alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Chichewa

Chichewa (eða Cinyanja) er tungumál í Bantúmálafjölskyldunni og jafnframt opinbert tungumál í Malaví. Málið er einnig talað í Sambíu, Mósambík og Simbabve. Forskeytið chi- (einnig skrifað ci-) merkir tungumál og er því oft talað um Chewa eða Nyanja. Chingoni (Ngoni) og Chikunda (Kunda) eru mállýskur þess.

Dreifing 
Chichewa er opinbert tungumál í Malaví ásamt því að það er talað í nokkrum ættbálkum í austurhluta Sambíu. Í Mósambík er málið talað í Tété og Niassa-héröðunum og í Simbabve er tungan þriðja útbreiddust í landinu, á eftir Shona og Ndebele.

Bæði Biblían og Kóraninn hafa verið þýdd á Chichewa.

Saga 
Málið kemur frá veldi Marava, sem var uppi á 15. til 18. öld og náði yfir allt Malaví og hluta Mósambík og Sambíu. Eftir að veldið splundraðist hélt tungumálið velli og kristnir trúboðar tóku m.a. tunguna þegar þeir komu inn á svæðið. Fyrsta málfræðibókin á Chewa var skrifuð uppúr 1880 af Alexander nokkrum.

Tengill 
 Wikipedia á Chichewa

Nígerkongótungumál
Malaví
Sámsstaðamúli

Sámsstaðamúli er fjall milli Búrfells og Skeljafells í Þjórsárdal. Vestan undir fjallinu er Þjóðveldisbærinn og í gegnum það liggja aðrennslisgöng Búrfellsvirkjunar. Um múlann hlykkjast einnig þjóðvegur 32, Þjórsárdalsvegur, og er þar mikil hækkun og beygjur eftir því.

Sunnan undir Sámsstaðamúla eru rústir eyðibýlis, sem hét Sámsstaðir, og múlinn dregur nafn af. Bærinn fór í eyði vegna Heklugosa, líklega eftir gosið 1104, en þó gæti hafa verið búið þar eitthvað lengur. Rústir Sámsstaða voru grafnar upp um 1972, og er greinargerð um uppgröftinn, eftir Sveinbjörn Rafnsson, í Árbók Hins íslenska fornleifafélags 1976, bls. 39–120.

Árnessýsla
Þjórsárdalur
Fjöll á Íslandi
Boethíus

Anicíus Manlíus Severinus Boethíus (480-524 eða 525) var kristinn heimspekingur á sjöttu öld. Hann var fæddur í Róm í valdamikla fjölskyldu sem innihélt meðal annars Olybrius keisara. Hann komst í háar stöður innan hirða austgotneska konungdæmisins á Appenínaskaga. Á endanum var hann þó tekinn af lífi í kjölfar þess að vera sakaður um að vinna með Býsansmönnum. Ævistarf Boethíusar var að varðveita klassíska þekkingu, einkum á sviði heimspeki. Hann ætlaði meðal annars að þýða öll verk Aristótelesar og Platons úr grísku á latínu. Þýðingarnar sem hann kláraði á ritum Aristótelesar um rökfræði voru einu rit Aristótelesar fáanleg í Evrópu fram að 12. öld. Þessar þýðingar voru, auk þýðingar hans á Inngangi Porfýríosar að Kvíunum eftir Aristóteles og hans eigin skýringarrita við rökfræðirit Aristótelesar, meginuppistaðan í rökfræðimenntun og kjarninn í allri æðri menntun á miðöldum. Þar að auki skrifaði hann sjálfur rit á sviði heimspeki, guðfræði, stærðfræði og tónfræði. Rit hans Hugfró heimspekinnar var eitt áhrifamesta rit miðalda og var oftar þýtt yfir á þjóðtungurnar en nokkurt annað rit að Biblíunni undanskilinni.

