ثورة ليبيا سنة 2011

ثورة ليبيا سنة 2011 هى ثوره شعبيه و احداث إبتدت فى ليبيا بسلسله من المظاهرات فى الشوارع والاحتجاجات و اعمال العصيان المدنى فى يوم 15 فبراير سنة 2011 علشان تبين إعتراض الناس اللى شاركو فيها على قلة الحريات السياسيه و إنتشار الفساد ، وانعدام حرية التعبير تحت حكم معمر القذافى. و بترتبط الاحتجاجات دى مع ثورة تونس و ثورة مصر اللى هما من احتجاجات الشرق الاوسط و شمال افريقيا 2010-2011.

اتطورت الثوره لصراع مسلح مابين قوات تابعه للقذافى و الثوار اللى سيطروا على مدينة بنغازى و مدن و مناطق تانيه فى ليبيا و فى 18 مارس 2011 اصدر مجلس الامن قرار بفرض حظر جوى فوق ليبيبا علشان حماية المدنيين ، و بعدها بيوم ، فى 19 مارس 2011 ، شنت فرنسا و امريكا و بريطانيا غارات على المواقع العسكريه التابعه للقذافى لوقف هجماته على المدن الليبيه اللى بيسيطر عليها الثوار.

الأحداث يوم بيوم

15 فبراير 
بعد ما نجحت ثورة مصر فى اسقاط واحد من اقوى الانظمه فى المنطقه العربيه و اجبار حسنى مبارك على التنحى , اتشجع الناشطين فى ليبيا و اتظاهروا فى بنغارى و طالبوا بالافراج على المعتقليين السياسيين منهم المحامى فتحى تربل و البلوجر فرج الشرانى و حصلت اشتباكات منهم و مابين قوات البوليس و اتصاب 38 واحد منهم 10 من البوليس.بعدين نشر جرنال قريب من سيف الاسلام القذافى ان المحامى فتحى تربل خرج من السجن و وصفت اللى اتظهروا انهم مخربيين و انهم كانو معاهم طوب و قنابل مولوتوف. و طلعت صفحة على الفيسبوك و تويتر ,على طريقة ثورة مصر, بتدعو الليبين للثورة يوم 17 فبراير و ان اليوم دا يبقى يوم غضب يطالبوا فيه بالإصلاح السياسى والاقتصادى والاجتماعى.اللى دعوا للثوره اختاروا يوم 17 فبراير عشان يئكدوا انهم مش ناسيين الشهدا اللى ماتوا برصاص نظام القذافى فى 17 فبراير 2006 فى مظاهرات.

17 فبراير 
نزل الاف الليبيين للتظاهر فى مناطق و مدن مختلفه فى ليبيا و حصلت اشتبكات كبيره اكبرها فى بنغازى و قام الليبين اللى بره ليبيا مظاهرات قدام السفارات الليبيه كنوع من انواع المشاركه مع اهليهم فى ليبيا.

18 فبراير 
سيطر المتظاهرين لحد كبير على مدينة بنغازى تانى اكبر مدن ليبيا.

19 فبراير 
استمرت المظاهرات لتالت يوم.

21 فبراير 
استقال وزير العدل المستشار مصطفى عبد الجليل و دخل المتظاهرين مبنى التلفزيون و الاذاعه الرسمى فى طرابلس ، و حرقو عدد من المبانى الحكومية و إتنشرت أخبار إن معمر القذافى ساب طرابلس عاصمة ليبيا

22 فبراير 

معمر القذافى قال خطاب إتذاع على التلفزيون الرسمى، قال فيه إنه مش رئيس علشان يستقيل، و إنه "قائد الثورة الى الابد"، و إن صورة ليبيا إتشوهت قدام العالم.

23 فبراير 

فرض الاتحاد الاوروبى عقوبات على ليبيا تتضمن تجميد ارصدة واصول ، والتوقف عن منح تأشيرات دخول (فيزا).

