alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sigurlaug Bjarnadóttir

Sigurlaug Bjarnadóttir (f. 4. júlí 1926) er fyrrverandi alþingismaður og frönskukennari. 

Sigurlaug sat á Alþingi fyrir Sjálfstæðisflokkinn í Vestfjarðakjördæmi 1974-1978 og sem varaþingmaður flokksins frá 1980-1983.

Sigurlaug fæddist í Vigur við Ísafjarðardjúp og bjó þar í foreldrahúsum til 15 ára aldurs er hún hóf nám við Menntaskólann á Akureyri. Foreldrar hennar voru hjónin Bjarni Sigurðsson bóndi í Vigur og Björg Björnsdóttir húsmóðir. Bróðir Sigurlaugar var Sigurður Bjarnason fyrrverandi ritstjóri Morgunblaðsins, alþingismaður og sendiherra. Eiginmaður Sigurlaugar var Þorsteinn Thorarensen lögfræðingur og bókaútgefandi og eignuðust þau þrjú börn.

Nám og störf 
Stúdentspróf frá Menntaskólanum á Akureyri árið 1947, BA-próf í ensku og frönsku við Leeds-háskóla árið 1951 og framhaldsnám í frönsku og frönskum bókmenntum við Sorbonne háskóla í París árið 1951-1952. 

Sigurlaug starfaði sem kennari við Gagnfræðaskóla Akraness 1947-1948, var blaðamaður á Morgunblaðinu 1952-1955, stundakennari við Verslunarskóla Íslands 1952-1953 og við Námsflokka Reykjavíkur 1953-1955 og 1956-1958 og Málaskólann Mími 1960-1961. Hún var kennari við Gagnfræðaskóla Austurbæjar frá 1956–1966 og Menntaskólann við Hamrahlíð frá 1967-1994.

Borgarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík 1970–1974, formaður Landssambands sjálfstæðiskvenna 1975–1979 og sat í menntamálaráði 1979–1983. Sigurlaug var um tíma formaður Æðarræktarfélags Íslands og einnig formaður Félags frönskukennara á Íslandi um árabil.

Sérframboð árið 1983 
Árið 1983 varð klofningur í Sjálfstæðisflokknum á Vestfjörðum og var Sigurlaug á meðal þeirra sem stofnuðu nýtt framboð sem bauð fram í alþingiskosningunum árið 1983. Framboðið gekk undir nafninu Sérframboð sjálfstæðra á Vestfjörðum og bauð fram undir listabókstafnum T og var Sigurlaug í fyrsta sæti listans. Framboðið náði ekki manni á þing en hlaut 11,6% atkvæða í kjördæminu.

Árið 1986 kom út bókin Með storminn í fangið eftir Sigurlaugu en þar segir hún frá klofningnum innan Sjálfstæðisflokksins á Vestfjörðum og þátttöku sinni í sérframboði sjálfstæðismanna.

Tilvísanir 

Fólk fætt árið 1926
Íslenskar konur
Alþingismenn
Alþingiskonur
Íslenskir stjórnmálamenn
Þingmenn Sjálfstæðisflokksins
Borgarfulltrúar Sjálfstæðisflokksins
Merki Nepals

Merki Nepals var tekið upp í Nepal í kjölfar borgarastyrjaldarinnar árið 2008. Það er í sósíalískum anda. Í merkinu eru fáni Nepals, Everestfjall, grænar hæðir sem tákna hin frjósömu hæðardrög landsins, handtak konu og karls sem táknar jafnrétti kynjanna, yfir þeim hvítar útlínur landsins. Umhverfis þetta allt er blómsveigur lyngrósar sem er þjóðarblóm Nepals. Neðst er borði með kjörorði Nepals á sanskrít.

Skjaldarmerki Asíulanda
Nepal
Þórhildur Þorleifsdóttir

Þórhildur Þorleifsdóttir (f. 25. mars 1945) er íslensk leikkona, leikstjóri og fyrrverandi alþingiskona. 

Þórhildur sat á Alþingi fyrir Kvennalistann í Reykjavíkurkjördæmi 1987-1991.

