Konin

Konin – miasto na prawach powiatu w środkowej Polsce, w województwie wielkopolskim, siedziba powiatu konińskiego; leży w Dolinie Konińskiej, nad Wartą; główny ośrodek Konińskiego Zagłębia Węgla Brunatnego.

Konin uzyskał lokację miejską przed 1293 rokiem. Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego, należącym do starostwa konińskiego, w drugiej połowie XVI wieku leżał w powiecie konińskim województwa kaliskiego.

W latach 1975–1998 stolica województwa konińskiego.

.

Według danych GUS z 31 grudnia 2022 roku, Konin liczył 68 112 mieszkańców i był pod względem liczby ludności czwartym (po Poznaniu, Kaliszu oraz Pile) miastem w województwie wielkopolskim, a także 48. spośród najludniejszych miast w Polsce.

Położenie 
Konin leży na Pojezierzu Wielkopolskim i Nizinie Południowowielkopolskiej, nad Wartą, u ujścia Kanału Ślesińskiego, około 54 km na północ od Kalisza i około 92 km na wschód od Poznania. Miasto położone jest na skraju kilku mezoregionów fizycznogeograficznych; historyczna część miasta (tzw. Stary Konin) leży w Dolinie Konińskiej, na lewym brzegu Warty, pozostałe dzielnice lewobrzeżne leżą na Równinie Rychwalskiej i Wysoczyznie Tureckiej. Dzielnice prawobrzeżne (tzw. Nowy Konin), których budowę rozpoczęto w 1949 roku, leżą w Dolinie Konińskiej i na Pojezierzu Kujawskim. W dolinie Warty leży wyspa rzeczna Pociejewo, zaś w północnej, przemysłowej części miasta, leży Jezioro Gosławskie i Jezioro Pątnowskie. Przez miasto przebiega linia kolejowa nr 3 oraz drogi krajowe o nr 25, 72 i 92; około 8 km na południe od miasta biegnie autostrada A2.

Konin położony jest we wschodniej części historycznej Wielkopolski, w Kaliskiem, na ziemi kaliskiej. Do II rozbioru Polski (1793) leżał w województwie kaliskim. Po utworzeniu Księstwa Warszawskiego (1807) znalazł się w departamencie kaliskim. Po utworzeniu Królestwa Polskiego (1815) znajdował się w województwie kaliskim i był niewielkim ośrodkiem przemysłowym w kalisko-mazowieckim okręgu przemysłowym.

Nazwa 
Miasto ma metrykę średniowieczną i notowane jest od XIII wieku. W 1250 jako Lisiec ante Conin, 1283 civitas nostra Kunyn, 1284 in Conyn, 1292 in Conino, 1301 in Quonin, 1397 de Conyn, 1438 in Conyn, 1511–23 antiqua Conyn, 1579 Konin, 1674 Kunin, 1789 Miasto Konin, 1883 Konin.

Nazwa miasta pochodzi od zoonimicznej nazwy osobowej zwierzęcia konia umieszczonego w herbie miejscowości.

Historia

Początki miasta 

Z około 9000-8000 roku p.n.e. pochodzą znalezione na wydmach nadwarciańskich narzędzia krzemienne - ostrza trzoneczkowe, drapacze, rylce i noże, świadczące o istnieniu na terenie obecnego Konina, oraz w jego okolicach, skupisk ludności z kultury świderskiej. Z późniejszego okresu pochodzi cmentarzysko ludności z kultury przeworskiej. 

Lokalny gród istniał już w X w. i to wokół niego powstało miasto. Pierwsza wzmianka o Koninie (tj. wójcie Gosławie z Konina) pochodzi z 1293 roku. Konin był początkowo osadą na wyspie wśród rozlewisk Warty strzegącą brodu, a następnie mostu (pierwsza wzmianka z 1328 roku) na szlaku między Kaliszem a Kruszwicą. 

W 1306 roku miasto opowiedziało się po stronie Władysława Łokietka w walce o koronę polską. Z podobnego okresu pochodzą wzmianki o kasztelanach konińskich. 

Gród został spalony przez Krzyżaków w 1331 roku, następnie odbudowany na polecenie Kazimierza Wielkiego w latach 1333–1370, kiedy to król polski nakazał zbudować zamek murowany w Koninie. Miasto zostało otoczone murem z basztami i stało się siedzibą powiatu sądowego (starosta koniński rezydował w obecnie już nieistniejącym zamku), w którym odbywały się sądy szlacheckie: ziemski i grodzki, które przetrwały do rozbiorów.

Skupisko żydowskie pojawiło się w Koninie w 1418 roku.

Od 1425 roku w Koninie odbywały się dwa jarmarki w roku. 

W czasie wojny trzynastoletniej Konin wystawił w 1458 roku 15 pieszych na odsiecz oblężonej polskiej załogi Zamku w Malborku.

Miasto rozwijało się w XV i XVI wieku. W 1557 roku w mieście było: 8 rzemieślników, 14 piekarzy, 21 szewców oraz 4 rybaków, jedna cegielnia oraz młyn miejski. Kilka dekad później, w XVII wieku, rozwinęło się w mieście sukiennictwo. W 1616 roku czynnych było w mieście 30 warsztatów sukienniczych. 

Po śmierci Zygmunta Augusta w 1572 roku w mieście przez sześć miesięcy mieszkał biskup Jean de Monluc, który przybył do Polski dla poparcia elekcji niefortunnego króla polskiego Henryka Walezjusza.

W XVII w. nadeszło pasmo klęsk: epidemie (1628–1631, 1662), seria pożarów, okupacja i złupienie miasta przez Szwedów (1655-1656). W tym okresie Szwedzi zniszczyli zamek. Opuszczony stał do 1818 roku kiedy to, z rozkazu pruskiego rządu, został rozebrany. Poważnym zniszczeniom uległy również fortyfikacje miasta, które po potopie szwedzkim nie były już remontowane. Do ich rozbiórki przystąpiono na przełomie XVIII i XIX wieku, a ostatnie większe fragmenty znikły w 1816 roku. Rozebrana została również północna Brama Toruńska oraz południowa Brama Kaliska.

W 1646 roku Władysław IV Waza wydał przywilej odnawiający dwa jarmarki w mieście i zapewniający ochronę kupcom udającym się oraz powracającym z tych jarmarków.

W 1652 roku dekret starościński zezwolił osiadłym w mieście Szkotom na posiadanie browarów i wyrobu piwa.

Rozbiory Polski 

Do 1793 Konin leżał w województwie kaliskim, lecz w wyniku II rozbioru Polski znalazł się na obszarze zaboru pruskiego. Od 1795 był w departamencie kaliskim Prus Południowych, a od 1807 w departamencie kaliskim Księstwa Warszawskiego.

W 1793 roku w mieście było 22 szewców, 13 garncarzy i 8 kuśnierzy. W ciągu roku odbywało się 8 jarmarków, połączonych ze spędem bydła.

27 sierpnia 1794 roku pod Koninem doszło do jednej z bitew insurekcji kościuszkowskiej z Niemcami. 29 sierpnia 1794 roku powstańcy wkroczyli do Konina. Dwa lata później, w 1796 roku, miasto zostało poważnie uszkodzone przez pożar.

9 listopada 1806 roku władzę w mieście przejęli Polacy. 

W 1808 roku Konin liczył 2015 mieszkańców.  

W 1810 roku pierwszym konińskim rabinem został Cwi Hirsz Auerbach (założyciel pierwszej konińskiej jesziwy).

