alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sporðdrekar

Sporðdrekar eru áttfætlur af ættbálki Scorpiones. Um 1750 tegundir eru þekktar og eru 13 ættir. Sporðdrekar finnast í öllum heimsálfum nema á Suðurskautslandinu en þeir komu með mönnum til Ástralíu.

Búsvæði þeirra er fjölbreytt, þeir eru harðgerir og geta lifað við erfið skilyrði ásamt því að þurfa litla fæðu. Þeir éta önnur dýr og allt sem þeir ráða við. Óvinir spordreka eru t.d. uglur, snákar og eðlur. Virkni þeirra er á nóttunni og finna þeir skjól yfir daginn.
Í mökun sporðdreka stíga þeir eins konar dans.

Að meðaltali eru sporðdrekar um 6 sentimetrar að lengd en geta orðið meira en 20 sm stórir og 9 mm smáir. Á þeim er uppsveigður hali með broddi sem ber eitur. Aðeins 25 tegundir eru með eitur sem hefur drepið manneskjur. Einnig eru gripklær fremstir gangliða líkt og á kröbbum.

Sporðdrekar eru forsöguleg dýr og í meginatriðum hefur líkamsbygging þeirra ekkert breyst síðan þeir námu land á fornlífsöld.

Heimildir
Hvað getið þið sagt mér um sporðdreka? Vísindavefur, skoðað 23. apríl, 2020.
 

Áttfætlur
Tobias Asser

Tobias Michael Carel Asser (28. apríl 1838 – 29. júlí 1913) var hollenskur lögmaður og lögfræðingur af gyðingaættum.

Árið 1911 vann Asser friðarverðlaun Nóbels (ásamt Alfred Hermann Fried) fyrir störf sín á sviði alþjóðlegs einkamálaréttar, sér í lagi fyrir að taka þátt í stofnun Haag-ráðstefnunnar um alþjóðlegan einkamálarétt (HCCH).

Æviágrip
Tobias Michael Carel Asser fæddist þann 28. apríl í Amsterdam í Hollandi. Hann var sonur Carels Daniel Asser (1813–85) og sonarsonur dómarans Carels Asser (1780-1836). Asser nam lögfræði við Háskólann í Amsterdam og Háskólan í Leiden og varð seinna lagaprófessor við Háskólann í Amsterdam.

Asser tók þátt í stofnun lögfræðitímaritsins Revue de Droit International et de Législation Comparée ásamt John Westlake og Gustave Rolin-Jaequemyns. Hann var einnig meðal stofnenda Alþjóðaréttarstofnunarinnar (fr. Institut de Droit International) árið 1873. Árið 1880 varð Asser meðlimur í Konunglegu lista- og vísindaakademíunni í Hollandi.

Haag-ráðstefnan um alþjóðlegan einkamálarétt 
Asser var meðal fremstu hugsuða á sviði alþjóðlegs einkamálaréttar og taldi að traustir lagarammar í kringum samskipti einkaaðila milli ríkja myndu stuðla að friði og stöðugleika. Árið 1893 átti Asser frumkvæði að fyrstu samkomu HCCH, alþjóðastofnunar sem fjallaði um alþjóðlegan einkamálarétt. Ríkin sem tóku þátt voru Austurríki-Ungverjaland, Belgía, Frakkland, Þýskaland, Ítalía, Lúxemborg, Holland, Portúgal, Rúmenía, Rússland, Spánn og Sviss. Asser var kjörinn forseti samkomunnar og síðan endurkjörinn á næstu þremur samkomum sem haldnar voru árin 1894, 1900 og 1904. Undir forystu Assers stóð HCCH fyrir ýmsum milliríkjasamningum, Haag-sáttmálunum, sem samræmdu reglur alþjóðlegs einkamálaréttar á sviðum hjónabands (1902), skilnaðar (1902), forsjár (1902), einkamála (1905), réttaráhrifa hjónabands (1905) og sviptingar borgararéttinda (1905).

