alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Columbia (ofurtölva)

Columbia er ofurtölva byggð af Silicon Graphics og Bandarísku geimferðarstofnuninni NASA, hún er sem stendur (samkvæmt TOP500 listanum) fjórða öflugasta ofurtölva í heimi (á eftir Blue Gene/L) en hraði hennar mældist 51,87 teraflop í LINPACK hraðaprófunum.

Verk hennar eru að herma eftir geimferðum, spá fyrir um veðurfar, gera rannsóknir á lofthjúpi jarðar auk þess sem aðrar ríkisstofnanir og rannsóknarstofur Bandaríkjanna fá aðgang að henni fyrir hin ýmsu verkefni.

Hönnun 
Columbia er samansett af tuttugu 512 örgjörva SGI Altix 3700 BX2 vélum eða samtals 10.240 örgjörvum. 
Hún keyrir eina ræsimynd af Linux kjarnanum en aldrei áður hefur jafn mörgum örgjörvum verið stjórnað af einu Linux kerfi (Kalpana tölva NASA átti fyrra metið með 512 örgjörva). Innbyrðis eru vélarnar tengdar saman með Voltaire InfiniBand ISR 9288 288 tengla skipti (e. switch) sem hefur allt upp í 1.024 megabæta færslugetu á sekúndu.

Samanlagt vinnsluminni hennar er 20.480 terabæt, og geymslupláss hennar 440 terabæt en gögn eru geymd á SGI InfiniteStorage vélum sem tengd eru við hana.

Tenglar 

Vefsíða vélarinnar á  vefsíðu NASA.
„Nasa powers up with supercomputer“ og samantekt af fréttinni á vefsíðu Morgunblaðsins.
Fréttatilkynningar frá NASA og SGI.
„One Giant Leap„, saga vélarinnar samkvæmt SGI.

Ofurtölvur
Staðarkirkja (Steingrímsfirði)

Staðarkirkja stendur í Staðardal fyrir botni Steingrímsfjarðar á Ströndum. Talið er að þar hafi verið prestsetur frá frumdögum kristni á Íslandi. Kirkjan var í kaþólskum sið Maríukirkja og allra heilagra. 

Staður var lengi meðal eftirsóttustu brauða landsins. Jón Árnason (1665-1743) sem síðar varð Skálholtsbiskup sat Stað í 15 ár frá 1707. Jón er þekktur fyrir ýmsar ritsmíðar, samdi meðal annars Fingrarím árið 1739. Hann var vel að sér í guðfræði, stærðfræði, rúmfræði og söngfræði. 

Annar merkur prestur sem setið hefur á Stað var séra Sigurður Gíslason (1798-1874). Hann þjónaði þar í þrjá áratugi og lét reisa kirkjuna sem nú stendur á Stað árið 1855. Hún er þriðja elsta hús í Strandasýslu, aðeins Kaldrananeskirkja (1851) og Árneskirkja (1850) eru eldri. 

Kirkjan á Stað var um tíma í hálfgerðri niðurníðslu eftir að Hólmavíkurkirkja tók við hlutverki hennar, en var síðan tekin til gagngerra endurbóta. Vigdís Finnbogadóttir forseti Íslands beitti sér fyrir stofnun sjóðs í því skyni eftir heimsókn á Strandir  1981. Viðgerðunum lauk árið 1990 og þá var kirkjan endurvígð. Kirkjan var endurbyggð í upphaflegum stíl, að því frátöldu að turninn sem er síðari tíma viðbót var látinn halda sér. Þá var kirkjugarðurinn stækkaður og girtur að nýju.

Staðarkirkja á nokkra merka gripi. Halldór Einarsson, prestur á Stað 1724-38, og Sigríður Jónsdóttir kona hans gáfu Staðarkirkju predikunarstólinn sem er þar enn. Þarna eru einnig tvær fornar klukkur, önnur með ártalinu 1602, silfurkaleikur og altaristafla frá 18. öld. Kaleikurinn er smíðaður af gullsmiðnum Sigurði Þorsteinssyni. Þá á kirkjan fornt skírnarfat úr messing með ártalinu 1487 og oblátudósir úr silfri, gefnar af séra Hjalta Jónssyni sem var prófastur á Stað 1798-1827.

