alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Fredrik Barth

Thomas Fredrik Weybye Barth (f. 22. desember 1928; d. 24. januar 2016) var norskur félagsmannfræðingur sem er þekktur fyrir formalískar greiningar í etnógrafíum sem byggja á vettvangsrannsóknum hans í Pakistan, Nýju Gíneu, Balí, Darfúr meðal annars. Hann ritstýrði verkinu Ethnic Groups and Boundaries 1969 þar sem hann lagði áherslu á að þjóðerni væri ekki gefið fyrirfram heldur væri það stöðugt verkefni sem gengi út á samsömun og útilokun í samskiptum milli fólks.

Norskir mannfræðingar
Félagsleg mótunarhyggja

Félagsleg mótunarhyggja er stefna í félagsvísindum sem leggur áherslu á smíði og viðhald félagslegra fyrirbæra fremur en líta á þau sem þversöguleg og óháð gjörðum einstaklinga. Rannsóknir í anda félagslegrar mótunarhyggju fjalla gjarnan um það hvernig félagslegur veruleiki; venjur, hefðir og stofnanir, er búinn til og hvernig atferli, viðhorf og túlkanir fólks halda honum við. 

Félagslegri mótunarhyggju er gjarnan stillt upp sem andstæðu við eðlishyggju. Hún á sér rætur í fyrirbærafræði Alfred Schütz í gegnum áhrifamikið verk Peters L. Bergers og Thomas Luckmann The Social Construction of Reality frá 1966 en þeir voru báðir nemendur Schütz í The New School í New York-borg.

Félagsvísindi

en:Social constructionism
Hetjukvæði

Hetjukvæði eru þau kvæði Eddu sem fjalla um mannlegar hetjur en ekki um goðin (a.m.k. ekki á beinan hátt). Flest þeirra fjalla um gullið sem Sigurður Fáfnisbani fann á Gnitaheiði og bölvunina sem fylgdi því. Hetjukvæðin eru 18 talsins, þau Helgakviða Hundingsbana I og II, Helgakviða Hjörvarðssonar, Grípisspá, Reginsmál, Fáfnismál, Sigurdrífumál, Brot af Sigurðarkviðu, Guðrúnarkviða I, II og III, Sigurðarkviða in skamma, Helreið Brynhildar, Oddrúnargrátur, Atlakviða, Atlamál in grænlensku, Guðrúnarhvöt og Hamdismál.  Á mörkum hetjukvæða og goðakvæða liggja síðan Völundarkviða og Alvíssmál þar sem að efni þeirra og heimur er mitt á milli goðheima og mannheima.

Heimild 
 Gísli Sigurðsson. Eddukvæði (Reykjavík: Mál og menning, 1998).

Eddukvæði
Bókmenntagreinar
Einar Gilsson

Einar Gilsson (d. 1369) var íslenskur lögmaður og skáld á 14. öld. Ætt hans er ekki þekkt en hann bjó á Reykjum í Tungusveit í Skagafirði og seinna í Húnaþingi.

Einar mun hafa orðið lögmaður norðan og vestan 1367, þegar Þorsteinn Eyjólfsson fór utan, og haft embættið til 1368, þegar hann kom aftur. Hann var skáld og af kveðskap hans hafa varðveist Selkolluvísur, kvæði um Guðmund Arason biskup og Ólafs ríma Haraldssonar, sem talin hefur verið elst íslenskra rímna, ort um eða upp úr miðri 14. öld. Hún er varðveitt í Flateyjarbók.

Kona Einars var Arnfríður Helgadóttir, bróðurdóttir Þórðar Egilssonar lögmanns. Sonur þeirra var Dálkur Einarsson bóndi í Bólstaðarhlíð.

Heimildir 
 
 Safn til sögu Íslands. 2. bindi, Kaupmannahöfn 1886.

Lögmenn á Íslandi
Íslendingar á 14. öld
Magnús Jónsson (lögmaður)

Magnús Jónsson (d. 1371) var íslenskur lögmaður á 14. öld. Ekkert er vitað um ætt hans en hann hefur líklega verið norðlenskur. 

