Jakub (imię)

Jakub – imię męskie wywodzące się od hebrajskiego יַעֲקֹב (Yaʿaqōḇ). Imię to przynależy  do grupy imion teoforycznych, które w formie skróconej znaczy: "Niech Bóg strzeże".

Imię to było znane w Mezopotamii w brzmieniu Ja-ah-qu-ub-el i w Egipcie Ja’qob-hr. Popularne imię biblijne - nosił je syn Izaaka, a także dwóch Apostołów. W Polsce imię Jakub znane jest od XIII wieku, w formach i ze zdrobnieniami: Jakuś, Jakób, Jakob, Jakow, Jekub, Jokob, Jokub, Jakusz, Jakuszek, Jakubek, Jakubko, Jaksa, Kiba, Kuba, Kusz, Kuszęt.

Dawniej pisano je przez „ó”, ale w 1936 wprowadzono reformę ortograficzną. Zmieniając niektóre zasady, wprowadzono między innymi pisownię tego imienia przez „u” (Jakób → Jakub).

Od 2000 do 2015 włącznie było najczęściej nadawanym imieniem noworodzonym chłopcom w Polsce. W 2022 imię Jakub nosiło 416804 obywateli Rzeczypospolitej Polskiej (9. miejsce wśród imion męskich). Dość popularny staje się wariant Kuba, traktowany zazwyczaj jako zdrobnienie, jednakże obecny również jako oficjalne imię - w 2022 nosiło je 15403 obywateli Rzeczypospolitej Polskiej (129. pozycja).

Imieniny 
Jakub imieniny obchodzi: 28 stycznia, 5 lutego, 7 lutego, 9 lutego, 22 lutego, 3 marca, 14 marca, 3 kwietnia, 17 kwietnia, 27 kwietnia, 29 kwietnia, 30 kwietnia, 1 maja, 6 maja, 11 maja, 1 czerwca,  5 czerwca, 8 czerwca, 5 lipca, 14 lipca, 25 lipca, 6 sierpnia, 23 sierpnia, 2 września, 9 września, 21 października, 1 listopada, 19 listopada, 27 listopada i 28 listopada.

Żeńska forma imienia – Jakubina, a w wersji zapożyczonej z jęz. francuskiego i spolszczonej fonetycznie – Żaklina.

Imię Jakub w innych językach 

 angielski: Jacob, James, Jay, Jake, Jim(my) (zdrobniale)
 arabski: يعقوب (Yaʿqūb)
 baskijski: Jakes
 białoruski: Якуб (Jakub), Якаў (Jakau)
 bretoński: Jagu
 chiński: Yǎ gè bù (雅各布)
 chorwacki: Jakov
 czeski: Jakub, Kuba, Kubik (zdrobniale)
 esperanto: Jakobo
 estoński: Jaak
 farerski: Jákup
 fiński: Jaakko
 francuski: Jacques, Jame, Gemmes (Normandia), Gemme (Normandia), Jacomo, Jacob
 galicyjski: Xaime
 grecki: Ιάκωβος (Jákowos)
 gruziński: იაკობ (Iakob)
 hawajski: Kimo
 hebrajski: Ja’akov (יעקב)
 hiszpański: Jacobo, Jaime, Diego, Iago, Santiago, Tiago
 irlandzki: Séamas, Seamus (zangielszczone), Shamus (zangielszczone), Séimí (zdrobniale)
 japoński: Jakubbu
 jidysz: Jankew, Jankl, Jankel, Jankele
 kataloński: Jaume, Xaume
 kornijski: Jago, Jammes, Jamma
 litewski: Jokūbas
 łacina: Iacobus, Iacomus
 łotewski: Jēkab
 manx: Jayms
 malajalam: Chacko, Jakob
 niderlandzki: Jaap, Jacob, Jakob, Koos, Sjaak
 niemiecki: Jakob
 ormiański: Հակոբ (Hakob)
 oksytański: Jammes, James
 portugalski: Jacó, Jaime, Iago, Tiago, Diogo
 prowansalski: Jacme
 rosyjski: Я́куб (Jakub), Я́ков (Jakow), Я́ша (Jasza) (zdrobniale)
 rumuński: Iacov, Iacob, Iame
 samoański: Iakopo (eh-yuk-oh-po)
 słowacki: Jakub, zdrobniale: Kubo, Kubko, Jakubko, Kubík, Jakubík
 szkocki: Seumas, Sheumais, Jamsey, Hamish (zangielszczone)
 turecki: Yakup
 ukraiński: Яків (Jakiw, odmiana: Jakowa, Jakowowi)
 walijski: Siam, Iago
 węgierski: Jakab
 wietnamski: Giacôbê
 włoski: Giacobbe, Giacomo, Jacopo

