alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Gengisvísitala

Gengisvísitala er hugtak í hagfræði sem sýnir samanlagt gengi gjaldmiðla viðskiptalandanna gagnvart krónunni eða gjaldmiðli viðkomandi lands þar sem gengisvísitalan er reiknuð út. Ef gengisvísitalan á Íslandi er há er krónan veik. Erlendu gjaldmiðlarnir hafa mismunandi vægi við útreikning á vísitölunni, en á Íslandi hefur Evran mest og Bandaríkjadalur næst mest. Vægi gengisvísitölu fer eftir því hversu mikil viðskipti viðkomandi gjaldmiðlasvæði á við viðmiðandi myntsvæði.

Hagfræði
Raungengi

Raungengi er hugtak í hagfræði þegar búið er að leiðrétta gengið fyrir verðlagsbreytingu í löndum gjaldmiðlanna, þ.e.a.s. raungengi á mælikvarða verðlags eins og sagt er. Þegar verðlag hækkar til dæmis um 10% í einu landi umfram hækkun í öðru ætti myntin að veikjast um 10% til þess að raungengið standi í stað. Kenningin er sú að raungengi eigi að haldast nokkuð stöðugt til lengri tíma litið, enda sé ekki eðlilegt að verðlag sé mjög mismunandi eftir löndum, nema vegna flutningskostnaðar og slíks. Reglulega er verð á Big Mac borið saman í mismunandi löndum og má segja að þá sé verið að finna út „raungengi á  mælikvarða Big Mac“. 

Hagfræði
Jóhann 4. Portúgalskonungur

Jóhann 4. (portúgalska: João IV de Portugal; 18. mars 1603 – 6. nóvember 1656) var konungur Portúgals frá 1640 til dauðadags. Hann var sonur Þeodósíusar 2. hertoga af Braganza og barnabarn Katrínar hertogaynju sem hafði gert tilkall til portúgölsku krúnunnar áður en Filippus 2. Spánarkonungur náði sínu fram í portúgölsku ríkiserfðadeilunni árið 1580 þegar Spánn og Portúgal gengu í konungssamband. Þar sem Braganza-ættin taldi sig lögmæta ríkisarfa í Portúgal var Jóhann alinn upp með það fyrir augum að hann yrði konungur. 

Jóhann var hylltur sem konungur eftir að vaxandi óánægja með stjórn Filippusar 3. hafði leitt til uppreisnar meðal portúgalska aðalsins og kaupmanna 1. desember 1640. Filippus var þá upptekinn við Þrjátíu ára stríðið í Evrópu og Sláttumannaófriðinn í Katalóníu. Jóhann gerði bandalag við Frakka og Svía en barðist jafnframt gegn ásókn Hollendinga á verslunarstöðum í Vestur- og Austur-Indíum. Valdaránið leiddi til langdregins stríðs milli Portúgals og Spánar sem lauk ekki fyrr en með Lissabonsáttmálanum 1668, eftir lát Jóhanns. 

Jóhann 4. lést árið 1656 og sonur hans, Alfons 6. tók við völdum. Dóttir hans, Katrín af Braganza, giftist Karli 2. og varð drottning Englands árið 1662. 

Konungar Portúgals
Braganza-ætt
Fáni Finnlands

Fáni Finnlands (á finnsku Suomen lippu) er hvítur með bláum skandinavískum krossi. Fáninn var tekinn í notkun eftir að þjóðin fékk sjálfstæði frá Rússum árið 1918 en hönnunin er frá 19. öld. Blái liturinn er sagður tákna himininn og hin þúsund vötn landsins en hvíti liturinn snjóinn er hylur landið að vetri.

Finnland
Finnland
Eskill (fyrirtæki)

Eskill var íslenskt hugbúnaðarfyrirtæki stofnað árið 1999 af mönnum úr einum árgangi úr Tölvuháskóla Verzlunarskóla Íslands og einum hönnuði. Fyrirtækið sérhæfði sig í veflausnum. Fyrirtækið er núna hluti af Advania samstæðunni.