Sagt er frá því í annálum að Magnús fór utan 1365 og kom aftur ári síðar með einhver konungsbréf og bréf frá erkibiskupi, þar sem þeim var hótað sektum sem ekki samþykktu Jón skalla Eiríksson sem réttan Hólabiskup, en það bréf höfðu Íslendingar að engu. Magnús kom svo til landsins árið 1371 og hafði fengið lögsögu norðan lands og vestan en dó litlu síðar og er ekki ljóst hvort hann var á Alþingi 1371 eða ekki.

Heimildir 
 Safn til sögu Íslands. 2. bindi, Kaupmannahöfn 1886.

Lögmenn á Íslandi
American Association for the Advancement of Science

The American Association for the Advancement of Science eru alþjóðleg samtök vísindamanna og vísindastofnana sem vilja efla vísindalegt samstarf, standa vörð um vísindalegt frelsi, hvetja til vísindalegrar ábyrgðar og auka vísindamenntun og útbreiðslu vísinda um allan heim. Samtökin voru stofnuð 1848. Þau eru stærsta vísindafélag heims með yfir 120.000 félaga. Samtökin gefa út vísindatímaritið Science.

Vísindafélög
Grímur Jónsson (lögmaður)

Grímur Jónsson (um 1480 – fyrir 1554) var íslenskur lögmaður á 16. öld. Ætt hans er óþekkt en hann bjó á Stóru-Ökrum í Blönduhlíð í Skagafirði og fékk þá jörð með konu sinni.

Grímur er nefndur í Leiðarhólmssamþykkt 1513 og var þá lögréttumaður í Hegranesþingi. Á Alþingi 1519 skrifaði hann ásamt fleirum undir kosningarbréf Ögmundar Pálssonar biskupsefnis og var þá orðinn lögmaður. Hann var á Sveinsstaðafundi með Jóni Arasyni biskupi. Þar skaut hann ör í handlegg Teits Þorleifssonar og hélt Teitur því fram að biskup hefði haldið sér föstum. Grímur hélt því á móti fram að Teitur hefði ráðist á biskup og menn hans „með hótan og herskap, hjó, stakk og særði, með stórum orðum og steinshöggum“. 

Grímur lét af lögmennsku skömmu síðar en lifði þó lengi enn og bjó á Ökrum. Kona hans var Guðný Þorleifsdóttir, kölluð Akra-Guðný, dóttir Þorleifs Björnssonar hirðstjóra og Ingveldar Helgadóttur Guðnasonar lögmanns.

Heimildir 
 Safn til sögu Íslands. 2. bindi, Kaupmannahöfn 1886.

Lögmenn á Íslandi
Íslendingar á 16. öld
Alan Dundes

Alan Dundes (8. september 1934 – 30. mars 2005) var bandarískur þjóðfræðingur sem kenndi lengst af við Berkeley-háskóla í Kaliforníu. Hann fjallaði mikið um hefðbundið þjóðfræðiefni á borð við brandara, þjóðlög, þjóðsögur og goðsagnir í nútímasamfélögum. Hann var vinsæll kennari og fyrirlesari og hafði mikil áhrif á þróun greinarinnar í Bandaríkjunum. Verk hans voru undir áhrifum frá formgerðarhyggju og sálgreiningu. 

Bandarískir þjóðfræðingar
Listi yfir Numb3rs-þætti (6. þáttaröð)

Sjötta þáttaröð Numb3rs var frumsýnd 25. september og sýndir voru 16 þættir.

Aðalleikarar 
 David Krumholtz sem Charlie Epps
 Rob Morrow sem Don Epps
 Judd Hirsch sem Alan Epps
 Alimi Ballard sem David Sinclair
 Navi Rawat sem Amita Ramanujan
 Peter MacNicol sem Dr. Larry Fleinhardt
 Dylan Bruno sem Colby Granger
 Aya Sumika sem Liz Warner
 Sophina Brown sem Nikki Betancourt

Þættir 

Numb3rs
Frúarkirkjan í Ágsborg

Frúarkirkjan í Ágsborg er dómkirkja í lúterskum sið í borginni Ágsborg í Þýskalandi. Hún er óvenjuleg í laginu, enda er kór hennar stærri en skipið.

