alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Mario Vargas Llosa

Mario Vargas Llosa (Arequipa, Peru, 28.3. 1936.) je peruanski pisac, jedan od vodećih romanopisaca i esejista u Latinskoj Americi.

Rodio se u mjestu Arequipa, u obitelji srednje klase i španjolskih korijena. Obrazovao se u mjesnoj školi. Kasnije je nastavio školovanje u Boliviji, ali se vratio kući kada mu je djed dobio važnu političku funkciju. Roditelji su mu se rastali 5 mjeseci nakon vjenčanja. Oca je upoznao u 10. godini. Sa 14 ide na vojnu akademiju, ali je ne završava. Radi kao amaterski novinar, piše, studira. 1971. dobio je doktorat. Postaje poznat romanom "Grad pasa" iz 1962. godine u kojem opisuje odrastanje. Slijedi roman "Zelena kuća" u kojem se osjeća da je William Faulkner utjecao na njega. Dobio je i uglednu književnu nagradu. Napisao je i krimi roman "Tko je ubio Palomina Montera?" Roman "Jarčevo slavlje" opisuje vlast Rafaela Trujilla u Dominikanskoj Republici. Ženio se dva puta, ima troje djece. Erotski romani su mu "Posveta pomajci i "Don Rigobertova bilježnica".

On i Gabriel Garcia Marquez su bili prijatelji, ali su se razišli. Podupirao je ideologiju koju je promicao Fidel Castro, ali se kasnije distancirao i skrenuo udesno. Godine 1990. kandidirao se na predsjedničkim izborima, ali je izgubio.

Dela

Romani 
 Gazde () (1959)
 Grad i psi () ([1963])
 Zelena kuća () (1965) - Nagrada Romulo Galjegos
 Štenad () (1967)
 Razgovor u katedrali () (1969)
 Panteleon i posetiteljke () (1973)
 Tetka Hulija i piskaralo () (1977) - autobiografski roman
 Rat za kraj sveta () (1981)
 Priča o Majti () (1984)
 Ko je ubio Palomina Molera?  (1986)
 Pripovedač () (1987)
 Pohvala pomajci () (1988) - erotski roman
 Lituma na Andima () (1993). Nagrada Planeta
 Don Rigobertove beležnice () (1997)
 Jarčeva fešta () (2000) - Roman o diktaturi generala Rafaela Leonidasa Truhilja u Dominikanskoj Republici
 Raj sa drugog ćoška () (2003) - Istorijski roman o Polu Gogenu i Flori Tristan
 Nestašluci jedne nevaljalice () (2006)

Eseji 
 Garsija Markes: istorija jednog bogoubistva () (1971)
 Tajna istorija romana () (1971)
 Neprekidna orgija: Flober i Madam Bovari () (1975)
 Istina o lažima: Eseji o modernom romanu () (1990)
 Pismo o borbi za Tiranta Belog () (1991)
 Izazovi slobodi () (1994)
 Arhaična utopija. Hose Marija Argedas i indijanska fikcija () (1996)
 Pisma jednom romanopiscu () (1997)
 Jezik strasti () (2001)
 Izazov nemogućeg () (2004)

Pozorište 
 Gospođica iz Takne () (1981)
 Kati i nilski konj () (1983)
 La Čunga () (1986)
 Ludak sa balkona () (1993)
 Lepe oči, ružne slike () (1996)

Autobiografija 
 Kao riba u vodi () (1993)

Nagrade 
Dobitnik je Nobelove nagrade za književnost 2010. godine.

Peruanski pisci
Authority control
Studenti Complutensijanskog univerziteta u Madridu
Tom Wolfe

}}

Thomas Kennerly Wolfe (Richmond, Virginia, 2. 3. 1931. - New York, 14. 5. 2018.), poznatiji kao Tom Wolfe, je bio američki pisac bestselera i novinar. Najpoznatiji je kao jedan od osnivača pokreta Novog novinarstva 1960-ih i 1970-ih.

Bibliografija 
Publicistika
 The Kandy-Kolored Tangerine-Flake Streamline Baby (1965)
 The Electric Kool-Aid Acid Test (1968)
 The Pump House Gang (1968)
 Radical Chic & Mau-Mauing the Flak Catchers (1970)
 The New Journalism (1975) (uredio EW Johnson)
 The Painted Word (1975)
 Mauve Gloves & Madmen, Clutter & Vine (1976)
 The Right Stuff (1979)
 In Our Time (1980)
 From Bauhaus to Our House (1981)
 The Purple Decades (1982)
 Hooking Up (2000)

Beletristika
 The Bonfire of the Vanities (1987)
 Ambush at Fort Bragg (1997)
 A Man in Full (1998)
 I Am Charlotte Simmons (2004)

Izabrani članci
 "Tiny Mummies! The True Story of the Ruler of 43rd Street's Land of the Walking Dead!" New York Herald-Tribune dodatak (11.4. 1965).
 "Lost in the Whichy Thicket," New York Herald-Tribune dodatk (18.4., 1965).
 "The Birth of the New Journalism: Eyewitness Report by Tom Wolfe." New York Magazine, 14.2. 1972.
 "The New Journalism: A la Recherche des Whichy Thickets." New York Magazine, 21.2. 1972.
 "Why They Aren't Writing the Great American Novel Anymore." Esquire, decembar 1972.
 "Stalking the Billion-Footed Beast," Harper's. novembar 1989.

Reference

Vanjske veze 
 Official website
 Tom Wolfe author page by Guardian Unlimited
 National Review 100 Best Non Fiction Books 20th Century 
 Tom Wolfe's 2006 Jefferson Lecture 
 Tom Wolfe's Cadillac 

Američki pisci
Američki novinari
Christa Wolf

Christa Wolf (rođena kao Christa Ihlenfeld 18.3. 1929 - umrla 1. decembra 2011) bila je njemačka književna kritičarka, spisateljica romana i esejistica. Smatra se najpoznatijom spisateljicom koja je djelovala u bivšoj Istočnoj Njemačkoj.

Wolf bila je poznata po kritici istočnonjemačkog režima, ali i tome da je ostala vjerna idejama socijalizma te se protivila ujedinjenju Njemačke 1990. godine.

Vanjske veze 

 Christa Wolf: Biography at FemBio - Notable Women International
 The quest for Christa Wolf 

Njemački pisci
Barry Hines

Barry Hines (Hoyland kraj Barnsleya u Engleskoj, 1939 - 2016) je britanski pisac poznat po nekoliko popularnih romana i televizijskih scenarija. 

Prije nego što je postao profesionalni pisac, radio je kao učitelj. Prvi i najpoznatiji mu je roman A Kestrel for a Knave, koji je poslije adaptiran u film Kes u režiji Kena Loacha, s kojim će Hines i kasnije surađivati. Njegov najpoznatiji TV-scenarij je za BBC-jevu dramu Threads o posljedicama nuklearnog rata na Britaniju, a za koju je dobio nagradu BAFTA.

Knjige 
  A Kestrel for a Knave (1968) (ekraniziran) 
  The Blinder
  Looks and Smiles (ekraniziran)
  The Price of Coal
  The Gamekeeper
  The Heart of It 
  Elvis over England

Britanski pisci
Authority control
Richard Brautigan

Richard Gary Brautigan (30.1. 1935 – 14.9. (?), 1984.) bio je američki pisac, najpoznatiji po romanu Trout Fishing in America.

