alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hliðarhljóð

Hliðarhljóð eða hliðmælt hljóð er samhljóð sem líkist l. Þegar hliðarhljóð er mælt flæðir loft meðfram tungunni, en það getur ekki farið þversum miðju munnsins því tungun stíflar það. Með flestum hilðarhljóðum snertir tungun efri tennurnar (sjá tannhljóð) eða tannbergið rétt fyrir aftan tönnunum (sjá tannbergshljóð). Algengustu hliðarhljóðin eru nálgunarhljóð, sem tilheyra mjúkhljóðum, en hliðmælt önghljóð og hálflokhljóð eru til á sumum tungumálum.

Flokkun

Nálgunarhljóð 
 Óraddað tannbergsmælt hliðmælt nálgunarhljóð 
 Raddað tannbergsmælt hliðmælt nálgunarhljóð 
 Rismælt hliðmælt nálgunarhljóð 
 Óraddað framggómmælt hliðmælt nálgunarhljóð 
 Raddað framggómmælt hliðmælt nálgunarhljóð 
 Gómmælt hliðmælt nálgunarhljóð

Önghljóð 
 Óraddað tannbergsmælt hliðmælt önghljóð  (í navajóísku, íslensku, velsku)
 Raddað tannbergsmælt hliðmælt önghljóð  (í mongólsku, tigak)
 Óraddað rismælt hliðmælt önghljóð  (í tóda)
 Óraddað framgómmælt hliðmælt önghljóð  (í dahaló)
 Raddað gómmælt hliðmælt önghljóð  (í archi)
 Óraddað gómmælt hliðmælt önghljóð  (í archi, nii)

Hálflokhljóð 
 Óraddað tannbergsmælt hliðmælt hálflokhljóð  (í navajóísku)
 Þrýstimælt tannbergsmælt hliðmælt hálflokhljóð  (í navajóísku)
 Raddað tannbergsmælt hliðmælt hálflokhljóð 
 Óraddað Tannbergsmælt hliðmælt hálflokhljóð  (í hadza)
 Þrýstimælt framgómmælt hliðmælt hálflokhljóð  (í dahaló, hadza)
 Raddað gómmælt hliðmælt hálflokhljóð  (í laghuu)
 Óraddað gómmælt hliðmælt hálflokhljóð  (í [[v], and laghuu)
 Þrýstimælt gómmælt hliðmælt hálflokhljóð  (í archi, glwi, súlú)

Skellihljóð 
 Tannbergsmælt hliðmælt skellihljóð  (í wayuu)
 Rismælt hliðmælt skellihljóð  (í pastú, iwadja)
 Framgómmælt hliðmælt skellihljóð  (í iwadja)

Þrýstihljóð 
 Tannbergsmælt hliðmælt þrýstimælt þrýstihljóð  (í adygeysku)
 Tannbergsmælt hliðmælt þrýstimælt þrýstihljóð 
 Framgómmælt hliðmælt þrýstimælt þrýstihljóð 
 Gómmælt hliðmælt þrýstimælt þrýstihljóð

Smellihjóð 
 Tannmælt hliðmælt smellihljóð , , , o.s.frv. (í !Kung)
 Tannbergsmælt hliðmælt smellihljóð , , , o.s.frv. (í kojsanmálum og bantúmálum)

Samhljóð
Proxima Centauri

Proxima Centauri er sú stjarna sem er næst sólinni okkar. Hún er í um 4,24 ljósára fjarlægð frá sólinni, í stjörnumerkinu Mannfáknum.

Proxima Centauri er rauður dvergur þess vegna er ómögulegt að sjá hana með berumum augum. Hún er blossastjarna og því er birtustig hennar mjög breytilegt. Hún er minnsta stjarnan í kerfi þriggja stjarna. Hinar stjörnurnar í kerfinu eru Alfa Centauri A og Alfa Centauri B. Proxima Centauri sést ekki með berum augum frá jörðu þrátt fyrir nálægðina.

Það var skoski stjörnufræðingurinn Robert Innes sem uppgötvaði stjörnuna árið 1915 frá stjörnuskoðunarstöðinni Union Observatory í Jóhannesarborg í Suður-Afríku.

