alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
1. deild karla í knattspyrnu 1976

Árið 1976 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 65. skipti. Valur vann sinn 15. titil. níu lið tóku þátt; KR, Fram, ÍBA, ÍBV, Valur, Keflavík, ÍA og Víkingur. Þetta ár var deildin stækkuð í 10 lið og hélt þeirri stærð til ársins 2007. Liðið sem lenti í neðsta sæti úrvalsdeildarinnar spilaði leik gegn liðinu sem lenti í 2. sæti í 2. deild um það hvort liðið spilaði í úrvalsdeild á næsta ári.

Loka staða deildarinnar 

 Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur 

Liðið sem lennti í neðsta sæti Úrvalsdeildarinnar spilaði leik gegn liðinu sem lenti í 2. sæti í 2. deild um það hvort liðið spilaði í Úrvalsdeild á næsta ári. Það voru Þór úr 2. deild og Þróttur sem spiluðu um það sæti.

 Þór 2 - 0 Þróttur

Töfluyfirlit 

|}

Markahæstu menn 

Skoruð voru 208 mörk, eða 2,889 mörk að meðaltali í leik.

Félagabreytingar

Félagabreytingar í upphafi tímabils

Upp í Úrvalsdeild karla 
  Breiðablik
  Þróttur

Niður í 2. deild karla 
  ÍBV

Félagabreytingar í lok tímabils

Upp í Úrvalsdeild karla 
  ÍBV
  Þór

Niður í 2. deild karla 
  Þróttur

Úrslit deildarbikarsins 
 Valur 3 - 0 ÍA

Heimild 
 http://www.rsssf.com/tablesi/ijshist.html
 http://www.rsssf.com/tablesi/ijstops.html

Úrvalsdeildir karla í knattspyrnu á Íslandi
Lágský

Lágský er flokkur skýja sem eru undir 2 km hæð. Dæmi um lágský eru þokuský, flákaský, bólstraský og skúraský.

Skýjafræði
1. deild karla í knattspyrnu 1977

Árið 1977 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 66. skipti. ÍA vann sinn 10. titil. Tíu lið tóku þátt. Þetta ár var fyrst spilað með 10 liðum og hélt deildin þeirri stærð til ársins 2007. Þetta ár féll KR, en það er í fyrsta og eina skiptið sem að KR hefur fallið.

Loka staða deildarinnar 

 Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur

Töfluyfirlit 

|}

Markahæstu menn 

Skoruð voru 273 mörk, eða 3,033 mörk að meðaltali í leik.

Félagabreytingar

Félagabreytingar í upphafi tímabils

Upp í Úrvalsdeild karla 
  ÍBV
  Þór

Niður í 2. deild karla 
  Þróttur

Félagabreytingar í lok tímabils

Upp í Úrvalsdeild karla 
  Þróttur
  KA

Niður í 2. deild karla 
  Þór
  KR

Úrslit deildarbikarsins 
 Valur 2 - 1 Fram

Heimild 
 http://www.rsssf.com/tablesi/ijshist.html
 http://www.rsssf.com/tablesi/ijstops.html

Úrvalsdeildir karla í knattspyrnu á Íslandi
Geri og Freki

Geri og Freki eru tamdir úlfar Óðins í norrænni goðafræði, sem hann sendir út um heim allan til að safna upplýsingum. Þeir borða allan mat Óðins, enda lifir hann bara á miði.

Skepnur í norrænni goðafræði
Kjarvalsstaðir

Kjarvalsstaðir eru sýningarhús í eigu Listasafns Reykjavíkur og standa á Miklatúni í Reykjavík. Þeir eru kenndir við myndlistarmanninn Jóhannes Kjarval. Fyrsta skóflustunga að þeim var tekin árið 1966 og húsið var formlega tekið í notkun 24. mars 1973, tæpu ári eftir lát Kjarvals.

