Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1994

Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1994 var í 15. sinn sem heimsmeistaramótið var haldið. Keppnin var haldin í Bandaríkjunum 17. júní til 17. júlí árið 1994.

Val á gestgjöfum 
Auk Bandaríkjanna sóttust Brasilía og Marokkó eftir að halda keppnina. Þegar atkvæði voru greidd þann 4. júlí 1988 þurfti einungis eina umferð þar sem Bandaríkin fengu rétt rúmlega helming atkvæða. Á þeim tímapunkti höfðu Bandaríkin ekki komist í úrlsitakeppni HM frá því í Brasilíu 1950, en FIFA batt miklar vonir við að keppnin gæti aukið áhuga á íþróttinni í landinu. Jákvæðar undirtektir Bandaríkjamanna við knattspyrnu á ÓL 1984 höfðu einnig áhrif á ákvörðunina.

Meðal skilyrða Alþjóðaknattspyrnusambandsins fyrir því að mótið færi fram í Bandaríkjunum var að komið yrði á laggirnar atvinnudeildarkeppni. Bandaríska úrvalsdeildin hóf göngu sína árið 1996. Öllum hugmyndum um að gera breytingar á reglunum til að auka áhuga bandarískra áhorfenda, s.s. að stækka mörkin eða taka upp aukaleikhlé var sópað út af borðinu.

Undankeppni 
Forkeppnin hófst 21. mars 1992 og lauk þann 17. nóvember 1993. Júgóslavíu var vikið úr keppni vegna borgarastyrjaldar í landinu og Síle var enn í keppnisbanni eftir að hafa reynt að sviðsetja meiðsli markvarðar síns í forkeppni HM fjórum árum fyrr. Ekkert bresku landanna fjögurra komst í úrslitin en landslið Írlands var í fyrsta sinn með í úrslitum. Óvæntast var þó að Frakkar, Evrópumeistarar 1984 og gestgjafar næstu Heimsmeistarakeppni máttu sitja heima á kostnað búlgarska liðsins.

Þátttökulið 
24 þjóðir mættu til leiks frá fimm heimsálfum.

  Suður-Kórea
  Sádi-Arabía
  Nígería
  Marokkó
  Kamerún
  Mexíkó
  Bandaríkin (gestgjafar)

  Argentína
  Brasilía 
  Kólumbía
  Bólivía

  Belgía
  Búlgaría
  Grikkland
  Holland
  Írland
  Ítalía
  Noregur
  Rúmenía
  Rússland
  Spánn 
  Sviss
  Svíþjóð 
  Þýskaland (meistarar)

Leikvangar

Lukkudýr 
Hundurinn Striker var valinn sem lukkudýr keppninnar. Það var hundur með mannlega eiginleika í knattspyrnubúningi í bandarísku fánalitunum. Striker var hannaður af teiknurum Warner Bros.

Keppnin

Riðlakeppnin 
Keppt var í sex riðlum, hverjum með fjórum keppnisliðum. Tvö efstu liðin fóru í 16-liða úrslit, auk þeirra fjögurra liða í þriðja sæti sem bestum árangri náðu.

Riðill A 
Þrjú lið komust áfram úr A-riðlinum, en ekki þó kólumbíska landsliðið sem talið hafði verið líklegt til stórafreka í keppninni. 2:0 sigur þeirra á Svisslendingum í lokaleiknum dugði ekki til þar sem Rúmenar unu heimamenn á sama tíma og skutust þannig af botninum og upp í efsta sætið. Það varpaði skugga á mótið að Kólumbíumaðurinn Andrés Escobar sem skoraði sjálfsmark í fyrsta leik var myrtur í heimalandi sínu þegar heim var komið.

