De Bilt (gemeente)

De Bilt () is een gemeente in het midden van de Nederlandse provincie Utrecht. De gemeente telt  inwoners (, bron: CBS) en beslaat een oppervlakte van circa 67 km² (waarvan nauwelijks water). De gelijknamige kern De Bilt telt  inwoners ().

De huidige gemeente De Bilt is op 1 januari 2001 ontstaan uit een samenvoeging van de gemeente De Bilt (De Bilt en Bilthoven) en de voormalige gemeente Maartensdijk (Maartensdijk, Westbroek, Hollandsche Rading en Groenekan).

Sinds 1897 is het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut in De Bilt gevestigd, ten zuiden van het dorp. Een andere belangrijke werkgever in de gemeente is het RIVM.

Een deel van de gemeente (De Bilt en Bilthoven) is onderdeel van de agglomeratie Utrecht. De Bilt telt 66 rijksmonumenten.

Klimaat

Samenstelling gemeenteraad 

a Aantallen gebaseerd op uitslag gemeenteraadsverkiezingen.
b Vervroegde verkiezingen in verband met samenvoeging De Bilt en Maartensdijk.
c In 2016 splitste een raadslid zich af van de fractie.
d In juni 2018 splitste een raadslid zich af van de fractie.

Vervoer 
De Bilt heeft 'anderhalf' spoorwegstation:
 Station Bilthoven aan de spoorlijn Utrecht - Amersfoort
 Station Hollandsche Rading aan de spoorlijn Hilversum - Utrecht. Op dat station liggen de perrons in een bajonetligging, waardoor de opmerkelijke situatie is ontstaan dat het perron richting Utrecht Centraal in de provincie Utrecht ligt (in de gemeente De Bilt), en het perron richting Hilversum in de provincie Noord-Holland.

De snelwegen A28 en A27 lopen langs of door de gemeente.

Sport 
De hockeyclub SCHC uit Bilthoven komt zowel bij de heren als bij de dames uit op het hoogste niveau in Nederland, de Hoofdklasse. Het eerste herenteam van MMHC Voordaan uit Groenekan komt uit in de Promotieklasse.
C.K.V.Tweemaal Zes uit Maartensdijk speelt al enkele jaren op het een na hoogste niveau van Nederland, zowel in de zaal als op het veld. Ook de korfbalverenigingen Nova uit Bilthoven en C.K.V. Dos Westbroek komen uit in de overgangsklasse.
TC Groenekan is meermaals landskampioen geworden in het tennis.
De volleybalclub SV Irene uit Bilthoven speelt op nationaal niveau in de tweede divisie bij de heren en in de derde divisie bij de dames. De vereniging biedt sinds 2009 de mogelijkheid om te beachvolleyballen.
 Waterpoloclub Brandenburg behoort tot de nationale top. Het 1e damesteam was landskampioen in 1991 en 2006 en won in 1992 zelfs de Europa Cup.
Ook andere sporten worden in de gemeente beoefend, waaronder voetbal, honkbal, badminton en inlinehockey.

Natuurontwikkeling 
Het dorp De Bilt grenst in het zuidwesten aan de Voordorpse polder. Voor dit gebied is door provincie Utrecht, het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden, het Utrechts Landschap, de Nieuwe Hollandse Waterlinie, de gemeente De Bilt en de gemeente Utrecht een herinrichtingsplan. opgesteld om het gebied van agrarische toepassing te wijzigen in 'nat schraal grasland'. Hiermee wil men bereiken dat het gebied op de ecologische hoofdstructuur van Nederland wordt aangesloten. Deze nieuwe natuur kan van dichtbij worden bekeken omdat er twee wandelpaden zijn ingepland. Het zogenoemde Centenlaantje zal weer begaanbaar worden gemaakt.

Het plan voor dit gebied is een onderdeel van een reeks van plannen voor Utrecht Midden. De plannen voor herinrichting Voordorpse polder werden door de betrokken organisaties aan de bevolking gepresenteerd op 16 april 2008 in het H.F. Wittecentrum.

