alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Fruit

Fruit is de verzamelnaam voor eetbare vruchten van plantensoorten en -rassen, en daarop gelijkende schijnvruchten zoals aardbei, vijg, ananas, appel en peer. Hoewel ook het woord ooft hiervoor wordt gebruikt, wordt daarmee doorgaans vooral boomfruit of najaarsfruit, zoals appels en peren, bedoeld.

Niet alle eetbare vruchten en schijnvruchten worden tot fruit gerekend. Voorbeelden hiervan zijn de verschillende soorten noten en kastanjes. De tomaat en de komkommer worden tot de groenten gerekend.

Consumptie 
Veel primaten, zoals de chimpansee, eten vooral fruit (aangevuld met bladeren, noten, schors en stengels, maar ook dierlijk materiaal als insecten en vogeleieren). Ook de mens gebruikt fruit.

Fruit kan meestal in oorspronkelijke vorm gegeten worden. Soms moet eerst de schil verwijderd worden. Fruit wordt ook wel als nagerecht gegeten. Ook kan het worden gebruikt als basis voor vruchtensap. De hoeveelheid opgeloste stoffen in een vruchtensap wordt gemeten in graden brix.

Minstens twee stuks fruit wordt aanbevolen als dagelijkse hoeveelheid. Sommige mensen kunnen fruit op een volle maag echter niet verdragen, met een onaangenaam opgeblazen gevoel in de maag als gevolg.

Verschil tussen groenten en fruit 

Meestal is het duidelijk of een vrucht tot fruit of tot de groenten behoort, maar er zijn ook grensgevallen zoals de tomaat, komkommer en paprika. Er kan een scheiding gemaakt worden aan de hand van verschillende criteria: culinair, tuinbouwkundig, plantkundig en cultureel.

Kleinfruit 
Onder kleinfruit (Engels: berry fruit) wordt zachtfruit verstaan dat aan kleine planten of struiken groeit, zoals aardbeien, frambozen en verschillende soorten bessen. Kleinfruitgewassen worden commercieel grotendeels in kassen, plastic tunnels of onder regenkappen geteeld om ze tegen weersinvloeden en vogelschade te beschermen. Een cultivar van de blauwe bes (Vaccinium corymbosum), afkomstig uit de Verenigde Staten, is een  wijdverbreide soort.

Afbeeldingen

Zie ook 
 Lijst van fruit

Externe link 
 Consumptie van fruit door de Belgische bevolking Rapport WIV/NIS

 
Nagerecht
Vrucht
Golf

Geografie
 Baai of golf, een landinwaartse uitstulping van een zee of oceaan
 Golf (Florida), een dorp in de Amerikaanse staat Florida
 Golf (Illinois), een dorp in de Amerikaanse staat Illinois
 Perzische Golf, een uitloper van de Indische Oceaan tussen het Arabisch Schiereiland en Iran (Perzië). Aan de Perzische Golf liggen de staten Iran, Oman, Verenigde Arabische Emiraten, Saoedi-Arabië, Qatar, Bahrein, Koeweit en Irak. Door hun ligging worden zij de Golfstaten genoemd.

Natuurkunde
 Golf (natuurkunde), een verstoring die zich door een medium voortbeweegt, en elektromagnetische golven ook door het luchtledige
 Elektromagnetische straling, een elektromagnetische golf die zich door het luchtledige of een medium voortbeweegt
 Geluidsgolf, een dichtheidsgolf die zich door materialen, zoals lucht, water of staal, voortplant
 Golfvorm, grafisch weergegeven uitwijking van periodieke trillingen als functie van de tijd
 Oppervlaktegolf (vloeistofdynamica), een golf op het wateroppervlak onder invloed van de zwaartekracht en oppervlaktespanning
 Golf (zweefvliegen), een laminaire golfbeweging van de lucht door opstuwing door bergruggen of door verschillende luchtmassa's

Sport en spel
 Golf (sport), een balspel
 Golf (Nintendo), een computerspel uit 1984

Overig
 De Derde Golf, sociaal experiment uit 1967, later verfilmd in o.a. The Wave
 Golf (beeld), een beeld uit 1984 in Amsterdam-Zuid
 Golf (sociologie), een maatschappelijke beweging of stroming, bijvoorbeeld de eerste feministische golf
 G (letter), in het internationale spellingsalfabet
 Golven (film), een Nederlandse film uit 1981
 Golven (album), een muziekalbum van Diggy Dex uit 2016
 Golven (nummer), een nummer op het gelijknamige album van Diggy Dex uit 2016
 Volkswagen Golf, een van de succesvolste modellen van Volkswagen
 Golfje, Vlaams woord voor cardigan, een bepaald type gebreid vest
Grafisch programma

Grafische programma's zijn computerprogramma's waarmee men beelden kan creëren of bewerken.

Onderverdeling 
Ze zijn onder te verdelen in vectorprogramma's en rasterprogramma's. De eerste categorie behandelt afbeeldingen als een meetkundige beschrijving van die afbeelding, de tweede behandelt afbeeldingen als een verzameling gekleurde punten (pixels) in een meerdimensionaal vlak. Beide methoden hebben hun specifieke toepassingen.

Bekende grafische programma's

Paginaopmaakprogramma's 
Programma's voor het opmaken (samenstellen) van pagina's, met tekst en illustraties, tot een compleet grafisch geheel. De output van deze programma's wordt vaak gegenereerd in PostScript, een systeemonafhankelijke en resolutie-onafhankelijke paginabeschrijvingstaal. Met een RIP (Raster Image Processor) wordt PostScript omgezet naar data voor een laserprinter, een fotozetter, een (offset)plaatbelichter of andere afdruksystemen.

 Scribus
 Adobe InDesign
 QuarkXPress
 Adobe PageMaker
 Affinity Publisher

Beeldbewerking 
 ACDSee
 Adobe Photoshop
 Affinity Photo
 Artweaver
 Capture One
 Corel PHOTO-PAINT
 darktable
 GIMP
 Image Analyzer
 Lightroom
 PaintShop Pro
 Preview (OSX)
 Ulead PhotoImpact
 Xara Xtreme
 XnView

Vectorprogramma's voor twee dimensies 
 CorelDraw
 Dia
 Macromedia Freehand
 Adobe Illustrator
 Affinity Designer
 Microsoft Visio
 Xara Xtreme
 Xfig
 Inkscape

Vectorprogramma's voor drie dimensies en driedimensionale animaties

Zie ook 
 Kleurenkiezer, een vast onderdeel van grafische programma's

Grafische software
Digitale beeldverwerking
Groningen



Geografische namen

Nederland
 Groningen (stad), een stad in Noord-Nederland
 Groningen (gemeente), de gemeente van Groningen (stad)
 Groningen (provincie), een provincie in Nederland rond Groningen (stad)
 Het Bisdom Groningen-Leeuwarden, het bisdom dat de provincies Groningen, Friesland, Drenthe en de Noordoostpolder omvat
 Heerlijkheid Groningen, historisch gebied in de 16e eeuw
 Stad en Lande, de opvolger van de Heerlijkheid Groningen in 1648

