Þórdís Kristmundsdóttir

Þórdís Kristmundsdóttir (f. 13. nóvember 1948) er prófessor emerita í lyfjafræði við Háskóla Íslands. Hún er fædd og uppalin í Reykjavík.

Ferill 
Hún lauk stúdentsprófi frá MR 1968 og M.Sc.-prófi í lyfjafræði og síðar doktorsprófi frá háskólanum í Manchester á Englandi 1976. Hún hlaut sérfræðiviðurkenningu LFÍ (Lyfjafræðingafélags Íslands) árið 1977 og var Post-Doctoral Research Fellow á vegum I.C.I. Pharmaceuticals við lyfjafræðideild háskólans í Manchester 1977-79.

Haustið 1979 hóf Þórdís störf við deild lyfjafræði lyfsala við HÍ sem sérfræðingur. Hún varð prófessor í lyfjagerðarfræði við HÍ 1986, sem er hennar sérsvið, og þar með önnur konan sem skipuð var prófessor við HÍ. Sú fyrsta var Margrét Guðnadóttir veirufræðingur.

Rannsóknir 
Rannsóknir Þórdísar hafa m.a. beinst að þróun og prófunum á lyfjaformum sem innihalda sýkladrepandi fitusýrur og mónóglýseríð sem virk efni, í þeim tilgangi að fyrirbyggja smit um slímhimnur og til meðferðar á húð- og slímhimnusýkingum. Niðurstöður rannsókna hennar sýna kosti þess að nýta lípíð til að meðhöndla sýkingar í húð eða slímhúð en þau lípíð sem hún hefur unnið með eru örverudrepandi, erta hvorki né valda ofnæmi og vekja ekki upp mótsvörun líkamans. Rannsóknir hennar sýna að lípíð gætu orðið ódýr uppspretta örverudrepandi efna til að takast á við sýkingar. Þórdís hefur víða haldið fyrirlestra og ritað fjölda greina og bókarkafla um viðfangsefni sín.

Ýmis störf og verkefni 
Þórdís var ritstjóri Tímarits um lyfjafræði 1980-84 og í fræðslunefnd LFÍ 1985-1988. Hún var framkvæmdastjóri Lyfjafræðingafélags Íslands 1979-1991, sat í framhaldsmenntunarráði félagsins 1994-96 og í stjórn Norrænu samtakanna um menntun lyfjafræðinga 1997-2001 (NFFU). Þórdís átti sæti í stjórn Lyfjafræðistofnunar Háskóla Íslands 1997-1999 og í stjórnarnefnd lyfjafræði lyfsala (læknadeild) og var formaður stjórnarnefndarinnar 1986-1987, 1989-91, 1993-1995, 1997-1999, 2000-03 og 2009-11. Hún var kjörin fyrsti deildarforseti Lyfjafræðideildar er hún var stofnuð og sat í deildarráði Læknadeildar 1988-92 og 1996-2000. Þórdís var í forystu við uppbyggingu Lyfjafræðideildar í Haga ásamt Þorsteini Loftssyni prófessor og Kristínu Ingólfsdóttur, fyrrum rektor HÍ, og var stjórnarformaður Reykjavíkurapóteks-Háskólaapóteks.

Þórdís var fulltrúi Heilbrigðisvísindasviðs í háskólaráði 2006-2008 og átti sæti í nefnd háskólaráðs þar sem endurskoðuð voru ákvæði laga og reglna um dómnefndir og fleiri þætti ráðningarmála 2000-2002. Hún var í stjórn líf- og læknisfræðideildar Vísindasjóðs 1987-94 og varaformaður sjóðsins 1991-94. Þá sat hún í stjórn fagráðs Tæknisjóðs Rannís 1998-2002 og átti sæti í vísindasjóði HÍ 1995-2005, í vísindanefnd skólans 2001-2005 og 2011-2014 og í fagráði heilbrigðisvísinda vegna úthlutunar úr Eimskipafélagssjóðnum 2002. 

