alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Korea kuirarto

Korea kuirarto estas la tradicia kuirarto de Koreio.

Ĝi pleparte baziĝas je uzo de rizo kiel ĉefa manĝaĵo.
Ĉar rizo mem ne havas sufiĉe interesan guston la kuirarto aldonas diversajn almanĝaĵojn.

La tradicia estas tia ke la almanĝaĵoj kaj rezultaj manĝaĵoj havas multe pli fortan guston ol manĝaĵoj de plejmulto de la aliaj kuirartoj.

Gravaj pladoj 
 Kimĉio
 Komtango

Bildoj

Eksteraj ligiloj 
 historio de korea kuirarto 

Kuirarto
Kuirarto laŭ landoj
!
Azia kuirarto
-632

En la jaro 632 antaŭ Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj
Japana imperiestro, Suizei

Mortoj
-549

En la jaro 549 antaŭ Kristo okazis, interalie:

Eventoj
Japana imperiestro Annei surtroniĝis;

Mortoj
Japana imperiestro, Suizei
Annei

Imperiestro Annei (安寧天皇 'anneitenno') (naskiĝis -577, mortis je -511) estis la tria imperiestro de Japanio laŭ la tradicia Listo de imperiestroj. Li regis ekde -549 ĝis -511. Li estis Antaŭ-Jamato-Perioda imperiestro. La historio pri antaŭ-jamato-aj imperiestroj estas verkita en la plej antikvaj japanaj libroj, kojiki kaj nihonŝoki, ĉar nuntempe oni ne scias, ĉu antaŭ-jamato imperiestroj vere ekzistis. La nomo signifas "neŝanĝiĝema paco".

Japanaj imperiestroj
Naskiĝintoj en la 6-a jarcento a.K.
Mortintoj en la 6-a jarcento a.K.
-577

En la jaro 577 antaŭ Kristo okazis, interalie:

Naskiĝoj 
Japana imperiestro, Annei
-511

En la jaro 511 antaŭ Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
Japana imperiestro, Annei
Itoku

Imperiestro Itoku (懿徳天皇 'Itokutenno') (naskiĝis -553, mortis je 8-a de septembro, -477) estis tria imperiestro de Japanio de tradicia Listo de imperiestroj. Li regis ekde 4-a de februaro, -510 ĝis -477.Li estis Antaŭ-Yamato-Period imperiestro. La historio pri Antaŭ-Yamato imperiestroj estas verkita je japana plej antikvaj libroj, kojiki kaj nihonŝoki ĉar nuntem oni ne scias se Antaŭ-yamato imperiestroj vere ekzistis. Nomo signifas "benigna solideco".

Japanaj imperiestroj
Naskiĝintoj en la 6-a jarcento a.K.
Mortintoj en la 5-a jarcento a.K.
-553

En la jaro 553 antaŭ Kristo okazis, interalie:

Eventoj
Belsasaro iĝis reĝo de Babilono

Naskiĝoj
Japana imperiestro, Itoku

Mortoj
-477

En la jaro 477 antaŭ Kristo okazis, interalie:

Eventoj
Fondo de la armeligo de Deloso por militi kontraŭ la Persoj.
C. Horatius M.f. Pulvillus kaj T. Menenius Agrippae f. Lanatus iĝis konsuloj de Romo.

Naskiĝoj

Mortoj
Japana imperiestro, Itoku
Elektra konduktivo

Elektra konduktivo (signo σ) estas mezuro de kiom materialo allasas la transportadon de elektra ŝargo. Ĝia SI derivita unuo estas la Simenso je metro (A2s3m−3kg−1) nomita laŭ Werner von Siemens. Ĝi estas difinita kiel la proporcio inter la kurenta denseco kaj la elektra kampo:

Elektra konduktanco estas fenomeno kie materialo entenas moveblajn partiklojn kun elektra ŝargo, kiu povas porti elektron. Kiam diferenco de elektra potencialo estas metita trans konduktanto, ĝiaj moveblaj ŝargoj fluas, kaj elektra kurento aperas.

Konduktanto, ekzemple metalo, havas altan konduktivon, kaj izolilo, ekzemple vitro aŭ vakuo, havas malaltan konduktivon. Semikonduktaĵo havas konduktivon, kiu multe varias laŭ diversaj kondiĉoj, ekzemple submeti ĝin al elektraj kampoj aŭ specifaj frekvencoj de lumo.

Elektra konduktivo  estas la inverso de la elektra specifa rezistanco .

Konduktanco (G) dependas de la formo kaj grando de objekto, dum konduktivo estas konstanto por ĉiu materialo, kaj ne dependas de ĝia grando. Ĝi estas la inverso de rezistanco (R), do ĝia SI derivita unuo estas la Simenso.

Konsideru konduktantan stangon el materialo de elektra konduktivo σ, pri kiu trairas kurento I.

La potencialdiferenco inter la du finaj punktoj P1 kaj P2 estas difinita per :

kie  estas la elemento de vojo, laŭ kiu la elektra kampo E integriĝas. Kiam la aplikita E kampo estas uniforma kaj orientita laŭ la longo de la konduktanto, la kurenta denseco J estas ankaŭ uniforma kaj orientita laŭ la longo, la supra vektora ekvacio de la elektra tensio tial reduktiĝas al skalara ekvacio :

kaj (laŭ sia difino) la kurenta denseco reduktiĝas al :

Sekvas, ke:

Per difino:

do la konduktanco G de uniforma konduktanto estas kalkulebla de la konduktivo σ de la materialo laŭ la formulo :

kie  estas la longo de la konduktanto mezurata en metroj (en SI-unuoj), A estas la areo de transversa sekco (pri ronda drato A = π r2, se r estas ĝia radiuso) mezurata en kvadrataj metroj.

Tabelo pri la valoroj de kelkaj materialoj

Referencoj

Vidu ankaŭ 
 Elektra rezistivo
 Elektrotekniko kaj Elektroniko
 Duonkonduktaĵo
 Konduktilo
 Leĝo de Omo
 Rezistilo
 Superkonduktiveco

Fizika kvanto
Elektra rezistanco
Elektro
Elektromagnetismo

ru:Электрическая проводимость#Удельная проводимость
uk:Електропровідність#Питома електропровідність
Michael Douglas

Michael Kirk DOUGLAS (naskiĝis la 25-an de septembro, 1944) estas usona aktoro kaj produktoro. Li estas la filo de Kirk Douglas.

Douglas naskiĝis ĉe New Brunswick, New Jersey. Liaj gepatroj sin enkontris ĉe American Academy of Dramatic Arts.Dum sia kariero li dufoje gajnis la Oskaron: kiel produktoro en la kategorio plej bona filmo pro One Flew Over the Cuckoo's Nest kaj kiel aktoro pro la plej bona ĉefrolo en Wall Street.

Listo de filmoj 
 One Flew Over the Cuckoo's Nest (1975 – kiel produktoro)
 Coma (1977)
 The China Syndrome (1978)
 A Chorus Line (1985)
 Fatal Attraction (1987)
 Wall Street (1987)
 The War of Roses 1989)
 Black Rain (1989)
 Basic Instinct (1992)
 Falling Down (1993)
 Disclosure (1994)
 The American President (1995)
 The Ghost and the Darkness (1996)
 A Perfect Murder (1998)
 Wonder Boys (2000)
 Traffic (2000)
 Don't Say a Word (2001)
 One Night at McCool's (2001)
 The In-Laws (2003)
 Avengers: Endgame (2019)

Eksteraj ligiloj 

 http://www.michaeldouglas.com  
 Michael Douglas Interview
 http://www.iffkv.cz/?m=32&sub=2&year=1998 
 http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/film/2966821.stm
 http://akas.imdb.com/name/nm0000140  

Usonaj aktoroj
Akademia Premio por plej bona aktoro
Sissy Spacek

Sissy SPACEK, origine: Mary Elizabeth SPACEK (naskiĝis la 25-an de decembro, 1949) estas usona aktorino kaj kantistino. Ŝia praavo estis František Jan Špaček, naskiĝinta en Bordovice.