Buitenland
 Groningen (Suriname), een plaats in Suriname, voormalig fort
 Groningen (plantage), een voormalige katoen- en koffieplantage in Suriname
 Groningen (Minnesota), een dorpje in de Amerikaanse staat Minnesota

Schepen 
 Groningen IV (schip, 1877), een veerboot van de Groninger & Lemmer Stoomboot Maatschappij
 Hr.Ms. Groningen (1954), een onderzeebootjager uit de Frieslandklasse bij de Koninklijke Marine
 Zr.Ms. Groningen (2013), een schip uit Hollandklasse (oceaangaande patrouilleschepen) bij de Koninklijke Marine

Zie ook
 FC Groningen, betaald-voetbalclub uit Groningen (stad)
 SV Groningen, een voetbalvereniging uit Groningen, Suriname
 Groningen Airport Eelde
 Groningen van A tot Z
 Beelden in Groningen
 Rijksuniversiteit Groningen
 Station Groningen
 Gröningen, gemeente in Duitsland
 Groeningen, een plaats in Boxmeer (Noord-Brabant)
Huishoudkunde

Huishoudkunde, soms Gezins- en Consumentenwetenschap genoemd, omvat onder andere  voeding, kookkunst, opvoeding, hygiëne,  woningdecoratie, textielnijverheid, textielbehandeling en andere nuttige aspecten van de huishouding.

Het goed laten reilen en zeilen van de huishouding is altijd een veeleisende, tijd- en energieverslindende taak geweest. Omdat de meeste samenlevingen werden gedomineerd door de man, die deze taak aan de vrouw overliet, neigde men de kundigheid die het voeren van de huishouding vereiste te onderschatten, ondanks vage complimenten aan het adres van de nijvere huisvrouw.

De meeste huisvrouwen hebben trouwens nooit 'gezins- en consumentenwetenschap' gestudeerd, of zelfs maar van de term gehoord. Het hoogst haalbare onderwijs voor veel meisjes was in Nederland tot halverwege de 20e eeuw de Huishoudschool, waarvan de basisjaren tot het lager middelbaar onderwijs behoorden, qua niveau wellicht enigszins te vergelijken met de LTS (Lagere Technische School) voor jongens.

Zie ook
 Bibliotheek en museum van de gastronomie

Huishouden
Geesteswetenschappen

Geesteswetenschappen, ook wel Studia Humanitatis genoemd, zijn wetenschappen, die zich bezighouden met de geestesproducten van de mens: talen, zowel de linguïstiek als de studie van elke taal, geschiedenis, filosofie, muziekwetenschap, literatuurwetenschap, cultuurwetenschappen, kunstgeschiedenis, en theologie. Geesteswetenschappen komen in de moderne tijd grotendeels overeen met de alfa- en cultuurwetenschappen.

Algemeen 
Het begrip geesteswetenschappen werd in de negentiende eeuw door Wilhelm Dilthey gemunt als het tegengestelde van natuurwetenschappen. Dilthey stelde (voor) dat zij tezamen de ervaringswetenschappen zouden vormen. In navolging van de natuurwetenschap, die zich richt op de natuur, richt de geesteswetenschap zich op de verheffing en vervolmaking van de natuur door de voortbrengsels, uitingen en processen van de menselijke geest in de geschiedenis en maatschappij.

Indeling 
De term past in een indeling van de wetenschappen volgens een vooral in Vlaanderen vrij verspreide conventie. In Nederland spreekt men eerder over alfawetenschappen of cultuurwetenschappen.

De geesteswetenschappen kunnen als volgt worden onderverdeeld:
 De letteren;
 De theologie, of godgeleerdheid;
 De filosofie, of wijsbegeerte.

Letteren 
De letteren in klassieke zin kunnen verder worden onderverdeeld in:
 Cultuurwetenschappen
 Geschiedenis
 Klassieke talen
 Kunstgeschiedenis
 Letterkunde (ook wel Literatuurwetenschap genoemd)
 Muziekwetenschap
 Regiostudies, waaronder Amerikanistiek en Europese studies
 Taalkunde (ook wel Linguïstiek of Taalwetenschap genoemd)
 Theaterwetenschap
 Talen
Een moderne toevoeging is
 Mediastudies
 Taal- en cultuurstudies

Overlappingen
Enkele vakgebieden overlappen elkaar en worden tot de geesteswetenschappen, maar ook tot andere stromingen gerekend:
 Antropologie
 Archeologie
 Communicatiewetenschap
 Informatiewetenschap
 Politicologie
 Psychologie
 Sociologie
 Cognitieve Kunstmatige Intelligentie
 Pedagogische wetenschappen

Theologie 
De theologie wordt, net als andere geesteswetenschappen, aan de universiteiten meestal gegroepeerd in de faculteit der wijsbegeerte en letteren, alhoewel aan het wetenschappelijke gehalte van sommige vormen van theologie getwijfeld wordt.

Andere betekenissen 
In antroposofische kringen betekent de term geesteswetenschap de beschrijvingen van de geestelijke wereld zoals Rudolf Steiner die in zijn antroposofie weergeeft. Steiner sprak zelf van antroposofische geesteswetenschap. Buiten antroposofische kringen worden die beschrijvingen tot de pseudowetenschappen gerekend.

Zie ook 
 Alfawetenschappen
 Filosofie van de geest
 Geest
Digitale geesteswetenschappen
Humane wetenschappen

Literatuur 
Rens Bod, De vergeten wetenschappen. Een geschiedenis van de humaniora, 2010
Gigabyte

Een gigabyte, afgekort GB, is een eenheid van informatie. Deze term is niet eenduidig bepaald. Volgens het standaard internationale SI-stelsel betekent "giga" 1 miljard; volgens deze definitie is 1 GB dus gelijk aan 1.000.000.000 oftewel 109 bytes. Deze definitie is vergelijkbaar met "1 gigahertz" = 1 miljard hertz. De meest algemeen gebruikte betekenis wat RAM betreft is de uit het binair afgeleide vorm. Volgens deze definitie is een gigabyte 1.073.741.824 bytes, 10243 of 230 bytes, oftewel 7% meer dan de eerste definitie. Vanwege het conflict van deze twee definities van gigabyte is het advies van de International Electrotechnical Commission om de aanduiding gibibyte, afgekort GiB, te gebruiken om te verwijzen naar 1.073.741.824 bytes.

Het gebruik van de term gigabyte komt door elkaar voor in zijn verschillende betekenissen. Meestal zal de binaire vorm gebruikt worden door het besturingssysteem van een computer. Het gebruik van gigabyte in zijn SI-vorm komt voor bij het uitdrukken van de opslagcapaciteit van opslagmedia. Zo zal er na installatie van een harde schijf van 100 gigabyte 93 gibibyte beschikbaar zijn (dit wordt door het besturingssysteem Windows ten onrechte als slechts "93 gigabyte" gemeld, wat verwarrend kan overkomen). Ook voor het uitdrukken van transmissiesnelheden is de SI-vorm gebruikelijk.