Tenglar
 Staðarkirkja á kirkjukort.net

Strandir
Kirkjur á Íslandi
Síður sem þurfa hnit
Gvendarlaug í Bjarnarfirði

Gvendarlaug í Bjarnarfirði á Ströndum er lítil hlaðin baðlaug (Hver) um 100 metrum norðan við vesturhorn Hótel Laugarhóls í gamla skólahúsinu á Klúku. Laugin er friðlýst sem fornleifar og er ein margra Gvendarlauga á Íslandi, þar sem sagt er að Guðmundur góði Arason biskup á Hólum (-1237) hafi vígt vatnið.

Lítið eitt neðan við baðlaugina, á milli Hótels Laugarhól og Kotbýlis kuklarans sem er hluti af Galdrasýningu á Ströndum, er sundlaug sem einnig er kölluð Gvendarlaug, eftir gömlu lauginni.

Tengt efni 
 Gvendarbrunnur

Strandir
Sundlaugar á Vestfjörðum
Goshverir á Íslandi
1654

Árið 1654 (MDCLIV í rómverskum tölum) var 54. ár 17. aldar sem hófst á fimmtudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en sunnudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.

Atburðir 

 5. apríl - Westminstersáttmálinn batt endi á fyrsta stríð Englands og Hollands
 3. júní - Loðvík 14. var krýndur konungur Frakklands í Rheims.
 6. júní - Karl 10. Gústaf tók við konungdómi í Svíþjóð þegar Kristín Svíadrottning sagði af sér. Sama dag tók Kristín upp kaþólska trú.
 10. júlí - Peter Vowell og John Gerard voru teknir af lífi fyrir að ætla að ráða Oliver Cromwell af dögum.
 3. september - Lýðveldisflokkurinn á Afgangsþinginu dró völd Cromwells í efa.
 12. september - Cromwell skipaði svo fyrir að þeir þingmenn sem væru honum andsnúnir á Afgangsþinginu skyldu útilokaðir.
 12. október - Sprengingin í Delft í Hollandi eyðilagði stóran hluta borgarinnar.
 31. október - Friðrik María var krýndur kjörfursti í Bæjaralandi.
 23. nóvember - Blaise Pascal lenti í slysi sem leiddi til þess að hann fékk opinberun og gerðist trúaður.

Fædd 
 4. maí - Kangxi keisari í Kína (d. 1722).
 9. júlí - Reigen Japanskeisari (d. 1732).
 27. desember - Jakob Bernoulli, svissneskur stærðfræðingur (d. 1705).

Dáin 
 17. janúar - Paulus Potter, hollenskur listamaður (f. 1625).
 28. ágúst - Axel Oxenstierna, ríkiskanslari Svíþjóðar (f. 1583).
 31. ágúst - Ole Worm, danskur vísindamaður (f. 1588).
 30. október - Komyo annar, Japanskeisari (f. 1633).

Opinberar aftökur 
 20. september - Upphaf galdrafársins á Íslandi þegar teknir voru af lífi, með brennu, Þórður Guðbrandsson og Egill Bjarnason fyrir galdra í Trékyllisvík á Ströndum. Þórður og Egill voru brenndir í sama bálinu, það var „fimmtudag næstan fyrir imbruviku um haustið“. Grímur Jónsson var tekinn af lífi á sömu slóðum, með sömu aðferð, fyrir sömu sakir nokkrum dögum síðar.

Ódagsett 
 Guðmundur Andrésson, íslenskur málfræðingur (f. um 1615).

