alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
La Praktiko

La Praktiko, 'La gazeto, kiu instruas kaj amuzas' aperis de 1932 ĝis 1941 kaj, subtitolite La Gazeto de la Mondpopolo, de 1946 ĝis 1970. 

Antaŭ la milito ĝi aperis monate kaj havis 12-16 paĝojn en formato 31x24 cm. La eldoninto estis la Internacia Cseh-Instituto en Hago (Nederlando) kaj la redaktoro Andreo Cseh. La tiamaj konstantaj rubrikoj estis: Lernu per la eraroj!; Al la venko; La mondo ridas; La mondo estas interesa; Informoj; Konkursoj; Grafologio; Korespondu. Ĝi enhavis multajn fotojn pri la Esperantista vivo. Ĉar la Esperanto-gazetaro en aliaj eŭropaj landoj en la 1930-aj jaroj pli kaj pli mutiĝis dum La Praktiko eltenis ĝis 1941, ĝi ankoraŭ hodiaŭ estas interesa fonto pri la historio de la Esperanto-Movado en tiu epoko. Tiel ekzemple ĝi raportis en 1936 sub la titolo: "La germana registaro kontraŭ Esperanto": »La germanregna ministro Hess .. malpermesis al ĉiuj membroj de la nacisocialista partio .. aparteni al iu artlingva organizaĵo. .. La entrepreno "Heroldo de Esperanto" intencas transiri en alian landon ..« (La Praktiko, 1936/5 (53), p. 11, 1-a kol.). 

En 1946, Universala Ligo transprenis la eldonadon de la gazeto. Ĝi reaperis kun la antaŭa celo, instigi al praktikado de Esperanto, ligi al la Movado kaj doni facilajn legaĵojn "post la kurso". Aldone, ĝi nun celis disvastigi mondfederismon, kion indikis ankaŭ ĝia nova subtitolo "La gazeto de la mondpopolo".

Vidu ankaŭ 
 Esperanto-gazetaro antaŭ la Dua Mondmilito

Eksteraj ligiloj 
 Kelkaj artikoloj el La Praktiko en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA) (serĉu je "praktiko" en la kampo "Fonto")
 Skanitaj numeroj de La Praktiko en reta biblioteko de Katolika Universitato Lublina
 Enciklopedio de Esperanto/L en sia originala formo en la Interreto
 Katalogo de  Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing

Esperanto-gazetoj
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience (Esperanto-gazetoj)
La Rabistoj

La Rabistoj () estas dramo de Friedrich Schiller, kiu verkis ĝin surbaze de eseo de Schubart. Ĝi estas junaĝa verko, plena je forto kaj ribelo kontraŭ la leĝoj, pro kiuj el agloflugo fariĝas limakirado (Carlo Bourlet). La verko iĝis elirpunkto por evoluo en la germana literaturo de la ĝenro de rabista romano.

El la germana al Esperanto tradukis la verkon L. L. Zamenhof. Legante tiun tradukon ni denove kaj profunde sentas, ke la lingvo de Zamenhof ne estas ia senviva ligita aŭtomato, kies ĉiuj movoj estas fikse antaŭregulitaj de ia logikema mekanikisto. (Bourlet)

Bibliografio 
 Frederiko Schiller: La Rabistoj, drama en kvin aktoj. El la germana lingvo tradukis L. L. Zamenhof.
 [1-a eldono.] Paris: Hachette, 1908. 144 paĝoj, cifere elŝutebla de Project Gutenberg: https://gutenberg.org/ebooks/65958 2-a eldono. Paris: Esperantista Centra Librejo, 1928. 144 paĝoj.
 Reeldono laŭ la eldono de 1928. Novjorko: Mondial, 2004. 152 paĝoj. ISBN 1-59569-011-5.

 El dramoj, fragmentoj de Ifigenio en Taŭrido de Goethe kaj de La Rabistoj de Schiller (= Esperanta biblioteko internacia 7). El la germana lingvo tradukis L. L. Zamenhof.
 [1-a eldono.] Berlin: Möller & Borel, 1909. 44 paĝoj.
 2-a eldono. Berlin: Ellersiek & Borel, 1924. 48 paĝoj.

 Alfred Edward Wackrill (eld.): Zamenhofaj vortoj netroveblaj en la "Universala Vortaro", tiritaj el Ekzercaro, Hamleto, Fundamenta Krestomatio, La Revizoro kaj La Rabistoj, kun ĉitaĵoj (= Esperantista Dokumentaro 8). Paris: Esperantista Centra Oficejo, 1908. 51 paĝoj.
 Vorttrezoroj el La Gefratoj de Goethe kaj La Rabistoj de Schiller. Prag: Verda Stelo, 1929. 53 paĝoj.
 Raymond Schwartz: Kompleta inventaro de la pasivaj participoj -ata kaj -ita kunligitaj kun formo de la verbo "esti" en la verko "La Rabistoj".
 Paris 1968. 10 paĝoj.
 Represo (= Esperantologio 14). Saarbrücken: Iltis, 1995. 10 paĝoj. ISBN 3-927613-37-1.

Eksteraj ligiloj 

 Skanaĵo de la dua Esperanto-eldono ĉe Vikimedia Komunejo
 La rabistoj (dua eldono, esperante)
 Die Räuber (originala versio, germane)
 Die Räuber (iomete modernigita lingvaĵo, germane) 
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
 Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Dramoj
Fikciaj krimuloj
Verkoj el la esperantigita germanlingva literaturo
Esperanto-teatro
Verkoj de L. L. Zamenhof
Esperanto-libroj aperintaj en 1928
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
La Revuo (periodaĵo)

La Revuo estis monata periodaĵo en Esperanto kiu aperis de septembro 1906 ĝis aŭgusto 1914, kiam la unua mondmilito malebligis pluan eldonadon.

La Esperanto-movado ricevis bonan impulson, kiam profesoro Carlo Bourlet komencis en 1900 propagandi Esperanton. Li instigis la konatan francan librejon Hachette kaj kompanio eldoni sub kontrolo de L. L. Zamenhof multajn bonajn esperantlingvajn librojn kaj komenci en septembro 1906 la eldonon de pure literatura revuo, kies direktoro fariĝis Bourlet dum Félicien Menu de Ménil estis ĝia ĉefredaktoro.

