alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Signifo

Signifo estas la kompreninda enhavo, la senco, de informo. Ĝin studas filozofio kaj lingvoscienco. La aparta branĉo de tiuj fakoj, kiu koncentriĝas je la studado de signifo, nomiĝas semantiko.

Oni uzas la vorton signifo ankaŭ por paroli pri la esenca kaj kerna ideo montrita de io, aŭ pri la valoro aŭ graveco de io.

Vidu ankaŭ 
 Lingva signo
 Signifanto kaj signifato

Eksteraj ligiloj 
 http://www.kornai.com 
 http://www.kornai.com/ekezes.html 
 http://www.c3.hu/scripta/metropolis/9702/nanay.htm
 http://pt.wiktionary.org/wiki/Significado 

Lingvoscienco
Filozofio
Psikologio
Antropologio
Logiko
Lingvo
Teologio

Teologio (greke: θεoς theos = Dio, λoγoς logos = parolo) signifas laŭvorte discienco, do instruo pri Dio, pli ĝenerale instruojn pri la kredosistemoj kaj sanktaj skriboj kadre de iu certa fido. Ekzemple: kristana teologio.

La scienco, kiu studas religiojn de ekstere nomiĝas religioscienco.

La historio de la studo de teologio en institucioj de pli alta edukado estas tiel malnova kiel la historio de tiaj institucioj. Ekzemple, la Platonika Akademio fondita en Ateno en la 4-a jarcento a.K. ŝajnas inkluzivi teologiajn temojn en ĝia submetata afero.

Politika teologio estas parto kaj de politika filozofio kaj de teologio kiu priserĉas la vojojn laŭ kiuj teologiaj konceptoj aŭ pensomanieroj rilatas al politiko, socio, kaj ekonomiko. Kvankam la rilato inter kristanismo kaj politiko estis pristudita ekde jam la epoko de Jesuo mem, politika teologio kiel akademia fako komencis dum la lasta parto de la 20-a jarcento, parte kiel reago al la verkaro kaj de Carl Schmitt kaj de la Frankfurta Skolo.

Domina teologio estas aro de kristanaj politikaj ideologioj, kiuj celas starigi ŝtaton regata de kristanoj kaj bazita sur siaj propraj komprenoj de la biblia juro.

Vidu ankaŭ 
 Domina teologio
 Feminisma teologio
 Katolika teologio
 Kristanismo

Biliografio 
 Antonio Livi, Verra e falsa teologia. Come distinguere l'autentica "scienza della fede" da equivoca "filosofia religiosa", Casa Editrice Leonardo da Vinci, Romo 2012.
Georges Braque

Georges BRAQUE (naskiĝis je 13-a de majo en Argenteuil, Francio, 1882, mortis je 31-a de aŭgusto, 1963). Li fondis kun Pablo Picasso stilon de kubismo.

Eksteraj ligiloj 

 Georges Braque  france
 Artcyclopedia
 http://www.discoverfrance.net/France/Art/Braque/Braque.shtml 

Francaj pentristoj
Kubismaj pentristoj
Nikolaj Fedorov

Nikolaj Vasiljeviĉ FEDOROV (naskiĝinta la  en Ĉedino) estas la unua prezidento de la Ĉuvaŝa Respubliko.

Nikolaj Federov en 1980 finis kun honoro la juran fakultaton de la Kazana Ŝtata Universitato. De 1980 ĝis 1989 li laboris en la Ĉuvaŝa Ŝtata Universitato. En julio 1990 li estis nomumita ministro de justico de la Rusia Sovetia Federacia Socialisma Respubliko (RSFSR) en la registaro de Ivan Silajev kaj konservis la postenon en la registaro de Egor Gajdar. Li aktive partoprenis en la preparo de la juĝa reformo de Rusio.

Li demisiis en marto 1993, ĉar ne subtenis la dekreton pri speciala reĝimo de administrado kaj ne subskribis la deklaron subtene al Boris Jelcin. La 12an de 1993 li estis elektita kiel deputito de la Ŝtata Dumao laŭ la listo de Demokratia partio de Rusio kaj la 26an de 1993 li elektiĝas kiel prezidento de la Ĉuvaŝa Respubliko.

En la 1998 li reelktiĝis je la posteno de la prezidento la duan fojon kaj en 2002 - la trian fojon.

Decoracioj 
: Ordo de Merit por la Patrujo, 4 klaso 1998
: Ordo de Merit por la Patrujo, 3 klaso 2003
 : Ordo de Honoro, 2008

Galerie 

Rusiaj politikistoj
Estroj de Ĉuvaŝio
Ĉuvaŝoj
Mondmilito

Mondmilito estas termino ĝenerale difinita kiel milito inter multaj ŝtatoj, precipe inter grandaj, potencaj landoj. La vorto estis unuafoje uzita en 1814 de Friedrich Ludwig Jahn, rilate al la liberecaj bataloj. Sed oni ekuzis vere la nocion nur en 1914-1919 pro la amplekso de la milito. Hodiaŭ oni uzas tiun ĉi nocion por la unua kaj dua mondmilito. Ambaŭ militoj kategoriiĝas kiel totalaj militoj.

Sed oni devas rimarki por la analizo de la nombroj, ke la dua mondmilito pli forte teruris, mizerigis la pacamajn civitanojn.

La donitaj datoj povas la legantojn trompi, tiel rimarkindas la sekvaj:
- Multaj ŝtatoj alpaŝis la militon nur en la lastaj tagoj de la milito. Tial montras la nombro de la koncernataj landoj pli grandan nombron ol en 1918 (kaj la dispeciĝo de la Aŭstra-Hungara Monarĥio aŭ la komenciĝanta dekoloniigo kreskigis la nombron).
- La amasa uzado de flugmaŝinoj, tankoj kaj motorizita infanterio ebligis pli grandan moviĝon, murdadon (la unua mondmilito estis ĉefe t.n. starmilito).

Multaj historiistoj opinias, ke la sepjara milito en (1756-63) estis jam vere la unua mondmilito. Tio koncernis grandpotencajn landojn kaj okazis jam en Ameriko, Eŭropo kaj Azio.

Vidu ankaŭ 

 Listo de militoj
 Sepjara milito

Militoj
Moric Benjovski

Moric Benjovski (Maŭrico Benjovski, aŭ Benyovszky Móricz en hungara) (naskiĝis 20-an de septembro 1746 en Verbó en Hungara reĝlando kiel Móritz Benyovszky, mortis la 23-an de majo 1786 en Maroantsetra, Madagaskaro) estis hungarlandana aventurulo, vojaĝisto, malkovrinto, koloniisto, verkisto, reĝo de Madagaskaro, kolonelo de franca armeo, komandanto de pola armeo kaj aŭstra soldato. Li estis la unua eŭropano, kiu navigaciis en norda Pacifiko (longe antaŭ James Cook kaj Jean-François de La Pérouse). Aŭtoro de memorara verko Pamäti a cesty (Memoroj kaj vojaĝoj).

Li kverelis kun imperiistino Maria Tereza de Aŭstrio pri la patra heredaĵo, pro kio Maria Tereza prenis liajn bienojn. Poste li setlis en Pollando kaj kiel bienposedanto defendis la novan patrujon kontraŭ la rusaj trupoj dum dispartigo de Pollando. En 1769 li militkaptiĝis, oni ekzilis lin al Kamĉatko, kie li konatiĝis kun la loka guberniestro. Dumtempe li faris la unuan geologian, etnografian, zoologian priskribon de Kamĉatko. En 1771 li organizis ribelon kaj deklaris manifeston, kiu donis ekzemplon por la manifestoj de postaj rusaj ribeloj.

Li forveturis per la ŝipo ’’Petro kaj Paŭlo” kaj atingis la aleutajn insulojn, kurilajn insulojn kaj albordiĝis sur Tajvano.

Sur la insulo Madagaskaro li fondis la urbon Luisbourg, kaj akceptis la proponon de tribestroj iĝi guberniestro. Li vane varbis soldatojn el la indiĝenoj, kaj fine mortis batalante por la malagasoj.

