alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Heródótos

Heródótos frá Halikarnassos (um 490 – 425 f.Kr.) var forngrískur sagnaritari sem ritaði um sögu Persastríðanna. Heródótos hefur bæði verið nefndur faðir sagnfræðinnar (af Cíceró) og faðir lyga. Hann er gjarnan talinn fyrstur manna til að reyna að sannprófa sögulegar staðreyndir. Forverar Heródótosar voru svokallaðir lógógrafar sem viðuðu að sér sögulegum fróðleik af ýmsu tagi, ekki síst staðbundnum fróðleik, svo sem um sögu tiltekinnar borgar frá upphafi hennar, og gjarnan var sá fróðleikur blandaður goðsögnum. Heródótos markar tímamót að því leyti að í söguritun hans felst úrvinnsla af því tagi sem gjarnan er talin forsenda sagnfræði á síðari tímum. Heródótos leitast þannig við að tvinna saman ýmsa frásöguþræði, til að mynda atburðarás í Asíu og Evrópu, sem síðar tengjast, og greinir hann orsakir og afleiðingar í framrás sögunnar. Auk þess vann hann með heimildir á gagnrýninn hátt, enda þótt sagnfræðileg nákvæmni verks hans um Persastríðin hafi verið dregið í efa og sumir, til að mynda Þúkýdídes, vilji flokka hann með áðurnefndum lógógröfum fremur en sem föður sagnfræðinnar.

Heimildir og ítarefni 
 Guðmundur J. Guðmundsson, „Grísk sagnaritun frá Hekateosi til Pólýbíosar“ hjá Sigurði A. Magnússyni, Kristjáni Árnasyni og Ástráði Eysteinssyni (ritstj.), Grikkland ár og síð (Hið íslenzka bókmenntafélag, 1991).
 Hornblower, Simon (ritstj.), Greek Historiography (Oxford: Clarendon Press, 1994).
 Luce, T.J., The Greek Historians (London: Routledge, 1997).
 Marincola, John (ritstj.), A Companion to Greek and Roman Historiography (Oxford: Blackwell, 2007).
 Romm, James, Herodotus (New Haven: Yale University Press, 1998).

Tengt efni 

 Forngrísk sagnaritun
 Hekatajos
 Pólýbíos
 Xenofon
 Þúkýdídes

Tenglar 
 
 The History of Herodotus hjá The Internet Classics Archive (ensk þýðing eftir George Rawlinson)
 Heródótos frá Halíkarnassos; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1982

Forngrískir sagnaritarar
Persastríðin
Tönn

Tönn er hart líffæri á kjálkum margra hryggdýra. Aðaltilgangur tanna er að rífa og tyggja mat en sum dýr, sérstaklega rándýr nota þær einnig sem vopn.

Tennurnar skiptast í framtennur, vígtennur og jaxla.

Uppbygging 
Allar tennur skiptast í krónu og rót er tannbeinið aðaluppistaða tanna. Það hefur mjúkt lag æða og tauga. Neðri hluti þess (rót tannarinnar) er þakin tannlími (eða -skorpu) og efri hluti þess (krónan) er þakin tannglerungi. Glerungur þessi hefur harðan klæðvefjarhjúp sem inniheldur mikið kalsíum og fosfór.

Lögun og gerð 
Krónur tanna eru ólíkar að lögun eftir tilgangi. Framtennur eru gjarnan meitillaga, vígtennur eru keilumyndaðar til að rífa og slíta á meðan jaxlar eru breiðir en að öðru leyti ólíkir milli tegunda. Þannig eru jaxlar grasbíta nokkuð sléttir en gárast með sliti (og verða sléttir aftur við háan aldur) en jaxlar kjötætna eru mjög gáróttir og misjafnir að lögun.

Rætur tanna eru misjafnar. Framtennur hafa ógreinda rót en jaxlar hafa misgreindar rætur. Dæmi um þetta er að jaxlar nautgripa hafa mun greindari rætur en hrossa. Þá vaxa tennur sumra tegunda alla ævi, svo sem vígtennur svína og framtennur nagdýra. Slíkar tennur kallast rótopnar tennur.

