III wiek p.n.e.

III wiek p.n.e.
<>

Urodzili się 
Gajusz Flaminiusz Nepos
 287 p.n.e. – Archimedes, matematyk grecki
 276 p.n.e. – Eratostenes, astronom i geograf grecki
 około 255 p.n.e. – Gajusz Flaminiusz Nepos,  rzymski polityk
 250 p.n.e. – Plaut, komediopisarz rzymski

Zmarli 
 około 300 p.n.e. – Apelles z Kolofonu, malarz grecki
 289 p.n.e. – Mencjusz, filozof chiński
 286 p.n.e. – Pyrron, filozof grecki
 270 p.n.e. – Epikur, filozof grecki
 około 263 p.n.e. – Zenon z Kition, filozof grecki
 229 p.n.e. – Hamilkar Barkas, wódz kartagiński, ojciec Hannibala
 212 p.n.e. – Archimedes, grecki matematyk, fizyk i wynalazca

Wydarzenia w Europie 
 około 300 p.n.e.
 Teofrast (ojciec botaniki) napisał dzieła: Historia roślin i Fizjologia roślin
 początki napływu rzymskich monet na ziemie polskie
 greckie mapy świata dokładnie ukazują wzajemne położenie Arabii, Indii, Skandynawii, Brytanii i Islandii
 300 p.n.e. – dopuszczenie plebejuszy do kolegiów kapłańskich (Rzym) – Lex Ogulnia
 299 p.n.e. – Galowie zaatakowali Italię
 298-290 p.n.e. – trzecia wojna Rzymu z Samnitami
 295 p.n.e. – zwycięstwo Rzymian pod Sentinum nad Samnitami, Galami i Umbrami
 293 p.n.e. – wprowadzenie kultu Eskulapa (Rzym)
 292 p.n.e. – Chares z Lindos rozpoczął budowę Kolosa Rodyjskiego
 290 p.n.e. – Rzym zawarł pokój z Samnitami
 289 p.n.e. – założenie mennicy w Rzymie
 283 p.n.e. – bitwa nad Jeziorem Wadymońskim
 281 p.n.e. – Rzym rozpoczął wojnę z Tarentem
 280-275 p.n.e. – Pyrrus przekracza Cieśninę Otranto, rozpoczynając najazd na Italię (bitwy: Heraklea – 280 p.n.e., Ausculum – 279 p.n.e. i Beneventum – 275 p.n.e.)
 280 p.n.e.
 przymierze Rzymu z Kartaginą
 zakończenie budowy Kolosa Rodyjskiego
 Tiberius Coruncanius konsul i prawnik rzymski rozpoczął publiczne nauczanie nauk prawnych
 279-278 p.n.e. – Celtowie zajęli Trację i najechali Anatolię
 279 p.n.e. – Senat Rzymu odrzuca propozycję pokojową Pyrrusa
 278-276 p.n.e. – walki Pyrrusa na Sycylii
 272 p.n.e. – zajęciem Tarentu Rzym zakończył podbój Italii
 około 270 p.n.e. – Arystarch z Samos wysunął pierwszą teorię heliocentrycznego wszechświata
 264 p.n.e.
 rywalizacja Rzymu i Kartaginy na Sycylii wywołała pierwszą wojnę punicką
 Rzymianie zdobyli miasto Volsinii (centrum federacji etruskiej)
 federacja italska objęła cały Półwysep Apeniński
 pierwsze igrzyska gladiatorów w Rzymie
 261-260 p.n.e. – Rzym zbudował flotę morską
 260 p.n.e. – pierwsze zwycięstwo morskie Rzymu nad Kartaginą pod Mylae (pn. wybrzeże Sycylii)
 259 p.n.e. – Rzymianie zajmują Korsykę
 256 p.n.e. – konsul rzymski Marek Atyliusz Regulus pokonał flotę Kartaginy u przylądka Eknomos (południowa Sycylia)
 250 p.n.e. – klęska Rzymian pod Drepanum
 242 p.n.e. – Rzymianie zaczęli budowę nowej floty morskiej z prywatnych składek obywateli
 241 p.n.e.
