alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
1066

Het jaar 1066 is het 66e jaar in de 11e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
januari
 4 - Koning Eduard de Belijder overlijdt kinderloos. Harold Godwinson, graaf van Wessex, Harald III, koning van Noorwegen en Willem de Veroveraar, hertog van Normandië beweren allen de rechtmatige opvolger van Eduard te zijn.
 5 - De Witan roepen Harold tot koning uit. Hij wordt gekroond in Westminster Abbey

april
 april - De komeet Halley wordt gezien, en beschouwd als een (ongunstig) voorteken.

augustus
 27 - Prins-bisschop Theoduinus van Luik verleent een charter van vrijheden aan de burgers van Hoei. Het zijn de eerste stadsrechten in West-Europa.

september
 20 - Slag bij Fulford: Harald, gesteund door Harolds broer Tostig, verslaat Edward van Mercia en Morcar van Northumbria.
 25 - Slag bij Stamford Bridge: Harold verslaat Harald en Tostig.
 28 - Willem landt op de kust van Engeland bij Pevensey.

oktober
 14 - Slag bij Hastings: Willem verslaat Harold.
 oktober - De Witan kiezen Edgar Ætheling tot koning.
 Willem rukt op naar Londen om de troon op te eisen, maar wordt door de bevolking tegengehouden bij London Bridge.

december
 december - De nog ongekroonde Edgar geeft zich over aan Willem.
 25 - Willem wordt in Westminster Abbey tot koning van Engeland gekroond.
 30 - Bloedbad van Granada: Jozef ibn Naghrela, de Joodse vizier van de Ziriden en vele andere joden in Granada worden vermoord. Eerste pogrom in Europa.

zonder datum
 Na de dood van Stenkil maken zowel zijn zoon Erik VII als Erik VIII aanspraak op de kroon, en ze bestrijden elkaar.
 Rogier van Henegouwen wordt bisschop van Châlons-en-Champagne.
 Hendrik IV van Duitsland trouwt met Bertha van Savoye.
 Voor het eerst genoemd: Alken, Ezemaal, Hoeselt, Izegem, Marke, Šibenik, Vlamertinge

Opvolging 
 Bretagne - Conan II opgevolgd door zijn zus Havise
 Champagne en Meaux - Odo II opgevolgd door zijn oom Theobald III van Blois
 Engeland - Eduard de Belijder opgevolgd door Harold II (Harold Godwinson), op zijn beurt opgevolgd door Edgar Ætheling (ongekroond), op zijn beurt opgevolgd door Willem de Veroveraar
 Noorwegen - Harald III opgevolgd door zijn zoon Magnus II
 Vendôme - Fulk opgevolgd door zijn zoon Burchard III onder voogdij van diens neef Gwijde van Nouatre

Geboren 
 22 februari - Lý Nhân Tông, keizer van Vietnam (1072-1127)
 Hendrik van Bourgondië, graaf van Portugal (1096-1112)

Overleden 
 4 januari - Eduard de Belijder (~61), koning van Engeland (1042-1066)
 1 juni - Koenraad van Pfullingen, aartsbisschop van Trier (1066)
 30 juni - Theobaldus van Provins (~32), Frans monnik en heilige
 25 september - Harald III (~51), koning van Noorwegen (1047-1066)
 25 september - Tostig Godwinson, earl van Northumbria
 14 oktober - Harold II (~46), koning van Engeland (1066)
 21 november - Fulk, graaf van Vendôme (1028-1032, 1056-1066)
 11 december - Conan II (~36), hertog van Bretagne (1040-1066)
 Ansverus, Duits abt
 Ariald van Como, Italiaans kerkhervormer en martelaar
 Stenkil, koning van Zweden (ca. 1060-1066)
 Elisabeth van Kiev, echtgenote van Harald III van Noorwegen (jaartal bij benadering)

Jaar
1242

Het jaar 1242 is het 42e jaar in de 13e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
februari
 21 - In Japan wordt keizer Shijo opgevolgd door Go-Saga

april
 5 - Slag op het IJs: Op het bevroren Peipusmeer verslaat Novgorod onder Alexander Nevski de Lijflandse Orde. Hiermee wordt de Duitse invasie van Lijfland teruggeslagen.
 25 - De stad Kleef krijgt stadsrechten.

juni
 6 - In Parijs vindt de oudste gedocumenteerde autodafe plaats.
 29 - Wijding van de Naumburger Dom aan de apostelen Petrus en Paulus.

zonder datum
 De Mongolen die Europa zijn binnengevallen trekken zich terug om deel te nemen aan de khuriltai om de opvolger van Ögedei vast te stellen
 De Mongolen vallen Anatolië binnen.
 Poppo van Andechs-Meranië wordt afgezet als bisschop van Bamberg.
 De stad Samobor wordt gesticht.
 Kleef en Sint Anna ter Muiden krijgen stadsrechten.
 oudst bekende vermelding: Kuldīga, Naninne, Weert, Wissenkerke, Zabrze

Opvolging 
 Abbasiden (kalief van Baghdad): Al-Mustansir opgevolgd door Al-Musta'sim
 khanaat van Chagatai: Qara Hülëgü in opvolging van zijn grootvader Chagatai
 Orde van Sint-Jan van Jeruzalem: Pierre de Vielle-Bride opgevolgd door Guillaume de Châteauneuf

Geboren 
 18 maart - Isabella Capet, echtgenote van Theobald II van Navarra
 15 december - Munetaka, shogun (1252-1266)
 Diederik van Landsberg, Duits edelman
 Margaretha van Hongarije, Hongaars non
 Rudolf II de Cock van Weerdenburg, Gelders edelman
 Erik I, hertog van Sleeswijk (jaartal bij benadering)

Overleden 
 18 januari - Margaretha van Hongarije
 10 februari - Shijo (10), keizer van Japan (1232-1242)
 12 februari - Hendrik VII, (mede)koning van Duitsland
 7 oktober - Juntoku (44), keizer van Japan (1210-1221)
 25 december - Gerard van Egmont, Hollands edelman
 Mieszko, hertog van Lubusz
 Engels-Mongoolse ambassadeur, Engels-Mongools diplomaat en spion
 Verdiana (~59), Italiaanse non
 Ceslas, Pools monnik (jaartal bij benadering)

Jaar
1256

Het jaar 1256 is het 56e jaar in de 13e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 

januari
 18 - Maria van Brabant wordt onthoofd door haar man Lodewijk II van Beieren.
 28 - Slag bij Hoogwoud: Willem II van Holland, koning van Duitsland sneuvelt in de strijd tegen de West-Friezen. Hij wordt opgevolgd door zijn zoon Floris V onder regentschap van diens oom Floris de Voogd

april
 9 - Paus Alexander IV richt in de bul Licet ecclesiae catholicae de Orde der Augustijnen op.

september
 Lodewijk IX doet uitspraak in het conflict tussen Vlaanderen en Holland over Zeeland: Het condominium (waarbij beiden de helft van het gebied bezaten wordt afgeschaft, en Zeeland komt toe aan Holland, maar Holland dient hierover wel leenhulde te brengen aan Vlaanderen.
 24 - Lodewijk IX bepaalt in het Edict van Péronne dat het huis Dampierre, graven van Vlaanderen, geen aanspraak meer kunnen maken op het graafschap Henegouwen.