Árið 1911 hlaut Asser friðarverðlaun Nóbels. Í ræðu sinni við verðlaunaathöfnina þann 10. desember 1911 lagði Jørgen Løvland, formaður Nóbelsnefndarinnar, sérstaka áherslu á störf Assers á sviði alþjóðlegs einkamálaréttar og á afrek hans með stofnun HCCH og sagði að Asser væri „eftirmaður eða endurlífgari frumkvöðlastarfs Hollendinga á sviði alþjóðalaga á sautjándu öld“, Hugo Grotius samtíðar sinnar.

Friðarráðstefnurnar í Haag 
Asser var einn af fulltrúum Hollendinga á báðum friðarráðstefnunum í Haag árið 1899 og 1907.

Fasti gerðardómstóllinn 
Árið 1902 sat Asser í fyrstu gerðarnefndinni sem tók fyrir milliríkjadeilu á vettvangi Fasta gerðardómstólsins, sem hafði verið stofnsettur í kjölfar fyrstu friðarráðstefnunnar í Haag árið 1899. Asser tók jafnframt þátt í stofnun þess sem átti síðar eftir að verða Alþjóðaréttarháskólinn í Haag, en lifði ekki nógu lengi til að sjá opnun hans árið 1923.

Asser lést þann 20. júlí árið 1913 í Haag.

Nafngiftir
Rannsóknarstofnun í alþjóðlegum einka- og opinberum rétti, Evrópurétti og alþjóðlegum gerðardómum er nefnd eftir Asser. Stofnunin heitir T.M.C. Asser Instituut og er staðsett í Haag.

Tilvísanir

Handhafar friðarverðlauna Nóbels
Hollenskir lögfræðingar
Grenisilfri

Grenisilfri (fræðiheiti: Cortinarius caninus) er tegund svepps af kögursveppaætt. Hann er líklega nýlegur landnemi á Íslandi sem borist hefur með innfluttum grenitrjám.

Tilvísanir 

Kögursveppaætt
Sveppir
Sveppir á Íslandi
Harrisburg

Harrisburg er fylkishöfuðborg Pennsylvaníu. Íbúar eru um 50.000 (2018) en voru um 90.000 árið 1960. Borgin er í Susquehanna-dalnum en þar búa aftur á móti nálægt 600.000 manns

Harrisburg á sér mikilvæga sögu í landnáminu vestur á bóginn, bandaríska borgarastríðinu og iðnbyltingu landsins.
The Pennsylvania Farm Show er stærsta landbúnaðarsýning Bandaríkjanna og er haldin árlega í borginni.

Borgir í Pennsylvaníu
Kirkjugólf

Kirkjugólf er stuðlabergsflötur við Kirkjubæjarklaustur sem er um  80 m².

Tenglar
Klaustur.is - Kirkjugólf 
Stuðlaberg
Kirkjubæjarklaustur
Stuðlaberg á Íslandi
Albany (New York)

Albany er fylkishöfuðborg New York-fylkis. Íbúar eru um 100.000 (2018). Borgin er við Hudsonfljót og 220 km norður af New York-borg. Borgin er þekkt háskólaborg og á sér langa samfellda sögu. Söfnin New York State Museum, the New York State Library og the New York State Archives eru þar.

Borgir í New York-fylki
Efstadalsfjall

Efstadalsfjall er 627 metra fjall austur af Laugarvatni.

Fjöll á Íslandi
Bláskógabyggð
Skálafell

Skálafell getur meðal annars átt við:
Skálafell (Kjósarhreppi)
Skálafell (Hellisheiði)

Aðgreiningarsíður
Hoya ramosii

Hoya ramosii er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er á Filippseyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya samarensis

Hoya samarensis er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er á Filippseyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya savaiiensis

Hoya savaiiensis er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er á Samóa.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya smithii

Hoya smithii er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er á Fídjíeyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Vinstri og hægri umferð

Vinstri umferð og hægri umferð er venjan að halda til vinstri eða hægri hliðar vegarins. 165 lönd nota hægri umferð á meðan 75 lönd nota vinstri umferð.