Tannskipti og slit 
Ungviði fæðist með fáar eða engar tennur en fljótlega koma mjólkurtennur (barnatennur í mönnum) upp úr tannholunum. Þessar tennur eru mun minni en fullorðinstennurnar sem seinna koma upp og ýta mjólkurtönnunum út.

Tannskipti eru reglubundin innan hverrar tegundar fyrir sig svo hægt er að nota þau til að áætla aldur einstaklinga. Þannig er auðvelt að lesa aldur óskilahrossa og þess háttar. Þó verður að taka með í reikninginn tennur í dýrum sem ganga á sendnu landi slitna hraða en þeirra sem til dæmis ganga á vallendi.

Tengt efni 
 Tannlæknir
 Tannhirða
Þúkýdídes

Þúkýdídes (gríska: Θουκυδίδης (umritað Thoukudídēs)) (uppi um 460/455 – 400 f.Kr.) var forngrískur sagnaritari sem ritaði um sögu Pelópsskagastríðsins. Þúkýdídes ritaði á attísku sem var sú mállýska sem töluð var í Aþenu þaðan sem Þúkýdídes var. Þúkýdídes þykir fágaður höfundur og var grískur stíll hans talinn til fyrirmyndar þegar í fornöld. Hann þykir einnig vera einn áreiðanlegasti sagnaritari fornaldar.

Menntun 
Þúkýdídes hefur að líkindum verið menntaður af fræðurum. Þeir voru farandkennarar í Grikklandi til forna sem kenndu margvísleg efni, svo sem mælskufræði, heimspeki og stjörnufræði.

Persónuleiki 
Þúkýdídes var sagður vera þurr á manninn, snauður af kímnigáfu og svartsýnn. Vitað er að hann dáðist mjög að Períklesi og því valdi sem hann hafði yfir borgarbúum en líkaði illa við lýðskrumara þá sem fylgdu Períklesi.

Tilvitnanir 
 „Þeir sterku gera það sem þeir geta og hinir þola það sem þeir þurfa.“
 „Það er almenn regla um mannlegt eðli að fólk lítur niður á þá sem gera vel við það en líta upp til þeirra sem fallast ekki á neinar málamiðlanir.“

Neðanmálsgreinar

Heimildir 
 
 Connor, W. Robert, Thucydides (Princeton: Princeton University Press, 1984).
 Dewald, Carolyn, Thucydides' War Narrative: A Structural Study (Berkeley: University of California Press, 2005).
 Finley, John H., Thucydides (Ann Arbor: The University of Michigan Press, 1963).
 Guðmundur J. Guðmundsson, „Grísk sagnaritun frá Hekateosi til Pólýbíosar“ hjá Sigurði A. Magnússyni, Kristjáni Árnasyni og Ástráði Eysteinssyni (ritstj.), Grikkland ár og síð (Hið íslenzka bókmenntafélag, 1991).
 Hornblower, Simon (ritstj.), Greek Historiography (Oxford: Clarendon Press, 1994).
 Hornblower, Simon, Thucydides 2, útg. (London: Duckworth, 1994).
 Kagan, Donald, Thucydides: The Reinvention of History (New York: Viking, 2009).
 Luce, T.J., The Greek Historians (London: Routledge, 1997).
 Marincola, John (ritstj.), A Companion to Greek and Roman Historiography (Oxford: Blackwell, 2007).
 Pitcher, Luke, Writing Ancient History: An Introduction to Classical Historiography (London: I.B. Tauris, 2009).
 Zagorin, Perez, Thucydides: An Introduction for the Common Reader (Princeton: Princeton University Press, 2005).

Tengt efni 
 Forngrísk sagnaritun
 Hekatajos
 Heródótos
 Pólýbíos
 Xenofon

Tenglar 

 „Þúkídídes Aþeningur“; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1982
 

Forngrískir sagnaritarar
-æta

-æta er orð sem er oft notað í líffræði til að mynda önnur samsett orð til að segja til um mataræði dýra.

Neðanmálsgrein 
  Hræætur flokkast einnig sem kjötætur.

