alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Proletarijat

Proletarijat je izraz koji u marksističkoj ideologiji označava potlačenu društvenu klasu u kapitalizmu, odnosno pojedince i društvene grupe koji nemaju vlastitih sredstava za proizvodnju te su za život prisiljeni zarađivati isključivo od svog rada. Nastao od latinske riječi proles za potomstvo, ispočetka je služio kao pejorativni izraz za najniže slojeve društva - one koje nemaju drugog bogatstva osim svoje djece - da bi pod utjecajem marksizma postao svojevrsnim sinonimom za radničku klasu.

Marksistička teorija ponekad u proletarijat uključuje sitnu buržoaziju (koji posjeduju vlastita sredstva za proizvodnju ali i sami rade) i lumpenproletarijat (koji ne rade). Ipak je češća podjela na:

 industrijski proletarijat
 poljoprivredni proletarijat
 intelektualni proletarijat

Marksisti smatraju da su proletarijat i buržoazija - klasa vlasnika sredstava za proizvodnju - u klasnom sukobu koji će biti prevladan s uvođenjem socijalizma odnosno diktature proletarijata koji će postpuno ukinuti privatno vlasništvo, a s njime i podjelu na klase te prerasti u besklasno društvo komunizma.

Izraz proletarijat je s vremenom preuzet i od ne-marksističkih pisaca kao što je Arnold J. Toynbee koji koristi izraz "eksterni" i "interni proletarijat" u svojoj studiji svjetskih imperija.

Od proletarijata je došao izraz prol koji se često koristi kao sinonim za najniže slojeve društva, za što je najbolji primjer knjiga 1984 Georgea Orwella.

V. također 

 Proleterske brigade

Vanjski linkovi 
 A critique of "workerism" with a Marxian definition of proletariat
 Communism.org - informal communist discussion

Društvene klase
Marksizam
Socijalizam
Lumpenproletarijat

Lumpenproletarijat (njemački Lumpenproletariat, "proletarijat rulje"; "iznošeni proletarijat") je izraz koji se koristi u marksizmu kako bi se opisali deklasirani slojevi društva koji žive na njegovim marginama kao što su skitnice, beskućnici, prosjaci, sitni kriminalci, prostitutke i sl. 

Taj izraz je prvi put korišten od Karla Marxa i Friedricha Engelsa u djelu Njemačka ideologija (1845) kako bi se ukazala razlika od u kapitalizmu potlačene klase proletarijata, a kasnije detaljno opisan u spisu 18. brimer (1851).

Marx je u lumpenproletarijatu vidio klasnu frakciju koja je, za razliku od proletarijata, s obzirom na svoj način života zainteresirana za status quo, odnosno ekonomski ovisna o mrvicama koje joj udjeljuje buržoazija. Stoga je u njemu vidio kontrarevolucionarni i reakcionarni element.

Kasniji marksistički ideolozi u 20. vijeku, pogotovo Trocki, su na temelju ovakvog mišljenja dali objašnjenje za uspon fašizma čiji su se pristaše često regrutirali iz tih slojeva.

Izraz je kasnije prihvaćen i od ne-marksističkih autora, a ušao je i u svakodnevni govor, pa se tako u ruskom, španskom i turskom jeziku lumpen koristi za dno društva.

Eksterni linkovi 
 Mutinees in World War One by David Lamb, at prole.info 

Društvene klase
Siromaštvo
Marksizam
Radnička klasa

Radnička klasa je izraz koji u najširem smislu označava pojedince i društvene grupe u suvremenim društvima koji za život zarađuju prvenstveno temeljem vlastitog najamnog rada.

Izraz radnička klasa, isto kao i izraz klasa, može imati različita značenja s obzirom na geografske okolnosti, historijski period i ideološku podlogu temeljem koje se vrši društvena kategorizacija. Međutim, manje-više se stvorio konsenzus prema kome je radnička klasa u užem smislu fenomen koji se vezuje za suvremena kapitalistička, socijalistička i druga društva koja su prošla kroz industrijsku revoluciju i urbanizaciju.

Za razvrstavanje radničke klase od drugih društvenih slojeva se koriste razni kriteriji. Tako se, s obzirom na formalnopravnu jednakost radnika i kapitalista vrlo često spominje materijalno bogatstvo, odnosno pripadnost nižoj klasi u kapitalističkim društvima, odnosno neposjedovanje vlastitih sredstava za proizvodnju, pa dakle i ovisnost o kapitalističkim poslodavcima.

Danas se pak pod pojmom radnička klasa često podrazumijeva tradicionalna radnička klasa čiji posao podrazumijeva fizički rad i za koju nije potrebno šire obrazovanje, a za koju se često koristi izraz plavi ovratnik. Nasuprot tome su se kao nova radnička klasa u 20. vijeku pojavili zaposlenici koji za život zarađuju uredskim radom koji zahtijeva dobro obrazovanje, a za koju se koristi izraz bijeli ovratnik.

Marksistička doktrina smatra kako je radnička klasa potlačena klasa u kapitalizmu, a kako bi u socijalizmu trebala postati vladajuća klasa i kroz diktaturu proletarijata postupno stvoriti besklasno društvo.

Marksističko shvaćanje radničke klase je posljednjih godina izloženo žestokoj kritici, s obzirom da mnogi pripadnici radničke klase u razvijenim zapadnim državama danas uživaju životni standard primjereniji srednjoj klasi nego nižoj klasi. Koncept radničke klase je isto tako predmet kritike zbog toga što se smatra neprimjerenim modernim post-industrijskim društvima.

Vanjske veze 
 The Center for Working-Class Studies at Youngstown State University 
 International Labor and Working-Class History 
 Images of the working class between 1840 and 1945  from the McCord Museum's online collection
 libcom.org Working Class History page
 The Working-Class poetry of Gerald Massey 
 Definition of "Working Class" , Dictionary.com
 An introduction to the working class, Prole.info
 Bibliography - WORK, WORKERS AND THEIR WORKPLACES
 List of Working Class Literature
 List of Working Class Videos — Movies, and Documentaries
 Paulo Freire Research Center–Finland 

Socijalizam
Društvene klase
Rad
Sitna buržoazija

Sitna buržoazija (francuski petite bourgeoisie) je izraz koji se u 18. vijeku i početkom 19. vijeka koristio za siromašnije slojeve građanske klase.

Kasnije se pod utjecajem marksističke ideologije taj izraz počeo primjenjivati na pojedince i društvene grupe koje u kapitalističkim društvima za život zarađuju radeći pomoću vlastitih sredstava za proizvodnju. Klasična definicija je uključivala trgovce i obrtnike koji su posjedovali radnje.

Marksistička ideologija je sitnu buržoaziju nastojala razlikovati od prave (haute) buržoazije po tome što je ona zbog relativnog siromaštva bila u podređenom položaju prema vladajućoj klasi, a samim time i čest saveznik radničkoj klasi u klasnoj borbi. Stoga su neki marksistički teoretičari čak bili spremni sitnu buržoaziju uključivati u proletarijat.