Post mallonga kariero kiel kantistino, ŝi en la jaro 1972 havis sian filmdebuton. Mondfamon ŝi akiris en 1976, per la ĉefrolo en la horora filmo Carrie (laŭ romano de Stephen King).Ŝi kvinfoje estis nomumita por la Oskaro, kaj ŝi gajnis ĝin unufoje, pro la filmo Coal Miner's Daughter, temanta pri malriĉa junulino, kiu fariĝis fama kantistino.

Listo de filmoj 

 Prime Cut (1972)
 Badlands (1973)
 Carrie (1976 – nomumita por Oskaro)
 Three Women (1976)
 Welcome to L.A. (1976)
 Coal Miner's Daughter (1980 - gajnis Oskaron kaj nomumon por la muzikpremio Grammy)
 Missing (1981 – nomumita por Oskaro)
 The River (1983 – nomumita por Oskaro)
 The Long Walk Home (1990)
 JFK (1991)
 The Straight Story (1992)
 If These Walls Could Talk (1997)
 Blast From the Past (1998)
 In the Bedroom (2000 – nomumita por Oskaro)

Spacek, Sissy
Spacek, Sissy
Spacek, Sissy
Spacek, Sissy
Veronica Ferres

Veronica FERRES (naskiĝis la 10-an de junio 1965) estas germana aktorino.

Veronica Ferres naskiĝis en Solingen, Nordrejn-Vestfalio. En Munkeno ŝi studis germanistikon kaj teatrajn sciencojn, poste ŝi en la Viena Max-Reinhardt-seminario studis aktoradon.

Kiel aktorino ŝi konatiĝis per rolo en la satira filmo Schtonk  de la reĝisoro Helmut Dietl en 1991. Plian famon alportis la filmo Das Superweib  de la reĝisoro Sönke Wortmann en 1995. Sekvis multaj pliaj filmoj, el kiuj en la suba listo menciiĝas nur kelkaj. Ŝi gajnis aron da premioj.

Listo de filmoj (elekto) 
 Schtonk (1991, reĝisoro Helmut Dietl)
 Der Papagei (1992)
 Das Superweib (1995, reĝisoro Sönke Wortmann)
 Doktor Knock (1996)
 Rossini (1997)
 Eine ungehorsame Frau (1997)
 Late Show (1998)
 Die Braut (1999)
 Les Misérables (Francio/Germanio, 2000)
 Die Manns (2001)
 Bobby (2001)
 Für immer verloren (2003)

Premioj gajnitaj 
 premio Bambi (1992)
 Goldene Kamera (1998, 2002)
 premio Adolf Grimme (2002)

Eksteraj ligiloj 
 La oficiala retejo de Veronica Ferres

Germanaj aktoroj
Kanada gruo

La kanada gruo (Grus canadensis) estas la precipa gruo-specio en Nordameriko, (la alia, Amerika gruo Grus americana, estas minacata specio, apenaŭ savita de sciencistaj klopodoj).

Disvastiĝo kaj medioj 
Kun 600 mil individuoj tiu nearktisa specio estas la nun plej multenombra specio de gruo monde. Ili vivas en marĉoj kaj junkejoj en orienta Siberio, Alasko kaj orienta Kanado kiuj migras en orienta Usono, nome proksime 80% de la tuta loĝantaro -450.000 birdoj- pasas migre en la Platte River Valley (Valo de rivero Platte) en subŝtato Nebrasko. Krome estas loĝantaro nemigranta en subŝtato Florido kaj ĉirkaŭaĵoj -Meksika golfo-.

Aspekto 

Plenkreskuloj estas grizaj kaj havas ruĝan kronon, tio estas senpluma tre videbla kapo ekde la beko ĝis la nuko, kio diferencigas ilin disde aliaj gruoj, ĉar kaj la Amerika gruo kaj la Griza gruo havas pli malgrandan ruĝan parton; krome tiu ĉi gruo ne havas griznigrajn kapajn partojn kiel la aliaj menciitaj specioj. La beko estas longa kaj la kruroj longaj kaj malhelaj. Ambaŭ seksoj estas similaspektaj.

Reproduktado 
Kanadaj gruoj nestas surtere proksime de akvejo; la ino demetas du ovojn sur herbamaso. Gepatroj pariĝas porvive, kaj kune kovas kaj prizorgas la idojn. Ili ekbredas je sia 2-a ĝis 7-a jaro kaj vivas ĝis aĝo de 25 jaroj.

Kutimoj 
Tiuj birdoj estas ĉiomanĝantaj: semoj, beroj, planktoj, insektoj, etaj ronĝuloj,ktp. Vintre ili manĝas grupe en terkulturejoj.

La voĉo estas laŭta trumpetado kun gorĝa trilado.

Dumfluge ili estas diferenceblaj disde ardeoj pro rektaj kolo kaj kruroj kaj la konstanta trumpetado.

Subspecioj 
Estas ses subspecioj agnoskataj:
 Eta Kanada gruo (G. c. canadensis)
 Granda Kanada gruo (G. c. tabida)
 Kanada gruo (G. c. rowani)
 Florida Kanada gruo (G. c. pratensis)
 Misisipia Kanada gruo (G. c. pulla)
 Kuba Kanada gruo (G. c. nesiotes)

Vidu ankaŭ 

 Arbaroj de Frejzer-Altebenaĵo kaj Frejzer-Baseno

Eksteraj ligiloj 

 en subŝtato Indianao 

Gruoformaj
Nearktisa faŭno
Birdoj de Kubo
Fraŭlingruo

La fraŭlingruo (Anthropoides virgo) el la ordo de cikonioformaj birdoj kaj familio de cikoniedoj fekundiĝas en norda Ĉinio kaj travintras en la provincoj de suda Ĉinio. Ĝi same vivas ankaŭ en Ukrainio, orienta Rusio, Siberio kaj travintras en Afriko kaj Hindio.

Aspekto 
Ĝi estas la plej malgranda el la gruoj, kun longeco de ĉ. 97 cm. kaj pezo de malpli ol 2,3 kilogramoj. Ĝi havas grizan koloron sur la tuta korpo, malhelgrizan sur la kolo, kun longaj blankaj plumtufoj ĉe la oreloj. La longaj griznigraj plumoj sur la brusto kaj internaj duagradaj flugplumoj havas formon de pajla pluvmantelo, tial oni nomas ĝin pajlmantela gruo.

Konduto 
La pajlomantelaj gruoj flugas al la nestejoj en rekta linio aŭ en V-formo en la mezo de marto kaj ofte vivas kune kun ordinaraj gruoj. Ili krias akre. Ili aktivadas grupete sur vastaj herbejoj aŭ en fragmitejoj. Matene kaj vespere ili kolektiĝas ronde sur herbejo, iam en du aŭ tri vicoj. Kelkaj el ili eniras en la ciklon kaj "ekdancas". Ili, kun hirtigitaj brustplumoj, disetenditaj flugiloj kaj rektigita kolo, saltas,-kapbalanciĝas kaj krias trumpete. Kiam ili ĉesas "danci", kelkaj aliaj tuj anstataŭas ilin, tial la dancado daŭras senĉese. Ili forflugas ĉielen en aroj tuj post sekskuniĝo. En la meza aŭ lasta tagdeko de aprilo ili aktivadas en paroj. Ili demetas ovojn inter la mezo de majo kaj la unua tagdeko de jwio. Estas interese, ke ili ne korstruas neston, sed demetas ovojn sur salalkala terpeco, ĉirkaŭ kiu kreskas maldensaj fragmitoj, herboj, absintoj kaj fabplantoj.

La birdino ellasas kutime du ovojn, kiujn kovas la virbirdo kaj birdino alterne dum 28 tagoj. La eloviĝintaj idoj, tutkorpe kovritaj de lanugoj, kreskas rapide kqj pezas po pli ol 1 600 gramojn post nur 40 tagoj. En la fino de aŭtuno ili flugas suden kune kun siaj gepatroj por tie travintri.