Brautigan je odrastao zajedno s majkom koja se često preudavala, pa su mu djetinjstvo odredila česta fizička zlostavljanja od strane očuha. Pisanjem se počeo baviti u srednjoj školi, a nakon mature 1953. godine se odao boemskom životu. Godine 1956. se doselio u San Francisco gdje je počeo dijeliti svoje pjesme na ulicama. 1960-ih je postao jedna od ikona tamošnje kontrakulturne scene. 1970-ih je njegova popularnost počela blijediti, iako je nastavio eksperimentirati s različitim književnim stilovima.

Vjeruje se da je 14.9. 1984. je, nedugo nakon telefonskog razgovora s bivšom djevojkom Marciom Clay, počinio samoubistvo. Privatni detektiv Robert Yench mu je tijelo pronašao tek 25.10. 1984. pa se točan datum smrti još uvijek ne zna.

Njegova kći Iante Elizabeth Brautigan je i sama postala spisateljica, a ocu 2000. godine posvetila biografsku knjigu You Can't Catch Death.

Bibliografija

Proza 
 A Confederate General From Big Sur, (1964 )
 Trout Fishing in America, (1967 ) Omnibus edition
 The God of the Martians, (1967, unpublished)
 In Watermelon Sugar, (1968 )
 Revenge of the Lawn, (1970 )
 The Abortion: An Historical Romance 1966, (1971 )
 The Hawkline Monster: A Gothic Western, (1974 )
 Willard and His Bowling Trophies: A Perverse Mystery, (1975 )
 Sombrero Fallout: A Japanese Novel, (1976 )
 Dreaming of Babylon: A Private Eye Novel 1942, (1977 )
 The Tokyo-Montana Express, (1980 )
 So The Wind Won't Blow It All Away, (1982 )
 An Unfortunate Woman: A Journey, (1982, but first published in 2000 )

Poezija 
 The Galilee Hitch-Hiker, 1958
 Lay the Marble Tea, 1959
 The Octopus Frontier, 1960
 All Watched Over by Machines of Loving Grace, 1963
 Please Plant This Book, 1968
 The Pill versus the Springhill Mine Disaster, 1968
 Rommel Drives on Deep into Egypt, 1970
 Loading Mercury with a Pitchfork, (1971 .  pbk)
 June 30th, June 30th, (1978 )
 The Edna Webster Collection of Undiscovered Writings, (1999 )

Reference

Vanjski linkovi 
 Brautigan.net: Brautigan Bibliography and Archive 
 The Brautigan Pages 
 Selected poems and directory of Richard Brautigan 
 The Brautigan Archives
 Brief critique on the life and legacy of Richard Brautigan 
 Richard Brautigan entry on Findagrave.com
 Poem of Richard Brautigan in the pavement of San Francisco 
 Library of Unwritten Books , UK arts project inspired by Brautigan novel; The Abortion.

Rođeni 1935.
Umrli 1984.
Američki pisci
Authority control
Siegfried Lenz

Siegfried Lenz (Lyck (Ełk), Istočna Pruska, 17. 3. 1926. – Hamburg, 7. 10. 2014) bio je njemački pisac koji je napisao dvanaest romana i nekoliko zbirki novela, eseje i drame za radio i teatar. Na 250. obljetnicu rođenja Johanna Wolfganga von Goethea je u Frankfurt-am-Mainu dobio Goetheovu nagradu.

Za vrijeme drugog svjetskog rata je regrutiran u Kriegsmarine, odatle je dezertirao i prebjegao u Dansku, ali je krajem rata svejedno završio u zarobljeničkom logoru. Nakon puštanja je studirao na Univerzitetu u Hamburgu, ali je studij prekinuo kako bi počeo pisati za Die Welt. Tamo je upoznao svoju Liselotte.

1960-ih je kao član SPD-a bio zajedno s Güntherom Grassom jedan od glavnih zagovornika Istočne politike Willyja Brandta.

Nepotpuna bibliografija 
 1960 Das Feuerschiff 
 1968 Deutschstunde 
 1973 Das Vorbild 
 1978 Heimatmuseum 
 1985 Exerzierplatz 
 1990 Die Klangprobe
 1994 Die Auflehnung

Reference 

Lenz, Siegfried
Lenz, Siegfried
Authority control
Philip K. Dick

Philip Kindred Dick (Chicago, 16.12. 1928. - Santa Ana, 2.3. 1982.) bio je američki je znanstveno fantastični pisac koji se slovi za jednog od najplodnijih pisaca uopće.

Rođen je u Chicagu, ali se nakon razvoda roditelja s majkom odselio u Kaliforniju, gdje je živio cijeli život. Prvu priču objavio je 1952., a prvi roman 1955. Tijekom pedesetih i šezdesetih napisao je stotinjak priča i više od dvadeset romana, često spajajući naracije iz pojedinih priča u romane.

Na toliku plodnost bio je prisiljen činjenicom da je uglavnom objavljivao u opskurnim časopisima i bio slabo plaćen, te je bio u neprekidnim novčanim problemima, čemu je i pripomogao neuredan život, uzimanje droge i ukupno pet brakova (troje djece). 

Premda je zbog svojih ideja postao kultni pisac, za života je bio slabo prihvaćen i samo je jednom dobio cijenjenu nagradu Hugo, za roman Čovjek u visokom dvorcu. Nakon smrti, hollywoodske ekranizacije nekoliko njegovih djela donijele su mu svjetsku slavu i popularnost. O njegovoj ostavštini brine se njegovo troje djece Laura, Isa i Chris, koji stoje i iza službene web stranice.

Rođeni 1928.
Umrli 1982.
Američki pisci
SF-pisci
Authority control
Albert Cohen

Za kanadskog biznismena v. Albert D. Cohen.

Albert Cohen (Krf, Grčka, 16.8. 1895 - Geneva, Švicarska, 17.10. 1981.) bio je židovsko-švicarski romanopisac porijeklom iz Grčke koji je pisao na francuskom jeziku. Radio je kao službenik za razne međunarodne organizacije, kao Međunarodnu organizaciju rada. Od 1919. godine bio je švicarski državljanin. 

Opus mu je pretežbno bio autobiografskog karaktera, i u njemu je kroz lik Solala prikazao sukob između židovskog identiteta i ne-židovskog društvenog statusa. Najpoznatiji od tih romana je Belle du Seigneur.

Romani 
 Paroles juives - (1921)
 Solal - (1930)
 Mangeclous - (1938)
 Le livre de ma mère - (1954)
 Belle du Seigneur - (1968)
 Les valeureux - (1970)
 Ô vous, frères humains - (1972)

Vanjske veze 

  Atelier Albert Cohen

Rođeni 1895.
Rođeni 1981.
Švicarski pisci
Authority control
Antigen

Antigen je supstanca sposobna da reaguje sa antitelima, mada ne mora da izaziva stvaranje antitela. Antigeni koji izazivaju stvaranje antitela u organizmu nazivaju se još i imunogeni.

Mali hemijski molekuli, hapteni, poput dinitrofenola, mogu da se vežu za antitela, ali ne mogu da aktiviraju B-ćelije. 

Stoga se se pre imunizacije prave kompleksi haptena i makromolekula (nosača) koji su imunogeni. 

Determinanta ili epitop je deo makromolekula koji prepoznaje antitelo. Makromolekuli sadrže veći broj epitopa, od kojih se neki mogu ponavljati, a broj multiplih identičnih determinanti određuje valentnost antigena. Epitopi mogu biti nepreklapajući, kada su prostorno udaljeni i omogućavaju vezivanje dva ili više antitela. Preklapajuće determinante su blizu jedna drugoj i dovode do sternih smetnji prilikom vezivanja antitela, a u retkim slučajevima je moguće i da vezivanje prvog antitela dovede do konformacione promene strukture antigena čime se utiče na vezivanje drugog antitela. Epitopi ugljenih hidrata i fosfolipida su kovalentne strukture. 