Viðskeyti
Áthegðun
Orðhlutafræði

Orðhlutafræði er undirgrein málvísindanna sem fæst við rannsóknir á uppbyggingu orða.
Forskeyti

Forskeyti  er í málvísindum orðhluti sem nefnist aðskeyti sem skeytt er fyrir framan þau morfem sem hægt er að festa við þau, forskeyti er bundið morfem. Andstæður forskeytis eru viðskeyti og innskeyti.

Tengt efni 
 and-

Tilvísanir
Viðskeyti

Viðskeyti  er í málvísindum aðskeyti sem sett er aftan við þau myndan sem hægt er að festa við það, viðskeyti er bundið myndan. Andstæður viðskeytis eru forskeyti og innskeyti.

Tengt efni 
 -æta
 Tannhljóðsviðskeyti

 

fr:Affixe#Place des affixes
nn:Affiks#Suffiks
Bundið myndan

Bundið myndan eða bundið morfem er í málvísindum myndan sem getur ekki staðið eitt og sér heldur þarf að vera fast við rótarmyndan, andstæða þess er frjálst myndan.

Formfræði
Pólýbíos

Pólýbíos (grísku Πολυβιος) (um 203 – 120 f.Kr.) var grískur sagnaritari sem ritaði meðal annars um sögu Rómar frá 220 til 146 f.Kr. Meðal þeirra sem hafa verið undir áhrifum frá Pólýbíosi eru Cíceró, Montesquieu og stofnfeður Bandaríkjanna.

Heimildir og ítarefni 
 Guðmundur J. Guðmundsson, „Grísk sagnaritun frá Hekateosi til Pólýbíosar“ hjá Sigurði A. Magnússyni, Kristjáni Árnasyni og Ástráði Eysteinssyni (ritstj.), Grikkland ár og síð (Hið íslenzka bókmenntafélag, 1991).
 Hornblower, Simon (ritstj.), Greek Historiography (Oxford: Clarendon Press, 1994).
 Luce, T.J., The Greek Historians (London: Routledge, 1997).
 Marincola, John (ritstj.), A Companion to Greek and Roman Historiography (Oxford: Blackwell, 2007).

Tengt efni 
 Cíceró
 Heródótos
 Títus Lívíus
 Þúkýdídes

Tengill 
 „Pólýbíos frá Magalópólis“, Lesbók Morgunblaðsins 1982

Forngrískir sagnaritarar
Rómverskir sagnaritarar
Frjálst myndan

Frjálst myndan eða frjálst morfem er í málvísindum myndan sem getur ólíkt bundnu myndani staðið eitt og sér.

Formfræði

en:Free morpheme
fa:تکواژ آزاد
Rót (málvísindi)

Rót er í málvísindum sá hluti orðs sem ekki er hægt að brjóta niður í minni myndön. Rót er einnig aðeins eitt atkvæði.

Formfræði
Aðskeyti

Aðskeyti er myndan sem er fast við aðra myndan t.d. rót. Gerðir aðskeyta eru forskeyti, viðskeyti, innskeyti og umskeyti.

Gerðir aðskeyta 
Aðskeytum er skipt up í margar tegundir eftir því hvar þau eru staðsett í sambandi við rótina: 

 Forskeyti (skeytt fyrir framan myndunina)
 Viðskeyti (skeytt fyrir aftan myndunina)
 Innskeyti (skeytt inn innan við myndan)
 Umskeyti (skeytt í kringum aðra myndan, þ.e.a.s. bæði fyrir framan og aftan)
 Simulfix  (samhengislaust aðskeyti samofið í orði) 

Formfræði
Hekatajos

Um yngri sagnaritara að sama nafni, sjá Hekatajos frá Abderu.

Hekatajos (einnig skrifað Hekatæos eða Hekatæus) frá Míletos (um 550-476 f.Kr.) var forngrískur sagnaritari. Hekatajos var af auðugum ættum. Hann ferðaðist víða en settist um síðir að í heimaborg sinni þar sem hann samdi rit um sögu og staðhætti þeirra staða sem hann hafði heimsótt. Hekatajos er sagður hafa verið nemandi heimspekingsins Anaxímandrosar.

