Adolphe Adam

Adolphe Charles Adam (ur. 24 lipca 1803 w Paryżu, zm. 3 maja 1856 tamże) – francuski kompozytor oper i baletów, krytyk muzyczny. Jest najlepiej znany dzięki swoim dziełom – baletom: Giselle (1841) i Le Corsaire (1856) oraz operom: Le postillon de Lonjumeau (1836), Le toréador (1849) oraz Si j'étais roi (1852). Skomponował także muzykę do kolędy Cantique de Noël (O Holy Night) (1847). Był cenionym nauczycielem, wśród jego uczniów znajdował się m.in. Léo Delibes.

Życiorys 
Urodził się 24 lipca 1803 w Paryżu. Jego ojcem był Louis Adam (1758-1848), kompozytor i nauczyciel w paryskim konserwatorium. Matka była córką lekarza. Jako dziecko preferował samodzielną naukę muzyki poprzez improwizacje. W 1821 wstąpił do Conservatoire de Paris, gdzie studiował grę na organach i fisharmonii, pod kierownictwem uznanego kompozytora oper François-Adriena Boïeldieu. Grał również na trójkącie w uczelnianej orkiestrze. W następnych latach, za namową swojego przyjaciela Ferdinanda Hérolda, poświęcił się karierze teatralnej – wbrew woli swojego ojca.

W wieku 20 lat pisał utwory dla paryskich wodewilów i występował w orkiestrze w Gymnase-Dramatique, gdzie później został kierownikiem chóru. Jak wielu ówczesnych kompozytorów utrzymywał się głównie z gry na organach. W 1825 pomógł przygotować Boïeldieu część jego opery La dame blanche. Dzięki zarobionym pieniądzom mógł odbyć podróż po Europie. W Genewie spotkał Eugène'a Scribe'a z którym później nawiązał współpracę.

W 1830 ostatecznie zrezygnował z kariery teatralnej poświęcając się całkowicie pisaniu oper i baletów. W 1834 wystawił w Paryżu Le Chalet (Chatka w górach), która okazała się sporym wydarzeniem. Sukces powtórzył w 1836 wystawiając Le postillon de Lonjumeau (Pocztylion z Lonjumeau). Jednak prawdopodobnie najbardziej znany jest z baletu Giselle (1841), który grany jest po dziś dzień.

Zarobione pieniądze postanowił zainwestować w otwarcie czwartego budynku operowego w Paryżu (Opèra National). Została ona otwarta w 1847, jednak już po roku działalności, w 1848, na skutek trwającej rewolucji musiała zawiesić działalność pozostawiając Adama z dużymi długami. Zmuszony do ciężkiej pracy, ze zdwojoną siłą zaczął pisać opery – z tego okresu pochodzą m.in. Le toréador (1849), Giralda (1850), La poupée de Nuremberg (1852) czy Si j'étais roi (1852). Pracował także jako dziennikarz i wykładowca w Conservatoire de Paris. W 1847 roku został odznaczony krzyżem oficerskim Legii Honorowej.

Jego kolęda Cantique de Noël, znana bardziej pod angielskim tytułem O Holy Night, z 1847 zyskała międzynarodową sławę. Kolęda ta została pierwszym utworem muzycznym jaki został wyemitowany w radio. Miało to miejsce w 1906.

Adolphe Adam zmarł 3 maja 1856 w Paryżu. Został pochowany na cmentarzu Montmartre.

Twórczość 
Adolphe Adam skomponował 39 oper i 14 baletów.

Balety 

 La Chatte blanche razem z Casimirem Gidem
 Premiera: 26 lipca 1830, Paryż, Théâtre des Nouveautés

 Faust, 3 akty
 Premiera: 1832-1833, Londyn

 La Fille du Danube, 2 akty (4 sceny)
 Libretto: Eugène Desmares
 Choreografia: Filippo Taglioni
 Premiera: 1836, Paryż, Opéra

 Les Mohicans, 2 akty
 Choreografia: F.Guerra
 Premiera: 5 lipca 1837, Paryż, Opéra

 L'Écumeur des mers (1840)

 Die Hamadryaden, muzyczno-taneczne intermezzo
 Choreografia: de Colombey i Paolo Taglioni
 Premiera: 28 kwietnia 1840, Berlin, Königl. Theater

 Giselle, ou Les willis, 2 akty
 Libretto: Théophile Gautier i Jules-Henri Vernoy de Saint-Georges
 Choreografia: Jean Coralli i Jules Perrot
 Premiera: 28 June 1841, Paryż, Opéra

 La jolie Fille de Gi, 3 akty
 Libretto: Jules-Henri Vernoy de Saint-Georges
 Choreografia: F. Decombe
 Premiera: 22 czerwca 1842, Paryż, Opéra

 Le Diable à Quatre, 2 akty (4 sceny)
 Libretto: Adolphe de Leuven
 Choreografia: Joseph Mazilier
 Premiera: 11 August 1845, Paryż, Opéra

 La Fille de marbre (1845)

 Griseldis ou Les Cinq Sens, 3 akty
 Libretto: Philippe François Pinel Dumanoir
 Choreografia: N. Mazilier
 Premiera: 16 lutego 1848, Paryż, Opéra

 Le Filleule des fées razem z A.de Clémenceau de Saint-Julien, 3 akty (7 scen)
 Libretto: Jules Perrot i Jules-Henri Vernoy de Saint-Georges
 Choreografia: Jules Perrot '
 Premiera: 8 października 1849, Paryż, Opéra

 Orfa, 2 akty
 Libretto: François-Hippolyte Levroy i Henri Trianon
 Choreografia: N. Mazilier
 Premiera: 29 grudnia 1852, Paryż, Opéra

 Le Corsaire, 3 akty (5 scen) i epilog
 Libretto: Jules-Henri Vernoy de Saint-Georges
 Choreografia: Joseph Mazilier
 Premiera: 3 stycznia 1856, Paryż, Opéra

Opery

Przypisy

Bibliografia 
 
 Mieczysława Hanuszewska - 1000 kompozytorów, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków, wyd V, 1974 s. 7

Linki zewnętrzne 
  
 Adolphe Adam – utwory w bibliotece Polona

Francuscy kompozytorzy
Kompozytorzy romantyzmu
Francuscy kompozytorzy operowi
Francuscy krytycy muzyczni
Absolwenci Konserwatorium Paryskiego
Pochowani na Cmentarzu Montmartre w Paryżu
Oficerowie Legii Honorowej
Urodzeni w 1803
Zmarli w 1856
Ludzie urodzeni w Paryżu