alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Rower trialowy

Rower trialowy – specjalistyczny rower, wywodzący się częściowo z BMX-a, a częściowo z roweru górskiego, służący do uprawiania trialu, czyli sportu polegającego na pokonywaniu krótkiej trasy usianej bardzo trudnymi przeszkodami.

Rower trialowy zbudowany jest na lekkiej, ale bardzo wytrzymałej ramie o bardzo małych rozmiarach oraz niewielkich kołach o średnicy 20 (tzw. rowery „mod”) i 26 cali (tzw. rowery „stock”).

Rower taki nie posiada na ogół przerzutek, a tylna zębatka jest zwykle mocowana na piaście z wolnobiegiem. W rowerach typu stock czasami jednak montuje się tylną przerzutkę i maksymalnie do pięciu tylnych zębatek.

Szczególnie istotne są w rowerze trialowym hamulce – dominują tu hamulce szczękowe, sterowane hydraulicznie. Rowerzysta na rowerze trialowym zwykle nie ma okazji na siedzenie – cały czas stoi na pedałach, co wymusza bardzo specyficzną konstrukcję. Siodełko nie ma w tym rowerze większego znaczenia, coraz częściej nawet się ich nie montuje.

Za pomocą roweru trialowego uprawia się następujące dyscypliny:

 trial miejski (street) – czyli jazdę po torze, na którym występują „naturalne” miejskie przeszkody w rodzaju schodów, wysokich krawężników, śmietników, ławek itp.
 trial górski (dirt) – czyli jazdę po torze, na którym występują „naturalne” górskie przeszkody w rodzaju dużych kamieni, progów skalnych, korzeni drzew itp.
 trial enduro – czyli jazdę po torze, na którym występują całkowicie sztuczne przeszkody w rodzaju ramp, beczek, skrzyń itp.

Zobacz też 
 Cyklotrial

Przypisy 

Rowery
Region (geografia)

Region (łac. regionalis ‘dotyczący okolicy’ od regio 'kierunek; linia (graniczna); prowincja, okręg’ z regere ‘prostować; rządzić; kierować’) – określony obszar posiadający własną nazwę, charakteryzujący się jednorodnością cech środowiska przyrodniczego, zjawisk społeczno-gospodarczych, unikatową historią i tradycjami kulturowymi.

Kryteria wyodrębniania regionów (regionalizacji) można podzielić na dwie grupy – naturalne i antropogeniczne. Te pierwsze to najczęściej położenie geograficzne i cechy przyrody ożywionej lub nieożywionej. Istotnymi dla regionalizacji cechami antropogenicznymi charakteryzującymi populację a danym obszarze bywają najczęściej dynamika i struktura liczbowa, rozmieszczeniowa, wiekowa, płciowa, rasowa, klasowa i narodowościowa, a także struktura kulturowa lub gospodarcza zamieszkującej region społeczności. Odpowiednio do tego wyodrębnia się:
 regiony naturalne (fizycznogeograficzne, geologiczne, hydrologiczne, klimatyczne, a także biogeograficzne, w tym geobotaniczne, fitogeograficzne (florystycze), zoogeograficzne itp.),
 regiony demograficzne (wyodrębniane pod względem liczby mieszkańców, gęstości zaludnienia, przyrostu naturalnego, dzietności, śmiertelności, bilansu migracyjnego, a także parametrów jakościowych takich jak struktura wiekowa, płciowa, rasowa, klasowa i narodowościowa, urbanizacja, wykluczenie społeczne, analfabetyzm, wykształcenie, dostęp do wiedzy i kultury, długość i jakość życia, chorobowość, śmiertelność noworodków itp.)
 regiony kulturowe (o wspólnych cechach kulturowych, np. archeologiczne, etniczne i etnograficzne, lingwistyczne, religiograficzne, a także podzielające innego pochodzenia wspólne elementy filozofii społecznej, moralnej, politycznej i prawnej oraz estetyki),
 regiony (krainy) historyczne (wyodrębniane ze względu na wspólne losy i przynależność polityczną na przestrzeni dziejów, często, lecz nie zawsze, wzmocnione więzami etnicznymi),
 regiony gospodarcze (o powiązaniach gospodarczych wynikających np. ze wspólnych centrów gospodarczych (regiony węzłowe) lub szlaków handlowych; lub połączone wspólnym przeważającym charakterem ich gospodarki (regiony strefowe): przemysłowym, rolniczym, usługowo-handlowym, turystycznym itp., albo o podobnych parametrach gospodarczych oraz wynikających z nich problemach lub interesach, np. ustroju gospodarczym, stopniu, tempie i zrównoważeniu rozwoju gospodarczego, poziomie zatrudnienia i płac, produktywności, zamożności, mobilności, sile nabywczej, bilansie handlowym, stopniu i tempie rozwoju infrastruktury, uprzemysłowieniu, przedsiębiorczości, innowacyjności, zasobach naturalnych, zanieczyszczeniu środowiska itp.),
 regiony polityczne i administracyjne (regiony wyodrębnione ze względu na ich prawny status jako terytoriów przynależących do regionalnych organizacji ponadnarodowych, państw oraz jednostek podziału administracyjego) niższego rzędu.

Regiony wydziela się w celu przestrzennego usystematyzowania materiału naukowego (regionalizacja).

Przypisy

Bibliografia 
 

 
Jednostki podziału fizycznogeograficznego
Regionalizacja

Regionalizacja – proces wydzielania regionów, forma klasyfikacji, w której występuje dodatkowe kryterium sąsiedztwa przestrzennego. Dokonując regionalizacji wydzielamy większe terytoria złożone z mniejszych obszarów o podobnych, badanych cechach (region strefowy) lub skupione wokół jakiegoś ośrodka (region węzłowy). Procesy międzynarodowej integracji gospodarczej.

Zobacz też
 regionalizacja fizycznogeograficzna 
 regionalizacja fizycznogeograficzna Europy 
 regionalizacja fizycznogeograficzna Polski
Rok

Rok – odstęp czasu między dwoma jednakowymi położeniami Ziemi w jej ruchu po orbicie wokół Słońca. Analogicznie można mówić o roku marsjańskim lub wenusjańskim – jest to odstęp czasu między dwoma położeniami planety w jej ruchu po orbicie wokół macierzystej gwiazdy.

Rok kalendarzowy 
Rok kalendarzowy w kalendarzu gregoriańskim rozpoczyna się 1 stycznia o 00:00 i kończy wraz z końcem doby przypadającej na 31 grudnia. Na ogół stosowany jest kalendarz słoneczny, w którym wydziela się 4 pory roku: wiosna - lato - jesień - zima.

1 rok kalendarzowy = 4 kwartały = 12 miesięcy ≈ 52 tygodnie = 365 dni (rok przestępny 366 dni) = 8 760 (8 784) godzin = 525 600 (527 040) minut = 31 536 000 (31 622 400) sekund

Powyższe wyliczenie nie uwzględnia dodawanej w niektórych latach sekundy przestępnej (w 1972 roku były 2 sekundy przestępne, możliwe są również ujemne).

Czas, kiedy Ziemia okrąży Słońce wynosi w przybliżeniu 365 dni 5 godzin 48 minut. 

Wielokrotności roku to:

 rok * 10 = 10 lat = dekada (dziesięciolecie)
 rok * 100 = 100 lat = wiek (stulecie)
 rok * 1000 = 1000 lat = millenium (tysiąclecie).

