1862



Wydarzenia w Polsce 

 7 marca – w Teatrze Skarbkowskim we Lwowie wystawiono po raz pierwszy tragedię Balladyna Juliusza Słowackiego.
 5 kwietnia – w Krakowie ukazało się pierwsze wydanie czasopisma Przegląd Lekarski.
 20 maja – założono Muzeum Narodowe w Warszawie.
 15 czerwca – ukraiński rewolucjonista Andrij Potebnia dokonał w Ogrodzie Saskim w Warszawie zamachu na namiestnika Królestwa Polskiego Aleksandra Lüdersa, ciężko go raniąc.
 3 lipca – nieudany zamach na wielkiego księcia Konstantego.
 5 sierpnia – na świat przychodzi Czcigodny Sługa Boży o. Melchior Fordon. 
 14 sierpnia – na skutek zadenuncjowania przez Polaka Alfa Wrześniowskiego został aresztowany Jarosław Dąbrowski, jeden z przywódców Stronnictwa Czerwonych przygotowujący plan wybuchu powstania antyrosyjskiego.
 25 listopada – rektor Józef Mianowski wygłosił mowę inauguracyjną w nowo założonej Szkole Głównej.
 4 grudnia – uruchomiono połączenie kolejowe Prus z Rosją z Bydgoszczy do Łowicza. Otwarto przejście graniczne Otłoczyn – Aleksandrowo (dzisiaj miasto Aleksandrów Kujawski). Nowy szlak handlowy oficjalnie nazwano Drogą Żelazną Warszawsko-Bydgoską.
 15 grudnia – otwarto Kolej Warszawsko-Petersburską.
 16 grudnia – otwarto szerokotorową (prześwit: 1524 mm), 2-torową linię kolejową Zielonka-Kuźnica Białostocka o długości 220 km.

 Otwarcie synagogi postępowej tzw. Tempel przy ul. Miodowej w Krakowie. Nabożeństwom przewodzili kaznodzieje o wykształceniu akademickim, przemawiający po polsku lub niemiecku.