Kjarval ánafnaði Reykjavíkurborg safn af listaverkum og persónulegum munum árið 1968. Hluti gjafarinnar var sýndur í fyrsta sinn við opnun Kjarvalsstaða árið 1973. Safnið hefur vaxið jafnt og þétt í gegnum árin; bæði hafa verk verið keypt en einnig hafa ýmsir einstaklingar fært safninu ómetanlegar gjafir.

Saga 
Kjarvalsstaðir eru fyrsta byggingin sem hönnuð er sérstaklega og byggð til almennra myndlistarsýninga á Íslandi. 

Árið 1964 ákvað borgarráð Reykjavíkur að mótaður skyldi lystigarður í borginni með höggmynd af skáldinu Einari Benediktssyni í tilefni 100 ára árstíðar hans og í kjölfar þess var tekin ákvörðun um að reisa í garðinum listasafn með veitingasölu til heiðurs listmálaranum Jóhannesi Sveinssyni Kjarval sem varð áttræður ári seinna. 

Kjarval tók fyrstu skóflustunguna að Kjarvalsstöðum á 180 ára afmælisári Reykjavíkurborgar í ágúst 1966, en lést ári áður en húsið var tekið formlega í notkun árið 1973. Það er afar vandað að allri gerð og fyrir tilkomu ráðhúss Reykjavíkur voru Kjarvalsstaðir notaðir undir veigameiri móttökur á vegum Reykjavíkurborgar.

Byggingin 
Bygginguna teiknaði Hannes Kr. Davíðsson. Staðsetning Kjarvalsstaða yst til norðurs á túninu tekur mið af heildarmynd garðs og byggingar, þar sem byggingin ber yfirbragð fínlegs listaskála. 

Skálinn er byggður upp af tveimur álmum sem tengjast um húsagarð með grannri miðálmu. Hann er tiltölulega lokaður til norðurs að götunni en opnast mót suðri að sólarbirtu og gróðursælum garðinum. 

Hannes var við hönnun þess undir áhrifum af japönskum innblæstri í norrænan módernisma, þar sem áhersla var lögð á ómeðhöndluð náttúruefni bygginga ásamt léttleika og einföldun allra drátta. Léttleika Kjarvalsstaða má lesa af burðarvirki hússins þar sem grannar súlur bera uppi lárétt, koparklætt þakið. Þetta gefur svigrúm til frelsis í útfærslu veggja þar sem þeir gegna engu hlutverki í burði þaksins.

Tilvísanir

Tenglar 
 Vefur Listasafns Reykjavíkur

Listasöfn í Reykjavík
Hlíðar
Askur (ílát)

Þessi grein fjallar um matarílát, til að sjá aðrar greinar um ask má sjá askur.

Askur er matarílát úr tré með loki, sem Íslendingar virðast hafa farið að nota eftir að miðöldum lauk en þá fóru húsakynni smækkandi vegna kólnandi veðurs og í þröngum baðstofunum var ekki lengur mögulegt að matast við borð. Hver heimilismaður hafði sinn ask og sinn spón. Oftast var fólki skammtaður matur í askinn hvert kvöld og borðaði fólk úr honum á rúmi sínu, en á milli mála var hann geymdur á hillu. Fjöldi aska frá 19. öld og síðari hluta 18. aldar hefur varðveist.

Askar voru alltaf kringlóttir og smíðaðir úr stöfum sem voru festir saman með þremur gjörðum, og yfirleitt var hald eða hanki á hliðinni. Þeir voru oft gerðir úr rekavið og lokið, sem oftast var á hjörum, var  skorið út.