3 مارس 
خرج من امريكا اكبر تحذير لغاية الوقت ده لما طالب رئيس امريكا باراك اوباما بوقف العنف فى ليبيا و قال ان معمر القذافى فقد شرعية القياده و لازم يمشى. و حذر كمان اى مسئول من بتوع القذافى اللى حا يتثبت عليه انه شجع على شن هجمات على المواطنين الليبيين ، وقال ان اللى حواين القذافى لازم يفهموا ان العنف اللى بيعملوه ضد المدنيين الأبرياء حايتراقب و هيتحاسبوا عليه ، و انه طلب من وزارة الدفاع و وزارة الخارجيه الامريكيه النظر فى الخيارات اللى من ضمنها فرض منطقه لحظر الطيران فوق ليبيا لمنع طيران القذافى من شن غلرات على المعارضين الليبيين. سفن حربيه و حاملات طيارات امريكيه راحت و رايحه على ليبيا.

من ناحيه تانيه ، برضه فى 3 مارس ، اعلن المدعى العام فى المحكمه الجنائيه الدوليه لويس مورينو اوكامبو فتح تحقيق عن احتمال حصول جرايم ضد الانسانيه فى ليبيا ممكن يكون اتورط فيها معمر القذافى و ولاده و عدد من المسئولين فى نظام القذافى.

4 مارس 

الانتربول ( البوليس الدولى ) اصدر فى 4 مارس 2011 مذكرة تنبيه بخصوص معمر القذافى و 14 شخص من المقربين ليه. و قال الانتربول ان الداتابيس بتاعته اتحطت فيها اسامى المطلوبين و ارصدتهم المجمده و بياناتهم فى كل منافذ البلاد الاعضاء فى منظمة الانتربول. وهما :

 الكولونيل معمر القذافي ، القائد الاعلى للقوات المسلحه الليبيه.
 الدكتور عبدالقادر محمد البغدادى، رئيس مكتب الارتباط فى اللجان الشعبية الليبيه.
 ابو زيد عمر دردة، رئيس جهاز المخابرات الخارجيه الليبى
 الجنرال ابو بكر يونس جابر، وزير الدفاع الليبى.
 عبدالقادر يوسف دبرى، رئيس الامن الخاص للقذافى.
 معتوق محمد معتوق، عضو بارز فى النظام الليبى.
 سيد محمد قذاف الدم، ابن عم معمر القذافى.
 عائشة معمر القذافى، بنت معمر القذافى.
 هانيبعل القذافي، ابن معمر القذافى.
 المعتصم القذافى، ابن معمر القذافى.
 الساعدي القذافي، ابن معمر القذافى.
 سيف الاسلام القذافى، ابن معمر القذافى.
 خميس القذافى، ابن معمر القذافى.
 محمد معمر القذافى، ابن معمر القذافى.
 سيف العرب القذافى، ابن معمر القذافى.

7مارس 
 استمرت المعارك العسكريه بين قوات القذافى و الثوار و شنت طيارات عسكريه غارات جويه على الثوار فى منطقة راس لانوف.
 فرنسا اعلنت ان الجامعه العربيه موافقه على فرض حظر جوى فوق ليبيا.
 الرئيس الامريكى باراك اوباما اعلن ان الحلف الاطلسى بيدرس التدخل العسكرى فى ليبيا.

8 مارس 
 اعلن المتحدث بإسم البيت الابيض " جاى كارنى " إن الرئيس الأمريكى باراك اوباما ورئيس الوزرا البريطانى ديفيد كاميرون اتفقوا بالتليفون على إن الهدف المشترك فى ليبيا لازم يكون وضع حد للعنف و خلع العقيد معمر القذافى من السلطه.

10 مارس 
 اعلنت فرنسا كأول دوله اعترافها بالمجلس الوطنى المؤقت اللى بيمثل المنشقين عن نظام معمر القذافى اللى عايزين يسقطوه ، و اعلنت انها هتعين سفر لفرنسا فى بنغازى معقل المنشقين.

17مارس 
اعلن القذافى فى خطبه اذاعيه وجهها لليبيين أنه هيقاتل لحد لو هاجمه كل العالم بأسلحه نوويه ، و وصف الثوار اللى اتمردوا على حكمه بإنهم "إرهابيين" دخلوا من مصر و دول تانيه ، و قال انه اتلقى صرخات و استغاثات من أهالى بنغازى بتناديه "وامعتصماه" ، و أكد إن قواته هتنهي "المهزله" فى بنغازى فى ظرف ساعات و اتوعد انه هيدخل بنغازى الليله و قال : " حسم الامر، نحن قادمون، جهزوا أنفسكم من الليلة" و ضاف : " من دى الليلة، مصممون أن نبحث عنهم حيطة حيطة، زنقة زنقة، حجرة حجرة، لحد الدولاب".