Variaĵoj de lia nomo 
Ĉar la nacieco ne gravis en la 18-a jarcento min. 3 popoloj diras, ke Benjovski apartenis al ili. Lia nomo tre varias pro tio.

Hungare: Benyovszky Móric (propra nomo)
Pole: Maurycy August Beniowski
France: Maurice Auguste de Benyowsky/-ski
Angle: (Matthew) Maurice Benyowsky/Benovsky
Germane: Moritz Benjowski
Latine: Mauritius Auguste de Benovensis
Slovake: (Matúš) Móric Beňovský/Beňowský

Memorigiloj 
 placo kaj busto en Budapeŝto

Referencoj 

Hungaraj vojaĝistoj
Historio de Madagaskaro
Cambrai

[kăbre] (aŭ nederlandlingve , en Esperanto ankaŭ "Kambrezo") estas mezgranda franca komunumo, lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi estas unu el la subprefektejoj de la departemento.

Cambrai estas cetere la tradicia ĉefurbo de la malnova kaj natura regiono Cambraisis, en la franca departemento Nord. La urbo havas proksimume  loĝantojn, kiuj nomiĝas .

Geografio 
Cambrai estas la historia ĉefurbo de la natura regiono Cambrésis, kiu ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. Cambrésis situas inter du aliaj, iom pli montetaj regionoj, nome Avesnois oriente kaj Artezo okcidente. 

La Eŭropa ŝoseo 19 vojas proksime.

Historio

Episkopujo de Cambrai 
Ekde 926 ĝis 1676/77 Cambrai apartenis al la Sankta Romia Imperio. Reganto estis la episkopo (ekde 1559 ĉefepiskopo) de Cambrai, kiu do estis princepiskopo.
Imperiestro Karlo la 5-a konstruigis citadelon en 1543.

La urbon konkeris Ludoviko la 14-a en la jaro 1676, de tiam ĝi estas parto de Francio.

La fama franca verkisto Fénelon fariĝis ĉefepiskopo de Cambrai en 1695.

Ekde 2008 la ĉefepiskopujo de Cambrai estas malaltigita al simpla episkopujo, sufragana al la ĉefepiskopujo de Lille.

Ligo de Cambrai 
La Ligo de Cambrai ekzistis 1508-1510 kaj estis alianco de pluraj potencoj (Francio, Sankta Romia Imperio, la papo, Aragono, Hungario kaj Anglio) kontraŭ la Respubliko Venecio. En 1509 la Ligo militis kontraŭ Venecio, sed ne sukcesis venki. Baldaŭ poste la aliancoj ŝanĝiĝis, kaj Venecio kun pluraj siaj ĵusaj malamikoj klopodis forpeli la francojn el Italio.

Lingvo 
La tradicia idiomo estas la pikarda franca dialekto, kiel ĉie preskaŭ tute malaperinta nun.

Kulturo kaj gastronomio 
Dum la mezepokoj la urbo fariĝis pli riĉa kaj pli granda danke al ĝia teksaĵo-industrio kiu produktis lanajn vestojn, tolon kaj batiston.
Fama sukeraĵo, tie produktata de pli ol 170 jaroj, nomiĝas  (= stultaĵoj de Cambrai). La nomo devenas de tio, ke iutage sukeraĵmetilernanto eraris pretigante bombonojn, sed la rezulto ricevis tiom da furoro far la klientaro, ke oni plu produktis ĝin kaj nomis ĝin .

Lokaj famuloj 
 Fénelon
 René Dumont
 Baptiste de Cambrai

Administrado 
Cambrai estas la ĉefurbo de la du kantonoj Cambrai-Est kaj Cambrai-Ouest. Tiuj kantonoj mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Bildaro

Vidu ankaŭ 
 Komunumoj de Nord
 Listo de urboj de Francio
 Cambrai (stacidomo)
 Cambrai-Annexe (stacidomo)

Eksteraj ligiloj 

 Oficiala urba TTT-ejo

 
Komunumoj de Nord
Fénelon

François DE SALIGNAC DE LA MOTHE-FÉNELON (1651-1715) (naskiĝis la 6-an de aŭgusto 1651 en Kastelo de Fénelon, Sainte-Mondane, Périgord, mortis la 7-an de januaro 1715 en Cambrai) estis franca teologo, poeto kaj verkisto.

Fénelon naskiĝis en la familia kastelo de Fénelon en Périgord, kaj mortis je la 7-a de januaro 1715 en Cambrai, kie li estis ĉefepiskopo kvazaŭ ekzilita pro teologiaj malkonsentoj (vidu Kvietismo) kaj malŝato de la reĝo Ludoviko la 14-a (pro lia eposo Télémaque vualita kritiko al tiu ĉi).

Longtempe tiu lia proza eposo, imite de la antikvaj modeloj sed kun propra flua stilo, kaj esprimilo de siaj propraj ideoj pri devoj de reĝoj, amo al paco, egaleco, kaj memvola malriĉeco, estis du jarcentojn inter la bazaj legaĵoj kaj instrumaterialoj de la francaj lernejanoj, nun ĝi emas forgesiti.

Eksteraj ligiloj 

 Artikolo en "Namen, Titel und Daten der franz. Literatur"

Episkopoj de Cambrai
Francaj teologoj
Francaj poetoj
Membroj de la Franca Akademio
Kariljono

Kariljono estas granda muzikilo, konsistanta el pluraj sonoriloj kaj troviĝanta kutime en turo aŭ simila konstruaĵo. Ĝi estas sonorilaro, kiun oni ludas per klavaro, nun plejofte elektra.

Historio 
La deveno de kariljonoj troviĝas en la mezepoka komunuma movado, kiam urbo fariĝis memstara, kun privilegiaj liberecoj, protekta murego, propra regantaro, urbodomo, al la urbodomo oni aldonis turon, kaj en la turo estis sonorilo por eventuale averti la loĝantojn antaŭ danĝeroj, kaj ankaŭ por indiki horon per sonorilado. La urban socion konsistigis por ĉiu aparta metio aŭ negoco (foje eĉ la ĉiesulinoj) metia korporacio, do kiam temis pri meto de sonorilo en la urboturon, ĉiu korporacio konkuris por pagi sian sonorilon kvote je la komuna bono. Tial estis multaj sonoriloj. Oni do kutimiĝis fari el ĉiuj harmoniitan aron, per kiu oni povis ludi muzikon.

En modernaj tempoj, pro disvastiĝo en aliaj kontinentoj de gentoj el eŭropa kulturo kaj tradicioj, la ŝato al kariljonoj disvastiĝis kaj nun troviĝas ankaŭ en landoj, kiuj historie neniam konis tiun epokon, ekzemple Usono, Aŭstralio ktp.

Kelkaj famaj kariljonoj 

 en Aŭstralio
 Kanbero 
 en Belgio:
 Aalst
 Antverpeno
 Bruĝo
 Dendermonde
 Meĥleno
 en Francio:
 Ĉamberio
 Saint-Amand-les-Eaux
 Douai
 Bailleul
 Dunkirko
 Katedralo de Rueno
 en Germanio:
 Essen
 Preĝejo de Sankta Bartolomeo (Erfurt)
 en Novzelando
 Velingtono
 en Rusio
 Sankt-Peterburgo (tie aŭdiĝas regule la Esperanto-himno La Espero)
 en Sudkoreo
 Deĝon
 en Usono
 Ĉikago
 Princeton

Bildaro

Referencoj

Vidu ankaŭ 
 Belfrido
 Jo Haazen
 Sonorhorloĝo
 Sonorilisto

Eksteraj ligiloj 

  Pri kariljonoj en Flandrio 
  Kariljonista gildo de Usono
  Fotoj de kariljonoj el la kolekto de Petro De Smedt.

Muzikaj instrumentoj
Klavarinstrumentoj
Frapinstrumentoj
Ĉuhujivo

Ĉuhujivo () estas urbo en Ukrainio, preskaŭ ŝtatlime de Rusio. La urbon trafluas rivero Donec. Konata de la nutraĵa industrio de majonezo.

