alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sveinbjörn I. Baldvinsson

Sveinbjörn I. Baldvinsson er fæddur í Reykjavík 27. ágúst 1957 og ólst upp í Hlíðunum og síðar Laugarásnum. Hann byrjaði snemma að fást við tónlist og ljóðagerð og gaf út fyrstu ljóðabókina þegar hann var 19 ára og hljómplötu með eigin tónlist og textum 21 árs. Hann lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum við Tjörnina 1977 og BA prófi í almennri bókmenntafræði og dönsku frá Háskóla Íslands og Háskólanum í Kaupmannahöfn 1982.

Sveinbjörn sneri sér æ meira að dramatískum skrifum og flutti haustið 1986 ásamt fjölskyldu til Los Angeles til að leggja stund á nám í slíkum skrifum við Suður-Kaliforníuháskóla. Á sama tíma hófst hann handa við að skrifa handrit að fyrstu kvikmynd sinni í fullri lengd, Foxtrot.  Það sama ár hlaut smásaga Sveinbjarnar, „Icemaster“  fyrstu verðlaun í Smásagnakeppni Listahátíðar, en hún hefur síðan birst í safnritum víða um lönd.

Að loknu Mastersnáminu við Suður-Kaliforníuháskóla vann Sveinbjörn um skeið að ýmsum verkefnum sem handritshöfundur í Los Angeles, en varð dagskrárstjóri Innlendrar dagskrárdeildar RÚV árið 1993 og til 1996 en fékk síðan tækifæri til að starfa sem handritshöfundur í Danmörku og vann reglulega að dönskum kvikmynda- og sjónvarpsverkefnum næsta áratuginn. Þeirra þekktust eru þáttaraðirnar Taxa og Forsvar.

Sveinbjörn lék fyrr á árum í nokkrum hljómsveitum, svo sem Diabolus in Musica og jazzsveitinni Nýja kompaníið og hefur ávallt lagt stund á lagasmíðar, söngtextagerð og hljóðfæraleik meðfram ritstörfum. Þekktustu lög hans eru „Lagið um það sem er bannað“ (höfundur lags & texta) og textinn við Eurovision-lagið „All Out Of Luck“.
Masha og björninn

Masha og björninn(rússneska: "Маша и Медведь") er vinsæl rússnesk teiknimyndasería. Búið til af Animacord studio með 3D grafík. Frumsýningin fór fram 7. janúar 2009.

Árið 2011 kom út fyrsti spunaleikurinn sem heitir "Masha's Tales" og samanstendur af 26 þáttum byggðum á rússneskum þjóðsögum og öðrum ævintýrum. Árið 2014 kom út annar spunaleikurinn sem heitir "Masha's Horror Stories". Þann 31. maí 2019 byrjaði þáttaröð 4 undir nafninu „Masha's songs“.

Saga
Stúlkan Masha lendir óvart í húsi björnsins sem býr í skóginum. Þar gerir hún rugl, Björninn er í örvæntingu. Hann reynir að losa sig við óæskilega gestinn og fara með hana að heiman. Á kvöldin byrjar hann að hafa áhyggjur af stúlkunni og fer að leita að henni. Með því að finna hana ekki, snýr Medvedvy heim dapur og finnur Masha þar. Frá þeirri stundu eru Masha og Björninn bestu vinir. Masha heimsækir björninn oft og hann reynir að ala hana upp. Frá þriðju tímabili vex Masha úr grasi og verður aðeins ábyrgari. Nú er hún sjaldnar í Medvedi og meira upptekinn af sínum málum heima. Jafnvel án hennar byrja íbúar skógarins að haga sér illa og lenda í ýmsum vandræðum og Masha hjálpar þeim að komast út.

Dreifing  
Teiknimyndin "Masha og björninn" er sýnd á sjónvarpsstöðvum í Bretlandi, Þýskalandi, Frakklandi, Ítalíu, Sviss, Spáni, Kanada, löndum Rómönsku Ameríku og Miðausturlöndum. Síðan 2015 hefur serían verið til í formi gagnvirkrar teiknimyndar í fullri lengd þar sem persónurnar hafa samskipti við áhorfendur.

