alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Bergflétta

Bergflétta (einnig kölluð viðvindill eða vafningsviður) (fræðiheiti: Hedera helix) er sígræn klifurjurt af bergfléttuætt og getur vaxið allt upp í 20 til 30 metra upp tré, kletta eða húsveggi. 

Bergflétta og beykitré hafa þróast saman. Í beykiskógum vefur bergfléttan sig upp eftir stofni beykitrjáa og blómgast ekki fyrr en hún nær um 2. metra hæð. Bæði bergflétta og beykitré hafa hag af þessu samlífi. Bergfléttan myndar nærskjól sem ver stofn og lauf beykitrjáa. Auðvelt er að fjölga bergfléttu með græðlingum.

Bergfléttan á Íslandi 
Bergflétta hefur þrifist á Íslandi síðan hún var gróðursett í garð við Hringbraut 10 um 1950. Sá klónn er kallaður sóleyjargötubergfléttan og er talinn hafa borist frá Edinborg í Skotlandi. Um 1970 var fluttur inn klónn sem kallast baltica en hann er ættaður frá Eystrasaltslöndum og er fíngerðari og þéttvaxnari en sóleyjargötubergfléttan.

Matthías Johannessen skrifaði grein í Morgunblaðið árið 1965 sem nefndist Hversdagsganga um borgina. Greinin fjallar um gömul hús í Reykjavík, en einnig tré í görðum Reykvíkinga og út frá því nefnir hann bergfléttuna á húsi Björns Ólafssonar við Hringbrautina. Hann gengur síðan þangað með Hákoni Bjarnasyni. Þar hitta þeir konu Björns og segir svo: 
Frúin sagðist taka afleggjara [af bergfléttunni] eða græðlinga í ágúst. Ég spurði hvenær hún hefði fengið fyrstu plönturnar og sagði hún að þær hefði kona Einars Péturssonar komið með, þær eru frá Skotlandi. Áður var reynt að flytja þennan vafningsvið inn frá Danmörku, en tókst ekki. Frúin sagði að bergfléttan hefði þolað páskahretið mikla 1963, „samt var ég nýbúin að pilla laufin af, þegar kuldakastið kom“.

Tilvísanir

Tenglar 

 Bergflétta - inni og úti; grein í Morgunblaðinu 1976
Kjarnaskógur - Bergflétta

Bergfléttuætt
Rekill (tölvunarfræði)

Rekill í tölvunarfræði er hugbúnaður sem notaður er til þess að vélbúnaður geti haft samskipti við annan vélbúnað. Rekill gerir t.d. tölvu kleyft að hafa samskipti við prentara, þráðlaus netkort og fleiri tæki og búnað sem tölvan kann að vera tengd við. Reklar eru oft uppfærðir af framleiðanda vélbúnaðarins eftir að hann eru kominn í sölu vegna villna sem gætu hafa komið upp í hugbúnaðinum og þarfnast lagfæringa eða vegna endurbóta á reklinum sem getur leitt til betri afkasta vélbúnaðarins sem rekillinn keyrir.

Heimildir 

Hugbúnaður
Strandrauðviður

Strandrauðviður (eða strandrisafura) (fræðiheiti: Sequoia sempervirens) er barrtré af fenjasýprusætt og er hæsta núlifandi trjátegund heims og eina tegund sinnar ættkvíslar. Strandrauðviður vex á litlu svæði með strönd Kyrrahafs í Oregon og Kaliforníu. Í síðarnefnda ríkinu hafa fundist tré sem eru allt að 112 m á hæð og 2000 ára gömul. Þótt gamla íslenska heitið vísi til furu er tréð ekki af furuætt. Orðið rauðviður vísar í (kjarn-)viðinn sem getur verið ljósrauður til dökk brúnrauður. Hann þolir lítið frost og þarf helst raka til að verða stór, hæð trjánna er í beinu hlutfalli við þokutíðni og magn. Vex ágætlega frá Bretlandi til suður Noregs.

