Krommenie

Krommenie is een plaats in de gemeente Zaanstad. De plaats, die in 2001 zijn 750-jarige bestaan vierde, was tot 1974 een zelfstandige gemeente in het noorden van de Zaanstreek, in de provincie Noord-Holland. Krommenie is vooral bekend van de linoleumfabriek. Deze staat tegenwoordig echter in het naburige Assendelft.

De naam Krommenie werd voor het eerst gebruikt aan het einde van de dertiende eeuw. De naam is afkomstig van Crommenye, een water tussen Wijkermeer en Langmeer.

Zeildoekweverij 
Vanaf de Gouden Eeuw was de zeildoekweverij te Krommenie (met inbegrip van Krommeniedijk en de Horn) gedurende drie eeuwen een belangrijke bron van werkgelegenheid. Krommenie was het centrum van deze bedrijfstak in Nederland. De kwaliteit van het Hollandse zeildoek uit Krommenie was internationaal befaamd. In 1851 stonden in Krommenie, dat toen ongeveer 2500 inwoners had, 434 weefgetouwen, die samen 20.588 rollen zeildoek produceerden. In die tijd waren acht van de dertien Nederlandse rolreders actief in Krommenie. Het hoogtepunt voor deze industrie was in het jaar 1725 met 33.272 rollen en 41 rolreders. Een 17e-eeuws weefgetouw, geschonken door de firma P.H. Kaars Sijpesteijn, is te zien in het Zuiderzeemuseum te Enkhuizen.

Bezienswaardigheden 
Aan de Zuider- en Noorderhoofdstraat staat een aantal voorbeelden van de Zaanse houtarchitectuur die dateren uit de 17e - 19e eeuw, traditioneel groen-witgeschilderd. Ook de Nederlands Hervormde Kerk heeft een groengeschilderde toren. De kerk, die 350 jaar bestaat, staat bekend als de 'Hervormde Kerk'. In 2008 werd, vanwege het samengaan van gereformeerden en hervormden, de naam Nicolaaskerk nieuw leven ingeblazen. In de Middeleeuwen stond op de plaats van de huidige kerk een katholieke kapel die gewijd was aan Sint-Nicolaas. Vooral het noordelijke deel van Krommenie heeft nog een dorpse sfeer.

Krommeniedijk 
Bij Krommenie ligt Krommeniedijk, een buurtschap midden in de polder. Op de grens van Krommeniedijk en Uitgeest ligt het Fort bij Krommeniedijk, een van de 42 forten van de Stelling van Amsterdam, een 19e-eeuwse defensielinie rond Amsterdam. De Stelling van Amsterdam werd in 1996 door UNESCO op de Werelderfgoedlijst geplaatst. De molen De Woudaap stond model voor de molen in de boeken van de Kameleonreeks. Dicht bij Krommeniedijk ligt de oever van het Alkmaardermeer.

Monumenten 
 Lijst van rijksmonumenten in Krommenie.
 Lijst van gemeentelijke monumenten in Krommenie

Wijken en buurten
Zaanstad is bestuurlijk ingedeeld in wijken en buurten. In Krommenie is die indeling als volgt:

Krommenie-Oost

Buurten 
 Noorderhoofdbuurt
 Rosariumbuurt
 Snuiverbuurt
 Zuiderhoofdbuurt

Krommenie-West

Buurten 
 Rosariumbuurt.
 Noorderham
 Willis
 Zuiderham
 Alhoewel Krommeniedijk een afzonderlijke plaats is, is het bestuurlijk ingedeeld als buurt in de Krommeniese wijk Krommenie-Oost.

Parken 
 Agathepark
 Rosariumpark

Solaroad 
In Krommenie was op het fietspad langs de provinciale weg N203 ter hoogte van de Dorpsstraat van Assendelft als proef een stukje solaroad aangelegd. In november 2014 werd dit stukje van 73 meter van zonnepanelen in het fietspad geopend. Het stuk fietspad is in 2020 verwijderd na vandalisme.

Bijnamen van Krommenieërs 
Koekvreters
Guiten

Geboren in Krommenie 
 Corine Boon
 Terry Hendriks
 Aafje Heynis
 Gerrit van der Hoeven
 Wim Hulst
 Frits Jansma
 Ber Joosen
 Guurtje Leguijt
 Nicolaas Matsier
 Gerard Mooy
 Jan Provily
 Jan Rem
 Peter Ressel

Gewoond in Krommenie 
 Joop Goudsblom
 Hotze de Roos
 Gerrie Knetemann
 Najib Amhali
 Huub van der Lubbe
 Niki Terpstra
 Stanley Burleson
 Stanley MacDonald

Overleden in Krommenie 
 Jan Provily (1977)
 Jan Brasser (1991)
 Hotze de Roos (1991)
 Rob Hoeke (1999)
 Jan Rem (2014)
 Gerrit van der Hoeven (2015)
 Dick Helling (2018)

Zie ook 
 Lijst van burgemeesters van Krommenie
 Lijst van schouten van Krommenie

Externe links 
 Historisch Genootschap Crommenie
 Fort bij Krommeniedijk

Plaats in Noord-Holland
Voormalige gemeente in Noord-Holland
 Krommenie