Znane osoby noszące imię Jakub

Postacie biblijne 
 patriarcha Jakub – syn Izaaka
 św. Jakub Większy Apostoł – syn Zebedeusza (wspomnienie 25 lipca)
 św. Jakub Mniejszy Apostoł – syn Alfeusza (wspomnienie 3 maja, w Polsce 6 maja, dawniej 1 maja)
 Jakub Sprawiedliwy – przyrodni brat Chrystusa

Święci i błogosławieni Kościoła katolickiego 
 św. Jakub z Numidii - męczennik 
św. Jakub Chastan – francuski ksiądz, misjonarz, męczennik
 św. Jakub Đỗ Mai Năm – wietnamski ksiądz, męczennik
 św. Jakub Kisai – męczennik japoński
 św. Jakub Kyusei Gorōbyōe Tomonaga – japoński ksiądz, męczennik
 św. Jakub Yan Guodong – męczennik chiński
 św. Jakub Zhao Quanxin – męczennik chiński
 św. Jakub z Marchii – włoski misjonarz
 św. Jakub z Nisibis – biskup Nisibis, odkrywca Arki Noego 
 bł. Jakub Alberione – włoski ksiądz
 bł. Jakub Carvalho – męczennik japoński
 bł. Jakub Hayashida – męczennik japoński
 bł. Jakub Strzemię – arcybiskup halicki (wspomnienie 21 października, dawniej 1 czerwca)
 bł. Jakub Zhou Wenmo – męczennik chiński
 bł. Jakub z Bitetto – chorwacki franciszkanin

Królowie Szkocji lub Anglii 
 Jakub I
 Jakub II
 Jakub III
 Jakub IV
 Jakub V
 Jakub I Stuart
 Jakub II Stuart

Królowie Aragonii 
 Jakub I Zdobywca
 Jakub II Sprawiedliwy

Prezydenci Stanów Zjednoczonych 
 James Madison (1751–1836) – 4. prezydent Stanów Zjednoczonych
 James Monroe (1758–1831) – 5. prezydent Stanów Zjednoczonych
 James Buchanan (1791–1868) – 15. prezydent Stanów Zjednoczonych
 James Knox Polk (1795–1849) – 11. prezydent Stanów Zjednoczonych
 James Garfield (1831–1881) – 20. prezydent Stanów Zjednoczonych
 Jimmy Carter (1924– ) – 39. prezydent Stanów Zjednoczonych

Wiceprezydenci Stanów Zjednoczonych 
 James Schoolcraft Sherman (1855–1912) – 27. wiceprezydent za kadencji Williama Tafta
 James Danforth „Dan” Quayle III (1947– ) – 44. wiceprezydent za kadencji George’a H.W. Busha

Premierzy Wielkiej Brytanii 
 James Callaghan (1912-2005)

Muzycy 
 James Arthur – brytyjski piosenkarz
 Jakub Birecki – polski raper
 Jacques Brel – belgijski bard, kompozytor, piosenkarz i aktor
 James Brown – amerykański piosenkarz, kompozytor, instrumentalista
 James Blunt – brytyjski piosenkarz
 Diego Boneta – meksykański piosenkarz
 Jacob Druckman – amerykański kompozytor
 Jakob Dylan – amerykański piosenkarz 
 Jakub Grabowski – polski raper
 James Hetfield – muzyk w zespole Metallica
 James Horner – twórca muzyki filmowej
 Maynard James Keenan, właściwie James Herbert Keenan – wokalista zespołu Tool
 James LaBrie – muzyk Dream Theater
 Jim Corr – klawiszowiec i gitarzysta z zespołu The Corrs
 James Marshall Hendrix – amerykański gitarzysta, wokalista, kompozytor rockowy
 Jim Morrison – muzyk The Doors
 James Patrick Page – muzyk Led Zeppelin
 Jakub Molęda – wokalista
 Jakub Sienkiewicz – muzyk Elektryczne Gitary
 James Owen Sullivan – muzyk, perkusista Avenged Sevenfold
 Jakub Kawalec – muzyk, wokalista Happysad
 James Root – gitarzysta w grupie Slipknot
 Jakub Urbańczyk – polski tubista