Militista historio
Unua mencio pri la urbo devenas de 1627 kiel fortikigita setlejo lime de Rusia Imperio. De la duono de la 17-a jarcento ĝis 1765 estis bazo de la regimento de kavalerio, formita la 5-an de septembro 1651 dum regado de Aleksej Miĥajloviĉ.
Iama sidejo de Sovetaj Aerfortoj kaj Akademio de armeaj pilotoj. Nun apud la urbo estas Ukraina Aer-Armeo.

Notindaj loĝantoj 
 Urbo en kiu Mikaelo Gabrielo estis ortodoksa episkopo, esperantisto
 Naskiĝloko de pentristo Ilja Jefimoviĉ Repin

Partnera urbo
 Kozienice, Pollando

Vidu ankaŭ 
 Ĉuhujiv (stacidomo)
 Ĥarkiva provinco
 Listo de urboj en Ukrainio

Eksteraj ligiloj 
 Urba retejo

 
Urboj en Ĥarkiva provinco
Lernejo

Lernejo estas loko por lernado. Oni distingas laŭ aĝo de la lernantoj, la lerna celo diversajn lernejajn tipojn. Oni povas grupigi la diversajn tipojn al tri ĉefaj grupoj:
 bazlernejo (elementa lernejo)
 mezlernejo (mezgrada lernejo) aŭ duagrada lernejo: baza mezlernejo kaj metilernejo, teknikumo, gimnazio respektive kompleta mezlernejo
 altlernejo (supera lernejo, studejo): universitato, altlernejo, politekniko, faka altlernejo

Oni povas viziti ankaŭ teĥnikan, komercan, politeĥnikan kursojn en mez- aŭ altlernejoj. Tiam ili povas esti specifaj lernejoj kiaj la komercaj lernejoj. Oni povas studi en dumtaga, vespera, aŭ perkoresponda kurso.

Specialaj lernejoj estas la religiaj lernejoj, kie oni instruas ankaŭ la sanktajn tekstojn, religiajn morojn, instruojn (vidu koranlernejo). Laŭ moderna kompreno la ŝtataj lernejoj estu religie kaj politike neŭtralaj.

Iuj lernejoj baziĝas je specialaj pedagogiaj principoj kaj lernometodoj. Aparte konataj inter tiuj estas la lernejoj laŭ Valdorfa pedagogio.

Personon, kiu lernas sen lernejo kaj instruisto, oni nomas aŭtodidakto.

Lernojaro aŭ lerneja jaro estas la periodo de la jaro en kiu lernantoj ĉeestas en lernejoj. Ĝenerale ĝi daŭras 8, 9 al 10 monatojn kaj tio divideblas ĉu en duonjaroj, trimonatoj aŭ kvarmonatoj depende de la lando aŭ institucio. Depende de la lando, la lernojaro aŭ akademia jaro ekas kaj finas en malsamaj datoj. En la plej parto de la landoj de Sudameriko, por ekzemplo, la jaro ekas en marto kaj finas en decembro. En Eŭropo, kontraste, ĝi ekas en septembro kaj finas en junio.

Diversaj tipoj 
Paroĥa lernejo estas privata baz- aŭ mezlernejo filiigita kun religia organizo kaj kies instruplano inkluzivas ĝeneralan religian edukadon krom laikaj temoj, kiel scienco, matematiko kaj lingvaj artoj. La vorto "paroĥa" venas de la sama radiko kiel "paroko" kaj paroĥaj lernejoj estis originale la eduka alo de la loka paroka preĝejo. Kristanaj paroĥaj lernejoj estas ofte nomitaj "preĝejaj lernejoj" aŭ "kristanaj lernejoj". Krom lernejoj administrataj de kristanaj organizoj, estas ankaŭ religiaj lernejoj filiigitaj kun judaj, islamaj kaj aliaj grupoj. Ĉi tiuj, tamen, ne estas tiom ofte nomitaj "paroĥaj" pro historia asocio de la termino kun kristanaj parokoj.

Vidu ankaŭ 
 Eduko
 Infanĝardeno
 Instruado
 Lerno
 Palaca lernejo
 Pedagogio

Eksteraj ligiloj 

 http://www.kindersite.org 
 http://www.eurydice.org 
 http://www.schoolnavi-jp.com 

Edukado
 
Legoscio
Kvietismo

Religio > Katolikismo > Kvietismo < Mistiko

Mistika doktrino laŭ kiu la kristana perfekteco konsistas en animostato de tuta pasivo trankvila (latine quietus) kaj plenkonfida, kaj ĉio cetera ne gravas, ĝis eĉ la demando pri ĉu oni estos savita aŭ ne. Ĝis estis lanĉita de Jeanne Marie Bouvier de la Motte Guyon, plej fama reprezentanto estis Fénelon; ĝi estis forte kritikita de la ĉefaj ekleziaj instancoj (vidu Bossuet), kaj fine kondamnitaj de la papo ĉefe pro la tezo laŭ kiu ne necesas deziri Paradizon por esti kristana.

Ismoj
Marianne Sägebrecht

Marianne SÄGEBRECHT [mariane Segebreĥt] (naskiĝis la 27-an de aŭgusto, 1945 en Starnberg, Bavario) estas germana aktorino.

Antaŭ ol ŝi aŭtodidakte lernis la aktoradon, ŝi laboris kiel helpantino de kuracisto kaj kiel fotistino en sia hejmurbo. Kiel juna virino ŝi ekloĝis en Munkeno, kie ŝi elprovis sin en diversaj teatraj ensembloj.

En la jaro 1979 la reĝisoro Percy Adlon malkovris ŝian talenton kaj invitis ŝin al televida produktaĵo. Vastan popularecon ŝi gajnis en la jaro 1984, kiam Percy Adlon ŝin okupis por la ĉefrolo en la filmo Zuckerbaby. Marianne Sägebrecht, kiu mem cetere ne vere kongruas al la modernaj malserenaj belecnormoj sed fakte vere kaj ege belas kaj radias vivĝuon kaj homecon, en tiu filmo prezentis dikan virinon, kiu vivis tristan vivon. Amante viron tiu virino gajnis memfidon kaj optimismon, kiu restis en ŝi eĉ post la fino de la amrilato.

En 1987 ŝi en la filmo Out of Rosenheim unuafoje prezentis sin en Usono. El pliaj filmoj menciindas The War of the Roses, en kiu ŝi aperas apud Michael Douglas kaj Kathleen Turner.

En la jaro 1994 ŝi publikigis sian membiografion Ich trau' der Zukunft.

Listo de filmoj 
 Zuckerbaby (Germanio, 1984)
 Out of Rosenheim (Usono, 1987)
 The War of Roses (Usono, 1989)
 Martha und ich (Germanio/Francio, 1989)
 Rosalie goes shopping (Rozalio butikumas) 1991
 Der Unhold (1996)
 Eine Frau nach Maß (Germanio/Francio, 1996)
 Die Sekretärin des Weihnachtsmanns (Germanio/Francio, 1999)
 Scheidung auf Amerikanisch (Germanio, 2000)
 Marga Engel kocht vor Wut (Germanio, 2002)

Sägebrecht, Marianne
Hanna Schygulla

Hanna SCHYGULLA [hana ŝigula] (naskiĝis la 25-an de decembro 1943 en Königshütte, Supra Silezio) estas germana aktorino.

En la jaro 1945 ŝia familio ekloĝis en Munkeno, Bavario. Post la abiturienta ekzameno ŝi laboris dum unu jaro en Parizo, poste ŝi studis germanistikon kaj romanistikon en Munkeno, kaj lernis samtempe la aktoradon.

En la 1960-aj jaroj ŝi konatiĝis kun la reĝisoro Rainer Werner Fassbinder. Kun li (kaj kelkaj aliaj personoj) ŝi en la jaro 1968 fondis la ensemblon Antitheater, poste ŝi aperis en aro da teatraĵoj, filmoj kaj du televidserioj sub lia reĝisorado.

