alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
William Francis Lawrence

William Francis LAWRENCE [LOrens], anglo, helpadministranto de fervojaj varstacioj en Newcastle-upon-Tyne; prizorgas funkciadon de trafikrimedoj. Naskiĝis la 6-an de majo 1883 en Londono, detaloj pri la mortodato mankas. Esperantistiĝis en 1912. Multaj propagandaj artikoloj kaj paroladoj. Sekretario de la Brita Esperanto-Kongreso de 1916, sekretario de la Esperanto-Societo de York, 19l6-31. Prezidanto de la Esperano-federacio de Yorkshire, 1927-29.

Anglaj esperantistoj
Britaj esperantistoj 
Naskiĝintoj en 1883
Mortintoj en la 20-a jarcento
James Leakey

James LEAKEY ( 21-a de novembro de 18?9 en Londono – )  (prononcata: liki), estis frua angla esperantisto kaj komercisto. Li esperantistiĝis en 1909. Verkis Leakey's Introduction to Esperanto. Multe aktivis por reklami Esperanton.

LEAKEY, James
LEAKEY, James
LEAKEY, James
Siegfried Lederer

Siegfried LEDERER  (naskiĝis la  en Prago; mortis la  pro korinfarkto en Prago) estis volapukisto kaj esperantisto, gimnazia profesoro de la latina kaj greka lingvoj. Li estis germano kaj loĝis en Prago, en la tiama Bohemio.

Vivo 
Lederer estis filo de instruisto. Li lernis en du gimnazioj en Prago: de 1871 ĝis 1873 en la Malgranda Kvartalo, poste en la Nova Urbo. De 1879 ĝis 1884 li studis klasikajn lingvojn kaj filozofion en la germanlingva Universitato de Karolo-Ferdinando en Prago, interalie ĉe profesoroj Petersen, Stumpf kaj Marty. En 1884 li finstudis kaj doktoriĝis. Poste li instruis unue en gimnazioj de la Nova Urbo kaj de la Malnova Urbo. En 1889 li venis al Vieno kiel "provizora" profesoro de la akademia gimnazio. De 1893 ĝis 1897 li instruis en la gimnazio de Rădăuți en Bukovino, kiu tiam apartenis, same kiel Prago kaj Vieno, al Aŭstrio-Hungario. En 1897 li revenis al Prago. Tie li instruis en porknabina gimnazio germanlingva.

Li tradukis italajn novelojn en la germanan. Li interesiĝis pri "arta fotografado" kaj estis unu el la unuaj, kiuj uzis lumprojekcion por vivigi la instruadon.
Kunlaboris ĉe "Thesaurus linguae latinae" kiel delegito de la aŭstra kultministro. Fine Lederer fariĝis gimnazia profesoro en sia gepatra urbo Prago. Tie li fondis klubon por arta fotografado kaj organizis latinan kaj grekan instruadon en liceo por junulinoj. Estis scienca direktoro de la "Urania" kaj redaktis la ĵurnalon Stereoskopisches Museum ("Stereoskopa Muzeo").

Volapuko kaj Esperanto 
Lederer estis la unua, kiu faris lumbildparoladojn en Vieno kaj poste ankaŭ en Prago. Aktiva volapukisto, li transiris al Esperanto post 1900 kaj estis kunfondinto de la Esperanto-Socio Verda Stelo de la germanlingvanoj en Prago en 1908. De 1908 li instruis Esperanton, ankaŭ en komerca lernejo en Prago, faris paroladojn pri Esperanto en Dresdeno, Berlino ktp.

Verkoj en Esperanto 
 Vojaĝrememoroj el Grekujo (en Ĉirkaŭ la Mondo).
 Tradukis: Bildolibro sen Bildoj de Hans Christian Andersen (1909);
 Judito de Friedrich Hebbel;
 Sufero de Carmen Sylva.
Siegfried Lederer estis eldoninto kaj redaktoro de Universo kaj de Rund um die Welt (Zi vol lölik / Ĉirkaŭ la mondo) kaj redaktis la "Esperantistan poŝkalendaron" de 1910 kaj 1911.

Referencoj

Bibliografio 
 Haupenthal, Reinhard. Prof. Dr. Siegfried Lederer (1861-1911) und die Volapük-Zeitschrift "Rund um die Welt" (1888/89-1891/92). Schliengen: Ed. Iltis 2001, 15 p.
 Simon, Otto. Siegfried Lederer [nekrologo]. En: La Revuo 6a vol. 1911-1912, p. 187-188.
 Prof. Dr. Siegfried Lederer mortis (Bohema revuo esperantista, 1911, p. 109)

Eksteraj ligiloj 
 Enciklopedio de Esperanto/L en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).
 Libroj de kaj pri Siegfried Lederer en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 
 Universo. Internacia revuo por la belo: Siegfried Lederer mortis

Germanaj esperantistoj
Germanaj instruistoj
Ĉeĥaj esperantistoj
Ĉeĥaj instruistoj
Volapukistoj de Ĉeĥio
Richard Ledermann

Richard LEDERMANN (naskita la  en Kaufbeuren, Bavario, Germanio; mortinta en 1972) estis germana esperantisto. Li estis doktoro de filozofio kaj verkis historiajn kaj dramajn verkojn. 

Profesie li estis instruisto pri historio, germana kaj franca lingvoj, geografio kaj stenografio en gimnazioj, interalie en Zweibrücken, poste en "Realgymnasium" en Augsburg. Inter liaj Augsburgaj lernantoj estis Bertolt Brecht. Laŭ priskribo Ledermann estis tipa tiutempa patrioto-ŝovinisto kaj entuziasmis pri la unua mondmilito.

Esperantisto li estis de 1910. De 1912 ĝis 1920 li gvidis la Esperanto-movadon en Bavario. Li estis prezidanto de la Loka Kongresa Komitato por la 15-a Universala Kongreso de Esperanto en 1923 en Nürnberg. En 1912 li redaktis „Esperanto, ein Kulturfaktor“; krome li kontribuis al la revuo Esperanto.

Unu el liaj nepoj estas la verkisto, ĵurnalisto, tradukisto kaj eldonisto Hans Magnus Enzensberger.

Literaturo 
 Jürgen Hillesheim: Augsburger Brecht-Lexikon. Würzburg 2000, paĝoj 113–114.

Germanaj esperantistoj
Germanaj instruistoj
Naskiĝintoj en 1875
Mortintoj en 1972
George Ledger

George LEDGER (leĝer), anglo, stenografia instr. Nask. en Yorkshire, Mortis 54-jara je 18-a de majo 1916. E-istiĝis 1903. LK. Adaptis Pitmanan Stenografion al E.

LEDGER, George

LEDGER, George
L
Fortikaĵo Königstein

Fortikaĵo Königstein (  estas aro de konstruaĵoj el gotiko, renesanco, baroko kaj 19-a jarcento, kiu sur areo de 9,5 hektaroj etendiĝas sur samnoma grejsroka tablomonto en Saksa Svislando la germana parto de Elba Grejsmontaro. Ĝi tronas 240 metrojn super la rivero Elbo kvazaŭ similulo de Lilienstein kiu troviĝas vidalvide.
Ĉe la piedo de la historiŝarĝita monolito situas la urbo Königstein.

Historio 

La unua dokumentita mencio de burgo sur la rokomonto Königstein okazis en la jaro 1241. Tiam ĝi apartenis al la reĝo de Bohemio. Pli poste la saksa dinastio Wettin ricevis la la montan fortreson, kiu tiutempe kiel vi vidas sur la mapo ne estis la sola en la regiono.
Inter 1589 kaj 1594 Princo-Elektisto (Kurfürst) Christian I. von Sachsen ordonis plukonstruadon je la plej granda fortreso de Germanio. Kvankam tio eble ŝajnas paradokse, neniam malamiko atakis aŭ konkeris ĉi tiun militan konstruaĵon. La milita signifo perdiĝis fine de la 19-a jarcento, kiam oni evoluigis kanonojn kun granda atingoradio.
La fortreso ludis gravan rolon en la historio de Saksio.