Kwartały i miesiące roku: I kwartał (styczeń - luty - marzec) - II kwartał (kwiecień - maj - czerwiec) - III kwartał (lipiec - sierpień - wrzesień) - IV kwartał (październik - listopad - grudzień).

W kalendarzu rzymskim rok rozpoczynał się od równonocy wiosennej miesiącem Martius. W 155 r. p.n.e. przesunięto początek roku urzędowego na 1 stycznia. Termin ten zachowano w kalendarzu juliańskim i gregoriańskim.

Rok astronomiczny 
W astronomii i naukach ścisłych stosowany jest rok juliański (symbol a; z ) wynoszący 365,25 dni:
 1 a = 1 aj = 31,5576 Ms (365,25 dni po 86 400 sekund).

Przedrostki 

Do symbolu a można stosować przedrostki SI wielokrotności dziesiętnych, na przykład:
 ka (kiloannus) = 103 a (tysiąc lat),
 Ma (megaannus) = 106 a (milion lat),
 Ga (gigaannus) = 109 a (miliard lat), itd.
W tych wypadkach to od autora i dyscypliny naukowej publikacji zależy, czy za rok przyjmuje precyzyjny okres (np. 365,25 dni lub jeszcze dokładniej - często w astronomii) czy przybliżoną wartość (np. w geologii, paleontologii).

Zobacz też 
 rok anomalistyczny
 rok Bessela
 rok galaktyczny
 rok gwiazdowy albo inaczej rok syderyczny
 rok drakoniczny
 rok hydrologiczny
 rok kalendarzowy zwykły i przestępny,
 rok księżycowy
 rok liturgiczny
 rok platoński
 rok podatkowy, rok obrotowy, rok rozliczeniowy
 rok szkolny i rok akademicki
 rok świetlny
 rok zwrotnikowy

Przypisy 

Chronologia
Jednostki czasu
Mechanika nieba
Radomyśl nad Sanem

Radomyśl nad Sanem (do końca 2001 Radomyśl) – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, siedziba gminy Radomyśl nad Sanem. Leży niedaleko wideł Sanu i Wisły.

Miejscowość jest siedzibą gminy Radomyśl nad Sanem oraz rzymskokatolickiej parafii św. Jana Chrzciciela należącej do dekanatu Gorzyce.

Niegdyś było to prywatne miasto, uzyskało lokację miejską w 1581 roku. W 1935 nastąpiła utrata praw miejskich. Miejscowością partnerską jest niemieckie Waldbüttelbrunn.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie tarnobrzeskim.

Integralne części wsi

Historia 
W okolicy popularny jest zwyczaj „Turków” wywodzący się właśnie z Radomyśla. Pochodzi on z czasów wyprawy króla Jana III Sobieskiego, który w drodze na Wiedeń zabrał z Radomyśla miejscowych rzemieślników. Po zwycięstwie wrócili oni ze zdobytymi na Turkach łupami, a że powrót wypadał w okresie Wielkanocy, wracający przebrali się w zdobyczne stroje, weszli w nich do miasta i zaciągnęli wartę przy Grobie Chrystusa w kościele.

Od tej pory na pamiątkę tamtych wydarzeń co roku mieszkańcy Radomyśla i okolicznych wiosek przebierają się za Turków i zaciągają warty w kościołach, a ich stroje z czasem zaczęły odbiegać od pierwowzorów, robiąc się coraz bardziej fantazyjne. Obecnie zrobiło się z tego barwne widowisko.

W latach 1865–1880 Radomyśl  z przyległościami (Skowierzyn, Skowierzynek, Wólka, Glinnik i Nowiny) należał do Bogusława Horodyńskiego (1802–1866) i jego żony Zofii z Wierzbickich (1825–1900), a w latach 1916–1945 do rodziny Götz-Okocimskich.

W sierpniu 1942 roku oddział Gwardii Ludowej im. Jarosława Dąbrowskiego pod dowództwem Antoniego Palenia ps. „Jastrząb” rozbił hitlerowski posterunek policji.

Obok Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej i Pocieszenia znajduje się Dom Rekolekcyjny, który zaprasza pielgrzymów i grupy turystyczne.

Urodzeni u Radomyślu nad Sanem 
 Wacław Czaczka-Ruciński – działacz niepodległościowy i samorządowy, honorowy burmistrz Solca Kujawskiego
 Sylwester Kowalik – lekarz, profesor
 Eugeniusz Okoń – ksiądz rewolucjonista, jeden z twórców tzw. Republiki Tarnobrzeskiej
 Alfred Pastuszeńko – oficer Legionów Polskich i Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari
 Jan Wiktor – pisarz, publicysta, dziennikarz, działacz ruchu ludowego

Zobacz też 
 Kościół św. Jana Chrzciciela w Radomyślu nad Sanem
 Stary cmentarz żydowski w Radomyślu nad Sanem
 Nowy cmentarz żydowski w Radomyślu nad Sanem

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 
 oficjalna strona Gminy Radomyśl nad Sanem
 oficjalna strona Grona Młodzieży Ziemi Radomyskiej
 

Dawne miasta w województwie podkarpackim
Miasta w Polsce lokowane w XVI wieku
Wsie w powiecie stalowowolskim
RISC

RISC (ang. Reduced Instruction Set Computing) – typ architektury zestawu instrukcji procesora, który został przedstawiony pod koniec lat 70. w teoretycznych pracach na uniwersytecie Berkeley oraz w wynikach badań Johna Cocke z Thomas J. Watson Research Center.

Ówczesne procesory (budowane w architekturze CISC) charakteryzowały się bardzo rozbudowaną listą rozkazów, ale – jak wykazały badania – statystycznie tylko nieliczna ich część była wykorzystywana w programie. Okazało się na przykład, że ponad 50% rozkazów w kodzie to zwykłe przypisania, tj. zapis zawartości rejestru do pamięci i odwrotnie.

Ponadto badania wykazały, że podczas działania programu ok. 26-45% wykonywanych instrukcji to instrukcje wywołania podprogramów lub instrukcje obsługujące pętle, ok. 13–15% to wspomniane przypisania, 7–21% to instrukcje warunkowe, natomiast reszta to tylko 1–3%.

W związku z powyższym zaprezentowano architekturę mikroprocesorów, w której uwzględniono wyniki badań. Jej podstawowe cechy to:

 Liczba rozkazów zredukowana do niezbędnego minimum. Wynosi ona kilkadziesiąt, podczas gdy w procesorach CISC sięga setek. Upraszcza to znacznie dekoder rozkazów.
 Redukcja trybów adresowania, dzięki czemu kody rozkazów są prostsze, bardziej zunifikowane, co dodatkowo upraszcza wspomniany wcześniej dekoder rozkazów. Ponadto wprowadzono tryb adresowania, który ogranicza liczbę przesłań – większość operacji wykonuje się według schematu: .
 Ograniczenie komunikacji pomiędzy pamięcią a procesorem. Przede wszystkim do przesyłania danych pomiędzy pamięcią a rejestrami służą dedykowane instrukcje, które zwykle nazywają się load (załaduj z pamięci) oraz store (zapisz do pamięci); pozostałe instrukcje mogą operować wyłącznie na rejestrach. Schemat działania na liczbach znajdujących się w pamięci jest następujący: załaduj daną z pamięci do rejestru, na zawartości rejestru wykonaj działanie, przepisz wynik z rejestru do pamięci.
 Zwiększenie liczby rejestrów (np. 32, 192, 256, podczas gdy np. w architekturze x86 jest zaledwie 8 rejestrów), co również ma wpływ na zmniejszenie liczby odwołań do pamięci.

