Igre na ploči

Igra na ploči je vrsta igre za koju za osnovu ima podlogu ili ploču koja može biti napravljena od raznih vrsta materijala. U večini slucajeva ploča je obično podjeljena u u polja koja su iste veličine kao kod igre šah, no to nije obavezno.

Historija 

Igre na ploči su e igrali u većini kultura i društava kroz historiju; neke su čak prethodile razvoju pismenosti u najstarijim civilizacijama. Brojna važna historijska nalazišta, artefakti i dokumenti bacaju svjetlo na rane igre na ploči. Neke od njih uključuju:
 Senet je pronađen u grobnicama predinastičkim i grobnicama Prve dinastije Egipta, cca. 3500. pne. i 3100. pne.. Senet je najstarija igra na ploči za koju se zna, a prikazana je na freskui u grobu Merknere (3300-2700. pne.).
 Mehen je druga drevna igra na ploči iz predinastičkog Egipta.
 Go je drevna strateška igra na ploči koja se razvila u Kini
 Patolli je igra na ploči koja se razvila u Mezoamerici, a igrali su je drevne Maje.
 Graljevska grobnica Ura je, između ostalog, sadržavala Kraljevska igra Ura. Nju je iskopao Leonard Woolley, ali u svojim knjigama hje malo pisao o njima. Većina iskopanih igara se danas nalazi u Britanskom muzeju u Londonu.
 Buddhin popis igara je najstariji popis igara.

Kronologija 
 cca. 5870. pne. - igra na ploči koja podsjeća na mancalu je pronađena u Ain Gazalu u Jordanu. (Rollefson)
 cca. 3500. pne. - Senet pronađen u grobnicama predinastičkog Egipta; također prikazan u grobnici Merknere.
 cca. 3000. pne. - Mehen, igra na ploči iz predinastičkog Egipta, igrana s figurama nalik na lavove i kamenčićima.
 cca. 3000. pne- - Drevni set za backgammon, pronađen u Spaljenom gradu u Iranu
 cca. 2560. pne. - Ploča Kraljevske igre Ura (pronađena u grobnicama Ura)
 cca. 2500. pne. - Slike igara seneta i hana u grobnici Rashepes
 cca. 2000. pne. - Crtež u grobnici u Benihassanu pokazuju kako se igraju dvije nepoznate igre na ploči (prikazao Falkner). Špekulira se kako je jedna od njih tau.
 cca. 1500. pne. - Liubo uklesan na plavi kamen. Također slika igre u Knossosu.
 cca. 1400. pne. - Ploče za igru, uiključujući alquerque, Mlin (igra) za tri i devet igrača, a možda i mancala uklesani na krov Hram u Kurni. (Izvor: Fiske i Bell)
 548. pne. Najstarija pisana referenca na Go/Weiqi dolazi iz knjige Zuo Zhuan, koja opisuje čovjeka koji voli igru.
 cca. 500. pne. - The Buddhin popis igara spominje igre na ploči koje se igraju u 8 ili 10 redova.
 cca. 500. pne. - Najstarije reference na Chaturaji ili Pachisi napisane u Mahabharati.
 cca. 200. pne. - Kineska ploča za Go/Weiqi pronađena godine 1954. u Okrughu Wangdu. Ta ploča se danas nalazi u Pekinškom historijskom muzeju..
 116-27. pne. - Lingua Latina X (II, par. 20) Makra Terencija Varona sadrži najstariji poznati spomen igre latrunculi (često pomiješana s ludus duodecim scriptorum, Ovidijevom dolje spomenutom igrom).
 79-8. pne. - Liu Xiangov (劉向) Shuo yuan, sadrži najstariji spomen izraza Xiangqi.
 1. pne.-8. ne. - Ovidijeva Ars Amatoria sadrži najstariji spomen ludus duodecim scriptorum.
 220-265 - Nard ulazi u Kinu pod imeom t'shu-p'u (Izvor: Hun Tsun Sii).
 cca. 400 nadalje - Tafl igre se igraju u Sjevernoj Evropi.
 cca. 600 Najstariji spomen Chaturange u Subandhuovoj Vasavadatti i Banabhattinoj Harsha Charitha
 cca. 600. - Najstariji spomen Chatranga u Karnamak-i-Artakhshatr-i-Papakan.

Igre na ploči su postale izuzetno popularno među širokim slojevima stanovništva početkom 20. vijeka kada je širenje srednje klase s viškom novca i slobodnog vremena stvorilo pzubliku za te igre. Popularnost se proširila nakon drugog svjetskog rata, otkada postoje mnoge klasične igre na ploči.

Mnoge igre na ploči su danas dostupne u obliku kompjuterskih igara, uključujući opciju da se igra protiv kompjutera; mnoge znamenite kompjuterske igre kao Civilization se temelje na istoimenim igrama na ploči. Širenje kompjutera je dovelo do relativnog nestajanja najsloženijih igara na ploči, s obzirom da kompjuteri zahtijevaju manje vremena i prostora, a igre se ne moraju postavljati i poslije spremati. Nakon pojave Interneta, mnoge igre na ploči se danas mogu igrati online protiv kompjutera i drugih igrača. Neke web-stranice dozvoljavaju igru u stvarnom vremenu i odmah pokazuju protivničke poteze, dok većina koristi e-mail da se protivnik obavijesti nakon svakog poteza.

Neke igre na ploči koriste dodatne komponente, osim ploče i figura. Neke koriste CD-ove, video-kazete a odnedavno i DVD-ove kao prilog igre. Žanr DVD igara koristi interaktivne značajke DVD-a, te npr. daju "voditelja kviza" za igre trivije.

Klasične Igre 

 šah
 Go
 Dama
 Čovječe ne ljuti se
 Rizik
 Ottelo/Reversi
 Halma
 Mlin
 Niska bisera/Renju/Pet u red
 Hex
 Ringo
 Tiko
 Ghana
 Kono
 Seega
 Laska
 Fokus
 Salta
 Alquerque

Izvori

Literatura 
 
 Rollefson, Gary O., "A Neolithic Game Board from Ain Ghazal, Jordan,"
Bulletin of the American Schools of Oriental Research, No. 286. (May, 1992), pp. 1-5. 
 Fiske, Willard. Chess in Iceland and in Icelandic Literature—with historical notes on other table-games). Florentine Typographical Society, 1905.
 Falkener, Edward. Games Ancient and Oriental, and How To Play Them. Longmans, Green and Co., 1892.
 Austin, Roland G. "Greek Board Games." Antiquity 14. September 1940: 257–271
 Murray, Harold James Ruthven. A History of Board-Games Other Than Chess. Gardners Books, 1969.
 Bell, Robert Charles. The Boardgame Book. London: Bookthrift Company, 1979.
 Bell, Robert Charles. Board and Table Games from Many Civilizations. Mineola, New York: Dover Publications, 1980. 
 Reprint: New York: Exeter Books, 1983.
 Sackson, Sid. A Gamut of Games. Arrow Books, 1983. 
 Reprint: Dover Publications, 1992. 
 Schmittberger, R. Wayne. New Rules for Classic Games. John Wiley & Sons, 1992. 
 Reprint: Random House Value Publishing, 1994. 
 Parlett, David. Oxford History of Board Games. Oxford University Press, 1999. 

 
Igre