alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Émerson Leão

Émerson Leão (fæddur 11. júlí 1949) er brasilískur knattspyrnumaður. Hann spilaði 80 leiki með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

brasilískir knattspyrnumenn
Roberto Rivellino

Roberto Rivellino (fæddur 1. janúar 1946) er brasilískur knattspyrnumaður. Hann spilaði 91 leiki og skoraði 26 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

brasilískir knattspyrnumenn
Zé Sérgio

Zé Sérgio (fæddur 8. mars 1957) er brasilískur knattspyrnumaður. Hann spilaði 25 leiki og skoraði 5 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

brasilískir knattspyrnumenn
José Oscar Bernardi

José Oscar Bernardi (fæddur 20. júní 1954) er brasilískur knattspyrnumaður. Hann spilaði 59 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

brasilískir knattspyrnumenn
Edivaldo Martins Fonseca

Edivaldo Martins Fonseca (fæddur 13. apríl 1962; d. 13. januar 1993) var brasilískur knattspyrnumaður. Hann spilaði 3 leiki með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

brasilískir knattspyrnumenn
Márcio Amoroso

Márcio Amoroso (fæddur 5. júlí 1974) er brasilískur knattspyrnumaður. Hann spilaði 19 leiki og skoraði 9 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

brasilískir knattspyrnumenn
Carlos Renato Frederico

Carlos Renato Frederico (fæddur 21. febrúar 1957) er brasilískur knattspyrnumaður. Hann spilaði 22 leiki og skoraði 3 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

brasilískir knattspyrnumenn
Lukas Podolski

Lukas Podolski (fæddur 4. júní 1985) er þýskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 130 leiki og skoraði 49 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Þýskir knattspyrnumenn
Horst Köppel

Horst Köppel (fæddur 7. maí 1948) er þýskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 11 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Þýskir knattspyrnumenn
Sigfried Held

Sigfried Held (fæddur 7. ágúst 1942) er þýskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 41 leiki og skoraði 5 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Þýskir knattspyrnumenn
Mihailo Petrović

Mihailo Petrović (fæddur 18. október 1957) er serbneskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Serbneskir knattspyrnumenn
Ivica Osim

Ivica Osim (fæddur 6. maí 1941; d. 1. mai 2022) var Bosníaskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 16 leiki og skoraði 8 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Knattspyrnumenn
Petar Nadoveza

Petar Nadoveza (fæddur 9. apríl 1942) er króatískur knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Króatískir knattspyrnumenn
Ivica Barbarić

Ivica Barbarić (fæddur 23. febrúar 1962) er króatískur knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Króatískir knattspyrnumenn
Boško Gjurovski

Boško Gjurovski (fæddur 28. desember 1961) er norður-makedónskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 11 leiki og skoraði 3 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Norður-Makedónskir knattspyrnumenn
David Babunski

David Babunski (fæddur 1. mars 1994) er norður-makedónskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 7 leiki með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Norður-Makedónskir knattspyrnumenn
Pedro Rocha

Pedro Rocha (fæddur 3. desember 1942, dáinn 2. desember 2013) var úrúgvæskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 54 leiki og skoraði 17 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Úrúgvæskir knattspyrnumenn
José Alberto Costa

José Alberto Costa (fæddur 31. október 1953) er portúgalskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 24 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Portúgalskir knattspyrnumenn
Friedrich Koncilia

Friedrich Koncilia (fæddur 25. febrúar 1948) er austurrískur knattspyrnumaður. Hann spilaði 85 leiki með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Austurrískir knattspyrnumenn
O Direito dos Filhos

O Direito dos Filhos er brasilískur sjónvarpsþáttur.

Leikendur 
 Leila Diniz - Ana Lúcia
 Carlos Zara - Paulo
 Henrique Martins - Maurício

Brasilískir sjónvarpsþættir
Steve Perryman

Steve Perryman (fæddur 21. desember 1951) er enskur fyrrum knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leik með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Enskir knattspyrnumenn
Gordon Milne

Gordon Milne (fæddur 29. mars 1937) er enskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 13 leiki með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Enskir knattspyrnumenn
O Caminho das Estrelas

O Caminho das Estrelas er brasilískur sjónvarpsþáttur.