Miðaldaheimspekingar
Rómverskir heimspekingar
Rómverskir rithöfundar
Rómverskir stjórnmálamenn
Breiðskífa

Breiðskífa er útgefin hljómplata sem inniheldur stúdíóupptökur frá einum flytjanda. Breiðskífur eru oftast á bilinu 25-80 mínútur að lengd og er lengd þeirra oft miðuð við 33⅓ snúninga 12 tommu vínylplötur (sem geta verið allt að 30 mín hvor hlið).

Breiðskífur eru stundum tvöfaldar og eru þær þá gefnar út á tveimur geisladiskum eða tveimur vínylplötum. 

Hugtakið á sér enga formlega skilgreiningu og er lengd þeirra og lagafjöldi nokkuð fljótandi og hafa flytjendur nokkuð svigrúm til að ákvarða hvort þeir vilji kalla hljómplötur sínar breiðskífur eða eitthvað annað. Sjaldnast eru þó færri en 6 lög á breiðskífu (nema lögin séu þeim mun lengri).

Aðrar tegundir hljómplatna eru til að mynda stuttskífur, smáskífur, safndiskar, tónleikadiskar og deiliskífur.

Tengt efni
 Smáskífa
 Stuttskífa

Tónlist
Stuttskífa

Stuttskífa, snöggskífa eða EP-plata er hljómplata sem er of stutt til að teljast breiðskífa og of löng til að teljast smáskífa. Þær eru oftast á bilinu 10 til 25 mínútur að lengd og hafa venjulega 4-7 lög (venjulega hafa smáskífur 3 lög eða færri og breiðskífur oft 6-8 lög eða fleiri). Stuttskífur gefnar út á vínylplötum eru algengastar 33⅓ eða 45 snúninga (á mínútu) 12 tommu plötur og 33⅓ eða 45 snúninga 7 tommu plötur en aðrar tegundir eru einnig til en sjaldséðari.

Tengt efni 

 Breiðskífa
 Smáskífa

Tenglar 

 

Tónlist
Trollhättan

Trollhättan er borg í Svíþjóð. Árið 2018 bjuggu þar um 50.000 manns og 59.000 í sveitarfélaginu.

Tilvísanir 

Borgir í Svíþjóð
Uddevalla

Uddevalla er borg og sveitarfélag (Uddevalla kommun) í Svíþjóð. Árið 2017 bjuggu þar 36.000 manns. Íbúar sveitarfélagsins Uddevalla eru rúmlega 56 þúsund (2017)

Tilvísanir 

Borgir í Svíþjóð
Millimetri

Millimetri er 1/1000 hluti úr einum metra, hluti af metrakerfinu og mælieining í SI-kerfinu. Millimetri er oft skammstafað "mm".

Einn millimetri er jafn:

0,1 sentímetra
0,01 metra
um 0,03937 tommu

Lengdareiningar
Yggdrasill

Fyrir tréið í norrænni goðafræði sem verslunin er kennd við, sjá Ask Yggdrasils.
Yggdrasill er íslensk verslun sem selur lífrænt ræktaðar matvörur. Fyrirtækið var stofnað árið 1986 og rekur nú verslun sína á Skólavörðustíg.

Tengill 
 Yggdrasill.is 

Íslensk fyrirtæki
Maganám

Maganám er skurðaðgerð sem felst í brottnámi magans, alveg eða að hluta. Slíkar aðgerðir eru framkvæmdar við magakrabbameini, alvarlegum tilfellum magasárs eða öðrum vandamálum sem ekki er hægt að bregðast við með öðrum hætti (götum í magavegg, blæðingum eða þrengingum).

Skurðlækningar
Grágás

Grágás er forn lagaskrá og lögskýringarrit Íslendinga, ritað einhvern tímann á þjóðveldisöld. Fleiri lög en í henni stóðu kunna að hafa verið í gildi og sum lög hennar kunna að hafa verið úrelt. Segir í henni „það skulu vera lög í landi hér sem á skrám standa“. Vígslóði nefnist sá hluti Grágásar sem fjallar um víg. 