Ekde la 1980-aj jaroj ŝi ankaŭ sukcese prezentas sin internaci-nivele, ekz. en Passion (de Jean-Luc Godard) kaj Dead Again de Kenneth Branagh.

Hanna Schygulla nuntempe vivas en Parizo.

En 2010 ŝi kadre de la Berlina Internacia Film-Festivalo Berlinale en Germanio ricevis la premion Honora Ora Urso pro sia vivoverko.

Listo de filmoj 
 Liebe ist kälter als der Tod (Germanio, 1969)
 Katzelmacher (Germanio, 1969)
 Jagdszenen aus Niederbayern (Germanio, 1969)
 Warum läuft Herr R. Amok? (Germanio, 1970)
 Händler der vier Jahreszeiten (Germanio, 1972)
 Die bitteren Tränen der Petra von Kant (Germanio, 1972)
 Acht Stunden sind ein Tag (germana televidserio, 1972)
 Fontane Effi Briest (Germanio, 1974)
 Falsche Bewegung (Germanio, 1975)
 Die Ehe der Maria Braun (Germanio, 1978)
 Lili Marleen (Germanio, 1980)
 Die Fälschung (Germanio/Francio, 1981)
 Passion (Francio, 1982)
 Antonieta (Hispanio, 1982)
 Dead Again (Usono, 1991)
 Les cent et une nuit (Francio/Britio, 1994)
 La niña de tus ojos (1998)

Eksteraj ligiloj 

 Hanna Schygulla en Interreta Film-Datenbazo 
 Hanna Schygulla en Filmportalo 
 Hanna Schygulla kantas kanzonojn  

Germanaj aktoroj
Konstruado

Konstruado estas agado, kiu produktas daŭrajn artefaritajn ejojn, firme ligitajn kun la grundo, kiuj ebligas restadi tie ŝirmita kontraŭ maloportunaj influoj el la ĉirkaŭaĵo (domojn) kaj ĉiajn substrukturaĵojn, sumatajn per la nocio konstruaĵo. Oni ĝenerale disdividas la konstruadon je surtera konstruado kaj subter(nivel)a konstruado.

Laŭ Francisko Azorín konstrui estas Kunmeti partojn en ĝusta loko k. ordo por formi tuton. Li indikas etimologion el la latina construere, el cum + struere (kun akumuli). Kaj li aldonas la terminojn konstruaĵo, por objekto konstruata, edifico, monumento, muro k.c.; konstruisto aŭ konstrulaboristo, konstruado, konstruarto, konstrumaterialo, konstrumaŝino, konstruŝtono, konstrugrundo, konstrutereno, konstruplano, konstruestro, rekonstrui, dekonstrui, subkonstrui.

Malkonstrui 
Malkonstruado en konstruado estas aparta tekniko kaj arto kiu dependas de la specifa celo de la malkonstruota edifico aŭ parto, de la rekonstruota konstruaĵo, de la medio, de la disponeblaj resursoj ktp.

Laŭ Francisko Azorín Detrui estas Dekonstrui, malkonstrui, ĉu iom post iom, ĉu subtilforme. Kaj li indikas etimologion el la latina destruere, el de + struere (de construi).

Biokonstruado 
La biologia konstruado aŭ biokonstruado baziĝas sur naturaj materialoj, eluzo de la naturaj energifontoj. Oni konstruas ekzemple domojn el adobo, ligno. La murojn oni kalkas per bovokazeo kaj kalcio; traktado de lignoj okazas per linoleo kun abelvakso. La tegmenton kovras preparita fragmito kaj ofte aperas tie sunkolektoro, sunĉeloj.

Bildaro

Vidu ankaŭ 
 Konstruaĵo, Konstruarto, Arkitekturo, Konstrufako, Konstrua industrio, Konstrumetio, Konstrutekniko, Konstruprojekto, Konstrumaterialo, Konstrumetodo, Konstrumaniero, Rekonstruado
 Domkonstruado, Stereotomio
 Malkonstrua globo
 Nemoveblaĵa veziko
 Betona strukturo

Notoj

Eksteraj ligiloj

En Esperanto 
 [www.eventoj.hu/steb/vortaroj/arkitekturaj-terminoj-(broccatelli-orlandini-clerici).doc Arkitekturo - terminkolekto itala-Esperanta de Brocatelli, Orlandini kaj Clerici]
 Betono kaj betonistaj laboroj - terminaro, kun nacilingvaj indeksoj en Esperanto, angla, germana, ĉeha kaj nederlanda lingvoj (alternativa adreso: [https://web.archive.org/web/20160304225355/http://fabien.galerio.org/take-tk/tv/plu.cgi?p=betono.d.html ĉe TAKE) 2002
 Fervoja Terminaro – el la Jarlibro de UEA, 1952-1953
 Jan Werner, Terminaro de kanalizacio, Brno, 2015, 89 pp. Kanalizacio - terminaro pri kanalizacio, kanaletarado, ĉ. 350 terminoj, kun difinoj kaj tradukoj en la angla, ĉeĥa kaj germana -
 Terminologia komisiono de Tutmonda Asocio de Konstruistoj Esperantistoj (TAKE)
 Ŝoseoj kaj pontoj - de A. Broise – en Jarlibro de UEA, 1959
 Terminareto pri ventolado en konstruaĵoj (provizora) Fabien van Mook, Versio de junio 2003.

Alilingve
Konstrufako

La konstrufako estas:

<1> la fako, kiu okupiĝas pri konstruado kaj konstruaĵoj.

<2> la branĉo de la ekonomio, kiu plenumas ĉiajn ajn plan- kaj konstrutaskojn.

Dum arkitekturo pritraktas precipe formajn, soci-kulturajn kaj funkciajn aspektojn de la konstruado, la konstrufako koncentriĝas tute pri la konkreta realigo de konstruprojektoj.

En la konstrufako ekzistas ĉefa disdivido je surterkonstruado kaj subterkonstruado.

Legu ankaŭ sub: arkitekturo, konstruarto, konstrutekniko, konstruindustrio, konstruado, rekonstruado , konstrumetio , konstruprojekto , konstrumaterialo , konstrumetodo , konstrumaniero

Konstrufako
Inĝenierarto
Komerco
Mekanika inĝenierarto
Struktura inĝenierarto
Arkitekturo
Teknologio
Teluro

Teluro estas kemia elemento en la perioda tabelo kiu havas la simbolon Te kaj la atomnumeron 52. Ĝi estas arĝent-kolora metaloido, kiu estas utila en alojoj kaj ceramikoj.

Vidu ankaŭ 
 Kalia telurato
 Kalia telurido
 Kalia telurito
 Natria telurato
 Natria telurido
Jodo

Jodo estas kemia elemento en la perioda tabelo kiu havas la simbolon I kaj la atomnumeron 53. Ĝi estas malsolvema elemento bezonata por vivantaj organismoj. Kemie, jodo estas la malplej reakciema de la halogenoj. Jodo estas ĉefe uzata en medicino, fotografio, kaj tinkturoj.

En multaj aliaj lingvoj la termino jodo kongruas al iodo, pro tio la ĥemia simbolo de jodo estas I.

Ĝi fandiĝas je 114 °C fariĝanta intensa viola likvaĵo, kaj vaporiĝas je 184 °C .

La ĉefa jono de Jodo (I-) estas Jodido. Saloj kun tiu jono (kiel KI) estas ankaŭ nomataj Jodido.

Kombinaĵoj 
 Alila jodido
 Cianogena jodido
 Dijodo
 Fosfora trijodido
 Jodata acido
 Jodita acido
 Jodoacetono
 Jodoformo
 Natria perjodato
 Nitrogena trijodido
 Perjodata acido
 Sulfurila jodido
 Tiofosforila jodido
 Tionila jodido

Bildaro

Vidu ankaŭ 

 Kemio
 Listo de kemiaj elementoj laŭ nomo
 Listo de kemiaj elementoj laŭ simbolo
 Listo de kemiaj elementoj laŭ atomnumero
 Izotopoj de jodo

 
Kemiaj elementoj
Banyoles

Banyoles (Bañolas en la hispana lingvo) estas kataluna urbo en la provinco de Ĝirono.

