alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Wintertijd (televisieprogramma)

Wintertijd was een muzikaal praatprogramma van presentator Harry de Winter dat hij eerst bij  presenteerde en later bij verschillende andere televisie- en radiozenders.

Het programma 
In het programma werden bekende Nederlanders zoals Wouter Bos, Johan Derksen, Adriaan van Dis, Angela Groothuizen, Ivo Niehe, Maarten van Rossem, Jan Slagter en soms ook buitenlandse gasten (zoals Cliff Richard, Salman Rushdie en Bill Wyman) ondervraagd over hun leven en de rol van muzikale voorkeuren uit heden en verleden daarin. Van deze muziek werden dan ook de bijbehorende, vaak unieke video’s getoond. In totaal sprak hij zo'n 180 prominenten uit binnen- en buitenland.

Programmering 
Het programma werd jarenlang door  (ruim 100 uitzendingen) uitgezonden. Het eerste seizoen in 1999 telde dertien afleveringen en de eerste gast was Willem van Kooten. In 2005 verhuisde het programma naar de AVRO, waar het zowel op radio als televisie werd uitgezonden (36 uitzendingen).
Wintertijd werd ook als radioprogramma uitgezonden bij Arrow Classic Rock en in 2009 ging het programma naar televisiezender Het Gesprek, tot er in de zomer van 2010 een eind kwam aan deze zender en het programma. 

Sinds 22 mei 2016 presenteert Harry de Winter wekelijks Wintertijd bij 40UP Radio. Op 1 januari 2020 begon Wintertijd 2020, een nieuwe serie van vijf afleveringen op televisie bij de NTR op NPO 2. 

Op 12 maart 2022 startte Omroep MAX een nieuwe serie van het programma op NPO 2 dat tevens het laatste seizoen was. De laatste aflevering die werd uitgezonden op 9 april 2022 werd gepresenteerd door Jeroen Pauw waarbij De Winter zelf gast was.    

Nederlands praatprogramma
Programma van de AVRO
Programma van de NTR
Oosten

Het Oosten ook wel de Oriënt genoemd is vanuit Europees perspectief het gedeelte van de wereld dat ten oosten van Europa ligt, dat wil zeggen Azië. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen:
 het Nabije Oosten
 het Midden-Oosten
 het Verre Oosten

In de loop van de tijd is er een verschuiving van betekenis opgetreden. Het Nabije Oosten wordt door de toenemende invloed van het Arabische Schiereiland veelal aangeduid als het Midden-Oosten. India wordt veelal aangeduid als het subcontinent.

Het begrip het Nabije Oosten wordt behalve door historici en archeologen nog nauwelijks gebruikt.

In de culturele en historische betekenis had de term oorspronkelijk betrekking op oostelijk deel van de ooit bekende wereld, dat wil zeggen het nabije deel van Azië en Oost-Europa. Inmiddels is deze term minder populair dan zijn antagonisme het Westen. Nu er meer over het Oosten bekend is, wordt vaker in meer preciezere geografische termen gesproken: Oost-Europa, het Midden-Oosten/ het Nabije Oosten en het Verre Oosten. 

In het Romeinse Rijk bestond er al verschil tussen het Westelijke, Latijnse deel en het door Grieken gedomineerde Oostelijk deel. De splitsing van het Romeinse Rijk in 395 in het West-Romeinse Rijk en het Oost-Romeinse Rijk alsmede het Grote Schisma van 1054 versterkten het verschil tussen Oost en West.

Met de verspreiding van het christendom in Europa werd het verschil tussen het Westen en het Oosten uitgebreid naar de rest van Europa. Zo worden Russen en Bulgaren (beide tot het christendom bekeerd vanuit Constantinopel) bij het Oosten gerekend, terwijl Ieren en Zweden bij het Westen horen.

Zie ook 
 Oriëntalisme
 Westerse wereld

Geografie van Azië
Westen

West, een windstreek of kompasrichting (het westen)
 Wilde Westen, de 19e-eeuwse pionierssamenleving in het noordwesten van de Verenigde Staten
 Westerse wereld, een politiek-economisch gebied (het Westen)
 Westen (Dörverden), plaats in de Duitse deelstaat Nedersaksen
 De Westen, een buurtschap op het eiland Texel

Zie ook 
 De West
Vlakte der Kruiken

De Vlakte der kruiken (in het Laotiaans: Tong Hai Hin, in het Engels: Plain of Jars) is een vlakte in Laos die ligt op ongeveer 10 km ten zuidoosten van de stad Xhieng Khuang. Op het plateau liggen honderden gigantische kruiken verspreid over verschillende locaties. Sinds 2019 staat de site op de Unesco-Werelderfgoedlijst. De vlakte vormde ook een belangrijk strijdtoneel tijdens de Laotiaanse Burgeroorlog.

Archeologie 
Volgens een lokale sage zijn de kruiken vervaardigd in de 6e eeuw door de Lao koning Khun Chong om de verovering te vieren van het nabijgelegen Xhieng Khuang. De kruiken zouden gebruikt zijn om rijstwijn in te fermenteren om uit te delen aan de feestvierende overwinnaars. Ook in Indonesië en India zijn dergelijke kruiken gevonden maar in veel kleinere aantallen en slechts op een plaats. De grootste kruik is meer dan 3 meter hoog en weegt 6000 kilo. Behalve deze grote kruiken liggen er ook nog vele kleinere kruiken. Volgens onderzoekers zijn de kruiken tussen de 2500 en 3000 jaar oud, dus kan de lokale sage over koning Khun Chong uit de 6e eeuw niet correct zijn. Ze zijn vervaardigd uit een soort zandsteen die niet voorkomt op de vlakte. Niemand weet waarvoor de kruiken gebruikt zijn. Er zijn wel botresten op de vlakte gevonden en gebruiksresten van klei en metaal.

Van 1930 tot 1933 heeft een Franse onderzoekster onderzoek gedaan en bot-, tand- en andere menselijke resten gevonden die echter verdwenen zijn, waardoor het onderzoek naar de ware betekenis bemoeilijkt wordt.

Burgeroorlog 
Tijdens de Laotiaanse Burgeroorlog zijn vele van deze kruiken beschadigd of vernietigd. De vlakte was namelijk een belangrijk slagveld. In het voorjaar van 1969 slaagde de Pathet Lao, de communistische verzetsbeweging, erin de gehele vlakte in te nemen, met steun van troepen en materieel uit Noord-Vietnam. In augustus volgde een tegenoffensief van het regeringsleger met de steun van de Verenigde Staten en Thailand. In september slaagde het regeringsleger erin de stad Khang Khay in te nemen.

Op de vlakte lag in 2003 nog veel ongeëxplodeerd materiaal uit de oorlog in Laos. In 2004 werd er een groot project opgezet om de meest bereikbare vlakten mijnenvrij te maken, dit was in 2005 afgerond en door het volgen van groen-witte tegels kan men thans veilige routes bewandelen.