Leikendur 
 Agnaldo Rayol - Carlos Dória
 Arlete Montenegro - Sílvia
 Procópio Ferreira - Gabriel
 Geny Prado - Ivone
 Wálter Forster - Eduardo
 Fernando Baleroni - Martino
 Maria Estela - Célia
 Maria Aparecida Alves - Augusta
 Nilo D'Almeida - Tito
 Silvana Lopes - Carmem
 Vicente Cordo - Padre
 Vanda Marchetti - Irmã Angélica

Brasilískir sjónvarpsþættir
Carlos Pachamé

Carlos Pachamé (fæddur 25. febrúar 1944) er argentínskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 9 leiki með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Argentínskir knattspyrnumenn
Juan Esnáider

Juan Esnáider (fæddur 5. mars 1973) er argentínskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 3 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Argentínskir knattspyrnumenn
Jorge Solari

Jorge Solari (fæddur 11. nóvember 1941) er argentínskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 10 leiki með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Argentínskir knattspyrnumenn
Osvaldo Ardiles

Osvaldo Ardiles (fæddur 3. ágúst 1952) er argentínskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 51 leiki og skoraði 8 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Argentínskir knattspyrnumenn
Antonio de la Cruz

Antonio de la Cruz (fæddur 7. maí 1947) er spænskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 6 leiki með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Spænskir knattspyrnumenn
Carles Rexach

Carles Rexach (fæddur 13. janúar 1947) er spænskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 15 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Spænskir knattspyrnumenn
Wim Jansen

Wim Jansen (fæddur 28. október 1946; d. 25. januar 2022) var hollenskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 65 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Hollenskir knattspyrnumenn
Alfred Jermaniš

Alfred Jermaniš (fæddur 21. janúar 1967) er slóvenskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 29 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Slóvenskir knattspyrnumenn
Primož Gliha

Primož Gliha (fæddur 8. október 1967) er slóvenskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 28 leiki og skoraði 10 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Slóvenskir knattspyrnumenn
Július Bielik

Július Bielik (fæddur 8. mars 1962) er knattspyrnumaður. Hann spilaði 18 leiki með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Knattspyrnumenn
Weverson Leandro Oliveira Moura

Weverson Leandro Oliveira Moura (fæddur 12. maí 1993) er brasilískur knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Brasilískir knattspyrnumenn
Abdeljalil Hadda

Abdeljalil Hadda (fæddur 23. mars 1972) er knattspyrnumaður. Hann spilaði 41 leiki og skoraði 19 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Marokkóskir knattspyrnumenn
Tomasz Frankowski

Tomasz Frankowski (fæddur 16. ágúst 1974) er pólskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 22 leiki og skoraði 10 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams
90minut.pl

Pólskir knattspyrnumenn
Kim Grant

Kim Grant (fæddur 25. september 1972) er ganverskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 7 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Ganverskir knattspyrnumenn
Alfredo Anderson

Alfredo Anderson (fæddur 31. október 1978) er knattspyrnumaður. Hann spilaði 12 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Panamískir Knattspyrnumenn
Murilo de Almeida

Murilo de Almeida (fæddur 21. janúar 1989) er knattspyrnumaður. Hann spilaði 7 leiki og skoraði 6 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Austurtímorskir knattspyrnumenn
Fellipe Bertoldo

Fellipe Bertoldo (fæddur 5. janúar 1991) er knattspyrnumaður. Hann spilaði 5 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Austurtímorskir knattspyrnumenn
Wellington Rocha

Wellington Rocha (fæddur 4. október 1990) er knattspyrnumaður. Hann spilaði 4 leiki með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Austurtímorskir knattspyrnumenn
Stefano Lilipaly

