaskański, Aleucki, Cromwella, Kalifornijski, Kuro Siwo, Oja Siwo (Kurylski), Peruwiański, Południoworównikowy, Północnorównikowy, Równikowy Prąd Wsteczny, Wiatrów Zachodnich, Wschodnioaustralijski.

Zobacz też 
 prąd głębinowy
 prąd powierzchniowy
 prąd wiatrowy
 zachodnia intensyfikacja prądów morskich

Linki zewnętrzne 
 Wizualizacja na OceanMotion
Wyspa Świętej Heleny

Wyspa Świętej Heleny () – wyspa wulkaniczna, położona na Oceanie Atlantyckim, około 1900 km na zachód od południowo-zachodniego wybrzeża Afryki. Stanowi najbardziej ludną część brytyjskiego terytorium zamorskiego o nazwie Wyspa Świętej Heleny, Wyspa Wniebowstąpienia i Tristan da Cunha. Według spisu powszechnego z 2008 roku zamieszkiwało tu 4255 osób, z tego co szósty w głównym mieście i porcie Jamestown. Są oni potomkami Europejczyków, Azjatów i Afrykanów. Powierzchnia wyspy wynosi 122 km², ma ona ok. 17 km długości i ok. 10 kilometrów szerokości. Połączenie z wyspą zapewniają statki i samoloty kursujące do RPA i Wielkiej Brytanii. Telewizję, przekazywaną przez satelitę, można tu oglądać od połowy lat 90. XX wieku.

Religia 

Struktura religijna w 2016 roku według CIA The World Factbook:
 protestanci – 75,9%:
 anglikanie – 68,9%,
 baptyści – 2,1%,
 adwentyści dnia siódmego – 1,8%,
 Armia Zbawienia – 1,7%,
 brak religii – 6,1%,
 świadkowie Jehowy – 4,1%,
 katolicy – 1,2%,
 inne religie – 2,5% (w tym bahaiści),
 brak odpowiedzi i nieokreśleni – 10,2%.

Historia 
Wyspa została odkryta 21 maja 1502 przez portugalskiego żeglarza João da Nova. Nazwał ją imieniem św. Heleny, matki Konstantyna Wielkiego, której święto wypadało tego dnia. 

Do 1673 prawie połowę mieszkańców stanowili importowani niewolnicy, ale między 1826 a 1836 wszyscy oni zostali uwolnieni. Wyspa była w okresie od 18 października 1815 do 5 maja 1821 miejscem zesłania, a w końcu i śmierci cesarza Napoleona Bonapartego. W połowie XIX wieku, zajęta i zasiedlona przez Kompanię Wschodnioindyjską, wyspa stała się brytyjską kolonią. W 1981 brytyjska ustawa o obywatelstwie przeklasyfikowała Świętą Helenę na brytyjskie terytoria zamorskie, wskutek czego jej mieszkańcy utracili prawo do pobytu w Wielkiej Brytanii.

Przypisy 

Wyspy terytorium Wyspa Świętej Heleny, Wyspa Wniebowstąpienia i Tristan da Cunha
Wyspy wulkaniczne
Napoleon Bonaparte
Maksimum

maksimum – funkcja
 maksimum lokalne lub globalne funkcji
Województwo kaliskie (1975–1998)

Województwo kaliskie – województwo istniejące w latach 1975–1998 ze stolicą w Kaliszu; w 1999 zostało podzielone między województwo wielkopolskie, województwo dolnośląskie oraz województwo łódzkie.

Urzędy rejonowe 
W latach 1990–1998 na obszarze województwa działało 7 urzędów rejonowych: w Kaliszu oraz w Jarocinie, Kępnie, Krotoszynie, Ostrowie Wlkp., Ostrzeszowie i Pleszewie.

 Urząd Rejonowy w Jarocinie dla gmin: Jaraczewo, Jarocin, Kotlin i Żerków
 Urząd Rejonowy w Kaliszu dla gmin: Blizanów, Brzeziny, Ceków-Kolonia, Godziesze Wielkie, Koźminek, Lisków, Mycielin, Nowe Skalmierzyce, Opatówek, Stawiszyn, Szczytniki i Żelazków oraz miasta Kalisz
 Urząd Rejonowy w Kępnie dla gmin: Baranów, Bolesławiec, Bralin, Czastary, Dziadowa Kłoda, Galewice, Kępno, Łęka Opatowska, Łubnice, Międzybórz, Perzów, Rychtal, Sokolniki, Syców, Trzcinica i Wieruszów
 Urząd Rejonowy w Krotoszynie dla gmin: Koźmin, Krotoszyn, Rozdrażew i Zduny oraz miasta Sulmierzyce
 Urząd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim dla gmin: Odolanów, Ostrów Wielkopolski, Przygodzice, Raszków, Sieroszewice i Sośnie oraz miasta Ostrów Wielkopolski
 Urząd Rejonowy w Ostrzeszowie dla gmin: Czajków, Doruchów, Grabów n. Prosną, Kobyla Góra, Kraszewice, Mikstat i Ostrzeszów
 Urząd Rejonowy w Pleszewie dla gmin: Chocz, Czermin, Dobrzyca, Gizałki, Gołuchów i Pleszew

