alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Kružni mišić usana

Kružni mišić usana () okružuje usni otvor i pruža se od gornje usne do opnastog dela nosne pregrade, i od donje usne naniže do bradno-usnog žleba. Ima oblik elipse i sastoji se od dva koncentrična dela: unutrašnjeg ili usničkog () i spoljašnjeg ili ivičnog (). Unutrašnji deo čine samo vlakna kružnog mišića usana, dok u izgradnju njegovog ivičnog dela ulaze i vlakna susednih mišića usana, obraza i brade.

Inervacija potiče od obraznih grana facijalnog živca i njegove donjovilične ivične grane. Dejstvo mišića se ogleda u zatvaranju usta, a osim toga sudeluje u sisanju, žvakanju, zviždanju i izgovoru pojedinih samoglasnika. S obzirom da učestvuje u ekspresiji izraza lica, ubraja se u kategoriju mimičnih mišića.

Literatura 
Dr Slavoljub V. Jovanović, dr Nadežda A. Jeličić: "Anatomija čoveka – glava i vrat" ("Savremena administracija" Beograd 2000.) 

Anatomija
Mišići glave
Mišić podizač gornje usne i nosnog krilca

Mišić podizač gornje usne i nosnog krilca () je mali, parni, pljosnati mišić glave, koji je smešten unutra i nešto površnije u odnosu na mišić podizač gornje usne. Pripaja se na spoljašnjoj strani čeonog nastavka gornje vilice i na dubokoj strani kože unutrašnje polovine gornje usne i susednog nosnog krilca.

Mišić inervišu jabučne grane facijalnog živca, a uloga mu se ogleda u podizanju gornje usne i nosnog krilca što dovodi do širenja nozdrve (kao kod režanja). Elvis Prisli je bio poznat po izrazu lica koji uzrokuje ovaj mišić, tako da je on popularno nazvan "Elvisov mišić". S obzirom na funkciju, ubraja se u grupu mimične muskulature.

Literatura 
Dr Slavoljub V. Jovanović, dr Nadežda A. Jeličić: "Anatomija čoveka – glava i vrat" ("Savremena administracija" Beograd 2000.) 

Anatomija
Mišići glave
Mišić obarač nosne pregrade

Mišić obarač nosne pregrade () se sastoji od nekoliko uspravnih mišićnih snopova, koji se odvajaju od krilnog dela nosnog mišića. Pripaja se na prednjoj strani tela gornje vilice (iznad centralnog sekutića) i na dubokoj strani kože opnastog dela nosne pregrade.

Inervacija mišića potiče od obraznih grana facijalnog živca, a njegovo dejstvo se ogleda u obaranju pokretnog dela nosne pregrade i širenju odgovarajuće nozdrve.

Literatura 
Dr Slavoljub V. Jovanović, dr Nadežda A. Jeličić: "Anatomija čoveka – glava i vrat" ("Savremena administracija" Beograd 2000.) 

Anatomija
Mišići glave
Nosni mišić

Nosni mišić () je tanki parni mišić glave, koji je smešten na bočnoj strani nosa. Trouglastog je oblika i sastoji se od dva dela: poprečnog () i krilnog ili donjeg ().

Poprečni deo se pripaja na telu gornje vilice (iznad očnjaka), odakle se lepezasto širi i na poleđini nosa se spaja sa istoimenim mišićem suprotne strane. Krilni deo se pripaja, takođe, na telu maksile i na dubokoj strani kože nosnog krilca.

Inervacija potiče od obraznih grana facijalnog živca, slično ostalim mišićima glave. Poprečni deo nosnog mišića učestvuje u sužavanju i širenju nozdrve, a ovu drugu funkciju podržava i njegov krilni deo.

Literatura 
Dr Slavoljub V. Jovanović, dr Nadežda A. Jeličić: "Anatomija čoveka – glava i vrat" ("Savremena administracija" Beograd 2000.) 

Anatomija
Mišići glave
Tanki mišić

Tanki mišić () je parni mišić glave, koji prekriva deo čeone i odgovarajuće nosne kosti, i gornji deo nosne hrskavice. Čini ga nekoliko uspravnih mišićnih snopova, koji se pružaju naniže od čeonog dela (trbuha) potiljačno-čeonog mišića do nosne kosti na kojoj se pripaja.

Tanki mišić je inervisan od grančica facijalnog živca, a svojim dejstvom stvara horizontalne nabore na koži korena nosa i spušta kožu povije. Takođe doprinosi ekspresiji besa, pa ga svrstavaju u kategoriju mimičnih mišića.

Literatura 

Dr Slavoljub V. Jovanović, dr Nadežda A. Jeličić: "Anatomija čoveka – glava i vrat" ("Savremena administracija" Beograd 2000.) 

Anatomija
Mišići glave
Mišić zatezač bubne opne

Mišić zatezač bubne opne () je mali parni mišić glave, koji se nalazi u srednjem uhu. Pripaja se na istoimenom koštanom polukanalu i hrskavici tzv. slušne trube, a odatle se prostire unazad i u vidu tanke tetive se pričvršćuje na vratu slušne koščice čekić.

Inervisan je od strane završnih grančica donjoviličnog živca. Osnovna uloga mu je povlačenje čekića ka unutra i zatezanje bubne opne. Slično mišiću uzengije, on svojim dejstvom reguliše prenos zvuka do unutrašnjeg uha i štiti ga od prejakih nadražaja.

Literatura 
Dr Slavoljub V. Jovanović, dr Nadežda A. Jeličić: "Anatomija čoveka – glava i vrat" ("Savremena administracija" Beograd 2000.) 

Anatomija
Mišići glave
Mišić uzengije

Mišić uzengije () je parni mišić glave i najmanji poprečno-prugasti mišić u organizmu čoveka. Nalazi se u srednjem uhu, u šupljini piramidalnog isupčenja mastoidnog zida bubne duplje. Od njega polazi tanka tetiva, koja se pruža unapred i pripaja na slušnoj koščici uzengiji.

U inervaciji mišića uzengije učestvuje istoimeni živac, koji predstavlja bočnu granu facijalnog živca. Osnovna funkcija mu je povlačenje glave uzengije unazad i upolje, čime se smanjuje pritisak u unutrašnjem uhu. Osim toga, on stabilizuje pomenutu slušnu koščicu i ograničava njene pokrete, čime se kontroliše amplituda zvučnih talasa, koji se preko koščica i bubne opne prenose iz spoljašnjeg ušnog kanala u unutrašnje uho.

Paraliza mišića omogućava šire pokrete uzengije, što izaziva povećanu osetljivost slušnih koščica na zvučne oscilacije. Zbog toga se zvuk normalne jačine doživljava kao veoma glasan.

Literatura 
Dr Slavoljub V. Jovanović, dr Nadežda A. Jeličić: "Anatomija čoveka – glava i vrat" ("Savremena administracija" Beograd 2000.) 

Anatomija
Mišići glave
Mišići spoljašnjeg uha

Mišići spoljašnjeg uha su mali zakržljali mišići, koji se zrakasto pružaju od ušne školjke do okolnih koštanih struktura i aponeuroze svoda lobanje. Ovu grupu sačinjavaju tri parna mišića:
 prednji ušni mišić (),
 gornji ušni mišić () i
 zadnji ušni mišić ().