oktober
 2 - Verdrag van Brussel: Onder invloed van Otto II van Gelre sluiten Margaretha II van Vlaanderen en Floris de Voogd een verdrag waarin vastgelegd wordt dat Zeeland bezit is van Holland.

december
 De Mongoolse legeraanvoerder Hulagu sticht het Il-kanaat.
 15 - Hulagu neemt de vesting Alamoet in. Einde van de macht van de Assassijnen in Iran.

zonder datum
 Haakon IV onderneemt een militaire expeditie naar het Deense Halland en verovert het.
 Begin van de Oorlog van Sint Sebas, een strijd tussen Venetië en Genua over de controle van de handel in de oostelijke Middellandse Zee, in het bijzonder de haven van Akko.
 De Picatrix, een belangrijk Arabisch astrologisch werk, wordt vertaald in het Castiliaans. (jaartal bij benadering)
 oudst bekende vermelding: Mierlo, Poprad

Opvolging 
 Carrick - Neil van Carrick opgevolgd door Marjorie van Carrick
 Duitse Orde - Poppo van Osterna opgevolgd door Hanno van Sangershausen (jaartal bij benadering)
 Gouden Horde - Sartaq opgevolgd door Ulaqchi
 Henegouwen - Karel van Anjou opgevolgd door Margaretha II van Vlaanderen
 Karinthië - Bernard opgevolgd door zijn zoon Ulrich III
 Namen - Boudewijn II opgevolgd door Hendrik V van Luxemburg
 Tempeliers - Reinoud de Vichiers opgevolgd door Thomas Bérard

Afbeeldingen

Geboren 
 21 maart - Hendrik I, markgraaf van Brandenburg (1266-1318)
 Robert van Clermont, Frans prins en edelman
 Jamyang Rinchen Gyaltsen, Tibetaans geestelijke (jaartal bij benadering)

Overleden 
 4 januari - Bernard, hertog van Karinthië (1202-1256)
 18 januari - Maria van Brabant (~29), echtgenote van Lodewijk II van Beieren
 28 januari - Willem II van Holland, koning van Duitsland (1247/1254-1256)
 1 mei - Mafalda van Portugal, echtgenote van Hendrik I van Castilië
 7 juni - Hugo van Cralingen, Hollands edelman
 1 september - Kujo Yoritsune (38), shogun (1226-1244)
 14 oktober - Kujo Yoritsugu (16), shogun (1244-1252)
 ibn al-Banna, Marokkaans wiskundige en astronoom
 Margaretha van Bourbon-Dampierre, echtgenote van Theobald I van Navarra
 Neil van Carrick, Schots edelman
 Reinoud de Vichiers, grootmeester der Tempeliers
 Sartaq, kan van de Gouden Horde (1255-1256)
 Zeger I van Edingen, Brabants edelman

Jaar
1345

Het jaar 1345 is het 45e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
 15 maart - Mirakel van Amsterdam
 17 april - De broers Magnus I van Brunswijk en Ernst van Brunswijk-Göttingen verdelen hun gezamenlijk bestuurde gebied. Magnus krijgt Brunswijk-Wolfenbüttel en Ernst Brunswijk-Göttingen
 2 mei - Kwade Maendag: Bij een strijd tussen de gilden der wevers en der volders in Gent komen honderden personen om het leven.
 8 juni - Beleg van Utrecht: Graaf Willem IV van Holland slaat het beleg voor Utrecht.
 21 juli - Na 8 weken geeft Utrecht zich over en erkent het leengezag van Holland.
 24 juli - Bij terugkeer uit Engeland van de Gentse volksleider Jacob van Artevelde gaat het gerucht, dat hij de stad heeft toegezegd aan de prins van Wales. Hij wordt door de bevolking gelyncht.
 1 september - Een aardverschuiving in Gauldalen (Noorwegen) eist circa 250 slachtoffers.
 26 september - Slag bij Warns: Willem IV van Holland, die Friesland was binnengevallen om te trachten zijn gezag daar te vestigen, wordt door de Friezen verslagen en sneuvelt.
 21 oktober - Slag bij Auberoche: Engelse troepen verslaan Franse troepen in de Honderdjarige Oorlog dankzij een verrassingsaanval.
 Stadsrechten voor Narva, Oldenburg, Potsdam.
 Het Spui in Den Haag wordt aangelegd.
 Oudste vermelding van Lagarfljótsormurinn, een IJslands watermonster
 oudst bekende vermelding: Gelieren

Opvolging 
 Holland en Henegouwen - Willem IV opgevolgd door zijn zuster Margaretha
 Litouwen - Jaunutis opgevolgd door zijn broer Algirdas
 Luik - Engelbert III van der Mark in opvolging van zijn oom Adolf van der Mark
 Mamelukken (Egypte) - as-Salih Ismail opgevolgd door al-Kamil Shaban

Afbeeldingen

Geboren 
 26 maart - Blanche van Lancaster, Engels edelvrouw
 31 oktober - Ferdinand I, koning van Portugal (1367-1383)
 Catharina Hoen, Limburgs edelvrouw
 Karel II/III, koning van Napels (1382-1386) en Hongarije (1385-1386) (jaartal bij benadering)

Overleden 
 18 februari - Ziemovit II van Mazovië (~61), Pools edelman
 14 april - Richard de Bury (58), Engels bibliofiel
 1 mei - Peregrinus Laziosi, Italiaans geestelijke
 28 juni - Hendrik II van Schweidnitz (~29), Silezisch edelman
 24 juli - Jacob van Artevelde, Vlaams staatsman
 26 september - Jan I van Montfoort, Hollands edelman
 26 september - Nicolaas van Arkel, Utrechts ridder
 26 september - Willem IV (~28), graaf van Holland en Henegouwen (1337-1345)
 26 september - Willem I van Naaldwijk, Nederlands edelman
 27 september - Floris I van Haamstede, Zeeuws edelman
 13 november - Constance Manuel (~27), echtgenote van Peter I van Portugal
 Filips III van Wassenaer, Hollands edelman
 Lodewijk van Hessen (~26), Duits edelman
 Walter Burley, Engels filosoof (jaartal bij benadering)

Jaar
1367

Het jaar 1367 is het 67e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
januari
 18 - Peter I van Portugal overlijdt en wordt opgevolgd door zijn zoon Ferdinand I

april
 3 - Slag bij Nájera. Slag bij Nájera: Peter I van Castilië, gesteund door Engelse troepen onder Eduard de Zwarte Prins, verslaat zijn opstandige halfbroer Hendrik van Trastamara, gesteund door Franse troepen onder Bertrand du Guesclin.

oktober
 16 - Paus Urbanus V keert terug vanuit Avignon in Rome.

december
 20 - Altena krijgt stadsrechten van graaf Engelbert III van der Mark.

zonder datum
 De Universiteit van Pécs wordt gesticht.
 De stad Chur en omliggende gebieden verenigen zich in de Gotteshausbund.
 Het leenheerschap over de heerlijkheid Boxmeer gaat over van Gelre naar Brabant.
 Het Bartholomeïgasthuis in Utrecht wordt gesticht.
 oudst bekende vermelding: Kasteren