Aðalpersónur  
 Masha er lítil óhamingjusöm stelpa. Kærasta Bjarna. Skólastúlka. Óþekkur, uppátækjasamur. Hefur gaman af sleikjóum, sælgæti, að leika sér með verðlaun og Björnsbolla, leika sér með bolta, hoppa í fötu, horfa á teiknimyndir, spyrja spurninga, segja sögur. 
 Björninn er besti vinur Masha, sem hún kallar "Misha", "Mishka". Vinnusamur. Talar ekki, fyrrverandi sirkusleikari, kominn á eftirlaun. Ástfanginn af Bear. Þjáist stöðugt af hrekkjum Masha.

Tenglar  
 Teiknimyndasíða á vef Animacord stúdíósins 
 Animacord stúdíó vefsíða
Heyrði ég í hamrinum

Heyrði ég í hamrinum (eða Heyrða ég í hamarinn) er gömul íslensk þula sem komst snemma á blað miðað við aðrar þulur. Elsta uppskriftin að þulunni má finna í pappírshandriti sem skrifað var á árunum 1777 til 1778 (Lbs. 852 4to II, bls. 93). Þulan er fræg einkum fyrir það að ættartölu Óðins, frægasta guðs í norrænni goðafræði, hefur verið bætt aftan við hana. 

Íslensk þjóðlög hafa varðveist við þessa þulu og eru þær laglínur m.a. varðveittar inná vefslóð Ísmús.

Þulur
Shades of Reykjavík

Shades of Reykjavík, eða Skuggar Reykjavíkur, er íslenskur listahópur og rappljómsveit úr Reykjavík sem var stofnuð árið 2011.

Meðlimir

Núverandi 
 Arnar Guðni Jónsson (King Puffin)
 Elvar Heimisson (Elli Grill)
 Emil Andri Emilsson (Shaman Shawarma)

Fyrrverandi 
 Máni Kjartansson (Moonshine)
 Freyr Torfason (Kráka)
 Hermann Bridde Hermansson (HB Equal)
 Jóhannes LaFontaine (LaFontaine)

Upphaflegir meðlimir voru Arnar, Elvar og Máni. Stuttu seinna bættust Emil, Freyr og Hermann við.

Arnar kallaði sig upphaflega DG Puffin, þ.s. DG stóð fyrir Dangerous Gangster. Fljótlega skipti hann yfir í Prince Puffin en kallar sig nú King Puffin. Emil var áður Emmi Beats en kallar sig nú Shaman Shawarma.

Hljóðritaskrá

Breiðskífur 
 Shades of Reykjavík (2015)
 Álfheimar (2015)
 Rós (2017)

Stökur 
 CFOD (Brapp HD Series) (2016)
 Aftur í bíl (2019) ásamt STRÁKSKRATTA
 Pappír (2020)
 Crossfit (2020)
 Hamingja? (2020)

Tilvísanir

Tenglar
 Shades of Reykjavík á Facebook
 Shades of Reykjavík á Instagram

Íslenskir rapparar
Rishi Sunak

Rishi Sunak (fæddur 12. maí 1980 í Southampton) er breskur stjórnmálamaður og núverandi forsætisráðherra Bretlands. Hann hefur verið leiðtogi Breska íhaldsflokksins frá október 2022. 

Sunak lærði heimspeki, stjórnmálafræði og hagfræði við Oxford-háskóla og  síðar MBA-viðskiptagráðu frá Stanford-háskóla í Kaliforníu. Hann starfaði meðal annars hjá Goldman-Sachs fjárfestingarbankanum eftir námsferilinn. 
Sunak hefur verið þingmaður frá 2015 og gegndi embætti fjármálaráðherra frá 2019 til 2020. Í júlí 2022 bauð hann sig fram til forsætisráðherra eftir að Boris Johnson sagði af sér en tapaði fyrir Liz Truss. Truss var ekki lengi í embætti og eftir stjórnarkreppu í október sama ár sagði hún af sér. Sunak hafði betur í leiðtogavali Íhaldsflokksins og varð fyrsti forsætisráðherra landsins af asískum ættum og sá yngsti síðan 1812.

Sunak er af indverskum ættum og er hindúi. Hann er giftur Akshata Murty, dóttur indversks milljarðamærings. Hjónin eru 222. ríkasta par Bretlands. Murty hefur verið gagnrýnd fyrir að telja erlendar tekjur af fyrirtækjum sínum ekki til skatts Í Bretlandi.