Á Íslandi
Ísland er með hægri umferð. Það var vinstri umferð fram til H-dagsins árið 1968 þegar umferðinni var breytt til hægri.

Erlendis
Árið 1919, voru lönd með vinstri umferð jafnmörg löndum með hægri umferð.

Nú er fjöldi landa með vinstri umferð er helmingur fjölda landa með hægri umferð. Tvö lönd hafa breytt frá hægri til vinstri: Namibía og Samóa.

Listi yfir lönd

Tilvísanir

Samgöngur
Hoya soligamiana

Hoya soligamiana er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er á Filippseyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya stoneana

Hoya stoneana er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er á Filippseyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya surigaoensis

Hoya surigaoensis er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er á Filippseyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya tamaleaaea

Hoya tamaleaaea er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er á Samóa.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya tauensis

Hoya tauensis er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er á Bandarísku Samóa.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya taytayensis

Hoya taytayensis er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er á Filippseyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya tiatuilaensis

Hoya tiatuilaensis er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er á Bandarísku Samóa.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Kviðdómur

Kviðdómur er hópur fólks valinn af handahófi til að greiða úr ágreiningi í dómsmáli. Kviðdómar urðu til í Englandi á miðöldum en notkun þeirra einkennir enska fordæmisréttarkerfið sem dreifðist síðan til Bandaríkjanna, Kanada, Ástralíu og fleiri landa.

Kviðdómar eru yfirleitt skipaðir tólf einstaklingum, en í vissum málum geta kviðdómarar verið fleiri. Slíkir stórir kviðdómar eru ekki notaðir lengur nema í Bandaríkjunum og Líberíu.

Hlutverk 
Hlutverk kviðdóms er að velta fyrir sér sönnunargögnum sem sett eru fram af stefnanda og verjanda. Eftir að hafa skoðað sönnunargögnin og tilskipanir frá dómaranum kemur kviðdómurinn saman til að íhuga málið og skera úr því.

Meirihlutinn sem krefst til að skila dómi er misjafn. Í sumum tilfellum þarf álit kviðdóms að vera einróma, en í öðrum tilfellum þarf eingöngu einfaldan eða aukinn meirihluta. Upp getur komið að kviðdómur sé klofinn en þá er enginn meirihluti. Fjöldi kviðdómara er breytilegur en í alvarlegum sakamálum eru þeir oftast tólf. Í einkamálum geta kviðdómarar verið færri en tólf.

Skipun 
Einstaklingum sem eru kallaðir til kviðdóms er oftast skylt með lögum til að sitja í honum. Kviðdómarar eiga að vera hlutlausir í málinu. Gerðar eru kröfur um að kviðdómarar séu ekki háðir eða tengdir stefnanda eða verjanda. Kviðdómarar eru valdir af handahófi úr hópi hæfra fullorðinna einstaklinga. Oft er tekið viðtal við mögulega kviðdómara til að kanna hvort þeir séu hlutlausir eða óhæfir til að sitja í kviðdómi.

Í kviðdómi situr formaður, sem er ýmist skipað af dómaranum eða kosinn af hinum kviðdómurunum. Hlutverk hans er meðal annars að leggja spurningar fyrir dómarann af hálfu kviðdómsins, að miðla umræðum milli kviðdómara og að skila áliti þeirra að málinu loknu.

Þar sem upp getur komið að tilteknir kviðdómarar séu óhæfir vegna t.d. lélegs heilsufars eru nokkrir staðgenglar einnig valdir.