Tilvísanir 

1654
1651-1660
1656

Árið 1656 (MDCLVI í rómverskum tölum) var 56. ár 17. aldar og hlaupár sem hófst á laugardegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en þriðjudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.

Atburðir 

 1. júní - Þrenningarkirkjan í Kaupmannahöfn var vígð.
 Desember - Christiaan Huygens fann upp pendúlklukkuna.

Ódagsettir atburðir 
 Hallgrímur Pétursson hóf að yrkja Passíusálmana.

Fædd 
 31. maí - Marin Marais, franskt tónskáld og víóluleikari (d. 1728).
 20. október - Nicolas de Largillière, franskur listmálari (d. 1746).
 29. október - Edmond Halley, enskur vísindamaður (d. 1742).

Dáin 
 5. janúar - Þorlákur Skúlason biskup á Hólum (f. 1597).
 8. október - Jóhann Georg 1., kjörfursti í Saxlandi (f. 1585).
 6. nóvember - Jóhann 4. Portúgalskonungur (f. 1603).

Opinberar aftökur 
 10. apríl - Galdramál, Kirkjubólsmálið: Feðgarnir Jón Jónsson eldri og Jón Jónsson yngri frá Kirkjubóli í Skutulsfirði brenndir á báli fyrir galdur eftir kæru séra Jóns Magnússonar prests á Eyri.
 Sigríður Gunnarsdóttir tekin af lífi í Snæfellsness- og Hnappadalasýsslu, fyrir dulsmál.
 Ónafngreind kona frá Hjallasandi fyrir Jökli einnig tekin af lífi í Snæfellsness- og Hnappadalasýsslu, einng fyrir dulsmál.

Tilvísanir 

1656
1651-1660
1627

Árið 1627 (MDCXXVII í rómverskum tölum) var 27. ár 17. aldar sem hófst á föstudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en mánudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.

Atburðir 

 13. apríl - Pólsk-litháíska samveldið vann sigur á Svíum í orrustunni við Hammerstein.
 25. maí - Gústaf 2. Adolf særðist við Danziger Haupt í orrustu við Pólsk-litháíska samveldið.
 20. júní - Tyrkjaránið í Grindavík: Sjóræningjar undir stjórn Murat Reis (Hollendingsins Jan Janszoon) hernámu fimmtán Grindvíkinga.
 4.-13. júlí - Tyrkjaránið á Austfjörðum: Sjóræningjar frá Barbaríinu rændu og rupluðu í Berufirði og víðar á sunnanverðum Austfjörðum og hernámu 110 manns.
 16. júlí - Tyrkjaránið í Vestmannaeyjum: Sjóræningjar frá Barbaríinu hernámu 234 Vestmannaeyinga og drápu 36.
 22. júlí - Englendingar, undir stjórn Buckinghams hertoga, réðust á Réeyju til stuðnings húgenottum í La Rochelle.
 27. júlí - Jarðskjálfti eyddi bæina San Severo og Torremaggiore á Ítalíu.
 September - Umsátrið um La Rochelle hófst.

Ódagsettir atburðir 
 Keisaraherinn undir stjórn Albrechts von Wallenstein réðist inn í Jótland, rændi þar og brenndi allt sem fyrir varð.
 Hollenskt skip sá suðurströnd Ástralíu í fyrsta skipti.
 Síðustu úruxarnir voru drepnir af veiðiþjófum í Póllandi.
 Fyrstu ensku landnemarnir settust að á Barbados.

Fædd 
 25. janúar - Robert Boyle, írskur efnafræðingur (d. 1696).
 29. nóvember - John Ray, enskur líffræðingur (d. 1705).

Dáin 
 21. júlí - Guðbrandur Þorláksson biskup á Hólum (f. 1541).
 28. október - Jahangir, mógúlkeisari (f. 1569).

Opinberar aftökur 

 Herdísi Guðmundsdóttur drekkt í Miðdölum í Dalasýslu, fyrir sakir dulsmáls.