Nám og störf 
Stúdentspróf frá Menntaskólanum á Akureyri árið 1976 og stundaði nám við The Royal Ballet School í London 1961–1963. Þórhildur starfaði sem kennari við Listdansskóla Þjóðleikhússins, SÁL-skólann, Leiklistarskóla Leikfélags Reykjavíkur og Leiklistarskóla Íslands um árabil. Hún var fastráðin leikkona hjá Leikfélagi Akureyrar 1973–1975 og ein af stofnendum Alþýðuleikhúss árið 1975. Starfaði sem leikstjóri við öll atvinnuleikhús á Íslandi, Íslensku óperuna, sjónvarp o.fl frá 1975-2010. Hún leikstýrði m.a. kvikmyndinni Stella í orlofi árið 1986. 

Þórhildur var ein stofnenda Kvennaframboðsins árið 1982 og Kvennalistans árið 1983. Hún var alþingismaður fyrir Kvennalistann frá 1987-1991 og leikhússtjóri Borgarleikhússins frá 1996-2000.

Þórhildur gengdi formennsku Jafnréttisráðs frá 2010-2017 og var kjörin fulltrúi í Stjórnlagaráð árið 2011.

Viðurkenningar 
Þórhildur hlaut riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu árið 2006 og hlaut heiðursverðlaun Grímunnar, Íslensku sviðslistaverðlaunanna árið 2019.

Tilvísanir 

Fólk fætt árið 1945
Íslenskar konur
Íslenskir leikstjórar
Þingmenn Kvennalistans
Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu
Íslenskir leikhússtjórar
Kjörnir fulltrúar á Stjórnlagaþing á Íslandi 2011
Stjörnublaðka

Stjörnublaðka (fræðiheiti: Lewisia cotyledon) er fjölær jurt af ættinni Montiaceae. Hún er ættuð frá suður Oregon og norður Kaliforníu.

Hún skiftist í þrjár undirtegundir:
Lewisia cotyledon var. cotyledon: Oregon, Kalifornía
 Lewisia cotyledon var. heckneri (C.V.Morton) Munz: Kalifornía
 Lewisia cotyledon var. howellii (S.Watson) Jeps.: Oregon, Kalifornía

Tilvísanir

Tenglar 
Jepson Manual Treatment
Photo gallery

Grýtuætt
Álfablaðka

Álfablaðka (fræðiheiti: Lewisia disepala) er fjölær jurt af ættinni Montiaceae. Hún er einlend í Sierra Nevada í Kaliforníu.

Tilvísanir

Tenglar 
Jepson Manual Treatment - Lewisia disepala
Lewisia disepala - Photo gallery

Grýtuætt
Guðlaugur Þorvaldsson

Guðlaugur Þorvaldsson (13. október 1924 - 25. mars 1996) var íslenskur viðskiptafræðingur, rektor Háskóla Íslands og ríkissáttasemjari.

Guðlaugur fæddist í Grindavík og voru foreldrar hans Þorvaldur Klemensson útvegsbóndi og Stefanía Margrét Tómasdóttir. Eiginkona Guðlaugs var Kristín Hólmfríður Kristinsdóttir ritari og eignuðust þau fjóra syni.

Nám og störf 
Guðlaugur lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum á Akureyri árið 1944 og kandítatsprófi í viðskiptafræði frá Háskóla Íslands árið 1950. Hann starfaði sem kennari við Núpsskóla í Dýrafirði veturinn 1944-1945, var blaðamaður við vikublaðið Fálkann frá 1946-1958, stundakennari í hagfræði við Verzlunarskóla Íslands árin 1950-1961, fulltrúi á Hagstofu Íslands 1950-1956 og deildarstjóri þar frá 1956-1966. Hann hóf störf sem stundakennari við viðskiptafræðideild Háskóla Íslands árið 1956 en var settur prófessor við deildina veturinn 1960-1961. Hann var ráðuneytisstjóri í fjármálaráðuneytinu 1966-1967 en var skipaður prófessor í viðskiptafræði við Háskóla Íslands árið 1967. Hann var rektor Háskóla Íslands frá 1973-1979 og ríkissáttasemjari frá 1979-1994.

