alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Eiríkur Guðmundsson (hirðstjóri)

Eiríkur Guðmundsson (d. 23. febrúar 1388) var íslenskur hirðstjóri seint á 14. öld. Hirðstjóraferill hans varð skammur, hann var veginn á fyrsta ári sínu í embætti.

Talið er líklegt að Eiríkur hafi verið sonur Guðmundar Snorrasonar frá Skarði, bróður Orms Snorrasonar. Hann virðist að minnsta kosti hafa verið nátengdur Skarðverjum. Á jólanóttina 1385 fór Eiríkur ásamt Guðmundi, syni Orms, að Þórði Jónssyni góðamanni. Tóku þeir hann höndum og eftir að Ormur hafði dæmt hann til dauða var hann höggvinn. Vígið þótti níðingsverk og var þeim Guðmundi og Eiríki ekki vært á landinu. Þeir fóru út um sumarið. Guðmundur hvarf í Færeyjum 1388 en Eiríkur kom heim 1387 og hafði þá verið skipaður hirðstjóri af Ögmundi Finnssyni dróttseta í Noregi, sem einnig hafði skipað Narfa Sveinsson lögmann „og þótti nýlunda“. Í sumum annálum segir reyndar að Eiríkur hafi kallað sig hirðstjóra og bendir það til þess að landsmenn hafi ekki verið tilbúnir að viðurkenna hann sem slíkan. Ekki er vitað um tildrög þess að hann var veginn eða hverjir banamenn hans voru.

Heimildir 
 Safn til sögu Íslands. 2. bindi, Kaupmannahöfn 1886.

Hirðstjórar á Íslandi
Robert Blake

Robert Blake (1599 – 17. ágúst 1657) var enskur flotaforingi í þjónustu Enska samveldisins. Hann gekk í þingherinn þegar Enska borgarastyrjöldin braust út 1641 og gat sér þar gott orð. Hann var skipaður flotaforingi 1649 og er oft nefndur faðir konunglega breska sjóhersins. Hann stöðvaði skip Róberts Rínarfursta fyrst í Kinsale og síðan í Portúgal þar sem sigur hans tryggði yfirráð þinghersins á hafi úti og leiddi til þess að mörg ríki viðurkenndu Enska samveldið. Það gerði það einnig mun erfiðara fyrir konungssinna að ráðast inn í England frá Skotlandi eða Írlandi.

Eftir ósigra í fyrstu átökum fyrsta stríðs Englands og Hollands endurskipulagði hann sjóherinn og vann að lokum sigra sem bundu endi á stríðið.

Í stríði Englands og Spánar 1654 hélt hann Cádiz í herkví heilan vetur. 1657 vann hann sigra gegn Spánverjum í sjóorrustum í Vestur-Indíum en lést af sárum sínum á heimleiðinni.

Blake, Robert
Blake, Robert
Vigfús Ívarsson

Vigfús Ívarsson (d. 1420) var íslenskur hirðstjóri á 14. og 15. öld og bjó á Bessastöðum á Álftanesi.

Vigfús var sonur Ívars hólm Vigfússonar hirðstjóra og konu hans, Margrétar Özurardóttur. Hann virðist ekki hafa borið viðurnefnið hólmur þótt því sé stundum tyllt á hann í ættartölum. Hann kom út 1390 með hirðstjórn, sagður hafa komið frá Færeyjum og hefur líklega fengið hirðstjórnina 1389 en orðið að hafa vetursetu í Færeyjum. Hann hélt hirðstjóraembættinu allt til 1413, eða í 24 ár.

Í Nýja annál segir að Vigfús hirðstjóri hafi staðið fyrir mikilli og fjölmennri brúðkaupsveislu í Viðey árið 1405, þegar þau Vatnsfjarðar-Kristín og Þorleifur Árnason gengu í hjónaband. Hann stóð líka fyrir mikilli biskupsveislu í Skálholti þegar Jón biskup kom þangað að taka við embætti.