Opvolging 
 Brunswijk-Göttingen - Ernst opgevolgd door zijn zoon Otto I
 Maronitisch patriarch - Gabriël I van Hjoula opgevolgd door Johannes VI
 Soissons - Gwijde II van Blois opgevolgd door Engelram VII van Coucy
 Tecklenburg - Nicolaas I opgevolgd door zijn zoon Otto VI

Afbeeldingen

Geboren 
 6 januari - Richard II, koning van Engeland (1377-1399)
 15 april - Hendrik IV, koning van Engeland (1399-1413)
 Gerard Zerbolt van Zutphen, Nederlands mysticus
 Gerard VI van Holstein, Duits edelman (jaartal bij benadering)

Overleden 
 18 januari - Peter I (46), koning van Portugal (1357-1367)
 20 april - Gerhard Chorus (~81), burgemeester van Aken
 23 augustus - Gil Álvarez Carrillo de Albornoz (~57), Spaans kardinaal
 Ernst van Brunswijk-Göttingen, Duits edelman
 Hendrik van Mömpelgard, Frans edelman
 Herpert van Foreest, Hollands staatsman
 Nicolaas I van Tecklenburg, Duits edelman

Jaar
Leidingwater

Leidingwater is water dat via buisleidingen wordt getransporteerd. Om dit transport mogelijk te maken wordt leidingwater onder druk gehouden. Deze druk kan worden opgewekt met watertorens of met pompen. De watertoevoer wordt gereguleerd met kranen, vandaar dat leidingwater ook wel kraanwater wordt genoemd. In Vlaanderen spreekt men ook van 'kraantjeswater'. Het antoniem van leidingwater en kraanwater is flessenwater. 

Om leidingwater te kunnen leveren is een flinke infrastructuur nodig. Behalve de leidingen zijn ook pompen en/of watertorens, zuiveringsinstallaties, verbruiksmeters enz. nodig. Leidingwater is een belangrijke factor bij de drinkwatervoorziening.

Nederland 
 
De eerste waterleiding in Nederland werd in 1853 aangelegd om duinwater naar Amsterdam te transporteren.

De Nederlandse Waterleidingwet geeft een beperkte definitie van leidingwater: 'Leidingwater is water, bestemd om te drinken, te koken, voedsel te bereiden of andere huishoudelijke doeleinden, dat door een waterleidingbedrijf of een collectieve watervoorziening aan derden ter beschikking wordt gesteld.'

Soorten leidingwater 
In de Nederlandse norm voor leidingwaterinstallaties (NEN 1006) 
Drinkwater: bij de meeste eindgebruikers is dit het enige water dat via leidingen wordt gedistribueerd. Daarom wordt de term leidingwater of kraanwater vaak als synoniem van drinkwater gebruikt, zeker wanneer men onderscheid wil maken met drinkwater uit flessen (mineraalwater).
Warm tapwater (verwarmd drinkwater)
Huishoudwater

Leidingwater wordt geclassificeerd als huishoudwater wanneer het niet voldoet aan de kwaliteitseisen voor drinkwater. Dit water mag in woninginstallaties alleen gebruikt worden voor toiletspoeling, de wasmachine of het besproeien van de tuin.

Omdat deze waters verschillende eigenschappen hebben dient er voor iedere soort water een eigen leidingnetwerk te zijn, volledig gescheiden van andere waterleidingnetwerken.

Daarnaast zijn er andere soorten water die door leidingen worden getransporteerd maar die over het algemeen niet worden aangeduid als leidingwater. Voorbeelden zijn: cv-water, koelwater, druppelirrigatiewater, regenwater, industriewater, demiwater.

Drinkwater
Joseph Cornell

De Amerikaanse kunstenaar en filmmaker Joseph Cornell (Nyack (NY), 24 december 1903 - New York, 29 december 1972) was een verwoed verzamelaar.

Alles kon hij gebruiken en alles bewaarde hij voor zijn heel bijzondere kijkdozen. Van fossielen, kevers en vlinders tot horlogeveren, kurken, wijnglazen en foto's. Hij struinde de rommelwinkeltjes en rommelmarkten in New York af op zoek naar voorwerpen voor zijn, zoals hij het noemde 'shadow boxes' of kleine theaters van herinneringen.

Hij hield veel van ballet en het is dan ook niet verwonderlijk dat hij een hele serie Ballet Boxes heeft gemaakt.

Joseph Cornell had gevoel voor verhoudingen, hij had een eindeloze fantasie en dat is heel goed te zien aan zijn tafereeltjes in dozen. Zelf noemde hij het weleens 'kinderspeelgoed'. Het heeft niets met poppenhuizen te maken maar het is wel heel inspirerend om te zien hoe zo'n groot kunstenaar zijn dromen en herinneringen vastlegde in een verdiept schilderijtje of doosje. Poppenhuizen- en miniaturenliefhebbers leggen hun gevoel ook in hun huizen, kamers of kleine wandkastjes. In 2009 kocht museum Boymans Van Beuningen in Rotterdam een van zijn doosjes: For Chiarina, zijn ode aan de pianiste en componiste Clara Wieck-Schumann.

De Nederlandse band Nits schreef een nummer over Cornells kijkdozen, Soap Bubble Box, te vinden op het album Ting.

Amerikaans beeldend kunstenaar
Islamitische Jihad

Islamitische Jihad, volledige naam Islamitische Jihadbeweging in Palestina (PIJ) (Arabisch: ; Harakat al-Jihād al-Islāmi fi Filastīn), is een losse, militante alliantie van verschillende Palestijnse splintergroeperingen, die werd opgericht in 1981. Het streeft naar de stichting van een islamitische staat in het gehele historische Palestina en voert daartoe een gewapende jihad tegen Israël, dat zij beschouwen als een manifestatie van Westers imperialisme op islamitisch grondgebied. Sinds de Tweede Intifada voerden zij tientallen zelfmoordaanslagen uit.

De Islamitische Jihad kwam eind 1970'er jaren tot stand door de in Egypte studerende Palestijnen Fathi Shaqaqi, Abdul Aziz Odeh en Bashir Moussa. Na in 1981 uit Egypte verdreven te zijn na de moord op de Egyptische president Anwar Sadat door de Egyptische Islamitische Jihad, keerden ze terug naar Gaza waar de PIJ formeel werd opgericht.

Ideologisch staat de Islamitische Jihad niet ver van Hamas: de organisatie heeft tot doel de staat Israël te vernietigen en op de grondgebieden van de staat alsmede de Palestijnse gebieden (het 'gehele historische Palestina') een islamitische Palestijnse staat te vestigen. Ze onderhouden daarentegen wel nauwere banden met Iran en doen niet mee aan het politieke proces.

De beweging voert dezelfde strijd als Hamas, maar heeft een wat lossere structuur. De beweging doet geen werk op maatschappelijk gebied, zoals Hamas en de Libanese Hezbollahbeweging doen. De Islamitische Jihad heeft als enig middel het ondernemen van gewelddadige acties, met name zelfmoordaanslagen op Israëlische burgers. In de jaren negentig probeerde de Islamitische Jihad het Oslo-vredesproces door bomaanslagen te ondermijnen.

De organisatie wordt gezien als een terreurbeweging door de Verenigde Staten, Europese Unie, Japan, Canada, Australië, Nieuw-Zeeland en Israël.