Forsetaframboð 
Árið 1980 var Guðlaugur í framboði til embættis forseta Íslands ásamt Albert Guðmundssyni, Pétri J. Thorsteinsson og Vigdísi Finnbogadóttur. Baráttan stóð einkum á milli Guðlaugs og Vigdísar en úrslit kosninganna urðu á þann veg að Vigdís var kjörin forseti með 33,8% atkvæða en Guðlaugur varð næstur með 32,3% atkvæða.

Viðurkenningar 
Guðlaugur var sæmdur riddarakrossi Hinnar íslensku fálkaorðu árið 1975 og Stórriddarakrossi Hinnar íslensku fálkaorðu árið 1979.

Tilvísanir 

Fólk fætt árið 1924
Fólk dáið árið 1996
Íslenskir viðskiptafræðingar
Frambjóðendur til embættis forseta Íslands
Rektorar Háskóla Íslands
Prófessorar við Háskóla Íslands
Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu
Handhafar stórriddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu
Íslenskir ráðuneytisstjórar
Öskjuvegur

Öskjuvegur er gönguleið yfir Ódáðahraun frá Herðubreiðalindum í austri til Svartárkots í Bárðardal í vestri. Leiðin liggur hæst í um 1300 metra yfir sjávarmál í Dyngjufjöllum. Gönguleiðin er 97  km og áætlaður göngutími er fimm dagar. Lóðrétt hækkun á leiðinni er 800 metrar.

Fimm skálar í eigu Ferðafélags Akureyrar eru á gönguleiðinni en þeir eru  Þorsteinsskáli í Herðubreiðalindum, Bræðrafell  við suðurrætur Kollóttudyngju, skálar við Drekagil í Öskju, Dyngjufell í Dyngjufjalladal og við Botna rétt hjá efstu upptök Suðurár.

Heimild
Öskjuvegur (Ferðafélag Íslands)
Gönguleiðir á Íslandi
Ferðamennska á Íslandi
Hálendi Íslands
Arfleiðsluheimild

Arfleiðsluheimild er heimild arfleifanda til að ráðstafa eignum sínum með erfðaskrá. Í íslenskum erfðarétti getur sú heimild verið takmörkuð á grundvelli skylduarfs þegar skylduerfingi er til staðar, og/eða einnig samkvæmt öðrum bindandi skuldbindingum arfleifandans sem hindra eða takmarka rétt arfleifandans að því leiti. Hugtakinu er oft ruglað við arfleiðsluhæfi er snýr að andlegu ástandi viðkomandi.

Erfðaréttur
Arfleiðsluhæfi

Arfleiðsluhæfi er hæfi arfleifanda til að ráðstafa eignum sínum með erfðaskrá. Í íslenskum erfðarétti er vísað til þess að arfleifandinn sé í nógu góðu andlegu ástandi til að ráðstafa eignum sínum með skynsömum hætti á þeim tíma sem erfðaskráin var gerð. Þá ríkir sá algengi misskilningur að skortur á lögræði jafngildi sjálfkrafa skort á arfleiðsluhæfi í íslenskum landsrétti, en svo er ekki. Hugtakinu er oft ruglað við arfleiðsluheimild er snýr meira að eignarréttarlegum þáttum.

Erfðaréttur
Hjúskapareign

Hjúskapareign er sjálfgefin eignarréttarleg staða eigna og eignarhluta í hjúskap í íslenskum rétti. Meginreglan er að allar eignir hjóna sem þau koma með í búið við stofnun hjúskaparins eða síðar á meðan honum stendur, teljist hjúskapareignir þess aðila. Verðmæti sem koma í stað hjúskapareignar teljist einnig hjúskapareign og hið sama gildir um arð af þeim. Haldi einhver því fram að eign sé annað en hjúskapareign ber sá aðili sönnunarbyrðina fyrir því. Algengt er að fólk haldi ranglega að hjúskapareign merki þegar hjón eigi tiltekna eign saman, þegar rétta hugtakið í slíkum tilvikum er sameign. Staða eignar sem hjúskapareignar kemur (almennt) ekki til álita lagalega séð fyrr en skipti fara fram á búi þeirra.