Árni biskup mildi fékk hirðstjórn 1413 um leið og hann varð Skálholtsbiskup. Hann kom reyndar ekki til landsins fyrr en 1415 en gerði Björn Jórsalafara að umboðsmanni sínum og lét Vigfús því af hirðstjórn. Árið 1415 sigldi hann til Englands frá Hafnarfirði og hafði með sér 60 lestir skreiðar og mikla fjármuni aðra. Hann heimsótti gröf hins helga Tómasar Becket í Kantaraborg og gaf þar mikla peninga til bænahalds fyrir sér, konu sinni og börnum.

Kona Vigfúsar var Guðríður Ingimundardóttir. Hún var af norskum höfðingjaættum, afkomandi Hákonar gamla. Hún bjó í Brautarholti á Kjalarnesi eftir lát manns síns, að minnsta kosti til 1436. Þau áttu nokkur börn en tvö þeirra eru þekktust, Ívar Vigfússon hólmur, sem bjó á Kirkjubóli á Miðnesi og var drepinn þar af sveinum Jóns Gerrekssonar biskups, og Margrét, sem slapp með naumindum lífs frá Kirkjubóli og giftist síðar Þorvarði Loftssyni á Möðruvöllum.

Heimildir 
 Safn til sögu Íslands. 2. bindi, Kaupmannahöfn 1886.

Hirðstjórar á Íslandi
Fornegypska

Fornegypska var afróasískt tungumál sem var talað í Egyptalandi að minnsta kosti frá fyrstu rituðu heimildum um 3400 f.Kr. fram á 17. öld þegar það dó út og egypsk arabíska varð eina málið sem talað var í landinu. Síðasta útgáfa tungumálsins, koptíska, er enn notað sem kirkjumál koptísku kirkjunnar.

Sögu fornegypsku er oft skipt í sex tímabil:
 Áregypska - frá upphafi til 2600 f.Kr.
 Gamalegypska - frá 2600 til 2000 f.Kr.
 Miðegypska - frá 2000 til 1300 f.Kr.
 Síðegypska - frá 1300 til 700 f.Kr.
 Demótíska - frá 700 f.Kr. til 5. aldar e.Kr.
 Koptíska - frá 1. öld til 17. aldar e.Kr.

Egypska var skrifuð með helgirúnum þar til koptíska kirkjan tók að nota koptískt letur sem er í grunninn grískt letur með nokkrum aukastöfum.

Afróasísk tungumál
Egyptaland hið forna
Útdauð tungumál
Hámundur heljarskinn Hjörsson

Hámundur heljarskinn Hjörsson var landnámsmaður í Eyjafirði, tvíburabróðir Geirmundar heljarskinns. Hann kom til landsins með Helga magra, sem var tengdafaðir hans.

Samkvæmt því sem segir í Landnámu nam hann fyrst Árskógsströnd frá Svarfaðardal og suður að Hörgá og bjó á Hámundarstöðum. Þegar Örn frændi hans, sem hafði numið land í Arnarfirði, frétti af honum ákvað hann að flytja sig um set til að vera nær honum. Hámundur lét hann fá land þar á ströndinni og bjó hann í Arnarnesi. Sjálfur fékk Hámundur land hjá Helga tengdaföður sinum, frá Merkigili (sem líklega var nærri Hrafnagili) til Skjálgdaldsár og bjó á Espihóli.

Hámundur var fyrst giftur Ingunni dóttur Helga magra, og var sonur þeirra Þórir bóndi á Espihóli. Þegar Ingunn dó kvæntist Hámundur annari dóttur Helga, Helgu (sem áður hafði átt Auðun rotinn Þórólfsson landnámsmann). Dóttir þeirra var Yngvildur allrasystir, kona Örnólfs sonar Þórðar slítanda landnámsmann í Hörgárdal.