Tilvísanir

Fjármálaráðherrar Bretlands
Forsætisráðherrar Bretlands
Leiðtogar breska Íhaldsflokksins
Sameinað konungsríki Niðurlandanna

Sameinað konungsríki Niðurlandanna (hollenska: Verenigd Koninkrijk der Nederlanden; franska: Royaume uni des Pays-Bas) er nefni yfir Holland frá 1815 til 1839 sem er ekki talið vera opinbert. Sameinuð Niðurlönd voru stofnuð í kjölfari Napóleonsstyrjaldanna með sameiningu landsvæðis sem höfðu tilheyrt fyrrum Hollenska lýðveldinu, austurríska Hollandi og furstabiskupsdæminu í Liège til að mynda hindrun á milli Prússlands og Frakklands.

Landafræði

Héruð 

Þann 24. ágúst 1815 var konungsríkinu skipt í 17 héruð. Landamæri héraðanna voru að mestu eins og landamæri fyrrum deilda (Département) Frakklands, sem aftur á móti byggðust að mestu á fyrrum héraðsdeildum Hollenska lýðveldisins og Austurrísku Hollands.

Saga Hollands
Shania Twain

Eilleen Regina „Shania“ Twain (f. 28. ágúst 1965 sem Eilleen Regina Edwards) er kanadísk söngkona og lagahöfundur. Hún hefur selt yfir 100 milljón hljómplötur sem gerir hana að söluhæstu sveitasöngkonu allra tíma. Hún ólst upp í Timmins, Ontario og byrjaði ung að syngja. Í upphafi 10. áratugsins skrifaði hún undir hjá Mercury Nashville Records þar sem hún gaf út fyrstu plötuna sína. Önnur platan hennar, The Woman in Me (1995), hlaut miklar vinsældir og seldist í 20 milljón eintökum. Þriðja breiðskífan, Come On Over (1997), varð mest selda plata sögunnar sem söngkona hefur sent frá sér með yfir 40 milljón sölur um allan heim. Twain hlaut fjögur Grammy-verðlaun fyrir hana.

Útgefið efni

Breiðskífur 
 Shania Twain (1993)
 The Woman in Me (1995)
 Come On Over (1997)
 Up! (2002)
 Now (2017)

Safnplötur 
 The Complete Limelight Sessions (2003)
 Greatest Hits (2004)
 Not Just a Girl (The Highlights) (2022)

Tilvísanir

Tenglar 
 Opinber vefsíða
 

Kanadískir söngvarar
Kanadískir tónlistarmenn
Reykjavik (Manitoba)

Reykjavik er þorp í Manitoba, Kanada. Hann er um 180 km norðvestur frá Winnipeg. Þorpið fær nafn sitt frá höfuðborg Íslands, en í lok 19. aldar settust margir Íslendingar að í Manitoba á svæði sem nefnist Nýja Ísland.
Íbúar Reykjavik voru um 1250 árið 2016.

Bæir í Manitoba
One Health

One Health er nálgun sem gengur út frá því að heilsa umhverfis, dýra og manna sé innbyrðis tengd. Hugtakið varð til í dýralæknisfræði sem viðbrögð við því að dýra- og mannasjúkdómar virðast breiðast út hraðar og víðar en áður, sem tengist meðal annars búsvæðaeyðingu villtra dýra. Hugtakið festist í sessi vegna ótta við faraldra af völdum sjúkdóma eins og fuglaflensu og svínaflensu sem geta borist úr dýrum í menn á 21. öld. Árið 2007 gaf Bandaríska læknafélagið út ályktun um One Health sem grundvöll samstarfs lækna og dýralækna, og árið 2008 gáfu Matvæla- og landbúnaðarstofnun Sameinuðu þjóðanna, Alþjóðadýraheilbrigðisstofnunin og Alþjóðaheilbrigðisstofnunin út sameiginleg meðmæli um notkun One Health-nálgunar til að takast á við áskoranir í lýðheilsu á heimsvísu.

Dýra- og mannasjúkdómar
Heilbrigðisstefna
Dýralækningar
Kolli

Kolli getur átt við um
Kolli (landnámsmaður á Ströndum)
Kolli (landnámsmaður í Þistilfirði)
Hjaltastaðir

Hjaltastaðir getur átt við um:
 Hjaltastaðir í Skíðadal
 Hjaltastaðir í Blönduhlíð
Vibrio vulnificus

Vibrio vulnificus er tegund af Gram-neikvæðum, hreyfanlegum, sveigðum staflaga bakteríum í ættkvíslinni Vibrio. Hún fyrirfinnst í sjávarumhverfi, svo sem árósum, ísöltum tjörnum eða strandsvæðum. V. vulnificus er sjúkdómsvaldandi eins og skyld tegund; V. cholerae, sem veldur kóleru. Að minnsta kosti eitt afbrigði af V. vulnificus er með lífljóma.

