Vinstrihreyfingin – grænt framboð

Vinstrihreyfingin – grænt framboð er vinstrisinnuð stjórnmálahreyfing á Íslandi sem var stofnuð þann 6. febrúar 1999. Auk hefðbundinnar félagshyggju og sósíalisma á hún margt sameiginlegt með græningjaflokkum Evrópu í stefnu sinni.  

Hreyfingin bauð fyrst fram í kosningum til Alþingis árið 1999 og fékk þá 6 menn kjörna en í kosningunum 2003 tapaði hún einum manni og hafði þá 5. Í Alþingiskosningunum árið 2007 jókst fylgi hreyfingarinnar verulega og fékk hún 9 þingmenn. Í Alþingiskosningunum árið 2009 voru 14 þingmenn kosnir á þing fyrir Vinstrihreyfinguna – grænt framboð. Í þingkosningum árið 2013 fékk hreyfingin 10,9% og 7 þingmenn, sem var ívið meira en kannanir höfðu gefið til kynna. Aðildarfélög hreyfingarinnar eru svæðisfélög hennar en einnig starfa innan hennar bæði Ung vinstri græn og Eldri vinstri græn. Félagar í VG eru nú um fimm þúsund talsins og er hreyfingin meðlimur Norræna Vinstri-Græna Bandalagsins.

Stjórn 
 Formaður: Katrín Jakobsdóttir
 Varaformaður: Guðmundur Ingi Guðbrandsson
 Ritari:  Sóley Björk Stefánsdóttir
 Gjaldkeri: Rúnar Gíslason
 Andrés Skúlason
 Elín Björk Jónasdóttir
 Guðrún Ágústa Guðmundsdóttir
 Elva Hrönn Hjartardóttir
 Sæmundur Helgason
 Elín Oddný Sigurðardóttir
 Pétur Heimisson

Tengd félög

UVG 
Ung vinstri græn stofnuðu með sér formlegan samstarfsvettvang haustið 2000. Þó svo að Ung vinstri græn séu ungliðahreyfing Vinstrihreyfingarinnar – græns framboðs þá þýðir það ekki að UVG sé í einu og öllu sammála móðurflokknum. Þvert á móti hefur verið lögð á það mikil áhersla í starfi ungliðahreyfingarinnar að hún taki sjálfstæða afstöðu til allra mála því þannig veiti hún móðurflokknum best aðhald.

Framkvæmdastjórn UVG 2020-2021: 

Formaður: Sigrún Birna Steinarsdóttir
Varaformaður: Jana Salóme Ingibjargar Jósepsdóttir
Aðalritari: Jónína Riedel
Viðburðarstjóri: Ásrún Ýr Gestsdóttir
Ritstýra: Helga Margrét Jóhannesdóttir
Innrastarfsfulltrúi: Hreindís Ylva Garðarsdóttir Holm
Alþjóðaritari: Kristbjörg Mekkín Helgadóttir

EVG 
Á haustdögum 2005 var ákveðið í samráði við Steingrím J. Sigfússon, að gera tilraun til að mynda hóp eldri borgara sem væru félagar eða stuðningsmenn Vinstri grænna. Eldri vinstri græn hittast að meðaltali einu sinni í mánuði.

Formenn

Landsfundir 
Landsfundur er æðsta vald flokksins en hann er haldinn á tveggja ára fresti. Á landsfundi er kosin stjórn flokksins og flokksráð. Í stjórn flokksins sitja 11 aðalmenn auk 4 varamanna og fer þessi hópur með daglega stjórn flokksins í samræmi við lög og samþykktir. Stjórnin hittist mánaðarlega. Flokksráð er æðsta vald flokksins milli landsfunda en það mynda aðal- og varamenn í flokksstjórn, þingmenn, varaþingmenn, sveitarstjórnarfulltrúar, formenn kjördæmisráða, formenn svæðisfélaga, fulltrúi ungliðahreyfingar flokksins og 40 fulltrúar sem kosnir eru sérstaklega af landsfundi. Varaformaður flokksstjórnar er jafnframt formaður flokksráðs.