Saga Frúarkirkjunnar 
Fyrirrennari kirkjunnar er frá 4. öld, er kristni varð að ríkistrú í Rómaveldi. Önnur kirkja reis á staðnum á 8. öld og var hún þá dómkirkja. Kirkja sú skemmdist hins vegar talsvert í árás Ungverja og hrundi hún 994. Núverandi kirkja var hins vegar reist á 11. öld og vígð 1065. Hér var um miðhlutann að ræða, kirkjuskipið. Á 14. öld var austurkórinn bættur við og strax á eftir hinn stóri vesturkór, sem var vígður 1431. Við það fékk kirkjan ákaflega einkennilegt útlit, með kirkjuskip fyrir miðju og kór á sitthvorn endann. Vesturkórinn er ívið hærri í loftinu en skipið, sem er ákaflega óvenjulegt. Tveir turnar eru fyrir miðju skipinu og eru þeir 62 metra háir. Kirkjan öll er hins vegar 113 metra löng. Í siðaskiptunum ruddist múgur manna inn í kirkjuna og eyðilagði listaverk og myndir. Í kjölfarið var hún lútersk og svo er enn. Eftir það var hún skreytt með nokkrum listaverkum á ný. Frúarkirkjan slapp nánast við allar eyðileggar í loftárásum heimstyrjaldarinnar síðari. Hún var gerð upp á síðustu árum 20. aldar og fékk þá nýjar bronsdyr þar sem gengið er inn í kórinn.

Listaverk 
Mörg listaverk eru í Frúarkirkjunni, t.d. stór freska af heilögum Kristófórusi. Flest listaverk og myndir voru eyðilögð í siðaskiptunum, þannig að þau sem í kirkjunni eru í dag eru mörg hver ný af nálinni.

Bronsdyrnar 
Aðaldyr kirkjunnar eru úr bronsi og eru meðal merkustu bronsdyra í rómönskum stíl í Evrópu. Hurðarvængirnir eru tveir og eru þeir misstórir. Þeir voru búnir til 1065 og eru næstelstu bronshurðir Þýskalands. Hvor um sig eru þær bræddar saman úr rúmlega 30 minni plötum með kristilegu myndefni. Dyrnar voru teknar af árið 2002 og hreinsaðar, enda orðnar sótugar eftir tæp 1000 ár. Þær voru settar á aftur 2004.

Maríukapellan 
Maríukapellan í Frúarkirkjunni var ekki smíðuð fyrr en 1720-21, sem er óvenjulegt, þar sem lúterska kirkjan er varla með nokkura Maríudýrkun. Altarið er frá 11. öld, frá því er kirkjan sjálf var byggð. Hjarta kapellunnar er hin mikla altaristafla sem stendur á súlum. Hún skartar styttu af Maríu mey og ýmsu öðru skrauti. Styttan af Maríu er úr sandsteini. Maríukapellan er eini hluti kirkjunnar sem varð fyrir skemmdum í loftárásum 1944. Lokað var fyrir rýmið í nokkra áratugi, en 1987-88 var Maríukapellan loks gerð upp. Veggmyndirnar eru því eftirlíkingar.

Heimildir 

 

Ágsborg
Þorkell hái

Þorkell hái eða Þorkell hinn hávi var landnámsmaður í Þingeyjarsýslu. Í Landnámabók segir að hann hafi komið ungur til Íslands og gert sér bú að Grænavatni, sem er rétt við Mývatn.

Börn Þorkels segir Landnáma að hafi verið Sigmundur, Arndís (Hallfríður í Víga-Glúms sögu), kona Vigfúsar bróður Víga-Glúms, og Dagur, sem Þorkell gat í elli sinni. 

