Damascus

Damascus (Arabisch: دمشق,Dimasjq of (Dimasjq) al-sham, Aramees: ܕܪܡܣܘܩ, Darmsuq) is de hoofdstad van Syrië. Damascus vormt een eigen gouvernement en is tevens de hoofdstad van het gouvernement Rif Dimashq. Het is een van de oudste steden ter wereld, mogelijk dé oudste nog bestaande stad ter wereld. Er wonen 1,8 miljoen mensen in de stad, daarmee is het de op een na grootste stad van Syrië na Aleppo. In het gouvernement wonen ongeveer 2,8 miljoen mensen (2010). In de volksmond heet de stad Sjam.

Damascus betekent geïrrigeerd huis of geïrrigeerd klooster in het Aramees.

Geschiedenis 
De eerste opgravingen in Damascus dateren van ongeveer 2500 v.Chr. De eerste vermelding van Damascus in geschriften dateert van ongeveer 1500 v.Chr.

Damascus was vanaf de late 12e eeuw v.Chr. de hoofdstad van een krachtig rijk van de Arameeërs, bekend onder de naam Aram-Damascus. Later ging de stad over naar het Nieuw-Babylonische Rijk en weer later naar het Achaemenidenrijk in Perzië.

In 332 v.Chr. veroverde het leger van Alexander de Grote de stad. Hierna bleef Damascus zo'n duizend jaar onder de invloed van de hellenistische en, later, Romeinse culturen.

In 635 werd de stad na een beleg van een jaar door de Arabieren veroverd. Onder de dynastie der Omajjaden werd Damascus de hoofdstad van het Arabische Rijk van 661 tot 750. De kalief, afkomstig uit dezelfde dynastie, had hier ook zijn zetel. Deze periode geldt als een bloeiperiode van de stad en er werden diverse grote moskeeën gebouwd, waarvan de Omajjadenmoskee verreweg de belangrijkste is.

In 750 werden de Omajjaden verslagen door de Abbasiden en verloor Damascus zijn functie als hoofdstad van het rijk aan Bagdad. Het was lange tijd hoofdstad van het emiraat Damascus en fungeerde naast Aleppo als een van de centra voor het verzet tegen de kruisvaarders. De kruisvaarders belegerden Damascus tijdens de Tweede Kruistocht maar slaagden er mede door honger en dorst niet in de stad in te nemen.

In 1260 veroverden de Mammelukken de stad.

Damascus was ooit beroemd om zijn ambacht van zwaardenmakers. Dat wist ook de Mongoolse leider die in de 15e eeuw de stad binnenviel en alle zwaardenmakers op gedwongen transport naar Samarkand zette, om hun ambacht in dienst van de Mongoolse oorlogsmachine te stellen. Maar iets van de oude smeedkunst is er nog in Damascus blijven hangen.

In 1516 veroverde het Osmaanse Rijk de stad en dat bleef het onder bewind houden tot de Eerste Wereldoorlog.

In de Eerste Wereldoorlog veroverde generaal Edmund Allenby namens het Verenigd Koninkrijk, gesteund door Arabische troepen (zie: Arabische opstand), de stad op de Osmanen. Later werd Damascus de hoofdstad van het Franse mandaatgebied Syrië. Op 5 augustus 1949 wordt een zware aanslag gepleegd op de Menarsha synagoge van de stad. Hierbij komen twaalf Syrische joden om het leven, waaronder acht kinderen.

Na de Tweede Wereldoorlog werd Syrië onafhankelijk en Damascus de hoofdstad.

Geografie

Topografie
Damascus ligt ongeveer 80 km van de Middellandse Zee op een plateau met een hoogte van 680 meter in een vruchtbaar gebied dat de Ghouta genoemd wordt. Door de stad stroomt het riviertje de Barada die ten westen van de stad ontspringt in de Anti-Libanon. In zuidoostelijke richting van Damascus strekt zich de Grote Arabische Woestijn uit.

De stad ligt 31 km ten oosten van de Libanese grens, 60 km ten noordoosten van de in 1967 door Israël bezette Golanhoogten en ongeveer 90 km ten noorden van de grens met Jordanië.

Klimaat
Damascus heeft een droog klimaat door de regenschaduw van de Anti-Libanon. De zomers zijn droog met nauwelijks neerslag. De winters zijn mild met relatief veel neerslag en soms sneeuwval.

Demografie
De bevolking van Damascus is vooral in de tweede helft van de twintigste eeuw sterk gegroeid door de trek van het Syrische platteland naar de stad. Had de stad in 1943 nog 286.000 inwoners, in 1960 waren dat er al een half miljoen. Omstreeks 2010 had de stad ongeveer 1,8 miljoen inwoners. In de agglomeratie leven 2,8 miljoen mensen.