Een gigabyte is dus 1.000 megabyte, terwijl een gibibyte 1.024 mebibyte is.

Een gigabyte aan informatie komt ongeveer overeen met:
 De tekst uit 50 encyclopedieën of 50 boekenplanken vol romans.
 Anderhalf keer de informatie op een cd-rom (1,2 keer de informatie op een audio-cd).
 Gecomprimeerde digitale opslag van 1 dag muziek op cd-kwaliteit.
 Gecomprimeerde digitale opslag van 2 uur video op televisiekwaliteit
 De omvang van de databases van Wikipedia in alle talen bij elkaar in maart 2004

Zie ook 
 Veelvouden van bytes

Informatie-eenheid
Galen

Galen (maankrater), een kleine inslagkrater op de Maan
 Galen (New York), een gemeente in de Amerikaanse staat New York
 Galen Center, een sportarena in Amerikaanse stad Los Angeles

Personen 
 Claudius Galenus (2e-3e eeuw), Grieks-Romeins arts (in het Engels Galen genoemd)
 Ernst Philipp Karl Lange (1813-1899), Duits schrijver, beter bekend onder zijn pseudoniem Philipp Galen
 Vasili Blücher (1889-1934), Russisch militair, ging tijdens zijn verblijf in China onder de deknaam Galen

Voor personen genaamd Van Galen of von Galen, zie Van Galen (doorverwijspagina).

In fictie 
 Ard-galen, een fictief gebied uit De Silmarillion van J.R.R. Tolkien
 Galen Marek, een personage uit de Star Wars-franchise
 Galen Tyrol, een personage uit de herwerkte televisieserie Battlestar Galactica
 Parth Galen, een fictief grasland uit In de ban van de ring van J.R.R. Tolkien
 Tol Galen, een fictieve plaats uit De Silmarillion van J.R.R. Tolkien
Gazankulu

Gazankulu is een voormalig thuisland in het uiterste noordoosten van Zuid-Afrika, circa 7000 vierkante kilometer groot. Het grondgebied van Gazankulu bestond uit twee enclaves in de voormalige Zuid-Afrikaanse provincie Transvaal en had als hoofdstad Giyani. Het officiële aantal inwoners bedroeg ongeveer 700.000.

Gazankulu was het thuisland van Changana en Tsongasprekende volkeren. Oorspronkelijk heette het Machangana. Het is genoemd naar Grote Gaza, de eerste van de Changanastamhoofden. (In het naburige Mozambique is er ook een Gazameer en een gebied met de naam Gaza.)

Gazankulu kreeg zelfbestuur op 1 februari 1973, maar in tegenstelling tot de andere thuislanden werd het nooit formeel "onafhankelijk" verklaard. Op 27 april 1994 werd het, samen met de negen andere thuislanden, herenigd met Zuid-Afrika.

Bantoestan in Zuid-Afrika
Geschiedenis van Transvaal
Gestapo

De Gestapo, afkorting voor Geheime Staatspolizei (tot 1936 ook wel Gestapa, voor Geheimes Staatspolizeiamt), was de politieke of geheime politie in nazi-Duitsland (1933 - 1945). Het centrale Gestapohoofdkwartier bevond zich aan de Prinz-Albrecht-Strasse 8 in Berlijn.

Achtergrond 
De Geheime Staatspolizei werd in 1933 opgericht door Hermann Göring, toen deze minister van Binnenlandse Zaken werd van de deelstaat Pruisen. Heinrich Himmler werd op 20 april 1934 de bevelhebber van de Gestapo en z'n naaste collega Reinhard Heydrich nam de dagelijkse leiding over (met ondergeschikte Heinrich Müller). Op 26 juni 1936 vaardigde Reichsführer-SS en Chef der Deutschen Polizei im Reichsministerium des Innern Heinrich Himmler een decreet uit waardoor de Duitse politie-eenheden in twee afdelingen werden verdeeld: de Ordnungspolizei (Orpo) en de Sicherheitspolizei (Sipo). De Orpo was de reguliere politie en stond ook bekend als de geüniformeerde politie. De Sipo bestond uit de Gestapo, de Kriminalpolizei (Kripo) en de grenspolitie. Himmler maakte van de Gestapo een korps dat alle vermeende of echte staatsvijanden van nazi-Duitsland in het Duitse binnenland en de bezette Europese gebieden opspoorde en, via een gerechtelijke vrijbrief, zonder uitgebreide juridische procedures vervolgde. Alhoewel de Gestapo geen grote eenheid was, had het een uitgebreid netwerk van informanten die massaal overgingen tot het verklikken van iedere mogelijke vijand van het Hitler-regime. Ontegensprekelijk kwamen personen zonder enige blaam of schuld aan hoogverraad met deze terreurtactiek in de vele concentratiekampen.

De Gestapo en tot op zekere hoogte de Kriminalpolizei waren de uitvoerende afdelingen van de nazi-politiestaat. In 1942 werden de Kripo, de Sicherheitsdienst en de Gestapo samengevoegd en onder het bevel geplaatst van de Reichssicherheitshauptamt (RSHA).

Gestapo-agenten hadden een ovale metalen penning aan een ketting bij zich, waardoor zij zich konden legitimeren. Op de ene kant stond de bekende Duitse adelaar. Aan de andere kant stond de tekst "Geheime Staatspolizei", met daaronder een nummer.

Na de Tweede Wereldoorlog 
Omdat de Gestapo en de Sicherheitsdienst zeer nauw samenwerkten en hun activiteiten quasi gelijkwaardig waren werden beide organisaties tijdens het Proces van Neurenberg samen aangeklaagd. Zowel de Gestapo, de SS als de SD werden na het oorlogstribunaal bestempeld als een criminele organisatie en hun leden werden berecht.

Bevelhebbers 

 
Spionage tijdens de Tweede Wereldoorlog
Terminologie van nazi-Duitsland
Gabriela Sabatini

Gabriela Beatriz Sabatini (Buenos Aires, 16 mei 1970) is een voormalig professioneel tennisspeelster uit Argentinië. Haar topjaren waren de jaren 80. Sabatini won 27 enkelspeltoernooien, waaronder het US Open 1990. Zij bereikte de derde positie op de WTA-ranglijst, zowel in het enkelspel (1989) als in het dubbelspel (1988).

Tennisloopbaan 
Sabatini begon op zesjarige leeftijd met tennis. Op haar achtste won zij haar eerste toernooi. Op dertien­jarige leeftijd won zij de Orange Bowl in de leeftijdscategorie t/m 18 jaar, als jongste winnares ooit. Een jaar later, in 1984, stond zij nummer één op de wereldranglijst voor junioren.

Haar professionele sportcarrière begon in 1985 en eindigde in 1996. In 1985, net vijftien jaar oud, deed Sabatini mee aan Roland Garros – in de halve finale verloor zij van Chris Evert. In 1986 bereikte Sabatini de halve finale op Wimbledon, en eindigde zij als nummer tien van de wereld. In 1988 won Sabatini een zilveren medaille tijdens de Olympische Spelen en bereikte zij de finale van het US Open.