U slučaju proteina, postoje linearne determinante (niz od oko 6 aminokiselina i u najvećem broju slučajeva su dostupne antitelima tek pri denaturaciji proteina) i konformacione determinante (formiraju ih aminokiseline koje su razdvojene u 
primarnoj strukturi proteina i dovode se u neposrednu blizinu u nativnoj, trodimenzionalnoj, formi). Proteini su podložni modifikacijama, poput fosforilacije i proteolize, koje dovede do promene kovalentne strukture i stvaranja novih epitopa, neoantigenih determinanti.

Imunitet
Fiziologija
Imunologija
Toni Kroos

Toni Kroos (Greifswald, 4.1. 1990. -) je njemački fudbaler koji igra za Bayern München.

Vanjski linkovi 
 Toni Kroos - fussball-talente.com

Njemački fudbaleri
Fudbaleri ili nogometaši Bayern Münchena
Fudbaleri ili nogometaši Real Madrida
Svjetski prvaci u fudbalu
Mario Puzo

Mario Đanluiđi Puzo () (15. oktobar 1920. – 2. juli 1999.) bio je američki pisac poznat po svojim knjigama o Mafiji, naročito knjizi Kum.

Život 
Puzo je rođen u siromašnoj porodici talijanskih imigranata u Paklenoj Kuhinji, četvrti Menhetna, u Njujorku, u kojoj je i odrastao. Nakon što je diplomirao na gradskom koledžu u Njujorku, pristupio je američkoj vojnoj avijaciji u Drugom svetskom ratu. Međutim, zbog slabog vida, vojska mu nije dozvolila da učestvuje u vojnim operacijama, već je bio raspoređena na mesto oficira za odnose sa javnošću u Nemačkoj. Nakon rata pohađao je njujoršku Novu školu za društvena istraživanja u Univerzitet Kolumbija. 

Najpoznatijem Puzovom romanu, Kum, prethodila su dela Mračna Arena i Srećni Hodočasnik, koja nisu promakla budnom oku kritike. Kum je objavljen 1969. godine, nakon što je Puzo slušao anegdote o mafijaškim organizacijama tokom vremena dok se bavio novinarstvom. 

Kum je kasnije pretvoren u trilogiju filmova koje je režirao Frensis Ford Kopola, a koji su objavljeni 1972, 1974 i 1990. godine. Iako su prva dva filma bila izuzetno popularna i veoma cenjena, treći nije imao takav uspeh i bio je slabo primljen, kako od kritike, tako i od publike. 

Pored toga što je bio koscenarista, zajedno sa Kopolom, u sva tri filma Kum (film), Puzo je napisao i prvu verziju scenarija za film katastrofe Zemljotres, iz 1974, na kojem nije mogao dalje raditi zbog obaveza oko filma Kum II. Takođe Puzo je bio i koscenarista za film Supermen iz 1978. godine. 

Poslednji roman, koji je Puzo za života objavio, bio je Poslednji Don, iz 1996. po kojem je snimljena i uspešna mini serija.

Puzo nije doživeo objavljivanje svoje pretposlednje knjige Zakon Ćutanja, koja je izašla 1999, ali tekst je već bio dovršen i tako je ova knjiga postala njegovo poslednje delo. Isti slučaj je bio i sa njegovom poslednjom knjigom Porodica, na kojoj je radio poslednje dve decenije svog života, a koja je objavljena 2001. Međutim, ovu knjigu je dovršila Puzova dugogodišnja saputnica Kerol Đino.

Mario Puzo je preminuo 2. jula 1999. godine u svom domu u Bej Šoru, na Long Ajlendu. Ceo svoj život, Puzo je smatrao da je njegova knjiga Srećni Hodočasnik njegovo najbolje delo. U jednom od svojih poslednjih intervjua, izjavio je da je ožalošćen činjenicom da je Kum, fikcija koju nije nikada voleo, nadmašila priču o poštenoj borbi njegove majke, kao imigranta u Americi, da zavredi poštovanje, i o njenoj hrabrosti i ljubavi, što je opisano u Srećnom Hodočasniku.

Kompletna lista knjiga 
	Mračna Arena (1955)
	Srećni Hodočasnik (1965)
	Kum (1969)
	Budale Umiru (1975)
	U Las Vegasu (1977)
	Sicilijanac (1984)
	Četvrti K (1991)
	Poslednji Don (1996)
	Zakon Ćutanja (1999)
	Porodica (2001)

Puzo, Mario
Dobitnici i dobitnice Zlatnog globusa za scenario
Authority control
Chester Himes

Chester Bomar Himes (29.7. 1909 – 12.11. 1984) bio je poznati afroamerički pisac. Djela mu uključuju If He Hollers Let Him Go i seriju romana Harlem Detective. Godine 1958. u Francuskoj je osvojio Grand Prix de Littérature Policière. Dva njegova romana su adaptirana u igrane filmove: Cotton Comes to Harlem u režiji Ossieja Davida iz 1970. godine i A Rage in Harlem iz 1991.

Vanjske veze 
 Biography
 Review of The Collected Short Stories Of Chester Himes 
 Overview and Review of Himes's Work 
  Audiobook (mp3)  : Face in the moon, short story translated in french
 Friends of Chester Himes website 
  

Rođeni 1909.
Umrli 1984.
Američki pisci
Authority control
Robert Coover

Robert Lowell Coover (4.2. 1932.-) je američki pisac i profesor književnosti na Univerzitetu Brown. Smatra se piscem koji koristi fabulaciju i metaprozu.

Izabrana djela 
 A Child Again (2005)
 Stepmother (2004)
 The Adventures of Lucky Pierre (Director's Cut) (2002)
 Ghost Town (1998)
 John's Wife (1996)
 Briar Rose (1996)
 The End of Books (1992) (esej)
 Dr. Chen's Amazing Adventure (1991)
 Whatever Happened to Gloomy Gus of the Chicago Bears (1987)
 A Night at the Movies or, You Must Remember This (1987)
 Gerald's Party (1986)
 In Bed One Night & Other Brief Encounters (1983) (kratka priča)
 Spanking the Maid (1982)
 A Political Fable (1980)
 The Public Burning (1977)
 A Theological Position (1972) (drame)
 The Babysitter (1969) (kratka priča)
 Pricksongs & Descants (1969) (kratka priča)
 The Universal Baseball Association, Inc., J. Henry Waugh, Prop. (1968)
 The Origin of the Brunists (1966)

Vanjske veze 
 Literary Encyclopedia (in-progress)
 Brown Faculty Website
 Interview
 IMDB
 The End of Books
 1986 interview with Robert Coover  by Don Swaim at Wired for Books

Rođeni 1932.
Američki pisci
Authority control
Jorge Amado

Jorge Amado de Faria (10. 8. 1912 – 6. 8. 2001) bio je brazilski pisac modernističke škole. Smatra se najpoznatijim od suvremenih brazilskih pisaca, a djela su mu prevedena na 30 jezika i popularizirana u filmovima od kojih je najpoznatiji Dona Flor i njena dva muža (Dona Flor e Seus Dois Maridos) iz godine 1978. godine. Djela mu se uglavnom tiču crnačke sirotinje i mulata u Bahii.

