alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Errno

errno – uniksowy mechanizm zgłaszania błędów przez funkcje libc, a w szczególności jądra. Jeśli funkcja zakończy się błędem, sygnalizuje to zwracając zwykle -1 lub, w przypadku funkcji zwracających wskaźnik, NULL. Program powinien wtedy zajrzeć do zmiennej globalnej errno, żeby dowiedzieć się, jaki dokładnie błąd wystąpił. Jeśli funkcja zakończy się pomyślnie, zawartość errno nie jest zdefiniowana – w szczególności może tam znajdować się kod błędu niezwiązany z ostatnim wywołaniem danej funkcji. Ma to miejsce np. w przypadku, gdy funkcja foo wywoła funkcję bar, przy czym ta druga zwróci błąd, co jednak nie przeszkodzi pierwszej w pomyślnym wykonaniu. Może się też zdarzyć, że pomyślne wywołanie funkcji potencjalnie modyfikującej errno nie zmieni poprzedniej wartości tej zmiennej.

Zmienna errno jest zdefiniowana w nagłówku errno.h.

Popularne kody błędów to:
 EACCES – odmowa dostępu
 EAGAIN – zasób tymczasowo niedostępny
 EBADF – niepoprawny deskryptor plików
 EINTR – podczas wykonywania funkcji nastąpiło przerwanie
 EINVAL – błędny argument
 ENOTSUP – operacja nie jest zaimplementowana
 EPERM – operacja niedozwolona
 EPIPE – przerwany potok

Opis błędu w odpowiednim dla danego locale języku można otrzymać za pomocą funkcji:
char *strerror(int errnum);

Niestety nie jest ona bezpieczna w programach wielowątkowych, gdzie należy korzystać z trudniejszej w użyciu:
int strerror_r(int errnum, char *buf, size_t n);

Przykład 
#include <stdio.h>
#include <stdlib.h>
#include <errno.h>

int main(int argc, char **argv)
{
        int files = argc - 1;
        FILE *file;
        char *fname;
        int i;

        if (!files) {
                fprintf(stderr, "Usage: %s <files>\n", argv[0]);
                return 1;
        }

        for (i = 1; i <= files; ++i) {
                fname = argv[i];
                file = fopen(fname, "r");
                if (file == NULL) {
                        fprintf(stderr, "Error while trying to open '%s': %s\n", fname, strerror(errno));
                } else {
                        fprintf (stderr, "'%s' opened successfully\n", fname);
                        fclose (file);
                }
        }
        return 0;
}

Przypisy 

Unix
Elektrownia

Elektrownia – zakład przemysłowy wytwarzający energię elektryczną przez przetwarzanie innych form energii pierwotnej.

Elektrownia jest to obiekt techniczny składający się z jednego lub kilku zespołów urządzeń służących do wytwarzania energii elektrycznej.

Typy elektrowni 
Podział ze względu na wykorzystanie ciepła odpadowego:
 elektrownia kondensacyjna
 elektrociepłownia
Podział ze względu na źródło energii pierwotnej:
 konwencjonalne
 elektrownia węglowa (zob. też IGCC)
 elektrownia gazowa
 elektrownia jądrowa
 niekonwencjonalne (źródła odnawialne)
 elektrownia słoneczna (zob. też. elektrownia orbitalna)
 elektrownia wiatrowa
 elektrownia wodna
 elektrownia maremotoryczna
 elektrownia maretermiczna
 elektrownia geotermalna

Ponadto wyróżnia się typy:
 elektrownia cieplna
 elektrownia szczytowo-pompowa

Zobacz też 

 energetyka
 elektroenergetyka
 energetyka rozproszona, mikroźródło, elektrownia wirtualna
 kotłownia, maszynownia, siłownia

Przypisy

Bibliografia 
 Mizerski W., Żukowski J. Tablice Geograficzne, Warszawa 2001
 Kacperczyk G. i inni: Zasady metodyczne sprawozdawczości statystycznej z zakresu gospodarki paliwami i energią oraz definicje stosowanych pojęć, Wyd. GUS, Warszawa 2006.
Eos (mitologia)

Eos (także Świt, Jutrzenka; gr.  Ēṓs ‘jutrzenka’, łac. Aurora ‘jutrzenka’, ‘zorza’) – w mitologii greckiej bogini i uosobienie zorzy porannej, brzasku i świtu; jedna z tytanid; utożsamiana z Hemerą i rzymską Aurorą.

Należała do drugiego pokolenia tytanów. Była bóstwem związanym z kultem jutrzenki. Według wierzeń starożytnych Greków każdego świtu przemierzała niebo na lekkim rydwanie, zaprzężonym w parę białych lub różowych koni – Lamposa (Świecącego, Jasnego) i Faetona (Promiennego, Błyszczącego). Swą wędrówkę rozpoczynała (wynurzała się z fal Okeanosa) na Wschodzie (kraina północno-wschodnia Grecji) i kończyła (zanurzała się w falach Okeanosa) na Zachodzie, po drugiej stronie widnokręgu. Otwierała „wrota dnia” (bramę nieba) przed wozem Heliosa. Rozpraszała mroki nocy, zwiastowała światło dnia ludziom i bogom. Jej nadejście zapowiadał Fosforos (Gwiazda Poranna) – „jaśniejący syn Jutrzenki”.

Uchodziła za córkę tytana Hyperiona i tytanidy Tei (albo tytana Pallasa) oraz za siostrę Heliosa i Selene, przypuszczalnie także Tytana.

Była bardzo kochliwa. Uprowadziła i uwiodła kilku mężczyzn, m.in.: olbrzyma Oriona, Kefalosa, Klejtosa. Ze swoim pierwszym mężem, tytanem Astrajosem, miała liczne potomstwo, m.in. gwiazdy, Fosforosa (Hesperosa; bóstwo uosabiające planetę Wenus), Boreasza, Zefira, Notosa, Eurosa, przypuszczalnie także Apeliotesa, Kajkiasa, Lipsa, Skirona (bóstwa uosabiające wiatry).

Ze związku z Titonosem (był jej drugim mężem) urodzili się synowie Emation i król Etiopii, Memnon, który zginął pod Troją. Długo opłakiwała swego syna Memnona, zabitego przez Achillesa (łzy jej opadły na ziemię w postaci kropel porannej rosy). Dla Titonosa uprosiła u boga Zeusa dar nieśmiertelności, ale zapomniała uprosić dar wiecznej młodości. Gdy Titonos stał się zupełnie niedołężny, Zeus zamienił go w świerszcza lub cykadę.

W panteonie greckim odgrywała ona drugorzędną rolę, a jej kult należał do rzadkości. W mitach pojawiała się sporadycznie.

W sztuce przedstawiana jest zwykle jako urodziwa kobieta z wielkimi skrzydłami u ramion, w peplosie szafranowego (intensywnie żółty) koloru, powożąca rydwanem lub w locie przed wozem Heliosa, z kwiatami i pochodnią w ręce. Starożytni Grecy nazywali ją „różanopalcą” (gr. rododáktylos ‘mająca palce w kolorze przypominającym płatki róż’), „szafrannoszatą” (gr. krokópeplos ‘w peplosie szafranowego koloru’).

Wyobrażenie o bogini przejawia się w sztukach plastycznych, między innymi w greckim malarstwie wazowym (wazy z V wieku p.n.e. ukazujące skrzydlatą Eos goniącą Kefalosa oraz opłakującą Memnona), malarstwie olejnym i rzeźbie, oraz w muzyce i literaturze (Iliada Homera).