Zie ook 
 Aanslag in het Maxim-restaurant van Haifa op 4 oktober 2003

Referenties 

Politiek in Palestina
Palestijnse terroristische organisatie
Gewapende islamitische organisatie
Wintiprei

Een wintiprei (Sranan: prei is spel) is een rituele dansavond ter gelegenheid van de goden, de winti's. Tijdens een dergelijke dans raken de dansers in trance en nemen de geesten bezit van hun lichaam. Deze ceremonie is onderdeel van winti, een animistische religie die voornamelijk door Afro-Surinamers wordt beleden.

Er bestaan verschillende soorten wintiprei.

Zie ook
 Dans in Suriname
 Kromanti

Ritueel
Cultuur in Suriname
Dans in Suriname
Winti
Volksfront voor de Bevrijding van Palestina

Het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina (Arabisch: , , Engels: ) is een seculiere, extreemlinkse Palestijnse groepering, opgericht in 1967 door George Habash. Het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina moet niet verward worden met Democratisch Front voor de Bevrijding van Palestina, dat een afsplitsing is en ook niet met het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina - Algemeen Commando, dat zich in 1968 afsplitste.

Het Volksfront heeft als doel de opheffing van de staat Israël en de oprichting van een seculiere staat in diens plaats waar verschillende religies en volkeren naast elkaar zouden moeten bestaan.

Het Volksfront staat op de lijsten van terroristische organisaties van Canada, de Europese Unie en van de Verenigde Staten.

Het PFLP ontstond onder leiding van George Habash in 1967 na de Zesdaagse Oorlog uit diverse andere radicale Palestijnse groeperingen. De PFLP sloot zich in 1967 bij de PLO aan maar verliet deze in 1974 weer nadat de PLO had verklaard haar doeleinden behalve op gewelddadige ook op diplomatieke wijze te willen nastreven.
In de jaren zeventig van de 20e eeuw werd de PLFP bekend vanwege vliegtuigkapingen.

PFLP-leider Abu Ali Mustafa, die in 2000 gekozen was om Habash op te volgen, werd op 27 augustus 2001 door Israël geliquideerd. Als wraak voor de liquidatie doodde de PFLP op 17 oktober 2001 de gewezen Israëlische minister van Toerisme, Rehavam Zeevi, in een hotel in Jeruzalem..

Secretaris-generaal sinds 2001, Ahmed Sa'adat, zit sinds 14 maart 2006 in een Israëlische gevangenis. Hij is de hoofddader achter de moord op Zeevi en zat voordat Israël hem gevangen nam al lange tijd met vijf collega's, die nu tevens in Israël vast zitten, in een Palestijnse gevangenis te Jericho onder bewaking van Amerikaanse en Britse cipiers. Toen er overduidelijke tekenen waren dat de Palestijnse Autoriteit, die toen net door Hamas was overgenomen, Sa'adat en zijn collega's vrij ging laten, besloot Israël om Hamas voor te zijn door de zes uit de gevangenis in Jericho te halen voordat de PA de kans kreeg hen vrij te laten.

Sinds 2011 is de PFLP betrokken geraakt bij de Syrische Burgeroorlog als bondgenoot van de Alawitische regering van Bashar al-Assad.

Zie ook 
 Rote Armee Fraktion
 Khalida Jarrar

Politiek in Palestina
Palestijnse politieke partij
Palestijns terrorisme
Links-radicalisme
Kromanti

Kromanti of 'Kromanti tongo' is een Afro-Surinaamse, rituele geheimtaal. Ze is vooral bekend onder de Marrons van  Suriname. 

Het Kromanti-vocabulaire vindt zijn oorsprong in de Akan-taalfamilie. Kromanti is geen levende taal; ze wordt met name gebezigd tijdens de winti-prei, wanneer de spreker of ingewijde in trance is. Kromanti is een belangrijk onderdeel van de traditionele Afro-Surinaamse Winti, een animistische religie. 

Met 'Kromanti winti' of 'Kumanti winti' wordt ook wel specifiek verwezen naar de geesten (goden) van het element lucht (het luchtpantheon) binnen deze religie. 

Winti
Religie in Suriname
Taal in Suriname
Obia

Een obia is een spirituele kracht die volgens animistische geloofstradities uitgaat van de ziel/geest van een mens, dier, plant of een ander natuurlijk fenomeen.
Obia komt voor als medium of magisch medicijn in de marroncultuur en de Surinaamse winti.

Soms dient het om ingenomen te worden, soms dient men zich ermee te wassen of het gewoon bij zich te dragen als amulet, bijvoorbeeld aan een koordje om de nek of om de bovenarm gebonden, allemaal vaak met inachtneming van regels en aanwijzingen.

Volgens Price & Price (1980:86) hebben Marrons van verschillende groepen (er zijn er zes) accessoires met verschillende betekenissen. Behalve sieraden met puur esthetische waarde, zijn er een aantal voorwerpen met magische c.q. religieuze betekenis. Deze armbanden, halssieraden, riemen e.d. worden gedragen ter bescherming tegen hekserij en toverij.

Ook ziekte wordt vaak behandeld met deze items. Zulke voorwerpen bevatten vaak kaurischelpjes, in Suriname papa-moni geheten. Zulke schelpjes waren vroeger bij de Papa-negers van Dahomey in West-Afrika als betaalmiddel in gebruik. Tevens werden er kwaad afwerende en gelukbrengende krachten aan toegeschreven Deze krachten zouden ze hebben vanwege de overeenkomst in vorm met het vrouwelijk geslachtsdeel, papegaaienveertjes, munten en kruidenmengsels in stoffen omhulsels.

Echter, de ingrediënten die gebruikt kunnen worden zijn talloos, omdat de samenstelling van elke obia afhangt van een bepaalde godheid, orakel of geest. Hoewel deze objecten dus gemaakt worden als ritueel hulpmiddel, spelen ook esthetische waarden een rol.

Afbeeldingen

Bronnen

Winti
1348

Het jaar 1348 is het 48e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
april
 7 - Karel IV, koning van Bohemen, kent met een Gouden Bul de universiteit van Praag haar privileges en immuniteit voor de kerkelijke macht toe.
 23 - De Orde van de Kousenband van het Britse koningshuis wordt opgericht.

juni
 juni - De zwarte dood grijpt om zich heen in Londen.

juli
 21 - Slag bij Épila: Koning Peter IV verslaat de Unie van Aragon.

september
 2 - De Zwarte Dood, die Europa in haar greep heeft, eist ook het leven van de Engelse koningsdochter Johanna.
 26 - Paus Clemens VI bestempelt in zijn bul Quamvis Perfidiam de beschuldigingen dat de joden door vergiftiging van de waterbronnen de Zwarte dood hebben veroorzaakt, als "bijgeloof".

zonder datum
 Keizer Johannes VI Kantakouzenos sticht het Despotaat Morea voor zijn zoon Manuel Kantakouzenos
 Stefan Uroš IV Dušan van Servië verovert Thessalië en Epirus.
 Verdrag van Bolotovo: Novgorod erkent de onafhankelijkheid van Pskov.
 In Málaga worden het Alcazaba en het Kasteel op Gibralfaro voltooid.
 Het vorstendom Mecklenburg wordt verheven tot hertogdom.
 De Nieuwe Stad van Praag wordt gesticht.
 Oudst bekende vermelding: Terheijden