Grandslamtitels
 in het enkelspel: US Open 1990, won van Steffi Graf
 in het dubbelspel: Wimbledon 1988, samen met Steffi Graf

Olympische medaille
 zilver: Seoel 1988, verloor van Steffi Graf

Posities op de WTA-ranglijst 
Positie per einde seizoen:

Palmares

WTA-finaleplaatsen enkelspel

WTA-finaleplaatsen vrouwendubbelspel

Resultaten grandslamtoernooien

Enkelspel

Vrouwendubbelspel

Gemengd dubbelspel

Zakenvrouw  

Na haar tenniscarrière begon ze een succesvolle loopbaan in de zakenwereld met onder andere een eigen parfumlijn. Een poging ook in de schoenmode te beginnen werd in de Benelux gefrustreerd doordat de merknaam "Sabatini" al in handen was van een Nederlandse onderneming Sabatini (Hessels).

Externe links 

Argentijns tennisser
Argentijns olympisch deelnemer
Gustavo Kuerten

Gustavo Kuerten (Florianópolis, 10 september 1976) is een voormalig tennisser uit Brazilië. De familie van Kuerten komt oorspronkelijk uit Duitsland. Zijn grootste successen boekte hij op gravel. Hij won grandslamtoernooi Roland Garros driemaal: in 1997, 2000 en 2001. Daarnaast won hij vier Masters series titels op gravel. Op hardcourt won hij onder andere de Tennis Masters Cup (indoor), in 2000. Hij eindigde daardoor dat jaar als nummer 1 van de wereld. In totaal was hij 43 weken het nummer één op de ATP-wereldranglijst.

Loopbaan 
Guga trad in 1995 toe tot de rijen der professionals. De 1 meter 90 lange Kuerten is rechtshandig; zijn beste wapen was de backhand. Bij zijn verrassende zegetocht in 1997 op het gravel van Roland Garros ontdeed hij zich achtereenvolgens van Ctislav Doseděl, Jonas Björkman, oud-kampioen Thomas Muster, Andrej Medvedev, titelverdediger Jevgeni Kafelnikov, Filip Dewulf en Sergi Bruguera. "Ik weet niet eens hoe ik een fles champagne moet ontkurken", zei hij na de huldiging in gebroken Engels. Kuerten was de eerste Braziliaan die de finale van een grandslamtoernooi bereikte.

Kuerten werd in 2002 door het Amerikaanse persbureau Associated Press uitgeroepen tot Latijns-Amerikaans 'atleet van het jaar'. Op 15 januari 2008 kondigde Kuerten het einde van zijn loopbaan aan, omdat hij al enkele jaren voortdurend werd geteisterd door blessures.

Kuerten maakte zich op Roland Garros snel populair bij het Franse publiek door zijn flamboyante spel, kledingstijl en bovenal zijn enorme vechtlust. De liefde was wederzijds, wat hij meerdere malen toonde. Bijvoorbeeld in 2001, na een zwaarbevochten zege op de Amerikaan Michael Russell in de vierde ronde, door het 'tekenen' van een hart in het gravel met zijn racket en daarin te gaan liggen.

In 2012 werd hij opgenomen in de internationale Tennis Hall of Fame.

Resultaten grandslamtoernooien

Enkelspel

Mannendubbelspel

Palmares

Enkelspel

Mannendubbelspel

Externe links 

 Officiële site van Guga

Braziliaans tennisser
Braziliaans olympisch deelnemer
Golden goal

Een golden goal is een vorm van sudden death.

Voetbal
De golden goal werd soms gebruikt in toernooien volgens een afvalsysteem, waarbij een wedstrijd een winnaar dient te hebben die naar de volgende ronde mag.

Bij een gelijke stand na de volledige speeltijd van negentig minuten is de winnaar van de wedstrijd de ploeg die tijdens de verlengingen van maximaal tweemaal vijftien minuten het eerste doelpunt maakt. Bij zo'n doelpunt wordt niet verder gespeeld, maar is de wedstrijd direct afgelopen. Zowel deze verlenging als het doelpunt zelf kan aangeduid worden met de term 'golden goal'. Indien er na de verlenging nog geen doelpunten zijn gevallen, en/of de stand nog altijd gelijk is, beslissen strafschoppen over winst en verlies.

In 1996 werd op het Europees kampioenschap in Engeland de golden goal ingevoerd. De Duitser Bierhoff maakte in de finale tegen Tsjechië de golden goal waardoor zijn land kampioen werd. In 2003 schafte de UEFA de golden goal af, en in 2005 deed ook de FIFA dit.

In 2003 werd ook een variant, de silver goal, ingevoerd. Deze variant werd drie jaar later, in 2006, alweer afgeschaft.

Andere sporten
De golden goal wordt ook in andere sporten gebruikt. Bij het veldhockey won Nederland het Wereldkampioenschap hockey mannen (1998) door een golden goal van Teun de Nooijer en geldt de regel ook in de play offs. Ook in korfbal wordt dit begrip gebruikt.

Voetbalterminologie
Voetbalregel
Gilgamesh

Gilgamesj, de vijfde koning van Uruk, vooral bekend van het Gilgamesj-epos
Gilgamesh (band), een Britse band uit het midden van de zeventiger jaren van de twintigste eeuw
Gilgamesh (album), het eerste album van deze band
Gilgamesh (2014), Amerikaanse film uit 2014
Guti (volk)

De Guti, in Nederlandse transcriptie ook wel Goeti of Goeteeërs genoemd, waren een volk uit het Zagrosgebergte dat rond 2212 v.Chr. het rijk van Sumer en Akkad binnenviel. Zij waren barbaren die het koningschap niet kenden. De latere kroniekschrijvers zouden de ontstane wanorde beschrijven met een wanhopig wie is er koning, wie is er geen koning. Kunstvoorwerpen en handelscontracten werden schaars. De Guti pasten zich echter snel aan en in de tweede helft van de eeuw dat zij het land beheersten werden er autochtone patesi's (gouverneurs) aangesteld zoals Gudea die het land weer tot bloei brachten.

Hoe het Akkadische Rijk precies aan zijn eind gekomen is, is verre van duidelijk. Over de laatste twee Akkadische koningen, Dudu (koning) en Šudurul is weinig bekend. In later tijden werd de val van Akkad geheel aan de verderfelijke Guti geweten, of zelfs aan heiligschennis die Naram-Sin bedreven zou hebben. Hij overwon nog de Lullubi, die mogelijk een Guti-stam waren. Het was onder zijn opvolger Shar-Kali-Sharri dat de Guti een grote politieke rol begonnen te spelen. 

De Sumerische koningslijst geeft een hele rij Guti-koningen, maar het is twijfelachtig dat zij ooit over geheel Sumer en Akkad regeerden. Het is waarschijnlijker dat (mede) door hun toedoen het land weer in vele stadstaten en stadstaatjes uiteenviel. Sommige daarvan kunnen best de Guti als bondgenoten gezien hebben om zich te ontdoen van het juk van Akkad of vazallen van de Guti-koningen geworden zijn. Tegen het einde van de Guti-tijd waren er ten minste drie machtcentra: Uruk en Lagaš in het zuiden en de Guti-vorsten die waarschijnlijk rond Adab hun machtscentrum tussen de rivieren hadden, maar vooral de streken ten oosten van de Tigris beheersten.  Uiteindelijk wist Utu-Khegal van Uruk de Guti te verslaan en was hun politieke rol in Mesopotamië voorgoed uitgespeeld.