Gruedoj
Joseph Fouché

[[Dosiero:Joseph Fouche.jpg|eta|dekstra|180px|Joseph Fouché (1759-1820).]]Joseph FOUCHÉ, duc d'Otrante''', (esperante: duko de Otranto), (naskiĝis la 21-an de majo  1759 en Le Pellerin, apud Nantes; mortis la 26-an de decembro 1820 en Triesto, tiam parto de Aŭstrio, nuntempe en Italio) estis franca politikisto, unu e lla gvidantoj de la franca Revolucio kaj ministro de la polico dum la unua franca Imperio kaj de la posta la unua Resurtronigo. Historie li estas konsiderta la patro de moderna polico kaj de la ideo kaj realigo de polica ŝtato.

Liaj politikaj kapabloj agi malantaŭ la kulisoj, kompreni kie blovas la vento kaj krei kreivajn politikajn ligojn sen ideologiaj sentoj, metis lin, kune kun lia nuntempa kolego Talleyrand, kiel la arketipo de la senbrida politikisto.

Inter aliaj de la nacia konvencio, li estis tiu, kiu subskribis la mortkondamnon de Ludoviko la 16-a.

La Artileriisto de Liono 
En novembro 1793 li estis vokita de la revolucia konvencio por subpremi ribelon okazita en Liono, kie li uzis metodojn kiel amasa pafado al la protestanta homamaso kaj kaŭzis gravajn vundojn ĉe pli ol 270 homoj, 60 el kiuj estis gviditaj el malliberejo kaj pafis ilin. Rezulte li estis kromnomita "Le Mitrailleur de Lyon". Laŭ la kritiko pri ĉi tiu agmaniero, li subpremis la ribelon per ekzekuto per senkapigi en gilotino, kio kaŭzis ĉirkaŭ 1800 ekzekutojn ĝis li revenis Parizon en aprilo 1794. Tiam li fame diris: "La sango de la krimuloj fekundigas la landon de libereco kaj stabiligas ĝiajn fundamentojn".

Resurtronigo 
Por pruvi sian lojalecon al la nove akirita krono kaj sian efikecon al la reĝimo, Li ĉeforkestris kampanjon de teroro kaj mortigo de revoluciuloj, liaj iamaj amikoj kaj lojaluloj de Napoleono, inter aliaj, li ekzekutis Michelle Neh, unu el la marŝaloj en la armeo de Napoleono.

En Kulturo 
La juda-aŭstra verkisto Stefan Zweig publikigis mallongan biografion de Fouche ("Fouche - portreto de politika viro") en 1929. Zweig emfazis la oportunisman dimension kaj la puran potencan deziron en la rolulo de Fouche.

Francaj politikistoj
Historio de Francio
Franca Revolucio
Drapo

Drapo estas teksaĵo el fadenoj, kiu kutime estas prilaborata por vestoj. Origine oni uzis la terminon por fulitaj teksaĵoj. Ĝi povas surmontri enigitajn ornamaĵojn. Drapoj povas konsisti el la plej diversaj materialoj: sedo, lano, kotono, linofibroj.

Kutime ĝi estas lana ŝtofo, kiu unue estas teksita kaj poste feltita aŭ fulita.

La ŝtofo estas pli varma ol teksitaj ŝtofoj kaj pli forta ol felto. Drapo jam estis konata de la keltoj kaj iĝis populara ĉe la romianoj post la konkero de Gaŭlio. De la malfrua Mezepoko, la ŝtofo populariĝis inter grandaj partoj de la loĝantaro, ĉefe ĉar ĝi estis daŭrema kaj malpuraĵo- kaj akvorezista. Kiel rezulto, drapa vestaĵo daŭris longan tempon kaj postulis malmulte da prizorgado.

Estis multaj specoj de drapo, en diversaj kvalitoj. Iuj tipoj estis dikaj kaj rigidaj (por manteloj), aliaj maldikaj kaj flekseblaj (por roboj). Krome, oni distingis inter brila aŭ nebrila ŝtofo, strikte aŭ loze teksita ŝtofo, en tola- aŭ kepra teksaĵo, kaj pli-malpli feltitaj variantoj. Kvankam estis grandaj diferencoj en prezo kaj kvalito, drapo, pro la sufiĉe komplika produktadprocezo, estis pli-malpli luksa produkto. Kiel rezulto, granda parto de la kampara loĝantaro daŭre vestis sin per hejm-ŝpinita kaj hejm-teksita drapo. Pro la produktadprocezo, drapoŝtofoj estis kutime unukoloraj.

Vidu ankaŭ
 La drapoindustrio de la Malaltaj Landoj

Ekonomio
Teksaĵoj
Teksaĵindustrio
Toto

Toto, alinome Tehuti (en la egipta lingvo ḏḥwtj (Pron: Ĝeĥuti) ) estas inter la plej gravaj dioj de antikva Egiptio, Ĝi estis kultita precipe en Ĥmun.  En tiu grandurbo, li gvidis la panteonon de Ogdoado de ok ĉefdiaĵoj. Ĝi estis la dio de skribo, (kaj tial en la mitologia pesado de la animoj ĝi notis la rezultojn), tial ĝia pastraro faris el ĝi universalan dion, kiu kreis la mondon per siaj vortopovo kaj scienco. Toto iĝis tre rilata al la arbitracio de diaj disputoj, la artoj de magio, la sistemo de skribo, la evoluo de scienco, kaj la juĝo de la morto. Liaj simbolaj bestoj estis ibiso kaj paviano.

Referencoj 

Bestaj dioj
Dioj pri arto
Dioj pri magio
Dioj pri postmorto
Dioj pri saĝeco
Dioj pri sciado
Egipta mitologio
Fondintoj de misterecaj religioj
Inventintoj de skribsistemoj
Lunaj dioj
Proporcio

Proporcio estas laŭ PIV
 rilato inter la grandecoj de partoj inter si kaj al la tuto,
 grandeco de objekto, rilate al alia analoga rigardata kiel tipo,
 grandeco de afero, rilate al alia, kiu kreskas aŭ malkreskas samtempe kaj samgrade, kiel la unua (ekzemplaj frazoj: Devas esti severa proporcio inter la kulpoj kaj la punoj. Lia sukceso estas sen proporcio kun lia talento)
 en matematiko, la egaleco de du kvocientoj aŭ frakcioj, ekzemple 6:8=9:12 (alia notacio: 6/8=9/12) - alternativa vortumo por la lasta signifo estas rilatumo (en la latina lingvo ratio).

La signo de la koncepto proporcio en matematiko estas ∝. La deksesuma kodo de la signo en unikodo estas 221D, ĝi povas esti skribita kiel &prop; en HTML.

Vidu ankaŭ 

 Ora proporcio.
 De divina proportione

Matematiko
Analfabeteco

Analfabeteco priskribas homon (t.e. ne infano), kiu scipovas nek legi nek skribi, ĉar tiu persono partoprenis eĉ ne elementan lernejan instruadon. La vorto venas de la kombino de la vorto alfabeto kaj la greka prefikso "an-": ἆ kiu signifas neadon. Tiel, iu analfabetulo estas tiu, kiu scias nek α (alfo) nek β (beto), la du unuajn literojn de la greka alfabeto, cele ke la persono ne regas la legadon.

Kaŭzo povas esti nesufiĉa inteligento pro malsano aŭ denaska difekto, sed plej ofta kialo estas la sociaj vivkondiĉoj kiuj obstaklis vizitadon de lernejoj. Tio koncernas ĉefe la t.n. trian mondon, kie la homoj malsatas, zorgo pri nutraĵoj estas por ili primara, dum lerneja edukado nur sekundara problemo. Ekzistas ankaŭ gentaj tradicioj, kiuj malpermesas kleriĝon al virinoj aŭ al anoj de malsuperaj kastoj.

Unesko kaj aliaj internaciaj organizoj entreprenas tutmondan kampanjon kontraŭ la analfabeteco, por kio servas diversaj afabetigaj projektoj kaj programoj. Unu el eksperimentoj okazas en Afriko pere de Esperanto kiel lingvo kun fonetika ortografio, sekve kun facile instruebla alfabeto.

Funkcia analfabeteco estas kondiĉo en kiu homo akiras kelkajn komencajn lego- kaj skribkapablojn, sed ili ne sufiĉas por efika uzo en ĉiutaga vivo.