Međutim, pripadnici sitne buržoazije su jednako tako pokazivali sklonost da se - prema mišljenju marksista - stavljaju na stranu kapitalista, odnosno da ljubomorno čuvaju svoj u pravilu superiorni društveno-ekonomski položaj u odnosu na radnike. Za razliku od radničke klase, koja je bila prijemčivija za radikalne i revolucionarne socijalističke i komunističke, pripadnici sitne buržoazije su pokazivali veću sklonost prema reformi, a ponekad i stajali na stranu kontrarevolucije i reakcije.

Stoga se kod marksista za sitnu buržoaziju počeo koristiti izraz malograđanstvo, koje je u srpskohrvatskom govornom području poslužilo kao izvor pejorativnog izraza malograđanština.

Sitna buržoazija se - kod ne-marksističkih, a rjeđe marksističkih autora - obično vezuje uz koncept srednje klase ili niže srednje klase.

V. također 
 Xiaozi

Društvene klase
Marksizam
Kreativna klasa

Kreativna klasa (engleski: creative class) je izraz koji je američki ekonomist Richard Florida upotrijebio kako bi opisao pojedince i društvene grupe koje karakterizira zarađivanje za život preko poslova koji zahtijevaju ne samo visoko obrazovanje, nego i smisao za kreativnost. Ta grupa - u koju spadaju financijski planeri, ljekari, advokati, arhitekti, kompjuterski programeri i sl. - predstavlja nova društvenu klasu koja bi trebala dominirati post-industrijskim društvima.

V. također 
 Netokracija

Vanjske veze 
 CreativeClass.com
 Fennville: A Haven for the Creative Class - An article about the city of Fennville, Mich., which is an example of a city being transformed by the "creative class."
 Creative Class Codes  - County-level measures of creative class from USDA's Economic Research Service.

Izvori 
 On the Poverty of Experts: Between Academization and Deprofessionalization. Hartmann, Heinz, Hartmann, Marianne. 1982, vol 34, iss 2, pg 193
 Fussell, Paul. Class, especially chapter titled "Class X". 1983.
 Ray, Paul H. and Sherry Ruth Anderson. The Cultural Creative. New York: Three Rivers Press, 2000
 Scott, Allen J. “Creative Cities: Conceptual Issues and Policy Questions,” Journal of Urban Affairs, 28, 2006, 1 – 17.

Web reference 
 Cleveland, Harlan. “After Affluence, What?”. October 1977. Aspen Instit Humanistic Studies November 3, 2005. 
 Saenz, Tara Keniry. “Portraits of U.S. High-Technology Metros: Income Stratification of Occupational Groups from 1980-2000”. March 2005. U Texas, Austin November 31, 2005. 

Problemi
Ekonomija
Buržoazija

Buržoazija (francuski: bourgeoisie) je izraz koji je u prošlosti i danas, ovisno o historijskom periodu i ideološkoj osnovi, označavao različite društvene grupe, odnosno klase.

U najširem i najstarijem smislu izraz buržoazija je opisivao građanstvo, odnosno građansku klasu u feudalnim, a kasnije i kapitalističkim društvima. U tu grupu su se uključivali svi stanovnici srednjovjekovnih gradova koji nisu pripadali feudalnom plemstvu, ali su pak uživali slobodu i druge privilegije kojih su bili lišeni kmetovi.

Kasnije se, s razvojem urbanizacije, industrijske revolucije i kapitalizma građanstvo počelo diferencirati na vlastite klase različitog materijalnog statusa, a samim time i različitih političkih i drugih interesa. Izraz buržoazija je dobio uže značenje, odnosno počeo se odnositi na imućnije i utjecajnije predstavnike građanstva, uglavnom trgovce, veleobrtnike i vlasnike prvih industrijskih manufaktura.

Buržoazija se u feudalnim društvima smatrala srednjom klasom, ali je s vremenom njen ekonomski položaj ojačao na račun zemljoposjedničkog plemstva da bi ga s vremenom formalnopravno zamijenila, odnosno s njim se stopila kao nova vladajuća klasa. Tada je pojam buržoazije preuzeo marksizam koji je u buržoaziji suprostavio radničku klasu, odnosno proletarijat kao novu potlačenu klasu.

Marksizam je u buržoaziji kao vladajućoj klasi kapitalizma vidio izvor svih društvenih problema, te sebi zacrtao cilj da je ukloni kroz klasnu borbu i uvođenje diktature proletarijata u socijalizmu. Zbog svega toga je izraz buržoazija i buržuj u mnogim državama dobio pejorativno značenje, a i nakon nestanka komunizma u svakodnevnom govoru postao sinonim za sebičnost, bezdušnost i sirovi materijalizam.

U nekim drugim državama buržoazija je također dobila pejorativno značenje, ali više vezan uz nekadašnji status buržoazije kao srednje klase. Izraz buržoazija tamo označava osobe kojima nedostaje sofisticiranost bogatih, ali i autentičnost siromašnih slojeva, odnosno sličan je izrazu malograđanština.

Vanjske veze 
 The Democratic State – A Critique of Bourgeois Sovereignty

Društvene klase
Marksizam
Albanska kuhinja

Glavni obrok Albanac je ručak, a obično ga prati salata od svježeg povrća, kao što su paradajz, krastavci, zelene paprike, masline prelivene maslinovim uljem, octom i solju.

Ručak također uključuje glavno jelo od povrća i mesa. Morski specijaliteti su česti u primorskim oblastima kao Drač, Valona i Sarandë.

V. također 
 Kultura Albanije
 Popis recepata
 Meze

Vanjske veze 
 Albanian Cuisine (engleski)
 Kuzhina Shqiptare
 Eating the Albanian way

 
Balkanska kuhinja
Srednja klasa

Srednja klasa je izraz koji se u najširem smislu koristi za pojedince i društvene grupe koji se nalaze na sredini hijerarhijske ljestvice određenog društva, odnosno između više ili vladajuće, odnosno niže ili potlačene klase.

Kriteriji po kojima se određuje pripadnost, pa i samo postojanje srednje klase, variraju isto kao i kriteriji prema kojima se određuju društvene klase, odnosno prema različitom historijskom periodu, geografskim okolnostima, ekonomskim prilikama, životnom standardu, ali i ideologiji na kojoj se temelji socijalna stratifikacija.

Najčešća i najjednostavnije određivanje srednje klase je bilo vezano uz društvene grupe i slojeve koje ne drže vlast i utjecaj u nekom društvu, ali uživaju ekonomsku nezavisnost, a samim time i bolji životni standard od najnižih slojeva. Kroz historiju su se u srednju klasu najčešće uvrštavali nižerazredni činovnici, vojnici, sitni trgovci, obrtnici, poduzetnici, imućniji seljaci ili sitni zemljoposjednici. 