Heimilt er að breyta hjúskapareign yfir í séreign með séreignarkaupmála og öfugt. Þá geta eignir einnig orðið sjálfkrafa séreignir með slíkum kaupmála, með kvöðum arfleifanda eða gefanda gjafar, eða samkvæmt sérstökum fyrirmælum í landslögum.

Hjúskaparréttur
Óskipt bú

Óskipt bú er í íslenskum erfðarétti réttarástand þar sem maki hins látna hefur óskað eftir og fengið frestun á skiptingu hjúskaparbúsins. Það er gert með því að afla leyfis um setu í óskiptu búi frá sýslumanni. Hjúskaparbúinu er þá ekki skipt fyrr en langlífari makinn óskar eftir því að búinu sé skipt, makinn gengur í nýtt hjónaband, við andlát hans, eða forsendur viðkomandi fyrir setu í búinu eru brostnar. Inn í óskipt bú renna ekki séreignir hjónanna en séreignir hins látna renna þá þegar í dánarbú hans (nema til staðar séu fyrirmæli um að séreign breytist í hjúskapareign við andlát). Þegar skipti fara fram á óskipta búinu rennur hlutur hins látna í hjúskaparbúinu inn í dánarbú hans og skipti þess halda áfram.

Þau sem sitja í óskiptu búi er langlífari makinn ásamt þeim sem standa til að fá skylduarf eftir skammlífari makann. Niðjar langlífari makans sitja því ekki í óskipta búinu nema þegar þau séu einnig niðjar hins skammlífari. Við tilteknar aðstæður geta erfingjar er sitja í óskipta búinu krafist síns hluta úr búinu. Oft er misskilið að synjun eins stjúpniðja geti komið í veg fyrir að langlífari maki geti fengið leyfi fyrir setu í óskiptu búi. Þar sem erfðalögin minnast á samþykki stjúpniðja og viðkomandi stjúpniðja veitir það ekki, þá eru áhrifin þau að sá stjúpniðji situr þá ekki í óskipta búinu og á því rétt á greiðslu síns hluta. Langlífari makinn situr þá í óskiptu búi með öðrum þeim sem koma til greina. Eina undantekningin frá þessu er að ef enginn yrði þá eftir fyrir langlífari makann til að sitja með í óskipta búinu, þá séu forsendurnar fyrir því brostnar.

Erfðaréttur
Skilnaður að borði og sæng

Skilnaður að borði og sæng (oft skammstafaður ‚skabos‘) er almennt hugsaður sem temprun á því að hjón skilji í fljótfærni og til að gefa fólki færi á að taka aftur upp samband að nýju. Takist það ekki virkar skilnaður að borði og sæng sem frestur fyrir hjónin til þess að semja um skilnaðarkjör sín á milli. Athuga ætti að skilnaður að borði og sæng er ekki hið sama og lögskilnaður hefur því alls ekki sömu réttaráhrif. Til að mynda geta hjón skilin að borði og sæng að meginreglunni til ekki gengið í nýtt hjónaband fyrr en lögskilnaðurinn er genginn í gegn.

Á Íslandi er sótt um leyfi til skilnaðar að borði og sæng hjá sýslumönnum sem er veitt þegar hjónin hafa leyst úr eða komið í ákveðinn farveg tilteknum úrlausnarefnum er varða börn þeirra (ef einhver) og eignarréttarleg málefni þeirra á milli. Við útgáfu leyfisins falla niður tiltekin réttindi og tilteknar skyldur milli hjónanna, eins og erfðaréttur þeirra eftir hvort annað, og mun það ástand halda áfram þar til leyfið fellur niður, til að mynda ef tilraun tekst hjá þeim að endurvekja samband sitt, eða lögskilnaður á sér stað. Möguleiki á að sækja um leyfi til lögskilnaðar er sex mánuðum eftir útgáfu leyfis til skilnaðar að borði og sæng ef bæði hjónin eru sammála eða tólf mánuðum ef þau eru ósammála.

