Emilian

Emilian – imię męskie pochodzenia łacińskiego a. etruskiego.

Wywodzi się od nazwiska pochodzącego z Etrurii, rzymskiego rodu patrycjuszy Emiliuszów (). Według tradycji oznacza tyle co żarliwy, rywal () a. zazdrosny (), lub po prostu: pochodzący z rzymskiego rodu Emiliuszów.

Utarło się kilka zdrobnień tego imienia: Emko, Mila, Milan, Milo itp., oraz najpopularniejsze Emil. Ostatnie, dzięki twórczości Jeana-Jacquesa Rousseau (Emil, czyli O wychowaniu), zostało upowszechnione w XIX w. jako odrębne imię i często stosowane wymiennie. Znane spieszczenia imienia to m.in.: Jemek, Milek, Miluś, Miłek itp., oraz pochodzące od zdrobnienia Emil: Emilek, Emisz, Emiś itp.

Posiada żeńskie odpowiedniki: Emiliana a. Emilia.

Od imienia wzięło swój źródłosłów kilka polskich nazwisk: Emela, Emielita, Emil, Emilewicz, Emilita, Emilka, Emisz, Emka, Emko, Emilianowicz, Jemielita, Jemilka, Omilianowicz, Omiljanowicz, Milewicz, Milowicz. Przypuszczalnie także od imienia Emilian bądź jego form obocznych wzięły swoją nazwę niektóre miejscowości, m.in. Emilianów, Jemiłówka, Milanówek, Milejowice, Milowice. Błędnie prowadzona jest od Emiliana etymologia lombardzkiej nazwy zwyczajowej Mediolanu (), właściwie będącą formą imienia w tym języku i przypisaną miastu wtórnie.

Emilian imieniny obchodzi: 28 kwietnia, 27 czerwca (wspomnienie bł. Emiliana Kowcza), 18 lipca (św. Emiliana z Durostorum), 31 lipca, 8 sierpnia, 21 sierpnia, 11 września, 11 października, 12 listopada (św. Emiliana z Cogolli) i 6 grudnia (św. Emiliana Męczennika).

Dzięki kultowi świętych imienników, imię to jest szczególnie popularne w Hiszpanii, Portugalii, krajach latynoamerykańskich, Rumunii i we Włoszech oraz wśród chrześcijan północnoafrykańskich. Za sprawą kultu śś. Emiliana i Majoryka, tradycyjnie łączone z zawodami aptekarza oraz specjalnościami chemika i wcześniej inżyniera wojskowego. Stąd w rodzinach inteligenckich Polski i Rosji XVIII i XIX w. było chętnie wybierane dla dzieci, podkreślających tym związek z kulturą francuską i włoską. Obecnie należy do imion rzadkich, w 2010 zajęło 218. pozycję pod względem najczęściej nadawanych nowo urodzonym obywatelom Polski.

Odpowiedniki w innych językach 
  []
  []
 
 
 
  []
  []
 
 
  []
 
 
 
 
  []
 
  []
  []
  []
 
 
 
  []

Patroni 

 św. Emilian z Durostorum (zm. 362), biskup Durostorum, męczennik (wspomnienie: 18 lipca)
 św. Emilian Męczennik (fl. 477–484), aptekarz, wyznawca, męczennik (wspomnienie: 6 grudnia)
 św. Emilian z Cogolli (473–574), mnich wędrowny (wspomnienie: 12 listopada)
 bł. Emilian Kowcz (1884–1944), ukraiński duchowny, nowomęczennik (wspomnienie: 27 czerwca)

Imiennicy 
Lista według daty urodzenia:

