1589



Wydarzenia w Polsce 

 5 marca-23 kwietnia – w Warszawie obradował sejm pacyfikacyjny.
 9 marca – podpisano traktat bytomsko-będziński, na którego mocy cesarz, arcyksiążęta i kraje cesarskie uznali władcą Rzeczypospolitej Zygmunta Wazę, zobowiązali się do niewchodzenia we wrogie wobec niej i Szwecji układy z Moskwą, a także do niemieszania się w sprawy wewnętrzne Korony i Litwy oraz do zwrotu Lubowli.
 15 kwietnia – Krzysztof Radziwiłł został hetmanem wielkim litewskim.
 8 lipca – na mocy konstytucji sejmowej powstała Ordynacja Zamojska, jedna z pierwszych ordynacji magnackich w Rzeczypospolitej, powołana na prośbę hetmana wielkiego i kanclerza koronnego Jana Sariusza Zamoyskiego zapobiegająca rozdrobieniu dóbr ziemskich.

 Zygmunt III Waza wydał ustawę „Porządek ze strony Niżowców i Ukrainy” - w dokumentach urzędowych Rzeczypospolitej po raz pierwszy użyto nazwy Ukraina.

Wydarzenia na świecie 

 12 lipca – założono Carycyn (obecnie Wołgograd).
 1 sierpnia – król Francji i były król Polski Henryk III Walezy został śmiertelnie zraniony nożem przez dominikanina Jacques’a Clémenta.
 2 sierpnia – Henryk IV Burbon został królem Francji.

Urodzili się 
 8 stycznia – Ivan Gundulić, chorwacki poeta barokowy (zm. 1638)
 początek lutego – Dominik Ibáñez de Erquicia, baskijski dominikanin, misjonarz na Dalekim Wschodzie, męczennik, święty katolicki (zm. 1633)
 3 marca – Gisbertus Voetius, holenderski teolog kalwinistyczny (zm. 1676)
 17 kwietnia – Martin Zeiller, niemiecki pisarz, geograf (topograf) i tłumacz (zm. 1661)
 20 kwietnia – Jan Kazimierz Wittelsbach (Pfalz-Zweibrücken-Kleeburg), hrabia palatyn i książę Palatynatu-Zweibrücken-Kleeburg (zm. 1652)
 28 kwietnia – Małgorzata Sabaudzka (1589–1655), księżna Mantui i Montferratu, w 1635 roku powołana jako ostatni hiszpański Wicekról Portugalii (zm. 1655)
 16 czerwca – Albrycht Władysław Radziwiłł, książę Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, kasztelan wileński (zm. 1636)
 3 lipca – Johann Georg Wirsung, niemiecki lekarz i anatom, profesor na Uniwersytecie w Padwie (zm. 1643)
 4 lipca – Elżbieta Zofia Hohenzollern, córka margrabiego-elektora brandenburskiego Jana Jerzego Hohenzollerna i Elżbiety von Anhalt-Zerbst (zm. 1629)
 12 sierpnia – Ulryk darłowski, książę na Darłowie i Bukowie, Biskup kamieński, syn Bogusława XIII z dynastii Gryfitów (zm. 1622)
 15 sierpnia – Gabriel Batory, pochodzący z rodu Batorych książę Siedmiogrodu (zm. 1613)
 30 sierpnia ochrzczony – Abraham Govaerts, flamandzki malarz barokowy (zm. 1626)
 1 września – Giovanni Pesaro, 103 doża wenecki (zm. 1659)
 7 października – Maria Magdalena Austriaczka, córka arcyksięcia Karola Styryjskiego, księżna Toskanii jako żona Cosimo II de' Medici (zm. 1631)
 8 października – Pedro de Villagómez Vivanco, szósty arcybiskup limski oraz prymas Peru (zm. 1671)
 25 października – Jan Stanisław Sapieha, marszałek wielki litewski od 1621, marszałek nadworny litewski od 1617, starosta słonimski (zm. 1635)
 9 listopada – Mulaj Ali asz-Szarif, władca Tafilalt (południowo-wschodnie Maroko), założyciel dynastii Alawitów (zm. 1659)

 data dzienna nieznana: 
 Johannes van der Beeck, holenderski malarz barokowy (zm. 1644)
 Giacomo Briano, architekt jezuicki (zm. 1649)
 Antonio Escobar y Mendoza, hiszpański jezuita, jeden z najbardziej znanych kazuistów XVII wieku (zm. 1669)
 Domenico Fetti, włoski malarz epoki baroku (zm. 1624)
 Fiodor II Borysowicz, car rosyjski od 23 kwietnia do 7 czerwca 1605, syn Borysa Godunowa (zm. 1605)
 Kösem, niewolnica greckiego pochodzenia, żona sułtana Ahmeda I (zm. 1651)
 Jan Lipski, arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski, biskup chełmiński (zm. 1641)
 Maria Murayama, japońska męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1622)
 Stanisław Rewera Potocki, polski hetman wielki koronny (zm. 1667)
 Marcin Ruar, unitariański działacz reformacyjny, propagator tolerancji religijnej (zm. 1657)
 Tochtamysz Girej, chan krymski w latach 1607-1608 (zm. 1608)
 Adriaen van de Venne, holenderski malarz, grafik, ilustrator i poeta (zm. 1662)