Laos
Plateau
Sage
Volksverhaal
Werelderfgoed in Laos
Phonsavan

Phonsavan is de hoofdstad van de provincie Xhieng Khuang in Laos sinds 1975. De stad heeft ongeveer 60.000 inwoners. Tijdens de burgeroorlog in Laos hebben vele gevechten in dit gebied plaatsgehad. Er ligt een vliegveld bij deze stad.

Stad in Laos
Plaats in Laos
Muang Sui

Muang Sui was een historische plaats in de provincie Xhieng Khuang. Het is tijdens de geheime oorlog in Laos bijna totaal verwoest door het Noord Vietnamees Leger. Dit omdat bij de plaats het vliegveld LS (Lima Sita) 108 lag, dat gebruikt werd door o.a de Ravens en Air America. Ook waren enkele Ravens gehuisvest in deze plaats. Het was ook een hoofdkwartier voor de neutrale factie. Na de oorlog is het herbouwd en er wonen nu ongeveer 22.000 mensen. Het stadje ligt aan een groot meer genaamd Nong Tang. De stad is nu onderdeel van het district Muang Phu Kut.

Externe link
 Zeer mooie foto's van Muang Sui en LS 108

Plaats in Laos
Cambridge

Cambridge (Verenigd Koninkrijk), universiteitsstad in Engeland
Universiteit van Cambridge, de daar gevestigde universiteit
Cambridge University Press, wetenschappelijke uitgever, van oudsher verbonden aan de universiteit.
Cambridge (Gloucestershire), Engeland
diverse plaatsen in de VS:
Cambridge (Massachusetts), universiteitsstad in de Verenigde Staten, waar MIT gevestigd is
Cambridge (Idaho)
Cambridge (Illinois)
Cambridge (Iowa)
Cambridge (Kansas)
Cambridge (Kentucky)
Cambridge (Maryland)
Cambridge (Minnesota)
Cambridge (Nebraska)
Cambridge (Ohio)
Cambridge (Vermont)
Cambridge (Wisconsin)
Cambridge (Australië)
Cambridge (Ontario), Canada
Cambridge (Nieuw-Zeeland)
Cambridge (Darjeeling), India
Mensjewiek

De mensjewieken (Russisch: меньшевики; mensjeviki) waren een onderdeel van de Russische revolutionaire beweging die in 1903 ontstond na een geschil tussen Vladimir Lenin en Julius Martov, die beiden lid waren van de Russische Sociaaldemocratische Arbeiderspartij. Hun stroming werd het mensjewisme genoemd.

Sinds haar ontstaan in 1898 was de Arbeiderspartij verboden in Rusland en ze ontplooide haar activiteiten daarom ook vanuit het buitenland. Op het tweede partijcongres in 1903 ontstond een meningsverschil. Een minderheid - de mensjewieken - (mensje = minder) wilde tijdelijk blijven samenwerken met de liberale en sociale groepen om hervormingen in gang te zetten. De bolsjewieken (bolsje = meer) wilden door revolutie het staatsapparaat ondermijnen en zo nodig afzetten. Terwijl beide fracties geloofden dat een revolutie tegen de bourgeoisie noodzakelijk was, waren de mensjewieken meer gematigd en stonden ze positiever tegenover de liberale oppositie die meer wijdverspreide aanhang had en democratisch gericht was. (De bolsjewieken hadden een meer onverzoenlijke opstelling tegen de bourgeoisie en de liberale democratie en zagen democratische samenwerking met andere partijen als ongewenst.)

Julius Martov was de leider van de mensjewieken, Lenin die van de bolsjewieken. Na de Februarirevolutie leidden de mensjewieken de Voorlopige Regering van Aleksandr Kerenski. Naarmate het jaar 1917 vorderde ontplooiden zij een alsmaar repressievere houding tegenover de bolsjewieken. Na een mislukte opstand van 3-5 juli (de Julidagen) moesten veel bolsjewistische leiders onderduiken, waaronder Lenin. Anderen werden gevangengezet, zoals Leon Trotski, die in de Petrus- en Paulusvesting werd opgesloten. In de loop van de maand augustus organiseerde generaal Kornilov een couppoging tegen de Voorlopige Regering, die alleen maar kon worden afgewenteld met behulp van de bolsjewieken. Dit dwong de mensjewieken om de bolsjewistische leiders uit de gevangenis te bevrijden. 
De onmacht van de Voorlopige Regering om de Eerste Wereldoorlog te beëindigen maakte dat de mensjewieken hun invloed verloren ten gunste van de bolsjewieken.

Enkele belangrijke mensjewieken waren Julius Martov, Pavel Axelrod, George Valentinovitsj Plechanov, Irakli Tsereteli, Lev Deich, Vladimir Antonov-Ovseenko, Moisei Uritski, Noe Zjordania en Fedor Dan.

Zie ook 
 Troedoviken

Sovjet-Unie
Russisch begrip
Communisme
Russische Revolutie
Muscoviet

Het mineraal muscoviet is een gehydrateerd kalium-aluminium-fylosilicaat met de chemische formule KAl2(AlSi3)O10(OH)2.

Eigenschappen 
Muscoviet is een mica, een fylosilicaat met een plaatstructuur die bestaat uit een laag SiO4-tetraëders die ieder met hun buren drie zuurstofatomen delen. Zo vormen zij een vlak netwerk van zeshoekige ringen. In deze lagen is de binding bijzonder sterk, tussen de lagen echter is de binding veel minder sterk, zodat het materiaal gemakkelijk in dunne, vaak doorzichtige lagen te klieven is.

In de kristalstructuur is een ingewikkelde stapeling van de lagen mogelijk, hetgeen leidt tot verschillende polytypes, varianten van de kristalstructuur. Vrijwel alle polytypes van muscoviet zijn monoklien, maar ook zeldzame trigonale stapelingen komen voor.

Chemie: in muscoviet komen een reeks isomorfe vervangingen voor, met als meest gangbaar:

 Voor kalium: Na, Rb, Cs, Ca, Ba, NH4
 Voor octahedrisch aluminium: Mg, Fe2+, Fe3+, Mn, Li, Cr (groene variant fuchsiet), Ti, V
 Voor hydroxide: F

Muscoviet is een van de meest voorkomende mica's, en het komt in een grote verscheidenheid aan gesteenten voor, maar voornamelijk in felsisch stollingsgesteente, zoals graniet.

Industriële toepassing 
Mica wordt wel als vuurvast materiaal gebruikt, bijvoorbeeld als raampjes in een kachel. Ook als dragermateriaal voor scanning probe-microscopie wordt het wel gebruikt omdat het bij klieven een schoon oppervlak vormt dat atomair vlak is. Dat wil zeggen dat de ruwheid van het oppervlak in de orde van ångströms ligt.

Zie ook 
 Biotiet 
 Lijst van mineralen

Fylosilicaat
Kaliumhoudend mineraal
Aluminiumhoudend mineraal
Hydroxide (mineraal)
Deutsche Bundesbahn

De Deutsche Bundesbahn (DB) was van 1949 tot en met 1993 de federale spoorwegmaatschappij van de Duitse Bondsrepubliek. 