Hekatajos er einn fyrsti klassíski höfundurinn sem minnist á Kelta.

Heimildir og ítarefni 
 Guðmundur J. Guðmundsson, „Grísk sagnaritun frá Hekateosi til Pólýbíosar“ hjá Sigurði A. Magnússyni, Kristjáni Árnasyni og Ástráði Eysteinssyni (ritstj.), Grikkland ár og síð (Hið íslenzka bókmenntafélag, 1991).
 Hornblower, Simon (ritstj.), Greek Historiography (Oxford: Clarendon Press, 1994).
 Luce, T.J., The Greek Historians (London: Routledge, 1997).
 Marincola, John (ritstj.), A Companion to Greek and Roman Historiography (Oxford: Blackwell, 2007).

Tengt efni 
 Forngrísk sagnaritun
 Heródótos
 Xenofon
 Þúkýdídes

Forngrískir sagnaritarar
Hekatajos frá Abderu

Um eldri sagnaritara að sama nafni, sjá Hekatajos.

Hekatajos frá Abderu (eða Teos) var forngrískur sagnaritari og efahyggjumaður, sem var uppi á 4. og 3. öld f.Kr.. Hann nam heimspeki hjá efasemdamanninum Pyrrhoni en flutti síðar til Alexandríu. Hann fylgdi Ptolemajosi I í leiðangur til Sýrlands og sigldi með honum upp Níl allt til Þebu (Díogenes Laertíos ix. 61). Hann skrifaði um ferðir sínar en þekktast rita hans var Um Egyptana. Sagnaritarinn Díodóros frá Sikiley studdist við verk Hekatajosar. 

Varðveitt brot verka Hekatajosar eru birt hjá C. W. Muller (ritstj.) Fragmenta historicorum Graecorum.

Tengt efni 
 Díodóros Sikúlos
 Pyrrhon

Heimild 
 

Forngrískir sagnaritarar
Heimspekingar helleníska tímans
Merkingarfræði

Merkingarfræði (enska semantics, úr grísku sēmantiká, fleirtala af sēmantikós) er fræðigrein sem fæst við rannsóknir á merkingu. Þeir sem leggja stund á greinina kallast merkingarfræðingar. Merkingarfræðin fæst við vensl orðs og þess sem það vísar til, nánar tiltekið tengsl tákna af ýmsu tagi og þess sem táknað er. Merkingarfræði innan málvísinda er rannsókn á merkingu sem tjáð er með tungumálinu. Aðrar tegundir merkingarfræði eru merkingarfræði forritunarmála, merkingarfræði innan rökfræði og táknfræði.

Málspeki
Myndan

Myndan eða morfem er í orðhlutafræði minnsta eining tungumáls sem hefur merkingu.

Gerðir myndana 
 Afleiðslumyndan
 Beygingarmyndan
 Bundið myndan
 Frjálst myndan

Formfræði
Innskeyti

Innskeyti er í málvísindum aðskeyti sem sett inn í aðra myndan. Í íslensku eru engin innskeyti.

Formfræði
Samleitin þróun

Samleitin þróun er í þróunarlíffræði ferli þar sem tvær aðskildar tegundir þróa með sér svipaða eiginleika í aðskildum vistkerfum. Dæmi um þetta eru vængir skordýra, fugla og leðurblaka, augu eru annað dæmi.

Tengt efni 
 Samhliða þróun
 Ósamhliða þróun

Þróunarlíffræði
Samhliða þróun

Samhliða þróun er í þróunarlíffræði ferli þar sem tvær aðskildar tegundir þróa með sér svipaða eiginleika í sama vistkerfinu á sama tíma.

Tengt efni 
 Samleitin þróun
 Ósamhliða þróun

Þróunarlíffræði
Ósamhliða þróun

Ósamhliða þróun er í þróunarlíffræði ferli þar sem tvær aðskildar tegundir þróa með sér svipaða eiginleika í sama vistkerfinu en ekki á sama tíma.