Tenglar 
 Stjörnufræðivefurinn: Næsti nágranni sólar
Rauður dvergur

Rauður dvergur er lítil og köld tegund stjarna. Rauðir dvergar eru massalitlir, milli 0,075 og 0,50 sólarmassar (M☉). Yfirborðshiti þeirra er innan við 4000 Kelvin.

Rauðir dvergar eru algengasta tegund stjarna á Vetrarbrautinni okkar. Talið er að þeir séu um 75% allra stjarna á Vetrarbrautinni. Þeir eru rauðir eða appelsínugulir á litinn og með lágt birtustig. Þeir sjást ekki með berum augum frá jörðinni.

Sá rauði dvergur sem er næst jörðinni er Proxima Centauri.

Rauðir dvergar eru langlífasta tegund stjarna. Þeir brenna orku sína afar hægt og því er talið að hún endist í trilljónir ára.

Margir rauðir dvergar eru blossastjörnur, sem hafa mikla segulvirkni og gefa frá sér öfluga sólblossa.
Skata (aðgreining)

Skata getur átt við um eftirfarandi:

 deild fiska af undirættbálki þvermunna (Baioidei)
 sérstaka ættkvísl (Raja) (skötuætt)
 sömuleiðis sérstök tegund (Raja batis) nú oftast nefnd (Dipturus batis)

Tengt efni 
 Kæst skata, matréttur oft borðaður á Íslandi á Þorláksmessu
Axel Andrésson

Axel Andrésson (f. 22. nóvember 1895 - d. 13. júní 1961) var helsti hvatamaðurinn að stofnun Knattspyrnufélagsins Víkings og einn af brautryðjendum knattspyrnuíþróttarinnar á Íslandi. Hann var sonur Andrésar Andréssonar verslunarmanns og Kristínar Pálsdóttur húsmóður.

Æviágrip
Axel heillaðist ungur að knattspyrnu og einlægur íþróttaáhuginn fylgdi honum alla tíð. Hann var aðaldriffjöðurin í starfi Víkings um árabil, var kjörinn fyrsti formaður félagsins árið 1908 og gegndi formennsku samfleytt til 1924 ásamt því að þjálfa marga flokka Víkings. Hann varð síðan aftur formaður Víkings á árunum 1930–1932.

Axel var fyrsti knattspyrnudómarinn í Reykjavík og sinnti hann því starfi í um 15 ár. Hann fór með dómgæslu fyrir hönd Víkinga um árabil.
Hann var sá fyrsti til að þreyta dómarapróf í knattspyrnu hjá ÍSÍ - Íþróttasambandi Íslands og stofnaði hann Knattspyrnudómarafélag Reykjavíkur. Íþróttir urðu ævistarfið og var hann alla tíð talsmaður drengilegra átaka á vellinum og lagði  mikið upp úr því að kenna mönnum réttar leikreglur. Taldi hann að agi, réttsýni og drengskapur á vellinum fylgdi leikmönnum út í lífið: "Taki einhver liðsmaður upp á því að sýna af sér fantaskap, og ég tala ekki um, ef allt liðið grípur til þess, þá hverfur fegurðin og ljótleikinn tekur við".
 
Axel hóf sendikennarastarf hjá ÍSÍ árið 1941, aðallega sem knattspyrnukennari og þjálfari og hélt íþróttanámskeið um land allt þar sem aðaláherslan var lögð á knattspyrnu og handknattleik, en einnig fléttað inn boðhlaupi og fleiri greinum. Fljótlega mótaði hann sínar eigin kennsluaðferðir sem þóttu nýstárlegar og taka mjög fram fyrri aðferðum í þessum efnum. Urðu kerfi þessi landskunn, kennd við Axel og kölluð Axelskerfin.
 
Sjálfur sagði Axel: "Ég setti aðalkerfið saman strax 1941 og handknattleikskerfið árið eftir. Vöggukerfið svokallaða handa yngstu nemendunum setti ég saman 1947. Því kerfi mætti líkja við það þegar börnin eru að læra að stafa, allt undirstöðuatriði. Börnin læra að hlýða og koma vel fram, feimnin hverfur og sjálfstraustið eykst. Keppni kemur fram á öllum stigum kerfisins, en hún er þó ekki markmiðið, heldur drengilegur leikur. Keppendur eru fyrst og fremst allir vinir og félagar".

