1653



Wydarzenia w Polsce 

 24 lutego – rozpoczęcie sejmu w Brześciu Litewskim (przeniesiony z Korony z powodu zarazy).
7 kwietnia – zakończenie sejmu w Brześciu Litewskim.
19 maja – wraz ze śmiercią księżnej Elżbiety Lukrecji, wygasła cieszyńska linia Piastów.
12 sierpnia – wyruszenie wojsk polskich ze Lwowa pod dowództwem króla Jana Kazimierza przeciwko Chmielnickiemu
grudzień – oblężenie polskiego obozu i bitwa pod Żwańcem.
 16 grudnia – została zawarta polsko-tatarska ugoda żwaniecka zaakceptowana następnie przez Kozaków, kończąca oblężenie polskiego obozu pod Żwańcem, w czasie powstania Chmielnickiego.

Wydarzenia na świecie 

 2 lutego – Nowy Amsterdam (późniejszy Nowy Jork) otrzymał prawa miejskie.
 10-12 marca – I wojna angielsko-holenderska: stoczono bitwę morską pod Portland.
 14 marca – I wojna angielsko-holenderska: zwycięstwo floty holenderskiej w bitwie pod Livorno.
 16 marca – w Anglii rozwiązał się Długi Parlament.
 Kwiecień – w wyniku spisku nowym władcą Mołdawii został Stefan Gheorglie.
 20 kwietnia – Oliver Cromwell rozwiązał Długi Parlament i powołał tzw. Mały Parlament. Rozpoczęła się dyktatura Olivera Cromwella.
 Maj – zawarty został sojusz pomiędzy Rzecząpospolitą, Siedmiogrodem oraz hospodarstwami wołoskim i mołdawskim.
 1 maja – zwycięstwo wojsk kozacko-tatarskich nad mołdawskimi w bitwie pod Popricani.
 22 maja – w trakcie wojny o tron mołdawski stoczono bitwę pod Focsani.
 26 maja – zwycięstwo wojsk kozacko-mołdawskich nad wołoskimi w bitwie nad rzeką Teleżyną.
 27 maja:
 wojska wołosko-siedmiogrodzkie pokonały wojska kozackie w bitwie pod Fintą nad rzeką Lalomitą.
 w Tournai odkryto grób panującego w V wieku króla Franków Childeryka I z dynastii Merowingów; znaleziono tam też 300 złotych pszczół - którego to owada Napoleon, zainteresowany skarbem Childeryka, umieścił 150 lat później w herbie Cesarstwa.
 31 maja:
 Ferdynand IV został wybrany na króla Niemiec.
 papież Innocenty X ogłosił bullę Cum occasione potępiającą tezy jansenistyczne, zawarte w dziele Augustinus Corneliusa Jansena.
 3 czerwca – powstanie chłopskie w Szwajcarii: klęska powstańców w bitwie pod Wohlenschwil.
 12-13 czerwca – I wojna angielsko-holenderska: stoczono bitwę morską na płyciźnie Gabbard.
 8-10 sierpnia – I wojna angielsko-holenderska: stoczono bitwę morską pod Scheveningen.
 9 września – Suczawa poddała się wojskom koalicji polsko-siedmiogrodzko-wołosko-mołdawskiej.
 Październik – rosyjski sobór ziemski podjął uchwałę o włączeniu Ukrainy do Rosji i wypowiedział wojnę Rzeczypospolitej.
 16 grudnia – Oliver Cromwell został Lordem Protektorem Anglii, Szkocji i Irlandii.

 Mieszkaniec Croydon przebiegł z miasteczka St Albans do Londynu (dystans 20 mil pokonał w 1h 30 min.)
 Stłumienie przy użyciu wojska chłopskiej organizacji tzw. Diggerów.

Urodzili się 
 17 lutego – Arcangelo Corelli, włoski kompozytor baroku (zm. 1713)
 1 marca – Pacyfik z San Severino, włoski franciszkanin, święty katolicki (zm. 1721)
 31 maja – Eleonora Habsburg, królowa polska, żona króla Polski Michała Korybuta Wiśniowieckiego (zm. 1697)
 1 września – Johann Pachelbel, niemiecki kompozytor baroku (zm. 1706) 
 14 października – Maria Poussepin, francuska zakonnica, założycielka Sióstr Miłosierdzia Dominikanek od Ofiarowania NMP, błogosławiona katolicka (zm. 1744)

Zmarli 
 23 marca – Jan van Galen, oficer holenderskiej marynarki wojennej (ur. 1604)
 10 lipca – Gabriel Naudé, francuski bibliotekarz i bibliograf (ur. 1600)

 data dzienna nieznana: 
 Zygmunt Grudziński, wojewoda inowrocławski i kaliski (ur. 1572)
 Adam Kisiel, prawosławny wojewoda kijowski i bracławski (ur. 1600)
 Szymon Okolski, polski historyk, teolog i heraldyk (ur. 1580)
 Adam Aleksander Sanguszko, kasztelan kijowski, wojewoda podolski i wołyński, starosta włodzimierski
 Joanna Barbara Zamoyska, żona Aleksandra Koniecpolskiego

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 20 lutego
 Ostatki: 25 lutego
 Popielec: 26 lutego
 Niedziela Palmowa: 6 kwietnia
 Wielki Czwartek: 10 kwietnia
 Wielki Piątek: 11 kwietnia
 Wielka Sobota: 12 kwietnia
 Wielkanoc: 13 kwietnia
 Poniedziałek Wielkanocny: 14 kwietnia
 Wniebowstąpienie Pańskie: 22 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 1 czerwca
 Boże Ciało: 12 czerwca

Przypisy 

1653