Opvolging 
 Anhalt-Bernburg - Bernhard III opgevolgd door zijn zoon Bernhard IV
 Augsburg - Hendrik III van Schönegg opgevolgd door Marquard I van Randeck
 Baden-Baden - Rudolf IV opgevolgd door zijn zoon Frederik III
 Baden-Pforzheim - Rudolf IV opgevolgd door zijn zoon Rudolf V
 Berg - Adolf VI opgevolg door Gerard
 Japan (noordelijk troonpretendent) - Komyo opgevolgd door zijn neef Suko
 Malta - Frederik van Sicilië

Afbeeldingen

Geboren 
 Wenceslaus II van Legnica, Silezisch edelman en bisschop
 Willem Fillastre de Oude, Frans kardinaal
 Andronikos IV Palaiologos, tegenkeizer van Byzantium (1376-1379) (jaartal bij benadering)
 Willem I/II, graaf en hertog van Berg (jaartal bij benadering)

Overleden 
 2 februari - Simon van Cascia, Italiaans geestelijke
 3 april - Adolf VI, graaf van Berg
 13 juni - Juan Manuel van Peñafiel (66), Castiliaans schrijver
 25 juni - Rudolf IV van Baden-Pforzheim, Duits edelman
 20 augustus - Bernhard III van Anhalt, Duits edelman
 2 september - Johanna (~14), Engels prinses (Zwarte Dood)
 29 oktober - Eleonora van Portugal (20), echtgenote van Peter IV van Aragon (Zwarte Dood)
 2 december - Hanazono (51), keizer van Japan (1308-1318)
 Ambrogio Lorenzetti (~58), Italiaans schilder
 Bonaventure Tolomei, Italiaans monnik
 Hugh de Courtenay (21), Engels edelman
 Pietro Lorenzetti (~68), Italiaans schilder (Zwarte Dood)

Trivia 
 De Decamerone speelt zich af in Florence in 1348, tijdens de pestepidemie

Jaar
Man/vrouw-firma

De term man/vrouw-firma wordt in Nederland gebruikt om de vennootschap onder firma aan te duiden die bestaat uit twee vennoten die tevens elkaars fiscale partner zijn (de term dateert uit de tijd dat het ging om een echtpaar dat altijd bestond uit een man en een vrouw). Dit kan fiscaal voordeliger zijn dan de situatie waar een van beiden als ondernemer geldt en de andere als medewerker, omdat belastingvoordelen voor ondernemers door beiden kunnen worden genoten. Een nadeel van de man/vrouw-firma is dat beide vennoten hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de schulden van de firma. Eventueel tussen de partners bestaande huwelijkse voorwaarden doen daar niet aan af. Als de bedoeling van de huwelijkse voorwaarden was dat alleen de ene partner aansprakelijk is voor de schulden van de zaak dan kan dit een reden zijn voor de partners om af te zien van het vormen van de man/vrouw-firma.

De partner moet volwaardig en op hetzelfde niveau meewerken in de onderneming, om in aanmerking te komen voor de belastingvoordelen. Ondersteunende werkzaamheden van de partner zijn niet voldoende. Daarnaast mag een privé-relatie niet doorslaggevend zijn bij het aangaan van de zakelijke relatie. Anders geformuleerd: de zakelijke relatie met de partner moet zodanig zijn, dat die ook met een derde zou kunnen zijn aangegaan.

Bedrijfsvorm
Luchtpijpvertakking

De luchtwegvertakkingen of bronchi (enkelvoud: bronchus) zijn luchtwegen voor de ademhaling die in grootte tussen de luchtpijp (trachea) en bronchioli in zitten. Er zijn in het menselijk lichaam twee hoofdbronchi die zich in 5 lobaire bronchiën (voor de twee kwabben van de linkerlong en de drie kwabben van de rechterlong) en uiteindelijk in 19 segmentale bronchiën splitsen (10 rechts en 9 links). 

De bronchiën zijn van binnen bekleed met slijmvlies en kraakbeenschijfjes en bestaan uit bindweefsel en glad spierweefsel. Glad spierweefsel ontspant zich bij inademing en strekt zich bij uitademing.

Ingeademde kleine voorwerpen zoals pinda's komen meestal in de rechter hoofdbronchus terecht, doordat die iets steiler naar beneden loopt dan de linker. Doordat de long of een deel ervan als gevolg hiervan geen lucht meer krijgt, kan deze samenvallen (collaps). Deze aandoening wordt (long)atelectase genoemd.

Luchtwegstelsel
Wapen

Gevechtswapen, een stuk gereedschap dat gebruikt wordt om mensen en/of dieren letsel toe te brengen dan wel voorwerpen te beschadigen
 Wapen (heraldiek), een kleurig merkteken dat is verbonden aan een groep bij elkaar horende mensen
 Wapen (munt), een familiewapen als onderscheidingsteken op een munt
 Wapen (strijdmachtonderdeel), een enigszins verouderde benaming voor een onderdeel van een strijdmacht in de oorlogvoering
Grote Hond

Grote Hond (Canis Major, afkorting CMa) is een sterrenbeeld aan de zuidelijke hemelkoepel. Het beeld ligt tussen rechte klimming 6u09m en 7u26m en tussen declinatie −11° en −33°.

Sterren 
(in volgorde van afnemende helderheid)
 Sirius (α, alpha Canis Majoris, ook wel Hondsster, de helderste ster van de hemel)
 Adharaz (ε, epsilon Canis Majoris)
 Wezen (δ, delta Canis Majoris)
 Murzim (β, beta Canis Majoris)
 Aludra (η, eta Canis Majoris)
 Furud (ζ, zeta Canis Majoris)
 Muliphen (γ, gamma Canis Majoris)

Telescopisch waarneembare objecten in het sterrenbeeld Grote Hond, opgenomen in de New General Catalogue en Index Catalogue

New General Catalogue (NGC) 
NGC 2204, NGC 2206, NGC 2207, NGC 2211, NGC 2212, NGC 2216, NGC 2217, NGC 2223, NGC 2227, NGC 2243, NGC 2263, NGC 2267, NGC 2271, NGC 2272, NGC 2280, NGC 2283, NGC 2287, NGC 2292, NGC 2293, NGC 2295, NGC 2296, NGC 2318, NGC 2325, NGC 2327, NGC 2345, NGC 2352, NGC 2354, NGC 2358, NGC 2359, NGC 2360, NGC 2361, NGC 2362, NGC 2367, NGC 2374, NGC 2380, NGC 2382, NGC 2383, NGC 2384

Index Catalogue (IC) 
IC 452, IC 453, IC 456, IC 468, IC 2163, IC 2165, IC 2171, IC 2183

Wat is er verder te zien? 
 M41 is een open sterrenhoop op een afstand van ongeveer 2.300 lichtjaar.
 NGC 2207 is een spiraalvormig sterrenstelsel op een afstand van 144 miljoen lichtjaar.
 NGC 2359 is een emissienevel op een afstand van ongeveer 15.000 lichtjaar. Dit object kreeg de bijnaam Thor's Helmet.
 NGC 2325 is een elliptisch sterrenstelsel met een magnitude van 11.
 NGC 2362 is een open sterrenhoop waarvan de helderste ster (30 Tau Canis Majoris) de bijnaam Mexican Jumping Star heeft gekregen dankzij het optische verschijnsel Pulfrich-effect dat in deze sterrenhoop kan worden waargenomen.
 De dubbelster h 3945 (145 Canis Majoris) ziet er m.b.v. een telescoop uit als een replica van de contrastrijk gekleurde dubbelster Beta Cygni (Albireo). Volgens Herschel ziet het kleurcontrast van h 3945 er als volgt uit: High Yellow, Contrasted Blue. Deze dubbelster kreeg de bijnaam Winter Albireo.