Marksistička teorija je srednju klasu, odnosno srednji sloj, često navodila kao svojevrsnu tampon-zonu između vladajuće i potlačene klase, a koji je imao svrhu absorbirati klasne sukobe i olakšati vlast klasa kao što su robovlasnička aristokracija, feudalno plemstvo i kapitalistička buržoazija.

U današnjem svijetu se često pod pojmom srednja klasa podrazumijeva društveni sloj čiji pripadnici sebi i svojim porodicama bez većih problema mogu priuštiti "pristojni" standard vezan uz suvremena dostignuća civilizacije, odnosno sav prihod ne troše isključivo za zadovoljavanje najelementarnijih egzistencijalnih potreba. 

Uz pojam srednja klasa se često vezuju političke i kulturne konotacije. U političkom smislu se srednja klasa često smatra najstabilnijim društvenim slojem, koji je najviše zainteresiran za očuvanje status quoa. Uz taj sloj se vrlo često koristi pejorativni termin malograđanština. 

Vrlo često se udio srednje klase u stanovništvu smatra indikatorom društvene kohezije, odnosno "uspješnosti" nekog društva ili vlade. Po tom kriteriju, što je udio srednje klase manji, to je veći jaz između bogatih i siromašnih, a samim time i veće siromaštvo, a s njime i politička nestabilnost u nekom društvu. Pridobijanje srednje klase na svoju stranu ili predstavljanje njenih interesa je stoga cilj kojemu teže predizborne kampanje suvremenih političkih stranaka u višestranačkim demokracijama.

Po ekonomskom kriteriju se srednja klasa ponekad zna dijeliti na nižu i višu srednju klasu.

Reference 

 Brian W. Cashell: Who Are the “Middle Class”? , CRS Report for the Congress, March 20, 2007

Društvene klase
Niža srednja klasa

Niža srednja klasa je izraz koji se koristi za manje imućni (i, rjeđe, manje politički utjecajni i privilegirani) sloj srednje klase.

Kriteriji kojim se srednja klasa dijeli - na nižu, višu, a ponekad i "srednju srednju" klasu - su u pravilu ekonomski, te se tiču prihoda koje ostvaruje neki pojedinac ili društvena grupa, odnosno kvaliteti života i drugim civilizacijskim standardima koje takav prihod može donijeti.

Takvi kriterije je prilično teško jasno odrediti, jer oni često ovise o prilično fluidnim ekonomskim prilikama.

Niža srednja klasa je često sklonija ljubomorno čuvati svoj status, odnosno povlašteni položaj u odnosu na nižu klasu, pa je konzervativnija u odnosu na višu srednju klasu.

Izvori 

Društvene klase
Viša srednja klasa

Viša srednja klasa je izraz kojim se opisuju pojedinci i društvene grupe koji pripadaju imućnijim (i/li) političkim utjecajnijim i privilegiranijim pod-slojevima srednje klase u nekom društvu.

Najčešći kriteriji za podjelu srednje klase nad pod-slojeve su ekonomski, odnosno veličina prihoda koja pripadnicima više klase omogućava ne samo veći životni standard, nego i bezbrižniji život, odnosno više slobodnog vremena u odnosu na nižu srednju klasu. Vrlo često se to reflektira kroz veći društveni aktivizam i liberalnije političke ideje, iako su ponekad pripadnici više srednje klase u ekonomskim pitanjima konzervativniji od pripadnika drugih klasa.

Reference 

 Definition of Middle Class stratification
 Relationship between income and education 

Društvene klase
Vladajuća klasa

Vladajuća klasa je izraz kojim se opisuju pojedinci i društvene grupe koji u nekom društvu ili državi imaju institucionalni ili vaninstitucionalni monopol na vlast, odnosno na donošenje političkih odluka.

Koncept vladajuće klase je posebno postao popularan zahvaljujući marksističkom shvaćanju historije civilizacije kao historije klasnih borbi, odnosno teze da su sva društva nakon prvobitne zajednice bila oštro podijeljena na vladajuću i potlačenu klasu. Marksisti su tako kao vladajuću klasu definirali u odnosu na vlasništvo nad sredstvima za proizvodnju. U robovlasništva su tako identificirali robovlasnike, u feudalizmu plemstvo, a u kapitalizmu buržoaziju. U socijalizmu bi, po marksističkoj doktrini, radnička klasa, odnosno proletarijat, trebao biti vladajuća klasa te postupno sprovesti stvaranje besklasnog društva.

Marksistički koncept vladajuće klase je postao predmetom kritika od strane desnih autora liberalne, odnosno građanske orijentacije, s obzirom da je od 19. do 20. vijeka većina država - formalno ili stvarno - uvela jednakost građana, pa ne postoje formalne vladajuće klase, a društvena mobilnost omogućava da te klase ne budu jasno i nedvosmisleno određene kao u prošlosti.

Nadalje, iskustva 20. vijeka također ukazuju da se marksistički i ekonomski određeni kriteriji za pripadnost vladajućoj klasi ne mogu primijeniti na određena društva i sisteme gdje je postojala ili postoji ograničena grupa ljudi koja bi odgovarala klasičnom opisu vladajuće klase. To se, na primjer, odnosi na nomenklaturu u komunističkim državama, svećenstvo u teokratskim državama ili tzv. političku klasu u mnogim demokratskim državama.

V. također 
 Viša klasa
 Društvena klasa

Izvori
 Dogan, Mattei (ed.), Elite Configuration at the Apex of Power, Brill, Leiden, 2003.

Marksizam
Društvene klase
Viša klasa

Viša klasa je izraz koji označava pojedince i društvene grupe koji se nalaze na vrhu društvene hijerarhije, odnosno koji su po materijalnom bogatstvu i/li političkom utjecaju superiorni ostatku društva.

Viša klasa se može pronaći u gotovo klasnim, odnosno civiliziranim društvima, a u pravilu predstavlja njegov brojčano najmanji dio. Vrlo često se za nju koristi sinonim vladajuća klasa ili elita.

Viša klasa se kroz historiju počela profilirati od pojedinaca iz prvobitne zajednice koji su od ostalih članova tih zajednica isticali fizičkom snagom, životnim iskustvom ili intelektualnim sposobnostima koji su im davali autoritet, a s vremenom i vlast. Uz vlast su s vremenom počele dolaziti i razne privilegije, a proces podjele rada i nužnost za trajnom hijerarhijom doveo do raznih mehanizama, uključujući nasljedni položaj poglavice, a nakon toga i drugih političkih funkcija.

U civiliziranim društvima sve do prije nekoliko vijekova je viša klasa imala institucionalno povlašten položaj, bilo kroz običaje, bilo kroz zakone, a on se održavao kroz društveno-politička uređenja kao što su aristokracija, oligarhija, monarhija i sl. Najbolji primjer takve više klase je feudalno plemstvo.