Svi oni su inervisani granama facijalnog živca i kod čoveka nemaju nikakvo dejstvo (odnosno mogu neznatno da pomeraju ušnu školjku kod pojedinih osoba). Kod nekih vrsta životinja ovi mišići mogu da pomeraju spoljašnje uho u raznim pravcima i da ga okreću ka izvoru zvučnih talasa.

Literatura 
Dr Slavoljub V. Jovanović, dr Nadežda A. Jeličić: "Anatomija čoveka – glava i vrat" ("Savremena administracija" Beograd 2000.) 

Anatomija
Mišići glave

en:Auriculares muscles
hu:Musculus auricularis anterior
it:Muscoli auricolari
sr:Мишићи спољашњег уха
Mišić sfinkter zjenice

Mišić sfinkter zenice () je glatki parni mišić glave, koji je lokalizovan unutar očne jabučice u sklopu dužice oka. Širok je svega 1 -{mm}- i nalazi se neposredno oko zenične ivice.

Inervisan je parasimpatičkim vlaknima okulomotornog živca, koja u njega dospevaju iz cilijarnog gangliona. Njegovim dejstvom nastaje sužavanje zenice (mioza), što se događa pri jakoj svetlosti jer na taj način mišić ograničava količinu svetlosti koja ulazi u oko i dospeva na mrežnjaču. Inače, njegov antagnista je dilatator zenice koji se takođe nalazi u dužici.

Literatura 
Dr Slavoljub V. Jovanović, dr Nadežda A. Jeličić: "Anatomija čoveka – glava i vrat" ("Savremena administracija" Beograd 2000.) 

Anatomija
Mišići glave
Oko
Mišić dilatator zjenice

Mišić dilatator zenice () je mali parni mišić glave izgrađen od glatke muskulature. Nalazi se u sklopu očne jabučice, odnosno u sastavu dužice oka. On deluje kao antagonista mišiću sfinkteru zenice i pruža se od njega do cilijarne ivice dužice.

Inervisan je simaptičkim vlaknima, koja ovde dospevaju preko cilijarnog gangliona. Osnovna funkcija mu je širenje otvora zenice (midrijaza), što omogućava da više svetlosnih zraka uđe unutar oka i dospe na vidno polje mrežnjače. Ovo posebno dolazi do izražaja npr. u tamnim prostorijama, a osim toga do širenja zenica može doći i pod uticajem određenih medikamenata ili u slučaju straha, usled dejstva vegetativnog nervog sistema.

Literatura 
Dr Slavoljub V. Jovanović, dr Nadežda A. Jeličić: "Anatomija čoveka – glava i vrat" ("Savremena administracija" Beograd 2000.) 

Anatomija
Mišići glave
Oko
Cilijarni mišić

Cilijarni mišić () je glatki parni mišić glave, koji se nalazi unutar očne jabučice u sastavu tzv. cilijarnog tela. Sačinjavaju ga dve grupe vlakana: uzdužna () i kružna (). Prva su lokalizovana površinski i pružaju se u pravcu meridijana, dok su druga smeštena unutra i prostiru se u vidu prstena.

Inervacija mišića potiče od parasimpatičkih vlakana okulomotornog živca, koja ovde dospevaju iz cilijarnog gangliona preko kratkih cilijarnih živaca.

Dejstvo mišića dolazi do izražaja u toku akomodacije oka, odnosno tokom prilagođavanja jačine prelamanja svetlosti u zavisnosti od blizine posmatranog objekta. Kada su posmatrani predmeti bliži, cilijarni mišić se kontrahuje i tako povećava sagitalni prečnik očnog sočiva čime se povećava njegova prelomna moć. U toku posmatranja udaljenih predmeta, dešava se obrnut proces. Osim ovoga, cilijarni mišić utiče i na širinu prostora u delu između rožnjače i dužice (irido-kornealni ugao), pa olakšava oticanje očne vodice u tzv. Šlemov kanal.

Literatura 
Dr Slavoljub V. Jovanović, dr Nadežda A. Jeličić: "Anatomija čoveka – glava i vrat" ("Savremena administracija" Beograd 2000.) 

Anatomija
Mišići glave
Oko
Orbitalni mišić

Orbitalni mišić () je mali parni mišić glave. Sastavljen je od glatkih mišićnih vlakana i nalazi se u pokosnici očne duplje, koja prekriva donju očnu pukotinu. Mišić je inervisan od strane simpatikusa, a osnovna funkcija mu se ogleda u blagom pomeranju očne jabučice unapred.

Literatura 
 Dr Slavoljub V. Jovanović, dr Nadežda A. Jeličić: "Anatomija čoveka – glava i vrat" ("Savremena administracija" Beograd 2000.) 
 Darinka Stanišić-Sinobad: Osnovi gnatologije, I izdanje ("BMG" Beograd, 2001.)  COBISS-ID 94080780

Anatomija
Mišići glave
Oko
Donji kosi mišić

Donji kosi mišić () je parni mišić glave, koji je lokalizovan unutar očne duplje i spada u pomoćne organe oka. Zajedno sa gornjim mišićem on čini grupu kosih mišića očne jabučice.

Pripaja se na podu očne duplje (deo gornje vilice), u blizini donjeg kraja jame suzne kesice. Odatle se pruža koso nazad i upolje ispod očne jabučice i pričvršćuje se na njenom donje-spoljašnjem kvadrantu.

Mišić je inervisan od strane okulomotornog živca, a osnovna funkcija mu je pokretanje oka naviše i istovremena rotacija upolje.

Literatura 
Dr Slavoljub V. Jovanović, dr Nadežda A. Jeličić: "Anatomija čoveka – glava i vrat" ("Savremena administracija" Beograd 2000.) 

Anatomija
Mišići glave
Oko

de:Augenmuskeln#Musculus obliquus inferior
Gornji kosi mišić

Gornji kosi mišić () je parni mišić glave, koji se nalazi u očnoj duplji i spada u pomoćne organe oka. On se pripaja u predelu vrha očne duplje i odatle se pruža unapred prema njenom gornje-unutrašnjem uglu. Tu se od mišića odvaja njegova završna tetiva, koja prolazi kroz tzv. kolotur (fibrozno-hrskavičavi prsten koji se pripaja na čeonoj kosti) i koja se potom lepezasto širi i pričvršćuje u gornje-spoljašnjem kvadrantu očne jabučice.

Inervacija gornjeg kosog mišića potiče od trohlearnog živca, a dejstvo mu se ogleda u povlačenju prednjeg dela oka naniže i istovremenoj rotaciji upolje.

Paraliza ovog mišića je česta komplikacija kod zatvorenih povreda glave, a ograničenje njegovih pokreta je čest pratilac Braunovog sindroma.

Literatura 
Dr Slavoljub V. Jovanović, dr Nadežda A. Jeličić: "Anatomija čoveka – glava i vrat" ("Savremena administracija" Beograd 2000.) 

Anatomija
Mišići glave
Oko

de:Augenmuskeln#Musculus obliquus superior
Pravi mišići očne jabučice

Pravi mišići očne jabučice su parni mišići glave, koji pokreću oko u svim pravcima i usmeravaju ga ka posmatranim objektima. To su četvrtasti, pljosnati, trakasti mišići, koji se u vidu kupe pružaju od vrha očne duplje do beonjače. U ovu grupu spadaju:

 gornji pravi mišić (),
 donji pravi mišić (),
 spoljašnji pravi mišić () i
 unutrašnji pravi mišić ().

