1847



Wydarzenia w Polsce 

 23 maja – Wrocław: uruchomiono uliczne latarnie gazowe.
 25 maja – wielka powódź w Żorach.
 28 lipca – w Kołczygłowach na Pomorzu późniejszy niemiecki kanclerz Otto von Bismarck poślubił Joannę von Puttkamer.
 6 sierpnia – na stację w Katowicach wjechał pierwszy pociąg osobowy.
 14 października – pierwszy parowóz wyruszył z Krakowa do Mysłowic, otwarto pierwszą linię (dł. 65,47 km) Kolei Krakowsko-Górnośląskiej.
 17 listopada – w Berlinie zakończył się proces wielkopolskich powstańców i działaczy niepodległościowych. Skazano 117 osób, z tego 8 na karę śmierci.
 1 grudnia – uruchomiono 1-torową linię kolejową Grodzisk Mazowiecki-Dąbrowa Górnicza o długości 263,3 km.

Wydarzenia na świecie 

 4 stycznia – Samuel Colt sprzedał amerykańskiemu rządowi pierwszą partię rewolwerów własnej konstrukcji.
 30 stycznia – kalifornijska osada Yerba Buena zmieniła nazwę na San Francisco.
 23 lutego – wojna amerykańsko-meksykańska: zwycięstwo wojsk amerykańskich w bitwie pod Buena Vista.
 25 lutego – został założony Uniwersytet w Iowa.
 1 marca – USA: stan Michigan zniósł karę śmierci.
 14 marca – we Florencji odbyła się premiera opery Makbet Giuseppe Verdiego.
 23 marca – wielki pożar Bukaresztu.
 4 kwietnia – w Barcelonie otwarto scenę operową Gran Teatre del Liceu.
 14 kwietnia – podpisano persko-osmański Traktat w Erzurum.
 18 kwietnia – wojna amerykańsko-meksykańska: bitwa pod Cerro Gordo.
 21 kwietnia – w Berlinie doszło do rozruchów głodowych (tzw. rewolucji kartoflanej), stłumionych po 3 dniach przez wojsko.
 29 kwietnia – uratowano ostatniego ocalałego członka Wyprawy Donnera
 31 maja – otwarto linię kolejową Rotterdam-Haga.
 2 czerwca – podczas ślubu w kościele św. Piotra w angielskim Tiverton wykonano po raz pierwszy Marsz weselny Felixa Mendelssohna-Barholdy’ego.
 26 czerwca – uruchomiono pierwszą linię kolejową w Danii (Kopenhaga-Roskilde).
 1 lipca – Karl Ludwig Hencke odkrył planetoidę (6) Hebe.
 24 lipca – mormoni założyli Salt Lake City.
 26 lipca – osiedli w Afryce wyzwoleni amerykańscy niewolnicy proklamowali niepodległość Liberii.
 13 sierpnia – John Russell Hind odkrył planetoidę (7) Iris.
 20 sierpnia – wojna amerykańsko-meksykańska: zwycięstwo Amerykanów w bitwie pod Churubusco.
 21 sierpnia – ustanowiono najstarsze i najwyższe odznaczenie norweskie – Order Świętego Olafa.
 8 września – wojna amerykańsko-meksykańska: bitwa pod Mohno del Rey.
 12–13 września – wojna amerykańsko-meksykańska: bitwa pod Chapultepec.
 14 września – wojna amerykańsko-meksykańska: wojska amerykańskie zajęły miasto Meksyk.
 12 października – wynalazca i przedsiębiorca niemiecki Werner von Siemens założył Siemens AG & Halske.
 18 października – John Russell Hind odkrył planetoidę (8) Flora.
 12 listopada – sir James Young Simpson po raz pierwszy użył do znieczulenia chloroformu.
 23 listopada – szwajcarska wojna domowa: bitwa pod Gisikon.
 29 listopada – Indianie dokonali masakry kilkunastu osadników na misji pod Walla-Walla w Oregonie.
 22 grudnia – Abd al-Kadir, przywódca algierskich walk niepodległościowych, został zmuszony do kapitulacji i trafił do francuskiej niewoli.
 Trzęsienie ziemi w Japonii spowodowało śmierć około 44 tys. ludzi.
 Francja skończyła podbój Algierii.
 Zawarto konkordat pomiędzy kurią rzymską a Rosją.