18 مارس 
وافق مجلس الامن التابع للأمم المتحده فى فجر يوم الجمعه 18 مارس 2011 على مشروع قرار بيقضي بفرض حظر جوي فوق ليبيا ، تمت الموافقة على القرار 1973 اللى إتقدمت بيه فرنسا و بريطانيا و المجموعة العربيه ، بأغلبية عشر أصوات قدام امتناع خمسس اعضاء عن التصويت منهم روسيا و الصين و ألمانيا.

القرار 1973 بيسمح بتوجيه ضربات جويه ضد ليبيا لمنع القذافى من استخدام القوه ضد المدنيين. وأعلن وزير خارجية فرنسا الان جوبيه ان التحرك هيبدأ فى ظرف ساعات.

ايطاليا من ناحيتها اعلنت انها مستعده لحط قواعدها الجويه لخدمة تطبيق الحظر الجوى.

باراك اوباما رئيس امريكا وجه انذار اخير لمعمر القذافى و حذره إنه هيواجه عواقب ممكن تشمل تحرك عسكرى لو ماالتزمش بمطلب الامم المتحده بزقف ضرب النار.

أعلن الثوار فى بنغازى إنهم وقعوا طياره ميج 23 تابعه لنظام القذافى فوق بنغازى.

19 مارس 

اكد مصدر عسكري فرنساوى فى باريس ان الطيارات الفرنساويه دارت فى سما بنغازى للإستطلاع و تأمين السما و قال ان بريطانيا حاتقود العمليات ضد القذافى و فرنسا حاتتكفل بالنواحى العسكريه.

ضرب الاسطول الامريكى فى البحر المتوسط حوالى 110 صاروخ توماهوك Tomahawk على اهداف عسكريه تابعه لنظام القذافى ، و شنت الطيارات الفرنساويه هجمات على مواقع عسكريه فى طرابلس و دمرت دبابات كانت بتحاول دخول بنغازى لضرب الثوار الليبيين و الاعتداء عليهم فى المدينه زى ما كان اتوعد القذافى ، و شنت الطيارات البريطانيه من طراز تورنيدو غارات على اهداف تابعه للقذافى. الهدف من العمليات العسكريه اللى اتسمت " فجر أوديسا Odyssey Dawn " لحد دلوقتى هو حماية المدنيين الليبيين و الثوار فى بنغازى و المناطق اللى بيسيطروا عليها عن طريق شل حركة قوات القذافى العسكريه و خلق حالة فوضى فى صفوفها لتعجيل اسقاط النظام اللى بطبيعة الحال بقى بيترنح بالضربات العسكريه و ماعادش عنده امل فى استمراره. اعلنت سلطات القذافى ان 48 ليبى اتقتلوا فى الغارات و طلب القذافى عقد جلسه لمجلس الامن و هدد بضرب اهداف مدنيه و عسكريه فى البحر المتوسط.

20 مارس 
فرنسا اعلنت ان قطر بتشارك فى الهجوم على ليبيا بأربع طيارات حربيه قطريه.

21 مارس 

انفجار وطلقات المدفعيه المضاده للطيارات اتسمعوا فى طرابلس بالليل و حصلت انجارات فى الحته اللى فيها مقر القذافى فى طرابلس. التلفزيون الليبى ذكر إن " طرابلس تتعرض لقصف جوي صليبي غاشم "، و إن صواريخ دمرت مبنى إدارى جوه باب العزيزية مقر القذافى فى جنوب طرابلس. قوات التحالف قالت ان المبنى اللى اتضرب كان مركز قياده ومراقبه.

من ناحيه تانيه اتقال ان الزنتان فى غرب ليبيا اتعرضت لقصف مدفعى جامد عن طريق قوات مواليه للقذافى و اضطر السكان يهربوا و فيه منهم هربوا للكهوف فى المنطقه الجبليه.

22مارس 
قوات التحالف الدولى قصفت فى فجرية 22 مارس منشآت راداريه فى قاعدتين للدفاع الجوى للقوات المواليه للقذافي. و قالت مصادر ان القاعدتين اللى اتضربوا موجودين فى شرق بنغازى معقل المعارضه.