U suvremenim društvima, koja su kao svoje vrijednosti uvele načelo građanske jednakosti, viša klasa se više ne definira po porijeklu i institucionalnim privilegijama, nego uglavnom po materijalnom bogatstvu i članstvu nekih eksluzivnih organizacija (više svećenstvo u teokracijama ili najviši organi Partije u komunističkim državama) iz koga tek posredno proistječe politički utjecaj.

Vidi još 
 Društvena grupa

Reference 
 Number of households with net-worths over one million dollars
 Relationship between income and education 
.

Društvene klase
Parveni

Parveni (franc. parvenu; mn. parveniji) izraz je koji dolazi od francuskog glagola parvenir ("doći", "stići"), a označava pojedince koji su tek nedavno stekli bogatstvo ili na drugi način postali članovi neke, u pravilu hijerarhijski više društvene klase.

Parveniji u pravilu nisu prihvaćeni od članova svoje klase jer se drže nedostojnim zbog svog porijekla, stupnja kulture, obrazovanja i sl. te trpe klasnu diskriminaciju.

Uz pojam "parveni" je vezan i pojam "nuvoriš" (nouveau riche, skorojević).

Pojam parvenija može se odnositi čak i na pojedince koji se nalaze na samom vrhu društvene hijerarhije u svojoj državi, pa i šire. Tako se francuski car Napoleon III smatrao ne samo najmoćnijim čovjekom u svojoj državi, nego i na evropskom kontinentu, ali je za druge evropske kraljevske kuće - s obzirom na porijeklo od skromne korzikanske porodice Bonaparte - bio parveni te mu je zapriječena ženidba s njihovim princezama. 

Društvene klase
Galicizmi

de:Parvenü
en:Parvenu
ja:成金
ru:Парвеню
Džentrija

Džentrija (engleski gentry) je izraz koji se koristio za sitno plemstvo u feudalnoj Engleskoj od vremena Ratova ruža, odnosno za sloj koji je po svojim privilegijama i materijalnom bogatstvu bio iznad slobodnih seljaka, a ispod "pravih" plemića. Obično se od slobodnih seljaka razlikovao po tome što je mogao priuštiti da sam ne obrađuje zemlju na svojim imanjima, odnosno da umjesto toga koristi najamne nadničare.

Džentrija je bila sloj koji se najviše obogatio nestankom katoličkih samostana u Engleskoj za vrijeme Henryja VIII, te je zbog toga bio neprijateljski orijentiran prema monarsima za koje se sumnjalo da imaju katoličke simpatije, odnosno bio sklon puritanizmu i drugim ideologijama koje su se suprotstavljale apsolutnoj monarhiji i "božanskom pravu kraljeva". Džentrija je zbog toga imala važnu ulogu u engleskoj revoluciji.

Izraz džentrija je s vremenom dobio nova značenja, a u SAD je tako postao sinonim za zemljoposjedničku, trgovačku, a ponekad i industrijsku elitu, odnosno "otmjeno društvo" u manjim lokalnim zajednicama.

Izvori 
 Burke's Landed Gentry (genealogy book), John Burke family et al., 1826, 1898, United Kingdom.

Društvene klase
Anglicizmi
Nouveau riche

Nouveau riche (čitaj: nuvo riš) izraz je koji na francuskom znači novi bogataši te označava pojedince ili društvene grupe koji su relativno brzo stekli veliko bogatstvo i zahvaljujući tome naglo prešli iz niže u višu društvenu klasu. Na srpskohrvatskom govornom području za takve se osobe koristi riječ skorojevići.

Izraz se često koristi u pejorativnom smislu kako bi opisao osobe koje posjeduju materijalno bogatstvo vezano uz višu klasu, ali ne i kulturne značajke karakteristične za tradicionalnu aristokraciju, plemstvo ili klasu starog novca te svima bodu oči svojim primitivizmom, nedostatkom bontona i neukusom.

V. također 
 Novi Rus
 Parvenu

Društvene klase
Galicizmi
Klasa starog novca

Klasa starog novca (engleski: Old money, "stari novac") izraz je kojim se označavaju pojedinci i društvene grupe koji pripadaju višoj klasi u kapitalističkim društvima, a koji su taj položaj naslijedili od svojih predaka, umjesto stekli svojim radom.

Taj izraz se često koristi kako bi se takve ljude razlikovalo od skorojevića i impliciralo da su, zajedno s bogatstvom, odmalena stekli visoku kulturu i bonton, a samim time i društveni ugled koji se smatra prihvatljivim u takvim društvima.

Društvene klase
Cristina Fernández de Kirchner

Cristina Elisabet Fernández de Kirchner (rođena 19. 2. 1953. kao Cristina Elisabet Fernández), često spominjana kao Cristina Kirchner, je argentinska političarka iz Justicijalističke stranke, predsjednica Argentine od 2007. do 2015. Ona je udovica bivšeg predsjednika Nestora Kirchnera i bivša senatorica za provinciju Buenos Aires.

Na općim izborima u oktobru 2007. godine se natjecala za predsjednicu Argentine kao kandidat vladajuće stranke Front za pobjedu party. Prema djelomičnim službenim rezultatima je pobijedila sa skoro 45% glasova i 20% prednosti nad najbližim suparnikom — jednom od najvećih prednosti otkako se vratila demokracija godine 1983 — te tako izbjegla prvi krug. Time je postala druga argentinska predsjednica (nakon Isabel Martínez de Perón), i prva koja je na tu dužnost došla putem izbora. Godine 2011. je izabrana po drugi put, postavši druga žena u historiji Latinske Amerike koja je uspjela obraniti mandat.

Fernández je poznata po skupocjenoj odjeći i obući. Nazvana je "Imelda" i "fashionista" od strane ABC News. Ona i suprug Néstor Kirchner imaju dvoje djece - Máxima i Florenciju.

Izvori

Vanjske veze 

 The official site of Cristina Fernández de Kirchner
 The site of the Senate of the Argentine Republic 

Argentinski političari
Predsjednici Argentine
Nis (kralj Megare)

U grčkoj mitologiji Nis ili Nisos (Nisus) bio je kralj Megare i jedan od četiri sinova Pandiona II., kralja Atene.