Stefano Lilipaly (fæddur 10. janúar 1990) er indónesískur knattspyrnumaður. Hann spilaði 9 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Indónesískir knattspyrnumenn
Wan Zack Haikal

Wan Zack Haikal (fæddur 28. janúar 1991) er knattspyrnumaður. Hann spilaði 25 leiki og skoraði 3 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Malasískir knattspyrnumenn
Chan Vathanaka

Chan Vathanaka (fæddur 23. janúar 1994) er knattspyrnumaður. Hann spilaði 28 leiki og skoraði 10 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Kambódískir knattspyrnumenn
Nguyễn Tuấn Anh

Nguyễn Tuấn Anh (fæddur 16. maí 1995) er knattspyrnumaður. Hann spilaði 6 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Víetnamskir knattspyrnumenn
Chanathip Songkrasin

Chanathip Songkrasin (fæddur 5. október 1993) er knattspyrnumaður. Hann spilaði 33 leiki og skoraði 5 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Tælenskir Knattspyrnumenn
Víctor Ibarbo

Víctor Ibarbo (fæddur 19. maí 1990) er kólumbískur knattspyrnumaður. Hann spilaði 15 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Kólumbískir knattspyrnumenn
Fozil Musaev

Fozil Musaev (fæddur 2. janúar 1989) er knattspyrnumaður. Hann spilaði 20 leiki með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Úsbeskir knattspyrnumenn
Branko Ilić

Branko Ilić (fæddur 6. febrúar 1983) er slóvenskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 63 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Slóvenskir knattspyrnumenn
Oliver Bozanic

Oliver Bozanic (fæddur 7. janúar 1989) er ástralskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 7 leiki með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Ástralskir knattspyrnumenn
Milos Degenek

Milos Degenek (fæddur 28. apríl 1994) er ástralskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 15 leiki með landsliðinu.

Tölfræði

Tenglar
National Football Teams

Ástralskir knattspyrnumenn
Kirk Douglas

Kirk Douglas (fæddur undir nafninu Issur Danielovítsj þann 9. desember 1916 – 5. febrúar 2020) var bandarískur leikari, framleiðandi, leikstjóri og rithöfundur. Douglas lést 103 ára gamall og var einn af síðustu eftirlifandi leikurum úr gullöld kvikmyndaiðnaðarins í Hollywood. Douglas ólst upp í fátækri innflytjendafjölskyldu ásamt sex systrum en birtist fyrst á hvíta tjaldinu árið 1946 í kvikmyndinni The Strange Love of Martha Ivers ásamt Barböru Stanwyck. Douglas varð brátt að kvikmyndastjörnu sem birtist í fjölmörgum stórmyndum á sjötta og sjöunda áratugnum, þar á meðal mörgum vestrum og stríðsmyndum. Á ferli sínum birtist hann í fleiri en nítutíu myndum og var þekktur fyrir kraftmikinn leikstíl sinn.

Douglas varð stjarna á alþjóðavísu eftir að hafa leikið aðalhlutverk sem óforskammaður boxari í myndinni Champion árið 1949 og fékk fyrir hana sína fyrstu Óskarsverðlaunatilnefningu sem besti leikarinn. Hann lék líka í Young Man with a Horn árið 1950 á móti Lauren Bacall og Doris Day,  í Ace in the Hole á móti Jan Sterling árið 1951 og í Detective Story árið 1951. Hann var aftur tilnefndur til Óskarsverðlauna árið 1952 fyrir leik sinn í myndinni The Bad and the Beautiful og í þriðja sinn fyrir að leika Vincent van Gogh árið 1956 í myndinni Lust for Life.