Sva četiri člana se pripajaju na tzv. zajedničkom tetivnom prstenu, koji se pričvršćuje u predelu vrha očne duplje i okružuje optički kanal. Odatle se oni prostiru unapred, obuhvataju očnu jabučicu i nastavljaju se završnim tetivama koje su utkane u prednji deo beonjače.

Spoljašnji pravi mišić je inervisan od strane živca odvodioca, dok su ostala tri inervisana živcem pokretačem oka. Spoljašnji pravi mišić povlači oko direktno upolje, unutrašnji ga povlači ka unutra, gornji pravi mišić pokreće očnu jabučicu naviše i unutra, a donji mišić ka naniže i unutra.

Literatura 

Dr Slavoljub V. Jovanović, dr Nadežda A. Jeličić: "Anatomija čoveka – glava i vrat" ("Savremena administracija" Beograd 2000.) 

Anatomija
Mišići glave
Oko
Tarzalni mišići

Tarzalni mišići () – gornji i donji - su parni mišići glave. Izgrađeni su od glatke muskulature i nalaze se u perifernom delu odgovarajućeg očnog kapka. Njihova vlakna su postavljena uzdužno i gornji mišić je nešto bolje razvijen od donjeg.

Inervišu ih simpatičke grane, koje potiču iz cilijarnog gangliona. Osnovna funkcija mišića je održavanje normalne širine međukapačnog otvora i asistencija pri delovanju podizača gornjeg kapka. U slučaju nekih oboljenja (npr. Hornerov sindrom) ili oštećenja pomenutih nerava može doći do spuštanja kapka, odnosno stanja poznatog kao ptoza.

Literatura 

Dr Slavoljub V. Jovanović, dr Nadežda A. Jeličić: "Anatomija čoveka – glava i vrat" ("Savremena administracija" Beograd 2000.) 

Anatomija
Mišići glave
Oko
Mišić podizač gornjeg očnog kapka

Mišić podizač gornjeg očnog kapka () je parni mišić glave, koji ulazi u gornji kapak svojom širokom lepezastom završnom tetivom, dok mu se najveći deo tela nalazi u okviru očne duplje.

On polazi od vrha očne duplje (iznad optičkog kanala), pruža se unapred ispod njenog krova i u predelu ekvatora duplje počinje da se širi u svoju tetivu i da skreće naniže prema gornjem kapku oka. Središnji deo tetive se pripaja na dubokoj strani kože kapka i na gornjem tarzusu. Od njega se potom odvajaju bočni produžeci, koji se pričvršćuju na okolnim koštanim strukturama.

Inervacija mišića podizača potiče od okulomotornog živca. Osnovna funkcija mu je povlačenje gornjeg kapka naviše. Stoga u slučaju povrede ili paralize pomenutog nerva, dolazi do ptoze tj. spuštanja kapka koji prekriva veći deo rožnjače.

Literatura 
Dr Slavoljub V. Jovanović, dr Nadežda A. Jeličić: "Anatomija čoveka – glava i vrat" ("Savremena administracija" Beograd 2000.) 

Anatomija
Mišići glave
Oko
Mišić obarač obrve

Mišić obarač obrve () je parni mišić glave, koji pojedini autori opisuje posebno, a drugi ga smatraju delom kružnog mišića oka. On se pruža naviše od gornje-unutrašnjeg kraja kružnog mišića oka i pripaja se na dubokoj strani kože unutrašnjeg dela obrve.

Slično mišiću nabiraču obrve, inervisan je slepoočnim granama facijalnog živca i zajedno sa njim učestvuje u spuštanju unutrašnje polovine odgovarajuće obrve. Na taj način, ovaj mišić formira vertikalne nabore u prostoru između dve obrve i licu daje izgled besa, patnje i sl. To ga svrstava u kategoriju mimičnih mišića.

Literatura 
Dr Slavoljub V. Jovanović, dr Nadežda A. Jeličić: "Anatomija čoveka – glava i vrat" ("Savremena administracija" Beograd 2000.) 

Anatomija
Mišići glave
Mišić nabirač obrve

Mišić nabirač obrve () je parni lučni mišić, koji je smešten ispod kože unutrašnje polovine obrve. Pripaja se na koštanom tkivu nadveđnog luka () čeone kosti i na unutrašnjoj strani kože središnjeg dela odgovarajuće obrve. Slično kao i kod ostalih mišića glave, inervišu ga grančice facijalnog živca (slepoočne grane).

Ovaj mišić povlači ka unutra i naniže unutrašnju polovinu obrve, i pri tome obrazuje vertikalne nabore između dve obrve. On spada i u mimične mišiće, pošto licu daje izraz srdžbe, bola i patnje.

Literatura 
Dr Slavoljub V. Jovanović, dr Nadežda A. Jeličić: "Anatomija čoveka – glava i vrat" ("Savremena administracija" Beograd 2000.) 

Anatomija
Mišići glave
Kružni mišić oka

Kružni mišić oka () je parni mišić lokalizovan oko otvora očne duplje i ispod kože kapaka. To je tanak, elipsoidan mišić sastavljen iz tri dela: orbitalnog, kapačnog i suznog.

Orbitalni deo () se nalazi oko ulaznog otvora očne duplje i njegova vlakna se prekidaju na unutrašnjoj ivici, gde se pričvršćuju na čeoni nastavak gornje vilice. Kapačni deo () je sastavljen od vlakana, koja se protežu kroz potkožni sloj gornjeg i donjeg kapka, a suzni deo () naleže na zadnju i unutrašnju stranu suzne kesice.

Inervacija sva tri dela mišića potiče od slepoočnih i jabučnih grana facijalnog živca. Prva dva dela zatvaraju kapke oka, a kapačni deo i bez uticaja volje blago zatvara oči i uzrokuje treptanje. Suzni deo vrši pritisak na suznu kesicu i olakšava usisavanje i oticanje suza iz nje.

Literatura 
Dr Slavoljub V. Jovanović, dr Nadežda A. Jeličić: "Anatomija čoveka – glava i vrat" ("Savremena administracija" Beograd 2000.) 

Anatomija
Mišići glave
Mišić svoda lobanje

Mišić svoda lobanje () spada u potkožne mišiće glave i sačinjavaju ga parni potiljačno-čeoni mišić i aponeuroza svoda lobanje.

Potiljačno-čeoni mišić () je sastavljen iz dva dela: prednjeg ili čeonog trbuha () i zadnjeg ili potiljačnog trbuha (). Između njih se nalazi široka, četvrtasta, vezivna ploča (aponeuroza) sastavljena od fibroznih vlakana. Čeoni trbuh se pruža od područja obrva (povije) do prednje ivice aponeuroze, a potiljačni deo se pruža od zadnje ivice aponeuroze svoda lobanje do najviše linije potiljačne kosti.

Oba trbuha su inervisana granama facijalnog živca, a osnovna uloga im je zatezanje aponeuroze. Osim toga, čeoni deo podiže obrve i stvara poprečne nabore na čelu. Na taj način on deluje kao mimični mišić, jer licu daje izraz pažnje i iznenađenja.

Aponeuroza svoda lobanje () predstavlja široku tetivu umetnutu između dva trbuha mišića. Ona je čvrsto pripojena za unutrašnju stranu kože i sa njom čini tzv. poglavinu. Osim toga aponeuroza se pripaja i za pokosnicu krova lobanje, ali veoma labavim tkivom. Zbog toga se čitava poglavina sa kosom lako može "skalpirati" odnosno odvojiti od kosti, što je bio običaj kod ratnika američkih urođenika (Indijanaca).

