alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Secretaris-generaal van de Verenigde Naties

De secretaris-generaal van de Verenigde Naties is het hoofd van het Secretariaat van de Verenigde Naties, een van de belangrijkste organen van dat instituut. Hij wordt daarom feitelijk als het hoofd van de Verenigde Naties beschouwd.

Achtergrond
De secretaris-generaal wordt normaal gesproken aangesteld voor een termijn van vijf jaar, die meestal verlengd wordt tot tien jaar. Hij of zij wordt gekozen door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties op aanbeveling van de Veiligheidsraad. De meeste secretarissen hebben een vlekkeloze achtergrond en komen uit middelgrote landen. Grote namen worden bij een aanstaande benoeming vaak genoemd, maar zij worden nooit gekozen.

De post van secretaris-generaal wordt toegewezen in een roulatieschema over de continenten, waarbij vanaf 2007 Azië aan de beurt was. De Veiligheidsraad heeft op 9 oktober 2006 Ban Ki-moon, de minister van Buitenlandse Zaken van Zuid-Korea, officieel als kandidaat voorgedragen, na verschillende officieuze stemrondes, als gevolg waarvan de kandidaten uit andere Aziatische landen zich terugtrokken. Op 13 oktober is Ban door de Algemene Vergadering benoemd tot opvolger van Kofi Annan.

De secretaris-generaal wordt in het Amerikaanse departement van het leger protocolair als een viersterrengeneraal behandeld. Hij is ook een erkende "fons honorum" en sticht en verleent onderscheidingen waaronder de talloze Medailles voor Vredesmissies van de Verenigde Naties.
David Bronstein

David Joenovitsj Bronstein (Russisch: ) (Bila Tserkva, 19 februari 1924 - Minsk, 5 december 2006) was een Joods-Oekraïense schaker en grootmeester.

Biografie 
In 1940 was Bronstein een van de jongste schaakmeesters van de Sovjet-Unie. Bronstein werd in 1948 en 1949 kampioen van de Sovjet-Unie. In 1948 won hij het eerste Interzonale toernooi in Saltsjöbaden. In 1950 won hij samen met Isaak Boleslavski het eerste kandidatentoernooi in Boedapest. De beslissingsmatch met Boleslavsky eindigde in een 6½-5½ overwinning voor Bronstein. Deze mocht daarna in 1951 aantreden tegen Michail Botvinnik voor een match om het wereldkampioenschap. De match eindigde in 12-12, waarmee titelverdediger Botvinnik wereldkampioen bleef. Het gerucht, nimmer bevestigd door enig bewijs, doet sindsdien de ronde dat Bronstein onder druk van de Sovjetleiders de titel niet mocht halen. In 1955 won hij het Interzonale toernooi te Göteborg met 15 punten uit 20 ronden. In 1956 speelde Bronstein mee in het kandidatentoernooi te Amsterdam en werd daar gedeeld derde. In 1975 won hij het grote toernooi te Hastings.

Meer nog dan door zijn resultaten trok Bronstein de aandacht door zijn speelstijl. Hij was altijd op zoek naar schoonheid en zijn partijen blinken uit door creativiteit en taktische vondsten. In 1996 speelde Bronstein remise tegen het schaakcomputerprogramma Deep Blue junior. Hij gaf een toren en een paard en aan het eind forceerde Bronstein met een toren en een pion achter gemakkelijk remise door eeuwig schaak. Ook in Den Haag tijdens enkele Aegon-toernooien 'mens-computer' versloeg hij nog menig computerprogramma. In 1997, tijdens het Essent-toernooi te Hoogeveen, bewees Bronstein op 73-jarige leeftijd in een partij tegen Richard Vedder nog steeds creatief te kunnen spelen.

Bronsteingambiet 

Bronstein heeft een opening op zijn naam staan, namelijk het Bronsteingambiet: 1.d4 Pf6 2.g4 (diagram).

Bronstein speelde bijna alle openingen; de meest gespeelde zijn de Siciliaanse en de Spaanse opening. Ook was hij een groot kenner van het Koningsindisch.

Externe links 
 
 

Oekraïens schaker
Schaker uit de Sovjet-Unie
Schaakgrootmeester
Jefim Geller

Jefim Petrovitsj Geller (Oekraïens: Юхим Петрович Геллер) (Odessa, 8 maart 1925 – Moskou, 17 november 1998) was een Sovjet-Oekraïense schaker. In 1952 werd hij internationaal grootmeester (GM) en in 1979 was hij kampioen van de Sovjet-Unie. 

Geller was jarenlang een leidende figuur in de top van de schaakwereld en hij heeft in een flink aantal toernooien meegespeeld, met wisselend succes. Hij speelde ook ettelijke keren in een Kandidatentoernooi. In het kandidatentoernooi van 1956 in Amsterdam werd hij gedeeld derde. In 1965 won hij van Vasili Smyslov, maar verloor van Boris Spasski.

In een variant van het Robatsch, Koningsfianchetto, of 'moderne verdediging' blijft zijn naam bewaard:
1.e4 g6 2.d4 Lg7 3.Pf3 d6 4.c3 is de Gellervariant

Efim Geller heeft een aantal varianten op zijn naam staan in het Spaans, in het Koningsindisch en in de schaakopening Siciliaans. Hij was in het begin van zijn carrière een snelle aanvalsspeler die veel risico's nam door onbekende ideeën en nieuwtjes te lanceren. In 1972 was hij de secondant van Boris Spasski tijdens diens match om het wereldkampioenschap.
Geller speelde zowel met wit als met zwart met veel plezier het Siciliaans en Spaans.

Externe link 
 

Oekraïens schaker
Schaker uit de Sovjet-Unie
Schaakgrootmeester
Boris Gelfand

Boris Abramovitsj Gelfand (Russisch: Борис Абрамович Гельфанд; Wit-Russisch: Барыс Абрамавіч Гельфанд, Barys Abramawitsch Helfand; Hebreeuws: בוריס גלפנד) (Minsk, 24 juni 1968) is een Israëlisch schaker van Wit-Russische afkomst; hij is sinds 1989 een  grootmeester (GM).

Schaakcarrière 
In 1985 werd hij jeugdkampioen van de Sovjet-Unie en in 1988 eindigde hij gedeeld eerste bij de jeugdwereldkampioenschappen en won hij het Europees schaakkampioenschap voor junioren. Eveneens in 1988 won hij de hoofdgroep van het OHRA-schaaktoernooi in Amsterdam, samen met Boris Gulko en Eric Lobron.

In 1989 werd hij gedeeld Europees kampioen bij de junioren en werd hij grootmeester.

Gelfand heeft diverse grote toernooien gewonnen, zoals Hoogovens 1992, Moskou 1992, Dos Hermanas 1994, Belgrado 1995, Tilburg 1996, Polanica Zdrój 1998 en 2000.

Kandidaat 
In 1990 won Gelfand samen met Vasyl Ivantsjoek het Interzone-toernooi van Manilla en plaatste zich zo voor de kandidatenmatches voor het wereldkampioenschap. Hij versloeg daarin Predrag Nikolic maar verloor van Nigel Short.