Aangrenzende sterrenbeelden 
(met de wijzers van de klok mee)
 Eenhoorn (Monoceros)
 Haas (Lepus)
 Duif (Columba)
 Achtersteven (Puppis)

Begrenzing 
Van de door Eugène Delporte en de Internationale Astronomische Unie (IAU) vastgelegde begrenzingen rond de 88 erkende sterrenbeelden heeft de begrenzing rond het sterrenbeeld Grote Hond de eenvoudigste en geometrisch meest herkenbare vorm. Delporte koos voor de begrenzing bestaande uit slechts 4 zijden. Dit soort begrenzing is echter ook te zien rond de sterrenbeelden Kameleon, Microscoop, Schild, Sextant, Telescoop, Vliegende Vis, Zuiderkroon, Zuiderkruis en Zuidervis.

Hondsdagen 
De periode van omstreeks 20 juli tot rond 20 augustus worden de Hondsdagen genoemd. In deze periode komt het sterrenbeeld De Grote Hond tegelijk met de zon op en is het dus 's nachts niet zichtbaar. De periode geldt als de heetste tijd van het jaar.
Kraanvogel (sterrenbeeld)

Kraanvogel (Grus, afkorting Gru) is een sterrenbeeld aan de zuiderhemel, liggende tussen rechte klimming 21u25m en 23u25m en tussen declinatie −37° en −57°. Het sterrenbeeld, waarvan het allernoordelijkste gedeelte vanuit de Benelux mogelijk waargenomen kan worden (de relatief heldere ster Gamma Gruis), werd in 1597 (of 1598) geïntroduceerd door Petrus Plancius, uitgaande van waarnemingen door de zeevaarders Pieter Dircksz Keyser en Frederik de Houtman.

Sterren 
(in volgorde van afnemende helderheid)
 Al Nair (α, alpha Gruis)
 Al Dhanab (γ, gamma Gruis)

Zichtbaarheid van het noordelijkste gedeelte van de Kraanvogel vanuit de Benelux 
De ster Gamma Gruis (γ Gruis) is de noordelijkste heldere ster van het sterrenbeeld Kraanvogel, en klimt in de Benelux tot slechts 2 graden boven de zuidelijke horizon. Enkel tijdens zéér heldere hemel, mits een waarnemingsplaats zonder storende kunstmatige nachtverlichting (vooral in zuidelijke kijkrichting) kan er een poging ondernomen worden om Gamma Gruis waar te nemen.

Bezienswaardigheden 
 π-1 Gruis (Pi-1 Gruis) is een van de meest roodkleurige S-type sterren in de zuidelijke sterrenhemel. De kleur ervan is beschreven als crimson. Deze ster vormt een dubbelster met π-2 Gruis (Pi-2 Gruis). Ongeveer 1/4 graad zuidwestelijk staat het balkspiraalstelsel IC 5201. Het sterrenbeeld Kraanvogel bevat ook een Grand Design Galaxy, nl. NGC 7424. Verder dient het Grus Quartet vermeld te worden, dat bestaat uit de extragalactische stelsels NGC 7552, NGC 7582, NGC 7590, en NGC 7599. De planetaire nevel IC 5148 kreeg de bijnaam Spare-Tyre Nebula, en is ongeveer 1 graad westelijk van λ Gruis (Lambda Gruis) te vinden. De sterren δ-1 Gruis en δ-2 Gruis (Delta-1 Gruis en Delta-2 Gruis) vormen samen een opvallend koppel dat best met een verrekijker dient waargenomen te worden. Ook de sterren μ-1 Gruis en μ-2 Gruis (Mu-1 Gruis en Mu-2 Gruis) vormen samen een koppel. Dit koppel staat ongeveer 3 graden noordwestelijk van het koppel δ-1 / δ-2 Gruis.

Aangrenzende sterrenbeelden 
(met de wijzers van de klok mee)
 Zuidervis (Piscis Austrinus)
 Microscoop (Microscopium)
 Indiaan (Indus)
 Toekan (Tucana)
 Phoenix
 Beeldhouwer (Sculptor)
Haas (sterrenbeeld)

Haas (Lepus, afkorting Lep) is een sterrenbeeld aan de zuiderhemel. Het ligt ten zuiden van Orion tussen rechte klimming 4u54m en 6u09m en tussen declinatie −11° en −27°. Op de breedte van de Benelux is Haas in de winter laag aan de zuidelijke horizon te zien.

Sterren 
(in volgorde van afnemende helderheid)
 Arneb (α, alpha Leporis)
 Nihal (β, beta Leporis)
 R Leporis (Hind's Crimson Star), een typische koele koolstofster (Cool Carbon Star), en daarmee een van de meest roodkleurige sterren waarneembaar met de telescoop. Door de astronoom Hind beschreven als zijnde een druppel bloed op een zwart veld.

Telescopisch waarneembare objecten in het sterrenbeeld Haas, opgenomen in de New General Catalogue en Index Catalogue

New General Catalogue (NGC) 
NGC 1692 (op Eugène Delporte's grenslijn tussen de sterrenbeelden Haas en Eridanus), NGC 1710, NGC 1716, NGC 1730, NGC 1738, NGC 1739, NGC 1744, NGC 1780, NGC 1781, NGC 1784, NGC 1794, NGC 1821, NGC 1832, NGC 1886, NGC 1888, NGC 1889, NGC 1904, NGC 1906, NGC 1954, NGC 1957, NGC 1964, NGC 1979, NGC 1993, NGC 2017, NGC 2073, NGC 2076, NGC 2089, NGC 2106, NGC 2124, NGC 2131, NGC 2139, NGC 2179, NGC 2196

Index Catalogue (IC) 
IC 400, IC 407, IC 408, IC 411, IC 415, IC 416, IC 418, IC 422, IC 433, IC 437, IC 438, IC 441, IC 2104, IC 2106, IC 2108, IC 2113, IC 2124, IC 2125, IC 2129, IC 2131, IC 2132, IC 2137, IC 2138, IC 2139, IC 2143, IC 2151, IC 2152, IC 2154

Aangrenzende sterrenbeelden 
(met de wijzers van de klok mee)
 Orion
 Eridanus
 Graveerstift (Caelum)
 Duif (Columba)
 Grote Hond (Canis Major)
 Eenhoorn (Monoceros)
Lacerta

een geslacht uit de familie Echte hagedissen (Lacertidae), zie: Halsbandhagedissen
de officiële naam van het sterrenbeeld Hagedis, zie: Hagedis (sterrenbeeld)
Lacerta, Nederlandse Vereniging voor Herpetologie en Terrariumkunde, zie: Lacerta (vereniging). Lacerta is tevens de titel van een tijdschrift dat door dezelfde vereniging wordt gepubliceerd.
Stephen R. Donaldson

Stephen R. Donaldson (Cleveland (Ohio), 13 mei 1947) is een Amerikaanse auteur van fantasy- en sciencefictionliteratuur.