23 مارس 
معمر القذافى أعلن فى خطبه قصيره ان القوات الاجنبيه اللى بتقود هجوم ضده "سوف تهزم وينتهي مصيرها فى مزبلة التاريخ" و اتوعد انه هيواصل القتال ( ضد جيوش امريكا و فرنسا و بريطانيا و غيرهم ) ، و اعلن : "سننتصر فى النهاية" و ضاف : " لن نستسلم... سنهزمهم بكل السبل ". و قال لأنصاره اللى كانو رافعين الاعلام الخضرا : " أنا باق هنا، وبيتي هنا، أنا باق فى خيمتي " ، و أكد لهم على " إن كل الشعوب تؤيد مظاهراتكم فى كل مكان، فى إفريقيا فى اسيا فى  اوروبا فى كل مكان"، وأن فيه مظاهرات فى كل الدنيا ضد الهجمات الدوليه ، و ضاف إن : "الذين ضدكم هم حفنة من الفاشيين من المجانين، حفنة صغيرة مناللى ستسقطهم شعوبهم اللى هى ضدهم".

24 مارس 
استمرت قوات التحالف فى العمليات العسكريه اللى بتشل حركة قوات القذافى اللى بتهاجم الثوار ، و شنت قوات التحالف غارات على قواعد قوات القذافى فى اجدابيا و اتعرضت طرابلس لغارات جويه و اتسمعت انفجارات فيها. فى نفس اليوم اعترضت طياره فرنساويه طياره ليبيه اتحدت الحظر الجوى و وقعتها. الفرنساويه قالوا ان ان تدمير القدرات العسكريه للقذافى محتاجه كذا يوم او كذا اسبوع لكن الموضوع مش محتاج شهور ، و الانجليز قالوا ان الطيران الحربى الليبى خلاص مابقاش ليه وجود فى الساحه كقوه قتاليه بعد ضربات الحلفا اللى دمرت معظم الطيارات و ان انظمة الدفاع الجوى و شبكات القياده والرقابه بتاعه القذافى كلها اتصابت و بكده بقى فى مقدور التحالف التحرك فى المجال الجوي الليبى من غير أى قلق ، و ان الحلفا " قلعوا عينين و ودان القذافى " و انه بيطلق نيران عشوائيه ما تقدرش تصيب الحلفا اللى بيهاجموا قواته البريه لما بتحاول تهاجم السكان و المدنيين.

25 مارس 
اعلنت الكوماندية الفرنساويه إن طيارتين قطريتين ميراج 2000 عملوا مهمه جويه لقطر فى سما ليبيا. قطر حطت اربع طيارات عسكرية فى كريت لخدمة قوات التحالف اللى بتعمل هجمات فى ليبيا. و اتعرضت مواقع القوات المواليه للقذافى فى مدينة أجدابيا فى شرق ليبيا لغارات فى العصريه.

26 مارس 
ذكرت المصادر إن يوم السبت الصبح استولى الثوار على مدينة أجدابيا الاستراتيجيه فى شرق ليبيا على بعد 160 كم من بنغازى معقل الثوار. مواقع القذافى أجدابياالمدينه كانت اتعرضت لهجوم جوى يوم 25 مارس استفاد منها الثوار.

شهود العيان ذكروا ان اصوات تلت انفجارات اتسمعت فى منطقة تاجورا و ولعت النار فى موقع عسكرى فيها بيعتقد ان موقع رادارات. التلفزيون الليبى الرسمى اعلن ان اهداف مدنيه وعسكريه فى منطقة تاجورا اتعرضت لقصف "العدوان الاستعمارى الصليبى" و زكر التلفزيون كمان ان مدينة زيلطن على بعد 50 كم من مسراطه اللى الثوار سيطروا عليها اتعرضت هى كمان لغارات.

27 مارس 
طيارات التحالف شنت غارات على مدينة مصراته و دى كانت لأول مره ، و اتشافت عربيات مدنيه بتهرب من المدينه ، و اتقتل على الاقل 8 اشخاص و اتجرح 24 بعد ما قوات القذافى عملت هجوم بالمورتر ، و ذكر شاهد عين لرويترز ان كتايب القذافى ارتكبت مدبحه فى مصراته.

