alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Theodor W. Adorno

Theodor W. Adorno, fæddur Theodor Ludwig Wiesengrund (11. september 1903 - 6. ágúst 1969) var þýskur heimspekingur, félagsfræðingur og tónskáld. Þekktastur er hann fyrir aðild sína að Critical Theory. Giftur Gretel Karplus árið 1937. Hann var einn af merkustu fræðimönnum 20.aldarinnar og einnig kenndur við Frankfurtskólann þar sem að hann kenndi, ásamt fleiri merkum hugsuðum 20. aldarinnar. Þar má nefna menn á borð við Walter Benjamín, Max Horheimer, Herbert Marcuse og fleiri.

Uppeldi og yngri ár
Adorno var fæddur í Frankfurt am Main. Hann var einkabarn Oscar Alexander Wiesengrund (1870–1946) og Maria Calvelli-Adorno della Piana (1865–1952). Faðir hans rak farsælt vínútfluttningsfyrirtæki og mamma hans starfaði við söng. Systir móðir hans, Agathe sem bjó hjá þeim söng einnig og spilaði á píanó. Þær settu báðar mikið mark á æsku hans með tónlistalegu uppeldi og kennslu. Um tólf ára aldur spilaði hann verk eftir Beethoven á píanóið.

Menntun og tónlist
Við sex ára aldur hóf hann nám við Deutschherren áður hann var færður yfir í Kaiser-Wilhelm Gymnasium, þar sem hann lærði frá 1913-1921. Hann útskrifaðist efstur í skólanum og segist hafa verið undir miklum áhrifum af bókunum The Theory of the Novel eftir Georg Lukács  og The Spirit of Utopia eftir Ernst Bloch. Eftir útskrift hóf hann nám við tónsmíðar í  Hoch Conservatory og var einnig í eikakennslu hjá vel virtum tónskáldum, Bernhard Sekles and Eduard Jung. Þar næst snéri Adorno sér að námi við heimspeki, sálfræði og félagsfræði við Johann Wolfgang Goethe háskólann í Frankfurt. Á meðal þess tók hann það upp að skrifa tónleika umsagnir ásamt þess að semja tónverk fyrir virt tímarit á borð við Zeitschrift für Musik, the Neue Blätter für Kunst und Literatur og seinna meir fyrir the Musikblätter des Anbruch.

Frankfurtskólinn og Critical Theory
Sumarið 1924 útskifast Adorno. Hans helsti áhrifavaldur í skólanum og leiðbeinandi var Hans Cornelius. Fyrir útskrift sína er hann búin að kynnast nokkrum af þessum merkustu hugsuðum 20. Aldarinnar í gegnum kúrsa hjá Corneliusi, sem hann átti svo eftir að vinna náið með í framtíðinni, Max Horkheimer and Walter Benjamin. Þeir ásamt fleirum tóku sig saman undir hatti Fankfurtsskólann, sem var félagsvísinda og menningarmiðstöð merkra hugsuða með áherslu á sósilisma og að enda kapítalisma. Þeir lögðu grunninn að kenningu nefnd the Critical Theory, þar sem þeir eru undir miklum áhrifum Karl Marx og hans kenningum um kapítalisma, Hegel og Nietzsche. 
Critical Theory er margar kenningar sem fjalla um það að kreppa sé sköpuð með stjórnmálum, hagfræði, menningu og neysluhyggju, en er þó mest viðhaldið með meðvitund. Með öðrum orðum að kapítalismi mati fólk af gerviþörfum og haldi þeim bældum og áhugalausum um hvað er í raun og veru að gerast í þjóðfélaginu.

Tilvísanir

Heimildir

Tenglar 
 http://plato.stanford.edu/entries/adorno/
 http://www.iep.utm.edu/adorno/
 http://www.theory.org.uk/ctr-ador.htm

Þýskir heimspekingar
Þýskir félagsfræðingar
Þýsk tónskáld
Sigurjón Rist

Sigurjón Rist, vatnamælingamaður, fæddist á Akureyri 29. ágúst 1917, lést í Reykjavík 15. október 1994. Foreldrar hans voru hjónin Margrét Sigurjónsdóttir (1888 - 19219) húsmóðir á Akureyri, og Lárus J. Rist, (1879 - 1964) sund- og fimleikakennari á Akureyri og síðar í Hveragerði.