Heimildir

Tenglar

Matarílát
Georges Pompidou

Georges Jean Raymond Pompidou (5. júlí 1911 – 2. apríl 1974) var forseti Frakklands frá 1969 þar til hann lést árið 1974. Hann var forsætisráðherra Frakklands í forsetatíð Charles de Gaulle frá 1962 til 1968 og vann forsetakosningarnar eftir að de Gaulle hafði sagt af sér 1969. Pompidou hafði lengi verið einn nánasti samstarfsmaður de Gaulle og þótti eðlilegur arftaki hans. Sem forseti var hann hófsamur íhaldsmaður sem bætti samskipti Frakklands við Bandaríkin og stofnaði til jákvæðra sambanda við nýsjálfstæðar fyrrum nýlendur Frakka í Afríku. Pompidou styrkti stjórnmálaflokk þeirra de Gaulle, Bandalag lýðræðissinna fyrir lýðveldið (Union des démocrates pour la République) og gerði hann að helstu hreyfingu Gaullista í Frakklandi. 

Sem forseti tók Pompidou þátt í skipulagningu evrópska efnahagsbandalagsins og samþykkti aðild Bretlands að bandalaginu. De Gaulle hafði verið mjög andsnúinn því að Bretar hlytu aðild þar sem hann taldi þá of nána Bandaríkjamönnum, og hafði sem forseti beitt neitunarvaldi sínu gegn samþykkt á aðild þeirra.

Pompidou var þekktur fyrir dálæti sitt á nútímalist. Hann stóð fyrir byggingu ýmissa nýtískulegra mannvirkja í París, þar á meðal Pompidou-safnsins, sem var nefnt eftir honum eftir dauða hans.

Tenglar 
 Georges Pompidou; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1965

Pompidou, Georges
Pompidou, Georges
Leiðtogar Kalda stríðsins
Sigurjón Kjartansson

Sigurjón Kjartansson (f. 20. september 1968) er tónlistarmaður, útvarpsmaður, gamanleikari og handritshöfundur. Sigurjón er í íslenska rokkbandinu HAM, en í þeirri hljómsveit leikur hann á gítar og syngur. Hann var einn af höfuðpaurunum í Fóstbræðrum og Svínasúpunni og annar stjórnandi útvarpsþáttarins Tvíhöfða ásamt Jóni Gnarr.

Handritshöfundarferill

Kvikmyndir

Tengill 
 

Íslenskir leikarar
Íslenskir útvarpsmenn
1. deild karla í knattspyrnu 1978

Árið 1978 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 67. skipti. Valur vann sinn 16. titil. Tíu lið tóku þátt. Þetta ár er eitt af þremur árum sem KR tók ekki þátt í Úrvalsdeild karla. Hin tvö voru árin 1913 og 1914.

Loka staða deildarinnar 

 Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur

Töfluyfirlit 

|}

Markahæstu menn 

Skoruð voru 279 mörk, eða 3,100 mörk að meðaltali í leik.

Félagabreytingar

Félagabreytingar í upphafi tímabils

Upp í Úrvalsdeild karla 
  Þróttur
  KA

Niður í 2. deild karla 
  Þór
  KR

Félagabreytingar í lok tímabils

Upp í Úrvalsdeild karla 
  KR
  Haukar

Niður í 2. deild karla 
  Breiðablik
  FH

Úrslit deildarbikarsins 
 ÍA 1 - 0 Valur

Heimild 
 http://www.rsssf.com/tablesi/ijshist.html
 http://www.rsssf.com/tablesi/ijstops.html

Úrvalsdeildir karla í knattspyrnu á Íslandi
Battlefield 2

Battlefield 2 (oft skrifað BF2) er fyrstu persónu skotleikur sem er spilaður í gegnum netið. Hann er einnig með smá herkænsku og RPG þætti. BF2 var hannaður af Digital Illusions CE (DICE). Á meðan framleiðslu stóð tók Trauma Sudios þátt í gerð leiksins eftir að Digital Illusions keypti Trauma Studios. BF2 er gefinn út af Electronic Arts sem þriðji leikurinn í Battlefield seríunni. Hann var gefinn út seint í júní 2005.