Sýking af V. vulnificus veldur blóðeitrun eða vefjadrepi sem getur breiðst hratt út. Hún var fyrst greind sem sjúkdómsvaldur 1976.

Tegundin finnst aðallega í Mexíkóflóa þar sem hún hefur valdið mörgum dauðsföllum, ýmist með sýkingar í sár, inntöku á sjó eða við át á hráu eða vanelduðu fiskmeti þaðan. Dánartíðni getur verið um 33%. Sýklalyf ins og  cephalosporin og tetracycline eru helsta vörnin.

Tilvísanir

Bakteríur
Smitsjúkdómar
Kjálki

Kjálki - bein í neðanverðu andliti
 Kjálki (Skagafirði) - byggðarlag í Skagafirði
 getur einnig verið armur á sleða og kerru.
 örnefni í Grundarfirði 
 örnefni á Flóunum
Hamraborg

Hamraborg (gata) 
 Hamraborg (veitingastaður)
 Hamraborg (byggingavörur)
B14

B14 (kæna)
 B14 (gististaður)
 B14 (riffill)
 B14 (kvikmynd) - frá Ghana, ekki rugla við B 13 frá Luc Besson
Kántrí popp

Kántrí popp er undirflokkur kántrítónlistar sem er samblanda af kántrí og poppi. Uppruni stefnunnar má rekja til sjötta áratugsins þegar sveitalistamenn vildu ná til stærri og víðari markhópa. Eiginleikar kántrí popps koma úr rokki, poppi og kántrí. Upphaflega var stefnan þekkt sem Nashville hljómurinn (e. Nashville sound) og seinna sem Countrypolitan. Um miðjan áttunda áratuginn byrjuðu margir listamenn kántrítónlistar að færa sig yfir í popp kántrí hljóminn sem kom þeim á stóra vinsælda lista, þar með talið hjá Billboard. Eftir að vinsældir fóru dvínandi á níunda áratugnum, fékk stefnan endurkomu stuttu eftir á tíunda áratugnum þegar hún byrjaði að draga innblástur úr popp rokki.

Kántrítónlist
Tónlistarstefnur
Útgarða-Loki

Útgarða-Loki er jötunn í norrænni goðafræði. Hann er höfðingi í Útgörðum.

Gylfaginning 
Útgarða-Loki kemur fyrir í Gylfaginningu þar sem Þór, Loki, Þjálfi og Röskva eru á leið austur. Í miklum skógi í Jötunheimi sækja þau sér skjóls í skála sem sýnir sig að vera vöttur risans Skrýmis. Þau verða honum samferða daginn eftir og sofa eina nótt úti. Þór fer um nóttina og ber hamri sínum í höfuð Skrýmis þrisvar, hvert höggið öðru meira, án sjáanlegs árangurs nema að Skrýmir talar um að akarn hafi fallið. Eftir þriðju tilraun fer þó Skrýmir á fætur og varar þau við að vera með hroka í Útgarði. Skiljast þá leiðir. Um miðjan næsta dag koma þau að gríðarmiklum kastala og er það Útgarður. Eru þau boðin velkomin þar ef þau vinni afrek nokkuð. Þjálfi keppir við |Huga, Loki við |Loga og Þór drekkur fyrst úr horni og glímir svo við Elli. Ekki náðu goð og þjónar þeirra að sigra neitt þeirra, en fá þó að gista. Daginn eftir fylgir Útgarða-Loki þeim frá höllinni og spöl þaðan viðurkennir hann fyrir þeim að allt voru vélar hans; Skrýmir var hann sjálfur og mynduðust dalir eftir högg Þórs, Hugi var hugur hans, Logi var eldurinn, hornið var tengt í úthafið sjálft og Elli var ellin. Hvarf hann svo.

Gesta Danorum 
Í Gesta Danorum eftir Saxo er minnst á Utgarthilocus, en virðist það þó lýsingin passa betur við Loka. Þó er kenning að "Förin til Útgarða Loka" sé afbökun á sögn um Loka.