Nám og störf 
Sigurjón lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum á Akureyri 1938, stundaði síðan nám í heimspeki og haffræði við Kaupmannahafnarháskóla 1938-39, en hvarf heim frá námi vegna heimsstyrjaldarinnar síðari sem þá var skollin á. Á árunum 1948-49 lagði hann stund á vatnafræði hjá Norges Vassdragsvesen og árið 1966 var hann hjá hjá Geological Survey í Bandaríkjunum. Hann var umsjónarmaður með síldveiðiskipum og síldarsöltun hjá Nirði hf. á Akureyri og Siglufirði 1938-41. Árin 1942-46 rak hann bifreiðaviðgerðaverkstæði hjá KEA og Mjölni hf. á Akureyri. Sigurjón hóf störf hjá raforkumálastjóra sem forstöðumaður vatnamælinga árið 1947 og var forstöðumaður Vatnamælinga Orkustofnunar frá 1967 til 1987. Hann var frumherji í íslenskum vatnamælingum og kom á kerfisbundnum rennslismælingum í vatnsföllum landsins, annaðist dýptarmælingar og kortlagningu stöðuvatna og sá um útgáfu árlegra rennslismæligagna hjá Orkustofnun.

Félagsstörf 
Sigurjón Rist lét allmikið til sín taka í félgsmálum. Hann var í stjórn Ferðafélags Akureyrar um skeið og formaður þess 1946-47. Þá var hann um langt árabil í stjórn Jöklarannsóknafélags Íslands allt frá stofnun þess 1950 og formaður þess um skeið. Formaður Vatnafræðifélags Íslands var hann frá 1979-1985. Vann í frístundum með sjálfboðaliðum að lagningu bifreiðaslóða um hálendi Íslands á árunum 1940-46, einkum upp úr Eyjafirði, um Sprengisand og Ódáðahraun. Hann var þátttakandi í fransk-íslenska Vatnajökulsleiðangrinum 1951.

Rannsóknir, ritstörf o.fl.
Eftir Sigurjón liggur fjöldi ritgerða um vatnsföll og rennsli þeirra og um jökla og jöklamælingar. Einnig bækurnar Íslensk vötn I sem raforkumálastjóri gaf út 1956 og Vatns er þörf sem Menningarsjóður gaf út 1990. 

Hermann Sveinbjörnsson, fréttamaður, skráði æviminningar Sigurjóns í bókinni "Vadd'út í", útg. 1989. Sigurjón var sæmdur heiðursmerki Jöklarannsóknafélags Íslands 1970, riddarakrossi íslensku fálkaorðunnar 1986 og heiðursmerki Verkfræðingafélags Íslands 1990.

Einkahagir 
Kona Sigurjóns var María Sigurðardóttir, viðskiptafræðingur. Dætur þeirra: 
 Rannveig Rist, f. 9. maí 1961, verkfræðingur, forstjóri ÍSAL 
 Bergljót Rist, f. 28. febrúar 1966, dýralæknir og leiðsögumaður.

Íslenskir náttúrufræðingar
Krúnunýlenda

Krúnunýlenda eða konungsnýlenda er nýlenda þar sem konungur skipar landstjóra beint. Hugtakið var notað um nýlendur Breska heimsveldisins sem misstu konungsleyfi sitt og féllu þá beint undir stjórn ríkisins eða urðu hluti af heimsveldinu sem herfang í stríði eins og Trínidad og Tóbagó og Breska Gvæjana. Hugtakið var líka notað almennt um landnemanýlendur Breta, eins og Kanada, Ástralíu, Nýja Sjáland o.s.frv. en ekki um Breska Indland. Núverandi yfirráðasvæði bresku krúnunnar (Mön, Jersey og Guernsey) voru aldrei krúnunýlendur.