Íslensk hugbúnaðarfyrirtæki
Michelin

Michelin er vörumerki SCA Compagnie Générale des Établissements Michelin sem er alþjóðlegt fyrirtæki sem að á rætur sínar að rekja til Frakklands. Það er stærsti framleiðandi hjólbarða í heiminum en auk Michelin vörumerkisins framleiðir það undir merkjum B.F. Goodrich og Uniroyal, erlendis er fyrirtækið einnig þekkt fyrir framleiðslu á leiðsögubókum og fyrir Michelin stjörnur sem er gæðamerki veitt veitingahúsum og gististöðum.

Tengt efni 

CAC 40

Tilvísanir

Tenglar 
 Heimasíða Michelin
 Michelin á Íslandi
 Leiðsögubækur Michelin
 Saga Michelin

Fyrirtæki
Framleiðslufyrirtæki
Frönsk fyrirtæki
Kirjálabotn

Kirjálabotn eða Finnski flói (finnska: Suomenlahti, sænska: Finska viken, rússneska: Финский залив, eistneska: Soome laht) er austasti angi Eystrasaltsins. Flóinn nær frá Finnlandi í norðri til Eistlands í suðri og allt til Sankti Pétursborgar í austri þar sem áin Neva rennur í hann. Meðal annarra stórborga við flóann má nefna Helsinki og Tallinn. Austurhluti flóans tilheyrir Rússlandi og þar eru sumar af mikilvægustu olíuhöfnum Rússa. Flóinn hefur um aldir verið Rússum afar mikilvægur vegna Sankti Pétursborgar sem stendur við botn hans.

Eystrasalt
Flóar
Maurljón

Maurljón (eða sandverpur) (fræðiheiti: Myrmeleontidae) er skordýr af ættbálki netvængna. Til eru um 600 tegundir maurljóna í hitabelti og heittempruðu beltunum. Lirfur ýmissa tegunda maurljóna grafa trektlaga holur í sand og dyljast á botni þeirra. Þær veiða smáskordýr sem nálgast holuna með því að ausa þau sandi svo þau missa fótfestuna og velta ofan í holuna.

Netvængjur
Kleitomakkos

Kleitomakkos (á forngrísku: Κλειτόμαχος, 187 f.Kr. – 109 f.Kr.), fæddur Hasdrúbal, var karþóskur heimspekingur sem nam í Aþenu frá 146 f.Kr. undir leiðsögn Karneadesar. Kleitomakkos tók við af Karneadesi sem skólastjóri Akademíunnar árið 129 f.Kr. Hann var efahyggjumaður eins og lærimeistari hans. Ekkert er varðveitt af ritum hans, sem fjölluðu um heimspekileg viðhorf Karneadesar, en Cicero studdist við þau í sumum af ritum ritum sínum og eru þau meðal mikilvægustu heimilda um Kleitomakkos.

Æviágrip 
Kleitomakkos fæddist í Karþagó árið 187 f.Kr. og hét þá Hasdrúbal. Hann kom til Aþenu þegar hann var um fertugt árið 146 f.Kr. Þar kynntist hann upphafsmanni nýju akademíunnar, heimspekingnum Karneadesi, og gerðist nemandi hans. Kleitomakkos nam þó einnig stóuspeki og kenningar aristótelískra heimspekinga.

Árið 129 f.Kr. varð hann skólastjóri Akademíunnar að Karneadesi látnum Hann kenndi áfram í Aþenu að minnsta kosti til ársins 111 f.Kr. því þá mun Crassus hafa hlýtt á hann þar. Fílon frá Larissu tók við stjórn Akademíunnar að Kleitomakkosi látnum.

Ritverk 
Ekkert er varðveitt nema titlar verka hans sem fylltu um 400 bækur. Helsta markmið hans var að gera grein fyrir heimspekilegum viðhorfum kennara síns, Karneadesar. Cicero mat rit hans mikils og studdist að einhverju marki við þau í ritun ssinna eigin verka, þar á meðal De Natura, De Divinatione og De Fato. 

Tvö af ritum Kleitomakkosar voru tileinkuð kunnum Rómverjum, skáldinu Gaiusi Luciliusi og ræðismanninum Luciusi Marciusi Censorinusi og gefur það til kynna að rit hans hafi verið lesin í Róm.