Aktorzy i reżyserzy 
 Jakub Bohosiewicz – polski aktor filmowy i teatralny
 James Caan – amerykański aktor filmowy, telewizyjny i teatralny
 James Cagney – amerykański aktor
 James Cameron – kanadyjski reżyser filmowy kina akcji
 Jim Carrey – amerykański aktor filmowy i komik
 James Caviezel – amerykański aktor
 Jakub Chasz-Grodner – polski aktor 
 James Coburn – amerykański aktor
 James Dean – amerykański aktor filmowy i teatralny
 Jakub Dmochowski – polski aktor
 James Fox – angielski aktor
 James Gandolfini – amerykański aktor
 Jakub Goldberg – polski aktor, reżyser i scenarzysta
 Jakub Gierszał – polski aktor
 Jake Gyllenhaal – amerykański aktor filmowy i teatralny
 Jakub Handelblit – polski aktor
 James Ivory – amerykański reżyser i scenarzysta
 Jakub Jankiewicz – polski aktor
 Jim Jarmusch – amerykański reżyser i scenarzysta
 Jan Jakub Kolski – polski reżyser, scenarzysta, operator, producent
 Jakub Kornacki – polski aktor i reżyser
 Jakub Kotyński – polski aktor filmowy i teatralny
 Jakub Kucner – polski aktor
 Jakub Libert – polski aktor
 James Marsters – amerykański aktor filmowy 
 James McAvoy – brytyjski aktor filmowy
 Jakub Palacz – polski aktor filmowy i teatralny 
 Jakub Przebindowski – polski aktor
 James Purefoy – angielski aktor
 Jakub Rajnglas – polski aktor filmowy i teatralny 
 Jacques Rivette – francuski reżyser i scenarzysta
 James Spader – amerykański aktor
 James Stewart – amerykański aktor filmowy i teatralny
 Jakub Szydłowski – polski aktor
 Jacques Tati – francuski aktor, reżyser i scenarzysta
 Jakub Tolak – polski aktor
 Jakub Truszczyński – polski aktor dubbingowy
 Jakub Wesołowski – polski aktor
 Jakub Wieczorek – polski aktor filmowy i teatralny
 Jakub Wocial – polski aktor
 Jakub Wons – polski aktor
 James Woods – amerykański aktor, scenarzysta i reżyser filmowy i telewizyjny
 Jacques Villeret – francuski aktor
 Jacob Young – amerykański aktor
 Jakub Zając – polski aktor

Sportowcy 
 Jaime Alguersuari – hiszpański kierowca wyścigowy
 Jacob Barsøe – duński wioślarz
 Jacob van den Berg – holenderski żeglarz
 Santiago Bernabéu – hiszpański piłkarz i działacz piłkarski
 Jakub Biedrzycki – polski judoka
 Jakub Biskup – polski piłkarz
 Jacob Blyth – angielski piłkarz 
 Jakub Błaszczykowski – polski piłkarz
 Jacob Butterfield – angielski piłkarz 
 Santiago Cañizares – hiszpański piłkarz
 Diego Capel – hiszpański piłkarz
 Jacob Clear – australijski kajakarz
 Jimmy Connors – amerykański tenisista
 Jacob Curby – amerykański zapaśnik
 Jakub Dziółka – polski piłkarz
 Jakov Fak – chorwacki biatlonista
 Jacques Freitag – południowoafrykański lekkoatleta
 Diego Forlán – urugwajski piłkarz
 Jakob Fuglsang – duński kolarz szosowy
 Jakub Giermaziak – kierowca wyścigowy
 Diego Godín – urugwajski piłkarz 
 Jakub Grzegorzewski – polski piłkarz
 Jacob Gundersen – norweski zapaśnik
 Jacob Herrmann – niemiecki rugbysta
 Jakob Ingebrigtsen – norweski lekkoatleta
 Jakub Janda – czeski skoczek narciarski
 Jacob Jordaens – flamandzki malarz
 Jacob Josefson – szwedzki hokeista
 Jacob Kean – angielski piłkarz 
 Jakub Kindl – czeski hokeista
 Jakub Kipa – polski speedcuber 
 Jakub Klepiš – czeski hokeista
 Jakub Kot – polski skoczek narciarski
 Jakub Kovář – czeski hokeista
 Jakub Kowalewski – polski saneczkarz 
 Jakub Krzewina – polski lekkoatleta 
 Jakub Książek – polski pływak
 Jacob Larsen – duński wioślarz
 Jacob Lekgetho – południowoafrykański piłkarz
 Diego Lugano – urugwajski piłkarz 
 Diego Maradona – argentyński piłkarz 
 Jacob Markström – szwedzki hokeista
 Jacob Micflikier – kanadyjski hokeista
 Jacob Mulenga – zambijski piłkarz 
 Jakub Nakládal – czeski hokeista 
 Jacques Noël – francuski szermierz
 Jakub Ostrowski – polski piłkarz
 Jakub Petružálek – czeski hokeista 
 Jakub Przygoński – polski motocyklista rajdowy
 Jacques Rogge – belgijski sportowiec
 Diego Ruiz Asín – hiszpański biegacz narciarski
 Jakub Rzeźniczak – polski piłkarz
 Diego Schwartzman – argentyński tenisista
 Jakub Sedláček – czeski hokeista
 Jakub Štěpánek – czeski hokeista
 Jakub Szałankiewicz – polski siatkarz plażowy
James Tavernier – angielski piłkarz
 Jacob Trouba – amerykański hokeista
 Jacob Tullin Thams – norweski skoczek narciarski i żeglarz
 Jakub Wawrzyniak – polski piłkarz
 Jimmy White – snookerzysta angielski
 Jakub Wierzchowski – polski piłkarz
 Jakub Wolny – polski skoczek narciarski 
 Jacob Wukie – amerykański łucznik
 Jacques Villeneuve – kanadyjski kierowca wyścigowy, mistrz świata Formuły 1
 Jacobo Ynclán – hiszpański piłkarz
 Jakub Zięć – polski judoka