De Deutsche Bundesbahn is op West-Duits grondgebied de opvolger van de Deutsche Reichsbahn. In de Duitse Democratische Republiek (DDR) en West-Berlijn werd de Deutsche Reichsbahn onder dezelfde naam voortgezet. Na de val van de Berlijnse Muur en de hereniging van Duitsland zijn de Oost-Duitse Reichsbahn en de West-Duitse Bundesbahn op 1 januari 1994 gefuseerd tot de Deutsche Bahn AG (DBAG).

Zie ook
 Geschiedenis van de spoorwegen in Duitsland
 Lijst van Duitse spoorwegmaatschappijen

Voormalige Duitse spoorwegmaatschappij
Lei (Hawaï)

Een lei is een traditionele Hawaïaanse bloemenkrans of kralensnoer gedragen als lichaamsversiering. 

Onder inwoners van Hawaï worden lei's overhandigd en gedragen bij officiële ceremonies, verjaardagen, examens, trouwerijen, begrafenissen en pensioneringen. Studenten die afstuderen aan de universiteit dragen soms zoveel lei's dat die tot de oren komen, of zelfs nog hoger. Bij toeristen is de lei bekend als een bloemenkrans die de bezoeker als begroeting en verwelkoming om de hals gehangen wordt. 

De kransen worden onder andere vervaardigd van de bloemen van de plumeria, die in rode en in geelwitte varianten op veel plaatsen op de eilanden voorkomen (hoewel ze niet endemisch zijn). Er zijn ook varianten die vooral gemaakt zijn met schelpen of met varens. Vroeger werden ook wel veren, botten en menselijk haar verwerkt.

De lei is een typisch symbool van de aloha spirit en komt voor op de vlag van de Noordelijke Marianen. Op 1 mei vieren Hawaïanen "Lei Day". Dit is sinds 1929 een officiële feestdag.

Externe link 
 Lei bij Hawaiian Encyclopedia

Cultuur in Hawaï
Grafiek

Prentkunst
 Grafiek (wiskunde)
 Diagram
Grafiek (wiskunde)

In de wiskunde is de meest gebruikelijke betekenis van een grafiek een visuele voorstelling in een plat vlak van een reëelwaardige functie in één reële variabele. De grafiek van de functie  is de kromme in een rechthoekig assenstelsel die bestaat uit de punten . Gebruikelijk is het daarbij de -as horizontaal en de -as verticaal te nemen.

Grafieken vormen een belangrijk hulpmiddel bij de analyse van functies. Zij geven inzicht in het gedrag van de functie. Rechts bevindt zich een voorbeeld van een grafiek van een functie. Langs de horizontale as is de variabele  uitgezet, langs de verticale as de functiewaarde
.

Behalve grafieken van functies, zoals hierboven besproken, zijn er meer visualisaties die grafiek genoemd worden.

Andere grafieken 
 De oudste betekenis van grafiek is die van een middel in de statistiek om een beeld te krijgen van de gevonden gegevens, maar in de statistiek worden ook andere soorten afbeeldingen zoals het histogram gebruikt. Men noemt die andere vormen meestal een diagram. 

 Een tweeplaatsige relatie tussen twee verzamelingen kan met een incidentiematrix worden weergegeven, waarin de elementen van de twee verzamelingen door de rijen en de kolommen worden weergegeven. De grafiek van een relatie is in meer dimensies een deelverzameling van het cartesisch product van zijn domeinen. De tupels in de grafiek karakteriseren het gedrag van de functie, afbeelding of relatie. Samen met het domein en het codomein of, in het geval van een drie- of meerplaatsige relatie, samen met de domeinen, vormt de grafiek de functie, afbeelding of relatie zelf.

Definitie 
De grafiek van een functie of afbeelding is een bepaalde deelverzameling van het cartesisch product van het domein en het codomein van deze functie of afbeelding.

De grafiek van een afbeelding of functie  met domein  is gelijk aan de verzameling

In het geval van een afbeelding  van  veranderlijken met domein  is de grafiek gelijk aan de verzameling

Grafiek
Meetkunde
Relaties op verzamelingen
Wiskundige functie
Vlakdruk

Vlakdruk is een grafische techniek.

Deze techniek kenmerkt zich door een beeldoverbrenger (steen of drukplaat en rubber) waarvan het geïnkte deel niet in hoogte verschilt van het niet-geïnkte deel. Vlakdruk werkt op het principe dat water (onbedrukt deel) en vet (inkt; bedrukt deel) elkaar afstoten.

Tot de vlakdruk wordt de lithografie (steendruk) en de offsetdruk gerekend.

Lithografie

Het woord is afgeleid van het Oudgrieks: λίθος líthos = steen en γράφειν gráphein = tekenen/schrijven en betekent steendruk.
De lithografie is in 1796 ontdekt door Alois Senefelder. Hij zocht een meer gepaste wijze om bladmuziek te vermenigvuldigen. Na allerlei experimenten ging hij uiteindelijk kalksteen gebruiken. Het toeval wilde dat hij woonachtig was in Beieren, Zuid-Duitsland, waar in de vorm van de Solnhofener kalksteen 'zuivere' kalksteen beschikbaar is.
Tegenwoordig wordt deze vorm van vlakdruk voornamelijk toegepast door kunstenaars en in grafische musea.

Offset

Vlakdruk wordt heden ten dage vooral gebruikt in de grafische industrie voor het produceren van drukwerk in oplage. Voor deze drukwijze gebruikt men de Engelse benaming offset. Voorbeelden van toepassingen zijn boeken, tijdschriften, kranten (middels rotatiedruk) en reclamefolders. Tot ver in de twintigste eeuw werd voor deze media hoofdzakelijk hoogdruk gebruikt. Offset werd in het begin van de twintigste eeuw uitgevonden. Steendruk werd wel al veel eerder toegepast dan offset.

Zie ook
Druktechnieken

Druktechniek
Kirks dikdik

Kirks dikdik of damaradikdik (Madoqua kirkii) is een kleine antilope uit het geslacht der dikdiks (Madoqua). Het is de meest algemene soort dikdik. De dikdik dankt zijn naam aan het geluid dat hij maakt als hij schrikt en is vernoemd naar de Schotse ontdekkingsreiziger John Kirk.

Uiterlijk
Het is een kleine, slanke antilopesoort met een okergele en grijze vacht. De poten zijn rossig grijs van kleur. De kop, nek en schouders zijn vaak roodbruin van kleur. Kirks dikdik heeft grote, donkere ogen. Om de ogen loopt een witte kring. Ook de buik, de kin en de binnenzijde van de oren zijn wit van kleur. Het mannetje heeft korte, puntige hoorntjes, die zes tot elf centimeter lang worden. De dunne snuit is verlengd. Dit dient om af te koelen.

Een dikdik wordt 55 tot 72 centimeter lang, 3,8 tot 7,2 kilogram zwaar en 35 tot 45 centimeter hoog. De staart is 4 tot 6 centimeter lang. Vrouwtjes zijn iets groter dan mannetjes.

Leefomgeving
Kirks dikdik leeft in de drogere streken van Oost- en Zuidwest-Afrika. Hij heeft een voorkeur voor gebieden met voldoende droog en dicht struikgewas, waarin de dikdik schuilt bij gevaar en hitte.