Królestwo Polskie 
Po kongresie wiedeńskim (1815) Konin znalazł się w granicach Królestwa Polskiego, w województwie kaliskim. Po utworzeniu kalisko-mazowieckiego okręgu przemysłowego w mieście powstało wiele nowych budynków. Ostatecznie rozebrane zostały resztki zamku, a w jego miejsce powstała dzielnica żydowska.

W 1829 roku w Koninie zakończono budowę dużej synagogi. 

W 1863 roku w mieście utworzono progimnazjum. 

W czasie powstania styczniowego w 1863 roku w okolicy Konina miało miejsce kilka potyczek i bitew. 5 listopada 1863 roku w Koninie Rosjanie rozstrzelali Zygmunta Waryłkiewicza, a 19 lipca 1864 roku stracili o. Maksymiliana Tarejwę. Po powstaniu miasto zostało objęte represjami władz rosyjskich, a w samym Koninie ulokowano 13 Pułk Kargopolski.

Następne lata były pomyślne dla rozwoju Konina. W 1874 roku rozpoczęła swoją działalność straż ogniowa. W 1905 uruchomiona została miejska centrala telefoniczna, a 18 lipca 1906 roku Konin uzyskał międzymiastowe połączenie telefoniczne z Kaliszem. W 1908 roku powstał oddział Kaliskiego Towarzystwa Wioślarskiego. Zabudowa sięgała wówczas poza średniowieczne granice. Rozrastały się przedmieścia: Kaliskie, Kolskie i Słupeckie. Trwał proces brukowania ulic, a od 1916 (rok wybudowania elektrowni miejskiej) elektryfikacji miasta. W 1907 roku Konin powiększył się o pobliską Groble Czarnkowską, na terenie której znajdowała się fabryka i pałac Edwarda Reymonda. 

W 1896 roku miasto liczyło 7391 mieszkańców. Były w nim czynne: 2 fabryki maszyn i narzędzi rolniczych (jedna z nich stanowiła własność rodziny Reymondów, a druga należała do Włodarczyków), 2 zakłady kotlarskie, 4 garbarnie, mydlarnie oraz liczne drobne zakłady przemysłu spożywczego (m.in. 2 browary, destylarnia i wytwórnia wódek, 2 olejarnie, 3 fabryki octu, wytwórnia wody sodowej, itp.). Przy mieście funkcjonowało 18 wiatraków.

W 1905 roku w mieście doszło do pierwszych strajków i manifestacji koninian. Z Polakami solidaryzowali się niektórzy Rosjanie, np. naczelnik powiatu Leonow, ostrzegający osoby zagrożone aresztowaniem. W tym samym czasie doszło do buntu wśród żołnierzy stacjonujących w Koninie.

I wojna światowa 
Podczas I wojny światowej w okolicach Konina doszło do walki pomiędzy żołnierzami rosyjskimi a niemieckimi. Pod koniec sierpnia 1914 roku Konin został zajęty przez wojska niemieckie. W 1915 roku w Koninie zawiązały się pierwsze w mieście drużyny skautowe.

W 1917 roku w zewnętrzną ścianę kamienicy Zemełki wmurowano tablicę poświęconą pamięci Tadeusza Kościuszki. 

11 listopada 1918 Niemcy zastrzelili kilku mieszkańców miasta. W tym dniu budynek Szkoły Handlowej, znajdującej się w kamienicy Zemełki, został przejęty przez POW. Wiadomość ta zgromadziła tłum uczniów przed budynkiem. W tym czasie żołnierze POW udali się do gmachu starostwa z prośbą o wydanie broni. Jeden z niemieckich urzędników zadzwonił do koszar z prośbą o interwencję. Przybyli żołnierze, zastawszy tłum na placu, otworzyli w jego kierunku ogień. W wyniku salwy zginęło 5 osób, a dwie następne zmarły w szpitalu. Pogrzeb ofiar przerodził się w dużą manifestację patriotyczną. W 1984 roku na kamienicy odsłonięto tablicę ku czci ofiar. 12 listopada 1918 siły okupacyjne opuściły miasto.

II Rzeczpospolita 
Po odzyskaniu niepodległości Konin był kilkunastotysięcznym miastem powiatowym położonym na uboczu uczęszczanych szlaków komunikacyjnych (w 1921 roku miasto liczyło około 10 tysięcy mieszkańców oraz 240 zarejestrowanych zakładów przemysłowych, w tym 72 żydowskie). Pewne ożywienie gospodarcze przyniosła budowa linii kolejowej Strzałkowo–Kutno, łączącej miasto z Poznaniem i Warszawą (otwartej w 1922 roku) oraz kanału Warta–Gopło (rozpoczętego w 1937 roku).

Od 1921 roku wydawany był tygodnik - Głos Koniński.

W 1928 roku otwarto 3-letnią Szkołę Podoficerską dla Małoletnich. W tym samym roku liczba warsztatów rzemieślniczych wynosiła 487 (w tym 168 należało do Żydów).

II wojna światowa 

Po wybuchu II wojny światowej, od 1 września 1939 r., Konin był bombardowany przez niemieckie lotnictwo, po czym miasto zostało zajęte przez wojska niemieckie 14 września 1939 roku. 22 września 1939 roku Niemcy dokonali publicznej egzekucji dwóch mieszkańców Konina: restauratora Aleksandra Kurowskiego oraz kupca Mordche Słodkiego. 

10 listopada 1939 roku niemieccy okupanci dokonali mordu na cmentarzu żydowskim w Koninie. 

Podczas wojny Konin był siedzibą niemieckich władz powiatowych i należał do ziem włączonych do terenów III Rzeszy (jako część Kraju Warty). W czasie okupacji niemieckiej Niemcy utworzyli w mieście getto otwarte, a ponadto zdewastowali synagogę, zniszczyli żydowski cmentarz, wyburzyli część zabudowań dzielnicy żydowskiej oraz przesiedlili niektórych Żydów do innych dalszych gett. W późniejszym czasie dokonali w okolicznych lasach eksterminacji ludności żydowskiej, która w 1939 roku stanowiła ok. 21% ogółu mieszkańców miasta (Holocaust przeżyło tylko około 200 konińskich Żydów). Z miasta w latach 1939–1941 wysiedlono również większość Polaków do Generalnego Gubernatorstwa, w zamian, w ramach akcji kolonizacyjnej Heim ins Reich, sprowadzono Niemców.

Na przełomie lat 1939 i 1940 w Koninie podjął działalność obwód Inspektoratu Kalisz Armii Krajowej. Po rozbiciu inspektoratu w Kaliszu przez gestapo w 1942 roku obwód przeniesiono do nowo utworzonego Inspektoratu Koło.

Pod koniec 1941 roku w Czarkowie (niedaleko stacji kolejowej) Niemcy założyli obóz pracy przymusowej dla Żydów, którzy byli zmuszani do rozbudowy konińskiego węzła kolejowego. Ciężkie warunki pracy, a także egzekucje więźniów sprawiły, że obóz był miejsce śmierci setek osób. 12 sierpnia 1943 roku w obozie doszło do buntu więźniów, a niedługo później miejsce to zostało zlikwidowane przez niemieckiego okupanta.

W 1942 roku Niemcy powiększyli obszar miasta o wsie Czarków i Wilków. 