Þann 4. febrúar 1954 var Axel haldið samsæti í Reykholtsskóla og voru margar ræður haldnar þar. 

Einn nemandinn, Þorsteinn frá Hamri - 15 ára gamall, las þar frumort kvæði í virðingarskyni til Axels sem síðar birtist í Morgunblaðinu. Síðustu erindin eru eftirfarandi:

"Sá æskunnar vin, sem við kveðjum í kvöld,
og kærasta vinsemd við bárum.
Hann minnir á fornkappans framfara öld
og frægð, sem er liðin að árum.
Sá jöfur er veitti þér þol móti þraut
og þig lét ei mótlætið baga.
Hann lýsi þér Axel, á lukkunnar braut,
og landið mun auðga þín saga."

Tilvísanir 	

Íslenskir knattspyrnumenn
Íslenskir knattspyrnuþjálfarar
Norðmenn

Norðmenn (norska: nordmenn) eru þjóð sem á rætur sínar að rekja til Noregs. Þeir hafa sameiginlega menningu og tala norsku. Norðmenn og afkomendur þeirra er víða að finna um heiminn, sérstaklega í Bandaríkjunum, Kanada, Ástralíu og Brasilíu. Um það bil 100.000 Norðmenn eru búsettir utan Noregs, og næstum 5 milljónir í Noregi sjálfum.

Á víkingaöldinni fóru Norðmenn norður og vestur og settust að í Færeyjum, Hjaltlandseyjum, Orkneyjum, á Íslandi, Írlandi, í Skotlandi og Norður-Englandi. Þeir gerðu umfangsmikil rán á Írlandi og stofnuðu borgirnar Cork, Dyflinn og Limerick. Árið 947 kom ný bylgja Norðmanna til Englands þegar Eiríkur blóðöx hernam Jórvík. Frá 8. öldinni settust norskir Víkingar að í Normandí, en þessir landnámsmenn voru héðan af þekktir sem Normannar. Þeir voru víðar til Englands, Sikileyjar og annarra Miðjarðarhafseyja. Fyrsti norski landnámsmaður sem kom til Íslands var Ingólfur Arnarson, en hann stofnaði Reykjavík árið 874. Eftir að honum var vísað brott úr Noregi uppgötvaði Eiríkur rauði Grænland, en hann reyndi að laða íslenska landnámsmenn þaðan. Frændi hans Leifur Eiríksson komst svo að Norður-Ameríku.

Norðmenn
Þjóðir
Björgunarbátur

Um björgunarbáta sem gerðir eru út frá landi af sjóbjörgunarsveitum, sjá slysavarnabátur. 

Björgunarbátur er lítill bátur sem geymdur er um borð í skipi til að nota í neyðartilvikum, eins og þegar skip sekkur. Nútímabjörgunarbátar eru yfirleitt yfirbyggðir til að veita skipbrotsmönnum skjól. Minni skip og bátar eru oft með uppblásanlega gúmbjörgunarbáta sem minna fer fyrir. 

Kveðið er á um notkun björgunarbáta í 3. kafla Alþjóðasamþykktar um öryggi mannslífa á hafinu. Á Íslandi er líka kveðið á um skyldu skipa til að vera með björgunarbáta um borð í sérstakri reglugerð.

Tenglar
 Reglur um björgunar- og öryggisbúnað íslenskra skipa, nr. 189/1994

Björgunarbúnaður
Öryggisbúnaður skipa
Bátar
Mona the Vampire

Mona the Vampire er kanadískur teiknimyndaþáttur, skrifaður af Sonia Holleyman. Þáttaröðin er byggð á röð smásagna undir sama nafni. Þátturinn var aldrei talsettur á íslensku, en hann hefur verið talsettur á ensku, spænsku, þýsku, portúgölsku og finnsku.

Aðal persónur
 Mona Parker (Mona the Vampire) - ung stelpa sem leiðir hópinn, þykist vera vampíra.
 Lily Duncan (Princess Giant) - ung feimin stúlka, ein af vinkonum Monu, þykist vera prinsessa, hjálpar Monu í ævintýrum.
 Charley Bones (Zapman) - ungur gáfaður strákur, annar vinur Monu og hjálpar henni í ævintýrum.