Tengt efni 
 Samleitin þróun
 Samhliða þróun

Þróunarlíffræði

en:Evolutionary relay
Jarðskjálftafræði

JarðskjálftafræðiByggingarverkfræði (jarðfræði) eða skjálftafræðiEðlisfræði er undirgrein jarðeðlisfræðinnar sem fæst við rannsóknir á jarðskjálftum og hreyfingu bylgna í gegnum jörðina. Þeir sem leggja stund á greinina kallast jarðskjálftafræðingar eða skjálftafræðingar.

Sjá einnig 
 Sólskjálftafræði
 Stjarnskjálftafræði

Heimildir
Jarðskjálftamælir

Jarðskjálftamælir er í jarðskjálftafræði mælitæki notað til að mæla jarðskjálftabylgjur.

Jarðskjálftafræði
Mælitæki
Haffræði

Haffræði er undirgrein jarðvísindanna sem fæst við rannsóknir á höfum. Þeir sem leggja stund á greinina kallast haffræðingar.

 
Loftslag
Skýjafræði

Skýjafræði er undirgrein veðurfræðinnar sem fæst við rannsóknir á skýjum og myndun þeirra. Veðurfræðingar stunda skýjafræði.

 

en:Cloud
Rosslyn-kapellan

Rosslyn-kapellan er kirkja í bænum Roslin í Skotlandi frá miðöldum. Aðalsmaðurinn Sir William Sinclair (einnig stafsett St Clair), þriðji og síðasti St Clair prins Orkneyja hóf undirbúning að byggingu hennar um 1440 en 1446 er talið marka stofnun hennar.

Kirkjan er skreytt af mikilli natni og má meðal annars sjá lífsferli mannsins gerð skil á veggjunum, allt til grafar. Nýlega var uppgötvað að í loftskreytingunum er að finna dulkóðaða nótnaforskrift fyrir tónlist sem virðist líkjast barnagælum.

Fjölmargar goðsagnir hafa fylgt kirkjunni, nú síðast vegna skáldsögunnar Da Vinci lykillinn eftir Dan Brown.

Heimildir
Vefsafn Scotsman.com um Rosslyn-kapelluna
Vefur Rosslyn-kapellunnar

Tengill
Vefur Rosslyn-kapellunnar

Kirkjur í Skotlandi
.kz

.kz er þjóðarlén Kasakstans.

Tenglar 
 Umsjónaraðili þjóðarléns Kasakstans
 Skýrsla um skráningarreglur .kz léna 

kz

sv:Toppdomän#K
Hvíta húsið (aðgreiningarsíða)

Hvíta húsið getur átt við:
aðsetur Bandaríkjaforseta
aðsetur ríkisstjórnar Rússlands
auglýsingastofuna Hvíta húsið
tómstunda- og menningarhús á Akranesi
samkomustað á Selfossi
Hvíta húsið í Vestmannaeyjum.
Sæfarinn

Sæfarinn: Ferðin kring um hnöttinn neðansjávar (franska: Vingt mille lieues sous les mers) er skáldsaga eftir Jules Verne. Bókin var fyrst gefin út í íslenskri þýðingu Péturs G. Guðmundssonar árið 1908 og prentuð í Prentsmiðjunni Gutenberg. Hún birtist svo 8. nóvember 2005 á Project Gutenberg, enda Útgáfurétturinn löngu útrunninn. Jóhannes Birgir Jensson sá að hluta um að búa hana í hendur Distributed Proofreaders.

Bókin greinir frá ævintýrum Aronnax, Konsæls og Ned Lands þegar þeir eru teknir höndum af Núma skipstjóra og fylgja honum og áhöfn hans á kafbátnum Sæfaranum.

Tenglar 
 Sæfarinn: Ferðin kring um hnöttinn neðansjávar á Project Gutenberg.

Bókaárið 1908
Íslenskar bókmenntir á Project Gutenberg
Jules Verne

Jules Gabriel Verne (8. febrúar 1828 – 24. mars 1905) var franskur rithöfundur, skáld, leikskáld og brautryðjandi á sviði vísindaskáldsagna. 