Zmarli 
 5 stycznia – Katarzyna Medycejska, księżniczka z rodu Medyceuszy, królowa francuska jako żona Henryka II (ur. 1519)
 21 lutego – William Somerset, 3. hrabia Worcester, angielski arystokrata, najstarszy syn Henry’ego Somerseta, 2. hrabiego Worcester, i Elizabeth Browne, córki sir Anthony’ego Browne’a (ur. ok. 1527)
 23 lutego – Andrzej Dudycz, węgierski szlachcic pochodzenia chorwackiego, naturalizowany Polak (ur. 1533)
 2 marca – Alessandro Farnese (1520–1589), kardynał-protektor Królestwa Polskiego przy Stolicy Apostolskiej (ur. 1520)
 3 marca – Johannes Sturm, niemiecki reformator szkolnictwa (ur. 1507)
 23 marca – Marcin Kromer, polski historyk i kronikarz, biskup warmiński (ur. 1512)
 4 kwietnia – Benedykt Massari, święty katolicki, franciszkanin (ur. 1526)
 7 kwietnia – Giulio Cesare Aranzio, włoski anatom (ur. 1530)
 27 kwietnia – Mikołaj Radziwiłł (1546-1589), łowczy wielki litewski, starosta mozyrski i merecki oraz wojewoda nowogródzki (ur. 1546)
 3 maja – Juliusz (książę Brunszwiku), książę Brunszwiku-Wolfenbüttel, także książę Brunszwiku-Calenberg, z dynastii Welfów (ur. 1528)
 maj – Barbara Gizanka, córka Jana Gizy, warszawskiego mieszczanina, kupca i lichwiarza oraz Anny, faworyta Zygmunta II Augusta (ur. ok. 1550)
 1 lipca – Christophe Plantin, niderlandzki drukarz odrodzenia, księgarz i introligator (ur. 1520)
 8 lipca – Ludolph Schrader, niemiecki prawnik, profesor i rektor Uniwersytetu Viadrina (ur. 1531)
 29 lipca – Anna Maria Wittelsbach, księżna Szwecji, księżniczka palatynatu reńskiego (ur. 1561)
 1 sierpnia – Jacques Clément, francuski dominikanin, zabójca króla Henryka III Walezego (ur. 1567)
 2 sierpnia – Henryk III Walezy, król Francji (ur. 1551)
 19 września – Jean-Antoine de Baïf, francuski poeta renesansowy (ur. 1532)
 15 października – Jacopo Zabarella, włoski filozof, logik, przedstawiciel arystotelizmu (ur. 1533)
 18 października – Daniel Specklin, alzacki budowniczy fortyfikacji, inżynier i kartograf (ur. 1536)
 15 listopada – Philipp Apian, niemiecki matematyk, lekarz i kartograf (ur. 1531)
 15 grudnia – Michel De Bay, niderlandzki teolog, rektor Uniwersytetu w Lowanium, twórca bajanizmu (ur. 1513)

 data dzienna nieznana: 
 Karol II Grimaldi, syn Honoriusza I, seniora Monako i Izabeli Grimaldi (ur. 1555)
 Stanisław Iłowski, polski historyk, tłumacz, poeta i kanonik płocki (ur. ?)
 Walenty Orpiszewski, duchowny katolicki, spowiednik królewny Jadwigi Jagiellonki (ur. ?)
 Bernard Palissy, francuski ceramik, emalier, chemik, fizyk i geolog (ur. ok. 1510)
 Jan Sierakowski, wojewoda łęczycki, pierwszy Marszałek Sejmu Korony Królestwa Polskiego (ur. 1498)

Święta ruchome 
 Tłusty czwartek: 9 lutego
 Ostatki: 14 lutego
 Popielec: 15 lutego
 Niedziela Palmowa: 26 marca
 Wielki Czwartek: 30 marca
 Wielki Piątek: 31 marca
 Wielka Sobota: 1 kwietnia
 Wielkanoc: 2 kwietnia
 Poniedziałek Wielkanocny: 3 kwietnia
 Wniebowstąpienie Pańskie: 11 maja
 Zesłanie Ducha Świętego: 21 maja
 Boże Ciało: 1 czerwca

Przypisy 

1589