Djela 
 O País do Carnaval (1931)
 Cacau (Cacao, 1933)
 Suor (1934)
 Jubiabá (1935)
 Mar Morto (1936)
 Capitães da Areia (1937)
 Terras do Sem Fim (1943)
 São Jorge dos Ilhéus (1944)
 Seara Vermelha (1946)
 Os Subterrâneos da Liberdade (1954)
 Gabriela, Cravo e Canela (1958)
 A Morte e a Morte de Quincas Berro Dágua (1959)
 Os Pastores da Noite (1964)
 Dona Flor e Seus Dois Maridos (1966 1966)
 Tenda dos Milagres (1969)
 Teresa Batista Cansada da Guerra (1972)
 Tieta do Agreste (1977)
 Farda Fardão Camisola de Dormir (1979)
 Tocaia Grande (1984)
 O Sumiço da Santa (1988)
 A Descoberta da América pelos Turcos (1994)
 Navegação de cabotagem (1992)
 O Compadre de Ogum'' (1995)

Vanjske veze 

  Jorge Amado's Biography 
  Jorge Amado's Biography 
  Jorge Amado's Ilhéus

Brazilski pisci
Brazilski dramski pisci
Brazilski romanopisci
SF-pisci
Modernizam
Socijalisti
Biografije, Salvador, Brazil
Zastave Jugoslovenskih socijalističkih republika

Zastave jugoslovenskih socijalističkih republika su definisane u svakoj od sastavnih republika Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije (do 1963. to su bile narodne republike, sastavni delovi FNRJ). Zastava socijalističke republike je bila isticana zajedno sa zastavom SFRJ povodom nacionalnih praznika i drugih posebnih prilika.

Pojedinačne zastave šest Socijalističkih republika SFRJ su ovako izgledale (poređane po geografskom položaju):

Zastave su zasnovane na starim istorijskim zastavama jugoslovenskih nacija, koje uglavnom koristile panslovenske boje, crvenu, belu i plavu. Sve su bile ukrašene komunističkim simbolom, crvenom zvezdom. 

Makedonska i bosanska zastava su odstupale od obrasca: zastava makedonske republike je bila novokreirana i sastojala se od proste crvene zastave, još jednog simbola komunizma, sa crvenom zvezdom oivičenom žutim (zlatnim). Bosna i Hercegovina se odlikovala nacionalnom mešovitošću, pa je i njena zastava bila crvena, sa malom jugoslovenskom zastavom u gornjem levom (uz jarbol) uglu.

Takođe videti 
 Zastava SFR Jugoslavije

 Zastava Bosne i Hercegovine
 Zastava Republike Hrvatske
 Zastava BJR Makedonije 
 Zastava Republike Srbije
 Zastava Republike Slovenije
 Zastava Srbije i Crne Gore
 Grbovi republika SFRJ
 Zastave Sovjetskih republika

Historija Jugoslavije

en:Flags of the Yugoslav Republics
Prava IRA

Prava Irska republikanska armija, poznatija po kraćem nazivu Prava IRA (RIRA) ili Istinska IRA, a koja sebe naziva Óglaigh na hÉireann (Dobrovoljci Irske), je paravojna organizacija kojoj je cilj oružanim putem postići ujedinjenje Irske. RIRA je formirana 1997. godine nakon raskola u privremenoj IRA-i, te predstavlja ilegalnu organizaciju kako u Republici Irskoj, tako i terorističku organizaciju u Ujedinjenom Kraljevstvu i SAD. Organizacija je odgovorna za niz terorističkih napada u Sjevernoj Irskoj i Engleskoj, od kojih je najpoznatiji bombaški napad na Omagh kada je godine 1998. ubijeno 29 ljudi.

Vanjske veze 

 32 County Sovereignty Movement website
 Jane's Intelligence Review: The Real IRA: after Omagh, what now?
 RIRA at MIPT Terrorism Knowledge Base

Nastanci 1997.
Politika Sjeverne Irske
Terorizam
Rastava

Rastava je izraz kojim mnoga zakonodavstva širom svijeta opisuju prvi korak koji neki bračni par poduzima u smjeru razvoda, odnosno situaciju u kojoj dva bračna druga počinju živjeti odvojeno.

U užem smislu rastava, za koju se ponekad koristi izraz zakonska rastava, označava isključivo situaciju temeljem koje bračni drug ili drugovi obavještavaju sud ili neki drugi nadležni organ da su rastavljeni; sama činjenica odvojenog života nema nikakvog efekta na njihov bračni status ili eventualni dalji tok brakorazvodnog postupka. U nekim državama kao što su Španija, Irska i Italija bračni drugovi moraju proći kroz točno određeni period zakonske rastave prije nego što na snagu stupi razvod, odnosno bračni drugovi dobiju pravo pokrenuti brakorazvodnu parnicu.

Rastava automatski ne mora dovesti do razvoda, jer se u tom periodu bračni drugovi mogu pomiriti. Ona ponekad služi i kao svojevrstan nadomjestak za razvod koji je bračnim drugovima nepoželjan iz ekonomskih, kulturnih, političkih i vjerskih razloga.

Katolička crkva u svom kanonskom pravu ne dozvoljava razvod, ali poznaje institut rastave od stola i postelje.

Vanjske veze 
 Desertion Survivors - Online Support for Deserted Partners 

Porodično pravo
Brak
Upravljanje lancem snabdevanja

Upravljanje lancem snabdevanja (en:Supply chain management (SCM)) је proces planiranja, realizacije i kontrole svih aktivnosti u lancu snabdevanja na najefikasniji mogući način. Lanac snabdevanja uključuje sve transfere potrebne fizičkih dobara i usluga potrebne da se roba valorizuje na tržištu tj. da dospe do krajnjeg potrošača.

Postoje neslaganje između stručnjaka po pitanju razlikovanja upravljanja lancem snabdevanja i logistike. Po nekima termini su sinonimi dok drugi tvrde da su to dva različita pojma iako dolazi do određenih preklapanja. Logistiku smatraju širim pojmom.

Izazovi u upravljanju lancem snabdevanja 

Tokom upravljanja lancem snabdevanja menadžment mora naći optimalna rešenja za sledeće probleme:

 konfiguracija mreže: broj i lokacija snabdevača, proizvodnih kapaciteta, distributivnih centara, skladišta i potrošača.
 Strategija distribucije: Centralizovana ili decentralizovana, direktna ili posrednička isporuka
 Tokovi informacija: Integrisanje sistema informacija
 Upravljanje zalihama: Količina i lokacija sirovina, poluproivoda i gotovih proizvoda
 Keš flou
 Organizacija i delegiranje odgovornosti i nadležnosti u okviru lanca snabdevanja.

Spoljašne veze 

 CIO Magazine's ABCs of Supply Chain Management 
 Supply Chain Digest Web Site
 InterOrganisational: Academic Blog on Supply Chain Management 
 German Information Website about Supply Chain Management 

Menadžment
Artičoka

Artičoka ili Gardun (Cynara cardunculus subsp. scolymus (Carolus Linnaeus Hegi.) je biljka iz porodice glavočika koja se uzgaja kod nas i u svijetu zbog prehrambenih razloga, kao i za uporabu u medicinske svrhe. Naraste od 0,8 - 2 m. Oko središnje stabljike (koja je u donjem dijelu često odrvenjela, posebno kod većih i starijih biljaka) naizmjenično rastu listovi dugi do 80 cm, perasto razdjeljeni. Listovi su srebrnozelene boje, na naličju dlakavi, pa čak i bodljikavi.