La Revuo tute ne okupiĝis pri diskutoj, sed rigardis Esperanton fakto, kiel Carlo Bourlet skribis en la unua numero: "Por ni Esperanto estas fakto kaj ni uzas ĝin kia ĝi estas.". La gazeto aperis dum 8 plenaj jaroj en sume 96 numeroj en formato B/5 kun entute 6144 paĝoj. Ĉiu jarkolekto havis 12 kajerojn kun po 48 paĝoj da literaturo (tio estis dum 8 jaroj 4032 paĝoj entute) kaj 16 paĝoj da informoj de societoj, diversaj sciigoj kaj anoncoj. Sur la unuaj 4-22 paĝoj La Revuo havis nur verkojn, tradukojn, kongresparoladojn ktp. de Zamenhof kaj sur la ceteraj verkojn de la plej bonaj Esperanto-tradukistoj kaj -verkistoj. Zamenhof fine, post ĉeso de La Esperantisto en 1895 havis denove gazeton, en kiu li povis publikigi siajn modelajn tradukojn el la Biblio kaj de diversaj verkistoj (Gogol, Schiller, Andersen, Goethe, Orzeszko, Molière).

Inter la kunlaborantoj estis la plej bonaj verkistoj de tiu epoko: Kabe, Grabowski, Hodler, Lambert, Bicknell, Vallienne, Kabanov, Boirac, Privat, Ŝidlovskaja, Hankel, De Ménil, Inglada, Aymonier, Noël, Rust, Čejka, Pillath, Simon, Dalmau ktp. La redakcio de La Revuo havis grandajn meritojn instigante la Esperanto-verkistojn ankaŭ per ĉiujara Literatura Konkurso. (La uzitan artikolon de E.d.E skribis P. TARNOW.)

La redaktaj principoj de La Revuo rilate la lingvouzon estis tre liberalaj. Tio kreis favorajn kondiĉojn por la evoluo de Esperanto kiel literatura lingvo. La Revuo do en certa grado estis antaŭaĵo de Literatura Mondo.

Referencoj 
 Haupenthal, Reinhard 1968 : La Esperanto-gazetaro, en Enkonduko en la Librosciencon de Esperanto, Nürnberg, Ludwig Pickel, paĝo 38

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/L en sia originala formo en la Interreto
 Kelkaj artikoloj el "La Revuo" en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA) (serĉu je "la revuo" en la kampo "Fonto")
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing

Esperanto-gazetoj
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience (Esperanto-gazetoj)
Marie Larroche

Marie LARROCHE (naskiĝis la  en Metz, mortis la  en Rodez), okupiĝis precipe pri blinduloj, por ke ili povu akiri siajn vivrimedojn ne per almozoj.

Per sia laboro ŝi esperantiĝis en 1909, sub gvidado de Claudius Colas. Ŝi helpis lin propagandi, precipe ĉe katolikoj, partoprenis en starigo de kvin kongresoj de IKUE. Dum kelkaj jaroj administrantino de Espero Katolika. Vicprezidanto de IKUE, kies „Avino“ ŝi estas nomata.

Ekde 1933 dum du jaroj la prezidanto de IKUE pastro Joan Font i Giralt pro malsano ne povis aktivi por la katolika movado kaj por ĝia oficiala organo Espero Katolika (kiu de oktobro 1934 ĝis januaro 1935 ne aperis). Dum tiu periodo Paulus Antonius Schendeler, kiel ĝenerala sekretario de IKUE, klopodis rekontakti Font Giralt kiu ne donis vivsignojn (krom telegramo de 3.10.1934, kiu nur anoncis leteron, kiu neniam alvenis). La 18.08.1934 la kunveno de IKUE-anoj en 's-Hertogenbosch decidas sendi leteron al Font Giralt por peti ke li transdonu siajn rajtojn kiel prezidanto de IKUE al la vicprezidantino Marie Larroche: lian plian nerespondon oni interpretis kiel jeson, kaj sekve, ĝis la posta Kongreso (1935 en Romo) F-ino Larroche estis la anstataŭanto de la prezidanto de IKUE. Iusence, estas iom "arbitra" la elekto enlistigi ŝin kiel "prezidantino de IKUE", sed efektive ŝi meritas tion pro du motivoj: unue, dum preskaŭ unu jaro ŝi efektive oficiale agis kiel prezidanto, kunvokante interalie la ĝeneralan kunvenon de 1935, al kiu ŝi iris vojaĝante el Parizo al Romo "forgesante sian aĝon (81-j.) kaj malatentante ĉiujn malfacilaĵojn"; plie, ŝi estis dekomence la animo de IKUE, al kiu ŝi sin dediĉis anime kaj korpe, dum  30 jaroj.

Dum multaj jaroj ŝi estis administrantino de la revuo Espero Katolika, organizantino kaj kasistino ankaŭ de pluraj IKUE-kongresoj, entute estis tre sindona al la movado. Pro la militaj cirkonstancoj en 1940 ŝi devis translokiĝi al Rodez-Aveyron kaj ne plu revenis al Parizo.

Francaj esperantistoj
Prezidantoj de IKUE
La Reĝo de la Montoj

La Reĝo de la Montoj estas romano de Edmond About, el la franca tradukita de Gaston Moch. Ĝi eldoniĝis en la jaro 1909 ĉe Hachette en Parizo kaj enhavas 248 paĝojn, kun 158 ilustraĵoj.

Estas luksa verko ilustrita de Gustave Doré. La stilo estas modela, kun novaĵoj : -atra, -izi, -oza kaj multaj novaj radikoj, difinitaj en vortareto ĉe la librofino .

Recenzoj

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Plena teksto de la libro ĉe Project Gutenberg
 Enciklopedio de Esperanto/L en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience : entajpu la vortojn "la rego de la".
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Montoj
Verkoj el la esperantigita franclingva literaturo
Literaturo pri montaroj
Esperantlingvaj romanoj
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
La Reĝo Judea

La Reĝo Judea  estas dramo en 4 aktoj verkita de K. R. (Konstantin Konstantinoviĉ, Константи́н Константи́нович). El la rusa tradukis ĝin Vasilij Devjatnin. Kaj la unuan eldonon de 1914-15, 182 paĝoj, kaj la duan eldonon de 1923 eldonis Paŭlo Medem en Kaŭno.