Neðanmálsgreinar 

Efahyggjumenn
Heimspekingar helleníska tímans
Gleðibankinn

Gleðibankinn er íslenskt dægurlag sem söngflokkurinn ICY flutti í Eurovision árið 1986 þegar Ísland tók þátt í keppninni í fyrsta skipti. 

Söngvakeppni Sjónvarpsins var fyrst haldin 7. mars 1981, fimm árum síðar tók Ísland fyrst þátt í evrópsku keppninni, þann 15. mars árið 1986 þegar lag Magnúsar Eiríkssonar, Gleðibankinn í flutningi Pálma Gunnarssonar bar sigur úr býtum og varð í kjölfarið framlag Íslands í Eurovison en keppnin var haldin í Bergen í Noregi þann 3. maí 1986.  

Eftir að lagið vann Söngvakeppnina hér heima tók það talsverðum breytingum. Það var fært í diskóbúning, útsetningu lagsins breytt og tveimur flytjendum bætt við, þeim Helgu Möller og Eiríki Haukssyni og fluttu þau lagið ásamt Pálma í keppninni í Bergen og kom söngflokkurinn fram undir heitinu ICY. Breytingarnar voru gerðar án samráðs við Magnús Eiríksson höfund lagsins og fór hann ekki í grafgötur með það á sínum tíma að hann væri ósáttur við þær. 

Íslendingar höfðu miklar væntingar til lagsins í aðdraganda keppninnar og til dæmis var því haldið fram á forsíðu Dagblaðsins Vísis nokkrum dögum fyrir keppni að Gleðibankinn nyti mikilla vinsælda og efstu sætin í söngvakeppninni væru í sjónmáli. Óhætt er að segja að það verið ýmsum talsverð vonbrigði þegar í ljós kom að lagið hafnaði í 16. sæti í keppninni.

Tilvísanir 
Framlög Íslands til Eurovision
RS:X

RS:X er seglbretti framleitt af Neil Pryde. Það var valið sem ólympíubretti af Alþjóðlegu ólympíunefndinni fyrir Sumarólympíuleikana 2008. Það tók við af Mistral One Design sem var ólympíubretti frá Sumarólympíuleikunum 1996 til 2012 en það ár tilkynnti Alþjóða siglingasambandið að flugdrekabretti myndi taka við af seglbrettum á Ólympíuleikunum í Ríó 2016. 

RS:X er framleitt með tvenns konar búnaði þar sem annar er fyrir karla og hinn fyrir konur. Lengd brettisins er alltaf 286 sm og rúmmál 220 lítrar, en seglaflötur er 9,5m² hjá körlum en 8,5 m² hjá konum og lengd mastursins er 560 sm hjá körlum en 490 sm hjá konum. 

Seglbretti
Brúðubíllinn

Brúðubíllinn er brúðuleikhús undir stjórn Helgu Steffensen sem hefur aðsetur í sendiferðabíl. Brúðleikhúsið setur upp flestar sýningar sínar í görðum og barnaheimilum á höfuðborgarsvæðinu og víðar á Ísland. Sýningar fara aðallega fram að sumri til. 

Brúðubíllinn hóf fyrst starfsemi 30. maí 1979 og hefur starfað síðan þá. Sýningar eru í júní og júlí á hverju ári og hvortveggja mánuðinn eru frumsýnd leikrit. Þekktasta brúðan er Lilli sem var ásamt Helgu umsjónarmaður Stundarinnar okkar á árunum 1987-1994.

Tengill 
 Brúðubíllinn 
 Glatkistan

Heimildir 

Leikhús á Íslandi
Stikilsberjarunni

Stikilsber (fræðiheiti: Ribes uva crispa eða Ribes grossularia) eru ber af runna sem vex villtur víða í norðanverðri Evrópu og Norður-Ameríku og þrífst ágætlega í görðum hérlendis. Stikilsber hafa þó ekki verið algeng hér hingað til. Stikilsberjarunninn er nokkuð harðgerður og fljótur til á vorin en þarf gott skjól og fremur hlýtt sumarveður til að berin þroskist. Þau þola hins vegar dálítið frost og þykja jafnvel betri fyrir vikið. 