Pierwszym procesorem zaprojektowanym w oparciu o architekturę RISC był RCA1802 wyprodukowany przez firmę RCA.

Obecnie popularne procesory Intel, AMD i VIA z punktu widzenia programisty są widziane jako CISC, ale ich rdzeń jest RISC-owy. Rozkazy CISC są rozbijane na mikrorozkazy (ang. microops), które są następnie wykonywane przez RISC-owy blok wykonawczy. W praktyce okazuje się, że rozwiązanie takie (pomimo wielu znaczących wad) jest podejściem znacznie bardziej wydajnym (szczególnie że RISC-owy blok wykonawczy jest znacznie bardziej nowoczesny od architektury CISC widocznej dla programisty).

Przedstawiciele RISC 
Przykłady rodzin:
 Alpha
 AMD 29000
 ARM
 Atmel AVR
 IBM 801
 Intel i860
 Intel i960
 Motorola M88000
 MIPS
 PA-RISC
 PowerPC
 SPARC

Zobacz też 
 CISC
 EPIC

Przypisy 

Architektury procesorów
Racjonalizm

Racjonalizm ( „rozum”;  „rozumny, rozsądny”) – ogólna nazwa różnych stanowisk, podkreślających znaczenie rozumu lub ewentualnie racjonalności. Najbardziej ogólne i istotne są racjonalizm filozoficzny i światopoglądowy.

Filozofia 
 racjonalizm filozoficzny (racjonalizm metodologiczny, aprioryzm) – nurt i stanowisko epistemologiczne, którego charakterystycznymi cechami jest podkreślanie rozumowań apriorycznych. Jego przeciwieństwem jest empiryzm
 racjonalizm kontynentalny, racjonalizm nowożytny – najbardziej znana postać racjonalizmu metodologicznego, rozwinięta w XVII i XVIII w. 
 racjonalizm genetyczny – stanowisko filozoficzne, zgodnie z którym umysł zawiera pewne treści (wiedzę, idee, uposażenie mentalne) wcześniejsze lub niezależne od doświadczenia. Często wiąże się z racjonalizmem filozoficznym. 
 krytyczny racjonalizm – stanowisko w filozofii nauki opracowane przez Karla Poppera.
 antyirracjonalizm – stanowisko metodologiczne, według którego wartościowe jest jedynie poznanie racjonalne (tj. intersubiektywnie komunikowalne i kontrolowalne); przeciwieństwo irracjonalizmu.

Światopogląd 
 racjonalizm światopoglądowy – światopogląd i postawa, charakteryzująca się przekonaniem o pozytywnej roli rozumu i nauki, przeciwstawianego negatywnie ocenianym uczuciom, wierze religijnej, fanatyzmowi, dogmatom, uprzedzeniom, arbitralnej władzy. Jego przeciwieństwem jest irracjonalizm (w różnych postaciach, np: sentymentalizm, wiara religijna, zabobon).

Inne 
 racjonalizm w architekturze – kierunek w architekturze modernizmu, uważany za styl międzynarodowy, a także całości architektury włoskiego modernizmu.
 racjonalizm w językoznawstwie – postawa językowa, charakteryzująca się naukowym i rozsądnym podejściem do języka.
Rigging

Rigging, inaczej animacja szkieletowa (ang. skeletal animation) – w grafice trójwymiarowej, przygotowanie obiektu do animowania. Polega ono na wyposażeniu obiektu w kości połączone w łańcuchy kinematyczne, ustaleniu hierarchii poszczególnych kości i ich nazw oraz ustawieniu map wag dla odpowiednich partii siatki wielokątów. Pozwala w rezultacie animatorowi na odpowiednią kontrolę nad obiektem. Pomimo częstego użycia w animacji ludzi i obiektów organicznych, możliwe jest zastosowanie wraz z jakimkolwiek innym obiektem (przykładowo drzwiami, czy budynkiem).

Pojęcie rigging zostało wprowadzone w 1988 roku przez Nadię Thalmann, Richarda Laperrière i Daniela Thalmanna.

Zastosowanie 
Animacja szkieletowa jest często używana w grach komputerowych oraz w przemyśle filmowym, ułatwia ona proces animacji i zwiększa wydajność pracy.

Rigging ma również swoje użycie w m.in. wojsku czy ratownictwie medycznym. Wirtualni żołnierze, ratownicy, pacjenci, pasażerowie i piesi mogą być wykorzystywani do szkoleń, wirtualnej inżynierii i cyfrowego testowania sprzętu. Technologia wirtualnej anatomii może być połączona ze sztuczną inteligencją w celu dalszego ulepszenia technologii animacji i symulacji.

Mocne i słabe strony

Zalety 

 Kość reprezentuje zbiór wierzchołków lub jakiś inny obiekt, który coś reprezentuje (np. nogę).
 Animator musi kontrolować mniej cech modelu, dzięki czemu może skupić się na ruchu w dużej skali.
 Kości są niezależnie ruchome.
 Animację można zdefiniować poprzez proste ruchy kości, zamiast wierzchołka po wierzchołku.

Wady 
 Kość reprezentuje tylko zbiór wierzchołków.
 Nie zapewnia realistycznego ruchu mięśni i skóry.

Zobacz to 
 Wierzchołek w grafice 3D
 Kinematyka prosta
 Kinematyka odwrotna

Przypisy 

Grafika trójwymiarowa
Animacja komputerowa
Ryza

Ryza (od niem. Ries) – tradycyjna jednostka liczby arkuszy papieru. Początkowo liczyła 480 arkuszy papieru piśmiennego. Obecnie równa jest 500 arkuszom papieru przeznaczonego do druku o gramaturze 80g. Opakowania papierów z większą gramaturą mają mniejszą liczbę arkuszy (np. 125 arkuszy dla gramatury 350g).

Zobacz też 

 poligrafia
 DTP
 Pozaukładowe jednostki miary
 format arkusza
 gramatura papieru

Przypisy 

DTP

en:Units of paper quantity#Ream
Re

Re – część rzeczywista liczby zespolonej w postaci algebraicznej
 Re – symbol chemiczny pierwiastka ren
 re – nazwa solmizacyjna dźwięku muzycznego D
 RE – Rada Europy – organizacja międzynarodowa
 RE – organ Unii Europejskiej
 Re – gmina w Norwegii, w regionie Vestfold
 Re – miejscowość w Norwegii w gminie Gloppen
 Re – miejscowość i gmina we Włoszech
 Re (Ra) – bóg egipski
 Re – wyspa należąca do Francji
 Re – Liczba Reynoldsa, liczba kryterialna określająca przepływ
 Re – symbol górnej granicy plastyczności
 RE – RegionalExpress, RegioExpress lub REGIOekspres – rodzaje pociągów w Niemczech, Szwajcarii i Polsce
 RE – Realencyclopädie der Classischen Altertumswissenschaft
 re – Przedrostek w lingwistyce oznaczający, znowu, ponownie, jeszcze raz
ROT13

ROT13 – prosty szyfr przesuwający, którego działanie polega na zamianie każdego znaku alfabetu łacińskiego na znak występujący 13 pozycji po nim, przy czym wielkość liter nie ma przy przekształcaniu znaczenia. ROT13 jest przykładem szyfru Cezara, opracowanego w starożytnym Rzymie.