Árið 1955 stofnaði Douglas kvikmyndafyrirtækið Bryna Productions sem framleiddi margvíslegar myndir á borð við Paths of Glory (1957) og Spartacus (1960). Í þessum tveimur myndum lék Douglas aðalhlutverkið og vann með leikstjóranum Stanley Kubrick, sem þá var lítið þekktur. Douglas átti þátt í því að brjóta niður Hollywood-svartlistann með því að ráða Dalton Trumbo til að skrifa handritið að Spartacus og nefna hann á nafn í kreditlista myndarinnar. Fjölskylda Trumbos hélt því þó fram að Douglas hefði ýkt þáttöku Daltons í handritsgerðinni. Douglas framleiddi og lék aðalhlutverkið í Lonely are the Brave árið 1962 og Seven Days in May árið 1964 á móti Burt Lancaster, sem hann vann að sjö myndum með. Árið 1963 lék Douglas aðalhlutverkið í Broadway-leikritinu One Flew Over the Cuckoo's Nest og keypti kvikmyndaréttinn að sögunni. Hann eftirlét syni sínum, Michael Douglas, síðar réttinn að sögunni og honum tókst að gera úr henni kvikmynd sem vann til Óskarsverðlauna.

Sem leikari og mannvinur var Douglas þrisvar tilnefndur til Óskarsverðlauna og vann Óskarsverðlaun fyrir ævistörf sín. Hann var jafnframt sæmdur frelsisorðu Bandaríkjaforseta. Sem rithöfundur skrifaði hann tíu skáldsögur og endurminningar. Eftir að hann slapp með naumindum með líf sitt í þyrluslysi árið 1991 einbeitti Douglas sér að sálar- og trúarlífi sínu. Kirk Douglas varð hundrað ára þann 9. desember 2016.

Tilvísanir

Bandarískir leikarar
Strandölur

Strandölur (fræðiheiti: Alnus maritima) er elritegund frá Bandaríkjunum, og finnst á þremur aðskildum svæðum; í Oklahoma, Georgíu, og í Maryland og Delaware á Delmarva-skaga.  Árið 2002 voru þessir þrír hópar viðurkenndir sem mismunandi undirtegundir, og gefin nöfnin Alnus maritima subsp. oklahomensis, Alnus maritima subsp. georgiensis, og Alnus maritima subsp. maritima.  Á meðan sumir telja undirtegundina maritima vera þá upprunalegustu og að hinar séu frávik sem hafi myndast vegna fjarlægðar, þá benda morphometric (greining á formi) og phylogeographic rannsóknir til að Oklahoma undirtegundin (subsp. oklahomensis) sé í raun sú upprunalegasta að tegundin hafi áður haft mun víðari útbreiðslu í Bandaríkjunum.

Alnus maritima er talinn vera stór runni eða lítið tré og er eina haustblómstrandi tegund ættkvíslarinnar upprunnin í Norður Ameríku.  Allar aðrar N-Amerískar elritegundir blómstra að vori.  Haustblómstrunin sem er einkennandi fyrir Alnus maritima er deilt með tvemur gamlaheims elri-tegundum; Alnus nitida og Alnus nepalensis, sem eru einlendar í suðaustur Asíu.  Þessi mikli munur á blómgun við aðrar tegundir hefur leitt til að þær séu taldar til eigin undirættar; Clethropsis.

Heimildir 
 http://www.iucnredlist.org/search/details.php/34053/all Alnus maritima].   2016 IUCN Red List of Threatened Species.   Downloaded on 22 September 2017.

Tilvísanir

Ytri tenglar 
Alnus maritima - Seaside alder 

Birkiætt
Elri
Niturbindandi tré og runnar
Hagtækni



Um fyrirtækið: 
Hagtækni er teiknistofa og tækniþjónusta og var stofnuð árið 1984 í Borgarnesi af Ingólfi Margeirssyni, byggingatæknifræðingi. 

Verkefnin eru á sviði húsahönnunar, skipulagsgerðar, gatnahönnunar, mælinga og kostnaðarreikninga.

Áhersla er lögð á heildarhönnun verka og hagkvæmar tæknilausnir.

Hagtækni er með samþykkt gæðastjórnunarkerfi í samræmi við ákvæði laga um mannvirki nr. 160/2010 og byggingarreglugerðar nr. 112/2012 m.s.br.