Greinarnar eru þyrnóttar og runnarnir oft fremur þéttir. Berin eru oftast ljósgræn en geta einnig verið rauðleit og fleiri litbrigði þekkjast. Ber sumra afbrigða eru svolítið hærð. Fuglar sjá þau oftast í friði. Þau eru frekar súr og eru yfirleitt ekki borðuð eins og þau koma fyrir, heldur soðin í sultu eða kryddsultu (chutney), notuð í bökur, búðinga o.fl.

Stikilsber í íslenskri menningu 
 Stikilberja-Finnur (enska: Huckleberry Finn), sögupersóna í nokkrum bókum eftir bandaríska rithöfundinn Mark Twain, er í rauninni alls ekki kenndur við stikilsber í frumtextanum. Huckleberry er notað sem orð yfir ýmsar berjategundir af ættkvíslunum Vaccinium og Gaylussacia.
 Tökuþýðingin gæsaber (enska: gooseberries) hefur líka stundum verið notað yfir stikilsber (m.a. í blöðum Vestur-Íslendinga).

Heimildir 
  Ágústa Björnsdóttir: Blóm vikunnar; af mbl.is

Tenglar 
 Stikilsber; grein í Morgunblaðinu 1994
 Stikilsber notuð í sultur, mauk og grauta; grein í Morgunblaðinu 2003

Ber
Skjaldarmerki Finnlands

Skjaldarmerki Finnlands er prýtt gylltu ljóni með kórónu á höfði. Bakgrunnurinn er rauður alsettur níu hvítum rósum. Í stað hægri framlappar hefur ljónið hönd vopnaða sverði. Afturlappirnar standa á sveðju.

Skjaldarmerkið varð opinbert árið 1978 en var búið til um árið 1580.

Finnland
Skjaldarmerki
Hið íslenska náttúrufræðifélag

Hið íslenska náttúrufræðifélag (HÍN) er íslensk félagasamtök sem stofnuð voru 16. júlí árið 1889. 
Tilgangur félagsins er að efla íslensk náttúruvísindi, glæða áhuga og auka þekkingu manna á öllu sem snertir náttúrufræði og tengdar greinar. Félagið stendur fyrir fræðslufyrirlestrum um náttúrufræðileg efni mánaðarlega, frá október til maí, að jafnaði síðasta mánudag hvers mánaðar. Fræðsluferðir til alhliða náttúruskoðunar eru farnar að sumarlagi. Innganga í félagið er öllum heimil. Hið íslenska náttúrufræðifélag gefur út félagsbréf og dreifir til félagsmanna sinna.

Fyrstu formenn félagsins voru Benedikt Gröndal skáld og náttúrufræðingur (1889-1900), Helgi Pjeturss jarðfræðingur og nýalisti (1900-1905) og Bjarni Sæmundsson fiskifræðingur (1905-1940). Kristín Svavarsdóttir plöntuvistfræðingur gegndi formennsku félagsins 2002-2009 en núverandi formaður er Ester Rut Unnsteinsdóttir, líffræðingur. 

Tímaritið Náttúrufræðingurinn er félagsrit Náttúrufræðifélagsins.

Náttúrugripasafn 
Einn aðaltilgangurinn með stofnun HÍN var „að koma upp sem fullkomnustu náttúrugripasafni á Íslandi.“ Slíku safni var ætlað að vera landssafn, sem hefði setur sitt í höfuðborg landsins. HÍN stofnaði síðan og rak náttúrugripasafn í 58 ár, á tímabilinu 1889–1947, eða þangað til safnið var afhent ríkinu til eignar og rekstrar, ásamt vænum húsbyggingarsjóði, sem félagið hafði safnað í tímans rás. Náttúrugripasafnið þróaðist síðan í Náttúrufræðistofnun Íslands. Safnið var lengi hluti af stofnuninni og hafði sýningaraðstöðu á Hlemmi. Árið 2007 voru sett ný lög um Náttúruminjasafn Íslands og nú er unnið að því að skapa því viðunandi sess koma upp nýrri sýningaraðstöðu. Af þessu sést að Náttúrufræðistofnunin og Náttúruminjasafnið eru bæði afsprengi Hins íslenska náttúrufræðifélags.