Ofteco en la nuntempo 
 Analfabeteco okazas pli ofte en evolulandoj ol en evoluintaj landoj. Multaj zorgas pri la fenomeno de analfabeteco en la monda loĝantaro, malgraŭ la fakto, ke analfabeteco-procentoj senĉese malpliiĝis en la lastaj jardekoj, precipe en evolulandoj. Inter la evolulandoj, la plej signifaj malkreskoj en la nivelo de analfabeteco estis observitaj en Ĉinio, Vjetnamio, Barato, Kubo kaj Sudafriko.

Datumoj de 1998 montras, ke 16% de la monda loĝantaro, laŭ UN-difino, suferas de analfabeteco. Nur en Usono ĉirkaŭ 5 % de la loĝantaro estas analfabetoj laŭ difino de la usona registaro, laŭ la censo de 1990. En Britio,  7 milionoj da britaj civitanoj estas analfabetoj laŭ registaraj datumoj. En arabaj landoj, pli ol 25% de viroj kaj proksimume 50% de virinoj estis analfabetoj en 2000.

Dosiero:Monde analphabetisme 2000.jpg|Malalfabeteco en la mondo laŭ landoj

Vidu ankaŭ 
 Listo de nacioj laŭ procento de homoj kiuj povas legi
 Disleksio
 Internacia Tago de Legopovo
 Legoscio
 Premio Reĝo Seĝong pri Legopovo de Unesko

Eksteraj ligiloj 

 http://nces.ed.gov/NAAL 
 http://www.theliteracysite.com 
 http://www1.oecd.org/publications/e-book/8100051e.pdf  

Lingvoscienco
Skribo
Lingvo
Sociologio
Pedagogio
Kulturo
Ibisoj

Ibisoj estas grupo de longkruraj vadbirdoj de la familio Treskiornitedoj. Ili ĉiuj havas subenkurvajn bekojn kaj tre ofte manĝas pogrupe, traserĉante en koto manĝaĵon ĉefe krustacojn. Ili nestas surarbe, kutime kun plataleoj aŭ ardeoj.

Laŭ popolaj rakontoj, ibisoj estas la lasta viva estaĵo kiu kaŝiĝas antaŭ uragano kaj la unua kiu reaperas post la ŝtormo. La ibisoj estis ankaŭ adorata besto en antikva Egiptio ĉefe kiel aliaspekto de dio Tot.

La ibisa subfamilio estas de familio Treskiornitedoj kaj ordo Cikonioformaj.

Specioj 
 Subfamilio Treskiornitenoj: ibisoj' Genro Threskiornis Afrika blanka ibiso, Threskiornis aethiopicus Madagaskara ibiso, Threskiornis bernieri †Reunia ibiso, Threskiornis solitarius formortinta
 Nigrakapa ibiso, Threskiornis melanocephalus Aŭstralia blanka ibiso, Threskiornis molucca Dornakola ibiso, Threskiornis spinicollis Genro Pseudibis Nigra ibiso aŭ Ruĝnuka ibiso, Pseudibis papillosa Blankanuka ibiso aŭ Blankaŝultra ibiso, Pseudibis davisoni Giganta ibiso, Pseudibis gigantea aŭ Thaumatibis gigantea Genro Geronticus aŭ Kalvibisoj
 Norda kalvibiso aŭ Ermitibiso, Geronticus eremita Kalvibiso, Geronticus calvus Genro Nipponia Ruĝa ibiso Nipponia nippon Genro Bostrychia Oliveca ibiso, Bostrychia olivacea Santomea ibiso, Bostrychia bocagei Makulbrusta ibiso, Bostrychia rara Mustaĉibiso, Bostrychia hagedash Karunklibiso, Bostrychia carunculata Genro Theristicus Plumbibiso, Theristicus caerulescens Brunkola ibiso, Theristicus caudatus Nigrabrida ibiso, Theristicus melanopis Genro Cercibis Akravosta ibiso, Cercibis oxycerca Genro Mesembrinibis Verda ibiso, Mesembrinibis cayennensis Genro Phimosus Ruĝabrida ibiso, Phimosus infuscatus Genro Eudocimus Amerika blanka ibiso, Eudocimus albus Skarlata ibiso aŭ Roza ibiso, Eudocimus ruber Genro Plegadis Bruna ibiso, Plegadis falcinellus Blankabrida ibiso, Plegadis chihi Punaa ibiso, Plegadis ridgwayi Genro Lophotibis Krestibiso, Lophotibis cristata''

Bildaro

Eksteraj ligiloj 
 http://www.cnbirder.com/birdinfo.asp?id=561  
 http://www4.ocn.ne.jp/~ibis  

Treskiornitedoj
Prediko

Prediko estas literatura ĝenro, parolado per kiu oni komunikas al publiko verojn religiajn aŭ insistado en rekomendado de tio, kion oni kredas vera kaj bona. En Katolika Eklezio ĝis 1970 dirata de predikejo.

Predikisto kutime identigas personon kiu predikas aŭ faras predikojn aŭ homiliojn de religiaj temoj plej ofte al asembleo de personoj. Malplej oftaj estas predikistoj kiuj predikas surstrate, aŭ tiuj kies mesaĝo ne necese estas religia, sed kiuj predikas komponantojn kiaj el morala aŭ socia aŭ sociala vidpunktoj aŭ filozofio.

En Islamo
La Ĥutba aŭ Ĥutbah (en araba: خطبة khuṭbah, ) estas araba vorto kiu utilas kiel la unuaranga formala okazo por publika predikado en la tradicio de Islamo.

Konataj predikistoj
 Tertuliano
 Johano Krizostomo
 Aŭgusteno de Hipono
 Gregorio de Nazianco
 Domingo de Guzmán
 Francisko el Asizo
 Marteno Lutero
 Johano Kalvino
 John Donne
 Jacques-Bénigne Bossuet
 John Wesley
 Billy Graham
 Piotr Skarga
 Antonio de Padovo

Proverboj pri predikado
Ekzistas pluraj proverboj pri prediko en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

Literaturo
 Willimon, William H. and Richard Lischer, eds. Concise Encyclopedia of Preaching. Louisville, Kentucky: Westminster John Knox Press, 1995. ISBN 0-664-21942-X

Referencoj

Vidu ankaŭ
 Surmonta Parolado
 Kerigmo
 Midraŝo
 teologio
 moralo

Eksteraj ligiloj
 Sermon  Encyclopædia Britannica. 24 (11th ed.). 1911

Religio Kristana liturgio Kristanaj ĝenroj
Kleriko

Kleriko (precipe en kristanismo) estas persono, kiu apartenas al la eklezia hierarkio.

Aparte gravan rolon la kristana Klerikaro havis dum la eŭropa Mezepoko, kiam ĝi estis la dua reganta klaso post la unua klaso de nobeloj kaj kune kun la nobeloj havis multajn privilegiojn kompare al la tria klaso, la burĝoj aŭ ĉiuj ceteraj homoj.

Klerikoj de kristanismo 
 Diakono
 Episkopo
 Monaĥo
 Papo
 Pastoro
 Pastro
 Popo
 Sacerdoto

Klerikoj de aliaj religioj 
 Lamao
 Mulao
 Rabeno

Vidu ankaŭ 
 Religio
 Kulto
 Antiklerikalismo

 
Religiuloj
Imperiestro de Japanio

La Imperiestro de Japanio (天皇 [ten-noo]) estas japana titola Ŝtatestro kaj la ĉefo de la Japana imperia familio.

De la komenco de Japanio ĝis la mezo de 20-a jarcento, la rolo de imperiestro alternis inter religia superulo, nominala reganto kaj efektiva imperia rolo.

Laŭ la moderna japana konstitucio, la imperiestro estas nun ceremonia figuro.

La nuna imperiestro estas Imperiestro Naruhito (2019-)
La loĝejo de la Japana Imperiestro estas Imperiestra Palaco (Kōkyo), situas en centro de Tokio, depost la mezo de 19-a jarcento.
Antaŭ tio la imperiestroj loĝis en Kioto.