Literatura 
Dr Slavoljub V. Jovanović, dr Nadežda A. Jeličić: "Anatomija čoveka – glava i vrat" ("Savremena administracija" Beograd 2000.) 

Anatomija
Mišići glave
Mišići glave

Mišiće glave sačinjavaju dve velike muskulatorne grupe:
 površinski ili potkožni mišići, i
 duboki ili mastikatorni mišići.

Površinski mišići 
Površinski mišići su tanki, pljosnati i leže u potkožnom tkivu lica i krova lobanje. Sa izuzetkom mišića obraza, svi oni nemaju svoje fascijalne omotače i različito su razvijeni kod pojedinih osoba.

Potkožni mišići se pripajaju na kostima, hrskavicama, aponeurozi svoda lobanje i na dubokoj strani kože lica i lobanje. Svi su inervisani grančicama facijalnog živca, pa pri njegovoj povredi dolazi do oduzetosti većeg dela muskulature. Ovi mišići učestvuju u otvaranju i zatvaranju prirodnih otvora oko kojih su lokalizovani, deluju pri žvakanju, gutanju i govoru, a osim toga daju karakteristične izraze licu (zbog čega ih nazivaju i mimični mišići).

Mimična muskulatura predstavlja veoma složenu celinu, koja odražava celokupno duševno stanje čoveka (radost, tugu, ljutnju, iznenađenje i sl). Ona se nalazi pod uticajem volje i složenih refleksnih centara u mozgu.

Duboki mišići 
Duboki mišići glave učestvuju prevashodno u procesu žvakanja hrane i predstavljaju celinu sa anatomskog, fiziološkog i embrionalnog stanovišta. Oni se pripajaju na skeletu lobanje i donjoj vilici, a inervisani su bočnim granama mandibularnog živca. Svojim dejstvom oni učestvuju u podizanju i spuštanju mandibule, uzimanju hrane, govoru itd.

Literatura 
Dr Slavoljub V. Jovanović, dr Nadežda A. Jeličić: "Anatomija čoveka – glava i vrat" ("Savremena administracija" Beograd 2000.) 

Anatomija
Mišići glave
Tkivo

Tkivo, skup ćelija koje imaju sličnu građu, funkciju i zajedničko poreklo. Tkiva predstavljaju komplekse morfološki i fiziološki istovrsnih stanica zajedničkog porijekla i određene i vrlo često specifične funkcije. Pored stanica, u sastav tkiva ulazi i međustanična tvar u većim ili manjim količinama, a stvaraju je same stanice. Izučavanjem tkiva bavi se posebna biološka znanstvena disciplina – histologija.

Pojedini dijelovi stanice jednostaničnih organizama mogu biti specijalizirani za obavljanje određenih funkcija (organele).Zbog toga jednostanični organizmi mogu obavljati sve osnovne životne funkcije kao i višestanični, tj. da funkcioniraju kao jedinstveni organizmi.

Tijelo višestaničnih organizama je sastavljeno od velikog broja stanica, gdje su neke stanice specijalizirane i diferencirane u pogledu građe i funkcije u okviru posebnih tkiva.To je omogućilo bolje izvršavanje pojedinih radnji, a također je povećana povezanost između raznih dijelova istog organizma, što znači bolje funkcioniranje organizma kao cjeline. Zbog svega ovoga, čitava je evolucija išla putem sve veće specijalizacije pojedinih dijelova tijela, a to je utjecalo na nastanak sve savršenijih organizama.

U usporedbi sa biljnim tkivima, tkiva višestaničnih životinja su znatno raznovrsnija i složenije građe. Znamo da kod biljaka ne postoje živčana i mišićna tkiva i da se mnoga životinjska tkiva od biljnih razlikuju po strukturi i funkciji, pa zbog toga postoje razlike i u njihovom načinu ishrane i života uopće.

Tipovi tkiva

Životinjska tkiva 

Životinjska tkiva mogu biti:
 Epitelno tkivo - pokrovno, žljezdano i osjetno tkivo
 Vezivno tkivo - rahlo i gusto vezivno tkivo, potporno tkivo, krv, masno tkivo
 Mišićno tkivo 
 Živčano tkivo - neuroni i glija stanice

Biljna tkiva 

Biljna tkiva mogu biti:
 Tvorna tkiva ili meristemi 
 Vršni meristem 
 Bočna (lateralna) tvorna tkiva - kambij
 Umetnuta (interkalarna tkiva

 Trajna tkiva 
 Osnovno tkivo - asimilacijski i spužvasti parenhim 
 Pokrovno tkivo - epiderma i rizoderma 
 Provodno tkivo - ksilem i floem 
 Potporno tkivo - kolenhim i skelerenhim 
 Žljezdano tkivo - hidatode , nektarije , probavne žlijezde i ekskreti

Eksterni linkovi 

 
Anatomija
Histologija
Iris Murdoch

Dame Jean Iris Murdoch DBE (15.7. 1919 – 8.2. 1999) bila je spisateljica i filozofkinja rodom iz Dublina, najpoznatija po romanima koji kombiniraju bogatu karakterizaciju i snažne zaplete, najčešće na temu etike ili seksualnosti. Njen prvi objavljeni roman Under the Net je godine 2001. od strane američke kuče Modern Library proglašen za jedan od 100 najboljih romana na engleskom jeziku u 20. vijeku. Godine 1987. je dobila titulu Dame Zapovjednika Reda Britanskog Imperija.  Studirala je na Koledžu Somerville pri Univerzitetu u Oxfordu.

Iris Murdoch je poznata i po biografskom filmu Iris u kojoj su je tumačile Kate Winslet i Judi Dench.

Bibliografija

Proza 
 Under the Net (1954)
 The Flight from the Enchanter (1956)
 The Sandcastle (1957)
 The Bell (1958)
 A Severed Head (1961)
 An Unofficial Rose (1962)
 The Unicorn (1963)
 The Italian Girl (1964)
 The Red and the Green (1965)
 The Time of the Angels (1966)
 The Nice and the Good (1968) prvo izdanje Chatto and Windus u Londonu tvrdoukoričeno.
 Bruno's Dream (1969)
 A Fairly Honourable Defeat (1970)
 An Accidental Man (1971)
 The Black Prince (1973)
 The Sacred and Profane Love Machine (1974)
 A Word Child (1975)
 Henry and Cato (1976)
 The Sea, the Sea (1978), dobitnik Booker Prizea
 Nuns and Soldiers (1980)
 The Philosopher's Pupil (1983)
 The Good Apprentice (1985)
 The Book and the Brotherhood (1987)
 The Message to the Planet (1989)
 The Green Knight (1993)
 Jackson's Dilemma (1995)
 Something Special (reizdanje novela 1999; originalno izdanje 1957)

Filozofija 
 Sartre: Romantic Rationalist (1953)
 The Sovereignty of Good (1970)
 The Fire and the Sun (1977)
 Metaphysics as a Guide to Morals (1992)
 Existentialists and Mystics (1997)

Drame 
 A Severed Head (koautor J.B. Priestley, 1964)
 The Italian Girl (koautor James Saunders, 1969)
 The Three Arrows & The Servants and the Snow (1973)
 The Servants (1980)
 Acastos: Two Platonic Dialogues (1986)
 The Black Prince (1987)

Poezija 
 A Year of Birds (1978; revidirano izdanje 1984)
 Poems by Iris Murdoch (1997)

Eksterni linkovi 
 The Iris Murdoch Building at the Dementia Services Development Centre, University of Stirling 
 A Review of Something Special
 The Iris Murdoch Society
 The Centre for Iris Murdoch Studies
 Extract of Conradi biography at Guardian Unlimited
 Collated reviews of Conradi biography
 Collated reviews of AN Wilson biography
 A series of Iris Murdoch walks in London 
 A review of the movie, Iris

Irski pisci
Irski filozofi
Dobitnici Bookerove nagrade
Authority control
William Golding

Sir William Gerald Golding (19.9. 1911 – 19.6. 1993) bio je britanski romanopisac, pjesnik i dobitnik Nobelove nagrade za književnost najpoznatiji po svom romanu Gospodar muha. Također je dobio Booker Prize godine 1980. za roman Rites of Passage, prvi u trilogiji To the Ends of the Earth.