مسؤول فى حلف شمال الاطلنطى اعلن ان الحلف هو اللى حايمسك القومانديه العامه لكل العمليات العسكريه فى ليبيا بدل امريكا اللى قادت العمليات من يوم 19 مارس ، و ان الحلف قرر تنفيذ كل بنود القرار الدولى 1973 لحماية المدنيين و مناطقهم المهدده بهجمات من نظام القذافى. حلف الاطلسى كان هو اللى اتولى عملية الحظر على الاسلحه فى البحر المتوسط و زونة الحظر الجوى فوق ليبيا.

طيارات الفرنساويه من طراز " رافال " طارت من حاملة الطيارات شارل ديجول الراسيه فى جنوب ايطاليا و هاجمت " مركز قيادة مهما " الليبى على بعد 10 كم جنوب طرابلس.

28 مارس 
قالت انباء عن المتمردين فى بنغازى ان مدينة سرت مسقط رأس القذافى وقعت فى ايد الثوار لكن مراسل وكالة رويترز قال ان مفيش حاجه تثبت ان المعارضين بسيطروا عالمدينه.

استمرت المعارك و الضربات اللى ساعدت الثوار على السيطره على مناطق كتيره و اعلنوا انهم عايزين يبدأوا يصدروا بترول بسرعه و قال متحدث بإسمهم انهم عملوا اتفاقيه مع قطر. بيقول المتمردين انهم قادرين على تصدير من 100 الف ل 200 الف برميل بترول يوماتى و يزودوا الكميه شويه شويه لغاية ما توصل ل 300 الف برميل. من جهه تانيه البريطانيين اعلنوا انهم عايزين يتحكموا فى تجارة البترول الليبى.

مواقف و تحليلات

موقف الغرب 
مع ان الولايات المتحده و الاتحاد الاوروبى كان ليهم موقف جامد ضد نظام حسنى مبارك فى مصر من اول لحظه انطلقت فيها المظاهرات فى ثورة مصر سنة 2011 ، الموقف من ليبيا كان مختلف ، و فى الاول ماكانش فيه ردود افعال قويه من الغرب و منظمات حقوق الانسان رغم ان النظام الليبى عمل مجازر و استخدم الطيارات فى العمليات ضد المتظاهرين و فى ظرف يومين قتل اعداد كبيره من الناس اكتر من اللى اتقتلوا فى مصر فى كل فترة المظاهرات. لكن مع تطور الأحداث ابتدى الغرب يهتم و يوجه تحذيراته. فى 3 مارس 2011 قال باراك اوباما رئيس امريكا ان العنف الشغال فى ليبيا لازم ينتهى و إن معمر القذافى فقد شرعيته فى الحكم و لازم يمشى. فى 7 مارس اعلن اوباما ان الحلف الاطلسى بيدرس التدخل العسكرى فى ليبيا و اعلنت فرنسا ان الجامعه العربيه موافقه على فرض حظر جوى فوق ليبيا. فى 10 مارس اعلنت فرنسا اعترافها بالمجلس الوطنى المؤقت اللى بيمثل المنشقين على نظام معمر القذافى و اعلنت انها حاتعين سفير لفرنسا فى بنغازى معقل المنشقين. فى 18 مارس ايد الغرب قرار مجلس الامن بفرض حظر طيران فوق ليبيا لمنع القذافى من قصف الثوار بالطيارات ، و فى 19 مارس شنت فرنسا و بريطانيا و امريكا غارات عسكريه بالطيارات و الصواريخ على مواقع تابعه لنظام القذافى فى ليبيا.

موقف العرب 

بلاد المنطقه العربيه بينقسموا لممالك و مشايخ و جمهوريات. الجمهوريات هى مصر و تونس و ليبيا و اليمن و العراق و سوريا و الجزاير و لبنان و السودان. بإستمدح البحرين جايز لظروفها الإثنيه ، بيتلاحظ ان الجمهوريات العربيه هى بالذات اللى بتواجه فى الوقت الحالى اضطرابات و ثورات. بعد العراق اتعرضت تونس و مصر و ليبيا و اليمن لثورات و اضطرابات و فيه قلاقل ممكن تكبر فى سوريا.