Miasta 
(31.12.1998):
  Kalisz – 106 641
  Ostrów Wielkopolski – 74 728
  Krotoszyn – 29 221
  Jarocin – 25 935
  Pleszew – 18 512
  Kępno – 15 041
  Ostrzeszów – 14 637
  Syców – 10 670
  Wieruszów – 9330
  Koźmin Wielkopolski – 6700
  Nowe Skalmierzyce – 5100
  Odolanów – 5000
  Zduny – 4500
  Sulmierzyce – 2200
  Międzybórz – 2161
  Żerków – 2100
  Raszków – 2048
  Grabów nad Prosną – 1985
  Mikstat – 1900
  Stawiszyn – 1572

Ludność

Zobacz też 
 polska reforma administracyjna (1975)
 podział administracyjny Polski 1975-1998
 polska reforma administracyjna (1999)
 aglomeracja kalisko-ostrowska
 Kaliskie
 województwo środkowopolskie

Przypisy 

Historia Kalisza
kaliskie
Województwo kaliskie (1975–1998)
Województwo sieradzkie

Województwo sieradzkie – województwo ze stolicą w Sieradzu, jedno z 49 województw istniejących w latach 1975–1998; w 1999 zostało włączone do województwa łódzkiego.

Reforma administracyjna, która weszła w życie 1 czerwca 1975 reaktywowała województwo sieradzkie w zupełnie innych granicach. Było ono jednym z 49 nowo utworzonych województw; graniczyło z woj.: łódzkim, piotrkowskim, częstochowskim, kaliskim, konińskim i płockim. Zajmowało 1,6% obszaru kraju i liczyło 406 tys. mieszkańców. Odległość między najbardziej wysuniętymi krańcami województwa w kierunku południkowym wynosiła 109 km, zaś 70 km w kierunku równoleżnikowym. Podzielone było na 42 gminy: 33 wiejskie, 7 miejsko-wiejskich i 2 miejskie. Powiatów nie było, ich miejsce zajęły rejony.

Urzędy Rejonowe 
 Urząd Rejonowy w Łasku dla gmin: Buczek, Dobroń, Lutomiersk, Łask, Sędziejowice, Widawa i Wodzierady
 Urząd Rejonowy w Sieradzu dla gmin: Błaszki, Brąszewice, Brzeźnio, Burzenin, Goszczanów, Klonowa, Pęczniew, Sieradz, Warta, Wróblew i Złoczew oraz miasta Sieradz
 Urząd Rejonowy w Wieluniu dla gmin: Biała, Czarnożyły, Działoszyn, Kiełczygłów, Konopnica, Lututów, Mokrsko, Osjaków, Ostrówek, Pątnów, Rusiec, Siemkowice, Skomlin, Wieluń i Wierzchlas
 Urząd Rejonowy w Zduńskiej Woli dla gmin: Dalików, Poddębice, Szadek, Wartkowice, Zadzim, Zapolice i Zduńska Wola oraz miasta Zduńska Wola

Województwo przetrwało do 1 I 1999 r., kiedy to weszła w życie kolejna reforma podziału administracyjnego kraju.

Miasta województwa sieradzkiego 
  Zduńska Wola – 45 850
  Sieradz – 45 529
  Wieluń – 25 697
  Łask – 20 139
  Poddębice – 7 230
  Działoszyn – 6 200
  Złoczew – 3 450
  Warta – 3 400
  Błaszki – 2 100
  Szadek – 2 000

Ludność w latach

Wojewodowie 
 1 czerwca 1975 — 2 lipca 1984 — Tadeusz Barczyk
 19 lipca 1984 — 25 września 1986 — Kazimierz Cłapka
 4 listopada 1986 — 22 lutego 1989 — Henryk Antosiak
 22 lutego 1989 — 20 lutego 1991 — Józef Szewczyk
 4 marca 1991 — 2 lutego 1994 — Andrzej Ruszkowski
 1 marca 1994 — 1997 — Jan Ryś
 18 stycznia 1998 — 31 grudnia 1998 — Kazimierz Filipiak

Zobacz też 
 Polska reforma administracyjna (1975)
 Podział administracyjny Polski 1975-98
 Polska reforma administracyjna (1999)

Przypisy 

sieradzkie
Historia Sieradza
Miejsce zerowe

Miejsce zerowe, czasem punkt zerowy, zero lub pierwiastek – argument funkcji, dla którego przyjmuje ona wartość zerową.

W przypadku funkcji rzeczywistej zmiennej rzeczywistej przedstawionej w układzie współrzędnych kartezjańskich interpretacją geometryczną miejsca zerowego jest odcięta punktu należącego do wykresu danej funkcji, który leży zarazem na osi odciętych.

Zobacz też 
 Jądro (algebra) – czasem pokrywa się ze zbiorem miejsc zerowych pewnego rodzaju funkcji (homomorfizmu);
 Nośnik funkcji – dopełnienie zbioru miejsc zerowych lub domknięcie tego dopełnienia.

Uwagi

Przypisy 

Funkcje matematyczne
Stopień wielomianu

Stopień jednomianu – suma wszystkich wykładników potęg przy zmiennych niezerowego jednomianu, np. jednomian  jest stopnia drugiego.

Stopień wielomianu jest to najwyższy ze stopni jego składników (jednomianów) o niezerowych współczynnikach.
Dla wielomianu jednej zmiennej jest to największa potęga zmiennej, która występuje jawnie w wielomianie.

Stopień wielomianu  oznaczamy  (skrót od angielskiego degree).