Naziv 

Iako prevladava internacionalni naziv artičoka - koji dolazi iz arapskog Ardi-Shoki (ارضي شوكي) u hrvatskom jeziku je u upotrebi i domaći naziv: gardun, naročito u okolici Slanoga, gdje se ova biljka naveliko uzgaja. Smatra se da ime gardun dolazi iz davnina, od riječi starih rimljana (carduus) ili od latinskog naziva (cardunculus) kojima je izgovor slova K prešao u G.

Rasprostranjenost 
Gardun je rasprostranjen u južnoj Europi i po cijelom Mediteranu, kao i na Kanarskim otocima. Ova područja se smatraju i njegova prapostojbina, a danas se uzgaja i u Australiji, Novom Zealandu, SAD-u, Središnjoj Americi, Južnoj Americi, na jugu Afrike itd. U Hrvatskoj se uzgaja većinom u Dalmaciji.

Povijest 

Smatra se da gardun potječe iz područja južne Europe i Mediterana, iako mu je prava pradomovina nepoznata. Gardun se uzgaja još od vremena starih Grka, kada je bio uzgajan na Siciliji pod imenom kaktos. Rimljani su preuzeli tradiciju uzgajanja garduna od Grka. U islamskom svijetu, u području Magreba također se uzgajao gardun. Postoje dokazi da se gardun uzgajao oko Napulja u devetom stoljeću, a po legendi, u Francusku ju je uvela kraljica Caterina de' Medici ("na jednom vjenčanju je jela toliko da je mislila da će umrijeti, a uhvatio ju je i proljev. Rekli su da je to od jedenja previše garduna." - Pierre de L'Estoile, 19.06.1576)

Medicinska upotreba 
Sušeni listovi i dijelovi stabljike se upotrebljavaju za izradu čaja, koji se koristi u medicini za pospješivanje izlučivanja žuči. Cynarin, sastojak garduna se danas upotrebljava kao lijek u tu svrhu.

Vanjske veze 

Glavočike
Povrće
Arabizmi
Almazán

Almazán je gradić u španjolskoj pokrajni Soria (Kastilja i León). Gradić se smjestio 32 km južno od glavnog grada provincije Soria i 192 km od Madrida. Stanovništvo se uglavnom bavi poljoprivredom. Prema popisu stanovništva iz 2004. godine ima 5.755 stanovnika.

Almazán u prijevodu sa arapskog znači "utvrđeno mjesto".

Vanjske veze 

 El Románico de la ribera del Duero
 Recorrido fotográfico por San Miguel de Almazán

Gradovi u Španiji
Uwe Johnson

Uwe Johnson (20.7. 1934 - 22.2. 1984.) bio je njemački pisac, urednik i naučnik.

Odrastao je u Pomeraniji (danas dio Poljske) odakle je otišao u Mecklenburg nakon završetka drugog svjetskog rata. Otac mu je umro u sovjetskom zarobljeništvu, a mladi Johnson je odrastao i obrazovao se u Istočnoj Njemačkoj. U mladosti je imao problema zbog protivljenja komunističkom režimu, zbog čega mu nisu objavljivani književni radovi. Zbog toga je za život zarađivao prevodeći na njemački knjige originalno objavljene na engleskom.

Godine 1959. je emigrirao u Zapadnu Njemačku. 1960-ih je počeo rad na svom remek-djelu Jahrestage.

Djela 
 Mutmassungen über Jakob (1959)
 Das dritte Buch über Achim (1961)
 Prijevod Melvilelove knjige Israel Potter: His Fifty Years of Exile (1961)
 Prijevod Das Nibelungenlied s srednjeg visokonjemačkog (1961) 
 Prijevod knjige Johna Knowlesa A Separate Peace (1963)
 Karsch, und andere Prosa (1964)
 Eine Reise wegwohin (1964)
 Zwei Ansichten (1965)
 Urednik Brechtove knjige Me-ti. Buch der Wendungen. Fragmente 1933-1956 (1965)
 Urednik Das neue Fenster, udžbenika njemačkog jezika za strane studente (1967)
 Urednik knjige za film "A Summer in the City" (1968?)
 Jahrestage. Aus dem Leben von Gesine Cresspahl, Volume I (1970, ostali tomovi 1971, 1973, 1983)
 Eine Reise nach Klagenfurt (1974)
 Berliner Sachen, Aufsätze (1975)
 Urednik Max Frisch Stich-Worte (1975)
 Urednik (zajedno s Hansom Mayerom) Das Werk von Samuel Beckett. Berliner Colloquium (1975)
 Von dem Fischer un syner Fru, bajka Philippa Otta Rungea sa sedam ilustracija Marcusa Behmera i pogovoom Uwea Johnsona (1976)
 Urednik Verzweigungen. Eine Autobiographie novinarke Margret Boveri (1977) 
 "Ein Schiff" ("A Ship") in: Jürgen Habermas (Editor) Stichworte zur "Geistigen Situation der Zeit" (1979)
 "Ein unergründliches Schiff" u: Merkur 33 (1979)
 Skizze eines Verunglückten (1982)
 Begleitumstände. Frankfurter Vorlesungen (1986- posthumno)
 Ingrid Babendererde. Reifeprüfung 1953 (1992 - posthumno)

Reference 
 Raimund Fellinger (Editor): Über Uwe Johnson. Frankfurt/Main, 1992.
 Rainer Gerlach and Matthias Richter (Editor): Uwe Johnson. Frankfurt/Main, 1984.
 Grambow, Jürgen: Uwe Johnson. Reinbek bei Hamburg, 1997.

Vanjske veze 

 Annotated link collection (in German) 
 http://www.ndl.germanistik.phil.uni-erlangen.de/johnson.html 
 http://www.uwe-johnson-archiv.de/ 
 Uwe Johnson at Find-A-Grave

Njemački pisci
Njemački romanopisci
Authority control
James Gordon Farrell

Za američkog romanopisca v. James T. Farrell.

Britanski romanopisac James Gordon Farrell (25.1. 1935 — 11.8. 1979), poznatiji kao J.G. Farrell, stekao je slavu zahvaljujući svojoj historijskoj prozi od koje je najpoznatija Imperijalna trilogija (Troubles, The Siege of Krishnapur i The Singapore Grip), tri knjige koje se bave ljudskim i političkim posljedicama britanske kolonijalne vladavine. The Siege of Krishnapur je godine 1973. dobila Nagradu Booker.

Djela 
 1963 A Man From Elsewhere
 1965 The Lung
 1967 A Girl in the Head

Empire Trilogy:
 1970 Troubles 
 1973 The Siege of Krishnapur
 1978 The Singapore Grip
 1973-74 The Pussycat Who Fell in Love with a Suitcase. Atlantis. 6 (Winter 1973/4), pp. 6-10
 1981 The hill station : an unfinished novel, and an Indian diary, nedovršen, uredio John Spurling. London : Weidenfeld and Nicolson.

Literatura o Farrellu 
 1981 John Spurling, Margaret Drabble, Malcolm Dean: Personal Memories of J.G. Farrell; The Hill Station
 1986 Ronald Binns, J.G. Farrell. London and New York : Methuen. 
 1979 Bernard Bergonzi, The Contemporary English Novel
 1997 Michael C. Prusse, "Tomorrow is Another Day": The Fictions of James Gordon Farrell
 1997 Derek Mahon: "The World of J.G. Farrell", (poem), October 1997
 1999 Lavinia Greacen: J.G. Farrell: The Making of a Writer (full-length biography). London : Bloomsbury. 
 2000 Elisabeth Delattre: "Histoire et fiction dans Troubles de J.G.Farrell", Études Irlandaises, printemps 2000, n° 25-1, pp. 65-80
 2002 Elisabeth Delattre: "Du Monde romanesque au poème : 'The World of J.G.Farrell' de Derek Mahon ", Études Irlandaises, printemps 2002, n° 27-1, pp. 93-105
 2003 Elisabeth Delattre: "Intégrer, exclure ou la genèse d'une œuvre : Troubles de J.G.Farrell", in Irlande : Inclusion, exclusion, publié sous la direction de Françoise Canon-Roger, Presses Universitaires de Reims, 2003, pp. 65-80.