W standardowym alfabecie łacińskim (składającym się z 26 znaków) ROT13 jest swoją własną funkcją odwrotną. Oznacza to, że ten sam algorytm wykorzystywany jest do szyfrowania jak i deszyfrowania wiadomości:
 

Kodowanie rot13 jest stosowane na przykład w Usenecie w sytuacjach, gdy przekazując jakąś wiadomość chcemy, aby nie była ona możliwa do odczytania przez osobę, która sobie tego nie życzy. Ta metoda jest stosowana w przypadkach, gdy wiadomość mogłaby obrazić czyjeś poczucie moralności, uczucia estetyczne lub gdy wskazane jest ukrycie rozwiązania zagadki, puenty filmu albo książki.

Implementacja 
Kodowanie rot13 jest trywialne w implementacji, np. za pomocą Perla:

perl -pe 'tr/a-zA-Z/n-za-mN-ZA-M/'

lub w systemach uniksowych poleceniem tr:

tr A-Za-z N-ZA-Mn-za-m

W PHP została stworzona do tego celu funkcja str_rot13:

<?php
echo str_rot13('Tekst do zakodowania');
?>

Zaimplementowanie natomiast tego w C++ w postaci programu "jednolinijkowego" wygląda tak:

while(a=~getchar())putchar(~a-1/(~(a|32)/13*2-11)*13);
// Zmienna a musi być uprzednio zdefiniowana

rot13 w postaci funkcji w C:
void rot13(char *a) {
        for (; *a; *a = (*a - 1 / (~(~(*a) | 32) / 13 * 2 - 11) * 13), a++);
}

Przykład 
Przykładowy tekst:
 To zdanie jest zakodowane.
po zakodowaniu rot13 wygląda następująco:
 Gb mqnavr wrfg mnxbqbjnar.

Ograniczenia 
Dla niektórych wyrażeń kodowanie ROT13 nie spełnia swojego zadania, ponieważ zakodowane słowa przybierają formę innych słów w tekście oryginalnym (niezakodowanym). W skrajnym przypadku może dojść jedynie do zamiany słów miejscami. Przykładowo w języku polskim tekst "ten hejnal urwany gra" po zakodowaniu ma postać "gra urwany hejnal ten".

Zobacz też 
 ROT47

Szyfry klasyczne
ROT47

ROT47 – kodowanie przesuwające, zamieniające każdy znak ASCII z przedziału 33-126 na znak znajdujący się 47 pozycji dalej, ale nie dalej niż do 126 pozycji. Podobnie jak ROT13 jest on samoodwracalny, tzn:

Implementacja 
Kod przekształcenia rot47 napisany w Perlu:

perl -pe 'tr/\x21-\x7e/\x50-\x7e\x21-\x4f/'

Kod rot47 w PHP:

strtr($str, '!"#$%&\'()*+,-./0123456789:;<=>?@ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ[\]^_`abcdefghijklmnopqrstuvwxyz{|}~', 
            'PQRSTUVWXYZ[\]^_`abcdefghijklmnopqrstuvwxyz{|}~!"#$%&\'()*+,-./0123456789:;<=>?@ABCDEFGHIJKLMNO');

oraz w systemach uniksowych:

tr '\!-~' 'P-~\!-O'

Przykład 
Przykładowy tekst:
 To zdanie jest zakodowane.
po zakodowaniu ROT47 wygląda następująco:
 %@ K52?:6 ;6DE K2<@5@H2?6]

Szyfry klasyczne
Reguły

Reguły – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, w gminie Michałowice.

Od 1 stycznia 2013 siedziba gminy Michałowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego. Pierwotnie własność szlachecka.

Wieś leży na trasie linii WKD. Jest to jedna z największych powierzchniowo miejscowości w gminie Michałowice. Większość terenów zajmują pola uprawne, należące niegdyś do PGR.

Historia 
W południowo-zachodniej części Reguł odkryto obozowisko ludności kultury trzcinieckiej. Dodatkowo, na pograniczu Reguł i Pęcic (w okolicy starego cmentarza wojskowego), poszukując śladów hutnictwa, odkryto groby z okresu kultury łużyckiej.

Pochodził stąd Jan z Reguł – Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie w roku 1500, w roku 1502 i w latach 1507–1508.

W 2006 roku nakładem Państwowego Instytutu Wydawniczego ukazał się Dziennik Mary z Reguł pod red. Ireny Szypowskiej – opisujący życie młodej mieszkanki lokalnego dworku w 1901 r. Fragmenty tegoż dziennika stały się w drugiej połowie lat sześćdziesiątych kanwą jednego z programów Piwnicy pod Baranami.

Na terenie wsi działalność prowadzi zbór Pruszków-Reguły Świadków Jehowy.

Ludność 

Źródło: na podstawie danych UG Michałowice
'

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 
 
 Amatorski film archiwalny (8mm) przedstawiający okolice ulicy Wiejskiej w Regułach, lata 70.

Reguły
Regalian

Regalian, Regalianus (Publius Caius Regalianus) – rzymski uzurpator w Panonii w roku 260.

Były wódz cesarza Waleriana, za rządów Galiena dowódca wojsk w Ilirii, został obwołany cesarzem przez ocalałą część wojsk po stłumionym buncie Ingenuusa i przegranej bitwie pod Mursą. Podawał się za potomka Decebala, ostatniego króla Daków. Jego małżonką była pochodząca prawdopodobnie z wysokiego rodu Sulpicja Driantilla. Po kilkumiesięcznym panowaniu został zamordowany przez własnych żołnierzy. 

Wspomina o nim kilkakrotnie Historia Augusta, uwydatniając jego rangę wśród głównych dowódców cesarskich oraz podkreślając jego doświadczenie i talent jako wojskowego. Znane są nieliczne monety (bilonowe antoniniany przebijane z cudzych emisji) z jego wizerunkiem i inskrypcją C P C REGALIANVS AVG, pochodzące najpewniej z mennicy w Carnuntum.

Przypisy

Bibliografia 
 Björn Ralph Kankelfitz: Römische Münzen von Pompejus bis Romulus. Augsburg: Battenberg, 1996, 
 Aleksander Krawczuk: Poczet cesarzy rzymskich. Warszawa: Iskry, 2006, 
 Historycy cesarstwa rzymskiego. Żywoty cesarzy od Hadriana do Numeriana. Opracowanie i tłumaczenie H. Szelest. Warszawa: Czytelnik, 1966, s. 336-337
 Brewiaria dziejów rzymskich: Sekstus Aureliusz Wiktor – Eutropiusz – Festus (pod red. P. Nehringa). Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2010, s. 105, 230,

Linki zewnętrzne 
 William Leadbetter: Regalianus w De Imperatoribus Romanis  [dostęp 2022-01-06]

Uzurpatorzy i samozwańczy cesarze rzymscy
Zmarli w 260
Rada Trzech

Rada Trzech – kolegialny, niekonstytucyjny organ opozycyjny w stosunku do Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie z prerogatywami prezydenta (od 1956) istniejący w latach 1954–1972; opozycyjny wobec nielegalnej zdaniem członków rady prezydentury Augusta Zaleskiego. 