Skyld tegund er fjallarauðviður

Tilvísanir 

Barrtré

ro:Sequoia
uk:Sequoia sempervirens
Tónakvartettinn frá Húsavík - Rauðar rósir

Tónakvartettinn frá Húsavík er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1967. 
Á henni flytur Tónakvartettinn frá Húsavík sex lög.

Lagalisti  
 Rauðar rósir - Lag - texti: E. Elgar — Friðrik A. Friðriksson
 Í kránni - Lag - texti: Enskur skólas. — Friðrik A. Friðriksson
 Íslenzk þjóðlagasyrpa - Raddsetn.: Birgir Steingrímsson 
 Syndaflóðið - Lag - texti: Emil Thoroddsen — Magnús Ásgeirsson
 Napolí nætur - Lag - texti: J. S. Zamecnic — Friðrik A. Friðriksson 
 Capri Catarina - Lag - texti: Jón Jónsson frá Hvanná — Davíð Stefánsson

Textabrot af bakhlið plötuumslags

2003  
Öll lög þessarar plötu voru endurútgefin á geislaplötunni Tónakvartettinn frá Húsavík - Upptökur frá 7. áratugnum árið 2003. Voru það eftirlifandi meðlimir Tónakvartettsins og ættingjar hinna sem stóðu fyrir útgáfunni, í tilefni 40 ára afmælis þessa vinsæla kvartetts.

SG-hljómplötur
Hljómplötur gefnar út árið 1967
Antwerpen-hérað

Antwerpen (hollenska/flæmska: Antwerpen provincie; franska: Province d'Anvers) er eitt af fimm hollenskumælandi héruðum í Belgíu og tilheyrir Flæmingjalandi. Íbúar eru 1,8 milljónir. Höfuðborgin heitir sömuleiðis Antwerpen.

Lega og lýsing 
Antwerpen er nyrst í Belgíu og á löng landamæri að Hollandi. Það liggur auk þess að þremur öðrum belgískum héruðum: Austur-Flæmingjalandi að vestan, Flæmska Brabant að sunnan og Limburg að austan. Antwerpen á eitt útsvæði sem er í hollenska héraðinu Norður-Brabant og heitir Baarle-Hertog. Stærð Antwerpen-héraðs er 2.867 km2. Fljótið Schelde rennur í gegnum héraðið frá suðri til norðurs. Við það liggur höfuðborgin Antwerpen, sem er með stærstu höfnum Evrópu. Héraðið er marflatt. Hæsti punkturinn er Beerzelberg sem nær aðeins 51 metra hæð. Þó er manngerð hæð við höfnina í Antwerpen sem nær í 55 metra hæð.

Fáni og skjaldarmerki 
Í fána Antwerpen eru 24 ferningar: 8 rauðir, 6 hvítir, 6 gulir og 4 bláir. Ferningarnir og litirnar eru teknir úr fánum þriggja stærstu sýslna héraðsins, Antwerpens, Mechelen og Turnhout. Fáninn var samþykktur í október 1996 og tekinn í notkun 7. janúar 1997.
Skjaldarmerkið kom fyrst fram á innsigli 1239 og er sett saman úr þremur merkjum, þ.e. merki markgreifadæmisins Antwerpen (borgarvirkið og tvíhöfða örninn), Mechelen (svarti örninn á röndótta fletinum) og Turnhout (bláhvíti borðinn neðst). Merkið var sett saman þegar Belgía varð sjálfstæð árið 1830, en hefur tekið nokkrum breytingum á síðari tímum.

Orðsifjar 

Héraðið Antwerpen heitir eftir borginni Antwerpen, sem er ein mesta hafnarborg Evrópu. Heitið kemur úr þýsku og er dregið af orðunum an de warp, sem merkir við hólmana. Hólmarnir voru eiginlega litlar manngerðar eyjar á fljótinu Schelde sem fólk bjó á.