Stofnandi: 
Ingólfur Margeirsson, byggingatæknifræðingur

veffang: www.hagtaekni.is

netfang: ingolfur@hagtaekni.is

Heimilisfang: 
Refsholt 7

Skorradal

311 BORGARNES
Agnar Friðriksson

Agnar Friðriksson (f. 14. júlí 1945) er Íslenskur fyrrum körfuknattleiksmaður sem lék með ÍR þar sem hann var lykilleikmaður. Hann er sigursælasti leikmaðurinn í sögu efstu deildar karla í körfuknattleik á Íslandi með 11 Íslandsmeistaratitla. Hann á að baki 41 landsleiki fyrir hönd Íslands.

Titlar
Íslandsmeistari (11): 1961, 1962, 1963, 1964, 1969, 1970, 1971, 1972, 1973, 1975, 1977

Tilvísanir 

Íslenskir körfuknattleiksmenn
Leikmenn Úrvalsdeildar karla í körfuknattleik
Ferdinand Marcos

Ferdinand Emmanuel Edralin Marcos eldri (11. september 1917 – 28. september 1989) var filippeyskur stjórnmálamaður sem var forseti Filippseyja frá 1965 til 1986. Hann réð sem einræðisherra með herlögum frá 1972 til 1981. Ríkisstjórn hans var alræmd fyrir spillingu, eyðslusemi og hrottaskap gagnvart borgurum.

Marcos barðist í seinni heimsstyrjöldinni með Bandaríkjunum og kvaðst vera „heiðraðasta stríðshetja Filippseyja“. Þó hefur komið í ljós að margar sögur sem Marcos sagði af stríðsferli sínum voru uppspuni og margar skýrslur Bandaríkjahers lýstu því yfir að frásagnir hans af hlutverki sínu í stríðinu væru „falskar“ og „fáránlegar“.

Marcos var í fyrstu héraðslögmaður og vann á filippeyska fulltrúaþinginu frá 1949 til 1959 og á filippeyska þinginu frá 1959 til 1965. Hann var kjörinn forseti árið 1965 og ríkti við mikinn hagvöxt við byrjun tuttugu ára valdatíðar sinnar. Við lok valdatíðar hennar var hins vegar mikil fátækt í Filippeyjum og ríkið umvafið erlendum skuldum. Marcos lýsti yfir herlögum í Filippseyjum þann 23. september 1972, endurritaði stjórnarskrána, þaggaði niður í fjölmiðlum og beitti ofbeldi gegn andófsmönnum, múslimum, kommúnistum, og almennum borgurum. Herlögin voru staðfest af 90.77% kjósenda í þjóðaratkvæðagreiðslu árið 1973 en deilt hefur verið um lögmæti atkvæðagreiðslunnar.

Almenn óánægja leiddi til þess að kallað var til kosninga árið 1986. Ásakanir um kosningasvindl, pólitísk óreiða og mannréttindabrot leiddu til þess að Macros var komið frá völdum í febrúar 1986. Ronald Reagan Bandaríkjaforseti ráðlagði Marcos að segja af sér til þess að forðast vopnuð átök í Manila á milli stuðningsmanna og andstæðinga Marcosar. Marcos flúði í kjölfarið til Havaí. Við Marcos tók Corazon Aquino sem forseti, en hún var ekkja stjórnarandstöðuforingjans Benigno Aquino sem hafði verið myrtur eftir að hafa snúið aftur til Filippseyja.

Heimildir greina frá því að Marcosarfjölskyldan hafi á stjórnartíð sinni stolið andvirði um fimm til tíu milljarða Bandaríkjadala úr ríkissjóði Filippseyja. Marcosarfjölskyldan lifði lúxuslífi með almannafénu frá 1965 til 1986. Eiginkona Marcosar, Imelda Marcos, varð einnig alræmd vegna eyðslusemi hennar og samstarfs síns við eiginmanninn. Börn þeirra, Imee Marcos og Bongbong Marcos, eru enn virk í filippeyskum stjórnmálum. Bongbong var kjörinn forseti landsins árið 2022.