Gedrag
Kirks dikdik is de hele dag actief, maar zoekt op het heetst van de dag de schaduw op. Ook 's nachts is hij actief, voornamelijk in nachten met een heldere volle maan. Hij foerageert voornamelijk 's morgens en 's avonds. Kirks dikdik eet scheuten en  bladeren van altijdgroene bomen en struiken, aangevuld met vruchten en grassen.

Kirks dikdik leeft in paartjes. Een dikdikpaartje verdedigt een stukje grondgebied fel tegen indringers, voornamelijk andere mannetjes. Bij gevaar maakt het mannetje een fluitend geluid, waarna het vrouwtje en jongen zich verschuilen in het struikgewas. Het dient tevens als afleidingsmanoeuvre. Een dikdik heeft een grote geurklier onder de ogen, waarmee hij zijn geur op de twijgen en takken van bomen en struiken en op de stengels van grassen en andere planten achterlaat. Hiermee geven ze de grens van het territorium aan. Ook bakent hij de grenzen af met vaste mest- en urineplaatsen langs de rand van het territorium.

Voortplanting
Na een draagtijd van 169 tot 174 dagen wordt een enkel kalf geboren, dat zich 2 tot 3 weken schuilhoudt en 3 tot 4 maanden wordt gezoogd.

Dier uit het Afrotropisch gebied
Holhoornigen
IUCN-status niet bedreigd
Gaffelantilopen

Gaffelantilopen (Antilocapridae) zijn een familie van de evenhoevigen  waarvan sinds de laatste ijstijd slechts één soort over is: de gaffelbok (Antilocapra americana). Ze zijn waarschijnlijk het nauwste verwant aan ofwel de hertachtigen (Cervidae), ofwel de girafachtigen (Giraffidae).

Van de orde zijn de volgende fossiele vormen bekend (deze lijst is mogelijk niet helemaal correct of compleet):
Onderfamilie Merycodontinae
Geslacht Cosoryx
Cosoryx agilis
Cosoryx cerroensis
Cosoryx furcatus
Cosoryx ilfonensis
Cosoryx trilateralis
Geslacht Meryceros
Meryceros crucensis
Merycerus crucianus
Meryceros hookwayi
Meryceros joraki
Meryceros major
Meryceros nenzelensis
Meryceros warreni
Geslacht Merycodus
Merycodus furcatus
Merycodus grandis
Merycodus necatus
Merycodus prodromus
Merycodus sabulonis
Geslacht Paracosoryx
Paracosoryx alticornis
Paracosoryx burgensis
Paracosoryx dawesensis
Paracosoryx furlongi
Paracosoryx loxoceros
Paracosoryx nevadensis
Paracosoryx wilsoni
Geslacht Ramoceros
Ramoceros brevicornis
Ramoceros coronatus
Ramoceros marthae
Ramoceros merriami
Ramoceros osborni
Ramoceros palmatus
Ramoceros ramosus
Geslacht Submeryceros
Submeryceros crucianus
Submeryceros minimus
Submeryceros minor
Onderfamilie Antilocaprinae
Tribus Proantilocaprini
Geslacht Proantilocapra
Proantilocapra platycornea
Geslacht Osbornoceros
Osbornoceros osborni
Tribus Ilingoceratini
Geslacht Ilingoceros
Ilingoceros alexandrae
Ilingoceros schizoceras
Geslacht Ottoceros
Ottoceros peacevalleyensis
Plioceros
Plioceros blicki
Plioceros dehlini
Plioceros floblairi
Sphenophalos
Sphenophalos garciae
Sphenophalos middleswarti
Sphenophalos nevadanus
Tribus Stockoceratini
Geslacht Capromeryx
Capromeryx arizonensis
Capromeryx furcifer
Capromeryx gidleyi
Capromeryx mexicanus
Capromeryx minor
Capromeryx tauntonensis
Geslacht Ceratomeryx
Ceratomeryx prenticei
Geslacht Hayoceros
Hayoceros falkenbachi
Geslacht Hexameryx
Hexameryx simpsoni
Geslacht Hexobelomeryx
Hexobelomeryx fricki
Hexobelomeryx simpsoni
Geslacht Stockoceros
Stockoceros conklingi
Stockoceros onusrosagris
Tetrameryx
Tetrameryx irvingtonensis
Tetrameryx knoxensis
Tetrameryx mooseri
Tetrameryx shuleri
Tetrameryx tacubayensis
Tribus Antilocaprini
Geslacht Antilocapra
Gaffelbok (Antilocapra americana)
Gewone gaffelbok (Antilocapra americana americana)
Antilocapra americana anteflexa
Mexicaanse gaffelbok (Antilocapra americana mexicana)
Oregongaffelbok (Antilocapra americana oregona)
Californisch gaffelbok (Antilocapra americana peninsularis)
Sonoragaffelbok (Antilocapra americana sonoriensis)
Antilocapra maquinensis
Antilocapra pacifica
Geslacht Texoceros
Texoceros altidens
Texoceros edensis
Texoceros guymonensis
Texoceros minorei
Texoceros texanus
Texoceros vaughani
1106

Het jaar 1106 is het 6e jaar in de 12e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
 28 september - Slag bij Tinchebrai: Hendrik I van Engeland verslaat zijn broer hertog Robert Curthose van Normandië. Robert Curthose en Robert Belleme worden voor de rest van hun leven gevangengezet, en Hendrik neemt het hertogdom over.
 13 mei - Godfried I, graaf van Leuven en vorst van Brabant krijgt van keizer Hendrik V de titel van hertog van Neder-Lotharingen. Dit wordt (feitelijk onjuist) vaak beschouwd van het begin van Brabant als hertogdom.
 Paus Paschalis II accepteert de regeling tussen Hendrik I van Engeland en Anselmus van Canterbury van de investituurstrijd in Engeland.
 Hólar wordt gesticht als tweede IJslandse bisschopszetel, met Jón Ögmundsson als eerste bisschop.
 Het Gelatiklooster nabij Koetaisi in het westen van Georgië komt gereed.
 De abdij Ter Doest wordt gesticht.
 25 mei - Bohemund I van Antiochië trouwt met Constance van Frankrijk. (vermoedelijke datum)
 Leopold III van Oostenrijk trouwt met Agnes van Waiblingen.
 2 februari - De grote komeet van 1106 wordt voor het eerst waargenomen.
 Voor het eerst genoemd: Ruiselede

Opvolging 
 Almoraviden - Yusuf ibn Tashfin opgevolgd door zijn zoon Ali ibn Yusuf
 Hertogdom Berg - Adolf I opgevolgd door zijn zoon Adolf II
 Graafschap Chiny - Arnold I opgevolgd door zijn zoon Otto II
 Vorstendom Galilea - Hugo van Sint-Omaars opgevolgd door Gervaise van Bazoches
 Hertogdom Neder-Lotharingen (13 mei) - Godfried I van Leuven in opvolging van Hendrik I van Limburg
 Noordmark - Udo II van Stade opgevolgd door zijn halfbroer Rodolf van Stade
 Hertogdom Normandië - Robert Curthose opgevolgd door zijn broer Hendrik I van Engeland
 Hertogdom Saksen - Magnus opgevolgd door Lotharius van Supplinburg