Turismo

Aliro 

De la urbo al la fortreso kondukas du vojoj; unu pli komforta, pavimita kaj unu pli kruta vojo, tra la arbaro, kiu vualas la montodeklivon. Ĉe aŭtoparkejo, piede de la fortresomuroj, oni povas decidi. Disponeblas lifto supren, sed la pieda vojo estas pli interesa, interalie ĉar oni transiros tie levoponton.

Muzeoj 
 Fortreso Königstein kiel tutaĵo estas muzeo, sed ene de ĝi vi trovos pliajn (en kelkaj necesas pagi aldone por gvidado)
 Neues Zeughaus (Nova armilejo), kie temas pri fortresa konstruarto kaj milithistorio
 Torhaus (Pordegejo) enkondukas en la historion de la saksa artilerio
 Schatzhaus (Trezorejo)
 Garnisonskirche (Garnizona preĝejo)
 Georgenburg (Kastelo de Georgo) kun ekspozicio pri la rolo de la fortreso kiel ŝtata prizono- vi povas informiĝi pri famaj prizonuloj; inter ili Miĥail Bakunin kaj August Bebel -
 Proviantmagazin (Provizejo), kie temas interalie pri la historio de la fama giganta barelo de Königstein.

Eksteraj ligiloj 
 http://www.festung-koenigstein.de 
 http://www.koenigstein-sachsen.de 
 http://www.festungsverein-koenigstein.de 
 http://mitglied.lycos.de/czippe/abratzky.htm 

Elba Grejsmontaro
Konstruaĵoj en Saksio
Hendrik Cornelis van Leeuwen

Hendrik Cornelis van LEEUWEN (leŭven) ( en Veenendaal, mortdato nekonata) estis nederlanda esperantisto kaj lernejestro de kristana lernejo en Wijhe, Overiselo. Li servis kiel estrarano de la provinca komitato por la tiame reĝanta protestantisma politika partio Anti-Revolutionaire Partij ( Kontraŭrevolucia Partio).

Esperanta agado 
Van Leeuwen estis prezidento de Kristana Unuiĝo de Nederlandaj Esperantistoj, ĉefredaktisto de Kristana Gazeto, vicprezidento de Kristana Esperantista Ligo Internacia. Li tradukis en 1933 la faman junularlibron Jaĉjo Holm kaj liaj amikoj.

En 1938 en Hago Van Leeuwen alparolis landan kongreson pri Esperanto en lernejoj. Tie ankaŭ parolis Theo Thijssen, esperantista parlamentano de la Socialdemokrata Laborista Partio.

Referencoj 

LEEUWEN, Hendrick Cornelis
LEEUWEN, Hendrick Cornelis
Legendoj (Niemojewski)

Legendoj  estas romano de Andrzej Niemojewski tradukita el la pola fare de Bronislaw Kuhl. Ĝi unue eldoniĝis 232-paĝe en la jaro 1911 en Magdeburgo ĉe Centra Eldonejo. La dua eldono aperis 74-paĝe en la jaro 1923 ĉe Ferdinand Hirt & Sohn en Lepsiko kiel numero 2 de la serio Internacia Mondliteraturo.

Recenzoj

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Plena teksto de la libro ĉe Project Gutenberg
 La traduko legebla PDF-versie
 Enciklopedio de Esperanto/L en sia originala formo en la Interreto
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
 Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Romanoj
Verkoj el la esperantigita pollingva literaturo
Serio "Internacia mondliteraturo"
Eldonaĵoj de Ferdinand Hirt & Sohn
Esperanto-libroj aperintaj en 1923
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Tobias Rabello Leite Júnior

Tobias RABELLO LEITE Júnior /to'biaz Ra'belŭ 'lejtj 'ĵunjor/, brazilano, fervojinĝeniero de Companhia Mogyana. Naskiĝis en 1852 en San-Paŭlo, Brazilo, kaj mortis en Campinas, la 16-an de julio 1920. Kunfondinto kaj  unua vicprezidanto de Grupo Suda Stelaro en Kampino. Aŭtoro de Esperanto-Portugala kaj Portugala-Esperanto Vortaroj kaj ankaŭ de Konversacia Gvidlibro.

Brazilaj esperantistoj 
Brazilaj verkistoj
Le Monde Espérantiste

Le Monde Espérantiste estis propaganda Esperanto-gazeto, aperinta regule de decembro 1908 ĝis julio 1926 en Parizo. Ĝi publikiĝis en formato 33 x 25 cm kaj po numero havis 16 paĝojn. La gazeton redaktis A. Fréchas.

Eksteraj ligiloj  

 Enciklopedio de Esperanto/L en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).

Esperanto-gazetoj 
Esperanto-movado en Francio
 
Bibliografio de Esperanto
Richard Lerchner

Richard LERCHNER (esperantigite Rikardo LERĤNER) naskiĝis la 19-an de novembro 1886 en Geyer (Saksujo). Li mortis en 1960) kaj estis laborista esperantisto aktiva en Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT).

Vivo
Li laboris unue kiel bierfaristo kaj poste kiel administranto. Antaŭ la unua mondmilito li funkciis en sindikato kaj parte en laborista partio. 

Aktiva esperantisto li estis ekde 1910. Li gvidis kursojn kaj kunlaboris al Antaŭen, organo de LEA en Germanujo ĝis 1914. Li partoprenis la fondon de SAT kaj de 1923 ĝis la transiĝo de SAT de Lepsiko al Parizo en 1933 estis la administranto de la asocio. Li iniciatis la SAT-lernolibron Petro kaj kunverkis ĝian unuan tekston kun Norbert Barthelmess, dum laborpaŭzoj. En 1927 li estis membro de delegacio de eksterlandaj esperantistoj, invitita al Moskvo okaze de la deka datreveno de la Oktobra Revolucio.

Eksteraj ligiloj 
 Enciklopedio de Esperanto/L en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).

Germanaj esperantistoj
Membroj de SAT
Naskiĝintoj en 1886
Mortintoj en 1960
Esperanto en la lernejoj

Esperanto-movado 

Lernejoj. La plej ampleksaj laboroj estas faritaj por sukcesigi Esperanton en la lernejoj. Sukcesoj montriĝis en la plimulto de evoluintaj landoj. E-n oni jam instruis en multegaj, ne facile kalkuleblaj lernejoj diversgradaj. Sed nur en maloftaj kazoj la instruado de E havis daŭran karakteron, kaj nur en kelkaj landoj en nemultaj lernejoj oni instruis E-n en deviga formo. Estu menciataj kelkaj kaŭzoj de la ŝajne malrapida progreso. La lernejo estas konservativa institucio, kiu - eĉ en progresemaj landoj - pli atentas la tradiciojn ol la postulon de la modernaj bezonoj. Estas ĝenerala plendo pro la troŝarĝo de la lerneja programo, do enkondukon de nova fako - aŭ E aŭ alia - ne konsentas plimulto de la kompetentaj faktoroj. Preskaŭ ĉie en la mezgradaj lernejoj oni instruas kelkajn lingvojn kaj kvankam la universala akcepto de E estus la solvo ankaŭ de la lingva instruado, la transiron malfaciligas i. a. ĝuste la ampleksa instruado de la antikvaj kaj modernaj lingvoj. En diversaj landoj sekve de registar- aŭ reĝimŝanĝo perdiĝis antaŭe jam uzitaj permesoj aŭ favoroj. Pri la stato de la E-a instruado orientas la artikoloj laŭlandaj, la koncernajn paĝojn montras la Indekso. (v. Instruistoj; Ligo de Nacioj; Pedagogia valoro de E; Studentoj; Universitataj katedroj.)
L'Esperanto

L' Esperanto  estas Esperanto-revuo, organo de la Itala Esperanto-Federacio (IEF).