Rada Trzech powstała w Londynie w czerwcu 1954 po odmowie przez Zaleskiego ustąpienia z urzędu Prezydenta RP na uchodźstwie po upływie określonej w art. 20 ust. 1 konstytucji kwietniowej 7-letniej kadencji. Działając w sprzeczności z zapisami konstytucyjnymi ogłosiła się ona za kolegialną głowę państwa polskiego. Z prawnego punktu widzenia rozłam ten oznaczał, że nie ma od tego momentu na emigracji żadnych polskich władz, które funkcjonują zgodnie z przepisami którejkolwiek z przedwojennych polskich konstytucji: marcowej lub kwietniowej. W 1956 Tymczasowa Rada Jedności Narodowej, której w 1952 przekazano część dotychczasowych uprawnień prezydenckich, uchwaliła przekazanie Radzie Trzech prerogatyw prezydenta, a Egzekutywie Zjednoczenia Narodowego prerogatyw rządu. Rada Trzech rozwiązała się w kwietniu 1972 po śmierci Augusta Zaleskiego, uznając za prezydenta wskazanego przez niego na następcę Stanisława Ostrowskiego.

W oświadczeniu z 11 marca 1969 r., opublikowanym w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, Rząd Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie stwierdził, że zgodnie z ustawą 4 lutego 1921 r. Order Odrodzenia Polski nadaje Prezydent RP, zaś powyższe prawo uzurpuje sobie Rada Trzech, przyznając odznaczenie pod nazwą Order Polonia Restituta.

Skład Rady Trzech

Przypisy 

!
Władze II Rzeczypospolitej na uchodźstwie
Kolegialne głowy państwa
Romulus Augustulus

Flawiusz Romulus Augustus (, zwany później przez swych wrogów szyderczo Augustulus, „Auguścik”, „cesarzątko”; ur. ok. 463, zm. po 507) – ostatni cesarz zachodniorzymski, syn Orestesa, naczelnika wojsk, który w rzeczywistości sprawował władzę.

Życiorys 

Panował od 31 października 475 do 4 września 476 roku. Właściwą władzę w jego imieniu sprawował jego ojciec Orestes, który jako magister militum praesentalis, czyli głównodowodzący wojsk rzymskich, zbuntował się przeciwko Juliuszowi Neposowi. Orestes przyjął tytuł patrycjusza i dowódcy obu rodzajów wojsk (magister utriusque militiae).

W sierpniu 476 na czele buntu wojsk barbarzyńskich w Italii złożonych ze Skirów, Herulów i Alanów stanął Odoaker, który pokonał Orestesa pod Ticinum (obecnie Pawia). Przyczyną buntu była odmowa Orestesa nadania żołnierzom ziemi w Italii. Sam Orestes zginął 28 sierpnia 476, a 4 września pod Rawenną zabito jego brata Pawła. Romulus przebywający w Rawennie został pozbawiony władzy przez Odoakra, który jednak zachował ustępującego cesarza przy życiu, obdarzył go majątkiem ziemskim na północ od dzisiejszego Neapolu i nakazał wypłacanie corocznej renty w wysokości 6000 solidów (odpowiadało to mniej więcej rocznemu dochodowi rzymskiego senatora). Zamieszkał w willi Castellum Lucullanum. Być może Odoaker chciał w przyszłości wykorzystać Romulusa do swoich celów.

Koniec jego panowania uważa się za koniec cesarstwa zachodniorzymskiego. Często data ta jest też uznawana za symboliczny koniec starożytności.

Jego dalsze losy są nieznane. Prawdopodobnie żył jeszcze długo i pobierał rentę zarówno od Odoakra, jak i jego następców, w tym Teodoryka Wielkiego. Kasjodor w 507 (lub 511) roku napisał w imieniu tego władcy list do "Romulusa", potwierdzający wypłacanie mu renty. Większość historyków identyfikuje owego "Romulusa" z byłym cesarzem. Uważa się, że Romulus Augustulus zmarł przed przywróceniem władzy bizantyjskiej w Italii (536).

Charakter rządów 
Obejmując rządy, Romulus Augustulus miał 12 lat (był więc młodszy niż Heliogabal i Aleksander Sewer, mający w roku objęcia rządów 14 lat). Jak dwaj wymienieni był marionetką w rękach swojej rodziny, z tą różnicą, że Romulusem kierował ojciec, a dwoma pozostałymi babka Julia Maesa oraz ich matki Julia Soaemias (Heliogabala) i Julia Mamaea (Aleksandra Sewera). Jego władza nie została uznana przez cesarza wschodniorzymskiego Zenona.

Film 
Romulus Augustulus jest jedną z głównych postaci filmu z 2007, pt. "Ostatni Legion". W jego rolę wcielił się Thomas Brodie-Sangster. Film jest pełen anachronizmów i przeinaczeń: podaje jedną z nieprawdopodobnych wersji dalszego życia ostatniego cesarza Rzymu, utożsamiając go z królem Brytanii – Utherem Pendragonem, pogromcą Vortigerna i ojcem króla Artura.

Przypisy

Bibliografia 
 
 
 
 

Cesarze rzymscy
Władcy, którzy abdykowali
Urodzeni w V wieku
Zmarli w VI wieku
Rodzina językowa

Rodzina językowa – w klasyfikacji języków jednostka obejmująca grupę (zespół) języków, co do których zakłada się, że wywodzą się one od wspólnego prajęzyka; tzw. jednostka genetyczna. Wniosek o pochodzeniu języków od wspólnego źródła wysuwa się ze względu na ich regularne podobieństwa (zbieżności na płaszczyźnie gramatyki, leksyki itp.). Przykładowo uważa się, że języki indoeuropejskie, do których należą m.in. języki słowiańskie, romańskie i germańskie, pochodzą od wspólnego języka praindoeuropejskiego.

W przypadku języków słabo poznanych stwierdzenie ich pokrewieństwa nie jest tak jednoznaczne. Podobieństwa, na podstawie których języki te uznano (lub postuluje się ich uznanie) za rodzinę, mogły też w niektórych przypadkach powstać w wyniku wzajemnego oddziaływania tych języków w przeszłości, chociaż nie wykształciły się one z tego samego języka źródłowego. Jako że w zdecydowanej większości przypadków nie dysponujemy dokumentami piśmiennictwa, poświadczającymi rozwój języka od samego wyodrębnienia się go z prajęzyka, spekulacje na ten temat obarczone są błędem.

W przypadku języków z dobrze poznanych rodzin indoeuropejskiej, semickiej, a także kilku innych, pochodzenie od wspólnego prajęzyka jest praktycznie pewne.

W zależności od przyjętej nomenklatury rodziny językowe mogą być dzielone na mniejsze jednostki: podrodziny, grupy czy zespoły językowe obejmujące poszczególne języki, a także łączone w większe jednostki: makrorodziny (nadrodziny). Jest to jednak klasyfikacja względna i niestosowana w sposób jednolity (różni badacze operują różną terminologią). Języki słowiańskie można na przykład traktować jako podrodzinę języków indoeuropejskich, ale jeśli brać pod uwagę same języki słowiańskie, prawdziwe jest co do nich również określenie „rodzina językowa”. Termin „nadrodzina” bywa niekiedy odnoszony do grupy wielkich rodzin językowych, wykazujących pewne podobieństwa, lecz ze względu na długi czas, jaki upłynął od ich wykształcenia, niemożliwych do jednoznacznego sklasyfikowania jako spokrewnione (w miarę upływu czasu prajęzyk pozostawia coraz mniej śladów w językach pochodnych i wzrasta prawdopodobieństwo przypadkowości ewentualnych zbieżności między nimi).