Samkvæmt Víga-Glúms sögu fluttu feðgarnir Þorkell og Sigmundur síðar að Þverá í Eyjafirði, sem Arndís/Hallfríður hafði þá erft hálfa eftir mann sinn en Glúmur bjó á hinum helmingnum. Fjandskapur varð með þeim Glúmi og Sigmundi sem lauk með því að Glúmur vó Sigmund á akrinum Vitaðsgjafa. Kona Sigmundar var Vigdís, dóttir Þóris á Espihóli, Hámundarsonar heljarskinns, og var hún móðursystir Brennu-Flosa.

Tenglar 
 
 

Landnámsmenn á Íslandi
Reistur Ketilsson

Reistur Ketilsson var íslenskur landnámsmaður. Hann nam land í Norður-Þingeyjarsýslu og segir í Landnámabók að landnám hans hafi verið á milli Reistargnúps og Rauðanúps og hann hafi búið í Leirhöfn á Melrakkasléttu. 

Hann er sagður hafa verið sonur Bjarneyja-Ketils og Hildar, systur Ketils þistils, sem nam Þistilfjörð. Sonur hans var Arnsteinn goði, sem bjó á Ærlæk í Öxarfirði og kemur við Ljósvetninga sögu.

Tenglar 
 
 

Landnámsmenn á Íslandi
Oddný G. Harðardóttir

Oddný Guðbjörg Harðardóttir (f. 9. apríl 1957) er alþingismaður og fyrrum fjármálaráðherra. Oddný var formaður menntamálanefndar 2009 - 2010 og formaður fjárveitinganefndar Alþingis 2010 - 2011. Hún er þingmaður og fyrrverandi formaður Samfylkingarinnar.

Oddný starfaði sem stærðfræðikennari við Fjölbrautaskóla Suðurnesja og einn vetur við Menntaskólann á Akureyri. Hún varð aðstoðarskólameistari Fjölbrautaskóla Suðurnesja 1994 og gegndi stöðu skólameistara árið 2005. Hún var verkefnisstjóri á vegum menntamálaráðuneytisins 2001 - 2003 og bæjarstjóri í Garði 2006 - 2009 áður en hún bauð sig fram til þings fyrir kosningarnar 2009.

Oddný var fyrsta konan sem gegndi embætti fjármálaráðherra í ríkisstjórn Íslands.

Þann 17. mars 2016 bárust fréttir þess efnis að Oddný hefði lýst yfir framboði sínu til formanns Samfylkingarinnar gegn sitjandi formanni, Árna Páli Árnasyni. Hún var kjörin formaður flokksins 3. júní sama ár. 

Í ljósi höfnunar kjósenda á Samfylkingunni í alþingiskosningum 29. október 2016 þar sem fylgið var eingöngu 5,7% og þingmenn þrír talsins sagði Oddný af sér embætti formanns Samfylkingarinnar eftir fund með Forseta Íslands. Logi Einarsson, þá varaformaður flokksins, tók við formennskunni, og hefur gegnt henni síðan.

Tilvísanir

Alþingismenn
Formenn Samfylkingarinnar
Þingmenn Samfylkingarinnar
Bæjarstjórar í sveitarfélaginu Garði
Fjármálaráðherrar Íslands
Unnur Brá Konráðsdóttir

Unnur Brá Konráðsdóttir (fædd 6. apríl 1974) er fyrrum alþingismaður fyrir Sjálfstæðisflokkinn í Suðurkjördæmi. Hún var áður sveitarstjóri Rangárþings eystra frá 2006 þar til hún fór á þing 2009. Árið 2017 var hún kjörin forseti Alþingis og gegndi því embætti þar til eftir þingkosningarnar það ár.

Unnur Brá lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum að Laugarvatni árið 1994 og embættisprófi í lögfræði frá Háskóla Íslands árið 2000.

Hún starfaði sem fulltrúi sýslumanns á Ísafirði 2000–2002 og á Selfossi frá 2002-2004, jafnframt var hún aðstoðarmaður við Héraðsdóm Suðurlands frá 2002–2004. Hún var lögfræðingur hjá Fasteignamati ríkisins 2004–2006 og sveitarstjóri Rangárþings eystra frá 2006–2009. Hún var þingmaður Sjálfstæðisflokksins í Suðurkjördæmi frá 2009-2017 og var forseti Alþingis árið 2017.