Heredo de Trono 
Ekzistas legendo, ke la trono estis heredita sen escepto de vir-liniaj posteuloj de la unua imperiestro Ĝimmu. Nuntempa leĝo pri tronheredo sekvas ĉi tiun tradicion.

Post la malvenko de la dua mondmilito, nuligo de galantiaj familoj kaj adopto de monogamio kaŭzis la seriozan malpliiĝon de rajtuloj de heredo. En 2019, nur tri homoj, 83-aĝa Masahito, kronprinco Fumihito, kaj Hisahito, havas la heredrajton.

vidu ankaŭ 
 Historio de Japanio
 Imperia Trezoro de Japanio
 Samurajo

 Listo de imperiestroj de Japanio

Eksteraj ligiloj 

 http://www.kunaicho.go.jp/eindex.html 
 http://www.friesian.com/sangoku.htm#japan 
 http://www.kunaicho.go.jp 
 http://photoguide.jp/pix/thumbnails.php?album=158 

 
Japanaj
-582

En la jaro 582 antaŭ Kristo okazis, interalie:

Eventoj
Komenco de pitiaj ludoj.

Naskiĝoj

Mortoj

Jimmu Tenno, filo de la dio Suzano, ebla unua imperiestro de Japanio.
Great Gransden

Great Gransden estas vilaĝo en distrikto Huntingdonshire, Anglio. Ĝi havas malpli ol 1000 loĝantojn. Great Gransden estas konata kiel la naskiĝurbo de frua pioniro de Esperanto, A. J. Edmonds.

Britio
Manierismo

Manierismo estas eŭropa stilfazo en pentrado, konstruarto, plastiko, muziko kaj literaturo, kiu sekvas post renesanco, proksimume inter 1510 kaj 1600.

Ecaro 
Manierismo karakteriziĝas per strebado al distinga maniero kaj al simetrio laŭ dukurbaj linioj. Ĝin oni ofte nomas ankaŭ malfrua renesanco, ĉar la manieristoj eliras de la renesanca formpaletro.
En Italio manierismo ampleksas proksimume la tempon inter 1515 kaj 1600; en Francio de 1550 ĝis 1610, en Germanio la jaroj 1560 ĝis 1610. En la literaturo la vorto estas uzata por la transira fazo inter renesanco kaj baroko, kiu fazo daŭris ĝis ĉirkaŭ 1630. Ĝi ampleksas plurajn naciajn stilkonceptojn; "marinismon" en Italio, "gongorismon" en Hispanio, "bonvorto" en Anglio, la "preciozan" literaturon en Francio kaj kelkajn variantojn de la germana baroko. Bazaj enhavaj karakterizaĵoj estas kontraŭteza, ambigua mondosento, kontraŭnaturalisma afekteco, neraciismaj pozicioj kaj elitemo. Unuflanka interesiĝo pri aĵoj problemaj, monstrecaj kaj bizaraj disformas la realon je io kvazaŭ fantazia, ĝin diserigas je sonĝobildoj kaj ofte ĝin troigas ĝis superrealeco. Lingvaj ecoj estas troabunda apliko de tropoj, metaforoj kaj kleraj mitologiaj aludoj.

Artistoj 
Ĉi nocion enkondukis Giorgio Vasari por karakterizi la manieron aŭ stilon de la malfrua Michelangelo Buonarrotti. Poste ĝi ankaŭ aplikiĝis al liaj sekvantoj. Jen listo:
 Benvenuto Cellini
 El Greco

Bildaro

Eksteraj ligiloj 
 http://perso.wanadoo.fr/fatthalin/louvre/histoire_art/renaissance/renaissance9.html 
 http://www.kfki.hu/~arthp/art/g/giovanni/bologna/rape1.jpg 
 http://www.humanitiesweb.org/gallery/195/6.jpg
 http://cgfa.sunsite.dk/fiorentino/fiorentino8.jpg
Rotacio

Rotacio estas turniĝo de objekto(j) ĉirkaŭ interna akso.

Vidu ankaŭ 
 Inercimomanto
 Precesio
 Turnado (matematiko)
 Torda momanto

Eksteraj ligiloj 
 http://www.cut-the-knot.org/Curriculum/Geometry/RotationTransform.shtml 
 http://www.cut-the-knot.org/Curriculum/Geometry/Connes.shtml 
 http://www.mathsisfun.com/geometry/rotation.html 
 http://www.darkins.org.uk/articles/article.php?id=9 

Geometrio
Mekaniko
Harmonio

Harmonio estas
 aro de sonoj samtempaj en muziko, sinsekvaj en poezio, kiu estas agrabla por la orelo,
 en figura signifo pri personoj ĝusta aranĝo de la diversaj partoj de tuto, tia ke ĉiu el ili akordas plaĉe kun la aliaj, pri personoj intensa akordo inter ili en emocioj, intencoj aŭ konduto.

Vidu ankaŭ 
 harmoniscienco, akordo
 konsento, paco
 proporcio
 Ora proporcio

Proverbo 
Ekzistas pluraj proverboj pri harmonio en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

Referencoj 

Arto
Harmoniscienco

Harmoniscienco estas la scienco pri la aranĝo kaj kombinado de la akordoj.

Komparu kun: muziko, komponado, harmonio

Vidu ankaŭ 
 Kontrapunkto
 Harmona serio (muziko)
 Matematiko de melodiaj krustoj
 Tonaleco
 Akustiko
 Melodio
 Solfeĝo
 Tonsilaboj

Eksteraj ligiloj 

 http://www.harmony.org.uk 
 http://www.musique.umontreal.ca/personnel/Belkin/bk.H/H1.html  
 http://tonalsoft.com/enc 

 
Muzika teorio
Muzikhistorio
Muzikaj teknikoj
Melodio

Melodio (el la greka μελῳδία, melōidía, "kantado"), estas (kontraste kun harmonio) sekvo de tonoj, agrablaj por la orelo aŭ difinta muzika frazo en ario, kanto kaj similaj. En lingvoj, "frazmelodio" signifas intonacion.

Vidu ankaŭ 
 Kontrapunkto
 Skalo
 Ritmo
 Motivo
 Muzika analizo
 Sekvenco

Eksteraj ligiloj 

 Tunespotting.com, serĉilo por melodioj

Referencoj 

Muziko
Plastiko

Plastiko aŭ bildarto estas artoformo ene de la skulptarto, kiu reliefe reproduktas formojn de objekto. Se temas pri prilaborado de solidaj materialoj oni parolas pri skulptarto.

Laŭ Francisko Azorín plastiko estas Arto produkti aŭ reprodukti figurojn per reliefo, koloro, formo. Li indikas etimologion el la greka plastikos, el plassein (formi) kaj de tie la latina plasticus. Kaj li aldonas la terminon galvanoplastiko, por procedo surkovri aŭ reprodukti metale, per elektra fluo, statuon, reliefon, gravuron.

Vidu ankaŭ 
 Vidaj artoj
 Desegno
 Pentrarto
 Skulptarto
 Gravurado
 Kinetika arto
 Plasto
 Marmoro

Notoj 

Artoj
Nikita Biĉurin

Nikita Jakovleviĉ Biĉurin (monaĥa nomo Iakinf; , en Esperanto "hiacinto") estis monaĥo kaj fama rusia ĉinologo (1777 - 1853).

Li naskiĝis en familio de ĉuvaŝa diakono kaj ricevis sian familinomon pro la nomo de la vilaĝo de kiu li devenis. Li studis en la Kazana spirita seminario. En 1800 li fariĝis monaĥo. En 1807 li estis nomumita estro de la 9-a pekina seminario. Ĉe sia reveno el Pekino en 1822 li estis senigita de la arkimandrita ordino pro la "misfaroj" kaj 4 jarojn li pasigis ekzile en Valaama monaĥejo. En 1826 Nikita Biĉurin fariĝis tradukisto de la ĉina lingvo ĉe la ministerio de eksterlandaj aferoj.

Pli ol 100 grandaj esploroj, artikoloj, tradukoj de ĉinaj historiaj, geografiaj kaj filozofiaj verkoj en la rusan lingvon apartenas al la plumo de Iakinf.