Guti is nu ook nog een Koerdische bergnaam.

Historisch volk in Azië
Mesopotamische oudheid
Gotisch alfabet

Het Gotische alfabet is het alfabet dat door Wulfila gebruikt is bij de vertaling in de 4e eeuw van de Bijbel in het Gotisch. De oorsprong is controversieel, maar de meeste geleerden menen dat het voornamelijk van het Griekse alfabet afgeleid is, misschien met enige invloed van het Latijnse schrift en het runenschrift. Het Gotisch werd voor Wulfila waarschijnlijk in runentekens geschreven.

Het dubbele gebruik van de tekens, zowel voor een letter als voor een cijfer, heeft taalkundigen geholpen bij de reconstructie van het Gotisch alfabet: de cijferwaarden bleken uit teksten en de cijferopeenvolging liet daarmee de volgorde van de tekens zien. Zo werd bevestigd dat die volgorde zo veel mogelijk overeenkwam met die van het Griekse alfabet. De voornaamste bron van teksten in het Gotisch zijn de teruggevonden fragmenten van de Gotische Bijbel.

Het alfabet zag er als volgt uit:

Alfabet
Gotisch
Groente

Groente is een eetbare plant of een deel ervan. Ook paddenstoelen, zoals champignons, die niet tot het plantenrijk behoren, kunnen in de keukenpraktijk als groente aangemerkt worden. Veel groenten zijn cultuurgewassen, maar het kunnen ook wilde planten zijn.

De kleuren van de groente kunnen zeer verschillend zijn. Bij de vlezige vruchten, maar ook bij de bladgroenten komen veel verschillende kleuren voor. Veel groenten zijn pas eetbaar na verhitting (koken). Groenten die zonder verhitting gegeten worden, worden rauwkost genoemd.

Etheen 
Veel groente- en fruitsoorten verspreiden etheen (ethyleen) bij rijping, wat andere soorten kan aanzetten tot versnelde rijping of bederf. Die combinaties vragen dus aandacht.

Zo kunnen tomaten en komkommers beter apart van elkaar bewaard en vervoerd worden, omdat rijpende tomaten de komkommers versneld doen vergelen. Het effect kan soms pas dagen na de blootstelling merkbaar worden.

Anderzijds kan men bananen – die veel etheen afscheiden – in een plastic zak met andere producten leggen om de rijping te versnellen. Tomaten, avocado's en appels worden hierdoor sneller eetbaar, maar bederf begint ook eerder.

Bewaarcondities 
Veel groenten kunnen het best rond het vriespunt van water bewaard worden, maar bepaalde groenten die van oorsprong uit warme gebieden komen, kunnen last krijgen van koudebederf, daarbij gelden vaak temperaturen vanaf tien graden of meer als optimaal. Dit geldt bijvoorbeeld voor courgettes, meloenen, paprika's en rode tomaten. Oranje tomaten, aubergines en komkommers zouden idealiter boven de 12 graden blijven.

Optimale bewaartemperaturen voor groenten lopen uiteen van -1,5 (wortels van witlof) tot 18 graden Celsius (aubergines). Een veelvoorkomend bereik is van -0,5 of 0 tot 0,5 of 1.

Indeling 
Afhankelijk van welk deel gegeten wordt, kunnen groenten worden ingedeeld naar:
 blad of bladsteel (bladgewas)
 bloem
 vrucht
 vlezige vruchten
 peulvruchten
 spruit, kiemplant, geëtioleerde plant
 stengel, steel, stengelknol en wortelstok
 bol
 wortel en wortelknol

Verschil tussen groente en fruit 

Het verschil tussen groente en fruit is tamelijk vaag. Men is het er bijvoorbeeld niet over eens of tomaten en komkommers groente dan wel fruit zijn. Het wordt bekeken vanuit de volgende standpunten:
 Biologische voeding
 Culinair
 Cultureel
 Tuinbouwkundig
 Plantkundig

Zie ook 
 Lijst van groenten
 Basisvoedsel
 Fruit
 Groenteteelt
 Groentetuin
 Historische Groentenhof
 Kruid (keuken)
 Volkstuin

Bronnen
Lijst van graven van Holland

De volgende graven regeerden over het graafschap Holland, tot ongeveer 1100 graafschap West-Frisia.

Graven van Holland 
Floris II was de eerste graaf die zich graaf "van Holland" mocht noemen, daarvoor werden zij 'Friese graven' (comes Fresonum) genoemd. Het graafschap Holland is gesticht door Floris II. Zijn voorouders waren wel graven, maar van graafschappen in West-Frisia. Zie voorts Lijst van heersers van Friesland § West-Frisia.

Trivia 
Aan het begin van de 20ste eeuw werd ook het vak 'Vaderlandse geschiedenis' op Nederlandse scholen onderwezen volgens de methode van het rijtjes instampen. En zo leerden de kinderen de namen van de 20 graven van Hollandse Huis, in een strak metrum, als volgt uit hun hoofd: 
Gerulf / Dikkie - Dikkie - Arnulf / Dikkie - Dikkie - Flo / Dik-Flo / Dik - Flo / Dik - Flo / Dik - Ada - Willem - Flo / Willem - Flo - Jan.

Zie ook 
 Lijst van heersers in de Lage Landen

Externe links 
 Development of titles of the counts of Holland in the 11th century-1467
 Development of titles of the rulers of the Burgundian Low Countries 1467-1795

 
Geschiedenis van Holland
Holland
Graven
Hop

Hop (plant), een kruidachtige plant, Humulus lupulus, uit de hennepfamilie
 Hop (vogel), een vogel uit de familie Upupidae
 Hop (telecommunicatie), een Engelse term uit de telecommunicatie
 Hop (2002), een Belgische film uit 2002 met Jan Decleir
 Hop (2011), een Amerikaanse CGI-film uit 2011
 Hóp (IJsland), een meer in IJsland
 Hóp (Vinland), een 11e-eeuwse Vikingnederzetting in Amerika
 Air France Hop (voorheen: HOP!), een Franse luchtvaartmaatschappij
 Hoornse Hop, een deel van het IJsselmeer bij de Nederlandse stad Hoorn
 Het Hop, meertje en natuurgebied in Friesland
 HOP, een afkorting voor Homo-ontmoetingsplaats
 een kleine sprong (actie)
 een taaluiting (Hop!): een tussenwerpsel of uitroep die naar een kleine sprong verwijst
 Hop (familie), een familie die in de Republiek der Verenigde Nederlanden tot de bestuurlijk elite behoorde, met als leden onder anderen:
Jacob Hop (1654-1724), diplomaat en thesaurier-generaal
 Cornelis Hop (1685–1762), bestuurder en diplomaat
 Baron Hendrik Hop (1723-1808), diploaat, uitvinder van het (Haagsche) hopje
 Regiment Hop, een militair regiment in de Republiek der Verenigde Nederlanden

Zie ook
 Hoppen (doorverwijspagina)
Hoekman

Een hoekman was een fysieke of bedrijfsmatige tussenpersoon die op een beurs zorgde voor het samenbrengen van vraag en aanbod in een aantal hem/haar toegewezen beursfondsen. De hoekman zorgt op basis van de hem/haar bekende orders voor een zo goed mogelijk verloop van de handel, en zoekt die koers waarop vraag en aanbod zo veel mogelijk met elkaar in overeenstemming zijn. Voorts heeft de hoekman, of het hoekmansbedrijf, de verantwoordelijkheid om te zorgen voor een "ordelijk" koersverloop, wat inhoudt dat de hoekman eventueel zelf ook positie in fondsen kan innemen om al te grote schommelingen in de markt op te vangen. Bekende hoekmansbedrijven waren AOT en Van der Moolen.