Recenzoj

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/L en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).
 Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
 Katalogo de CDELI
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
 Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
 Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Dramoj
Libroj de Vasilij Devjatnin
Verkoj el la esperantigita ruslingva literaturo
Esperanto-libroj aperintaj en 1914
Esperanto-libroj aperintaj en 1923
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Katalogo de CDELI
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Katalogo de Universitato de Amsterdamo
La Rejna Stelo

La Rejna Stelo. Jam antaŭ la Unua Mondmilito estis eldonita en Elzaso en la urbo Mühlhausen bela Esperanta gazeto Elzasa Sonorilo. Post la Unua Mondmilito, Strasburgo fariĝis la centro de tre vigla Esperanto-movado, precipe subtenata de Hubert Ferez, kiu en aŭgusto 1921 komencis eldoni LRS, 4 p. 47x31 en E-a, franca kaj germana lingvoj. Tiu bone redaktata gazeto jam malaperis post la 2-a n-ro. Sed Ferez ne pacienciĝis: en 1924-25 li eldonis „La Stelo“-n (entute 7 n-roj, 4-6 p. 31-33x23-25 presita kaj en junio 1926 li reeldonis LRS  bone aŭtografiita kun multaj bildoj 4-6 p. 38-40x28-29. Jan: sept 1929. LRS estis presita 4 p. 43-45x31-32 kaj de jan 1930 ĝi fariĝis parto de La Tribune Esperantiste.

Esperanto-gazetoj
La Revizoro

La Revizoro (ruse : Ревизор; signifante la registara inspektoro /kontrolisto) estas komedio en kvin aktoj de Nikolaj Gogol el la jaro 1835, kiun el la rusa tradukis L. L. Zamenhof, 1907 . Ĝi estas satiro pri la korupteco de la rusa burokrataro . La unua sursceneja prezento okazis la 19-an de aprilo 1836 en Sankt-Petersburgo. Ĝi ankoraŭ hodiaŭ estas tre ofte ludata en teatroj kaj ekzistas pluraj filmigoj.

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Reta versio de ĉe Steloj.de
 Reta versio en la retejo de Jurij Finkel
 Enciklopedio de Esperanto/L en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).
 Katalogo de CDELI
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
 Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Verkoj el la esperantigita ruslingva literaturo
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de CDELI
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
La Sendanĝereco de Francujo

La Sendanĝereco de Francujo   estas libro franclingve verkita de André Honnorat. Ĝi enhavas tekstojn kaj dokumentojn pri la politika situacio en Eŭropo post la unua mondmilito. En la jaro 1924 aperis ĉe "L'Idée Française à l'Etranger" en Parizo esperantlingva 154-paĝa versio realigita de diversaj tradukantoj.

Enhavo 
La titoloj de la du partoj estas (1) La kontrakto de 1919 kaj ĝia fiasko; (2) Evoluado de la problemo de 1920.

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Google-books
 Enciklopedio de Esperanto/L en sia originala formo en la Interreto
 Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Sendanĝereco de Francujo, La
Antverpena Nefikcio-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
La Socialisto

La Socialisto estas gazeto en Esperanto kaj germana lingvo. Fondita en 1926. Organo de Aŭstria Laborista Ligo Esperantista (ALLE), en 1933 ankaŭ tiu de Internacio de Socialistaj Esperantistoj (ISE). Formato 24x16, de 1931 32x24. Bone redaktita. Pereis kune kun la detruo de la demokratio en Aŭstrio en februaro 1934. Reviviĝis en Francujo.

Post la Dua Mondmilito aperis la unua numero de "La Socialisto" en februaro 1964 en formato A5. La enkondukan germanlingvan artikolon skribis d-ro Rudolf FISCHER (Fiŝer), la patro de d-ro Heinz Fischer, federacia prezidento de Aŭstrio. La gazeto aperis ĝis 2000 kaj ekde tiam en LEA/G MAGAZINO, ĝis la malapero de la magazino fine de 2004.

En 2008 aperis "La Socialisto" n-ro 1/2008 kun la invito al la ĝeneralkunveno de ASLE (antaue ALLE) kun jena klarigo: "Kiam oni donis la nomon La Socialisto, tio estis en kunsento kun la tiama sinteno de la Socialdemokratia Partio de Aŭstrio (SPÖ). Bedaŭrinde tio ŝanĝis kaj la pinto de la partio votis por la angla kiel lingva franka".

En 2009 "La Socialisto" n-ro 1/2009, majo, 46-a jaro, informas pri la malfondiĝo de ASLE la 15-an de junio 2009.

Laborista Esperanto-movado
Socialismo
La Sorĉistino el Kastilio

La Sorĉistino el Kastilio () estas historia romano verkita jidlingve de Sholem Asch, poste esperantigita fare de Izrael Lejzerowicz. La tradukaĵo aperis 148-paĝa en la jaro 1933, ĉe Literatura Mondo el Budapeŝto.

Recenzoj

Eksteraj ligiloj 

 La Sorĉistino el Kastilio, teksto.
 La Sorĉistino el Kastilio en Enciklopedio de Esperanto
 Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
 Katalogo de CDELI
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Fikciaj judoj
Fikciuloj de la Mezepoko
Inkvizicio en fikcio
Verkoj el la esperantigita jidlingva literaturo
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Katalogo de CDELI
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
La stranga butiko

La Stranga Butiko  estas 124-paĝa kolekto de poemoj originale esperantlingve verkitaj de Raymond Schwartz, kaj eldonitaj en 1931. Ĝi enhavas 22 da ilustraĵoj de Raymond Laval. Ekzistas KD-versio de la libro, voĉlegita de Stano Marček kaj eldonita de li en 2008.

Recenzoj

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 La Stranga Butiko en Enciklopedio de Esperanto
 La Stranga Butiko (rete) 
 La Stranga Butiko (rete)
 Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
 Katalogo de CDELI
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
 Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
 Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Katalogo de CDELI
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Katalogo de Universitato de Amsterdamo
La Suda Kruco

La Suda Kruco. Estis organo de Aŭstralaziaj Esperantistoj, La 1-a n-ro aperis jul 1920, la lasta (165-a) . Formato 22x14. En la lastaj jaroj ĝi estis aparte bone redaktata  kaj ĝia redaktisto Frank Reginald Banham faris en ĝi recenzojn kaj lingvajn notojn neordinare valorajn kaj atentindajn.

