Architekt

Architekt (, ) – zawód zaufania publicznego w dziedzinie projektowania i wznoszenia budowli, także inicjator i organizator czegoś. 
Architektami określa się także osoby biegłe lub uczone w dziedzinie architektury, architektury krajobrazu, architektury wnętrz.

Historia 
Termin architekt ( arkhitekton) pojawia się w zachowanej literaturze z V w. p.n.e. u Herodota, który w ten sposób identyfikował projektanta i kierownika budowy Akweduktu w Samos, Eupalinosa z Megary.

Według Witruwiusza architekt, to osoba biegła, uczona w architekturze, dziedzinie wiedzy mu współczesnej, którą dzielił na budownictwo, gnomonikę i budowę machin wojennych oraz budowlanych.

Do czasu rewolucji przemysłowej architekci byli finansowani przez swoich mecenasów. W XIX wieku zaś zaczęli działać niezależnie od nich.

Współczesność 
W większości krajów Unii Europejskiej działalność w dziedzinie architektury w zasadzie prowadzą osoby, którym prawnie przyznano tytuł architekta lub architekta wraz z innymi tytułami. Jednakże nie mają one wyłączności na wykonywanie tej działalności, o ile nie wskazano tego w ustawie. 

W Polsce ustawą Prawo budowlane wykreowano cztery specjalności budowlane, a w ramach dwóch z nich (inżynieryjna i instalacyjna) dodatkowe zakresy tych specjalności. Natomiast ustawą o samorządach zawodowych architektów i inżynierów budownictwa, uprawnienia do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie uformowano w dwa nowe zawody regulowane, jeden określając zawodem architekta, a drugi zawodem inżyniera budownictwa.
W rozumieniu tej ustawy działalność architekta w zakresie projektowania obiektów budowlanych polega na współtworzeniu kultury poprzez projektowanie architektoniczne (ang. architectural design), podczas gdy inżyniera budownictwa na projektowaniu obiektów budowlanych.

Architekci w kulturze 

Zawód architekta jest często przedstawiany w filmach i serialach, jak np.:
 Paul Newman w filmie "Płonący wieżowiec" (1974),
 Steve Martin w filmie "Dzika lokatorka" (1992),
 Woody Harrelson w filmie "Niemoralna propozycja" (1993),
 Keanu Reeves w filmie "Dom nad jeziorem" (2000),
 Michael Keaton w filmie "Głosy" (2005),
 Matthew Goode w filmie "Samotny mężczyzna" (2009),
 Gary Cooper w filmie "The Fountainhead" (1949),
 Frank Gehry w serialu "Simpsonowie",
 Josh Radnor (Ted Mosby) w serialu "Jak poznałem waszą matkę",
 Charles Bronson w filmie Życzenie Śmierci (1974).

Architektki w kulturze 
 Cate Blanchett w filmie „Gdzie jesteś, Berdadette?” (2019)
 Michelle Pfeiffer w filmie „Szczęśliwy dzień” (1996)
 Rebel Wilson w filmie „Jak romantycznie!” (2019) 
 Orla Brady jako  w filmie The Price of Desire (2015)
 Elliot Page w filmie “Incepcja” (2010)
 Kalina Jędrusik w filmie “Lekarstwo na miłość” (1966)
 Denise Scott Brown w filmie  (2020)
 Agnieszka Dygant w filmie “Tylko mnie kochaj” (2006)
 Virginia Madsen w filmie “Firewall” (2006)
 Jane Jacobs w serialu "Wspaniała Pani Maisel" (2017)
 Rachel Elise Blanchard w serialu „You me her” (2016-2020)
 Andrea Riseborough w serialu Black Mirror sezon 4 odc.1 (2017)
 Roma Gąsiorowska w serialu „Przyjaciółki” (2012)
 Natascha McElhone w serialu "Californication" (2007)
 Lucyna Winnicka w filmie "Gra" (1969)
 Dorota Stalińska i Elżbieta Czyżewska w filmie "Debiutantka" (1981)

Przypisy

Linki zewnętrzne 

 Strona Internetowa Krajowej Izby Samorządu Zawodowego Architektów
 Strona Internetowa Krajowej Izby Samorządu Zawodowego Inżynierów Budownictwa
 Stowarzyszenie Architektów Polskich SARP
 Stowarzyszenie Polskich Architektów Krajobrazu SPAK

 
Zawody