Robert Redford

Charles Robert Redford Jr. (ur. 18 sierpnia 1936 w Santa Monica) – amerykański aktor, reżyser i producent filmowy.

Życiorys

Wczesne lata 
Urodził się w Santa Monica jako jedyny syn Charlesa Roberta Redforda, księgowego, który pracował dla Standard Oil, i Marthy Hart, która zmarła w 1955 roku, gdy Robert kończył szkołę średnią Van Nuys High School w Los Angeles. Z powodu pijaństwa stracił swoje stypendium sportowe za grę w baseball, przyznane przez University of Colorado. Uczył się malarstwa w The Pratt Institute of Art oraz uczęszczał do American Academy of Dramatic Arts w Nowym Jorku.

Kariera 
Podczas nauki wystąpił w broadwayowskiej sztuce Tall Story (1959). W latach 1961–62 grał główną rolę w spektaklach: Niedziela w Nowym Jorku (Sunday in New York) i Boso w parku (Barefoot in the Park) Neila Simona. Pojawił się potem na małym ekranie w jednym z odcinków serialu telewizyjnego ABC Maverick (1960) z Jamesem Garnerem i Ratownictwo 8 (Rescue 8, 1960), a następnie zabiutował na dużym ekranie jako baseballista w komedii sportowej Joshuy Logana Duby smalone (Tall Story, 1960) u boku Anthony’ego Perkinsa i Jane Fondy. Potem znalazł się w obsadzie filmu wojennego War Hunt (1962) o wojnie w Korei z udziałem Johna Saxona, Sydneya Pollacka i Toma Skerritta.

Po roli prawnika w filmie Boso w parku (Barefoot in the Park, 1967) zaczęto go nazywać złotym chłopcem z Kalifornii. Zdobył uznanie widzów i stał się jedną z największych gwiazd Hollywoodu dzięki roli Sundance'a Kida w westernie Butch Cassidy i Sundance Kid (Butch Cassidy and Sundance Kid, 1969). Zagrał potem w kilkunastu filmach, które przeszły do historii kina, m.in. Żądło (The Sting, 1973), Wielki Gatsby (The Great Gatsby, 1974), Trzy dni Kondora (Three Days of the Condor, 1975), O jeden most za daleko (A Bridge Too Far, 1977), Urodzony sportowiec (The Natural, 1984) jako gwiazdor baseballu lat 30. XX w., czy Pożegnanie z Afryką (Out of Africa, 1985).

Jako reżyser zadebiutował w 1980 roku filmem Zwyczajni ludzie (Ordinary People), za który został uhonorowany Oscarem i Złotym Globem.

Założył i był właścicielem ośrodka narciarskiego Sundance Resort (nazwanego tak od jednej z jego ról – Sundance Kida), gdzie utworzył Sundance Institute i gdzie corocznie organizowany jest Sundance Film Festival, największy i najbardziej uznany festiwal promujący kino niezależne.

7 sierpnia 2018 poinformował o zakończeniu kariery aktorskiej.

Życie prywatne 

12 września 1958 w Las Vegas poślubił Lolę Van Wagenen (ur. 1940), która urodziła czwórkę dzieci: syna Scotta Anthony’ego (ur. 1 września 1959, zm. 17 listopada 1959 – nagła śmierć łóżeczkowa), córkę Shaunę Jean (ur. 15 listopada 1960), syna Davida Jamesa „Jamiego” (ur. 15 maja 1962, zm. 17 października 2020 z powodu nowotworu wątroby) i córkę Amy Hart (ur. 22 października 1970). W 1985 Lola i Robert Redford rozwiedli się.

Spotykał się z brazylijską aktorką Sônią Bragą (1988), projektantką kostiumów Kathy O’Rear (1990-1995), która pracowała przy jego filmach – Rzeka wspomnień (A River Runs Through It, 1992) i Quiz Show (1994), i szwedzką aktorką Leną Olin (1990-1991). W 1999 roku romansował z niemiecką malarką Sibylle Szaggars, a 10 lat później, w 2009 ożenił się z nią.

Nagrody 
 1961: Theater World Award: za rolę w spektaklu Niedziela w Nowym Jorku (Sunday in New York)
 1965: Złoty Glob: Najbardziej Obiecujący Gwiazdor; za rolę Inside Daisy Clover (1965)
 1974: Złoty Glob: Światowy Gwiazdor Filmowy
 1976: Złoty Glob: Światowy Gwiazdor Filmowy
 1977: Złoty Glob: Światowy Gwiazdor Filmowy
 1980: Amerykańska Nagroda Reżyserów Ekranowych (Directors Guild of America Award): Najlepszy reżyser filmu Zwyczajni ludzie (Ordinary People)
 1980: National Board of Review Award: Najlepszy reżyser filmu Zwyczajni ludzie (Ordinary People)
 1981: Oscar: Najlepszy reżyser filmu Zwyczajni ludzie (Ordinary People)
 1981: Złoty Glob: Najlepszy reżyser filmu Zwyczajni ludzie (Ordinary People)
 1994: Nagroda Cecila B DeMille 1994: New York Film Critics Circle Award: Best Picture, Quiz Show
 1995: Screen Actors Guild Lifetime Achievement Award

Odznaczenia 
 Prezydencki Medal Wolności – 2016
 National Medal of Arts
 Legia Honorowa – Francja

Filmografia

obsada aktorska

reżyser 
 1980: Zwyczajni ludzie
 1988: Fasolowa wojna
 1992: Rzeka wspomnień
 1994: Quiz Show
 1998: Zaklinacz koni
 2000: Nazywał się Bagger Vance
 2007: Ukryta strategia
 2010: Spisek
 2012: Reguła milczenia

Przypisy

Bibliografia 
 
 
 
 

Absolwenci American Academy of Dramatic Arts
Amerykańscy aktorzy filmowi
Amerykańscy reżyserzy filmowi
Amerykańscy aktorzy teatralni
Amerykańscy aktorzy telewizyjni
Amerykańscy aktorzy dubbingowi
Ludzie urodzeni w Santa Monica
Laureaci Honorowego Cezara
Laureaci Złotego Globu za najlepszą reżyserię
Laureaci nagrody BAFTA dla najlepszego aktora pierwszoplanowego
Laureaci Nagrody Gildii Aktorów Ekranowych za całokształt twórczości
Laureaci Nagrody im. Cecila B. DeMille’a
Laureaci Nagrody David di Donatello
Laureaci Oscara za najlepszą reżyserię
Laureaci Oscara za całokształt twórczości
Odznaczeni Prezydenckim Medalem Wolności
Odznaczeni National Medal of Arts
Kawalerowie Legii Honorowej
Urodzeni w 1936
Laureaci Kennedy Center Honors