 zwycięstwo Rzymian nad flotą Kartaginy koło Wysp Egadzkich, I wojna punicka zakończyła się zwycięstwem Rzymu
 Sycylia stała się pierwszą, poza Italią, prowincją Rzymu
 początek reformy komicjów centurialnych w Rzymie
 240 p.n.e. – Liwiusz Andronikus wystawił na Ludi Romani pierwszą tragedię i komedię łacińską
 ok. 240 p.n.e. – Ktesibios (ojciec pneumatyki) – wynalazł zegar wodny, pompę ssąco-tłoczącą, organy hydrauliczne, sikawkę przeciwogniową
 238 p.n.e.
 Rzymianie zajęli Sardynię, Korsykę i część Sycylii (posiadłości kartagińskie)
 stłumienie powstania najemników w Kartaginie
 237 p.n.e. – początek kartagińskiej ekspansji  Hamilkara w Hiszpanii
 235 p.n.e. – Eratostenes obliczył obwód Ziemi
 229 p.n.e. – pierwsza wojna iliryjska
 228 p.n.e. – igrzyska istmijskie, pierwsi obywatele rzymscy z powodzeniem biorą w nich udział
 227 p.n.e. – powiększenie liczby pretorów do czterech (prowincje rzymskie)
 226 p.n.e. – Rzym zawarł traktat z Hasdrubalem (rzeka Ebro granicą strefy wpływów Kartaginy i Rzymu w Hiszpanii)
 225 p.n.e. – Rzym rozpoczął podbój Galii Cisalpińskiej (Przedalpejskiej)
 ok. 225 p.n.e. – Filon sporządził najstarszą listę siedmiu cudów świata
 224 p.n.e. – silne trzęsienie ziemi zburzyło Kolosa Rodyjskiego
 223 p.n.e. – konsul rzymski Flaminiusz zdobył kraj Insubrów
 222 p.n.e. – powstała nowa prowincja rzymska – Galia Cisalpińska
 221 p.n.e. – Hannibal objął dowództwo w Hiszpanii
 200 p.n.e. – Grek Archagatos pierwszym publicznym lekarzem w Rzymie
 219 p.n.e.
 druga wojna iliryjska
 Hannibal oblegał Sagunt
 218 p.n.e. – Hannibal przeszedł przez Alpy i ruszył na Rzym (bitwy nad Ticinus i nad Trebią), rozpoczęła się druga wojna punicka
 217 p.n.e. – Hannibal pokonał Flaminiusza nad jeziorem Trazymeńskim, ominął Rzym i ruszył na południe
 216 p.n.e. – (2 sierpnia) pod Kannami – Hannibal rozgromił liczniejsze wojska rzymskie
 215-205 p.n.e. – pierwsza wojna macedońska początkiem rzymskich wpływów w Macedonii i Grecji
 212 p.n.e. – pod 2-letnim oblężeniu Rzymianie zdobyli sprzyjające Kartaginie miasto Syrakuzy
 211 p.n.e. – Rzymianie zdobyli Kapuę – miasto, które stanęło po stronie Hannibala
 209 p.n.e.
 rzymski prokonsul Publiusz Korneliusz Scypion Starszy zdobył Nową Kartaginę (najważniejsza kolonia Kartaginy w Hiszpanii)
 zajęcie Tarentu
 208 p.n.e. – bitwa pod Baeculą (Hiszpania)
 207 p.n.e. – nad rzeką Metaurus w Umbrii Rzymianie rozbili Kartagińczyków dowodzonych przez brata Hannibala – Hazdrubala Barkasa
 206 p.n.e. – Rzymianie rozpoczęli podbój ziem na Półwyspie Iberyjskim
 205 p.n.e. – Publiusz Korneliusz Scypion Starszy obrany konsulem (otrzymał w zarząd prowincję Sycylia)
 204 p.n.e. – wprowadzenie kultu Kybele w Rzymie
 203 p.n.e. – Hannibal opuścił Italię i wrócił do Afryki by bronić zagrożonej Kartaginy
 Paryzjowie zasiedlili wyspę Île de la Cité na Sekwanie, kolebkę dzisiejszego Paryża
 Piktowie pojawili się w Brytanii