Dægurmenning 
Dönsku teiknimyndasögurnar Goðheimar (eftir Peter Madsen) eru byggðar á Snorra Eddu. Útgarða-Loki er þar sem óvinurinn og Elli er sögð móðir hans.

Í Marvel Comics heiminum er Útgarða-Loki óvinur Þórs.

Tungl Satúrnusar Skrymir er nefnt eftir honum.

Tilvísanir 

Jötnar
Germönsk goðafræði
Paradís

Paradís getur átt við um:
 Paradís, íslensk hljómsveit frá 1975
 Paradís, annað orð yfir himnaríki, þar sem sálin fer eftir dauðann
Chariots of Fire

Chariots of Fire er bresk kvikmynd frá árinu 1981. Hún var leikstýrð af Hugh Hudson. Hún er byggð á sannsögulegri sögu tveggja breskra íþróttamanna sem kepptu í ólympíuleikunum 1924. Samnefnt lag sem samvið var fyrir kvikmyndina er oft kallað ólympíulagið.

Kvikmyndir
Pennsylvaníska

Pennsylvaníska (Deitsch, Pennsilfaanisch-Deitsch, eða Pennsilfaanisch), einnig kölluð pennsylvaníu-þýska og pennsylvaníu-hollenska, er afbrigði af vestur-miðþýsku sem talað er af afkomendum þýskra innflytjenda í Bandaríkjunum og Kanada.

Stafróf

Stafróf pennsylvanísku hefur 26 bókstafi.

Tungumál
Indóevrópsk tungumál
Germönsk tungumál
Vesturgermönsk tungumál
Þýska
Æslandik

Æslandik er ritmál ensku þar sem íslenski hreimurinn í ensku talmáli er í íslensku ritmáli. 

Það er svipað og mörg önnur hugtök sem lýsa grófri þýðingu orða sem eiga uppruna sinn í ensku eins og Denglisch.

Notkun 

Mörg orð af enskum uppruna sem eru algeng í íslensku eru skrifuð á Æslandik. Þar má nefna ók og sorrí, ásamt mörgum blótsyrðum.

Dæmi

Málfræði 

Flestar málfræðireglur eru teknar úr ensku. Íslenska stafrófið er notað en ritandi getur valið hvort y og ý séu notuð.

Persónufornöfn 

Tilbúin tungumál
Draumur hafsins

Draumur hafsins er listaverk eftir Rafaellu Brizuelu Sigurðardóttur. Hún málaði það á vegg á Laugarvegi 159 árið 2012. Myndin fær innblástur frá gamallri persneskri sögu úr bahá'í trúnni.

Málverk
Reykjavík
Bahá'í trúin
Holdétandi bakteríur

Holdétandi bakteríur eru bakteríur sem valda sýkingu og dauða holds. Þær eru af nokkrum tegundum en algengast er að þær séu af völdum Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes og Enterococcus. Einnig geta slíkar sýkingar verið af völdum Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa, Bacteroides teg. og Clostridium tegunda. Sýkingin getur verið vegna einnar tegundar eða nokkurra í einu. 

Að lokum er saltvatnstegundin Vibrio vulnificus, sem hefur valdið fjölda dauðsfalla við Mexíkóflóa

Hluti slíkra sýkinga er af völdum sveppa.

Sjá einnig 
Kolbrandur

Blóðeitrun

Tilvísanir 

Sjúkdómar
Byggingarlíffræði

Byggingarlíffræði (á ensku Structural Biology) er þverfagleg undirgrein efnafræði og líffræði sem rannsakar þrívíddarbyggingu lífefna, svosem prótína, og kjarnsýra, og meðal annars tenginguna milli uppbyggingu mismunandi lífsameinda og starfsemi þeirra.

Saga byggingarlíffræði 
Rosalind Franklin framkallaði fyrsta röntgenbylgjubeygjumynstur (á ensku diffraction pattern) DNA ásamt doktorsnemanum Raymond Gosling árið 1952. Þrívíddarbygging DNA var síðan birt árið 1953, síðar unnu James Watson, Francis Crick og Maurice Wilkins Nóbelsverðlaun fyrir að leiða út byggingu þess. Pepsín var fyrsta próteinið til þess að vera kristallað, en bygging þess var leyst af Theodore Svedberg með röntgengeislagreiningu. Árið 1958 birti rannsóknarhópur John Kendrew þrívíddarbyggingu mýóglóbíns, sem er próteinsameind sem flytur súrefni líkt og blóðrauði, nema um vöðvavefi og rannsóknarhópur Dorothy Hodgkin tókst að greina byggingu insúlín árið 1969. 