In 1993 won hij wederom een Interzone-toernooi, ditmaal in Biel. In de daaropvolgende kandidatenmatches versloeg hij Michael Adams en Vladimir Kramnik. In de finale verloor hij echter van Anatoli Karpov.

In 2005 bereikte Gelfand de kwartfinale van de FIDE World Cup en plaatste zich daarmee voor kandidatenmatches die in Elista werden gehouden. Gelfand versloeg Rustam Kasimdzjanov en Gata Kamsky en plaatste zich zodoende voor het wereldkampioenschap schaken 2007. Hij eindigde daar op de met Vladimir Kramnik gedeelde 2e/3e plaats.

In 2009 won Gelfand de FIDE World Cup 2009 en verwierf zich daarmee een plaats in de kandidatenmatches in Kazan in 2011. Hij wist ook deze te winnen en kon zodoende Viswanathan Anand uitdagen voor een match om het wereldkampioenschap. Deze match, het Wereldkampioenschap schaken 2012 verloor hij nipt.

Externe links 
 
 
 

Israëlisch schaker
Schaker uit de Sovjet-Unie
Wit-Russisch schaker
Schaakgrootmeester
U Thant

U Thant (Pantanaw, 22 januari 1909 – New York, 25 november 1974) was een Birmees diplomaat en de derde secretaris-generaal van de Verenigde Naties, van 1961 tot 1971.

U Thant werd geboren in Pantanaw, Birma (nu Myanmar) en kreeg zijn opleiding op de National High School in Pantanaw en aan University College in Rangoon. Voorafgaand aan zijn functie als secretaris-generaal was hij diplomaat, leraar en freelance journalist.

Nadat de toenmalige secretaris-generaal Dag Hammarskjöld in september 1961 was omgekomen bij een vliegtuigongeluk werd U Thant op 30 november 1961 voor deze post gekozen. Zowel bij de Verenigde Staten als de Sovjet-Unie leefde er onvrede met de vaak onafhankelijk optredende Hammarskjöld en de verkiezing van U Thant werd dan ook gezien als een bewuste keuze voor een zwakke secretaris-generaal. In zijn tijd werd de positie van de Verenigde Naties in de internationale politiek steeds zwakker. U Thant gaf gevolg aan het verzoek van Egypte om de VN-troepen die een buffer vormden tussen Egypte en Israël terug te trekken. Hierop trok het Egyptisch leger de Sinaï in. Dit kostte de VN veel geloofwaardigheid. Ook in het steeds escalerende conflict in Indochina wisten de Verenigde Naties nauwelijks een rol te spelen.

U Thant werd onderscheiden in de ridderorde Maha Thray Sithu.

In populaire cultuur
 Ten tijde van de serie Ja Zuster, Nee Zuster werd door Annie M.G. Schmidt en Harry Bannink een liedje over hem gemaakt: Laat ze breien U Thant
 In het Neroalbum De Dolle Dina's (1970) huwt de zus van Oscar Abraham Tuizentfloot met tandarts Joe Thant, een woordspeling op U Thant.

Externe link
  Officiële bio op VN website

Myanmarees diplomaat
Secretaris-generaal van de Verenigde Naties
Michail Tal

Michail Nechemevitsj Tal (Lets: Mihails Tāls) (Riga, 9 november 1936 – Moskou, 28 juni 1992) was een Lets schaker en de achtste wereldkampioen.

Hij leerde de regels van het schaakspel toen hij 7 jaar oud was. Vanaf het midden van de jaren vijftig begon hij aan een razendsnelle opmars naar de wereldtop. In 1956 bereikte hij voor het eerst de finale van het kampioenschap van de Sovjet-Unie en werd daarin vijfde. In 1957 won hij dit kampioenschap en werd hij door de FIDE tot grootmeester benoemd. In 1958 werd hij wederom kampioen van de Sovjet-Unie en won hij het Interzone-toernooi van Portorož. In 1959 won hij het kandidatentoernooi en verwierf zo het recht om tegen Michail Botvinnik om het wereldkampioenschap te spelen. Tal won de in 1960 gespeelde match met 12½-8½ en werd zodoende wereldkampioen.

Tal trok niet alleen de aandacht door de snelheid van zijn opkomst, maar ook door zijn bijzonder aanvallende speelstijl. De “Tovenaar van Riga” speelde offers die niemand zou durven en ook niet altijd correct waren.

In 1961 moest hij de titel weer aan Botwinnik teruggeven, nadat hij in de revanchematch met 8-13 was verslagen, waarmee hij de kortst regerende wereldkampioen was. In 1962 deed hij mee aan het kandidatentoernooi op Curaçao, maar moest zich wegens ziekte terugtrekken. In 1964 won hij (gedeeld) het Interzone-toernooi van Amsterdam en kon meedoen aan de nieuw ingestelde kandidatenmatches. In 1965 versloeg hij Lajos Portisch (5½-2½) en Bent Larsen (5½-4½), maar verloor de finale van Boris Spasski met 4-7. In volgende cyclus in 1968 won hij van Svetozar Gligorić met 5½-3½ en verloor van Viktor Kortsjnoj met 4½-5½.

Hierna speelde Tal geen grote rol meer in de strijd om het wereldkampioenschap, maar bleef een geducht toernooispeler. In 1967, 1972, 1974 en 1978 werd hij, al dan niet gedeeld, kampioen van de Sovjet-Unie. In 1979 won hij samen met Anatoli Karpov een buitengewoon sterk bezet toernooi in Montréal.

Hij stierf op 55-jarige leeftijd aan een nierziekte. Zijn ongezonde leefwijze heeft daar een bijdrage aan geleverd.

Varianten vernoemd naar Tal 
Tal blijft bekend door zijn variant in het Siciliaans:
1.e4 c5 2.Pf3 d6 3.d4 c×d4 4.P×d4 Pf6 5.Pc3 e6 6.f4 Pc6 7.Le3 Le7 8.Df3

Nederlandse publicaties over Michail Tal 
 S.H. Postma: Mikhail Tal, het schaakwonder. Landsmeer, 1960. Geen ISBN
 Hans Bouwmeester en B.J. Withuis: Michail Tal. Amsterdam, Ten Have, 1961. Geen ISBN
 Jos Timmer (samenst.): KRO schaaktweekamp 1988. Timman-Tal, 16-23 december. Matchboek. Hilversum, KRO, 1989. Geen ISBN
 Jan van Reek en Arend Booij: Michail Tal. Margraten, STES, 1998. ISBN 90-74827-36-5
 Jan Timman: Schakers. Portretten. Amsterdam, De Bezige Bij, 2012. ISBN 978-90-234-7144-8
 Genna Sosonko: En toen plotseling....een jonge man met een naam als een geweerschot! in Matten nummer 8 2010. ISBN 978-90-5691-331-1

Externe link 
 

Lets schaker
Schaker uit de Sovjet-Unie
Schaakgrootmeester
Rijksweg 37

|}
|}

De Rijksweg 37 is een autosnelweg in Nederland die loopt vanaf knooppunt Hoogeveen (in het verlengde van de A28) via Emmen naar de grens bij Zwartemeer/Twist, waar hij aansluit op de B402 richting Meppen. De weg vormt de Nederlandse helft van de Europese weg 233 die verder loopt naar de Duitse A1 bij Cloppenburg, en onderdeel is van de doorgaande route tussen de Randstad, Noord-Duitsland en Scandinavië.