Eftir að Unnur Brá lét af þingmennsku hefur hún starfað í forsætisráðuneytinu, fyrst sem aðstoðarmaður ríkisstjórnar en síðar sem fulltrúi ríkisstjórnarinnar í loftslagsmálum og sem verkefnisstjóri stjórnarskrárendurskoðunar.

Árið 2016 vakti það mikla athygli þegar Unnur Brá mætti í með mánaðargamalt barn sitt í ræðustól Alþingis og gaf því brjóst á meðan hún ræddi atkvæðagreiðslu um útlendingamál sem þar var til umræðu.

Tilvísanir 
Íslenskir sveitarstjórnarmenn
Íslenskir lögfræðingar
Þingmenn Sjálfstæðisflokksins
Forsetar Alþingis
Fólk fætt árið 1974
Stúdentar úr Menntaskólanum á Laugarvatni
Björn Þorbjarnarson

Björn Þorbjarnarson var íslenskur lögmaður á 14. öld. Hann bjó í Klofa í Landsveit í Rangárvallasýslu og er nefndur Klofa-Björn í ýmsum heimildum. 

Raunar er ekki fullvíst að Björn hafi verið Þorbjarnarson en þó er vitað að Þorbjörn nokkur, kallaður Klofa-Þorbjörn, bjó í Klofa um og eftir 1332 og dó 1373 og er ekki ólíklegt að Björn hafi verið sonur hans. Hann var lögmaður sunnan og austan 1378-1386. Kona hans kann að vera Katla sú sem var búandi í Klofa 1387 og hefur Björn þá verið látinn. Sonur hans var Jón, kallaður Klofa-Jón, sem dó 1393.

Heimildir 
 Safn til sögu Íslands. 2. bindi, Kaupmannahöfn 1886.

Lögmenn á Íslandi
Narfi Sveinsson

Narfi Sveinsson var íslenskur lögmaður á 14. og 15. öld. Ætt hans er óþekkt en ekki ólíklegt að hann hafi verið skyldur Skarðverjum og Kolbeinsstaðamönnum.

Í annálum segir að árið 1387 hafi komið út þeir Eiríkur Guðmundsson með hirðstjórn og Narfi Sveinsson með lögsögn yfir hálft land, skipaðir af Ögmundi Finnssyni dróttseta „og þótti það nýlunda“. Er hugsanlegt að þar sé átt við að Ögmundur, sem þá stýrði Noregi fyrir hönd hins barnunga Ólafs konungs, hafi undirritað bréfin fyrir sína eigin hönd en ekki fyrir hönd konungs. Landsmenn snerust öfugir við Eiríki hirðstjóra og var hann drepinn árið eftir en öðru máli virðist hafa gegnt með Narfa, sem gegndi lögmannsembætti sunnan og austan allt til 1405.

Narfi var í Dölum og á Snæfellsnesi fyrst eftir embættistökuna, bjó síðar á Melum í Melasveit og seinast í Saurbæ á Kjalarnesi. Sama ár og hann lét af lögsögn sigldi hann utan með Vilchin Skálholtsbiskupi og Birni Jórsalafara og fór síðan í suðurgöngu. Kona hans er óþekkt en synir hans voru Jón umboðsmaður, faðir Narfa Jónssonar, fyrsta príors á Skriðuklaustri og Guðmundur prestur á Gilsbakka og Hrepphólum.

Heimildir 
 Safn til sögu Íslands. 2. bindi, Kaupmannahöfn 1886.

Lögmenn á Íslandi
Oddur Þórðarson leppur

Oddur leppur Þórðarson (d. 1443) var íslenskur lögmaður á 15. öld. Hann bjó á Ósi í Bolungarvík, að minnsta kosti síðari hluta ævinnar.

Faðir Odds var Flosi Þórðarson sýslumaður í Snæfellsnessýslu. Skúli bróðir Odds var með Magnúsi konungi Eiríkssyni og fékk hjá honum sýslu og jarðir; hann drukknaði á leið til landsins 1375 og erfði Oddur eignir hans. Oddur hefur vafalaust einnig siglt og telur Jón Sigurðsson að hann hafi haft viðurnefni sitt af Leppinum í Björgvin en einnig er sagt að hann hafi verið kallaður svo af því að hann hafði hvítan lokk í hári. 