Niekiedy zakłada się, że jeśli  wówczas 

Stopień wielomianu ma następujące własności:
 stopień sumy i różnicy wielomianów jest nie większy niż większy z ich stopni:
 
 stopień iloczynu wielomianów jest równy sumie ich stopni w pierścieniu bez dzielników zera:

Przykłady 
  – wielomian stopnia 3,
  – wielomian stopnia 5,
  – wielomian stopnia 1,
  – wielomian stopnia 0,
  – wielomian zerowy (najczęściej dla tego wielomianu nie definiuje się stopnia).

Rozszerzenie pojęcia 
Stopień wielomianu  można także zdefiniować metodami analitycznymi:
 

Definicję tę można zastosować dla każdej funkcji ciągłej, która od pewnego miejsca nie zmienia znaku i dla której powyższa granica istnieje. Np.:
 
 
 
 

Jeśli obliczanie granicy prowadzi do wyrażenia nieoznaczonego  to dla funkcji różniczkowalnej można skorzystać z reguły de l’Hospitala. Wówczas
 

Jeśli  istnieją, to łatwo sprawdzić, że istnieje  oraz  Faktycznie
 

Wielomiany
Województwo warszawskie (1975–1998)

Województwo warszawskie – jedno z 49 województw istniejących w latach 1975–1998. Jego stolicą była Warszawa. Województwo graniczyło z województwami: ciechanowskim, ostrołęckim, siedleckim, radomskim, skierniewickim i płockim.

Od 1 czerwca 1975 do 26 maja 1990 nosiło nazwę województwo stołeczne warszawskie, a w 1999 zostało włączone do województwa mazowieckiego.

Wojewodowie 
Do roku 1990 wojewodą warszawskim był prezydent Warszawy. Po utworzeniu samorządów terytorialnych funkcje te rozdzielono, a prezydent Warszawy stał się organem samorządowym.

 Jerzy Majewski 1975–1982 (PZPR)
 Mieczysław Dębicki 1982–1986 (PZPR)
 Jerzy Bolesławski 1986–1990 (PZPR)
 Stanisław Wyganowski 1990 (Bezpartyjny)
 Adam Langer 1990 (SD)
 Bohdan Jastrzębski 1990–1997 (Bezpartyjny)
 Maciej Gielecki 1997–1998 (ZChN)

Urzędy Rejonowe 
 Urząd Rejonowy w Legionowie dla gmin: Jabłonna, Nieporęt, Serock i Wieliszew oraz miasta Legionowo
 Urząd Rejonowy w Nowym Dworze Mazowieckim dla gmin: Czosnów, Leoncin, Pomiechówek, Tułowice i Zakroczym oraz miasta Nowy Dwór Mazowiecki
 Urząd Rejonowy w Otwocku dla gmin: Celestynów, Karczew i Wiązowna oraz miast Józefów i Otwock
 Urząd Rejonowy w Piasecznie dla gmin: Góra Kalwaria, Konstancin-Jeziorna, Lesznowola, Piaseczno, Prażmów i Tarczyn
 Urząd Rejonowy w Pruszkowie dla gmin: Błonie, Brwinów, Grodzisk Mazowiecki, Kampinos, Leszno, Michałowice, Nadarzyn i Ożarów Mazowiecki oraz miast: Milanówek, Piastów, Podkowa Leśna i Pruszków
 Urząd Rejonowy w Warszawie dla gmin warszawskich: Warszawa-Bemowo, Warszawa-Białołęka, Warszawa-Bielany, Warszawa-Centrum, Warszawa-Rembertów, Warszawa-Targówek, Warszawa-Ursus, Warszawa-Ursynów, Warszawa-Wawer, Warszawa-Wilanów, Warszawa-Włochy, gmin: Halinów, Izabelin, Łomianki, Radzymin, Raszyn i Stare Babice oraz miast: Marki, Sulejówek, Wesoła i Ząbki
 Urząd Rejonowy w Wołominie dla gminy Wołomin oraz miast Kobyłka i Zielonka

Największe miasta 
(ludność 31 grudnia 1998)

Ludność w latach

Zobacz też 
 Podział administracyjny Polski w latach 1975–1998

Przypisy 

Historia Warszawy po 1945
warszawskie
Mazowsze
Województwo radomskie

Województwo radomskie – jedno z 49 województw istniejących w latach 1975–1998. Położone było w centralnej Polsce. Sąsiadowało z województwami: skierniewickim i piotrkowskim od zachodu, kieleckim i tarnobrzeskim od południa, lubelskim i siedleckim od wschodu oraz warszawskim od północy. W 1976 roku powierzchnia województwa radomskiego liczyła 7294 km² powierzchni i 682 000 mieszkańców.

Województwo radomskie zostało utworzone w przeważającej części z terenów przed reformą administracyjną 1975 wchodzących w skład województwa kieleckiego, z którego poza Radomiem otrzymało ono miasta Białobrzegi, Iłża, Kozienice, Lipsko, Pionki, Przysucha, Skaryszew, Szydłowiec, Wyśmierzyce, Zwoleń oraz Drzewica (miasto ponownie od 1987).

W nowym podziale administracyjnym, od 1999 r. obszar prawie całego dawnego województwa radomskiego znalazł się w województwie mazowieckim, ponadto gmina Gowarczów znalazła się w województwie świętokrzyskim, zaś gminę Drzewica włączono do łódzkiego.