Tilvísanir 

1627
1621-1630
1652

Árið 1652 (MDCLII í rómverskum tölum) var 52. ár 17. aldar sem hófst á mánudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en fimmtudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.

Atburðir 

 6. apríl - Hollenski skipstjórinn Jan van Riebeeck stofnaði birgðastöð á Góðrarvonarhöfða. Út frá henni reis Höfðaborg síðar.
 29. maí - Fyrsta stríð Englands og Hollands braust út með sjóorrustu utan við Dover.
 26. ágúst - Fyrsta stríð Englands og Hollands: Orrustan við Plymouth.
 8. október - Fyrsta stríð Englands og Hollands: Höfðaorrustan.

Fædd 
 7. apríl - Klemens 12. páfi (d. 1740).
 21. apríl - Michel Rolle, franskur stærðfræðingur (d. 1719).

Ódagsett 
 Guðmundur Ólafsson, íslenskur fornritafræðingur (d. 1695).

Dáin 
 22. ágúst - Jacob De la Gardie, sænskur hermaður (f. 1583).
 8. október - John Greaves, enskur stærðfræðingur (f. 1602).
 11. október - Ari Magnússon í Ögri, sýslumaður í Ísafjarðarsýslu og Strandasýslu (f. 1571).
 20. október - Antonio Coello, spænskur rithöfundur (f. 1611).

1652
1651-1660
Hornstrandir

Hornstrandir eru nyrsti hluti Vestfjarðakjálkans. Hinar eiginlegu Hornstrandir ná frá Geirólfsgnúpi í austri og voru áður taldar ná vestur að Kögri en nú eru Aðalvík og víkurnar austan hennar oftast einnig taldar til Hornstranda og þær ná þá að Rit vestan Aðalvíkur. Eftir að allt svæðið norðan Skorarheiðar var gert að friðlandi árið 1975 hefur Hornstrandanafnið tekið að færast yfir á allt friðlandið, einnig Jökulfirði.

Töluverð byggð var á Hornströndum fyrr á öldum en hún lagðist af um miðja 20. öld, nema hvað vitavörður var á Hornbjargsvita, í Látravík austan Hornbjargs, til 1995. Þrjú mikil fuglabjörg eru á Hornströndum, Hornbjarg, Hælavíkurbjarg og Riturinn.

Firðir og víkur í Hornstrandafriðlandi 
Hornstrandir
 Kjaransvík
 Hlöðuvík
 Hælavík
 Hornvík
 Látravík
 Smiðjuvík
 Barðsvík
 Bolungavík
 Furufjörður
 Þaralátursfjörður
 Reykjarfjörður nyrðri

Aðrar víkur og firðir
 Fljótavík
 Rekavík bak Látur
 Aðalvík
 Hesteyrarfjörður
 Veiðileysufjörður
 Lónafjörður
 Hrafnsfjörður
 Leirufjörður
 Grunnavík

Tenglar 

 Kort Landmælinga Íslands af Hornströndum
 Hornstrandir; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1939
 Kögur og Horn og Heljarvík; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1980
 Hornstrandir; grein í Morgunblaðinu 1986
 Með Útivist um Hornstrandir; grein í Lesbók Morgunblaðsins 2000
 Auglýsing um friðland á Hornströndum 1985
 Kort af friðlandinu á Hornströndum
 Kort Landmælinga Íslands af Hornströndum
 Undir Axarfjalli, Lesbók Morgunblaðsins, 13. tölublað (05.04.1970)

Vestfirðir
Hornstrandir
Ferðamennska á Íslandi
Rækjuvinnsla á Íslandi

{{Atvinnugreinar|
Mynd=|
Atvinnugrein=Rækjuvinnsla á Íslandi|
Landsframleiðsla=|
Útflutningstekjur=| 
Mannafli=|
Fyrirtæki= 5|
Einingar= 12,477 tonn(1. des. 2009)|
Ársvelta= 9,8| 
}}
Rækjuvinnsla er sú tegund fiskvinnslu sem gengur út á að vinna rækju fyrir markað. Á Íslandi er einkum veidd úthafsrækja eða pólarrækja (pandalus borealis'') — einnig oft nefnd sem Stóri kampalampi. Rækjan fer á markað fersk, frosin eða lausfryst, ýmist sem heil rækja, rækjuhalar eða skelflett rækja.

