VII wiek p.n.e.

VII WIEK P.N.E.

IX wiek p.n.e. VIII wiek p.n.e. VII wiek p.n.e. VI wiek p.n.e. V wiek p.n.e.

Urodzili się 
 660 p.n.e. – Zoroaster, perski prorok, twórca zaratusztrianizmu (data sporna lub przybliżona)
 około 610 p.n.e. – Anaksymander, filozof grecki

Zmarli 
 około 680 p.n.e. – Hezjod, poeta grecki (data sporna lub przybliżona)
 po 675 p.n.e. – Terpander z Antissy, pierwszy znany muzyk grecki, poeta
 około 640 p.n.e. – Archiloch z Paros, poeta grecki
 około 637 p.n.e. – Tyrtajos, poeta grecki
 około 629 p.n.e. – Assurbanipal, król Asyrii (data sporna lub przybliżona)
 po 612 p.n.e. – Nahum, jeden z dwunastu mniejszych proroków
 przed 600 p.n.e. – Alkman z Sardes, liryk grecki

Wydarzenia w Europie 
 około 700 p.n.e.
 początki cywilizacji etruskiej
 budowa dużych statków handlowych (Grecja)
 688 p.n.e. – w programie starożytnych igrzysk olimpijskich pojawiło się pięściarstwo
 685 p.n.e. – początek II wojny meseńskiej
 682 p.n.e. – w ramach demokratyzacji ustroju kadencja ateńskich archontów została skrócona do jednego roku 
 przed 676 p.n.e. – Terpander z Antissy udoskonalił lirę
 676 p.n.e. – osadnicy z Megary założyli kolonię Chalkedon
 około 669 p.n.e. – w walce użyto oddziałów ciężkozbrojnej piechoty (hoplitów) – klęska Sparty w wojnie z Argos
 około 662 p.n.e. – pierwsze prawa pisane w Europie powstały w greckiej kolonii Lokry w Italii, skodyfikowane przez Zaleukosa
 660 p.n.e. lub 658 p.n.e. – greckie miasto Megara założyło kolonię Byzantion
 po 660 p.n.e. – greccy żeglarze z Samos przekroczyli Słupy Heraklesa docierając do Tartessos
 około 657 p.n.e. – Kypselos ustanowił tyranię w Koryncie
 około 650 p.n.e.
 początek politycznej dominacji Etrusków w środkowej i północnej Italii
 Etruskowie zaczęli osiedlać się w Kampanii (m.in. w miastach: Kapua, Nola, Pompeje)
 640 p.n.e. – użycie dachówek w budownictwie (Świątynia Hery w Olimpii)
 635 p.n.e. lub 632 p.n.e. – zamach stanu Kylona w Atenach 
 632 p.n.e. – do programu igrzysk wprowadzono zawody młodzieńców (paides), którzy nie ukończyli 18 lat
 około 627 p.n.e. – Periander został tyranem Koryntu, za jego rządów miasto stało się potęgą w świecie greckim
 około 621 p.n.e. – archont Drakon jako pierwszy zrewidował i skodyfikował ateńskie prawo zwyczajowe (drakońskie prawo)
 612 p.n.e. – budowa urządzeń kanalizacyjnych w Rzymie (Cloaca Maxima)
 dzięki kontaktom z Grekami nastąpił szybki rozwój cywilizacji Ilirów

Wydarzenia w Azji 
 około 700 p.n.e. 
 powstanie państwa Medów
 państwo Urartu stało się potęgą (od Syrii na zachodzie do Gruzji i Kolchidy na północy)
 początek systematycznych obserwacji astronomicznych (Babilonia)
 babilońscy astrologowie identyfikują znaki zodiaku
 w Lidii weszły do użytku pierwsze monety
 696 p.n.e. – na tron Judy wstąpił Manasses, był on zależny od Asyrii
 około 690 p.n.e. – mityczny założyciel państwa frygijskiego król Midas popełnił samobójstwo podczas najazdu Kimmerów; najeźdźcy zniszczyli m.in. stolicę Frygii Gordion
 689 p.n.e. – Sennacheryb zniszczył Babilon (wymordował wszystkich mieszkańców)
 681 p.n.e.
 sojusz części chińskich państw pod przewodem Huana, księcia ze wschodniego Qi
 Asarhaddon władcą Asyrii, szczytowy okres potęgi tego kraju
 około 680 p.n.e. – Gyges przejął władzę w Lidii, która za jego panowania urosła w siłę. Panował do 652 p.n.e. lub 650 p.n.e.
 677 p.n.e. – Asysryjczycy zburzyli Sydon, co zapoczątkowało upadek Fenicji (w handlu zaczęli dominować Grecy)
 673 p.n.e. – babilońscy astrologowie przewidzieli z dużą dokładnością wystąpienie zaćmienia słońca 
 670 p.n.e. – w Jonii weszły do użytku pierwsze monety
 669 p.n.e. – początek panowania Assurbanipala (szczytowy okres dominacji Asyrii na Bliskim Wschodzie)
 660 p.n.e. (11 lutego) – legendarny Jimmu Tennō wstąpił na tron Japonii, początek państwa japońskiego
 652 p.n.e. – król Babilonii Szamasz-szuma-ukin wzniecił powstanie przeciwko swemu bratu Aszurbanipalowi, władcy Asyrii 
 648 p.n.e. – król Asyrii Aszurbanipal stłumił powstanie Szamasz-szuma-ukina i zburzył zdobyty Babilon
 639 p.n.e. 
 Aszurbanipal zniszczył stolicę Elamu Suzę
 Jozjasz królem Judy
 626 p.n.e. – Chaldejczyk Nabopalasar, gubernator Kraju Nadmorskiego, wywalczył niezależność Babilonu od Asyrii, początek państwa nowobabilońskiego 
 625 p.n.e. 
 Asyryjczycy odparli najazd Scytów
 Kyaksares odparł najazd Scytów i stworzył podstawy potęgi Medów
 po 625 p.n.e. – Fenicja odzyskuje niepodległość wykorzystując upadek Asyrii
 621 p.n.e. – odnalezienie Księgi Powtórzonego Prawa podczas odbudowy jerozolimskiej świątyni, początek walki z kultami asyryjskimi i kaananejskimi
 614 p.n.e. – Babilończycy i Medowie pod wodzą Nabopolassara i Kyaksaresa zdobyli Aszur
 613 p.n.e. – pierwsza odnotowana obserwacja komety Halleya (Chiny)
 612 p.n.e. – Babilończycy i Medowie zdobyli Niniwę, stolicę Asyrii
 609 p.n.e. – w bitwie pod Megiddo zginął Jozjasz; zwycięzca, faraon Necho II, osadził na tronie Judy syna Jozjasza, Jojakima
 608 p.n.e. – ostatnia wzmianka o ostatnim władcy Asyrii, Aszuruballicie II 
 605 p.n.e. – bitwa pod Karkemisz, babiloński książę Nabuchodonozor zwyciężył faraona Necho II
 około 605 p.n.e. – Alyattes został władcą Lidii, która osiągnęła szczyt swojej potęgi
 604 p.n.e. – początek panowania Nabuchodonozora (szczyt potęgi państwa nowobabilońskiego)