Kjarnsegulherma (á ensku nuclear magnetic resonance) var fyrst notuð árið 1985 til þess að greina byggingu prótíns.

Árið 2017 unnu Jacques Dubochet, Joachim Frank og Richard Henderson Nóbelsverðlaun í efnafræði fyrir þeirra þátt í að þróa aðferð til þess að skoða byggingu frjálsra próteina í lausn. Aðferðin felur í sér að steypa lífsýni í ofurkældan vökva, svo sem fljótandi etan, og skoða það síðan með ofurkældri rafeindasmásjá (á ensku cryogenic electron microscopy).

Aðferðir 
Lífefni og lífeindir eru að jafnaði of lítil til þess að geta skoðað þær með hefðbundnum smásjám. Hins vegar, ef ótal einsleitra lífsameinda er skoðað samtímis má leiða út byggingu þeirra, með ákveðnum takmörkunum, með eftirfarandi aðferðum:

 Röntgengeislagreining kristalla
 Rafeindasmásjá
 Kjarnsegulherma
 Massagreining
 Ljóstvístrun

Ýmsir tenglar 
 Prótín gagnagrunnurinn
 Evrópski prótín gagnagrunnurinn
 SCOP – Flokkun prótína
 UniProt 
 Prótín-atlasinn
 Gagnvirkt prótínsafn 
 Myndskeið af því hvernig DNA-fjölliðunar ensím afritar DNA

Tilvísanir 

Líffræði
Efnafræði
Lífefnafræði
Veirur
Davíð Tómas Tómasson

Davíð Tómas Tómasson (f. 21. október 1988), einnig þekktur sem Dabbi T, er íslenskur dómari og tónlistarmaður.

Dómari 
Davíð er dómari í körfuknattleik. Árið 2017 var hann skipaður opinber dómari FIBA.

Tónlistarferill 
Davíð, sem kemur fram undir listamannsnafninu Dabbi T, byrjaði að rappa á unglingsárum sínum. Sextán ára gamall gaf hann út sína fyrstu smáskífu, Þröngar píkur. Árið 2007 gaf hann út rapplötuna Óheflað málfar. Hann var meðlimur í hópnum 32c ásamt Emmsjé Gauta og Nagmús. Árið 2017 gaf Davíð út plötuna T.

Hljóðritaskrá 
Breiðskífur

 2007 - Óheflað málfar
 2017 - T

 Smáskífur

 2004 - Þröngar píkur
 2016 - Blár

Tilvísanir 

Íslenskir rapparar
Íslenskir tónlistarmenn
Fólk fætt árið 1988
Skemmtiklúbbur

Skemmtiklúbbur eða Sveitaklúbbur stundum Golfklúbbur, er félagsheimili í einkaeigu sem stofnaður er í kringum ýmiskonar afþreyingu og íþróttaáhugamál hjá þröngum eða lokuðum hópi fólks, oftar en ekki efnafólks. Slíkir klúbbar bjóða upp á sérvalda afþreyingu og íþróttir, einkum golf og tennis.

Afþreying
Högni Egilsson

Högni Egilsson (f. 3. október 1985) er íslenskur tónlistarmaður og söngvari. Högni hefur verið söngvari hljómsveitarinnar Hjaltalín frá árinu 2004.

Hljóðritaskrá

Með Hjaltalín

Breiðskífur
 Sleepdrunk Seasons (2007)
 Terminal (2009)
 Enter 4 (2012)
 Days of Gray (2014)
 Hjaltalín (2020)

Sem Högni

Breiðskífur
 Two Trains (2017)

Smáskífur
 Stay Close to Me (2018) ásamt andhim

Stökur
 Innsæi (2018)
 Paradísarmissir (2019)
 Sensus Terrae (Voice of Katla) (2021) ásamt GDRN
 Anda þinn guð (2022) ásamt Hatis Noit

Tilvísanir

Íslenskir söngvarar
Fólk fætt árið 1985
Íslenskir tónlistarmenn
Hólmgangan

Hólmgangan (danska: Den store udfordring) er níunda bókin í bókaflokknum um Goðheima. Hún kom út árið 1992. Teiknari hennar var listamaðurinn Peter Madsen, en auk hans komu þeir Hans Rancke-Madsen, Per Vadmand og Henning Kure að gerð handritsins. Hún byggir á frásögn Skáldskaparmála Eddu af viðureign  Ása-Þórs við jötnakonunginn Hrungni.