Þórdís sat í stjórnarnefnd í norræna vísindasjóðnum Nordisk Forskarudannings Akademi (NorFa) (1990-1991) og var fulltrúi Íslands  í norrænu rannsóknarnámskeiðunum Nordiska Forskarkurser (NordForsk) 1991-96 og Nordisk Federation for Farmaceutisk Undervisning (NFFU) 1997-2001. Þórdís sat í stjórn vísindasjóðs Krabbameinsfélags Íslands 1989-92, var varaformaður sjóðsins 1990-91 og formaður 1991-92. Einnig og var hún fulltrúi Krabbameinsfélags Íslands í stjórn rannsóknarsjóðs Norrænu Krabbameinssamtakanna (Nordisk Cancer Union) 1990-92. Þá sat hún í stjórn Rannsóknaþjónustu Háskóla Íslands og var fyrsti formaður hugverkanefndar Háskóla Íslands og LSH 2002-2009. Þórdís og var fyrsti formaður doktorsnámsnefndar Heilbrigðisvísindasviðs háskólans 2014-2017. Hún átti einnig sæti í kærunefnd í málefnum nemenda við HÍ, var fulltrúi HÍ í stefnunefnd í sameiginlegum málefnum HÍ og Landspítala og gegndi formennsku í afreks- og hvatningarsjóði HÍ.

Á árunum 1986-1988 var Þórdís varaformaður Félags háskólakennara og hún varð fyrst kvenna til að ganga í Rótarý Reykjavík (ásamt Sigríði Snævarr) og sat í stjórn klúbbsins 1997-1998. Hún hefur setið í ýmsum nefndum á vegum háskólaráðs og rektors HÍ, unnið að skipulagningu fjölmargra vísindaráðstefna, setið í masters- og doktorsnefndum, ýmsum dómnefndum vegna stöðuveitinga lektora, dósenta og prófessora og sinnt fjölmörgum öðrum stjórnunar- og trúnaðarstörfum innan HÍ.

Viðurkenningar 
Þórdísi voru veitt Nýsköpunarverðlaun Tækniþróunar hf. (ásamt W. Peter Holbrook og Skúla Skúlasyni) 1998, og verðlaun International Association for Dental Research (IADR) og GlaxoSmithKline (GSK) fyrir rannsóknir á lyfjagjöf við munnholssjúkdómum 2005 (ásamt W. Peter Holbrook, Halldóri Þormar og Skúla Skúlasyni). Í nóvember 2018 var Þórdísi veitt gullmerki Lyfjafræðingafélags Íslands fyrir ötult og fórnfúst starf í þágu lyfjafræðimenntunar og Lyfjafræðingafélags Íslands.

Einkalíf 
Foreldrar Þórdísar voru Kristmundur Jakobsson (f. 1923, d. 2014), loftskeytamaður og símvirki, og Ástdís Gísladóttir (f. 1926, d. 1999) húsfreyja. Þórdís er gift Eiríki Erni Arnarsyni, (f. 1949), prófessor emeritus við Læknadeild HÍ og sérfræðingi í klínískri sálfræði. Dætur Þórdísar og Eiríks eru Hildur viðskiptafræðingur og Kristín Björk lyfjafræðingur.