Breska heimsveldið
Varakonungsdæmið Nýja-Granada

Varakonungsdæmið Nýja-Granada (spænska: Virreinato de la Nueva Granada) var heiti á yfirráðasvæði Spænska heimsveldisins í norðvesturhluta Suður-Ameríku frá 1717 þar til svæðin urðu sjálfstæð eftir nokkur átök milli 1819 og 1822 og sameinuðust um stutt skeið í lýðveldinu Stór-Kólumbíu. Kjarnasvæði ríkisins var þar sem nú eru löndin Kólumbía, Venesúela, Ekvador og Panama, en auk þeirra voru Gvæjana, suðvesturhluti Súrínam, hluti Brasilíu, norðurhluti Perú, Kosta Ríka og Níkaragva hluti af varakonungsdæminu. Varakonungsdæmið tók við af Nýja konungsríkinu Granada sem heyrði undir varakonunginn í Líma, einkum vegna þess hve lengi tók að koma boðum milli Líma og Bogotá. Íbúafjöldi landsins var áætlaður um 4,3 milljónir árið 1819.

Nýlendur Spánar
Fyrrum Suður-Ameríkuríki
Smaragður

Smaragður (úr forngrísku: σμάραγδος smaragdos - „grænn gimsteinn“) er gimsteinn og afbrigði af steindinni berýl (Be3Al2(SiO3)6) sem verður græn vegna snefils af krómi eða vanadíni. Berýl hefur hörkuna 7,5-8 á Mohs kvarða. Smaragður er hringsílikat. Ljósari afbrigði eru stundum kölluð „grænt berýl“. Smaragðar finnast um allan heim en helstu framleiðslulönd eru Kólumbía og Sambía.

Tenglar
 

Gimsteinar
Júlíska-cládíska ættin

Júlíska-cládíska ættin var ætt fimm fyrstu keisara Rómaveldis. Í tímaröð voru það Ágústus, Tíberíus, Calígúla, Cládíus og Neró. Ágústus var frændi Sesars og ættleiddur af honum (Sesar var aldrei keisari Rómaveldis heldur konsúll og síðar einvaldur). Í framhaldinu voru keisararnir bundnir fjölskylduböndum og arftakinn ættleiddur sonur þáverandi keisara. Á þessum tíma náðu Rómverjar meðal annars stórum hluta Bretlandseyja, Norður-Alsír og Marakkó, Hluta Íraks, Tyrklands og Armeníu og Suður-Þýskalandi. Þegar Neró dó án erfingja braust út borgarastríð í Rómaveldi og endaði það með því að Vespasíanus og Flavíska ættin bar sigur úr býtum og hreppti keisarastólinn. Keisarar Júlísku-cládísku ættarinnar ríktu samanlagt í 95 ár þar af Ágústus í 41 ár, Tíberíus í 22 ár, Caligula í 4, Cládíus í 13 og Neró í 13 ár.

Rómverskir keisarar
Saga Rómaveldis
Spilling í stjórnmálum á Íslandi

Spillingarmál þar sem stjórnmálamenn koma við sögu eru algeng, og hafa nokkuð langvarandi áhrif á umrædda stjórnmálamenn sem og þjóðfélagsumræðuna þar sem þau koma upp. Oft er lítill eða enginn greinarmunur gerður á umræða um spillingarmál þar sem grunur var um spillingu, þar sem sannanir komu fram, þar sem pólitísk afsögn átti sér stað, og þar sem dæmt er í sakamáli tengt umræddri spillingu. Ennfremur hafa spillingarmál oft víðtæk áhrif út í samfélagið, sem getur leitt til sakamála höfðuð gegn öðrum en stjórnmálamönnunum.

Spillingarmál 

Fjöldi þingmanna sem hefur sagt af sér á Íslandi: ?

Lekamálið (2014-2015) 
Lekamálið snérist um upplýsingaleka úr Innanríkisráðuneytinu undir stjórn Hönnu Birnu Kristjánsdóttur til fjölmiðla. Málinu lauk með afsögn ráðherra, en pólitískur aðstoðarmaður hennar, Gísli Freyr Valdórsson, var dæmdur fyrir aðild sína að málinu.