Söguþráður 
Mannapilturinn Þjálfi lætur sig dreyma um að Þór standi við loforð sín um að taka hann með til að berja jötna. Þegar loksins virðist ætla að verða af því hrindir táningurinn Magni upp dyrunum og kynnir sig sem son Þórs og skessunnar Járnsöxu. Þegar myndar togstreita milli Þjálfa og hins nýtilkomna keppinautar um athygli þrumuguðsins.

Á sama tíma er Óðinn á ferðalagi í Jötunheimum. Hann áir við hirð ruddans Hrungnis og fara þeir að metast um ágæti reiðskjóta sinna: Slepni og Gullfaxa. Óðinn verður hlutskarpari í kappreiðinni en Hrungnir sest upp á æsi í Bilskirni og lætur dólgslega. Að lokum er Þór nóg boðið og hann skorar á jötuninn í hólmgöngu. Þór heldur til einvígisins með Þjálfa og Magna sér til halds og trausts.

Hrungni til aðstoðar í hólmgöngunni skapa jötnarnir Mökkurkálfa, níu rasta háan leirkarl, ramman af afli en með merarhjarta. Eftir snarpa viðureign fellir Þór Hrungni, en höfuðlaus skrokkurinn fellur ofan á Þór og heldur honum föstum og meðvitundarlausum. Á meðan tekst Þjálfa að fella Mökkurkálfa með því að vera frjár á fæti. Við það leggur jötnaliðið á flótta. Eftir stendur að losa Þór undan hræi jötunsins og mistekst hverjum guðanna á fætur öðrum það, uns Magni sviptir Hrungni ofan af föður sínum og uppsker lof og virðingu. Þjálfi uppgötvar að Magni hafði svindlað og spennt á sig megingjarðir Þórs til að öðlast styrk, en ákveður að þegja yfir leyndarmálinu til að Æsir taki Magna í sátt.

Fróðleiksmolar 
 Samkvæmt goðsögninni var Magni aðeins þriggja nátta gamall þegar hann vann lyftingarafrekið. Höfundar sögunnar leysa það með því að láta Magna segjast fyrst hafa orðið sonur Þórs þegar hann uppgötvaði faðernið þremur dögum fyrr.

 Persóna Magna hafði ekki birst áður í sagnaflokknum en varð föst persóna í bókunum upp frá þessu.

Íslensk útgáfa 
Hólmgangan kom út hjá Forlaginu árið 2019, í íslenskri þýðingu Bjarna Fr. Karlssonar.

Myndasögur
Bókaárið 1993
Einglyrnisslanga

Einglyrnisslanga (fræðiheiti: Naja kaouthia) er tegund slanga sem finnast í suðaustur og austur Asíu.

Tilvísanir 

Slöngur
Tony-verðlaunin

Tony-verðlaunin (fullt heiti The Antoinette Perry Award for Excellence in Broadway Theatre, stytt sem Tony Awards eða Tonys) eru verðlaun veitt fyrir framúrskarandi árangur í leiklist. Þau eru afhent af American Theatre Wing og The Broadway League samtökunum við árlega athöfn í Midtown Manhattan.

Verðlaunin voru stofnuð af framleiðandanum og leikstjóranum Brock Pemberton og eru nefnd eftir leikkonunni Antoinette „Tony“ Perry. Hún var einnig ein af stofnendum American Theatre Wing þar sem hún starfaði sem ritari. Verðlaunagripurinn er snúanlegur heiðurspeningur sem stendur á svörtum grunni úr pjátri.

Tony-verðlaunin eru samsvarandi Emmy-verðlaununum fyrir sjónvarp, Grammy-verðlaununum fyrir tónlist og Óskarsverðlaununum fyrir kvikmyndir. Aðili sem hefur hlotið öll fjögur verðlaunin er sagður hafa unnið The EGOT. Einnig eru Tonys sambærileg Laurence Olivier-verðlaununum í Bretlandi og Molière-verðlaununum í Frakklandi.

Tenglar 
 Opinber vefsíða

Leiklistarverðlaun