Loĝantaro: 15.000.

Naskiĝloko de Esperanto-pioniro Jacint Bremon Masgrau.

Ekstera ligo:

Partneraj urboj

Eksteraj ligiloj 
 http://www.municat.net:8000/omunicat/owa/mun_p01.dad_ens?via=1&cod=1701570005  
 http://www.idescat.es/territ/BasicTerr?TC=3&V0=1&V1=17015 
 http://www.actiu.info/banyoles  

Municipoj de la Provinco Ĝirono
Urboj de Katalunio
Saturno (poemaro)

Saturno estas poemaro de Jorge Camacho, unue publikigita de la eldonejo Bero en 2004. Ĝi enhavas, en kronologia ordo, la poemojn verkitajn de Jorge Camacho en du lingvaj versioj samtempaj kaj paralelaj (hispane kaj esperante), ekde la poemo Praformikoj el la fino de 1995, kaj aldone kelkajn poemojn unulingvajn kun la responda traduko.

Recenzoj

Eksteraj ligiloj 

 La plena teksto de Saturno 
 La plena teksto de la postparolo La saturna skorpio de Gonçalo Neves 
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience : entajpu la vorton "saturno".
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Esperanto-poeziolibroj
Verkoj el la hispanlingva literaturo
Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Esperanto-libroj aperintaj en 2004
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Konstruarto



Difino 
Konstruarto ampleksas arkitekturon, konstrufakon kaj urboplanadon. La diferencigo de la konstruarto je tiuj fakoj estas relative juna kaj disvolviĝis nur dum la dua duono de la 18-a kaj dum la 19-a jarcentoj.
Konstruarto (proprasence) komencas kiam la konstruintenco konsideras pli ol nuran utilecon.

Evoluo 
Jam dum prahistoria tempo al la masonaĵo-konstruado aldoniĝas la kolono- aŭ pilastro-konstruado, kiu okazas en du laboretapoj; la produktado de la portanta konstrukcio kaj la realigo de la spacofermanta konstrukcio.
Empiriaj scioj, kiujn oni gajnis ekkonante la ecojn de la konstrumaterialoj, determinis la konstrumetodojn ek de la greka antikvo ĝis la itala renesanco. Ekde la renesanco la arkitekturteorio havas kreskantan influon al la kreado de konstruaĵoj. Pri konstrustatiko laŭ moderna kompreno eblas paroli nur ekde la mezo de la 18-a jarcento. Nur tiam ankaŭ ekdisvolviĝis la apartiĝo de la arte projektanta arkitekto disde la kalkulante konstrukcianta inĝeniero. Antaŭe laboris ambaŭ en persona unio. Dum la dua duono de la 19-a jarcento la konstruinĝeniero fariĝis kreiva formdonanto de la konstruarto; ne la historieske konstruanta arkitekto. 
En la tempo de la renesanco ankaŭ la teorio de la urboplanado komencas sian evoluon. Precipe la baroko kreas placojn, kiuj funkcias kiel akcentopunktoj de la urbostrukturo.
En ĉiuj epokoj konstruaĵoj kaj ties ensembloj estis esprimilo de la sociaj kondiĉoj kaj rilatoj kaj do ankaŭ de la ideologioj.
La konstruarto tradicie estas nomata "patrino de ĉiuj artoj". Ĝia interplektiĝo kun la aliaj figuraj artoj kaj kun la artmetioj ekzistas en ĉiuj tempoj. En la historio de la konstruarto okazis la apliko de konstruceramiko, kolora farbo, muro- kaj volbopentraĵoj, konstruplastiko, ornamaĵoj kaj stukaĵoj.

Legu ankaŭ sub: arkitekturo, konstrufako, urboplanado , konstrutekniko, konstruindustrio, konstruado, rekonstruado , konstrumetio , konstruprojekto , konstrumaterialo , konstrumetodo , konstrumaniero !

Arkitekturo
Kulturo
Konstrumaterialo

La nocio konstrumaterialo ampleksas ĉiujn materialojn , kiujn oni aplikas en konstruado.
La konstrumaterialojn oni dividas en naturajn kaj artefaritajn.
Tradiciaj materialoj, kiujn oni uzis en konstrutekniko, estis: ligno, lomo, ŝtono, briko, en monumenta arkitekturo - marmoro, granito, betono, ankaŭ metalo. Al sekva evoluo de konstruarto, forte influis ferbetono, invento de franca ĝardenisto Joseph Monier en 1849, respektive pli poste ŝtalbetono.

Legu ankaŭ sub: arkitekturo, konstruarto , konstrufako, urboplanado , konstrutekniko, konstruindustrio, konstruado, rekonstruado , konstrumetio , konstruprojekto , konstrumetodo , konstrumaniero!

adobo

Konstruaĵa inĝenierado
Komerco
Konstrufako
Mekanika inĝenierado
Struktura inĝenierado
Arkitekturo
Materialoj
Joxemari Sarasua

Joxemari SARASUA [ĥoŝEmarI sarAsuA] (naskita en 1970, en Bilbao, Eŭskio) estas eŭska tradukisto kaj membro de la Ibera Skolo. Doktoro pri matematiko kaj ĝia didaktiko. Esperantisto ekde 1987. En sia jun-aĝo li redaktoris la eŭskisman kaj skandal(et)an esperanto-gazeton Eŭska Kverko. Li ankaŭ movadumis en Eŭska Esperanto-Asocio. De tempo al tempo li publikigas en diversaj revuoj, krom tradukoj, ankaŭ libro-recenzojn.

Li loĝas en Bilbao. Profesie li estas docento pri matematiko en la Eŭska Universitato. Lia esplor-kampo estas matematiko kaj ĝia didaktiko.

Libro-formaj tradukoj 

El la eŭska lingvo:

La baptofilino (eŭske Haur besoetakoa). Eld. Fonto, 2002. 

El la hispana lingvo:

Suzana kaj la ĉasistoj de muŝoj  (hispane Susana y los cazadores de moscas). Eld. Fundación Esperanto kaj Eŭska Esperanto-Asocio, 2004. 

El la angla lingvo:
 
Mil naŭcent okdek kvar  (angle Nineteen Eighty-Four), fama politika romano de George Orwell (1903 - 1950). Baldaŭ publikigota.

Recenzoj 
Recenzoj en OLE
Recenzo en La Ondo de Esperanto 

Hispanaj esperantistoj
Eŭskaj esperantistoj
Fenestro

Fenestro estas regulforma aperturo por enlasi lumon kaj eventuale aeron (en domon, aŭton, ŝipon ktp.). Ordinare oni rigardas la kadron kaj la fermaĵon kiel partojn de la fenestro.

Laŭ Francisko Azorín fenestro estas Regula aperturo en muro de edifico, pli mal pli alta ol la etaĝa planko, por enlasi lumon k. aeron. Kadro garnita per vitraĵo por fermi tian aperturon. Li indikas etimologion el la latina fenestra. Kaj li aldonas teknikan priskribon jene:

.

Historio 

La plej fruaj fenestroj estis simple truoj en muro. Poste, oni kovris fenestrojn per besta felo, ŝtofo aŭ ligno. Sekvis ŝutroj malfermeblaj kaj fermeblaj. Poste oni konstruis fenestrojn kiuj kaj protektis la loĝantojn kontraŭ la vetero kaj enlasis lumon: fabrikitaj el vitro, platigita besta korno, aŭ maldike tranĉita marmoro. En Azio oni uzis paperon por kovri la truon.

La Romianoj estis la unuaj uzi vitron por fenestroj. En Aleksandrio ĉ 100 KE, ekaperis fenestroj el muldita vitro, kvankam kun malbonaj optikaj ecoj. Fenestroj el kunmetitaj vitropecoj ligitaj per plumbo estis preferataj de riĉaj eŭropanoj, dum paperaj fenestroj estis preferataj en Ĉinio, Japanio kaj Koreio. En Anglio, vitro fariĝis ofte uzata en la fenestroj de ordinaruloj nur en la 17-a jarcento, anstataŭ platigita korno, kiun oni uzis ek de la 14-a jarcento.