Konin został zdobyty 20 stycznia 1945 roku przez wojska radzieckie 8 Zmechanizowanego Korpusu Pancernego gen. Iwana Driomowa ze składu 1 Gwardyjskiej Armii Pancernej gen. Michaiła Katukowa. W walkach zginęło 10 żołnierzy radzieckich, a około 20 odniosło rany. Zabitych zostało także około 20 mieszkańców Konina.

21 stycznia 1945 roku powołano tymczasową radę miejską. Niedługo później wybrano także burmistrza (Władysława Stasińskiego) oraz rozpoczęło swoją działalność Starostwo Powiatowe (na czele z lekarzem - Władysławem Pałysem) oraz Komenda Powiatowa Milicji Obywatelskiej.

Polska Ludowa 
W lutym 1945 roku powołano w mieście komitet powiatowy Polskiej Partii Robotniczej (na ul. Mickiewicza 21 w 1972 roku wmurowano tablicę pamiątkową upamiętniającą pierwsze posiedzenie komitetu). Niedługo potem - 9 marca 1945 roku, odbyła się pierwsza sesja Powiatowej Rady Narodowej. W tym samym roku naprawiono most na Warcie, a na korycie Ulgi zmontowano most wojskowy oraz uruchomiono odkrywkę w Morzysławiu. W 1945 roku przed ratuszem ustawiono Pomnik Wdzięczności poświęcony Armii Czerwonej. Wiosną 1945 roku założono Amatorski Klub Sportowy. Rok później rozpoczęła działalność brykietownia w Marantowie, a w 1948 roku  Liceum Pedagogiczne w Morzysławiu. W latach 1949–1953 budowano pierwsze w Koninie osiedle mieszkaniowe przy stacji PKP. W 1948 roku uruchomiono nową drogę wodną łączącą Wartę z Jeziorem Gopło. Junacy z 20. Brygady Powszechnej Organizacji „Służba Polsce” wybudowali, w latach 1948–1952, wał przeciwpowodziowy wzdłuż brzegu Warty. W 1952 roku oddano do użytku nowy most na Warcie.

Od 1953 roku rozpoczął się gwałtowny rozwój miasta związany z odkryciem złóż węgla brunatnego. W tym samym roku uzyskano pierwszy węgiel z odkrywki „Niesłusz”. W latach 1953–1958 trwała budowa pierwszego etapu elektrowni „Konin”, będącej pierwszą elektrownią w kraju, która, jako paliwo wykorzystywała węgiel brunatny. W 1958 roku rozpoczęto wydobywanie węgla z odkrywki „Gosławice”. Rok 1958 to również moment założenia Muzeum Regionalnego w mieście przez miejscowy oddział PTTK. W 1959 roku na terenie dawnego cmentarza żydowskiego ustawiono Pomnik Ofiar Faszyzmu.

Już od stycznia 1945 roku mieszkańcy Konina i okolic byli terroryzowani przez komunistów. Na terenie miasta nowi okupanci utworzyli więzienie komunistyczne, znajdujące się w murach byłego więzienia niemieckiego na ulicy Wodnej 7 i 7a, areszt Urzędu Bezpieczeństwa na Szarych Szeregach 1 i siedzibę Milicji Obywatelskiej na Żwirki i Wigury 7. W tych miejscach byli przetrzymywani i mordowani tzw. "wrogowie ludu", czyli np. Żołnierze Wyklęci czy tzw. "kułacy". Oprócz tych miejsc komuniści dokonywali również egzekucji na Polakach na terenie byłej carskiej strzelnicy przy ulicy Ametystowej i Trasie Bursztynowej (jest to jak dotąd jedyne, na terenie miasta, miejsce, upamiętniające ofiary reżimu komunistycznego z powiatu konińskiego). 

W 1960 roku Konin liczył 17 tys. mieszkańców.

W 1961 roku rozpoczęto budowę Huty Aluminium „Konin” (prace zakończono w 1966 roku). Rok później zelektryfikowano linię kolejową na odcinku Konin-Kutno. Rozpoczęto również eksploatację odkrywki „Pątnów”, a rok później uruchomiono elektrownię „Pątnów”. W 1963 roku utworzono Konińskie Towarzystwo Regionalne. W 1964 roku oddano do użytku zelektryfikowany odcinek linii kolejowej Poznań–Konin oraz rozpoczęto eksploatację odkrywki „Kazimierz”. W 1964 roku na Placu Zamkowym odsłonięto obelisk poświęcony pamięci poległych w latach czterdziestych milicjantów i ormowców. Miasto również rozrastało się terytorialnie. Od 1965 roku trwała budowa osiedla Kurów. W tym samym roku, w wyniku działalności odkrywki węgla brunatnego, zlikwidowano kolejkę wąskotorową Konin-Jabłonka Słupecka. W 1966 roku powstały Konińskie Zakłady Naprawcze Przemysłu Węgla Brunatnego (w późniejszym czasie przemianowane na Fabrykę Urządzeń Górnictwa Odkrywkowego), produkujące przenośniki taśmowe, różne rodzaje odlewy żeliwne, remontujące urządzenia elektryczne oraz wykonujące urządzenia prototypowe dla kopalń węgla brunatnego. W 1967 roku do Konina przyłączono wsie Chorzeń, Marantów, Morzysław i Niesłusz, gdzie w późniejszym czasie powstały nowe osiedla. W 1968 roku oddano do użytku gmach siedziby oddziału NBP.

W 1970 roku Konin liczył 40,7 tys. mieszkańców.

W 1970 roku rozpoczął swoją działalność Dom Kultury Zagłębia Konińskiego (na ówczesnym Placu PZPR). Dysponował on salą widowiskową na 500 miejsc i kinem „Centrum”. W tym samym roku ruszyło również wydobycie z odkrywki „Jóźwin”. W 1972 roku uruchomiono w Hucie „Konin” walcownię, a także rozpoczął swoją działalność Pałac Sportu (głównym projektantem był mistrz szabli - Wojciech Zabłocki) oraz zaczęto wydawać tygodnik - Wielkopolskie Zagłębie. W 1973 roku oddano do użytku wielospecjalistyczny szpital wojewódzki na 700 łóżek z Liceum Medycznym oraz zakład odzieżowy - Polaneks (późniejszy Konwart), który produkował koszule. W 1974 roku pierwsze pociągi ruszyły z Konina do Kazimierza Biskupiego. W tym samym roku otwarto Dom Handlowy „Centrum” oraz hotel „Konin” (wg projektu H. Kleszczewskiego) i stadion „XXX-lecia” dla 30 tysięcy widzów. W latach 70. rozpoczął swoją działalność Koniński Kombinat Budowlany (z produkowanych przez niego prefabrykatów zbudowano m.in. osiedle „Zatorze”). 1 stycznia 1975 roku ruszyła produkcja w Zakładzie Badawczo-Rozwojowym „Polmos”. W 1975 roku oddano również do użytku amfiteatr z 4600 miejscami dla widzów.

Od 1972 roku codziennie o godzinie 12:00 rozlegał się z wieży ratusza hejnał skomponowany przez Witolda Friemanna.

1 czerwca 1975 roku w wyniku reformy administracyjnej Konin stał się stolicą województwa konińskiego (był nią do 1998 roku).

