alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Columbia Pictures

Columbia Pictures Industries, Inc. (CPII) er bandarískt kvikmyndafyrirtæki og dreifingaraðili. Fyrirtækið er nú dótturfyrirtæki Columbia TriStar Motion Picture Group sem er í eigu Sony Pictures Entertainment, dótturfyrirtæki japanska fyrirtækisins Sony. Það er eitt heimsins helsta kvikmyndagerðafyrirtæki og er eitt þeirra svokölluðu „stóru sex“. Columbia var stofnað sem Cohn-Brandt-Cohn Film Sales árið 1919 af bræðunum Jack og Harry Cohn ásamt Joe Brandt. Fyrirtækið gaf út fyrstu kvikmyndina sína ágúst 1922. Frá 1924 gekk það undir nafninu Columbia Pictures. Á þriðja áratugnum stækkaði Columbia mikið, að nokkru leyti vegna velgengni leikstjórans Frank Capra.

Með Capra og öðrum varð Columbia frægt fyrir „screwball“ gamanmyndir. Síðar á fjórða áratugnum voru Jean Arthur og Cary Grant nokkrar frægustu stjörnurnar hjá Columbia en á fimmta áratugnum varð Rita Hayworth aðalstjarna fyrirtækisins. Hún átti töluverðan þátt í því að auka velgengni Columbia síðar á sjötta áratugnum. Rosalind Russell, Glenn Ford og William Holden urðu einnig frægar stjörnur hjá fyrirtækinu.

Árið 1982 keypti Coca-Cola Columbia og sama ár setti það TriStar Pictures í gang í samvinnu við HBO og CBS. Fimm árum síðan losaði Coca-Cola sig við fyrirtækið sem síðar sameinaðist TriStar og varð Columbia Pictures Entertainment. Eftir stutt tímabil sem sjálfstætt fyrirtæki með lítilli fjárfestingu frá Coca-Cola keypti Sony fyrirtækið árið 1989.

Bandarísk kvikmyndafyrirtæki
Golden Globe-verðlaunin

Golden Globe-verðlaunin eru verðlaun sem gefin eru af Hollywood Foreign Press Association til að viðurkenna ágæti í kvikmynda- og sjónvarpsþáttagerð bæði í Bandaríkjunum og á öðrum löndum. Athöfnin þar sem verðlaunin eru veitt leikurum er haldin árlega á „verðlaunaárstíð“ kvikmyndaiðnaðarins sem endir á Academy Awards. Fyrsta verðlaunaathöfnin var haldin janúar 1944 á myndverum 20th Century Fox í Los Angeles.

Útsendingu Golden Globe-athafnarinnar er sjónvarpað á yfir 150 löndum og er þriðja vinsælasta verðlaunaathöfnin á eftir Óskars og Grammy-verðlaununum. Kynnir verðlaunaathafnarinnar er einhver nýr hvert ár, svipað að því leyti Screen Actors Guild-verðlaunanna en ólíkt öðrum athöfnum.

Bandarísk kvikmyndaverðlaun
Mjólkursýrugerlar

Mjólkursýrugerlar eða mjólkursýrubakteríur er hópur Gram-jákvæðra gerla sem allir tilheyra ættbálkinum Lactobacillales og leggja stund á mjólkursýrugerjun. Þeir eru notaðir í matvælaiðnaði til geymsluþolsaukningar með sýringu, svo sem við gerð sýrðra mjólkurafurða á borð við súrmjólk og jógúrt, súrpæklaðs grænmetis á borð við súrkál og sýrðar gúrkur, gerjaðra kjötafurða á borð við spægipylsu, súrdeigs og fjölda annarra gerjaðra matvæla. Mjólkursýrugerlar finnast gjarnan í rotnandi plöntuleifum og nýtast einnig við súrheysgerð. Meðal helstu ættkvísla mjólkursýrugerla má nefna Lactobacillus, Leuconostoc, Pediococcus, Lactococcus og Streptococcus.