Imieniem bogini została nazwana jedna z planetoid – (221) Eos.

Zobacz też 

 bóstwa solarne
 bóstwa uraniczne
 drzewo genealogiczne bóstw greckich
 kult solarny
 Ausrine
 Ēostre
 Uszas

Uwagi

Przypisy

Bibliografia 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Haéusōs
Bóstwa solarne w mitologii greckiej
Tytani w mitologii greckiej
Bóstwa przyrody
Greckie boginie
Personifikacje w mitologii greckiej
Bóstwa światła
Elektroniczny instrument płatniczy

Elektroniczny instrument płatniczy – termin prawniczy, którego definicja przewidziana była w uchylonej ustawie z dnia 12 września 2002 r. o elektronicznych instrumentach płatniczych. Oznaczała każdy instrument płatniczy, w tym z dostępem do środków pieniężnych na odległość, umożliwiający posiadaczowi dokonywanie operacji na pieniądzu elektronicznym przy użyciu elektronicznych nośników informacji lub elektroniczną identyfikację posiadacza niezbędną do dokonania operacji, w szczególności kartę płatniczą lub instrument pieniądza elektronicznego.

Handel elektroniczny
Funkcja zdaniowa

Funkcja zdaniowa (inaczej predykat lub formuła zdaniowa, także forma zdaniowa) to wyrażenie językowe zawierające zmienne wolne, które w wyniku związania tych zmiennych kwantyfikatorami lub podstawienia za nie odpowiednich wartości staje się zdaniem. W ujęciu formalnym jest to funkcja, której wartościami są zdania - choć to ujęcie nie eksponuje możliwości otrzymania z funkcji zdaniowej zdania przez skwantyfikowanie jej argumentów; jeżeli w funkcji zdaniowej o wielu argumentach skwantyfikujemy część argumentów, a za część pozostałych podstawimy elementy stosownych zbiorów, to otrzymamy nową funkcję zdaniową zależną od tych argumentów, których ani nie skwantyfikowano ani nie podstawiono.

Dla funkcji (formuły) zdaniowej F(x) o jednej zmiennej wolnej x, rozważanej w zbiorze X, wprowadza się pojęcie dziedziny DX(F) lub D(F,X) funkcji zdaniowej, obejmując tą nazwą podzbiór elementów zbioru X o tej własności, że po podstawieniu w funkcji zdaniowej F(x) w miejsce zmiennej x tych elementów otrzymuje się zdanie prawdziwe lub fałszywe.

Każde równanie liczbowe i każda taka nierówność z jedną niewiadomą jest funkcją (formuła) zdaniową, której dziedziną jest pewien zbiór liczb. Każde równanie z dwiema lub więcej niewiadomymi jest funkcją zdaniową, której dziedziną jest zbiór par lub trójek lub odpowiednio większej liczby argumentów. Jeżeli zdanie F(a) jest prawdziwe, to mówi się, że element a spełnia funkcję zdaniową F(x). Zbiór elementów zbioru X spełniających daną funkcję zdaniową nazywa się ekstensją funkcji zdaniowej lub wykresem formuły zdaniowej w X.

Przykład 
Funkcja zdaniowa x>2 zamienia się w zdanie dla tych x, dla których ten zapis ma sens. Wszelkie liczby rzeczywiste należą więc do jej dziedziny, podczas gdy na przykład nazwa LEW lub liczba zespolona 1+2i już nie. Ekstensją natomiast jest podzbiór liczb rzeczywistych, które są większe od 2.

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 

Logika matematyczna
Fał

Fał – element olinowania ruchomego. Służy do podnoszenia ruchomych elementów ożaglowania, omasztowania i innych. Nazwę tę noszą nie tylko wszystkie liny służące do stawiania żagli, ale także niektóre z lin podnoszących ruchome części omasztowania oraz liny do podnoszenia płetwy sterowej oraz miecza. Jeśli poluzowanie fału nie powoduje opuszczenia danego elementu pod wpływem siły ciężkości to stosuje się linę o działaniu przeciwnym - kontrafał. Każdy fał służy konkretnemu celowi, a jego pełna nazwa powstaje poprzez połączenie z nazwą elementu, który jest podnoszony, np. fał foka (inaczej fokfał), fał grota (grotfał), fał miecza, fał piku (pikfał) itp.

W przypadku ożaglowania bermudzkiego fał mocowany jest przy pomocy szekli do ucha fałowego, następnie przechodzi przez blok na topie masztu  i biegnie wolnym końcem w kierunku pokładu, gdzie wiązany jest na knadze. Tam gdzie ciężar podnoszonego żagla jest znaczny stosuje się miękką, stalową linę mocowaną do ucha fałowego przeprowadzoną przez blok i zakończoną kolejnym blokiem, przez który przebiega miękka lina wybierana z pokładu. Daje to dodatkowe przełożenie redukujące potrzebną siłę załogi. Dodatkowe ułatwienie stanowi koncepcja wciągarki zwanej windą fałową. Może być ona obsługiwana ręcznie poprzez korbę lub elektryczna.

Przy ożaglowaniu gaflowym do postawienia żagla potrzebne są dwa fały: pikfał oraz gardafał. Pierwszy mocowany jest do piku gafla, drugi zaś do okucia gardy. W pierwszej kolejności wybiera się pikfał, następnie gardafał.

Bibliografia

Olinowanie (żeglarstwo)
Tor wodny

Tor wodny (z niderl. farwater) – droga dla statków, bezpieczna o odpowiedniej głębokości, wyznaczona na akwenie trudnym lub niebezpiecznym, oznaczona stałymi (np. brama torowa) lub pływającymi znakami nawigacyjnymi, na której może odbywać się bezpiecznie i swobodnie ruch żeglugowy. Kierunek (prawa i lewa strona) toru wodnego, prowadzi zawsze z morza do portu, ujścia rzeki lub do innej drogi wodnej.

Na wodach śródlądowych kierunek toru jest zgodny z kierunkiem prądu rzeki, a na wodach stojących jest wyznaczany przez władze lokalne. Ważną kwestią jest utrzymanie szlaku żeglownego.

Na przykład farwater szczeciński (tor wodny Świnoujście–Szczecin) to droga wodna począwszy od pławy podejściowej w Zatoce Pomorskiej przez Świnoujście, Zalew Szczeciński i Odrę do portu morskiego w Szczecinie.

Zobacz też 
 Nawigacja
 System IALA

Przypisy

Bibliografia 
 

Locja
Nawigacja
Ciało krystaliczne

Ciało krystaliczne – ciało stałe, w którym cząsteczki (w kryształach molekularnych), atomy (w kryształach kowalencyjnych) lub jony (w kryształach jonowych) są ułożone w uporządkowany schemat powtarzający się we wszystkich trzech wymiarach przestrzennych. W objętości ciała cząsteczki zajmują ściśle określone miejsca, zwane węzłami sieci krystalicznej i mogą jedynie drgać wokół tych położeń.

Każdy kryształ zbudowany jest z wielu powtarzających się komórek elementarnych. W zależności od ich rodzaju kryształy tworzą różne układy krystalograficzne. Określenie „ciało krystaliczne” odnosi się do ciał o dwojakiej budowie:
 monokryształu, zwanego krócej „kryształem” – uporządkowanie obejmuje całe ciało;
 polikryształu – uporządkowanie obejmuje fragmenty ciała.