Borgunarmálið (2015-2016) 
Í nóvember 2014 seldi Landsbankinn 31,2 prósent hlut sinn í Borgun fyrir 2,2 milljarða. Hluturinn var ekki auglýstur til sölu og voru kaupendur náskyldir fjármálaráðherra. Í febrúar 2015, á aðalfundi fyrirtækisins, var ákveðið að greiða hluthöfum 800 milljónir króna í arð, í fyrsta sinn síðan 2007.

Orka Energy (2015) 
Illugi Gunnarsson var í launuðu starfi hjá Orku Energy eftir að hann vék tímabundið af þing eftir hrun. Orka Energy keypti húsið hans, sem hann leigði af þeim þangað til í Desember 2015. Stjórnarformaður Orku Energy, Haukur Harðarson er einnig náinn vinur Illuga. Orka Energy komst í fordæmalausa "stjórnskipulega stöðu" sem framkvæmdaaðili fyrir hönd ríkisins í samstarfi við Kína.

Ráðning Baldurs Guðlaugssonar (2016) 
Baldur Guðlaugsson, lögfræðingur, var skipaður formaður hæfnisnefndar sem metur umsækjendur um starf skrifstofustjóra í atvinnu- og nýsköpunarráðuneytinu. Baldur hlaut tveggja ára fangelsisdóm í Hæstarétt 2012 fyrir innherjasvik og brot í opinberu starfi. Ragnheiður Elín Árnadóttir, iðnaðar- og viðskiptaráðherra, skipar hæfnisnefndina. Baldur er tengdur Sjálfstæðisflokknum og var í hinum svonefnda Eimreiðarhóp á yngri árum

Sjá einnig 
 Stjórnmálahneyksli á Íslandi

Tilvísanir 

Íslensk stjórnmál
Paris School of Business

Paris School of Business (áður ESG Management School) er evrópskur verslunarskóli með skólalóðir í París og Rennes. Hann er stofnaður 1974. PSB býður einnig upp á doktorsnám (PhD nám), sem og  ýmis meistaranám (Master programmes) í sérhæfðum stjórnsviðum, svo sem: markaðssetningu, fjármálasvið, eða frumkvöðlastarfsemi. Nám hans eru þrí-faggild af hinum alþjóðlegu samtökum AMBA, IACBE, and CGE. Skólinn á yfir 12 500 hollvini (alumni) í verslun og stjórnmálum, svo sem: Franck Louvrier (Framkv.stj. (CEO) Publicis Events) og Vianney (Söngvari).

Tilvísanir

Ytri tenglar
 Opinber vefsíða

Háskólar í Frakklandi
Blakksgerði

Blakksgerði er bær í Svarfaðardal um 6 km frá Dalvík og er næsti bæt innan við Grund. Bærinn er neðan þjóðvegarins og stendur á háum malarhjalla upp af Svarfaðardalsá. Sunnan bæjarins er golfskáli Golfklúbbsins Hamars á Dalvík. Þar er Arnarholtsvöllur, 18 holu golfvöllur, en hann er að mestu í landi Ytra-Garðshorns. Blakksgerði er gamalt örnefni en ekki er vitað til þess að þar hafi verið búið fyrr en 1898 þegar þar var reist íbúðarhús og stofnsett bú. Jörðin tilheyrði Grund til að byrja með en varð svo sjálfstæð bújörð. Þar var búið fram yfir 1950 en nú er gamla íbúðarhúsið notað sem sumarbústaður.

Örnefnið Blakksgerði er nefnt á tveimur stöðum á Svarfdælu. Í fyrra skiptið er það nefnt í sambandi við sérkennilega skipasmíði þar í nágrenninu en í seinna skiptið tengist það frásögninni um það þegar landnámsmaðurinn Þorsteinn Svörfuður var heygður á melnum gegnt Blakksgerði. Þar er að líkindum átt við Arnarholtið en þar fannst mikill kumlateigur úr heiðnum sið um miðja 20. öld.

