Aðgerðagreining

Aðgerðagreining er ákveðin grein af hagnýttri stærðfræði sem notar stærðfræðileg líkön, tölfræði og reiknirit til þess að finna bestu lausn eða góða lausn á erfiðum vandamálum; til dæmis að finna stystu akstursleið eða lágmarka biðtíma viðskiptavina. Aðgerðagreining er vísindaleg aðferð sem stjórnendur geta notað til þess að ná markmiðum sínum.

Yfirlit  
Aðgerðagreining er oft nefnd í sambandi við bestun þó að í sumum viðfangsefnum aðgerðagreiningar séu ekki til þekktar aðferðir til að finna bestu lausn.
Aðgerðagreining er nátengd iðnaðarverkfræði og iðnaðarverkfræðingar líta á aðgerðagreiningu sem mikilvægan hluta af sinni hæfni.

Þær helstu og mikilvægustu aðferðir sem eru notaðar í aðgerðagreiningu eru tölfræði, bestun, líkindafræði, biðraðafræði, leikjafræði, myndgreining, ákvarðana greining og hermun. Vegna flókinna útreikninga sem aðgerðagreiningin krefst hefur aðgerðagreining einnig sterk bönd við tölvunarfræði og þeir sem vinna við aðgerðagreiningu nota bæði sérhönnuð forrit og hilluforrit.

Helsta einkenni aðgerðagreiningar er að leitast við að meta skipulagsheildina í stað þess að einblína á ákveðna hluta hennar (þó það sé oft gert líka). Sá sem notast við aðgerðagreiningu við lausn nýs vandamáls þarf að ákvarða hvaða aðferð er mest viðeigandi að nota út frá eðli kerfisins, markmiði verkefnisins og tímaskorður og tölvugetu (computer power). Af þessari ástæðu er mannlegi þátturinn í aðgerðagreiningu mjög mikilvægur.

Notkun aðgerðagreiningar  
Dæmi um starfsemi þar sem notuð er aðferðafræði aðgerðagreiningar eru:

 Greining á krítískri leið og verkefnaskipulagning: finna þá verkþætti í flóknu verkefni sem eru krítískir t.d. verkþætti sem hafa veruleg áhrif á hversu langan tíma það tekur að klára verkið
 Hönnun á uppröðun tækja í verksmiðju svo flæði efnis um verksmiðjuna verði sem hagkvæmast
 Hönnun á símanetverkum þar sem miðað er að lágum kostnaði en jafnframt að tryggja ákveðið þjónustustig eða gæði, t.d. ef ákveðnar tengingar skemmast eða eru mikið notaðar
 Umferðarskipulagning
 Ákvörðun bestu leiðar í akstri t.d. ákvarða leiðarkerfi fyrir skólarútur sem lágmarkar fjölda rúta sem þarf að nota 
 Hönnun tölvuflaga til að minnka framleiðslu tíma (og þar með framleiðslukostnað)
 Hönnun á flæði hráefnis og vara í birgðakeðju þar sem óvissa er um eftrispurn á lokaafurðinni 
 Hönnun á sjálfvirkum verkferlum 
 Hnattvæðing á ferlum með það fyrir augum að notfæra sér ódýrara hráefni, vinnuafl, land eða annað sem þarf í ferlið
 Skipulagning á vöruflutningum og útburðarkerfum 
 Áætlanagerð: 
 mönnun 
 framleiðslu skref 
 verkþættir
 Lágmörkun á biðröðum
 Skipulagning íþróttaviðburða og sjónvarpsútsendinga
 Blöndun hráefna í olíuhreinsistöð 
 Ákvörðun á besta verði vara í smásöluverslunum

Samtök og fagleg tímarit 
 Samtök

Mörg samtök eru starfrækt sem hafa aðgerðagreiningu sem viðfangsefni.  

The International Federation of Operational Research Societies eru regnhlífarsamtök fyrir aðgerðagreiningu á alþjóðavísu. Samtök innan vébanda þeirra sem vert er að benda á eru:

 Institute for Operations Research and the Management Sciences (INFORMS)
 The Operational Research Society
 EURO eru aðgerðagreiningasamtök starfrækt í Evrópu
 CORS eru kanadísk samtök um aðgerðagreiningu
 ASOR eru áströlsk samtök um aðgerðagreiningu 
 MORS eru samtök um aðgerðagreiningu í hernaði 
 ORSNZ eru aðgrerðagreiningasamtök í Nýja Sjálandi
 ORSP eru aðgerðagreiningasamtök í Filipseyjum
 ORSI eru aðgerðagreiningasamtök á Indlandi
 ORSSA eru aðgerðagreiningasamtök í Suður Afríku

 Fagleg tímarit

 Decision Analysis 
 Information Systems Research 
 INFORMS Journal on Computing 
 INFORMS Transactions on Education (opið aðgengi á netinu) 
 Interfaces
 Management Science
 Manufacturing & Service Operations Management 
 Marketing Science 
 Mathematics of Operations Research 
 Operations Research
 Organization Science 
 Transportation Science
 European Journal of Operational Research
 INFOR Journal: published and sponsored by the Canadian Operational Research Society
 Journal of Defense Modeling and Simulation (JDMS) 
 Journal of the Operational Research Society (JORS) 
 Journal of Simulation (JOS) 
 Military Operations Research (MOR) 
 Opsearch 
 OR Insight

Heimildir 

Stærðfræði
Tölfræði