Život 
Bio je oženjen za Abrotu, a nakon njene smrti je zapovijedio da sve megarske žene moraju nositi istu odjeću kakvu je nosila i ona.  Njegova kći Eurinoma je s Posejdononm mala slavnog sina Belerofonta.. Nisova druga kći Skila bila je odgovorna za njegovu smrt. Metion, Nisov stric, uzurpirao je prijestolje od Pandiona II. Međutim nakon očeve smrti Nis i njegova braća (Egej, Palas i Lik) su se vratili u Atenu i preuzeli vlast. Otjerali su sinove Metionove, stavili Egeja na prijestolje na vlast podijelili na četvero. Egej je postao kralj Atene, a Nis kralj Megare.  Minos, kralj Krete, napao je Nisovo kraljevstvo za rata s Atenom izazvanom smrću njegovog sina Androgeja. Nis je, međutim, imao pramen crvene kose koji ga je čuvao od zla.  Eros je natjerao kći Skilu da se zaljubi u Minosa.  Prema jednoj verziji, Minos je nutkao Skilu sa zlatnom ogrlicom da izda i ubije svog oca. U drugoj verziji, u Minosa se zaljubila iz daljine, te je odrezala kosu i poklonila je Minosu. Međutim, Minos je bio zgađen njenim činom i nazvao je sramotom. Kada je Minos odjedrio, Skila se pokušala popeti na jedan od brodova. Međutim Nis, pretvoren u morskog orla, ju je napao. Kćer mu se takohthegdj
đer pretvorila u pticu.

Izvori 

Muškarci (grčka mitologija)
Mitološki vladari
Lik (sin Pandionov)

U grčkoj mitologiji Lik (Lykos, Lycus) bio je jedan od sinova svrgnutog atenskog kralja Pandiona II. Nakon očeve smrti je zajedno s braćom Egejem, Nisom i Palasom svrgnuo sinove uzurpatora Metiona. Braća su atensku teritoriju među sobom podijelili na četvero, a Liku je pripala Eubeja. Tradicija govori kako su od njega nastali Likijci u Maloj Aziji.

Grčka mitologija
Kraljevi Atene
Mitološki vladari
Palas (Pandionov sin)

Za ostala značenja riječi Palas vidi Palas (razvrstavanje).

Palas ili Palant bio je jedan od četvoro sinova legendarnog atenskog kralja Pandiona II. 

Nakon što im je otac umro u izgnanstvu, četvoro braće se vratilo u Atenu i protjeralo sinove uzurpatora Metiona. Braća su potom među sobom podijelila atensko kraljevstvo, pri čemu je Palasu pripao južni dio Atike, dok je Egej ostao kralj. Nakon Egejeve smrti Palas je pokušao uzeti prijestolje od zakonitog nasljednika Tezeja, ali ga je pri tome Tezej ubio. Palasa su pokušali osvetiti njegovih pedeset sinova poznatih kao Palantidi, ali ih je Tezej sve ubio.

Muškarci (grčka mitologija)
1270-e pne.



Događaji i trendovi 
 1279. pne. — Faraon Seti I umire.
 (31.5.) cca. 1279. pne. — Ramzes II (19. dinastija) postaje faraon Drevnog Egipta.
 cca. 1279. pne. – 1213. pne, — Sagrađen Hram Ramzesa II u Abu Simbelu, u Nubiji (19. dinastija). Oslikane zidne slike kraljice Nefertari kako nudi žrtvu boginji Izidi u grobnici Nefertari. Grobnica se nalazi u Dolini kraljica u Egiptu.
 cca. 1279. pne. - 1213. pne. - Sagrađeni hramovi Amunu, Mutu i Khonsu u Luksoru Devetnaesta dinastija Egipta.
 1274. pne. (jul) — Bitka kod Kadeša u Siriji. Na kraju bitke kod Kadesha potpisan najstariji sačuvani mirovni ugovor na svijetu između Hetita i Egipćana.

Značajni ljudi
Abu Simbel

Abu Simbel  je lokalitet dva hrama koja je sagradio Ramzes II na levoj obali Nila u južnom Egiptu pored današnje sudanske granice u XIII veku pne. Hramovi su urezani u stenu. Otkriveni su 1813. godine. S obzirom da je izgradnja Asuanske brane 1969. godine ugrozila hramove oni su isečeni u blokove i ponovo rekonstruisani na 65 m višem nivou. Akciju je vodio UNESKO. Sada se Abu Simbel nalazi na jezeru Naser.

Hramovi 
Dva hrama sačinjavaju kompleks u Abu Simbelu. prvi, veći hram je posvećen Amonu, Ptahu i Ra-Harakhtu. Manji hram je posvećen boginji Hator, a grobnica je kraljice Nefertari.

Veliki hram
Među najvećim i najznačajnijim građevinama koje je podigao Ramzes II je svakako hram Abu Simbel u Nubiji. Na samom ulazu u hram, s desne i leve strane, sede četiri velike figure Ramsesa II - po dve sa svake strane vrata, visoke 18 metara. Oko nogu figura nalaze se puno manje isklesanih figure njegovih žena. Ovaj građevinski kompleks je morao, u XX veku (radi izgradnje Asuanske brane), premešten na višu nivo da ne bi bio potopljen. Hram je, 60 metara uklesan u brdo, a na njegovom unutrašnjem kraju sede 4 statue - Amon Ra, Ramzes II, Ra Harakhti i Ptah. Unutrašnjost hrama je oslikana prizorima iz bitke s Hetitima kod Kadeša, ratova u Siriji i Libiji i dr., te prizorima iz života faraona. Hram Abu Simbel je otkriven 1813. godine, a do tog vremena je bio zatrpan velikim slojevima peska. Po otkriću hrama se uvidela sva njegova lepota, monumentalnost i proglašen je za „čudo egipatskog graditeljstva“, pored ostalog i zato što je njegova orijentacija tako savršeno izračunata da sunčeve zraci dvaput godišnje ( 20. februara i 20. oktobra) prodiru kroz hram do statua i osvetli samo tri. Četvrta - bog Ptah, ostaje uvek u senci jer je on božanstvo povezano sa podzemnim svetom i mrakom.
Mali hram
Manji hram kraljice Nefertari posvećen je boginji Hator.

Galerija

Vanjske veze 

 Abu Simbel - Archaeowiki.org 
 Planovi hrama Abu Simbel 

Drevni Egipat
Arheološka nalazišta u Egiptu
Svjetska baština u Egiptu
Nefertari

Nefertari (Nefertari Merytmut ili Mut-Nefertari) (cca. 1300–1250. pne.) bila je Velika kraljevska supruga (ili glavna supruga) Ramzesa Velikog. Nefertari znači Lijepa družica. Smatra se jednom od najpoznatijih egipatskih kraljica, uz bok Kleopatri, Nefertiti i Hatshepsut. Njena raskošno ukrašena grobnica, QV66, je najveća i najvelebnija u Dolini kraljica. Narod je u početku nije prihvatao, i nazivao je Jeretičkom kraljicom zbog njene tetke kraljice Nefertiti. Njen muž faraon Ramzes II joj je sagradio grobnicu sa posvetom: "Za moju kraljicu Nefertari, miljenicu boginje Mut, zbog koje sunce svakog dana sija u Nubiji