Heimildir 
 

Eyjafjarðarsýsla
Landnámsmenn á Íslandi
Nimzóindversk vörn, Rubenstein, Ólafssonar afbrigði

Ólafssonar afbrigðið (enska: Olafsson variation) af Rubenstein afbrigði Nimzóindverskrar varnar kemur upp eftir leikina:

1.d4 Rf6 
2.c4 e6 
3.Rc3 Bb4 
4.e3 O-O 
5.Bd3 d5 
6.Rf3 c5 
7.O-O dxc4 
8.Bxc4 b6 
9.De2 Bb7 
10.Hd1 Dc8

Afbrigðið er nefnt eftir Friðriki Ólafssyni, fyrsta stórmeistara íslendinga í skák.

Ólafssonar afbrigðið var fyrst teflt árið 1957 í skákinni Donner - Ólafsson sem fram fór í Wageningen í Hollandi og endaði hún með jafntefli eftir leikina: 11.Bd2 cxd4 12.Rxd4 Rc6 13.Rf3 Db8 14.a3 Be7.

Friðrik tefldi afbrigðið alls fjórum sinnum og vann hann þrjár skákir og gerði jafntefli í þeirri fyrstu. Skákirnar sem hann var eru:
 Cuellar-Gacharna - Ólafsson,  Stokkhólmi, 1962 
 Najdorf - Ólafsson, Bandaríkjunum, 1963 
 Gligoric - Ólafsson, Reykjavík, 1995

Tengt efni
 Friðrik Ólafsson
 Skákbyrjun
 Nimzóindversk vörn

Tenglar

Heimildir
 http://www.geocities.com/siliconvalley/lab/7378/eco.htm
 ChessBase 9.0

Nimzóindversk vörn
Grundarbardagi

Grundarbardagi var orrusta sem háð var á Grund í Eyjafirði að morgni 8. júlí 1362. Þar féllu þeir Smiður Andrésson hirðstjóri, Jón Guttormsson skráveifa og fleiri fyrir flokki Eyfirðinga.

Smiður hirðstjóri reið norður í land eftir Alþingi með rúmlega þrjátíu manna flokk, þar á meðal báða lögmennina, Jón skráveifu og Orm Snorrason, og hugðist lækka rostann í Norðlendingum, sem höfðu átt í deilum við Jón skalla Eiríksson Hólabiskup og neitað að viðurkenna hann sem yfirboðara sinn. Smiður hafði áður aflað sér óvinsælda með harðri skattheimtu og Jón skráveifa var svo óvinsæll að þegar hann var hirðstjóri í Norðlendingafjórðungi höfðu Norðlendingar riðið á móti honum og hrakið hann úr fjórðungnum.

Flokkurinn kom á Grund og settist þar upp. Sagt er að húsfreyjan, Grundar-Helga, hafi búið þeim veislu og veitt vel svo að gestirnir hafi orðið mjög ölvaðir. Hún á líka að hafa sagt stúlkum þeim sem þjónuðu mönnunum til sængur að snúa við annarri skálminni á brókum þeirra svo þeim yrði tafsamt að klæða sig. En á meðan veislan stóð hafði hún látið sendimenn sína fara um sveitina og safna saman vopnfærum mönnum. Samtímaheimildir (annálar) segja þó að Eyfirðingar hafi safnast saman þegar þeir fréttu af ferðum Smiðs og förunauta hans og hitt þá fyrir á Grund. Ein yngri heimild segir að "fortogi" Eyfirðinga í bardaganum hafi verið Gunnar Pétursson, bróðir Helgu. Gunnar er þekktur úr skjölum. Hann mun þá hafa búið á Hólum í Eyjafirði, en síðar á Auðbrekku. Bróðir þeirra Helgu mun hafa verið Ólafur Pétursson hirðstjóri.