Esperanto-movado
La Suda Stelo

La Suda Stelo estis organo de la Esperanto-movado en Jugoslavio, fondita en 1932. Ĝi aperadis monate en formato 28x20 centimetroj. Redaktoro estis Franjo Homar, poste d-ro Leo Kun.

Ĝi komencis aperadi en Slavonski Brod en 1932, dank’ al la klopodoj de la tiea presisto kaj pasia esperantisto Vilim Buk. Poste ĝi plurfoje ŝanĝis la redaktorojn kaj eldonlokojn, kelkfoje havis eldonpaŭzojn pro malfavoraj movadaj cirkonstancoj kaj policaj persekutoj, kaj definitive ĉesis aperadi en Beograd en la jaro 1973.

Rete legebla

La tutaj jarkolektoj estas legeblaj ĉe https://library.foi.hr/zbirka/dechr (kontrolita je 2023-03-21).

Esperanto-gazetoj
Jugoslaviaj gazetoj
La Suno Hispana

La Suno Hispana estis la plej ofte tre vigla kaj serioza Esperanta vivo en Hispanio estis multe malhelpata kaj ofte sufokata de la naciaj kaj personaj kontraŭbataloj. Ĝis 1910, kiam la movado ne estis ankoraŭ ampleksa, regis entute unueco, kaj LSH, of. org. de la HSPE, kiu komencis aperi en okt. 1903, povis bone vivi kaj tute regule aperi ĉiumonate. Sed de 1910, la jaro, en kiu estis fondata la KEF, kaj komencis aperi Kataluna Esperantisto, ĝi eliris tre malregule kaj ĉesis en jan. 1913. Ĝi estis en majo 1913 anstataŭata per „El Esperantista“. Kvankam „Kataluna Esperantisto“ daŭris aperi en la kataluna parto de H., la hispana parto restis sen gazeto, ĝis kiam Mangada Rosenörn en Madrid komencis eldoni en jan. 1917 „Hispana Esperantisto“-n. LSH estante pure prop. gazeto, HE estis tute skribita en E kaj favoris krom la propagando, la poezion kaj literaturon kaj donis en ĉiu n-ro bonajn priskribojn pri hispanaj pejzaĝoj, urboj ka konstruaĵoj kun multaj belaj bildoj. Ĝi aperis tute regule monate ĝis febr. 1923, kiam Mangada devis translogiĝi al Afriko. Dum ĉi tiu tempo kelkaj malnovaj E-istoj restarigis LSH kaj fondis HEA-n, kies of. org. estis LSH. Mangada, kiu revenis el Afriko, cedis la intencon, reeldoni HE-n, por ne malhelpi la movadon. Tiu epoko daŭris 3 jarojn, de jan. 1924 - dec. 1927. Nun la vojo por Rosenörn estis denove libera kaj li eldonis de jan. 1928 - ?  „Hispana E-isto“ kaj de ?-hodiaŭ „Hispana E Gazeto“-n kiel oficialan organon de HEA.

Eksteraj ligiloj 
 

Esperanto-movado en Hispanio
La Teatra Korbo

La Teatra Korbo, subtitolita senpretenda babilado, estas  112-paĝa novelaro verkita de Julio Baghy kaj publikigita en la jaro 1934 en Lejdeno fare de la Geamikoj de l' Aŭtoro.

Li Naixi tradukis kaj publikigis ĝin ĉinlingve.

Recenzoj

Enhavo 
Tiu ĉi libro enhavas rememoraĵojn jam ekde la juneco kaj konfesojn pri la homo kaj verkisto; ĝi kontribuas multajn interesajn detalojn ankaŭ al la esperantista kariero de Baghy.
 La teatra korbo
 La okuloj de Katinjo
 La heredaĵo
 La tragedio de korniko
 Dodo kaj liaj kvar patroj
 En Varsovio
 Kontrastoj
 Eterna pentrado
 Pala romantiko
 Du mondoj
 Pesimismo - Optimismo
 Kiel kaj kial?

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/L en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).
 Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience  
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
 Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Esperanto-novelaroj
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Reĝo Lear

Reĝo Lear estas unu el la plej grandaj tragediaj figuroj de William Shakespeare en la dramo True cronicle historie of the life and death of king Lear and his three daughters (Vera kronika historio de la vivo kaj morto de reĝo Lear kaj liaj tri filinoj).

Multaj poetoj opiniis la dramon kulmino de la teatra poezio (Victor Hugo), sed aperis ankaŭ malaj opinioj, ke la dramo estas malbona (William Makepeace Thackeray, Leo Tolstoj).

La dramo disvolvas klasikan fabelon pri reĝo, kutimiĝinta nur al flatoj, kiu elpelas el la domo sian plej junan filinon, ĉar ŝi rifuzis kaĵoli lin, dum ŝiaj pli aĝaj fratinoj incensis lin plej fervore. Sed baldaŭ montriĝis, ke ilia amo estis nur ŝajnigata, dum sole la plej juna lin amas sincere. Ŝekspiro faris el la fabela temo filozofian dramon.

En Esperanto aperis du tradukoj, en 1924 de pastroj Curry kaj Ashley, en 1966 majstra traduko de Kalocsay.

En Esperanto aperis 

 La Tragedio de Reĝo Lear de Shakespeare, el la angla tradukis A. L. Curry kaj A. J. Ashley. 1924, 172 p. „Certe laŭ precizeco kaj ĝustigo al la originalo superas la anglaj tradukintoj, sed kion ili gajnas je fideleco, tion ili perdas je facileco kaj komprenebleco.“ (G. S. ,E', 1924, p: 125.)

 La tragedio de Reĝo Lear de William Shakespeare, tradukis Kolomano Kalocsay, enkondukon verkis Ivo Lapenna. - Rotterdam: UEA, 1966. - 160 p. - Serio Oriento-Okcidento n-ro 6)

Bildaro

Notoj

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/L en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).
 Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Ŝekspiraj tragedioj
Lear
Verkoj el la esperantigita anglalingva literaturo
Lear
Lear
Lear
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj 
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Serio Oriento-Okcidento
La Trezoro de l' Oraĵisto

La Trezoro de l' Oraĵisto   estas romano de la kroata  klasika verkisto August Šenoa, eldonita en la jaro 1872. 

La libro estas tradukita en plurajn fremdajn lingvojn. 