Rani život 

Rođen je 19. septembra 1911. godine u Saint Columb Minor, Kornval u Engleskoj. Odgajan je u kući iz četrnaestog vijeka koja se nalazila pored groblja. Njegova majka, Mildred, bila je aktivna pobornica ženskog prava, koja se borila za žensko pravo glasa. Njegov otac, Alex, radio je kao učitelj.

Svoje rano obrazovanje stekao je u školi koju je rukovodio njegov otac, Marlborough Grammar School. Kada je imao samo 12 godina, pokušao je, bezusjpješno, da napiše svoj prvi roman. Frustrirano dijete, našao je izlaz u maltretiranju svojih vršnjaka. Kasnije u životu, William je sebe opisivao kao derište u djetinstvu, čak toliko da je jednom izjavio "Uživam da povređujem ljude".

Nakon osnovne škole, posjećivao je Brasenose College na Oksford Univerzitetu. Njegov otac se nadao da će William biti naučnik, ali se on opredijelio da studira Englesku književnost. 1934. godine, prije nego što je maturirao, William je objavio svoj prvi rad, zbirku pjesama "Poems". Zbirka je u velikoj mjeri zanemarena od strane kritičara.

Učiteljski život 

Nakon koledža, William je radio u teatru neko vrijeme. Iznenada, odlučio je da krene očevim stopama. U 1935. godini predavao je Engleski i filozofiju na Bishop Wordsworth’s School u Solzberiju. Iskustvo stečeno u predavanju nestašnim dječacima, kasnije mu je poslužilo kao inspiracija za roman Gospodar muva. Iako predan svom poslu, privremeno ga napušta 1940. godine da bi se pridružio Kraljevskoj mornarici u Drugom svjetskom ratu.

Glavna djela 
 Poems (1934)
 Lord of the Flies (1954)
 The Inheritors (1955)
 Pincher Martin (1956)
 The Brass Butterfly (drama) (1958)
 Free Fall (1959)
 The Spire (1964)
 The Hot Gates (eseji) (1965)
 The Pyramid (1967)
 The Scorpion God (1971)
 Darkness Visible (1979)
 A Moving Target (eseji) (1982)
 Nessie- The Legend (članak) (1982)
 The Paper Men (1984)
 An Egyptian Journal (1985)
 To the Ends of the Earth (trilogija)
 Rites of Passage (1980)
 Close Quarters (1987)
 Fire Down Below (1989)
 The Double Tongue (posthumno) (1996)

Vanjski linkovi 
 The Spire a sixth form perspective at William Howard School
 Golding's Life and work reviewed at the Educational Paperback Association 
 Biography of William Golding at the Nobel Prize website
 Interview by Mary Lynn Scott- Universal Pessimist, Cosmic Optimist
 Faber and Faber  - UK publisher of William Golding
 William Golding Ltd Website of Golding family.
 Last Words An account of Golding's last evening by D.M. Thomas - Guardian - Saturday 10 June 2006 (Review Section)
 Oxford Dictionary of National Biography article by Kevin McCarron (online edn, May 2006), Golding, Sir William Gerald (1911–1993)

Dobitnici Bookerove nagrade
Nobelovci za književnost
Britanski pisci
Anne Desclos

Anne Desclos (Rochefort-sur-Mer, 23.9. 1907. - Corbeil-Essonnes, 27.4. 1998.), (pseudonimi: Dominique Aury i Pauline Réage) bila je francuska književnica.

Odrasla je u dvojezičnoj obitelji (francuski i engleski jezik). Već u ranoj dobi počela je čitati djela napisana na tim jezicima. Nakon završenog studija na Sorbonni, novinarstvom se bavi do 1946. godine, kada uzima pseudonim Dominique Aury, te u izdavačkoj kući Gallimard počinje raditi kao tajnica urednika. Prevodila je ili predstavljala pisce engleske i američke književnosti (npr. Virginia Woolf, T.S. Elliot, F. Scott Fitzgerald, i drugi). 

Nakon šovinističko-seksističke opaske svog poslodavca i ljubavnika Jena Paulhama, da niti jedna žena ne može napisati dobar erotski roman, Anne se strašno razgnjevila. Da bi mu dokazala suprotno, pod pseudonimom Pauline Reage je izdala 1954. godine komercijalno uspješan roman: "Priča o djevojci O.". Zbog opscenosti i eksplicitnosti djela, autor i izdavač su završili na sudu. Da je autor tog djela, priznala je tek 40 godina od objave u intervjua u časopisu New Yorker. 

Bila je članom u nekoliko žirija na dodjeljivanju književnih nagrada, a uspješno se bavila i književnom kritikom. Desclos je bila aktivno biseksulna u nekim periodima svog života.Umrla je u 90.godini u predgrađu Pariza.

Reference 

Francuske spisateljice‎
LGBT osobe iz Francuske
Biseksualni pisci i spisateljice
Max Frisch

Max Frisch (15.5., 1911 – 4.4. 1991) bio je švicarski arhitekt, dramatičar i romanopisac, koji se smatra jednim od najvećih pisaca njemačke književnosti nakon drugog svjetskog rata. U svojim djelima Frisch se posebno pozabavio pitanjima vezanim uz probleme identiteta, individualnosti, odgovornosti, morala i političkog svrstavanja . Njegovo korištenje ironije je specifično za njegove poratne publikacije. Frisch je bio član Gruppe Olten.

Popis djela

Romani 
 Stiller (1954)
 Homo faber (1957)
 Mein Name sei Gantenbein (1964, 1982, Gantenbein)
 Erinnerungen an Brecht (1968)
 Dienstbüchlein (1974)
 Montauk (1975)
 Tryptichon. Drei szenische Bilder (1978)
 Der Mensch erscheint im Holozän (1979)
 Blaubart (1982)
 Wilhelm Tell für die Schule (kratki roman, 1971, objavljen u fictionu 1978)

Dnevnici 
 Blätter aus dem Brotsack (1939)
 Tagebuch 1946-1949 (1950)
 Tagebuch 1966-1971 (1972)

Drame 
 Nun singen sie wieder (1945)
 Santa Cruz (1947)
 Die Chinesische Mauer (1947)
 Als der Krieg zu Ende war (1949)
 Graf Öderland (1951)
 Biedermann und die Brandstifter (1953),
 Don Juan oder Die Liebe zur Geometrie (1953)
 Andorra (1961)
 Biografie (1967)
 Jonas und sein Veteran (1989)

Izvori

Eksterni linkovi 

 Literary encyclopedia article on Frisch
 A site about the play "Andorra"

Švicarski pisci
Authority control
Françoise Sagan

Françoise Sagan (21.6., 1935–24.9. 2004), pravim imenom Françoise Quoirez, bila je francuska dramatičarka, spisateljica romana i scenaristica, najpoznatija po ljubavnim romanima smještenim u milje srednje klase.