Kanadískir sjónvarpsþættir
Teiknaðir sjónvarpsþættir
Skipbrotsmaður

Skipbrotsmaður er maður sem hefur komist lífs af úr skipbroti, fallið fyrir borð eða verið skilinn eftir á reki eða á eyðiey. 

Frægir skipbrotsmenn eru meðal annars basknesku hvalveiðimennirnir sem voru drepnir í Spánverjavígunum 1615, Alexander Selkirk sem settist að á Juan Fernández-eyjum 1703 og Guðlaugur Friðþórsson sem synti 30km leið til lands í Vestmannaeyjum eftir að bátur sem hann var á sökk 1984. 

Skipbrotsmenn koma víða fyrir í bókmenntum og kvikmyndum. Frægir skáldaðir skipbrotsmenn eru til dæmis Ódysseifur, Sindbað sæfari og Róbinson Krúsó. Dæmi um sögur sem snúast um skipbrotsmenn eru Ofviðrið, Flugnahöfðinginn og Sagan af Pí.
Saltlakkrís

Saltlakkrís eða salmíak er lakkrísvara með viðbættu ammoníumklóríði. Hann er yfirleitt seldur sem mjúkt gúmmísælgæti eða brjóstsykur, en er einnig settur í rjómaís og áfenga drykki. Slíkar vörur eru gjarnan svartar á lit. Saltlakkrís er algengur í Norðurlöndunum (einnig Eistlandi, Lettlandi og Litháen), Hollandi, og norður Þýskalandi, en þekkist vart annarsstaðar.

Heimildir 

Sælgæti
Náttúruauðlindabókhald

Náttúruauðlindabókhald (e. natural resource accounting) er bókhald eða bókhaldskerfi þar sem fjallað er um stofna eða birgðir náttúruauðlinda og hvernig stofninn breytist yfir ákveðinn tíma.

Tilkoma hugtaksins 
Þegar vörur eru framleiddar í landi er oftast gengið á náttúruauðlindir þess. Auðlindir sem nýttar eru í dag hafa áhrif á það magn sem eftir er til nota fyrir komandi kynslóðir. Áhrifin sem þetta getur svo haft á vistkerfi er að framleiðni þess minnkar. En hefðbundnar mælingar vergrar landsframleiðslu eru ábótavanar á þann hátt að aðeins eru mæld gildi vara og þjónustu sem fara um markaði þess en ekki er á móti tekið tillit til eyðingar náttúruauðlinda. Þannig getur til dæmis land ofnýtt náttúruauðlindir sínar og á meðan auðlindirnar smám saman hverfa aukast samt tekjur landsins. Það er þetta ósamræmi í mælingum sem náttúruauðlindabókhald reynir að halda utan um og koma í veg fyrir.

Markmið náttúruauðlindabókhalds 
Vanalega einbeita fyrirtæki og stofnanir sér að fjárhagslegum þáttum starfseminnar eins og hagnaði. Markmiðin varðandi náttúruna snúast frekar um hvernig við getum lifað í sátt við hana til framtíðar og þá er hagnaður ekki helsta markmiðið. Umhverfis og náttúruauðlindabókhald mælir ekki eingöngu hversu mikið er eftir af auðlindinni til nýtingar, heldur hvernig hægt er að varðveita hana, hverjir aðrir treysta á hana og hvaða kostnaður væri fólginn í því að missa hana. Þetta ætti að vera jafn mikilvægt, ef ekki mikilvægara, heldur en hversu mikið er hægt að græða á henni.
 
Með því að mæla og skrá verðmætin sem náttúran gefur af sér og hvaða áhrif hún hefur á samfélagið fáum við möguleika á að meta gildi jarðarinnar í fjárhæðum. Með því að átta sig á hvað jörðin gefur af sér og hvað hún gerir fyrir samfélagið þá er kominn grundvöllur fyrir því að borga til baka.