Urzędy Rejonowe 
 Urząd Rejonowy w Grójcu dla gmin: Belsk Duży, Błędów, Chynów, Goszczyn, Grójec, Jasieniec, Mogielnica, Nowe Miasto n. Pilicą, Pniewy, Promna i Warka
 Urząd Rejonowy w Kozienicach dla gmin: Garbatka-Letnisko, Głowaczów, Gniewoszów, Grabów n. Pilicą, Kozienice, Magnuszew i Sieciechów
 Urząd Rejonowy w Przysusze dla gmin: Borkowice, Drzewica, Gielniów, Gowarczów, Klwów, Odrzywół, Potworów, Przysucha, Rusinów i Wieniawa
 Urząd Rejonowy w Radomiu dla gmin: Białobrzegi, Gózd, Iłża, Jastrzębia, Jedlińsk, Jedlnia-Letnisko, Kazanów, Kowala, Pionki, Przytyk, Radzanów, Rzeczniów, Skaryszew, Stara Błotnica, Stromiec, Wierzbica, Wolanów, Wyśmierzyce i Zakrzew oraz miast Pionki i Radom
 Urząd Rejonowy w Szydłowcu dla gmin: Chlewiska, Jastrząb, Mirów, Orońsko i Szydłowiec
 Urząd Rejonowy w Zwoleniu dla gmin: Chotcza, Ciepielów, Lipsko, Policzna, Przyłęk, Sienno, Solec n. Wisłą, Tczów i Zwoleń

Miasta 
Ludność 31.12.1998
  Radom – 232 262
  Pionki – 21 958
  Kozienice – 21 319
  Grójec – 14 802
  Szydłowiec – 12 975
  Warka – 11 407
  Zwoleń – 8 156
  Białobrzegi – 7 627
  Przysucha – 6 228
  Lipsko – 6 016
  Iłża – 5 262
  Skaryszew – 4 237
  Drzewica – 4 000
  Nowe Miasto nad Pilicą – 3 878
  Mogielnica – 2 476
  Wyśmierzyce – 1 000

Ludność w latach

Wojewodowie radomscy 
 do 1981 Roman Maćkowski
 1981 Feliks Wojtkun (SD)
 1981–1990 płk Alojzy Wojciechowski
 1990–1992 Jan Rejczak (NSZZ „Solidarność”)
 1992–1994 Janusz Szlanta (UD)
 1994–1996 Zbigniew Kuźmiuk (PSL)
 1996–1997 Mirosław Szadkowski (PSL)
 1997–1998 Kazimierz Wlazło

Zobacz też 
 Polska reforma administracyjna (1975)
 Podział administracyjny Polski 1975–1998
 Polska reforma administracyjna (1999)

Przypisy

Bibliografia 
 
 

Historia Radomia
radomskie
Metoda numeryczna

Metoda numeryczna – metoda rozwiązywania problemów matematycznych za pomocą działań na liczbach. Otrzymywane tą drogą wyniki są na ogół przybliżone, jednak dokładność obliczeń może być z góry określona i dobiera się ją zależnie od potrzeb. Obecnie ta dziedzina matematyki rozwija się bardzo szybko ze względu na liczne zastosowania w informatyce i algorytmice.

Metody numeryczne wykorzystywane są wówczas, gdy badany problem nie ma w ogóle rozwiązania analitycznego (danego wzorami) lub korzystanie z takich rozwiązań jest uciążliwe ze względu na ich złożoność.

W szczególności dotyczy to:
 znajdowanie pierwiastków  wielomianów stopnia większego niż 2 – korzystanie ze wzorów na dokładne wartości pierwiastków równań stopnia 3 i stopnia 4 jest niepraktyczne; dla równań stopnia wyższego niż 4 ogólnych wzorów czysto algebraicznych już nie ma wcale, za to te przestępne również są niepraktyczne obliczeniowo;
 rozwiązywanie równań różniczkowych i układów takich równań
 całkowanie
 aproksymacja, czyli przybliżaniu nieznanych funkcji (np. pomiarów zjawisk fizycznych)
 optymalizacja
 rozwiązywania układów równań liniowych w przypadku większej liczby równań i niewiadomych
 działania na macierzach, np. znajdowania wartości własnych i wektorów własnych (zob. równanie własne)

Lista metod numerycznych 
1. Numeryczne wyznaczanie pierwiastków równań:

 metoda iteracji,
 metoda Halleya,
 metoda Newtona (metoda Newtona-Raphsona / metoda stycznych),
 metoda połowienia (metoda bisekcji),
 metoda siecznych,
 odwrotna interpolacja kwadratowa,
 regula falsi.
2. Numeryczne rozwiązywanie równań różniczkowych:

 metoda Eulera,
 metoda Eulera-Maruyamy - (dotyczy równań różniczkowych stochastycznych; tam: przykładowy kod w języku Python),
 metoda Rungego-Kutty.

3. Numeryczne całkowanie:

 całkowanie numeryczne,
 kwadratury Gaussa,
 metody Newtona-Cotesa.

4. Aproksymacja:

 aproksymacja,
 metoda najmniejszych kwadratów.
5. Metody optymalizacji:

 metoda Newtona (optymalizacja)
 programowanie liniowe
 przeszukiwanie tabu
 wyszukiwanie binarne

6. Inne

 algorytmy deterministyczne,
 algorytmy probabilistyczne,
 generatory liczb pseudolosowych.

Zobacz też 

 obliczenia symboliczne (algebra komputerowa)

Bibliografia 

 Z. Fortuna, B. Macukow, J. Wąsowski, Metody numeryczne Podręczniki akademickie Elektronika, informatyka, telekomunikacja, Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1982, s. 285–312.
 D. Potter, Metody obliczeniowe fizyki, fizyka komputerowa, Warszawa: PWN, 1982, s. 19–43.
 J. Szmelter, Metody komputerowe w mechanice, Warszawa: PWN, 1980, s. 150–157.
 A. Ralston, Wstęp do analizy numerycznej, Warszawa: PWN, 1971.

