Koningin (titel)

Een koningin is ófwel het vrouwelijke staatshoofd van een koninkrijk, ófwel de gemalin van de koning die die positie bekleedt. Om verwarring met de grondwettelijke titel "koning" te voorkomen, wordt de gemaal van een vrouwelijk staatshoofd in Nederland geen koning genoemd, maar prins-gemaal.

In sommige landen is wettelijk vastgelegd dat een vrouw nooit staatshoofd kan worden.

Nederland 
In Nederland hebben vier generaties van koninginnen geregeerd, over een periode van meer dan 100 jaar:
 1890 - 1898: Emma (als regentes)
 1898 - 1948: Wilhelmina
 1948 - 1980: Juliana
 1980 - 2013: Beatrix

Sinds 30 april 2013 is Willem-Alexander Koning der Nederlanden. Máxima wordt als gemalin van de koning aangeduid als koningin.

België 
In België is koningin Mathilde de vrouw van het staatshoofd, koning Filip, die sinds 2013 regeert. Na de abdicatie van haar echtgenoot, koning Albert II, mocht ook koningin Paola haar titel en aanspreekvorm behouden. Tot haar dood in december 2014 was er ook nog koningin Fabiola, de weduwe van koning Boudewijn, die haar titel en aanspreekvorm bij Koninklijk Besluit mocht behouden.  België was tot het overlijden van Fabiola in december 2014 het enige land met drie koninginnen, van wie twee dus uitsluitend titulair. Het onderscheid werd gemaakt door Mathilde Koningin der Belgen te noemen en Paola en Fabiola koningin van België. Koningin Paola wordt, als moeder van koning Filip, ook aangeduid met de titel koningin-moeder.

Jordanië 
Jordanië heeft op dit moment twee koninginnen. Een van hen is koningin Rania, de echtgenote van koning Abdoellah II. De ander is koningin Noor, de weduwe van de in 1999 overleden koning Hoessein. Na het overlijden van haar man mocht ze haar titel behouden. Omdat koningin Noor niet de moeder van koning Abdoellah is, kan geen verschil gemaakt worden door haar "koningin-moeder" te noemen.

Andere landen 
Ook andere landen hebben of hadden koninginnen als hoogste vertegenwoordigers van hun koningshuizen:

Bohemen en Hongarije 
 1740 - 1780: Maria Theresia

Castilië, León en Spanje 
 1109 - 1126: Urraca
 1217: Berenguela
 1474 - 1504: Isabella I
 1504 - 1555: Johanna
 1665 - 1675: Maria Anna van Oostenrijk (als regentes voor de minderjarige koning Carlos II)
 1833 - 1868: Isabella II
 1833 - 1840: Maria Christina van Bourbon-Sicilië (als regentes voor de minderjarige koningin Isabella II)
 1885 - 1902: Maria Christina van Oostenrijk (als regentes voor de minderjarige koning Alfons XIII)

Denemarken 
 1387 - 1412: Margaretha I
 1972 - heden: Margrethe II

Egypte
 1479-1458 v.Chr.: Hatsjepsoet
 51-30 v.Chr.: Cleopatra

Engeland en het Verenigd Koninkrijk 
 1141: Mathilde, tijdens een machtsstrijd met haar neef Stefanus
 1553: Jane
 1553 - 1558: Maria I
 1558 - 1603: Elizabeth I
 1689 - 1694: Maria II, dubbel koningschap met haar man Willem III
 1702 - 1714: Anna
 1837 - 1901: Victoria
 1952 - 2022: Elizabeth II

Hawaï 
 1891 - 1893: Liliuokalani

Polen 
 1384 - 1399: Hedwig
 1575 - 1586: Anna

Portugal 
 1383 - 1385: Beatrix
 1777 - 1816: Maria I, tot 1786 dubbel koningschap met haar man Peter III
 1826 - 1828: Maria II
 1834 - 1853: Maria II, dubbel koningschap met haar man Ferdinand II

Schotland 
 1286 - 1290: Margaretha
 1542 - 1567: Maria I

Zweden 
 1389 - 1412: Margaretha, regeerde als koningin over Zweden, Denemarken en Noorwegen.
 1632 - 1654: Christina
 1718 - 1720: Ulrike Eleonora

Religie 
In het katholicisme is Maria, de moeder van Jezus, de Koningin van de Hemel (Regina coeli). In iconografie wordt zij altijd gekroond door de Heilige Drievuldigheid.

Staatshoofd