Enhavo 
La revuo estas skribita parte en la Itala lingvo, parte en Esperanto. En ĝi troviĝas kutimaj rubrikoj:
 En la Itala:
 “L’intrevista”: intervjuo de Esperantisto
 “Un gruppo si presenta”: prezentado de Esperanto-grupo
 “Italaj eminentuloj”
 En Esperanto:
 “El la mondo”: informoj pri Esperantujo
 “Niaj perloj”: intervjuo kun aktivuloj en la itala Esperanto-movado
 “Junulare”: pri la junulara sekcio de IEF
 Fine estas dukolumna Itala-Esperanto rubriko “Beletristiko” kun fragmento de impona verko.

La kovrilo kaj malantaŭa paĝo estas koloraj. Troviĝas sur la alia flanko de la malantaŭa paĝo foto de malnova kovrilo de L’ Esperanto.

Historio 
La revuo estis fondita en 1902. La gazeto kelkfoje ŝanĝis sian titolon kaj havis diversajn eldonantojn. Formato en 1934 estis 52x37 cm. Tiuepoke ĝi aperis precipe en la itala kaj estis redaktita de N. La Colla.

Ĝia redaktoro (nun en 2010) estas Pier Luigi Cinquantini.

Vidu ankaŭ 
 Esperanto-movado en Italio
 Frua Esperanto-gazetaro en Italio

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 
 Enciklopedio de Esperanto/E en sia originala formo en la Interreto
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
  Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 

Esperanto
Esperanto
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience (Esperanto-gazetoj)
Lev Levenzon

Lev LEVENZON ( en Ekaterinoslav – senspure malaperis en 1927) estis rusa esperantisto kaj esperantlingva verkisto. Esperantisto de 1906. En 1909 eldonis „Poŝtkart-ĵurnalon“. Verkis multajn Esperantajn versaĵojn, teatraĵojn, ktp., kiuj aperis en "La Ondo de Esperanto", "Lingvo Internacia" kaj "Verda Stelo".

Eble lia plej fama verkaĵo estas la poemo "La Kunveno", pri kiu monografio estis eldonita ĉe la unua provo kreo la Enciklopedio de Esperanto.

Li estis en 1927 atakata pro korespondadi kun "hungaraj policistoj, italaj pastroj, kaj nun neŭtralistaj esperantistoj. Post tio li malaperis senspure.

Esperantlingvaj verkistoj
Rusiaj esperantistoj
Rusiaj judoj
Mortojaro nekonata
Rudolfs Libeks

Rudolfs LIBEKS (naskita la  en Prauliena, Latvio; mortinta la  en Rio-de-Ĵanejro, Brazilo) estis latva instruisto kaj la unua pioniro de la Esperanto-movado en Latvio.  

Libeks verkis la unuan lernolibron por latvoj. Ĝi estis la unua lernolibro presita ekster Varsovio, aperis en 1889 ĉe Sichman en Rigo kaj estas notita en la listo de unuaj Esperanto-libroj kiel n-ro 29.

Dum la 1890-aj jaroj Rudolfs Libeks elmigris al Brazilo.

Literaturo 
 Saulcerite Neilande: Rudolf Libeks (1854-1908) kaj la Unua Libro por latvoj. En: Menade bal püki bal. Festschrift zum 50. Geburtstag von Reinhard Haupenthal = festlibro por la 50a naskiĝ-tago de Reinhard Haupenthal (1995-02-17) kun antaŭparolo de Henri Vatré. Saarbrücken: Ed. Iltis 1998, 245-253. ISBN 3-932807-06-5.

Eksteraj ligiloj 

Libroj de kaj pri Rudolfs Libeks en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperanto-Muzeo
 Artikoloj  de kaj pri Rudolf Libeks en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)
 La Unua Libro por latvoj en ANNO de la Aŭstra Nacia Biblioteko. 

Latvaj esperantistoj
Liberiga Stelo

En 1905 fondiĝis Paco-Libereco, la unua esperantista anarkiisma grupo . Multaj aliaj sekvis: en Bulgario, Ĉinio kaj aliaj landoj.

Anarkiistoj estis inter la unuaj, kiuj diskonigis Esperanton. Anarkiistoj kaj anarki-sindikatistoj, kiuj antaŭ la unua mondmilito apartenis al la plej granda grupo inter proletaj esperantistoj, fondis Paco-Liberecon, internacia ligo, kiu eldonis la gazeton Internacia Socia Revuo (International Society Review). 

Paco-Libereco kunfandiĝis kun alia progresema asocio, Esperantista Laboristaro. La nova organizo nomiĝis Liberiga Stelo (Freeing Star).  Ĝis 1914 la socio publikigis multe da revolucia literaturo en Esperanto, iuj rilataj al anarkiismo. Tiamaniere vigla kolekto de korespondado evoluis inter anarkiistoj en diversaj landoj, ekzemple, inter eŭropaj kaj japanaj anarkiistoj.

En 1907, la internacia anarkiisma kongreso de Amsterdamo faris rezolucion pri internaciaj lingvoj, kaj dum la sekvaj jaroj venis similaj rezolucioj. Esperantistoj, kiuj partoprenis la kongreson, ĉefe okupiĝis pri internaciaj rilatoj inter anarkiistoj.

La asocio estis restarigita post la unua mondmilito kaj evoluis al Sennacieca Asocio Tutmonda en 1921.

Vidu ankaŭ 

 Aleksander Nakov
 Nigra Fenikso
 Sifo
 Taiji Yamaga
 Eduardo Vivancos

Referencoj 

Esperanto-movado
Iamaj Esperanto-asocioj
Laborista Esperanto-movado
Ivan Grigorieviĉ Lidin

Ivan Grigorieviĉ LIDIN (Moĥov), sovetiano, ruso. Nask. 1891 en Ardatov (Mordovio). E-isto de 1914. Aŭtoro de kelkaj rusaj E-lernolibroj (1925,26.27), ankaŭ por blinduloj. En 1924-25 li eldonis E-lernogazeton por rusoj „E-hejme“, Kazanj (Tatario). Artikoloj en SEU kaj SAT-organoj. Membro de CKSEU. 1925-28.

LIDIN, Ivan Grigorieviĉ
Rudolf von Lidl

Rudolf VON LIDL (naskiĝis en la 1860-aj jaroj) estis aŭstra esperantisto kaj oficisto. 

Dum jardekoj ekde 1912 li propagandis Esperanton, unue en tiama Aŭstria Silezio, kie li fondis kaj prezidis Esperanto-grupon en Teŝino. Poste li laboris en Stirio kaj en Salzburg. Li dediĉis sian tutan tempon kaj multan monon al Esperanto. Ofte li gvidis kursojn aŭ paroladis.

Aŭstraj esperantistoj
Liem Tjong Hie

LIEM Tjong Hie (naskiĝis la 15-an de januaro 1906 en Semarang, Javo, mortis en aprilo 1991) estis javana esperantisto kaj universitata docento ĉe Universitas 17 Agustus 1945 en Semarang.

Biografio 
Kiel infano, Liem studis en nederlandaj lernejoj en Semarang. Li esperantistiĝis en 1919, kiam li havis nur dek tri jarojn.

Li havis dek ok jarojn, kiam li iĝis delegito de UEA en 1924. En tiu jaro, li ankaŭ tradukis kaj eldonis la unuan libron en Esperanto pri Javo, Javaj legendoj kaj fabloj. En 1925, li fondis la revuon Hinda Esperantisto kaj ekredaktis ĝin. Li ankaŭ fondis la eldonejon kaj kursejon Centraal Esperanto-Bureau & -Instituut. En 1927, Liem tradukis kaj eldonis libron de Multatuli, Historio de Saidjah kaj Adinda. En 1929, Liem fondis la asocion Unuiĝo de Geesperantistoj en Nederlanda Hindujo. En decembro 1929, la Unuiĝo havis nur dek unu membrojn. Li tradukis ankaŭ Fundamenton de Esperanto en la indonezian.

Li restis delegito de UEA ĝis 1989.

Verkoj 
 Liem Tjong Hie, Javaj legendoj kaj fabloj (1924).
 La unua libro en Esperanto pri Javo.
 Multatuli (Liem tradukis), Historio de Saidjah kaj Adinda (1927).
 Skanaĵo legebla ĉi tie.
 E. Ĉefeĉ (Liem tradukis al la malaja), Ŝlosilo de Esperanto (1929).
 Plilarĝita eldono en 1931, kiu estis ĝis 2015 la sola paperforma vortareto de la malaja.
 Liem Tjong Hie, Apa itoe Esperanto (1933).
 "Kio estas tio, Esperanto?" Eldonata de Centraal Esperanto-Bureau & -Instituut (Ekstremorienta Esperanto-oficejo kaj -Instituto).
 Hie Kiguj (pseŭdonimo de Liem), La varma sudo kaj la frosta nordo (Ĉinio 1966).

Eksteraj ligiloj 
 Esperanto en Indonezio: LIEM Tjong Hie  
 Libroj kaj aliaj dokumentoj de kaj pri Liem Tjong Hie en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo

Referencoj 

Indoneziaj esperantistoj
Javaj esperantistoj
Ligilo por Vidantoj

Ligilo por Vidantoj. De 1925 preskaŭ ĉiujare foje eldonita kajero de la blindaj Esperantistoj por informi la vidantojn pri iliaj vivo kaj agado. Redaktis H. Thilander, Stockholm.

Esperanto-gazetoj
Ligo Internacia de Esperantistoj

Ligo Internacia de Esperantistoj estis la unua provado por organizo de la esperantistoj, prezentita en marto 1890 en La Esperantisto. Pro malsamaj opinioj inter Zamenhof kaj la nurenbergaj gvidantoj la projekto estis rapide enterigita, kvankam dum kelkaj numeroj la "provizora administra komitato" publikigis jam decidojn, ekz. pri la kolektado de donacoj. La Ligo estis planita kiel federacio de lokaj grupoj.

En 1893 Zamenhof ekprovis denove, deklarante la abonantojn de La Esperantisto membrojn. En 1908 fondiĝis Universala Esperanto-Asocio, sed ĝi ne estis federacio, sed baziĝis sur individua membreco. Tial la posteulo de la mortnaskita Ligo estis fakte Internacia Unuiĝo de Esperantistaj Societoj, same neniam vere ekvivinta. Nur en 1933 la Naciaj Societoj aliĝis al UEA.

Historio de Esperanto
Iamaj Esperanto-asocioj
Aleksandro Liljer

Aleksandro LILJER (vera familinomo Logvin), ruso, En 1928-29 troviĝis en Manĉurio estinte ruĝarmeano, en 1930-31 restadis en Arĥangelsko en politika ekzilo, de kie li revenis malsana. Esperantisto de 1924.

En 1926 fondis en Moskvo Esperanto-Asocion „Reciprokhelpo“, kies devizo estis: Ni helpu la alian. La asocio estis baldaŭ malpermesita.

Aŭtune de 1927 efektivigis rondvojaĝon por Esperanto: dum unu monato ĉirkaŭ 10 000 kilometroj.

Eksteraj ligiloj 
 Poŝtkarto kun subskribo de A. Liljer (sendita al li el Sebastopolo en 1926) 
 LOGVIN, Aleksandr Porfirjeviĉ, pseŭdonime Aleksandro LILJER

Rusiaj esperantistoj
Carl A. Lindhagen

Carl Albert LINDHAGEN (naskiĝis la  en Stokholmo, mortis la  en Stokholmo) estis sveda esperantano, urbestro (magistratestro kaj ĉefjuĝisto) de Stokholmo kaj socialdemokrata parlamentano.

Profesia vivo 
Lindhagen studis juron en Upsalo. Kiel juristo li konsilis al la realigado de la testamento (juro) de Alfred Nobel. Li mem ankaŭ estis kandidato por ricevi la Nobel-premion.

En 1909 Lindhagen aliĝis al la Sveda socialdemokratia partio, kiam li jam estis 50-jaraĝa. Li estis en la maldekstra flanko de la partio kaj en 1917 tiu flanko starigis propran partion, kiu poste iĝis komunista partio kaj nun estas la Vänsterpartiet. En 1921, Lindhagen kun grupo de sampensanoj ekkontraŭis bolŝevikismon. Ili fondis propran partion, sed en 1923 reaniĝis al la Sveda socialdemokratia partio.

Kiel socialdemokrato, Lindhagen poris plibonigon de inaj rajtoj kaj la inan balotrajton, kaj batalis por plibonaj rajtoj por laboristoj, farmistoj kaj sameoj.

Esperanta agado 
En 1911 Lindhagen metis la problemon de tutmonda lingvo al la decido de la sveda parlamento; revenis poste kun sia propono preskaŭ ĉiujare, de 1928 klare proponante Esperanton. Sekvo: en 1929, 1930, 1931 la parlamento voĉdonis sumon da 2900 kronoj por instruistaj kursoj de Esperanto.

Laŭ la retejo de Sveda Laborista Esperanto-Asocio (SLEA), Lindhagen ne estis ano de SLEA aŭ aktive parolis Esperanton.

Lindhagen vizitis la UK 1927 en Gdańsk kaj partoprenis la kurson de Andreo Cseh por svedaj parlamentanoj. Li faris prelegon dum la Somera Universitato 1934.

Referencoj 

Svedaj esperantistoj
Svedaj politikistoj
Svedaj socialdemokratoj
Lingvaj Respondoj

Lingvaj Respondoj estas kolekto de tekstoj verkitaj de L. L. Zamenhof. La tekstoj aperadis en La Esperantisto (1889-1893), La Revuo (1906-1908), Oficiala Gazeto Esperantista (1911-1912) kaj aliaj gazetoj. Unuafoje eldonitaj en libra formo en 1910. 

En 1925 estas eldonita plena kolekto kun 94 paĝoj, kiu krom la respondojn enhavis ankaŭ la Leteron pri la deveno de Esperanto.

Recenzoj

Referencoj

Bildaro

Vidu ankaŭ
 Lingvaj anguloj de Félicien Baronnet
 Lingvaj Resondoj de Marcel Leereveld

Eksteraj ligiloj 

 Lingvaj Respondoj ĉe tekstaro.com
 Elŝutebla libro de Lingvaj Respondoj (PDF 2,2 MB)
 Enciklopedio de Esperanto/L en sia originala formo en la Interreto
 Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing 
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
 Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
 Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Verkoj de L. L. Zamenhof
Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Esperanto-libroj aperintaj en 1925
Esperanto-libroj aperintaj en 1927
Esperanto-libroj aperintaj en 1936
Esperanto-libroj aperintaj en 1962
Antverpena Lingvo-libraro
Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Katalogo de Universitato de Amsterdamo
Lingvo Stilo Formo

Lingvo Stilo Formo. Studoj de Kálmán Kalocsay. 1931 , 144 p.

Enhavo (ĉapitroj)
Esperanta Vortfarado; La evoluo de nia poezia lingvo; Sendemandaj respondoj; La E-a rimo; E-a elparolo; Pri la E-a ritmo; Klasika ritmo en E; La mezepoka Esperanto.

Recenzoj

Referencoj

Bildaro

Eksteraj ligiloj

 Enciklopedio de Esperanto/L en sia originala formo en la Interreto
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
 Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Lingvo
Gramatiko de Esperanto
Vortfarado
Esperanto-libroj aperintaj en 1963
Esperanto-libroj aperintaj en 1970
Antverpena Lingvo-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Otto Linse

D-ro Otto LINSE ( en Aachen –  en Frankfurt) estis germana esperantisto, sindiko de industria ligo, magistratano de Frankfurt a. M. Laboris multe por Esperanto ankaŭ en Königsberg Vogtland, Kattowitz kaj Frankfurt. Gvidis kursojn. Kunlaboris al Esperanto (UEA).

Germanaj esperantistoj
Mortintoj en 1932
Walter Lippmann

Walter LIPPMANN [lipman], naskiĝis la 13-an de oktobro 1895 en Leipzig (Lepsiko), mortis en 1986 en Hamburgo, estis germano, doktoro pri juro, advokato kaj prokuroro, kaj direktoro de la gramatika sekcio de la Akademio. 

Lippmann faris multspecan propagandan laboron ekde 1908, instruis kaj aktivis per paroladoj kaj societa laboro. Li estis membro de la Lingva Komitato. Li tradukis literaturaĵojn, kunlaboris (plej ofte per kontrolado de manuskriptoj) en multaj literaturaj, gramatikaj kaj vortaraj verkoj. Li tradukis la Zamenhofan verkon "Lingvaj Respondoj" al la germana en 1921; La refleksiva pronomo en Esperanto en 1927; Raportoj de la Gramatika Sekcio de la Akademio (ekde 1924) kutime kun disertacioj pri lingvaj problemoj. En 1965 li estis distingita per honorbroĉo de GEA.

Lippmann elmigris en julio 1941 al Usono kaj fine de la 1940-aj jaroj, loĝanta en Filadelfio, estis membro de Amerika Esperanto-Akademio. En 1955 li revenis al Germanujo  kaj ekloĝis en Hamburgo (Grillparzerstr. 4, I r.). En 1957 laboris ĉe li kelkajn monatojn Claus von Amsberg, la posta reĝin-edzo de Nederlando.

Literaturo 
Germana Esperanto-Revuo 1955, p. 112

Eksteraj ligiloj 
Libroj de kaj pri Walter Lippmann en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 
 Artikoloj de kaj pri Walter Lippmann en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)

Germanaj esperantistoj
Ida Lisiĉnik

Ida LISIĈNIK, sovetianino, hebreino. Nask. 1898 en Kiev, finis jurinstituton 1920 kaj instituton de eksterrilatoj 1924. Aktiva Esperantistino de 1912. Komitatanino kaj poste prez. de ES en Kiev. Kunaranĝis la 2-an tutruslandan kongreson en Kiev 1913. Dir. de Kieva E-instituto 1918. De 1926 loĝas en Sebastopol (Krimeo), tie iniciatis grandan laboron pri organizo de vasta kolektiva int. E-korespondado sub aŭspicioj de la loka ĵurnalo „Majak Kommuny“. Riĉan sperton de tiu laboro ŝi rakontis en ruslingva libro  „K-do Mac Millan al K-do Satov“, 1933.

Hebreaj esperantistoj
Józef Litauer

Józef LITAUER estis pola studento pri juro kaj poste advokato, kiu naskiĝis la 7-an de januaro 1894 en Lodzo kaj mortis dum la dua mondmilito en Pollando.

Dum la unua mondmilito li estis sekretario de la Amikaro Esperantista en Liono (Francio), kunlaboranto de ĉiutaga organo de la Pola Socialista Partio kaj kunfondanto de Esperanto-Rondo Konkordo en Varsovio, en 1921. Poste li funkciis kiel ĝenerala sekretario kaj prezidanto de Laborista Esperanto-Asocio (LEA) „Laboro“ en Pollando. Ĝis 1931 li krome estis ĝenerala sekretario de la Internacia Societo de Esperantistaj Juristoj. Post la malfondo de "Laboro" flanke de la pola registaro, li kun Władysław Lekowski kaj Marek Wajsblum fondis alian grupon, la Socialisman Esperanto-Societon, en la jaro 1933. En postmilita eldono de la revuo Pola Esperantisto, aperinta en la jaro 1946, li estas listigita kiel mortigito de nazioj dum la dua mondmilito, sen plia precizigo.

Referencoj 

Esperantistoj
Murditaj esperantistoj
Viktimoj de la naziismo
Esperanto-movado en Litovio

En 1934 la Enciklopedio de Esperanto menciis pri la historio de la Esperanto-movado en Litovio:

Ĉar la rusa cara registaro, sub kies jugo estis la lando ĝis 1918, malpermesis presadi librojn kaj aliajn presaĵojn en la litova lingvo (ĝis 1905), do ankaŭ ia ajn kultura agado litova ne povis prosperi dum longa tempo. Ĝis 1905 la litovaj presaĵoj estis preparataj en la provinco Orienta Prusio de Germanio kaj kontrabandvoje portataj en la landon. Ankaŭ la unua lernolibro de Esperanto por litovoj estis eldonata en Germanio en Tilsit, verkita de A. Dambrauskas (Dombrovski) en 1899, kiu lernis la lingvon jam en 1887. Sed ankaŭ tiu ĉi verketo ne povis esti disvastigata. La unua Esperanto-grupo fondiĝis en 1892 en Vilno. Pioniran laboron plenumis krom A. Dambrauskas, A. Nedoŝivin, P. Medem, A. Klimas, A. Opulskis, J. Maĉernis kaj E. Janickienė. En 1910 en Kaŭno fondiĝis vigla E-societo, kies gvidanto estis A. Nedoŝivin, altranga rusa oficisto; la societo havis fine de tiu jaro 134 anojn. Dum la milito la tuta havaĵo de la societo pereis. Printempan tagon de 1919 reveninta pioniro Maĉernis rimarkis, ke estas vendataj Esperanto-libroj kiel envolvpapero. Post demandado li trovis sub loĝejtegmento la mizerajn restaĵojn de iam riĉa biblioteko. Iom post iom reekvivadis la grupo en Kaŭno, post la Unua Mondmilito ĉefurbo de la lando. La 10-an de decembro 1919 fondiĝis tutlanda organizaĵo Litova Esperanto-Asocio, kun la partopreno de A. Dambrauskas, J. Maĉernis, A. Opulskis, T. Kocin, A. Timiuskis ktp. Litova Esperanto-Asocio progresis ankaŭ en provincaj lokoj kaj havis sekciojn en 17 urboj. La plej grava grupo funkciis en Kaŭno, kie gvidis kursojn Paŭlo Medem, Balys Giedra, Vladas Butkus, Ignas Balĉiunas, sinjoroj Pakeviĉius kaj Kutra; la biblioteko de la grupo enhavis ĉ. 600 librojn. En 1922 aperis la gazeto Litova Stelo subvenciata de la registaro ĝis 1926, kun eldonkvanto de 1500 ekzempleroj (el kiuj nur 208 por litovoj en 1926). Post la ĉeso de la subvencio la gazeto baldaŭ ĉesis aperi. Poste aperis Litova Esperanto-Revuo, sed ankaŭ ĝi ne havis longan vivon. Laŭ la statistiko de Johannes Dietterle en 1928 en la lando troviĝis 18 Esperanto-grupoj kaj esperantistoj en 76 lokoj. La litova radio-stacio en la 1930-aj jaroj unu- ĝis dufoje en semajno dissendis esperantlingvajn parolaĵojn. Aŭtoroj de lernolibroj inter la du mondmilitoj estis Aleksandro Dambrauskas, Stasys Tijūnaitis kaj Adolfas Klimas. Plej grava verko eldonita de litovaj esperantistoj tiutempe estis Litova Almanako, presita per registara subvencio.
(kunmetita laŭ informoj de Butkus, Klimas, Maĉernis kaj Ŝirjaev)

Vidu ankaŭ 
 Litova Esperanta Junulara Organizo
 la litovlingva Vikipedio

Eksteraj ligiloj 

 Oficiala paĝo de Litova Esperanto-Asocio

Litovio
Litovaj esperantistoj
Marin Ljubin

Marin LJUBIN, vera nomo Asen GRIGOROV (1903 – 1985), estis bulgara esperantisto kaj poeto kaj verkisto.  Li profesie laboris kiel funkciulo de Bulgara Laborista Esperanto-Asocio kaj estis redaktoro de ties eldonaĵoj. Li estis membro de la Internacia Asocio de Revoluciaj Esperantaj Verkistoj (IAREV) ekde ties fondiĝo en 1931.