Vanjske veze 
 Article in "The Literary Encyclopedia"

Irski pisci
Dobitnici Bookerove nagrade
Authority control
Toni Morrison

Toni Morison (rođ. 18. februara, 1931 - 2019.) jedna je od najznačajnijih književnika današnjice. Dobila Nobelovu nagradu 1993. za sabrana dela. Laureat je Pulicerove nagrade. Dela joj odišu epskim temama, živim dijalozima, izuzetno detaljnim crtama afroameričkih likova. Poslednjih godina je objavila seriju dečjih knjiga sa sinom Slejd Morisonom.

Rane godine 
Rođena je kao  u Lorejnu, Ohajo. Drugo je od četvoro dece, iz radničke porodice. Kao dete stalno je čitala (među omiljenim piscima su joj bili Džejn Ostin i Lav Tolstoj). Njen otac, Džordž Voford, varilac po zanimanju, često bi joj govorio afroameričke narodne priče (metod pripovedanja koji će kasnije prožeti njena dela).

1949. Morison je upisala Univerzitet u Hauardu i studirala društvene nauke. Pod izgovorom da se Kloi teško izgovara, menja ime u Toni. Postala je master engleskog jezika 1955. a Univerzitet u Oksfordu dodelio joj je titulu počasnog doktora 2005.

Promovisanje afroameričke književnosti 
1958. udaje se za Harolda Morisona, rađa dvoje dece ali se i razvodi 1964. Posle razvoda seli se u Njujork, gde radi kao urednik. 18 meseci kasnije postaje jedan od urednika njujorškog sedišta poznate izdavačke kuće Random House.

Kao urednik, igrala je važnu ulogu u približavanju afroameričke književnosti ka mejnstrimu. Uređivala je između ostalih i knjige Toni Kejd Bambara i Gejl Džonsa. Morison je bila profesor društvenih nauka na Univerzitetu u Prinstonu, od 1989. Taj radni odnos je prekinula 2006.

Trenutno radi za američki periodični magazin "Nacija" (The Nation)

Politika 
Izazvala je bezmalo skandal nazvavši Bil Klintona "prvim predsednikom crncem" dodavši kako "Klinton ispoljava gotovo svaku crtu "afroamerikanstva": odrastao uz samohranog roditelja, rođen siromašan, radničke klase, svira saksofon, dečko iz Arkanzasa koji obožava Mek Donalds i brzu hranu."

Dela

Romani 
 Ljubav (2003)
 Raj (1999)
 Džez (1992)
 Voljena (1987)
 Tar Baby (1981)
 Solomonova Pesma (1977)
 Sula (1973)
 The Bluest Eye (1970)

Dečje knjige (sa sinom Slejdom) 
 Who's Got Game?: The Mirror or the Glass? (2007)
 Who's Got Game?: Poppy or the Snake?, (2004)
 Who's Got Game?: The Ant or the Grasshopper, (2003)
 Who's Got Game?: The Lion or the Mouse?, (2003)
 The Book of Mean People, (2002)
 The Big Box, (2002)

Kratke priče 
 "Recitatif" (1983)

Drame 
 Dreaming Emmett (izvedena 1986.)

Libreto 
 Margaret Garner (prvo izvođenje maja 2005.)

Članci 
 "This Amazing, Troubling Book" (An analysis of The Adventures of Huckleberry Finn by Mark Twain)

Filmovi 
 Documentary: "Toni Morison In Black and White: volume 3" distributed by California Newsreel

Spoljašne veze 
 Literary Encyclopedia biography
 Voices from the Gaps biography
 The Nobel Prize in Literature 1993
 1987. intervju sa Toni Morison napravio Don Swaim of CBS Radio, 31 min 2 s, RealAudio
 Toni Morrison biography and video interview excerpts by The National Visionary Leadership Project 

Američki pisci
Nobelovci za književnost
Authority control
Michel Tournier

Michel Tournier (1924 - 2016) je bio francuski pisac. Njegova djela su osvojila važne nagrade kao Grand Prix du roman de l'Académie Française (godine 1967. za Vendredi ou les limbes du Pacifique) i Prix Goncourt za Le Roi des aulnes godine 1970. Djela su mu žanrovski bliska fantastici, a kao inspiracija služe tradicionalna njemačka kultura, katoličanstvo i filozofija Gastona Bachelarda. Trenutno živi u Choiselu, a član je Académie Goncourt.

Izabrana djela 
 Vendredi ou les Limbes du Pacifique (1967)
 Le Roi des aulnes (1970)
 Les Météores (1975)
 Le Vent Paraclet (1977)
 Vendredi ou la Vie sauvage (1977)
 Le Coq de bruyère (1978)
 Gaspard, Melchior et Balthazar (1980)
 Le Vol du vampire (1981)
 Gilles et Jeanne (1983)
 La Goutte d'or (1986)
 Petites Proses (1986)
 Le Medianoche amoureux (1989)
 La Couleuvrine (1994)
 Le Miroir des idées (1994)
 Eléazar ou la Source et le Buisson (1996)
 Journal extime (2002)

Vanjske veze 

 Biographical article 

Francuski pisci
Dobitnici Prix Goncourt
Authority control
Izmet

Izmet ili stolica je naziv za odbacujući proizvod životinjskog probavnog sustava, koji se izbacuje kroz anus za vrijeme vršenja nužde. Kod ljudi, vršenje nužde se može događati svaka dva do tri dana pa do nekoliko puta dnevno. Otvrdnjavanje izmeta može prouzrokovati poremećaj ciklusa izbacivanja koji se zove konstipacija.

Oduran smrad dolazi zbog bakteriološkog djelovanja. Bakterije proizvode spojeve poput indola, skatola i sulfata, također i plin vodikov sulfat.

Koprofagija 
Koprofagija je hranjenje nekih životinja svojim i tuđim izmetom. Kunići i zamorci, da bi probavili hranu, ovisni su o bakterijama, te na taj način "izvuku" vitamine iz hrane. Upravo zbog toga proizvode izmet - caecotrophes, mekane konzistencije, koji je bogat vitamonom B i bakterijama koje nastanjuju fiziološku floru u probavnom sustavu. Takav izmet zamorac ponovo probavlja. 

Također kada je u pitanju pas smatra se da na taj način pokušava zadobiti vlasnikovu pažnju, što se naročito odnosi na pse koji puno vremena provode sami, posebno ako je to novonastala situacija (npr. ako do sada pas nije gotovo nikada bio sam kod kuće, a uslijed novih okolnosti u posljednje vrijeme je učestalo sam i sl.).

Uporaba izmeta 
Životinjski izmet se uglavnom koristi kao gnojivo za oranice.

Izmet bi se iskoristio za proizvodnju metana ili vodika koji bi se dalje moglo uporabiti za punjenje gorivih ćelija, pogon mikroturbina ili motora s unutarnjim izgaranjem. Izmet domaćih životinja, posebno krava, već se godinama koristi kao izvor energije na američkim farmama, ali još nitko to nije pokušao iskoristiti u zoološkim vrtovima.