Wydarzenia na świecie 

 Styczeń – Austria wprowadziła u siebie Powszechny Niemiecki Kodeks Handlowy.
 24 stycznia – Bukareszt został proklamowany stolicą Rumunii.
 31 stycznia – amerykański astronom Alvan Graham Clark odkrył białego karła Syriusza B, towarzysza najjaśniejszej gwiazdy ziemskiego nieba Syriusza.
 5 lutego – Mołdawia i Wołoszczyzna zostały formalnie połączone i utworzyły Rumunię.
 6 lutego – wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w bitwie o Fort Henry.
 16 lutego – wojna secesyjna: zwycięstwem wojsk Unii zakończyła się bitwa o Fort Donelson.
 21 lutego – wojna secesyjna: zwycięstwo konfederatów w bitwie pod Valverde.
 22 lutego – wejście w życie konstytucji Skonfederowanych Stanów Ameryki oraz zaprzysiężenie Jeffersona Davisa, jedynego prezydenta tego państwa.
 6 marca:
 wojna secesyjna: rozpoczęła się bitwa pod Pea Ridge.
 spłonął zamek Alcázar w hiszpańskiej Segowii.
 8 marca:
 wojna secesyjna: rozpoczęła się bitwa w zatoce Hampton Roads, gdzie pierwszy raz w historii doszło do starcia okrętów pancernych.
 wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Pea Ridge.
 8-9 marca – wojna secesyjna: taktyczne zwycięstwo konfederatów w bitwie w zatoce Hampton Roads.
 17 marca – otwarto pierwszą w Finlandii linię kolejową Helsinki-Hämeenlinna.
 26–28 marca – wojna secesyjna: wygrana wojsk Unii w bitwie pod Glorieta Pass.
 5 kwietnia – wojna secesyjna: wojska Unii rozpoczęły oblężenie Yorktown.
 6-7 kwietnia – wojna secesyjna: bitwa pod Shiloh, zakończona zwycięstwem Unii.
 7 kwietnia – amerykański astronom Horace Parnell Tuttle odkrył planetoidę (73) Klytia.
 12 kwietnia – wojna secesyjna: w Georgii miał miejsce udany pościg konfederatów za lokomotywą uprowadzoną przez dywersantów Unii.
 20 kwietnia – Ludwik Pasteur i Claude Bernard przeprowadzili pierwszy udany test pasteryzacji.
 27 kwietnia – wojna secesyjna: okręty Unii wpłynęły przez deltę na Missisipi do Nowego Orleanu.
 29 kwietnia – wojna secesyjna: rozpoczęła się bitwa pod Corinth.
 4 maja – wojna secesyjna: zakończyła się nierozstrzygnięta bitwa pod Yorktown.
 5 maja:
 francuska interwencja w Meksyku: wojska meksykańskie pokonały francuski korpus ekspedycyjny w bitwie o Puebla.
 wojna secesyjna: nierozstrzygnięta bitwa o Williamsburg.
 7 maja – wojna secesyjna: nierozstrzygnięta bitwa pod Eltham’s Landing.
 8 maja – wojna secesyjna: zwycięstwo konfederatów w bitwie pod McDowell.
 11 maja – wojna secesyjna: został samozatopiony okręt pancerny konfederatów CSS „Virginia”.
 15 maja – wojna secesyjna: zwycięstwo konfederatów w bitwie pod Drewry’s Bluff.
 20 maja – wojna secesyjna: Kongres Unii przyjął ustawę o osadnictwie (Homestead Act), która miała przyciągnąć ochotników do walki po jej stronie.
 23 maja – wojna secesyjna: zwycięstwo konfederatów w bitwie pod Front Royal.
 24 maja – powstała masońska Wielka Loża Chile.
 27 maja – wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Hanover Court House.
 31 maja–1 czerwca – wojna secesyjna: nierozstrzygnięta bitwa pod Seven Pines (bitwa pod Fair Oaks).
 5 czerwca – Wietnam i Francja podpisały w Sajgonie traktat przyznający stronie francuskiej 3 prowincje leżące w Kochinchinie.
