Datblygu

Grŵp roc arbrofol oedd yn ei anterth yn yr 1980au a'r 1990au cynnar yw Datblygu,  gwelir hwy heddiw fel catalydd ton newydd o roc Cymreig yn yr 1980au cynnar.

Hanes
Roedd aelodau'r band yn cynnwys y canwr David R. Edwards (1964-2021) a'r offerynnwr T. Wyn Davies yn 1982; ymunodd Patricia Morgan yn 1984. Ymadawodd Davies yn 1990 ond cariodd y band ymlaen fel deuawd am gyfnod, cyn gweithio gyda nifer o gerddorion, yn nodedig, y drymiwr Al Edwards ar gyfer y trydydd albwm Libertino yn 1993. Ar ôl sengl olaf yn 1995, diflannodd y band o sylw cyfryngau ond ni ddatganwyd erioed eu bod wedi gwahanu. Yn Awst 2008, wnaeth y band rhyddhau record 7" newydd o'r enw 'Can Y Mynach Modern' ar label Ankstmusik. Roedd y record am cael eu gweld fel ddiwedd go iawn i'r band a nid fel ddechreuad newydd.

Roedd y cyflwynydd radio John Peel yn hoff iawn o'r band, a roedd yn eu chwarae yn aml ar ei sioe ar BBC Radio 1. Cafodd John Peel ei dyfynnu fel dweud "You'd have to be a bit of a ninny to ignore Datblygu, this is the band that makes me want to learn the Welsh language."
Wnaeth y band recordio pump sesiwnau i'r sioe John Peel; yn 1987, 1988, 1991, 1992 a 1993.

Mae Datblygu wedi eu grybwyll fel dylanwad pwysig ar y genhedlaeth o fandiau Cymraeg a ddilynodd, yn cynnwys
Gorky's Zygotic Mynci a Super Furry Animals (a wnaeth fersiwn o gân Datblygu's "Y Teimlad" ar eu albwm Mwng).

Ymddangosodd David ar rhaglen ddogfen O Flaen dy Lygaid ar S4C yn 2009, wedi ei gyflwyno gan y darlledwr a ffrind David Ali Yassine, oedd yn dilyn David a'i frwydr i wella o afiechyd meddwl. Roedd y rhaglen hefyd yn cynnwys cyn-aelod Datblygu a chyn actores Pobol y Cwm, Ree Davies a'i brwydr hi gyda afiechyd meddwl.

Yn 2012 cynhaliwyd arddangosfa i ddathlu hanes y band mewn caffi yng Nghaerdydd. Daeth Edwards a Morgan nôl at ei gilydd yn 2012 ar gyfer yr EP Darluniau'r Ogof Unfed Ganrif ar Hugain a ryddhawyd albwm fer, Erbyn Hyn, yn Mehefin 2014.

Yn Rhagfyr 2015 ryddhawyd Porwr Trallod, albym llawn newydd gan y band (y cyntaf ers 22 mlynedd) ar Recordiau Ankstmusik.

Yn Awst 2020 ryddhawyd sengl dwbl "Cymryd y Cyfan / Purdeb Noeth" ac albwm newydd ar feinyl Cwm Gwagle, drwy label Ankstmusik. Hwn oedd cynnyrch cerddorol olaf y grŵp cyn marwolaeth David R. Edwards ym Mehefin 2021.

Disgyddiaeth
Casetiau Neon
Amheuon Corfforol - casét EP; tua 1982
Trosglwyddo'r Gwirionedd ('Transferring the truth') - casét EP]]; tua 1983
Fi Du ('Me black') - casét EP; tua 1984
Caneuon Serch I Bobl Serchog - casét EP; tua 1985
Recordiau Anhrefn
Hwgr Grawth-Og - 7" EP; 1986
Wyau - LP; 1988
Recordiau Ofn
Pyst - LP; 1990
Ankst
Blwch Tymer Tymor - casét LP; 1991
Peel Sessions: No AIDS, No Salmonella, and No Gulf War Respectively - LP; 1992 (Albwm gasgliad o 3 o 5 Peel Session y band)
Libertino - CD; 1993
Alcohol / Amnesia - sengl; 1995
Wyau / Pyst - CD; 1995 (dau albwm gynt mewn un)
Ankstmusik
Datblygu 1985 - 1995 - CD; 1999 (casgliad o senglau, EPs a thraciau a'u rhyddhawyd gynt)
Wyau, Pyst a Libertino - CD ddwbl; 2004 (y 3 albwm cynt ar CD ddwbl)
Darluniau'r Ogof Unfed Ganrif ar Hugain - 7" feinyl/digidol; 26 Tachwedd 2012, Ankst 132
Erbyn Hyn - Albwm fer CD/digidol; 26 Mai 2013, Ankst 136
Porwr Trallod - 12" feinyl + CD; 2015
"Cymryd y Cyfan / Purdeb Noeth" - Sengl dwbl, 7 Awst 2020
Cwm Gwagle - LP, 12" feinyl; 29 Awst 2020, Ankst 151

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
Proffil y band ar wefan y BBC
Beibl Datblygu
Peel Sessions gan Datblygu

Bandiau Cymreig
Bandiau Cymraeg
Sefydliadau 1982
Dadsefydliadau 1995
Prosiect Wicipop