Door het verdwijnen van de fysieke aandelenhandel op de beursvloer is de functie van hoekman in Amsterdam komen te vervallen. In illiquide fondsen maakt men nu op Euronext gebruik van liquidity providers.

New York
In New York wordt er op de New York Stock Exchange nog wel gebruikgemaakt van hoekmannen. Deze worden daar specialists genoemd. In oktober 2003 speelde er een affaire. Veel hoekmansbedrijven waaronder het Nederlandse Van der Moolen worden beschuldigd van het ongeoorloofd innen van gelden door tussen aanbieder en vrager te gaan zitten in plaats van de twee direct te koppelen. Ook New York Stock Exchange gaat over op een systeem waar de meeste handel elektronisch zal gaan, zonder specialists.

Zie ook
Liquidity provider
Market maker

Commercieel beroep
Effectenhandel
Huygens



Personen
Constantijn Huygens (1596-1687), Nederlands dichter, diplomaat, geleerde en componist
Constantijn Huygens jr. (1628-1697), staatsman, zoon van Constantijn sr.
Christiaan Huygens (1629-1695), Nederlands astronoom, wis- en natuurkundige, zoon van Constantijn sr. (de dichter)
Christiaan Huijgens (1897–1963), Nederlandse langeafstandsloper
Léon Huygens (1876-1918), een Belgisch kunstschilder
Lodewijk Huygens (1631-1699), Nederlands politicus
Robert Huygens (1948), Belgisch voetbalbestuurder

Genoemd naar Constantijn Huygens
 Huygens Instituut, een wetenschappelijk onderzoeksinstituut voor literatuurgeschiedenis, wetenschapsgeschiedenis en teksteditie.

Genoemd naar Christiaan Huygens

Astronomie
Cassini-Huygens, een Amerikaanse interplanetaire ruimtemissie
Huygens (ruimtesonde), een project van de Europese Ruimtevaartorganisatie (ESA) aan boord van Cassini-Huygens
Huygens (inslagkrater), op Mars

Overig
Christiaan Huygensprijs, Nederlandse wetenschapsprijs
Huygens (supercomputer), supercomputer die in 2007 in gebruik genomen is bij Stichting Academisch Rekencentrum Amsterdam (SARA)
 Huygens Instituut, wetenschappelijk onderzoeksinstituut voor literatuurgeschiedenis, wetenschapsgeschiedenis en teksteditie.
Huygens (gebouw), gebouw voor natuur- en sterrenkunde van de Universiteit Leiden
Huygensgebouw, gebouw voor natuur-, wis- en sterrenkunde van de Radboud Universiteit Nijmegen
 Huijgenspark in Den Haag

Fictieve personen
Martijn Huygens, personage uit de soapserie Goede tijden, slechte tijden
Irene Huygens, personage uit de soapserie Goede tijden, slechte tijden
Ronja Huygens, personage uit de soapserie Goede tijden, slechte tijden
Dex Huygens, personage uit de soapserie Goede tijden, slechte tijden
Dikkopjes

De dikkopjes (Hesperiidae) zijn een familie van vlinders. De familie werd traditioneel als enige familie in de superfamilie Hesperioidea geplaatst, op basis van morfologische kenmerken. Recenter worden ze op basis van fylogenetisch werk als een van de families in de superfamilie Papilionoidea beschouwd. Er bestaan over de hele wereld ongeveer 4000 soorten dikkopjes, waarvan de meeste in Zuid-Amerika voorkomen, de bakermat van het dikkopje; uit Europa zijn maar ongeveer 40 soorten van deze vlinderfamilie bekend. In België komen 15 soorten voor en in Nederland 14 (waarvan vijf zeer zeldzaam zijn). Het typegeslacht van de familie is Hesperia.

Kenmerken 
De dikkopjes bezitten stevige antennes met verdikte uiteinden. Opvallend is dat de uiteinden geknikt op de steel staan. 
De dikkopjes danken hun naam aan de dikke kop. In de kop bevindt zich de roltong, die in vergelijking met die van vlinders uit andere families erg lang is. De meeste dikkopjes hebben in verhouding tot hun zware lichaam vrij kleine vleugels, maar er zijn uitzonderingen: in de tropen komen soorten voor die een spanwijdte van wel 80 mm bereiken. Anatomisch gezien lijken dikkopjes veel op de lichtmotten. Dat komt ook tot uiting in de nervatuur en de vorm van het rupsenlichaam. De rupsen zijn onbehaard en maken van bladeren en zelfgesponnen zijde een beschermend omhulsel, dat ze alleen verlaten om te eten. De eitjes hebben ovale of bolle vormen. De meeste soorten zijn bruin met witte of oranje vlekken, sommige soorten zijn echter felgekleurd.

Leefwijze 
De soorten uit deze familie zijn overdag actief.

Voortplanting 
De eieren worden een voor een afgezet op waardplanten. De larven die hieruit komen zijn herbivoor en nachtactief.

Verspreiding en leefgebied 
Deze familie komt voor in open begroeiingen, zoals akkers en graslanden, over de hele wereld, met uitzondering van Nieuw-Zeeland.