 6 czerwca – wojna secesyjna: zwycięstwo floty Unii w bitwie pod Memphis.
 7-8 czerwca – wojna secesyjna: I bitwa pod Chattanoogą, zakończona zwycięstwem Unii.
 8 czerwca – Pius IX kanonizował męczenników japońskich, zamordowanych 5 lutego 1597 w Nagasaki.
 9 czerwca – wojna secesyjna: zwycięstwo konfederatów w bitwie pod Port Republic.
 17 czerwca – wojna secesyjna: rozpoczęła się bitwa pod Middleburgiem w Wirginii.
 19 czerwca – w Genewie wyjechał na ulice pierwszy tramwaj konny.
 20 czerwca – zginął w zamachu premier Rumunii Barbu Catargiu.
 25 czerwca – wojna secesyjna: rozpoczęła się bitwa siedmiodniowa.
 1 lipca – wojna secesyjna: zakończyła się bitwa siedmiodniowa.
 16 lipca – odkryto kometę Swifta-Tuttle’a.
 5 sierpnia – na świat przychodzi Czcigodny Sługa Boży o. Melchior Józef Fordon.
 18 sierpnia – powstanie Dakotów w Minnesocie: Dakotowie rozbili amerykański oddział w bitwie przy przeprawie Redwood.
 22 sierpnia – powstanie Dakotów w Minnesocie: zwycięstwo Amerykanów w bitwie o Fort Ridgely.
 24 sierpnia – Giuseppe Garibaldi rozpoczął marsz na Rzym.
 28-30 sierpnia – wojna secesyjna: II bitwa nad Bull Run, zakończona zwycięstwem Konfederacji.
 1 września – wojna secesyjna: nierozstrzygnięta bitwa pod Chantilly.
 2 września – powstanie Dakotów w Minnesocie: porażka wojsk amerykańskich w bitwie pod Birch Coulee.
 14 września – „incydent w Namamugi”: napaść samurajów na grupę brytyjskich podróżnych; zdarzenie to zostało opisane przez Jamesa Clavella w powieści Gai-Jin.
 15 września – wojna secesyjna: zwycięstwo Konfederatów w bitwie o Harpers Ferry.
 17 września – wojna secesyjna: bitwa nad Antietam, zakończona zwycięstwem Unii.
 22 września – Abraham Lincoln ogłosił proklamację emancypacyjną (obowiązującą od 1 stycznia 1863).
 23 września:
 król Wilhelm powołał Ottona von Bismarcka na premiera Prus.
 wojska USA odniosły decydujące zwycięstwo w bitwie nad Wood Lake podczas wojny z Dakotami.
 Lew Tołstoj ożenił się z Zofią Bers.
 4 października – wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w II bitwie pod Corinth.
 8 października – wojna secesyjna: bitwa pod Perryville.
 21 października – niemiecki astronom Heinrich Louis d’Arrest odkrył planetoidę (76) Freia
 5 listopada:
 wojna secesyjna: Abraham Lincoln usunął po raz drugi i ostatecznie ze stanowiska dowódcy armii unionistów George’a McClellana.
 w Minnesocie ponad 300 Siuksów zostało osądzonych i skazanych na powieszenie za napady i mordowanie osadników.
 7 grudnia – wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Prairie Grove.
 11 grudnia – wojna secesyjna: rozpoczęła się I bitwa pod Fredericksburgiem.
 12 grudnia – wojna secesyjna: na rzece Yazoo zatonęła na minie kanonierka rzeczna USS „Cairo”, należąca do floty Unii.
 15 grudnia:
 uruchomienie pierwszej na Białorusi linii kolejowej, fragmentu kolei warszawsko-petersburskiej.
 wojna secesyjna: zwycięstwo konfederatów w I bitwie pod Fredericksburgiem.
 26 grudnia – w Mankato (Minnesota) dokonano egzekucji 38 Santee Dakotów, skazanych na śmierć za udział w powstaniu Małej Wrony.