Ombouw van autoweg naar autosnelweg 
In de tweede helft van de jaren 90 van de 20e eeuw is een begin gemaakt met de verdubbeling van de toenmalige autoweg N37 tot A37. Eind 2003 is het stuk vanaf knooppunt Hoogeveen tot knooppunt Holsloot voor het verkeer beschikbaar. Sinds eind oktober 2007 is het resterende deel van de N37 opengesteld als autosnelweg.

Het besluit tot verdubbeling werd genomen na sterke druk vanuit de regio, waarbij het bedrijfsleven een voorname rol heeft gespeeld. Met name het aantal dodelijke ongevallen op de N37 en de moeilijke bereikbaarheid van Emmen hebben een rol gespeeld bij het besluit tot verdubbeling.

De officiële opening en daarmee de voltooiing van deze route was op 21 januari 2008. De Nederlandse minister van Verkeer en Waterstaat Camiel Eurlings en de Duitse minister Wolfgang Tiefensee hebben de openingshandeling verricht. Daarmee is een snelle route vanaf de Randstad naar de Noord-Duitse havensteden Bremen en Hamburg en Scandinavië een feit.

Verder is tussen Klazienaveen en Zwartemeer een geluidsscherm, dat fijne stofdeeltjes van uitlaatgassen moet tegenhouden, aangelegd. Op 22 februari 2007 werd dit in gebruik genomen.

Kunstobjecten langs de A37

Velden van Nevel 
In Hoogeveen bij de oprit richting Emmen staat op een heuvel van 20 meter hoog een van de beelden van de serie Velden van Nevel van Rudi van de Wint.

Poorten van Emmen 
In de zomer van 2007 loofde de gemeente Emmen een prijsvraag uit voor kunstenaars, om kunstwerken te ontwerpen binnen de gemeentegrenzen aan de A37. Dit project kreeg de naam De 'Poorten van Emmen'. De winnende ontwerpen werden uiteindelijk een giraf van hout van kunstenaar Homme Veenema en een grote vlinder van Egbert van Oenen, die twee keer zou worden geplaatst: bij de afslag Nieuw-Amsterdam en bij Zwartemeer.

De giraf werd geplaatst op een groenstrook op het Bedrijvenpark A37 bij Emmen, vlak bij de afslag Klazienaveen. Dit houten beeld van 17 meter hoog is op 28 oktober 2009 officieel onthuld. De houten vlinders zijn geschrapt, nadat de gemeente Emmen moest bezuinigen.

Inrichting

Externe link
 Openstellingsgeschiedenis A37
 De officiële ingebruikneming

 
037
Frank Marshall (schaker)

Frank James Marshall (New York, 10 augustus 1877 – aldaar, 9 november 1944) was een Amerikaanse schaker.

Marshall, geboren in New York, woonde vanaf zijn achtste in het Canadese Montreal, waar hij het schaken leerde toen hij ongeveer tien jaar oud was. Hij was een sterke aanvalsspeler en genoot bekendheid als gambietspeler en op toernooien had hij veel succes, al bleken Capablanca en Siegbert Tarrasch te sterk voor hem. 
Hij hield absoluut niet van remises en speelde altijd op winst. Lukte dit niet dan was hij een sportief verliezer. Zijn sterkste periode lag tussen 1915 en 1940. Hij heeft een groot aantal varianten op zijn naam staan en de bekendste is het Marshallgambiet in de Spaanse opening: 1. e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 a6 4.La4 Pf6 5.0-0 Le7 6.Te1 b5 7.Lb3 0-0 8.c3 d5

Externe links 
 
 

Amerikaans schaker
Tigran Petrosjan

Tigran Vartanovitsj Petrosjan (Armeens: ) (Tbilisi, 17 juni 1929 – Moskou, 13 augustus 1984) was een Armeense schaker. Hij was de negende wereldkampioen van 1963 tot 1969.

Hij leerde schaken van zijn ouders toen hij acht jaar was. Hij maakte snel vorderingen en werd in 1945 en 1946 jeugdkampioen van de Sovjet-Unie. Eind jaren veertig woonde hij een aantal jaren in Armenië en hij werd daar op zijn zeventiende kampioen. In 1950 verhuisde hij naar Moskou en ging al snel tot de top van de Sovjet-schakers behoren. In 1952 werd hij grootmeester.

In de jaren vijftig deed hij een aantal keren mee aan het kampioenschap van de Sovjet-Unie en aan alle kandidatentoernooien om het wereldkampioenschap (1953, 1956 en 1959), met redelijk resultaat.

Petrosjans grote tijd begon eind jaren vijftig. In 1959 werd hij kampioen van de Sovjet-Unie, een prestatie die hij in 1961 wist te herhalen. In 1960 won hij samen met Bent Larsen het Hoogovenstoernooi. In 1962 won hij het kandidatentoernooi op Curaçao en in 1963 de match om wereldkampioenschap tegen Michail Botvinnik, 12½-9½ was het resultaat.

Petrosjan was geen erg actieve of succesvolle wereldkampioen, maar in 1966 verdedigde hij zijn titel met succes tegen Boris Spasski (12½-11½). In 1969 moest hij wederom tegen Spasski aantreden en deze keer dolf Petrosjan met 10½-12½ het onderspit. Datzelfde jaar won hij voor de derde keer het kampioenschap van de Sovjet-Unie.

In de volgende kandidatencyclus won Petrosjan van Robert Hübner en Viktor Kortsjnoj en wist in de finale enig weerwerk aan Bobby Fischer te leveren, alvorens met 2½-6½ ten onder te gaan. Hierna speelde Petrosjan geen grote rol meer in de strijd om het wereldkampioenschap, maar bleef tot kort voor zijn dood een topgrootmeester. In 1975 werd hij voor de vierde maal Sovjet-kampioen. In januari 1977 deelde hij met Viktor Kortsjnoj de tweede plaats op de FIDE-ranglijst, achter Anatoli Karpov.

Petrosjan had een sterk positionele stijl. Hij was een meester in het vasthouden van kleine voordeeltjes en het voorkomen van tegenspel van de tegenstander. "IJzeren Tigran", zoals hij wel werd genoemd, verloor zelden een partij.

Hij heeft ook ettelijke varianten op zijn naam staan waaronder het Petrosjansysteem in de schaakopening Dame-Indisch: 1.d4 Pf6 2.c4 e6 3.Pf3 b6 4.a3

Externe links 
 
 

Armeens schaker
Schaker uit de Sovjet-Unie
Schaakgrootmeester
Geluidswal

Een geluidswal is een grondlichaam of een soort dijk die naast een weg of spoorlijn wordt neergelegd om de geluidshinder te beperken voor de mensen die achter de wal wonen of verblijven. 