Söguágrip 
Þegar hinu mikla ríki Franka var skipt upp eftir lát Karlamagnúsar varð fljótið Schelde að landamærum Frakklands og þýska ríkisins. Ottó II. keisari stofnaði markgreifadæmið Antwerpen sem mótvægi og vörn gegn Flæmingjalandi. Héraðið varð síðar hluti af greifadæminu Brabant, sem tilheyrði ýmist Búrgund, Habsborg, Spáni eða Austurríki. Árið 1795 var héraðið innlimað í Frakkland og tilheyrði því meðan Napoleons naut við. Frakkar settu mörk héraðsins eins og þau eru í dag. Antwerpen varð hluti af konungsríkinu Belgíu 1830, þrátt fyrir að flestir íbúarnir töluðu hollensku en ekki frönsku.

Borgir 
Antwerpen er langstærsta borg héraðsins. Alls eru 70 sveitarfélög þar. Stærstu borgir héraðsins:

Heimildir 
 
 

Héruð í Belgíu
Kusulórdafylki

Kusulórdafylki (kasakska: Қызылорда облысы, rússneska: Кызылординская область) er fylki í Suður-Kasakstan. Höfuðborg fylkisins er borgin Kusulórda.

Tenglar 
 Opinber vefsíðan Kusulórdafylkisins (á kasöksku og rússnesku) 

Kasakstan
Fylki í Kasakstan
Mangystáfylki

Mangystáfylki (kasakska: Маңғыстау облысы, rússneska: Мангистауская область) er fylki í Suðvestur-Kasakstan. Höfuðborg fylkisins er borgin Aktá.

Tenglar 
Opinber vefsíðan Mangystáfylkisins (á kasöksku og rússnesku)

Kasakstan
Fylki í Kasakstan
Norður-Kasakstanfylki

Norður-Kasakstanfylki (kasakska: Солтүстік Қазақстан облысы, rússneska: Северо-Казахстанская область) er fylki í Norður-Kasakstan. Höfuðborg fylkisins er borgin Petrópavil.

Tenglar 
Opinber vefsíðan Norður-Kasakstanfylkisins (á kasöksku og rússnesku) 

Kasakstan
Fylki í Kasakstan
Suður-Kasakstanfylki

Suður-Kasakstanfylki (kasakska: Оңтүстік Қазақстан облысы, rússneska: Южно-Казахстанская область) er fylki í Suður-Kasakstan. Höfuðborg fylkisins er borgin Sjimkent.

Tenglar 
 Opinber vefsíðan Suður-Kasakstanfylkisins (á kasöksku og rússnesku) 

Kasakstan
Fylki í Kasakstan
Burðardýr

Burðardýr er húsdýr sem notað er til burðar. Burðurinn getur verið allavega, allt frá að flytja nauðsynjavörur frá kaupstað út í sveit, eða efnisburður þar sem ekki verður komið við venjulegum vinnuvélum, eins og t.d. þegar byggja á kirkju upp í bröttum hlíðum fjalls. 

Burðardýr er einnig notað óformlega um mann sem flytur ólögleg fíkniefni (eða aðra smyglvöru) yfir landamæri gegn greiðslu.

Tengt efni 
Hestburður 

Búfénaður
Samgöngur
Nína Dögg Filippusdóttir

Nína Dögg Filippusdóttir (f. 25. febrúar 1974) er íslensk leikkona, kvikmyndaframleiðandi og handritshöfundur. Maki hennar er Gísli Örn Garðarsson.

Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

Tenglar
 

Íslenskir handritshöfundar
Íslenskir kvikmyndaframleiðendur
Íslenskir leikarar
Íslenskar konur
Nanna Kristín Magnúsdóttir

Nanna Kristín Magnúsdóttir (f. 9. maí 1974) er íslensk leikkona, leikstjóri, kvikmyndaframleiðandi og handritshöfundur.

Eftir að Nanna Kristín útskrifaðist úr leiklistarnámi var hún fastráðin leikkona við Þjóðleikhúsið um nokkurra ára skeið en sagði upp störfum í leikhúsinu. Samhliða störfum í Þjóðleikhúsinu starfaði hún með leikhópnum Vesturporti að kvikmyndunum Börn og Foreldrar. Hún lauk námi í handritagerð frá Vancouver Film School árið 2014.

Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

Viðurkenningar

 2007 - Edduverðlaunin sem besta leikkona í aðalhlutverki í kvikmyndinni Foreldrar.
 2014 - Grímuverðlaunin sem besta leikkona í aukahlutverki fyrir leiksýninguna Óskasteina í sviðsetningu Borgarleikhússins.
 2015 - Edduverðlaunin sem besta leikkona í aukahlutverki í kvikmyndinni París norðursins.

Tenglar

Nanna Kristín Magnúsdóttir á Kvikmyndavefurinn.is

Íslenskir handritshöfundar
Íslenskir kvikmyndaframleiðendur
Íslenskir leikarar

Tilvísanir 
Íslenskar konur
Handhafar Edduverðlaunanna

Íslenskir leikstjórar
Handhafar Grímunnar
Marta Nordal

Marta Nordal (f. 12. mars 1970) er íslensk leikkona, leikstjóri og leikhússtjóri Leikfélags Akureyrar. 

Foreldrar hennar eru Jóhannes Nordal fv. seðlabankastjóri og Dóra Guðjónsdóttir Nordal píanóleikari.

Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

Tenglar
 

Íslenskir leikarar
Íslenskar konur

Íslenskir leikstjórar
Íslenskir leikhússtjórar
María Sigurðardóttir (leikkona)

María Sigurðardóttir (f. 20. október 1954) er íslensk leikkona, leikstjóri og fyrrverandi leikhússtjóri Leikfélags Akureyrar.

María lauk námi frá Leiklistarskóla Íslands árið 1983 og hefur síðan þá unnið við fjölda verkefna sem leikkona og leikstjóri jafnt í kvikmyndum sem leikhúsi. Hún hefur jafnframt starfað við kennslu í leiktúlkun, meðal annars við Listaháskóla Íslands. María hefur leikið í ýmsum sýningum hjá Leikfélagi Reykjavíkur, Alþýðuleikhúsinu, Leikfélagi Akureyrar og Þjóðleikhúsinu. Hún hefur á undanförnum tveimur áratugum leikstýrt yfir tuttugu leiksýningum áhugamanna, meðal annars hjá Leikfélagi Húsavíkur, Umf. Eflingu í Reykjadal og Freyvangsleikhúsinu.

Í Borgarleikhúsinu leikstýrði María Sex í sveit, Pétri Pan, Fegurðardrottningunni frá Línakri, Leitinni að vísbendingu að vitsmunalífi í alheiminum, Bláa herberginu, Öfugu megin uppí og söngleiknum Honk!. Hún leikstýrði Þjóni í súpunni í Iðnó og á Friðriki V á Akureyri árin 2008-2010, Sýndri veiði hjá Leikfélagi Íslands, Fífli í hófi hjá Sögn ehf. í Íslensku Óperunni, Hálsfesti Helenu hjá Þjóðleikhúsinu og Fló á skinni, Fúlum á móti og 39 þrep hjá Leikfélagi Akureyrar. María leikstýrði dans- og söngvamyndinni Regínu og heimildamyndunum Locomotion og My Family and Me. Hún hefur einnig starfað sem aðstoðarleikstjóri við yfir tíu íslenskar kvikmyndir, meðal annars Tár úr steini, Bíódaga, Djöflaeyjuna, Stikkfrí og Engla Alheimsins.

Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

Tenglar 
 

Íslenskir leikarar
Íslenskir leikstjórar
Íslenskar konur

Íslenskir leikhússtjórar
María Reyndal

María Reyndal (f. 27. nóvember 1970) er íslensk leikkona og handritshöfundur.

Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

Tenglar
 

Íslenskir leikarar
Íslenskar konur
María Pálsdóttir

María Pálsdóttir (f. 30. desember 1970) er íslensk leikkona.

Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

Tenglar
 

Íslenskir leikarar
Íslenskar konur
Svanhildur og Sextett Ólafs Gauks - Húrra, nú ætti að vera ball

Svanhildur er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1967. 
Á henni flytur Svanhildur og Sextett Ólafs Gauks fjögur lög.