Gerlar
Örverufræði
Matvælafræði

sv:Lactobacillaceae
Lactobacillales

Lactobacillales er ættbálkur Gram-jákvæðra gerla sem einkennast meðal annars af því að stunda mjólkursýrumyndandi gerjun sem meginleið til orkuefnaskipta. Þeir teljast því til loftfirrtra gerla, en þola þó flestir að súrefni sé til staðar (eru loftþolnir loftfirringar). Þeir eru algengir í vistkerfum þar sem lífræn efni eru auðfengin, svo sem í jarðvegi og rotnandi dýra- og plöntuleifum. Mjólkursýrugerlarnir tilheyra þessum ættbálki og er það hugtak stundum notað sem safnheiti yfir allan ættbálkinn.

Gerlar
Örverufræði
Ernst Trygger

Ernst Trygger (f. 27. október 1857, d. 23. september 1943) var sænskur stjórnmálamaður og forsætisráðherra Svíþjóðar 1923-1924. Hann var íhaldsmaður og sá leiðtogi íhaldsmanna á millistríðsárunum sem eina mest bar á. Auk þess að gegna embætti forsætisráðherra var Trygger utanríkisráðherra Svíþjóðar frá 1928-1930.  

Trygger sem var lögfræðingur að mennt varð prófessor í lögfræði við Uppsalaháskóla árið 1889. Árið 1898 var Trygger kosinn á þing og sat hann á þingi til 1937. Trygger varð fljótt áberandi á þingi og var einn helsti leiðtogi hægrimanna á fyrstu áratugum tuttugustu aldar. Árið 1909 var hann kosinn leiðtogi íhaldsmanna í neðri deild þingsins og þegar þingflokkur íhaldsmanna, Þjóðarflokkurinn, eða Þjóðarflokks neðri deildar þingsins, (s. Första kammarens nationella parti, Nationella partiet), var myndaður árið 1912 með sameiningu Sameinaða hægriflokksins (s. Förenade högerpartiet) og Miðjuflokks neðri deildar þingsins (s. Första kammarens moderata parti) varð Trygger formaður flokksins. Hann gegndi því embætti frá 1913 til 1923 þegar hann gegndi embætti forsætisráðherra, og aftur frá 1924 til 1933 þegar hann lét af þingmennsku. Þjóðarflokkurinn sameinaðist Bænda- og borgaraflokknum (s. Lantmanna- och Borgarpartiet) árið 1935 sem mynduðu Hægriflokkinn (s. Högerns riksdagsgrupp). Annar helsti leiðtogi íhaldsmanna á þessum árum var Arvid Lindman, leiðtogi þingflokks íhaldsmanna í efri deild þingsins.

Eftir að önnur ríkisstjórn Hjalmar Branting féll árið 1923 var Trygger falið að mynda minnihlutastjórn. Stjórn Trygger sat fram að kosningum 1924 en þá juku sósíaldemókratar mjög við fylgi sitt og að kosningum loknum myndaði Branting þriðju ríkisstjórn sína.

Heimildir 
 

Forsætisráðherrar Svíþjóðar
Ástin grípur alla

Ástin grípur alla eða Love Actually eins hún heitir á móðurmálinu er bresk jólamynd frá árinu 2003 sem að er leikstýrð af Richard Curtis. Handritið er skipt í um það bil níu söguþráða og hver einasti sýnir mismunandi gerðir af ást. Myndin gerist á fimm vikna tímabili fyrir jól og allir karakterarnir eru tengdir einhvern veginn. 

Leikendur eru flestallir breskar stórstjörnur þar á meðal Hugh Grant, Emma Thompson og Liam Neeson og fleiri.