Modernaj grandaj fenestroj fariĝis eblaj nur post la plibonigo de vitrofarado. Modernaj fenestroj plejofte estas kovritaj per vitro; malmultaj per travidebla plasto.

En modera klimato oni kontentas pri fenestroj kun unu tavolo de vitro. Pliajn tavojn oni povas uzi en tre varma aŭ tre malvarma klimato por malhelpi la trapason de varmo.

Specoj 
Laŭ formo kaj funkcio oni diferencige parolas pri:
(interalie)
 ortangula, ronda, unuklapa, duklapa, plurklapa, angla (fermiĝanta per vertikala ŝovo de la vitroframo), franca fenestro (pordofenestro).
 Blinda fenestro estas falsa, nur ŝajnigita.
 Montra fenestro estas de ekstere videbla elmetejo de magazeno.
 Krada fenestro estas ŝirmata per ekstera metala krado.
 Tegmenta fenestro estas fenestro en tegmento je sama deklivo

Elementoj 
terminologio:
 Duobla vitra fenestro: izolita fenestro kun du vitroj, kiu entenas ofte gason inter la du vitroj.
 Fermovitro: longa peco el ligno,plasto aŭ aluminio ĉirkaŭ la vitro , ĝenerale en interna parto, kiu tenas,fiksas vitron.
 Kadrumo: Borderaĵo , fiksita al la interna parto de aperturo kaj destinita ricevi la kadrumo de fenestro.''
 Kardino: metalaĵo, konsistanta el du sendependaj partoj kun komuna akso, fiksitaj unu en la kadrumo ,la alia en la fenestro. Tio ebligas ties demeton per nura levo.
 Klinko: estas la movebla peco de fenestrofermilo.
 Vitro: parto travidebla en vitro

Famaj fenestroj 
 Fenestro de Bonifaco
 Fenestro de Gerhard Richter en la Katedralo de Kolonjo

Proverbo 
Ekzistas proverboj pri fenestro en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:

En Esperanto
En la revuo Kontakto aperis indiko de interesa retejo kie oni povas rigardi tion kion kontribuintoj vidas tra siaj fenestroj kaj oni rajtas alŝuti same, bildigite de tieaj pluraj fotoj.

Vidu ankaŭ 
 Vitraĵisto

Referencoj
Kotka

Kotka ("aglo") estas havenurbo en suda Finnlando, parto de la provinco Kymenlaakso de Finnlando. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La nomo signifas en la finna aglo kaj aglo aperas ankaŭ en la urba blazono. Kotka estas la naskiĝloko de Hilma Agatha Fredrika Hall.

Karhula estas eksa kampurbo ligita al Kotka en 1977.

Loĝantaro

Partneraj urboj 
Inter la partneraj urboj estas:
  Gdinio / Gdynia, Pollando

Eksteraj ligiloj 
 oficiala retejo

Komunumoj de Kymenlaakso
Komunumoj de Finnlando
Komunumoj de Suda Finnlando
Urboj de Finnlando
Suizei

Imperiestro Suizei (綏靖天皇) (naskiĝis -632, mortis je -549) estis dua imperiestro de Japanio de tradicia listo de imperiestroj. Li regis ekde -581 ĝis -549. Li estis Antaŭ-Yamato-Period imperiestro. La historio pri Antaŭ-Yamato imperiestroj estas verkita je japana plej antikvaj libroj, kojiki kaj nihonŝoki ĉar nuntem oni ne scias se Antaŭ-yamato imperiestroj vere ekzistis. Nomo signifas "ĝojige sana paco".

Japanaj imperiestroj
Naskiĝintoj en la 7-a jarcento a.K.
Mortintoj en la 6-a jarcento a.K.
Ĉuvaŝa Ŝtata Universitato

Ĉuvaŝa Ŝtata Universitato (nomita laŭ I. Uljanov) estas la plej granda altlernejo de la Ĉuvaŝa Respubliko (Rusio), situanta en la urbo Ĉeboksaro.

La Universitato estis fondita en 1967 surbaze de la Volgia filio de la Moskva Energetika Instituto kaj komence havis 5 fakultatojn: histori-filologian, ekonomian, medicinan, kemian, elektroteknikan.

Nuntempe la universitato havas 22 fakultatojn, kiuj estas disgrupitaj je 7 institutoj: 
ĉuvaŝa filologio kaj kulturo; 
socia; 
ekonomio, financoj kaj juro; 
naturaj sciencoj; 
medicina; 
internacia instituto de entreprenado kaj administrado; 
teknika. 

La Universitato havas 118 katedrojn, kie studas preskaŭ 13 mil studentoj. Ekde 1991 en Universitato studas eksterlandaj studentoj, ĉefe el Azio kaj Afriko 
 
Ekde 1968 ĉiusemajne aperas universitata ĵurnalo "Uljanovec".

La rektoro de la universitato estas Lev KURAKOV.

Adreso de la Universitato 
Moskovskij pr. 15,
Ĉeboksaro,
428015, Rusio.

Ĉeboksaro
Ĉeboksari
Lernejoj fonditaj en 1967
1967 en Rusio
Ekovilaĝo

Ekovilaĝo estas tia vilaĝo, kiu estas organizita sur ekologiaj, naturamikaj principoj kaj estas loĝata de 10-50 ĝis 150 homoj.

La ekovilaĝo estas eta komunumo unuiĝinta sur ekologiaj, sociaj aŭ spiritaj valoroj (ekz. kredantoj de Hare-Kriŝna). Ĝi konsistas el homoj, kiuj intence elektis la alternativan vivstilon. La loĝantoj trarompas la tradiciajn formojn de la komunuma kutimo, la larĝskalan konsumismon, la detruon de la natura loĝloko, urban disetendiĝon, industrian agrikulturon, kaj anstataŭ la elĉerpeblaj energifontoj provas uzi lokajn fontojn. Tiu modelo de la kolektiva agado similas al tiu de Ten Thousand Villages, kiu apogas la samrajtan komercon de la varoj dismonde.

La principoj de ekovilaĝo aplikeblas ankaŭ por urbaj kaj provincaj komunumoj, samkiel en la evoluintaj kaj evoluantaj landoj. Porparolantoj vidas la infrastrukturan sendependecon kaj la elteneblan vivformon (ekzemple, la volan simplecon) de la loĝantoj kun la minimuma komerco kun la ekstera mondo, ekoregiono. Provincaj ekovilaĝoj bazatas sur organika kultivado, permakulturo kaj aliaj agmanieroj, kiuj antaŭhelpas la funkciadon de la ekosistemo kaj biodiverseco.

Ekovilaĝo ĝenerale laboras krom la supre menciitaj per:
 "verda" infrastruktura kapitalo;
 aŭtonoma konstruado aŭ kundomoj (angle Clustered Housing), por minimumigi la ekologian piedspuron;

Aktualaj ekovilaĝoj 
 En Hungario entute vivas 100 familioj en 7 ekovilaĝoj. Ili aĉetis, okupis forlasitajn vilaĝetojn.:
 Galgahévíz (planita); ĉiu domo estos konstruita el pajla adobo, ligno. La vilaĝo havas propran akvopurigilon. La doma puloakvo puriĝos biologie.  
 Gömörszöllős
 Agastyán
 Krisnavölgy (vilaĝo de la Hare-Kriŝna kredantoj )
 Visnyeszéplak
 Gyűrűfű
 Máriahalom
 Angsbaka
 Damanhur
 Findhorn

En Germanio (inter aliaj):
 Sieben Linden (de, retejo) proksime de la vilaĝo Poppau (Saksio-Anhalto) ekde 1997 kun 42 hektaroj da grundo; 25 ha da arbaro, 6 ha konstruareo, 11 ha da agro, ĝardeno kaj herbejo. La ekovilaĝo estas subdividita je najbararoj. Ĉiu el ili
 Lebensgarten Steyerberg
 Almende Wulfstorf
 Wulfshagener Hütten
 Schloss Tempelhof
 Jahnishausen
 Schloss Tonndorf
 Schloss Tempelhof
 Nature Community
 Wir bauen Zukunft
 Harzgerode, Freie Feldlage
sekvas specifan idearon kaj vivomodelon.

 ekovilaĝo ĉe Ithaca/angle

Eksteraj ligiloj 

 Tutmonda Ekovilaĝa Reto  (en 7 lingvoj)
 ekovilaĝa reto en Nord-Ameriko
Lars Ahlin

Literaturo > Svedlingva literaturo

Lars AHLIN (naskiĝis la  en Sundsvall; mortis en 1997) estis multinflua sveda romanverkisto ĉirkaŭ la mezo de la 20-a jarcento.