Rusiaj ĉinologoj
Rusiaj mongolistoj
Rusiaj sciencistoj
Ĉuvaŝoj
Naskiĝintoj en Ĉuvaŝio
Mortintoj en Sankt-Peterburgo
Bystřice pod Hostýnem

Bystřice pod Hostýnem () estas urbo en Ĉeĥio, en distrikto Kroměříž en Regiono Zlín. Vivas ĉi tie  ().

Historio 
La unua skribmencio pri Bystřice devenas el la jaro 1368.

Loĝantaro

Memorindaĵoj 
 Svatý Hostýn, pilgrima loko
 Kastelo Bystřice pod Hostýnem
 Preĝejo de sankta Egidio
 Urbodomo el la jaro 1595 (alikonstruita en la jaro 1842)
 Punpilorio

Partoj de urbo 
 Bystřice pod Hostýnem
 Bílavsko
 Hlinsko pod Hostýnem
 Rychlov
 Sovadina

Esperanto en Bystřice 
En Bystřice la Esperanto-pioniro Theodor Čejka estis lernejestro.

Pluaj fotoj 

 
Municipoj en distrikto Kroměříž
Urboj en distrikto Kroměříž
Urboj en Moravio
Setlejoj en Subbeskida montetaro
Setlejoj en Hostýna-vsetína montetaro
Komunumo (administracio)

Komunumo estas:
 Relative malgranda administra unuo, kies centro estas urbo aŭ vilaĝo, kaj kiu ampleksas aŭ vilaĝon aŭ plurajn vilaĝojn aŭ plurajn vilaĝojn kaj urbo(j)n. Komunumoj respondecas pri lokaj publikaj taskoj, kaj rajtas memstare administri siajn internajn aferojn (vd. municipo).
 Komunumo (Finnlando)
 Komunumo (Francio)
 Komunumo (Italio)
 Komunumo (Pollando)
 Komunumo (Svislando)
 En Hispanio oni uzas la vorton por la regiona nivelo. Vidu: Aŭtonoma Komunumo de Hispanio.

'''Komunumo estas ankaŭ:
 Ĉiuspeca societo, bazita sur komuneco de vivo kaj interesoj (PIV) (juda komunumo, eklezia komunumo);
 Ĉiuspeca socio, bazita sur komuneco de vivo kaj interesoj, tio estas sociologia koncepto de komunumo, nome Homa komunumo.

Vidu ankaŭ 
 Komunumo (intenca loĝado)
 Intenca komunumo
 La Eŭropa komunumo
 La Komunumo de Nacioj
 La Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj
Faklingvo

Faklingvo (foje nomita "speciala lingvo") estas subsistemo aŭ parto de natura lingvo, kiu diferenciĝas de la pria ĝenerala lingvo (ankaŭ nomata ĉiutaga lingvo aŭ komunuza lingvo) per tio, ke ĝi estas uzata fare de fakaj komunumoj, kun granda aŭ malgranda rolado de terminologio kaj kampo-specifaj lingvokonvencioj.

Komparu kun: lingvo, lingvistiko

Eksteraj ligiloj 
 Esperanta terminaro de la terminologia fako fare de Jan WERNER.

Terminologio
Ĉinologo

Ĉinologo aŭ sinologo estas specialisto pri la ĉina lingvo, ĉina kulturo kaj historio.

Komparu kun: ĉinologio, Ĉinio

Listo de ĉinologoj
René Grousset
Nikita BIĈURIN

Vidu ankaŭ
Orientalisto

Notoj 

Ĉinologio
Lingva historio
Aritmetika meznombro

Averaĝo estas en matematiko kaj statistiko la aritmetika meznombro, unu el specoj de meznombro.

La aritmetika meznombro de aro da nombroj estas kalkulata per adiciado de ĉiuj tiuj nombroj sekvate de la divido de la sumo per la kvanto de tiaj nombroj.

Se estas la kvanto n nombroj , la aritmetika meznombro estas difinita per la formulo:

aŭ

La aritmetika meznombro estas grande influita de apartaj valoroj, malsimilaj al la aliaj. Se ekzemple estas 99999 valoroj inter 1 kaj 2 do ilia meznombro estas inter 1 kaj 2, sed se estas la 100000-a valoro kiu egalas al 109 (kaj kiu povas esti ekzemple eraro de tradono de ciferecaj datumoj) do la aritmetika meznombro estas jam ĉirkaŭ 10000.

En certaj situacioj, la aritmetika meznombro estas la erara koncepto de "averaĝa" entute. Ekzemple, se akcio pligrandiĝas je 10% en la unua jaro, je 30% en la dua jaro kaj malpligrandiĝas je 10% en la tria jaro, tiam estas malĝuste diri ke ĝia "averaĝa" pligrandiĝo por jaro en ĉi tiuj tri jaroj estas la aritmetika meznombro (10% + 30% + (−10%))/3 = 10%. La ĝusta averaĝo en ĉi tiu okazo estas la geometria meznombro kiu egalas al 8.8% por jaro en ĉi tiu okazo.

Se X estas hazarda variablo, do la atendata valoro de X estas la longtempa aritmetika meznombro kiu okazas se oni ripetas mezurojn de X. Ĉi tio estas la enhavo de la leĝo de grandaj nombroj. Kiel rezulto, la meznombro de iu specimenaro de la hazarda variablo estas uzata por taksi nekonatan atendatan valoron.

En statistiko, se aro estas statistika loĝantaro do estas la loĝantara aritmetika meznombro de ĝi. Se la aro estas statistika specimeno, do estas la rezultanta statistika specimena aritmetika meznombro.

Vidu ankaŭ 

 Centra dispozicio
 Kvadrata averaĝo
 Mediano (statistiko)
 Geometria meznombro
 Harmona meznombro

Eksteraj ligiloj 
 http://www.graftacs.com/geomean.php3 (angle) Kalkulo kaj komparo inter la aritmetika kaj geometria meznombroj de du valoroj.

Matematiko
Mil Mejloŝtonoj

Mil Mejloŝtonoj () estas franca kartludo. Ĝi temas pri aŭtosporto kontraŭ la aliaj ludantoj.

Ekzistas pluraj specoj de kartoj en la kartaro:

 Distancokartoj (25 / 50 / 75 / 100 / 200 unuoj)

 Riskkartoj
 Sen benzino
 Krevinta pneŭo
 Akcidento
 Rapidlimo
 Halto

 Rimedokartoj
 Benzino
 Kromtubo
 Riparoj
 Rapidlimfino
 Ekiro

 Sendanĝerigaj kartoj
 Ekstrabenzinujo
 netrueblaj pneŭmatikoj
 driving ace (angle) / as du volant (france); proksimume "super-stiristo"
 Pasrajto (prioritato)

La nomo de la ludo deriviĝas de la franca nacia ŝoseo 7, kiu longas proksimume 1000 kilometrojn; ĝi do ne rilatas al la fama itala konkurso "mil mejloj" (mille miglia) inter Romo kaj Brescia. En Nederlando la ludo temas, laŭ nederlandaj kutimoj, ne pri aŭtado, sed pri biciklado, kaj nomiĝas rijwielspel.

Laŭdire la ludo baziĝas sur pli aĝa ludo nomita Touring.

Eksteraj ligiloj 

 http://www.ohiokids.org/oe/yt/09c03.shtml  (bildo de ludo "Touring")

Kartludoj
Ĉeboksara Esperanto-Centro

Ĉeboksara Esperanto-Centro estis fondita februare 2003 en urbo Ĉeboksari (Rusio) fare de la kvinpersona establa komitato kun la celo helpi al la Junulara Esperanto-Asocio de Ĉuvaŝa Respubliko, Rusia Esperantista Junulara Movado (REJM) kaj eventuale al aliaj esperanto-organizoj realigi siajn celojn. Kiel ĉefa rimedo de la agado estas elektita projektoverkado. Ĉe la Centro funkcias libroservo, biblioteko. Ekde fino de 2004 la centro havas sian sidejon laŭ la adreso: ul. Kalinina 102/1, bushaltejo "Ĉeboksarskij trikotaĵ".   