Slavu je stekla još kao tinejdžerica svojim prvim romanom Bonjour Tristesse koji je stekao kult-status i postao simbol generacije nalik na Salingerov Lovac u žitu.

Djela

Romani 
 Bonjour Tristesse
 Un certain sourire 
 Les merveilleux nuages 
 Aimez-vous Brahms... 
 La chamade
 Les yeux de soie 
 Le lit défait 
 Le garde du coeur 
 La femme fardée

Drame 
 Château en Suède (1960)
 Les Violons parfois 
 La Robe mauve de Valentine 
 Le Cheval évanoui 
 L'Écharde 
 Un piano dans l'herbe

Autobiografija 
 Toxique (1964)
 Des bleus à l'âme (1972)
 Avec mon meilleur souvenir ((1984)

Eksterni linkovi 
 Litweb.net 
 The Paris Review Interview
 French press bids farewell; BBC article

Francuske spisateljice‎
LGBT osobe iz Francuske
Biseksualni pisci i spisateljice
LGBT scenaristi i scenaristkinje
Francuski scenaristi
S
Dijakritički znak

Dijakritički znakovi (što dolazi od grčke riječi διακριτικός diakritikos, "koji razlikuje") su znakovi različitog oblika - točke, crtice, kvačice, kružići i sl. - koji se dodaju nekom slovu (bilo sa strane, bilo odozgo ili odozdo) u svrhu davanje posebne glasovne oznake nekog slova, odnosno riječi.

Dijaktrički znakovi su u nekim jezicima sastavni dio određenih alfabeta, odnosno predstavljaju zasebna slova umjesto oznake riječi.

U srpskohrvatskom jeziku dijaktrički znakovi u alfabetu - abecedi su č, ć, đ, š i ž.

 
Pravopis
Tipografija
Simboli
Međunarodna fonetska abeceda

Međunarodna fonetska abeceda (kratica: IPA, od engl. International Phonetic Alphabet) je sustav znakova za fonetsku i fonološku transkripciju.

Kao pismo za znanstvenu transkripciju međunarodna fonetska abeceda uglavnom se upotrebljava pri navođenju primjera, npr. navođenje izgovora u rječniku.

Znakovi 
Međunarodna fonetska abeceda uglavnom koristi mala slova latiničkog i grčkog pisma. Svakom znaku određen je jedan glas. Dodatni dijakritički znakovi služe za razlikovanje različitih realizacija ili funkcija jednog glasa. Dijakritičkim znakovima označavaju se i prozodijske osobine.

Samoglasnici 
Samoglasnici predstavljaju se trapezom. Ordinata (okomita os) pokazuje visinu jezika (i vrijednost prvog formanta) a apscisa (vodoravna os) mjesto tvrobe (i vrijednost drugog formanta).

Napomene:
 Gdje znakovi stoje u paru, ljevi predstavlja nezaobljeni a desni zaobljeni samoglasnik.
 Znak  definiran je kao otvoreni prednji nezaobljeni samoglasnik ali koristi se i za otvoreni srednji nezaobljeni samoglasnik.
 Nazalnost samoglasnika označava se tildom (~) iznad samoglasničkog znaka.

Suglasnici 
Suglasnici se dijele na plućne i pregradne glasove.

Plućni suglasnici 

Napomene:
 Gdje znakovi stoje u paru, ljevi predstavlja bezvučni a desni zvučni suglasnik.

Koartikulirani suglasnici

Pregradni suglasnici

Literatura 
 Handbook of the International Phonetic Association. Cambridge University Press, Cambridge, 1999. ,

Vanjske veze 

 službene web stranice IPA-e

Unicode 
 »IPA Extensions« (PDF)
 »Spacing Modifier Letters: IPA modifiers« (PDF)
 »Combining Diacritical Marks: Additions for IPA« (PDF)
 The International Phonetic Alphabet in Unicode 
 Unicode Entity Codes for Phonetic Symbols  
 Unicode test-stranica za IPA

Fontovi 
 Gentium
 Charis SIL
 Doulos SIL
 SIL93

Bilješke 

Problemi
Fonetika
William Gaddis

William Gaddis (29.12. 1922 – 16.12. 1998.) bio je američki romanopisac. Napisao je pet romana, od kojih su dva dobila Nacionalnu književnu nagradu.

Djela 
 The Recognitions (1955)
 J R (1975)
 Carpenter's Gothic (1985)
 A Frolic of His Own (1994)
 Agapē Agape (2002)
 The Rush for Second Place (2002)

Vanjske veze 
 The Gaddis Annotations, a comprehensive scholarly site
 The William Gaddis papers  at Washington University in St. Louis
 The William Gaddis pages  at The Modern Word website

Američki pisci
Rođeni 1922.
Umrli 1998.
Authority control
Nikos Kazantzakis

Nikos Kazantzakis (grčki: Νίκος Καζαντζάκης) (18.2. 1883, Heraklion, Kreta, Otomansko Carstvo - 26.10. 1957, Freiburg, Njemačka), autor pjesama, romana, eseja, drama i putopisa, je bio jedan od najvažniji i najprevođenijih grčkih pisaca i filozofa 20. vijeka. Slavu je stekao tek nakon smrti kada je godine 1964. režirao Michael Cacoyannis režirao film Grk Zorba, temlejn na Kazantzakisovom istoimenom romanu. Godine 1988. Martin Scorsese je na temelju njegovog kontroverznog romana režirao jednako kontroverzni film Posljednje Kristovo iskušenje.

Eksterni linkovi 

 The Nikos Kazantzakis Museum, Crete
 The Nikos Kazantzakis Pages at the Historical Museum of Crete

Rođeni 1883.
Umrli 1957.
Novogrčka književnost
Grčki pisci
Authority control
James Plunkett

James Plunkett (pravo prezime Plunkett Kelly; Dublin, 21. svibnja 1920. – Dublin, 28. svibnja 2003.), irski pisac. Najpoznatije djelo mu je roman Strumpet City, kao i zbirka priča The Trusting and the Maimed. 1960-ih je radio kao producent Telefís Éireann i dobio nagrade za svoj televizijski rad. Bio je član Aosdane.

Djela

Radio drame 
 Dublin Fusilier (mart 1952),
 Mercy (jun 1953),
 Homecoming (april 1954),
 Big Jim (1955),
 Farewell Harper (1956).

Romani 
 Strumpet City (1969)
 Farewell Companions (1977)
 The Circus Animals (1990)

Zbirke novela 
 The Trusting and the Maimed
 Collected Short Stories

Vanjske veze 
 James Plunkett Biography
 Obituary: James Plunkett 

Irski pisci
Authority control
Patricia Highsmith

Patricia Highsmith (19.1. 1921 - 4.2. 1995) bila je američka spisateljica romana najpoznatija po psihološkim trilerima koji su posložili kao podloga za brojne filmske adaptacije. Strangers on a Train je adaptiran tri puta, od čega je najpoznatija verzija Alfreda Hitchcocka iz 1951. Uz to je poznata po hvaljenoj seriji o ubojici Tomu Ripleyu, a pisala je i brojne novele, često mračne, satirične ili začinjene crnim humorom.