Odds er fyrst getið á Íslandi 1394. Hann hefur orðið lögmaður sunnan og austan 1406 og gegndi þvi embætti til 1420. Hann þótti harður í lögsögn sinni og er sagt að hann hafi látið taka 28 manns af lífi á lögmannsferli sínum. Árið 1415 gaf Oddur Árna biskupi milda í próventu með sér allar þær jarðir sem hann hafði erft eftir Skúla bróður sinn og hefur líklega hugsað sér að eyða ellinni á biskupsstólnum en þegar Árni fór úr landi 1419 hefur próventugjöfin líklega gengið til baka. Oddur varð háaldraður.

Kona Odds var Þórdís, dóttir Sigurðar Þórðarsonar bónda í Ögri, sem kominn var í beinan karllegg af Sturlu Þórðarsyni sagnaritara. Á meðal barna þeirra voru Guðni bóndi á Hóli í Bolungarvík og Kristín, frilla Lofts Guttormssonar ríka.

Heimildir 
 Safn til sögu Íslands. 2. bindi, Kaupmannahöfn 1886.

Lögmenn á Íslandi
Halldór Helgason

Halldór Helgason er íslenskur snjóbrettamaður. 16 ára fór til Svíþjóðar í snjóbrettamenntaskóla og fékk þar samning við DC Shoes. Fór hann síðan að taka upp myndir fyrir Factor Films. Halldór vann gullverðlaun í Big Air á Vetrar X leikunum árið 2010 og er hann fyrsti Íslendingurinn sem vinnur til verðlauna á þessum leikum. Eftir þann sigur fékk hann samning hjá Nike Snowboard. Nú býr Halldór Helgason í Mónakó.

Íslenskir snjóbrettamenn
Perlachturninn

Perlachturninn er 70 metra hár turn í miðborg Ágsborgar í Þýskalandi og er eitt helsta kennileiti borgarinnar. Hann var reistur sem varðturn en er hluti af Péturskirkjunni í dag.

Saga Perlachturnsins 
Perlachturninn var reistur árið 989 sem varðturn. Hann var ekki hluti af borgarmúrunum, heldur var hugmyndin að hann væri hvortveggja varð- og brunavarnaturn. Turninn var upphaflega ekki jafn hár og hann er núna. Á 13. öld var Péturskirkjan í Ágsborg reist á reitnum. Í stað þess að reisa háan kirkjuturn, var kirkjan sameinuð Perlachturninum. Neðst í turninum var auk þess sett upp hliðarkapella kirkjunnar. Árið 1348 var þung brunabjalla sett upp í turninn sem vó 3,5 tonn og var hún notuð sem viðvörunarklukka. Eingöngu lögreglustjórinn mátti hringja bjöllunni á hættutímum. Þessi regla hélst allt til 1805. Árið 1526 var turninn hækkaður upp í 63 metra. Þá fékk hann klukku með stórum vísum, ásamt lítilli bjöllu sem sló á korters fresti. Snemma á 17. öld var turninn enn hækkaður og náði þá núverandi hæð, 70 metrum. Hann fékk þá einnig litla hvolfþakið. Í heimstyrjöldinni síðari voru flugvélafallbyssur settar efst á turninn. Í febrúar 1945 varð turninn fyrir sprengju í loftárás og brann efri hluti hann út. Viðgerðum lauk 1950. Í Perlachturninum er útsýnispallur fyrir ofan klukknahúsið. Til að komast þangað þarf að príla 258 þrep. Þegar Alparnir sjást vel, er flaggað gulum fána á turninum til merkis að útsýnið er sérlega gott. Árið 2000 var klukknaspil sett efst í turninn sem leikur á hverjum degi þjóðlög og tónlist eftir Mozart en faðir Mozarts fæddist í borginni.