Ekde la 1a de oktobro 2003 ĝis la 21-a de novembro 2004 kiel oficisto de la Centro estis Aleksandra Fedotova, kiu post elektiĝo kiel prezidanto de la Asocio, ne plu laboras kiel oficisto, sed iĝis membro de la Centro. 

La establa komitato de la Centro:
Aleksandr Blinov - prezidanto
Aleksandra Fedotova
Danil Kapitonov
Ekaterina Burmisova (Predaĉenko)
Irina Stomenskaja (ekde la januaro 2004, kiu anstataŭis Ekaterina Evlampieva, kiu translokiĝis al Moskvo)
Konstantin Viĥrov - librotenisto

En sia kunveno - la 27-an de novembro 2004, la komitato de la Centro disdividis la taskojn plenumatajn fare de la oficisto inter la membroj de la komitato.

Rusiaj Esperanto-asocioj
Ĉeboksari
Rusia Esperantista Junulara Movado

Rusia Esperantista Junulara Movado (REJM), , estas la tutlanda organizo de junaj esperantistoj de Rusio, sekcio de Rusia Esperantista Unio (REU) kaj landa sekcio de TEJO. REJM estas posteula organizo de SEJM-2. 

La refonda konferenco okazis februare 2000 en Ĉeboksari enkadre de la kongreso de REU. Kiel kunordiganto de la organizo estis elektita Vitalij Malenko, kiu kun mallonga paŭzo gvidis la organizon ĝis somero 2004. REJM estis sendependa organizaĵo ĝis 2005, kiam ĝi fariĝis sekcio de REU. Nun ĉiuj junaj (sub 31 jaroj) membroj de REU estas aŭtomate konsiderataj membroj de REJM.

Strukturo 

Konferenco de REJM, la supera organo de la organizo, kunvenas ĉiujare enkadre de tutlandaj aranĝoj. Intertempe la gvidan funkcion prenas la komitato de REJM.

Por aliĝi al REJM la kandidato devis trapasi baznivelan ekzamenon de Esperanto, aŭ ricevi konfirmon de du REJManoj pri sia lingvokono. Post kunfandiĝo kun REU tiu praktiko ne plu estas plenumata. Ĉiuj membroj de REJM, krom pago de jarkotizo, estas instigataj aboni la landan Esperanto-informilon "REGo".

Agado 
Ekde 2005 agado de REJM estas la sama kiel agado de REU.
La ĉefaranĝo de REJM estis OkSEJT (Okcidenta Somera Esperantista Junulara Tendaro), kiu okazas ĉiujare en diversaj regionoj de la eŭropa parto de Rusio. La lasta okazis en aŭgusto de 2006 apud Volgogrado. Malregule okazadis ankaŭ alia aranĝo de REJM en la azia parto de Rusio - OrSEJT (Orienta Somera Esperantista Tendaro). 

La lasta grava evento en la junulara societo estis Rusia Esperantista Junulara Kongreso (REJK) kiu okazis en novembro 2006 en Niĵnij Novgorod. En ĝi estis elektita 4-kapa estraro de la orgnizo gvide de Vitalij Malenko (Ĵukovskij, Moskva provinco). En la estraro estas ankaŭ: Jekaterina Predaĉenko (Ĉeboksari), Marija Terjoĥina (Moskvo), Diana Sakajeva (Niĵnij Novgorod).

Alia aranĝo, kunfarata kun REU, estis arta festivalo Esperanto - Lingvo Arta.

Krom tio REJM okazigas aktivul-trejnajn seminariojn.

Oni ankaŭ kreis la retpaĝaron Verda Filmejo en 2009-2010, ĝi troviĝas en filmoj.net.

Inform-organo
Informorgano de REJM estas REJM-info, kiu aperas kiel kvarpaĝa rubliko de la organo de REU - Rusia Esperanto-Gazeto (REGo) - sesfoje jare.

Ekde novembro 2006 en la reto aperis REJM-aktuale, reta informilo.

Vidu ankaŭ  
 Rusa Nacia Junulara Konsilio

Referencoj 

!
Landaj Sekcioj de TEJO
Gubernio

Gubernio estas administra teritoria unuo de ŝtato.

Rusia Imperio 
En la Rusia Imperio ekde la 18-a jarcento ĝis komenco de la 20-a jarcento gubernio () estis la unua subnacia unuo, sub regado de iom sendependa guberniestro ().

Komparu kun provinco, prefektujo.

Finnlando 
Finnlando estas dividita al 19 modernaj provincoj aŭ regionoj (finne singulare , plurale , , plurale ). La provincoj estas regataj desube: la provincajn deputitarojn elektas aŭ la deputitoj de ĝiaj komunumoj aŭ, por la provincoj Alando kaj Kainuu, rekte la loĝantaro. Ĝis la fino de 2009 la lando havis ankaŭ 6 guberniojn (finne , svede ), kiuj estis distriktoj de ŝtata administrado, sed tiuj estis malfonditaj. La provinco Alando havas ampleksan aŭtonomion.

Esperanto-finnaj kaj Esperanto-svedaj vortaroj tradukas la koncepton  respektive  al Esperanto per la vorto "provinco", kaj la historian koncepton  respektive  al Esperanto per la vorto "gubernio", nelaste pro la longa rusa regado en Finnlando, kiam la koncepto de  en la rusa lingvo nomatis plurale  (gubernij) = gubernioj kaj la koncepto de  ruse nomatis plurale  (provincij) = provincoj. Aliaj eŭropaj lingvoj nun tradukas  respektive  per ekvivalento de la vorto "regiono" (ekz. angle , france , hispane , itale  ktp.), kaj tradukas la historiajn unuojn  respektive  per ekvivalento de la vorto "provinco". Tio kontrastas al la esperanta lingvouzo kaj povas kaŭzi konfuzon. Sed tiom longe kiom ne ŝanĝatas la Esperanto-finnaj kaj Esperanto-svedaj vortaroj, por la esperanta lingvouzo la propraj vortaroj pli gravas ol la lingvouzo en aliaj lingvoj.

Japanio 

Estas 47 gubernioj en Japanio:
 43 県 [-ken] provincoj: ceteraj gubernioj
 1 都 [-to] metropolo: la ĉefurbo Tokia Metropolo
 1 道 [-do] marŝo, la insulo Hokajdo
 2 府 [-fu] urbaj gubernioj: Kioto kaj Osaka.

En Japana lingvo oni distingas nomojn tiel, tamen en aliaj lingvoj oni sendistingante tradukas ilin gubernioj aŭ prefektujoj.

Tiuj gubernioj estas la partoj de la ok japanaj regionoj kiuj ne havas administrecojn. Ili partiĝas je gubernioj, de 1 (en Hokajdo) al 9. La gubernio Nagasaki estas partigata je 1 subgubernio, kaj Hokajdo je 14 subgubernioj pro ĝia ampleksa areo.

Arabaj ŝtatoj 
La administraj unuoj en multaj arablingvaj ŝtatoj nomiĝas محافظة, latinliterigo laŭ DMG muḥāfaẓa. En la franca kaj germana lingvoj oni tradukas ilin per la vorto gouvernement, en la angla governorate - do gubernio. Fakuloj preferas tiun tradukon al la malpli preciza termino provinco. En Esperanto nun uziĝas foje la vorto gubernio (ekzemple pri gubernioj de Sirio), foje provinco (ekzemple pri provincoj de Egiptio). Tamen la origina arablingva koncepto estas la sama.

Tio koncernas interalie la sekvajn arablingvajn ŝtatojn:

 Barejno
 Egiptio
 Irako
 Jemeno
 Jordanio
 Kuvajto
 Libano
 Palestina Aŭtonomio
 Omano
 Sauda Arabio
 Sirio
 Tunizio

Vidu ankaŭ 
 Ĝenerala Gubernio
 Fundamenta leĝo de la Vatikano

 
Rusia Imperio
Japanio
Araba mondo
Serva flago

En Usono, familianoj de malcivilanoj en milito povas paradi oficialan servan flagon proklami variajn aferojn. La flagon difinas blankaĵo kun ruĝa bordo, kaj unu blua stelo por ĉia milita familiano. Ora stelo (kun blua bordo) figuras mortan militan familianon, ke mortis dum milito, sen specifas mortigo -- oni mortigas eble en konflikto, eble malrilatis al konflikto. Se flago havas stelojn kun multaj koloroj, do la oraj paradas supre aŭ maldekstre la bluaj.