De meerderheid van de bevolking van Damascus bestaat uit Arabieren. De een na grootste bevolkingsgroep zijn de Koerden, maar hun precieze aantal is niet bekend omdat het voornamelijk om vluchtelingen uit Turkije en Irak gaat. Voorts vormen de Armeniërs, Assyriërs, Arameeërs en Palestijnse vluchtelingen aanzienlijke minderheden.

De meerderheid van de bevolking van Damascus bestaat uit soennitische moslims. Ongeveer 10% is christelijk, terwijl er ook nog altijd een kleine joodse gemeenschap woont.

Opmerking: de bovenstaande cijfers hebben betrekking op de stad en niet op de agglomeratie.

Bezienswaardigheden 
Bezienswaardigheden zijn onder meer:
 De Citadel van Damascus
 Nationaal Museum van Damascus
 De talloze fonteinen in de stad
 De vele gebouwen met Ottomaanse architectuur
 De vele tombes/begraafplaatsen van belangrijke figuren uit de islam en het christendom (bijvoorbeeld: Johannes de doper, imam Hoessein).

Kerken in de oude stad 

 De kapel van Saint Paul
 De huiskapel van Ananias, mogelijk de oudste huiskerk ter wereld.
 De Mariamitische kathedraal van Damascus
 De Rooms-Katholiek Kathedraal in Zaitoon (Olive) Alley
 De Saint John de Damascene kerk
 De Saint Paul's Laura
 De Saint George's Syrisch Orthodoxe kathedraal

Islamitische bezienswaardigheden in de oude stad 
 De Grote moskee van Damascus (ook wel Ommajjadenmoskee genoemd)
 De Sayyidah Ruqayya moskee
 De Bab Saghir begraafplaats
 Het Mausoleum van Saladin
 De Nabi Habeel moskee
Restanten van de Tempel van Jupiter

Geboren in Damascus 
 Apollodorus van Damascus (65-130), architect
 Damascius (462-538), filosoof
 Johannes Damascenus (676-749), kerkvader
 Abd al-Rahman I (731-788), eerste emir van Córdoba
 Soraya Tarzi (1899-1968), koningin van Afghanistan
 Michel Aflaq (1910-1989), een van de oprichters van de Ba'ath-partij
 Salah Tarazi (1917-1980), diplomaat en rechter
 Abdallah el-Khani (1925), diplomaat, minister en rechter
 Haitham al-Maleh (1931), mensenrechtenverdediger, advocaat en voormalig rechter
 Sadiq Jalal al-Azm (1934-2016), filosoof
 Walid Muallem (1941-2020), politicus (minister van Buitenlandse Zaken)
 Bassam Tibi (1944), Duits politicoloog
 Abbas al-Noury (1954), acteur
 Yasser Seirawan (1960), Amerikaans schaker
 Bashar al-Assad (1965), president van Syrië (2000-heden)
 Diana El Jeiroudi (1977), filmregisseur en -producent
 Noura Ghazi (1981), advocaat en mensenrechtenactivist
 Yusra Mardini (1998), zwemster

Stedenbanden 
  Ankara (Turkije)
  Beiroet (Libanon)
  Buenos Aires (Argentinië), sinds 1989
  Córdoba (Spanje)
  Dubai (Verenigde Arabische Emiraten)
  Istanboel (Turkije)
  Jerevan (Armenië)
  São Paulo (Brazilië)
  Toledo (Spanje)

Trivia 
 De inwoners van de stad worden Damasceners of Damascenen genoemd.
 Volgens het Nieuwe Testament was Paulus op weg naar Damascus, toen hij een visioen kreeg, geslagen werd met blindheid, en zich als gevolg daarvan bekeerde tot het christendom. De 'Straat die de Rechte heet' (Handelingen 9:11) wordt thans nog in Damascus aangewezen. Er is een kapel die aan Ananias gewijd is.
 Het woord damast is afgeleid van de naam van de stad Damascus.
 Volgens een speciale techniek gesmede klingen van zwaarden worden Damascener klingen genoemd, omdat West-Europeanen er tijdens de kruistochten voor het eerst mee in aanraking kwamen. Een soortgelijke techniek wordt voor de Japanse katana gebruikt. Voor dergelijke zwaarden werd een harde staalsoort uit India gebruikt die in Europa bekendstond als wootz, damaststaal, gedamasceerd staal of Damascusstaal.
 In de Bijbel profeteert Jesaja Damascus' verwoesting: "De stad Damascus zal niet meer bestaan, het zal een bouwval, een ruïne worden.". (Jesaja 17:1). Historisch is geen complete verwoesting van Damascus bekend.

 
Hoofdstad in Azië
Werelderfgoed in Syrië
Bijbelse plaats
Stad in Syrië
Arameeërs