Turamichele 
29. september ár hvert er opnað fyrir lítið klukknaspil neðarlega í turninum. Klukknaspilið heitir Turamichele, sem er afbökun á heitinu Turm Michel (Turn Míkjáll). Þetta er stytta af heilögum Mikjál sem rekur kölska á hol með spjóti. Klukknaspilið fer í gang á heila tímanum, en einungis á þessum eina degi, sem er Mikjálsdagurinn. Spilið er gífurlega vinsælt meðal skólakrakka, sem fá að fara á þessum degi til að sjá og heyra spilið.

Turnhlaupið 
Árlega fer fram turnhlaup (Perlachturn-Lauf). Keppendur eru látnir hlaupa upp stigana upp í 70 metra hæð. Metið eru 47,28 sekúndur í karlaflokki, en 1:08,05 í kvennaflokki.

Péturskirkjan 
Perlachturninn er samfastur Péturskirkjunni (St. Peter am Perlach). Hún var reist síðla á 12.öld beint fyrir aftan Perlachturninn og eru byggingarnar samfastar. Perlachturninn var þá meðal annars notaður sem klukkuturn fyrir Péturskirkjuna. Í siðaskiptunum fékk kirkjan að vera nokkurn veginn í friði fyrir múgnum. Þar af leiðandi eru í henni nokkur gömul listaverk. Þegar Ágsborg var innlimað Bæjaralandi 1806, vildu Bæjarar rífa kirkjuna. En íbúar stofnuðu samtök henni til verndar og náðu að bjarga henni. Það var þó ekki fyrr en 1913 að stjórn Bæjaralands gaf út formlegan samning þess efnis að kirkjan fengi að standa. Péturskirkjan stórskemmdist í loftárásum 1944. Viðgerðir fóru þegar fram og lauk þeim 1954. Kirkjan er pílagrímskirkja í kaþólskum sið og er starfrækt af Jesúítum. Mesta listaverk kirkjunnar er málverkið María hnútaleysir (Maria Knotenlöserin), sem var málað af Hieronymus Langenmantel árið 1700.

Heimildir 
 
 

Ágsborg
Finnur Hallsson

Finnur Hallsson (d. 1145) var íslenskur lögsögumaður og prestur á 12. öld og gegndi embættinu frá 1139 til dauðadags.

Finnur var sonur Halls Órækjusonar, sem var einn heimildarmanna Ara fróða, og bjó í Hofteigi á Jökuldal. Kona hans var Halldís Bergþórsdóttir, bróðurdóttir Hafliða Mássonar á Breiðabólstað í Vesturhópi.

Lögsögumenn
Viðtækjaverslun ríkisins

Viðtækjaverslun ríkisins var heildsala í Reykjavík sem hafði einkasölu á útvörpum á Íslandi. Viðtækjaverslunin var stofnsett árið 1930, samhliða tilkomu Ríkisútvarpsins. Viðtækjaverslunin var aðeins með útibú í Reykjavík, en samdi við menn eða félög út á landi um að hafa á hendi smásölu á tækjunum. Verslunin hafði fyrst tvær tegundir útvarpa á boðstólnum: Philips og Telefunken. Hún var lögð niður árið 1967. 

Árið 1925 stofnuðu þrír menn félagið Hjalti Björnsson & Co í Reykjavík. Það voru þeir Hjalti Björnsson kaupmaður og konsúll, Sighvatur Blondahl heildsali og Gísli Finsen kaupmaður. Þessir menn fluttu fyrstir inn útvarpstæki á Íslandi árið 1924 og nokkru síðar útvarpsgrammafóna. Þetta voru Telefunkentæki, sem náðu erlendum stöðvum. Næsti innflytjandi útvarpstækja var Snorri B.P. Arnar, hann flutti inn Philipstæki. En þegar Viðtækjaverslun ríkisins komst á laggirnar misstu tækjasalarnir umboð sitt. Gísli Finsen hafði kynnt sér viðgerðir á Telefunkentækjum í Þýskalandi svo hann var skipaður fulltrúi og sölumaður hjá Viðtækjaversluninni og starfaði þar þangað til að einkasalan var lögð niður og hafði hún þá starfað í 37 ár. Aðrir, sem störfuðu þarna allan tímann, voru Filippus Gunnlaugsson verslunarmaður, Jóhann Ólafsson bókari og Kristján Kristjánsson söngvari.