W 1976 roku terytorium miasta powiększono o 7 sołectw (w tym: Gosławice, Maliniec, Pątnów, Łężyn i Międzylesie). W 1976 roku rozpoczęło swoją działalność Towarzystwo Przyjaciół Miasta Konina (kontynuator działalności Konińskiego Towarzystwa Regionalnego, działającego od 1963 roku). Od tego roku w Hucie Aluminium organizowano plenery malarskie i rzeźbiarskie, których wynikiem były m.in. rzeźby plenerowe umieszczone na terenie miasta. W tym też roku w mieście rozpoczął działalność Ośrodek Oddziaływania Kulturalno-Oświatowego Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Działały tu też punkty konsultacyjne Akademii Ekonomicznej i Politechniki w Poznaniu. W 1977 roku odsłonięto aluminiowy pomnik Lotników. W tym samym roku powstało Towarzystwo Przyjaciół Konina, będącego kontynuatorem Konińskiego Towarzystwa Regionalnego. W 1978 roku na ulicy Kolskiej wystawiono pomnik Zofii Urbanowskiej dłuta K. Łukaszewskiego. Pod koniec lat 70. w czynie społecznym budowano park Przyjaźni o powierzchni 90 ha. W 1979 roku ukazał się pierwszy numer Przeglądu Konińskiego. W grudniu 1981 roku wybuchły strajki w Szpitalu Wojewódzkim oraz Hucie Aluminium "Konin". Z całego województwa konińskiego, w ówczesnym czasie, zostało  internowanych kilkadziesiąt osób. Pomoc humanitarną dla prześladowanych przez komunistów udzieliła m.in. parafia św. Maksymiliana Kolbe w Koninie.

Okres po 1989 roku 
Po 1989 roku, w wyniku zmian gospodarczych i politycznych, doszło do wyniszczenia konińskiego przemysłu. Zamknięto Cukrownię Gosławice, Wydział Elektrolizy Huty Aluminium "Konin", Konwart, Brykietownię "Konin" oraz Zakład Odlewniczy FUGO-Odlew.

1 lipca 1992 roku utworzono Komendę Wojewódzką PSP w Koninie, Komendę Rejonową i dwie jednostki ratowniczo-gaśnicze kat. B. 

W 1998 roku w Koninie powstała Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa (późniejsza Akademia Nauk Stosowanych). 

W wyniku reformy administracyjnej od 1 stycznia 1999 Konin przestał być miastem wojewódzkim, a stał się miastem na prawach powiatu i siedzibą powiatu konińskiego w województwie wielkopolskim. W 1990 prezydentem został Marek Waszkowiak, który sprawował urząd do 1994 roku. Jego następca, Kazimierz Pałasz, rządził przez 4 kadencje w latach 1994–2010. W latach 2010–2018 prezydentem był Józef Nowicki. Od 2018 roku funkcję tę pełni Piotr Korytkowski z Platformy Obywatelskiej, który zakończył trwającą od 24 lat obsadę SLD na tym stanowisku.

W 2007 roku otwarto nową przeprawę przez Wartę. 

W 2011 roku oddano do użytku bulwar nad Wartą. 

21 grudnia 2015 roku do eksploatacji przekazano Zakład Termicznego Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych w Koninie. 

W 2021 roku oddano do użytku wiadukt Przemysła II.

Demografia 

 Wykres liczby ludności Konina na przestrzeni ostatnich sześciu stuleci

Największą populację Konin odnotował w 2000 r. – według danych GUS 83 517 mieszkańców.

Według prognozy ludności Konina w 2030 r. liczba ta spadnie do 64 331 mieszkańców. Prognoza na 2050 rok przewiduje już tylko 45 623 mieszkańców.

 Piramida wieku mieszkańców Konina w 2014 roku.

Dane z 31 grudnia 2017 roku:

Dane z 31 grudnia 2020 roku:

Zabytki

Starówka 
(część Konina położona na lewym brzegu Warty)