Net zoals voor een geluidsscherm het geval is, hangt de geluidsreductie van een wal af van de hoogte ervan. Omdat geluidsstralen makkelijk om de brede en glooiende bovenkant van een wal heenbuigen, is een geluidswal minder effectief dan een geluidsscherm. Dit effect wordt nog versterkt doordat de top van de geluidswal verder van de geluidsbron af ligt dan de top van een mogelijk even hoog geluidsscherm. Bovendien vraagt een wal meer ruimte. Om de akoestische nadelen van een wal te ondervangen, wordt weleens een laag scherm op de top van de wal geplaatst.

Ondanks de genoemde nadelen kan toepassing van een wal voordelen bieden, in verband met lagere kosten die voor een hoog geluidsscherm vanwege de benodigde fundering aanzienlijk kunnen zijn, zeker op de slappe Nederlandse bodem, of in verband met het natuurlijker karakter van een wal en de mogelijkheid de wal te combineren met bijvoorbeeld een stadspark. Een laatste voordeel van een wal is dat er eventuele vervuilde grond voor kan worden gebruikt, die elders is vrijgekomen.

Zie ook 
 Geluidsscherm

Akoestiek
Bevolking van het Verenigd Koninkrijk

Het Verenigd Koninkrijk heeft een inwoneraantal van , waarmee het in bevolkingsomvang op de vierde plaats staat in Europa (na Rusland, Duitsland en Frankrijk). De bevolkingsdichtheid behoort tot de hoogste ter wereld.

Bijna een derde van de bevolking woont in het welvarende en vruchtbare zuidoosten van Engeland, voornamelijk in stedelijke gebieden. Ruim 7,2 miljoen mensen wonen in de agglomeratie Greater London.

Het basisonderwijs en voortgezet onderwijs zijn goed geregeld sinds respectievelijk 1870 en 1900. Hierdoor kan 99% van de bevolking lezen en schrijven. Onderwijs is verplicht voor 5- tot 16-jarigen. Ongeveer een vijfde van de jongeren gaat naar een vorm van vervolgonderwijs.

In Engeland is de Kerk van Engeland de staatskerk, maar vrijwel alle wereldreligies worden in het Verenigd Koninkrijk vrijelijk beleden.

De Britse Eilanden hebben te maken gehad met vele invasies en migratie vanaf het vasteland van Europa. Romeinen, Scandinaviërs, Angelsaksen en Normandiërs hebben hun stempel achtergelaten. De huidige bevolking komt grotendeels uit deze groeperingen voort. Keltische talen leven nog voort in Wales, Schotland en Noord-Ierland. De hoofdtaal is echter het Engels, dat een mengeling is van Angelsaksisch (Germaans) en Normandisch Frans (Romaans).

Statistieken
Bevolking:

Leeftijdsopbouw: 
0-14 jaar: 19% (man 5.816.313; vrouw 5.519.479)  
15-64 jaar: 65% (man 19.622.152; vrouw 19.228.938)  
65 jaar en ouder: 16% (man 3.864.612; vrouw 5.459.970)

Bevolkingsaanwas:  
0,25%

Geboortecijfer:  
11.76 geboorten /1000 mensen

Sterftecijfer:  
10.38 sterfgevallen/1000

Netto migratiecijfer:  
1,07 migranten/1000

Kindersterfte:  
5,63 sterfgevallen/1000

Levensverwachting:  
totale bevolking: 77,66 jaar  
mannen: 74,97 jaar  
vrouwen: 80,49 jaar

Vruchtbaarheid: 
1,74 kind per vrouw

Etnische groepen:  
Engels: 81,5% 
Schots: 9,6% 
Iers: 2,4% 
Welsh: 1,9% 
Noord-Ierland: 1,8% 
(West-)Indiërs, Pakistani en andere: 2,8%

Godsdiensten:  
Anglicaans: 27 miljoen  
Rooms-katholiek: 9 miljoen 
Moslims: 2,7 miljoen  
Hindoes: 815.000 
Presbyteriaans: 800.000  
Methodisten: 760.000  
Sikhs: 400.000  
Joods: 260.000 
Basaad:  1500  

Talen: 
Engels 
Welsh (ongeveer 26% van de bevolking van Wales) 
Schots Gaelic (ongeveer 60.000 in Schotland)

Mens en maatschappij in het Verenigd Koninkrijk
Verenigd Koninkrijk
Verenigd Koninkrijk
Lao Airlines

Lao Airlines (Laotiaans: ການບິນລາວ) is een nog vrij jonge luchtvaartmaatschappij. De maatschappij is sinds 26 maart 2003 de opvolger van het oude Lao Aviation. 
De maatschappij is gevestigd in Vientiane, Laos. De maatschappij is eigendom van de staat.
Het symbool van de luchtvaartmaatschappij is de Champabloem.

Codes 
IATA Code: QV

Vloot 
De maatschappij vliegt met de volgende toestellen:
4 Airbus 320
4 ATR 72-500
3 Are 72-600

De bestemmingen zijn op dit moment alleen in Laos zelf, Cambodja, China, Zuid-Korea, Singapore, Thailand, Maleisië, Indonesië en Vietnam.

Externe link
Lao Airlines

Laotiaanse luchtvaartmaatschappij
President Airlines

President Airlines is een voormalige luchtvaartmaatschappij, die gevestigd was in Phnom Penh, Cambodja. De maatschappij vloog naar binnenlandse bestemmingen en Bangkok en Taipei.

Codes 
IATA Code: TO

Cambodjaanse luchtvaartmaatschappij
Voormalige Aziatische luchtvaartmaatschappij
Royal Phnom Penh Airways

Royal Phnom Penh Airways was een luchtvaartmaatschappij, gevestigd in Phnom Penh Cambodja.

De maatschappij is opgericht op 21 oktober 1999 door Zijne Koninklijke Hoogheid Sdech Krom Khun Norodom Chakrapong. Het was een commerciële maatschappij die in 2004 opgeheven is.
De maatschappij vloog met de volgende toestellen:

 3 Y7-100C

De maatschappij opereerde vanuit Pochentong-airport naar bestemmingen in Cambodja, Thailand en Laos.

Codes 
IATA Code: RL

Externe link
Royal Phnom Penh Airways

Cambodjaanse luchtvaartmaatschappij
Mohammed Sacirbey

Mohammed Sacirbey (Sarajevo, 20 juli 1956) is een Bosnische ex-diplomaat en ex-politicus.

Sacirbey werd geboren in Sarajevo als Muhamed Šaćirbegović. Zijn ouders waren lid van een vereniging van jonge moslims die hun culturele identiteit probeerden te handhaven in een Joegoslavië dat werd gedomineerd door Serviërs en Kroaten. Het gezin vertrok in 1963 naar Turkije, en vervolgens naar Noord-Afrika. In 1967 emigreerde het gezin naar de Verenigde Staten. Mohammed Sacirbey kon rechten studeren aan de Tulane University in New Orleans dankzij een "football scholarship", een beurs voor getalenteerde sporters. Vervolgens haalde hij zijn MBA aan de Columbia Business School. Sacirbey werkte daarna als juridisch adviseur bij het bedrijf Standard & Poor's en als bankier op Wall Street.