Vanjske veze 

 Queen Nefertari Meryetmut

Izvori 
 Nos ancêtres de l'Antiquité, 1991, Christian Settipani, p. 176
 Grajetzki, Wolfram (2005) Ancient Egyptian Queens – a hieroglyphic dictionary
 Reeves, N et al, (1996) The Complete Valley of the Kings
 Rosalie David, (1998) Handbook to Life in Ancient Egypt
 Shaw, Ian (2000), The Oxford History of Ancient Egypt
 Shaw, Ian (1995), The British Museum Dictionary of Ancient Egypt
 Siliotti, A. (2002), Egypt: Splendours of an Ancient Civilisation. Italy: Thames & Hudson.
 Bradley, P. (1999), Ancient Egypt: Reconstructing the Past. United Kingdom: Cambridge.
 Hagen,R&R. (2003), Egypt: People, Gods, Pharaohs. Maat & cartouche of Nefertari, pg 41.
 Leblanc, C. (2001). Osiris.net [internet]. [place of publication unknown]. [publisher unknown]. Available from: <http://www.osirisnet.net/tombes/pharaons/nefertari/e_nefertari.htm>[27/02/2005]. 
 "Women in power B.C. 4500-1000 from Guide2womenleaders.com, URL accessed 03/21/06

Problemi
Egipatske kraljice
Devetnaesta dinastija Egipta
Konsu

U egipatskoj mitologiji, Konsu (alternativno Chonsu, Khensu, Khons, ili Khonshu) bio je drevno lunarno božanstvo, iz vremena prije nego što je stvorena formalna struktura panteona. Ime mu održava činjenicu da je Mjesec (Iah na egipatskom) putovao noćnim nebom, jer znači Lutalica, a također ima titule Grlitelj, Putovođa i Branitelj, jer je čuvao noćne putnike.

Opis i uloga 
Kao bog svjetla u noći, Konsu se zazivao za zaštitu od divljih životinja, povećanje muške plodnosti i pomoć pri liječenju. Govorilo se da kada Konsu načini polumjesec sjajnim, žene začinjaju djecu, stoka postaje plodna, a svaka nozdrva i svako grlo se ispuni svježim zrakom. Konsu također može značiti kraljeva placenta, a u skladu s time se u najstarija vremena smatrao božanstvom koja ubija kraljeve (faraonove) neprijatelje i vadi njihovu iznutricu kako bi se njome služio kralj, metaforički stvarajući nešto što kralju služi kao placenta.

Taj krvoločni aspekt je bio zaslužan za to što je u Tekstovima piramida navođen kao (onaj) koji živi od srdaca. Također je postao povezan s pravim placentama, postavši deifikacijom kraljevske placente i bogom povezanim s rođenjem djeteta. Konsu je postupno zamijenio ratnog boga Menthua kao sin Mut i Amona u Tebi za vrijeme Srednjeg kraljevstva, jer je bazen u hramu Mut bio u obliku polumjeseca. Kako su ovo dvoje bili smatrani dobroćudnim božanstvima, Menthu je postepeno izgubio svoje agresivne aspekte. U umjetnosti je Konsu prikazivan kao dijete s glavom jastreba koje nosi polumjesec ispod diska punog Mjeseca.

Glava mu je bila izbrijana osim pramena koja su nosila egipatska djeca, što ga je činilo Djetetom Konsuom. Povremeno se Konsu prikazivao kao mladić s mlatom faraona i orglicom menat. Ponekad je prikazivan na leđima guske, ovana ili dva krokodila. Konsuova sveta životinja je babun, koga su Egipćani smatrali Mjesečevom životinjom. Konsu se pojavio kao lik u suvremenoj književnosti, od čega je najpoznatiji primjer pokroviteljsko božanstvo Marvel Comicsovog superheroja Moon Knighta.

Eksterni linkovi 

Egipatski bogovi
Mirovni ugovor

Mirovni ugovor ili mirovni sporazum je sporazum između dvije zaraćene strane, najčešće države ili vlade, kojim se formalno završava rat ili oružani sukob. Razlikuje se od primirja koje je sporazum o obustavljanju neprijateljstava, kao i od predaje kojom jedna od oružanih formacija pristaje položiti oružje.

Prvi primjer mirovnog sporazuma jest ugovor koga su 1258. pne. sklopili egipatski faraon Ramzes II i hetitski kralj Hattusili III, a kojim je okončan višedecenijski oružani sukob dviju tadašnjih supersila koji je bio kulminirao krvavom, ali neodlučnom bitkom kod Kadesha 1274. pne. koja je oslabila obje države. Ugovor je napravljen u dvije identične kopije - na egipatskim hijeroglifima i hetitskom klinopisu - te sadrži 18 članaka kojim se određuje prekid neprijateljstava, međusobna pomoć u slučaju napada treće strane i razmjena izbjeglica.

Osim samog završetka rata, mirovni ugovor u pravilu sadrži i dodatne odredbe kojima je svrha, posredno ili neposredno, spriječiti izbijanje novih sukoba. To se prvenstveno odnosi na ustanovljenje novih ili potvrdu prijeratnih granica, mehanizme za rješavanje budućih sporova, plaćanje ratne odštete, rješavanje statusa ratnih zarobljenika i izbjeglica, rješavanje međusobnih dugova i ustanovljavanje vlasništva, raspolaganje prirodnim resursima te ustanovljavanje ponašanja jedne ili obiju strana (ograničenje opsega i vrste oružanih snaga i sl.).

Sadržaj mirovnih ugovora najčešće ovisi o ishodu ratnog sukoba, ali i vanjskopolitičkim okolnostima i diplomatskoj vještini pregovarača.

Najpoznatiji mirovni ugovori u historiji su Westfalski mir koji je uveo načelu moderne nacionalne države i međunarodne diplomacije; Pariški mirovni sporazum iz 1815. godine kojim su potvrđene odluke Bečkog kongresa i Versajski mirovni ugovor kojim je uređena Evropa nakon prvog svjetskog rata.

U historiji bivše Jugoslavije su najvažniji mirovni ugovori Požarevački mir iz 1718. godine, Trianodnski mir i Neuillyski mir iz 1919. godine, Pariški mir iz 1947. godine te Daytonski mirovni ugovor iz 1995. godine.

Izvori 

 United States Institute of Peace Digital Peace Agreements Collection 
 The End of the Egyptian-Hittite Hostilities
 The First Peace Treaty in History

Međunarodno pravo
Mir
 
Mirovni sporazumi
1260-e pne.



Događaji i trendovi 
 Jedan od tri predložena perioda za rođenje Herakla u grčkoj Tebi.
 cca. 1263. pne. — Ramzes II, kralj Drevnog Egipta i Hattusilis III, kralj Hetita sklapaju najstariji poznati mirovni ugovor.
 1263. pne. — Približan tradicionalni datum za egzodus Izraelita iz Egipta pod vodstvom Mojsija.

Značajni ljudi
Hattusili III

Hattusili III bio je kralj Hetitskog Carstva (Novo klraljevstvo) 1267. pne.–1237. pne.. Bio je četvrti i najmlađi sin Mursilija II. Mursili je Hattusilija imebnovao za svećenika Sausge od Samuhe, a Hattusili je ostao odan "Ištar od Samuhe" do svoje smrti.

