Wentylator

Wentylator (sprężarka) – maszyna przepływowa do transportowania gazów poprzez urządzenia technologiczne wykorzystująca do tego celu przewody wentylacyjne, w której przyrost ciśnienia statycznego ze strony ssawnej jest większy niż ze strony tłocznej (nie przekracza 13 kPa), a cała energia gazu jest zawarta w jej składowej kinetycznej.

Typy wentylatorów 
Ze względu na cechy konstrukcyjne wentylatory dzieli się na:
 osiowe
 śmigłowe
 normalne
 przeciwbieżne
 strumieniowe
 promieniowe
 normalne
 bębnowe
 poprzeczne
 osiowo-akcyjne
 diagonalne
Ze względu na sposób zabudowy wentylatora w sieci:
 ssące
 tłoczące
 ssąco-tłoczące
Ze względu na zastosowanie:
 ogólnego przeznaczenia
 specjalnego przeznaczenia
 przeznaczone do transportu pneumatycznego
 morskie
 przeciwwybuchowe
 do transportowania substancji aktywnych chemicznie
 kopalniane
Ze względu na wielkość wytwarzanego ciśnienia:
 niskociśnieniowe, spiętrzenie całkowite < 720 Pa
 średniociśnieniowe, spiętrzenie całkowite w zakresie 720–3600 Pa
 wysokociśnieniowe, spiętrzenie całkowite > 3600 Pa
Ze względu na liczbę wirników występujących w wentylatorze:
 jednostopniowe
 wielostopniowe

Wentylatory komputerowe

Łożysko 
W budowie wentylatorów używane są następujące łożyska:

 Kulkowe – żywotność ok. 63 000 godzin przy 50 °C, odporne na wysoką temperaturę. Wśród kulkowych można spotkać także łożyska podwójne kulkowe, charakteryzujące się podwyższoną trwałością i mniejszą emisją hałasu podczas pracy. Optymalny montaż: horyzontalny i wertykalny.
 Ślizgowe – żywotność ok. 40 000 godzin przy 50 °C, niska odporność na temperaturę. Wentylatory wyposażone w tego typu łożyska są tańsze i cichsze od wentylatorów używających łożysk kulkowych. Optymalny montaż: wertykalny.

Łożyska mają to do siebie, że wraz z długością pracy, rośnie generowany przez nie hałas. Ich konstrukcję usprawnia się przez cały czas, stosując specjalne smary, które podnoszą żywotność oraz obniżają nieprzyjemny i uciążliwy szum oraz wibracje, zwiększając kulturę ich pracy.

Hałas 
Jest ściśle związany z prędkością obrotową wentylatora, a więc i przepływem powietrza oraz zastosowanym typem łożyska. Większość wentylatorów ma konwencjonalne łopatki, opracowane do dużych prędkości obrotowych, które wytwarzają duży strumień powietrza, ale i jednocześnie duży hałas (zob. dB). Żeby go obniżyć, wystarczy zmniejszyć prędkość obrotową, co jednakże powoduje również zmniejszenie przepływu powietrza. Głośną pracę wentylatora można częściowo zniwelować odpowiednio zwiększając jego rozmiar i liczbę łopatek (zwykle siedem lub jedenaście), dzięki czemu przy niskich obrotach można uzyskać zadowalającą jego wydajność. Niskie obroty mają jeszcze inne zalety: łożysko mniej hałasuje i mniej się zużywa.

Rozmiar 
Stosowane są wentylatory w bardzo wielu rozmiarach, odpowiednio dobranych do zastosowania:
 do procesora i karty graficznej – 60, 80, 92, 100, 120, 140 lub 150 mm;
 do chipsetu – 40, 50 lub 60 mm; 
 do twardego dysku – 120 mm;
 do zasilacza – 60, 80, 92, 120, niektóre posiadają nawet 140 mm;
 do obudowy – 80, 92, 120, 130, 140, niektóre obudowy pozwalają nawet na montaż wentylatorów o rozmiarach 180, 200 czy 250 mm;
 do chłodnicy wchodzącej w skład chłodzenia wodnego – 80, 92, 120, 140, 180, 200 mm.

Zasilanie 
Zazwyczaj wtyczka do podłączenia wentylatora jest 3-pinowa albo 4-pinowa. Wtyczki 3-pinowe są najczęściej spotykane w tańszych konstrukcjach, natomiast 4-pinowe w wentylatorach lepszej jakości, a zarazem droższych. Te ostatnie wtyczki pozwalają na zastosowanie metody PWM do sterowania obrotami wentylatora, co jest bardziej precyzyjną metodą od zwykłej zmiany napięcia. Istnieją też najprostsze podłączenia wentylatorów jedynie przy pomocy wtyczki 2-pinowej, czyli bez tachometra i kontrolera obrotów.

Poniższa tabela przedstawia kolory przewodów we wtyczce zasilający wentylator:

Zobacz też 
 cooler
 heatspreader
 heat pipe
 radiator
 chłodzenie wodne
 moduł Peltiera
 wentylacja
 chłodzenie pasywne

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne 
 Czyszczenie wentylatorów