Zobacz też 

 ciekły kryształ
 jednorodność chemiczna kryształu
 jednorodność fizyczna kryształu
 elementy symetrii kryształów
 kryształ czasoprzestrzenny

Przypisy
Flauta

Flauta (sztil, cisza morska) – określenie żeglarskie oznaczające brak wiatru. Pogoda bezwietrzna, prędkość wiatru 0,2 m/s (< 1 km/h), 0° w skali Beauforta). Lustrzana tafla wody.

Etymologia 
Według Słownika wyrazów obcych Władysława Kopalińskiego słowo flauta pochodzi z niemieckiego  (cisza morska), wywodzącego się od  (słaby; ospały).

Zobacz też 

 końskie szerokości

Meteorologia morska
Fotoskład

Fotoskład – sposób i miejsce przygotowania materiałów do druku, chronologicznie umiejscowione pomiędzy tradycyjną zecernią (patrz: zecerstwo) a współczesnym studiem DTP. Dziś jest to tradycyjna, wychodząca z użycia nazwa studia DTP.

Fotoskład był miejscem, gdzie materiały na potrzeby drukarni (tekst i obrazy) były formowane w obrazy kolumn metodą układania zadrukowanych kartek i przeźroczy na stole podświetlanym, gdzie następnie reprodukowano wszystko metodą fotograficzną. Klisze były przekazywane do drukarni w celu kopiowania na docelowe formy drukowe – blachy offsetowe.

Pierwotnie fotoskład dotyczył składu samego tekstu na urządzeniu zwanym fotoskładarką, potem inną metodą utrwalano obrazy całych złamanych kolumn, by wreszcie w czasach nam współczesnych naświetlać kolumny na naświetlarkach postscriptowych. Niemniej w każdym przypadku fotoskład był utrwaleniem informacji na światłoczułej kliszy.

Skład i łamanie tekstu
Fermentacja

Fermentacja – enzymatyczny proces przemian związków organicznych w warunkach beztlenowych, prowadzony przez mikroorganizmy, np. bakterie lub drożdże, w efekcie którego następuje dysproporcjonowanie substratu, tj. jego równoczesne utlenienie i redukcja, np.:

Procesowi temu towarzyszy wydzielenie energii, która mazgazynowana jest zazwyczaj pod postacią ATP, powstającego w wyniku fosforylacji substratowej, lub, wyjątkowo, w wyniku działania pomp transbłonowych: wodorowej lub sodowej. Fermentacja umożliwia uzyskanie energii użytecznej metabolicznie organizmom stale lub okresowo żyjącym w warunkach beztlenowych. Wydajność energetyczna fermentacji jest znacznie niższa niż procesów tlenowych. Z jednej cząsteczki glukozy uzyskiwane są 2 (czasem 1–2,5) cząsteczki ATP, podczas gdy w cyklu Krebsa z jednej cząsteczki glukozy uzyskiwane są 32 (lub 38) cząsteczki ATP.

Innym rodzajem beztlenowego uzyskiwania energii jest oddychanie beztlenowe, które różni się od fermentacji tym, że zachodzi z udziałem łańcucha transportu elektronów, który nie jest wykorzystywany w procesach fermentacyjnych.

Przykłady procesów fermentacyjnych:
 Wykorzystywane powszechnie do wytwarzania żywności:
 fermentacja alkoholowa
 fermentacja mlekowa (mleczanowa)
 Inne:
 fermentacja masłowa
 fermentacja mannitowa (zwana też "śluzową" lub "gumową")
 fermentacja metanowa
 fermentacja propionowa.

Nauka badająca procesy fermentacji to zymologia.

W biotechnologii określenie „fermentacja” jest szersze i dotyczy zwyczajowo także niektórych procesów tlenowych z udziałem bakterii. Przykładami są fermentacja octowa i fermentacja cytrynowa.

Zobacz też 

 próba fermentacyjna
 rozpad gnilny

Przypisy

Bibliografia
Funkcja stanu

Funkcja stanu – funkcja zależna wyłącznie od stanu układu, czyli od aktualnych wartości jego parametrów, takich jak masa, liczność materii, temperatura, ciśnienie, objętość i inne.

Wartość funkcji stanu z definicji nie zależy od jego historii, tzn. tego co działo się z nim wcześniej. Wynika z tego bezpośrednio inna podstawowa własność funkcji stanu:

 Zmiana wartości funkcji stanu zależy tylko od stanu początkowego i końcowego układu, a nie od sposobu w jaki ta zmiana została zrealizowana. 

Funkcja termodynamiczna zależna od historii (drogi) układu jest nazywana  funkcją procesu. 

Całka oznaczona różniczki zupełnej funkcji stanu przedstawia różnicę wartości funkcji w stanach odpowiadających granicom całkowania. Z zasady, że wartość funkcji stanu nie zależy od historii układu wynika, że całka oznaczona tej funkcji obliczona dla dowolnego zbioru przemian, które tworzą powtarzalny cykl jest równa 0.

W praktyce stosuje się zwykle następujące funkcje stanu:
 objętość właściwa, (v),
 energia wewnętrzna (U),
 entropia (S), 
 energia swobodna A = U - TS, 
 entalpia H = U + pV, 
 entalpia swobodna G = U + pV - TS = H - TS,
 egzergia, (b),
 wielki potencjał kanoniczny 
 potencjał chemiczny 
 stężenie molowe dla reakcji chemicznych 
 aktywność molowa.

Funkcje stanu są najczęściej wielkościami konceptualnymi, tj. takimi których nie możemy bezpośrednio zmierzyć i dla których określenia konieczna jest pewna procedura zawierająca różne założenia i konwencje.

Zobacz też 
 równanie stanu
 proces termodynamiczny
 funkcja procesu
 zmienne sprzężone

Przypisy
Falki

Falki () – rodziny funkcji zbioru liczb rzeczywistych w zbiorze liczb rzeczywistych, z których każda jest wyprowadzona z funkcji-matki (z tzw. funkcji macierzystej) za pomocą przesunięcia i skalowania:
 

gdzie:
  – liczby całkowite,
  – funkcja-matka,

  – falka o skali  i przesunięciu  (zwana też funkcją falkową).

Funkcje te dążą do zera (lub po prostu wynoszą zero poza pewnym przedziałem) dla argumentu dążącego do nieskończoności, zaś ich suma ważona umożliwia przedstawienie z dowolną dokładnością dowolnej funkcji ciągłej całkowalnej z kwadratem, podobnie jak funkcje cosinus o różnych okresach i przesunięciach umożliwiają przedstawienie z dowolną dokładnością każdej całkowalnej funkcji okresowej (zob. transformata Fouriera).
 

Falki są używane w analizie i przetwarzaniu sygnałów cyfrowych, w kompresji obrazu i dźwięku, do rozwiązywania równań różniczkowych cząstkowych oraz w wielu innych dziedzinach. Najprostsze z nich to falki Haara.
 {| class="wikitable"
! Funkcja skalująca  i falka 
! Amplitudy spektrum częstotliwościowego
|-
| 
| 
|-
| 
| 
|-
| 
| 
|}

Zobacz też 

 kompresja falkowa
 transformacja falkowa

Przypisy

Bibliografia 
 
 
 
 

 Przetwarzanie sygnałów cyfrowych – Zastosowanie falek (materiały dydaktyczne AGH)
Falki Haara

Falka Haara – pierwsza znana falka, została wprowadzona przez Alfréda Haara w 1909 lub 1910 r. Jest to szczególnie prosta falka, jej funkcja-matka określona jest wzorem:
 

Falka ta ma zwarty nośnik  jednak wadą jest jej nieciągłość, a więc nieróżniczkowalność, co w niektórych zastosowaniach ma znaczenie. Falki te są stosowanie w kompresji obrazów i dźwięku (kompresja falkowa).