 Scypion Afrykański Młodszy, właśc. Scypion Emilian (185 p.n.e. – 129 p.n.e.), wódz rzymski
 Emilian z Nicei (fl. I w.), grecki epigramista
 Emilian (206–253), cesarz rzymski w 253
 Emilian Aleksander, właśc. Musjusz Emilian (zm. 262), uzurpator rzymski w 261–262
 Jemielian Ukraincew (1641–1708), rosyjski dyplomata
 Jemielian Pugaczow (1742–1775), ataman powstania kozackiego
 Jemielian Fiedosiejew (fl. 1773), rosyjski rytownik
 Emilian Węgierski (1778–1841), żołnierz, generał
 Emilian Nowicki (1781–1876), lekarz, chirurg
 Jemielian Koroniejew (1782–1839), rosyjski rysownik i grawer
 Émilien Frossard (1802–1881), francuski malarz
 Émilien Dumas (1804–1873), francuski geolog i paleontolog
 Émilien de Nieuwerkerke (1811–1892), francuski rzeźbiarz
 Émilien Renou (1815–1902), francuski geolog i meteorolog
 Emilian Deryng (1819–1895), aktor
 Émilien Cabuchet (1819–1902), francuski rzeźbiarz
 Emilian Czyrniański (1824–1888), chemik
 Emilian Ogonowski (1833–1894), rutenista, folklorysta
 Emilian Adamiuk (1839–1906), lekarz, okulista
 Emilian Konopczyński (1839–1911), filolog klasyczny, działacz oświatowy
 Emilian Voiutschi (1850–1920), rumuński duchowny i teolog
 Emilian Radomiński (1850–1927), działacz niepodległościowy i unicki
 Emilian Kaufmann (1852–1912), niemiecki lekarz, otorynolaryngolog
 Aemilian Scholl (1853–1912), amerykański fotograf
 Aemilian Schöpfer (1858–1936), austriacki duchowny, publicysta
 Emiliano González Navero (1861–1934), paragwajski polityk
 Emilian Jasiński (1865–1905), malarz
 Emiliano Figueroa (1866–1931), chilijski polityk
 Jemielian Mielenczuk (1871–1917), rosyjski polityk (ZLR)
 Emilian Lăzărescu (1878–1934), rumuński malarz
 Jemieljan Jarosławski (1878–1943), rosyjski historyk i dziennikarz
 Emiliano Zapata (1879–1919), meksykański działacz chłopski, rewolucjonista
 Emilian Czechowski (1884–1932), policjant
 Émilien Devic (1888–1944), francuski piłkarz
 Emilian Loth (1888–1973), chemik, działacz humanitarny
 Emiliano Mercado del Toro (1891–2007), najstarszy człowiek świata w 2006–2007
 Jemieljan Barykin (1902–1951), radziecki działacz komunistyczny
 Emilian Stanew (1907–1979), bułgarski pisarz
 Emilian Bucov (1909–1984), mołdawski poeta i pisarz
 Emilian Mrázek (1920–1943), czeski żołnierz
 Emilian Weroński (1923–2013), filozof, etyk
 Emilian Wiszka (1940–2014), historyk
 Emilian Kamiński (1952–2022), aktor
 Emilian Stańczyszyn (ur. 1963), polityk (UW)
 Emilian Galaicu-Păun (ur. 1964), rumuński pisarz
 Emilian (ur. 1972), rumuński duchowny, eparcha
 Emilian Madey (ur. 1975), kompozytor, pianista
 Emiliano Bonazzoli (ur. 1979), włoski piłkarz
 Emilian Dolha (ur. 1979), rumuński piłkarz
 Emilian Kaszczyk (ur. 1980), lekkoatleta, skoczek wzwyż
 Émilien Clère (ur. 1982), francuski kolarz
 Emilian Prałat (ur. 1984), historyk sztuki
 Emilian Bera (ur. 1985), polityk (KO)
 Emiliano Viviano (ur. 1985), włoski piłkarz
 Émilien Viennet (ur. 1992), francuski kolarz
 Émilien Jacquelin (ur. 1995), francuski biathlonista
 Émilien Gailleton (ur. 2003), francuski rugbysta

Omelan () 

 Omelan Konstantynowycz (1864–1943), duchowny greckokatolicki
 Omelan Sztefan (1868–1930), rusiński działacz oświatowy i gospodarczy
 Omelan Newycki (1878–1939), duchowny greckokatolicki
 Omelan Hordynski (1891–1940), polityk, senator RP (URP)
 Omelan Senyk (1891–1941), działacz niepodległościowy i nacjonalistyczny
 Omelan Hrabeć (1909–1944), oficer UPA
 Omelan Łohusz (1912–1982), działacz niepodległościowy i nacjonalistyczny
 Omelan Polowy (1913–1999), działacz niepodległościowy i nacjonalistyczny, żołnierz UPA
 Omelan Antonowycz (1914–2008), prawnik, mecenas sztuki
 Omelan Mazuryk (1937–2002), łemkowski malarz

Drugie i kolejne imię 

 Stanisław Libicki (1856–1933), działacz niepodległościowy i gospodarczy
 Anatol Baconsky (1925–1977), rumuński pisarz i poeta
 Ilias Chair (ur. 1997), marokański piłkarz
 Max Verstappen (ur. 1997), holenderski kierowca wyścigowy

Zobacz też 
 Emilianów
 Emilianówka
 Saint-Émilion

Przypisy 

Męskie imiona łacińskie