Heimildir 

Bókhald
Bókhald

Bókhald á við mælingu og miðlun upplýsinga sem gera leiðtogum, fjárfestum, skuldareigendum, eftirlitsstofnunum og öðrum kleift að taka ákvarðanir um úthlutun hagfræðilegra auðlinda. Með bókhaldi er hægt að mæla árangur hagfræðilegs aðila. Þeir sem vinna við bókhald kallast endurskoðendur.

Bókhaldi má skipta í nokkrar undirgreinar, til dæmis fjárhagsbókhald, stjórnunarbókhald, skattabókhald og endurskoðun. Fjárhagsbókhald snýst um það að safna upplýsingum um fjárhagslega stöðu stofnunar og gera ársreikninga sem ytri aðilar eins og fjárfestar, eftirlitsstofnanir og birgðasalar geta þá nýtt sér. Stjórnunarbókhald fjallar um mælingu, greiningu og miðlun upplýsinga til innri notkunar í stofnun. Skráning fjárhagslegra færsla heitir bókfærsla.

Ýmsir aðilar framkvæma bókhald, meðal annars endurskoðunarfyrirtæki og fagfélög. Ársreikningar eru yfirleitt endurskoðaðir af endurskoðunarfyrirtækjum, og eru gerðir samkvæmt viðurkenndum endurskoðunarreglum. Þessar reglur eru settar af stöðlunarsamtökum og eru nokkuð breytilegir eftir löndum. Verið er að breyta reglunum í mörgum löndum þannig að þær samræmist alþjóðlegum stöðlum.

Tengt efni 
 Fjármál
 Hagfræði
 Viðskipti

Bókhald
Vilhelmína Lever

Vilhelmína Lever (f. 1. mars 1802, d. 19. júní 1879) var íslensk verslunarkona sem bjó á Akureyri og rak þar verslun. Hún er þekkt fyrir að hafa kosið í sveitarstjórnarkosningunum 1863 og svo aftur 1866 áður en konur höfðu formlega fengið kosningarétt.

Ævi 
Vilhelmína var dóttir Hans Vilhelms Lever, kaupmanns á Akureyri og fyrri konu hans Þuríðar Sigfúsdóttur. Vilhelmína giftist tvítug að aldri Þórði Daníelssyni frá Skipalóni. Hún fyrst íslenskra kvenna til að sækja um og fá lögskilnað árið 1824. Eftir hjónabandið eignaðist hún soninn Hans Vilhelm með Mads Christensen 1833 og ól hún soninn ein upp. Sonur hennar drukknaði ungur í Búðarlæknum.

Vilhelmína var athafnakona, hún keypti lóð á Akureyri 1834 og byggði litla verslun 1835. Hún var kölluð „borgarinna“ eða „höndlunarborgarinna“, sem þýddi verslunarkona. Árið 1846 seldi hún Þorsteini Daníelssyni verslunarhús sín og flutti út í Krossanes. Hún flutti aftur til Akureyrar 1852 og rak verslun og veitingasölu. Árið 1861 opnaði hún veitingasölu á Oddeyri og rak hana um árabil, var hún þá gjarnan kölluð „Vertshús-Mína“. Á ferli sínum átti Vilhelmína nokkur hús í innbænum og verslun í Hafnarstræti og hlýtur því að hafa talist heldur umsvifamikil á þess tíma mælikvarða.

Akureyrarbær öðlaðist kaupstaðarréttindi 1862 og skv. nýrri reglugerð var kosið til bæjarstjórnar 31. mars 1863. Skv. reglugerðinni höfðu kosningarétt allir fullmyndugir menn („alle fuldmyndige Mænd“), sem ekki voru hjú, höfðu verið búfastir í bænum síðasta árið og borguðu a.m.k. 2 ríkisdali í bæjargjöld. Vilhelmína féll undir öll þessi ákvæði og er efst á blaði á fyrstu síðu í kjörbókinni. Aftur kaus hún svo til bæjarstjórnar 3. jan. 1866. Í danska textanum átti orðið „Mænd“ örugglega að þýða karlmenn en vegna þess að í íslenska textanum stóð „menn“ en ekki „karlar“ fékk Vilhelmína að kjósa.

Leikritið Borgarinnan var sett upp á Akureyri árið 2012 sem fjallaði um ævi Vilhelmínu.