Urodzili się 
 3 stycznia – Albert Bielschowsky, niemiecki historyk literatury, biograf Goethego (zm. 1902)
 6 stycznia – Milovan Glišić, serbski pisarz, dramaturg i teoretyk literacki (zm. 1908)
 10 stycznia – Gustav Behrend, niemiecki dermatolog i wenerolog, praktykujący w Berlinie (zm. 1925)
 15 stycznia – Marceli Nencki, polski lekarz, chemik, fizjolog (zm. 1901)
 16 stycznia – Svetozár Hurban-Vajanský, słowacki poeta, pisarz, publicysta, krytyk literacki, działacz narodowy i polityk (zm. 1916)
 18 stycznia – Gertruda Comensoli, włoska zakonnica, założycielka Adoratorek Najświętszego Sakramentu, święta katolicka (zm. 1903)
 26 stycznia – John Bates Clark, amerykański ekonomista (zm. 1938)
 5 lutego – Eduard Magnus Jakobson, estoński drzeworytnik, działacz lokalnego odrodzenia narodowego i pastor baptystyczny (zm. 1903)
 11 lutego
 Thomas Alva Edison, amerykański wynalazca (zm. 1931)
 Johanna Wilhelmine Weigel, australijska przedsiębiorczyni (zm. 1940)
 12 lutego – Philip Eulenburg, książę Eulenburg i Hertefeld, hrabia Sandels, polityk i dyplomata cesarstwa niemieckiego (zm. 1921)
 13 lutego:
 Klelia Rachela Barbieri, święta Kościoła katolickiego, włoska zakonnica, założycielka „minimitek” od św. Franciszka z Paoli, zgromadzenia Sióstr Mniejszych od Matki Bożej Bolesnej (zm. 1870)
 Frederick Campbell, 3. hrabia Cawdor, brytyjski polityk, członek Partii Konserwatywnej, minister w rządzie Arthura Balfoura (zm. 1911)
 14 lutego – Walenty Dąbrowski, duchowny katolicki, kaszubski działacz społeczno-kulturalny i charytatywny (zm. 1931)
 16 lutego:
 Arthur Kinnaird, 11. lord Kinnaird, brytyjski arystokrata, piłkarz i działacz sportowy, syn Arthura Kinnairda, 10. lorda Kinnaird i Mary Hoare, córki Williama Hoare’a (zm. 1923)
 Karl Bücher, niemiecki ekonomista, historyk gospodarki, socjolog, prekursor prasoznawstwa (zm. 1930)
 17 lutego – Otto Blehr, norweski polityk; dwukrotnie premier Norwegii (zm. 1927)
 19 lutego – Rudolf Ulrich Krönlein, szwajcarski chirurg (zm. 1910)
 22 lutego – Feliks Bogacki, polski krytyk literacki i publicysta (zm. 1916)
 25 lutego – Samuel Fielden, angielski anarchista (zm. 1922)
 28 lutego – Salomon Eberhard Henschen, szwedzki lekarz (zm. 1930)
 3 marca – Alexander Graham Bell, wynalazca telefonu (zm. 1922)
 4 marca:
 Carl Josef Bayer, austriacki chemik, wynalazca procesu Bayera (zm. 1904)
 Domenico Ferrata, włoski duchowny katolicki, dyplomata, wysoki urzędnik Kurii Rzymskiej, kardynał, Sekretarz Stanu Stolicy Apostolskiej (zm. 1914)
 6 marca:
 Johann Georg Hagen, austriacki astronom, jezuita (zm. 1930)
 Federico Andreotti, włoski malarz (zm. 1930)
 10 marca:
 Karol Kozłowski, polski architekt (zm. 1902)
 Stanisław Dobrzański, polski pisarz, aktor, reżyser i dyrektor teatrów (zm. 1880)
 12 marca – Kazimierz Slaski, polski ziemianin, działacz patriotyczny i gospodarczy (zm. 1906)
 13 marca – Karol Józef Fischer, polski biskup rzymskokatolicki, biskup pomocniczy przemyski w latach 1901–1931 (zm. 1931)
 17 marca – Bronisław Komorowski, pisarz polski, dramaturg okresu pozytywizmu (zm. 1912)
 19 marca – Frank Wigglesworth Clarke, amerykański chemik (zm. 1931)
 24 marca – Wincencja Maria López Vicuña, hiszpańska zakonnica, założycielka Zgromadzenia Sióstr Służby Domowej, święta katolicka (zm. 1896)
 27 marca – Otto Wallach, niemiecki chemik pochodzenia żydowskiego, laureat Nagrody Nobla (zm. 1931)
 1 kwietnia – Paweł Denn, francuski jezuita, misjonarz, męczennik, święty katolicki (zm. 1900)
 4 kwietnia – Nił Fiłatow, rosyjski lekarz, naukowiec i nauczyciel akademicki, jeden z pionierów rosyjskiej pediatrii (zm. 1902)