Lagalisti 
Húrra, nú ætti að vera ball - Lag - texti: Högstedt — Plausor
Afmæliskveðjan - Lag - texti: Ólafur Gaukur
Kveðja til farmannsins - Lag - texti: Kaihan — Ágúst Böðvarsson 
Fjarri þér - Lag - texti: Turner, Williams — Ólafur Gaukur

Afmæliskveðja

Þú átt afmæli í dag.
Þú átt afmæli í dag.
Hér er afmæliskveðja,
þetta afmælislag.

Ef hefði ég þig heima núna
hjartans vinur minn,
þá halda skyldum upp á daginn þinn.
Og rjómatertu og rósavönd
ég rauðan gæfi þér,
svo fengir þú í kaupbæti
einn koss af vörum mér.

Þú átt afmæli í dag ...

Og blærinn þýða bið ég um
að bera kveðju þér
og bestu heillaóskirnar frá mér.
Og fuglarnir þeir flytji allir
fögru ljóðin sín,
ég kyssi þig svo kæri
er þú kemur heim til mín.

Þú átt afmæli í dag ...

Ég bíð þess að þú heilu og höldnu
hafnar siglir til,
þá halda upp á daginn þinn ég vil.
Rjómatertu og rósavönd
ég rauðan færi þér,
svo fengir þú í kaupbæti
einn koss af vörum mér.

SG-hljómplötur
Hljómplötur gefnar út árið 1967
Hljómsveit Ásgeirs Sverrissonar - Hláturpolki

Hljómsveit Ásgeirs Sverrissonar og Sigríður Magnúsdóttir er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1967. 
Á henni flytur Hljómsveit Ásgeirs Sverrissonar ásamt söngkonunni Siggu Maggý fjögur lög. Ljósmynd á framhlið, Óli Páll Kristjánsson.

Lagalisti 
Komdu að dansa - Lag - texti: Hillard - Jón Sigurðsson 
Hláturpolki - Lag - texti: Marthall - Númi Þorbergsson  
Reyndu aftur - Lag - texti: Jónatan Ólafsson - Númi Þorbergsson 
Tóta-polki - Lag - texti: Richardsson - Númi Þorbergsson

Textabrot af bakhlið plötuumslags 

SG-hljómplötur
Hljómplötur gefnar út árið 1967
Hljómsveit Ingimars Eydal - Þú kysstir mig

Helena Eyjólfsdóttir og hljómsveit Ingimars Eydal er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1967. 
Á henni flytja Helena Eyjólfsdóttir og hljómsveit Ingimars Eydal fjögur lög.

Lagalisti 
Gefðu að hann nái til lands - Lag - texti: L. Olias — Ómar Ragnarsson
Þú kysstir mig - Lag - texti: B. Martin, P. Coulter — Ómar Ragnarsson 
Ó, hvað get ég gert - Lag - texti: Þorvaldur Halldórsson — Ómar Ragnarsson
Hverful hamingja - Lag - texti: M. Merchant - Ómar Ragnarsson

SG-hljómplötur
Hljómplötur gefnar út árið 1967
Hljómsveit Ingimars Eydal
Sylvester Stallone

Michael Sylvester Enzio Stallone (f. 6. júlí 1946), þekktastur sem Sylvester Stallone eða undir gælunafninu Sly,  er bandarískur leikari og handritshöfundur.

Ævi 
Sylvester Stallone fæddist í Hell's Kitchen, New York. Móðir hans hét Jackie Stallone og var stjörnuspekingur. Faðir hans var innflytjandi frá Sikiley.

Sylvester Stallone hefur leikið í fjöldan allan af kvikmyndum. Þar má helst nefna Rocky- og Rambo-myndirnar. Hann hefur einnig framleitt sjónvarpsþættina „The Contender“.

Tenglar 
 
 
 Sylvesterstallone.com - Opinber heimasíða Sylvester Stallone

Bandarískir leikarar
Tæknifrjóvgun

Tæknifrjóvgun er yfirheiti þeirra aðferða sem notaðar eru til að gera konur þungaðar án samfara. Tæknifrjóvgun er notuð þegar þekkt eða óþekkt vandamál eru til staðar hjá annaðhvort karli, konu eða báðum sem valda því að þungun verður ekki eftir samfarir án getnaðarvarna í lengri tíma. Karlar og konur geta af ýmsum ástæðum verið ófrjó.