BF2 inniheldur útgáfu fyrir einn í þrem styrkleikum og einnig fjölspilunarmöguleika í gegnum internetið eða LAN. Báðar útgáfur nota sömu kort. Einspilunar útgáfan leyfir 15 tölvustýrða leikmenn en internet útgáfan 64. Leikmenn geta valið um þrjú lið: United States Marine Corps (USMC), People's Liberations Army (PLA) og Middle East Coalition (MEC).

Leikjatölvu útgáfur er einnig til fyrir Xbox, Xbox 360 og PS2 og er kölluð Battlefield 2: Modern Cambot. Þrátt fyrir nafnið er munur á tölvuútgáfunni.

Tenglar
Heimasíða leiksins 

Sænskir tölvuleikir
Tölvuleikir frá 2005
Tölvuleikir fyrir PlayStation
Fyrstu persónu skotleikir
Netleikir
1. deild karla í knattspyrnu 1979

Árið 1979 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 68. skipti. ÍBV vann sinn 1. titil. Tíu lið tóku þátt.

Loka staða deildarinnar 

 Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur

Leikur um Evrópusæti 

Þar sem ÍA og Valur jöfn að stigum í 2. sæti eftir 18 umferðir og spiluðu þau til úrslita um Evrópusæti.

Fyrsti leikur 
 ÍA 0 - 0 Valur

Annar leikur 
 ÍA 3 - 1 Valur

Töfluyfirlit 

|}

Markahæstu menn 

Skoruð voru 254 mörk, eða 2,822 mörk að meðaltali í leik.

Félagabreytingar

Félagabreytingar í upphafi tímabils

Upp í Úrvalsdeild karla 
  KR
  Haukar

Niður í 2. deild karla 
  Breiðablik
  FH

Félagabreytingar í lok tímabils

Upp í Úrvalsdeild karla 
  Breiðablik
  FH

Niður í 2. deild karla 
  Haukar
  KA

Úrslit deildarbikarsins 
 Fram 1 - 0 Valur

Heimild 
 http://www.rsssf.com/tablesi/ijshist.html
 http://www.rsssf.com/tablesi/ijstops.html

Úrvalsdeildir karla í knattspyrnu á Íslandi
1. deild karla í knattspyrnu 1980

Árið 1980 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 69. skipti. Valur vann sinn 17. titil. Tíu lið tóku þátt.

Lokastaða deildarinnar 

 Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur

Leikur um Evrópusæti 

Þar sem ÍA og Víkingur jöfn að stigum í 3. sæti eftir 18 umferðir og spiluðu þau til úrslita um Evrópusæti, þar sem að Fram hafði þegar tryggt sér sæti með sigri í bikarkeppninni.

 Víkingur 2 - 1 ÍA

Töfluyfirlit 

|}

Markahæstu menn 

Skoruð voru 239 mörk, eða 2,656 mörk að meðaltali í leik.

Félagabreytingar

Félagabreytingar í upphafi tímabils

Upp í Úrvalsdeild karla 
  Breiðablik
  FH

Niður í 2. deild karla 
  Haukar
  KA

Félagabreytingar í lok tímabils

Upp í Úrvalsdeild karla 
  KA
  Þór

Niður í 2. deild karla 
  Keflavík
  Þróttur

Úrslit deildarbikarsins 
 Fram 2 - 1 ÍBV

Heimild 
 http://www.rsssf.com/tablesi/ijshist.html
 http://www.rsssf.com/tablesi/ijstops.html

Úrvalsdeildir karla í knattspyrnu á Íslandi
1. deild karla í knattspyrnu 1981

Árið 1981 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 70. skipti.
Víkingur vann sinn 3. titil. Lárus Guðmundsson leikmaður Víkinga hreppti gullskóinn.  Tíu lið tóku þátt.

Lokastaða deildarinnar 

 Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur

Töfluyfirlit 

|}

Markahæstu menn 

Skoruð voru 242 mörk, eða 2,689 mörk að meðaltali í leik.