Tilvísanir

Forsetar Filippseyja
Leiðtogar Kalda stríðsins
Ludwig Erhard

Ludwig Wilhelm Erhard (4. febrúar 1897 – 5. maí 1977) var þýskur stjórnmálamaður úr Kristilega demókrataflokknum og annar kanslari Vestur-Þýskalands frá 1963 til 1966. Hann er þekktur fyrir störf sín í efnahagsuppbyggingu („Wirtschaftswunder“ eða efnahagsundri) Þýskalands eftir seinni heimsstyrjöld sem fjármálaráðherra í ríkisstjórn Konrads Adenauer frá 1949 til 1963. Á þeim tíma var Erhard málsvari blandaðs, félagslegs markaðshagkerfis (soziale Marktwirtschaft) sem hagkerfi Þýskalands byggist enn þann dag í dag á. Sem kanslara tókst Erhard þó ekki að viðhalda trausti almennings vegna fjárhagshalla og óvinsællar utanríkisstefnu og vinsældir hans döluðu fyrir vikið. Hann sagði af sér sem kanslari þann 1. desember 1966.

Tilvísanir

Fjármálaráðherrar Þýskalands
Kanslarar Þýskalands
Varakanslarar Þýskalands
Kurt Georg Kiesinger

Kurt Georg Kiesinger (6. apríl 1904 – 9. mars 1988) var þýskur stjórnmálamaður sem var kanslari Vestur-Þýskalands frá 1. desember 1966 til 21. október 1969. Áður en hann varð kanslari var hann forseti Baden-Württemberg frá 1958 til 1966 og síðar forseti þýska sambandsþingsins frá 1967 til 1971.

Kiesinger var lögmenntaður og vann sem lögmaður í Berlín frá 1935 til 1940. Til þess að komast hjá herkvaðningu vann hann hjá þýska utanríkisráðuneytinu og gerðist aðstoðarformaður útvarpsdeildar hennar. Á meðan hann vann í utanríkisráðuneytinu sökuðu tveir samstarfsmenn hans um að hafa andnasískar skoðanir. Kiesinger gekk engu að síður til liðs við Nasistaflokkinn árið 1933 en var að mestu óvirkur meðlimur. Árið 1946 gekk hann í Kristilega demókrataflokkinn. Hann var kjörinn á sambandsþingið árið 1949 og var meðlimur til ársins 1958 og aftur frá 1969 til 1980. Hann hætti í stjórnmálum sambandsríkisins í átta ár á meðan hann var forseti Baden-Württemberg en varð síðan kanslari Þýskalands árið 1966 í stjórnarsambandi við Sósíaldemókrataflokkinn undir stjórn Willy Brandt.

Sem kanslari sætti Kiesinger gagnrýni fyrir að hafa verið meðlimur í Nasistaflokknum. Árið 1968, á ráðstefnu Kristilegra demókrata, gekk nasistaveiðarinn Beate Klarsfeld upp að honum, gaf honum kinnhest og kallaði hann nasista. Á meðan öryggisverðir vísuðu henni út úr samkomunni hrópaði hún hvað eftir annað: „Kiesinger! Nasisti! Segðu af þér!“ („Kiesinger! Nazi! Abtreten!“) Kiesinger tjáði sig aldrei um málið en neitaði því að hafa skráð sig í Nasistaflokkinn af hentistefnu árið 1933.

Kiesinger þótti afburðagóður ræðumaður og samningamaður og var gjarnan kallaður „silfurtunga“. Hann samdi einnig ljóð og ýmsar bækur og stofnaði háskóla í Konstanz og Ulm á meðan hann var forseti Baden-Württemberg.