Leikendur 
 Alan Rickman leikur Harry
 Emma Thompson leikur Karen
 Hugh Grant leikur David
 Keira Knightley leikur Juliet
 Colin Firth leikur Jamie
 Lúcia Moniz leikur Auréliu
 Liam Neeson leikur Daníel
 Thomas Sangster leikur Sam
 Bill Nighy leikur Billy Mack
 Gregor Fisher leikur Joe
 Martine McCutcheon leikur Natalie
 Andrew Lincoln leikur Mark
 Laura Linney leikur Söruh
 Rodrigo Santoro leikur Karl
 Kris Marshall leikur Colin
 Claudia Schiffer leikur Carol

Breskar kvikmyndir
Atlantseyjafélagið

Atlantseyjafélagið (á dönsku: Foreningen De Danske Atlanterhavsøer) var danskt hagsmunafélag sem vann að því að styrkja samband milli íbúa í danska ríkinu. Félagið var stofnað 1902 á þeim tíma sem umræða var um hvort danska ríkið ætti að selja Dönsku Vestur-Indíur til Bandaríkja Norður-Ameríku.

Stofnendur félagsins voru andstæðingar sölu danskra landssvæða og margir efnaðir Kaupmannahafnarbúar studdu það. Í kjölfar sölunnar á Dönsku-Vestindíum fyrir 24 milljónir dollara árið 1917 var félagið endurskipulagt árið 1919  og nafni þess breytt í Dansk Samvirke. Félagið gaf út mánaðarritið Atlanten. 

Meirihluti fólks taldi sig ekki eiga mikið sameiginlegt með dönsku Vestur-Indíum og margir voru andstæðingar þrælahalds og nýlendueigenda þar. Valtýr Guðmundsson var félagsmaður í félaginu. Í desember 1909 var á fundi Íslendinga í Kaupmannahöfn mótmælt veru Íslendinga í Atlantseyjafélaginu og það kallað Skrælingjafélagið.

Tilvísanir 

Alþjóðastofnanir
Matthías Þórðarson (útgerðarmaður)

Matthías Þórðarson (f. 1. júlí 1872 á Móum á Kjalarnesi, d. í Kaupmannahöfn 13. ágúst 1959) var íslenskur útgerðarmaður, rithöfundur og ritstjóri. Hann var frumkvöðull í útgerð frá Suðurnesjum og gerði út báta frá Sandgerði.

Ævi 
Árið 1897 fluttist hann til Seyðisfjarðar ásamt konu sinni Sigríði Guðmundsdóttur. Þau eignuðust son, Ástþór árið 1899. Þar á Seyðisfirði tók Matthías þátt í stofnun útgerðafélagsins Garðafélagsins sem Norðmaðurinn J.M. Hansen leiddi. Félagið fór flatt á of mikilli eyðslu og varð gjaldþrota 1901. Í ævisögu sinni er Matthías mjög gagnrýninn á viðskiptafélaga sína. Hann fluttist til Reykjavíkur eftir að Garðafélagið lagði upp laupana.

Þá vildi svo til að Lauritzen konsúll Danmerkur hafði stofnað Íslands-Færeyjafélagið og hafði nýlega látið smíða 20 báta til síldveiða í Norðursjó. Matthías hafði meðal annars unnið fyrir dönsku landhelgisgæsluna og fékk Lauritzen hann til þess að velja stað á Íslandi fyrir höfn fyrir skipin. Matthías valdi Sandgerði eftir nokkra athugun. Þar varð mikil uppbygging á hafnaraðstöðu, vörugeymsluhúsum, íbúðarhúsum, fisk- og salthúsum. Þangað komu 14 bátar til útgerðar frá Danmörku. Þessi tilraun tókst þó ekki alveg sem skyldi og Lauritzen seldi athafnamanninum Pétri Thorsteinssyni útgerðina. Pétur seldi svo aftur Matthíasi útgerðina. Árið 1913 seldi Matthías svo Lofti Loftssyni og Þórði Asmundssyni útgerð sína frá Sandgerði.

Matthías stofnaði tímaritið Ægi árið 1905 og var fyrsti ritstjóri þess. Ásamt fleirum stofnaði hann Fiskifélag Íslands árið 1911. Árið 1920 keypti Matthías land Keflavíkur og þau hús sem voru í eigu H.P. Duus. Árið 1930 gaf hann út bókina Síldarsaga Íslands. Hann gaf út ævisögu sína í tveimur bindum á árunum 1946-7.