Samstarf Verne og útgefandans Pierre-Jules Hetzel leiddi til útgáfu gríðarvinsællar bókaraðar um „ótrúlegu ferðirnar“ (Voyages extraordinaires), yfir 50 skáldsagna um ímyndaða könnunarleiðangra. Meðal þekktustu sagnanna í þessum flokki eru Leyndardómar Snæfellsjökuls (1864), Tunglflaugin (1865), Sæfarinn: Ferðin kring um hnöttinn neðansjávar (1870) og Umhverfis jörðina á 80 dögum (1873). 

Verne er einn af þekktustu rithöfundum heims og verk hans höfðu mikil áhrif á framúrstefnuhöfunda 20. aldar í Frakklandi. Í hinum enskumælandi heimi var hins vegar lengi litið á hann sem höfund barnabóka eða furðusagna af því þýðingar á verkum hans komu oft út í styttum útgáfum.

Frá 1979 hefur Verne verið í öðru sæti yfir mest þýddu höfunda heims, á eftir Agöthu Christie. Hann hefur stundum verið nefndur „faðir vísindaskáldsögunnar“ ásamt H. G. Wells og Hugo Gernsback.

Tengill 
 
 Jules Verne forspár um tækni 20. aldar; grein í Morgunblaðinu 1994 

Verne, Jules
Skúffuregla Dirichlets

Skúffuregla Dirichlets er regla sem segir að; ef k hlutir eru settir í N skúffur, þar sem k > N (hlutirnir eru fleiri en skúffurnar), þarf að minnsta kosti ein skúffan að innihalda fleiri en einn hlut. Viðfang reglunnar er mikilvægt í talnafræði.

Höfundur þessarrar reglu, G. Lejeune Dirichlet, notaði samlíkingu við dúfur (k) og dúfnaholur (N) og því er reglan kölluð „the pigeonhole principle“ á ensku (einnig þekkt sem „Dirichlet's Box Principle“). Á íslensku hefur myndast sú hefð að kalla þetta skúffureglu.

Almenna skúffureglan er þannig: Ef að k hlutir eru settir í N skúffur, þá er að lágmarki til ein skúffa sem inniheldur  hluti.

Óbein sönnun 
Gerum ráð fyrir því að engin skúffa innihaldi fleiri en  hluti. Þá er samanlagður fjöldi hluta í skúffum lægri en k.

,

þar sem að ójafnan  er notuð. Þetta er mótsögn: k hlutir voru upphaflega settir í skúffurnar og eru þar enn. Því hlýtur að vera til skúffa sem inniheldur fleiri en  hluti. Sú skúffa inniheldur að lágmarki  hluti.

Dæmi 
Í 100 manna hópi eru að lágmarki  manns sem eiga afmæli í sama mánuði.

Tenglar 
 Pigeonhole Principle
 Einföld útskýring á MathWorld

Fléttufræði
Talningarfræði

Talningarfræði er undirgrein fléttufræðinnar í stærðfræði, og snýst hún um það hvernig hægt er að telja tilfelli eða atburði.

Fléttufræði
Johann Peter Gustav Lejeune Dirichlet

Johann Peter Gustav Lejeune Dirichlet (13. febrúar 1805 nálægt Köln í Þýskalandi — 5. maí 1859) var þýskur stærðfræðingur af frönskum ættum. Hann stundaði nám í Parísarháskóla og vann seinna við Breslauháskóla og Berlínarháskóla. Árið 1855 tók hann við af Carl Frederich Gauss sem prófessor við Göttingenháskóla.

Dirichlet var sagður vera fyrsti maðurinn sem náði fullkomnum tökum á Disquisitiones Arithmeticae eftir Gauss, sem kom út um 20 árum áður en að hann tók við stöðunni. Hann er sagður hafa haft eintak við hendina öllum stundum.

Rannsóknir Dirichlets snérust fyrst og fremst um fléttufræði og talnafræði. Hann sannaði m.a. eitt tilvik af síðustu setningu Fermats fyrir n = 5 og að það væru til óendanlega margarar prímtölur í jafnmunarununni  þar sem að  og  eru ósamþátta. Dirichlet-röð er kennd við hann.