Lögin eru varðveitt í tveimur aðalhandritum frá miðri 13. öld, Staðarhólsbók og Konungsbók auk nokkurra annarra fornra handritsbrota. Með tilkomu Grágásar urðu lögsögumenn óþarfir sem heimildarmenn laga og störfuðu þá sem forsetar lögréttu, löggjafarþings Alþingis. Nýlega hafa fræðimenn tekið að efast um að mark hafi verið tekið á lögunum sem rituð voru í Grágás.
Grágás skiptis í nokkra hluta:
 Kristinna laga þáttur
 Erfðaþáttur
 Ómagabálkur
 Festaþáttur
 Um fjárleigur
 Vígslóði
 Landabrigðisþáttur
 Þingskapaháttur
 Baugatal
 Lögsögumannsþáttur
 Lögréttuþáttur
 Rannsóknaþáttur

Staðarhólsbók
Í Staðarhólsbók eru handrit Grágásar og Járnsíðu. Um Staðarhólsbók er fátt vitað, talið er hugsanlegt að Þórarinn kaggi Egilsson prestur á Völlum í Svarfaðardal (d. 1283) hafi skrifað hana. Á miðöldum er vitað af henni hjá Páli Vigfússyni á Hlíðarenda (d. 1570) og seinna hjá Bjarna Péturssyni á Staðarhóli í Dalasýslu (1613-93), þaðan sem bókin tekur nafn sitt.

Staðarhólsbók er geymd á Árnastofnun.

Nafnið grágás hefur verið notað að minnsta kosti frá því á miðri 16.öld og það er eru ýmsar getgátur um uppruna þess t.d að bókin hafi verið rituð með gæsa fjöðurpenna eða bundinn inn í gæsaskinn, einnig að hún beri nafn vegna aldursins byggt á þeirri trú að gæsir næðu hærri aldri en aðrir fuglar.

Tengt efni 
 Hafliðaskrá
 Járnsíða
 Jónsbók
 Sæmundar-Edda

Tenglar
 Um Staðarhólsbók á Handrit.is
 Grágás útgáfa frá 1852 á Bækur.is
 Grágás útgáfa frá 1852 á Google Books 

Fornrit
Íslenskar lögbækur
Héraðsvötn

Héraðsvötn (oft stytt í Vötn eða Vötnin, en fyrr á öldum kölluð Jökulsá) er jökulá í Skagafirði og er eitt mannskæðasta vatnsfall á Íslandi.  Héraðsvötn verða til þegar Austari- og Vestari-Jökulsá koma saman neðan við bæinn Tunguháls, auk þess sem til þeirra renna Norðurá, Húseyjarkvísl og margar smærri ár. Í miðri Blönduhlíð skiptast Héraðsvötn síðan í tvær kvíslar sem renna til sjávar sitt hvoru megin við Hegranes. Kallast kvíslarnar Vestari- og Austari-Héraðsvötn.

Héraðsvötnum var þannig lýst í grein eftir Hallgrím Jónasson sem birtist árið 1966:
Að sunnan myndast þau úr tveimur megin vatnsföllum Jökulsá vestari og Jökulsá austari. Koma þær saman nokkru neðar en byggð hefst í dölum þeim tveim, er þær falla um, og heita eftir það Héraðsvötn. Tólf til fimmtán km frá sjó, klofna þau í tvær álmur. Falla þær hvor sínu megin við Hegranesið til sjávar og eru ekki ósvipaðar að vatnsmagni. Heitir Vestur- og Austurós þar er Vötnin falla í fjörðinn.

Tilvísanir

Tenglar 
 Héraðsvötn; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1967

Skagafjörður
Jökulár á Íslandi
Selbúðir

Selbúðir eru hverfishluti í Gamla Vesturbænum. Hverfishlutinn telst vera allt svæðið vestan við Bræðraborgarstíg. Þar stóðu Selbúðir en það voru hús sem tilbúin voru í árslok 1920 og reist af bæjarstjórn Reykjavíkur. Þetta voru tvö íbúðarhús úr steinsteypu á lóð bæjarsjóðs í Ívarsselstúni við Vesturgötu sem bráðabirgðahúsnæði fyrir húsnæðislaust fólk og var það nefnt Selbúðir. Þetta voru tvær samhliða, lágreistar húsalengjur og í hvorri lengju voru tíu íbúðir sem flestar voru eitt herbergi og eldhús. Milli húsalengjanna var malarport. Í steinsteyptum skúr við vesturenda bygginganna voru átta sameiginleg salerni.
Selbúðir stóðu milli Sóttvarnarhússins  og Litlasels og Jórunnarsels. Húsin voru í notkun sem leiguhúsnæði til ársins  1975. Hluti húsanna var eftir það um nokkuð skeið nýttur sem atvinnuhúsnæði.