Linki zewnętrzne 
 Metody numeryczne (materiały dydaktyczne pracowników Wydziału Fizyki Politechniki Warszawskiej)
 Metody numeryczne (materiały dydaktyczne MIMUW na studia informatyczne I stopnia)
Granica jednostronna

Granica jednostronna jest wspólną nazwą dla granicy lewostronnej i prawostronnej. Jeżeli granice lewo- i prawostronna istnieją i są sobie równe, to są one granicą obustronną; twierdzenie odwrotne też jest prawdziwe: jeżeli istnieje granica obustronna to obie granice jednostronne istnieją i są jej równe (o ile punkt, w którym obliczamy granice jest odpowiednio lewostronnym lub prawostronnym punktem skupienia dziedziny funkcji).

Definicje 
Liczba  jest granicą lewostronną (odpowiednio: prawostronną) funkcji  w lewostronnym (odpowiednio: prawostronnym) punkcie skupienia  dziedziny, co zapisuje się
  przy  (odpowiednio:  przy )

lub
  (odpowiednio: ),

gdy spełnione są warunki określone w jakiejkolwiek z następujących dwu równoważnych definicji:

 definicja Heinego
 dla każdego ciągu  takiego, że dla dowolnego  (odpowiednio: )   oraz  ciąg wartości funkcji  dąży do  przy 
 definicja Cauchy’ego
  (odpowiednio: ).

Jeśli w punkcie x0 funkcja f ma nieskończoną granicę jednostronną, to prosta x = x0 nazywa się asymptotą pionową funkcji f.

Przypisy 

Granice
Województwo chełmskie

Województwo chełmskie – jedno z 49 województw istniejących w latach 1975–1998. Położone było we wschodniej Polsce, przy granicy z Ukrainą. Sąsiadowało z województwami: bialskopodlaskim, lubelskim i zamojskim. W nowym podziale administracyjnym, od 1999 roku ziemie dawnego województwa znalazły się w całości w nowym i większym województwie lubelskim. Siedzibą władz województwa chełmskiego był Chełm.

Urzędy Rejonowe 
 Urząd Rejonowy w Chełmie dla gmin: Białopole, Chełm, Cyców, Dorohusk, Dubienka, Kamień, Leśniowice, Ruda-Huta, Sawin, Siedliszcze, Wierzbica i Żmudź oraz miasta Chełm
 Urząd Rejonowy w Krasnymstawie dla gmin: Krasnystaw, Kraśniczyn, Łopiennik Górny, Rejowiec, Rejowiec Fabryczny, Siennica Różana i Wojsławice oraz miast Krasnystaw i Rejowiec Fabryczny
 Urząd Rejonowy we Włodawie dla gmin: Hańsk, Sosnowica, Stary Brus, Urszulin, Włodawa, Wola Uhruska, Wyryki oraz miasta Włodawa

Miasta 
Ludność 31.12.1998
  Chełm – 70 654
  Krasnystaw – 20 718
  Włodawa – 14 733
  Rejowiec Fabryczny – 4600

Ludność w latach

Zobacz też 
 reforma administracyjna w Polsce (1975)
 Podział administracyjny Polski (1975–1998)
 reforma administracyjna w Polsce (1999)

Przypisy 

chełmskie
Historia Chełma
Województwo jeleniogórskie

Województwo jeleniogórskie – województwo w latach 1975–1998. Powstało na podstawie reformy podziału administracyjnego Polski dokonanego przez władze PRL. Stolicą województwa była Jelenia Góra.

Województwo było położone na południowo-zachodnim krańcu Polski. Graniczyło z trzema województwami:
 województwem zielonogórskim (na północy)
 województwem legnickim (na północnym wschodzie)
 województwem wałbrzyskim (na wschodzie).

Poza tym województwo jeleniogórskie graniczyło na południu z Czechosłowacją do 1992 r., później z Czechami oraz z NRD do 1990 r., później z RFN. Po reformie w 1999 r. podziału administracyjnego województwo zostało w całości włączone do województwa dolnośląskiego.

Urzędy rejonowe 
 Urząd Rejonowy w Bolesławcu dla gmin: Bolesławiec, Lwówek Śląski, Nowogrodziec, Osiecznica i Węgliniec oraz miasta Bolesławiec
 Urząd Rejonowy w Jeleniej Górze dla gmin: Bolków, Janowice Wielkie, Jeżów Sudecki, Kamienna Góra, Lubawka, Marciszów, Mirsk, Mysłakowice, Podgórzyn, Stara Kamienica, Świerzawa i Wleń oraz miast: Jelenia Góra, Kamienna Góra, Karpacz, Kowary, Piechowice, Szklarska Poręba, Świeradów-Zdrój i Wojcieszów
 Urząd Rejonowy w Lubaniu dla gmin: Bogatynia, Gryfów Śląski, Leśna, Lubań, Lubomierz, Olszyna, Platerówka, Pieńsk, Siekierczyn, Sulików i Zgorzelec oraz miast: Lubań, Zawidów i Zgorzelec