 7 kwietnia – Jens Peter Jacobsen, duński pisarz i biolog (zm. 1885)
 10 kwietnia – Joseph Pulitzer, amerykański wydawca i dziennikarz (zm. 1911)
 11 kwietnia – Karl Eisenlohr, niemiecki lekarz, neurolog (zm. 1896)
 19 kwietnia – Ferdinand Fellner, austriacki architekt (zm. 1916)
 20 kwietnia – Karol Kościuszko-Waluszyński, polski archeolog, jeden z inicjatorów i głównych badaczy Chersonezu (zm. 1907)
 25 kwietnia – Edouard Debat-Ponsan, francuski malarz akademicki (zm. 1913)
 30 kwietnia – Paul Grützner, niemiecki fizjolog (zm. 1919)
 maj – Bazyli (Michajłow), bułgarski biskup prawosławny (zm. 1927)
 1 maja – Teodor Heryng, polski lekarz laryngolog żydowskiego pochodzenia (zm. 1925)
 9 maja – Antoni Berezowski, polski szlachcic, powstaniec styczniowy, wykonawca nieudanego zamachu na cara Aleksandra II dnia 6 czerwca 1867 r. w Paryżu (zm. 1916 lub 1917)
 10 maja – Wilhelm Killing, niemiecki matematyk, autor istotnych prac z zakresu teorii algebr i grup Liego oraz geometrii nieeuklidesowej (zm. 1923)
 13 maja – Anna Nordgren, szwedzka malarka (zm. 1916)
 21 maja – Antoni Drygas, doktor filologii klasycznej, nauczyciel szkół średnich (zm. 1917)
 22 maja – Modest Andlauer, francuski jezuita, misjonarz, męczennik, święty katolicki (zm. 1900)
 1 czerwca – Antoni Kantecki, polski ksiądz, od 1876 do 1887 redaktor naczelny „Kuriera Poznańskiego”, wielkopolski przywódca katolickiego obozu ultramontanów (zm. 1893)
 6 czerwca – Ołeksandr Barwinśkyj, ukraiński polityk, pedagog, historyk, działacz społeczny. Poseł do Sejmu Krajowego Galicji i Reichsratu (zm. 1926)
 11 czerwca – Carlo Forlanini, włoski lekarz internista (zm. 1918)
 13 czerwca – Vilém Kurz Starszy, czeski pisarz, polityk, zoolog, krajoznawca, jeden z członków-założycieli Klubu českých turistů (zm. 1902)
 14 czerwca – Anna Gostyńska, polska aktorka, dyrektorka teatru (zm. 1918)
 16 czerwca – Paul Alexis, francuski dramaturg (zm. 1901)
 26 czerwca – Nemezja Valle, włoska zakonnica, błogosławiona katolicka (zm. 1916)
 29 czerwca – Paul Flechsig, niemiecki neuroanatom, psychiatra i neuropatolog, twórca metody mielogenetycznej, uznawanej za przełom w neuroanatomii (zm. 1929)
 30 czerwca:
 Jan Doležal, czeski leśniczy, dziennikarz i publicysta, pierwszy fachowy pisarz czeski w dziedzinie leśnictwa (zm. 1901)
 Emil Godlewski, polski botanik, chemik rolny, twórca polskiej szkoły fizjologii roślin, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Lwowskiego i Akademii Rolniczej w Dublanach (zm. 1930)
 2 lipca – Marcel Bertrand, francuski geolog, twórca nowoczesnej tektoniki (zm. 1907)
 4 lipca – Laetus Bernatek, zakonnik należący do Zakonu Bonifratrów, inicjator i organizator budowy gmachu szpitala Bonifratrów w Krakowie (zm. 1927)
 5 lipca – Agnes Zimmermann, brytyjska pianistka, kompozytorka pochodzenia niemieckiego (zm. 1925)
 8 lipca – František Křižík, czeski wynalazca, inżynier elektryk i przemysłowiec (zm. 1941)
 12 lipca – Karl Heinrich Barth, niemiecki pianista i nauczyciel gry na fortepianie (zm. 1922)
 15 lipca – Henryk Dziedzicki, polski biolog, entomolog, lekarz (zm. 1921)
 18 lipca – Édouard Francis Kirmisson, francuski chirurg dziecięcy (zm. 1927)
 30 lipca – Aleksander Fabian, polski lekarz (zm. 1911)
 3 sierpnia – John Hamilton-Gordon, brytyjski arystokrata i polityk (zm. 1934)
 14 sierpnia – Robert Comtesse, szwajcarski polityk (zm. 1922)
 19 sierpnia – Hans Paul Bernhard Gierke, niemiecki anatom, profesor Cesarskiego Uniwersytetu Tokijskiego i Uniwersytetu Wrocławskiego (zm. 1886)