Langstærstur hluti framleiðslunnar á Íslandi er skelflett lausfryst rækja. Áður en rækjan er skelflett er hún snöggsoðin til að tryggja gæði kjötsins. 

Á Íslandi eru fimm rækjuvinnslur starfandi árið 2010, Kampi ehf á Ísafirði, Hólmadrangur hf á Hólmavík, Dögun hf á Sauðárkróki, Rammi hf á Siglufirði og FISK á Grundarfirði. Einnig er rækja fullunnin um borð í rækjuveiðiskipum á sérútbúnu vinnsludekki.  

Skelflett rækja er einkum flutt út til Bretlands og Danmerkur en nokkuð af heilfrystri rækju er flutt út til Japans. 

Ekki er vitað til að Íslendingar hafi neytt rækju í nokkrum mæli fyrr en á 20. öld en líklega hefur hún verið nýtt sem beita áður en veiðar hófust hér við land. Upphaf veiða og vinnslu á rækju við Ísland varð þegar Norðmennirnir Simon Olsen og Ole G. Syre sem bjuggu á Ísafirði hófu veiðar á rækju í Ísafjarðardjúpi. Þeir höfðu þá stundað tilraunaveiðar nokkrum árum fyrr. Frekari fróðleik um það má finna á á vef bb.is 

Atvinnugreinar á Íslandi
Leopold Kronecker

Leopold Kronecker (7. desember 1823 - 29. desember 1891) var þýskur stærðfræðingur, sem lagði sitt af mörkum til talnafræði og einnig á öðrum sviðum stærðfræðinnar. Hans er oftast minnst fyrir það að vera fyrstur til að draga í efa svokallaðar óuppbyggjandi tilvistarsannanir. Hann stóð í deilum við Weierstrass og fleiri um þau mál. Einnig er hans minnst fyrir að segja: „Guð skapaði heilu tölurnar. Allt annað er verk mannsins.“

Heimild 
 Hawking, Stephen o.fl. God Created the Integers. ISBN 9780762419227,

Tengt efni 
 Kronecker δ

Þýskir stærðfræðingar
Húsavík (Austfjörðum)

Húsavík er önnur stærst nokkurra víkna í svokölluðum Víkum sem eru á milli Borgarfjarðar eystri og Loðmundarfjarðar, og eru vinsælt útivistarsvæði. Í Húsavík er samnefnt býli sem er vel við haldið og gömul sveitakirkja. Innihald gamla kirkjugarðsins í Húsavík hefur komið betur í ljós undanfarna áratugi því kirkjugarðurinn er alveg við sjávarbakkann og sjórinn hefur eytt landi og forn mannabein og líkkistur komið í ljós. Heldur hefur þó dregið úr því undanfarin ár. 

Loðmundarfjörður
Víkur á Íslandi
Borgarljósin

Borgarljósin eða City Lights er kvikmynd eftir Charles Chaplin sem var frumsýnd 30. janúar 1931 í Los Angeles.

Myndin var kostuð af Chaplin sjálfum (og framleidd af Chaplin – United Artists), hann leikstýrði myndinni einnig, samdi alla tónlistina (að undanskildu einu lagi), ritstýrði og lék aðalhlutverkið á móti Virginia Cherril (blinda stúlkan).