Miasta 
Ludność 31.12.1998
  Jelenia Góra – 93 901
  Bolesławiec – 44 026
  Zgorzelec – 36 341
  Lubań – 24 339
  Kamienna Góra – 23 123
  Bogatynia – 20 346
  Kowary – 12 875
  Lwówek Śląski – 9000
  Gryfów Śląski – 7100
  Szklarska Poręba – 7000
  Piechowice – 6500
  Lubawka – 6400
  Pieńsk – 5800
  Bolków – 5300
  Karpacz – 5000
  Świeradów-Zdrój – 5000
  Leśna – 4700
  Zawidów – 4400
  Mirsk – 4100
  Nowogrodziec – 4000
  Wojcieszów – 4000
  Węgliniec – 3000
  Świerzawa – 2400
  Wleń – 1900
  Lubomierz – 1800

Ludność w latach

Zobacz też 
 reforma administracyjna w Polsce (1975)
 podział administracyjny Polski 1975–1998
 reforma administracyjna w Polsce (1999)

Przypisy 

Historia Jeleniej Góry
jeleniogórskie
Pierścień

pierścień – rodzaj biżuterii,
 pierścień – termin w mechanice,
 pierścień – element rozgrywki w grach z serii Sonic the Hedgehog,
 Pierścień – u grzybów kapeluszowych część osłony całkowitej znajdująca się na trzonie
 pierścień ciała – metamer;
 Pierścień − polski herb szlachecki z nobilitacji
 Pierścień – jezioro w miejscowości Tłokowo, w gminie Jeziorany
 Pierścień – powtórzenie na końcu strofy, akapitu lub całego utworu pierwszego wersu 

 matematyka
 pierścień – struktura algebraiczna o dwóch działaniach dwuargumentowych,
 pierścień zbiorów – struktura badana w teorii mnogości i stosowana w teorii miary,
 pierścień kołowy – zbiór punktów płaszczyzny;
 astronomia
 Pierścień – mgławica planetarna,
 pierścienie planetarne – rozproszone satelity niektórych planet;
chemia
 pierścień atomów – układ atomów połączonych w zamkniętą pętlę
 pierścień aromatyczny – rodzaj pierścienia atomów, cecha charakterystyczna węglowodorów aromatycznych
 pierścień skondensowany – układ pierścieni atomów
 literatura
 Pierścień – powieść science-fiction autorstwa Larry'ego Nivena
Szybka transformacja Fouriera

Szybka transformacja Fouriera (, FFT) – algorytm wyznaczania dyskretnej transformaty Fouriera oraz transformaty do niej odwrotnej.

Czasem, w odniesieniu do tej metody, używane jest też określenie szybka transformata Fouriera, które jednak nie jest prawidłowe, gdyż pojęcie transformacja oznacza przekształcenie, a transformata jest wynikiem tego przekształcenia.

Niech  będą liczbami zespolonymi, wtedy dyskretna transformata Fouriera jest określona wzorem:
 

Obliczanie sum za pomocą powyższego wzoru wymaga wykonania  operacji (zob. asymptotyczne tempo wzrostu).

Algorytmy (jak algorytm Cooleya-Tukeya) obliczające szybką transformację Fouriera bazują na metodzie dziel i zwyciężaj, rekurencyjnie dzieląc transformatę wielkości  na transformaty wielkości  i  z wykorzystaniem  operacji mnożenia.

Najpopularniejszą wersją algorytmu FFT jest FFT o podstawie 2. Jest on bardzo efektywny pod względem czasu realizacji, jednak wektor próbek wejściowych (spróbkowany sygnał) musi mieć długość  gdzie  to pewna liczba naturalna. Wynik otrzymuje się na drodze schematycznych przekształceń, opartych o tak zwane struktury motylkowe.

Złożoność obliczeniowa szybkiej transformacji Fouriera wynosi  w odróżnieniu od  algorytmu wynikającego wprost ze wzoru określającego dyskretną transformatę Fouriera. Dzięki szybkiej transformacji Fouriera praktycznie możliwe stało się cyfrowe przetwarzanie sygnałów (DSP), a także zastosowanie dyskretnych transformat kosinusowych (DCT) do kompresji danych audio-wideo (JPEG, MP3, XviD itd.).

Zobacz też 
 FFTW
 kwantowa transformata Fouriera
 transformacja Fouriera

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne 
 

Transformaty
Algorytmy numeryczne
Cyfrowe przetwarzanie sygnałów
Województwo wrocławskie (1946–1975)

Województwo wrocławskie (początkowo, tuż po II wojnie światowej, nazywane też nieoficjalnie województwem dolnośląskim) – województwo ze stolicą we Wrocławiu, jedno z siedemnastu istniejących do reformy administracyjnej w 1975, ze stolicą we Wrocławiu.

W roku 1945 tymczasową siedzibą władz wojewódzkich była przez krótki czas Trzebnica, a potem Legnica (wówczas nazwę tę pisano także Lignica). Według danych z 1950 blisko 40% ówczesnych mieszkańców stanowili Polacy z Kresów Wschodnich.

W latach 1946-1950 woj. wrocławskie graniczyło z województwami: poznańskim i śląskim oraz z Czechosłowacją i NRD, a w latach 1950-1975 dodatkowo z województwami: opolskim i zielonogórskim.

W wyniku reformy w 1975 z woj. wrocławskiego wydzielono województwa: jeleniogórskie, legnickie i wałbrzyskie.