Heimild 
 Húsakönnun, Seljavegur – Ánanaust – Holtsgata – Vesturgata  Minjastofnun skýrsla nr. 135

Vesturbær Reykjavíkur
Félagslegt húsnæði
Tjarnarbrekka

Tjarnarbrekka er hverfahluti á mörkum Vesturbæjar og Miðborgar Reykjavíkur. Hverfahlutinn telst vera Hólavallagarður (Suðurgötugarður), svæðið milli Garðastrætis og Tjarnargötu allt suður fyrir Skothúsveg, þar með talin Bjarkargatan.

Miðborg Reykjavíkur
Kvosin

Kvosin er hverfahluti í Miðborg Reykjavíkur. Hverfahlutinn telst vera kvosin norðan Tjarnarinnar, austan Aðalstrætis og vestan Lækjargötu og Kalkofnsvegar.

Tenglar 
 Deiliskipulag Kvosarinnar; grein í Morgunblaðinu 1986 

Miðborg Reykjavíkur
Skuggahverfi

Skuggahverfi er hverfishluti í Miðborg Reykjavíkur. Það telst vera svæðið norðan Laugavegs og austan Frakkastígs allt að Snorrabraut.

Uppruni heitisins 
Í Sögustað við Sund segir Páll Líndal:

„Skuggahverfi var upphaflega nafn á óskipulegu hverfi tómthúsbýla sem tóku að rísa snemma á 19. öld meðfram ströndinni austan núverandi Ingólfsstrætis og allt inn að Vitastíg, en norðan núverandi Laugavegar.“ (66)

Ennfremur segir Páll:

„Skuggi hét tómthúsbýli sem reist var 1802-1803 í landi Arnarhóls, spölkorn suðaustan við Klöpp, nálægt því þar sem nú eru gatnamót Skúlagötu og Klapparstígs. Skuggi var fyrsta býlið sem reist var á þessum slóðum.“ (67)

Um 1845 var Skuggi kominn í eyði, en ekki er vitað með vissu hvernig nafnið er til komið. Nokkur kot risu í grennd við Skugga og var það upphaf Skuggahverfis. Hverfisgata dregur nafn sitt af Skuggahverfinu.

Heimildir
 Páll Líndal. Reykjavík. Sögustaður við Sund. 3. bindi, 1988, bls. 66-67
 Páll Líndal. Reykjavík. Sögustaður við Sund. 1. bindi, 1986, bls. 80-81 og 174-178

Tenglar

 Skuggahverfi; grein úr Lesbók Morgunblaðsins 1968
 Skuggi og Skuggahverfið; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1979

Miðborg Reykjavíkur
Laufás (Reykjavík)

Laufás er hverfahluti í Miðborg Reykjavíkur. Hverfahlutinn afmarkast af Sóleyjargötu, Fríkirkjuvegi og Lækjargötu í vestri, Bókhlöðustíg í norðri og Laufásvegi í austri, allt suður að Njarðargötu.

Miðborg Reykjavíkur
Spítalahlíð

Spítalahlíð er hverfahluti í Miðborg Reykjavíkur. Hverfahlutinn er suðurhlíð Skólavörðuholtsins og telst vera svæðið sunnan Njarðargötu og Eiríksgötu.