Haara
Perspektywa pierwszej osoby

Perspektywa pierwszej osoby, perspektywa pierwszoosobowa, skrótowiec: FPP (od ) – określenie perspektywy graficznej w grach komputerowych, w których gracz widzi świat oglądany oczami głównego bohatera.

Najczęściej gry tego typu utożsamiane są z gatunkiem strzelanek pierwszoosobowych, jednak perspektywa ta występuje również, między innymi, w komputerowych grach przygodowych (Myst), fabularnych (The Elder Scrolls, Deus Ex) i wyścigowych (Colin McRae Rally) oraz symulatorach lotu (Il-2 Sturmovik). W wielu grach istnieje możliwość wyboru między perspektywą pierwszoosobową a trzecioosobową.

Przypisy 

Grafika komputerowa
Terminologia gier komputerowych
Frankonia

Frankonia (niem. Franken) – kraina historyczna w południowych Niemczech.

Obecnie Frankonia stanowi część Bawarii (trzy rejencje: Górna, Środkowa i Dolna Frankonia), Badenii-Wirtembergii (region Heilbronn-Franken) i Turyngii (powiaty Schmalkalden-Meiningen, Hildburghausen, Sonneberg, Wartburg).
Największe miasta Frankonii to Norymberga, Würzburg, Fürth.

W średniowieczu Frankonia była jednym z pięciu księstw niemieckich, obok Saksonii, Lotaryngii, Szwabii i Bawarii.

Frankończycy są szczególnie dumni z ich piwa. Górna Frankonia posiada największe skupisko browarów w Niemczech. W Górnej Frankonii przetrwała tradycja domowego wyrobu i wyszynku piwa znanego jako zoigl. Także frankońskie białe wino (Frankenwein) ma długą tradycję i jest produkowane przede wszystkim z odmian müller-thurgau, sylvaner i bacchus.

Turystyka 
Przez Frankonię wzdłuż Menu biegnie Mainradweg – turystyczna trasa rowerowa oceniona pięcioma gwiazdkami jakości przez Powszechny Niemiecki Klub Rowerowy. Ma długość około 600 kilometrów. Zaczyna się w okolicach Bayreuth, prowadzi m.in. przez Bamberg, Würzburg, Aschaffenburg, Frankfurt nad Menem, aż do ujścia Menu do Renu koło Moguncji.

Zobacz też 

 Książęta Frankonii

Przypisy 

Krainy historyczne Niemiec
Flisz (geologia)

Flisz – zespół skał terygenicznych cechujący się wielokrotną cyklicznością.

Klasyczny cykl (tzw. sekwencja Boumy) rozpoczyna zlepieniec, powyżej leży piaskowiec, następnie mułowiec, a najwyżej w profilu iłowiec. Flisz powstaje na skutek schodzenia po stoku kontynentalnym podwodnych prądów zawiesinowych i osuwisk oraz segregowania grawitacyjnego ziarn w czasie tego transportu. Prawie zawsze flisz tworzył się w głębokim basenie morskim, u podnóża stoku kontynentalnego, ale znane są też sekwencje fliszowe w głębokich jeziorach.

W zarzuconym dziś ujęciu teorii geosynklin, fliszem nazywano serię osadów morskich powstającą w wyniku wypełnienia geosynkliny, na krótko przed orogenezą. Dziś taka definicja fliszu ma znaczenie tylko historyczne.

Skamieniałości fliszowe należą do rzadkości i są reprezentowane przede wszystkim przez mikrofaunę (np. otwornice) i bardzo liczne miejscami skamieniałości śladowe.

W skład skał fliszowych mogą wchodzić:
 iły, mułowce i margle,
 łupki,
 piaskowce,
 zlepieńce.

Rodzaje fliszu 
Ze względu na oddalenie od obszaru źródłowego materiału detrytycznego wyróżniamy:
 flisz bliski (proksymalny)
 flisz daleki (dystalny)

Ze względu na skład petrograficzny wyróżniamy:
 flisz normalny
 flisz daleki piaszczysty
 flisz dziki

Ze skał fliszowych zbudowane są m.in. zewnętrzne pasma Alp i Karpat (Karpaty Zewnętrzne, zwane też fliszowymi – tzw. flisz karpacki).

Zobacz też 

 Flisz podhalański
 Turbidyty
 Molasa

Bibliografia 
 

Skały osadowe
Sedymentologia
Facje
Firet

Firet – pomocnicza, bezwymiarowa jednostka miary stosowana w typografii, służąca do wyrażania wielkości różnych parametrów za pomocą ułamka lub wielokrotności wartości użytego stopnia pisma. Wartość firetu równa 1 odpowiada aktualnie używanemu stopniowi pisma. Wyrażana jest jako kwadrat o boku równym danemu stopniowi pisma. Oznacza to, że firetem można określać wielkości zarówno w poziomie, jak i w pionie.

Mówiąc krócej, firet to bieżący stopień pisma. Jeżeli np. dany fragment tekstu jest składany czcionką 12-punktową, to jeden firet też ma 12 punktów. Jeżeli teraz ten tekst zostanie przeformatowany na 14 punktów, to jeden firet pozostanie jednym firetem, ale od tej chwili będzie wynosił 14 punktów.

Firet jest wygodną, powszechnie stosowaną jednostką, służącą do określania parametrów składu, głównie odstępów. Na przykład w typowym składzie dziełowym zaleca się, aby wcięcie akapitowe wynosiło od 1 do 1,5 firetu.

W typowych krojach pisma, szczególnie w ich odmianach podstawowych, szereg znaków ma utrwalone tradycją rozmiary. Na przykład:
 najdłuższy myślnik, tzw. pauza, to w przybliżeniu najczęściej kreska długości firetu,
 znak wielokropka traktowany kanonicznie ma szerokość firetu, tak aby dało się z wielu tych znaków ułożyć jednorodną linię kropkowaną, jednak w wielu innych typowych krojach ma szerokość znacznie mniejszą, bo dopasowaną światłami do trzech postawionych obok siebie znaków kropki,
 półpauza to kreska szerokości ok. pół firetu,

Wszystkie powyższe wielkości odnoszą się do pojęcia szerokości pola znaku, czyli sumy szerokości glifu (oczka) wraz z obiema odsadkami (światłami), co w tradycyjnym zecerstwie odpowiada szerokości płaszczyzny czołowej czcionki.

W informatyce symbolem firetu jest [em]. Jednostkę tę można spotkać przy podawaniu wielkości np. w kodzie stron HTML czy w składni LaTeX.

Nazwa symbolu jednostki pochodzi od szerokości wielkiej litery „M”, która obok litery „W” jest jedną z dwóch najszerszych liter alfabetu (w rozumieniu szerokości całego pola znaku). Stąd również spacja firetowa jest nazywana em-spacją, a na zasadzie analogii spacja półfiretowa – en-spacją. Zazwyczaj jednak w typowych krojach pisma szerokości pola znaku liter „M” i „W” są trochę mniejsze od firetu, a liter „N” od połowy firetu.