Ekkert var talað í myndinni þrátt fyrir að tæknin til að setja inn hljóð á filmu væri til staðar, en Chaplin vildi ekki að talmál væri notað í myndinni. Þrátt fyrir það er myndin full af tónlist og hann notar hljóð á afar spaugilegan máta. Líklegast var aðal vandamálið að velja rödd fyrir flækinginn, þ.e. hann var fræg persóna um gjörvallan heim og allir höfðu myndað með sér eigin hugmyndir um hvernig hann talaði, að finna rétta rödd fyrir flækinginn hefði verið vandasamt verk og hugsanlega eyðilagt persónuna.

Margar frægar persónur sáu verk Chaplins á frumsýningu, þar á meðal Albert Einstein.

Lýsing 

Myndin fjallar í stuttu máli um fræga persónu Chaplins „The Tramp“ (ísl. Flækingurinn) sem að kynnist blindri og fátækri stúlku, sem vinnur fyrir sér með blómasölu. Flækingurinn verður afar hrifinn af henni og gerir allt sem í hans valdi stendur til að hjálpa stúlkunni þegar hún veikist og hefur ekki efni á húsaleigunni.

Kvikmyndir eftir Chaplin
1148

Árið 1148 (MCXLVIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 30. september - Hítardalsbrenna: Stórbruni í Hítardal þar sem 73 manns sem voru þar við veislu brunnu inni, þar á meðal Magnús Einarsson, Skálholtsbiskup og sjö prestar. Eldingu sló niður í veisluskálann með þessum afleiðingum. 
 Allar jarðir í Vestmannaeyjum voru þetta ár komnar í eigu Skálholtsstóls og orðnar kirkjujarðir. 
 Hallur Teitsson kjörinn Skálholtsbiskup.

Fædd

Dáin
 30. september - Magnús Einarsson, Skálholtsbiskup (f. 1092).
 9. nóvember - Ari Þorgilsson fróði.
 Vilmundur Þórólfsson, fyrsti ábóti á Þingeyrum.

Erlendis 
 Júní - Önnur krossferðin komst til Jerúsalem. Leiðtogarnir héldu fund í Akkó og ákváðu að ráðast á Damaskus.
 Júlí - Umsátrið um Damaskus mistókst.

Fædd
 Bela 3., konungur Ungverjalands (d. 1196).
 Honóríus III (Cencio Savelli), páfi (d. 1227).

Dáin
 Úlfhildur Hákonardóttir, drottning Svíþjóðar 1117–1125 (kona Inga yngri), Danmerkur 1130–1134 (kona Níelsar konungs) og Svíþjóðar á ný 1134-1148 (kona Sörkvis eldri).

1148
1648

Árið 1648 (MDCXLVIII í rómverskum tölum) var 48. ár 17. aldar og hlaupár sem hófst á miðvikudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en laugardegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.

Atburðir 

 30. janúar - Sjálfstæði Hollands var viðurkennt með friðarsamningum í Münster sem bundu enda á Áttatíu ára stríðið.
 21. apríl - Snjór var í mitti á sléttlendi á Suðvesturlandi, segir í Setbergsannál.
 Ágúst - Franska borgarastyrjöldin (La Fronde) braust út þegar Mazarin kardináli lét handtaka leiðtoga Parísarþingsins.
 24. október - Þrjátíu ára stríðið endaði með undirritun friðarsamninga í Münster í Vestfalíu. Samningarnir fólu meðal annars í sér viðurkenningu á sjálfstæði Sviss.
 23. nóvember - Krýning Friðriks 3. fór fram í Danmörku.
 6. desember - Enska borgarastyrjöldin: Hreinsun Prides fór fram á þingmönnum Langa þingsins og Afgangsþingið tók við.