Tilvísanir

Tenglar 
 Matthias Þórðarson, ritstjóri. Og 50 ára útgerðarafmæli Sandgerðis
 85 ára á morgun: Matthías Þórðarson, fyrrverandi rifstjóri, frétt í Morgunblaðinu 1957
 Fiskveiðar íslendinga og framtíðarhorfur, grein í Frálsri verslun sem upphaflega birtist nafnlaus í tímaritinu Ægi árið 1906.
 Þórhallur biskup og fleiri góðir menn stofnuðu Fiskifélagið fyrir 50 árum, frétt í Þjóðviljanum 1961
 Útgerðarstaðir og verstöðvar. - Sandgerði, eftir Gils Guðmundsson grein í Sjómannablaðinu Víking árið 1945
 Fiskiveiðastöðin í Sandgerði og eigandi hennar, grein í Óðni árið 1910
 Erlent fjármagn í íslenskri útgerð - Gluggað í ævisögu Matthíasar Þórðarsonar skipstjóra frá Móum, grein í Alþýðublaðinu árið 1997
 Fiskveiðar útlendinga við Ísland, grein eftir Matthías í Sjómannablaðinu Víking
 Matthías Þórðarson rithöfundur áttræður

Íslenskir útgerðarmenn
Íslenskir rithöfundar
Íslenskt fjölmiðlafólk
Vivien Leigh

Vivian Leigh einnig þekkt sem Lady Olivier (5. nóvember, 1913 – 7. júlí, 1967) var fræg ensk leikkona. Hún fékk tvenn Óskarsverðlaun á ferli sínum, sinn fyrri fyrir leik sinn sem Scarlett O'Hara í Gone with the Wind og þann seinni fyrir leik sinn sem Blance DuBois í myndinni A Streetcar Named Desire sem að var hlutverk sem að hún hafði einnig leikið í leikhúsi í London. 

Á meðan að hún var á lífi lék hún oft á móti eiginmanni sínum Laurence Olivier sem að leikstýrði mörgum myndum með henni. Hlutverk hennar voru mismunandi og teygðu sig frá verkum William Shakespeare til ævisögu Kleópötru. 

Hún var fræg fyrir fegurð hennar, en Vivien fannst það koma í veg fyrir að vera tekinn alvarlega sem leikkona. Hún kljáðist einni við slæma heilsu og hún var einnig með sinnisveiki sem að orsakaði stöðugar geðsveiflur hjá henni. Hún varð fræg fyrir að vera erfið að vinna með og það leið oft langur tími á milli hlutverka hjá henni. Snemma á fimmta áratugi 20. aldar var hún greind með berkla sem að fylgdu henni í yfir tuttugu ár þangað til að hún dó úr þeim árið 1967.

Æska 
Vivian Mary Hartley fæddist í borginni Darjeeling í bresku nýlendunni í Indlandi til hjónanna Gertrude Robinson Yackje og Ernest Hartley sem að var enskur liðsforingi í indverska riddaraliðinu. Foreldrar hennar höfðu gifst árið áður og bjuggu í Darjeeling fyrstu fimm ár æfi hennar. Þá flutti faðir hennar til borgarinnar Bangalore en Vivien og móðir hennar fóru til Ootacamund. Frá því að hún var ungabarn langaði Vivien að verða leikkona og þó að móðir hennar hafði reynt að kveikja hjá henni áhuga í bókmenntun með því að láta hana lesa sögur H. C. Andersen og Lewis Carroll en ekkert bældi niður áhuga hennar á leiklistinni. Þegar að hún var sex ára var hún send í skóla í klaustri í London sem að var hefð fyrir betri stúlkur í Englandi. Þar hitti hún aðra stelpu sem að varð seinna önnur stór leikkona, Maureen O'Sullivan og þær töluðu oft saman um hversu mikið þær þráðu að verða leikkonur.

Hlutverkalisti

Heimildir 

Leigh, Vivien
Óskarsverðlaunahafar í flokki bestu leikkonu í aðalhlutverki
The Devil Wears Prada

Þessi grein fjallar um bókina. Um kvikmyndina með sama nafni, sjá The Devil Wears Prada (kvikmynd).