W Unikodzie istnieje szereg spacji o ściśle zdefiniowanej szerokości, są to spacje: firetowa, półfiretowa, trzecianka (1/3), kwarcianka (1/4), jedna szósta, chuda (1/8) oraz włoskowa (1/24). Istnieje nawet kilka spacji o zerowej wartości firetu (posiadających różne inne właściwości, np. rozdzielania lub łączenia sąsiednich znaków). Wartość standardowej spacji jest zbliżona do 1/5 firetu, aczkolwiek jest ona rozciągliwa (justowalna).

Przypisy 

Jednostki miar typograficznych
Frédéric Joliot-Curie

Jean Frédéric Joliot-Curie, początkowo Jean Frédéric Joliot (ur. 19 marca 1900 w Paryżu, zm. 14 sierpnia 1958 tamże) – francuski fizyk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii.

Życiorys 
Ukończył École de physique et chimie w Paryżu i w 1925 r. zaczął pracować jako asystent Marii Skłodowskiej-Curie w Instytucie Radowym. W 1926 roku poślubił jej córkę, Irène Curie, a niedługo po tym oboje zmienili nazwisko na Joliot-Curie. Wraz z żoną odkrył zjawisko tworzenia par elektron-pozyton (pozytonium) z fotonów; w 1934 r. wspólnie odkryli i badali zjawisko sztucznej promieniotwórczości.

Za te odkrycia zostali wspólnie uhonorowani Nagrodą Nobla z chemii w 1935 r.Później w Collège de France pracował nad reakcją łańcuchową i kontrolowaną reakcją nuklearną z użyciem radu i ciężkiej wody. Po inwazji hitlerowskich Niemiec udało mu się wyniki swoich badań przemycić do Anglii.

Brał czynny udział we francuskim ruchu oporu. Po wojnie rozpoczął pracę we francuskim ośrodku badań jądrowych w Orsay, następnie został dyrektorem ośrodka. Był komunistą, od 1942 r. członkiem Francuskiej Partii Komunistycznej. W 1950 r. odsunięty od prac w Orsay, pracował jednak dalej w Collège de France, a po śmierci żony w 1956 objął katedrę fizyki na Sorbonie. Od 1950 r. do śmierci pełnił funkcję prezydenta Światowej Rady Pokoju. Sygnatariusz apelu sztokholmskiego z 1950 roku. 

Członek wielu prestiżowych towarzystw naukowych. W 1946, pełniąc wówczas stanowisko komisarza do spraw energii atomowej, został odznaczony Komandorią Legii Honorowej. Od 1954 r. był członkiem zagranicznym Polskiej Akademii Nauk. W roku 1950 otrzymał Międzynarodową Stalinowska Nagrodę Pokoju.

Irène i Frédéric Joliot-Curie mieli dwoje dzieci: Hélène i Pierre’a.

Imieniem Frédérica Joliot-Curie nazwano Złoty Medal Pokoju.

Ordery i odznaczenia 

 Order Sztandaru Pracy I klasy (1954)
 Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (23 stycznia 1947)
 Order Krzyża Grunwaldu III klasy (11 lipca 1946) 
 Komandor Orderu Legii Honorowej (Francja, 1946)

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 

Absolwenci ESPCI Paris
Cudzoziemcy odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1944–1989)
Cudzoziemcy odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy
Cudzoziemcy odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy
Członkowie Francuskiej Akademii Nauk
Członkowie Francuskiej Partii Komunistycznej
Członkowie Światowej Rady Pokoju
Członkowie zagraniczni PAN
Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego

Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Łódzkiego
Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej
Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego

Francuscy fizycy XX wieku
Francuscy fizycy doświadczalni
Francuscy fizycy jądrowi
Komandorzy Legii Honorowej
Laureaci Medalu Hughesa
Laureaci Międzynarodowej Stalinowskiej Nagrody Pokoju
Ludzie urodzeni w Paryżu
Nobliści – chemia
Sygnatariusze apelu sztokholmskiego 1950
Urodzeni w 1900
Zmarli w 1958
Funkcja (ujednoznacznienie)

Funkcja (łac. functio, -onis, „odbywanie, wykonywanie, czynność”) – wyraz mogący oznaczać jedno z następujących pojęć:
 funkcja – w matematyce: szczególna relacja między elementami dwóch zbiorów;
 funkcja – w inżynierii: własność związana zastosowaniem, przeznaczeniem lub zadaniem obiektu, urządzenia lub osoby;
 funkcja – w muzyce: rola akordu w kontekście harmonicznym;
 funkcja – w informatyce: wydzielona część programu (również: procedura, podprogram).

Uwagi

Zobacz też 

 Lista artykułów rozpoczynających się od słowa „funkcja”
 Lista artykułów rozpoczynających się od słowa „funkcje”
Floryda (ujednoznacznienie)

Floryda – stan w USA
 Floryda – hiszpańska kolonia w Ameryce Północnej
 Floryda – półwysep
 Floryda – sztuczny zbiornik wodny w województwie podkarpackim

Zobacz też 
 Florida
Fraszka

Fraszka (wł. frasca – gałązka, drobiazg, bagatela, błahostka) – krótki utwór liryczny, zazwyczaj rymowany lub wierszowany, o różnorodnej tematyce, często humorystycznej lub ironicznej (satyrycznej). Często kończy się wyraźną puentą. Fraszka wywodzi się ze starożytności, swoimi korzeniami sięga do epigramatu, którego twórcą był Symonides z Keos. Były to krótkie napisy na kamieniach nagrobnych (epitafium) i przedmiotach codziennego użytku.

Fraszkę do literatury polskiej wprowadził Jan Kochanowski. Oprócz tematyki żartobliwej, np. fraszka O doktorze Hiszpanie, pisywał także fraszki refleksyjne (O żywocie ludzkim), pochwalne, biesiadne, miłosne (Do Kasi). Bardzo znane są: Na dom w Czarnolesie, Na lipę, Raki. Do dziś zachowało się ok. 485 fraszek Jana Kochanowskiego. Poeta ten był również autorem polskiej nazwy tego rodzaju wiersza. Fraszki Kochanowskiego zostały wydane po raz pierwszy w 1584.

Autorami fraszek byli głównie znani polscy poeci, bajkopisarze, satyrycy i aforyści. Do tych, którzy najtrwalej wpisali się w historię polskiej literatury, należą: Mikołaj Sęp Szarzyński, Jan Andrzej Morsztyn, Wacław Potocki, Wespazjan Kochowski, Adam Stanisław Naruszewicz, Ignacy Krasicki, Franciszek Zabłocki, Julian Ursyn Niemcewicz, Kazimierz Brodziński, Aleksander Fredro, Stanisław Jachowicz, Adam Asnyk, Wiktor Gomulicki, Józef Jankowski, Jan Lemański, Benedykt Hertz, Adolf Nowaczyński, Leopold Staff, Tadeusz Kotarbiński, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Julian Tuwim, Magdalena Samozwaniec, Horacy Safrin, Artur Maria Swinarski, Jan Brzechwa, Marian Hemar, Jan Sztaudynger, Witold Zechenter, Konstanty Ildefons Gałczyński, Karol Szpalski, Światopełk Karpiński, Stanisław Jerzy Lec, Jeremi Przybora, Jan Twardowski, Jan Czarny, Wiesław Brudziński, Ludwik Jerzy Kern, Antoni Marianowicz, Andrzej Waligórski, Joanna Kulmowa, Józef Bułatowicz, Ryszard Marek Groński, Jonasz Kofta, Leszek Wierzchowski, Marcin Wolski.