Störf 
Strangar reglur gilda um störf kviðdóms til þess að hann geti sinnt hlutverki sínu almennilega. Kviðdómarar mega ekki leita upplýsinga um málið frá öðrum heimildum en yfirheyrslunni (t.d. í fréttum eða á netinu) og mega ekki fara í eigin rannsókn (t.d. með því að fara á vettvang). Kviðdómarar mega ekki hafa samráð við aðila að málinu svo sem lögfræðinga. Í ákveðnum tilvikum getur kviðdómurinn verið settur í einangrun til að vernda störf hans.

Kviðdómurum er í flestum tilfellum skylt að fara með allar umræður sín á milli sem trúnaðarmál. Þessi skylda getur varað lengi eftir að dómsmálinu er lokið og sé hún ekki virt getur það verið refsivert.

Það er talið alvarlegt lögbrot að reyna að hafa áhrif á kviðdóm með mútum eða hótunum. Kviðdómari kann einnig að sæta refsingu ef hann spillir eigin hlutleysi viljandi.

Heimildir 
 

Lögfræði
Fremont, Kaliforníu

Fremont er borg í Kaliforníu í Bandaríkjunum. Hún er í sunnanverðri Alameda-sýslu, sunnan við Oakland á austurströnd San Francisco-flóa. Íbúar Fremont eru um 214.089 (2010).

Fremont er fjórða fjölmennasta borg San Fransisco-flóa og er ein sú særsta þar að flatarmáli.

Borgir í Kaliforníu
Hoya unica

Hoya unica er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er á Filippseyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya unruhiana

Hoya unruhiana er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er á Filippseyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya vicencioana

Hoya vicencioana er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er á Filippseyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya weebella

Hoya weebella er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er í Taílandi.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya whistleri

Hoya whistleri er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er á Samóa.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya wongii

Hoya wongii er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er á Borneó (Brunei).

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya williamsiana

Hoya williamsiana er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er á Filippseyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya wightii

Hoya wightii er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er á Indlandi.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Aulus Cornelius Celsus

Aulus Cornelius Celsus (uppi frá  25 fyrir Krist til um 50 eftir Krist) var rómverskur ritari alfræðirits um læknisfræði. Hann ritaði fyrstu sögu læknisfræði í ritinu De Re Medicina. Ritið sem er á latínu hefst á formála þar sem rakin er saga lækninga frá fornu fari og síðan  átta kaflar. Fyrsti kaflinn fjallar um heilsufræði og mataræði, annar kaflinn um orsakir sjúkdóma, þriðji kaflinn um hitasótt, fjórði kaflinn um líkamsbyggingu mannsins, fimmti kaflinn  um lyf, sár og meðferð sára, sjötti kaflinn um húðsjúkdóma og fleira, sjöundi kaflinn um skurðlækningar og áttundi kaflinn um liðhlaup og beinbrot.
Celsus er talinn hafa fæðst árið 25 fyrir Krist skammt frá Narbonne en búið í Róm á fullorðinsárum.  Nikulás páfi V. lét prenta bók hans rit hans árið 1478 en þá var prenttæknin ný og var ritið fyrsta lækningabókin sem kom á prent.  Rit Celsus er talinn hluti af stærra alfræðiriti sem nú er glatað.

Heimildir
 Lækningabók Celsus (Lesbók Morgunblaðsins 04.12.1960)
 De medicina á ýmsum tungumálum (openlibrary.org)

Rómverskir sagnaritarar
Kött Grá Pje

Atli Sigþórsson (f. 1983), þekktur undir listamannsnafninu Kött Grá Pje, er íslenskur rappari og textasmiður.

Atli er frá Akureyri. Listamannsnafnið vísar í kött (en líka bandarísk hipphopp-nöfn sem byrja á „Cut“), litinn gráan, og svo vísar Pje í dulspekinginn Helga Pjeturss.

Reggílagið „Aheybaró“ var einn af sumarslögurum ársins 2013. Fyrsta platan hans kom svo út 2016.

