Ontario

Ontario – prowincja Kanady. Ontario jest najludniejszą i najprężniejszą ekonomicznie częścią Kanady. W granicach Ontario znajduje się stolica Kanady Ottawa, największe miasto Kanady Toronto, a także największa aglomeracja tzw. Golden Horseshoe.

Struktura polityczna 
Głową prowincji, a zarazem przedstawicielem monarchy brytyjskiego jest gubernator porucznik.

Ontario jest częścią Konfederacji Kanadyjskiej. Zgodnie ze strukturą polityczną ma swój własny parlament oraz rząd prowincjalny.

Rząd Ontario 
W skład rządu wchodzą następujące ministerstwa i komitety:
 Ministry of Aboriginal Affairs – Ministerstwo ds. Ludności Rdzennej
 Ministry of Agriculture and Food – Ministerstwo ds. Rolnictwa i Żywności
 Ministry of Attorney General – Prokurator Generalny
 Ministry of Citizenship and Immigration – Ministerstwo ds. Obywatelstwa i Imigracji
 Ministry of Children and Youth Services – Ministerstwo ds. Dzieci i Młodzieży
 Ministry of Consumer and Business Services – Ministerstwo Usług dla Ludności i Przedsiębiorstw
 Ministry of Culture – Ministerstwo Kultury
 Ministry of Economic Development, Trade and Employment – Ministerstwo ds. Rozwoju Gospodarczego, Handlu i Zatrudnienia
 Ministry of Education – Ministerstwo Edukacji
 Ministry of Energy – Ministerstwo Energetyki
 Ministry of Environment – Ministerstwo Ochrony Środowiska
 Ministry of Finance – Ministerstwo Finansów
 Ministry of Francophone Affairs – Ministerstwo ds. Frankofonów
 Ministry of Health and Long-Term Care – Ministerstwo Zdrowia
 Ministry of Intergovernmental Affairs – Ministerstwo ds. Kontaktów Międzyrządowych
 Ministry of Labour – Ministerstwo Pracy
 Ministry of Municipal Affairs and Housing – Ministerstwo ds. Miejskich i Gospodarki Mieszkaniowej
 Ministry of Natural Resources – Ministerstwo ds. Zasobów Naturalnych
 Ministry of Northern Development and Mines – Ministerstwo ds. Rozwoju Terytoriów Północnych i Zasobów Mineralnych
 Ministry of Research and Innovation – Ministerstwo ds. Badań i Innowacji
 Ministry of Rural Affairs – Ministerstwo ds. Wsi
 Seniors’ Secretariat – Sekretariat ds. Osób Starszych
 Ministry of Tourism, Culture and Sport – Ministerstwo Turystyki, Kultury i Sportu
 Ministry of Training, Colleges and Universities – Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
 Ministry of Transportation – Ministerstwo Transportu
 Women’s Directorate – Dyrektoriat ds. Kobiet

Premier 
Premier Ontario jest szefem rządu prowincyjnego. Posiada on bardzo szerokie uprawnienia, pozwalające prowadzić skuteczne rządy, jeśli tylko ma zapewnione poparcie w parlamencie prowincji. Premierem zostaje lider partii zdobywającej większość w parlamencie. Jeśli z jakichkolwiek powodów, w czasie trwania sesji parlamentu przewodniczący rządzącej partii zostaje zmieniony, następuje automatyczna zmiana na stanowisku premiera prowincji.

Parlament Ontario 
Parlament Ontario jest ciałem ustawodawczym prowincji. W jego skład wchodzi Gubernator porucznik oraz 124 deputowanych do Zgromadzenia Legislacyjnego (Members of Provincial Parliament w skrócie MPP).

W obecnym, 42. Parlamencie Ontario zasiadają przedstawiciele następujących partii:
 Progresywno-Konserwatywna Partia Ontario – 67
 Nowa Demokratyczna Partia Ontario –39
 Liberalna Partia Ontario – 7
 Partia Zielonych – 1

Podział administracyjny 

Ontario podzielone jest na trzy rodzaje jednostek administracyjnych:
 Regiony – Region – występują w gęsto zaludnionych i silnie zurbanizowanych obszarach południowego Ontario.
 Hrabstwa – County – występują w słabiej zurbanizowanych i rzadziej zaludnionych obszarach południowego Ontario.
 Okręgi – District – występują w słabo zurbanizowanych i bardzo rzadko zaludnionych obszarów północnego Ontario.

Te z kolei mogą dzielić się na następujące jednostki samorządowe:
 Miasta – City i Town- samorządy posiadające prawa miejskie. Większe miasta posiadają status City, podczas gdy mniejsze na ogół status Town. Niektóre miasta będące częścią hrabstwa mogą mieć status miasta wydzielonego.
 Okręgi miejskie – Township obszary nie posiadające wyraźnego centrum, zwykle składające się z luźno ze sobą związanych farm, innych jednostek gospodarczych i mieszkalnych. Posiadają takie same prawa samorządowe jak miasta (Town).
 Wsie – Village lub Hamlet – obszary rolnicze zawierające pewną liczbę farm, innych jednostek gospodarczych i mieszkalnych, w których możliwe jest wyróżnienie pewnego centrum.