Inni 
 Jaksa z Kopanicy – słowiański książę połabskich Stodoran
 Jakub z Marchii – święty katolicki
 Jakub z Paradyża – cysters, teolog i filozof
 Jakub z Sienna – prymas Polski
 Jacob Aagaard – duński szachista 
 Jacob Aall – norweski pisarz, polityk
 Jakub Adamczewski – polski dramatopisarz, redaktor i tłumacz melodramatów oraz włoskich i francuskich librett operowych
 Jacobo Arbenz Guzmán – prezydent Gwatemali
 James Baldwin – pisarz amerykański
 Jakub Berman – polski działacz komunistyczny
 Jakob Bernoulli – szwajcarski matematyk i fizyk
 Jakub Bojko – polski publicysta i pisarz ludowy
 Jakob Böhme – niemiecki mistyk i filozof religii
 Jacob Bronowski – brytyjski pisarz
 James Boswell – angielski pamiętnikarz
 Santiago Calatrava – hiszpański architekt
 Jacques Chaban-Delmas – francuski polityk
 Jacques Chirac – francuski polityk, prezydent Francji
 James Clavell – amerykański pisarz
 James Cook – angielski kapitan, żeglarz i odkrywca
 James Counsilman – amerykański trener pływania
 Jakub Czakon – polski szachista
 Jacques-Louis David – francuski malarz
 Jacques Delors – francuski ekonomista i polityk
 Jakow Dżugaszwili – syn Józefa Stalina
 Jacob Epstein – amerykański rzeźbiarz
 Jakub Fontana – polski architekt włoskiego pochodzenia
 Jacques Fromental Halévy – francuski kompozytor
 Jakob Fugger – niemiecki przedsiębiorca
 Jakub Gąsienica Wawrytko – przewodnik tatrzański i ratownik górski
 Jacob Grimm – niemiecki pisarz i językoznawca
 Jaksa Gryfita – kasztelan krakowski
 Jacques Salomon Hadamard – francuski matematyk
 James Hill – czeski filozof
 Jakiw Hołowacki – ukraiński poeta i folklorysta
 Jakub Janidło – polski prawnik i profesor, rektor Akademii Krakowskiej
 Jakub Jarosz – polski siatkarz
 Jakub Jasiński – polski szlachcic i generał
 Jacob Jordaens – malarz flamandzki
 James Joyce – irlandzki pisarz
 Jakub (Kostiuczuk) – polski biskup prawosławny
 Jakub Krzyżanowski – polski szlachcic 
 Jakub Kubicki – polski architekt
 Jakub Kulesza – polski polityk. Od 2015 roku poseł.
 Jakob Emanuel Lange – duński botanik, mykolog i nauczyciel
 Jakub Major – polski społecznik i samorządowiec
 Jacobo Majluta Azar – dominikański polityk 
 James Manjackal – ksiądz katolicki z Indii, zakonnik MSFS
 James Mattis – amerykański generał
 James Meek – brytyjski pisarz
 James Mill – szkocki filozof, historyk, polityk i ekonomista
 James Moody – szósty oficer na RMS Titanic
 Jacques Offenbach – francuski kompozytor
 James Pawelczyk – amerykański neurofizjolog i astronauta polskiego pochodzenia
 Jakub Penson – polski lekarz, profesor nauk medycznych
 Giacomo Puccini – włoski kompozytor muzyki operowej
 Jacques Rogge – belgijski chirurg, sportowiec, przewodniczący MKOl
 James Rockefeller – bankowiec amerykański
 Jakub Stanisław Rokitnicki – wojskowy polski, rotmistrz wojsk koronnych
 Jakob Rosenfeld – austriacki lekarz
 Jan Jakub Rousseau – szwajcarski pisarz, filozof i pedagog
 Jacob van Ruisdael – malarz holenderski
 Jakub Rutnicki – polski polityk 
 Jean-Jacques Sempé – francuski rysownik
 Jakob Sporrenberg – niemiecki zbrodniarz wojenny
 Jakub Sobieski – ojciec Jana III Sobieskiego
 Jakub Ludwik Sobieski – syn Jana III Sobieskiego, jeden z kandydatów na tron Polski
 Jakub Strzyczkowski – polski dziennikarz
 Jakub Jan Susza – polski duchowny greckokatolicki
 Jakub Szela – przywódca chłopski
 Jakub Szydłowiecki – protoplasta rodu Szydłowieckich
 Jakub Szydłowiecki – podskarbi wielki koronny
 Jakub Świnka – arcybiskup gnieźnieński
 Jacopone da Todi – włoski poeta i mistyk franciszkański
 Jakub Uchański – prymas polski, pierwszy interrex
 Jakob von Uexküll – szwedzki filantrop
 James Ussher – anglikański arcybiskup
 Jakub Wojewódzki – polski dziennikarz
 Diego Velázquez – hiszpański malarz
 Jaume Viladrich i Gaspa – biskup la Seu d’Urgell i zarazem współksiążę episkopalny Andory
 Jakub Żeberski – polski szachista
 Jakub Żulczyk – polski pisarz
 Kuba Rozpruwacz – pseudonim nadany seryjnemu mordercy, działającemu w Londynie.