Eftir Vilhelmínu hefur verið nefndur Vilhelmínulundur á Akureyri.

Tilvísanir

Tenglar 
 "Hún hafði gott hjarta" : þáttur af fyrstu konu sem kaus á Íslandi, grein eftir Gísla Jónsson í Íslendingi árið 1981
 Frumkvöðlar - Fyrsta konan sem kaus til sveitarstjórnar á Íslandi var Maddama Vilhelmína Lever
 Mannalát, Norðanfari 1879
 Kvennasöguganga -Jafnréttisstofu, Minjasafnsins á Akureyri og Zontakvenna
 Fyrstu bæjarstjórnarkosningarnar á Akureyri, í Lesbók Morgunblaðsins 1990 eftir Jón Hjaltason

Íslenskar konur
John de Lancie

John Sherwood de Lancie, Jr. (f. 20. mars 1948) er bandarískur leikari og uppistandari. Hann er þekktastur fyrir hlutverk sín sem Q í Star Trek, Discord í My Little Pony: Friendship is Magic, og Donald Margolis í Breaking Bad.

de Lancie er trúleysingi og veraldlegur húmanisti. Árið 2019 kom de Lancie til á vegum Siðmenntar og Nexus Íslands og hélt erindi á Efumst á kránni og tók við spurningum í sal Nexus.

Tenglar

 

de Lancie, John
Bandarískir húmanistar
de Lancie, John
Bandarískir húmanistar
Gråsten

Gråsten (Þýska: Gravenstein), er bær á austurströnd Suður-Jótlands í Danmörku. Íbúar Gråsten voru 4.234 árið 2014.

Bæir í Danmörku
Háskóli Sameinuðu þjóðanna

Háskóli Sameinuðu þjóðanna er fjölþjóðleg mennta- og rannsóknarstofnun, stofnuð 1973. Höfuðstöðvar skólans eru í Tókýó í Japan, en kennsla og rannsóknir fara fram á yfir tíu stöðum víðsvegar um heiminn. 

Skólinn býður upp á fjórar námsleiðir á Íslandi í samstarfi við innlendar stofnanir:
 Jafnréttisfræði (UNU-GEST )
 Jarðhitafræði (UNU-GTP )
 Landgræðslufræði (UNU-LRT)
 Sjávarútvegsfræði (UNU-FTP)

Tengill 
 Heimasíða skólans

Háskólar á Íslandi
Röðull (veitingahús)

Röðull var veitingahús sem stofnað ver í Skipholti 19 á horni Skipholts og Nóatúns árið 1957. Áður var veitingahús með sama nafni rekið að Laugavegi 81. Veitingastaðurinn var tvær hæðir sem hver um sig var um 300 fm. Ólafur Ólafsson innréttaði staðinn en svo tók Helga Marteinsdóttir við en hún var 66 ára þegar hún hóf veitingareksturinn. Hún rak staðinn ásamt tengdasyni sínum. Helga var alltaf klædd í íslenskan búning.

Heimildir 
 Nýr bar á Röðli, Fálkinn, 6. Tölublað (14.02.1962), Blaðsíða 25
 Stýrði Röðli á peysufötunum
 Glatkistan

Veitingastaðir á Íslandi
Helga Marteinsdóttir

Helga Marteinsdóttir (1893 – 1979) var veitingakona ættuð frá Ólafsfirði. Hún rak skemmtistaðinn og veitingahúsið Röðul sem staðsettur var á horni Skipholts og Nóatúns. Hún hóf veitingarekstur á Röðli 66 ára gömul. Helga var ætið klædd í peysuföt við störf sín. Hún rak áður Vetrargarðinn í Tívolíinu í Vatnsmýrinni og aðrar veitingastofur í  Reykjavík og á Akureyri.

Heimildir 
 Nýr bar á Röðli, Fálkinn, 6. Tölublað (14.02.1962), Blaðsíða 25
 Stýrði Röðli á peysufötunum

 Helga Marteinsdóttir 

Íslenskar konur
Fjarvinna

Fjarvinna er vinnufyrirkomulag þar sem starfsmenn vinna vinnu sína utan vinnustaðar, til dæmis á flakki, á heimaskrifstofu, á starfsstöð langt frá vinnu eða í samnýttu skrifstofurými. Fjarvinna reiðir sig oft á öfluga fjarskiptatækni. Fjarvinna getur verið nauðsyn fyrir lítil fyrirtæki og sprotafyrirtæki sem ekki hafa yfir föstu húsnæði að ráða. Ástæða fjarvinnu getur líka verið dreifing viðskiptavina.