La frua romano Tåbb med manifestet prezentas multajn el la centraj ideoj de la verkado de Ahlin: Juna proleto trovas la komunisman ideologion nekontentiga, rifuzas rigardi la socion pli valora ol la individuon, kaj atingas pli bonan mem- kaj mondokomprenon pere de sekularigita luterana teologio, kiu la homon perceptas sen antaŭpretigitaj opinioj kaj juĝas lin laŭ liaj agoj.

La serĉadon de graco per amo, kutime spertata kun humiliĝo kaj suferado, li spuras en kelkaj sekvantaj romanoj. La plej konataj el ili estas Min död är min (1945; Mia morto apartenas al mi), Kanelbiten (1953; La cinamona knabino), kaj Natt i marknadstältet (1957; Nokto en foira tendo).

Lia plej eksperimenta verko estas Om (1946; Se/Pri/Ĉirkaŭ). Ahlin publikigis kelkajn librojn ankaŭ en la okdekaj jaroj, inter ili la aŭtobiografian romanon Sjätte munnen (1985; La ses buŝoj).

Ahlin ricevis kelkajn literaturajn premiojn, interalie la premion de la naŭ en 1960, la premion Litteraturfrämjandets stora romanpris en la jaro 1962 kaj en 1966 la premion Litteraturfrämjandets stora pris.

En Esperanto aperis 
Alveno per paraŝuto, novelo, tradukis Ferenc Szilágyi, en: Vespera ruĝo anoncas ventegon.

Eksteraj ligiloj 

 http://www.sundsvall.se/net/Sundsvall/Kommunen/Kultur+och+fritid/Bibliotek/Sundsvalls+stadsbibliotek/Lars+Ahlin-stipendium  
 http://www.sundsvall.se/net/Sundsvall/Kommunen/Kultur+och+fritid/Bibliotek/Sundsvalls+stadsbibliotek/Lars+Ahlin-stipendium/Om+Lars+Ahlin  

Svedlingvaj verkistoj
Horizontalo

Horizontalo estas linio kiu estas paralela al la surfaco de la senmova akvo, Ĝi troviĝas en orta aŭ rekta (= 90-grada) angulo kun la vertikalo.

Vidu ankaŭ 
 Horizontala koordinatsistemo

Fiziko
Geometrio
Orientiĝo
Astronomio
Vertikalo

Vertikalo estas linio, kiu estas paralela al la image plilongigita teroradiuso en la koncerna loko. Ĝi troviĝas en orta aŭ rekta (= 90-grada) angulo kun la horizontalo.

Geodezio
Geofiziko
Orientiĝo
Fiziko
Paralelo

Paralelo estas linio, kies ĉiuj punktoj estas egaldistancaj de alia linio. Tiaj linioj ege abundas en la ĉiutaga vivo: anguloj de konstruaĵoj, bordoj de libroj, mebloj, reloj ktp.

Paralelebeno difiniĝas analoge: estas ebeno, kies ĉiuj punktoj estas egaldistancaj de alia ebeno.

Vidu ankaŭ
 

Geometrio
Projekcio

Projekcio estas

 En kemio ...
 Projekcio de Fischer
 Projekcio de Newman
 Projekcio de Haworth
 Projekcio de Natta

 En matematiko ...
 Paralela projekcio
 Orta projekcio
 Perspektiva projekcio
 Rektlinia sfera projekcio

 En psikologio ...
 Projekcio (psikologio) estas defendmekanismo, dum kiu propraj sentoj kaj deziroj estas atribuataj al alia persono.

 En geografio ...

 En konstruarto kaj tekniko geometrio|geometria figuro de objekto , konstruo aŭ maŝino farita sur ebeno laŭ difino|difinitaj konvencioj. Oni diferencigas je horizontala, vertikala kaj profila projekcio. Laŭ Francisko Azorín projekcio estas Reprezento de punkto, linioj, objekto, sur ebeno laŭ difinitaj reguloj. Luma bildo sendita sur ekranon per speciala lanterno. Li indikas etimologion el la latina proiectio. Kaj li aldonas la terminon projekcii por fari projekcion; kaj liston de projekcitipoj: aksonometra, isometra, paralela, horizontala, vertikala, merkatora, cilindra, lumbilda, kinematografa.

 En kino luma bildo, sendata sur pli-malpli proksiman ekranon per speciala lanterno

Notoj
Navokruciĝo

Navokruciĝo estas en historia krucforma kristana preĝejo la rektangula spaco, kie kongruas la ĉefa navo kaj la transversa navo aŭ transepto. Ĝia grandeco estas la baza mezurunuo de romanikaj preĝejoj. Ekzemple la flankaj navoj, kiuj sude kaj norde kadras la ĉefan navon mezuras ĝian duonan larĝon.

Komparu kun 
arkitekturo , romaniko , preĝejo , baziliko , katedralo

Arkitekturo
Ilja Uljanov

Ilja Nikolajeviĉ Uljanov (; (1831-1886) estas rusia pedagogo, klerigisto, patro de Lenin

En 1855-69 Ilja Uljanov instruis matematikon en Penza nobelula instituto, en Niĵegoroda gimnazio kaj fraŭlina lernejo. Ekde 1869 li estas inspektoro kaj de 1874 ĝis sia morto li estas direktoro de popolaj lernejoj de Simbirska gubernio. 

Entute dum la kleriga agado de Ilja Uljanov estis malfermitaj 450 lernejoj por rusoj kaj 89 por nerusaj infanoj (tataraj, mordvaj, ĉuvaŝaj), pli ol 400 bibliotekoj, estis konstruitaj pli ol 200 lernejaj konstruaĵoj. 

La pedagogia koncepto de Ilja Uljanov formiĝis sub la influo de vidpunktoj de rusiaj verkistoj-demokratoj kaj sub tiu de la elstara rusa pedagogo Konstantin Uŝinskij. Li estis subtenanto de plurflanka klerigado, egala por ambaŭ seksoj, por rusoj kaj aliaj popoloj. Li opiniis ke la lernado devas okazi en gepatra lingvo.

Rusiaj pedagogoj
Lenin-familio
Niĉo

Niĉo estas

 en konstruado regulforma kavaĵo en muro aŭ konstruo
 en figura signifo spaco por retiriĝi, donanta eblon por plua ekzisto ene de modestaj limoj; ekzemple oni parolas pri ekologia niĉo aŭ merkata niĉo.

La vorto devenas de la franca: "niche".

Laŭ Francisko Azorín niĉo estas Regula kavaĵo en muro por enmeti k. elmontri statuon, vazon, k.c. Li indikas etimologion el la greka mis (konko).

Bildaro

Vidu ankaŭ 
 Hipogeo
 Tombejo
 Niĉomerkato

Notoj 

Arkitekturaj eroj
Ekologio
Arkitekturo
Kapitelo

Kapitelo (latine capitellum  signifas "kapeto") estas skulptita elstaranta supro de kolono aŭ pilastro. Tradicie laŭ la arkitekturo de antikva Grekio okazas diferencigo laŭ tri klasikaj kolonaj ordoj: la formo je dorika, ionika kaj korinta ordo. Al ili aldoniĝis la toskana ordo, tiel nomata "kompozita ordo" kaj en la renesanca epoko aldoniĝis tiel nomata "moderna ionika ordo", tiel ke sume ekzistas ses "klasikaj" kolonaj ordoj.