Fran Kolar (Krom) esperantigis ĝin el la kroata. Tiu ĉi traduko  aperis en la jaro 1911 290-paĝe en Zagrebo. Pri la kvalito de la traduko ekzistas malsimilaj opinioj. En la reto la romano estas legebla en PDF-formato.

Enhavo 
La historia romano priskribas Zagrebon en la 16-a jarcento, analizas rilatojn inter burĝoj kaj nobeloj, inter la enlandanoj kaj eksterlandanoj (germanoj, turkoj), surbaze de historiaj dokumentoj. La precipaj figuroj, imprese bildigitaj, estas la maljuna oraĵisto Petar Krupiĉ, lia bela filino Dora, intriganto Grga Ĉokolin kaj Stjepka kaj Pavlo Gregorijanec.

Recenzoj 

Simile al P. J. Cameron recenzis ankaŭ aliaj.

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/L en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 

Trezoro de l'Oraĵisto, La
Trezoro de l'Oraĵisto, La
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Esperanto-movado en Latvio



Vidu ankaŭ 
 Latvia Esperanto-Asocio, la nuntempa landa Esperanto-organizaĵo en Latvio, fondita en 1988, ekde 1989 Landa Asocio de UEA

Eksteraj ligiloj 

 Alīda Zigmunde: Esperanto en Latvio (1889–1960) (arkiva versio)

Latvio
Latvio
La Urbestro de Zalamea

La Urbestro de Zalamea  estas triakta dramo verkita en versoj fare de Pedro Calderón de la Barca. Temas pri kamparana urbestro kiu ordonas ekzekuti kapitanon kiu estis perfortinta ties filinon. La temo estas la konflikto inter la honoro (revenĝo) kaj la socia devo ne kontraŭstari militiston.

Enrique Legrand tradukis la verkon el la hispana kaj eldonis ĝin 136-paĝe en Montevideo en la jaro 1925.

Recenzoj

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/L en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Verkoj el la esperantigita hispanlingva literaturo
Hispanlingvaj teatraĵoj
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de la FEL-biblioteko
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Katalogo de Universitato de Amsterdamo
Gioacchino Laurenti

Gioacchino LAURENTI (naskiĝis la ; mortis la ) estis itala esperantisto, instruisto kaj oficisto. Li kunlaboris en filologiaj revuoj kaj al Roma Esperantisto.

Li estis esperantisto de 1905 kaj en la sama jaro kunfondis Esperanto-grupon „Imperiosa Civitas“ en Romo. Li estis vicsekretario de tiu societo ĝis 1908, kiam li translokiĝis al Nuoro sur insulo Sardinio por instrui beletron en tiea gimnazio. De 1920 ĝis 1947 oficisto ĉe la itala senato.

Eksteraj ligiloj 
 Biografieto kun foto  (itale kaj esperante)

Laurenti, Gioacchino
Laurenti, Gioacchino
Laurenti, Gioacchino
Laŭroj

Laŭroj estis kolekto de originale esperantlingvaj verkoj premiitaj de La Revuo. Eldoniĝis 1908, 139 paĝoj.

Enhavas rekontojn de René Artigues, Vicente Inglada Ors, Hector Hodler, Raymond Van Melckebeke, Ethelmer Ellis, Herman Boucon, s-ino Vallienne, Gambier, Ernest Deligny, Hendrik Bulthuis, Trinite.

Eksteraj ligiloj 

Laŭroj : Kolekto de la originalaj verkoj premiitaj en la unua literatura konkurso de La Revuo ĉe Project Gutenberg
Laŭroj en Vikifontaro
 Enciklopedio de Esperanto/K en sia originala formo en la Interreto
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing

Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Esperanto-libroj aperintaj en 1908
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
La Vagabondo

La Vagabondo estis organo de Esperantista Vagabonda Klubo, fondita kaj redaktita de artistino Caroline Oxenford en Howe. Ĝi okupiĝis pri arto, muziko kaj literaturo.

Antaŭe ĝi nomiĝis La Vagabonda Monataĵo (januaro-marto 1908) kaj La Vagabondisto (aprilo-julio 1908), sed ekde septembro 1908 la nomo stabiliĝis al La Vagabondo. La unua mondmilito ĉesigis la klubon kaj samtempe la gazeton.

Eksteraj ligiloj 
Jarkolektoj de La Vagabondo en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo

Esperanto-gazetoj
La Vagabondo Kantas

La Vagabondo Kantas  estas poemaro originale verkita esperantlingve de Julio Baghy. Ĝi aperis 60-paĝa en Budapeŝto ĉe Sándor Szalay en la jaro 1933. Ĝi reeldoniĝis kompletigita en 1937.

Recenzoj

Eltiraĵo

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 La Vagabondo Kantas (teksto rete legebla)
 La Vagabondo Kantas, rete
 La Vagabondo Kantas, rete
 La Vagabondo Kantas en Enciklopedio de Esperanto
 Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
 Katalogo de CDELI
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience

Esperanto-poeziolibroj
Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Esperanto-libroj aperintaj en 1937
Esperanto-libroj aperintaj en 2018
Eldonaĵoj de Bjalistoka Esperanto-Societo
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Katalogo de CDELI
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de la FEL-biblioteko
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
L’ Avarulo

L' Avarulo () estas kvinakta proza komedio de Moliero, originale franclingva. Ĝi estis unue prezentita en la 9-a de Septembro, 1668, en la Teatro de la Reĝa Palaco () en Parizo.

La teatraĵo estas bazita sur la latina komedio La Orujo () de Plaŭto kaj sur itallingvaj komedioj de la 17-a jarcento.

Roluloj 
Jen la ĉefroluloj de la teatraĵo.
 Harpagono () estas la avarulo de la titolo, kies nomon Moliero derivis de la latina vorto  (hoko). Li estas maljuna vidvo.
 Kleanto () estas filo de Harpagono kaj frato de Elizo.
 Elizo () estas filo de Harpagono kaj fratino de Kleanto, kaj la amato de Valero.
 Valero () estas la amanto de Elizo. Pro amo, li dungiĝis kiel servisto de Harpagono.
 Mariano () estas fratino de Valero, amato de Harpagono, kaj amanto de Kleanto.