Kostir fjarvinnu geta meðal annars verið að minnka starfsmannaveltu og draga úr ferðalögum í og úr vinnu. Fjarvinna getur líka aukið möguleika fyrirtækis til að ráða starfsmenn sem eiga erfitt með að mæta reglulega á vinnustað, til dæmis vegna fötlunar, annarra starfa eða fjarlægðar frá heimili. Ókostir fjarvinnu geta meðal annars verið einangrun frá samstarfsfólki, skortur á hvatningu og samskiptum augliti til auglitis sem eru mikilvæg til að byggja upp tengsl og traust innan fyrirtækis. Vinnumat getur líka orðið flóknara fyrir bæði starfsmann og vinnuveitanda og það getur haft áhrif á framgangsmöguleika.

Tenglar
 Tryggvi Rúnar Jónsson (2006). Fjarvinna: Ávinningur eða ánauð?. MA-ritgerð við viðskipta- og hagfræðideild HÍ.  

Vinna
Mennta- og menningarmálaráðherra Íslands

Mennta- og menningarmálaráðherra Íslands er æðsti yfirmaður mennta- og menningarmálaráðuneyti Íslands. Ráðuneytið í núverandi mynd var stofnað árið 2009 en menntamálaráðuneyti hefur verið starfandi á Íslandi síðan 1947. Ráðherra fer með yfirstjórn ráðuneytisins og ber ábyrgð á stjórnarframkvæmdum þess. Sitjandi ráðherra er Lilja Dögg Alfreðsdóttir.

Ráðherrar

Heimildir 

Ráðherraembætti Íslands
Íslensk stjórnmál
Listar tengdir íslenskum stjórnmálum
Óendurnýjanlegar auðlindir

Óendurnýjanlegar auðlindir (e. Non-renewable resources) eru stofnar eða birgðir af náttúruauðlindum sem eru varðveitanlegar, en óendurnýjanlegar. Auðlindir geta orðið óendurnýjanlegar ef gengið er um of á stofn eða birgðir þeirra, það er að auðlindin hefur ekki undan að endurnýjast í samanburði við notkun og neyslu mannfólksins. Dæmi um slíkar auðlindir eru olía og kol. Á móti, sem dæmi um endurnýjanlegar auðlindir, eru vind- og sólarorka og er það vegna þess að endurnýjanleiki þeirra getur átt sér stað í takt við notkun og neyslu.

Nýting og sjálfbærni 
Öll jarðefni eru óendurnýjanleg, heildarmagn þeirra er gefið og það verða ekki til auknar birgðir af þeim. Jarðefni skiptast í jarðefnaeldsneyti og önnur jarðefni. Jarðefnaeldsneyti eins og kol og olía eru bæði óendurnýjanleg og óendurvinnanleg. 
Það kostar að nýta auðlindina og breyta henni í hrávöru sem seld er á markaði. Munurinn sem skapast þar á milli kallast renta. Til að ná fram sjálfbærni við óendurnýjanlegar auðlindir þarf að nota rentuna til þess að fjárfesta í nýjum auðlindum. 

Auðlindir sem búið er að nýta verða ekki nýttar aftur en það er hægt að ná fram sjálbærni með eftirfarandi leiðum: 

•	Með því að hugsa notkunina á tiltekinni auðlind eins og umskiptaferli, þar sem auðlindinni verður að lokum skipt út fyrir staðgönguvöru eða aðra auðlind sem meira er til af. 

•	Með því að nota rentuna sem skapast við nýtingu auðlindarinnar til þess að fjárfesta í öðrum tegundum auðlinda og þannig viðhalda heildarframleiðni hagkerfisins þrátt fyrir að fyrri auðlindin skerðist

Dæmi um óendurnýjanlegar auðlindir

Jarðefnaeldsneyti 
Jarðefnaeldsneyti eru unnin úr lífrænum efnum sem hafa myndast og verið föst á milli setlaga jarðarinnar í milljónir ára.  

