Muzeum

Muzeum (, z  mouseíon ‘świątynia muz’) – instytucja kultury powołana w celu gromadzenia, badania oraz opieki nad obiektami posiadającymi wartość historyczną bądź artystyczną. W większych muzeach niewielka część z tych obiektów jest udostępniana publiczności w postaci wystaw stałych lub czasowych, natomiast reszta jest przechowywana w specjalnie do tego przystosowanych magazynach.

Nazwa pochodzi z łacińskiego musaeum, które z kolei utworzono z greckiego mouseion – miejsce lub świątynia przeznaczona muzom, greckim bóstwom poszczególnych gałęzi sztuki. Muzeum to także rodzaj starożytnych ośrodków naukowych, z których najsławniejszym był założony przez Ptolemeusza I Sotera około roku 280 p.n.e. w Aleksandrii. W skład tego muzeum wchodziła między innymi Biblioteka Aleksandryjska.

Muzeum w polskim systemie prawnym 

Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o muzeach definiuje muzeum w artykule 1.:

 „Muzeum jest jednostką organizacyjną nienastawioną na osiąganie zysku, której celem jest gromadzenie i trwała ochrona dóbr naturalnego i kulturalnego dziedzictwa ludzkości o charakterze materialnym i niematerialnym, informowanie o wartościach i treściach gromadzonych zbiorów, upowszechnianie podstawowych wartości historii, nauki i kultury polskiej oraz światowej, kształtowanie wrażliwości poznawczej i estetycznej oraz umożliwianie korzystania ze zgromadzonych zbiorów”.

Funkcje muzeum 
W uproszczeniu przyjmuje się, że muzea wielkomiejskie mają za zadanie reprezentować całokształt kultury polskiej, podczas gdy muzea regionalne mają za zadanie odzwierciedlać przede wszystkim duchową treść środowiska regionalnego i lokalnego, w którym powstały. Wyróżnia się trzy podstawowe funkcje muzeów:
 Funkcja ochronna (zbieranie okazów muzealnych, ich porządkowanie i systematyzowanie)
 Funkcja edukacyjna, właściwie kulturalno-naukowa i wychowawcza (tworzenie możliwości obcowania z dziełem sztuki jako wartością poznawczą i estetyczną)
 Funkcja estetyczna (kształtowanie wrażliwości na piękno kultury)

Klasyfikacja muzeów 

 ze względu na przestrzeń budynku, jego nastrój i formę
 muzeum „świątynia”
 muzeum składnica
 muzeum – handlowe centrum kulturowe
 ze względu na typ eksponatu (tzw. podział funkcjonalno-rzeczowy)<ref>Z. Żygulski jr., Muzea na świecie. Wstęp do muzealnictwa''', Warszawa 1982, s. 81–106.</ref>
 muzea architektury
 muzea archeologiczne
 muzea artystyczne
 muzea biograficzne
 muzea erotyki (muzea seksu)
 muzea farmacji
 muzea figur woskowych
 muzea gospodarcze
 muzea historyczne
 muzea kolejnictwa
 muzea literatury
 muzea lotnictwa
 muzea martyrologii
 muzea medycyny
 muzea motoryzacji
 muzea morskie
 muzea numizmatyki
 muzea nauki
 muzea pocztowe
 muzea pożarnictwa
 muzea przyrodnicze
 muzea regionalne
 muzea rolnictwa
 muzea rzemiosła
 muzea sakralne
 muzea sztuki
 galerie rzeźby
 galerie malarstwa
 galerie sztuk audiowizualnych
 muzea sztuki enwironmentalnej
 muzea teatralne
 muzea techniczne
 muzea więziennictwa
 muzea zabawek
 ze względu na kryterium formalno-prawne
 muzea zwykłe
 muzea rejestrowe
 ze względu na podmiot prowadzący
 muzea, których organizatorem jest Minister właściwy do spraw Kultury
 muzea ministerialne, których organizatorem jest minister określonego ministerstwa
 muzea samorządowe
 muzea miejskie i gminne
 muzea powiatowe
 muzea wojewódzkie
 muzea uniwersyteckie
 muzea państwowych jednostek organizacyjnych (wojskowe, leśne, kolejowe i in.)
 muzea społeczne
 muzea prywatne
 muzea kościelne
 muzea prowadzone przez osoby fizyczne lub przedsiębiorstwa
 nowe rodzaje muzeów
 mediateka
 ośrodki wizualno-muzyczne
 muzeum wirtualne

 Zobacz też 

 Mauzoleum
 Międzynarodowy Dzień Muzeów
 Muzea w Polsce
 Muzeum wirtualne
 Noc Muzeów
 Państwowy Rejestr Muzeów
 Wystawiennictwo
Slow muzeum

 Przypisy 

 Bibliografia 
 L. Turos, Muzeum – swoista instytucja edukacyjna. Wybrane problemy w ujęciu historycznym i współczesnym, Ypsylon, Warszawa 1999
 I. Wojnar, Muzeum, czyli trwanie obecności, Żak, Warszawa 1991
 D. Ghirardo, Architektura po modernizmie, Toruń 1999, s. 72–92
 Z. Żygulski jr., Muzea na świecie. Wstęp do muzealnictwa''', Warszawa 1982, s. 81–106
 Ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach ()