ORP Podhalanin

ORP Podhalanin (PH) – były niemiecki torpedowiec A 80, a następnie jeden z pierwszych okrętów Marynarki Wojennej II RP.

Niemiecki torpedowiec wojennej budowy typu A 56/A 80 (A-III-Boot, Amtsentwurf 1916). Stępkę pod ten okręt położono w 1916 roku w szczecińskiej stoczni Vulcan-Werke A.G. Zwodowany został 24 października 1917 roku. Służbę w cesarskiej flocie rozpoczął 21 grudnia 1917 roku. Do końca I wojny światowej służył jako okręt szkoleniowy. Po zakończeniu działań wojennych przeszedł do Anglii, gdzie kotwiczył wraz z innymi torpedowcami w bazie Royal Navy w Rosyth.

W 1919 roku został przyznany Polsce i otrzymał nazwę ORP „Góral”. W Departamencie Spraw Morskich postanowiono, że okręt zostanie wyremontowany w kraju. ORP „Góral” pod dowództwem Aleksandra Hulewicza wraz z ORP „Mazur” i ORP „Ślązak” 8 września wyruszył w podróż do kraju holowany przez holownik „Bullger”. Do Gdańska zespół dotarł 14 września 1922 roku. Okręt w tym czasie był uzbrojony tylko w jedną niemiecką armatę kalibru 88 mm bez zamka. W 1921 roku zmieniono nazwę na ORP „Podhalanin”. Z powodu braku środków finansowych,  torpedowiec nie był remontowany i używano go jako pływający magazyn części zamiennych.

Dopiero w planie budżetowym na rok 1924 znalazły się wystarczające fundusze na remont okrętu. W tym też roku rozpoczął służbę w Marynarce Wojennej i 16 września został wcielony do Dywizjonu Torpedowców. W lipcu 1925 roku wraz z ORP „Mazur” odbył rejs szkoleniowy z podchorążymi do Kalmaru. Z dniem 1 kwietnia 1930 roku „Podhalanina” przyporządkowano do Dywizjonu Minowców. Po 1 maja 1932 roku torpedowiec znalazł się w Dywizjonie Łodzi Podwodnych. W czerwcu 1933 roku był Dywizjonie Kontrtorpedowców. 1 czerwca 1935 roku okręt był przyporządkowany do Centrum Wyszkolenia Specjalistów Floty. W 1936 dowódcą jednostki był kpt. mar. Konrad Namieśniowski. ORP „Podhalanin” został z dniem 15 lutego 1938 roku przeniesiony do II rezerwy. Po skreśleniu z listy floty 12 kwietnia 1938 roku używany był jako okręt cel dla torped. Po mobilizacji 24 sierpnia 1939 roku przeznaczony na pływający zapasowy zbiornik ropy. 2 września odholowany przez holownik „Ursus” z Gdyni pod Juratę. Zatopiony pomiędzy Jastarnią, a Helem 29 września przez niemieckie He 114 z 1.(M)/Kü.Fl.Gr. 506. Dwie ich bomby typu SC 250 wybuchły w odległości około 10 metrów od dziobu zatapiając okręt.

Dane techniczne 
 Dane stoczniowe:
 Stocznia: Stettiner Maschinenbau AG Vulcan, Szczecin (Niemcy)
 Numer budowy: 514
 Położenie stępki: 1916
 Wodowanie: 24.10.1917
 W niemieckiej służbie: 21.12.1917
 W polskiej służbie: 1924
 Wycofany: 12.04.1938
 wyporność:
 standardowa/kontraktowa: 330 ton
 normalna: ? ton
 pełna: 381 ton
 Wymiary:
 długość całkowita: 61,10 m
 długość między pionami: 60,12 m
 szerokość maksymalna: 6,41 m
 zanurzenie:
 pełne: 2,24 m
 średnie: 2,21 m
 Napęd:
 dwa kotły wodnorurkowe typu Yarrow o ciśnieniu 18,5 atm:
 dwa opalane ropą
 dwie turbiny AEG Vulcan o łącznej mocy: 6000 KM
 2 trzyłopatowe śruby o średnicy 1,70 m
 Zapas paliwa:
 normalny: ? ton ropy
 maksymalny: 81 ton ropy
 Osiągi:
 prędkość:
 maksymalna:
 (1921) 28 w
 (1917) 28 w
 ekonomiczna:
 (1921) 15 w
 zasięg pływania: ? Mm przy prędkości 15 w, 800 Mm przy prędkości 20 w
 Załoga:
 (1921) – 73 ludzi w tym: 3 oficerów, 70 podoficerów i marynarzy
 (1915) – 55 ludzi w tym: 2 oficerów, 53 podoficerów i marynarzy
 Uzbrojenie:
 1917 – 1919:
 3 działa kalibru 88 mm L/30 (2 x I)
 30 min
 1924 – 1937:
 2 działa kalibru 75 mm Schneider wz. 97 (2 x I)
 2 wyrzutnie torpedowe kalibru 450 mm (1 x II)
 2 ckmy Maxim wz. 08 kalibru 7,92 mm (2 x I)

Przypisy

Bibliografia 
 
 

Nazwy polskich okrętów
Niemieckie torpedowce z okresu I wojny światowej
Okręty zbudowane w AG Vulcan Stettin
Polskie okręty pomocnicze z okresu II wojny światowej
Polskie okręty pomocnicze zatopione w czasie II wojny światowej
Polskie okręty zatopione przez lotnictwo
Polskie torpedowce z okresu 1920–1939
Statki i okręty zatopione na Morzu Bałtyckim
Torpedowce typu A 56