Tengill 
 Vefur Hins íslenska náttúrufræðifélags

Heimildir 

 Ragnhildur Sigrún Björnsdóttir 2007: Vísindin efla alla dáð. Hið íslenzka náttúrufræðisfélag. MA-ritgerð, Háskóli Íslands, 140 bls.

Íslensk fræðafélög
Landafræði Íslands
St. Louis

Saint Louis er borg í Missouri í Bandaríkjunum. Borgin var stofnuð árið 1763 rétt sunnan við ármót Mississippi- og Missourifljóts. Borgin var nefnd í höfuðið á Lúðvíki níunda Frakklandskonungi. Áætlaður íbúafjöldi St. Louis árið 2020 var 302.000.

Borgir í Missouri
Racibórz

Raciborz er borg í miðhluta Póllands. Íbúar voru 55.818 árið 2014. Hún liggur við ána Odru.

Borgir í Póllandi
Engel Lund

Engel Lund (14. júlí 1900 – 15. júní 1996) var dönsk-íslensk söngkona og var þekkt sem þjóðlagasöngkona víða um heim. Hún var einnig þekktur tónlistarkennari í Reykjavík eftir 1960. Hún var af dönskum ættum en fæddist á Íslandi og ólst hér upp til ellefu ára aldurs. Engel Lund var oft nefnd Gagga.

Foreldrar hennar voru Michael Lars Lund, lyfsali í Reykjavíkurapóteki, og kona hans, Emilie Marie Magdalene Hansen.  Hún lauk stúdentsprófi í Kaupmannahöfn árið 1919 og lagði síðan stund á söngnám í Kaupmannahöfn, París og Þýskalandi. Frá árinu 1933 var hún á nær stanslausum tónleikaferðalögum, en hún settist að í London í síðari heimsstyrjöldinni og starfaði lengi þar. Hún var þekkt sem þjóðlagasöngkona víða um heim og hafði það fyrir sið að ljúka öllum tónleikum á íslensku þjóðlagi og oftast varð lagið „Litlu börnin leika sér“ fyrir valinu. 

Engel fluttist aftur til íslands þegar hún hætti að syngja opinberlega árið 1960. Hún var lengi kennari við Tónlistarskólann í Reykjavík og kenndi nemendum sínum heima við fram undir nírætt. Árið 1960 gaf hún út plötu og bók um íslensk þjóðlög og skýringar við þau. Einnig má nefna að Sigurður Nordal skrifaði um hana þekkta grein sem hann kallaði „Litla stúlkan í apótekinu“ í sambandi við fyrstu tónleikaferð hennar á Íslandi, en greinin birtist upphaflega í tímaritinu Unga Ísland árið 1947 og síðan í Félagsbréfum Almenna bókafélagsins 1961 og í Morgunblaðinu 1980.  Engel Lund var sæmd riddarakrossi hinnar íslensku fálkaorðu m.a. fyrir kennslustörf og þátt sinn í að kynna íslensk þjóðlög á erlendri grund.

Engel var ógift og barnlaus en hún átti marga vini og velunnara á Íslandi.

Tilvísanir

Tenglar 
 „Engel Lund - minningar“; greinar í Morgunblaðinu 1996
 Glatkistan

Íslenskar söngkonur

Íslenskar konur
Leysnitafla

Leysnitafla er tafla yfir jónir sem segir til um hvort botnfall myndist við blöndun þeirra við aðrar jónir eða hvort þær haldist uppleystar. Eftirfarandi tafla sýnir leysanleika mismunandi efnablanda við þrýstinginn 1 atm og við stofuhita (um 293,15 K). Hver sá reitur sem merktur er „auðleyst“ táknar að út komi vatnslausn. Sé reiturinn merktur „smá auðleyst“ eða „torleyst“ myndast botnfall við blöndun jónanna (oftast í föstu formi). Reitir merktir „annað“ geta þýtt að útkoma blöndunar gæti orðið mismunandi.