Esperanta traduko 
La verko estis unu el la plej fruaj tradukoj en Esperanto. La verkon tradukis Samuel Meyer, kiel parton de la Kolekto Esperanta aprobita de d-ro Zamenhof; tiu traduko estis eldonita en 1904, kaj dua reviziita eldono aperis en 1907. La traduko ricevis la unuan premion ĉe la dua literatura konkurso de la Société pour la propagation de l'Espéranto (nun Espéranto-France) pro „Fidela reprodukto de la fizionomio de la teksto.“ (, 1904, p. 181.)

La traduko tiel famiĝis, ke Raymond Schwartz foje verkis la jenan humuran poeziaĵon:
Oni rulis Molière
En la neĝo por lin lavi
Kaj per tio mem… ĉefverkon
Oni tuj sukcesis havi!
"Lava rulo" de Molière….
(el Raymond Schwartz, Verdkata Testamento, 1926)

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto en sia originala formo en la Interreto
 Plena teksto de la traduko de Meyer 
 Skanaĵo de la originala Esperanta eldono de Meyer
 Originala franclingva teksto L’Avare ĉe Projekto Gutenberg
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing

Verkoj el la esperantigita franclingva literaturo
Kolekto Esperanta aprobita de d-ro Zamenhof
Teatraĵoj de Molière
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
La Vendetta

La Vendetta  estas novelo verkita de Honoré de Balzac, el la franca tradukita de Marcel Merckens. La 120-paĝa libro aperis en Parizo ĉe Presa Esperantista Societo en la jaro 1911.
Ĝi estis Kronita verko de la Akademio.

Recenzoj

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/L en sia originala formo en la Interreto
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing

Verkoj el la esperantigita franclingva literaturo
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
La Vendreda Klubo

La Vendreda Klubo  estas la nomo de 116-paĝa libro kun 11 diversaj originalaj artikoloj, de la "Vendredo-klubanoj", eldonitaj en Leipzig en la jaro 1921 ĉe Ferdinand Hirt und Sohn kaj omaĝe al d-ro Albert Steche.

Enhavo 
 Paul Bennemann: La romantika verkisto E. T. A. Hoffmann kiel muzikisto
 Artur Degen: Instruo per laboro
 d-ro Johannes Dietterle: Leibniz kiel "antaŭbatalinto por nia ideo" de mondhelplingvo - eraro!
 Ernst Franck: Esperanto kaj la Frey-Ligo
 Walter Lippmann: Pri la "Lingvaj Respondoj" de doktoro Zamenhof
 Alfred Petzold: La unuaj jaroj de Esperanto en Leipzig
 Hermann Rössel: Serioza laboro
 d-ro Emil Stucke: Scienca teorio de Ostwald pri la koloroj
 Paul Wilhelmi: Pri la insulo Korfu kaj la imperiestra kastelo Achilleion
 Elisabeth Wunderlich: La Ŝtata Saksa Esperanto-Biblioteko
 Arthur Zealer: Pri la Esperanto-movado en Britujo depost la fino de l' mondmilito

Aldono (D-ro Dietterle): Biografiaj notoj pri D-ro Steche kaj resumo pri liaj poresperantaj artikoloj kaj alparoladoj

Recenzoj

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

Plena teksto de La Vendreda Klubo : 11 diversaj originalaj artikoloj verkitaj de la "Vendredoklubanoj" en Leipzig ĉe Project Gutenberg
 Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
 Katalogo de CDELI
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
 Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
 Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Antverpena Nefikcio-libraro
Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Katalogo de CDELI
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Katalogo de Universitato de Amsterdamo
La Venecia Komercisto

La Venecia Komercisto () estas dramo de William Shakespeare, verkita inter 1594 kaj 1597.

La dramon tradukis el la angla Alfred Edward Wackrill. La tradukaĵo eldoniĝis en 1914, kaj ampleksis 102 paĝojn.

Enhavo 
Titola heroo estas komercisto Antonio, kaj ne, kiel povus ŝajniĝi, juda pruntodonanto Shylock. La teatraĵo okazas en la 16-jarcenta Venecio. La komedio estis publikigita en 1623.

En la 16-jarcenta Anglujo kontraŭjudaj sloganoj estis denove popularaj. Judoj de Anglujo estis forpelitaj en 1290, dum la tempo de Oliver Cromwell povis setliĝi, kio tamen okazis malrapide ĝis la 18-a jarcento. Pluraj esploristoj opinias, ke Ŝekspiro en la teatraĵo fiksas negativajn stereotipojn pri judoj, montrante la precipan heroon kiel avidan ekspluatiston, la kristanon kiel honestan kaj bonan homon. Verŝajne li tiamaniere volus plaĉi al spektantaro, kiu certe plejparte samopiniis. Interese, ke dum periodo de okcidentigo de Japanujo en la 20-a jarcento, traduko de la verko kaŭzis kreskon de amtisemitismo en la japana socio, en kiu ne estis judoj.

Referencoj

Bibliografio 
 William Szekspir, Komedie (Komedioj), volumo 2, Państwowy Instytut Wydawniczy, Varsovio 1973
 Harold Bloom, The Merchant of Venice, Neil Heims, New York 2007, ISBN 0-7910-9576-2

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/L en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience : entajpu la vortojn "la venecia".
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
 Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Verkoj el la esperantigita anglalingva literaturo
Ŝekspiraj komedioj
Ŝekspiraj tragedioj
Diskutoj pri judismo
Judoj kaj judismo en populara kulturo
Venecio en fikcio
Esperanto-teatro
Libroj de Alfred Edward Wackrill
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
La Ventego

La Ventego aŭ La Tempesto (anglalingve The Tempest) estas komedia teatraĵo de William Shakespeare.

En Esperanto aperis 
Esperanta versio estis farita, tradukita de Achille Motteau. La unua akto aperis serie
en gazeto The Esperantist ekde Novembro 1903. Libroforme eldoniĝis je 1904.

En 1970 eldoniĝis nova traduko de Kálmán Kalocsay, kun la titolo La Tempesto.

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/T en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).
 La Ventego
 The Tempest ĉe Classic-Literature.co.uk (angle)
 The Tempest  ĉe Project Gutenberg (angle)
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience : entajpu la vortojn "la tempesto".
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Ŝekspiraj komedioj
Verkoj el la esperantigita anglalingva literaturo
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
La Vera Historio de Ah Q

La Vera Historio de Ah Q estas novelo de Lu Xun (Lu Ŝin aŭ Lusin). Ĝi estis unue publikigita kiel serio inter decembro 1921 kaj februaro 1922, kaj poste publikigita en lia kolekto Krioj en 1923. Ĝi estas konsiderata majstra verko de la moderna ĉina literaturo, ĉar ĝi estas la unua verko kiu utiligis la popolan ĉinan lingvon laŭ la tradicio de la Movado de la Kvara de Majo.