 Grodzisko Kaszuba – odkryte w 1966 roku, datowane na VI–VII wiek naszej ery, w wieku X–XII rozrosło się do 120 metrów średnicy, położone u ujścia Powy, na szlaku ze Starego Miasta przez Rumin i bród na Warcie do wsi Chorzeń koło Konina. Grodzisko pełniło głównie funkcję kontroli przeprawy przez rzekę Wartę. Obecnie zachowane pozostałości to długie na 15 metrów i szerokie na 6 metrów i wysokie na 2,30 metra nad poziom rzeki resztki wałów.
 Słup Koniński – najstarszy znak drogowy w Europie Środkowo-Wschodniej. Mieści się przy kościele św. Bartłomieja na konińskiej Starówce. Inskrypcja na nim głosi, że został ufundowany przez komesa Piotra Włostowica w 1151 roku. Pierwotnie (do 1828 r.) umiejscowiony był w okolicach konińskiego zamku na obecnym Pl. Zamkowym, dawniej zwanym Rynkiem Garncarskim, a przez ludność żydowską Tepper Mark. Wskazywał połowę drogi z Kalisza do Kruszwicy. W 2010 r. przeprowadzono jego renowację.
 Kościół św. Bartłomieja, gotycki, o układzie bazylikowym, trójnawowy. Pochodzi z XIV w. Od południowej strony kaplice gotycka NMP i renesansowa koninianina Jana Zemełki, w której znajdują się bogato intarsjowane stalle z ornamentami roślinnymi, ptakami i jednorożcami oraz gotycka rzeźba Matki Boskiej z XVI wieku. W kruchcie bocznej z 1866 r. znajduje się gotycka kropielnica. Sklepienia: siatkowe w prezbiterium i gwiaździste w nawach. Polichromię i witraże wykonał w latach 1908–1910 Eligiusz Niewiadomski, późniejszy zabójca pierwszego prezydenta RP Gabriela Narutowicza. Drzwi frontowe posiadają brązowe maszkarony z XV wieku, w kształcie lwich głów. Kościół przyozdobiony jest pomnikami:
 epitafium Mikołaja Grochowskiego (wykonane z alabastru);
 pomnik Stanisława Przyjemskiego - marszałka wielkiego koronnego (styl późnorenesansowy);
 pomnik Krzysztofa Przyjemskiego,
 krzyż kamienny; wmurowany w północnej skarpie; wykonany z piaskowca; jeden z kamieni milowych na drodze Kalisz – Kruszwica.
 W skarbcu kościelnym znajduje się kielich z 1536 r., wykonany przez konińskiego mistrza złotnika – Bartłomieja. W pobliżu znajdują się dzwonnica z 1878 r. oraz słup koniński (patrz wyżej).
 Dzwonnica kościoła św. Bartłomieja z 1878 r., ufundowana przez koninianina Walentego Modrzejewskiego.
 Plebania kościoła farnego, wybudowana w stylu klasycystycznym w początku XX wieku, ozdobiona pilastrami jońskimi.
 Zespół klasztorny oo. Reformatów:
 Klasztor oo. Reformatów, wybudowany w 1733 r., na planie podkowy, z wirydarzem pośrodku. Posiada dwie kondygnacje, oddzielane gzymsem kordonowym. U zbiegu skrzydeł północnego i wschodniego znajduje się rotunda na cokole (pierwotnie biblioteka).
 Kościół św. Marii Magdaleny, wybudowany w 1727 r., w stylu barokowym. Posiada jedną nawę i trzy późnobarokowe ołtarze z połowy XVIII w. W kościele znajdują się też dwie zabytkowe rzeźby: ludowa Pieta Chrystusa Frasobliwego z 1430 r. oraz gotycka Madonna z Dzieciątkiem z 1490 roku.
 Klasycystyczny ratusz, zaprojektowany przez Andrzeja Pelletiera, został wybudowany między 1796 a 1803 na ówczesnym rynku, o średniowiecznym układzie urbanistycznym i kształcie mocno wydłużonego wrzeciona na osi północ–południe. Ze względu na ograniczoną szerokość rynku, rozchodzące się jezdnie, przyległe do ścian ratusza, „uformowały” nietypowe ustawienie bocznych ścian i dlatego rzut tego 2-kondygnacyjnego budynku ma kształt trapezu. Dach jest 4-spadowy, pokryty dachówką, ale przez nietypowy rzut posiada unikatowe połacie boczne – płaszczyzny prostokreślne o kształcie paraboloid hiperbolicznych. Ratusz ma nadbudowaną osiemnastowieczną wieżą zegarową licowaną drewnem (zegar pochodzi z klasztoru w Lądzie). Fronton z 4 kolumnami doryckimi wielkiego porządku i trójkątnym tympanonem z herbem Konina. Wnętrza przyozdobione są witrażami z początku XX w., a sufit Sali Rady Miejskiej – stiukowym plafonem.
 Jatki Miejskie, wybudowane w stylu klasycystycznym w początku XIX w., ozdobione kolumnadą w stylu doryckim. Obecnie pełnią funkcję sali ratuszowej.
 Synagoga, wybudowana w latach 1825–1829, nawiązuje w stylu do budowli bizantyńskich. Pierwotnie budynek stanowił bryłę na planie prostokąta. W 1883 roku do strony północnej na całej długości dobudowano dwukondygnacyjny element z przeznaczeniem na salę modlitw dla kobiet, a w części zachodniej przedsionek. Znajdowała się tam biblioteka miejska, która została przeniesiona na ulicę Dworcową.
 Żydowski talmudyczny „dom nauki” („bes medresz” – „bet ha-midrasz”) znajdujący się obok synagogi, zbudowany w 1883 roku. W 2016 roku budek został zburzony.
 Rynek (dawniej zwany Dużym Rynkiem, Rynkiem Pierwszym, obecnie Plac Wolności). Do 1786 r. na jego środku stał ratusz.
 Kamienica Jana Zemełki, wybudowana w końcu XVI w. Była pierwszym murowanym budynkiem świeckim w mieście. Cechy renesansowe utraciła w kilku przebudowach. Dwukondygnacyjna, z dwuspadowym dachem. Sklepienia: beczkowe w sieni i piwnicach, a kolebkowo-krzyżowe w piwnicach i na parterze.
 Gmach Starostwa Powiatowego w Koninie. Budynek o wyraźnych cechach klasycystycznych, kryty dachem naczółkowym, powstał w 1828 r. według projektu architekta T.K. Pelletiera, Budowniczego Obwodu Konińskiego. Miał być siedzibą władz rozległego obwodu konińskiego. Obwód tworzyły ówczesne powiaty koniński i pyzderski, z których w 1866 r., po reformie administracyjnej zaboru rosyjskiego, utworzono po raz pierwszy w historii powiaty kolski, turecki i słupecki. Powiat koniński wydatnie zmniejszono, a pyzderski zniknął na zawsze.
 Kamienica klasycystyczna na narożniku Pl. Wolności i ul. Zofii Urbanowskiej ozdobiona pilastrami jońskimi oraz tympanonem z wieńcem i datą 1840. Przed II wojną światową mieścił się w niej Hotel Litewski.
 Kamienica zwana „Grodzką” klasycystyczna z I połowy XIX wieku na Placu Wolności, ornamentowana pilastrami jońskimi oraz ozdobiona gankiem z dwustronnymi schodami. W czasach carskich więzienie (więziono tam legendarnego kapucyna ks. Maksymiliana Tarejwę, dowódcę powstania styczniowego na ziemi konińskiej). Przed II wojną światową mieścił się w niej Hotel Polski.
 Zajazd „Pod Jelonkiem” położony na skrzyżowaniu ul. Kolskiej i 3 Maja. Wybudowany w końcu XVIII wieku. Długi, narożnikowy, jednokondygnacyjny budynek z poddaszem posiadający skromne cechy klasycystyczne. Nad wjazdem na podwórze zachowany herb zajazdu – jelonek.
 Zespół kamienic staromiejskich, dwu- i trzykondygnacyjnych, rzadziej jednokondygnacyjnych. Budowane od XVI do XX wieku. Większość zabudowy z początku i I połowy XIX wieku. W Rynku (obecnie Plac Wolności) 6 stylowych kamienic klasycystycznych, w dalszych okolicach klasycyzujące, np. stylowa kamienica rejenta Sikorskiego z II połowy XIX wieku, kamienica Essowej z ok. 1850 r., neoklasycystyczna kamienica „Stary Dom”, kamienica Koliber, kamienice przy ulicy 3 maja i na Placu Zamkowym.
 Kościół ewangelicko-augsburski Świętego Ducha i jego plebania z XIX wieku.
 Eklektyczny pałac E. Reymonda z 1880 r.
 Budynek dawnego więzienia z XIX wieku, obecnie Centrum Kształcenia Ustawicznego
 Dworek Zofii Urbanowskiej, pisarki, honorowej obywatelki miasta, z 2 połowa XIX wieku.
 Park Miejski im. Fryderyka Chopina z połowy XIX wieku. Najstarszy park w mieście, posiada liczne okazy starego drzewostanu, zwierzyniec, place zabaw dla dzieci.
 Elektrownia miejska, wzniesiona przez Niemców w 1916 r., dawniej mieszcząca również łaźnie
 Szkoła Powiatowa, ul. Kościelna 2
 Most Toruński

Gosławice 

 Zamek, wybudowany w latach 1420–1426 przez biskupa poznańskiego Andrzeja Łaskarza herbu Godziemba, gotycki. Rezydencję typu dwór obronny zbudowano bez wieży. Pierwotnie zachowały się mury do wysokości I piętra oraz mur zewnętrzny. Po odrestaurowaniu w 1978–1986 siedziba Muzeum Okręgowego.
 Skansen budownictwa wiejskiego w sąsiedztwie zamku – wiatraki, kuźnia, stodoły oraz zrekonstruowany dwór z XIX wieku. Dwukondygnacyjny, o konstrukcji szachulcowej, kryty dwuspadowym dachem łamanym.
 Kościół św. Andrzeja Apostoła w Gosławicach, gotycko-neogotycki. Ufundowany przez właściciela Gosławic biskupa poznańskiego Andrzeja Łaskarza herbu Godziemba. Zbudowany na planie krzyża greckiego. Sklepienie palmowe wspiera centralnie usytuowana kolumna. Do ośmiobocznej nawy przylegają tworząc ramiona krzyża: prezbiterium, dwie kaplice i kruchta. Wewnątrz kościoła są trzy neogotyckie ołtarze z końca XIX wieku oraz ośmioboczna chrzcielnica kamienna z początku XVI w. Kościół częściowo zrujnowany w XVII wieku został odbudowany w latach 1755–1775. Dachy i wieżyczka w stylu neogotyckim pochodzą z końca XIX wieku, w końcu XX wieku dokonano renowacji dachu oraz przebudowano wieżyczkę, podwyższając ją.
 Spichlerz – zbudowany w stylu klasycystycznym w 1838 roku przez Hektora Kwileckiego, właściciela dóbr Gosławice.
 Budynek gorzelni z XIX wieku.

Morzysław 
 Neobarokowy kościół św. Wojciecha z 1905–1914, wzniesiony częściowo na fundamentach starszej świątyni z XVIII w.
 Dzwonnica kościoła św. Wojciecha z 1902 roku.
 Cmentarz kościelny z XIV–XV w. (ul. Staromorzysławska).