Vanjski linkovi 
 Detective fiction website Highsmith bibliography
 Review of Beautiful Shadow
 Ron Collins, "Heart Failure": Review of Nothing Meets the Eye: The Uncollected Stories of Patricia Highsmith
 Patricia Highsmith Papers at the Swiss Literary Archives 
 Swiss National Library 
 Patricia Highsmith reviews and discussion 
 Reviews of The Talented Mr. Ripley, Ripley Under Ground, and Ripley's Game  at Boldtype.com

Američki pisci
LGBT osobe iz Sjedinjenih Američkih Država
Biseksualni pisci i spisateljice
Authority control
Višestruko ubistvo u Jabukovcu

Višestruko ubistvo u Jabukovcu desilo se 27.7. 2007. godine u selu Jabukovac kod Negotina. Naoružan lovačkom puškom, 39-godišnji meštanin sela po imenu Nikola Radosavljević ubio je devet, a teško ranio dve osobe. Posle zločina, pokušao je samoubistvo, ali je u tome sprečen i uhapšen.

Ovaj zločin smatra se najvećim masovnim ubistvom u novijoj istoriji Srbije.

Hronologija 
Radosavljević je oko 17 časova pretukao svoju suprugu, a zatim je skočio u bunar s namerom da izvrši samoubistvo. Međutim, njegov komšija ga je izvukao iz bunara i pružio mu pomoć. Posle nekoliko minuta, Radosavljević je otišao do svoje kuće i uzeo pušku. Uputio se prema selu i najpre ubio tri osobe − Veljka Đorđevića (58), njegovog sina Dragana (22), i taštu Marinu Kutkurenović (75).

Zatim je usmrtio još šest osoba − supružnike Draginju (55) i Branislava Borongića (57), Persu Banković (37), Branislava Badejevića (30), Srđana Bađikića (15) i Aniku Čogić (62). Teško je ranio Sinišu Bađikića (36) i Vanucu Baderević (70), čije je zdravstveno stanje kasnije stabilizovano.

Hapšenje 
Sutradan 28. jula, nakon neuspelog pokušaja samoubistva, Radosavljević je oko 1:30 uhapšen na seoskom groblju i odveden najpre u negotinsku bolnicu gde mu je ukazana prva pomoć, a potom na odeljenje grudne hirurgije u Nišu. Radosavljević je za ubistva okrivio crnu magiju.

Izvori

Vanjske veze 
 Jabukovac, godinu dana posle , naslovi.net (7. jun 2008)

2007
Masovna ubistva
Zastava Naurua

Zastava Naurua je po prvi put podignuta nakon proglašenja nezavisnosti Naurua. Njome je prikazan geografski položaj ove ostrvske nacije. 

Osnova (pozadina) zastave je tamno plava, poput voda Pacifika koji okružuje ostrvo. Uska žuta pruga širine 1/24 dužine zastave predstavlja ekvator.

Bela zvezda sa 12 krakova, u neuobičajenoj poziciji, označava geografski položaj ostrva: odmah južno od ekvatora i zapadno od Međunarodne datumske linije. Dvanaest krakova zvezde predstavljaju dvanaest prvobitnih plemena na ostrvu. Njena bela boja predstavlja fosfate, čija je eksploatacija donela bogatstvo ostrvu. Zvezda se, uopšteno rečeno, može smatrati i simbolom nezavisnosti i suvereniteta.

Razdvojenost plave pozadine na dva jednaka dela podseća na neku sagu po kojoj su prvi stanovnici doneseni na zemlju sa dve stene.

Izgled zastave je izabran na lokalnom konkursu, australijski proizvođač zastava Evans joj je dao konačnu formu i zvanično je usvojena 31. januara/siječnja 1968.

Zastave
Božanstvo

Božanstvo je naziv za pretpostavljeno vanprirodno ili natprirodno besmrtno biće koje se može smatrati svetim, božanstvenim, poštovanim i vrlo često nazivanim bogom.

Božanstva se prikazuju u različitim oblicima, ali se često prikazuju u ljudskom obliku. Neke religije i tradicije, pak, smatraju bogohulnim zamišljanje ili prikazivanje božanstava u bilo kakvom obliku. Ona se obično smatraju besmrtnima i ponekad se drži da imaju karakter, odnosno svijest, intelekt, žudnje i emocije slične ljudskim bićima. Prirodni fenomeni kao munje, poplave, oluje i druga "Božja djela" odnosno čuda se pripisuju božanstvima, a za njih se također smatra da predstavljaju autoritet ili nadzornike raznih aspekata ljudskog života (od rođenja do zagrobnog života). Neka božanstava se smatraju gospodarima vremena i sudbine, donosiocima ljudskih zakona, običaja i morala, odnosno konačni procjenitelji ljudske vrijednosti i sudbine, te tvorci Zemlje i univerzuma.

Izvori 

 
Religija
Mitologija
Michael Badalucco

Michael Badalucco (Flatbush, Brooklyn, 20.12. 1954. -) je američki glumac najpoznatiji po ulozi advokata Jimmyja Berlutija u ABC-ovoj pravosudnoj seriji The Practice. Godine 1999. je za tu ulogu osvojio Emmy za najboljeg sporednog glumca.

Odrastao je u italoameričkoj radničkoj porodici, a otac mu je bio scenski radnik. Dvije decenije je i sam radio kao scenski radnik, povremeno igrajući manje uloge. Na setu filma One Fine Day ga je zapazila Michelle Pfeiffer i svom mužu Davidu E. Kelleyu preporučila za ulogu u The Practice.

Djelomična filmografija 
 Pizza My Heart (2005)
 The Man Who Wasn't There (2001)
 O Brother, Where Art Thou? (2000)
 Summer of Sam (1999)
 You've Got Mail (1998)
 The Practice (1997)
 One Fine Day (1996)
 Clockers (1995)
 The Search for One-eye Jimmy (1994)
 Léon (1994)
 Sleepless in Seattle (1993)
 Jungle Fever (1991)
 Miller's Crossing (1990)

Eksterni linkovi 
 

Američki filmski glumci
Američki televizijski glumci
Dobitnici i dobitnice Emmy Award
The West Wing

The West Wing je američka dramska TV serija koju je stvorio Aaron Sorkin a koja se originalno emitirala na programu NBC-a od 1999. do 2006.Radnja je bila smještena u Zapadno krilo Bijele luće, lokaciju Ovalnog ureda i ureda predsjedničkog osoblja za vrijeme fiktivne demokratske administracije Josiaha Bartleta (Martin Sheen).

The West Wing je producuirala Warner Bros. Television. Prve četiri sezone ju je producirao Sorkin zajedno sa Thomasom Schlammeom. Nakon četvrte sezone ju je producirao John Wells.

Serija je primala niz pohvala od strane američkih TV-kritičara, profesora političkih nauka i bivših članova osoblja Bijele kuće. Također je osvojila dva Zlatna globusa i 26 Emmyja izjednačivši se s Hill Street Bluesom kao dramska serija s najviše Emmyja. To uključuje četiri uzastopna Emmyja za najbolju drasku seriju (2000–2003).