Svarfaðardalur
Dalvíkurbyggð
Bláfell

Bláfell (einnig kallað Bláfellshnjúkur) er fjall á Kili. Það er 1204 metra hár móbergsstapi. Samkvæmt þjóðsögu bjó bergrisinn Bergþór í helli við Bláfell .

Heimild
 Ari Trausti Guðmundsson, Pétur Þorleifsson: Íslensk fjöll. Gönguleiðir á 151 tind. Reykjavík (Mál og Menning) 2004.
Fjöll á Íslandi
Kjölur
Isaac Julien

Isaac Julien (f. 21. febrúar 1960) breskur myndlistamaður sem fæst mest við innsetningar og kvikmyndagerð. Hann fæddist í Austur-London en foreldrar hans voru innflytjendur frá Santa Lúsía. Isa ac lagði stund á málun og kvikmyndagerð og útskrifaðist árið 1985 frá Saint Martin's School of Art. Árið 1989 gerði hann leikna heimildarmynd Looking for Langston og árið 1991 myndina Young Soul Rebels. Félagsfræðingurinn og menningarfræðingurinn Stuart Hall hefur haft mikil áhrif á verk hans.

Eitt af verkum Isaac Julien er innsetningin Playtime frá árinu 2013 segir sögur úr þremur borgum London, Reykjavík og Dubai. Annað verk hans er True North frá árinu 2004 er tekið upp á Íslandi.

Tenglar
 Isaac Julien (opinbert vefsetur)
 Isaac Julien  vefsíða í  Victoria Miro Gallery, London
 Third Pole: The Stills of Isaac Julien’s True North. Grein eftir Nizan Shaked í X-TRA : Contemporary Art Quarterly
 Isaac Julien  í Video Data Bank
 Isaac Julien í Women Make Movies

Breskir myndlistarmenn
Breskir kvikmyndagerðarmenn
Dúfnabaun

Dúfnabaun (fræðiheiti Cajanus cajan) er belgávöxtur af ertublómaætt. Hún er þurrkuð, klofin erta, gulbrún og bragðmikil og er algeng í indverskri matargerð.

Ertublómaætt
Matteo Messina Denaro

Matteo Messina Denaro (f. 26. apríl 1962) er eftirlýstasti maður Ítaliu og sjötti eftirlýstasti maður heims. Hann fer fyrir mafíunni frá Trapaní sem er mikilvægasta og stærsta mafían á Sikiley utan Palermó.

Talið er með vissu að hann hafi persónulega myrt yfir 50 manns sem átti þátt í því að veita honum virðingu innan glæpahópsins.

Tók forystusess fjölskildu sinnar eftir andlát föður síns 1998 og forystusess alls Trapaní eftir handtöku Vincenzo Virga 2001.
Tók stöðu samsíða Toto Riina í því svonefna síðara mafíustríði þó hans fjölskilda stæði að mestu utan við það.

 1991 tekur Messina Denaro af lífi Nicola Consales, hóteleigenda í Triscina, fyrir að hafa atyrt starfsmann sinn, þá austurísku Andrea Hassner, og kærustu Denaro.

 Í júlí 1992 tekur Messina Denaro af lífi Vincenzo Milazzo minni glæpaforingja sem ekki líkaði strengjabrúðuhlutverkið; örfáum dögum síðar ennfremur ólétta ástkonu hans að nafni Antonella Bonomo. Lík þeirra tveggja eru síðan grafin utan þéttbílis við Castellammare del Golfo

 14 september 1992 tekur Messina Denaro þátt í morðtilraun, sem ekki tekst, gegn lögreglumanninum Calogero Germanà í Mazara del Vallo.

 Í nóvember 1993 var Messina Denaro einn af þeim sem stóðu á bak við mannrán þar sem rænt var 11 ára Giuseppe Di Matteo í þeim tilgangi að halda aftur að bersögli föður hans sem gerst hafði handgenginn lögreglu. Að lokum eftir 779 daga í lokaðri vist var G. Di Matteo kirktur til dauða og líki hans eytt með sýru.