Bardaginn var harður og er sagður hafa staðið frá miðjum morgni (kl. 6) þar til eftir dagmál (kl. 9) og féllu alls þrettán eða fjórtán menn, sjö eða átta úr liði aðkomumanna en sex Eyfirðingar, og margir særðust. Smiður var vel vígur og er sagður hafa varist fimlega þótt drukkinn væri, stökk upp á skálabitana og hljóp á milli þeirra. Á endanum gat þó einhver komið lagi á háls hans og er sagt að höfuðið hafi lent í mjólkurtrogi húsfreyjunnar. Jón skráveifa er ýmist sagður hafa verið laminn til bana með járnreknum kylfum eða fundist fastur í kamarauganu, sem hann hafði reynt að skríða út um til að bjarga lífi sínu, og verið höggvinn. Ormur Snorrason komst í kirkju með nokkrum öðrum og þótti framganga hans ekki hetjuleg.

Heimildir 
 Safn til sögu Íslands. 2. bindi, Kaupmannahöfn 1886.
 "Auðbrekkubréf og Vatnsfjarðarerfðir" Saga, tímarit Sögufélags 1962.

Tengt efni 
 

Bardagar á Íslandi
Sníkill

Sníkill getur átt við:

 Sníkjudýr
 Sníkil, morfem sem er alltaf bætt við eða aftan orð; dæmi um sníkil væri 's í he's („hann er“) í ensku eða hið latneska viðskeytta orð -ne í Estne puella ignava?'' („Er stelpan ekki löt?“)

Tengt efni 
 Sníkjuvespur
 Sníkjudýrafræði
 Viðskeytt orð

Tilvísanir
Actinomycetales

Actinomycetales eða geislagerlar er fremur stór og fjölskrúðugur ættbálkur baktería. Þær teljast Gram-jákvæðar þrátt fyrir að margar tegundir ættbálksins sé erfitt að lita með hefðbundinni gramlitun, en bygging frumuveggja þeirra er þó ótvírætt í samræmi við aðrar Gram-jákvæðar bakteríur. 

Helstu búsvæði geislagerla eru í jarðvegi, en innan ættbálksins er einnig að finna nokkuð af sýklum, þar á meðal barnaveikisýkilinn og berklasýkilinn, auk baktería af ættkvísl Actinomyces sem valdið geta svokallaðri geislagerlabólguRagnar F. Ingvarsson, Lárus Jónsson, Hafsteinn Sæmundsson og Magnús Gottfreðsson (2007) „Geislagerlabólga í sjötugri konu með gleymda lykkju - Sjúkratilfelli og yfirlit um sjúkdóminn“ Læknablaðið 93, 479-485.. 

Innan ættbálksins eru all margar tegundir sem framleiða annarsstigs lífefna með örveruhemjandi virkni og eru þau sum hver eru nýtt sem sýklalyf.

Heimildir 

Gerlar
Benedict Anderson

Benedict Anderson (f. 26. ágúst 1936; d. 13. desember 2015) var prófessor emerítus í alþjóðafræðum við Cornell-háskóla í Bandaríkjunum. Hann er þekktastur fyrir skrif sín um þjóðir og þjóðernishyggju í bókinni Imagined Communities frá 1983. Hann rekur upphaf þjóðríkjastefnunnar til nýlenda Evrópubúa í Ameríku en ýmsir fyrri höfundar höfðu ýmist rakið hana til iðnbyltingarinnar eða upplýsingarinnar og Napóleonsstyrjaldanna. Greining hans er í anda sögulegrar efnishyggju og hefst með gagnrýni á vanmátt marxismans gagnvart þjóðernishyggjunni á 19. og 20. öld. Hann leggur áherslu á mikilvægi prentiðnaðarins og kapítalisma og endalok hugmyndarinnar um guðlegan uppruna konungsvaldsins fyrir þróun þjóðernishyggju.

Bandarískir sagnfræðingar
Stjórnmálafræðingar
Vínsteinn

Vínsteinn er vínsúrt kalín sem finnst í safa ýmissa jurta. Hann var áður fyrr meðal annars notaður sem litunarefni. . Hann hefur efnasambandið KC4H5O6. Þegar talað er um vínstein í matargerð og bakstri er átt við hvítt duft sem er unnið úr gerjuðum vínberjasafa. 