Þýskir stærðfræðingar
Talnafræðingar
Lífland (fyrirtæki)

Lífland er íslenskt fyrirtæki sem hét áður Mjólkurfélag Reykjavíkur. Fyrirtækið var stofnað árið 1917 og seldi þá ýmsar vörur til bænda, s.s. kjarnfóður. Árið 2005 var nafninu breytt og einnig áherslum. Lífland rekur 5 verslanir á landinu, en í verslunum Líflands eru seldar ýmsar hestavörur, garðvörur, vörur fyrir útivist og sumarhús en einnig ýmsar vörur fyrir bændur. Lífland starfrækir einnig einu hveitimyllu landsins og markaðssetur mjölvörur undir vörumerkinu Kornax.

Tengill
Vefsíða Líflands

Íslensk fyrirtæki
Wi-Fi

Wi-Fi (stundum skrifað Wi-fi, WiFi, Wifi eða wifi; dregið af Wireless Fidelity eða „þráðlaus nákvæmni“) er vörumerki nokkurra samhæfnisstaðla fyrir þráðlaus staðarnet (WLAN).

Wi-Fi var ætlað að gera fjarskiptabúnaði (líkt og fartölvum) það kleift að tengjast við þráðlaus staðarnet en er nú gjarnan notað fyrir internetaðgang og VoIP-síma. Fartölvur geta einnig notað Wi-Fi og er það yfirleitt innbyggt í þær en sumar þurfa ennþá á Wi-Fi netkorti að halda. Önnur tæki, líkt og myndavélar, eru stundum búin Wi-Fi.

Einstaklingur með Wi-Fi tæki getur tengt tækið inn á þráðlaust staðarnet þegar hann er nálægt einhverjum af aðgangsstöðum þess. Tengst er með rafsegulbylgjum á örbylgjurófinu og því þarf ekki að tengja tækið við netkerfið með snúru. Ef þráðlausa staðarnetið er tengt við internetið er sömuleiðis hægt að tengjast því með tækinu. Það landfræðilega svæði sem einn eða fleiri aðgangsstaðir þjóna kallast heitur reitur. Drægi aðgangsstaða er mismunandi. Drægi Wi-Fi-beina í heimahúsum er alla jafna um 45 metrar innanhúss og um 90 metrar utanhúss.

Samskipti
Boltaíþrótt

Boltaíþrótt er íþrótt spiluð með bolta.

Algengar boltaíþróttir 
 Bandy
 Bandý
 Körfubolti
 Golf
 Knattspyrna
 Blak
 Handknattleikur (Handbolti)
 Ruðningur
 Keila
 Póló
 Shinty
 Tennis
Ramsey-tala

Ramsey-talan , þar sem , er lágmarksfjöldi einstaklinga í veislu þar sem að lágmarki eru m pör vina eða n pör óvina, að því gefnu að allir í veislunni séu ýmist vinir eða óvinir. Sjá má að .

Eiginleikar Ramsey-talna eru m.a. að . Ennfremur er  fyrir allar jákvæðar heiltölur .

Eingöngu eru þekkt nákvæm gildi á 9 Ramsey-tölum, með . Þær eru m.a. , en ennfremur eru þekkt takmörk fyrir ýmsar Ramsey-tölur, t.a.m.  .

Ramsey-tölur eru nefndar eftir Frank Plumpton Ramsey, sem skilgreindi þær.

Fléttufræði
Litli prinsinn

Litli prinsinn (franska: Le Petit Prince) er bók eftir franska flugmanninn Antoine de Saint-Exupéry sem kom út árið 1943. Bókin hefur verið þýdd á fleiri en 190 tungumál og selst í yfir 80 milljónum eintaka. Hún kom út á íslensku árið 1961 í þýðingu Þórarins Björnssonar. 

Sagan segir frá Iitlum prinsi sem sögumaður hittir. Litli prinsinn á sér þá mikilvægu lífsreglu, að svara ekki spurningum eða gefa skýringar, hann spyr í sífellu og hann þráast við að spyrja þar til hann fær svar sem hann er ánægður með. Hann ferðast um himingeiminn, og alls staðar
hittir hann fyrir einhvern eða eitthvað sem vert er að kynnast nánar. Hann hittir konung, monthana, drykkjumann, kaupsýslumann, landkönnuð og ljósamann, og loks kemur hann til jarðarinnar. Hann dáir sólsetur, blóm og fiðrildi, hann kynnist eyðimörkinni, bergmálinu og fjallatindunum, en allan tímann er hann að leita að blóminu sem hann yfirgaf til að fara að kanna heiminn.