Stariji brat Muwatalli II je prijestolnicu premjestio u Tarhuntassu a njega imenovao guvernerom Hattuse. Hattusili je bio zapovjednik hetitskih snaga koje su porazile egipatski pohod na Siriju u znamentinoj bitci kod Kadesha 1274. pne. Hattusili je kao guverner također ponovno osvojio Nerik i postao Visokim svećenikom njegovog boga oluja. Hattusili svog najstarijeg sina i prijestonasljednika "Nerikkailija" imenovao u počast ovog dostignuća.

Nećak Mursili III (ili Urhi-Teshub) je prijestolnicu vratio u Hattusu (KBo 21.15 i 11-12), i tako oduzeo Hattusilijev guvernerski položaj. Mursili ga je potom svrgnuo u Neriku, izazvaši građanski rat. Hattusili je u njemu porazio i prognao svog nećaka. Hattusili je Urhi-Teshupovog sestru Ulmi-Teshup preimenovao "Kurunta" (ili je udao za Kurunu), a Kuruntu imenovao guvernerom Tahuntasse. Nakon toga je Hattusili svog mlađeg sinaTudhaliyu IV imenovao prijestonasljednikom.

Hattusili i egipatski faraon Ramzes II su zapoečatili mirovni ugovor temeljen po hetitskom tekstom, koji je zahvaljujući monumentalnim egipatskim kopijama postao najstariji poznati mirovni ugovor u historiji i ustanovio dugogodišnji mir između dva suparnička carstva. Ramzes je oženio Hattusilijevu kći, poznatu po egipatskom imenu Maathorneferure. Nešto kasnije je oženio drugu hetitsku princezu.

Arhiva od preko 200 pisama je pronađena u kraljevskoj palači u Hattusi što pokazuje da je Hattusili korespondirao s brojnim bliskoistočnim kraljevima uključujući Ramzesa II. Ona su glavni primarni historijski izvor ovog perioda.

Izvori

Eksterni linkovi 
 Reign of Hattusili III
 The Eternal Treaty from the Hittite perspective by Trevor Bryce, BMSAES 6 (2006), pp.1-11

Hetitski kraljevi
1250-e pne.



Događaji i trendovi 
 cca. 1259. pne. - Ramzes II sklapa mirovni ugovor s Hetitima (drugi datum je 1263. pne.).
 cca. 1258. pne. — Egzodus prema prikazu iz Biblije.
 7.9. 1251. pne. — Solarna pomrčina na ovaj datum označava rođenje legendarnog Herakla u Tebi.
 1250. pne. — Wu Ding car dinastije Shang do 1192. pne..
 cca. 1250. pne. — Sagrađena Lavlja vrata u Mikeni. Sagrađeni zidovi citadele.

Značajni ljudi 
 Wu Ding car dinastije Shang

U fikciji 

 Nantucketska serija SF-romana S.M. Stirlinga ima radnju smještenu u ovaj period.
Car

Car je izraz koji se koristi za monarha koji predstavlja suverena, odnosno poglavara carstva. Izraz carica se koristi za cara ženskog spola, odnosno za suprugu muškog cara. Sinonim za ovaj izraz je imperator, koji potiče od istoimene rimske titule, ali se on nešto rjeđe upotrebljava.

Car je po časti i rangu u pravilu iznad kraljeva.

Naziv mu dolazi od Julija Cezara, odnosno Oktavijana koji se kao Cezarov nasljednik proglasio prvim rimskim carem.

U današnjem svijetu se jedino japanski car smatra carem.

Neki carevi u istoriji 
Simeon I, prvi bugarski car.
Stefan Dušan, prvi car Srbije.
Ivan IV Grozni, car Rusije.

 
Državni poglavari
Kraljevske titule
Plemićke titule
Imperator

Imperator je muški monarh i suvereni vladar imperije. Imperatorka je ženski ekvivalent stim što može označavati i suprugu imperatora odnosno majku. Titula imperatora se uglavnom smatra višom od kralja.

Japanski imperator je jedini vladajući monarh na svetu čija se titula na engleski jezik prevodi kao imperator stim što se u srpskom jeziku naziva car.

Reference

Spoljašnje veze 

 Ian Mladjov's site at University of Michigan:
Monarchs (chronology and genealogy)
Monarchs (more genealogy)

Titule
1240-e pne.



Događaji i trendovi 
 Deborah, Sutkinja Izraela, zajedno s Barakom na vojnom pohodu u Qedesh, prema Knjizi o sucima 4:6–10. 
 Jael ubija Siseru, vojskovođu u povlačenju koga su porazili Izraeliti, prema Knjizi o sucima 5:23–27.

Značajni ljudi 

 

es:Años 1240 a. C.
Baraći

Baraći su naseljeno mjesto u opštini Mrkonjić Grad, Republika Srpska, BiH. Mesto se nalazi na putu Mrkonjić Grad - Mliništa (27 km. od Mrkonjič Grada i 17 km. od Mliništa) na raskrsnici ovog puta sa putem Šipovo - Baraći (16 km).

Do 1963. godine, Baraći su bili opstina koja je na popisu iz 1961. godine imala 11.104 stanovnika, od čega 11.048 Srba (99,49%).

Naselja u Bosni i Hercegovini
Deborah

Za podatke o imu Deborah, v. Deborah (ime)
Za podatke o dadilji Rebekinoj, spomenutoj u Knjizi postanka, v. Deborah (Knjiga Postanka)

Deborah, Debora, Devora ili Dvora () bila je proročica, četvrti Sudac i jedina Sutkinja pred-monarhijskog Izraela u Starom zavjetu (Tanakh). Priča o njoj se spominje dvaput u poglvaljima 4 i 5 Sudaca. Prva pripovijest je u prozi, e navodi pobjedu izraelitskih snaga na čelu s vojskovođom Barakom, koga je Deborah nazvala ali i rekala da sam neće postići konačnu pobjedu nad kanaanskim generalom Siserom. Ta je čast pripala Jael, supruzi Heber, kenitskog majstora šatora. Jael je ubila Siseru zabivši klin od šatora u njegovu glavu dok je spavao.

Suci u 5. poglavlju navode istu priču u pjesničkoj formi. Ovaj odlomak, često nazivan Pjesma o Deborah može datirati u 8. vijek pne., što ga čuini jednim od najstarijih dijelova Biblije i najstarijem primjeru hebrejske poezije.

Dva datuma se spominju u tekstu - 28:30 i 28:31 - prvi spominje pad Efraimov (722. pne.), a drugi na vrijeme početaka Kraljevske kuće Izraela.

Taj odlomak je važan jer predstavlja jedan od najstarijih poznatih opisa žena-ratnica. 

Pjesma je mogla biti uvršetna u Knjigu ratova gospodinovih spomenutih u Brojevima 21:14.