Tvorac serije Sorkin bio je poznat kao vatreni pristaša predsjednika Billa Clintona i mnogi su seriju tumačili kao apologetski i/li idealizirani prikaz Clintonove administracije. Serija je zbog toga u prvim sezonama često bila kritizirana kao prikrivena propaganda Demokratske stranke, pogotovo njenog liberalnog i lijevog krila. Dijelom zbog tih kritika, a dijelom zbog slabe gledanosti, producenti su nastojali dati nešto uravnoteženiji pristup, uvodeći republikanske likove kao pozitivce, odnosno davati prostor političkim stavovima bližima centru. Sorkin je nakon četiri sezone napustio seriju zbog sukoba s Warner Brosom. Usprkos toga, serija nije imala veliku gledanost, ali je ostala na programu pod izgovorom da je rado gleda publika s najviše novca, odnosno mladi - kategorije najzanimljivije oglašivačima. Serija je završila s neizvjesnom, ali za američke standade nevjerojatno džentlmenskom predsjedničkom utrkom između liberalnog demokratskog kandidata Toma Santosa (Jimmy Smits) i umjerenog republikanca Arnolda Vinicka (Alan Alda).

Reference

Vanjski linkovi 

Službene stranice
 SAD: NBC, Bravo, and Warner Bros
 Ujedinjeno Kraljevstvo: More4 (Channel Four) and Warner Bros 
 Japan: NHK Official Homepage of The West Wing - Season 1, Season 2, Season 3, and
 Kanada: CTV 
 Švedska: SVT 
 Nizozemska: RTL4
 Norveška: NRK 

Opće
 
 The West Wing Transcripts or Fan Transcribed Scripts
 The West Wing Episode Guide
 The West Wing Episode Guide with consumer ratings
 The West Wing Wiki 
 White House Museum: "The West Wing of The West Wing" with layout, pictures, and reviews comparing the TV West Wing to the real West Wing

Članci
 PBS Newshour Special Report on The West Wing 
 National MS Society's The West Wing page 

TV serije
Serije nagrađene Zlatnim globusom za najbolju dramsku seriju
Serije nagrađene Emmyjem za najbolju dramsku seriju
Richard Schiff

Richard Schiff (27.5. 1955.) je Emmyjem nagrađeni američki glumac, najpoznatiji po ulozi Tobyja Zieglera u NBC-ovoj dramskoj seriji The West Wing, a za koju je dobio Emmy Award. Schiff se u seriji bavio i režijom, a svoj režiski debi imao u epizodi "Talking Points."

Vanjski linkovi 
 
 BBC Radio Five Live
 June 2001 appearance on The Daily Show with Jon Stewart

Schiff, Richard
Schiff, Richard
Bradley Whitford

Bradley Whitford (Madison, Wisconsin, 10. 10. 1959) je Emmyjem nagrađeni američki glumac. 

Diplomirao je engleski jezik i teatar na Wesleyanu, a zatim dobio diplomu ugledne škole Juilliard.

Najpoznatiji je po ulozi zamjenika načelnika Bijele kuće Josha Lymana u TV-seriji The West Wing, a za koju je osvojio Emmy godine 2001. u kategoriji najboljeg sporednog glumca u dramskoj seriji. Whitford je također napisao scenarij za dvije epizode serije ("Faith Based Initiative" u šestoj i "Internal Displacement" u sedmoj sezoni).

Oženjen je za glumicu Jane Kaczmarek, poznatu kao Lois iz TV-serije Malcolm in the Middle. Njih dvoje žive u kalifornijskom San Marinu s troje djece – Frances, Georgeom i Mary Louisom. 

Whitford je poznat kao politički aktivni liberal te je često gostovao u emisiji Real Time with Bill Maher iznoseći progresivne političke stavove. Također je zajedno s Janeane Garofalo bio suvoditelj emisije The Majority Report na liberalnoj radio-stanici Air America Radio.

Filmogragfija 
 Revenge of the Nerds II: Nerds in Paradise (1987)
 Adventures in Babysitting (1987)
 Presumed Innocent (1990)
 Young Guns II (1990)
 Scent of a Woman (1992)
 My Life (1993)
 Philadelphia (1993)
 RoboCop 3 (1993)
 The Client (1994)
 Billy Madison (1995)
 My Fellow Americans (1996)
 Red Corner (1997)
 Masterminds (1997)
 Bicentennial Man (1999)
 The West Wing (1999-2006) (TV)
 Kate & Leopold (2001)
 The Sisterhood of the Traveling Pants (2005)
 Little Manhattan (2005)
 An American Crime (2007)
 Studio 60 on the Sunset Strip (2006–2007) (TV)

Vanjske veze 

 
 Huffington Post blog entry regarding the IRS investigation into the All Saints' Episcopal Church of Pasadena, of which Whitford is a member
 2004 Commencement Speech at the University of Wisconsin 
 2004 Election Ad 
 Unofficial Fan Site 
 2001 NPR Interview
 2002 Interview (MoreMusic104) 
 2005 NBC Today Clip 
 Clothes off our Back Foundation website

Američki televizijski glumci
Dobitnici i dobitnice Emmy Award
John Spencer (glumac)

John Spencer (20.12. 1946 – 16.12. 2005.) bio je Emmyjem nagrađeni američki glumac, najpoznatiji po ulozi Lea McGarryja, načelnika štaba Bijele kuće, u dramskoj seriji The West Wing.

Biografija 
Spencer se rodio kao John Speshock u radničkoj porodici irsko-ukrajinskog porijekla. Za glumca se počeo školovati u dobi od 16 godina, a u školi Professional Children's School bio na predavanjima s Lizom Minelli.

Karijeru je započeo u kazalištu, a na filmu i TV se počeo pojavljivati 1980-ih, uglavnom tumačeći karakterne uloge. Uloga u The West Wing je u mnogo čemu bila refleksija njegovog stvarnog života - kao i Leo McGarry, bio je liječeni alkoholičar, razveden i sa srčanim problemima.

Spencer je umro od srčanog udara za vrijeme snimanja posljednje sezone. Njegova smrt je natjerala producente da smrt njegovog lika učine jednim od glavnih događaja raspleta serije.

Filmografija 
 WarGames (1983)
 The Protector (1985) 
 Hiding Out (1987)
 Black Rain (1989)
 Presumed Innocent (1990)
 L.A. Law (1990-1994)
 Wing Commander IV (1994)
 Forget Paris (1995)
 The Rock (1996) 
 Cop Land (1997) 
 The Negotiator (1998)
 The West Wing (1999-2006)
 Ravenous (1999)

Eksterni linkovi 
 
 
 Photos from Wireimage 
 
 October 16, 2004 Interview with John Spencer, Tavis Smiley Show

Američki glumci
Dobitnici i dobitnice Emmy Award
Authority control
Christopher Pike (Star Trek)

Christopher Pike, koga je prvi put tumačio Jeffrey Hunter a potom Sean Kenney je lik u fiktivnom univerzumu Star Treka. Hunter je lik tumačio u originalnoj pilot-epizodi Star Treka pod nazivom "The Cage". U njoj je Pike kapetan broda USS Enterprise. Pilot-epizoda je odbačena, a lik nestao prilikom snimanja druge pilot-epizode nakon što je Hunter odlučio odustati od serije. Kenney ga je glumio u novim scenama u kasnijoj epizodi Star Treka pod nazivom "The Menagerie" gdje se također pojavljuju Hunterove scene iz "The Cagea".

Glumac Bruce Greenwood je angažiran za ulogu Pikea u predtsojećem fičmu o Star Treku koga će režirati J.J. Abrams..

Izvori

Vanjske veze 

Likovi iz serijala Star Trek
Književni likovi
Stripovski likovi
Fiktivni oficiri