Tomasz Lengren

Tomasz Lengren (ur. 7 marca 1945 w Lublinie, zm. 9 lipca 2008 w Warszawie) – polski aktor, reżyser i wykładowca sztuki aktorskiej.

Życiorys

Wczesne lata 
Jego matka, Zofia (1919–1989), była pielęgniarką i sanitariuszką, ojciec, grafik Zbigniew Lengren (1919–2003), mieszkał w Toruniu i poznali się, gdy ranny leżał w szpitalu. Urodził się w Lublinie. Dzieciństwo spędził w Warszawie z młodszą siostrą Katarzyną (ur. 1951). Ukończył studia w ASP w Warszawie na Wydziale Architektury Wnętrz (1972) oraz PWSFTViT w Łodzi na Wydziale Reżyserii Filmowej i Telewizyjnej (1976).

Praca aktorska 

Jako aktor był autodydaktą (samoukiem). Na przestrzeni lat występował w filmach wielu polskich reżyserów - m.in. Waleriana Borowczyka, Krzysztofa Kieślowskiego, Andrzeja Munka oraz Andrzeja Wajdy. Stworzył niezapomniane role charakterystyczne oraz epizody aktorskie m.in. w filmach Personel, Trzeba zabić tę miłość, Dzieje grzechu, Ziemia obiecana. Zagrał też główną rolę w filmie Klincz (1979).

Reżyser 
Tomasz Lengren był nagradzanym reżyserem filmów dokumentalnych i fabularnych („Tanie pieniądze”, „Choinka strachu”). Reżyser fabularnego cyklu „Portret współczesnej prozy polskiej”, składającego się z 17 filmów, m.in. „Numery” według prozy Olgi Tokarczuk, „Rozpacz z powodu utraty furmanki” według Jerzego Pilcha, „Oficer i dezerter” według Tadeusza Siejaka, „Kwazimodo” według Dariusza Bitnera.

Praca pedagogiczna 
Był adiunktem Wydziału Reżyserii Filmowej i Telewizyjnej w PWSFTViT w Łodzi, wykładał również w Podyplomowym Studium Public Relations oraz Akademii Telewizyjnej TVP.

Śmierć 

Zmarł 9 lipca 2008 w Warszawie na raka w wieku 63 lat.

Pochowany na cmentarzu Powązki Wojskowe w Warszawie (kwatera K-4-58).

Filmografia - role aktorskie 
Filmografia ta wymienia tylko ważniejsze role i epizody:
 Eroica (1957), jako harcerz, reż. Andrzej Munk, według scenariusza Jerzego Stefana Stawińskiego
 Polowanie na muchy (1969), jako bywalec klubu,  reż. Andrzej Wajda, według scenariusza Janusza Głowackiego
 Hydrozagadka (1970), jako facet na zabawie, reż. Andrzej Kondratiuk, według scenariusza Andrzeja Bonarskiego i Andrzeja Kondratiuka
 Kolumbowie (1970), jako radiotelegrafista Grześ, reż. Janusz Morgenstern, według scenariusza Romana Bratnego
 Krajobraz po bitwie (1970), jako żołnierz amerykański, reż. Andrzej Wajda, według scenariusza Andrzeja Wajdy i Andrzeja Brzozowskiego
 Rejs (1970), jako uczestnik rejsu reż. Marek Piwowski, według scenariusza Janusza Głowackiego i Marka Piwowskiego
 Nie lubię poniedziałku (1971), jako pasażer samolotu, reż. i scen. Tadeusz Chmielewski
 Trzeba zabić tę miłość (1972), jako Staszek, reż. Janusz Morgenstern, według scenariusza Janusza Głowackiego
 Ziemia obiecana (1974), jako majster Kesslera, reż. i scen. Andrzej Wajda
 Dzieje grzechu (1975), jako Fajtaś, reż. i scen. Walerian Borowczyk
 Personel (1975), jako krojczy Romek, reż. i scen. Krzysztof Kieślowski
 Układ krążenia (1977), jako trener drużyny piłkarskiej, reż. Andrzej Titkow, według scenariusza Aleksandra Minkowskiego
 Aktor (1977), jako kolega z wojska, reż. Piotr Andrejew,  reż. i scen. Piotr Andrejew
 Klincz (1979), jako Jerzy Olejniczak - Olej, reż. Piotr Andrejew, według scenariusza Filipa Bajona i Piotra Andrejewa - rola główna
 Klakier (1982), jako wokalista w lokalu, reż. Janusz Kondratiuk, według scenariusza Janusza Kondratiuka i Włodzimierza Preyssa
 Przesłuchanie (1982), jako Kazimierz Olcha, reż. i scen. Ryszard Bugajski
 Choinka strachu (1982), reż. Tomasz Lengren, według scenariusza Janusza Głowackiego
 Czuję się świetnie (1983), jako nauczyciel, reż. Waldemar Szarek, według scenariusza Jacka Skalskiego
 Tulipan (1986), reż. Janusz Dymek, według scenariusza Andrzeja Swata
 Tanie pieniądze (1985), jako Zygmunt Ozdoba, reż. Tomasz Lengren, według scenariusza Jacka Bielińskiego, Andrzeja Brzozowskiego i Tomasza Lengrena
 Zabij mnie glino (1987), jako Kwapiński, reż. i scen. Jacek Bromski
 Kochaj i rób co chcesz (1997), jako Wiesio Ślaski, reż. Robert Gliński, według scenariusza Michała Arabudzkiego
 Sztos (1997), jako kochanek matki Beaty, reż. Olaf Lubaszenko, według scenariusza Jerzego Kolasy
 Na dobre i na złe (2002-2008), jako Robert i Stefan Dobosz (2 role), reż. Krzysztof Rogala, Marcin Mayzel, według scenariusza Agnieszki Krakowiak i Renaty Frydrych
 Zróbmy sobie wnuka (2003), jako policjant Szwendas, reż. Piotr Wereśniak
 Oda do radości (2005), jako ojciec Wiktora, reż. i scen. Maciej Migas
 Parę osób, mały czas (2005), jako fotograf, reż. i scen. Andrzej Barański
 Faceci do wzięcia (2006), jako Błażej Koniczek, reż. Janusz Kondratiuk, według scenariusza Zbigniewa Kamińskiego
 Kryminalni (2006), jako Pawlik (odc. 42)
 Ekipa (2007), jako prezes koncernu medialnego, reż. Kasia Adamik, według scenariusza Dominika Rettingera

Filmografia - reżyseria 
 Brygada majstra Mortala (1976) Reżyseria
 Kaskaderzy (1976) Reżyseria, Scenariusz
 Wieczór autorski (1976) Reżyseria, Scenariusz
 Pomniejszenie (1976) Reżyseria
 Namysłowski (1978) Reżyseria
 Wszyscy tu po mnie przyjdziecie (1981) Reżyseria, Scenariusz
 Pomnik (1981) Reżyseria
 Milczenie Realizacja
 Tanie pieniądze Reżyseria - film fabularny
 Ludzie i rzeczy - Stefan Chwin Reżyseria
 Dziad domniemany Realizacja, Scenariusz
 Dusza słowiańska w bezdusznych czasach Reżyseria, Scenariusz
 Adam Loret - szkic do portretu Reżyseria
 Kwazimodo Reżyseria

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 
 
 
 

Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie
Absolwenci Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi
Polscy aktorzy filmowi
Polscy aktorzy teatralni
Polscy reżyserzy filmowi
Polscy reżyserzy teatralni
Polscy scenarzyści filmowi
Ludzie urodzeni w Lublinie
Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie
Urodzeni w 1945
Zmarli w 2008