Premierzy Polski

W Polsce oficjalnym tytułem premiera (szefa rządu) od 1921 roku (tj. od wejścia w życie części przepisów Konstytucji marcowej) jest prezes Rady Ministrów. W latach 1917–1921 szefa rządu oficjalnie określano jako „prezydenta ministrów”.

Zgodnie z obowiązującą Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku prezesem Rady Ministrów jest osoba powołana przez prezydenta Rzeczypospolitej w trybie art. 154 ust. 1 zd. 2, art. 154 ust. 3 zd. 2 lub art. 155 ust. 1 zd. 1 Konstytucji RP (, ze zm.), która sprawuje obowiązki do czasu powołania nowego prezesa Rady Ministrów w przepisanym trybie.

Polska pod zaborami (do 1918)

Prezesi Rady Ministrów Księstwa Warszawskiego (1807–1815)

Prezesi Rady Administracyjnej Królestwa Polskiego (1815–1830)

Prezesi Rządu Narodowego Królestwa Polskiego (1830–1831)

Prezesi Rządu Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej (1846)

Prezesi Komitetu Narodowego w Poznaniu (1848)

Prezesi Rządu Narodowego (1863–1864)

Zwierzchnicy władz wykonawczych w okupowanym Królestwie Polskim (1917–1918) 
Prezydenci Ministrów Królestwa Polskiego oraz kierownicy ministrów w prowizoriach rządowych.

Polska okresu międzywojennego (1918–1939)

Premier Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej

Premierzy II Rzeczypospolitej (1918–1939)

Polskie władze na emigracji (1939–1990)

Premierzy Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie (1939–1990) 
Od 5 lipca 1945 rządy te nie miały uznania międzynarodowego.

Przewodniczący Egzekutywy Zjednoczenia Narodowego (1955–1972)

Rzeczpospolita Polska/Polska Rzeczpospolita Ludowa (1944–1989)

Prezesi Rady Ministrów Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 

W okresie Polski Ludowej obowiązywały trzy akty rangi konstytucyjnej regulujące procedurę wyłaniania nowego rządu:
 od 21 lipca 1944 do 20 lutego 1947 Ustawa z dnia 21 lipca 1944 r. o utworzeniu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego.
 od 31 grudnia 1944 do 20 lutego 1947 Ustawa z dnia 31 grudnia 1944 roku o powołaniu Rządu Tymczasowego Rzeczypospolitej Polskiej.
 od 20 lutego 1947 do 21 lipca 1952 Ustawa konstytucyjna z dnia 19 lutego 1947 r. o ustroju i zakresie działania najwyższych organów Rzeczypospolitej Polskiej.
 od 22 lipca 1952 do 31 grudnia 1989 Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej uchwalona przez Sejm Ustawodawczy w dniu 22 lipca 1952 r.

Przerywana pogrubiona linia oznacza poszczególne kadencje sejmu.

III Rzeczpospolita (od 1989)

Prezesi Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej 

W III Rzeczypospolitej obowiązywały trzy akty rangi konstytucyjnej regulujące procedurę wyłaniania nowego rządu:
 od 7 kwietnia 1989 do 7 grudnia 1992 Konstytucja PRL z 1952 (od 31 grudnia 1989 jako Konstytucja RP) w wersji po noweli kwietniowej, wedle której proces powołania nowego rządu oparty był na stosownych uchwałach Sejmu (podejmowanych samoistnie bądź na wniosek Prezydenta RP) w sprawie odwołania urzędującego prezesa Rady Ministrów z jednoczesnym powołaniem nowego prezesa Rady Ministrów z misją składania wniosków co do składu Rady Ministrów. Do wyłącznej kompetencji Sejmu należało dymisjonowanie urzędującego rządu i jednoczesne powierzanie mu dalszego sprawowania obowiązków do czasu wyłonienia nowego składu Rady Ministrów. Misja kompletowania składu nowego rządu przez premiera kończyła się z chwilą podjęcia przez Sejm uchwały wyrażającej nowemu gabinetowi wotum zaufania w składzie przedstawionym przez premiera. Uchwały te publikowane w Monitorze Polskim wchodziły w życie z chwilą ich podjęcia. Poszczególni ministrowie byli odwoływani uchwałami Sejmu.