18. júní -   Pontiac Silverdome, Pontiac
  Bandaríkin  1 : 1   Sviss

18. júní - Rose Bowl, Pasadena
  Kólumbía 1 : 3   Rúmenía                                                                                

22. júní - Pontiac Silverdome, Pontiac
  Rúmenía  1 : 4   Sviss                                                                                      

22. júní -    Rose Bowl, Pasadena
  Bandaríkin  2 : 1   Kólumbía                                                                              

26. júní -    Stanford Stadium, Stanford
  Sviss  0 : 2   Kólumbía                                                                                    

26. júní -    Rose Bowl, Pasadena
  Bandaríkin 0 : 1   Rúmenía

Riðill B 
Brasilíumenn fóru vandræðalítið upp úr riðlinum og þurftu einungis jafntefli í lokaleiknum við Svía eftir að hafa unnið tvo fyrstu leikina. Oleg Salenko kom Rússum yfir í leiknum við Svía en Skandinavarnir svöruðu með þremur mörkum, sem gerði út um vonir Rússa í keppninni. Þeir náðu þó að bjarga andlitinu með 6:1 stórsigri á Kamerún í lokaleiknum þar sem Salenko setti nýtt met á HM með því að skora fimm mörk. Kamerún endaði því á botninum með eitt stig, sem voru sár vonbrigði fyrir spútniklið keppninnar fjórum árum fyrr.

19. júní -   Rose Bowl, Pasadena
  Bandaríkin  2 : 2   Svíþjóð

20. júní - Stanford Stadium, Stanford
  Kólumbía 2 : 0   Rússland                                                                                

24. júní - Stanford Stadium, Stanford
  Rúmenía  3 : 0   Kamerún                                                                                      

24. júní -    Pontiac Silverdome, Pontiac
  Bandaríkin  3 : 1   Rússland                                                                              

28. júní -    Stanford Stadium, Stanford
  Rússland  6 : 1   Kamerún                                                                                    

28. júní -    Pontiac Silverdome, Pontiac
  Brasilía 1 : 1   Svíþjóð

Riðill C 
Þjóðverjar unnu Bólivíu í opnunarleik keppninnar, 1:0. Sama dag komu Suður-Kóreumenn verulega á óvart með því að ná jafntefli gegn Spánverjum þrátt fyrir að hafa verið 2:0 undir þegar fimm mínútur voru eftir af venjulegum leiktíma. Litlu mátti muna að Asíubúarnir endurtækju afrekið í lokaleiknum gegn Þýskalandi, þar sem Þjóðverjar komust í 3:0 en leiknum lauk 3:2 og evrópsku liðin tvö komust áfram í næstu umferð.

17. júní -   Rose Bowl, Pasadena
  Þýskaland  1 : 0   Bólivía

17. júní - Stanford Stadium, Stanford
  Spánn 2 : 2   Suður-Kórea                                                                                

21. júní - Stanford Stadium, Stanford
  Þýskaland  1 : 1   Spánn                                                                                      

23. júní -    Pontiac Silverdome, Pontiac
  Suður-Kórea  0 : 0   Bólivía                                                                              

27. júní -    Stanford Stadium, Stanford
  Bólivía  1 : 3   Spánn                                                                                    

27. júní -    Pontiac Silverdome, Pontiac
  Þýskaland 3 : 2   Suður-Kórea

Riðill D 
Argentínumenn voru af mörgum taldir sigurstranglegasta lið keppninnar og byrjuðu þeir með látum í 4:0 sigri á Grikkjum og því næst 2:1 sigri á Nígeríu, sem vakið hafði athygli fyrir stórsigur sinn á Búlgörum í fyrsta leik. Draumurinn breyttist snögglega í martröð þegar fyrirliðinn Diego Maradona féll á lyfjaprófi. Vængbrotnir Argenínumennirnir töpuðu lokaleiknum gegn Búlgörum og máttu sætta sig við þriðja sætið í riðlinum á jafnmörgum stigum en lakara markahlutfalli og innbyrðisviðureignum en Búlgarir og Nígeríumenn. Öll þrjú liðin komust þó áfram í næstu umferð.