Malo se zna o osobnom životu Deborah'. Izgleda da je bila udata za čovjeka po imenu Lapidoth (što znači "baklje"), ali se, s obzirom da ime nije spomenuto izvan Knjige o sucima, može pretpostaviti da je jednostavno imala "vatreni" duh. Bila je pjesnikinja i svoje je presude donosila ispod palme između Ramaha i Bethela u zemlji Benjamina. Neki za nju navode da je majka Izraela. Nakon pobjede nad Siserom i kanaanskom vojskom, u zemlji je vladao mir četrdeset godina.

Povezano 
 Biblijski suci
 Knjiga o sucima

Vanjske veze 

 Book of Judges article (Jewish Encyclopedia)
 Debbora - Catholic Encyclopedia article
 Biblical Hebrew Poetry - Reconstructing the Original Oral, Aural and Visual Experience
 Song of Deborah (Judges 5) Reconstructed

Proroci
Judaizam
Barak

Barak ili Varak (, "Munja"), sin Abinoama iz Kedesha u Naftaliju, bio je izraelitski vojskovođa iz Knjige o sucima u Biblije. Zapovijedao je vojskom Deborah, proročicom i junakinjom Hebrejske Bibliju. Baraku i Deborah se pripisuje poraz kanaanskih vojski pod Siserom, koje su dvadeset godina prije toga ugnjetavale Izraelite.

Pripovijest o porazu Kanaanaca pod proročkim vodstvom Deborah i vojnim vodstvom Baraka se navodi u prozi (poglavlje 4) i ponavlja u poeziji (poglavlje 5, poznato kao Pjesma o Deborah). Poglavlje 4 kao glavnog neprijatelja spominje Jabina, kralja Hazora (današnji Tell el-Qedah, pet kilometara jugozapadno od Bazena Hula), iako je glavnu ulogu imao njegov zapovjednik Sisera od Harosheth-ha-goiima (moguće Tell el-'Amr, oko 19 km sjeverozapadno od Megiddoa). 

Deborah je rekla da će Barak pobijediti, ali da će Siseru ubiti žena. U bitci na Taboru, provalili su oblaci i poplavile rijeke, spriječivši Kanaance da koriste svoje bojne dvokolice. Sisera je pobjegao, zatraživši utočište u šatoru Kenitkinje Jael. Jael je Siseru dala popiti mlijeko i on je zaspao od umora. Tada je zabila klin šatora u njegovu glavu. Kada je došao Barak, pokazala mu je Siserino truplo u šatoru. Kasnije su Izraeliti ubili kralja Jabina. 

Barak se spominje u Novom zavjetu kao "koji vjerom pobijediše carstva". (Hebreji 11:32-34)

Slavi se kao Sveti predak u Kalendaru svetaca Armenske apostolske crkve 30.7..

Izvori 
 Barac - Article in the Catholic Encyclopedia

Biblijske ličnosti
Jael

Yael, Jael ili Jailj (hebrejski Ya'el, יעל, hebrejski naziv za nubijskog kozoroga) je lik koji se spominje u Knjizi o sucima Hebrejske Biblije kao heroina koja je ubila Siseru te tako spasila Izrael od vojske kralja Jabina. Bila je supruga Hebera od Kenita. 

Bog je rekao proročici Deborah da će spasiti Izrael od kralja Jabina. Deborah je pozvala Baraka da okupi vojsku i bori se s Jabinovom vojskom na ravnici Esdraelon. Barak je zatražio da mu se Deborah pridruži na bojištu. Deborah je pristala ali i prorekla da će čast da ubije neprijateljskog vojskovođu pripasti ženu. Jabinovu je vojsku vodio Sisera (Suci 4:2), koji je pobjegao nakon poraza.

Jael je prihvatila pobjeglog Siseru u naselju Heber na ravnici Zaanaim. Jael ga je lijepo primila, i dala mu 'lebben' (maslac ili zgrušano miljeko) 'u velikoj zdjeli'. Sisera je, nakon toga, dobro nahranjen, zaspao. Dok je spavao, Jael mu se prikrala s čekićem i klinom od šatora. Klin mu je zabila kroz obje sljepoočnice i prikovala ga za tlo.

Zbog ubojstva Sisere, Bog je Izraelu dao pobjedu. Zbog toga se u Biblija naziva 'blagoslovljenom'.

Eksterni linkovi 

 A Rabbi's interpretation 

Biblijske ličnosti
Sisera

Sisera ili Sisara Heb. סיסרא, spomenut u Sucima 4:2 u Hebrejskoj Bibliji, bio je vojskovođa Jabinove vojske koju je razbila i uništila Barakova vojska na ravnici Esdraelon. 

Često se špekulira da mu je ime hetitskog ili huritskog porijeka. Neki špekuliraju da je bio Egipćani (Ses-Ra, "sluga Ra").

Nakon izgubljene bitke je izbjegao u naselje Hebera Kenitskog u ravnici Zaanaim. Heberova supruga Jael ga je lijepo primila u šator i dala mu "maslac u gospodskoj posudi." Nahranivši se, Sisera je zaspao od umora. Dok je spavao Jael mu se prikrala s čekićem i klinom za šator u ruci te mu probila obje sljepoočnice, ubivši ga i prikovavši ga za pod. Kada se nije vratio kući, Siserina majka je stoput zajecala, a na osnovu toga se danas puše u 100 puta puše u šofar za Roš Hašanu, židovsku Novu godinu.

Sisera u Midrashu 
Prema Midrashu (Yalḳuṭ Shim'oni o Sucima iv. 3), Sisera je porazio svaku zemlju protiv koje se borio. Glas mu je bio tako jak da bi od njega zadrhtali zidovi, a najdivljija životinja pala mrtva od straha. Deborah je bila jedina koja se nije bojala njegovog glasa. Sisera je sa svojom bradom u Kishonu lovio ribu i njome hranio svoju vojsku. Prema istom izvoru (lii., kraj), tridesetjedan kralj je pratio Siseru samo zato da bi se mogli napojiti vodom Izraela. Potomci Sisere, prema B.Gittinu 57b, su bili učitelji u Jeruzalemu.

Reference

V. također 
 Meroz

Biblijske ličnosti
1230-e pne.



Događaji i trendovi 
 Egej, legendarni kralj Atene, dobija lažnu poruku da je njegov prijestonasljednik Tezej, sin iz braka s Etrom iz Trezene, mrtav. Tezej je bio poslan gospodaru Minosu iz Krete kao žrva Minotauru. Med, Egejev sin sa Medejom od Kolhide), je bio prognan u Aziju te će postati legendarni predak Medijaca. Vjerjujući da više nema nasljednika kralj čini samoubistvo nakon vladavine od 48 godina. Nasljeđuje ga Tezej, koji je zapravo živ. Egejsko more je nazvano u njegovu počast.

Značajni ljudi 
 1231. pne. — Kralj Telef od Mizije rođen u Arkadiji.

 

es:Años 1230 a. C.