 Japoński siogun Iemochi Tokugawa, wysyła pierwszych dyplomatów (pełnomocni ministrowie) do państw europejskich, nie tworząc jednak żadnej ambasady.
 Pierwsze demokratyczne wybory do zgromadzeń okręgowych (Grenlandia).
 Szwajcarski zegarmistrz, Adolphe Nicole skonstruował stoper.

Urodzili się 
 2 stycznia – Michał Doliwo-Dobrowolski, rosyjski elektrotechnik, elektryk i wynalazca pochodzenia polskiego (zm. 1919)
 8 stycznia – Stefan Łaszewski, polski prawnik, sędzia, działacz niepodległościowy, polityk, wojewoda pomorski (zm. 1924)
 10 stycznia – Reed Smoot, amerykański polityk, senator ze stanu Utah (zm. 1941)
 16 stycznia – Marceli Gosławski, polski generał brygady (zm. 1934)
 23 stycznia
 David Hilbert, niemiecki matematyk (zm. 1943)
 Ovington Eugene Weller, amerykański, polityk, senator ze stanu Maryland (zm. 1947)
 26 stycznia – Anna Simon, niemiecka polityk (zm. po 1924)
 3 lutego – Józef Londzin, polski duchowny katolicki, działacz narodowy, historyk, bibliograf, polityk, senator RP (zm. 1929)
 5 lutego – Aleksander Kakowski, kardynał, arcybiskup metropolita warszawski, członek Rady Regencyjnej (zm. 1938)
 14 lutego - Agnes Pockels, niemiecka fizykochemik-samouk (zm. 1935)
 25 lutego – Stanisław Głąbiński, polski prawnik, polityk i publicysta (zm. 1941)
 5 marca – Siegbert Tarrasch, niemiecki szachista (zm. 1934)
 6 marca – Andreas Thiel, niemiecki duchowny katolicki, biskup warmiński (zm. 1908)
 12 marca:
 Franciszek Blechert, generał major (zm. 1921)
 Wilhelm Forsberg, szwedzki żeglarz, olimpijczyk (zm. 1939)
 17 marca – Silvio Gesell, niemiecki ekonomista, teoretyk „Naturalnego Porządku Ekonomicznego” (zm. 1930)
 23 marca – Bolesław Markowski, polski prawnik, ekonomista, polityk (zm. 1936)
 28 marca – Aristide Briand, francuski polityk, wielokrotny premier Francji (zm. 1932)
 29 marca – Viktor Greschik, spiskoniemiecki botanik i historyk (zm. 1946)
 30 marca – Joanna María Condesa Lluch, hiszpańska zakonnica, błogosławiona katolicka (zm. 1916)
 31 marca – Claude Swanson, amerykański prawnik, polityk, senator ze stanu Wirginia (zm. 1939)
 5 kwietnia – Ignacy Wróbel, polski urzędnik kolejowy, polityk (zm. 1941)
 11 kwietnia
 William Wallace Campbell, amerykański astronom (zm. 1938)
 Aleksander Miller, rosyjski polityk, prezydent Warszawy (zm. 1923)
 28 kwietnia – William Norton, walijski rugbysta (zm. 1898)
 15 maja – Arthur Schnitzler, austriacki prozaik, dramaturg i lekarz (zm. 1931)
 16 maja – Helena Janina Pajzderska, polska pisarka, poetka, tłumaczka (zm. 1927)
 17 maja - Agnes Sorma, niemiecka aktorka (zm. 1927)
 27 maja – Feliksa Kozłowska, założycielka mariawityzmu (zm. 1921)
 28 maja
 Edward Treacher Collins, angielski chirurg i okulista (zm. 1932)
 Henry Slocum, amerykański tenisista, zwycięzca mistrzostw USA (zm. 1949)
 25 czerwca – Władysław Sujkowski, inżynier technolog, oficer Legionów Polskich i Wojska Polskiego, przywódca Republiki Sławkowskiej (zm. 1935)
 1 lipca – Ernest Greene, irlandzki rugbysta (zm. 1937)
 3 lipca – Bolesława Lament, polska zakonnica, założycielka Misjonarek Świętej Rodziny, błogosławiona katolicka (zm. 1946)
 5 lipca – Jakub Gąsienica Wawrytko, przewodnik tatrzański i ratownik górski (zm. 1950)
 30 lipca – William Tatham, angielski rugbysta (zm. 1938)
 31 lipca – Alan Rotherham, angielski rugbysta (zm. 1898)
 7 sierpnia – Aleksander Orłowski, polski muzyk, działacz plebiscytowy (zm. 1932)
 22 sierpnia – Claude Debussy, francuski pianista i kompozytor (zm. 1918)
 23 sierpnia – Jan Kotrč, czeski szachista, kompozytor szachowy i publicysta (zm. 1943)
 24 sierpnia – Zonia Baber, amerykańska geografka i geolożka (zm. 1956)
 29 sierpnia – Andrew Fisher, australijski polityk, premier Australii (zm. 1928)
 14 września – Wilfred Bolton, angielski rugbysta (zm. 1930)
 16 września – James Veitch, szkocki rugbysta (zm. 1917)
 18 września – Maria Teresa, arcyksiężniczka austriacka, księżniczka toskańska (zm. 1933)
 19 września - Adeline De Walt Reynolds, amerykańska aktorka (zm. 1961)
 21 września – Eduard Sochor, czeski inżynier architekt (zm. 1947)
 29 września – Salwator Damian Enguix Garés, hiszpański działacz Akcji Katolickiej, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
 3 października
 David McFarlan, szkocki rugbysta (zm. 1940)
 Ludwik Tunkel, śląski duchowny katolicki, działacz społeczny (zm. 1941)
 4 października – Johanna van Gogh-Bonger, holenderska nauczycielka, pamiętnikarka (zm. 1925)
 9 października – John Tod, szkocki rugbysta (zm. 1935)
 12 października:
 Anatol Nowak, polski duchowny katolicki, biskup przemyski (zm. 1933)
 Salwator Estrugo Solves, hiszpański duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony
 13 października – Mary Kingsley, angielska pisarka (zm. 1900)
 19 października – August Marie Louis Lumière, francuski wynalazca, jeden z pionierów kinematografii (zm. 1954)
 12 listopada – Maria Dominika Mantovani, włoska zakonnica, współzałożycielka Małych Sióstr Świętej Rodziny, błogosławiona katolicka (zm. 1934)
 22 listopada – Charles Sample, angielski rugbysta (zm. 1938)
 25 listopada – Ethelbert Nevin, amerykański pianista i kompozytor (zm. 1901)
 28 listopada – Maria Antonina, infantka portugalska, księżna Parmy (zm. 1959)
 1 grudnia – Ludomir Janowski, polski malarz portrecista (zm. 1939)
 28 grudnia – Maurycy Pius Rudzki, polski astronom, geofizyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (zm. 1916)
 data dzienna nieznana: 
 Edmund Cięglewicz, dziennikarz krakowski, tłumacz autorów starożytnych (zm. 1928)
 Shun’ichi Shimamura, japoński lekarz (zm. 1923)
 Tomasz Nocznicki (ur. 20 lub 28 grudnia), działacz ruchu ludowego, współzałożyciel „Zarania”, minister, poseł i senator (zm. 1944)