Podział fraszek 
 autobiograficzne
 autotematyczne
 biesiadne
 erotyczne
 filozoficzno-refleksyjne
 historyczne
 humanistyczne
 liryczne
 matematyczne
 miłosne
 obyczajowe
 patriotyczne
 polityczne
 religijne
 satyryczne

Zobacz też 

 epigramat

Przypisy

Bibliografia 
 
 Trzynadlowski J., Małe formy literackie, Wydawnictwo Ossolineum, Wrocław 1977.

Gatunki literackie
FUD

FUD ( „strach, niepewność, wątpliwość”) – strategia ograniczenia zdolności zajmowania rynku przez konkurenta, polegająca na podawaniu w mediach lub bezpośrednio klientom nieprawdziwych lub niejasnych informacji o konkurencie i jego produktach. Zakłada, że nawet jeśli ktoś wie, że informacje te są nieprawdziwe, to jego przekonania zostaną zachwiane, co działa na korzyść stosującego tę strategię.

Reklama
Psychologia społeczna
FAQ

FAQ ( – często zadawane pytania) – zbiory często zadawanych pytań i odpowiedzi na nie, mające na celu udzielenie danemu użytkownikowi serwisu internetowego pomocy bez konieczności angażowania do tego jakichkolwiek osób.

FAQ były wykorzystywane przez administratorów pierwszych uczelnianych serwerów komputerowych w USA, tworzących zrąb ówczesnego Internetu, którzy zaczęli tworzyć takie dokumenty i wysyłać je jako odpowiedzi na ciągle powtarzające się pytania początkujących użytkowników. Szczególnie duże ilości FAQ stworzyli stali użytkownicy grup newsowych.

Oprócz tego FAQ są często stosowane w wielkich korporacjach (wręcza się je świeżo zatrudnianym pracownikom), na stronach internetowych, są dołączane do programów komputerowych, wykorzystują je kanały IRC.

FAQ, początkowo stosowane dla wygody administratorów serwerów, stały się także wygodnymi dokumentami ułatwiającymi standaryzację wielu rozwiązań technicznych stosowanych w Internecie.

W początkowym okresie rozwoju Internetu stała wymiana FAQ między administratorami i uzgadnianie jednolitych odpowiedzi na niektóre podstawowe pytania była formą ujednolicania wielu z tych standardów. Obecnie rolę tę przejęły takie organizacje jak IETF i W3C, które stworzyły swoją własną, jednolitą w formie wersję rozbudowanych FAQ-ów zwanych Request For Comments.

Zobacz też 
 FAQ dotyczący Wikipedii
 RFC

Linki zewnętrzne 
 Zbiór Usenetowych FAQ-ów

Społeczność internetowa
Fructidor

Fructidor (z łac. fructus = 'owoce' + z gr. doron = 'dar') – dwunasty miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym, trzeci i ostatni miesiąc lata – tym samym ostatni miesiąc roku. Trwał od 18 sierpnia do 16 września.

W 1797 roku we fructidorze miał miejsce zamach stanu 18 fructdiora.

Zobacz też 

 „Fructidor” – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej

Przypisy 

Francuski kalendarz rewolucyjny
Miesiące
Fortunki

Fortunki (, znaczenie pierwotne: wróżby) – zbiory cytatów popularne na Uniksie.
Do czytania ich służy program fortune, który wybiera losowo jedną fortunkę (można ograniczyć zakres, np. tylko do krótkich fortunek lub fortunek na jakiś konkretny temat).

Zestawy fortunek tworzą często informatyczne kanały na IRC-u.

Unix
Frans Eemil Sillanpää

Frans Eemil Sillanpää (ur. 16 września 1888 w Hämeenkyrö, zm. 3 czerwca 1964 w Helsinkach) – jeden z najwybitniejszych powieściopisarzy i nowelistów fińskich XX wieku, przedstawiciel ruchu modernistycznego w literaturze oraz laureat literackiej Nagrody Nobla za 1939 rok, którą − z uzasadnienia jury − otrzymał za „głębokie przeniknięcie w życie fińskich chłopów i wyborne opisanie ich obyczajów w więzi z przyrodą”.

Życiorys 
Pochodził z niezamożnej rodziny – kosztem wyrzeczeń ojca ukończył szkołę w okolicy Tampere. Dzięki finansowemu wsparciu przyjaciół rozpoczął w 1908 studia przyrodnicze na Uniwersytecie w Helsinkach. Poznał wówczas środowisko artystyczne stolicy Finlandii, m.in. Jana Sibeliusa, Eero Järnefelta i Juhani Aho'ego. Członkowie tych kręgów silnie oddziaływali na jego formację artystyczną. W grudniu 1913, po rozczarowaniach miejskim życiem, przerwał studia, których już nigdy nie ukończył i wrócił do wsi rodzinnej. Pierwszą powieść (Słońce życia) wydał w 1916.

Twórczość 
Był autorem realistycznych, nasyconych liryzmem powieści o wymowie humanistycznej, osadzonych głównie w hermetycznym środowisku wiejskim miejsc znanych Fransowi Sillanpää z dzieciństwa.

Pomimo realizmu powieści fińskiego pisarza, prezentowany w nich obraz życia na wsi często podnoszony jest do rangi mistycznej oraz kosmogonicznej. Sillanpää mocno akcentuje przy tym kwestię Jedności wszechrzeczy, przeczucie doskonałego zjednoczenia człowieka z wszechświatem, które przejawia się w najprostszym bezpośrednim kontakcie jednostki ludzkiej z naturą. W powieściach takich jak Słońce życia (1916) czy Sierpień (1941) życie na wsi jest jednocześnie dotknięciem unio mystica; platonicznym symbolem pradawnego obcowania człowieka z Bogiem, powrotem do utraconego Raju, w którym panuje bezczas, doskonałość i pełnia w doświadczeniu zarówno indywidualnej jak i uniwersalnej egzystencji.Osobną kategorię stanowią późne powieści Fransa Sillanpää, które powstały na gruncie osobistych przeżyć autora związanych z załamaniem psychicznym oraz chwilową utratą talentu pisarskiego. Utwory te − przesiąknięte typowo dekadenckim nastrojem melancholii, rozpaczy i nihilizmu − opowiadają głównie o „wypalonych” artystach pozbawionych nadziei oraz ludziach z marginesu społecznego.

Napisał też kilka poematów.

Dzieła 
 1916: Słońce życia
 1917: Ludzie w korowodzie życia
 1919: Nabożna nędza
 1923: Hiltu i Ragnar
 1931: Zasnęła za młodu
 1934: Ludzie w noc letnią
 1941: Sierpień
 1945: Dole i niedole człowieczego życia
 Chłopiec żył własnym życiem
 Opowiadam i wyobrażam 
 Główne zdarzenie dnia

Zobacz też 
 (1446) Sillanpää

Przypisy 

Członkowie PEN Clubu
Fińscy prozaicy
Nobliści – literatura
Prozaicy XX wieku
Urodzeni w 1888
Zmarli w 1964
FFTW

FFTW () – biblioteka do obliczania dyskretnych transformat Fouriera.