La verko estis tradukita en 1930 en Esperanton, fare de Shen Min Chun.

Recenzoj

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/L en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).
 Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience

Ah Q
Ah Q
Verkoj el la esperantigita ĉinlingva literaturo
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
La Verda Standardo

La Verda Standardo estis hungara Esperanto-gazeto, unue aperigita en 1907, kaj laste en 1915. 1907–1908 ĝi estis organo de Hungara Esperanto-Asocio, kiu aĉetis la gazeto plej malfrue. Ágoston Marich estis redaktisto dekomence, sed anstataŭigita en 1913.

Dum la fruaj tempoj de Esperanto plej multe propagandis en Hungario Ágoston Marich en Budapeŝto, kiu en 1905 fondiĝis la Hungara Esperanto-Asocio (HEA, tiam nomita Societo de Hungaraj Esperantistoj). Jam en majo 1905 li eldonis la unua presita propaganda gazeto, Esperanto, per subteno de Lud. Makay. Ĝi aperis ĝis marto 1907 (23 x 15 centimetroj, entute 18 numeroj kun 142 paĝoj da teksto).

En oktobro 1907 ĝi alprenis la titolon La Verda Standardo. Ĝi fariĝis samtempe oficiala organo de HEA, kiu ĝi restis ĝis novembro 1908. De tiam ĝi havis la (sufiĉe multflanka) subtitolon: Internacia propaganda, literatura, arta, scienca, filatela, industria, komerca, amuza, polica, reklama, ilustrita monata revuo. En ĉiuj eŭropaj lingvoj. La presformato restis la sama kiel tiu de Esperanto, sed la paperformato kaj la kovriloj multe ŝanĝiĝis; paĝnombro de oktobro 1907 ĝis oktobro–novembro 1910 (numeroj 49-50): 482.

La gazeto, kiu estis ankaŭ propaganda servo kaj libera organizaĵo, jam havis 1400 abonantojn en oktobro 1908. De majo 1905 ĝis majo 1910 la enspezoj de la gazeto estis 20 544 kronoj. ”La sumon – tiel skribis Marich – ni kunskrapis per niaj dek ungoj.”

En la marta numero, 1908, de La Verda Standardo, Marich asertis ke en 1887 estis 100 kaj en 1910 8 550 000 esperantistoj (en antaŭa artikolo en "Közbiztonság", la lingvo laŭ li havis 13,5 milionojn adeptoj en 1908 – ambaŭ asertoj kredeble multe optimismaj). En la januara numero li skribis: ”se ĉiu el la abonantoj akiros po unu 13 novajn abonantojn, en junio La Verda Standardo jam povas aperi kiel taggazeto.”

De januaro-julio 1911 La Verda Standardo akceptis la formaton de ĉiutaga gazeto (42 x 29 centimetroj), entute 8 numeroroj kun 28 paĝoj. De septembro 1911 ĝis julio 1914 aperis entute 45 numeroj kun 552 paĝoj (32 x 23-24 centimetroj).

De septembro 1911 La Verda Standardo fariĝis denove oficiala organo de HEA. Sed ĉar la kunlaboro inter la societo kaj la redaktanto kaj posedanto Marich neniam bone funkciis, la societo akiris la gazeton. Redaktanto fariĝis ĝis decembro 1913 Pál Robicsek kaj ĝis julio 1914 d-ro Béla Rácz.

Pro la milito La Verda Standardo reaperis en tre modesta formo en januaro-februaro 1915 kaj finiĝis finfine per la numero de novembro-decembro 1915, 8-16 paĝoj, entute 12 numeroj kun 76 paĝoj (24 x 16 centimetroj).

Fontoj
 
 

Esperanto-gazetoj
Hungaraj gazetoj
La Vila Mano

La Vila Mano   subtitolita Idoj de Cereso, estas 316-paĝa romano originale esperantlingve verkita de Hendrik Bulthuis. Unue eldonita en 1928 ĉe Ykema en Hago, ĝi estas reeldonita en Vieno ĉe Pro Esperanto en la jaro 1991.

Enhavo de la romano 

En vilaĝa gastejo trinkas najbaroj, lotas pri gajno de kelkaj anseroj, donacitaj de la gastejestro, kaj aŭskultas lian rakontadon pri la Vila Mano, mistera fantomo en formo de orangutanga mano, kiu ŝoviĝas trans la dekstra ŝultro de kanajlo, kiu faras sian kanajlaĵon, kaj terurigas lin. La ebriaj gastoj kun malbona konscienco estas dumvoje teruritaj, kiam io simila al tia mano ŝoviĝas trans ilia ŝultro (ombro de branĉo, nigra kato k.s.) kaj la ŝoko rebonige ŝanĝas ilian karakteron.

Eĉ vilaĝa riĉulo, kiu elpelis sian amatinon kun bastarda filo, nokte estas persekutata pri inkubaj sonĝoj pri la Vila Mano, kiuj fine devigas lin preni la virinon kiel sian edzinon kaj rekoni la knabon sia heredanto.

En la vilaĝo loĝas ankaŭ fremdulino kun eta knabeto, kiun la riĉulo same elpelis el sia domo, tial ĉiuj kredas, ke la etulo estas lia bastardo, kion li tamen neas eĉ post la inkubaj sonĝoj.

La rakonto transsaltas dek kvin jarojn, el la knabeto elkreskis granda bela junulo. Foje li devis forveturi al Hago, kie li estas, kiel vilaĝano, tute konfuzita pro la komplika vivo, trifoje preskaŭ perdis la vivon pro sia nesperteco, sed fine li savis dronantan junulinon. La venigita kuracisto kun surprizo rimarkis anatomian strangaĵon sur la piedoj de la junulo, kaj baldaŭ montriĝis, ke la knabo estas forrabita infano de zagreba nobela familio. Tamen la junulo preferas resti vilaĝano kun sia simpla edzino kaj la nobelan heredaĵon administras je distanco.