Félagabreytingar

Félagabreytingar í upphafi tímabils

Upp í Úrvalsdeild karla 
  KA
  Þór Ak.

Niður í 2. deild karla 
  Keflavík
  Þróttur

Félagabreytingar í lok tímabils

Upp í Úrvalsdeild karla 
  Keflavík
 ÍBÍ

Niður í 2. deild karla 
  Þór Ak.
  FH

Úrslit bikarkeppni KSÍ 
 Fram 2 - 3 ÍBV

Heimild 
 http://www.rsssf.com/tablesi/ijshist.html
 http://www.rsssf.com/tablesi/ijstops.html

Úrvalsdeildir karla í knattspyrnu á Íslandi
1. deild karla í knattspyrnu 1982

Árið 1982 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 71. skipti.
Víkingar bættu sínum fjórða titli í safnið. Heimir Karlsson leikmaður Víkinga hreppti gullskóinn. Tíu lið tóku þátt.

Lokastaða deildarinnar 

 Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur

Töfluyfirlit 

|}

Markahæstu menn 

Skoruð voru 200 mörk, eða 2,222 mörk að meðaltali í leik.

Félagabreytingar

Félagabreytingar í upphafi tímabils

Upp í Úrvalsdeild karla 
  Keflavík
 ÍBÍ

Niður í 2. deild karla 
  Þór
  FH

Félagabreytingar í lok tímabils

Upp í Úrvalsdeild karla 
  Þór
  Þróttur

Niður í 2. deild karla 
  KA
  Fram

Úrslit deildarbikarsins 
 ÍA 2 - 1 Keflavík

Tilvísanir

Heimild 
 http://www.rsssf.com/tablesi/ijshist.html
 http://www.rsssf.com/tablesi/ijstops.html
 http://www.rsssf.com/tablesi/ijs82.html

Úrvalsdeildir karla í knattspyrnu á Íslandi
Finnbogi Rútur Valdimarsson

Finnbogi Rútur Valdimarsson (fæddur 24. september 1906 í Fremri-Arnardal við Skutulsfjörð, lést 19. mars 1989) var ritstjóri Alþýðublaðsins 1933-38, varaoddviti og oddviti Seltjarnarneshrepps, oddviti Kópavogshrepps, fyrsti bæjarstjóri Kópavogskaupstaðar, alþingismaður 1949-63 og bankastjóri Útvegsbanka Íslands 1957-72. Túnið Rútstún var nefnt eftir honum. Hann var jafnframt einn stofnenda prentsmiðjunnar Odda.

Fjölskylda
Kona hans, Hulda Jakobsdóttir varð fyrst kvenna bæjarstjóri á Íslandi, en hún tók við bæjarstjórastöðunni af Finnboga. Þau hjónin voru svo kjörin fyrstu heiðursborgarar Kópavogs 8. október 1976. Eitt barna þeirra, Hulda Finnbogadóttir, náði kjöri sem bæjarfulltrúi í Kópavogi í kosningunum 1986.

Finnbogi var bróðir Hannibals Valdimarssonar og tengdafaðir Styrmis Gunnarssonar fyrrum ritstjóra Morgunblaðsins.

Heimildir 
 
 
 

 

Bæjarstjórar Kópavogs
Fyrrum Alþingismenn
Þingmenn Sósíalistaflokks Íslands
Þingmenn Alþýðubandalagsins
Íslenskir bankastjórar
Hulda Dóra Jakobsdóttir

Hulda Dóra Jakobsdóttir (fædd 21. október 1911 í Reykjavík, lést 31. október 1998 í Reykjavík) var fyrsta konan á Íslandi sem varð bæjarstjóri, hún var bæjarstjóri Kópavogs frá 1957 til 1962. Hún náði kjöri sem bæjarfulltrúi í kosningunum 1970 og sat það eina kjörtímabil.