Bækur 

 Stálskip (2014), prósabók
 Perurnar í íbúðinni minni (2016)
 Hin svarta útsending (2017)

Tilvísanir

Íslenskir tónlistarmenn
Íslenskir rapparar
Íslenskir rithöfundar
Fólk fætt árið 1983
Magnús Jónsson (f. 1887)

Magnús Jónsson (26. nóvember 1887 - 1958) var guðfræðiprófessor, þingmaður og ráðherra um skeið. Hann  fæddist í  Hvammi í Norðurárdal  sonur Jóns Ólafs prests þar Magnússonar og konu hans, Steinunnar Guðrúnar Þorsteinsdóttur sem ættuð var frá  Úthlíð í Biskupstungum. Magnús Jónsson fór ungur með foreldrum sínum til Skagafjarðar og ólst upp á prestsetrunum  Mælifelli og síðar á Ríp. Hann lauk guðfræðiprófi við Prestaskólann árið 1911 og var prestur Tjaldbúðasafnaðar í Winnipeg um skeið og svo prestur Garða- og Þingvallasafnaða í Norður Dakóta í Bandaríkjunum 1912-1915 og var prestur á Ísafirði 1915-1917 og frá 1917 var hann skipaður dósent við Guðfræðideild Háskóla Íslands og prófessor við sömu deild árið 1928. Hann var þingmaður Reykvíkinga 1921—1946 og var atvinnumálaráðherra í 8 mánuði árið 1942. Hann var skipaður formaður fjárhagsráðs árið 1947 og var það til 1953 er fjárhagsráð var lagt niður. Bróðir Magnúsar var Þorsteinn Jónsson (Þórir Bergsson).

Heimildir 
 Alþýðublaðið - 80. Tölublað (11.04.1958)
 Magnús Jónsson  - Alþingismannatal á vef Alþingis

alþingismenn
Íslenskir ráðherrar
Hoya inflata

Hoya inflata er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er á Nýju-Guíneu.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya jianfenglingensis

Hoya jianfenglingensis er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er á Hainaneyju í Kína.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya kingdonwardii

Hoya kingdonwardii er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er í Myanmar.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Taubleyja

Taubleyja er endurnýtanleg bleyja úr náttúrulegu og manngerðu efni. Slíkar bleyjur eru oft framleiddar úr bómull sem annað hvort er með náttúrulegum lit eða lagt í bleikiefni svo efnið verði hvítt. Önnur efni sem notuð eru í taubleyjur eru meðal annars ull, bambus og óbleiktur hampur. Stundum eru höfð sérstök rakadræg lög  t.d. innlegg  úr mikrófiber eða ytra  lag úr PUL efni.

Heimild
 Greinin Cloth diaper á ensku Wikipedia.
 Taubleyjur
Klofningur í Önundarfirði

Klofningur er berggangur sem gengur út í Önundarfjörð að norðanverðu um 2,5 km frá Flateyri. Berggangurinn er klofinn eftir endilöngu og dregur hann nafn sitt af því. Að Klofningi liggur akfær slóð.

Jarðfræði 
Fyrir ofan Klofning er Klofningshryggur sem er jökulgarður sem nær frá fjalli til fjöru. Talið er að við lok ísaldar hafi jökulgarðurinn náð í sjó fram. Mun ágangur sjávar hafa brotið jökulgarðinn og smám saman flutt hann til þannig að nú myndar hann eyrina sem Flateyri er byggð á.

Aðrar upplýsingar 
Fyrir ofan Klofningshrygg er Klofningsdalur. Um hann og áfram um Klofningsheiði liggur leið á milli Suðureyrar og Flateyrar.

Við Klofning er skógræktarreitur. Þar var sorpurðunarsvæði Ísafjarðarbæjar fyrir óbrennanlegan úrgang. Svæðinu var lokað árið 2011.

Tilvísanir

Vestfirðir
Jarðfræði Íslands
Önundarfjörður
Þorfinnur (fjall)

Þorfinnur er um 730 metra fjall sem liggur gegnt Flateyri við suðurströnd Önundarfjarðar. 