{|class="wikitable"
   
  BrómíðBr−
  KarbónatCO32−
  KlóríðCl−
  KlóratClO3−
  HýdroxíðOH−
  NítratNO3−
  OxíðO2−
  FosfatPO43−
  SúlfatSO42−
  DíkrómatCr2O72−
 </tr>
   ÁlAl3+
  A
  X
  A
  A
  T
  A
  T
  T  
  A
  T 
 
   AmmóníumNH4+
  A
  A
  A
  A
  A
  A
  X
  A
  A 
  A
 
   KalkCa2+
  A
  T
  A
  A
  sA
  A
  sA
  T
  sA 
  T 
 
   Kopar(II)Cu2+
  A
  T
  A
  A
  T
  A
  T
  T
  A 
  T 
 
   Járn(II)Fe2+
  A
  T
  A
  A
  T
  A
  T
  T
  A 
  T 
 
   Járn(III)Fe3+
  A
  X
  A
  A
  T
  A
  T
  T
  sA 
  T 
 
   MagnesíumMg2+
  A
  T
  A
  A
  T
  A
  T
  T
  A
  T 
 
   KalíumK+
  A
  A
  A
  A
  A
  A
  A
  A
  A
  A
 
   SilfurAg+
  T
  T
  T
  A
  X
  sA
  T
  T
  sA 
  T
 
   NatríumNa+
  A
  A
  A
  A
  A
  A
  A
  A
  A
  A
 
 
  SinkZn2+
  A
  T
  A
  A
  T
  A
  T
  T
  A
  T
 |}

Efnafræði
Efnasambönd
Fengrani

Fengrani (fræðiheiti: Silurus glanis) er af fengranaætt. Fengrani er stærsti vatnafiskur Evrópu. Fengrani getur orðið allt að 4,5 metra langur og 300 kíló að þyngd. Hann finnst í ám og vötnum norður Evrópu, en mest í Mið-Evrópu og Vestur-Asíu. Hann nærist einkum á fiski, froskum og smáfuglum og litlum spendýrum.

Tilvísun 

Fengranaætt
Murr ehf

Murr ehf var íslenskt fyrirtæki sem framleiddi kattamat úr innlendum hráefnum. Fyrirtækið var stofnað vorið 2008 á Súðavík. Það varð gjaldþrota 2014.

Tilvísanir

Tenglar 
 Heimasíða Murr

Íslensk fyrirtæki
OS/2

OS/2 er stýrikerfi fyrir x86 og AMD64 samhæfðar einkatölvur, upprunalega hannað í samvinnu IBM og Microsoft. Fyrsta útgáfa þess var sett á markaðinn 1987 og studdi 80286 og stærri örgjafa. Útgáfa 2 og nýrri voru þróaðar af IBM einu og styðja 80386 og stærri örgjafa. IBM hætti þróun kerfisins árið 2007 en bandaríska fyrirtækið Serenity Systems tók við og heitir það nú eComStation

OS/2 var fyrsta stýrikerfið sem að var þýtt á Íslensku, en IBM á Íslandi réð Orðabók Háskólans til verksins, var sú þýðing notuð sem grunnur er Finder var þýddur á Íslensku nokkrum árum seinna.

Tenglar 
 OS/2 World
 OS/2 Warp News & Rumors 

Stýrikerfi
IBM á Íslandi

IBM á Íslandi var íslenskt útibú bandaríska tölvurisans IBM. Fyrirtækið var stofnað fyrsta maí 1967 og var Ottó A. Michelsen forstjóri þess frá upphafi til ársins 1982. IBM á Íslandi var lagt niður 1992 og rekstur þess tekin yfir af Nýherja

Tilvísanir

Íslensk fyrirtæki
Íslensk upplýsingatæknifyrirtæki
Ceedata

Ceedata Ltd. var breskur tölvuframleiðandi staðsettur í East Molesey, Surrey sem framleiddi einkatölvur og fjölnotendatölvur í ódýrari kantinum. Fyrirtækið var stofnsett á seinni hluta áttunda áratugsins og framleiddi tölvubúnað byggðan í kring um Zilog Z80 örgjafann sem notaðist við CP/M stýrikerfið en þó meira við MP/M fjölnotendakerfið, en seinna meir bauð Ceedata einnig uppá búnað byggðan á Intel 8088. Fyrirtækið lagðist niður um miðjan níunda áratuginn.