Hún var meðal þeirra sem stóðu að stofnun Leikfélags Kópavogs ásamt því að vera einn helsti hvatamaðurinn að byggingu Kópavogskirkju, hún var formaður sóknarnefndar í 10 ár.

Hún og eiginmaður hennar, Finnbogi Rútur Valdimarsson, voru kjörin fyrstu heiðursborgarar Kópavogs 8. október 1976. Eitt barna þeirra, Hulda Finnbogadóttir, náði kjöri sem bæjarfulltrúi í Kópavogi í kosningunum 1986.

Jafnréttisnefnd Kópavogsbæjar opnaði sýningu í Bókasafni Kópavogs um ævi og störf Huldu þann 4. júlí 2007, 50 árum upp á dag eftir að hún varð fyrst kvenna bæjarstjóri á Íslandi.

Heimildir 
 
 
 

Bæjarstjórar Kópavogs
Íslenskar konur
Guglielmo Marconi

Guglielmo Marconi (25. apríl 1874 – 20. júlí 1937) var ítalskur eðlisfræðingur sem fann upp og fékk einkaleyfi á kerfi til þráðlausra skeytasendinga, en á slíku kerfi byggja meðal annars útvarp, sjónvarp, farsímakerfi, fjarstýringar og fleira. 

Hann var annað barn Giuseppe Marconi, landeiganda í Bologna og konu hans Annie Jameson, sem var barnabarn John Jameson, stofnanda viskýframleiðandans Jameson & Sons. Hann hóf rannsóknir á rafmagni og útvarpsbylgjum hjá Augusto Righi við Bolognaháskóla sem hafði meðal annars gert rannsóknir út frá kenningum Heinrich Hertz. Marconi hóf að gera tilraunir með kerfi til að senda þráðlaus símskeyti líkt og margir aðrir voru að reyna (t.d. Ørsted, Faraday, Hertz, Tesla, Edison og Popov). Ekki er hægt að halda því fram að Marconi hafi fundið upp notkun útvarpsbylgja til merkjasendinga, en hann á heiðurinn af því að hafa hannað fyrsta nothæfa útvarpskerfið sem náði einverri útbreiðslu. 

2. júní 1896 lagði hann fram umsókn um einkaleyfi á kerfi til þráðlausra skeytasendinga í London. Ári síðar stofnaði hann Wireless Telegraph Trading Signal Company sem síðar var nefnt Marconi Wireless Telegraph Company). Á þessum árum hélt hann margar sýningar á kerfinu í Bretlandi og Bandaríkjunum þar sem hann lýsti meðal annars Ameríkubikarnum beint frá New York-borg árið 1899. 12. desember 1901 tókst félaginu að senda fyrsta skeytið yfir Atlantshafið en það var ekki staðfest fyrr en með sendingu 17. desember 1902. 

Fyrsti viðskiptavinur Marconis var breska flotamálaráðuneytið sem tók kerfið í notkun sem öryggiskerfi fyrir skip á sjó. Kerfið byggði alla tíð á rafneistasendingum sem eingöngu var hægt að nota fyrir sendingar með merkjakerfi eins og Morse, en 1906 tókst Reginald Fessenden að senda hljóðbylgju þráðlaust.

Síðar voru mörg af einkaleyfum Marconis véfengd og flest þeirra felld úr gildi fyrir bandarískum dómstólum en Bandaríkjaher stóð þá meðal annars í málaferlum vegna brots gegn þessum einkaleyfum. 

Marconi, Guglielmo
Nóbelsverðlaunahafar í eðlisfræði
Homo erectus

Hinn upprétti maður (latína: Homo erectus) er útdauð tegund af ættkvísl manna. Búsvæði þessarar tegundar var í Afríku fyrir um 1,6 miljónum ára, en þeir fluttust síðar þegar þeir fengu andlega getu til búferlum til Asíu og Evrópu. (latína: Homo erectus) voru með þróaðri verkfæri en fyrirennari þeirra Homo habilis hafði búið til. Þannig voru þeir betri til veiða. Þeir byggðu sér einnig skýli og vou fyrstu mannaparnir sem gerðu eld.