Helstu ritverk

Greinar 
Utsuki, T., Brem, H., Pitha, J., Loftsson, T., Kristmundsdottir, T., Tyler, B. M., Olivi, Potentiation of anticancer effects of microencapsulated carboplatin by hydroxypropyl α-cyclodextrin. Journal of Controlled Release. 1996;40(3):251-60.
Holbrook, W. P., Kristmundsdóttir, T., Loftsson, T. Aqueous hydrocortisone mouthwash solution: clinical evaluation. Acta Odontologica Scandinavica. 1998;56(3):157-60.
Thormar, H., Bergsson, G., Gunnarsson, E., Georgsson, G., Witvrouw, M., Steingrimsson, Ó., De Clercq E., Kristmundsdóttir, T. Hydrogels containing monocaprin have potent microbicidal activities against sexually transmitted viruses and bacteria in vitro. Sexually Transmitted Infections. 1999;75(3):181-5.
Kristmundsdottir, T., Arnadottir, S. G., Bergsson, G., Thormar, H. Erratum: Development and evaluation of microbiocidal hydrogels containing monoglyceride as the active ingredient (Journal of pharmaceutical sciences (1999) 88 (1011-1015)). Journal of Pharmaceutical Sciences. 1999;88(12):1366.
Kristmundsdottir, T., Aradottir, H. A., Ingolfsdottir, K., Ogmundsdottir, H. M. Solubilization of the lichen metabolite (+)-usnic acid for testing in tissue culture. J Pharm Pharmacol. 2002;54(11):1447-52.
Kristmundsdottir, T., Jonsdottir, E., Ogmundsdottir, H. M, Ingolfsdottir, K. Solubilization of poorly soluble lichen metabolites for biological testing on cell lines. Eur J Pharm Sci. 2005;24(5):539-43.
Skulason, S., Holbrook, W. P., Kristmundsdottir, T. Clinical assessment of the effect of a matrix metalloproteinase inhibitor on aphthous ulcers. Acta Odontol Scand. 2009;67(1):25-9.
Skulason, S., Holbrook, W. P., Thormar, H., Gunnarsson, G. B., Kristmundsdottir, T. A study of the clinical activity of a gel combining monocaprin and doxycycline: a novel treatment for herpes labialis. J Oral Pathol Med. 2012;41(1):61-7.
Hilmarsson, H., Kristmundsdóttir, T., Gunnarsson, E., Thormar, H. Intranasal delivery of formulations containing virucidal lipids for treatment of respiratory syncytial virus (RSV) infection in rats. Journal of Drug Delivery Science and Technology. 2013;23(5):455-7. 
Holbrook, W. P., Kristmundsdóttir, T., Thormar, H., Jónsdóttir, S. Á., Helgadóttir, H. OI0259 A denture adhesive containing monocaprin for reducing contamination with Candida. Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology and Oral Radiology. 2014;117(5):e355.
Reddy Patlolla, V. G., Holbrook, W. P., Gizurarson, S., Kristmundsdottir, T. Long-term stabilization of aqueous doxycycline formulations, in mucoadhesive hydrogels for treatment of oral mucosal conditions. Curr Drug Discov Technol. 2019 Feb DOI: 10.2174/1570163816666190222193902.
Reddy Patlolla, V. G., Holbrook, W. P., Gizurarson, S., Kristmundsdottir, T. Doxycycline and Monocaprin In Situ Hydrogel: Effect on Stability, Mucoadhesion and Texture Analysis and In Vitro Release. Gels (Basel, Switzerland), 09 December 2019; 5(4).

Bókakaflar 
T. Loftsson, T. Kristmundsdóttir. (1993) Microcapsules containing water-soluble cyclodextrine inclusion complexes of water-insoluble drugs, bls. 168-189 í ACS SYMPOSIUM SERIES  Volume: 5203. 
T. Kristmundsdóttir, S. Skúlason. (2011) Lipids as active ingredients in pharmaceuticals, cosmetics and health foods, bls. 151-178 í bókinni Lipids and Essential Oils as Antimicrobial Agents, John Wiley & Sons. 
W. P. Holbrook, V. G. Patlolla., T. Kristmundsdóttir. (2018). Developing Remedies for Oral Mucosal Diseases (bls. 151-158). í bókinni Translational Oral Health Research, Meurman J. (ritsj.). Springer, Cham.

Heimildir 

Íslenskir lyfjafræðingar
Prófessorar við Háskóla Íslands