Tilvísanir

Bresk fyrirtæki
Tölvuframleiðendur
Disklingur

Disklingur er diskur húðaður segulnæmu efni sem að er notaður sem handbær geymsla tölvugagna, diskurinn er hýstur í plasthlíf til að vernda yfirborð disksins fyrir fingraförum, disklingurinn er notaður með disklingadrifi sem að les og skrifar á disklinginn. Fyrstu disklingarnir voru settir á markað árið 1971 af IBM en þeir voru þróaður upp úr hljóðritunardiski sem að IBM seldi á sínum tíma, diskarnir fengu enska heitið "floppy" þar sem hljóðritunardiskarnir voru úr örþunnu PVC og ekki hafðir í hlífðarhulstri, nafnið hélst á stafrænu útgáfunni.

Almenningur notaði disketturnar sérstaklega til þess að deila upplýsingum og einnig til þess að eiga afrit af tölvugögnum sínum. Framfarir á þessu sviði voru ekki miklar fyrstu þrjá áratugina eða svo nema þá hvað varðar stærðir á diskettunum. 

Disklingar eru ennþá notaðir í tölvugeiranum einkanlega í iðntölvum og þar sem að þarf að halda við eldri tölvukerfum en er að öðru leiti úrelt tækni sem að hefur vikið fyrir geisladiskum og ýmsum USB gagnageymslum.

Helstu útfærslur 

 IBM 200mm (8") Hámarksstærð 6,1 Mb
 Shugart 133,5mm (5 1/4") Hámarksstærð 2 Mb
 Sony 90mm (3,5") Hámarksstærð 4 Mb
 Hitachi 78mm (3") Hámarksstærð 1 Mb
 Mitsumi QD 55mm (2,5") Hámarksstærð 256 kb
 Matshushita LS 90mm (3,5") Hámarksstærð 250 Mb

Tölvuíhlutir
Z80

Z80 er 8 bita örgjörvi sem að er framleiddur af bandaríska fyrirtækinu Zilog. Z80 var hannaður af Masatoshi Shima og Federico Faggin sem voru aðalhönnuðir 4004, 8008 og 8080 örgjörvanna fyrir Intel og má líta á hann sem öflugri útgáfu af 8080. Fyrsta útfærslan var sett á markað árið 1976 og hefur verið í framleiðslu alla tíð síðan, en Z80 var vinsælasti örgjörvi til notkunar í einkatölvum frá 1976 til 1984 og er ennþá notaður í iðntölvum. Þó að CP/M stýrikerfið hafi upprunalega verið hannað fyrir 8080 voru langflestar vélar sem keyrðu það kerfi byggðar í kring um þennan örgjörva.

Auk þess að vera mest seldi örgjörvi allra tíma er Z80 einnig sá er hefur komið út í flestum útgáfum en yfir 100 framleiðendur hafa komið fram með útfærslu af honum, flestar með leyfi frá Zilog veksmiðjunni en mýgrútur af verksmiðum í Austur-Evrópu, Suður-Ameríku og Asíu framleiddu einnig eftirlíkingar.

Tenglar 
 Heimasíða Zilog
 Áróðurssíða Federico Faggin
 Vefur með ýmsum upplýsingum tengdum Z80

Örgjörvar
Útvíkkaði rauntalnaásinn

Útvíkkaði rauntalnaásinn eða -talnalínan er talnalína rauntalna  ásamt tveimur stökum, sem ekki eru tölur, þ.e. plús óendanlegt  og mínus óendanlegt (), táknuð með . Nauðsynlegt er að nota útvíkkuðu talnalínuna þegar reiknað er með stærðum, sem geta orðið ótakmarkaðar, t.d. í örsmæðareikningi og líkindafræði.

Skilgreining
</center>

Algebra
Rauntölur
Kraftwerk

Kraftwerk er þýsk hljómsveit stofnuð árið 1970 af Ralf Hütter og Florian Schneider-Esleben en þeir höfðu áður unnið saman í hljómsveitinni Organisation.

Hljómsveitin spilaði á Íslandi árið 2004 og hélt svo tvenna tónleika hér árið 2013.