Języki należące do jednej rodziny to języki pokrewne, mówi się też o językach powiązanych genetycznie lub genealogicznie. Języki niespokrewnione, ale wykazujące podobieństwa ze względu na wpływ kontaktu językowego, zalicza się do tej samej ligi językowej i określa mianem powinowatych.

Najważniejsze rodziny językowe świata 

Uwagi: dane dotyczące liczby języków w danej rodzinie pochodzą ze strony Ethnologue, dane dotyczące ludności są szacunkowe (początek lat 90. XX wieku)

Zobacz też 

 języki świata
fyla językowa

Uwagi

Przypisy

Bibliografia
Równik

Równik – część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała.

Równik Ziemi jest w przybliżeniu okręgiem wielkim kuli ziemskiej. Jest też jej najdłuższym równoleżnikiem. Jego szerokość geograficzna wynosi 0°.

Równik kuli ziemskiej 
Równik kuli ziemskiej dzieli ją na dwie półkule: północną i południową, a jego długość wynosi 40 075 kilometrów.

Zobacz też 

 równik niebieski
 równik meteorologiczny
 Mitad del Mundo

Przypisy 

Szerokość geograficzna
Ręczna puszka

Ręczna puszka – niewielkie, wczesne działo, w czasie strzału trzymane w rękach. Prekursor ręcznej broni palnej. Początkowo jako pocisku używano strzały, później używano kul zrobionych z kamienia.

Historyczna broń palna
Radiotelefon

Radiotelefon (transceiver, trx, walkie-talkie, krótkofalówka) – niewielka, uproszczona radiostacja nadawczo-odbiorcza wykorzystywana w radiotelefonii. Służy do porozumiewania się głosem na niewielkie odległości, pełniąc rolę mobilnego telefonu. Telefon komórkowy jest zminiaturyzowanym cyfrowym radiotelefonem pracującym tylko ze stacjami bazowymi i posiadającym przez to większy zasięg od radiotelefonów pracujących pomiędzy sobą (bezpośrednio). Zaletą i przewagą radiotelefonu jest praca bez infrastruktury sieci oraz duża niezależność, dlatego używają jej służby profesjonalne, jest także jedynym środkiem łączności podczas wojny, gdy stacje retransmisyjne (np. GSM) są zniszczone, oraz w innych sytuacjach, np. podczas klęsk żywiołowych. Do celów amatorskich używane są radiotelefony (radiostacje) dla krótkofalowców oraz radiotelefon/radiostacja obywatelska krótkofalowa wąskopasmowa pracująca w paśmie 26,960 MHz do 27,400 MHz zwana CB radiem.

Typowe zasięgi na fali bezpośredniej w idealnych warunkach: radiotelefon
 ręczny - do kilku km w zależności od pasma pracy,
 przewoźne (samochody i inne pojazdy) - do kilkunastu km w zależności od pasma pracy,
 bazowy - do kilkudziesięciu km w zależności od pasma pracy.
W złych warunkach (praca pomiędzy zabudowaniami) bez widoczności optycznej anten radiostacja/radiotelefon ma kilku/kilkunastokrotnie obniżony zasięg.

Zobacz też 
 radio
 telefon satelitarny

Urządzenia telekomunikacyjne
Rycowanie

Rycowanie (nakrawanie) – proces mechanicznego wycinania zadanych kształtów (za pomocą matryc) lub pasów (za pomocą obrotowych nożyków) z folii samoprzylepnej, papieru samoprzylepnego itp., bez przecięcia podłoża, do którego są przylepione. Po rycowaniu możliwe jest odklejenie części użytkowej z pozostawieniem na podłożu zbędnych resztek.

Innym zastosowaniem rycowania jest nacinanie kartonu lub tektury w zaprojektowanych miejscach zagięć, mających dać wyraźnie, ostre krawędzie opakowań pudełkowych. Stosowane jest w tych miejscach, które nie będą wielokrotnie zginane podczas użytkowania.

Zobacz też 
 ploter tnący
 poligrafia
 bigowanie
 DTP

Introligatorstwo
Poligrafia
Radian

Radian (w skrócie rad od łac. radius „promień”) – jednostka miary łukowej kąta płaskiego zdefiniowana jako miara kąta środkowego, w którym długość łuku wyznaczonego przez kąt środkowy jest równa promieniowi okręgu. Niemianowana jednostka pochodna układu SI.

Związek z innymi jednostkami 

Zachodzą następujące wzory zamiany miary łukowej kąta z jednostki:
 stopniowej na radialną
 
 gradowej na radialną
 

w związku z czym:
 

oraz

Przykład 
Kąt o mierze łukowej 36° (podanej w stopniach) ma miarę wyrażoną w radianach równą

Pozostałe jednostki miary kąta 
 stopień (minuta, sekunda, tercja, kwarta)
 grad (centygrad, myriograd)
 tysiączna (artyleryjska, Rimailho; z nadmiarem, niedomiarem).

Przybliżenie małych kątów 

Miara łukowa kąta z jednostką radialną jest wygodna szczególnie do przybliżania małych kątów ze względu na własności funkcji trygonometrycznych:
 

przy czym zależności te nie są prawdziwe dla kątów wyrażonych w innych jednostkach (precyzję przybliżenia można ocenić na podstawie tabelki obok).

Zobacz też 

 miara kąta
 steradian

Przypisy

Bibliografia 
 

Jednostki miar kąta
Jednostki pochodne SI
Rad

rad – promieniotwórczy pierwiastek chemiczny z grupy metali ziem alkalicznych (symbol Ra, łac. radium)
 rad – jednostka dawki promieniowania
 rad (radian) – jednostka kąta płaskiego (radian)
 Rad-2 – pocisk moździerzowy kalibru 98 mm
 Rad – wieś na Słowacji, w Powiecie Trebišov

Zobacz też
 RAD – strona ujednozniaczniająca
R

R (minuskuła: r) – osiemnasta litera alfabetu łacińskiego i dwudziesta trzecia alfabetu polskiego. Oznacza zwykle w danym języku spółgłoskę rotyczną, np. [], [] lub [].

Inne reprezentacje litery R

Zobacz też 

 Ρ (ro)
 Р

Litery alfabetu łacińskiego
Spółgłoski
Ropa

ropa – płyn wydzielany przez ciało
 ropa – potoczne określenie ropy naftowej
 ropa – potoczne określenie oleju napędowego

Miejscowości w Polsce 

Wg TERYT jest ich 2, w tym 1 podstawowa:
 Ropa – wieś w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminy Ropa
 Ropa – przysiółek wsi Golcowa w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Domaradz

Inne 
 Ropa – wieś w Chorwacji, w żupanii dubrownicko-neretwiańskiej, w gminie Mljet
 Ropa – rzeka, dopływ Wisłoki
 Ropa – potok, dopływ Wielkopolki
 Ropa – potok, dopływ Chechła
 Ropa – zakończenie północno-zachodniej grani Trzydniowiańskiego Wierchu w Tatrach

Przypisy
RPG



Granatniki przeciwpancerne 
 RPG (właśc. РПГ; skrótowiec z ros. ручной противотанковый гранатомёт – rucznoj protiwotankowyj granatomiot) – granatnik przeciwpancerny (dosł. ręczny granatnik przeciwpancerny), albo skrótowiec z ang. rocket propelled grenade – granatnik przeciwpancerny (dosł. granat o napędzie rakietowym)

Gry fabularne 
 RPG (skrótowiec z ang. role-playing game) – gra fabularna
 RPG (właśc. cRPG; skrótowiec z ang. computer role-playing game) – komputerowa gra fabularna

Inne 
 RPG (skrótowiec z ang. report program generator) – język programowania

Zobacz też 
 RGP
Rycina

Rycina – każda odbitka graficzna (z matrycy), np. drzeworyt, miedzioryt, litografia; określenie może być używane w odniesieniu do wszystkich technik (w tym komputerowych), a samo podłoże nie musi być nawet płaskie.