Onderfamilies 
 Hesperiinae , 1809
 Coeliadinae , 1937
 Eudaminae , 1877
 Euschemoninae , 1897
 Heteropterinae , 1925
 Pyrginae , 1878
 Trapezitinae , 1914

Enkele geslachten 
 Carcharodus
 Carterocephalus
 Erynnis
 Hesperia
 Heteropterus
 Ochlodes
 Pyrgus
 Sabera
 Spialia
 Tagiades
 Thymelicus
 Zela

In Nederland waargenomen soorten
 Genus: Carcharodus
 Carcharodus alceae - (Kaasjeskruiddikkopje)
 Genus: Carterocephalus
 Carterocephalus palaemon - (Bont dikkopje)
 Genus: Erynnis
 Erynnis tages - (Bruin dikkopje)
 Genus: Hesperia
 Hesperia comma - (Kommavlinder)
 Genus: Heteropterus
 Heteropterus morpheus - (Spiegeldikkopje)
 Genus: Ochlodes
 Ochlodes sylvanus - (Groot dikkopje)
 Genus: Pyrgus
 Pyrgus alveus - (Groot spikkeldikkopje)
 Pyrgus armoricanus - (Bretons spikkeldikkopje)
 Pyrgus carthami - (Witgezoomd spikkeldikkopje)
 Pyrgus cirsii - (Rood spikkeldikkopje)
 Pyrgus malvae - (Aardbeivlinder)
 Pyrgus onopordi - (Aambeeldspikkeldikkopje)
 Genus: Spialia
 Spialia sertorius - (Kalkgraslanddikkopje)
 Genus: Thymelicus
 Thymelicus acteon - (Dwergdikkopje)
 Thymelicus lineola - (Zwartsprietdikkopje)
 Thymelicus sylvestris - (Geelsprietdikkopje)

Afbeeldingen

Externe link 
 Overzicht Hesperiidae op waarneming.nl
Hangende tuinen van Babylon

De hangende tuinen van Babylon waren volgens de oud-Griekse overlevering een serie terrassen, omringd door muren met torens, 80 kilometer ten zuiden van het huidige Bagdad in Irak.

Legende 
Het oudst bewaarde verslag van de tuinen is afgeleid van Cleitarchos (4e eeuw v.Chr.). De enige bron uit Babylon was de Griekstalige Berossos, die ze situeerde in het nieuwe paleis van Nebukadnezar II. In zijn beschrijving volgde hij getrouw een basaltsteeninscriptie, behalve op de plaats waar hij plots een paradeisos introduceert: hangende tuinen voor een koningin met heimwee. Mogelijk is deze passage een latere interpolatie, ingevoegd door een schrijver die het toen al bekende wereldwonder miste. Volgens het verslag duurden de werken van 606 tot 562 v.Chr. Nebukadnezar zou de tuinen hebben aangelegd om zijn terneergeslagen kersverse echtgenote, Amytes, op te vrolijken. Amytes was afkomstig uit bergachtige streken en was gewend veel groen om zich heen te hebben. De tuinen moesten haar helpen wennen aan het leven in het grote Babylon. Ook wordt de halflegendarische koningin Semiramis als bouwster genoemd.

Later werden de weelderige tuinen uitgebreid beschreven door Griekse historici zoals Strabo en Diodorus Siculus. Ze vertellen hoe op de muren bomen, struiken en bloemen waren geplant. De tuinen 'hingen' als het ware boven de oevers van de rivier de Eufraat. Bijzonder was hun vermelding dat de irrigatie via onderaardse waterkanalen gebeurde. De tuinen werden in de oudheid als een van de zeven klassieke wereldwonderen aangeduid. Buiten deze beschrijvingen zijn er weinig concrete bewijzen voor het daadwerkelijke bestaan van de tuinen bewaard gebleven. Assyrische vorsten als Assurbanipal hadden inderdaad lusttuinen laten aanleggen en zij verzamelden planten en bomen. Volgens de legende zorgde Semiramis, de dochter van de godin Derketo en de echtgenote van een Assyrische vorst, voor de hangende tuinen in Assur. Hun faam zou op Babylon zijn overgeprojecteerd.

Er zijn geen Babylonische bronnen bekend die over de tuinen berichten, hoewel de koningen de gewoonte hadden om al hun verwezenlijkingen trots op te sommen. Hoogstens zijn er wat indirecte aanwijzingen gevonden bij opgravingen van het paleis in Babylon, maar deze sluiten niet aan bij de soms zeer uitbundige beschrijvingen van de pracht en praal van de tuinen.

Volgens een in 1994 geopperde stelling zijn de tuinen in de loop der tijd verward met die van Ninive. Babylonische bronnen in de vorm van kleitabletten beschrijven namelijk wel tuinen in Ninive, inclusief een op een schroef van Archimedes gelijkend proces om water op de gewenste hoogte te krijgen. Een en ander veronderstelt dat de Cleitarchos en Berossos dan wel heel erg de mist zijn ingegaan.

Voetnoten 

Tuin
Babylonische architectuur
Wereldwonder
Baksteenarchitectuur
Halleel

Halleel of Hallél (Hebreeuws: הלל) is een joods gebed bestaande uit de psalmen 113 tot en met 118. Hallèl betekent letterlijk "loof" of "prijs". Het woord Halleluja is hiervan afgeleid. Het Halleel is een lof- en jubelzang en wordt uitgesproken tijdens de joodse eredienst op alle Joodse feestdagen, met uitzondering van Poerim en op Rosj chodesj .

Naast dit algemene Halleel of Egyptisch Halleel kan met Halleel ook worden verwezen naar andere groepen psalmen:
 Groot Halleel kan verwijzen naar psalm 135 en 136, of alleen psalm 136. Volgens de Talmoed horen ook psalmen 120 tot en met 134 bij het Groot Halleel.
 Psalm 145 tot en met 150. Deze psalmen worden ook wel het dagelijks Halleel genoemd.

Halleel en de joodse feestdagen 
De oorsprong van dit gebed ligt in het feit dat tijdens het bestaan van de tempel de Levieten deze psalmen zongen bij het brengen van het Pesach-offer. Het maakt onderdeel uit van de haggada, aan de hand waarvan op de sederavond het verhaal van de uittocht uit Egypte verteld wordt.

Van oudsher worden deze psalmen tijdens de drie voet- of vreugdefeesten, Pesach, Soekot en Sjavoeot, door de chazan en gemeente gezongen. Later zou Chanoeka hieraan toegevoegd worden.

Gedurende Soekot worden, voorafgaand aan het Halleel, de loelav (palmtak) en de etrog (verwant aan de citrusvrucht) ter hand genomen en naar alle windrichtingen geschud. Vervolgens vangt men met Halleel aan, behoudens op sjabbat. Tijdens de tussendagen van Pesach en Soekot worden de tefilin voor het Halleel-gebed afgelegd.

Door navolgende drie redenen maakt Halleel geen onderdeel uit van Poerim: omdat de lezing van de rol van Esther, Megillat Esther, de lofzang vervangt, omdat het buiten Israël plaatsvond en omdat de joden geen onafhankelijkheid verkregen, dit in tegenstelling tot Chanoeka.

Tegenwoordig wordt ook op Jom Ha'atsmaoet en op Jom Jeroesjalajiem Halleel gezegd.

Heel of half Halleel 
Halleel wordt meestal volledig gezegd. Heel Halleel bestaat uit psalm 113 tot en met 118. Tijdens de laatste zes dagen van Pesach, alsmede op Rosj Chodesj worden de psalmen 115 en 116 overgeslagen. Op Rosj Chodesj Chanoeka wordt wel heel Halleel gezegd. Voorafgaand en ter afsluiting van Halleel wordt een beracha gezegd.

Joods gebed
Joodse feestdag
Psalm
Het zotte geweld

Het zotte geweld of de De dwaze maagd is een bronzen beeld gemaakt door Rik Wouters in 1912.