Tæknisæðing, glasafrjóvgun og smásjárfrjóvgun eru tegundir tæknifrjóvgunar.

Tengill 
 Lög um tæknifrjóvgun

Læknisfræði
Geoffrey Rush

Geoffrey Rush (f. 6. júlí 1951) er ástralskur leikari. Hann var fyrsti ástralski leikarinn til að vinna Óskarsverðlaunin fyrir leik sinn í kvikmyndinni Shine.

Tenglar 
 

Ástralskir leikarar
Óskarsverðlaunahafar í flokki besta karlleikara í aðalhlutverki
Janet Leigh

Janet Leigh (f. Jeanette Helen Morrison 6. júlí 1927 – d. 3. október 2004) var bandarísk leikkona. Hún er þekktust fyrir hlutverk sitt sem Marion Crane í kvikmyndinni Psycho.

Tenglar 
 

Bandarískir leikarar
Hljómar - Bara við tvö

hljómar er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1968. 
Á henni flytja hljómar fjögur lög. Framhlið teiknaði  Hilmar Helgason.

Lagalisti 
Þú varst mín - Lag - texti: Gunnar Þórðarson - Jóhanna Erlingsson
Bara við tvö - Lag - texti: D.&D. Addrisi - Ómar Ragnarsson 
Vertu ekki hrædd - Lag - texti: Younghusband. Gerrard - Þorsteinn Eggertsson
Kvöld eftir kvöld - Lag - texti: Gunnar Þórðarson - Þorsteinn Eggertsson

Textabrot af bakhlið plötuumslags 

SG-hljómplötur
Hljómplötur gefnar út árið 1968
Sextett Ólafs Gauks - Bjössi á hól

Sextett Ólafs Gauks er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1968. 
Á henni flytja Sextett Ólafs Gauks, Svanhildur og Rúnar fjögur lög.

Lagalisti 
Bjössi á hól
Ef bara ég væri orðin átján
Undarlegt með unga menn
Ef ég væri ríkur

Tenglar 
 Textinn við Undarlegt með unga menn

SG-hljómplötur
Hljómplötur gefnar út árið 1968
Hljómsveit Magnúsar Ingimarssonar - Þuríður & Vilhjálmur - S.O.S. ást í neyð

Hljómsveit Magnúsar Ingimarssonar - Þuríður & Vilhjálmur er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1968. 
Á henni flytja Hljómsveit Magnúsar Ingimarssonar, Þuríður og Vilhjálmur fjögur lög. Ljósmynd á framhlið: Kristján Magnússon.

Lagalisti 
Ég bið þig - Lag - texti: Donaggio/Pallavicini — Ómar Ragnarsson
S.O.S. ást í neyð - Lag - texti: Moroder/Holm — Ómar Ragnarsson
Ég er í ofsastuði - Lag - texti: R. og I. Berns — Ómar Ragnarsson 
Bónorðið - Lag - texti: Lydiate — Ómar Ragnarsson

SG-hljómplötur
Hljómplötur gefnar út árið 1968
Stýrivextir

Stýrivextir eru vextir sem stjórnvöld nota til að hafa áhrif á markaðsvexti, einkum vextir seðlabanka í viðskiptum við lánastofnanir. Stýrivextir eru þannig hagstjórnartæki til þess að hafa áhrif á verðbólgu, gengi íslensku krónunnar og þar með hagvöxt.

Seðlabanki Íslands útskýrir stýrivexti þannig á heimasíðu sinni: 

 Stýrivextir eru þeir vextir sem yfirvöld nota til að reyna að hafa áhrif á markaðsvexti. Víðast eru þetta vextir á einhvers konar seðlabankaútlánum eða -innlánum. Tilgangur með hækkun slíkra vaxta getur verið að draga úr ofþenslu og verðbólgu eða hækka gengi gjaldmiðils. Hér á landi eru stýrivextir þeir vextir sem Seðlabanki Íslands ákveður á fyrirgreiðslu við lánastofnanir í formi svokallaðra lána gegn veði (áður  endurhverf verðbréfaviðskipti), en í þeim viðskiptum geta lánastofnanir fengið fé að láni frá Seðlabankanum í 7 daga gegn veði í skuldabréfum.  