Wydarzenia w Afryce 
 około 700 p.n.e. – użycie żelaznych narzędzi i broni w Afryce Północnej
 671 p.n.e. – Asyria podbiła Egipt, koniec panowania dynastii dwudziestej piątej (zwanej nubijską)
 664 p.n.e. – asyryjski namiestnik Egiptu Psametyk I uniezależnił się i założył dwudziestą szóstą dynastię (zwaną saicką)
 651 p.n.e. – ostateczny koniec asyryjskiej okupacji Egiptu
 621 p.n.e. – założenie pierwszej szkoły tłumaczy języka greckiego (Egipt)
 około 609 p.n.e. – faraon Necho II wysłał statki fenickie aby opłynęły Afrykę (wyprawa powróciła po 3 latach)
 609 p.n.e. – początek budowy kanału łączącego Nil i Morze Czerwone
 605 p.n.e. – faraon Necho II pobity przez wojska babilońskie w bitwie pod Karkemisz (utracił posiadłości azjatyckie)
 600 p.n.e. – Kartagina uniezależniła się ostatecznie od Tyru

Wydarzenia w Ameryce 
 około 700 p.n.e.
 żyjące nad Cieśniną Beringa ludy arktyczne zajmowały się rybołówstwem
 początki kultury Dorset na terenie pd. Grenlandii
 około 680 p.n.e. – w Peru wykształciła się kultura Paracas Cavernas

Więcej wydarzeń w artykułach dotyczących poszczególnych lat 
700 p.n.e. 699 p.n.e. 698 p.n.e. 697 p.n.e. 696 p.n.e. 695 p.n.e. 694 p.n.e. 693 p.n.e. 692 p.n.e. 691 p.n.e. 690 p.n.e. 689 p.n.e. 688 p.n.e. 687 p.n.e. 686 p.n.e. 685 p.n.e. 684 p.n.e. 683 p.n.e. 682 p.n.e. 681 p.n.e. 680 p.n.e. 679 p.n.e. 678 p.n.e. 677 p.n.e. 676 p.n.e. 675 p.n.e. 674 p.n.e. 673 p.n.e. 672 p.n.e. 671 p.n.e. 670 p.n.e. 669 p.n.e. 668 p.n.e. 667 p.n.e. 666 p.n.e. 665 p.n.e. 664 p.n.e. 663 p.n.e. 662 p.n.e. 661 p.n.e. 660 p.n.e. 659 p.n.e. 658 p.n.e. 657 p.n.e. 656 p.n.e. 655 p.n.e. 654 p.n.e. 653 p.n.e. 652 p.n.e. 651 p.n.e.  650 p.n.e. 649 p.n.e. 648 p.n.e. 647 p.n.e. 646 p.n.e. 645 p.n.e. 644 p.n.e. 643 p.n.e. 642 p.n.e. 641 p.n.e. 640 p.n.e. 639 p.n.e. 638 p.n.e. 637 p.n.e. 636 p.n.e. 635 p.n.e. 634 p.n.e. 633 p.n.e. 632 p.n.e. 631 p.n.e. 630 p.n.e. 629 p.n.e. 628 p.n.e. 627 p.n.e. 626 p.n.e. 625 p.n.e. 624 p.n.e. 623 p.n.e. 622 p.n.e. 621 p.n.e. 620 p.n.e. 619 p.n.e. 618 p.n.e. 617 p.n.e. 616 p.n.e. 615 p.n.e. 614 p.n.e. 613 p.n.e. 612 p.n.e. 611 p.n.e. 610 p.n.e. 609 p.n.e. 608 p.n.e. 607 p.n.e. 606 p.n.e. 605 p.n.e. 604 p.n.e. 603 p.n.e. 602 p.n.e. 601 p.n.e.

-93