Miðborg Reykjavíkur
Þingholt

Þingholt er hverfahluti í Miðborg Reykjavíkur. Mörk Þingholtanna eru um Lækjargötu í vestri, Ingólfsstræti í austri, Hellusund í suðri og Bankastræti í norðri. Á 19. öld var Ingólfsstræti stundum kallað Efri-Þingholt og hinn hluti Þingholtanna fyrir vestan, Neðri-Þingholt. Á síðari hluta 20. aldar hefur tekið að gæta þess misskilnings að Þingholtin séu víðfeðmari og nái til svæðisins austan við Lækjargötu og Laufásveg, milli Laugavegar og Njarðargötu, og markist í austri af Óðinsgötu og Urðarstíg. 
Þingholtin draga nafn sitt, líkt og Þingholtsstræti, af tómthúsbýlinu Þingholti sem reist var árið 1765 og stóð til 1771 u.þ.b. á þeim stað þar sem nú er Þingholtsstræti 6.

Tenglar 
 Þingholtin; grein í Eimreiðinni 1900
 "Hvar eru Þingholtin?" Grein í Morgunblaðinu 14. júní 2000.

Miðborg Reykjavíkur
Hverfi Reykjavíkur
Tungan

Tungan er hverfahluti í Miðborg Reykjavíkur. Hverfahlutinn telst vera svæðið sunnan Laugavegar að Snorrabraut, norðan og vestan við Skólavörðustíg og Eiríksgötu.

Miðborg Reykjavíkur
Hverfi Reykjavíkur
Akureyrarkirkja

Akureyrarkirkja er kirkja á Akureyri, vígð árið 1940. Hún tilheyrir Þjóðkirkjunni og er í Eyjafjarðarprófastsdæmi. Kirkjan var teiknuð af Guðjóni Samúelssyni, þáverandi húsameistara ríkisins. Á svölum kirkjuskipsins eru lágmyndir eftir Ásmund Sveinsson. Skírnarfontur kirkjunnar er gerður eftir fyrirmynd Bertels Thorvaldsens. Árið 2022 var ákveðið að kenna kirkjuna við Matthías Jochumsson, þjóðskáld og sóknarprest hennar

Prestar kirkjunnar

Prestar Akureyrarkirkju eru tveir: 
 Séra Svavar Alfreð Jónsson Sóknarprestur
 Séra Hildur Eir Bolladóttir Prestur

Nánari lýsing kirkjunnar
Akureyrarkirkja var teiknuð af Guðjóni Samúelssyni, þáverandi húsameistara ríkisins. Lengi var talið að miðgluggi kirkjunnar væri kominn úr kirkju á Coventry á Englandi sem var eyðilögð í síðari heimsstyrjöldinni. Á svölum kirkjuskipsins eru lágmyndir eftir Ásmund Sveinsson. Skírnarfontur kirkjunnar er gerður eftir fyrirmynd Bertels Thorvaldsens.

Aðrir gluggar eru hannaðir og gerðir hjá J. Wippel & Co. í Exeter, í Devon héraði á Englandi. Kórgluggarnir sýna atburði frá boðun Maríu til skírnar Jesús, og táknmyndir guðspjallamannanna og Krists. Gluggar í kirkjuskipinu sýna atvik úr lífi Jesú, frá freistingunni til uppstigningarinnar. Minn myndirnar eru úr íslenskri kirkjusögu en átta þeirra eru teiknaðar af Kristni G. Jóhannssyni.

Altaristaflan yfir skírnarfonti  er  úr fyrstu kirkjunni sem reist var á Akureyri 1863. Það var Edvard Lehman danskur listamaður sem málaði hana og var hún færð kirkjunni að gjöf árið 1867.

Skírnarfontur kirkjunnar er eftirmynd af skírnarfonti Frúarkirkjunnar í Kaupmannahöfn. Hann er gerður úr hvítum marmara frá Ítalíu af Corrado Vigni.

Ljósakross og predikunarstóll er skreyttur íslensku silfurbergi.

Í kirkjunni eru tvær myndir málaðar af Kristínu Matthíasson sem sýna boðun Maríu og fæðingu frelsarans.