Door ruilverkavelingsproblematiek, sommige verkavelingen stammen nog uit de Middeleeuwen, en baggerwerkzaamheden ten behoeve van zuivering en uitdieping van de kanalen rond De Bilt werd het plan voor de herinrichting, dat begin 2009 ten uitvoer zou worden gebracht, uitgesteld tot medio 2010

Monumenten 
In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten, oorlogsmonumenten en gemeentelijke monumenten, zie:
 Lijst van rijksmonumenten in De Bilt (gemeente)
 Lijst van oorlogsmonumenten in De Bilt
 Lijst van gemeentelijke monumenten in De Bilt

Stedenbanden 
Vanuit de gemeente De Bilt wordt een stedenband onderhouden met:
  Coesfeld (Duitsland)
  Mieścisko (Polen)
  Ouidah (Benin)

Geboren 

 John Blankenstein (1949-2006), voetbalscheidsrechter en homoactivist
 Auke Bloembergen (1920-2016), jurist
 Berend Boudewijn (1936), televisiepresentator, regisseur
 Joost Broerse (1979), voetballer
 Jan-Paul Buijs (1984), acteur
 Jetske van den Elsen (1972), tv-presentatrice
 Corrie Hafkamp (1929-2020), kinderboekenschrijfster
 Bas Haring (1968), filosoof, publicist, kinderboekenschrijver en tv-presentator
 Marieke Henselmans (1958), journalist, docent en auteur
 Ben Moerkoert (1916-2007), vliegenier
 Gerrit Patist (1947-2005), beeldhouwer en keramist
 Coen Swijnenberg (1980), radio-dj
 Jan Waaijer (1952), politicus
 Rogier van Otterloo (1941-1988), componist
 Erik van der Wurff (1945-2014), pianist en componist

Opgegroeid 

 Catharina Boer (Utrecht, 1939), dichteres, diverse vertalingen en schrijfster van kort proza en toneel.
 Hans van Breukelen (Utrecht, 1956), voetbalkeeper van FC Utrecht, Nottingham Forest, PSV en het Nederlands elftal

Bekende (oud-)inwoners 

 Nico Bloembergen, natuurkundige (1920-2017), woonde van 1925 tot 1947 in Bilthoven
 Jon Bluming (1933-2018), acteur en vechtsporter (woonde en overleed in De Bilt)
 Kees Boeke (1884-1966), pedagoog, stichter van De Werkplaats
 Else Borst-Eilers (1932-2014), arts, hoogleraar en politicus voor D66, oud-minister van volksgezondheid
 Joep van Deudekom, Nederlands cabaretier
 Corrie Hafkamp (1929-2020), kinderboekenschrijfster
 Pieter van Maaren, oud-fractievoorzitter CDA De Bilt; momenteel burgemeester van Zaltbommel
 Marcel Minnaert (1893-1970), astrofysicus, bioloog, natuurkundige, woonde van 1920 tot 1938 in Bilthoven, schrijver van "De natuurkunde van 't vrije veld" (3 delen), directeur Utrechtse sterrenwacht, Minnaertgebouw Uithof.
 Julius Röntgen, Duits-Nederlandse componist, pianist en dirigent. Röntgen woonde in 'Villa Gaudeamus', beter bekend als het Walter Maas Huis van 1924 t/m 1932.
 David Scott, de zevende man op de maan. Woonde tijdens zijn dienstplicht (1958-1960) in De Bilt, hij diende op de nabijgelegen vliegbasis Soesterberg
 André Spoor (1931-2012), journalist
 Bas van der Vlies (1942-2021), oud-politicus (SGP, voormalig Tweede Kamerlid), woonde in Maartensdijk

Zie ook onder het bij De Bilt horende Bilthoven.

Zie ook 
 Lijst van straten in De Bilt
 Lijst van burgemeesters van De Bilt

Externe links 
 Gemeente De Bilt
 Historische Kring D'Oude School

Plaats in Utrecht
 
Utrechtse Heuvelrug (stuwwal)