Vínsteinn er oft annað aðalefnið í lyftidufti, á móti matarsóda (natroni), og kallast slíkt lyftiduft vínsteinslyftiduft. Hann er þó ekki lyftiefni í sjálfu sér og ekki hægt að hafa hann til þeirra nota einan sér, en áhrif frá sýrunni í honum, ásamt raka úr deiginu, valda því að efnahvörf verða í matarsódanum þannig að koltvísýringsbólur myndast og stækka, sem aftur verður til þess að deigið lyftir sér. Þar sem þetta ferli hefst um leið og vökva er blandað saman við þurrefnin má deigið ekki bíða neitt, heldur þarf að setja það fljótt í ofninn svo að loftið sígi ekki úr því aftur.

Vínstein er stundum settur saman við eggjahvítur þegar þær eru þeyttar í marens til að gera hann stöðugri og endingarbetri og hann er einnig stundum látinn út í sykurlög þegar síróp er soðið til að koma í veg fyrir kristallamyndun. Hann er líka notaður töluvert í matvælaframleiðslu.

Ef ögn af ediki eða sítrónusafa er hrært saman við vínstein verður til þykkt krem sem má nota til að fægja málma, svo sem kopar og messing.

Tengt efni 
 Lyftiduft
 Matarsódi

Tilvísanir 

Bakstur
Sölt
Goshver

Goshver er hver sem gýs sjóðheitu vatni og gufu, oft tugi metra í loft upp. Goshverir eru allra íslenskra hvera þekktastir. Af íslenskum goshverunum hefur Geysir í Haukadal frá öndverðu dregið að sér mesta athygli, en síðar hefur Strokkur bæst við. Á ýmsum tungumálum eru goshverir nefndir eftir Geysi, til dæmis á ensku geyser.

Goshverir
Nymphenburg-kastalinn í München

Nymphenburg-kastalinn í München var reistur af kjörfurstanum Ferdinand fyrsta fyrir eiginkonu sína Henríettu Aðalheiði. Kastalinn er rétt fyrir vestan miðborgina. Hallargarðurinn er einn sá stærsti í heimi.

Saga Nympenburg-kastalans 
Þegar Henríetta Aðalheiður fæddi erfingjann, Maximilian Emanúel, varð kjörfurstinn Ferdinand svo glaður og hrifinn að hann ákvað að reisa eiginkonu sinni kastala. Hún sjálf lét reisa Theatiner-kirkjuna í München í þakkarskyni. Framkvæmdir við kastalann hófust 1664 og var hann stækkaður nokkrum sinnum í gegnum tíðina. Kastalinn var aðallega notaður sem sumardvalarstaður Wittelsbach-ættarinnar í gegnum tíðina. Nokkrir merkir atburðir gerðust í kastalanum. 1741 mættu fulltrúar frá Frakklandi, Spáni, Saxlandi og Prússlandi, auk Karls kjörfursta, á fundi í kastalanum og gerðu bandalag gegn Austurríki. Þá var María Teresa nýorðin keisaraynja í Austurríki og stríðið um erfðir þar á bæ nýhafið. Bandalag þetta varð til þess að Karl kjörfursti var seinna kjörinn konungur og síðar krýndur keisari þýska ríkisins. Bæjaraland var gert að konungsríki 1806. Maximilian konungur dó í kastalanum 1825 og barnabarn hans Lúðvík II fæddist þar. 1863 heimsótti Otto von Bismarck Lúðvík konung og hittust þeir í kastalanum. Í loftárásum seinna stríðsins slapp kastalinn við skemmdir, nema hvað ein sprengja lenti í kastalakapellunni og eyðilagði hana.

Kastalagarðurinn 
Nymphenburg-kastali er með tvo stóra garða. Fyrir framan er sléttur grasagarður með nokkrum tjörnum. Fyrir aftan er víðáttumikill skógargarður, en hann var áður fyrr við borgarmörk München. Í dag er byggð allt í kring. Garður þessi er einstaklega fagur og einn stærsti kastalagarður heims. Á grasbalanum fyrir framan var haldið hestamót Ólympíuleikanna 1972.