 1994 stóð Messina Denaro á bak við morðtilraun sem ekki tókst og var beint gegn Totuccio Contorno sem gerst hafði handgenginn lögreglu. Sprengju úr dínamíti var komið fyrir í göturæsi við stræti þar sem Contorno fór um reglulega. Sprengjan var uppgötvuð af lögreglu eftir hringingu frá almennum borgara sem tilkinnti grunsamlegar mannaferðir.

Ítalskir glæpamenn
Dal

Dal eða  Dhal er indverskur pottréttur  gerður úr belgávöxtum eins og linsubaunum, ertum eða hvers konar klofnum þurrkuðum baunum. Orðið dal er einnig notað um þykkan jafning sem gerð er úr þessum belgávöxtum og er mikilvægur hluti af matargerð í Indlandi, Nepal, Pakistan, Sri Lanka og Bangladesh.  Dal eða linsubaunir  með hrísgrjónum eða flötu brauði (roti, chapati eða naan) er aðalfæða margra. Dal inniheldur mikið af eggjahvítuefnum og ef dal  er borðað með hrísgrjónum eða hveiti(roti) fást nauðsynlegar amínósýrur í réttum hlutföllum.

Orðið dāl kemur úr  Sanskrít af sögninni dhal- "að kljúfa í tvennt". Dal er eldað og framreitt á margvíslegan hátt. Á meginlandi Indlands er það borðað með hrísgrjónum og flatbrauði. Í suðurhluta Indlands er dhal aðallega notað til að búa til rétt sem kallast sambar.

Eggjahvítuefnainnihald  dhals er  3.5 sinnum meira en í hrísgrjónum og 2.5 meira en í hveiti. Í þurru formi er dhal venjulega um 25 % eggjahvítuefni en þegar það er eldað þá er það um 9% eggjahvítuefni, 70% vatn, 20% kolvetni(þar af 8% trefjar), 1% fita. Í suma rétti úr dhal eins og sambar er sett meira vatn og þá er minna hlutfallslega af eggjahvítuefnum. Flest dal (nema úr sojabaunum, það er miklu hærra) innihalda svipað magn af eggjahvítuefnum.

Venjuleg afbrigði

Dúfnabaunir (Toor dhal)
Chana dhal er gert með að fjarlægja ytra lag af kala chana (svörtum  kjúklingabaunum) og síðan kljúfa kjarnann. 
 Gular klofnar baunir
Urad
Masoor dhal 
Rajma dhal
 Mussyang
 Panchratna dhal
Indversk matargerð
Linsubaun

Linsubaun (fræðiheiti Lens culinaris) er einær belgávöxtur af ertublómaætt. Linsubaunir draga nafn af linsulaga fræjum. Jurtin er um 40 sm há og fræin vaxa í fræbelgjum og eru vanalega tvö fræ í hverjum belg. Mest af heimsframleiðslu linsubauna kemur frá Kanada, Indlandi og Tyrklandi. Þær eru mikilvægur hluti af indverskri matargerð.

Ertublómaætt
Hvítu riddararnir

Hvítu Riddararnir eru stuðningsmannasveit ÍBV í handbolta og eru ein stærsta stuðningsmannasveitin í íslenskum handbolta.

Sveitin var stofnuð árið 2013 af þáverandi leikmönnum 4. flokks karla ÍBV sem voru að horfa á meistaraflokk liðsins spila við Val á Hlíðarenda. Helsta vopn Riddarana eru innisprengjur sem þeir sprengja uppí loftið, og fara þeir svo úr að ofan og veifa búningunum í hringi. Innganga í Riddarana er frí og bjóða þeir oft uppá pizzur fyrir leiki og í hálfleik. Fyrir stuðninginn sem þeir hafa veitt ÍBV fá allir meðlimir Riddaranna frítt inná handboltaleiki við framvísun Riddarakortsins. Í hálfleik ÍBV-FH í öðrum leik liðanna þann 15. maí 2018 voru riddararnir verðlaunaðir sem "bestu stuðningsmennirnir" af HSÍ