Oni povas fabriki de ĉi tiuj flagoj nur kun registara permesilo en Usono.

Ĉi tiuj flagoj utiligis unue dum Unua mondmilito, pli poste normis kaj statutis dum Dua mondmilito. Ili estis malpopulara dum Vjetnama Konflikto sed hodiaŭe denove oni utiligas. Organizoj povas paradi servajn flagojn sub moderna utilo, se organizano servas militano.

Eksteraj ligiloj 
 https://www.fotw.info/flags/us%5Esvc.html 

  - (angle) Oni povas utili servajn flagajn grafikojn.
   - (angle) pli grafikojn.
  - (angle) difinoj kaj statutoj.

Flagoj
Ŝalva Amonaŝvili

Ŝalva Aleksandroviĉ AMONAŜVILI (nask. 1931) estas rusia kartvela pedagogo kaj psikologo, unu el iniciatintoj de novsistemo en la baza lernejo por la sesjaraj infanoj.

Li komparis la profesion de instruisto, edukisto, pedagogo kun diversaj aliaj profesioj. En la komenco de sia pedagogia agado lia ĉeftezo estis la slogano, kompara kun la laboro de kuracisto: "Estu singarda! Ne eraru! Ne malutilu!". Laŭ li nek instruisto, nek kuracisto rajtas erari. La eraro de kuracisto en diagnozo sekvigas malkorektan kuracadon, malbonigon de la sanstato de paciento. Eraro de pedagogo en difino de personeco de infano, metodoj de edukado kaj instruado kaŭzas malkorektan formiĝon de personeco. 

Laŭ la spertiĝo AMONAŜVILI venis al la konkludo, ke vera instruisto devas esti aktoro. Kiel artisto forgesas pri ĉio, krom la vivo de sia heroo, perceptigas al la spektanto la spektaklon kiel realaĵon, same pedagogo, post eniri en klasĉambron devas forgesi pri siaj propraj problemoj, travivaĵoj, kaj memori nur pri siaj "spektantoj", lernantoj, kie ĉiu havas propran karakteron, mondkoncepton, sed ĉiu sen escepto devas esti envolvita en la artan procezon de instruado.

AMONAŜVILI, Ŝalva
Moritz Bleibtreu

Moritz BLEIBTREU  (naskiĝis la 13-an de aŭgusto 1971) estas germana aktoro.

Moritz Bleibtreu naskiĝis en Munkeno, kiel filo de la geaktoroj Monica Bleibtreu kaj Hans Brenner.

La gimnazion li forlasis sen abituro. Dum restadoj en Parizo, Novjorko kaj Romo li lernis la aktoradon.

En la jaro 1992 li komencis teatran karieron en la Schauspielhaus de Hamburgo. Post aro da malgrandaj televidaj roloj li famiĝis per ĉefroloj en filmoj kiel ekz. Lola rennt, Knockin' on Heaven's Door kaj Das Experiment.

Listo de filmoj 
 1977 Neues aus Uhlenbusch (TV)
 1993 Schulz und Schulz (TV)
 1994 Unschuldsengel (TV)
 1994 Kinder des Satans (TV)
 1995 Stadtgespräch
 1996 Die Gang (TV)
 1996 Das erste Mal (TV)
 1997 Knockin' on Heaven's Door
 1998 Lola rennt
 1998 Liebe deine Nächste
 1998 Luna Papa
 1999 Fandango – Members Only
 1999 Invisible Circus
 2000 Im Juli
 2000 Lammbock
 2000 Taking Sides
 2000 Das Experiment
 2000 Taking Sides
 2002 Solino
 2003 Germanikus
 2004 Agnes und seine Brüder
 2004 Fakiren fra Bilbao
 2005 Vom Suchen und Finden der Liebe
 2005 Basta. Rotwein oder Totsein
 2005 Munich
 2006 Elementarteilchen
 2006 Free RAINER
 2007 Das Haus der Lerchen
 2007 Chiko
 2007 The Walker
 2008 Female Agents
 2008 Liu San – Wächter des Lebens
 2008 Speed Racer
 2008 Der Baader Meinhof Komplex
 2008 Lippels Traum
 2009 Soul Kitchen

Premioj 
 Ernst-Lubitsch-Preis pro Knockin'on Heaven's Door (1997)

Germanaj aktoroj
Premio Georg Büchner

La plej grava germana literaturpremio origine estis artopremio por hesiaj artistoj, disdonata ekde 1923 memore al la dramisto Georg Büchner. En 1951 ĝi estis transformata al literaturpremio por elstaraj germanlingvaj verkistoj. Estas konsiderata la germana ekvivalento de la brita Premio Booker.

Jenaj personoj gajnis la premion:

 Adam Karillon (1923)
 Alfred Bock (1924)
 Wilhelm Michel (1925)
 Kasimir Edschmid (1927)
 Carl Zuckmayer (1929)
 Nikolaus Schwarzkopf (1930)
 Albert H. Rausch (1932)
 Hans Schibelhuth (1945)
 Fritz Usinger (1946)
 Anna Seghers (1947)
 Elisabeth Langgässer (1950)
 Gottfried Benn (1951)
 Ernst Kreuder (1953)
 Martin Kessel (1954)
 Marie Luise Kaschnitz (1955)
 Karl Krolow (1956)
 Erich Kästner (1957)
 Max Frisch (1958)
 Günter Eich (1959)
 Paul Celan (1960)
 Hans Erich Nossack (1961)
 Wolfgang Koeppen (1962)
 Hans Magnus Enzensberger (1963)
 Ingeborg Bachmann (1964)
 Günter Grass (1965)
 Wolfgang Hildesheimer (1966)
 Heinrich Böll (1967)
 Golo Mann (1968)
 Helmut Heissenbüttel (1969)
 Thomas Bernhard (1970)
 Uwe Johnson (1971)
 Elias Canetti (1972)
 Peter Handke (1973)
 Hermann Kesten (1974)
 Manes Sperber (1975)
 Heinz Piontek (1976)
 Reiner Kunze (1977)
 Hermann Lenz (1978)
 Ernst Meister (1979)
 Christa Wolf (1980)
 Martin Walser (1981)
 Peter Weiss (1982)
 Wolfdietrich Schnurre (1983)
 Ernst Jandl (1984)
 Heiner Müller (1985)
 Friedrich Dürrenmatt (1986)
 Erich Fried (1987)
 Albert Drach (1988)
 Botho Strauss (1989)
 Tankred Dorst (1990)
 Wolf Biermann (1991)
 George Tabori (1992)
 Peter Rühmkorf (1993)
 Adolf Muschg (1994)
 Durs Grünbein (1995)
 Sarah Kirsch (1996)
 H. C. Artmann (1997)
 Elfriede Jelinek (1998)
 Arnold Stadler (1999)
 Volker Braun (2000)
 Friederike Mayröcker (2001)
 Wolfgang Hilbig (2002)
 Alexander Kluge (2003)
 Wilhelm Genazino (2004)
 Brigitte Kronauer (2005)
 Oskar Pastior (2006, postmorte)
 Martin Mosebach (2007)
 Josef Winkler (2008)
 Walter Kappacher (2009)
 Reinhard Jirgl (2010)
 Friedrich Christian Delius (2011)
 Felicitas Hoppe (2012)
 Sibylle Lewitscharoff (2013)
 Jürgen Becker (2014)
 Rainald Goetz (2015)
 Marcel Beyer (2016)
 Jan Wagner (2017)
 Terézia Mora (2018)
 Lukas Bärfuss (2019)
 Elke Erb (2020)
 Clemens J. Setz (2021)
 Emine Sevgi Özdamar (2022)
 Lutz Seiler (1923)

Vidu ankaŭ 
 Ingeborg-Bachmann-premio, Klagenfurt

Referencoj 

Buchner
Kulturo de Hesio