FFTW jest najszybszą niezależną od sprzętu biblioteką tego typu. Inne biblioteki o porównywalnych osiągach składają się z ręcznie optymalizowanego kodu asemblera, natomiast większość kodu FFTW jest generowana z zapisu w języku OCaml. Ponadto FFTW w czasie wykonania w fazie zwanej „planowaniem” dostosowuje się do właściwości danej maszyny – nie tylko procesora, ale również wykorzystuje cechy pamięci cache. Wykorzystuje do tego optymalizator, który stara się zdekomponować problem na prostsze podproblemy. FFTW wykorzystuje poza standardowymi wariantami algorytmu FFT Cooley-Tukeya (dobry dla potęg 2), również algorytmy przydatne dla potęg dużych liczb pierwszych – takie jak algorytm FFT Radera oraz algorytm FFT Bluesteina.

FFTW jest biblioteką języka C, ale można jej używać także z Fortrana, C++ oraz D. Istnieją wersje tej biblioteki dla architektury SMP, a także dla obliczeń rozproszonych. FFTW od wersji 1.3 jest dostępna na licencji GPL (wcześniej była darmowa dla użytku niekomercyjnego); autorzy umożliwiają również uzyskania jej na innej, niewolnej licencji. Programy używające FFTW to m.in. GNU Octave i MATLAB.

Przykład użycia 
Przykładowy kod (dla wersji 2 FFTW):
#include <fftw.h>
#include <math.h>

int main()
{
	fftw_plan pl1,pl2;
	fftw_complex in[128], mid[128], out[128];
	int i;

	for (i=0; i<128; i++)
	{
		in[i].re = sin (M_PI*i/16);
		in[i].im = sin (M_PI*i/24);
	}

	pl1 = fftw_create_plan (128, FFTW_FORWARD, FFTW_ESTIMATE);
	pl2 = fftw_create_plan (128, FFTW_BACKWARD, FFTW_ESTIMATE);

	fftw_one (pl1, in, mid);
	fftw_one (pl2, mid, out);
	for (i=0; i<128; i++)
	{
		out[i].re /= 128;
		out[i].im /= 128;
	}

	fftw_destroy_plan (pl2);
	fftw_destroy_plan (pl1);

	for (i=0; i<128; i++)
		printf ("%d: in=(%f,%f), out=(%f,%f), d=(%f,%f)\n", i, in[i].re, in[i].im,
			out[i].re, out[i].im, out[i].re - in[i].re, out[i].im - in[i].im);

	return 0;
}

Zobacz też 

 szybka transformata Fouriera

Linki zewnętrzne 
 Strona domowa projektu

Biblioteki programistyczne
Cyfrowe przetwarzanie sygnałów
Fermiony

Fermiony (ang. fermion, od nazwiska włoskiego fizyka Enrico Fermiego) – cząstki posiadające niecałkowity spin wyrażony w jednostkach  (gdzie h to stała Plancka). Możliwymi wartościami niecałkowitymi spinu są nieparzyste wielokrotności  Dla danej wartości spinu  możliwymi wartościami rzutu spinu na dowolny kierunek są:
 

Na mocy twierdzenia o związku spinu ze statystyką konsekwencją posiadania niecałkowitego spinu jest to, że fermiony podlegają statystyce Fermiego-Diraca, w tym regule Pauliego.

Każda cząstka jest bozonem lub fermionem, zależnie od posiadanego spinu – twierdzenie statystyki spinowej narzuca wynikającą z niego statystykę kwantową, która odróżnia fermiony od bozonów.

Zgodnie z modelem standardowym fermiony są cząstkami elementarnymi „materii”, natomiast bozony przenoszą oddziaływania. W modelu standardowym oprócz fermionów złożonych (bariony) występują 2 typy cząstek elementarnych, które są fermionami: kwarki i leptony.

Uproszczone rozumowanie pozwalające uzyskać podział cząstek na bozony i fermiony wygląda następująco.
Występowanie spinu jest związane z operacją zamiany cząstek. Załóżmy, że mamy dany stan dwucząstkowy  Zadziałajmy na niego operatorem zamiany cząstek:
 

Podwójna zamiana cząstek daje nam stan początkowy, skąd otrzymujemy równanie:
 

Równanie to ma dwa rozwiązania: +1 i −1. Funkcje falowe symetryczne ze względu na zamianę cząstek (rozwiązania z +1) opisują bozony, natomiast funkcje antysymetryczne (rozwiązania z −1) opisują fermiony.

Rozumowanie przedstawione powyżej w rzeczywistości załamuje się w przestrzeniach o dwóch wymiarach, gdzie możliwe są także inne rodzaje cząstek, tak zwane anyony. Ponieważ w powyższym rozumowaniu wymiar przestrzeni nie został w ogóle uwzględniony, nie jest ono ani ścisłe, ani prawdziwe.

Jeżeli stany jednocząstkowe są opisywane przez funkcje falowe:  i  to stan dwucząstkowy jest opisywany przez funkcję falową postaci:
 

Jest to dwucząstkowa postać tak zwanego wyznacznika Slatera.

Przypisy
Falerystyka

Falerystyka (z łac. i gr. phalerae, ozdoba piersi lub czoła) – nauka pomocnicza historii zajmująca się orderami, odznaczeniami i innymi odznakami i znakami honorowymi, nadawanymi osobom zasłużonym dla monarchy, państwa lub innej organizacji posiadającej prawo nadawania odznaczeń. Falerystyka, podobnie jak i weksylologia, wyodrębniła się z heraldyki, zachowując wspólne z nią metody badawcze.

Zainteresowanie falerystyką należy wiązać z ruchem kolekcjonerskim i hobbistycznym, stymulującym próby historycznego opisu i systematyzacji odznaczeń. Wcześniejsze publikacje falerystyczne mające charakter katalogów uzupełniane są opracowaniami naukowymi.

Bibliografia 
 Stanisław Łoza: Ordery i odznaczenia polskie, Lwów 1938.

Linki zewnętrzne
Falcowanie

Falcowanie, złamywanie – jedno- lub wielokrotne składanie arkusza papieru, czystego lub zadrukowanego, na pół (najczęściej) lub w dowolnych innych proporcjach, na różne sposoby (w różnych kierunkach), w celu osiągnięcia docelowego formatu i liczby stron składki, np. trzykrotne złożenie na pół arkusza daje składkę szesnastostronicową. Każde miejsce zaginania arkusza to falc (złam) i po złożeniu tworzy nową krawędź. Złamywania można dokonywać ręcznie, za pomocą kości introligatoskiej, lub maszynowo. Maszyna do falcowania to: falcerka czyli złamywarka. Złamywanie powinno się wykonywać wzdłuż włókien papieru, zmniejsza to ryzyko ich pękania oraz uszkodzenia farby w miejscach zagięcia. Uprzednie przegniecenie arkusza (bigowanie), pozwala na zmniejszenie możliwość uszkodzenia włókien papieru, tyczy się to w szczególności papierów gramaturze n > 150g.

Terminu falcowanie (i pokrewnych) używa się częściej niż złamywanie, ze względu na naleciałości z języka niemieckiego. Ten drugi jest terminem oficjalnym, który występuje w literaturze przedmiotu.