Centrum 

 Zabytkowe wieże ciśnień: jedna z początku lat 20. XX w. położona przy dworcu PKP (obecnie galeria Wieża Ciśnień), druga z początku lat 40. XX w. przy ulicy Parowozownia.
 "Dworek" z początku XX w. przy Alejach 1 Maja – dawny pałacyk ślubów – obecnie w odrestaurowanym "dworku" mieści się hotel i restauracja „Pałacyk”.
 "Dworek" z początku XX w. przy ul. Bydgoskiej 7 – obecnie w odrestaurowanym "dworku" mieści się siedziba firmy „Provident”.

Podział administracyjny miasta 

Konin oficjalnie podzielony jest na 19 obrębów:
 Część lewobrzeżna (tzw. stary Konin)
 Wilków
 Górka
 Pawłówek
 Osiedle Armii Krajowej
 Osiedle Józefa Bema
 Przydziałki
 Krykawka
 Osiedle Romana Dmowskiego
 Osiedle Władysława Sikorskiego
 Osiedle Przydziałki
 Osiedle Jana Zemełki
 Starówka
 Przedmieście Kolskie
 Wyspa Pociejewo (zachodnia część)
 Osada
 Wyspa Pociejewo (wschodnia część)

 Część prawobrzeżna (tzw. nowy Konin)
 Nowy Dwór
 Kaszuba
 Chorzeń
 Czarków
 Osiedle I
 Osiedle II
 Osiedle III
 Osiedle IV im. Legionów
 Os. Zatorze
 Glinka
 Os. Glinka
 Osiedle V
 Osiedle Va
 Kurów
 Morzysław
 Grójec
 Gąsawy
 Laskówiec
 Niesłusz
 Marantów
 Międzylesie
 Maliniec
 Sulanki
 Gosławice
 Gaj
 Mieczysławów
 Beniów
 Janów
 Pątnów
 Łężyn
 Os. Cukrownia Gosławice

Od 2023 zniesiono oficjalnie części miasta o nazwach Gosławice-Parcele i Wydartów.

Gospodarka 

Konin jest głównym ośrodkiem przemysłu, Konińskiego Zagłębia Węgla Brunatnego. Obecność złóż węgla brunatnego w pobliżu miasta zadecydowała o powstaniu Zespołu Elektrowni Pątnów-Adamów-Konin, który dostarcza ok. 8,5% wytwarzanej w Polsce energii elektrycznej. 3 spośród 4 elektrowni należących do Zespołu położone są na obszarze Konina. W mieście znajduje się również jedyna w Polsce huta aluminium, która jeszcze do niedawna wykorzystywała znaczną część energii elektrycznej produkowanej przez konińskie elektrownie, z uwagi na energochłonność hutnictwa aluminium. Obecnie, po zamknięciu wydziału elektrolizy, zapotrzebowanie na energię jest dużo mniejsze. Huta aluminium (obecnie Gränges Konin), wytwarza ponad 90 tys. ton wyrobów walcowanych rocznie. Dwie konińskie elektrownie oraz nowo wybudowana elektrownia Pątnów II produkują blisko 8,5% mocy krajowej. Miasto słynęło także z przemysłu odzieżowego, w mieście działały 3 duże zakłady odzieżowe między innymi dawny oddział gnieźnieńskiego Polanexu przekształcony po 1990 roku w ZPO Konwart, który w 2009 roku ogłosił upadłość. Stopa bezrobocia w mieście według stanu na koniec 2018 r. wynosi 6,2%. W Powiatowym Urzędzie Pracy zarejestrowanych było 2225 mieszkańców miasta.
W Koninie znajduje się port rzeczny łączący miasto z Morzem Bałtyckim.

W 2013 r. wydatki budżetu samorządu Konina wynosiły 404,63 mln zł, a dochody budżetu 394,66 mln zł. Zadłużenie (dług publiczny) samorządu na koniec 2013 r. wynosiło 116,5 mln zł, co stanowiło 29,51% wysokości jego dochodów.

W Koninie (w dzielnicy Gosławice) planowana jest budowana elektrowni jądrowej, którą nie należy mylić  z elektrownią atomową.

Transport

Transport drogowy 
Konin jest węzłem drogowym. Tuż przy południowej granicy Konina przebiega Autostrada A2 Świecko – Stryków (Łódź), będąca częścią trasy europejskiej E30. Połączenie z autostradą zapewniają dwa węzły: Modła (z drogą krajową nr 25) oraz Konin Wschód (z drogą krajową nr 72). Miasto przecina droga krajowa nr 92 łącząca Rzepin z Łowiczem i droga krajowa nr 25 z Bobolic do Oleśnicy.

 Autostrada A2 Świecko – Stryków, która jest częścią trasy europejskiej E30 (Cork – Omsk)
 Droga krajowa nr 25: Bobolice – Bydgoszcz – Inowrocław – Konin – Kalisz – Ostrów Wielkopolski – Oleśnica
 Droga krajowa nr 72: Konin – Turek – Łódź – Rawa Mazowiecka
 Droga krajowa nr 92: Rzepin – Poznań – Września – Konin – Koło – Kutno – Łowicz (alternatywna dla autostrady A2)
 Droga wojewódzka nr 264: Konin – Kleczew (ul. Kleczewska przez wiadukt Pokoju (dawniej Briański) nad linią kolejową nr 3; zbudowanym w 1985 i zmodernizowanym w l. 2012–2013 do ronda Konin (drogi krajowe nr 25 i 92))
 Droga wojewódzka nr 266: Konin – Sompolno – Piotrków Kujawski – Radziejów – Aleksandrów Kujawski – Ciechocinek

Mosty 

W obrębie miasta znajdują się cztery mosty drogowe na Warcie: dwa łączące dzielnice południowe z północnymi: Most im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w ciągu drogi krajowej nr 92 i Most Unii Europejskiej w ciągu drogi krajowej nr 25 oraz dwa mosty komunikujące Starówkę: Most Warszawski w ciągu drogi krajowej nr 92 i Most Toruński w ciągu ulicy Wojska Polskiego, a także most na Kanale Warta-Gopło w ciągu drogi wojewódzkiej nr 266.

Transport autobusowy 
Komunikację autobusową w Koninie i okolicach zapewnia przedsiębiorstwo PKS Konin oraz prywatni przewoźnicy: Euromatpol i Andrew Bus. Do Konina kursują m.in. autobusy PKS Poznań, PKS Łódź, PKS Turek, Kujawsko-Pomorskiego Transportu Samochodowego, Mobilis PKS Mrągowo, PKS Gniezno, PKS Tomaszów Mazowiecki i Arriva Bus Polska oraz prywatnych przewoźników: Nadgoplańskiej Komunikacji Autobusowej w Kruszwicy, Trako Bus Wrocław, Andrew Bus Uniejów, BP Tour Lublin, Eko-Stamar Końskie.

Komunikacja miejska 

Miejski Zakład Komunikacji (MZK Konin) zapewnia przewozy autobusowe na terenie miasta i jego najbliższych okolic. Obsługuje 22 linie, mając do dyspozycji 59 autobusów, w tym 7 przegubowych.

Transport kolejowy 

Początki kolei żelaznych w Koninie sięgają początku XX w. W 1912 roku otwarto kolej wąskotorową Cukrowni Gosławice o prześwicie 750 mm, przedłużoną w 1914 roku (podczas I wojny światowej) do Czarkowa pod Koninem (stacja Konin Wąskotorowy). W styczniu 1922 oddano do użytku 111 km 2-torową normalnotorową linię kolejową Kutno – Konin – Strzałkowo.