Önundarfjörður
Fjöll á Íslandi
Eiðistorg

Eiðistorg er gata á Seltjarnarnesi og er á mörkum Reykjavíkur og Seltjarnarness. Gatan dregur nafn sitt af býlinu Eiði sem stóð skammt frá þar sem Eiðistorg er nú. Býlið varð að víkja fyrir nýrri byggð og var það brennt í maí 1979. 

Við Eiðistorg 1-9 stendur íbúðarblokk sem reist var árið 1979 og gengur undir heitinu „Hornbjarg". Við Eiðistorg 11-17 er húsaþyrping sem myndar verslunarkjarnann Eiðistorg. Í miðhluta verslunarkjarnans er opið svæði með hitabeltisplöntum.

Fyrsta verslunin sem var opnuð á Eiðistorgi var matvöruverslunin Vörumarkaðurinn sem tók til starfa í ágúst árið 1983. Í kjölfarið fjölgaði verslunum á torginu og á blómaskeiði þess hafði fjöldi fyrirtækja þar aðsetur, s.s. Útvegsbanki Íslands, síðar Íslandsbanki, Íslandspóstur, Nesapótek, bókaverslunin Eymundsson, skyndibitastaðurinn Selbitinn, íþróttavöruverslunin Sportlíf, leikfanga- og bókabúðin Hugföng, Blómastofan, snyrtivöruverslunin Evíta, videóleigan Tröllavídeó og fatahreinsunin Kjóll og hvítt. Um árabil hafði lögreglan bækistöð á Eiðistorgi og Lyfjastofnun var þar einnig lengi til húsa.

Á Eiðistorgi er nú meðal annars bókasafn (Bókasafn Seltjarnarness), matvöruverslunin Hagkaup, hárgreiðslustofan Perma, ÁTVR, veitingastaðurinn og kráin Rauða ljónið, Apótekarinn, Arna ís- og kaffibar, IKONA snyrtistofa og snyrtivöruverslun, sjónvarpsstöðin Hringbraut hefur aðsetur á torginu og einnig frumkvöðasetrið Innovation house.

Tilvísanir 
Íslenskar verslunarmiðstöðvar
Vesturbær Reykjavíkur

Götur á Seltjarnarnesi
Hagalón

Hagalón er fyrirhugað uppistöðulón fyrir Hvammsvirkjun í Skeiða og Gnúpverjahreppi. Áætluð stærð lónsins er fjórir ferkílómetrar. Fyrirhugað er að stífla farveg Þjórsár um 400 m ofan við Minnanúpshólma. Að vestan mun lónið afmarkast að mestu leyti af Þjórsárdalsvegi en sá vegur verður endurbyggður við bakka lónsins og færður nær Þjórsá. Vatnsyfirborð lónsins verður í 116 m hæð yfir sjávarmáli, rúmmálið um 13,2 Gl og meðaldýpt lónsins verður 3,3 m.

Lónið er umdeilt og fer ein stærsta ey Þjórsár, Hagaey, að mestu undir vatn.

Heimild
 Vefsíða Landsvirkjunar um Hvammsvirkjun 

Þjórsá
Sýslur í Bandaríkjunum

Sýslur (enska: counties) eru annað stigið staðarstjórnar í Bandaríkjunum, fyrir neðan fylkin. Þær eru kallaðar sóknir (enska: parishes) í Louisiana, og sveitarfélög (enska: boroughs) í Alaska.

Sýslur eru 3.143 talsins en 100 bætast við ef taldar eru þær sem eru utan fylkjanna 50.