Með töluverðri einföldun mætti útskýra stýrivexti þannig að þeir eru nokkurskonar heildsöluverð á peningum sem lánastofnanir (oftast bankar) „kaupa“ peninga á hjá Seðlabankanum, en „selja“ svo lántakenda á smásöluverði. Þannig að ef stýrivextir hækka, þá hækka einnig útlánsvextir bankanna.

Tilvísanir

Tengill
 

Hagfræði
The Hives

The Hives er sænsk rokkhljómsveit. Hljómsveitin var stofnuð árið 1993.

Meðlimir 
 Howlin' Pelle Almqvist (söngvari)
 Nicholaus Arson (gítarleikari)
 Vigilante Carlstroem (gítarleikari)
 Dr. Matt Destruction (bassaleikari)
 Chris Dangerous (trommuleikari)

Tenglar 
 Opinber heimasíða 

Sænskar hljómsveitir
Geislar - Skuldir

Geislar - Skuldir er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1968. 
Á henni flytja Geislar fjögur lög.

Lagalisti 
Skuldir - Lag - texti: Sigurður Þorgeirsson - Magnús Benediktsson
Einmana - Lag - texti: Páll Þorgeirss/Pétur Hjálmarss - Magnús Benediktsson
Anna - Lag - texti: Ingólfur Björnsson 
Annað kvöld - Lag - texti: Fritz — Rósberg G. Snœdal

SG-hljómplötur
Hljómplötur gefnar út árið 1968
Ómar Ragnarsson - Jói útherji

Ómar Ragnarsson er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1968. Á henni flytur Ómar Ragnarsson tvö lög.

Lagalisti 
 Það gerir ekkert til - Lag - texti: Ástralskt þjóðlag - Ómar Ragnarsson  
  Jói útherji - Lag - texti: Ástralskt þjóðlag - Ómar Ragnarsson

Jói útherji 
Öll þið eflaust þekkið Jóa, 
hann var innherji hjá Val, 
síðan útherji hjá KR. 
Hann var alveg „spinnegal“. 
Því knattspyrna gerði hann oft svo æstan, 
að honum engin héldu bönd, 
og í einu af sínum háu spörkum 
skaut hann niður önd.

Hann er þekktur fyrir sín þrumuskot
og þegar hann leikur knattspyrnu,
þá er það ekkert pot.
Og þetta æði á huga hans allan
og allur tíminn fer,
í að elta bolta, horfa á leiki,
og hrópa og sleppa sér.

Þó væri hann aðdáandi Hermanns, 
hann aldrei skoraði,  
fyrr en einn dag er hann trylltist 
og gegnum mark sitt boraði.
Í gegnum þvögu fram og aftur, 
hann einlék og svo reið af spark, 
það var óverjandi skot í stöng 
og inn í eigið mark.  

Í úrslitaleik um daginn 
í ofsabaráttu 
þá hann átti að taka vítaspyrnu 
á síðustu mínútu,
hann hugðist þrykkja honum beint í netið  
en í stað þá stefndi hann 
upp í stúkuna og sleikti 
menntamálaráðherrann. 

Hann er þekktur... 

Jafnvel uppi í rúmi um nætur 
hann þolir ekki við, 
þá hann ólmast, svo að konugreyið  
hefur engann frið. 
Í nótt hann verstan grikk henni gerði 
þá gaf henni spark, 
svo hún endasentist út á gólf, 
og hann æpti: „ÞAÐ VAR MARK“!!!

Hann er þekktur... 