Ludność

Podział administracyjny

1946

1973
Źródło:

Zobacz też 
 Podział administracyjny Polski (1944–1950)
 Podział administracyjny Polski (1950–1956)
 Podział administracyjny Polski (1957–1975)
 reforma administracyjna w Polsce (1975)
 geografia Polski
 województwo dolnośląskie

Przypisy 

Komitet Wojewódzki PZPR we Wrocławiu
wrocławskie
Województwo wrocławskie
Województwo katowickie

Województwo katowickie (1950–1975) – (1953-56 jako województwo stalinogrodzkie)
 Województwo katowickie (1975–1998)
Województwo krakowskie (1945–1975)

Województwo krakowskie – dawna jednostka podziału administracyjnego Polski, ze stolicą w Krakowie, powołana 28 czerwca 1946 roku, podzielona w 1975 na nowe, mniejsze województwa (krakowskie, nowosądeckie, tarnowskie, bielskie, katowickie i kieleckie). Województwo kilkukrotnie zmieniało swoje granice.

Województwo krakowskie objęło swoim obszarem teren obecnego województwa małopolskiego (bez powiatu gorlickiego) oraz Jaworzno, powiat żywiecki i bialski (zlikwidowany i podzielony w 1951).

W 1966 miasto Kraków i województwo krakowskie zostały odznaczone Orderem Budowniczych Polski Ludowej.

Podział na powiaty:
 powiaty miejskie (grodzkie): Kraków (od 1957 jako miasto wydzielone z województwa), od 1951: Nowy Sącz, Tarnów, Zakopane, od 1956: Jaworzno
 powiaty ziemskie:  bialski (do 1951), bocheński, brzeski, chrzanowski, dąbrowski, krakowski, limanowski, miechowski, myślenicki, nowosądecki, nowotarski, olkuski, oświęcimski (od 1951), tarnowski, wadowicki, żywiecki

Zmiany administracyjne 
 1 kwietnia 1945 – powiat miechowski przeniesiono z województwa kieleckiego do województwa krakowskiego.
 18 sierpnia 1945 – 4 powiaty województwa krakowskiego (dębicki, gorlicki, jasielski i mielecki) przeniesiono do nowo utworzonego województwa rzeszowskiego.
 20 sierpnia 1945 – powiat olkuski przeniesiono z województwa kieleckiego do województwa krakowskiego
 w 1951
 do województwa katowickiego przyłączono zachodnią część zlikwidowanego powiatu bialskiego (krakowskiego).
 utworzono powiat oświęcimski.
 utworzono powiaty miejskie w Nowym Sączu, Tarnowie i Zakopanem.
 w 1953 − wieś Jęzor koło Jaworzna włączono do Sosnowca w województwie katowickim (stalinogrodzkim).
 w 1956 − z powiatu chrzanowskiego wydzielono powiat miejski Jaworzno.
 w 1957 – podniesiono Kraków do rangi miasta wydzielonego.

Ludność

Podział administracyjny

1946

1973 
Źródło:

Zobacz też 
 Podział administracyjny Polski 1944−1950
 Podział administracyjny Polski 1950−1956
 Podział administracyjny Polski 1957−1975
 Reforma administracyjna w Polsce (1975)

Przypisy 

Historia Krakowa po 1945
krakowskie
Województwo krakowskie
Zbiorowości odznaczone Orderem Budowniczych Polski Ludowej
Województwo tarnowskie

Województwo tarnowskie – województwo ze stolicą w Tarnowie, jedno z 49 istniejących w latach 1975–1998, położone w południowo-wschodniej części Polski. Graniczyło z województwami: krakowskim, kieleckim, tarnobrzeskim, rzeszowskim, krośnieńskim i nowosądeckim. Od 1999 gminy tego województwa znajdują się w województwie małopolskim i podkarpackim.

Urzędy Rejonowe 
 Urząd Rejonowy w Bochni dla gmin: Bochnia, Borzęcin, Brzesko, Czchów, Dębno, Gnojnik, Iwkowa, Lipnica Murowana, Łapanów, Nowy Wiśnicz, Rzezawa, Szczurowa, Trzciana i Żegocina oraz miasta Bochni
 Urząd Rejonowy w Dąbrowie Tarnowskiej dla gmin: Bolesław, Dąbrowa Tarnowska, Gręboszów, Mędrzechów, Olesno, Radgoszcz, Szczucin, Wadowice Górne i Wietrzychowice
 Urząd Rejonowy w Dębicy dla gmin: Brzostek, Czarna, Dębica, Jodłowa, Pilzno, Radomyśl Wielki i Żyraków oraz miasta Dębicy
 Urząd Rejonowy w Tarnowie dla gmin: Ciężkowice, Gromnik, Lisia Góra, Pleśna, Radłów, Ryglice, Rzepiennik Strzyżewski, Skrzyszów, Szerzyny, Tarnów, Tuchów, Wierzchosławice, Wojnicz, Zakliczyn i Żabno oraz miasta Tarnowa

Największe miasta 
Ludność 31.12.1998
  Tarnów – 121 494
  Dębica – 49 107
  Bochnia – 29 887
  Brzesko – 17 859
  Dąbrowa Tarnowska – 11 178

Ludność w latach

Zobacz też 
 Reforma administracyjna w Polsce (1975)
 Podział administracyjny Polski (1975–1998)
 Reforma administracyjna w Polsce (1999)

Przypisy 

tarnowskie
Historia Tarnowa
Województwo rzeszowskie (1975–1998)

Województwo rzeszowskie – województwo ze stolicą w Rzeszowie, jedno z 49 województw istniejących w Polsce w latach 1975–1998.