Zmarli 
 6 stycznia – Hiacynt Łobarzewski, polski botanik, profesor Uniwersytetu Lwowskiego, badacz flory Karpat (ur. 1814)
 9 stycznia – Paulina Jaricot, francuska Czcigodna Służebnica Boża, założycielka Żywego Różanca, tercjarka dominikańska (ur. 1799)
 10 stycznia – Samuel Colt, amerykański wynalazca i konstruktor broni palnej (ur. 1814)
 18 stycznia – John Tyler, dziesiąty prezydent USA (ur. 1790)
 27 stycznia – Paweł Józef Nardini, niemiecki ksiądz, błogosławiony katolicki (ur. 1821)
 3 lutego – Jean-Baptiste Biot, francuski fizyk, matematyk, geodeta i astronom (ur. 1774)
 18 lutego
 Jan Zhang Tianshen, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1805)
 Marcin Wu Xuesheng, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1817)
 Jan Chen Xianheng, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1820)
 Jan Neel, francuski misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. 1832)
 19 lutego – Łucja Yi Zhenmei, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1815)
 27 lutego – Gabriel Possenti, włoski pasjonista, święty katolicki (ur. 1838)
 3 marca – Adam Jasiński, polski duchowny katolicki, biskup przemyski (ur. 1812)
 22 maja – Wawrzyniec Ngôn, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1840)
 25 maja – Johann Nepomuk Nestroy, austriacki aktor, pisarz i śpiewak operowy (ur. 1801)
 1 czerwca – Józef Túc, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1843)
 2 czerwca – Dominik Ninh, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1835 lub 1841)
 3 czerwca – Paweł Vũ Văn Dương, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1792)
 5 czerwca
 Dominik Toại, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. 1811 lub 1812)
 Dominik Huyện, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1817)
 6 czerwca
 Piotr Đinh Văn Dũng, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1800)
 Piotr Đinh Văn Thuần, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1802)
 Wincenty Dương, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1821)
 7 czerwca – Józef Trần Văn Tuấn, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1824)
 16 czerwca
 Dominik Nguyên, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1802)
 Dominik Nhi, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1812)
 Andrzej Tường, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1812)
 Wincenty Tường, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1814)
 Dominik Nguyễn Đức Mạo, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1818)
 17 czerwca – Piotr Đa, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1802)
 20 czerwca – Wincenty Darowski, polski działacz polityczny i gospodarczy
 13 sierpnia – Benild Romançon, francuski lasalianin, święty katolicki (ur. 1805)
 22 września – Frederick Townsend Ward, amerykański żołnierz, awanturnik (ur. 1831)
 24 września – Antoni Marcin Slomšek, słoweński biskup, błogosławiony katolicki (ur. 1800)
 13 listopada – Ludwig Uhland, niemiecki pisarz, literaturoznawca, prawnik i polityk (ur. 1787)

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 27 lutego
 Ostatki: 4 marca
 Popielec: 5 marca
 Niedziela Palmowa: 13 kwietnia
 Wielki Czwartek: 17 kwietnia
 Wielki Piątek: 18 kwietnia
 Wielka Sobota: 19 kwietnia
 Wielkanoc: 20 kwietnia
 Poniedziałek Wielkanocny: 21 kwietnia
 Wniebowstąpienie Pańskie: 29 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 8 czerwca
 Boże Ciało: 19 czerwca

Zobacz też 

 1862 w literaturze
 1862 w muzyce
 1862 w sztuce

1862