U popularnoj medicini 
Prema starom vjerovanju ekskrementi su imali magično i blagotvorno djelovanje na pojedine bolesti i korišteni su u narodnoj medicini: svinjski se izmet koristio protiv sifilisa i za ublažavanje boli izazvane ubodom stršljena ili pčele; topli izmet guske upotrebljavao se za liječenje veneričnih bolesti, a slučajno nađeni bijeli pasji izmet navodno je bio izvanredno sredstvo za liječenje oteklina. I vrapčji izmet imao je blagotvorno djelovanje ako bi se koristio protiv zubobolje ili protiv kolika, bolesti sv. Vida.

Također u nekim djelovima Afrike vlada krivo vjerovanje da slonov izmet postavljen u ljudsku vaginu može poslužiti kao kontracepcijsko djelovanje.

Izmet u popularnoj kulturi 
U američkoj animiroj seriji South Park se pojavljuje lik Mr. Hankey the Christmas poo koji je ljudski izmet koji govori i druži se sa ljudskom djecom, uglavnom oko Božića. U jednoj epizodi se vidi njegova žena i djeca koji su također izmeti.

U završnoj sceni filma Pink Flamingos glavni glumac Harris Glenn Milstead žvače pravi pseći izmet.

Australski film "Pobješnjeli Max 3" prikazuje jedno futurističko društvo kojima je glavni izvor energije svinjski izmet

Probavni sistem
Spisak lingvista

Dolje je naveden spisak najpoznatijih ili najznačajnijih lingvista:

A 

 Vladimir Anić, hrvatski lingvist

B 

 Aleksandar Belić, srpski lingvist
 Dalibor Brozović, hrvatski lingvist
 Ranko Bugarski, srpski lingvist

C 

 Jean-François Champollion, francuski egiptolog
 Noam Chomsky, američki lingvist

G 

 Bernhard Gröschel, njemački lingvist
 Irena Grickat, srpski lingvist

I 

 Milka Ivić, srpski lingvist

K 

 Vuk Stefanović Karadžić, srpski lingvist
 Ivan Klajn, srpski lingvist
 Snježana Kordić, hrvatski lingvist

M 

 Tomo Maretić, hrvatski lingvist
 Antoine Meillet, francuski lingvist
Slaviša Miljković, srpski lingvist

S 

 Ferdinand de Saussure, švicarski lingvist

Š 

 Dubravko Škiljan, hrvatski lingvist

V 

 André Vaillant, francuski lingvist

Z 

 Ludvik Lazar Zamenhof, osnivač esperanta
 Ghil'ad Zuckermann (Ghil'ad Zuckermann), australijski lingvist

Vidi još 
 lista leksikografa

 
Popisi osoba
E. L. Doctorow

Edgar Lawrence Doctorow (New York, 6.1. 1931. - New York, 27.7. 2015.) je bio američki pisac, poznat po nekoliko hvaljenih romana u kojima je kombinirao historijsku prozu i kritiku suvremenog društva. Iako je godinama prije toga pisao, slavu je stekao tek s objavljivanjem romana The Book of Daniel godine 1971. Godine 1975. je objavio historijski roman Ragtime, koji je ne samo hvaljen od kritike, nego i postao bestseler. Na temelju tog romana je godine 1981. snimljen igrani film, a 1998. postavljen i brodvjeski mjuzikl.

Djela 
 (1960) Welcome to Hard Times
 (1966) Big As Life 
 (1968) The Songs of Billy Bathgate.  kratka priča o životu folk-rock muzičara koji dijeli isto ime s junakom njegovog kasnijeg romana
 (1971) The Book of Daniel. 
 (1975) Ragtime. 
 (1979) Drinks Before Dinner (drama)
 (1980) Loon Lake (roman) 
 (1982) American Anthem (roman) 
 (1984) Lives of the Poets: Six Stories and a Novella 
 (1985) World's Fair. 
 (1989) Billy Bathgate. * (1994) The Waterworks 
 (2000) City of God 
 (2003) Reporting the Universe (publicistika)
 (2004) Sweet Land Stories 
 (2005) The March, 
 (2006) Creationists: Selected Essays 1993-2006 )

Izvori 
 Arana-Ward, Marie. (17.4. 1994). "E. L. Doctorow". The Washington Post, p. X6.

Vanjske veze 

 New York State Writers Institute: E. L. Doctorow 
 E. L. Doctorow Wins the PEN/Faulkner Award 2006
 "Billy Bathgate Discussion With EL Doctorow"  - from November 30, 2004
 

Američki pisci
Rođeni 1931.
Umrli 2015.
Authority control
V. S. Naipaul

Sir Vidiadhar Surajprasad Naipaul, T.C. (Chaguanas, 17. kolovoza 1932. – London, 11. kolovoza 2018.), britanski književnik indijskog porijekla

Naipaul rođen je 17. kolovoza 1932. godine na Trinidadu kao dijete imigranata iz sjeverne Indije. Na Trinidadu je živio do svoje osamnaeste godine, a onda se, kao stipendista oksfordskog univerziteta, 1950. godine seli u Englesku gdje studira engleski jezik i književnost. Nakon studija zapošljava se kao novinar BBC-a, ali se kasnije potpuno posvećuje pisanju romana i eseja. Naipaul je živio i radio u Wiltshireu u Engleskoj.

Umro je 11. kolovoza 2018. u Londonu.

Nagrade 
Za roman "U slobodnoj državi" (1971) dobio je britansku književnu nagradu Booker Prize, a 2001. godine odlikovan je i Nobelovom nagradom za književnost "...zbog toga što je ostvario ujedinjenu perspektivu narativnog i nepodmitljivog pomnog istraživanja u radu koji nas podstiče da vidimo prisutnost zatomljenih historija", riječima sekretara švedske Nobelove skupštine Hans Jornvalla.

Djela 
 Mistični maser (The Mystic Masseur), 1957.
 The Suffrage of Elvira, 1958.
 Miguel Street, 1959.
 Kuća za gospodina Biswasa (A House for Mr. Biswas), 1961.
 Središnji put (The Middle Passage), 1962.
 Područje tame (An Area of Darkness), 1964.
 Mimičari (The Mimic Men), 1967
 U slobodnoj državi (In a Free State), 1971.
 Gerilci (Guerrillas), 1975
 Među vjernicima (Among the Believers), 1981.
 Zagonetka dolaska (The Enigma of Arrival), 1987.
 Iza vjerovanja (Beyond Belief), 1998.

Vanjske veze 

 nobelprize.org

Trinidadski pisci
Britanski pisci
Britanski esejisti
Britanski putopisci
Britanski romanopisci
Postmodernizam
Nobelovci za književnost
Alumni Univerziteta u Oksfordu
Margaret Atwood

Margaret Eleanor "Peggy" Atwood (Ottawa, Ontario, Kanada, 18. studenog 1939.), kanadska novelistkinja, pjesnikinja i književna kritičarka.

Začetnica je kanadskog ženskog pisanja. Nakon završenog studija u Torontu, magistarski dio je nastavila na Radcliffe Collegu, gdje je provela godinu dana, te Harvardskom sveučilištu, gdje je provela naredne tri godine. Živjela je širom svijeta. Trenutno živi u Torontu. Udata je za Graema Gibsona, novelista. Njihova kćer, Jess Atwood Gibson, rođena je 1976. godine.

Njezino pisanje se uglavnom bavi pitanjima feminizma, što ona istražuje kroz različite žanrove, znanstvenu fantastiku, komediju i priče o duhovima.