Różnica pomiędzy wsią a okręgiem miejskim może zasadzać się na kryterium czysto historycznym.

Pełna lista wszystkich jednostek samorządowych: Podział administracyjny Ontario

Geografia 
Ontario na północy sięga po Zatokę Hudsona, od zachodu graniczy z kanadyjską prowincją Manitoba, od wschodu z prowincją Quebec, zaś od południa ze Stanami Zjednoczonymi (stany Minnesota, Michigan, Ohio, Pensylwania i Nowy Jork). Południowa część granicy z prowincją Quebec przebiega wzdłuż rzeki Ottawa, północna część jest linią prostą. Granica z prowincją Manitoba składa się z dwóch prostych odcinków.

Ukształtowanie terenu 
Ontario dzieli się na trzy regiony geograficzne:
 Dolina Wielkich Jezior i Nizina Laurentyńska: stanowi południową część prowincji. Gęsto zaludniona i silnie zurbanizowana. Okolica nizinna, przecinana licznymi morenami. Wzdłuż południka 81°W przecięta jest potężnym uskokiem terenowym -  Kuestą Niagary. Południowy jego kraniec tworzy Wodospad Niagara, a północny Półwysep Bruce’a, wcinający się pomiędzy właściwe jezioro Huron i jego zatokę Georgian Bay. Na tym terenie leży większość wielkich ośrodków miejskich Ontario. Przede wszystkim olbrzymia aglomeracja Golden Horseshoe oraz inne większe miasta takie jak: London, Windsor, Peterborough i Kingston.
 Tarcza Kanadyjska: silnie pofałdowana wyżyna o wyraźnym krajobrazie polodowcowym, pełna skalistych, obłych wzgórz i wąwozów, usiana niewielkimi jeziorami oraz poprzecinana strumieniami i drobnymi rzekami. Teren prawie całkowicie zalesiony. Ważniejszymi miastami na tym obszarze są Kenora, Thunder Bay, Sault Ste. Marie, Greater Sudbury, North Bay i Timmins.
 Nizina Zatoki Hudsona: Nizinny pas ziemi wokół wybrzeży Zatoki Hudsona o szerokości 100 do 300 km. Podmokły, często bagnisty, z licznymi rzekami i strumieniami wpadającymi do zatoki.

Wody śródlądowe 
Do największych zbiorników wodnych należą Wielkie Jeziora. W granicach Ontario znajdują się częściowo Ontario, od którego prowincja bierze swoją nazwę, Erie, Huron i Jezioro Górne. Oprócz tych w granicach Ontario znajduje się szereg mniejszych, lecz ciągle znacznych jezior: Nipigon, Nipissing i Simcoe oraz tysiące małych i średnich jezior. Cała powierzchnia Ontario poprzecinana jest tysiącami rzek, strumieni i potoków. Do znacznych rzek należą: Rzeka św. Wawrzyńca, Ottawa, Albany.

Klimat 
Klimat w Ontario zależy od położenia równoleżnikowego. Na północy panuje kontynentalny klimat ze srogimi zimami i gorącymi latami. W południowym Ontario panuje znacznie łagodniejszy klimat. Zimy są zwykle długie ze średnimi temperaturami -6 °C. W mroźne dni, gdy wieją silne północne wiatry temperatury osiągają -30 °C, przy czym odczuwane są jak -40 °C. Bliskość jezior przez dłuższy czas utrzymujących wyższą temperaturę powoduje obfitość opadów śniegu. Po krótkiej i kapryśnej wiośnie następuje upalne lato. Gdy wieją południowe wiatry, przynoszą z sobą gorące i wilgotne powietrze znad Zatoki Meksykańskiej. Wilgotność powietrza w takich okresach sięga 100%. Zdecydowanie najbardziej umiarkowanym okresem jest początek jesieni tzw. Indian summer (indiańskie lato), trwający przez wrzesień i październik. Potem następuje krótki okres jesiennej szarugi, który szybko przechodzi w zimę. Roczne opady wahają się od 864 mm na południu do 508 mm na północy.

Zasoby naturalne 
W Ontario znajdują się znaczne pokłady miedzi, niklu, cynku, złota, platyny oraz nieeksploatowane już zasoby uranu. Ważnym bogactwem Ontario są olbrzymie zasoby drewna, wody pitnej, oraz jego ogromny, malowniczo położony w wyniku działania lodowcowego, nieskażony ekosystem leśno-jeziorny.

Gospodarka 
Ontario jest najprężniejszą ekonomicznie prowincją Kanady. W Ontario wytwarzane jest 41% produktu narodowego. Stąd pochodzi też 60% eksportu, głównie do Stanów Zjednoczonych.