Verkaro 
Li estis aŭtoro de du originalaj esperantlingvaj literaturaĵoj, nome la poemaro Ruĝa Aŭroro (aperinta en du eldonoj en 1930 kaj 1932) kaj de la novelaro La himno (1931). 

En la komunista epoko de Bulgario li plurajn jarojn funkciis kiel redaktisto de la revuo Bulgara Esperantisto kaj de la revuo Nuntempa Bulgario.

Li estis la iniciatinto de studenta Literatura Rondo en 1964 al kiu aliĝis verkemuloj kaj tradukemuloj.

Tradukoj
Leo Tolstoj: Post la balo (PACO 6/1978, p. 8-10, germana eldono)

Nekrologo

Nekrologo verkita de L. Raeve kun detala verkaro aperis en la revuo Internacia Ĵurnalisto, 1985-3, p. 19.

Referencoj 

Bulgaraj esperantistoj
Antonio Llinás Bellvehi

Laŭ EdE

Antonio LLINÁS BELLVEHI (ljinas beljvehi), hispano, ĝis 1921 komercisto, poste ŝtata oficisto. Naskiĝis en la 13-a de septembro 1893 en Santa Coloma de Farners. Esperantisto de 1911, starigis grupojn, verkis artikolojn. Aktiva SAT-ano.

Aldono

Li forpasis en 1993

LLINÁS BELLVEHI, Antono
LLINÁS BELLVEHI, Antono
Richard John Lloyd

Richard John LLOYD (lojd) (nask. ĉ. 1875, mortis pro akcidento je 29-a de aŭgusto 1906 apud Ĝenevo) estis angla lektoro pri fonetiko ĉe la Universitato de Liverpool kaj membro de la unua Lingva Komitato de 1905.

Lloyd akiris la universitatajn titolojn de magister artium (M. A.) kaj "doktoro de literaturo" (D. Litt.). Li estis lektoro en Liverpool de 1898 ĝis sia morto en 1906.

Li estis nomumita de Zamenhof membro de la unua (ĝis 1906 ankoraŭ provizora) Lingva Komitato. Li verkis la libreton „The Esperanto Language, practically considered and described" (1904), kaj artikolojn pri Esperanto-gramatiko.

Lloyd dronis en la rivero Rodano (Rhône), vizitante la 2-an Universalan Kongreson (UK) en Ĝenevo. Estinta la kongreso li, promenante kun siaj filinoj sur montoj, ĉe kunfluiĝo de riveroj Rodano kaj Arve, erarpaŝis sur mallarĝa vojeto, ekfalis en riveron kaj dronis. Korpo de malvivulo estis eltrenita el rivero Rodano ĉe franca vilaĝo Seyssel.

Verkoj
 1904: The Esperanto language, practically considered and described - a paper read before the Liverpool Philomathic Society, on the 23rd november 1904. Liverpool: Marples and Co. 1904, 42 p. (skanaĵo rete legebla ĉe IEMW).
 1906: Esperantaj terminoj por Esperanta gramatiko. En: Internacia Scienca Revuo. Paris, 1906. - [3] (1906), 27, p. 82-84.

Notoj 

Mortintoj en 1906
Britaj esperantistoj
Akademio de Esperanto
Augusto Jiménez Loira

Aŭgusto JIMÉNEZ LOIRA [ĥimenez lojra] (mortis en 1919) estis hispana esperantisto kaj fregata kapitano. Li fondis la gazeton La Suno Hispana en 1903 kaj tradukis la faman verkon La perfekta edzino de Fray Luis de León kaj aliajn amuzaĵojn.

Hispanaj esperantistoj
Emile Lombard

Émile LOMBARD (lonbar), mortis la 28-an de aprilo 1903, estis franca esperantisto kaj doktoro pri filologio, instruisto ("licea profesoro") en Parizo.

Lombard esperantiĝis jam en 1890. Li estis direktoro de la revuo „L' Etranger“, (titolita „Concordia“ en 1899), kies celo estis disvastigo de fremdaj lingvoj; li enkondukis Esperanton en sian revuon samnivele kun la angla kaj la germana lingvoj. Tio estis la unua revuo favora por Esperanto; ĝi publikigis preskaŭ ĉiumonate artikolojn pri Esperanto, kaj altiris al la movado kelkajn pionirojn (f-ino Jeanne Zabilon d'her Ranfaing, f-ino Alice Roux ktp.).

Francaj esperantistoj
Naskiĝjaro nekonata
Mortintoj en 1903
Alfréd Lombos

LOMBOS Alfréd (lomboŝ) (ĉ. 1880), hungaro, antaŭe luterana, poste kalvinana pastro en Bonyhád. Aktiva E-isto ĉefe en la antaŭmilitaj jaroj. Verkis propagandan broŝuron kaj Esperanto-Hungara vortartabelon, ambaŭ en 1910, kompilis Esperanto-ludkartaron en 1920, por servi al Esperanto kaj la pacifismo.

Hungaraj esperantistoj
Pastroj
Daniel Ozro Smith Lowell

Daniel Ozro Smith LOWELL, ankaŭ konata kiel D.O.S Lowell [loel], (13-a de aprilo 1851 en Denmark, Majno, Usono – 12-a de marto 1928) estis usona esperantisto kaj edukisto. Estro de „Roxbury Latin School“ en Bostono 1909-21. Prezidanto de EANA 1909-10. Ano de Lingva Komitato 1908-18. Tradukis Evangelion de Sankta Johano en 1910. Helpa redaktoro de Amerika Esperantisto 1911-12. Verkis lernolibron.

Usonaj esperantistoj
Karl Josef Loy

Karl Josef LOY (loj), germano, distrikta vicprefekto. Nask. 30 marto 1888 en Passau. Kunfondinto de Esperanto-Societo en Bamberg, 1908, fondis la FS en Erlangen, 1909. Ekzamena komisaro kaj ĝis 1930 ano de la Lingva Komitato. Fervora kursgvidanto. Tradukis kaj verkis poemojn, skribis multajn artikotojn en kaj pri Esperanto.

Verkoj 
 Lehrbuch der Welthilfssprache Esperanto, 1921;
 Spielend Esperanto, 1921;
 Mehrsinnige deutsche Wörter in Esperanto, 1921;
 Die erste Esperanto-Stunde;
 Vortareto Germana-Esperanto, 1923.

LOY, Karl Josef
Lu Ŝi-Ŝin

LU Ŝi-Ŝin estis ĉina esperantisto kaj la unua pioniro de Esperanto en centra kaj norda Ĉinio. 

Lu Ŝi-Ŝin lernis Esperanton de rusa esperantisto. Li ekpropagandis en 1909 kaj esperantigis K. C. Ŝan. Li fondis Esperanto-Asocion en Ŝanhajo en 1912 kaj refondis ĝin en 1919. Li gvidis la tutan movadon kun Ŝan en Centra Ĉinio antaŭ la unua Mondmilito, kaj revivigis la movadon tuj post la milito. Li verkis la libretojn Esperanto, Esperanto por Ĥino kaj Konversacio.