Heimild
 

Kanslarar Þýskalands
Handhafar stórkross Hinnar íslensku fálkaorðu
Nasistar
Tsai Ing-wen

Tsai Ing-wen (蔡英文 á kínversku) (f. 31. ágúst 1956) er taívanskur stjórnmálamaður og núverandi forseti Lýðveldisins Kína (中華民國總統) eða Taívan. Tsai er annar forsetinn úr Lýðræðislega framfaraflokknum (DPP) og fyrsta konan sem gegnir embættinu. Hún er einnig fyrsti forsetinn sem er bæði komin af fólki af Hakka-þjóðerni og af taívönskum frumbyggjum, fyrsti ógifti forsetinn og fyrsti forsetinn sem hefur náð lýðræðislegu kjöri án þess að hafa fyrst verið borgarstjóri Taípei. Hún var formaður Lýðræðislega framfaraflokksins frá 2008 til 2012 og frá 2014 til 2018 og var forsetaframbjóðandi hans árin 2012 og 2016. 

Tsai er menntuð í lögfræði og utanríkisverslun og var lögfræðiprófessor í Soochow-lögfræðiháskólanum og Chenchi-háskólanum eftir að hún útskrifaðist með bakkalárgráðu úr Taívansháskóla, mastersgráðu úr Cornell-lögfræðiskóla og doktorsgráðu úr Hagfræði- og stjórnmálavísindaskóla Lundúna. Árið 1993 var Tsai útnefnd til ýmissa ríkisstjórnarembætta og varð þar á meðal samningasmiður fyrir Taívan við Alþjóðaviðskiptastofnunina og einn höfunda héraðssambandsstefnu Lee Teng-hui forseta.

Þegar Chen Shui-bian gerðist forseti fyrir Lýðræðislega framfaraflokkinn árið 2000 varð Tsai ráðherra meginlandsmálefna utan flokks. Hún gekk í Lýðræðislega framfaraflokkinn árið 2004 og var í stuttan tíma meðlimur í löggjafarþingi Taívan. Eftir það varð hún varaforsætisráðherra þar til meðlimir ríkisstjórnarinnar sögðu af sér árið 2007. Hún var kjörin formaður DPP árið 2008 eftir að flokkurinn bað ósigur í forsetakosningunum það ár. Hún sagði síðan af sér sem formaður eftir að hún tapaði kjöri til forseta árið 2012.

Tsai bauð sig fram sem borgarstjóri Nýju-Taípei árið 2010 en tapaði fyrir öðrum fyrrverandi varaforsætisráðherra, Eric Chu. Í apríl 2011 varð Tsai fyrsti kvenkyns forsetaframbjóðandi úr stórum stjórnmálaflokk í sögu Taívan eftir að hafa unnið nauman sigur í undankjöri flokksins. Hún var sigruð af frambjóðanda Kuomintang, Ma Ying-jeou, en vann stórsigur er hún bauð sig fram á ný fjórum árum síðar, árið 2016.

Tsai vann endurkjör í forsetakosningum sem haldnar voru þann 11. janúar árið 2020 með rúmum 57 prósentum atkvæða gegn Han Kuo-yu, frambjóðanda Kuomintang. Han Kuo-yu hafði lagt áherslu á nánara samstarf við meginlandsstjórn Alþýðulýðveldisins Kína en Tsai hafði lagt áherslu á áframhaldandi sjálfstæði Taívans og hafnað möguleikanum á því að Taívan geti sameinast meginlandsstjórn Alþýðulýðveldisins líkt og Kínverjar vilja. Sigur Tsai og Lýðræðislega framfaraflokksins þótti merki um talsverð umskipti í taívönskum stjórnmálum þar sem stuðningur við hana hafði áður verið farinn að dala og flokkurinn hafði beðið ósigur í héraðskosningum árið 2018. Talið er að batnandi efnahagur hafi aukið stuðning við Tsai og að fjöldamótmælin í Hong Kong hafi gert marga Taívanbúa afhuga möguleikanum á því að gangast undir stjórn Alþýðulýðveldisins undir formerkjum „eins lands, tveggja kerfa“ líkt og gert er í Hong Kong.

Tilvísanir

Forsetar Lýðveldisins Kína á Taívan