Iako najpoznatija po svojim romanima Atwood jednako objavljuje i poeziju. Njezin spisateljski opus nadopunjuju mnogobrojne zbirke kratkih priča, knjiga za djecu, antologija.

Djela prevedena na hrvatski jezik 
 "Sluškinjina priča", roman po kojem je čuveni njemački redatelj Volker Schlöndorf napravio film
 "Penelopeja"
 "Modrobrada"
 "Izranjanje"
 "Gazela i Kosac"
 "Alias Grace"

Nagrade 
Atwood je odlikovana najvišim književnim nagradama Kanade. Dobitnica je francuskog ordena Legije časti. Londonski „The Sunday Times“ dodjelio joj je svoju najvišu nagradu. Godine 2000. dobitnica je Bookerove nagrade za roman „The Blind Assassin.“

Vanjske veze

Kanadski pisci
SF-pisci
John Berger

John Peter Berger (5. 11. 1926. – 2. 1. 2017), britanski likovni kritičar, romanopisac, slikar i pisac. Među njegovim najpoznatijim djelima se nalazi roman G., dobitnik Nagrade Booker za 1972. godinu, kao i esej o likovnoj kritici Ways of Seeing, poznat kao književni prilog istoimenoj BBC-jevoj seriji.

Bibliografija 
 A Painter of Our Time
 Permanent Red
 The Foot of Clive
 Corker's Freedom
 A Fortunate Man
 Art and Revolution
 The Moment of Cubism and Other Essays
 The Look of Things: Selected Essays and Articles
 Ways of Seeing
 Another Way of Telling
 A Seventh Man
 The Success and Failure of Picasso
 G.
 About Looking
 Into Their Labours (Pig Earth, Once in Europa, Lilac and Flag. A Trilogy)
 And Our Faces, My Heart, Brief as Photos
 The White Bird (
 Keeping a Rendezvous
 Pages of the Wound
 Photocopies
 To the Wedding
 King
 The Shape of a Pocket
 Selected Essays (Geoff Dyer, ur.)
 I Send You This Cadmium Red (koautor John Christie)
 Titian: Nymph and Shepherd (koautor with Katya Berger)
 Here is Where We Meet
 Hold Everything Dear

Eksterni linkovi 

 Online extract from 'A Seventh Man' published in 'Race & Class', 1975
 Notes on the Gaze by Daniel Chandler
 Illustrations and Amplifications for John Berger's Ways of Seeing 
 Excerpt from Ways of Seeing 
 part of Ch.1 of Ways of Seeing
 online version of Ways of Seeing 
 John Berger, Virtual Interview in Prospect Magazine, Dec 2000 
 An interview with Berger from the San Francisco Chronicle
 Profile and interview from the London Telegraph
 Berger article from online Literary Encyclopedia
 What He Saw, Review of... John Berger, Selected Essays by Jim Lewis, Village Voice, February 15th, 2002 
 Written in the night, the pain of living in the present world By John Berger, Le Monde diplomatique, February 2003
 John Berger pays tribute to his good friend, John Berger, Sunday August 8, 2004, The Observer
 The beginning of history, review of the film, Fahrenheit 9/11, John Berger, The Guardian, August 24, 2004
 johnberger.org, web site for the 2005 release of Here is Where We Meet and associated events in London
 John Berger, Islington, Prospect magazine, March 2005 
 "A radical returns". The Guardian April 3, 2005.
 Bloomsbury Author Page  features biography and bibliography.
 The bloody outcome of two worlds at war, John Berger, Sunday July 17, 2005 The Observer
 Notes for his art exhibition in Cork, Ireland, 2005 
 Undefeated despair, John Berger, 13-1-2006 
 We must speak out: Berger launches cultural boycott of Israel
 An Interview with John Berger by Li-Hsin Kuo (in Chinese). from shihlun/punctum 

Britanski likovni kritičari
Britanski slikari
Engleski pisci
Dobitnici Bookerove nagrade
Tove Jansson

Tove Marika Jansson (; 9.8. 1914 – 27.6. 2001) bila je finska spisateljica romana, slikarica, ilustratorica i autorica stripova. Među njenim djelima se nalaze knjige o Moominima.

Bibliografija

Moomini

Romani 
 Småtrollen och den stora översvämningen (1945)
 Kometjakten (1946)
 Trollkarlens hatt (1948, 
 Muminpappans bravader (1950)
 Farlig midsommar (1954)= 
 Trollvinter (1957)
 Pappan och havet (1965)
 Muminpappans memoarer (1968) 
 Sent i November (1970)

Zbirke priča 
 Det osynliga barnet och andra berättelser (1962)

Slikovnice 
 Hur gick det sen? (1952) 	 
 Vem ska trösta Knyttet? (1960)
 Den farliga resan (1977)
 Skurken i Muminhuset (1980)
 Visor från Mumindalen (1993)

Stripovi 
 Mumin, Knjige 1-7 (Knjige 3-7 s Larsom Janssonom)

Ostale knjige

Romani 
 Sara och Pelle och neckens bläckfiskar (pseudonim Vera Haij) (1933)
 Bildhuggarens dotter (1968, poluautobiografski)
 Sommarboken (1972)
 Solstaden (1974)
 Den ärliga bedragaren (1982) 
 Stenåkern (1984) 
 Anteckningar från en ö (autobiografija; ilustrator Tuulikki Pietilä) (1993)

Zbirke priča 
 Lyssnerskan (1971) 
 Dockskåpet och andra berättelser (1978)
 Resa med lätt bagage (1987) 
 Rent spel (1989)
 Brev från Klara och andra berättelser (1991)
 Meddelande. Noveller i urval 1971-1997 (1998)

Vanjski linkovi 
 Tove Jansson biography : writer, painter and illustrator
 The Moomins  History and links
 Moomin Voices The Original Moomin Songs.
 The Moomin Trove Comprehensive lists of Tove Jansson's Moomin books
 Tove Jansson bibliography  on SciFan
 tove-jansson.ru Tove Jansson ru Extensive Russian Moomin site 

Rođeni 1914.
Umrli 2001.
Crtači stripova
Karikaturisti
Finski pisci
LGBT osobe iz Finske
Lezbejske spisateljice
LGBT autori i crtači stripova
Umjetnici koji su ilustrirali serijal Alice in Wonderland
Authority control
Pesimizam

Pesimizam ili negativizam je mračno shvaćanje i gledanje svijeta oko sebe.
To je filozofsko učenje po kojem je ovaj svijet i sve u njemu najgore što može biti, sva stvarnost nevrijedna i besmislena, poricanje volje za život, predavanje rezignaciji ili hrabrosti bez iluzija.
U filozofiji je tipičan predstavnik pesimizma Arthur Schopenhauer, u poeziji George Gordon Byron itd.

Povezani pojmovi 
 Optimizam
 Realnost

Filozofske škole i tradicije
Filozofija života
Erica Jong

Erica Jong (New York, 26. 3. 1942.), rođena kao Erica Mann poznata je američka spisateljica. 

Rođena je kao Erica Mann u židovskoj porodici u Bronxu. Udavala se četiri puta. Njezin je najpoznatiji roman "Strah od letenja" iz 1973. godine. Prozvana je "ženski Henry Miller" zbog načina kako opisuje žensku seksualnost. Propituje službenu verziju događaja 11. rujna 2001..

Molly Jong-Fast, njena kći iz trećeg braka, također je poznata spisateljica.

Američki pisci
Authority control