Peter Sellers

Peter Sellers, właśc. Richard Henry Sellers (ur. 8 września 1925 w Southsea, zm. 24 lipca 1980 w Londynie) – brytyjski aktor filmowy i reżyser, znany głównie z ról komediowych.

Życiorys 
Urodził się 8 września 1925 w Southsea w Wielkiej Brytanii, w rodzinie aktorów wodewilowych. Jego ojciec Bill Sellers był protestantem, matka Agnes Doren Marks była żydówką, której rodzina przywędrowała do Anglii z Portugalii. Dzieciństwo spędził wędrując z rodzicami, na scenie debiutował w wieku 2 tygodni. W czasie II wojny światowej, mając 18 lat, został wcielony do RAF, gdzie od 1943 do 1946 występował jako członek trupy grającej dla lotników. Był wegetarianinem.

W kraju stał się znany dzięki udziałowi w programach satyrycznych BBC. W filmie zadebiutował w wieku 26 lat. Początkowo grał małe, choć ważne role. Przełomem dla jego kariery stał się film I’m All Right Jack (1959), co zagwarantowało mu międzynarodowe uznanie jako aktorowi komediowemu.

W 1965 wystąpił w debiutanckim filmie Woody’ego Allena Co słychać, koteczku?. Dwa lata wcześniej zadebiutował w roli głównej inspektora Clouseau w pierwszym filmie z serii o Różowej Panterze, który zyskał mu szerokie uznanie publiczności, a następnie w kolejnych filmach serii.
W 1972 przystąpił do prac nad ekranizacją książki Jerzego Kosińskiego  Wystarczy być (Being There), którą zrealizował po 7 latach. Za rolę w tym filmie otrzymał Złoty Glob i był nominowany do Oscara.

Stał się znany ze swej umiejętności wcielania się w różnorodne postacie niemal w tym samym czasie. W kilku filmach (m.in. Mysz, która ryknęła) występował w kilku rolach jednocześnie. Najbardziej znany z nich to Doktor Strangelove, czyli jak przestałem się martwić i pokochałem bombę Stanleya Kubricka, gdzie wcielił się w role prezydenta USA Merkina Muffleya, doktora Strangelove i kapitana RAF Lionela Mandrake. Nieznane szerzej pozostają jego osiągnięcia
w dubbingu. W filmie Malaga podłożył głos pod 14 postaci, zarówno męskich, jak i damskich, z których 11 prowadziło ze sobą dialog.

Zmarł na atak serca 24 lipca 1980.

W 2004 powstał film biograficzny Życie i śmierć Petera Sellersa, w którym w postać aktora wcielił się Geoffrey Rush.

Filmografia 
 1951:
 Let’s Go Crazy jako Groucho/Giuseppe/Cedric/Izzy/Gozzunk/Crystal Jollibottom
 Penny Points To Paradise jako The Major/Arnold Fringe
 1952: Down Among The Z Man jako Major Bloodnok
 1955: Jak zabić starszą panią (The Lady Killers) jako Harry
 1958: Tomcio Paluch (Tom Thumb) jako Tony
 1959:
 I’m All Right Jack jako Fred Kite/Sir John Kennaway
 Mysz, która ryknęła (The Mouse That Roared) jako Tully Bascombe/Wielka księżna Gloriana XII/ Premier Hrabia Mountjoy
 1962:
 The Dock Brief jako Wilfred Morgenhall, prawnik/lekarz
 Lolita jako Clare Quilty
 Tylko dwóch może grać (Only Two Can Play) jako John Lewis
 Walc torreadorów jako emerytowany generał Leo Fitzjohn
 1963: Różowa Pantera (The Pink Panther) jako Inspektor Jacques Clouseau
 1964:
 Doktor Strangelove, czyli jak przestałem się martwić i pokochałem bombę (Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb) jako kpt. Lionel Mandrake/prez. Merkin Muffley/Dr Strangelove
 Różowa Pantera: Strzał w ciemności (A Shot in the Dark) jako Jacques Clouseau
 Świat Henry’ego Orienta (The world of Henry Orient) jako Henry Orient
 1965: Co słychać, koteczku? (What’s New, Pussycat) jako Dr. Fritz Fassbender
 1966:
 Polowanie na lisa (After the Fox (Caccia alla volpe)) jako Aldo Vanucci/Federico Fabrizi
 The Wrong Box jako dr. Pratt
 1967:
 Casino Royale jako Evelyn Tremble (James Bond-007)
 Siedem razy kobieta (Woman Times Seven) jako Jean
 Bobo
 1968:
 Kocham Cię, Alicjo B. Toklas (I Love You, Alice B. Toklas) jako Harold Fine
 Przyjęcie (The Party) jako Hrundi V. Bakshi
 1969: The Magic Christian jako Sir Guy Grand KG, KC, CBE oraz scenariusz
 1970:
 Dzień na plaży (A Day at the Beach) jako Sprzedawca
 Dziewczyna inna niż wszystkie (There’s a Girl in My Soup) jako Robert Danvers
 1974:
 Z łóżka na wojnę (Soft Beds, Hard Battles) w 6 rolach (generał Latour, major Robinson, pan Schroeder, prezydent Francji, książę Kyoto, Adolf Hitler) oraz jako narrator
 1975:
 Powrót Różowej Pantery (The Return of the Pink Panther) jako inspektor Jacques Clouseau
 1976:
 Różowa Pantera kontratakuje (The Pink Panther Strikes Again) jako nadinspektor Jacques Clouseau
 Zabity na śmierć (Murder by Death) jako Sidney Wang
 1978: Zemsta Różowej Pantery (Revenge of the Pink Panther) jako nadinspektor Jacques Clouseau
 1979: Wystarczy być (Being There) jako Ogrodnik
 1980: Szatański plan doktora Fu Manchu (The Fiendish Plot of Dr. Fu Manchu) jako Nayland Smith/Fu Manchu oraz reżyseria
 1982: Ślad Różowej Pantery (Trail of the Pink Panther) jako Jacques Clouseau

Życie prywatne 
Córka, Victoria Sellers, jest modelką, aktorką i projektantką biżuterii.

Nagrody 
 Złoty Glob 1980 Wystarczy być (Najlepszy aktor w komedii lub musicalu)

Uwagi

Linki zewnętrzne 
 
 
 
 Peter Sellers Appreciation Society

Brytyjscy aktorzy filmowi
Laureaci Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu
Laureaci nagrody BAFTA dla najlepszego aktora pierwszoplanowego
Brytyjscy komicy
Ludzie związani z Londynem
Urodzeni w 1925
Zmarli w 1980
Brytyjscy aktorzy głosowi