In 1992 werd hij de eerste Bosnische ambassadeur bij de Verenigde Naties. Hij vroeg vruchteloos om luchtaanvallen tegen de Serven.
In 1995 werd Sacirbey minister van Buitenlandse Zaken van Bosnië en Herzegovina. Hij speelde een belangrijke rol bij het tot stand komen van het Dayton-akkoord, wat ervoor zorgde dat er in Bosnië en Herzegovina twee entiteiten ontstonden,  de Bosniak-Kroatische Federatie (51% van het land) en de Servische Republiek (49% van het land). Van 1996 tot 2000 was hij opnieuw ambassadeur bij de Verenigde Naties.

In december 2001 werd een arrestatiebevel tegen Sacirbey uitgevaardigd. Hij zou zeshonderdduizend dollar uit fondsen van de Bosnische regering en hulpgelden van de Verenigde Naties hebben verduisterd. In maart 2003 werd hij in New York gearresteerd. Een groep prominenten, verenigd onder de naam Friends of Mo zet zich in voor zijn vrijlating. Oud-PvdA-politicus Ed van Thijn was een van de leden van de groep. Sacirbey verbleef 16 maanden in het Metropolitan Correctional Center in New York. Hij werd, op borgtocht, vrijgelaten op 27 juli 2004.

In 1993 maakte Sacirbey kennis met Mabel Wisse Smit, toen zij stage liep bij de Verenigde Naties, en hij kreeg een relatie met haar. Volgens het NIOD-rapport over Srebrenica wezen ambtenaren Sacirbey en Wisse Smit aan als de enige twee personen buiten het Nederlandse politieke en ambtelijke circuit die invloed uitoefenden op het Nederlandse beleid ten aanzien van de Balkan.

Bosnisch diplomaat
Bosnisch politicus
Siem Reap Airways International

Siem Reap Airways International is de in het jaar 2000 opgerichte Cambodjaanse dochtermaatschappij van het Thaise Bangkok Airways.
De thuisbasis van Siem Reap Airways is Siem Reap. De beroemde tempels van Angkor Wat liggen bij deze plaats.

Op 14 november 2008 maakt de Europese Commissie bekend dat Siem Reap Airways op de zwarte lijst is geplaatst. Sinds 1 december 2008 voert Siem Reap geen vluchten meer uit.

Vloot 
De vloot van Siem Reap Airways International bestond in mei 2008 uit:
2 Airbus A320-232
1 ATR 72-500

Externe link 
 Siem Reap Airways

Cambodjaanse luchtvaartmaatschappij
Lijst van presidenten van Frankrijk

Hieronder volgt een lijst van alle Franse presidenten van 1848 tot vandaag.

Presidenten van Frankrijk (1848-heden)

Tweede Republiek (1848-1852)

Derde Republiek (1870-1940)

Vierde Republiek (1947-1959)

Vijfde Republiek (1959-heden)

Tijdlijn (sinds 1959)

Zie ook 
 Lijst van premiers van Frankrijk

 
Presidenten
Frankrijk
Geschiedenis van Frankrijk
Avebury

Avebury is een civil parish in de unitary authority Wiltshire, in het Engelse graafschap Wiltshire. De civil parish telt 615 inwoners.
Avebury is vooral bekend door de reusachtige cirkel van megalieten, die deel zijn van de werelderfgoedinschrijving 'Stonehenge, Avebury en bijbehorende plaatsen'.

Aangrenzende plaatsen

Verkeer en vervoer

Wegen 
De volgende wegen lopen door en kruisen elkaar in Avebury:
 A4
 A361
 A4361

De steencirkel

De cirkel is met 335 meter in middellijn de grootste in zijn soort. Het dorpje Avebury overlapt een gedeelte van de cirkel waar eens stenen stonden. Men schat de cirkel van Avebury ouder in dan Stonehenge.

Oorspronkelijk bestond de cirkel uit ongeveer 600 megalieten, maar deze zijn inmiddels verminderd tot 98. De resterende stenen variëren in grootte van 2,1 tot 5,5 meter.

De verdwenen stenen zijn tot ongeveer de 18e eeuw onder andere als spolia voor het bouwen van huizen gebruikt. Buiten de cirkel is een aarden wal opgehoogd. Waarvoor die bedoeld was, is niet bekend.

Neolithische monumenten
De Sanctuary, Windmill Hill, Silbury Hill en de West Kennet Long Barrow behoren ook tot het Werelderfgoed Stonehenge, Avebury en bijbehorende plaatsen. De Silbury Hill is een 40 meter hoge door mensen gemaakte heuvel. Hij werd 4600 tot 4700 jaar geleden gemaakt, en is de grootste prehistorische kunstmatige heuvel in Europa.

Het doel van de heuvel is echter niet bekend. Mogelijk is zij een heiligdom of had het een astronomische functie.

Externe link 
 De steencirkel bij Google Maps

Civil parish in Wiltshire
Steencirkel in het Verenigd Koninkrijk
Boliviaanse Gasoorlog

De Boliviaanse Gasoorlog was een conflict over de exploitatie van de natuurlijke gasreserve (de grootste in Zuid-Amerika) in Bolivia. De reserves waren ontdekt in het midden van de jaren negentig en bevinden zich in de zuidoostelijke provincie Tarija. Het conflict ging met name over het plan om het gas naar  bewerkingsfaciliteiten in Chili te transporteren, alvorens het zou worden verscheept naar de VS.

Vanaf begin oktober 2003 hield de overheid gewelddadige razzia's op protestblokkades. Deze hadden geleid tot tientallen doden. Lokale groepen en vakbonden vroegen om het aftreden van president Gonzalo Sánchez de Lozada. De provincie dreigde zich zelfs af te scheiden van Bolivia. Na zijn aftreden werd vicepresident en voormalig journalist Carlos Mesa 18 oktober tot president benoemd. Mesa had aangekondigd dat hij een bindend referendum wil houden over het gasproject. 

Op 23 oktober nam het Europees Parlement een resolutie aan over de situatie in Bolivia.

Externe link 
 Verslagen uit Bolivia van Indymedia

Geschiedenis van Bolivia
Woodhenge (Amesbury)

Woodhenge ligt even ten noorden van Amesbury in Engeland en bestond oorspronkelijk uit een cirkel van houten palen.

Woodhenge wordt zo genoemd omdat het oorspronkelijk een houten structuur was die leek op het megalithische Stonehenge. Het werd waarschijnlijk in de bronstijd om cultische redenen gebouwd.

Er zijn nu palen van beton die de oorspronkelijke positie van de houten palen markeren en 6 concentrische ringen vormen. Zij zijn in verschillende kleuren weergegeven op de kaart. De ringen zijn ovaal. De lange as van de ellips wijst in de richting van de plek aan de horizon waar bij Midzomer de zon opkomt.