La Vila Mano batis ankoraŭ lastan fojon: ŝtelisto misuzis la timegon pri la fantomo kaj priŝtelas tiumetode egoistan virinon, kiam ŝi en duonlumo rekalkulas sian nehoneste akiritan monon.

Recenzoj

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/L en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de Libraro Ludovika
Por elŝuti

Fikciaj korpopartoj
Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Esperantlingvaj romanoj
Esperanto-libroj aperintaj en 1991
Eldonaĵoj de Pro Esperanto
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de Libraro Ludovika
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
La Vojaĝoj kaj mirigaj aventuroj de Barono Münchhausen

La Vojaĝoj kaj Mirigaj Aventuroj de Barono Münchhausen estas libro pri fikcia germana nobelo, bazita sur la vera historia barono Münchhausen. Unue eldoniĝis libroforme, anglalingve en la jaro 1785. La originalajn tekstojn prilaboris Rudolf Erich Raspe kaj Gottfried August Bürger.

Jakob David Applebaum esperantigis la verkon kiu aperis 88-paĝe en la jaro 1927 ĉe Rudolf Mosse en Berlino, kiel numeroj 13-14 el la serio Biblioteko Tutmonda. Raspe simpligis la nomon al Munchausen kaj tiun version uzis ankaŭ Applebaum.

Recenzoj

Aliaj Esperantaj tradukoj
Barono Mensogbabilulo kaj Liaj Plej Bonaj Aventuroj / Libere aranĝis Josef Bednář. - Brno: [proks. 1935]. - 48 p.
Per Mirigaj Aventuroj Piprita Vojaĝo de la Barono Fonmunkhaŭzo / Burgjero Gotfredo Augusto. El la germana lingvo trad. Ŝulco Rikardo. - 1. eld. Paderborn: Esperanto-Centro, 1991. - 31 p.

Vidu ankaŭ 
 The Adventures of Baron Munchausen

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/ L en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).
 Katalogo de CDELI
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj

Munchhausen
Verkoj el la esperantigita germanlingva literaturo
Katalogo de CDELI
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
18-a jarcento en fikcio
La vojo (poemo)

La Vojo estas poemo de L. L. Zamenhof, pri la malfacilaĵoj de la Esperanta movado.

Priskribo

Metro kaj rimo 
La poemo estas verkita en kvaramfibrakoj. En ĉiu okversa strofo, la dua, la kvara, kaj la lasta versoj estas katalektaj, estante nur triamfibrakoj. La nekatalektaj versoj estas dividitaj en du hemistikojn:
Tra densa mallumo, ‖ briletas la celo
Simile al stelo, ‖ en nokta ĉielo,
tial, tiuj estas iaj aleksandroj, havante silabojn po 12 kun cezuro.

La rimskemo estas ABAB CCĈĈ. Multaj rimoj estas adasismaj (“difinita” / “elektita”, “flankiĝante” / “frapante”, “laciĝas” / “perdiĝas”, “hardita” / “signita”).

Temoj 
La poemo uzas agrokulturajn metaforojn:
Ni semas kaj semas, neniam laciĝas
⋮
Cent semoj perdiĝas, mil semoj perdiĝas,
ni semas kaj semas konstante.
Se longa sekeco, aŭ ventoj subitaj,
velkantajn foliojn deŝiras,
⋮
La perdo de la semoj aludas al la biblia Parabolo de la semisto.

Laŭ Behrendt, tiuj « vortoj […] havos sian valoron tiom longtempe, kiom oni ankoraŭ devos batali pro agnosko por Esperanto. »

Historio 
La poemo estis unue presita en la numero junio-julio 1896 de Lingvo Internacia, en kiu Zamenhof aludis al la ĵus venkitaj malfacilaĵoj : « voĉdono en 1894 » kaj ĉeso de La Esperantisto.

La poemo estis muzikigita de Ĝanfranko kaj prezentita kiel unu el la eroj de la samtitola kasedalbumo La Vojo eldonita de la nuova frontiera (« la nova limo ») en 1977.

Fontoj

Eksteraj ligiloj 

 Kompleta teksto de La vojo
 Enciklopedio de Esperanto/L en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).
 La Vojo, deklamita de Gabriel Chavet (1914) http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k128110h?rk=21459;2

Esperanto-movado
Poemoj de L. L. Zamenhof
La Vojoj de Formiĝo kaj Disvastiĝo de la Lingvo Internacia

La Vojoj de Formiĝo kaj Disvastiĝo de la Lingvo Internacia  estas 64-paĝa esperantigita verko de Ernest Drezen. Nikolao Nekrasov tradukis ĝin el la rusa lingvo. La libreto estas eldonata de SAT en la jaro 1929.

Recenzoj

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing 

Esperanto-movado
Verkoj el la esperantigita ruslingva literaturo
Antverpena Nefikcio-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
La vojo returne

La vojo returne () estas romano de Erich Maria Remarque, daŭrigo de En okcidento nenio nova.

En Esperanto 
La romanon esperantigis el la germana Joseph Ferdinand Berger. La eldonaĵo publikiĝis en 1931, kaj ampleksis 369 paĝojn.

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 La Vojo Returne en Enciklopedio de Esperanto
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
 Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Verkoj el la esperantigita germanlingva literaturo
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Katalogo de Universitato de Amsterdamo
Eliza Ann Lawrence

Eliza Ann LAWRENCE [lorens] (naskiĝinta la  en Wimbledon, Surrey; mortinta la ) estis angla esperantistino kaj sekretariino. Ŝi estis privata sekretariino de la ĵurnalisto William Thomas Stead, kiu subtenis Esperanton. Ŝi esperantistiĝis en 1901 pro renkonto kun germana profesoro en Germanio, kiu promesigis ŝin lerni po 30 minutoj ĉiutage dum du semajnoj. De tiam ŝi estis fervora kaj senlaca laboranto por la movado, „la patrino de la brita esperantistaro“. Ŝi fariĝis sekretario de la Londona Klubo en 1903 kaj estis honora vicprezidantino de Brita Esperanto-Asocio.

Rete legeblas 
 A first reader, intended for those who are beginning the study of Esperanto

verkoj 
 A First Reader, Intended for those who are beginning the study of Esperanto.  Compiled by Miss E. A. LAWRENCE,  Price, 6d. net. By Post, 7d.

Anglaj esperantistoj
Britaj esperantistoj