Ĉinaj esperantistoj
Naskiĝjaro nekonata
Elisabeth Lübek

Elisabeth LÜBEK, estonino, instruistino. Naskiĝis en la 6-a de decembro 1896 en Talino. Multe propagandis Esperanton en la lernejaj sferoj. Instruis la lingvon en la Rusa Popola Universitato 1917-18, en la instruista seminario 1924 kaj de 1922 en la 2-a Urba Elementa Lernejo (ĉiuj en Talino). Ano de la ekzamena komisiono. Funkciulo de Esperanto-Societoj. Kunlaboris al la Esperanto-Estona Vortaro de VoKo (Vortara Komisiono gvidita de Helmi Dresen, 1927) kaj por la Estona Antologio (1932).

Estonaj esperantistoj
György Lukács (politikisto)

Doktoro LUKÁCS György [lukaĉ djodj] estis hungara, juristo, politikisto, ministro.

György Lukács naskiĝis la  1865 en Nagyvárad (nuntempa Oradea en Rumanio). Li mortis la  1950 en Budapeŝto.

Biografio 
György Lukács post lernado komencis sian karieron en ministerio pri enlandaj aferoj de 1887 ĝis 1897. Li sukcese strebis por matrikulado en ŝtataj oficejoj (pli frue tio okazis en preĝejoj). En 1895 oni enkondukis je lia propono la ŝtatan matrikuladon. Ekde 1897 li plenumis la postenon kiel departementestro de Békés kaj de 1901 ankaŭ de Hódmezővásárhely, kie li sukcese laboris kontraŭ movadoj de malriĉaj kamparanoj. De 18-a de junio 1905 ĝis 6-a de marto 1906 li estis ministro pri religioj kaj publikinstruado en la registaro de Géza Fejérváry. Inter 1910-1931 li estis deputito parlamenta, dume li havis poziciojn ankaŭ en eksterlandaj organizoj. Li estis patrono de HES. Dum la UK 1929 en Budapeŝto li malfermis per parolado la Someran Universitaton.

Verkaro (elekto) 
 A francia közigazgatás szervezete (1894)
 Az állami anyakönyvekről szóló törvény magyarázata (1895)

Fontoj 
 biografio hungare (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero L kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

Hungaraj esperantistoj
Hungaraj politikistoj
Hungaraj ministroj
Lumbildmetodo

Lumbildmetodo estis instrumetodo en Esperanto, kies iniciatantoj kaj aŭtoroj estas  Ferenc Szilágyi  kaj Tibor Czitrom. La unuaj provoj okazis en 1932.

La metodo, kiun la aŭtoro uzis en siaj svedlandaj kursoj, baziĝis, sur la konsidero, ke la projekciitaj simplaj karikaturoj kun la parolo de la instruisto fiksas la memorkapablon el pli multaj direktoj ol la kutimaj instrumetodoj. La projekciitaj bildoj ne prezentis ĝenerale objektojn (substantivojn), sed movojn, sentilustraĵojn (verbojn), kaj kvalitojn (adjektivojn), ĉar laŭ la aŭtoroj tiuj estas pli gravaj al la komencantoj ol la montreblaj, aŭ anstataŭeblaj - per pronomoj - substantivoj.

Biblioteko Hector Hodler havas ekzempleron de la metodo.

Lernado de lingvoj
Lingvainstrua metodologio
John Lundgren

John Valentin LUNDGREN (naskita la  norde de Uppsala, mortis  en Hedemora), pseŭdonimo Rigardanto, estis sveda esperantisto kaj fervoja supera oficisto.

Lundgren estis kunfondinto de la Sveda Esperanto-Federacio kaj prezidento de tio 1913–1918, kaj honora membro de la organizo. Laŭ EdE, li kunreorganizis la Esperanto-movadon en Svedio en 1908. Ankaŭ de 1913 ĝis 1918, li eldonis kaj, kune kun Honoratus Bonnevie kaj Johan Helsing, redaktis la gazeton La Espero. Tiam li vivis en Hedemora (proksime al la naskiĝloko de Helsing).

De 1913 li estis membro de la Lingva Komitato. Liaj tradukaĵoj kaj artikoloj aperis en La Revuo, Tra la Mondo kaj aliaj gazetoj.

Lundgren naskiĝis en la paroĥo Ärentuna en Uppsala län, kaj mortis en la paroĥo Hedemora en Dalarnas län.

Referencoj

Vidu ankaŭ 
 Ernst Eriksson, sveda esperantisto, fervojoficisto kaj parlamentano

Svedaj esperantistoj
Sven Alfred Lundström

Sven Alfred LUNDSTRÖM [alfred lundstrom] (naskita la  en Hofby) estis sveda esperantisto kaj pastro en Jättendal. Li estis unu el la pioniroj de Esperanto en Svedio. Li fondis en 1891 kaj prezidis la unuan svedan Esperanto-klubon en Uppsala kaj kunverkis la unuan svedan-esperantan vortaron aperintan en 1893. 

Svedaj esperantistoj
Naskiĝintoj en 1862
Henry Rider Haggard

Henry Rider HAGGARD (naskiĝis la  en Bradenham Hall, Norfolk, Anglio; mortis la  en Londono) estis brita verkisto kaj reprezentanto de la angla aventura romano de la 19-a jarcento. Lia plej konata verko estas King Solomon's Mines. En la angla oni ofte mallongigas lian personan nomon: H. Rider Haggard.

En Esperanto aperis 
 Luno de Izrael (Moon of Israel), rakonto pri la eliro. El la angla tradukis Edward S. Payson kaj Montagu C. Butler. Londono: Esperanto Publ. Co., 1928. 219 paĝoj. Ĝi estis Kronita verko de la Akademio.
 
 
-
 Ŝi (She). El la angla tradukis G. J. Degenkamp. Amsterdam: Populara Esperanto-Biblioteko, [proksimume 1935]. 276 paĝoj.

Britaj verkistoj
Romanistoj
Anglalingvaj verkistoj
Jacques Ruffié

Jacques RUFFIÉ (nask. je la 22-a de novembro 1921, mort. je la 1-a de julio 2004) estas franca hematologiisto kaj antropologiisto

Listo de verkoj 
 De la biologie à la culture (De biologio al kulturo)
 Le Traité du vivant(Traktato pri la vivantaro)
 Le Sexe et la mort (Sekso kaj morto)
 Le Vivant et l’humain (Vivanteco kaj homeco)
 Les Epidémies dans l’histoire de l’homme. (La epidemioj en homhistorio)
György Lukács

LUKÁCS György (pr. Lukaĉ ĝoerĝ) pli konata internacie kiel Georg Lukács, plengermannome Georg Bernhard von Lukács von Szegedin (kaj en la hungara szegedi Lukács György Bernát, naskita Löwinger György Bernát je la 13-a de aprilo 1885 en Budapeŝto, mortis je la 4-a de junio 1971 en Budapeŝto) estis hegelisma kaj marksisma filozofo, kaj literatura kritiko de historia romano unu el la plej gravaj tiukampe en la 20-a jarcento.

Lia patro estis József Lukács (naskiĝis kiel Löwinger), direktoro de la Hungara Ĝenerala Kreditbanko. Lia patro ricevis la nobelan rangon en 1899 kun nobla nomo „szegedi” (Segeda).

György Lukács lernis juron en Budapeŝto, poste li plulernis en Berlino. Lia unua libro aperis en 1910, krome li verkis artikolojn ekzemple al Nyugat. En 1918 li aliĝis al la hungaraj komunistoj. Dum la Hungara Sovetrespubliko li estis vicministro kaj komisaro. Post la politika fiasko li rifuĝis al Vieno. Baldaŭ poste li vivis en Sovetunio, kie li arestiĝis. En 1945 li hejmenvenis.