In het midden van de cirkels werd een graf gevonden. Een talud en een sloot omringen het geheel. Een dam aan de noordoostzijde gaf er toegang toe.

Het maakt deel uit van de werelderfgoedinschrijving Stonehenge, Avebury en bijbehorende plaatsen.

Vergelijkbare constructies in Nederland 
Bij de aanleg in 1993 van de woonbuurt Ittersumerlanden te Zwolle en in 2005 bij het Maalwater te Heiloo zijn grondsporen van een woodhenge constructie uit de Prehistorie gevonden.

Externe link 
 Woodhenge - English Heritage

Bronstijdvindplaats in Engeland
Werelderfgoed in het Verenigd Koninkrijk
414 v.Chr.

Het jaar 414 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië
Nicias en Lamachus leiden het Atheense beleg om Syracuse. De Atheners bouwen "de Cirkel", een belegeringsmuur om de vestingstad af te sluiten van de rest van Sicilië.
De Atheense vloot legt een blokkade bij de haven van Syracuse.
De Spartaanse generaal Gylippus landt met versterkingen bij Himera, in een nachtelijke tegenaanval sneuvelt Lamachus.
Aristophanes schrijft zijn werk Ornithes (Vogels)

Geboren

Overleden 
Lamachus, Grieks veldheer

Jaar in de 5e eeuw v.Chr.
416 v.Chr.

Het jaar 416 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland
Melos weigert zich bij de Delisch-Attische Zeebond aan te sluiten. Athene stuurt een strafexpeditie, bezet het eiland en de bevolking wordt afgeslacht of als slaven afgevoerd.
Alcibiades wordt Olympisch kampioen wagenrennen en komt weer aan de macht in Athene.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 5e eeuw v.Chr.
417 v.Chr.

Het jaar 417 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland
In Thracië lijdt Nicias met het Macedonische leger een nederlaag, in Athene breekt een politieke crisis uit.

Geboren

Overleden 

Phidias, Grieks beeldhouwer van o.a. Athena en het gouden beeld van Zeus in Olympia

Jaar in de 5e eeuw v.Chr.
418 v.Chr.

Het jaar 418 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland
Koning Agis II van Sparta verslaat Argos, Mantinea en Athene in de Slag bij Mantinea. Dit is de grootste veldslag van de Peloponnesische Oorlog.
Alcibiades probeert de Atheners te overtuigen voor een expeditie naar Sicilië, om Syracuse te veroveren.

Geboren 
Iphicrates (ca. 418 - ca. 355 v.Chr.), Atheens veldheer

Overleden 

Jaar in de 5e eeuw v.Chr.
419 v.Chr.

Het jaar 419 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland 
Koning Agis II van Sparta verzamelt een leger bij Philus en marcheert naar de stadstaat Argos.

Egypte 
In Opper-Egypte ontvangt de joodse gemeenschap van Elephantine opnieuw steun van Darius II. Dit maakt hen bij de Egyptenaren, die bezwaren hebben tegen de dierenoffers van de Joodse tempel er niet geliefder op.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 5e eeuw v.Chr.
70 v.Chr.

Het jaar 70 v.Chr. is een jaartal in de 1e eeuw v.Chr. volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië 
 In Rome worden Gnaeus Pompeius Magnus en Marcus Licinius Crassus, door de Senaat gekozen tot consul van het Imperium Romanum.
 Marcus Tullius Cicero wint de rechtszaak tegen Gaius Cornelius Verres en zijn advocaat Quintus Hortensius Hortalus. Hij wordt veroordeeld voor zijn financiële wandaden op Sicilië en verbannen naar Massalia (huidige (Marseille). Cicero vestigt zijn roem als redenaar en wordt een kritische aanhanger van de optimates.
 De Romeinen introduceren vanuit Armenië de abrikoos in Europa.

Parthië 
 Phraates III (70 - 57 v.Chr.) volgt zijn vader Sinatrukes op als koning van het Parthische Rijk.

Klein-Azië 
 Lucius Licinius Lucullus verovert na een beleg van twee jaar Sinop aan de Zwarte Zee, hij herstelt de rust in de Romeinse provincie Asia en maakt plannen voor een inval in Armenië.
 Heraclea Pontica aan de Zwarte Zee wordt ingenomen en verwoest door de Romeinse proconsul Marcus Aurelius Cotta.

Geboren 
 Gaius Cilnius Maecenas (~70 v.Chr. - ~8 v.Chr.), Romeins staatsman en kunstbeschermer
 Gaius Cornelius Gallus (~70 v.Chr. - ~26 v.Chr.), Romeins veldheer en dichter
 Porcia Catonis (~70 v.Chr. - ~42 v.Chr.), dochter van Marcus Porcius Cato
 15 oktober - Vergilius Maro (~70 v.Chr. - ~19 v.Chr.), Romeins dichter

Overleden 
 Sinatrukes (~157 v.Chr. - ~70 v.Chr.), koning van Parthische Rijk (87)

Jaar in de 1e eeuw v.Chr.
19 v.Chr.

Het jaar 19 v.Chr. is een jaartal in de 1e eeuw v.Chr. volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië 
 In Rome houdt Lucius Cornelius Balbus een triomftocht langs het Forum Romanum naar de Tempel van Jupiter, vanwege zijn overwinning op de Garamanten in Africa.
 Imperator Caesar Augustus wordt door de Senaat benoemd tot consul voor het leven. Hij krijgt tevens toezicht op de Cura Morum (Romeinse Wet).
 Marcus Vipsanius Agrippa laat de Aqua Virgo bouwen, het aquaduct is ca. 20 kilometer en heeft een capaciteit van circa 100.000 m³ per dag.
 Tiberius Claudius Nero huwt op aandringen van zijn moeder Livia Drusilla, met de 17-jarige Vipsania Agrippina.
 Vergilius Maro voltooit in Brindisium, op zijn sterfbed het epos de Aeneis.

Europa 
 Einde van de Cantabrische Oorlog: In Noord-Spanje worden de Cantabri onderworpen, het gebied wordt bij het Romeinse Keizerrijk ingelijfd.
 Agrippa laat in Nîmes (Frankrijk) het Maison Carrée bouwen, de Romeinse tempel wordt gewijd aan de erfgenamen van keizer Augustus.

Korea 
 Koning Yuri(myong) Wang bestijgt de troon van het koninkrijk Koguryo.

Geboren 
 Marcus Velleius Paterculus, Romeins historicus (overleden 31)
 Vipsania Julia Agrippina, dochter van Marcus Vipsanius Agrippa (overleden 28)

Overleden 
 Albius Tibullus, Romeins elegisch dichter
 21 september - Vergilius Maro (51), Romeins dichter

Jaar in de 1e eeuw v.Chr.
Oeral (rivier)

De Oeral (Russisch: Урал, Oeral; Kazachs: Жайық, Zhayyq) is een rivier die stroomt door Rusland en Kazachstan. De rivier wordt ook weleens geduid als de Oeralrivier, ter onderscheiding van het gebergte de Oeral. De rivier ontspringt ook in dat gebergte en mondt uit in de Kaspische Zee. De totale lengte bedraagt 2428 km en het stroomgebied omvat 249.549 km².