Lágmyndir á sönglofti kirkjunnar eru gerðar af Ásmundi Sveinssyni myndhöggvara og sýna atburði úr lífi Jesú: Fæðing, Jesú tólf ára í musterinu, Fjallræðan, Jesú blessar börnin, Jesú læknar sjúka, Jesú lífgar dáinn og Jesú eftir krossfestinguna.

Heimild
 

  Kynningarbæklingur um Akureyrarkirkju 
 nat.is

Tilvísanir

Tengill
Vefsíða Akureyrarkirkju 
Akureyrarkirkja á kirkjukort.net 
Kór Akureyrarkirkju

Kirkjur á Íslandi
Akureyri
Byggingar eftir Guðjón Samúelsson
de:Akureyri#Akureyrarkirkja
Byggingar á Akureyri
Steingrímur (jólasveinn)

Steingrímur er mögulega heiti á jólasveini sem kemur fyrir í tveimur Íslenskum nafnaþulum sem Jón Árnason fékk frá Guðmundi Gísla Sigurðssyni (f. 1835) sem alist hafði upp á Stað í Steingrímsfirði. 

Fyrri þulan er svona:
Tífill, Tútur, 
Baggi, Lútur, 
Rauður, Redda, 
Steingrímur og Sledda, 
Lækjaræsir, Bjálminn sjálfur, 
Bjálmans barnið, 
Litlipungur, Örvadrumbur. 

Síðari þulan er svona:
Tífall og Tútur, 
Baggi og Hnútur, 
Rauður og Redda, 
Steingrímur og Sledda, 
sjálfur Bjálfinn og Bjálfans barnið, 
Bitahængir, Froðusleikir, 
Gluggagægir og Syrjusleikir. 

Hugsanlega er Steingrímur jólasveinn eða tröll sem orðið hefur til út frá sögnum um landnámsmanninn Steingrím trölla sem í Landnámu er sagður hafa numið Steingrímsfjörð. Líklegra er þó að nafnið Steingrímur hafi strax við landnám átt við einhvers konar náttúruvætt, enda eru slíkar vættir með endinguna -grímur alþekktar í norskri þjóðtrú, til dæmis Fossagrímur sem býr í fossum, spilar á hljóðfæri og reynir að seiða fólk í fossinn.

Íslensk þjóðtrú
Nazareth (hljómsveit)

Nazareth er skosk rokkhljómsveit sem var stofnuð á 7. áratug síðustu aldar. Þekktasta útgáfa hennar er Love Hurts sem kom út árið 1975 en sjálf átti sveitin rokkslagara á borð við Broken Down Angel og Bad, bad boy.

Meðlimir 

Skoskar hljómsveitir
Bonnie Tyler

Bonnie Tyler (fædd Gaynor Hopkins 8. júní 1951) er velsk söngkona. Þekktustu lög hennar eru It's a Heartache og Total Eclipse of the Heart. Tyler spilaði á Secret Solstice í Laugardal árið 2018.

Útgefið efni 
 1977 The World Starts Tonight, RCA
 1978 The Hits Of Bonnie Tyler safnplata, RCA
 1978 Natural Force (einnig þekkt sem It's a Heartache) USA, , RCA
 1979 Diamond Cut, RCA
 1981 Goodbye To The Island, RCA
 1981 The Very Best Of Bonnie Tyler, safnplata
 1983 Faster Than the Speed of Night, CBS
 1986 Secret Dreams and Forbidden Fire, CBS
 1986 Bonnie Tyler The Video, VHS, CBS
 1988 Hide Your Heart (einnig þekkt sem Notes From America) USA, CBS
 1991 Bitterblue, HANSA BMG
 1992 Angel Heart, HANSA BMG 
 1993 Silhouette In Red, HANSA BMG
 1995 Free Spirit, EASTWEST
 1998 All In One Voice, EASTWEST
 2001 Greatest Hits, Sanctuary
 2002 Total Eclipse The Bonnie Tyler Anthology Sanctuary
 2003 Heart Strings (einnig þekkt sem Heart And Soul - 13 Rock Classics) nordeuropa, CMC/ EMI
 2004 Simply Believe, Yannis/ Sony Music
 2005 Wings, Stickmusic
 2006 Bonnie on Tour DVD, Stickmusic
 2006 Live Bonnie On Tour (Live CD), Stickmusic
 2006 Celebrate,UK, Stickmusic
 2007 From The Heart: Bonnie Tyler Greatest Hits 

Velskir söngvarar
Van Morrison

George Ivan "Van" Morrison (fæddur 31. ágúst 1945) er söngvari og lagahöfundur frá Belfast á Norður-Írlandi. Morrison var í bresku hljómsveitinni Them, en frægasta lag hennar var Gloria sem kom út árið 1965.