Li estis membro de la Hungara Scienca Akademio.

Elektitaj disĉiploj 
 Sándor Radnóti

Verkoj 
 Historio kaj klaskonscio

Hungaraj filozofoj
Hungaraj akademianoj
Hungaraj estetikistoj
Budapeŝtanoj
Hungaraj rifuĝintoj en 1919
Hungaraj judoj
Senperforto

Senperforto estas koncepto forĝita de Gandhi el la sanskrita vorto ahimsa (a: sen kaj himsa: perforto), estas metodo de politika batalado kontraŭ violento teoriita de Mohandas Karamchand Gandhi dum lukto por sendependigo de Hindio el Britia koloniorego.

Hindia proverbo, kiu klarigas la filozofion de senperforto:
"La justulo devas simili je l'santal-ligno, kiu bonodorigas la hakilon per kiu ĝi estas batita."

La 2-a de oktobro, la naskiĝdatreveno de Gandhi, estas observata kiel Internacia tago de senperforto.

En sia mesaĝo okaze de la Monda Tago de Paco 2017 la katolika papo Francisko skribis : "Etiko de frateco kaj paca kunekzistado inter homoj kaj inter popoloj ne povas baziĝi sur la logiko de timo, perforto kaj fermiteco, sed ja sur tiu de respondeco, respekto kaj sincera dialogo"

Personoj kaj movadoj kiuj inspiriĝis je senperforto 

 Ravi Shankar (barata spirita gvidanto)
 Joan Baez
 Vinoba Bhave
 Dom Helder Camara
 César Chávez
 Albert Einstein
 Gene Sharp
 Gush Shalom
 Tenzin Gyatso (la 14-a Dalai-lamao)
 Jeff Halper
 Khan Abdul Ghaffar Khan
 Thich Nhat Hanh
 Václav Havel
 Martin Luther King
 Nelson Mandela
 Ken O'Keefe
 Adolfo Pérez Esquivel
 Arundhati Roy
 Albert Schweitzer
 Lech Wałęsa
 Ken O'Keefe

Organizoj
 Afrikusona Civilrajta Movado
 Instituto Albert Einstein en Bostono

Esperanto 
Kiel parolantoj de la internacia lingvo Esperanto ni celas al edukado kaj publika konscio pri neperforto, ĉar neperfortan konduton oni lernas per pozitiva kunvivado kaj kunlaboro, per malferma interkonatiĝo kaj senbara renkontiĝo. Per Esperanto ni proponas ponton inter la lingvoj por kreskigi komprenon kaj estimon inter ĉiuj homoj.

Referencoj

Literaturo 
 Aldo Capitini, trad. N. Rossi, Teknikoj de neperforto, Edistudio, Pisa, 2011, 186 p. en: Perforto, senperforto kaj vero-forto, recenzo de Renato Corsetti, revuo Esperanto, 1295 (10) oktobro 2015.

Vidu ankaŭ 
 Internacia tago de senperforto
 Mohandas Karamchand Gandhi
Arun Manilal Gandhi
Lanza del Vasto
 Fastostriko
 Pacismo
 Lev Tolstoj
 Civila malobeo
 Neperforta rezisto
 Senperforta komunikado
 Satyagraha

Eksteraj ligiloj 
 http://www.cnvc.org 
 http://www.nonviolentpeaceforce.org 
 http://nvpdecade.org
 La manifesto de senperforto 
 pri eblo ke palestinoj transiru al senperforta lukto

 
Kulturo
Politiko
Filozofio
Postelwitz

Postelwitz estas vilaĝo kiu situas en Saksa Svislando, la germana parto de Elba Grejsmontaro. Ĝi troviĝas ĉe la dekstra bordo de la rivero Elbo.

Historio 
Laŭ sia deveno Postelwitz estas tipa ŝipista vilaĝo kun trabfakaj domoj. Multaj tradicioj ligiĝas al ĝi. La altaj helaj sabloŝtonaj rokomuroj malantaŭ la vilaĝo estas la spuroj de la iama ŝtonminado. La ŝtonrompejoj, kiuj ekfunkciis en la dua duono de la 16-a jarcento dum certa periodo estis la plej gravaj en la tuta montaro. De ĉi tie venis la ŝtonoj ne nur por la preĝejo de Bad Schandau, sed ankaŭ por famaj konstruaĵoj en Dresdeno, interalie por Zwinger, Kreuzkirche, Frauenkirche kaj Katholische Hofkirche.
La sekva historia bildkarto montras Postelwitz, parton de la tereno de la ŝtonminejoj (dekstre) kaj en la dekstra fono la rokregionon Schrammsteine.

Ĉi sube estas plia vido al la ŝtonminejoj tiutempe ankoraŭ funkciantaj. Post la fino de la ŝtonrompado la restantaj ŝutmontoj estis rearbarigitaj.

Turismo 
Proksime de Postelwitz allogas pluraj turismaj celoj:

precipe la rokoregionoj
 Schrammsteine
 Affensteine

kaj la montoj
 Großer Winterberg
 Kleiner Winterberg
 Hohe Liebe

Administra aparteno 
Postelwitz estas parto de la komunumo Bad Schandau, krom la samnoma ĉefloko al ĝi apartenas Krippen, Ostrau kaj Schmilka.

Elba Grejsmontaro
Khan Abdul Ghaffar Khan

Khan Abdul Ghaffar Khan aŭ Bacha Khan (1890 - 1988) estis patana politika kaj religia gvidanto, kiu partoprenis en la senperforta batalo kontraŭ la kolonia brita rego super Hindio. Li estas malprave tre malmulte konata, almenaŭ en okcidento.

Ghaffar Khan, kvankam pia islamano estis infanaĝe edukita en kristana lernejo.

Politika celo de Ghaffar Khan’s estis unua, sendependa kaj religie neŭtra Hindio. Lia senperforta organizaĵo Ĥudaj Ĥidmatgar (= dioservantoj) kreita dum jaroj 1920-aj, entenis ĝis 100 mil anojn. Multaj el ili iĝis famaj kontraŭante (foje mortante) la britregitaj polico kaj armeo. Ĝi dumtempe sukcesis superinflui politikon de la nord-okcidenta regiono de nuna Pakistano.

Barato atribuis al li la Bharat Ratna, plej alta barata oficiala ordeno, unu jaron antaŭ ol li mortis.

Senperforto
Thích Nhất Hạnh

Thích Nhất Hạnh (, esperantige TIK Njet Hang) estis budhisma monaĥo vjetnama, pacoaktivulo. Li naskiĝis  en Hue (Vjetnamio) kaj mortis ). Li kreis la terminon "Engaĝita Budhismo" en sia libro Vjetnamio: Lotus en Maro de Fajro.

Sian senperfortan batalon li komencis dum la Vjetnama milito. Propolitika rifuĝinto en Francio de 1972 ĝis 2005, li estris Zen-an ordenon "ordre de l'Inter-Être" en vilaĝo en Dordonjo kaj vojaĝis internacie por paroladoj kaj retiriĝoj. Li estis aktiva en la pacmovado, promociante neperfortajn solvojn al konfliktoj kaj estas vegano kiel rimedo de neperforto al nehomaj bestoj. En 2005 Vjetnamio denove permesis lin viziti sian hejmlandon, kaj en 2018, malsaniĝinta, li reiris hejmen al sia origina monaĥejo apud Hue por pasigi tie siajn lastajn monatojn. Martin Luther King proponis lin kiel kandidaton por Nobelpremio pri paco jare 1967, sed ĝin li ne ricevis.

Vjetnamaj bikŝuoj
Senperforto