Głównymi gałęziami ontaryjskiej gospodarki są:
 Przemysł wytwórczy – przemysł maszynowy, w tym samochodowy, produkty elektroniczne, maszyny dla przemysły spożywczego, wyroby hutnicze, wyroby przemysłu chemicznego.
 Rolnictwo – ponad połowa ziemi uprawnej w Ontario mieści się w I klasie jakości, stąd też rolnictwo ontaryjskie cechuje się bardzo wysoką wydajnością. Głównymi produktami rolnymi są: zboża, kukurydza, soja, owoce i warzywa, a także hodowla zwierząt.
 Przemysł wydobywczy i leśny – Ontario zawiera 17% całego areału leśnego Kanady, co przekłada się na 2% całych zasobów światowych. W leśnictwie zatrudnionych jest niemal 90,000 osób a przemysł drzewny przynosi 15 miliardów rocznej sprzedaży. Racjonalna gospodarka leśna prowadzi do utrzymania, a nawet zwiększania się areału lasów. Północne rejony Ontario bogate są także w złoża mineralne. W okolicach Greater Sudbury znajdują się najbogatsze w świecie złoża niklu i miedzi. W Ontario znajdują się także intensywnie eksploatowane złoża złota, platyny oraz cynku.
 Usługi finansowe – istotny sektor ekonomii zatrudniający ponad 200,000 pracowników. W Toronto znajdują się siedziby wszystkich wielkich banków kanadyjskich. W Toronto, przy Bay Street mieści się Giełda Torontońska Toronto Stock Exchange.
 Przemysł wysokich technologii – W Ontario znajduje się wiele przedsiębiorstw rozwijających najwyższą technologię w dziedzinach medycyny, komunikacji i techniki komputerowej.
 Przemysł rozrywkowy i turystyczny – Toronto, często nazywane „Hollywoodem Północy” daje scenerię dla dużej liczby filmów kanadyjskiej i amerykańskiej produkcji. Działa w tym mieście także wiele teatrów i galerii. Ważną gałęzią ekonomii jest turystyka (zobacz Parki prowincjonalne w Ontario).

Historia 

Tereny Ontario zasiedlone były stale od co najmniej 20 tys. lat. Obecnie, w wąskim pasie przygranicznym ze Stanami Zjednoczonymi, jest to bardzo kosmopolityczny region Kanady, pod silnym napływem emigracji zwłaszcza z Europy i Azji.

Demografia

Religia 
Struktura religijna (2011): 
 katolicy – 31,4%,
 protestanci:
 Zjednoczony Kościół Kanady – 7,5%,
 anglikanie – 6,1%,
 prezbiterianie – 2,5%,
 baptyści – 1,9%,
 zielonoświątkowcy – 1,7%,
 luteranie – 1,3%,
 brak religii – 23,1%,
 pozostali chrześcijanie – 9,2% (w tym nieokreśleni i mniejsze grupy protestanckie),
 muzułmanie – 4,6%,
 hinduiści – 2,9%,
 prawosławni – 2,35%,
 żydzi – 1,55%, 
 sikhowie – 1,4%,
 buddyści – 1,3%,
 świadkowie Jehowy – 0,39%, 
 mormoni – 0,16%,
 neopogaństwo – 0,08%,
 pozostałe religie – 0,6%.

Polonia i poloniki w Ontario 
Jednym z pierwszych polskich osiedli w Ontario była wieś Wilno leżąca w hrabstwie Renfrew, około 300 km na północ od miasta Peterborough. Rozległe tereny, na których leży Wilno, zwane są „Kaszubami” ze względu na to, że pierwsi polscy osadnicy przybyli na te tereny w 1895 roku pochodzili właśnie z Kaszub. Ciągle znajduje się tam wiele polskich farm oraz domów letniskowych. Na „Kaszubach” mają miejsce obozy harcerstwa polskiego w Kanadzie.

Duża część z ponad 800 tysięcy Polaków zamieszkujących Kanadę skupia się w Ontario, a ściślej w południowej części tej prowincji. Największe skupiska Polaków znajdują się w miastach aglomeracji Golden Horseshoe, a w szczególności w Toronto, Brampton i Mississauga. W tym ostatnim mieście co piąty mieszkaniec jest Polakiem, aczkolwiek nie można wyróżnić polskiej dzielnicy w tym mieście. Znajdują się w nim także dwie parafie polskie: św. Maksymiliana Kolbego i św. Eugeniusza de Mazenod (w budowie) oraz Centrum Kulturalne im. Jana Pawła II.

W Toronto tradycyjnie polską okolicą są tereny wzdłuż osi ulicy Roncesvalles Avenue, które były terenem osiedlania się polskich emigrantów już w latach dwudziestych XX wieku. Przy tej ulicy znajduje się polska parafia św. Kazimierza – St. Casimir Church, główny oddział polskiego banku St. Stanislaus – St. Casimir’s – Polish Parishes Credit Union Limited, dom seniora Copernicus Lodge oraz mnogość polskich sklepów i innych przedsiębiorstw. Na południowym krańcu ulicy, na miniaturowym skwerze znajduje się pomnik katyński.

W Toronto istnieje także inna polska parafia św. Stanisława – St. Stanislaus Church.

Ulica Roncesvalles powoli zaczyna tracić swój polski charakter na rzecz przybyszów z Azji, podczas gdy bogacący się Polacy wybierają do zamieszkania bogate przedmieścia lub miasta otaczające Toronto.

Uwagi

Przypisy 

 
Prowincje Kanady