بصفه عامه موقف العرب معادى للقذافى و بإستمدح جمهوريات سوريا و الجزاير اللى بيتقال انهم مدوا نظام القذافى بطيارين بقية العرب و اجهزة الاعلام العربيه بوجه سنة ماهياش فى صف القذافى. مشيخة قطر اعلنت انها مع التحالف الغربى و هتشارك فى العمليات الحربيه ضد القذافى و قناة الجزيره القطريه بتهاجم نظام القذافى. البلاد التانيه اللى اعلنوا تأييدهم للتحالف لكن ما اعلنوش عن مشاركه عسكريه ضد القذافى كلهم ممالك بيحكمها ملوك و شيوخ و هى السعوديه و الأردن و المغرب و الإمارات. السعوديه ليها تار قديم مع القذافى اللى بيتقال انه كان عايز يغتال الملك عبد الله بن عبد العزيز وقت ماكان لسه ولى عهد للملكه. قطر هى الطرف العربى الوحيد اللى اعلن مشاركه عسكريه ضد القذافى و اشتركت اربع طيارات قطريه فى الهجوم على ليبيا. قطر فيها اكبر قاعده عسكريه امريكيه بره امريكا و بطبيعة الحال بتنطلق منها ساعات الغارات الامريكيه فى الشرق الاوسط. ذكرت الانباء فى 28 مارس ان المتمردين عملوا اتفاقيه مع قطر لتصدير البترول.

الشيخ القرضاوى 
يوم 21 فبراير 2011 اتكلم الشيخ يوسف القرضاوى رئيس الإتحاد العالمى لعلماء المسلمين على قناة الجزيره القطريه. الشيخ القرضاوى العايش فى قطر استباح دم العقيد معمر القذافى رئيس ليبيا و قال : "من استطاع أن يقتل القذافى فليقتله، ومن يتمكن من ضربه بالنار، فليفعل، ليريح الناس والأمة من شر ده الرجل المجنون".

كعادة الحكام العرب المتشبثين بكراسيهم لما بيدخلوا بلادهم فى مشاكل دوليه و بيلاقوا نفسهم فى الاخر مزنوقين فى مواجهات عسكريه مش متكافئه مع الغرب المتسلح بالعلم و السلاح اعلن القذافى ان الهجوم على نظامه حرب صليبيه. بطبيعة الحال الحروب الصليبيه كانت فى العصور الوسطى لما كانت اوروبا متخلفه و عايشه تحت سيطرة الكنيسه الكاتوليكيه و كانت الحملات الصليبيه ليها طابع دينى و بتتشكل و بتخرج بأمر الكنيسه الكاتوليكيه مش بأمر دوله مدنيه حديثه فى القرن 21. قلة فهم الوقائع التاريخيه و التمسك بمفاهيم قديمه عمرها قرون و ماعادتش موجوده بيعبر فى حد ذاته عن انعدام الرؤيه السياسيه و استغلال وحش لأحداث تاريخيه قديمه عن طريق النوعيه دى من الحكام لتبرير غلطاتهم فى حق بلادهم و شعوبهم. الشيخ القرضاوى اعلن فى مقابله تلفزيونيه على قناة الجزيره القطريه فى 20 مارس 2011 ان العمليات اللى بتشنها قوات غربيه ضد نظام الزعيم الليبى معمر القذافى ماهياش حرب صليبيه وان العرب و الليبيين طالبوا بيها من الأمم المتحده.

زنجه .. زنجه 

رغم فظاعة الاحداث فى ليبيا حصلت حاجات تاريفا كان منها ظهور القذافى و هو قاعد فى عربيه صغيره و رافع فوق راسه شمسيه. الناس اعتبرت العربيه دى توك توك و استغربت و ضحكت من انه كمان كان فاتح شمسيه فوقيه مع انه كان بيتكلم من جوا " التوك توك " . فى 22 فبراير القذافى قال خطبه ناريه اتوعد فيها المتمردين على حكمه بإنه حايتعقبهم فى كل مكان و قال : " شارع .. شارع. بيت .. بيت. دار .. دار. زنجه .. زنجه ". زنجه هى زنقه بالنطق الليبى يعنى زقاق. الكلمه لفتت نظر اللى ما بيتكلموش عربى و كان ليها وقع موسيقى ظريف على ودانهم فعمل واحد ميكس لكلام القذافى مع مزيكا و سمى الاغنيه " زينجا .. زينجا Zanga Zanga " و نشرها على موقع يوتوب فلاقت نجاح كبير و اشتهرت و ذاعتها المحطات التلفزيونيه. اتعملت اغانى زنجه زنجه تانيه بمزيكا تانيه منها اغنيه لشاكيرا.