Tengt efni 
 Listi Le Monde yfir 100 minnisstæðustu bækur aldarinnar

Tenglar 
 „Talnafíkn fullorðinna“; grein í Morgunblaðinu 1996
erlendir
 Litli prinsinn á 160 tungumálum
 Litli prinsinn á 100 tungumálum með hljóðsýnishornum

Franskar skáldsögur
Samtök glæpasagnahöfunda

Samtök glæpasagnahöfunda (enska: The Crime Writers' Association) eru samtök höfunda glæpasagna sem verðlauna rithöfunda glæpasagna ár hvert með verðlaunum sem kennd eru við rýtinga. Félagar í samtökunum eru yfir 450 og rita bæði skáldsögur og sannsögulegar bækur.

Verðlaun 
Gullrýtingurinn, fyrir bestu glæpasöguna. Veitt árlega frá 1955.
Alþjóðlegi rýtingurinn, fyrir bestu glæpasöguna í enskri þýðingu. Höfundur og þýðandi deila verðlaununum. Veitt árlega frá 2006.
Ian Fleming stálrýtingurinn, fyrir bestu spennusöguna í anda James Bond.
Gullrýtingur fyrir sanna glæpasögu, fyrir bestu sönnu glæpasöguna. Veitt annaðhvort ár.
John Creasy rýtingurinn, fyrir bestu fyrstu glæpasögu höfundar. Einnig nefndur "Ferskt blóð"-rýtingurinn.
Bókasafnsrýtingurinn. Til glæpasagnahöfundar sem "veitir lesendum mesta ánægju nú um stundir".
Nýliðarýtingurinn. Veittur óútgefnum höfundi sem hefur sent inn besta fyrsta kaflann og útdrátt í árlega samkeppni Samtaka glæpasagnahöfunda.  
Cartier demantsrýtingurinn. Heiðursverðlaun. 
Silfurrýtingurinn, fyrir næstbestu glæpasöguna. Verðlaunin eru ekki lengur veitt.
CWA Smásagnaverðlaunin, fyrir bestu glæpasmásöguna birta á ensku.
Ellis Peters verðlaunin, fyrir bestu sögulegu glæpasöguna.
Síðasta-hláturs-rýtingurinn, fyrir skoplegustu glæpasöguna. Verðlaunin eru ekki lengur veitt.

Heimildir 
 „The Crime Writers' Association“, vefur Samtaka glæpasagnahöfunda.

Félagasamtök
Alcatraz

Alcatraz (eða Alkatraseyja) (enska: Alcatraz Island) er eyja í San Francisco flóa í San Francisco í Bandaríkjunum. Hún var áður notuð sem virki af hernum og sem hámarksöryggisfangelsi en er núna í umsjá National Park Service sem hluti af Golden Gate National Recreation Area og er opin fyrir ferðamenn. Nafn eyjunnar er komið af arabíska orðinu fyrir fuglategundina súlu í gegnum spænsku (albatross). Á eyjunni er elsti viti á vesturströnd Bandaríkjanna.

Tenglar 

 Vefsíða eyjunnar á vef National Park Service

Kennileiti í San Francisco
Golden Gate National Recreation Area
Eyjur í Kaliforníu
Fangelsi í Kaliforníu
Fyrrum fangelsi
Sigurrós

Sigurrós er íslenskt kvenmannsnafn. Nafnið er samsett úr orðunum sigur og rós.

Dreifing á Íslandi

Þekktir nafnhafar 
 Sigurrós Þorgrímsdóttir þingmaður og bæjarfulltrúi
 Hljómsveitin Sigur Rós var nefnd eftir stúlku að nafni Sigurrós Elín.

Heimildir 
 
 

Íslensk kvenmannsnöfn