Geboren 
 Bertha van Oostenrijk, echtgenote van Hendrik III van Regensburg
 Hugo II, graaf van Jaffa en Askelon
 Koenraad II, graaf van Luxemburg
 Celestinus III, paus (1191-1198) (jaartal bij benadering)

Overleden 
 16 april - Arnold I, graaf van Chiny
 2 juni - Udo II van Stade, markgraaf van de Noordmark
 16 juni - Benno, bisschop van Meißen
 7 augustus - Hendrik IV (55), koning en keizer van Duitsland (1056-1105)
 11 augustus - Thibald (~57), heer van Voeren en Valkenburg
 23 augustus - Magnus, hertog van Saksen
 2 september - Yusuf ibn Tashfin (~97), leider van de Almoraviden (1087-1106)
 Adolf I, graaf van Berg (waarschijnlijke datum)
 Hugo van Sint-Omaars, prins van Galilea
 Li Gonglin (~57), Chinees schilder

Jaar
Amsterdam (doorverwijspagina)



Amsterdam is de hoofdstad van Nederland. Amsterdam kan ook verwijzen naar:

Amsterdam (gemeente), de gemeente waaronder de gelijknamige stad valt
Metropoolregio Amsterdam, de metropoolregio rond de stad
Vervoerregio Amsterdam, sinds 2017 de voortzetting van Stadsregio Amsterdam

Plaatsen

Verenigde Staten 
Amsterdam (Californië)
Amsterdam (Georgia)
Amsterdam (Idaho)
Amsterdam (Missouri)
Amsterdam (Montana)
Amsterdam (New Jersey)
Amsterdam (stad in New York)
Amsterdam (dorp in New York)
Amsterdam (Ohio)
Amsterdam (Pennsylvania)
Amsterdam (Texas)
Amsterdam (Virginia)

Overige plaatsen 
Amsterdam (Canada), een plaats in de Canadese provincie Saskatchewan
Amsterdam (Zuid-Afrika), een plaats in de Zuid-Afrikaanse provincie Mpumalanga
Amsterdam (plantage), een voormalige koffieplantage aan de Pericakreek in Suriname

Eilanden 
Amsterdam (Spitsbergen)
Amsterdam (Indische Oceaan)
Pulau Amsterdam (Tambrauw) in Indonesië 
Pulau Untung Jawa (voorheen: Amsterdam) in Indonesië
Tongatapu (voorheen: Amsterdam) in Tonga

Personen 
Morey Amsterdam (1908-1996), een Amerikaanse televisieacteur en komiek

Schepen 
Hr.Ms. Amsterdam (doorverwijspagina), verschillende marineschepen met die naam (van 1620 tot heden)
Amsterdam (schip, 1748), een VOC-schip
Amsterdam (schip, 2000), een cruiseschip van de Holland-Amerika Lijn
Stad Amsterdam (schip, 2000), een moderne driemastklipper, gebaseerd op het koopvaardijschip Amsterdam (1854)

Sportverenigingen 
Amsterdam '78, een tafeltennisclub
FC Amsterdam (betaaldvoetbalclub)
FC Amsterdam (amateurvoetbalclub)

Muziek

Artiesten 
Amsterdam (popgroep), een popgroep uit Amsterdam 1969-1974

Nummers 
Amsterdam (Maggie MacNeal)
Amsterdam (Kris De Bruyne)
Amsterdam (Al Stewart)
Amsterdam (Jacques Brel)
Amsterdam (Van Halen)
Amsterdam (Coldplay)
Amsterdam (Peter Bjorn and John)
Amsterdam (Nothing but Thieves)
Amsterdam (FLEMMING)
Amsterdam (Cristian D)
Amsterdam (Imagine Dragons)

Overig 
Amsterdam (boek), een boek van Ian McEwan
Amsterdam (2009), een videofilm van Ivo van Hove
Amsterdam (2013), een Canadese film
Amsterdam (2022), een Amerikaanse film

Zie ook 
 Lijsten van Amsterdamse onderwerpen, lijst met artikelen die te maken hebben met Amsterdam (thematisch) 
 Amsterdam van A tot Z, lijst met artikelen die te maken hebben met Amsterdam (alfabetisch)
 Amsterdams
 Amsterdammer (doorverwijspagina)
 Klein Amsterdam, een gehucht in de gemeente Voorst
 New Amsterdam (doorverwijspagina)
 Nieuw-Amsterdam (doorverwijspagina)
Drukinkt

Drukinkt is een inkt die bij het drukken door de drukvorm (bijvoorbeeld loden letters) wordt overgedragen op het te bedrukken materiaal (substraat), bijvoorbeeld papier.

Drukinkten moeten de eigenschap hebben zich slecht te mengen met water en zeer taaivloeibaar te zijn.

Lithografie 
Voor de verschillende stadia van een lithografie zijn er speciale inkten. De belangrijkste is de peninkt. Deze inkt wordt ingezet nadat de tekening is gemaakt met het lithografische tekenmateriaal(en). Dan wordt namelijk de gehele bovenkant van de kalksteen met arabische gom afgedekt. Enige uren later wordt de tekening weggewassen met terpentine en vervangen door een asfalt-oplossing. Met een natte spons wordt daarna het restant asfalt en de arabische gom weggewassen. De steen wordt vochtig gehouden en met een leren inktroller wordt de peninkt over de steen verdeeld. Wanneer dit kundig wordt gedaan komt de oorspronkelijke tekening in al zijn nuances, nu voorzien van drukinkt, weer tevoorschijn. Vaak wordt er daarna niet direct een oplage gedrukt maar de steen nog eens gegomd. Pas wanneer er een oplage wordt gedrukt wordt een iets minder taaie inkt gebruikt om het beeld zodoende sneller met inkt te kunnen 'opbouwen' en deze dan te 'persen'.

Offsetdruk 

Inkt
Scheurbuik

Scheurbuik, medisch: scorbutus of scorbuut, is een ziekte ten gevolge van een langdurig vitamine-C-tekort, een ascorbinezuurdeficiëntie, zoals dat in vroeger eeuwen op zeilschepen op de grote vaart veel voorkwam. Het woord scheurbuik is een op volksetymologie gebaseerde verbastering van het Latijnse woord scorbutus. De stofnaam voor vitamine C is ascorbinezuur, afgeleid van a, niet, en scorbutus, scheurbuik.

Symptomen en behandeling 
Symptomen van scheurbuik zijn onder meer zwellingen en bloedingen van het tandvlees, petechiën, vooral op onderbenen, slapte, stijve en pijnlijke ledematen en inwendige bloedingen. Er is geen sprake van een specifieke buikaandoening. Onbehandelde scheurbuik is op lange termijn dodelijk, maar de behandeling is eenvoudig: vitamine C innemen.