Tilvísanir

Ættkvíslir manna
Eyjafjarðarsýsla

Eyjafjarðarsýsla var ein af sýslum Íslands. Sýslur eru ekki lengur stjórnsýslueining á Íslandi, en nafnið er enn notað til að vísa til svæðisins.

Eyfajarðasýsla er við fjörðinn Eyjafjörð á Norðurlandi. Nágranni hennar í vestri er Skagafjarðarsýsla en í austri kúrir Suður-Þingeyjarsýsla henni við hlið. Sýslumörk voru í Hvanndalabjargi utan Ólafsfjarðar þar til Siglufjörður og Ólafsfjörður voru gerð að sjálfstæðu lögsagnarumdæmi sem fylgir Skagafjarðarsýslu. Sýslan nær að mörkum Austurhlíðar í Kaupangssveit að austan verðu en til fjalla nær hún inn á reginfjöll suður af Eyjarfjarðardal. Sýslunnar er fyrst getið árið 1550.

Náttúrufar 
Að flatarmáli er sýslan um 3930 km² en með Siglufirði og Ólafsfirði er hún alls 4300 km². Út með Eyjafjarðaströnd að vestanverðu er sæbratt en þó er þó nokkuð láglendi í Svarfaðardal og inndölum hans. Á firðinum eru eyjarnar Hrísey og Hrólfssker, sem og Grímsey á hafi úti. Allar tilheyra þær Eyjafjarðarsýslu.

Megindalir Eyjafjarðarsýslu eru þrír; Svarfaðardalur með Skíðadal, Hörgárdalur og Öxnadalur inn af honum og Eyjafjörður með sína þverdali. Fjöllin umhverfis þessa dali eru hrikaleg og mörg þeirra teygja sig í um 1000 m.y.s. Ár eru margar og vatnsmiklar en draga þær flestar nafn sitt af dalnum sem þær renna um. Þá er þeirra stærst Eyjafjarðará sem rennur út í Eyjafjarðarbotn.

Elsta berg í sýslunni er í Hvanndalabjargi og Ólafsfjarðarmúla - um 11-12 milljón ára. Halli berglaga í sýslunni eru að jafnaði 3-7°. Innst í Eyjafjarðardölum er bergið um 2-3 milljón ára gamalt. Í sýslunni er að finna 2 gamlar megineldstöðvar; önnur þeirra, kennd við Súlur, er milli Kerlingar og Öxnadals. Hin er nokkur yngri, um 7 mill. ára gömul, og er milli Villingadals og Torfufells. Fjöll í sýslunni, sérstaklega á Tröllaskaga, eru mjög mótuð af öflum skriðjökla og sjást þar víða skála- og dalajöklar.

Gróðursælt er að jafnaði í sýslunni með starengjum við árósa og ofar mýrar og graslendi. Ræktaðir skógar þekja 5% lands í Eyjafjarðarsveit.  Náttúrulega skóga má finna meðal annars í Leyningshólum í Eyjafjarðardal.

Stjórnsýsla 
Sýslan er eitt prófastsdæmi með Siglufirði og Ólafsfirði. Prestaköllin eru:
 Siglufjarðarprestakall með kirkju á Siglufirði
 Ólafsfjarðarprestakall; með kirkjum á Ólafsfirði og Kvíabekk
 Dalvíkurprestakall; með kirkjustöðum á Dalvík, Tjörn í Svarfaðardal, Urðum og Völlum
 Hríseyjarprestakall með kirkjum í Hrísey og á Stærri-Árskóg
 Möðruvallaprestakall; með kirkjum að Möðruvöllum í Hörgárdal, Bakka, Ytri-Bægisá og Glæsibæ
 Akureyraraprestakall
 Glerárprestakall á Akureyri
 Laugalandsprestakall með kirkjustöðum á Munkaþverá, Kaupangri, Grund, Möðruvöllum í Eyjafirði, Saurbæ og Hólum.