21. júní -   Foxboro Stadium, Foxborough
  Argentína  4 : 0   Grikkland

21. júní - Cotton Bowl, Dallas
  Nígería 3 : 0   Búlgaría                                                                               

25. júní - Foxboro Stadium, Foxborough
  Argentína  2 : 1   Nígería                                                                                      

26. júní -    Soldier Field, Chicago
  Búlgaría 4 : 0   Grikkland                                                                              

30. júní -    Cotton Bowl, Dallas
  Argentína  0 : 2   Búlgaría                                                                                    

30. júní -    Foxboro Stadium, Foxborough
  Grikklands 0 : 2   Nígería

Riðill E 
Átta mörk voru skoruð í leikjunum sex í E-riðli, sem lauk á þann hátt að öll liðin fjögur luku keppni með jafnmörg stig. Því þurfti að horfa til markatölu og innbyrðisleikja. Mexíkó, sem tapaði fyrir Noregi í fyrsta leik, fékk toppsætið út á flest mörk skoruð. Írar og Ítalir voru með markatöluna 2:2 bæði lið, en írska liðið hlaut annað sætið útaf sigri í innbyrðisleiknum. Þriðja sætið dugði Ítölum til að komast áfram í keppninni. Liðið hafði unnið Norðmenn í annarri umferðinni 1:0 þrátt fyrir að vera manni færri í sjötíu mínútur. Norska landsliðið, sem hafði hæst komist í annað sæti heimslista FIFA nokkrum mánuðum fyrir keppnina sat eftir með sárt ennið á botni riðilsins.

18. júní -   Giants Stadium, East Rutherford
  Ítalía  0 : 1   Írland

19. júní - RFK Stadium, Washington
  Noregur 1 : 0   Mexíkó                                                                               

23. júní - Giants Stadium, East Rutherford
  Ítalía  1 : 0   Noregur                                                                                      

24. júní -    Citrus Bowl, Orlando
  Mexíkó 2 : 1   Írland                                                                              

28. júní -    RFK Stadium, Washington
  Ítalía  1 : 1   Mexíkó                                                                                    

28. júní -    Giants Stadium, East Rutherford
  Írland 0 : 0   Noregur

Riðill F 
Hollendingar og Belgar voru taldir hafa dottið í lukkupottinn þegar dregið var í riðla, enda Marokkó og Sádi-Arabía ekki talin líkleg til stórræða. Belgar unnu tvo fyrstu leiki sína, gegn Marokkó og grönnum sínum Hollendingum en máttu þó sætta sig við þriðja sætið í riðlinum eftir tap gegn spútnikliði Sáda, sem náðu mjög óvænt öðru sæti. Marokkó hélt heim án stiga.

19. júní -   Citrus Bowl, Orlando
  Belgía  0 : 1   Marokkó

20. júní - RFK Stadium, Washington
  Holland 1 : 0   Sádi-Arabía                                                                               

25. júní - Giants Stadium, East Rutherford
  Sádi-Arabía  1 : 0   Marokkó                                                                                      

25. júní -    Citrus Bowl, Orlando
  Belgía 2 : 1   Holland                                                                              

29. júní -    RFK Stadium, Washington
  Belgía  1 : 1   Sádi-Arabía                                                                                    

29. júní -    Citrus Bowl, Orlando
  Marokkó 0 : 0   Holland

Útsláttarkeppnin 
Tvö efstu liðin úr hverjum forriðli fóru áfram í 16-liða úrslit sem leikin voru með útsláttarfyrirkomulagi.

16-liða úrslit 
Ítalir komust í hann krappann gegn Nígeríumönnum, jöfnuðu undir lokin og knúðu að lokum fram sigur með vítaspyrnumarki í framlengingu. Grípa þurfti til vítaspyrnukeppni í leik Búlgara og Mexíkó, þar sem norður-ameríska liðið mátti enn og aftur sætta sig við að falla úr leik í fyrstu umferð útsláttarkeppninnar. Fjörugasta viðureignin var keppni Rúmena og Argentínu sem lauk með 3:2 sigri fyrrnefnda liðsins eftir harðar sóknarlotur andstæðinganna.