Nowo powołany prezes Rady Ministrów do czasu skompletowania własnego składu Rady Ministrów stał na czele dotychczasowej Rady Ministrów.

 od 8 grudnia 1992 do 16 października 1997 tzw. Mała Konstytucja, która stanowiła, że nowy rząd powoływany i odwoływany był zarządzeniem Prezydenta RP, po którym Rada Ministrów winna uzyskać w Sejmie wotum zaufania.
 od 17 października 1997 Konstytucja RP reguluje proces powołania rządu w tzw. systemie trzech kroków oraz konstruktywnym wotum nieufności. Do powołania nowej Rady Ministrów niezbędne jest postanowienie Prezydenta RP. Wotum zaufania udzielane jest przez Sejm i jest warunkiem niezbędnym do dalszego sprawowania władzy przez Radę Ministrów.

Przerywana pogrubiona linia oznacza poszczególne kadencje Sejmu.

Długość urzędowania premierów 
Premierem najdłużej sprawującym swój urząd na przestrzeni lat był Józef Cyrankiewicz, który w ramach pięciu gabinetów RP i PRL urzędował  dni. W okresie międzywojennym najdłużej urzędującym premierem był Felicjan Sławoj Składkowski (1233 dni), wśród premierów rządu na uchodźstwie Antoni Pająk (3565 dni), a w III RP Donald Tusk ( dni).

Najkrócej urzędującym premierem był gen. Jan Nepomucen Umiński, który stanowisko prezesa Rządu Narodowego stracił tego samego dnia, w którym je uzyskał.

Obecnie urzędujący premier swój urząd sprawuje  pełnych dni (według stanu na   ).

Żyjący byli premierzy 
Obecnie żyje 12 byłych premierów Polski. Najstarszym jest urodzony w 1940 Jerzy Buzek. Ostatnia śmierć byłego premiera, Edwarda Babiucha, miała miejsce 1 lutego 2021. Babiuch był najdłużej żyjącym byłym premierem Polski w historii (93 lata).

 Jerzy Buzek (ur. 1940), poseł do Parlamentu Europejskiego IX kadencji z ramienia KE (PO)
 Hanna Suchocka (ur. 1946), honorowa przewodnicząca Europejskiej Komisji na rzecz Demokracji przez Prawo
 Leszek Miller (ur. 1946), poseł do Parlamentu Europejskiego IX kadencji z ramienia Lewicy dla Europy
 Jarosław Kaczyński (ur. 1949), wiceprezes Rady Ministrów, prezes PiS oraz poseł na Sejm X kadencji
 Włodzimierz Cimoszewicz (ur. 1950), poseł do Parlamentu Europejskiego IX kadencji z ramienia Lewicy dla Europy
 Jan Krzysztof Bielecki (ur. 1951)
 Marek Belka (ur. 1952), poseł do Parlamentu Europejskiego IX kadencji z ramienia Lewicy dla Europy
 Ewa Kopacz (ur. 1956), wiceprzewodnicząca Parlamentu Europejskiego IX kadencji z ramienia EPL oraz wiceprzewodnicząca PO
 Donald Tusk (ur. 1957), przewodniczący PO oraz poseł na Sejm X kadencji
 Waldemar Pawlak (ur. 1959), przewodniczący Rady Naczelnej PSL, senator XI kadencji oraz prezes Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych
 Kazimierz Marcinkiewicz (ur. 1959)
 Beata Szydło (ur. 1963), wiceprezes PiS oraz poseł do Parlamentu Europejskiego IX kadencji

Zobacz też 

 prezydenci Polski
 Prezydium Rady Ministrów
 Rada Ministrów w Polsce
 składy rządów polskich

Uwagi

Przypisy 

 
Listy polityków

sv:Polens regeringschef#Lista över Polens premiärministrar