Innviði 
Nokkra fagra sali er að finna í kastalanum. Þeirra helsti er Steinsalurinn (Steinerner Saal) sem skreyttur er með veggmálverkum og freskum. Annar þekktur salur er Fagrisalur (Schönheitsgalerie) þar sem Lúðvík konungur lét hengja upp málverk af 36 fallegum konum frá München. Alls eru þrjú söfn í kastalanum.
 Hestvagnasafn í suðurálmunni
 Postulínssafn í suðurálmunni
 Safn um manninn og náttúruna í norðurálmunni
Söfnin og kastalinn sjálfur eru mjög vinsæl. Um 300 þús manns sækja kastalann heim árlega. Auk þess eru haldnir tónleikar í kastalanum árlega síðan 2004.

Heimildir 

 

München
Lögmenn norðan og vestan

Lögmenn norðan og vestan 1272-1800:

 Sturla Þórðarson um allt land 1272-1276, norðan lands og vestan 1277-1282
 Erlendur sterki Ólafsson 1283-1289
 Þorlákur Narfason 1290-1291
 Sigurður Guðmundsson 1292
 Þorlákur Narfason 1293-1295
 Þórður Narfason 1296-1297
 Þorlákur Narfason 1298-1299
 Þórður Narfason 1300
 Bárður Högnason 1301
 Guðmundur Sigurðsson 1302-1318
 Erlendur Hauksson 1319
 Snorri Narfason 1320-1329
 Grímur Þorsteinsson 1330-1334
 Pétur Halldórsson 1335-1345
 Grímur Þorsteinsson 1346-1350
 Pétur Halldórsson 1351-1360
 Jón Guttormsson skráveifa 1361-1362
 Þorsteinn Eyjólfsson 1362-1366
 Einar Gilsson 1367-1368
 Þorsteinn Eyjólfsson (um allt land) 1369-1370
 Magnús Jónsson 1371
 Þorsteinn Eyjólfsson 1372-1380
 Hrafn Bótólfsson 1381-1390
 Þorsteinn Eyjólfsson 1391-1404
 Hrafn Guðmundsson 1405-1432
 Teitur Gunnlaugsson 1433-1437
 Helgi Guðnason 1438-1443
 Teitur Gunnlaugsson 1444-1453 (um allt land 1444-1450)
 Brandur Jónsson 1454-1478
 Hrafn Brandsson eldri 1479-1483
 Finnbogi Jónsson 1484-1508
 Jón Sigmundsson 1509-1518
 Grímur Jónsson 1519-1521
 Teitur Þorleifsson 1522-1525
 Hrafn Brandsson yngri 1526-1528
 Ari Jónsson 1529-1540
 Þorleifur Pálsson 1541-1546
 Ormur Sturluson 1547-1553
 Oddur Gottskálksson 1554-1555
 Eggert Hannesson 1556-1567
 Ormur Sturluson 1568-1572
 Jón Jónsson 1573-1605
 Jón Sigurðsson 1606-1618
 Halldór Ólafsson 1619-1638
 Magnús Björnsson 1639-1661
 Þorleifur Kortsson 1662-1678
 Magnús Jónsson 1679-1693
 Lauritz Christiansson Gottrup 1695-1714
 Oddur Sigurðsson 1715-1726
 Benedikt Þorsteinsson 1727-1733
 Alexander Christian Smith 1734-1735
 Magnús Gíslason (um allt land 1736)
 Hans Becker 1737-1745
 Sveinn Sölvason 1746-1782
 Stefán Þórarinsson 1783-1789
 Magnús Stephensen 1790-1800

Tengt efni 
 Lögmenn sunnan og austan

Heimild
Lögsögumannatal og lögmanna á Íslandi eftir Jón Sigurðsson

Lögmenn á Íslandi
Listar tengdir Íslandi
Lögmenn sunnan og austan

Lögmenn sunnan og austan 1272-1800:

 Sturla Þórðarson (um allt land) 1272-1276
 Jón Einarsson gelgja 1277-1293
 Haukur Erlendsson 1294-1299
 Þorsteinn Hafurbjarnarson 1300
 Loðinn af Bakka 1301
 Snorri Markússon 1302-1306
 Guttormur Bjarnason 1307-1318
 Grímur Þorsteinsson 1319-1320
 Guðmundur Sigurðsson 1321-1340
 Þórður Egilsson 1341-1345
 Jón Þorsteinsson 1346-1351
 Þórður Egilsson 1352-1357
 Sigurður Guðmundsson 1358
 Ormur Snorrason 1359-1368
 Þorsteinn Eyjólfsson (um allt land)  1369-1370, sunnan og austan 1371, (um allt land) 1372-1373
 Ormur Snorrason 1374-1375
 Sigurður Guðmundsson 1376-1377
 Björn Þorbjarnarson 1378-1386
 Narfi Sveinsson 1387-1405
 Oddur leppur Þórðarson 1406-1420
 Þorsteinn Ólafsson 1421-1435
 Ásgeir Pétursson 1436-1440
 Teitur Gunnlaugsson 1441-1450 (um allt land 1444-1450)
 Oddur Ásmundsson 1451-1479
 Eyjólfur Einarsson 1480-1494
 Helgi Oddsson 1495-1498
 Þorvarður Erlendsson  1499-1512
 Vigfús Erlendsson 1513-1520
 Erlendur Þorvarðarson 1521-1552
 Eggert Hannesson 1553-1555
 Páll Vigfússon 1556-1569
 Þórður Guðmundsson 1570-1605
 Gísli Þórðarson 1606-1613
 Gísli Hákonarson 1614-1630
 Árni Oddsson 1631-1662
 Sigurður Jónsson 1663-1676
 Sigurður Björnsson 1677-1705
 Páll Vídalín 1706-1727
 Niels Kier 1728-1730
 Magnús Gíslason 1732-1756
 Björn Markússon 1757-1790
 Magnús Ólafsson 1791-1800
 Benedikt Jónsson Gröndal 1800

Tengt efni 
 Lögmenn norðan og vestan

Heimild
Lögsögumannatal og lögmanna á Íslandi eftir Jón Sigurðsson

Lögmenn á Íslandi
Listar tengdir Íslandi
Erlendur Ólafsson sterki

Erlendur Ólafsson sterki (d. 1312) var íslenskur lögmaður á 13. öld. Hann bjó á Ferjubakka í Borgarfirði.

Faðir Erlendar var Ólafur tottur en ætt hans er óþekkt. Móðir Erlendar var Valgerður Flosadóttir frá Baugsstöðum og er ætt hennar víða rakin í Hauksbók Landnámabókar, sem Haukur sonur Erlendar lét skrifa, en ekkert minnst á föðurættina og föðurnafn Erlendar raunar aldrei nefnt þar, heldur er hann ýmist kallaður Erlendur sterki eða Erlendur lögmaður (Árni biskup kallar hann Erlend digra.) Sumir hafa talið þetta benda til þess að Ólafur hafi verið norskur en einnig má vera að Haukur hafi einfaldlega ekki getað rakið ættir hans til landnámsmanna.

Erlendar er fyrst getið þegar hann skrifar undir bréf til konungs ásamt öðrum höfðingjum 1375. Hann var mikið í ferðalögum og virðist hafa farið átta sinnum til Noregs á árunum 1282-1305 en á þeim árum tók utanlandsferð aldrei minna en árið og oft tvö eða þrjú. Hann kom til landsins 1283 með lögsögn norðan lands og vestan og tók við af Sturlu Þórðarsyni. Hann var einn af andstæðingum Árna biskups í staðamálum og var fyrir leikmönnum eftir að Hrafn Oddsson dó en var ekki jafnklókur og Hrafn svo að biskup hafði á endanum betur. Hann virðist hafa verið ákafamaður og átti oft í deilum. Árið 1389 lét hann af lögmannsembættinu en hafði eftir það sýsluvöld og gegndi ýmsum erindum fyrir konung.