The Devil Wears Prada er skáldsaga gefin út árið 2003 eftir Lauren Weisberger. Bókin fjallar um unga nýútskrifaða konu sem er ráðinn til vinnu sem aðstoðarkona tískuritstjóra. Henni gengur ekki vel að halda vinnunni við vegna hlægilegra og lítilmannlegra krafna frá yfirmanninum sínum. Bókin var mjög vel heppnuð og var metsölubók hjá New York Times í sex mánuði. Samnefnd kvikmynd gefin út árið 2006 með Meryl Streep, Anne Hathaway og Emily Blunt var byggð á bókinni.

Tenglar 
 Opinber vefsíða bókarinnar
 Opinber vefsíða höfundar Lauren Weisberger

Bandarískar skáldsögur
Bókaárið 2003
Vanessa Williams

Vanessa Lynn Williams (fædd 18. mars 1963) er bandarísk R&B popp-söngkona, lagahöfundur, dansari og leikkona.

Útgefið efni

Breiðskífur 

A Peaked at No. 2 on the Billboard Gospel Albums chart.
B Peaked at No. 6 on the ARIA R&B Albums chart.
C Peaked at No. 1 on the Billboard Top Contemporary Jazz Albums chart.
D Peaked at No. 2 on the Billboard Top Jazz Albums chart.

Tilvísanir

Tenglar 

 Vanessa Williams Official Website

Williams, Vanessa
Hverfisgata 21

Hverfisgata 21 er hús við Hverfisgötu í Reykjavík sem fullgert var árið 1912. Jón Magnússon forsætisráðherra lét reisa það sem íbúðarhús fyrir sig og konu sína, Þóru Jónsdóttur.

Húsið er steinsteypt og var byggt sem skrifstofu- og íbúðarhús. Arkitekt þess var Finnur Ó. Thorlacius en byggingarmeistari Steingrímur Guðmundsson. Flatarmálið 176,9 fm. Skrifstofur Áfengisverslunar ríkisins voru um tíma í húsinu og Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennis hóf þar göngu sína árið 1932. Menningarsjóður var einnig með skrifstofur í húsinu um tíma og sama gengdi um Lánasjóð íslenskra námsmanna.

Þegar Kristján X Danakonungur heimsótti Ísland árið 1926 ásamt Alexandrínu drottningu sinni, lentu íslensk stjórnvöld í vandræðum með að finna bústað sem væri gestunum samboðinn. Varð úr að konungshjónin gistu á heimili Jóns, sem þá var forsætisráðherra.

Jón Magnússon lést meðan á Íslandsheimsókn konungs stóð. Í kjölfarið eignaðist Sigurður Jónasson forstjóri Hverfisgötu 21. Hann seldi það Hinu íslenska prentarafélagi (nú Félag bókagerðarmanna) árið 1940 og hefur félagið haft höfuðstöðvar sínar þar upp frá því.

Heimild 
 

Byggingar í Reykjavík
Saga Reykjavíkur
James Cameron

James Francis Cameron (fæddur þann 16. ágúst árið 1954) er kanadískur leikstjóri, framleiðandi, handritshöfundur og uppfinningamaður. Hann er frægur fyrir að hafa skrifað og leikstýrt The Terminator, Aliens, Terminator 2: Judgement Day, The Abyss, True Lies, Titanic og nú síðast Avatar. Hann leikstýrði einnig nokkrum heimildarmyndum á tímanum á milli Titanic og Avatar. Hann hefur einnig þróað margar neðansjávarkvikmyndavélar og einnig háþróaðar þvívíddar myndavélar. 

Kanadískir kvikmyndaleikstjórar
Óskarsverðlaunahafar í flokki besta leikstjóra
Matthías Þórðarson (þjóðminjavörður)

Dr. Matthías Þórðarson (f. 30. okt. 1877 á Fiskilæk í Melasveit, d. 29. des 1961 í Reykjavík) var þjóðminjavörður 1908-1947.