Potocznie: ilustracja, rysunek.

Zobacz też 

 grawiura

Przypisy 

Grafika
Ra

Ra, Re – bóg słońca, czczony w starożytnym Egipcie
 Ra (radium) – symbol chemiczny pierwiastka rad
 Ra – Liczba Rayleigha, jedna z liczb podobieństwa związana z przenoszeniem ciepła, w szczególności konwekcją
 Ra – prowincja Fidżi
 Ra – postać w filmie Gwiezdne wrota
 RA – urząd rejestracji, element infrastruktury klucza publicznego PKI
 Ra – album niemieckiej grupy rockowej Eloy
 .ra – jedno z rozszerzeń plików RealAudio
 ra – znak japońskiego sylabariusza kana
 Ra – singel rumuńskiej piosenkarki Inny
Rh

Rh (rhodium) – symbol chemiczny pierwiastka rod
 Rh (od łac. rhesus) – jeden z układów grupowych antygenów krwi
 Rh – dwuznak używany w łacinie
 Rh+ – grupa muzyczna reprezentująca styl ska i rock
 Rh+ (film) – polski film z 2005 r.
Rn

Rn lub RN

 radon (Rn) – pierwiastek chemiczny
 Rn (RN) – Rada nadzorcza, Rada Nadzorcza
 Royal Navy – RN
 Ruch Narodowy – RN
 Rada Narodowa – RN
 RN, Regia Nave – włoski okręt Regia Marina (1861-1946)
Red Hat Linux

Red Hat Linux – jedna z najstarszych i w swoim czasie najpopularniejszych dystrybucji Linuksa, tworzona przez firmę Red Hat.

Dystrybucja była znana z licznych narzędzi konfiguracyjnych ułatwiających początkującym użytkownikom zarządzanie systemem, jak i systemu pakietów RPM, który ułatwiał instalowanie oprogramowania.

Ostatnią udostępnioną wersją był Red Hat Linux 9, dalszy rozwój systemu został podzielony na dwie gałęzie: niekomercyjny projekt Fedora Core (obecnie Fedora) i komercyjną dystrybucję Red Hat Enterprise Linux.

Dzięki swoim cechom Red Hat Linux był szeroko stosowany w zwykłych systemach odpowiedzialnych za kierowanie ruchem w sieci, w serwerach wydruków, PPP, poczty, FTP, serwerach baz danych lub stacjach roboczych, a także w najbardziej zaawansowanych zastosowaniach wieloprocesorowych, szczególnie zaś tam, gdzie wymaga się wysokiej niezawodności działania. Red Hat Linux jako system zapewniający stabilność pracy w sieci znalazł szerokie zastosowanie na rozwijającym się dynamicznie rynku internetowym.

Dzięki swej wieloplatformowości i bezproblemowej obsłudze licznych protokołów sieciowych był przydatny w integrowaniu zasobów udostępnianych przez systemy operacyjne różnych producentów.

Historia dystrybucji 
 1.0 (Mother’s Day), 3 listopada 1994 (Linux 1.2.8)
 1.1 (Mother’s Day+0.1), 1 sierpnia 1995 (Linux 1.2.11)
 2.0, 20 września 1995 (Linux 1.2.13-2)
 2.1, 23 listopada 1995 (Linux 1.2.13)
 3.0.3 (Picasso), 1 maja 1996
 4.0 (Colgate), 3 października 1996 (Linux 2.0.18)
 4.1 (Vanderbilt), 3 lutego 1997 (Linux 2.0.27)
 4.2 (Biltmore), 19 maja 1997 (Linux 2.0.30-2)
 5.0 (Hurricane), 1 grudnia 1997 (Linux 2.0.32-2)
 5.1 (Manhattan), 22 maja 1998 (Linux 2.0.34-0.6)
 5.2 (Apollo), 2 listopada 1998 (Linux 2.0.36-0.7)
 6.0 (Hedwig), 26 kwietnia 1999 (Linux 2.2.5-15)
 6.1 (Cartman), 4 października 1999 (Linux 2.2.12-20)
 6.2 (Zoot), 3 kwietnia 2000 (Linux 2.2.14-5.0)
 7 (Guinness), 25 września 2000 (Linux 2.2.16-22)
 7.1 (Seawolf), 16 kwietnia 2001 (Linux 2.4.2-2)
 7.2 (Enigma), 22 października 2001 (Linux 2.4.7-10, Linux 2.4.9-21smp)
 7.3 (Valhalla), 6 maja 2002 (Linux 2.4.18-3)
 8.0 (Psyche), 30 września 2002 (Linux 2.4.18-14)
 9 (Shrike), 31 marca 2003 (Linux 2.4.20-8)

Zobacz też 
 Red Hat Enterprise Linux
 Fedora

Przypisy 

Red Hat Linux
Nierozwijane dystrybucje Linuksa
Granat RPG-6

RPG-6 – radziecki, ręczny granat przeciwpancerny o działaniu kumulacyjnym.

Granat ten znajduje się również w uzbrojeniu Wojska Polskiego. Działanie jego jest podobne do działania granatu RPG-43 z wyjątkiem jednej różnicy polegającej na korzystniejszym ukształtowaniu ładunku kumulacyjnego za pomocą którego osiąga większą przebijalność pancerza.

Bibliografia 
 

RPG-6
Radzieckie granaty ręczne
Granat RPG-40

RPG-40 – radziecki, ręczny granat przeciwpancerny o działaniu burzącym. 

Ważył 1,1 kg, miał 20 cm długości i 9,5 cm średnicy, wyposażony był w zapalnik uderzeniowy. Przebijał pancerz o grubości 20 do 25 mm; ze względu na niską przebijalność był skuteczniejszy jako granat zaczepny (w roli granatu przeciwpancernego zastąpiony przez kumulacyjne granaty RPG-43 i RPG-6). Pozostawał na wyposażeniu do końca II wojny światowej, używany głównie do niszczenia stanowisk umocnionych. Wadą był mały zasięg rzutu.

Przypisy 

RPG-40
Radzieckie granaty ręczne
Granat RPG-43

RPG-43 – radziecki, ręczny granat przeciwpancerny o działaniu kumulacyjnym. 

Granat ten znajduje się również w uzbrojeniu Wojska Polskiego. Przebija pancerz o grubości do 75 mm. Posiada ładunek kumulacyjny wraz z zapalnikiem powodującym wybuch granatu z chwilą uderzenia w przeszkodę.

Przypisy

Bibliografia 
 

RPG-43
Radzieckie granaty ręczne
Granatnik RPG-2

RPG-2 (pol. ozn. RGPpanc-2) – ręczny granatnik przeciwpancerny konstrukcji radzieckiej z okresu po II wojnie światowej.