Wydarzenia w Azji 
 300 p.n.e. – umowna data powstania hinduizmu
 około 300 p.n.e.
 początki kultury Yayoi (Japonia)
 plemiona turecko-mongolskie ze wschodnich stepów przyjęły w pełni koczowniczy tryb życia
 początek uprawy ryżu w Japonii
 Chińczycy sporządzili tusz z sadzy
 Seleukos I Nikator założył miasto Antiochia (nad rzeką Orontes)
 281 p.n.e. – Bitwa pod Kuropedion, Seleukos zwycięża Lizymacha
 około 271-231 p.n.e. – panowanie Aśoki, zjednoczenie Indii, buddyzm rozprzestrzenił się w imperium Maurjów i dotarł na Cejlon
 256 p.n.e. – koniec panowania dynastii Zhou (Chiny)
 239 p.n.e. – Baktria oderwała się od imperium Seleucydów
 238 p.n.e. – Parnowie dokonują inwazji Partii
 221 p.n.e. – Shi Huangdi z dynastii Qin zjednoczył Chiny
 221-210 p.n.e. – Chińczycy zbudowali Wielki Mur
 217 p.n.e. – Bitwa pod Rafią – Antioch III Wielki pokonany przez wojska Ptolemeuszy
 213 p.n.e. – chiński cesarz Shi Huangdi z dynastii Qin nakazał spalić wszystkie biblioteki i archiwa państw podbitych
 209 p.n.e. – shanyu Xiongnu zostaje Maodun (209-174 p.n.e.), właściwy twórca ich imperium
 206 p.n.e. – upadek chińskiej dynastii Qin, władzę objęła dynastia Han

Wydarzenia w Afryce 
 ok. 300 p.n.e. – Sostratos z Knidos rozpoczął budowę latarni morskiej na wyspie Faros koło Aleksandrii
 290 p.n.e. – Ptolemeusz I Soter założył bibliotekę w Aleksandrii
 280 p.n.e. – ukończenie budowy latarni morskiej na wyspie Faros
 217 p.n.e. – duże trzęsienie ziemi w Afryce Północnej zburzyło około 100 miast
 202 p.n.e. – klęska Kartagińczyków w bitwie pod Zamą kończy drugą wojnę punicką (pokój zawarto w 201 p.n.e.)

Wydarzenia w Ameryce 
 około 250 p.n.e. – powstanie nizinnych ośrodków kultury Majów w Gwatemali
 około 200 p.n.e. – początek kultury Gallinazo w Peru

Wydarzenia w Australii

Więcej wydarzeń w artykułach dotyczących poszczególnych lat 
300 p.n.e. 299 p.n.e. 298 p.n.e. 297 p.n.e. 296 p.n.e. 295 p.n.e. 294 p.n.e. 293 p.n.e. 292 p.n.e. 291 p.n.e. 290 p.n.e. 289 p.n.e. 288 p.n.e. 287 p.n.e. 286 p.n.e. 285 p.n.e. 284 p.n.e. 283 p.n.e. 282 p.n.e. 281 p.n.e. 280 p.n.e. 279 p.n.e. 278 p.n.e. 277 p.n.e. 276 p.n.e. 275 p.n.e. 274 p.n.e. 273 p.n.e. 272 p.n.e. 271 p.n.e. 270 p.n.e. 269 p.n.e. 268 p.n.e. 267 p.n.e. 266 p.n.e. 265 p.n.e. 264 p.n.e. 263 p.n.e. 262 p.n.e. 261 p.n.e. 260 p.n.e. 259 p.n.e. 258 p.n.e. 257 p.n.e. 256 p.n.e. 255 p.n.e. 254 p.n.e. 253 p.n.e. 252 p.n.e. 251 p.n.e.  250 p.n.e. 249 p.n.e. 248 p.n.e. 247 p.n.e. 246 p.n.e. 245 p.n.e. 244 p.n.e. 243 p.n.e. 242 p.n.e. 241 p.n.e. 240 p.n.e. 239 p.n.e. 238 p.n.e. 237 p.n.e. 236 p.n.e. 235 p.n.e. 234 p.n.e. 233 p.n.e. 232 p.n.e. 231 p.n.e. 230 p.n.e. 229 p.n.e. 228 p.n.e. 227 p.n.e. 226 p.n.e. 225 p.n.e. 224 p.n.e. 223 p.n.e. 222 p.n.e. 221 p.n.e. 220 p.n.e. 219 p.n.e. 218 p.n.e. 217 p.n.e. 216 p.n.e. 215 p.n.e. 214 p.n.e. 213 p.n.e. 212 p.n.e. 211 p.n.e. 210 p.n.e. 209 p.n.e. 208 p.n.e. 207 p.n.e. 206 p.n.e. 205 p.n.e. 204 p.n.e. 203 p.n.e. 202 p.n.e. 201 p.n.e.

-97