2. júlí - Soldier Field, Chicago, áh. 60.246
  Þýskland 3 : 2  Belgía

2. júlí - RFK-leikvangurinn, Washington, áh. 53.121
  Spánn 3 : 0  Sviss

3. júlí - Cotton Bowl, Chicago, áh.  60.277
  Sádi Arabía 1 : 3  Svíþjóð

3. júlí - Rose Bowl, Pasadena, áh. 90.469
  Rúmenía 3 : 2  Argentína

4. júlí - Citrus Bowl, Orlando, áh. 61.355
  Holland 2 : 0  Írland

4. júlí - Stanford-leikvangurinn, Stanford, áh. 84.147
  Brasilía 1 : 0  Bandaríkin

5. júlí - Foxboro-leikvangurinn, Foxborough, áh. 54.367
  Nígería 1 : 2 (e.framl.)  Ítalía

5. júlí - Giants-leikvangurinn, East Rutherford, áh. 71.030
  Mexíkó 2 : 2 (4:5 e.vítak.)  Búlgaría

Fjórðungsúrslit 
Ítalir voru fyrstir liða til að tryggja sér sæti í undanúrslitum eftir sigurmark á lokamínútunum gegn Spáni. Hollendingar lentu 0:2 undir gegn Brasilíumönnum, náðu að jafna metin en töpuðu þó að lokum 2:3. Óvæntustu úrslitin litu dagsins ljós þar sem Búlgarir skelltu heimsmeisturum Þjóðverja, 2:1 í æsispennandi leik. Eina viðureignin sem endaði með vítaspyrnukeppni var leikur Rúmena og Svía sem lauk með sigri þeirra síðarnefndu.

9. júlí - Foxboro-leikvangurinn, Foxborough, áh. 53.400
  Ítalía 2 : 1  Spánn

9. júlí - Cotton Bowl, Dallas, áh. 63.500
  Holland 2 : 3  Brasilía

10. júlí - Giants-leikvangurinn, East Rutherford, áh. 72.000
  Búlgaría 2 : 1  Þýskaland

10. júlí - Stanford-leikvangurinn, Stanford, áh. 83.500
  Rúmenía 2 : 2 (4:5 e.framl.)  Svíþjóð

Undanúrslit 
Tvö mörk frá Roberto Baggio um miðjan fyrri hálfleik fóru langleiðina með að tryggja Ítölum sæti í sínum fyrsta úrslitaleik frá 1982. Síðar sama dag komust Brasilíumenn í úrslit í fyrsta sinn frá 1970 eftir sigur á Svíum sem misstu mann af velli eftir um klukkustundar leik.

13. júlí - Giants-leikvangurinn, East Rutherford, áh. 74.110
  Ítalía 2 : 1  Búlgaría

13. júlí - Rose Bowl, Pasadena, áh. 91.856
  Svíþjóð 0 : 1  Brasilía

Bronsleikur 
Svíar áttu ekki í neinum vandræðum með úrvinda lið Búlgaríu í leiknum um þriðja sætið. Fjórir leikmenn skiptu á milli sínum mörkunum sem öll voru skoruð í fyrri hálfleik.

16. júlí - Rose Bowl, Pasadena, áh. 91.500
  Svíþjóð 4 : 0  Búlgaría

Úrslitaleikur 
Í fyrsta og eina sinn í sögunni tókst hvorugu liðinu í úrslitaleik HM að skora í venjulegum leiktíma eða framlengingu. Grípa þurfti til vítaspyrnukeppni þar sem Roberto Baggio, hetju Ítala á mótinu, brást bogalistinn á ögurstundu. Brasilíska liðið tileinkaði sigurinn landa sínum, ökuþórnum Ayrton Senna sem farist hafði í bílslysi nokkru áður.

17. júlí - Rose Bowl, Pasadena, áh. 94.194
  Brasilía 0 : 0 (3:2 e. vítak.)  Ítalía

Markahæstu leikmenn 
Hristo Stoichkov og Oleg Salenko deildu gullskó FIFA með sex mörk skoruð.  Alls skipti 81 leikmaður á milli sín 141 marki, eitt þeirra var sjálfsmark.

6 mörk
  Hristo Stoichkov
  Oleg Salenko
5 mörk
  Romário
  Roberto Baggio
  Jürgen Klinsmann
  Kennet Andersson
4 mörk
  Gabriel Batistuta
  Florin Răducioiu
  Martin Dahlin

Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla
1994