Województwo rzeszowskie w latach 1945–1975 obejmowało obszar o powierzchni 18 636 km², następnie w latach 1975–1998 na skutek reformy administracyjnej rozczłonkowano region na kilka mniejszych województw, powierzchnia ówczesnego województwa rzeszowskiego zmalała do 4397 km². 1 stycznia 1999 r. scalono większość ziem dawnego województwa rzeszowskiego pod nazwą województwo podkarpackie. Należący do województwa rzeszowskiego przed 1975 r. powiat gorlicki został przyłączony do województwa małopolskiego.

Urzędy Rejonowe 
 Urząd Rejonowy w Kolbuszowej dla gmin: Cmolas, Kolbuszowa, Niwiska, Raniżów i Stary Dzikowiec
 Urząd Rejonowy w Leżajsku dla gmin: Grodzisko Dolne, Kamień, Kuryłówka, Leżajsk, Nowa Sarzyna, Rakszawa, Sokołów Małopolski i Żołynia oraz miasta Leżajsk
 Urząd Rejonowy w Mielcu dla gmin: Borowa, Czermin, Gawłuszowice, Mielec, Przecław i Tuszów Narodowy oraz miasta Mielec
 Urząd Rejonowy w Ropczycach dla gmin: Ostrów, Ropczyce i Wielopole Skrzyńskie
 Urząd Rejonowy w Rzeszowie dla gmin: Białobrzegi, Błażowa, Boguchwała, Chmielnik Rzeszowski, Czarna, Czudec, Frysztak, Głogów Małopolski, Hyżne, Iwierzyce, Krasne, Lubenia, Łańcut, Markowa, Niebylec, Sędziszów Małopolski, Strzyżów, Świlcza, Trzebownisko, Tyczyn i Wiśniowa oraz miast Łańcut i Rzeszów

Miasta:

  Rzeszów – 172 345
  Mielec – 61 954
  Łańcut – 18 000
  Ropczyce – 15 756
  Leżajsk – 14 759
  Kolbuszowa – 9 256
  Strzyżów – 8 245
  Sędziszów Małopolski – 7 132
  Nowa Sarzyna – 6 129
  Głogów Małopolski – 5 174
  Sokołów Małopolski – 4 001
  Tyczyn – 3 136
  Błażowa – 2 561

Ludność

Zobacz też 
 Reforma administracyjna w Polsce (1975)
 Podział administracyjny Polski (1975–1998)
 Reforma administracyjna w Polsce (1999)

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 Dziennik Urzędowy Województwa Rzeszowskiego (1986–1993) (Archiwalne wydania zdigitalizowane i udostępnione w Jagiellońskiej Bibliotece Cyfrowej)

rzeszowskie
Historia Rzeszowa
Województwo krośnieńskie

Województwo krośnieńskie – jednostka podziału administracyjnego istniejąca w latach 1975–1998. Położone w południowo-wschodniej części Polski, przy granicy ze Słowacją (do 1992 r. Czechosłowacją) i Ukrainą (do 1991 r. USRR, jako część ZSRR). Graniczyło od zachodu z województwem nowosądeckim i tarnowskim, a od północy z rzeszowskim i przemyskim. Siedzibą władz województwa był największy ośrodek regionu; 50-tysięczne (stan ludności w 1991 r.) miasto Krosno.

Po reformie administracyjnej w 1999 r. prawie w całości włączone zostało do województwa podkarpackiego z wyjątkiem gminy Biecz oraz gminy Lipinki, które znalazły się w województwie małopolskim.

Wojewodowie 
 Wojciech Grochala (1975–1977)
 Stanisław Szczepański (1977–1980)
 Tadeusz Kruk (1980–1990)
 Zygmunt Błaż (1990–1994)
 Piotr Komornicki (1994–1997)
 Bogdan Rzońca (1997–1998)

Urzędy Rejonowe 
 Urząd Rejonowy w Jaśle dla gmin: Biecz, Brzyska, Dębowiec, Jasło, Kołaczyce, Krempna, Lipinki, Osiek Jasielski, Nowy Żmigród, Skołyszyn i Tarnowiec oraz miasta Jasło
 Urząd Rejonowy w Krośnie dla gmin: Brzozów, Chorkówka, Domaradz, Dukla, Dydnia, Haczów, Iwonicz-Zdrój, Jasienica Rosielna, Jedlicze, Korczyna, Krościenko Wyżne, Miejsce Piastowe, Nozdrzec, Rymanów i Wojaszówka oraz miasta Krosno
 Urząd Rejonowy w Sanoku dla gmin: Baligród, Besko, Bukowsko, Cisna, Czarna, Komańcza, Lesko, Lutowiska, Olszanica, Sanok, Solina, Tyrawa Wołoska, Ustrzyki Dolne, Zagórz i Zarszyn oraz miasta Sanok

Miasta 
  Krosno – 50 227
  Sanok – 41 649
  Jasło – 39 055
  Ustrzyki Dolne – 10 331
  Brzozów – 7349
  Lesko – 5855
  Jedlicze - 5772
  Zagórz – 4741
  Biecz – 4547
  Rymanów – 3321
  Dukla – 2270
  Iwonicz-Zdrój – 1874

Demografia 
Ludność województwa w latach:

Zobacz też 
 Reforma administracyjna w Polsce (1975)
 podział administracyjny Polski 1975-1998
 Reforma administracyjna w Polsce (1999)
 :Kategoria:Wojewodowie krośnieńscy

Przypisy 

krośnieńskie
Historia Krosna