 20 sierpnia – Bolesław Prus (właściwie Aleksander Głowacki), polski pisarz, publicysta, dziennikarz (zm. 1912)
 22 sierpnia – John Forrest, australijski odkrywca i polityk, pierwszy premier Australii Zachodniej (zm. 1918)
 3 września – James Hannington, brytyjski misjonarz, święty kościoła anglikańskiego, męczennik (zm. 1885)
 5 września – Jesse James, amerykański bandyta, rewolwerowiec (zm. 1882)
 7 września – Karol Dzieduszycki, ziemianin, polityk galicyjski (zm. 1902)
 11 września – John Boyd Thacher, amerykański polityk i pisarz, biograf Kolumba (zm. 1909)
 13 września – Aurelia Duczymińska, polska ziemianka, działaczka społeczna i oświatowa (zm. po 1931)
 14 września – Paweł Jabłoczkow, rosyjski elektrotechnik, inżynier i wynalazca (zm. 1894)
 22 września – Enrique Almaraz y Santos, hiszpański duchowny katolicki, arcybiskup Toledo i prymas Hiszpanii, kardynał (zm. 1922)
 23 września – Stanisław Jerzykowski, polski lekarz, działacz społeczny (zm. 1927)
 24 września – Franciszek Gryglaszewski, działacz Polonii amerykańskiej (zm. 1918)
 30 września:
 Wilhelmina Drucker, jedna z pierwszych holenderskich feministek, działaczka społeczna, sufrażystka i pisarka tworzącą pod pseudonimami Gipsy, Gitano i E. Prezcier (zm. 1925)
 Wincenty Kluczyński, Sługa Boży Kościoła katolickiego, duchowny katolicki, arcybiskup mohylewski od 1910 do 1914 (zm. 1917)
 1 października:
 Annie Besant, angielska teozofka, feministka, oraz pisarka (zm. 1933)
 Franciszek Czerny-Schwarzenberg, polski naukowiec, z wykształcenia historyk, z zawodu geograf (zm. 1917)
 2 października – Paul von Hindenburg, niemiecki marszałek i polityk (zm. 1934)
 7 października:
 Emil Holub – czeski przyrodnik, kolekcjoner i podróżnik (zm. 1902)
 Walenty Wisz – polski snycerz, rzeźbiarz (zm. 1930)
 10 października – Milan Jovanović Batut, serbski lekarz (zm. 1940)
 13 października – Arthur Acland, brytyjski polityk, członek Partii Liberalnej, minister w rządach Williama Ewarta Gladstone’a i lorda Rosebery’ego (zm. 1926)
 15 października – Tadeusz Browicz, polski lekarz anatomo-patolog, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności (zm. 1928)
 16 października – Gustaw Arnold Fibiger I, polski budowniczy fortepianów, przemysłowiec (zm. 1915)
 17 października:
 Władysław Bełza, polski poeta neoromantyczny, publicysta, animator życia kulturalnego, oświatowego i prasowego (zm. 1913)
 Stanisław Daniłło, rosyjski lekarz psychiatra polsko-greckiego pochodzenia (zm. 1897)
 19 października – Vendelín Budil, czeski aktor, reżyser, historyk teatralny i tłumacz (zm. 1928)
 31 października – Galileo Ferraris, włoski fizyk, inżynier i elektrotechnik (zm. 1897)
 1 listopada – Karl Augustin, biskup Kościoła katolickiego, sufragan archidiecezji wrocławskiej (zm. 1919)
 4 listopada:
 August, infant portugalski, książę Coimbry (zm. 1889)
 Mór Déchy, węgierski geograf i podróżnik, autor publikacji naukowych na temat gór, pionier fotografii wysokogórskiej, taternik i alpinista (zm. 1917)
 7 listopada – Lotta Crabtree, amerykańska aktorka (zm. 1924)
 8 listopada – Jean Casimir-Périer, francuski polityk, prezydent Francji w latach 1894–1895 (zm. 1907)
 9 listopada – Carlo Alberto Castigliano, włoski inżynier znany głównie z twierdzenia Castigliano określającego przemieszczenia przy odkształceniach liniowych w oparciu o pochodne cząstkowe energii sprężystej (zm. 1884)
 13 listopada – Edward Korniłowicz, polski lekarz, psychiatra (zm. 1909)
 14 listopada – Katarzyna Dołgoruka, księżna Dołgoruka, żona Aleksandra II Romanowa, cara Rosji (zm. 1922)