Listi 
 Sýslur í Alabama
 Sveitarfélög í Alaska
 Sýslur í Arizona
 Sýslur í Arkansas
 Sýslur í Kaliforníu
 Sýslur í Colorado
 Sýslur í Connecticut
 Sýslur í Delaware
 Washington (borg) (borgin er jafngildri einni sýslu)
 Sýslur í Flórída
 Sýslur í Georgíu
 Sýslur í Hawaii
 Sýslur í Idaho
 Sýslur í Illinois
 Sýslur í Indiana
 Sýslur í Iowa
 Sýslur í Kansas
 Sýslur í Kentucky
 Sóknir í Louisiana
 Sýslur í Maine
 Sýslur í Maryland
 Sýslur í Massachusetts
 Sýslur í Michigan
 Sýslur í Minnesota
 Sýslur í Mississippi
 Sýslur í Missouri
 Sýslur í Montana
 Sýslur í Nebraska
 Sýslur í Nevada
 Sýslur í New Hampshire
 Sýslur í New Jersey
 Sýslur í New Mexico
 Sýslur í New York
 Sýslur í Norður-Karólínu
 Sýslur í Norður-Dakóta
 Sýslur í Ohio
 Sýslur í Oklahoma
 Sýslur í Oregon
 Sýslur í Pennsylvaníu
 Sýslur í Rhode Island
 Sýslur í Suður-Karólínu
 Sýslur í Suður-Dakóta
 Sýslur í Tennessee
 Sýslur í Texas
 Sýslur í Utah
 Sýslur í Vermont
 Sýslur í Virginíu
 Sýslur í Washington
 Sýslur í Vestur-Virginíu
 Sýslur í Wisconsin
 Sýslur í Wyoming
 Landsvæði í Bandarísku Samóa
 Gvam (svæðið er jafngildri einni sýslu)
 Hreppar í Norður-Maríanaeyjum
 Hreppar í Púertó Ríkó
 Eyjar í Bandarísku Jómfrúaeyjum

Landafræði Bandaríkjanna
Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu

Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu er fulltrúi Senegal í knattspyrnu og er stjórnað af Senegalska knattspyrnusambandinu.
Liðið á sér ekki mikla sögu á HM. Fyrsta mótið sem það tók þátt í var HM 2002. Liðið á sér töluvert lengri sögu í Afríkukeppninni, en það tók fyrst þátt árið 1965. Liðið vann gullverðlaun þar árið 2022.

HM 2002
Senegalska liðið vakti heimsathygli á HM 2002 þegar það sigraði ríkjandi heimsmeistara Frakka í opnunarleiknum. Í næstu leikjum gerði að jafntefli við Dani og Úrúgvæ. Í 16. liða úrslitum tókst því svo að slá út sterkt lið Svía áður en það féll úr leik eftir tap í spennandi leik á móti Tyrkjum. Margir leikmenn sem áttu síðar eftir að verða heimsfrægir leikmenn léku með liðinu á þessu móti, nægir þar að nefna El Hadji Diouf, Amara Traoré og Henri Camara.

Þekktir leikmenn
 Salif Diao
 El Hadji Diouf
 Henri Camara
 Mamadou Niang
 Makhtar Thiouné
 Demba Ba
 Papiss Cissé
 Mame Biram Diouf
 Diomansy Kamara
 Sadio Mané
 Édouard Mendy
 Ismaïla Sarr
 Idrissa Gueye

Þjálfarar í gegnum tíðina

Peter Schnittger (1999–00)
Bruno Metsu (2000–02)
Guy Stéphan (2002–05)
Abdoulaye Sarr (2005–06)
Henryk Kasperczak (2006–08)
Lamine N'Diaye (2008)
Amara Traoré (2009–12)
Alain Giresse (2013–15)
Aliou Cissé (2015–)

Afrísk knattspyrnulandslið
Karlalandslið í knattspyrnu
Rouge

Rouge var brasilískur hópur stofnaður árið 2002. Hljómsveitin var stofnuð af Aline Wirley, Fantine Thó, Karin Hils, Li Martins og Lu Andrade. Hópurinn náði mjög góðum árangri í Brasilíu fram að upplausn hópsins árið 2006. Það var stuttlega endurreist árið 2017 og þeir gáfu út aðra plötu árið 2019, hættu síðan.