Ódagsettir atburðir 
 Veturinn var nefndur Glerungsvetur á Íslandi.
 Bæjarbruni varð á Stórólfshvoli hjá ekkju Vigfúsar Gíslasonar sýslumanns, og er í gömlum annálum sagt, að meiri gersemar og verðmæti muni naumast hafa eyðilagst í eldsvoða á Íslandi fram til þess tíma, þ.á m. voru handrit merk, skjöl og mikill bókakostur, dýrmætir skartgripir og aðrir fjármunir. Ekkjan, Katrín ríka Erlendsdóttir, bjargaðist naumlega út með börnum sínum.
 Henrik Bjelke var gerður að höfuðsmanni á Íslandi og sleginn til riddara síðar sama ár.
 Jakob hertogi af York flúði frá Englandi til Haag.
 Holsteinski stærðfræðingurinn Nicolaus Mercator hóf störf við Kaupmannahafnarháskóla.
 Portúgalir tóku Lúanda aftur af Hollendingum og gerðu að stjórnsýslumiðstöð.
 Rabbíinn Sabbatai Zevi í Smyrnu lýsti því yfir að hann væri messías.

Fædd 
 26. apríl - Pétur 2. konungur Portúgals (d. 1712).

Dáin 
 28. febrúar - Kristján 4. konungur Íslands og Danmerkur.
 12. mars - Tirso de Molina, spænskt leikskáld (f. um 1571).
 17. maí - Peter Melander hershöfðingi í her keisarans (f. 1585).
 20. maí - Vladislás 4. Vasa konungur Póllands (f. 1595).
 27. júní - Arngrímur Jónsson lærði (f. 1568) prestur á Mel í Miðfirði.
 1. september - Marin Mersenne, franskur munkur, stærðfræðingur og heimspekingur (f. 1588).

Opinberar aftökur 
 Sveinn „skotti“ Axlar-Bjarnarson (f. um 1590) hengdur í Rauðuskörðum á Barðaströnd, fyrir „landhlaup“ og tilraun til nauðgunar.

Tilvísanir 

1648
1641-1650
1663

Árið 1663 (MDCLXIII í rómverskum tölum) var 63. ár 17. aldar sem hófst á sunnudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en miðvikudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.

Atburðir 

 5. mars - Reigen tók við keisaratign í Japan af Go-Sai.
 24. mars - Karl 2. Englandskonungur gerði Karólínu að nýlendu.
 8. apríl - Theatre Royal, Drury Lane opnaði með nýrri uppfærslu á Gamansama liðsforingjanum eftir John Fletcher.
 27. júlí - Enska þingið samþykkti önnur sjóferðalögin sem bönnuðu öðrum en enskum skipum úr enskum höfnum siglingar með vistir til nýlendnanna í Nýja Englandi.

Ódagsettir atburðir 
 Leonóra Kristína var handsömuð og fangelsuð í Bláturni að undirlagi bróður síns Friðriks 3.

Fædd 
 7. mars - Tomaso Antonio Vitali, ítalskt tónskáld (d. 1745).
 21. júní - Björn Þorleifsson, Hólabiskup (d. 1710).
 13. nóvember - Árni Magnússon handritasafnari og prófessor (d. 1730).

Dáin 
 23. mars - Ragnheiður Brynjólfsdóttir (f. 1641). Talið er að sálmur Hallgríms Péturssonar, „Um dauðans óvissan tíma“, hafi fyrst verið sunginn yfir moldum hennar.
 18. september - Heilagur Jósef frá Copertino (f. 1603).
 5. desember - Severo Bonini, ítalskt tónskáld (f. 1582).
 17. desember - Nzinga Mbandi, drottning Ndongo-Matamba (f. um 1583).
 28. desember - Francesco Maria Grimaldi, ítalskur stærðfræðingur (f. 1618).

Opinberar aftökur 

 24. ágúst - Ólöf Magnúsdóttir var dæmd til dauða fyrir dulsmál, þann 22. ágúst á Hofi á Höfðaströnd í Skagafjarðarsýslu, og drekkt í Hofsá tveimur dögum síðar.

Tilvísanir 

1663
1661-1670
1730

Árið 1730 (MDCCXXX í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

Fædd

Dáin
 7. janúar - Árni Magnússon handritasafnari og prófessor (f. 1663).
 11. október - Niels Kier, lögmaður sunnan og austan.