 15 listopada – Magdalena Morano, włoska salezjanka, błogosławiona katolicka (zm. 1908)
 16 listopada – Edmund James Flynn, kanadyjski prawnik i polityk, premier prowincji Quebec (zm. 1927)
 18 listopada – Eliška Krásnohorská, czeska feministka, pisarka, poetka i krytyczka literacka (zm. 1926)
 19 listopada – Carl Friedländer, niemiecki patolog, jeden z pionierów mikrobiologii (zm. 1887)
 24 listopada – Antoni Jurasz, polski lekarz otolaryngolog (zm. 1923)
 30 listopada:
 Afonso Augusto Moreira Pena, brazylijski polityk, prezydent Brazylii w latach 1906–1909 (zm. 1909)
 August Klughardt, niemiecki kompozytor i dyrygent epoki romantyzmu, uczeń Blassmana i Reichela (zm. 1902)
 15 grudnia – Aleksander Hirschberg, historyk polski, profesor Uniwersytetu Lwowskiego, kustosz Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, członek korespondent AU (zm. 1907)
 17 grudnia – Émile Faguet, francuski pisarz i krytyk literacki (zm. 1916)
 19 grudnia – Kazimierz Siemaszko, polski duchowny katolicki, misjonarz, pedagog, działacz społeczny (zm. 1904)
 26 grudnia – Hans Gross, austriacki sędzia śledczy, kryminolog, założyciel Instytutu Kryminalistycznego w Grazu, uznawany za twórcę kryminalistyki (zm. 1915)
 27 grudnia – Donato Maria Dell’Olio, włoski duchowny katolicki, arcybiskup Benevento, kardynał (zm. 1902)
 30 grudnia – John Peter Altgeld, 20 gubernator stanu Illinois w latach 1893–1897 (zm. 1902)
 data dzienna nieznana: 
 Juda Arie Leib Alter, trzeci cadyk z dynastii Ger (zm. 1905)
 Nikołaj Aristow – rosyjski turkolog (zm. ok. 1903)
 William Edward Ayrton, brytyjski elektrotechnik i fizyk (zm. 1908)
 Heinrich Bernhard, niemiecki malarz szkła i porcelany (zm. 1902)
 Andrij Biłećkyj, ksiądz greckokatolicki, prałat papieski, wikary generalny i oficjał greckokatolickiej kapituły generalnej we Lwowie, poseł do Sejmu Krajowego Galicji VII kadencji (zm. 1927)
 Stefan Brykczyński, literat, technolog, powstaniec styczniowy, Sybirak, działacz oświatowy i narodowy (zm. 1934)
 Camille Doncieux, pierwsza żona Claude’a Moneta, modelka do kilku obrazów męża (zm. 1879)
 Ludwig Eichborn, baron niemiecki, współzałożyciel Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego i Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem (zm. 1908)
 Władysław Eljasz-Radzikowski, polski rzeźbiarz (zm. 1921)
 Kazimierz Eysmont, powstaniec styczniowy (zm. 1912)
 Szymon Gąsienica-Krzyś, góral podhalański, gawędziarz, znany muzykant (zm. 1907)
 Ludwik Gędłek, polski malarz (zm. 1904)
 Maksymilian Goldfeder, polski przedsiębiorca związany z Łodzią (rok urodzenia przybliżony) (zm. 1923)
 Szlomo Halberstam I, chasydzki rabin, założyciel chasydzkiej dynastii Bobow (zm. 1905)
 Hamilton Hamilton, amerykański malarz naturalista (zm. 1928)
 Berthold Harhausen, niemiecki duchowny ewangelicki, działacz społeczny (zm. 1920)
 Ignacy Jasiukowicz, polski przedsiębiorca, dyrektor czołowych przedsiębiorstw metalurgicznych w Rosji (zm. 1914)
 Stanisław Kosiński, polski inżynier budujący koleje na terenie Galicji (zm. 1923)
 Michalina Kwiatkowska – uczestniczka powstania styczniowego, aktorka (zm. 1930)

Zmarli

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 11 lutego
 Ostatki: 16 lutego
 Popielec: 17 lutego
 Niedziela Palmowa: 28 marca
 Wielki Czwartek: 1 kwietnia
 Wielki Piątek: 2 kwietnia
 Wielka Sobota: 3 kwietnia
 Wielkanoc: 4 kwietnia
 Poniedziałek Wielkanocny: 5 kwietnia
 Wniebowstąpienie Pańskie: 13 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 23 maja
 Boże Ciało: 3 czerwca

1847