Postacie fikcyjne 
 Diego de la Vega (Zorro) – słynny banita w czarnej masce
 James Bond – bohater serii filmów szpiegowskich
 Kubuś Puchatek – imię misia w polskim tłumaczeniu książek angielskiego pisarza A.A. Milne’a
 Kubuś – służący z książki Kubuś Fatalista i jego pan francuskiego pisarza Denisa Diderot
 Kubuś Piekielny – bohater komiksów Szarloty Pawel
 Kuba Guzik – bohater książek Michaela Ende
 Jakub – główny bohater powieści Janusza Wiśniewskiego Samotność w sieci
 Jakub Wędrowycz – bohater książek Andrzeja Pilipiuka
 Jakub Burski – bohater serialu Na dobre i na złe
 Jakub Jakub – bohater kanadyjskiego serialu animowanego
Jakub Szapiro – główny bohater powieści Szczepana Twardocha Król oraz Królestwo
 Jacob Black – główny bohater sagi Zmierzch, istota zmiennokształtna
 James T. Kirk – bohater serialu Star Trek
 James Howlett – bohater komiksów Marvela, mutant znany też jako Wolverine (rosomak), Logan, Patch, Heath, Peter Richards, Emilio Garra
 James Crockett – główny bohater serialu Miami Vice
 James Wilson – przyjaciel dr. House’a
 Jim Levenstein – bohater serii filmów American Pie
 Seamus McFly – postać z filmu Powrót do przyszłości III
 Tiago Gunderson – syn Blu z filmu Rio 2
 Diego – postać z serii gier komputerowych Gothic

Nazwiska pochodzące od imienia Jakub 
Jakowlew, Jakubczak, Jakubczyk, Jakubiak, Jakubik, Jakubowicz, Jakubowski, Kubas, Kubasa, Kubasik, Kubiak, Kubica, Kubicki, Kubik, Kubacki

Zobacz też 

 jakobini
 żakeria
 Jaksice

Przypisy 

Męskie imiona semickie