Inspiracją do zbudowania RPG-2 były niemieckie granatniki Panzerfaust wzór 150. Zasada działania jest bardzo podobna do tej z niemieckiego protoplasty – z cienkościennej lufy wystrzeliwany jest pocisk nadkalibrowy stabilizowany za pomocą rozkładających się po strzale brzechw.

RPG-2 został wprowadzony na uzbrojenie Armii Radzieckiej w roku 1949. Był używany również w innych państwach Układu Warszawskiego. Przyjęto go na uzbrojenie Ludowego Wojska Polskiego pod nazwą 40 mm granatnik przeciwpancerny RGPpanc-2. Przez Wojsko Polskie używany od 1957 roku (zastępując czechosłowacki granatnik P-27). Granatnik znajdował się w wyposażeniu drużyny piechoty, jako jej podstawowy środek przeciwpancerny.

Granatnik RPG-2 produkowano w Chinach pod nazwą Typ-56.

Zastąpiony przez granatnik RPG-7.

Dane taktyczno-techniczne 
 kaliber:
 głowicy pocisku kumulacyjnego: 80 mm
 masa naboju: 1,84 kg
 długość naboju: 670 mm
 amunicja: nadkalibrowy nabój przeciwpancerny PG-2 z głowicą kumulacyjną
 strzał bezwzględny: 100 m|

Zobacz też 
 Granatnik P-27

Przypisy

Bibliografia 
 

RPG-2
RT

RT – tona rejestrowa, zob. jednostka miary, układ SI (kategoria – Jednostki miar i wag)
 RT – rosyjska stacja telewizyjna znana wcześniej jako Russia Today
 RT (energia) – iloczyn stałej gazowej R i temperatury T, ma wymiar energii (kategoria – Fizyka i Chemia fizyczna)
 RT-20 – chorwacki wielkokalibrowy karabin wyborowy
 
 Rt – oznaczenie posterunku odgałęźnego Retkinia oddzielającego linię kolejową nr 14 od łącznicy kolejowej nr 539 prowadzącej w kierunku Chojen
Real

real – moneta
 Real brazylijski (waluta)
 real – typ liczby rzeczywistej w języku programowania Pascal
 Real – sieć hipermarketów
 REAL – zrewidowana europejsko-amerykańska klasyfikacja chłoniaków nieziarniczych

Kluby sportowe:
 Real Betis Balompié – hiszpański klub piłki nożnej
 Real Madryt – hiszpański klub piłki nożnej
 Real Saragossa – hiszpański klub piłki nożnej
 Real Sociedad – hiszpański klub piłki nożnej

Miejscowości w Portugalii
 Real – miejscowość w gminie Amarante
 Real – miejscowość w gminie Castelo de Paiva
 Real – miejscowość w gminie Penalva do Castelo

Miejscowości we Francji
 Réal

Miejscowości w Hiszpanii
 Real – gmina w Hiszpanii, w prowincji Walencja, w Walencji
 Ciudad Real – gmina w Hiszpanii, w prowincji Ciudad Real, w  Kastylia-La Mancha
Reszka

Reszka (z ) – potoczne określenie rewersu – strony monety zawierającej zwykle nominał bądź rysunek związany z okolicznością jej wybicia. Jest przeciwieństwem awersu – strony monety zawierającej godło państwowe bądź wizerunek panującego.

Numizmatyka
Rewers (ujednoznacznienie)

rewers – jedna ze stron zdobionego przedmiotu płaskiego
 rewers – w archiwistyce, rodzaj dokumentu
 rewers - skrypt dłużny, także pokwitowanie na wypożyczony przedmiot (np. książkę w bibliotece)
 rewers – różne rodzaje urządzeń odwracających kierunek działania urządzeń:
 odwracacz ciągu w samolocie
 przekładnia nawrotna w napędzie mechanicznym
 Rewers – film z 2009 roku w reż. Borysa Lankosza

Przypisy
Rak



W medycynie 
 rak – nowotwór złośliwy wywodzący się z tkanki nabłonkowej
 rak wodny – wrzodziejąco-martwicze zapalenie jamy ustnej

W zoologii 
 skorupiak z rodziny rakowatych
 rak błotny (rak stawowy)
 rak pręgowaty (rak amerykański)
 rak sygnałowy (rak szwedzki)
 rak szlachetny (rak rzeczny)
 „rak” pustelnik

Miejscowości 
 Rak – wieś w województwie kujawsko-pomorskim
 Rak – osada leśna w woj. mazowieckim, w gminie Lutocin

Osoby 
 Albin Walenty Rak (1898–1960) – podpułkownik artylerii Wojska Polskiego
 Aleksander Rak (1899–1978) – polski malarz, grafik
 Anna Rak-Kaszanits (1934–2014) – malarka, dziennikarka, tłumaczka
 Arnold Rak (ur. 1893) – prokurator i sędzia wojskowy okresu PRL
 Feliks Rak (1903–1992) – polski poeta i działacz ruchu ludowego
 Hubert Rak (1921–2012) – polski geodeta
 Jan Rak (1820–1909) – chłopski poeta i rzeźbiarz  
 Jan Rak (1906–1968) – polski działacz ruchu ludowego
 Janina Rak (1905–1942) – polska graficzka, projektantka witraży i polichromii
 Janusz Rak – ujednoznacznienie
 Krzysztof Rak (ur. 1966) – polski historyk, urzędnik, publicysta
 Krzysztof Rak (ur. 1972) – polski scenarzysta i producent filmowy
 Marta Rak-Podgórska (1933–2020) – malarka, pastelistka, pedagog
 Michaela Rak (ur. 1963) – polska siostra zakonna
 Mieczysław Rak (ur. 1929) – filolog, pedagog
 Radek Rak (ur. 1987) – polski pisarz fantastyki, lekarz weterynarii
 Romuald Rak (1920–2003) – polski duchowny katolicki
 Szymon Rak-Michajłowski (1885–1938) – działacz polityczny i społeczny narodowości białoruskiej
 Teodor Rak (1904–1976) — polski ksiądz katolicki 
 Władysław Rak (ur. 1954) – polski polityk, poseł na Sejm III i IV kadencji
 Zdzisław Rak (1928–2001) – polski inżynier, poseł na Sejm PRL

Inne 
 rak – wada drewna
 rak – przyrząd wiertniczy
 rak – zaczep do buta
 Rak – gwiazdozbiór
 Rak – astrologiczny znak zodiaku
 Rak – kabaret
 Rak – herb szlachecki
 Rak – samochód wyścigowy
 Rak – moździerz
 Rak – pistolet maszynowy
 Radio Akademickie Kraków
 RAK Records – brytyjska wytwórnia płytowa

Zobacz też 

 Raki
Radiostacja (ujednoznacznienie)

radiostacja – zestaw urządzeń do nadawania lub odbierania sygnałów radiowych
 radiostacje numeryczne – radiostacje nadające głównie zestawy liczb i liter
 Radiostacja – niepubliczna polska stacja radiowa
 Radiostacja – osiedle w Łodzi
 Radiostacja (oryg. Radiostacioni) – albański film z 1979 roku w reżyserii Rikarda Ljarji, na podstawie powieści Nëntori i një kryeqyteti Ismaila Kadare
 Radio-Stacja do 1936 nazwa Boernerowa w uznaniu zasług Ignacego Boernera

Przypisy