Vitamine C is mede verantwoordelijk voor de productie van collageen. Dat is een proteïne, een eiwit dat instaat voor stevigheid van biostructuren. Indien niet voldoende vitamine C aanwezig is zal dit eiwit zijn functie niet of slecht kunnen uitvoeren. Als eerste zullen bloedvaatjes het begeven en zo bloedingen veroorzaken.

Geschiedenis 
Van scheurbuik was bekend dat het aan het einde van de winter veel voorkwam in de Oostzeelanden en het noordelijk deel van Scandinavië. Op de verre ontdekkings- en handelsreizen die na de middeleeuwen werden gemaakt was het een van de voornaamste doodsoorzaken aan boord van de zeilschepen. De bemanningen van de schepen van Vasco da Gama, rond 1500, en van Ferdinand Magellaan, begin 16e eeuw, leden aan scheurbuik.

Hoewel sinds de eerste ontdekkingsreizen duidelijk was dat het eten van citrusvruchten de ziekte binnen enkele dagen deed verdwijnen bleven de geneeskundigen eeuwenlang zoeken naar andere remedies. De geneeskundige en hoogleraar Herman Boerhaave beschreef rond 1700 de ziekte als een probleem van de bloedcirculatie, veroorzaakt door vochtig en koud weer en een tekort aan beweging. Door zijn groot gezag in de Europese geneeskundige wereld bleef deze opvatting nog lang opgeld doen.

De Britse marinearts James Lind (1716-1794) wist na 1747 gedaan te krijgen dat op Engelse marineschepen citroensap werd verstrekt. In wat gezien kan worden als de eerste randomized clinical trial toonde hij in 1747 de doeltreffendheid aan door zes groepen van twee patiënten een ander voedingssupplement te geven, waarbij de twee die twee sinaasappels en een citroen kregen binnen zes dagen genazen, terwijl de overigen niet herstelden. Het leverde de Engelse matrozen de bijnaam Limeys op. Eerder werd soms al een aftreksel van lepelblad met jenever gebruikt. De houdbaarheid van vruchten en sap was op lange reizen een probleem, maar halverwege de 18e eeuw kwam men erachter dat ook het regelmatig eten van het lang houdbare zuurkool het optreden van scheurbuik kon voorkomen.

Fatale vormen van scheurbuik komen sinds het begin van de 20e eeuw niet meer in Nederland en België voor. De diagnose wordt een enkele maal nog weleens gesteld bij iemand met een zeer onvolwaardig dieet.

Voedingsstoornis
Alois Senefelder

Johann Alois Senefelder (Praag, 6 november 1771 – München, 26 februari 1834) was een Beiers graficus en toneelspeler, maar hij is op de eerste plaats bekend als de uitvinder van de steendruk of lithografie (1796).

In 1818 publiceerde Senefelder zijn boek Volständiges Lehrbuch der Steindruckery, waarin hij zijn mislukkingen en successen gedurende de zoektocht naar zijn uitvinding beschrijft. Het boek bevat ook recepten en aanwijzingen voor aspirant steendrukkers. In 1819 volgden een Engelse en Franstalige versie en in 1824 een verkorte editie in het Italiaans.Een Nederlandse vertaling door H.C.O. Nagel verscheen in 1929 onder de titel Het wezen van den steendruk, uitgegeven door de Vereeniging Amsterdamsche Grafische School.

In het Nederlands Steendrukmuseum te Valkenswaard wordt de ontdekking van de lithografie en steendruk belicht, en het maatschappelijk belang van de uitvinding van Alois Senefelder. Er is ook een exacte replica van zijn eerste drukpers te zien. Ook het Nationaal Museum van de Speelkaart in Turnhout toont een aantal prachtige steendrukpersen.

In de gevel van de voormalige drukkerij Senefelder aan de Admiraal de Ruijterweg 56 te Amsterdam, staat één-hoog een stenen beeld van de uitvinder.

Externe link 
 Nederlands Steendrukmuseum
 Nationaal Museum van de Speelkaart in Turnhout, België

Duits acteur
Duits graficus
Duits lithograaf
Duits uitvinder
Idea leuconoe

Idea leuconoe is een grote vlinder uit de familie Nymphalidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1834 door Wilhelm Ferdinand Erichson

Kenmerken 
De vlinder heeft een vleugelspanwijdte van 95-115 millimeter.

Verspreiding en leefgebied 
Deze vlindersoort komt voor in de dichte regenwouden van zuidelijk China en Maleisië tot de Filipijnen en enkele Indonesische eilanden.

De rups en zijn waardplanten 
De waardplanten behoren tot het geslacht Tylophora.

Levensverwachting 
In een onderzoek naar de levensduurverwachting van vlinders in gevangenschap, was de gemiddelde levenslengte van deze soort 19 dagen, met als maximum 104 dagen.

Synoniemen 
 Hestia riukiuensis , 1893
 Idea missilia , 1910
 Nectaria leuconoe nipponica , 1898
 Hestia kanamarui , 1932
 Hestia takabanis , 1932
 Hestia koshunus , 1932
 Hestia leuconoe karimondjawae , 1933
 Lobocla bifasciata kodairai , 1936
 Hestia jacouleti , 1941
 Idea littoralis , 1941
 Idea leuconoe roepkei , 1954
 Idea leuconoe kotoshoensis , 1966

Ondersoorten 
 Idea leuconoe leuconoe
 Idea leuconoe jumaloni , 2003
 holotype: "male. 12.VIII.1988." SMF, Frankfurt-am-Main, Duitsland.
 typelocatie: "Philippines, Cebu Isl., Badian, 50 m"
 Idea leuconoe mentawaica , 1993
 holotype: "male. II.1992." Collectie Hanafusa, Tottori, Japan.
 typelocatie: "Indonesia, Mentawai Islands, Sipora Island"
 Idea leuconoe sibutana , 2003
 holotype: "male. 25.VI.1990." SMF, Frankfurt-am-Main, Duitsland.
 typelocatie: "Philippines, Tawitawi Group, Sibutu Isl. Cavan Cavan, 5 m"

Danainae
Dier uit het Oriëntaals gebied
IUCN-status niet geëvalueerd
Brilvogels

Brilvogels (Zosteropidae) zijn een vrij grote familie. De familie telt 125 soorten.

Kenmerken
De naam brilvogels is ontleend aan een opvallend kenmerk van de meeste soorten uit het grootste geslacht Zosterops. De Zosterops- soorten (maar ook enkele soorten uit andere geslachten zoals Zosterornis), danken hun naam aan de opvallende ring van kleine witte veertjes rond hun oog.

Verspreiding
Deze betrekkelijk kleine, tropische zangvogels komen voor in een groot gebied dat reikt van Afrika, Azië tot Polynesië, Nieuw-Guinea en Australië. De leefgebieden liggen in bossen, aan bosranden en in tuinen, van zeeniveau tot 3000 meter. De meeste soorten zijn standvogels.