Breiðskífur
Rouge (2002)
C'est La Vie (2003)
Blá Blá Blá (2004)
Mil e Uma Noites (2005)
Les 5inq (2019)

Stofnað 2002
Ráðuneyti Geirs Hallgrímssonar

Ráðuneyti Geirs Hallgrímssonar er heiti á ríkisstjórn Geirs Hallgrímssonar sem sat frá 28. ágúst 1974 - 1. september 1978. Ráðuneytið var samsteypustjórn Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks.

Ráðherrar 

 Geir Hallgrímsson, forsætisráðherra og ráðherra Hagstofu Íslands
 Einar Ágústsson, utanríkisráðherra
 Ólafur Jóhannesson, dóms- og kirkjumálaráðherra og viðskiptaráðherra
 Gunnar Thoroddsen, iðnaðarráðherra og félagsmálaráðherra
 Halldór E. Sigurðsson, landbúnaðarráðherra og samgönguráðherra
 Matthías Á. Mathiesen, fjármálaráðherra
 Vilhjálmur Hjálmarsson, menntamálaráðherra
 Matthías Bjarnason, sjávarútvegsráðherra og heilbrigðisráðherra.

Íslensk ráðuneyti (Stjórnarráð Íslands)
Klas Pontus Arnoldson

Klas Pontus Arnoldson (27. október 1844 – 20. febrúar 1916) var sænskur útgefandi, friðarsinni og stjórnmálamaður sem sat á neðri deild sænska þingsins frá 1882 til 1887 og hlaut friðarverðlaun Nóbels árið 1908 ásamt Fredrik Bajer.

Arnoldson stofnaði Sænska friðar- og gerðardómssambandið árið 1883. Gata í bænum Tumba, K P Arnoldsons väg er nefnd eftir honum og minningarplata um hann stendur í Segersjön í Uttran í Tumba.

Æviágrip 
Klas Pontus Arnoldson var sonur tónlistarmannsins og óðalsumsjónarmannsins Olofs Andersson (f. 1801) og eiginkonu hans, Ingu Charlottu Hagbom von Seth (1803–1869 ). Að loknu menntaskólanámi hóf Arnoldson störf við járnbrautir og var frá árinu 1871 orðinn umsjónarmaður lestarstöðvar í Tumba. Hann varð ungur frjálslyndur í trúarskoðunum og róttækur í stjórnmálum og samdi greinar í þeim anda fyrir Nordiska dagbladet. Arnoldson varð ritstjóri blaðsins árið 1870 og síðar ritstjóri kristilega samfélagstímaritsins Sanningssökaren.  Ásamt Fredrik Bajer var Arnoldson virkur í Norræna fríríkjasambandinu (sv. Nordiska fristats-samfundet), sem sóttist eftir stofnun norræns sambandsríkis með sjálfstjórn fyrir aðildarríkin.

Arnoldson sat á neðri deild sænska þingsins frá 1882 til 1887 í kjördæminu Södertörns domsaga. Hann var lengst af óflokksbundinn þingmaður en var árið 1886 meðlimur í vinstriflokki neðri málstofunnar. Á þingi var Arnoldson forsvarsmaður trúfrelsis, almenns kosningaréttar og sænskrar hlutleysisstefnu. Hann var undir áhrifum af hugmyndum um þjóðarétt og friðarstefnu og stofnaði árið 1883 í þeim anda Sænska friðar- og gerðardómsbandalagið (sv. Svenska Freds- och Skiljedomsföreningen). Hugmyndir Arnoldsons hlutu sterkan hljómgrunn í Noregi og hann studdi sjálfstæði Noregs árin 1895 og 1905.

Tilvísanir

Handhafar friðarverðlauna Nóbels
Sænskir stjórnmálamenn