Toelichting
Wouters maakte het beeld in zijn atelier te Bosvoorde (Brussel). Hij wilde breken met het kille academisme en kreeg inspiratie na het zien van de Amerikaanse ballerina Isadora Duncan, wier wilde Skythendans beroemd was. In het gezelschap van zijn vrouw Nel woonde hij in december 1907 een opvoering van l'Isadorable bij in de Brusselse Muntschouwburg. Met een zieke Nel als model creëerde hij een extatische en schaterlachende danseres in beweging. Vijf jaar zou hij eraan werken. Hij plaatste het twee meter hoge beeld op een sokkel om de veerkracht extra te benadrukken. Oorspronkelijk heette dit meesterwerk van de beeldhouwkunst De dwaze maagd. Later raakte Het zotte geweld in zwang.

Het beeld overtuigde de Brusselse galerijhouder Georges Giroux om Wouters een contract en een maandloon te geven.

Exemplaren
Van het beeld bestaan verscheidene exemplaren. Na de dood van Wouters liet zijn jonge weduwe nog afgietsels maken. Het beeld is onder meer te zien in:
het Museum van Elsene (ooit roze geschilderd tijdens een studentenfeest in de jaren 70);
de Belfius Collectie;
het beeldenpark Openluchtmuseum voor beeldhouwkunst Middelheim te Antwerpen, geleend sinds 1950 door het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen
het openluchtmuseum Château de Colonster in Luik (gift van dr. Désiré Jaumain);
het Musée des beaux-arts van Lyon.

Externe links
 Het zotte geweld inspireert 13-jarige Lula Maris tot een zotte dans, Bruzz, 18 mei 2016
 Rik Wouters, het Zotte Geweld, Openbaar Kunstbezit Vlaanderen
 Het Zotte Geweld, Belfius Art Collection
 Rik Wouters, Middelheim Museum

Bibliografie
 , De feesttooi van het licht. Over Rik Wouters, in: Bijlichtingen. Kijken naar schilders, Uitgeverij Atlas, 2001
  en , Nel, een zot geweld, Uitgeverij Wereldbibliotheek, 2016

Beeld van Rik Wouters
Beeld in Vlaanderen
Beeld in Wallonië
Beeld in Brussel
Beeld in Frankrijk
Kunstwerk in Antwerpen
Elsene
Cultuur in Lyon
Huiselijke zorgen

Huiselijke zorgen is een beeld te Bosvoorde/Brussel dat in 1913 gesculpeerd is door Rik Wouters.

Over het ontstaan van dit beeld vertelt Nel, zijn vrouw en model: "...Op een avond, terwijl Rik me zijn beeldhouwplannen toevertrouwde, bleef ik rechtstaan, met gekruiste armen, het hoofd lichtjes voorovergebogen, peinzend. Ik zag Rik naar penseel en papier grijpen en koortsig tekenen ... Ik  was er me niet van bewust, dat hij de eerste hand legde aan dit kunststuk "Huiselijke zorgen", intieme en grootse figuur ...".

Van dit beeld zijn 12 exemplaren gegoten. Die bevinden zich hoofdzakelijk in België, maar sommige exemplaren zijn wat verder gereisd, zoals uit deze opsomming blijkt:
 Mechelen,
 Ronse,
 Den Haag,
 Antwerpen,
 Keulen,
 Buenos Aires,
 Amsterdam,
 Brugge,
 Deurle,
 Watermaal-Bosvoorde,
 Kapellen,
 Boom.

Beeld in Brussel
Beeld van Rik Wouters
Watermaal-Bosvoorde
Beeld in Argentinië
Hypersone trillingen

Hypersone trillingen zijn geluidstrillingen met een frequentie die hoger ligt dan 800 megahertz: de bovengrens van ultrageluid. Deze trillingen kunnen, evenals ultrasone trillingen, niet door het menselijk gehoororgaan worden waargenomen.

De grens tussen ultrasoon en hypersoon is enigszins triviaal, maar is historisch ontstaan omdat het lange tijd technisch niet mogelijk was geluidsfrequenties hoger dan 800 MHz op te wekken. Inmiddels is dat wel mogelijk, door gebruik te maken van het piëzo-elektrisch effect en magnetostrictie, maar het onderscheid tussen de beide termen is blijven bestaan.

Toepassing
Hypergeluid wordt gebruikt bij de studie naar vaste stoffen, omdat de hierbij gebruikte frequenties ongeveer overeenkomen met fonons van kristallen, en daardoor een interactie kunnen geven. Ook is het bijvoorbeeld mogelijk om met hypergeluid invloed uit te oefenen op het paramagnetisme van bepaalde stoffen ('APR': 'akoestische paramagnetische resonantie') waarbij het mogelijk is specifieke eigenschappen van deze stoffen te bestuderen.

Akoestiek
Nationaal park Hartz Mountains

Het Nationaal park Hartz Mountains is een nationaal park in het zuiden van het Australische eiland Tasmanië, ongeveer 85 kilometer zuidelijk van de hoofdstad Hobart. Het park is 7140 ha groot en is opgericht op 24 mei 1939. Het grootste gedeelte van het park ligt meer dan 600 meter boven zeeniveau, met 1253 als hoogste punt en 160 meter als laagste punt.

In de winter is vrijwel het gehele park bedekt met sneeuw. Het park is dan ook slechts toegankelijk voor gevorderde wandelaars. Als de sneeuw in het voorjaar smelt, ontstaan er verschillende mooie watervallen.

Het park is genoemd naar de Hartz Mountains, een tweelingberg van 1253 meter hoog in het midden van park. Een wandeling naar de top van deze bergen en weer terug duurt ongeveer vier tot vijf uur. De bergen bestaan voor een groot gedeelte uit doleriet, een stollingsgesteente en zijn zo'n 165 miljoen jaar geleden ontstaan. Het laagste gedeelte van het park, in het zuidwesten, is ontstaan uit mariene gesteenten, tussen de 355 en 180 miljoen jaar geleden.

Het park heeft enkele basisfaciliteiten als toiletten, picknicktafels en een schuilhut, die gelegen zijn aan het einde van de (onverharde) toegangsweg naar het park.

Hartz Mountains
Henri Leconte

Henri Leconte (Lillers, 4 juli 1963) is een Frans professioneel tennisser die zijn hoogtepunt beleefde in de jaren 80. Hij is een linkshandige serve-volleyspeler.
Tegenwoordig neemt hij nog regelmatig deel aan seniortoernooien binnen de ATP Tour of Champions.

Professionele carrière
 Zijn beste ATP notering bereikte hij op 22 september 1986 met een vijfde plaats.
ATP overwinningen:
Stockholm 1982
Stuttgart 1984
Nice & Sydney 1985
Genève & Hamburg 1986
Nice & Bruxelles 1987
Halle 1993

ATP finalist:
Kitzbühel & Sydney 1983
Memphis 1984
Sydney 1985
Bristol 1986
Hamburg & Roland Garros 1988

Prestatietabel

Prestatietabel grand slam, enkelspel

Prestatietabel grand slam, dubbelspel

Externe links
 Officiële website

Frans tennisser
Frans olympisch deelnemer