Hjúskaparréttur
Niðji

Niðji er ættingi sem er tengdur viðkomandi aðila í beinan legg niður á við. Sem sagt barn aðilans, barnabarn aðilans, barnabarnabarn þess aðila, og svo framvegis. Þau tengsl geta hvort sem er verið líffræðileg eingöngu, lagaleg eingöngu, eða blanda af báðum. Tengslin geta haft mismunandi lagalegar afleiðingar.

Kjörniðji 
Kjörniðji er niðji þar sem tengsl komast á með tilstilli ættleiðingar. Mismunandi er eftir réttarsviðum hvort og þá með hvaða hætti lagalegu tengslin við hina ættina verður eftir það.

Stjúpniðji 
Stjúpniðji er niðji þar sem tengsl komast á í gegnum stjúpbarn einhvers niðjans. Í erfðarétti hafa þess konar tengsl engin réttaráhrif, en þau hafa einhver slík áhrif í barnarétti ef um er að ræða réttarsamband stjúpbarnsins og stjúpforeldrisins.

Erfðaréttur
Barnaréttur
Lögskilnaður

Lögskilnaður er hinn endanlegi skilnaður milli hjóna. Við lögskilnað hverfa réttaráhrif hjúskaparins að mestu en sum réttaráhrifin eru þess eðlis að þau hverfa aldrei, eins og stjórnsýslulegt vanhæfi.

Íslenskar aðstæður 
Á Íslandi er mögulegt að sækja um leyfi til lögskilnaðar í kjölfar skilnaðar að borði og sæng. Þá þurfa að vera liðnir sex mánuðir ef hjónin eru bæði sammála um lögskilnað, en tólf mánuðir ef eingöngu annað þeirra sækist eftir honum. Áður en leyfið er veitt þurfa að liggja fyrir skilnaðarkjör líkt og vegna skilnaðar að borði og sæng, nema almennt ekki lífeyrir, eða þau þurfa að vera kominn í ákveðinn farveg. Í lögum eru tilgreindar sérstakar aðstæður sem geta leytt til þess að aðili getur sótt beint um leyfi til lögskilnaðar án þess að fara í gegnum skilnað að borði og sæng. Sýslumenn geta veitt leyfi til lögskilnaður ef þau eru bæði sammála en ella verður að fá lögskilnað með dómi.

Hjúskaparréttur
Einsleitnisreglan

Einsleitnisreglan er meginregla í ESB- og EES-rétti sem á að tryggja ákveðið samræmi í réttarkerfum aðildarríkjanna er kemur að framkvæmd löggjafar Evrópusambandsins og/eða Evrópska efnahagssvæðisins, eftir því hvort á við. Umrætt samræmi skiptist í jákvæða og neikvæða samræmingu, en það getur einnig flokkast í lágmarkssamræmingu og hámarkssamræmingu.

Jákvæð og neikvæð samræming 
Jákvæð samræming felur í sér breytingar eða setningu innlends regluverks í átt að samræmda regluverki Evrópusambandsins/Evrópska efnahagssvæðisins. Neikvæð samræming felur í sér að aðildarríkin skuli fjarlægja hindranir í regluverki sínu sem eru andstæðar fjórfrelsinu.

Lágmarkssamræming og hámarkssamræming 
Lágmarkssamræming felur í sér að aðildarríki skuli tryggja ákveðið lágmarkssamræmi löggjafar sinnar við ESB- og/eða EES-gerðir. Hámarkssamræming felur í sér að aðildarríkin skuli ekki ganga of langt með setningu sérreglna. Aðildarríkjunum er oft veitt svigrúm til að ákveða hvernig þau vilja útfæra gerðirnar, með því að annaðhvort skilgreina tiltekið bil sem þau geta verið innan um, eða eingöngu með lágmarki eða hámarki.