Plötur 

 Kraftwerk (1970) 
 Kraftwerk 2 (1972) 
 Ralf Und Florian (1973) 
 Autobahn (1974) 
 Radioactivity (1975) 
 Trans Europe Express (1977) 
 The Man Machine (1978) 
 Computer World (1981) 
 Techno Pop (áður Electric Café) (1986) 
 The Mix (1991) 
 Tour de France Soundtracks (2003) 
 Minimum-Maximum (2004) 
 Minimum-Maximum Live (2005) 
 The Catalogue (2009) 
 3-D The Catalogue (2017)

Smáskífur 

 Techno Pop Demo (1983) 
Tour De France (1983) 
 The Robots (1991) 
Tour De France (1999) 
Expo 2000 (1999) 
Expo Remix (2000) 
Elektro Kardiogramm (2003) 
 Tour de France 2003 (2003) 
Aerodynamik (2004) 
Aerodynamik + La Forme Remixes (2007)

Núverandi meðlimir 

 Ralf Hütter – hljóðgervlar, orgel, söngur.
 Fritz Hilpert – upptökutækni, raftrommur.
 Henning Schmitz – upptökutækni, raftrommur, hljómborð.
 Falk Grieffenhagen – þrívíddarmyndvinnsla.

Verðlaun & tilnefningar

Verðlaun 

2014 - Grammy Lifetime Achievement Award
2015 - Autobahn - Grammy Hall of Fame
2018 - 3-D The Catalogue - Grammy Award for Best Dance/Electronica Album

Tilnefningar 

1982 - Computer World - Grammy Award for Best Rock Instrumental Performance
2006 - Minimum-Maximum - Grammy Award for Best Electronic/Dance Album
2018 - 3-D The Catalogue - Grammy Award for Best Surround Sound Album

Tenglar 
 Heimasíða Kraftwerks

Þýskar hljómsveitir
Margliðudeiling

Margliðudeiling er stærðfræðileg aðferð til að deila einni margliðu í aðra. Þannig fæst margliða af sama stigi, eða lægra en margliðan í teljara ásamt ræðu falli.

Dæmi 
Deilum margliðu p(x), með margliðunni q(x), sem ekki er af hærra stigi em p(x) og er ekki núllmargliða, og fáum eftirfarandi:
 , þar sem k(x) er kvótamargliða af stigi jafnt og eða lægra en p(x), en r(x) er leifarmargliða af lægra stigi en q(x).

Ef q(x) er fasti, þ.e. núllta stigs margliða, þá breytist stig margliðu p(x) ekki, aðeins stuðlarnir, en r(x) verður núllmargliða.
Algebra
Margliður
Andrésína Önd

Andrésína Önd er teiknimyndapersóna sem Walt Disney skapaði og er kærasta Andrésar Andar. Hún kom fyrst fram í teiknimyndinni Mr. Duck Steps Out árið 1940. Hún er skapmikil eins og Andrés en hefur oftast betri stjórn á skapi sínu. 

Fyrsta kærasta Andrésar hét Donna Önd og kom fram í stuttri teiknimynd árið 1937 en ekkert framhald varð á því sambandi og það liðu þrjú ár áður en Andrésína kom til sögunnar. Oft er þó talið að Andrésína sé ný útfærsla á Donnu og þá miðað við að Andrésína eigi rætur að rekja aftur til 1937.

Ekki er ljóst hvort Andrés og Andrésína eru skyld eða hvort það er tilviljun að þau bera sama nafn. Þau eru hins vegar tengd í gegnum þríburana Ripp, Rapp og Rupp en þeir eru synir bróður Andrésínu og systur Andrésar. Þríburarnir Mjöll, Drífa og Fönn eru aftur á móti systurdætur Andrésínu. Í sumum sögum búa þær hjá henni en í öðrum eru þær aðeins í heimsókn.

Þótt Andrésína og Andrés séu einhvers konar par eru þau ekki trúlofuð og í mörgum sögum keppir Hábeinn Heppni við Andrés um hylli Andrésínu.

Disney
Teiknimyndapersónur
Myndasögur

de:Liste der Bewohner Entenhausens#Daisy Duck