Obecnie Konin jest stacją węzłową na 475 km 2-torowej zelektryfikowanej linii kolejowej Frankfurt nad Odrą–Poznań–Kutno–Warszawa Zachodnia, będącym częścią międzynarodowej trasy E20 Berlin – Moskwa.

Od maja 1974 do maja 1996 funkcjonowała w ruchu pasażerskim 14,3 km linia kolei normalnotorowej z centrum miasta przez Niesłusz, Marantów, Maliniec, Gosławice, Pątnów do Kazimierza Biskupiego.
Własne normalnotorowe linie kolejowe posiada także KWB Konin, do przewozu węgla brunatnego z odkrywek do elektrowni Pątnów i Konin – około 100 km szlaków o napięciu 2,4 kV, z czego najdłuższe to:
 Lubstów/Kramsk–Drzewce–Elektrownia Konin
 Kleczew–Pątnów

Stacje kolejowe
 Konin
 Konin Zachód

Transport wodny 
Rzeka Warta oraz Kanał Ślesiński umożliwiają komunikację drogami wodnymi z głównymi rzekami Polski: Wisłą i Odrą. W dzielnicy Morzysław (Konin) znajduje się port rzeczny oraz śluza.

Transport lotniczy 
Około 12 km od miasta, w Kazimierzu Biskupim znajduje się lądowisko Konin-Kazimierz Biskupi.

W 2012 przy ul. Szpitalnej oddano do użytku sanitarne lądowisko.

Edukacja 
Przedszkola:
 Nr: 1, 2, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 25, 31, 32 oraz niepubliczne

Szkoły podstawowe:

 Nr: 1, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10, 11, 12, 15

Szkoły ponadgimnazjalne:
 I Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Kościuszki w Koninie
 II Liceum Ogólnokształcące im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego w Koninie
 III Liceum im. Cypriana Kamila Norwida w Koninie
 Konińskie Centrum Edukacyjne
 Zespół Szkół Górniczo-Energetycznych im. Stanisława Staszica w Koninie
 Zespół Szkół Technicznych i Hutniczych w Koninie
 Zespół Szkół Budownictwa i Kształcenia Zawodowego im. Eugeniusza Kwiatkowskiego w Koninie (dawniej ZS Budowlanych im. Eugeniusza Kwiatkowskiego)
 Zespół Szkół Centrum Kształcenia Ustawicznego im. Stefana Batorego w Koninie
 Zespół Szkół im. Mikołaja Kopernika w Koninie
 Rzemieślnicza Szkoła Zawodowa Cechu Rzemiosł Różnych w Koninie

Uczelnie:

 Akademia Nauk Stosowanych w Koninie
 Wyższa Szkoła Umiejętności Społecznych w Poznaniu, 
 Wyższa Szkoła Kadr Menedżerskich w Koninie
 Wyższa Szkoła Pedagogiczno-Techniczna w Koninie

Inne instytucje oświatowe:
 Kuratorium Oświaty w Poznaniu – Delegatura w Koninie
 Szkoła Muzyczna I i II Stopnia im. I.J. Paderewskiego w Koninie

Placówki oświatowe:
 Bursa Szkolna nr 1 im. Ryszarda Michalskiego
 Centrum Kształcenia Praktycznego w Koninie
 Centrum Kształcenia Ustawicznego im. Stefana Batorego w Koninie
 Międzyszkolny Ośrodek Sportowy w Koninie
 Miejska Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna
 Miejski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli
 Młodzieżowy Dom Kultury
 Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. Janusza Korczaka w Koninie
 Schronisko Młodzieżowe

Kultura 

Corocznie, w czerwcu, odbywa się Międzynarodowy Dziecięcy Festiwal Piosenki i Tańca, w którym uczestniczą wykonawcy z Europy oraz miast partnerskich.

W Koninie znajduje się Muzeum Okręgowe z 14 wystawami stałymi i skansenem etnograficznym.

W mieście działa Orkiestra Dęta KWB Konin, a także chór Konin Gospel Choir.

Cykliczne imprezy artystyczno-kulturalne odbywające się w Koninie:
 Międzynarodowy Dziecięcy Festiwal Piosenki i Tańca
 Międzynarodowy Festiwal Muzyki Gospel „Gospel nad Wartą”
 Międzynarodowy Festiwal „Bluesonalia”
 Ogólnopolski Konkurs Pianistyczny dla Szkół Muzycznych
 Ogólnopolski Festiwal Pianistyczny „Chopinowskie Interpretacje Młodych”
 Ogólnopolski Konkurs Filmów Amatorskich
 Ogólnopolski Konkurs Gitary Klasycznej
 Ogólnopolski Konkurs Poetycki o „Nagrodę Milowego Słupa”
 Festiwal Jazzonalia
 Konińskie Derby Kabaretowo-Estradowe
 HardCore Show – cykl koncertów ze sceny hardcore punk w latach 1998–2005
 Punkowe Słoneczko – cykl koncertów punkowych, hardcore punk, crust punk

Ośrodki kultury 
 Centrum Kultury i Sztuki w Koninie
 Koniński Dom Kultury
 Młodzieżowy Dom Kultury
 Osiedlowy Dom Kultury Zatorze
 Dom kultury Oskard
 Centrum Kultury Chrześcijańskiej
 Klub „Energetyk” (należący obecnie do Młodzieżowego Domu Kultury)
 Studio „Pax” – muzyczna scena hardcore

Biblioteki 

 Biblioteka ANS
 Miejska Biblioteka Publiczna i jej filie; filia muzyczna; filia dla niewidomych; filia dla dzieci
 Publiczna Biblioteka Pedagogiczna

Kina 
 „Centrum”
 „Helios w Galerii Nad Jeziorem”
 „Oskard”
 „Górnik” – dawny Kinoteatr „Polonia” (aktualnie nieczynne)

Galerie 
 „Giotto”
 „Wieża ciśnień”
 „Przegląd koniński”
 „Łaźnia”
 „Wieża bez ciśnień”
 „Pod Biblioteką”
 „Zakątek”
 „Na Glince”

Media 
 Portal konin.naszemiasto.pl
 Przegląd Koniński
 Kultura OK (Portal kulturalny Facebook)
 Portal regionalny – LM.pl
 Kurier Koniński
 Życie Konina – dodatek do Głosu Wielkopolskiego
 Konińska Gazeta Internetowa www.powiatkoninski.pl
 Niezależny portal lokalny – toKonin.pl
 RMF MAXXX Konin (byłe Radio Konin)
 Radio Konin FM
 Radio SuperNova 106 FM
 Meloradio 99,6 FM (byłe Radio Zet Gold) (jeszcze wcześniej Planeta FM (Konin, Słupca))
 Telewizja Wielkopolska
 TV Konin www.telewizjakonin.pl
 Telewizja – Wirtualna.TV
 Portal regionalny – Wirtualny Konin
 Portal konińskiej młodzieży – M.Konin.pl
 Portal Konińskiej Starówki – konin-starowka.pl
 Portal Bezpieczny Konin – bezpieczny.konin.pl
 Portal Konin24.info
 Portal infokonin.pl
 Muzyczny Konin (portal Facebook)

Religia 
W Koninie funkcjonuje 10 kościołów rzymskokatolickich, 5 protestanckich oraz dwie Sale Królestwa Świadków Jehowy. Do 1924 roku na północnym skrawku placu Wolności stała pułkowa Cerkiew prawosławna pw. Trójcy Świętej wybudowana ok. 1890 roku.