Foreldrar Matthíasar voru Þórður Sigurðsson hreppstjóri á Fiskilæk og kona hans Sigríður Runólfsdóttir. Matthías varð stúdent frá Lærða skólanum í Reykjavík 1898 og stundaði síðan nám við Kaupmannahafnarháskóla til 1906. Hann kom þá heim og varð aðstoðarmaður við Forngripasafnið en var settur fornminjavörður 1. janúar 1908 og skipaður sama ár. Því embætti gegndi hann í rétt tæp 40 ár, eða til 1. desember 1947. Hann var í stjórn Hins íslenska bókmenntafélags frá 1912 til dauðadags og forseti þess síðustu 15 árin.

Fyrri kona Matthíasar var Alvilde Marie Jensen frá Kaupmannahöfn en síðar giftist hann Guðríði Guðmundsdóttur frá Lambhúsum á Akranesi.

Matthías átti hugmyndina að íslenska fánanum, rauður, hvítbryddaður kross í bláum feldi. Hann kynnti hugmynd sína á fundi í Stúdentafélagi Reykjavíkur 27. september 1906.

Tengill 
 Dr. Matthías Þórðarson látinn, Morgunblaðið 30. desember 1961

Heimildir 

Íslenskir þjóðminjaverðir
Nils Edén

Nils Edén (f. 25. ágúst 1871, d. 16. júní 1945) var sænskur sagnfræðingur, stjórnmálamaður og forsætisráðherra Svíþjóðar 1917–1920. 

Edén lauk doktorsprófi í sagnfræði frá Uppsalaháskóla árið 1899 og var sama ár ráðinn sem dósent við sama skóla. Sérsvið Edéns var saga Svíþjóðar á 16. og 17. öld. Árið 1909 var Edén skipaður í prófessorsstöðu við Uppsalaháskóla. Edén, sem var frjálslyndur í stjórnmálaskoðunum, var ákafur talsmaður þess að kosningaréttur yrði gerður almennur. 

Árið 1908 var Edén kosinn á þing og skipaði sér fljótt í fremstu röð frjálslyndra þingmanna. Árið 1912 varð hann leiðtogi frjálslyndra í kjölfar þess að Karl Staaff lést. 

Árið 1917 myndaði Edén ríkisstjórn með flokki jafnaðarmanna og var Hjalmar Branting fjármálaráðherra í þeirri stjórn. Mikilvægasta afrek stjórnarinnar var að koma loks í gegn breytingum á kosningalögum sem gerðu kosningarétt almennan en Branting og jafnaðarmenn höfðu lengi barist fyrir almennum kosningarétti. Lagabreytingin tók gildi 1921. Ríkisstjórn Edén sagði af sér árið 1920 vegna ýmissa deilna milli stjórnarflokkanna, sér í lagi í skattamálum.

Nils Edén tilheyrði svokölluðum „bæjarliberölum“ (s. stadsliberalerna) og var meðal annars andsnúinn áfengisbanni. Meirihluti þingflokks frjálslyndra fylgdi hins vegar áfengisbanni. Í kjölfar þjóðaratkvæðagreiðslu um áfengisbann árið 1922 þar sem tillaga um bann var felld, klofnaði flokkur frjálslyndra. Í maí 1923 stofnuðu andstæðingar áfengisbanns úr röðum frjálslyndra eigin flokk, Sænska frjálslynda flokkinn (s. Sveriges liberala parti). Edén tók þátt í stofnun flokksins, en dró sig fljótlega úr stjórnmálum eftir klofninginn.

Heimildir 

Edén, Nils
Forsætisráðherrar Svíþjóðar
Hverfisgata 29

Hverfisgata 29 er hús við Hverfisgötu í Reykjavík sem reist var árið 1913. Kaupmennirnir og bræðurnir Sturla og Friðrik Jónssynir (sem kunnir voru undir nafninu Sturlubræður) höfðu reist veglegt timburhús á lóðinni árið 1903 og bjuggu þar ásamt móður sinni. Það hús brann á árinu 1912. Árið eftir reistu þeir steinhús það sem enn stendur.