Morrison flytur mest bandaríska sálartónlist og r'n'b. Þekktustu lög hans eru Brown Eyed Girl og Moondance. Þá er hann einnig þekktur fyrir sérlega írskhljómandi djass.

Norður-írskir söngvarar
Kaoma

Kaoma er frönsk hljómsveit sem er þekktust fyrir lag sitt, Lambada, sem kom út árið 1989. Tónlistin er byggð á þjóðartónlist Brasilíu, Perú og Bólivíu.

Meðlimir 
 Chyco Dru (bassi)
 Jacky Arconte (gítar)
 Jean-Claude Bonaventure (hljómsborðsleikari og upptökustjóri)
 Michel Abihssira (trommur og slagverk)
 Fania (söngur)
 Braz Loalwa (söngur)
 Chico og Roberta (dansarar).

Tengill 
 Vefsíða Kaoma 

Franskar hljómsveitir
Los del Río

Los del Río er spænskur dúett þekktastur fyrir danslagið sitt Macarena sem kom út árið 1993.

Spænskar hljómsveitir
Percy Sledge

Percy Sledge (fæddur 25. nóvember 1940 í Leighton í Alabama; d. 14. apríl 2015) var bandarískur sálar- og R&B-söngvari. Fyrsta lag hans var When a Man Loves a Woman sem var tekið upp árið 1966. Lagið fór á toppinn í Bandaríkjunum og platan varð fyrsta gullplatan sem Atlantic Records gaf út. Lagið komst síðan aftur á vinsældalista á 9. áratugnum eftir að það var notað í Levi's auglýsingu.

Útgefið efni

Smáskífur 
 1966 - When a Man Loves a Woman - US pop #1, US R&B #1
 1966 - Warm and Tender Love - US pop #17, US R&B #5
 1966 - It Tears Me Up - US pop #20, US R&B #7
 1967 - Love Me Tender - US pop #40
 1968 - Take Time to Know Her - US pop #11, US R&B #6

Sledge, Percy
The Small Faces

The Small Faces var ensk hljómsveit sem starfaði á 7. áratug 20. aldarinnar. Frægustu lög þeirra voru Lazy Sunday Afternoon, Itchycoo Park og Sha-La-La-La-Lee. 

Breskar hljómsveitir
Riða á Íslandi

Riðan er talin hafi komið til Íslands með enskum hrúti af Oxfordshire Down kyni sem keyptur var að Veðramóti í Skagafirði árið 1878. Veikin breiddist út í firðinum nokkuð seinna og þaðan til annarra svæða. Hægt og bítandi varð veikin landlæg á mið-Norðurlandi. Takmarkaðist riðan við það svæði þar til árið 1953 þegar hún fannst í Vestur-Barðastrandarsýslu en sýkingin barst með heyi sem flutt var úr Skagafirði.

Riðuveiki er að finna á nær öllu landinu. Landinu er skipt í varnarhólf og á milli þeirra eru sóttvarnargirðingar sem byrjað var að setja upp 1937 eftir að mæðiveiki kom upp. Girðingarnar eiga að halda fé frá því að fara á milli hólfa. Þegar skorið hefur verið niður á einum stað má ekki taka fé fyrr en að tveimur árum liðnum og má þá einungis taka frá ósýktum svæðum.

