Kievo

Kievo aŭ Kijivo () estas la ĉefurbo kaj plej granda urbo de Ukrainio. Ĝi plej verŝajne havas ĉirkaŭ 4 milionojn da loĝantoj, kvankam la popolnombrado en 2008 oficiale registris nur 2,8 milionojn da loĝantoj. Laŭ la stato de  en Kievo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kalkulante la neregistritajn loĝantojn, Kievo estas la sesa urbo kun plej multaj loĝantoj en Eŭropo.

La urbo situas en la nordo de Ukrainio, sufiĉe proksime al la landlimo kun Belorusio (en la direkton de Homel). La urbon trairas la rivero Dnepro.

Historio 

Kievo estis fondita inter la 5-a kaj la 6-a jarcento por Kieva Regno.

Dum la Dua Mondmilito Kievo estis loko de du gravaj bataloj inter kiuj la urbo estis okupaciita de Nazia Germanio.

Geografio 
Kievo etendiĝas ĉe ambaŭ flankoj de la rivero Dnepro, kiu fluas suden tra la urbo, en la direkton de la Nigra Maro. La plej malnova urboparto situas en la dekstra flanko (okcidente de la rivero); dum la 20-a jarcento, la urbo plivastiĝis kaj oni ekloĝis ankaŭ la maldekstran flankon (oriente de la rivero). Parto el tiu lando estas protektita de digoj.

Klimato 
La averaĝa ĉiujara pluvokvanto sumiĝas je 621 mm. La averaĝa ĉiujara temperaturo estas 8 °C.

La urbo havas kontinentan klimaton. La plej varmaj monatoj estas junio, julio kaj aŭgusto, kiam la maksimumaj temperaturoj varias inter 13,8 kaj 24,8 °C; la plej malvarmaj monatoj estas decembro, januaro kaj februaro, kiam ili varias inter -4,6 kaj -1,1 °C. Kievo kaj la ĉirkaŭaj regionoj estas kovritaj de neĝo ĝenerale ekde la mezo de novembro ĝis la fino de marto.

Ekonomio 
Ĉirkaŭ 10% de ukraina ekonomio estas en Kievo.

Vidindaĵoj 
La plej fama strato en la urbo nomiĝas Ĥreŝĉatik.

En Kievo estas multe da preĝejoj, monumentoj kaj aliaj vidindaĵoj. La urbo aldone havas 27 muzeojn kaj 25 teatrojn.
 Katedralo de Sankta Sofia
 Monaĥejo de la Grotoj (Kiev -Petsjersk Lavra)
 Preĝejo Sankta Andreo
 Monaĥejo Sankta Mikaelo de la Orumitaj Kupoloj
 Domo kun ĥimeroj
 Vernadskij Nacia Biblioteko de Ukrainio
 Babij Jar

Servoj
 Nacia Filmcentro Oleksandr Dovĵenko

Transportado

Urba transporto 
En Kievo oni uzas krom metroo ankaŭ aŭtobusojn, tramojn kaj trolebusojn. Oftaj estas ankaŭ marŝrutkoj. Krome funkcias la Funikularo de Kievo kaj Urba elektrotrajno de Kievo.

Metroo 
La urbo posedas tri metroajn liniojn, karakterizitajn de la koloroj ruĝa, verda kaj blua. Kvara linio estas konstruata kaj kvina estas jam planita. La metrosistemo entute longas 54,8 kilometrojn, kaj ĝiaj stacioj estas rimarkinde profundaj. Vidu detalan artikolon pri metroo en Kievo.

Trajna transporto 
Ĉefa stacidomo  () estas la plej grava stacidomo en Kievo. De ĝi veturas trajnoj interalie al Moskvo kaj Krimeo. Ne mankas ankaŭ konekto al Berlino kaj Varsovio (unu direkta konekto) aŭ al Bratislavo. Vidu ankaŭ artikolon pri Urba elektrotrajno de Kievo.

Stacidomoj

Flughaveno
La Internacia Flughaveno Borispilo () estas la plej granda internacia flughaveno en Ukrainio.

La Internacia flughaveno Kijiv-Ĵuljani () estas la dua plej granda internacia flughaveno en Ukrainio.

Sporto 
La ĉefaj futbalaj teamoj estas Dinamo Kiev, kiu ludas en la stadiono Dinamo Lobanovskij, kaj Arsenal Kiev, origine konata kiel CSKA Kiev, kiu ludas en la stadiono Olimpijskij. Tiu ĉi lasta stadiono gastigis la finan matĉon kadre de la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012, kiun kunorganizis Ukrainio kaj Pollando: la hispana teamo venkis tiun matĉon kontraŭ la itala.

Alia tre populara sporto en Kievo estas skermo.

Famuloj 
 En Kievo naskiĝis baletisto Alesja Popova
 Pola kinistino Maria Kaniewska
 pianistino Anna Fedorova

Partneraj rilatoj 
La urbo havas amikajn rilatojn interalie kun
  la urbodistrikto Reinickendorf de Berlino en Germanio

Krome la urboparto Peĥersk aparte havas partnerajn rilatojn kun
  la urbodistrikto Charlottenburg-Wilmersdorf de Berlino

Esperanto 
En Kievo estas pluraj Esperantaj kluboj: Ek!, Ora Pordego, kaj la Klubo de Volodimir Soroka "Septima".

En Kievo loĝis, interalie, la esperantistoj Mikaelo Gabrielo kaj Vasilij Devjatnin.

Ekde la 14-a ĝis la 21-a de julio 2011 okazis en Kievo la 67-a IJK.

Aliaj nomoj en Esperanto 
Kelkaj esperantistoj proponas la formon Kijivo pro la elparolo en la ukraina, Київ [ˈkɪjiu̯]. En 2018, la ukrainia ministerio pri eksteraj aferoj lanĉis kampanjon por peti alinomi la urbon en la angla en Eŭropa Unio de Kiev al Kyiv. La kampanjo nomiĝas #CorrectUA kaj celas korekti la uzon de la oficiala ukrainia latinigosistemo por loknomoj, laŭleĝe oficiala de Oktobro de 1995, post la sendependiĝo de Sovetio en 1991.

Bildaro

Esperanto en Kijivo/Kievo 
 Esperanto-klubo Ek!  ()
 Esperanto-klubo Ora Pordego  ()
 Esperanto-klubo en "KPI"  ()

Referencoj

Vidu ankaŭ 
 Nubskrapulo de Ginzburg
 Ukrainio
 Ukrainia Esperanto-Asocio

 
Milionurboj
Ĉefurboj de Eŭropo
Urboj en Kieva provinco