Markverðir Riddarar: 
Formaður: Páll Eiríksson

Varaformaður: Elliði Snær Viðarsson

Forseti: Páll Eydal Ívarsson

Hákarl: Hákon Jónsson

Naggariddarar: Árni Þorleifsson, Jóhann Helgi Gíslasson og Ólafur Freyr Ólafsson

Laumuriddarar: Arnar Gauti Grettisson og Magnús Karl Magnússon

Yddarar: Goði Þorleifsson, Karl Leó, Ásgeir Emil 

Heiðursriddarar: Pétur Jóhann Sigfússon, Þórhallur Sigurðsson(Laddi), Hilmar Jökull Stefánsson (the glacier)

Beatmeakers/Yfirtrommarar: Marteinn Sigurbjörnsson & Óliver Magnússon

Titlar: 
 Íslandsmeistarar: 2014 að Ásvöllum, 2018 að Kaplakrika
 Bikarmeistarar í Laugardalshöll: 2015, 2018,2020
 Deildarmeistarar: 2018
 Bestu stuðningsmennirnir: 2018

Íþróttabandalag Vestmannaeyja
Þjórsárdalsskógur

Þjórsárdalsskógur er skógur austast í innsveitum Árnessýslu. Skógurinn er að miklu leyti úr birki, en þar eru líka stórir reitir með blöndu af greni, furu og lerki. Um hann liggja merktir og ómerktir stígar og skógarvegir. Birkið í Þjórsárdalsskógi og víðar eru leifar miklu stærra skóglendis sem var nytjað öldum saman. Heklugos höfðu lítil áhrif á skóginn lengst af en langt kuldatímabil frá um það bil 1400 til 1900 og nytjarnar minnkuðu hann smám saman, ásamt auknum uppblæstri jarðvegs. Mestir birkiskógar héldust í Skriðufelli og að Ásólfsstöðum.

Skógrækt ríkisins keypti Skriðufell í Þjórsárdal árið 1938 og hluta úr jörðinni Ásólfsstöðum árið 1962. Eftir friðun hefur birkið breiðst út. Það finnst nú á þrefalt stærra svæði en 1960. Gróðursett var innan um kjarrið í Þjórsárdal fram undir 1990 en fremur niðri á söndum dalsins eftir það.

Skógrækt á söndum Þjórsárdals er nú hluti Hekluskógaverkefnisins en með því á að endurheimta birkiskóga og víðikjarr í nágrenni Heklu.

Þjórsárdalsskógur liggur vestan við þjóðvegi nr. 32 þar sem hann sveigir til austurs í átt að Búrfellsvirkjun. Hægt er að komast í skóginn af afleggjaranum að Ásólfsstöðum og einnig yfir göngubrú yfir Sandá sem liggur innar.

Tilvísanir

Skógar á Íslandi
Þjórsárdalur
Frystitæki

Frystitæki eru tæki til að frysta matvæli. Geta ýmist verið plötufrystar eða lausfrystar. Plötufrystar hafa beina snertingu við matvöruna og eru yfirleitt notaðir til að frysta mikið magn. Það eru bæði til láréttir og lóðréttir plötufrystar. Láréttu plötufrystarnir frysta oft verðmætari vöru og þar er vörunni yfirleitt raðað í einhverjar pakkningar.

Tenglar 
 Frysting og geymsla frystra sjávarafurða

Matvælaiðnaður
Skarðsheiði

Skarðsheiði er fjall eða fjalllendi í Hvalfjarðarsveit og Skorradal milli Borgarfjarðar og Hvalfjarðar. Þekktir tindar hennar eru hið snarbratta og píramídlaga Skessuhorn, Skarðshyrna og Heiðarhorn sem er hæsti tindurinn; 1054 metrar. Fræðimenn í jarðvísindum telja aldur Skarðsheiðar allt að 5 milljón ár. Ber lögun fjallsins glögglega merki að vera mótað af ísaldarjöklunum.