•	Hrá- og jarðolía- Er óendurnýjanleg auðlind sem hefur byggst upp í fljótandi formi í millilögum jarðskorpunnar. Sótt með því að bora ofan í jörðina og henni pumpað upp úr.  Vökvinn er svo hreinsaður og nýttur í mismunandi vörur, t.d. plast, gervibragðefni, bensín, dísel og própan. 

•	Gastegundir- Safnast saman undir jarðskorpunni og þarf einnig að bora eftir þeim. Algengustu gastengundirnar sem nýttar eru á þennan hátt eru metan og etan.

•	Kol- Myndað úr samþjöppuðu lífrænu efni og er sótt með námuvinnslu. Kol eru helst nýtt við kyndun húsa og í virkjunum.

Kjarnorkueldsneyti 
Kjarnorkueldsneyti er önnur af tveimur gerðum óendurnýjanlegra auðlinda sem nýttar eru til orku. Það er sótt með námuvinnslu og hreinsun á úrani. Kjarnorkueldnseyti er mjög mikilvægt til þess að viðhalda umhverfi Jarðarinnar þar sem það er það hreinasta af öllum óendurnýjanlegu auðlindunum.

Heimildir
Borgarstjórnarkosningar í Reykjavík 2010

Kosið var til borgarstjórnar í sveitarstjórnarkosningunum 29. maí 2010 og ný borgarstjórn tók til starfa 11. júní 2010. Á fundi borgarstjórnar 18. júní 2013 var Elsa Hrafnhildur Yeoman kosin forseti borgarstjórnar til eins árs, Björk Vilhelmsdóttir var kosin 1. varaforseti og Karl Sigurðsson var kosinn 2. varaforseti.

Úrslit 
Kosningarnar fóru á þessa leið:

skipting borgarfulltrúa í Reykjavík 2010

Eftirfarandi fulltrúar skipuðu borgarstjórn:

Myndun borgarstjórnarmeirihluta 
Besti flokkurinn bauð fram í fyrsta sinn og fékk sex borgarfulltrúa kjörna. Oddviti flokksins, Jón Gnarr, myndaði meirihluta með Samfylkingunni að kosningum loknum. Dagur B. Eggertsson, oddviti Samfylkingarinnar varð formaður borgarráðs.

Kjörtímabil 
Meirihlutasamstarf Besta flokksins og Samfylkingarinnar entist allt kjörtímabilið. Haustið 2013 tilkynnti Jón Gnarr að hann myndi ekki bjóða sig fram á ný og að Besti flokkurinn rynni saman við Bjarta framtíð.
Borgarstjórnarkosningar í Reykjavík
Upplýsingahuld

Upplýsingahuld ― Meginreglan um upplýsingahuld segir að sérhverja veigamikla hönnunarákvörðun (þ.e. ákvörðun um hvernig eigi að útfæra) skuli fela í einingu. Tilgangurinn er að geta seinna skipt um skoðun og breytt útfærslunni án þess að það valdi keðjuverkandi villum í heildarkerfinu.

Fræðigreinar
Braggi

Braggi er bogalaga bygging klædd að utan  með  bárujárni. Byggingin er eins og hálfur sívalningur.  Braggar voru notaðir sem skemmur, gripahús og herskálar. Í Seinni heimsstyrjöldinni voru herskálar oft braggar. Bretar reistu mörg braggahverfi úr forsniðnum bragga einingum sem þeir komu með til Íslands þegar þeir hernámu landið. Alls risu um 6000 breskir braggar en þegar Bandaríkin tóku við hernáminu þá reistu þeir til viðbótar 1500 bragga. Bresku braggarnir voru Nissen-braggar en bandarísku braggarnir voru svonefndir Quonset-braggar.
Braggahverfin  sem hermenn skildu eftir voru svo um langt skeið notuð sem íbúðarhúsnæði.

Tilvísanir

Tenglar 

 Sævar Þ. Jóhannesson - Kampanöfn og örnefni tengd hersetu á Íslandi 1940-1945 

Byggingar