Viðtækjaverslunin hafði einnig með að gera bifreiða-og hjólbarðaeinkasölu. Innflutningur á bifreiðum hjá bifreiðaeinkasölunni var ekki mikill. Eitthvað var flutt inn af Fiat bílum frá Ítalíu, smávegis af notuðum eða nýjum bílum frá Bretlandi og frá Bandaríkjunum. Þeir sem bílana fengu voru læknar, atvinnubílstjórar, sérstakir gæðingar, eða pólitíkusar. 

Ráðunautur einkasölunnar var Gunnlaugur Briem verkfræðingur. Framkvæmdastjóri hennar var Sveinn Ingvarsson, lögfræðingur, sonur Ingvars Pálmasonar alþingismanns. 

Viðtækjaverslun ríkisins var til húsa að Lækjargötu 10B.

Tilvísanir 

Útvarp
Íslensk fyrirtæki
Guðmundur Þorgeirsson

Guðmundur Þorgeirsson var íslenskur lögsögumaður á 12. öld og gegndi embættinu á árunum 1123 - 1134. Lögsögumannatal Ara fróða í Íslendingabók endar á Guðmundi.

Ætt Guðmundar er óþekkt en Jón Sigurðsson segir í Lögsögumannatali og lögmanna að hann hafi að öllum líkindum verið norðlenskur. Hans er víða getið í Grágás og talað um ýmis nýmæli sem tekin voru upp í lögsögumannstíð hans. Á fyrsta embættisári hans var Kristniréttur hinn forni lögtekinn en ekki er víst að Guðmundur hafi komið að því.

Börn Guðmundar voru Þuríður, móðir Guðmundar dýra Þorvaldssonar, og Þorgeir, sem var prestur norðanlands.

Lögsögumenn
Rögnvaldur Eysteinsson

Rögnvaldur Eysteinsson Mærajarl var norskur höfðingi á 9. öld, sonur Eysteins glumru Ívarssonar Upplendingajarls og Ástríðar Rögnvaldsdóttur. Hann var mikill vinur og bandamaður Haraldar hárfagra og konungur virti hann mikils.

Kona Rögnvaldar var Ragnhildur Hrólfsdóttir nefju og voru synir þeirra Ívar, sem féll í Suðureyjum í herferð Haraldar konungs þangað, Göngu-Hrólfur, sem sagður er hafa verið fyrsti hertogi í Normandí og forfaðir Englandskonunga, og Þórir, sem kallaður var þegjandi. Með Gróu frillu sinni átti Rögnvaldur synina Torf-Einar, jarl í Orkneyjum, Hallað jarl í Orkneyjum og Hrollaug, landnámsmann á Íslandi og afa Síðu-Halls, og voru þeir mun eldri en skilgetnu synirnir.

Þegar Ívar sonur Rögnvaldar féll gaf Haraldur konungur Rögnvaldi jarlsnafn í Orkneyjum í sonarbætur, en Rögnvaldur vildi ekki setjast að í eyjunum, gaf Sigurði bróður sínum jarlsdæmið sama dag og var áfram á Mæri. Rögnvaldur telst þó fyrsti Orkneyjajarlinn þótt hann væri aðeins jarl einn dag. Afkomendur þeirra bræðra urðu síðan Orkneyjajarlar.

Haraldur konungur átti marga syni og þegar þeir uxu upp voru þeir ósáttir við að faðir þeirra setti þá ekki til metorða en hafði jarl í hverju fylki. Tveir synir konungs, Hálfdan háleggur og Guðröður ljómi, fóru því eitt vorið með mikla sveit manna, gerðu Rögnvaldi Mærajarli aðför og brenndu hann inni ásamt sextíu öðrum. Þórir þegjandi tók þá við jarldæmi föður síns og gifti Haraldur konungur honum Ólöfu árbót dóttur sína.

Tenglar 

 
Saga Noregs
Norskir jarlar