Þau svæði sem hvorki hafa riðu né mæðiveiki eru notaðir til líflambasölu og eru það nú eftirfarandi svæði á landinu:
 Snæfellsneshólf
 Steingrímsfjarðarhólf
 Miðvestfjarðahólf, einkum Árneshreppur 
 Sléttuhólf
 Þistilfjörður og Langanes eingöngu
 Öræfahólf

Búfjársjúkdómar
Íslensk sauðfjárrækt
Toni Basil

Toni Basil (fædd Antonia Christina Basilotta 22. september 1943 í Philadelphiu) er bandarísk danshöfundur, tónlistar- og leikkona.

Árið 1966 kom út smáskífa með Toni, titillagið að kvikmyndinni Breakaway.  Hún kom fram í Saturday Night Live á árunum 1975 til 1976. Það var ekki fyrr en 1981 sem smáskífan Mickey kom út, en lagið varð vinsælt um allan heim og gerði Weird Al Yankovic meðal annars grínlag byggt á því og kallaði það Ricky.

Bandarískir söngvarar
Mótmælendatrú

Mótmælendatrú er samheiti yfir nokkrar útfærslur af kristinni trú sem spruttu fram í siðbótinni í Evrópu á 16. öld. Hugtakið var fyrst notað um þá sem mótmæltu aðgerðum útsendara páfa á fundi í Speyer í Þýskalandi 1529, en þá stóðu deilur sem hæst milli páfa og munksins Marteins Lúthers. Fyrst um sinn töldust til mótmælenda þeir sem fylgdu Lúther að málum og síðar siðbótarmönnunum Ulrich Zwingli og Jóhanni Kalvín. Í dag teljast fjölmargar kirkjudeildir til mótmælenda og í raun flestar þær sem ekki teljast til rómversk-kaþólskra eða rétttrúnaðarkirkjunnar. 

Fjöldi mótmælenda er um 350 milljónir manna og dreifast þeir víða um heim. Íslenska þjóðkirkjan er mótmælendakirkja og telst sem lúthersk-evangelísk kirkja.

Tegundir af kirkjudeildum mótmælendatrúar: 

 Aðventistar
 Babtistar og Anababtistar
Biskupakirkjan (Englandskirkjan)
Hvítasunnusöfnuðir
Kalvínistar (þar af Öldungakirkjan)
Lútherskirkjan
Meþódistar

 
Kristni
Saga Evrópu
Innsigli Marteins Lúthers

Innsigli Marteins Lúthers, oft nefnt Lúthersrós, var hannað af Lúther sjálfum. Lúther skýrði merkingu innsiglisins með þeim hætti að innst væri svartur kross sem minnir okkur á að Jesús Kristur vill eiga samastað í hjarta þess sem trúir fyrir trúna eina (sola fide). Krossinn skal vera svartur á litinn því Jesús frelsar þá sem á hann trúa með dauða sínum og leitast við að deyða í þeim allt sem syndugt er. Lúther sagði svartan vera hinn náttúrulega lit krossins. Hjartað skal vera rautt því trúin fyllir hjartað af gleði, trausti og friði. Hjartað er inni í hvítri rós en hvítur táknar hér lit engla og heilags anda. Blái liturinn utan um rósina táknar himininn þar sem Jesús Kristur hefur búið fylgjendum sínum sæti en gyllta gjörðin yst merkir eilífa dýrð Guðs. Eftir tíma Lúthers hefur innsiglið orðið tákn fyrir Lútherstrú.

Heimild

Kristni
Mótmælendatrú
Lútherstrú
Dönsk króna

Dönsk króna (danska: dansk krone, færeyska: donsk króna, grænlenska: Danskinut koruuni) er gjaldmiðill Danmerkur og sjálfstjórnarsvæða Grænlands og Færeyja (færeyska krónan er gjaldgeng þar, sem er ígildi þeirrar dönsku; sambærileg grænlensk var plönuð en hætt við 2009). Ein dönsk króna skiptist í 100 aura (øre). Hún er tengd við evruna á genginu 1 EUR = 7,46038 DKK.

Tengt efni 
 Færeysk króna
 Grænlensk króna

Krónur
Evrópskir gjaldmiðlar
Gjaldmiðlar aðildarríkja Evrópusambandsins