Kościoły rzymskokatolickie 

Kościoły rzymskokatolickie pod wezwaniem:
 św. Bartłomieja (kościół farny)
 św. Teresy od Dzieciątka Jezus
 św. Marii Magdaleny
 bł. Jerzego Matulewicza
 św. Maksymiliana
 św. Wojciecha
 św. Faustyny
 św. Andrzeja Apostoła
 Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski
 Miłosierdzia Bożego

Kościoły protestanckie 

 Kościół Adwentystów Dnia Siódmego w RP:
 zbór w Koninie
 Kościół Chrześcijan Baptystów w RP:
 zbór w Koninie
 Kościół Chrześcijan Wiary Ewangelicznej:
 zbór „Betel”
 Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP:
 parafia w Koninie
 Kościół Zielonoświątkowy w RP:
 zbór „Emmanuel”
 zbór „Chrystus Dla Wszystkich”

Inne 
 Świadkowie Jehowy
 4 zbory (Konin–Centrum, Konin–Glinka, Konin–Starówka, Konin–Zatorze), 2 Sale Królestwa

Cmentarze 
 Komunalny
 Parafialny pw. św. Andrzeja Apostoła
 Parafialny pw. św. Wojciecha
 Parafialny pw. św. Bartłomieja
 Wojskowy z lat I wojny światowej
 Stary cmentarz żydowski
 Nowy cmentarz żydowski
 Cmentarz parafialny w Łężynie

Najstarszym konińskim cmentarzem jest cmentarz parafii pw. św. Bartłomieja przy ulicy Kolskiej. Znajdują się tam groby z początku XIX wieku: katolickie, protestanckie i prawosławne. Tu mieści się też grobowiec konińskiej powieściopisarki Zofii Urbanowskiej.

Sport i rekreacja

Kluby sportowe 
 Konińskie Ludowe Towarzystwo Cyklistów KLTC Konin (kolarstwo)
 KKF Konin (futsal)
 Klub Bokserski „Zagłębie” (boks)
 Klub Sportowy Górnik Konin (piłka nożna)
 Klub Sportowy „Medyk” (piłka nożna kobiet)
 AZS PWSZ Konin (piłka nożna kobiet)
 Koniński Klub Szermierczy (szermierka)
 Cukrowniczy Klub Sportowy „Sparta” (piłka nożna)
 Klub Żeglarski „Energetyk” (żeglarstwo)
 Klub Żeglarski Kopalni Węgla Brunatnego (żeglarstwo)
 TS-R Hetman Konin (szachy)
 SZSiR „Start” Konin (piłka ręczna)
 Koniński Klub Tenisowy (tenis ziemny)
 Konińskie Stowarzyszenie Sportów Walki – Shooters Konin (MMA)
 Konińskie Stowarzyszenie Rolkarskie „SkateKon” (rolkarstwo)
 UKS Górnik Judo Konin (judo)
 Konińskie Centrum Ju-jitsu (ju-jitsu)
 UKS Samuraj Konin (ju-jitsu)
 Akayama Konin (ju-jitsu)
 UKS Smecz Konin (tenis stołowy)
 KTPS Konin (piłka siatkowa kobiet)
 Klub Biegacza "Aktywni" Konin (jogging)
 Konińskie Stowarzyszenie Sportowe KSS Mustang (koszykówka)
 Konińskie Towarzystwo Pływackie Iskra (pływanie)
 Polski Związek Wędkarski - Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w Koninie (wędkarstwo)
 Polski Związek Łowiecki - Zarząd Okręgowy w Koninie (myślistwo)
 Szkoła Dalekowschodnich Sztuk Walki - Aikido (aikido)
 Stowarzyszenie Morsy Konin (morsowanie)

Obiekty sportowe 
 Stadion Miejski im. Złotej Jedenastki Kazimierza Górskiego
 Stadion KS „Górnik” Konin
 Stadion lekkoatletyczny przy ANS w Morzysławiu
 Hala Sportowa MOSiR
 Basen MOSiR
 Miejski Obiekt Sportu i Rekreacji Hala „Rondo”
 Ośrodek szermierczy
 Korty tenisowe TKKF „Lokator”
 Hala sportowa MKS MOS
 Hala „Shootersów”

Ochotnicza Straż Pożarna 
 OSP Grójec;
 OSP Gosławice;
 OSP Cukrownia Gosławice;
 OSP Morzysław;
 OSP Chorzeń; 
 OSP Starówka

Pozostałe organizacje pozarządowe 

 Bank Żywności w Koninie

 Cech Rzemiosł Różnych w Koninie

 Fundacja "Mielnica"

 Fundacja im. Doktora Piotra Janaszka "Podaj Dalej"

 Fundacja Konin Dzieciom

 Fundacja na Rzecz Rozwoju Dzieci i Młodzieży "Otwarcie"

 Konińska Fundacja Kultury

 Konińskie Stowarzyszenie Abstynentów "Szansa"

 Konińskie Towarzystwo Muzyczne

 Krajowe Stowarzyszenie Sołtysów

 Lokalna Organizacja Turystyczna Marina

 Polski Czerwony Krzyż - Oddział Rejonowy w Koninie

 Polskie Towarzystwo Turystyczno - Krajoznawcze Oddział w Koninie

 Stowarzyszenie "Helianthus" przy hospicjum im. Jana Pawła II w Koninie

 Stowarzyszenie "Razem Damy Radę"

 Stowarzyszenie Absolwentów i Sympatyków II Liceum "Morzysław"

 Stowarzyszenie Akcja Konin

 Stowarzyszenie Koniński Uniwersytet Trzeciego Wieku
 Stowarzyszenie Profilaktyki Społecznej "ETAP"

 Stowarzyszenie MONAR Poradnia Profilaktyczno - Konsultacyjna

 Towarzystwo Inicjatyw Obywatelskich Konin

 Towarzystwo Przyjaciół Dzieci - Oddział Powiatowy w Koninie

 Towarzystwo Przyjaciół Konina

 Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe Województwa Wielkopolskiego - Zarząd Rejonowy w Koninie

 Związek Strzelecki Strzelec Józefa Piłsudskiego - Jednostka Strzelecka 4057 w Koninie

 Związek Harcerstwa Polskiego Chorągiew Wielkopolska - Hufiec Konin

 Związek Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych

 Związek Sybiraków - Oddział w Koninie

 Szwadron Kawalerii Ziemi Konińskiej

 Stowarzyszenie Aktywności Lokalnej "Młodzi-Aktywni"

Ludzie związani z Koninem

Współpraca międzynarodowa 
Miasta partnerskie:
  Akmenė
  Joniskis
  Briańsk – 4 marca 2022 r. zerwanie współpracy w związku z rosyjskim atakiem na Ukrainę
  Czerniowce
  Doblena
  Hénin-Beaumont
  Herne
  Karłowo
  Santa Susanna
  Sundsvall
  Wakefield
  Reczyca – 4 marca 2022 r. zerwanie współpracy w związku ze wsparciem przez Białoruś rosyjskiego ataku na Ukrainę.
  Ungheni
  Deyang

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne 
 
 
 Firmy z Konina i okolic

 
Miasta na prawach powiatu
Miasta w województwie wielkopolskim
Miasta królewskie I Rzeczypospolitej (województwo kaliskie)
Starostwo konińskie
Miasta w Polsce lokowane w XIII wieku