Rodzaje złamywania 

 Złamywanie równoległe – każdy złam jest równoległy do poprzedniego.
 Złamywanie obwolutowe – dwa złamy, oddalone od siebie o podwójną szerokość powiększoną o grubość egzemplarza, do którego wytwarzana jest obwoluta.
 Złamywanie harmonijkowe – rodzaj złamywania, w którym złamy występują naprzemiennie po innej stronie arkusza. 
 Złamywanie obejmujące – złamy są wykonywane po tej jednej stronie arkusza, każdy następny w takiej odległości by mógł objąć poprzednią złamaną część arkusza. 

 Złamywanie prostopadłe – złamy są wobec siebie prostopadłe – przecinają się pod kątem 90 stopni.
 Złamywanie mieszane (kombinowane) – rodzaj złamywania, w którym występuje złamywanie równoległe i prostopadłe.
 Złamywanie z naddatkiem – ostatni złam dzieli arkusz na dwie nierówne części.

W maszynach drukarskich, w których realizowany jest druk ze wstęgi papieru z roli, na końcu ciągu produkcyjnego ustawiony jest złamywak (tzw. falcaparat), którego rolą jest odcinanie fragmentów zadrukowanej wstęgi i takie ich składanie oraz klejenie lub szycie (w zależności od wyposażenia agregatów), aby w efekcie otrzymać gotową składkę.

Zobacz też 
 Bigowanie
 DTP
 Introligatorstwo

Przypisy 

Postpress
Fakt

Fakt – zaistniały stan rzeczy, a w rozumieniu potocznym wydarzenie, które miało miejsce w określonym miejscu i czasie. W tym sensie faktem nie może być zdarzenie, które nie miało jeszcze miejsca, można jednak mówić o przewidywaniu przyszłych faktów – czyli zdarzeń, które najprawdopodobniej wydarzą się. Zdarzenia te jednak stają się faktami dopiero wówczas, kiedy już wydarzą się.

Fakt w filozofii Wittgensteina 

Twórcą pierwszego systemu filozoficznego, w którym pojęcie faktu stanowi podstawową kategorię ontologiczną, był Ludwig Wittgenstein, który zaprezentował ten system w swym jedynym wydanym za życia dziele Tractatus Logico-Philocopicus. Zwrócił on uwagę na to, że fakty, a nie rzeczy są elementami składowymi świata rzeczywistego. W dyskursie językowym faktom zachodzącym w świecie odpowiadają zdania syntetyczne prawdziwe. Zdaniom syntetycznym fałszywym nie odpowiadają fakty w rzeczywistości. Takie zdania opisują niezaistniałe stany rzeczy. W takim rozumieniu faktu nie jest istotna relacja czasowa pomiędzy zaistnieniem tego faktu a wyartykułowaniem odpowiadającego mu zdania. Zdaniom analitycznym, prawdziwym lub fałszywym na mocy znaczenia zawartych w nich wyrażeń, np. twierdzeniom logiki formalnej czy zaksjomatyzowanych teorii matematycznych nie odpowiadają żadne stany rzeczy w świecie rzeczywistym, pozajęzykowym. Odniesienie tych zdań do rzeczywistości uzyskuje się drogą interpretacji teorii, do których należą.

Zobacz też 

 fakt prasowy (faktoid)
 fakt społeczny
 faktografia
 literatura faktu
 teatr faktu
 stan rzeczy

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 

Ontologia
Forward raytracing

Forward raytracing (proste śledzenie promieni) – metoda śledzenia promieni, która w przeciwieństwie do standardowej, czyli wstecznego śledzenia promieni (), rozpoczyna analizowanie promieni nie od kamery (obserwatora), lecz od źródeł światła. Określenie forward oznacza, że symulowane promienie poruszają się w tym samym kierunku i mają ten sam zwrot co w świecie rzeczywistym.

Daje ona lepsze wyniki niż raytracing wsteczny, lecz wymaga nieporównywalnie większej mocy obliczeniowej. Jest więc używana tylko do pewnych specjalnych zastosowań, mających niewiele wspólnego z fotorealistycznym renderingiem, takich jak badanie właściwości sprzętu optycznego oraz w rozwiązaniach hybrydowych w połączeniu ze standardowym raytracingiem.

Zobacz też 
 radiosity
 path tracing
 photon mapping

Rendering
Flawiusze

Flawiusze – dynastia w cesarstwie rzymskim panująca w latach 69-96.

Do dynastii tej należeli:
 Wespazjan oraz jego synowie:
 Tytus,
 Domicjan.

Przypisy

Bibliografia 
 J. Wolski, Historia powszechna. Starożytność, wyd. 10, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002, s. 413-415. 

Członkowie rodzin władców starożytnego Rzymu
Florian

Florian – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „kwitnący kwiat”. W Polsce używane bywało w formie Tworzyjan. Od Floriana wywodzi się także czeski neologizm Květoslav.

Żeński odpowiednik: Florianna, Floriana.

Florian imieniny obchodzi: 4 maja, 7 maja, 5 listopada i 17 grudnia.

Święty Florian jest patronem wykonawców zawodów wiążących się z ogniem: strażaków, hutników, kominiarzy, garncarzy, piekarzy. Jest również patronem Górnej Austrii obok św. Leopolda.

Wybrane osoby noszące imię Florian:
 Marcus Annius Florianus (ur. ok. 200) – cesarz rzymski
 Florian z Korytnicy (ur. XIV wiek) – średniowieczny rycerz polski, kasztelan wiślicki
 Florian z Kościelca (zm. 1333) – biskup płocki w latach 1318–1333
 Florian z Mokrska (ur. ok. 1305) – polski duchowny katolicki, w latach 1367–1380 biskup krakowski
 Flórián Albert (ur. 1941) – piłkarz węgierski
 Florian Ceynowa (ur. 1817) – kaszubski działacz społeczny
 Florian Czerwiński (ur. 1940) – polski lekarz, anatom
 Florian Henckel von Donnersmarck (ur. 1973) – niemiecki reżyser i scenarzysta
 Florian Krygier (ur. 1907) – polski trener i działacz piłkarski
 Florian Liegl (ur. 1983) – austriacki skoczek narciarski
 Florian Maurice (ur. 1974) – piłkarz francuski grający na pozycji napastnika
 Florian Siwicki (ur. 1925) – generał armii Wojska Polskiego
 Florian Schneider-Esleben (ur. 1947) – jeden z założycieli grupy Kraftwerk
 Florian Straszewski (ur. 1766) – współtwórca krakowskich Plant
 Florian Zając (ur. 1906) – polski ksiądz, kapelan AK, działacz antykomunistyczny, więzień PRL
 Florian Znaniecki (ur. 1882) – polski filozof i socjolog
 Stefan Florian Garczyński (ur. 1805) – polski poeta romantyczny

Zobacz też 

 Florian – strona ujednoznaczniająca
 Florianów – miejscowości, których nazwy pochodzą od tego imienia

Męskie imiona łacińskie
Fotorealizm (grafika komputerowa)

Fotorealizm – właściwość obrazów i filmów stworzonych za pomocą technik komputerowych, które wyglądają jak obrazy pochodzące z rzeczywistości i jakby były uchwycone za pomocą kamery. Głównym sposobem uzyskiwania scen fotorealistycznych są techniki oparte na śledzeniu promieni.

Fotorealizm nie zawsze jest jednak pożądany – często istnieje potrzeba stworzenia stylizowanej sceny.

Zobacz też 
 radiosity

Rendering