Taxonomie 
De taxonomische status van deze familie ten opzichte van de Timaliidae is nog niet geheel duidelijk, hierover is geen consensus. Mogelijk vormen ze een onderfamilie van de Timaliidae of de Leiothrichidae.  De familie kent de volgende geslachten:

Lijst van geslachten
(alfabetische volgorde)
 Geslacht Apalopteron (1 soort)
 Geslacht Cleptornis (1 soort)
 Geslacht Dasycrotapha (3 soorten)
 Geslacht Heleia (10 soorten)
 Geslacht Megazosterops  (1 soort)
 Geslacht Parayuhina (1 soort)
 Geslacht Rukia (2 soortenn)
 Geslacht Staphida (3 soorten)
 Geslacht Sterrhoptilus (3 soorten)
 Geslacht Tephrozosterops (1 soort)
 Geslacht Yuhina (7 soorten)
 Geslacht Zosterops (meer dan 100 soorten)
 Geslacht Zosterornis (5 soorten)
Malachietvlinder

De malachietvlinder (Siproeta stelenes) is een vlinder uit de familie Nymphalidae. Malachiet is een groen mineraal.

Beschrijving 
De vleugels zijn zwart met felgroene vlekken aan de bovenzijde, en roodbruin met olijfgroene vlekken aan de onderzijde. De spanwijdte is 8 tot 10 centimeter. De rupsen zijn zwart met rode vlekken, en dragen hoorntjes op de kop en stekels over de rest van hun lichaam.

Leefwijze 
De volwassen vlinders eten nectar en rottend fruit. Zij bezoeken daarom graag boomgaarden met mango, citrusvruchten en avocado. Ook drinken ze sappen uit mest en dode dieren.

Verspreiding en leefgebied 
De soort komt voor in de Neotropen, van Brazilië tot Florida en Zuid-Texas. In Centraal Amerika is het een zeer algemene soort.

Waardplanten 
De waardplanten zijn Ruellia en Blechnum uit de familie Acanthaceae.

Nymphalinae
Dier uit het Neotropisch gebied
Dier uit het Nearctisch gebied
Galeniet

Het mineraal galeniet of loodglans (ook wel galena) is een loodsulfide met de chemische formule PbS.

Eigenschappen 
De galeniet-kristallen zijn over het algemeen kubisch, maar soms octahedrisch. Het mineraal komt vaak voor samen met sphaleriet (zinkblende) en fluoriet (vloeispaat).

Voorkomen 
Afzettingen van galeniet worden aangetroffen in Duitsland, Frankrijk, Roemenië, Oostenrijk, België, Italië, Spanje, Schotland, Engeland, Australië en Mexico. In de Verenigde Staten komt het mineraal voor in Californië, Missouri, Illinois, Iowa, Kansas, Oklahoma, Colorado, Idaho, Utah, Montana, en Wisconsin. Galeniet wordt primair aangetroffen in hydrothermale aders en rond pegmatieten, alsook in aders in kalksteen en dolomiet samen met sfaleriet. Rond Blieberg in oostelijk België is meer dan 115.000 ton gewonnen rond de Mijnzetel van Blieberg.

Geschiedenis 
Galeniet was bij de Babyloniërs al bekend, en bij de Romeinen was het een begeerde stof zoals het gebruik in de aquaducten aantoont. De naam galena voor loodglans is van Romeinse oorsprong. In het oude Egypte werd het mineraal gebruikt in kralen.

Gebruik 
Galeniet is een belangrijk looderts. Verder vindt het toepassing als zilvererts in de zilverindustrie door insluitingen van argentiet, waarbij lood een bijproduct is.

Omwille van de speciale elektrische eigenschappen werd het in de pionierstijd van de radio gebruikt voor het maken van een kristalontvanger.

Om zijn donkergrijze kleur werd galeniet als pigment gebruikt. Zo werd gemalen galeniet als oogschaduw gebruikt in vele Arabische landen.

Namaak

Zie ook 
 Lijst van mineralen

Externe link 
 Galeniet op Webmineral.com

Sulfide (mineraal)
Loodhoudend mineraal
Erts
Diepdruk

Diepdruk (ook wel koperdiepdruk) is een grafische druktechniek.

Deze techniek kenmerkt zich door het gebruik van een drukplaat (inktoverbrenger) waarin kleine verdiepte uitsparingen de inkt vasthouden.

Voorbeelden zijn de handmatige etstechniek en droge naald, en de industriële rotogravure (koperdiepdruk).

Diepdruk is een zeer oude techniek, die afkomstig is uit de kunst van het goudsmeden. Met een burijn werden diverse voorwerpen, wapens en harnassen verfraaid, door een patroon te graveren in koper, zilver of goud.
De ontstane groeven werden met een zwarte kleurstof gevuld, zodat ze beter naar voren kwamen. Om de ontstane kunststukjes niet verloren te laten gaan, werden ze soms afgedrukt.
De oudste gravure is al afkomstig uit 1446.

Bij een rotogravure worden in een koperen cilinder puntjes (rasternapjes) geëtst. Daarna wordt de hele vorm ingeïnkt met een zeer dunne inkt. De overtollige inkt wordt weggeschraapt met een rakel. Het papier kan dientengevolge alleen de inkt uit de napjes aannemen. De bewerking van de cilinders is relatief kostbaar. De hoge snelheden van deze rotatietechniek maken haar echter geschikt voor grote oplagen en voor veelkleurendruk waarbij ook kleine kleurnuances (echte halftonen) door de verschillende dieptes van de rasternapjes goed worden weergegeven.

Diepdruk is (met een loep) te herkennen aan de gekartelde letters omdat het hele beeld, dus ook de tekst, door ronde (of vierkante) rasternapjes wordt opgebouwd.

Er zijn in het verleden onder meer fotoboeken met vellendiepdruk gemaakt. Deze techniek benadert de echte fotografie door gebruik te maken van grijze, zwarte en blauwige inkt in combinatie met het halftoon proces. Vellendiepdruk wordt niet meer toegepast vanwege de hoge kostprijs. De grafische industrie werkt nu hoofdzakelijk met offset (vlakdruk). Ter vergelijking: offset gebruikt puntgrootte-variatie om tot gradatievariatie te komen.

Diepdruk is enigszins vergelijkbaar met de moderne techniek dye-sublimation (kleursublimatie) die in geavanceerde kleurenprinters gebruikt wordt: per punt de juiste kleurtoon.

Afbeeldingen

Zie ook
Hoogdruk
Vlakdruk
Zeefdruk

Prenttechniek
Radicaal (Semitische taal)

Bij de studie van Semitische talen zoals het Hebreeuws worden de afzonderlijke (doorgaans 3) consonanten (medeklinkers) waar een wortel uit is opgebouwd wel radicalen genoemd.