Erlendis 
 29. janúar - Anna Ivanovna verður keisaraynja Rússlands eftir lát frænda síns, Péturs 2.
 Klemens 12. kjörinn páfi. Hann var 78 ára og sat á páfastóli í nær 10 ár.

Fædd

Dáin
 29. janúar - Pétur 2. Rússakeisari (f. 1715).
 21. febrúar - Benedikt 13. páfi (f. 1649).
 12. október - Friðrik 4. konungur Íslands og Danmerkur.

1730
Kirkjuból (Steingrímsfirði)

Kirkjuból í Steingrímsfirði er jörð á Ströndum. Þar er nú rekin ferðaþjónusta. Fyrrum var kirkja á Kirkjubóli, en síðustu heimildir um hana eru frá 17. öld. Þar kvæntist Jón lærði Guðmundsson konu sinni árið 1600. Þarna var einnig þingstaður Kirkjubólshrepps fyrrum, en sá hreppur var árið 2002 sameinaður Hólmavíkurhrepp. Þekktur aftökustaður á Kirkjubóli er Lákaklettur.

Íslenskir bæir
Strandir
Jón lærði Guðmundsson

Jón lærði Guðmundsson (1574 – 1658) var víðkunnur fræðimaður, handritaskrifari, handverksmaður, auk þess sem hann sinnti lækningum og var álitinn fjölkunnugur. Hann var þrátt fyrir það ómenntaður alþýðumaður. 

Jón fæddist í Ófeigsfirði á Ströndum árið 1574 og ólst upp þar og á Ósi við Steingrímsfjörð. Hann var ýmist nefndur Jón málari eða smiður eða tannsmiður (hann skar út í hvaltennur) en hlaut síðar viðurnefnið hinn lærði. 

Á árunum 1611 – 12 er sagt að Jón lærði hafi kveðið niður tvo drauga að Stað á Snæfjallaströnd með mögnuðum galdrasæringum, kvæðunum Fjandafælu og Snjáfjallavísum. Þau eru bæði varðveitt.

Jón kvæntist haustið 1600 Sigríði Þorleifsdóttur frá Húsavík í Steingrímsfirði og áttu þau soninn Guðmund Jónsson, prest á Hjaltastöðum.

Jón lærði andmælti Spánverjavígunum 1615 opinberlega, en hrökklaðist eftir það af Vestfjörðum undan sýslumanninum Ara í Ögri. Eftir það settist hann að undir Jökli og stundaði meðal annars lækningar en var kærður fyrir galdra og dæmdur útlægur af landinu. Jón fór til Kaupmannahafnar og fékk málið tekið upp að nýju en á Alþingi 1637 var dómurinn staðfestur. Jón fékk þó að lifa það sem eftir var ævinnar austur á Héraði hjá syni sínum, mest fyrir tilstilli Brynjólfs Sveinssonar biskups í Skálholti. Jón lærði skrifaði fjölda handrita sem hafa varðveist.

Hann lést árið 1658.

Verk 
Eftir Jón liggja ýmis kvæði, eins og Fjölmóður, ævidrápa, Snjáfjallavísur, Fjandafæla, Áradalsvísur og Fuglakvæði, rímur eins og Ármannsrímur, Rímur af Fertram og Plató og Spánverjarímur. Hann á einnig ritgerðir eins og Stutt undirrétting um Íslands aðskiljanlegar náttúrur og Víg Spánverja í Æðey. Einnig stutt rit eins og Um nokkurra grasa náttúrur, Um hulin pláz og yfirskyggða dali á Íslandi, Samantekt um skilning á Eddu, Lækningabók, Tidsfordrif, Augnamerkingar. Einnig Uppdráttur Grænlands. Krukksspá hefur einnig verið eignuð honum.

Tenglar 
 Handrit með verkum Jóns lærða
 
 Ævisaga Jóns Guðmundssonar lærða á rússnesku 

Íslendingar