نهاية القذافى 
استمر الصراع مابين الثايرين المسلحين و القوات المنتميه للقذافى و وقعت العاصمه طرابلس فى ايد الثوار و انسحب القذافى على مسقط راسه سرت ، و استمرت المعارك البريه و معاها الضربات الجويه من قوات حلف الاطلسى ، و فى 20 اكتوبر 2011 وقع القذافى فى ايد الثوار و اتقتل و بكده انتهى حكمه اللى دام حوالى 42 سنه و معاه نظام " الجماهيريه " اللى اسسه.

مصادر

لينكات برانيه و مصادر 
 27 - 28مارس : عشرات القتلى والجرحى فى مصراته ...
 27 - 28مارس : عشرات القتلى والجرحى فى مصراته ...
 26 مارس : سقوط مدينة أجدابيا "الاستراتيجية" فى أيدي الثوار الليبيين...
 26 مارس : اول مهمة لطيارات ميراج قطرية فى الأجواء الليبية ... 
 24 مارس : مقاتلات فرنسية تقصف "مركز قيادة" للجيش الليبى قرب طرابلس...
 23 مارس : القذافى أكد أنه باق فى خيمته محتمى بمؤيديه ...
 22 مارس : قوات التحالف تقصف للمرة الأولى معقل قبيلة القذافي فى سبها...
 21 مارس : قوات القذافي تهاجم الزنتان بقصف مدفعي كثيف فى الغرب الليبي...
 20 مارس : قطر تضرب ليبيا ضمن القوات الدولية...
 20 مارس : القرضاوى: الحرب على ليبيا مش صليبية... 
 20 مارس : الطيران الحربي البريطاني يشن أولى غاراته على ليبيا بمقاتلات تورنيدو...
 19مارس : قطر تقرر نشر اربع طيارات حربية فى الأجواء الليبية... 
 19 مارس : بدء الحملة العسكرية على ليبيا وقطر تعلن انضمامها لقوات التحالف ضد القذافي ...
 19 مارس : تحالف غربي تقوده امريكا يطلق عملية "فجر أوديسا" على اهداف متفرقة من ليبيا...
 19 مارس : ساركوزي يؤكد بدء العمليات العسكرية فى ليبيا ويمنح القذافي فرصة للرضوخ...
 18 مارس : أوباما يوجّه إنذاراً اخيراً للقذافي وفرنسا تتوقع عمل عسكرى فى ساعات...
 18 مارس : مجلس الامن الدولي يوافق على إقامة منطقة حظر فوق الأجواء الليبية...
 17 مارس : قال إنه تلقى من اهلها صرخات استغاثة تناديه "وامعتصماه" ،القذافي: بنغازي "حبيبتي" ولن تخونني وقواتي ستدخلها فى ساعات ...
 8 مارس :  واشينطون وبريطانيا تطالبان القذافى بمغادرة ليبيا...
 7 مارس : غارات جوية مكثفة على رأس لانوف.. وعشرات القتلى فى مصراته...
 الرئيس الامريكي: معمر القذافي فقد شرعية القيادة.. ولابد أن يرحل ... 
 أوباما يطالب إدارته بدراسة الإطاحة بنظام القذافى...
 الجنائية الدولية تحقق فى تورط القذافي ومقربين منه فى جرائم ضد الانسانية...
 معمرالقذافي يتهم المتظاهرين بتعاطي حبوب الهلوسة وخدمة مصالح بن لادن ...
 "القرضاوى" يبيح دم "القذافى"...
 المعارضة التركية تنتقد صمت أردوغان عن أحداث ومظاهرات ليبيا ...
 الليبيون يردون على خطاب القذافى بـ"الأحذية"...
 انقلاب داخل الجيش الليبى و إعلان استقلال بنى غازى...
 50 قتيلا فى بنغازي فى 7 ساعات.. وقبيلة ورفلة تدعم الثورة ووحدة عسكرية تنضم للمتظاهرين...

ثورات
ليبيا

gl:Libia - ليبيا#Protestas en contra do Goberno en 2011