Bibliografie
 De Kronieken van Thomas Covenant, de Ongelovige
 De Vloek van Heer Veil (1977, Nederlandse vertaling 1981)
 De Verdelgingsoorlog (1978, Nederlandse vertaling 1982)
 De Macht die Behoudt (1979, Nederlandse vertaling 1983)

 De Kronieken van Thomas Covenant, tweede serie
 Het Gewonde Land (1980, Nederlandse vertaling 1984)
 De Ene Boom (1982, Nederlandse vertaling 1984)
 Drager van het Witte Goud (1983, Nederlandse vertaling 1985)

 De Kronieken van Thomas Covenant, derde serie
 The Runes of the Earth (november 2005, De Runen van Aarde)
 Fatal Revenant (2007, Spook van Weleer)
 Against All Things Ending (voorzien oktober 2010 )
 The Last Dark (februari 2015)
De laatste twee delen van de derde serie zijn niet vertaald daar de uitgever te weinig inkomsten kreeg uit eerdere vertaalde verkopen. Daarnaast is de schrijver erg populair elders waardoor zijn vertegenwoordiger de rechten voor publiceren sterk verhoogd heeft, zodat het nog moeilijker is voor een uitgerij om uit de kosten te komen.

 Mordants Nood
 De Spiegel van haar Dromen (1986, Nederlandse vertaling 1988)
 De Spiegel van haar Verbeelding (1987, Nederlandse vertaling 1989)

 De Brescyclus
 Hard tegen hard: Het ware verhaal (1990, Nederlandse vertaling 1992)
 Inzicht: Verboden kennis (1991, Nederlandse vertaling 1992)
 Macht: Een duistere tegenstander staat op (1992, Nederlandse vertaling 1993 )
 The Gap into Madness: Chaos and Order (1994)
 The Gap into Ruin: This Day All Gods Die (1996)

De Axbrewder & Fistoulari detectives
The Man Who Killed His Brother (1980), Nederlandse vertaling (2005)
The Man Who Risked His Partner (1984), Nederlandse vertaling (2008)

 Korte verhalen
 Guldenvuur (1981, Nederlandse vertaling 1985, 1e druk februari 1986). Deze uitgave is een nog niet eerder gepubliceerde episode uit De Verdelgingsoorlog (1e serie deel 2 De Kronieken van Thomas Covenant)
 Dochter der Regalen en andere verhalen (1984, Nederlandse vertaling 198?)
 Reave the Rechtvaardige (Reave the Just, 1998, Nederlandse vertaling 199?)

Externe links
  ISFDB bibliografie
  Informatie over de Derde Kronieken (gearchiveerd op archive.org)

Amerikaans fantasyschrijver
Inform

Inform is een programmeertaal ontwikkeld door Graham Nelson, waarmee computerspellen van het type interactieve fictie, ook tekstadventures genoemd, kunnen worden ontworpen. De Inform-compiler genereert van de broncode een bestand in Z-code, dat door een interpreter voor Z-code kan worden gelezen. Z-code werd oorspronkelijk door Infocom ontwikkeld voor het klassieke tekstadventurespel Zork. Het is met behulp van Nederlandstalige bibliotheek-bestanden mogelijk met Inform Nederlandstalige tekstadventures ontwerpen.

 Inform homepage

Programmeertaal
630

Het jaar 630 is het 30e jaar in de 7e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 21 maart - Keizer Herakleios brengt tijdens een triomfantelijke intocht het Heilige Kruis (relikwie van het christendom) terug naar Jeruzalem. De Byzantijnse autoriteit in het oostelijke Middellandse Zeegebied wordt hersteld.

Brittannië 
 Koning Penda van Mercia belegert de stad Exeter (Zuidwest-Engeland). Koning Cadwallon van Gwynedd landt met een invasiemacht op de kust van Wessex en sluit een alliantie met Penda. (waarschijnlijke datum)

Europa 
 De Franken onder leiding van koning Dagobert I breiden hun rijk verder uit. Het gebied ten zuiden van de (Oude) Rijn wordt op de Friezen verovert. Frankische missionarissen bouwen in Utrecht een kerk (de latere Dom).

Perzië 
 Hormazd V (630-632) volgt Boran (dochter van Khusro II) op als koning (sjah) van het Perzische Rijk. Hij onderhoudt diplomatieke betrekkingen met Constantinopel.

Arabië 
 11 december - Een moslim leger (10.000 man) onder bevel van Mohammed verschijnt voor de poorten van Mekka (Saoedi-Arabië). De stad wordt bijna zonder geweld ingenomen, de Mekkanen bekeren zich tot de islam.
 Mohammed laat de Kaäba (religieus centrum) zuiveren van 360 afgodsbeelden. De bedevaart naar Mekka, de hadj, wordt verplicht voor alle gelovigen. Karavanen kunnen onder de islam hun handelsexpedities hervatten.

Azië 
 Xuanzang, Chinese boeddhistische monnik, trekt door de Gobi woestijn en komt aan in Turpan (Noord-China). Hij reist westwaarts via de Theravada kloosters (Kuqa).

Religie 
 Er ontstaat een theologisch conflict tussen de Byzantijnse Kerk en de aanhangers van het monofysitisme. Het standpunt, geformuleerd door het Concilie van Chalcedon, wordt een schisma omtrent de 'natuur' van Christus.
 Sergius I, patriarch van Constantinopel, brengt een verzoening tot stand en sluit met de aanhangers van het monofysitisme een compromis. De nieuwe leer wordt goedgekeurd door paus Honorius I. (waarschijnlijke datum)
 De Abdij van Fleury (Centre-Val de Loire) wordt gesticht door de Benedictijnen. De basiliek van de abdij wordt in romaanse architectuur gebouwd, de crypte bevat de relikwieën van Benedictus. (waarschijnlijke datum)

Geboren 
 Aldegonda van Maubeuge, Frankisch abdis (overleden 684)
 Constans II, keizer van het Byzantijnse Rijk (overleden 668)
 Ibrahim, zoon van Mohammed (waarschijnlijke datum)
 Reinildis, Frankisch pelgrim (waarschijnlijke datum)
 Sigibert III, koning van Austrasië (waarschijnlijke datum)
 Theodo II, hertog van Beieren (waarschijnlijke datum)
 Trudo, Frankisch priester en heilige (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 8 april - Chlotharius II, koning van de Franken (waarschijnlijke datum)

000
590

Het jaar 590 is het 90e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 Romeins-Perzische Oorlog: Keizer Mauricius verslaat bij Nisibis (huidige Turkije) het Perzische leger. De Sassaniden moeten zich terugtrekken naar Armenië.
 Het Exarchaat van Carthago wordt gesticht; Mauricius organiseert de Byzantijnse gebieden in Noord-Afrika in een bestuurlijke civiele en militaire eenheidsstaat.

Europa 
 De Franken onder leiding van koning Gunthram vallen Noord-Italië binnen. Ze moeten de Povlakte ontruimen door een uitbraak van de pest en hongersnood.
 5 september - Koning Authari overlijdt in Pavia (mogelijk door vergiftiging) na een regeerperiode van 6 jaar. Hij wordt opgevolgd door Agilulf, hertog van Turijn.
 Ethelbert (ca. 590-616) volgt zijn vader Eormenric op als koning van Kent (Zuidoost-Engeland).