Árið 1919 seldu Sturlubræður dönsku stjórninni húsið og hefur sendiráð Danmerkur verið þar síðan.

Heimild 
 

Byggingar í Reykjavík
Saga Reykjavíkur
Klöpp

Klöpp var tómthúsbýli sem byggðist út úr landi bæjarins Arnarhóls árið 1838. Býlið stóð á hárri klöpp, sem það dró nafn sitt af. Vestan við bæinn var Klapparvör, sem þótti gott útræði.

Maður að nafni Eyjólfur Þorkelsson reisti fyrsta bæinn á Klöpp. Sonur hans, Níels Eyjólfsson, var ábúandi þar um áratuga skeið ásamt Helgu konu sinni. Þau ræktuðu mikla kálgarða við bæinn suðvestanverðan. Þar reis síðar Trésmiðjan Völundur. Síðasta íbúðarhúsið á Klöpp var rifið árið 1931, þremur árum fyrr hafði fyrirtækið British Petroleum Company (síðar Olís) tekið í notkun olíustöð sína framan á klöppinni.

Þann 21. október árið 1954 opnaði Olíuverslun Íslands nýja bensínstöð og smurstöð á Klöpp.  Hún var talin sú stærsta og fullkomnasta á landinu, þar sem hægt var að smyrja fjórar bifreiðar í einu. Það var einnig þvottaplan fyrir tuttugu bíla og stór og fullkomin ryksuga. Slagorð smurstöðvarinnar var: Á Klöpp er allt klappað og klárt. 

Gatan Klapparstígur heitir eftir bænum Klöpp.

Heimild 
 
 Guðjón Friðriksson, „Úr sögu Klapparstígs: Forðum tíð í Flosaporti“, Lesbók Morgunblaðsins 32. tbl., 16. september 1989, bls. 4-5.

Tilvísanir 

Miðborg Reykjavíkur
Íslensk eyðibýli
Saga Reykjavíkur
Jóhann Kalvín

Jóhann Kalvín  (eiginlega Jean Cauvin; 10. júlí 1509 – 27. maí 1564) var áhrifamikill franskur guðfræðingur og prestur á tímum siðaskiptanna. Hann átti stóran þátt í þróun kristinnar guðfræði sem var svo síðar kölluð kalvínismi. Kalvín var upprunalega lærður í húmanisma lögfræði og skildi sig frá Rómversk-kaþólsku kirkjunni í kringum 1530. Eftir að trúarleg spenna hleypti af stað blóðugri uppreisn gegn mótmælendum í Frakklandi flúði Kalvín til Basel í Sviss þar sem hann gaf út fyrsta áhrifamikla verk sitt Frumatriði kristinnar trúar árið 1536.

Hið sama ár var Kalvín fenginn af William Farel til að endurbæta kirkjuna í Genf. Borgarstjórn Genf var hinsvegar mótfallinn áætlunum þeirra og voru þeir báðir reknir. Eftir að hafa fengið boð frá Martin Bucer fór Kalvín til Strassborgar þar sem að hann var gerður að presti kirkju sem tók við frönskum flóttamönnum. Hann hélt áfram að styðja umbætur á kirkjunni í Genf og var á endanum fenginn aftur til að leiða hana.

Með endurkomu sinni til Genfar kynnti Kalvín nýtt stjórnarskipulag kirkjunnar og nýja hætti tilbiðunnar, þrátt fyrir mótstöðu nokkurra valdamikla fjölskyldna í borginni sem reyndu hvað eftir annað að draga úr valdi Kalvíns. Á þessum tímapunkti kom Michael Servetus til borgarinnar, Spánverji sem var þekktur fyrir villitrúaskoðanir sínar og afneitun sinni á heilögu þrenningunni. Honum var afneitað af kalvínistum og því ákvað borgarráð að hann yrði brenndur á báli. Eftir skjóta aukningu í flóttamönnum hliðhollum kalvínistum og nýjum kosningum borgarráðs, voru andstæðingum Kalvíns fljótt þvingað frá stjórnartaumunum. Kalvín eyddi síðustu árum ævi sinnar í að stuðla að siðaskiptum, bæði í Genf og út um alla Evrópu.