De grootste steden aan de Oeral zijn achtereenvolgens:
 Orsk (Rusland) bij de monding van de Or
 Orenburg (Rusland), vanaf waar de rivier met grotere schepen te bevaren is en 210 dagen per jaar ijsvrij is
 Oral (Kazachstan) 
 Atıraw (Kazachstan) bij de monding

Bij de monding in de Kaspische Zee bevindt zich ten westen van de stad Atıraw een grote delta.

De Oeral is een zeldzaam voorbeeld van een rivier die in Rusland een naamsverandering heeft ondergaan: tot 1775 heette de rivier de Jaik (Яик) en de aan de rivier gelegen stad heette toen Jaitsk. In dat jaar vond de Poegatsjov-opstand plaats, een grote boerenopstand die steun kreeg van de Jaik-Kozakken. Tsarina Catharina de Grote besloot hen door naamswijzigingen aan de vergetelheid prijs te geven. Sindsdien heet de Jaik Oeral, naar het gebergte waarin zij ontspringt en de stad Jaitsk kreeg de naam Oeralsk (sinds 1994 gewijzigd in Oral). De Jaik-Kozakken hebben daarop echter ook hun naam veranderd in Oeral-Kozakken.

Tussen het Oeralgebergte en de Kaspische Zee wordt de Oeral beschouwd als de feitelijke grens tussen Azië en Europa. 

Rivier in Siberië
Rivier in Rusland (Europees deel)
Stroomgebied van de Kaspische Zee
Rivier in Kazachstan
Oblast Orenburg
Oeral

Oeral (gebergte), een gebergte in Rusland
 het Oeralgebied, het gebied rondom dat gebergte
 Oeral (rivier), een rivier in Rusland en Kazachstan
 Federaal district Oeral, het Russische federale district
 Oeraalse talen, een taalfamilie
 IMZ Ural, een Russisch merk van motorfietsen 
 FK Oeral, een Russische voetbalclub
 Oeral (bier), een Belgisch bier
Bent Larsen

Bent Larsen (Thisted, 4 maart 1935 - Buenos Aires, 9 september 2010) was een Deens schaker.

Larsen leerde schaken toen hij zes jaar oud was en werd in 1954 op 19-jarige leeftijd schaakkampioen van Denemarken. In 1956 was hij internationaal meester FIDE en in de jaren zestig was hij een sterke toernooispeler. Hij werd tevens grootmeester. Larsen won zowel in 1960 als in 1961 het Hoogovenstoernooi, gedeeld met resp. Tigran Petrosjan en Borislav Ivkov.

Larsen heeft een opening op zijn naam staan: 1. b3, tegenwoordig bekend als de Nimzowitsch-Larsenaanval. Hij speelde vaak de schaakopeningen Engels, Siciliaans en ook een van de Indische verdedigingen. Onder meer door zijn bemoeienis is de Birdopening, die lange tijd als weinig hoopvol voor wit bekendstond populair geworden, omdat hij de tot dan toe onverkende mogelijkheden van deze opening wist uit te buiten.

"Als je niet weet wat je moet zetten, doe dan een zet met een torenpion!" was zijn advies aan amateurschakers.

Larsen overleed na een kort ziekbed op 75-jarige leeftijd in Argentinië, waar hij met zijn tweede vrouw woonde.

Publicatie 
 Larsen. 1935-1965. (Bind I). Ed.: Jan Løfberg & Erik André Andersen. København, Løfbergs Forlag, 2014. ISBN 9788792772039

Externe links 
 
 
 

Deens schaker
Schaakgrootmeester
Akiba Rubinstein

Akiba Kiwelowicz Rubinstein (Stawiski, 1 december 1880 – Antwerpen, 15 maart 1961) was een Joods-Poolse schaakgrootmeester.

Schaakcarrière 
Rubinstein werd geboren in een gezin van 12 kinderen, waarvan hij de jongste was. Hij leerde schaken op relatief late leeftijd, 16 jaar. Zijn ouders wilden dat hij rabbijn zou worden, maar toen hij in 1903 op de Russische kampioenschappen in Kiev vijfde werd, besloot hij zich volledig te richten op het schaken.

In de periode 1907-1922 was hij één van de sterkste spelers op het wereldtoneel. In 1907, 1909 en 1911 werd hij kampioen van Rusland. 

Het jaar 1912 was zonder meer het meest succesvolle jaar van Rubinstein. Hij won dat jaar vijf officiële toernooien. 1912 wordt in de schaakwereld ook wel aangeduid als het Rubinstein Jaar. In die periode was hij de gedoodverfde favoriet om regerend wereldkampioen Emanuel Lasker uit te dagen, maar door de uitbraak van de Eerste Wereldoorlog zou die wedstrijd nooit plaatsvinden. Toen in 1921 het wereldkampioenschap schaken opnieuw werd gehouden, was Rubinstein inmiddels 'ingehaald' door José Raúl Capablanca.

In december 1931 / januari 1932 maakte Rubinstein een tournee door Nederland en speelde diverse simultaanschaakpartijen bij schaakverenigingen.

Rubinstein's mentale gezondheid ging gaandeweg zijn leven steeds meer parten spelen. In 1932 stopte hij met schaken. 

Door de beide wereldoorlogen heeft het schaken hem financieel niet veel opgebracht.
Hij kwam niet graag onder de mensen, werd op den duur mensenschuw en eindigde zijn leven in 1961 in een sanatorium in België waarvoor hij de kosten niet zelf kon opbrengen: er werd een fonds voor hem opgericht. België was ook het land waar hij tijdens de Tweede Wereldoorlog verbleef.

Rubinsteinvarianten 

Rubinstein heeft meer dan dertig schaakvarianten op zijn naam staan, waaronder de Rubinsteinvariant in het aangenomen damegambiet, een opening die hij graag en met succes speelde:
1. d4 d5 2. c4 dc 3. Pf3 Pf6 4. e3 e6 5. Lc4 c5 6. 0-0 a6 7. a4 (zie diagram)

Een andere Rubinsteinvariant, die uit het Nimzo-Indisch, ontstaat na de zetten:1. d4 Pf6 2. c4 e6 3. Pc3 Lb4 4. e3 0-0 5. Pe2 (zie diagram).Kenmerkend voor deze Rubinsteinvariant is de zet e3.

Externe links 
 
 

Pools schaker
Schaakgrootmeester
Ruse

Roese (oblast); een oblast in Bulgarije
 Roese (stad) of Ruse; de hoofdstad van deze oblast
 Ruše (Ruše), een plaats in de Sloveense gemeente Ruše
 Ruše (gemeente), een Sloveense gemeente in Stiermarken
 Ruše (Žalec), een plaats in de Sloveense gemeente Žalec
Varus

Publius Quinctilius Varus, de Romeinse generaal die diende onder Imperator Caesar Augustus
 Varus (aandoening), een afwijking van de bot en gewrichten
Lijstgevel

Een lijstgevel is een gevel die wordt beëindigd door een over de hele breedte doorgaande kroonlijst. 