Kjörtímabilið 2009 - 2013 
Kjörfylgi VG fór úr 21,7% í kosningum 2009 í 10,9% árið 2013, sem jafngildir tæplega helmings fylgistapi. Á kjörtímabilinu var tekist á innanflokks um ýmis erfið deilumál sem hreyfingin þurfti að taka afstöðu til í ríkisstjórnarsamstarfi með Samfylkingunni (t.a.m. aðildarumsókn að Evrópusambandinu, Icesave og stjórnarskrármálið). Sögðu fjórir þingmenn hreyfingarinnar sig úr þingflokknum á kjörtímabilinu 2009 - 2013. Þá lét Guðfríður Lilja Grétarsdóttir af þingmennsku um áramótin 2012 - 2013. Í kosningunum 2013 tapaðist ekki síst fylgi út á landsbyggðinni. Í Norðvesturkjördæmi fékk flokkurinn 22,8% í kosningunum 2009 og þrjá þingmenn kjörna, þau Jón Bjarnason, Lilju Rafneyju Magnúsdóttur og Ásmund Einar Daðason. Árið 2011 gekk Ásmundur Einar til liðs við Framsóknarflokkinn eftir deilur innan hreyfingarinnar um Icesave og Evrópusambandsumsóknina. Jón Bjarnason sagði sig úr þingflokki VG í upphafi árs 2013 og leiddi J-lista Regnbogans í Norðvesturkjördæmi í kosningunum 2013. VG fékk 8,5% atkvæða í kjördæminu árið 2013 og Lilja Rafney náði kjöri sem jöfnunarþingmaður. Í Norðausturkjördæmi vann VG ákveðinn varnarsigur, fékk tæp 16% atkvæða og tvo þingmenn kjörna. Í Suðurkjördæmi hrundi fylgi hreyfingarinnar úr 17,1% árið 2009 í 5,9% árið 2013. Það má að hluta til rekja til úrsagnar Atla Gíslasonar úr hreyfingunni. Í höfuðborginni blasti fylgistap einnig við flokknum. Hreyfingin missti einn þingmann í hvoru Reykjavíkurkjördæminu og hefur nú þrjá þingmenn í Reykjavík. Ögmundur Jónasson náði kjöri í Suðvesturkjördæmi. Þar fékk hreyfingin 7,9% atkvæða í kosningunum 2013 en hafði fengið 17,4% atkvæða í kosningunum 2009 þegar tveir menn náðu kjöri.

Staða hreyfingarinnar í dag 
Eins og staðan er í dag hefur Vinstrihreyfingin - grænt framboð 8 sveitarstjórnarfulltrúa í 6 sveitarfélögum auk þess sem að fjöldi félaga hefur tekið sæti á blönduðum listum sem víða fara með meirihlutavald.

Hreyfingin situr í ríkisstjórn með Sjálfstæðisflokki og Framsóknarflokki. Katrín Jakobsdóttir er forsætisráðherra, Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra og Guðmundur Ingi Guðbrandsson er umhverfisráðherra. 

VG er í meirihluta í eftirfarandi sveitarfélögum:

Borgarbyggð: Með Sjálfstæðisflokknum og Samfylkingunni og óháðum
 Mosfellsbær: Með Sjálfstæðisflokknum
Norðurþing: Með Sjálfstæðisflokknum og Samfylkingunni og öðru félagshyggjufólki
Reykjavík: Með Samfylkingunni, Pírötum og Viðreisn

Flokkurinn hefur verið gagnrýndur fyrir ósamræmi í stefnu og framkvæmd. Þannig hafi flokkurinn löngum haft úrsögn úr NATO á stefnuskrá en setið í ríkisstjórn á sama tíma og NATO gerði loftárásir á Líbyu árið 2011 og þannig borið pólitíska ábyrgð á þeim.

Kjörfylgi

Þingflokkur 

Þingflokkur Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs er skipaður neðangreindum þingmönnum:

 Bjarkey Gunnarsdóttir, 3. þingmaður Norðausturkjördæmis
 Bjarni Jónsson, 4. þingmaður Norðvesturkjördæmis
 Guðmundur Ingi Guðbrandsson, 4. þingmaður Suðvesturkjördæmis
 Jódís Skúladóttir, 10. þingmaður Norðausturkjördæmis
 Katrín Jakobsdóttir, 2. þingmaður Reykjavíkurkjördæmis norður
 Orri Páll Jóhannsson, 10. þingmaður Reykjavíkurkjördæmis suður
 Steinunn Þóra Árnadóttir, 7. þingmaður Reykjavíkurkjördæmis norður
 Svandís Svavarsdóttir, 2. þingmaður Reykjavíkurkjördæmis suður

Heimildir

Tengt efni 
 Jafnaðarstefna á Íslandi
 Klassísk rit jafnaðarsinna á Íslandi
 Félagshyggja
 Jafnaðarstefna
 Alþýðubandalagið

Tengill 
 Heimasíða Vinstri hreyfingarinnar - græns framboðs

Íslenskir stjórnmálaflokkar
Vinstrihreyfingin - grænt framboð