SG-hljómplötur
Hljómplötur gefnar út árið 1968
Ómar Ragnarsson
Italo Balbo

Italo Balbo (1896 – 1940) var ítalskur flugmaður, flugmálaráðherra og fasistaleiðtogi. Hann átti drjúgan þátt í að byggja upp flugher Ítala og gekkst fyrir flugsýningum víða um heim m.a. með flugsveit til Íslands, þann 5. júlí 1933. Italo Balbo fórst er ítalskir hermenn skutu flugvél hans niður, í misgripum að talið er.

Hlekkir 
 Lýsing Morgunblaðsins (6. júlí 1933) á komu Italo Balbo til landsins
 Enn um komu Balbo til Íslands; Frá flugmönnunum, Morgunblaðið (7. júlí 1933)

Ítalskir fasistar
Ítalskir herflugmenn
Balbo, Italo
Handhafar stórkross Hinnar íslensku fálkaorðu
Eugenio Montale

Eugenio Montale (Genúa 12. október 1896 - 12. september 1981) var ítalskt ljóðskáld, rithöfundur, þýðandi og ritsjóri. Hann hlaut Nóbelsverðlaun í bókmenntum árið 1975.

Verk Montales 
 1925 Ossi di seppia 
 1932 La casa dei doganieri e altre poesie 
 1939 Le occasioni 
 1943 Finisterre 
 1948 La fiera letteraria (Greinar og ljóðagagnrýni)
 1956 La bufera e altro 
 1956 La farfalla di Dinard (Prósaverk)
 1962 Satura 
 1962 Accordi e pastelli 
 1966 Il colpevole 
 1966 Xenia 
 1969 Fuori di casa 
 1973 Diario del '71 e del '72

Hlekkir 
 Eitt og annað um Montale og nokkur ljóð; Lesbókin 2000

Montale, Eugenio
Montale, Eugenio
Handhafar bókmenntaverðlauna Nóbels
Storkbit

Storkbit (eða storkabit) (fræðiheiti: Naevus occipitalis) er rauður flekkur í hnakka sumra nýfæddra barna. Flekkurinn getur einnig birst á enni eða augnlokum, en það er öllu sjaldgæfara. Flekkurinn birtist vegna þess að undir honum eru margar æðar í einum hnapp, en þessi æðahnappur orsakast vegna minniháttar anmarka við þroskun fóstursins. Flekkir þessir eru hættulausir og hverfa flestir á fyrsta æviári barnsins. 

Fæðingarfræði
Læknisfræði
Junichiro Koizumi

Junichiro Koizumi (f. 8. janúar 1942) var forsætisráðherra Japans frá 2001 til 2006 og formaður Frjálslynda lýðræðisflokksins. Hann studdi innrásina í Írak, en er annars kunnur af því að hafa haft forgöngu að því að borga sektir Japans og fyrir að hafa staðið fyrir einkavæðingu á japönsku Póstþjónustunni. Árið 2005 vann hann einn stæsta sigur frjálslyndra lýðræðissinna í sögu Japans þegar flokkur hans fékk 38,2% atkvæði. Einnig vakti hann mikla atygli þegar hann sendi japanskt herlið til Íraks sem og opinber heimsókn hans til Yasukuni-helgidómsins.

Vinsældir Koizumi voru ávallt miklar vegna þess hversu vel máli farinn hann var og hversu litríka fortíð hann átti. Í júní 2001 naut hann stuðnings 85% Japana. Viðurnefni hans var ljónshjarta vegna hárgreiðslu hans. 

Koizumi lýsti því yfir að hann mundi segja af sér 2006 og hann mundi ekki velja eftirmann sinn fyrir Frjálslynda lýðræðisflokkinn heldur yrði hann kosinn. Shinzō Abe tók við formennsku flokksins 20. september og sem forsætisráðherra 26. september 2006.

Forsætisráðherrar Japans
Shelley Duvall

Shelley Alexis Duvall (f. 7. júlí, 1949) er bandarísk leikkona.

Tenglar
 

Bandarískir leikarar
Billy Campbell

William O. Campbell (f. 7. júlí 1959 í Charlottesville, Virginíufylki) er bandarískur leikari.

Tenglar
 

Bandarískir leikarar