De lijstgevel komt al vanaf 1660 voor, maar in de periode ±1660 - ±1670 nog overwegend in combinatie met pilastergevels. Deze oplossing werd vooral gekozen voor grote, dubbele herenhuizen. 

Voor het sluiten van smalle huizen is een topgevel nodig. In de renaissance was dat bijvoorbeeld een trapgevel. Maar ook kon een lijstgevel als oplossing gebruikt worden. De kroonlijstgevel is een verhoogde lijstgevel: de lijst wordt omhoog gebogen om het dak aan het oog te onttrekken. In de 18e eeuw komen pilastergevels niet meer voor; de lijstgevels worden veelal bekroond met een attiek. De attiek heeft vaak een verhoogd middengedeelte om het dak te verbergen, zoals bij de verhoogde lijstgevel. 

De lijstgevel komt echter vooral in de 19e eeuw voor, vooral de eenvoudige houten kroonlijst. Het was vaak een goedkope oplossing ter vervanging van een versleten trap- of halsgevel. 

Gevel
Klokgevel

Een klokgevel is een gevel van een smal huis waarvan de bovenzijde de vorm heeft van een klok.

De klokgevel is ontstaan uit de halsgevel, toen de Lodewijk XIV-stijl uit de mode raakte. De klauwstukken van de halsgevels raakten toen vereenvoudigd, waarbij de ruimte tussen de buitenrand en de bakstenen top nog slechts met wafelmotief of schubben werd opgevuld. Uiteindelijk werd dus de versiering door klauwstukken min of meer opgegeven, waarna alleen een klok-model overbleef, afgezet met brede natuurstenen banden. Meestal met minder beeldhouwwerk dan bij de halsgevel. Een voorbeeld dat de overgang goed laat zien is Damrak 55 te Amsterdam (zie afbeelding onder).

Klokgevels zijn bijvoorbeeld in Amsterdam gebouwd vanaf omstreeks 1660 tot 1790. De 18e-eeuwse klokgevels verschillen duidelijk van de 17e-eeuwse omdat zij geheel andere ornamenten hebben. In de 17e eeuw wordt de klokgevel versierd met ornamenten als vruchten- en bloemenslingers. In de 18e eeuw wordt de klokgevel toegepast in combinatie met Lodewijk XV-ornamenten. Er worden dan meer klokgevels dan halsgevels gebouwd.

In de 17e eeuw zijn de klokgevels lager en eenvoudiger dan in de 18e eeuw. Frontonbekroningen en vruchten- en bloemenslingers komen alleen in de 17e eeuw voor. In de 18e eeuw wordt de zwenking steeds sterker, de aanzetstukken worden steeds speelser en de topbekroning verandert: geen frontons, meer weelderige versieringen, maar geen bloemen en fruitmotieven meer.

Gevel
Kayak

Kayak (band), een Nederlandse symfonische rockgroep
 Kayak (album), een album van deze band
 kajak (Engels: kayak), een scheepstype
 kajakken, varen met kajak
Eurovoetbal

Eurovoetbal was een internationaal voetbaltoernooi voor jeugdspelers (vanaf 2008 t/m 17 jaar met drie dispensatiespelers t/m 18 jaar) dat jaarlijks rond de stad Groningen werd georganiseerd in het weekend van Pinksteren. De wedstrijden op vrijdag (en eventueel donderdag) werden gespeeld in de Euroborg en het Abe Lenstra Stadion. De wedstrijden op zaterdag en zondag werden gespeeld in Stadion Esserberg. De wedstrijden duurden 2 × 25 minuten met 5 minuten pauze.

In oorsprong was het een coproductie van de Groninger amateurvoetbalclubs Be Quick, Velocitas en GRC. Zij vierden in 1977 elk een jubileum, respectievelijk het 90-, 80- en 75-jarig bestaan. Velo-man Bé Tent, Be Quick - Gerard Driever en Jacques d'Ancona namen het initiatief om in elk geval een gezamenlijke festiviteit te organiseren, een prestigieus jeugdtoernooi. 5500 toeschouwers zagen het Londense Crystal Palace het eerste toernooi winnen. Het toeschouwersrecord was 45.800 (1999).

Hét gezicht van Eurovoetbal was Jacques d'Ancona, eerst als scheidsrechter betrokken, maar later ook als voorzitter en vicevoorzitter. Nadien was hij nog bij het toernooi betrokken als lid van de Raad van Advies.

In 2003 werd het toernooi gewonnen door het Argentijnse Boca Juniors. De editie 2007 is gewonnen door de thuisspelende vereniging FC Groningen. Met ingang van het toernooi van 2008 zijn er enkele wijzigingen doorgevoerd in de toernooi opzet van Eurovoetbal. Zo was het toernooi dan niet meer voor spelers in de leeftijdscategorie Onder-19 (oftewel t/m 19 jaar) zoals het voorheen altijd was geweest, maar werd de leeftijdsgrens verlaagd naar de categorie Onder-17 (oftewel t/m 17 jaar). De belangrijkste reden die aan deze wijziging ten grondslag lag was de verwachting dat de organisatie met deze verandering, en enkele kwaliteitsinjecties binnen de organisatie, weer de Europese topploegen naar het toernooi kon halen.

Eurovoetbal heeft zich met bovenstaand deelnemersveld in combinatie met de bestaande kwaliteit van de organisatie wederom aan de internationale top weten te vestigen van de internationale jeugdvoetbaltoernooien.

In 2012 is de laatste editie van Eurovoetbal geweest, de editie 2013 werd afgelast. De organisatie laat op 18 september 2013 weten dat er een gebrek is aan geld en perspectief. Hiermee eindigt het toernooi na 36 edities voorgoed.

Finales en beste spelers

Externe link
Officiële site

Jeugdvoetbalwedstrijd
Sportevenement in Groningen (stad)
Waalse Kerk

Waalse kerk, een calvinistisch kerkgenootschap in de Nederlanden en de voormalige koloniën
Waalse Kerk (Amsterdam), gelegen aan het zuidelijk deel van de Oudezijds Achterburgwal in Amsterdam
 Waalse kerk (Arnhem), uit het begin van de 15e eeuw
 Waalse kerk (Delft), uit 1414
 Waalse kerk (Den Haag), uit 1808
 Waalse Kerk (Haarlem), uit 1348
 Waalse kerk (Leeuwarden)
 Waalse kerk (Leiden)
 Waalse kerk (Maastricht), uit 1732-1733
Waalse kerk (Middelburg), voormalig kerkgebouw, verwoest in mei 1940.
Waalse kerk (Vaals), een voormalig kerkgebouw
Waalse kerk (Zwolle), uit 1686
Waalse Kerk (Rotterdam), uit 1923-1925