Sveitarfélög 
Eftirfarandi sveitarfélög eru innan sýslumarka (fyrrverandi innan sviga):
 Akureyri með Hrísey og Grímsey
 Dalvíkurbyggð
 (Svarfaðardalshreppur)
 (Árskógshreppur)
 Eyjafjarðarsveit
 (Hrafnagilshreppur)
 (Saurbæjarhreppur)
 (Öngulsstaðahreppur)
 Hörgárbyggð
 (Skriðuhreppur)
 (Öxnadalshreppur)
 (Glæsibæjarhreppur)
((Arnarneshreppur))

Tilvísanir
Norður-Þingeyjarsýsla

Norður-Þingeyjarsýsla var ein af sýslum Íslands. Sýslur eru ekki lengur stjórnsýslueining á Íslandi, en nafnið er enn notað til að vísa til svæðisins.

Norður-Þingeyjarsýsla er fyrir botni Öxarfjarðar og Þistilfjarðar en milli þeirra er Melrakkaslétta. Austan við Þistilfjörð er svo Langanes. Nábúar Norður-Þingeyjarsýslu eru Suður-Þingeyjarsýsla og Norður-Múlasýsla en sýslan er alls um 5380 km². Hún var fyrst nefnd í skjali frá árinu 1550.

Náttúrufar 
Engar eyjar eru fyrir ströndu sýslunnar en Melrakkaslétta er öll vogskorin. Þá er Tjörnesströndin sæbrött sem og Langanes framanvert. Sýslan er öll nokkuð láglend og hækkar inn til landsins.

Mesta á sýslunnar er Jökulsá á Fjöllum sem rennur í mörkum að vestanverðu. Þá falla nokkrar stórar ár í Þistilfjörð en Hafralónsá er þeirra mest. Stöðuvötn eru nokkur, sérstaklega á Sléttunni, og er Hraunhafnarvatn þeirra mest.

Láglendi sýslunnar er yfirleitt gróið og eru uppsveitirnar þurrlendar. Mýrafláka er að finna austan til i og á Melrakkasléttu. Í Kelduhverfi eru starengjar. Í Öxarfirði eru náttúrulegir skógar en þeir eru einnig víðar. Gróið land er alls 1914 km² sem er um 35% flatarmálsins.

Stjórnsýsla 
Í Norður-Þingeyjarsýslu eru þéttbýlisstaðirnir Kópasker, Raufarhöfn og Þórshöfn. Byggist afkoma þeirra á útgerð og þjónustu. Þá lifa íbúar sveitanna á landbúnaði, sérstaklega sauðfjárrækt.

Norður- og Suður-Þingeyjarsýslur eru eitt lögsagnarumdæmi saman og situr sýslumaður á Húsavík. Saman eru þær einnig eitt prófastsdæmi. Prestaköllin eru:
 Skinnastaðarprestakall; með kirkjum að Skinnastað, Garði í Kelduhverfi og Snartarstöðum í Núpasveit
 Raufarhafnarprestakall; krikjustaður Raufarhöfn
 Sauðanesprestakall; með kirkjustöðunum Sauðanesi og Svalbarði

Víðihóll á Fjöllum er útkirkjustaður frá Skútustaðaprestakalli í Suður-Þingeyjarsýslu.

Sveitarfélög 
Eftirtalin sveitarfélög eru í sýslunni (fyrrverandi innan sviga):
 Langanesbyggð (einnig í N-Múlasýslu)
 (Sauðaneshreppur)
 (Þórshafnarhreppur)
 Norðurþing
 (Öxarfjarðarhreppur)
 (Fjallahreppur)
 (Presthólahreppur)
 (Raufarhafnarhreppur)
 (Kelduneshreppur)
 Svalbarðshreppur