Tilvísanir

Fjöll á Íslandi
Hvalfjörður
Listi ítalska innanríkisráðuneytisins yfir helstu sakamenn á flótta

Innanríkismálaráðuneyti Ítalíu hefur frá júlí 1992 gefið út einskonar 'most wanted' lista yfir helstu sakamenn á flótta. Ekki er þó um top 10 lista að ræða og þannig eru til dæmis 7 á listanum í þessum orðum.

Listinn er þannig:

Cosa Nostra 
Matteo Messina Denaro, eftirlýstur síðan 1993
Giovanni Motisi, eftirlýstur frá 1998

Ndrangheta 
Ernesto Fazzalari, eftirlýstur frá 1996 fyrir þátttöku í skipulagðri brotastarfsemi, morð, vopnasmygl, eiturlyfjasmygl rán og fleira 
Giuseppe Giorgi, eftirlýstur frá 1995 fyrir morð, fjárkúgun, fíkniefnasmygl og ólöglega förgun eiturefnaúrgangs beint út í náttúruna (gómaður í morgunsárið annan júní 2017 í San Luca)
Rocco Morabito, eftirlýstur frá 1994 (gómaður 4. september 2017 í Montevideo)

Camorra 
Marco Di Lauro, eftirlýstur frá 2005

Sardinian banditry 
Attilio Cubeddu, eftirlýstur frá 1997 fyrir morð, mannrán og stórfelda líkamsárás

TIlvísanir
Maclura pomifera

Maclura pomifera er lítið lauffellandi tré af mórberjaætt sem verður 8-15 m. Það er oft notað í limgerði. Ávöxturinn er hnöttóttur og stundum kallaður Osage appelsína eða hestaepli. Ávöxturinn er ekki eitraður en er þó ekki étinn af neinu dýri.

Myndasafn 

Mórberjaætt
Jafnaskarðsskógur

Jafnaskarðsskógur er skógur á Vesturlandi, suðvestan við Hreðavatn, í landi Jafnaskarðs. Skógrækt ríkisins eignaðist Jafnaskarðsskóg árið 1939 og er hann um 150 hektarar að stærð. Upphaflega voru þar lágvaxnar kjarrleifar og var landið keypt til að friða þær. Þegar gróðursetning innfluttra trjátegunda hófst að ráði um 1950 var Jafnaskarðsskógur enn mjög gisinn og því var talsvert gróðursett þar. Mest var gróðursett af rauðgreni og skógarfuru og nokkuð af sitkagreni og stafafuru. Skógarfuran drapst að miklu leyti vegna furulúsar og er því lítið af henni eftir. Sitkagrenið hefur vaxið best.  Unnið hefur verið að því að gera skóginn að aðgengilegu útivistarsvæði fyrir fólk og hefur hann verið grisjaður og göngustígar lagðir.

Tenglar
Jafnaskarðsskógur. Skógrækt ríkisins.

Tilvísanir

Skógar á Íslandi
Borgarbyggð
Ásta Guðrún Helgadóttir

Ásta Guðrún Helgadóttir (f. 5. febrúar 1990) er fyrrverandi alþingismaður Pírata í Reykjavíkurkjördæmi suður. Hún tók sæti á Alþingi í ágúst 2015 þegar Jón Þór Ólafsson sagði af sér embætti.. Ásta gaf ekki kost á sér í kosningunum 2017.

Tilvísanir

Alþingismenn
Íslenskir píratar
Þingmenn Pírata

Íslenskar konur
RÚV 2

RÚV 2 er aukarás Ríkisútvarpsins og viðburðasjónvarpsstöð. Ekki er boðið upp á samfellda dagkrá heldur er stöðin nýtt sem viðbót við aðalrás Ríkisútvarpsins, RÚV. Þar er einkum boðið upp á beinar útsendingar og upptökur frá markverðum menningar- og íþróttaviðburðum, innlendum sem erlendum.
Íslenskar sjónvarpsstöðvar
Faramarz Gharibian

Faramarz Gharibian (f 17. febrúar 1941 í Teheran) er íranskur leikari.

Tilvísanir

Tenglar
 

Íranskir leikarar