Evrópuréttur
Snæblaðka

Snæblaðka (fræðiheiti: Lewisia kelloggii) er fjölær jurt af ættinni Montiaceae. Hún er einlend í Sierra Nevada í Bandaríkjunum.

Tilvísanir

Tenglar 
Jepson Manual Treatment
Photo gallery

Grýtuætt
Urðablaðka

Urðablaðka (fræðiheiti: Lewisia leeana) er fjölær jurt af ættinni Montiaceae. Hún er ættuð frá suðvestur Bandaríkjunum (Kalifornía og Oregon).

Tegundin er nefnd eftir Lambert Wilmer Lee, sem safnaði henni í Siskiyou-fjöllum rétt suður af landamerkjum Oregon 1876. Hún blandast auðveldlega Lewisia cotyledon í náttúrunni, og heitir blendingurinn Lewisia x whiteae.

Tilvísanir

Tenglar 
Jepson Manual Treatment
Photo gallery

Grýtuætt
Lewisia longipetala

Lewisia longipetala er fjölær jurt af ættinni Montiaceae. Hún er einlend í Sierra Nevada í Bandaríkjunum. Hún blandast auðveldlega Lewisia cotyledon í görðum.

Tilvísanir

Tenglar 
Jepson Manual Treatment
Photo gallery

Grýtuætt
Barnaréttur

Barnaréttur er fræðasvið undir fjölskyldurétti er snýr að málefnum barna, þá einkum faðerni, forsjá, umgengni, ættleiðingar og tæknifrjóvgun. Réttarsviðið barnaverndarréttur flokkast undir barnarétt. Áður fyrr var litið á börn sem viðhengi foreldra þeirra en ekki einstaklinga, en mikil þróun var frá þeirri nálgun með Barnasáttmálanum.

Barnaréttur
Ljúflingsblaðka

Ljúflingsblaðka (fræðiheiti: Lewisia maguirei) er fjölær jurt af ættinni Montiaceae. Hún er einlend í Nevada í Bandaríkjunum. Allir átta fundarstaðir hennar eru innan 8 kílómetra radíus.

Tilvísanir 

Grýtuætt
Sambúð

Sambúð er búsetuform tveggja eða fleiri einstaklinga sem deila lokuðu rými sín á milli. Í víðustu merkingu er ekki gerður greinarmunur á því hvernig tengslum einstaklinganna eru til komin, svo sem ættartengsl, vinatengsl, eða önnur tengsl. Í þrengri merkingu (lagalegri) er miðað við sambúð einstaklinga sem uppfylla hjónavígsluskilyrðin.

Íslenskur réttur 
Sambúð einstaklinga í lagalegri merkingu getur haft í för með sér mismunandi réttaráhrif eftir því hvort sambúðin er skráð eða ekki, og eftir því hversu langan tíma hún hefur varað. Engin ein heildarlög gilda um sambúð og því hafa lagabálkar mismunandi skilgreiningar á því hvað telst vera sambúð og skilyrði tengd henni. Meginreglan við slit á sambúð er að hvor sambúðarmakinn tekur með sér sem viðkomandi kom með í hana.

Algengur misskilningur er að sambúðarmakar njóti erfðaréttar eftir hvorn annan og geti setið í óskiptu búi eftir andláts hins, en svo er ekki.

Sambúðarréttur
Engjablaðka

Engjablaðka (fræðiheiti: Lewisia nevadensis) er fjölær jurt af ættinni Montiaceae. Hún er ættuð frá vestur Bandaríkjunum og Baja California í Mexíkó.

Tilvísanir

Tenglar 
Jepson Manual Treatment
Southwest Colorado Wildflowers
Photo gallery

Grýtuætt
Dvergblaðka

Dvergblaðka (fræðiheiti: Lewisia pygmaea) er fjölær jurt af ættinni Montiaceae. Hún er ættuð frá vestur Bandaríkjunum frá Alaska og Alberta til Kaliforníu og New Mexico. Hún blandast auðveldlega öðrum tegundum ættkvíslarinnar og getur því verið erfið í greiningu.