Perzië 
 Lente - Koning Hormazd IV wordt door Perzische edelen geëxecuteerd. Hij wordt opgevolgd door Bahram VI die regeert als usurpator over het Perzische Rijk.
 Khusro II, legitieme troonopvolger van Perzië, ontsnapt naar Armenië en zoekt als vluchteling steun in Constantinopel. Mauricius weigert hem uit te leveren.

Religie 
3 september - Gregorius I de Grote (590-604) volgt Pelagius II op na een 11-jarig pontificaat en wordt de 64e paus. Hij overlijdt in Rome aan de gevolgen van de pest.
 Gregorius I legt de fundamenten voor de wereld kerkelijke macht van de paus in Italië. Hij restaureert de aquaducten en zoekt toenadering tot de Joden.
 Columbanus, Ierse missionaris, vertrekt met 12 metgezellen vanuit Brittannië en sticht in de Vogezen de abdij van Luxeuil. (waarschijnlijke datum)
 Volgens een legende kondigt de aartsengel Michaël boven op de Engelenbrug (Rome) het einde van de pestepidemie aan die in Europa heerst.

Geboren 
 Anna, koning van East Anglia (waarschijnlijke datum)
 Harsha, koning van India (overleden 647)
 Khalid ibn Walid, Arabisch generaal (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 7 februari - Pelagius II, paus van de Katholieke Kerk
 5 september - Authari, koning van de Longobarden
 29 oktober - Ermelindis, Belgisch heilige
 Eormenric, koning van Kent (waarschijnlijke datum)
 Goearam I, koning van Iberië (Georgië)
 Hormazd IV, koning van de Sassaniden (Perzië)
 P'yongwon Wang, koning van Koguryo (Korea)
 Servulus, Romeins bedelaar en heilige

000
615

Het jaar 615 is het 15e jaar in de 7e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Grote delen van de Balkan worden verwoest door de Avaren en de Slavische volkeren, die zich in groten getale vestigen in het huidige Bulgarije, Dalmatië, Macedonië en delen van Griekenland.

Meso-Amerika 
 29 juli - Pacal de Grote (r. 615-683) volgt zijn moeder Sac K'uk' op als heerser (ahau) van Palenque (Mexico). Tijdens zijn regeringsperiode breidt hij de Mayacultuur verder uit.

Religie 
 Mohammed, islamitisch profeet, emigreert met zijn Arabische volgelingen naar het koninkrijk van Aksum (Ethiopië). Hij sticht daar een kolonie om er in vrijheid te prediken.
 19 oktober - Adeodatus I (r. 615-618) volgt Bonifatius IV op na een 7-jarig pontificaat en wordt de 68e paus van Rome.

Geboren 
 Bertinus, Frankisch missionaris (waarschijnlijke datum)
 Grimoald I, hofmeier van Austrasië (waarschijnlijke datum)
 Liuteric, hofmeier van Neustrië (waarschijnlijke datum)
 Richtrudis, Frankisch abdis (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 25 mei - Bonifatius IV, paus van de Katholieke Kerk
 23 november - Columbanus, Iers abt en missionaris

000
495

Het jaar 495 is het 95e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Klein-Azië 
 Keizer Anastasius I benoemt Macedonius II (495-511) tot patriarch (geestelijk leider) van Constantinopel.

Brittannië 
 Cerdic, latere koning van de West-Saksen, landt op de Engelse zuidkust mogelijk in Hampshire. Hij en zijn opvolgers stichten het Koninkrijk Wessex en vestigen hun machtsbasis in de Theemsvallei. (waarschijnlijke datum)

Europa 
 Tato volgt zijn vader Claffo op als koning (hertog) van de Longobarden. Tijdens de migratie naar het zuiden, sluit hij een vredesverdrag met de Herulen die een koninkrijk hebben gesticht aan de Donau. (waarschijnlijke datum)
 Falco wordt gekozen tot bisschop van het bisdom Maastricht.

Italië 
 15 februari - In Rome vieren sommige  senatoren het heidense feest Lupercalia. Ondanks protest van paus Gelasius I. Jongemannen rennen naakt over straat om onheil en misoogst af te weren. 
 Gelasius I vaardigt een decreet (Decretum Gelasianum) uit, met een index van "Verboden Boeken". Waaronder sommige apocriefe geschriften die niet in de canon van de Bijbel zijn opgenomen.

China 
 Keizer Xiao Wendi van de Noordelijke Wei laat het Shaolinklooster (Henan) bouwen. In de boeddhistische tempels geven monniken les in mediteren en oosterse vechtkunsten.

Meso-Amerika 
 Vroegste historische melding van de stad Caracol (westelijk van Belize). Een belangrijk handelscentrum, geregeerd door een onafhankelijke koninklijke Maya-dynastie.

Literatuur 
 Gennadius van Marseille schrijft zijn vervolg op "Viris Illustribus", een verzameling van meer dan 90 biografieën van christelijke auteurs.

Geboren 
 Chlodomer, koning van de Franken (overleden 524)
 Finnian van Moville, Iers bisschop en heilige (overleden 589)
 Guntheuca, Bourgondisch prinses (waarschijnlijke datum)

Overleden 
 Claffo, koning (hertog) van de Longobarden (waarschijnlijke datum)
 Dominator, bisschop van Brescia (waarschijnlijke datum)

000
529

Het jaar 529 is het 29e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Byzantijnse Rijk 
 7 april - De Codex Justinianus (Corpus Iuris Civilis) verschijnt. Het boekwerk over het Romeinse recht is geschreven door de jurist Tribonianus in opdracht van keizer Justinianus I. Het vervangt de Codex Theodosianus en vormt de latere basis voor de wetgeving in West-Europa.
 Justinianus verbiedt de Olympische Spelen en  andere "heidense" gebruiken. Hij beveelt de vervolging van heidenen en anderen die afwijken van de rechte christelijke leer. Onder meer de quaestor Proclus verliest hierdoor zijn positie.

Europa 
 Koningin Amalasuntha ontvangt in Ravenna een delegatie van Gotische edelen, die erop aandringen dat ze haar zoon Athalarik niet een opvoeding geeft naar Romeinse traditie, maar een scholing met Gotische militaire achtergrond.
 De Academie van Athene, opgericht door de Griekse wijsgeer Plato in 387 v.Chr., wordt door Justinianus I gesloten. Hij ontneemt de heidense leraren de bevoegdheid om les te geven. De meeste professoren emigreren naar Perzië.
 Benedictus van Nursia sticht het klooster van Monte Cassino in Campagna. Hij schrijft de "Regula Benedicti", een kloosterregel voor westerse monniken van de Benedictijnse Orde.

Judea 
 Zomer - De Samaritaanse onafhankelijkheidsoorlog mislukt; duizenden Samaritanen worden door de Byzantijnen gedeporteerd en als slaaf afgevoerd. Tijdens de opstand wordt de Geboortekerk in Bethlehem door brand verwoest.

Religie 
 Concilie van Orange: Augustinus' genadeleer wordt aanvaard en het pelagianisme verworpen.

Geboren

Overleden 

 Theodosius de Cenobiarch, monnik en stichter van een kloostergemeenschap

000