Kalvín var óþreytandi, gagnrýninn og þrætugjarn rihöfundur sem oftar en ekki leiddi til mikilla deilna. Hann skrifaðist einnig á við marga aðra siðbótarmenn, meðal annars Philipp Melanchthon og Heinrich Bullinger. Að auki við fyrrnefnt verk hans, þá skrifaði hann einnig skýringar á flestum bókum Biblíunnar, guðfræðiritum og trúarjátningum. Hann messaði reglulega í Genf. Kalvín var undir áhrifum hefða Ágústínusarreglunnar, sem leiddi hann til skýringa á kenningum um að allir menn séu fyrirfram valdnir inn í himnaríki og fullveldi guðs í frelsun sálarinnar frá dauða og eilífri fordæmingu.

Rit og kenningar Kalvíns voru uppsprettan af hugmyndafræðinni sem ber nafn hans. Hinar endurbættu kirkjur og aðrir söfnuðir sem lýta á Kalvín sem sinn upphafsmann og túlkara trúar sinnar, hafa breiðst út um allan heim.

Heimildir 
 

Dýrlingar ensku biskupakirkjunnar
Kalvín, Jóhann
Franskir prestar
Kalvín, Jóhann
Kalvín, Jóhann
Annar í jólum

Annar í jólum er í hátíðadagatali Íslensku þjóðkirkjunnar 26. desember, nefndur Stefánsdagur til minningar um fyrsta píslarvottinn, Stefán frumvott, en hann var grýttur þennan dag á 1. öld.

Þriðji í jólum 
Fram til ársins 1770 hvíldi á þriðja í jólum helgi og var hann almennur frídagur en það ár var hann afhelgaður, sem og þrettándann sem einnig hafði verið helgi-og frídagur. Eins var um dagana þriðja í Hvítasunnu og þriðja í Páskum, þar sem konungi fannst Íslensk alþýða hafa of mikið af almennum frídögum.

Rest 
Dagarnir milli annars í jólum til gamlársdags eru oft nefndi rest og fólk bíður hvort öðru gleðilega rest á milli jóla og nýárs. Orðið er danskættað orð sem venjulega þýðir leifar eða afgangar í óformlegri íslensku.

Tengt efni 
 Jól

Tenglar 
 

Dagatal
Jól
Íslenskir hátíðisdagar
Lögbundnir frídagar á Íslandi

da:Jul#Anden juledag
Listi yfir hátíðardaga íslensku þjóðkirkjunnar

Listi yfir hátíðardaga Íslensku Þjóðkirkjunnar, það er þeir dagar sem marka kirkjuár hennar.

Kirkjuárið 
Kirkjuárið hefst með fyrsta sunnudegi í aðventu, öðru nafni jólaföstu, sem getur verið frá 27. nóvember til 3. desember. Fer það eftir því hve margir sunnudagar líða til Jóla, en aðventan inniheldur alltaf fjóra sunnudaga. Á einu kirkjuári er farið í gegnum líf og starf Jesú Krists á afar skipulegan hátt í guðsþjónustum.

Kirkjuárið skiptist í tvö misseri. Hátíðamisserið svokallaða byrjar með aðventunni og lýkur með þrenningarhátíð (trinitatis). Hátíðalausa misserið byrjar viku síðar. Sunnudagar þess tímabils geta flestir orðið 27.

Hátíðardagatal íslensku Þjóðkirkjunnar 
 Aðventa
 Jól
 Nýár
 Þrettándi
 Langafasta
 Páskar
 Uppstigning
 Hvítasunna
 Þrenningarhátíð

Tenglar 
 Dagar kirkjuársins samkvæmt Heimasíðu Íslensku þjóðkirkjunnar 
 

Tímatöl
Trúarbrögð
Trúarhátíðir
Kristni
Kristnar hátíðir
Kristnar trúarhátíðir
Hátíðir
Íslenskir hátíðisdagar
Listar um trúarbrögð