Tilvísanir

Tenglar 
Jepson Manual Treatment
Photo gallery

Grýtuætt
Huldublaðka

Huldublaðka (fræðiheiti: Lewisia rediviva) er fjölær jurt af ættinni Montiaceae. Hún er ættuð frá vestur Bandaríkjunum. Fræðiheitið er komið til vegna þess að þurrkað plöntusafnseintak frá leiðangri Lewis og Clark lifnaði aftur við þegar því var plantað. Hún hefur frá fornu fari verið talin nytjajurt af indíánum.

Tilvísanir

Viðbótarlesning 
 
 Moerman. D. Native American Ethnobotany. Timber Press. Oregon. 1998

Tenglar 
 Calflora Database: Lewisia rediviva (Bitter root)
 Central Washington Native Plant Society
 Plants of the Lewis and Clark Expedition 
 Bitterroot, Lewis and Clark National Historic Trail, U.S. Forest Service
 WSDOT - Ethnobotany - Herbs. Lewisia rediviva - Bitter-root, Sand Rose, Portulacaceae (Purslane Family)

Grýtuætt
Hnúðblaðka

Hnúðblaðka (fræðiheiti: Lewisia triphylla) er fjölær jurt af ættinni Montiaceae. Hún er ættuð frá vesturhluta Norður-Ameríku frá Bresku-Kólumbíu til Kaliforníu til Colorado.

Tilvísanir

Tenglar 
Jepson Manual Treatment
Photo gallery

Grýtuætt
Asa Gray

Asa Gray (18. nóvember 1810 – 30. janúar 1888) er talinn mikilvægasti ameríski grasafræðingur 18. aldar. Sem grasafræðiprófessor við Harvard í nokkra áratugi, heimsótti hann og skrifaðist á við marga helstu náttúrufræðinga þess tíma, meðal annars Charles Darwin, sem hafði mikið álit á honum.

Viðbótarlesning

Tilvísanir

Bandarískir grasafræðingar
Bandarískir vísindamenn
Lewisia sacajaweana

Lewisia sacajaweana er fjölær jurt af ættinni Montiaceae. Hún er einlend í Idaho í Bandaríkjunum. Fræðiheitið er til heiðurs Sacagawea, sem var leiðsögumaður í leiðangri Lewis og Clark.

Tilvísanir 

Grýtuætt
Brekkublaðka

Brekkublaðka (fræðiheiti: Lewisia oppositifolia) er fjölær jurt af ættinni Montiaceae. Hún er ættuð frá vestur Bandaríkjunum, á litlu svæði í norðurhluta Kaliforníu og suðvestur Oregon.

Tilvísanir

Tenglar 
Jepson Manual Treatment
Photo gallery

Grýtuætt
Nothotsuga longibracteata

Nothotsuga er ættkvísl af barrtrjám einlend í Kína. Nothotsuga er með einungis eina tegund, Nothotsuga longibracteata, sem vex í suðaustur Kína, í suður Fujian, norður Guangdong, norðaustur Guangxi, norðaustur Guizhou, og suðvestur Hunan.

Nothotsuga er að útliti milli ættkvíslanna Keteleeria og Tsuga.

Tilvísanir

Viðbótarlesning

Tenglar
 Arboretum de Villardebelle - photo of cones
 Gymnosperm Database
 Flora of China

Þallarætt
Gullerki

Pseudolarix er ættkvísl af barrtrjám einlend í Kína. Pseudolarix er með einungis eina tegund, gulllerki (fræðiheiti: Pseudolarix amabilis,) sem vex í austur Kína, í suður Anhui, Zhejiang, Fujian, Jiangxi, Hunan, Hubei og austur Sichuan.

Tilvísanir

Tenglar
Arboretum de Villardebelle - photos of cones
Gymnosperm Database
Pseudolarix in the Flora of China
Article in Harvard University Bulletin of Popular Information (1919)

Þallarætt
Vatnslausn

Vatnslausn er vökvi þar sem eitthvað efni er leyst upp í vatni. Vatn á mjög auðvelt með að leysa upp ýmis efni og er mjög algengt, því eru vatnslausnir algengustu lausnirnar sem fyrirfinnast í náttúrunni og þær sem eru mest notaðar í efnafræði.