De woorden histradroet en seder die op het eerste gezicht misschien niet zoveel op elkaar lijken, hebben bijvoorbeeld allebei als wortel SDR, waarvan de drie radicalen respectievelijk S, D en R zijn. In de voorbeelden hieronder wordt op een simplistische manier getoond, wat de radicalen van diverse woorden zijn.

histadroet
hiStaDRoethiStaDRoet
SDR

seder
SeDeR
SeDeR
SDR

Een ander voorbeeld uit het Arabisch zijn de woorden moslim, islam, en salam die alle drie als wortel SLM hebben.

moslim
moSLiM
moSLiM
SLM

islam
iSLaM
iSLaM
SLM

salam
SaLaM
SaLaM
SLM

Zie ook 
 Gedeelde kenmerken van Semitische talen

Fonotaxis
Karpathos

Karpathos (Grieks: Κάρπαθος) is een langgerekt Grieks eiland dat deel uitmaakt van de Dodekanesos. Na Rodos is het het grootste eiland van deze eilandengroep. Het ligt ten zuidwesten van Rodos, en ten noordoosten van het kleinere eiland Kasos, ruwweg ligt het tussen Rodos en Kreta in. Het zeer kleine eilandje Saria lijkt in het noorden aan Karpathos vast te liggen. Karpathos stad, dat door de autochtonen Pigadia wordt genoemd, ligt in het zuidoosten van het eiland, en is de hoofdplaats van de gemeente Karpathos. Andere steden op het eiland zijn de noordelijker gelegen Olympos en Diafani. In Othos is er een museum. In het zuiden van het eiland ligt Luchthaven Karpathos. Een veerboot naar Kreta en naar Rhodos gaat twee keer per week.
De Karpathische Zee is naar Karpathos genoemd.

Bestuurlijk
Karpathos (Grieks: Κάρπαθος) is sedert 2011 een fusiegemeente (dimos) in de Griekse bestuurlijke regio (periferia) Zuid-Egeïsche Eilanden.

De twee deelgemeenten (dimotiki enotita) van de fusiegemeente zijn:
 Karpathos (Κάρπαθος)
 Olympos of Olympos Karpathou (Όλυμπος of Όλυμπος Καρπάθου)

Externe link 
  Karpathos op Visitgreece.gr

Dodekanesos
Kim Appleby

Kim Loraine Appleby (Hackney, 28 augustus 1961) is een Britse zangeres, producer en songschrijfster van Jamaicaanse afkomst. Zij is bekend van het duo Mel & Kim, dat ze in de jaren 80 met haar jongere zus Melanie (11 juli 1966 - 18 januari 1990) vormde. Samen scoorden ze hits als Showing out (get fresh at the weekend), Respectable, F.L.M. en That's the way it is. Tot tweemaal toe bereikten zij een nummer-1-notering in de Nederlandse hitparade.
Na deze successen trok Kim zich terug om voor haar zieke zus te zorgen; Mel overleed op 18 januari 1990 aan kanker.

Solocarrière 
Begin jaren 90 scoorde Appleby solohits met Don't Worry, G.L.A.D. en Mama. Daarna volgden het album Breakaway (1993) en de single Free Spirit (1994), die geen van beide een succes waren.

Appleby is gestopt als zangeres, maar produceert en schrijft nog wel voor andere artiesten. Ook heeft ze de afgelopen jaren gewerkt als actrice (bijvoorbeeld Doctors (BBC, tv) en in het theater met De Vagina Monologen) en heeft ze een tijdje gewerkt als E-Jay voor het eerste internet-radiostation Stormlive. Op muzikaal gebied heeft ze in 2005 met de Duitse DJ Tonka op zijn album 84 nog twee nummers (Believe en Follow You) opgenomen en uitgebracht. In 2007 bracht ze via internet de single High uit.

In februari 2018 verscheen de niet eerder uitgebrachte Mel & Kim-single 'Where is love. Verder presenteerde Appleby een programma voor de zender BBC 4, waarin zij met Midge Ure (Ultravox) door Engeland en Ierland trok om de diversiteit van de Britse jaren 80-pop te onderzoeken.

Discografie

Albums 

|- align=center
|align=left|Kim Appleby||1990||22-12-1990||68||11||
|- align=center
|align=left|Breakaway||1993||-||||||
|}

Singles 

|- align=center
|align=left|Don't worry||1990||08-12-1990||4||11|| Nr. 3 in de Single Top 100
|- align=center
|align=left|G.L.A.D. (Good lovin' and devotion)||1991||09-03-1991||13||6|| Nr. 16 in de Single Top 100
|}

|- align=center
|align=left|Don't worry||1990||15-12-1990||2||14||
|- align=center
|align=left|G.L.A.D. (Good lovin' and devotion)||1991||16-03-1991||6||9||
|- align=center
|align=left|Mama||1991||29-06-1991||25||4||
|}

Brits zanger
Mel & Kim

Mel & Kim was een Brits popduo bestaande uit de zusters Mel en Kim Appleby. Onder leiding van de producers Stock, Aitken & Waterman maakten ze in de late jaren 80 hits als Showing out, Respectable, F.L.M. (Fun, Love and Money) en That's the way it is. Hiervan waren Showing out en Respectable nummer 1-hits in de hele wereld.

Mel Appleby overleed op 18 januari 1990 op 23-jarige leeftijd aan de gevolgen van kanker.

Kim Appleby kwam in november 1990 terug als solozangeres met een album en had nog drie hits: Don't worry, G.L.A.D. en Mama.
In 1993 kwam het tweede album, Breakaway, en in 1994 de single Free spirit.
In 2007 bracht Kim Appleby de downloadbare single High uit. In februari 2018 verscheen de niet eerder uitgebrachte Mel & Kim-single Where Is Love.

Discografie

Albums

|- align=center
|align=left|F.L.M. (Fun, Love, Money)||1987||02-05-1987||12||18||
|- align=center
|align=left|Something Special||1989||-|||||| Remixalbum met Mel & Kim en Kim Appleby
|- align=center
|align=left|The Best Of Mel & Kim||1996||-|||||| Verzamelalbum met Mel & Kim en Kim Appleby
|- align=center
|align=left|That's the Way It Is - The Best Of||2001||-|||||| Verzamelalbum met Mel & Kim en Kim Appleby
|- align=center
|align=left|F.L.M. - The Best of Mel & Kim/Kim Appleby||2002||-|||||| Verzamelalbum met Mel & Kim en Kim Appleby
|- align=center
|align=left|F.L.M.||2010||-|||||| Verzamelalbum; dubbel-cd met nieuwe en bonusremixes
|- align=center
|}

Singles

|- align=center
|align=left|Showing out (Get fresh at the weekend)||12-1986||13-12-1986||1(4wk)||13||
|- align=center
|align=left|Respectable||02-1987||28-02-1987||1(3wk)||13|| Alarmschijf
|- align=center
|align=left|F.L.M.||1987||20-06-1987||10||7||
|- align=center
|align=left|That's The Way It Is||1988||05-03-1988||8||8||
|- align=center
|align=left|I'm the One Who Really Loves You||1988||-||||||
|- align=center
|align=left|Megamix:ninety||1990||-||||||
|}

Radio 2 Top 2000

Britse meidengroep
Duo (muziek)

Trivia 
 Zangeres Kim Wilde en komiek Mel Smith brachten in 1987 een cover uit van Rocking Around the Christmas Tree als Mel & Kim.
 Twee personages uit de televisieserie De Luizenmoeder heten Mel en Kim. Ze reageren verbaasd wanneer luizenmoeder Hannah hun vertelt over de echte Mel & Kim.
 In 2020 persifleerden Nienke Plas & Glennis Grace het duo in seizoen 11 van De TV Kantine.