Laŭ Francisko Azorín Kapitelo estas Plivastigita supro de kolono, ofte bele skulptita. Li indikas etimologion el greka kepale kaj de tie la latina capitellum, el caput (kapo). Kaj li aldonas terminojn: kuba kapitelo, konoida kapitelo, sferoida kapitelo, piramida kapitelo, lotusa kapitelo, dorika kapitelo, jonika kapitelo, korinta kapitelo, komposita kapitelo, romanika kapitelo, gotika kapitelo, araba kapitelo, bizanca kapitelo.

Bildaro

Vidu ankaŭ 

 Leona kapitelo de Aŝoko

Notoj 

Arkitekturo
Arkitekturaj eroj
Portalo

Portalo estas art(ism)e formita enirejo. Modelo por la okcidenteŭropaj portaloj estas la romiaj triumfaj pordegoj. 

La termino portalo etendiĝis en komputiko por aludi al enirejo al aparta paĝaro.

Laŭ Francisko Azorín portalo estas Enirejo monumenta. Fasado kies ĉefaĵo estas la pordo k. ĝiaj ĉirkaŭornamoj. Li indikas etimologion el la latina porta (pordo).

Notoj 

Arkitekturaj eroj
Konstruado
Arkitekturo
Kazano

Kazano aŭ Kazanjo ( ,  ) estas urbo en Tatarstano en Rusio.

Kazano estas unu el plej gravaj ekonomiaj, sciencaj, kulturaj centroj de Rusio. La urbo situas sur la maldekstra bordo de la rivero Volgo.

La interurba telefona kodo estas 843, la enurbaj telefonnumeroj estas sesciferaj (ekde la jaro 2005). La loka tempo estas la sama kiel la moskva tempo (en la jaro 2005).

En Kazano ekzistas metroo. En la urbo estas fervoja stacio.

Historio 
La urbo estis fondita en la jaro 1177. Sed antaŭ kelka tempo post longetaj dokumentaj kaj fosaj esploroj estis fiksita la dato de la fondiĝo de la urbo - la 31-a de aŭgusto 1005. Ĝi havas statuson de urbo ekde la jaro 1708.

Geografio 
La urbo estas sur la maldekstra bordo de la rivero Volgo, ĉe la enfluo en ĝin de la rivero Kazan-Akvo (en la tatara: Qazan-Su (Kazan-Su); en la rusa: Казанка (Kazanka)).

Loĝantaro 
En la jaro 1959 la urbo havis 667 mil loĝantojn. En la jaro 2002 la urbo havis 1 105,3 mil loĝantojn.

La loĝantaro por la jaro 2017 estas 1 231 878 da homoj.

Ĝi konsistas el 48,6% rusoj, 47,6% tataroj, baŝkiroj, mordvoj kaj ĉuvaŝoj.

Vidindaĵoj 
 Kremlo de Kazano kun la Anunciacia Katedralo kaj la Turo Sujumbiko
 Kazana Bestoĝardeno
 Templo de ĉiuj religioj

Servoj 
 Metroo de Kazano
 Kazan-Passaĵirskaja (stacidomo)
 Internacia flughaveno Kazan
 Ŝtata Universitato de Kazano

Esperanto en Kazano 
En Kazano estis la strato Esperanto. Ekde de la jaro 2015 ĝi nomiĝas strato Nazarbajev. Kazano estas la naskiĝurbo de Aleksandr Miĥajloviĉ Nedoŝivin.

Estas gastiganto de Pasporta Servo tie. En 1995 en Kazano okazis EoLA-7. En Kazano en la 1990-aj jaroj funkciis la Esperanto-klubo "Smeraldo" , kaj nune ekzistas la klubo "Rideto".

Referencoj

Vidu ankaŭ 
 Ekonomio de Kazan
 Organizo de mondheredaĵaj urboj
 Novruz
 Eid ul-Adha
 Eid ul-Fitr
 Listo de milionurboj
 Tatara kuirarto

Eksteraj ligiloj 

Oficiala retejo de Kazano

Reta portalo de Kazano

 
Milionurboj
Gubernio Ŝimane

La gubernio Ŝimane (島根県 [ŝima-ne -ken] ; Hepburn: Shimane ;Kunrei: Simane-) estas gubernio de Japanio. Ĝi situas en la regiono Ĉugoku, la okcidenta parto de la insulo Honŝuo. Administra centro de la gubernio estas la urbo Macue.

Geografio

Urboj 
 Gocu
 Hamada
 Izumo
 Jasugi
 Masuda
 Macue (gubernia ĉefurbo)
 Oda
 Unnan

Urbetoj kaj vilaĝoj 
 Hikaŭa
 Hikaŭa
 Iiŝi
 Iinan
 Kanoaŝi
 Joŝika
 Cuŭano
 Nita
 Okuizumo
 Oĉi
 Kaŭamoto
 Misato
 Oonan
 Oki
 Ama
 Ĉibu
 Niŝinoŝima
 Okinoŝima
 Jacuka
 Higaŝiizumo

Gubernioj de Japanio
Dekdu Poetoj

Dekdu Poetoj estas esperantlingva antologio aperinta en 1934 kun poemoj de Hendrik Adamson, Hilda Dresen, Nikolaus Hovorka, Nikolai Kurzens, Georgo E. Maŭra (Gaston Waringhien), L. N. Newell, Amalia Núñez Dubús, Brian Price-Heywood, Alfred Schauhuber, Ezra Clark Stillmann, Ferenc Szilàgyi kaj Ludwig Totsche (Lajos Tárkony). Instigis, redaktis kaj komentis tiun ĉi kolekton Kálmán Kalocsay. Eldonis ĝin Literatura Mondo.

Recenzoj

Eksteraj ligiloj 

 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
 Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Esperanto-antologioj
Esperanto-poeziolibroj
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Katalogo de Universitato de Amsterdamo
Alfred Schauhuber

Alfred Michael SCHAUHUBER [ŜAŬhuber] (naskiĝis la  en Vieno) estis aŭstra esperantisto kaj industria oficisto. Krom per kursoj, artikoloj, kelkaj tradukaĵoj, li kontribuis al la esperantlingva poemantologio Dekdu Poetoj aperinta en 1934 ĉe la eldonejo Literatura Mondo sub redakto de Kálmán Kalocsay, kiu komentas la poezion de Schauhuber tiel:

 Sunajn pejzaĝojn apenaŭ havas la regno de poeto Schauhuber. Vespero, krepusko, arĝenta lumo de l' milda Luno - jen ĝiaj ĉefaj elementoj. Malĝojo estas la elsonora kordo de lia liro, sed tiu ĉi malĝojo estas tiel serene trankvila, ke ĝi estas preskaŭ gajo. Ne pseŭdoromantika trubaduro, sed viro parolas en tiuj ĉi versoj, viro kun klasike ekvilibrita, preskaŭ pagana kvieto. Liaj odoj pri la "Arĝenta Luno" plej klare montras sian kapablon ensorĉi la leganton en la trankvilan serenon de sia imperio. La luna Nokto. Kaj kiel certmane pentrita, monumentala bildo estas la "Ruino en la arbaro", kiel li povas en ĝi sentigi centoble pli ol kiom li diras! Oni devas por si konkeri tiun ĉi unukordan lirikon, sed konkerite ĝi restos daŭra rememoro.

Eksteraj ligiloj 
 Poemoj de Alfred SCHAUHUBER en Dekdu Poetoj 

SCHAUHUBER, Alfred
Ksenono

Ksenono estas kemia elemento en la perioda tabelo kiu havas la simbolon Xe kaj la atomnumeron 54. Ĝi estas senkolora, senodora, peza nobla gaso. Ĝi okazas malabunde en la atmosfero de Tero.

Vidu ankaŭ 
 Izotopoj de ksenono

Kemiaj elementoj
Gasoj