Fyrri kona hans hét Jórunn og voru synir þeirra Jón bóndi á Ferjubakka og Haukur Erlendsson lögmaður. Seinni kona hans var Járngerður Þórðardóttir, sonardóttir Böðvars Þórðarsonar í Bæ.

Heimildir 
 Safn til sögu Íslands. 2. bindi, Kaupmannahöfn 1886.

Lögmenn á Íslandi
Kylie Minogue

Kylie Ann Minogue, OBE (fædd 28. maí 1968) er áströlsk popp-söngkona, lagasmiður og leikkona. Hún hóf feril sinn sem leikkona í áströlsku sjónvarpi aðeins barn að aldri í sápuóperunni Neighbours. Hún byrjaði að syngja árið 1987. Fyrsta smáskífa hennar, „The Loco-Motion“, lenti í fyrsta sæti á ástralska topplistanum og hélt því í sjö vikur. Vegna velgengni smáskífunnar fékk hún samning sem lagasmiður. Fyrsta breiðskífa hennar, Kylie kom út árið 1988. Smáskífan „I Should Be So Lucky“ af Kylie lenti í fyrsta sæti á topplistanum í Bretlandi. Á næstu tveimur árum lentu þrettán smáskífur Kylie Minogue í fyrstu tíu sætum topplistans þar í landi. Fyrsta kvikmyndin sem hún lék í var The Delinquents. Hún gekk vel í Ástralíu en var gagnrýnd á Bretlandseyjum.

Minogue gert fallegt endurkoma árið 2000 með einn „Spinning Around“ og breiðskífa hennar Light Years. Hún flutt lagið hennar „On a Night Like This“ í Sumarólympíuleikarnir 2000 í Sydney. Smáskífan hennar „Can't Get You Out of My Head“ náð fyrsta sæti í meira en fjörutíu löndum, og breiðskífa Fever (2001) var vel í mörgum löndum, þar á meðal Bandaríkin.

Kylie fæddist í Melbourne í Ástralíu. Hún er fyrsta barn. Faðir hennar, Ronald Charles Minogue, er endurskoðandi af írskum uppruna og móðir hennar, Carol Ann Jones, fyrrverandi dansari frá Wales. Systir hennar, Dannii Minogue, er einnig söngkona og leikkona. Bróðir hennar, Brendan, vinnur sem myndatökumanni í Ástralíu.

Kylie Minogue hefur selt yfir 68 milljón plötur og 55 milljón smáskífur um allan heim.

Útgefið efni 
 Kylie (1988)
 Enjoy Yourself (1989)
 Rhythm of Love (1990)
 Let's Get to It (1991)
 Kylie Minogue (1994)
 Impossible Princess (1997)
 Light Years (2000)
 Fever (2001)
 Body Language (2003)
 X (2007)
 Aphrodite (2010)
 Kiss Me Once (2014)
 Kylie Christmas (2015)
 Golden (2018)
 Disco (2020)

Tilvísanir

Tenglar 

 Opinber vefsíða Kylie Minogue
 
 Kylie Minogue á Twitter

Minogue, Kylie
Minogue, Kylie
Tjarnarkirkja (Svarfaðardal)

Tjarnarkirkja er kirkjan á Tjörn í Svarfaðardal, sjá nánar þar.

Dalvíkurbyggð
Svarfaðardalur
Samorka

Samorka eru  hagsmunasamtök orku- og veitufyrirtækja á Íslandi. Samtökin voru stofnuð árið 1995 þegar Samband íslenskra hitaveitna og Samband íslenskra rafveitna voru sameinuð.

Samorka á aðild að Samtökum atvinnulífsins.

Tilvísanir

Tenglar

 Heimasíða Samorku

Íslensk félagasamtök