Vatnssækin efni (eins og salt) eiga mjög auðvelt með að leysast upp í vatni, en vatnsfælin efni (eins og fita) síður.

efnafræði
Ketuviðir

Keteleeria er ættkvísl af sígrænum barrtrjám ættuð frá suðaustur Asíu. Hún er með þrjár til fimm tegundir.

World Checklist sem er haldið við af Kew Botanical Garden viðurkennir eftirfarandi:
  Keteleeria davidiana (C.E.Bertrand) Beissn. - mið og suður Kína, Taívan
 Keteleeria evelyniana Mast. - Kína (Sichuan, Yunnan), norður Laos, Víetnam
 Keteleeria fortunei (A.Murray) Carrière - suður Kína

áður talin með
Keteleeria fabri = Abies fabri — Sichuan

Tilvísanir

Tenglar
Arboretum de Villardebelle - photos of cones
Gymnosperm Database

Þallarætt
Hringurinn

Fyrir kvikmynd Friðriks Þórs, sjá Hringurinn (kvikmynd).
Hringurinn er kvenfélag sem var stofnað 26. janúar 1904 í Reykjavík. Í upphafi var markmið félagsins að safna fé til aðstoðar berklaveiku fólki en síðustu áratugi hafa helstu verkefni Hringsins snúið að bættum aðbúnaði veikra barna. Félagið beitti sér fyrir stofnun barnaspítala á Íslandi og er Barnaspítali Hringsins því nefndur eftir félaginu. 

Aðdragandann að stofnun Hringsins má rekja til Kristínar Vídalín Jacobson en hún hafði veikst af berklum sem ung stúlka og á meðan hún lá á sjúkrahúsi í Danmörku hét hún því að næði hún heilsu á ný myndi hún leggja sitt af mörkum til bæta aðbúnað fátækra berklasjúklinga. Kristín efndi þetta heit sitt og boðaði til stofnfundar í Iðnó við Vonarstræti í Reykjavík þann 26. janúar 1904. Stofnfélagar Hringsins voru 45 konur en Kristín varð fyrsti formaður félagsins og veitti því formennsku í 39 ár.

Hressingarhæli fyrir berklasjúklinga 
Á fyrstu árum félagsins var helsta verkefni þess að bæta hag fátækra berklasjúklinga. Á þessum árum var mikill skortur á úrræðum fyrir berklasjúklinga og úr varð að Hringskonur settu á laggirnar það sem þá var kallað hressingarhæli fyrir berklasjúklinga og gátu þeir dvalist þar að lokinni sjúkrahúsdvöl eða þangað til fullum bata var náð. Hælið var til húsa í Kópavogi og tók til starfa árið 1926 og var reksturinn í höndum Hringsins allt til ársins 1940 er Hringurinn gaf ríkinu húsnæðið ásamt öllum innanstokksmunum.

Barnaspítali Hringsins 
Árið 1942 ákváðu Hringskonur að breyta áherslum í starfi sínu og varð velferð sjúkra barna í fyrirrúmi. Hringskonur settu sér það markmið að barnaspítali yrði settur á laggirnar hér á landi. Það reyndist þungur róður en úr varð að sérstök barnadeild var opnuð á Landspítalanum árið 1957. Árið 1965 tók svo Barnaspítali Hringsins til starfa á Landspítalanum. Barnaspítalinn bjó lengi við þröngan húsakost en á 80 ára afmæli Hringsins árið 1984 ákváðu Hringskonur að beita sér að fullum krafti fyrir því að nýr sérhannaður barnaspítali yrði reistur á lóð Landspítalans við Hringbraut og miðaðist starfsemi félagsins að því að afla fjármuna til að draumurinn gæti orðið að veruleika. Markmiðið náðist og á 99 ára afmæli Hringsins þann 26. janúar 2003 var nýtt húsnæði Barnaspítala Hringsins formlega tekið í notkun.

Tilvísanir 

Íslensk kvennasamtök
Stofnað 1904