alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Pólýnesía

Pólýnesía (komið frá grísku orðunum poly = margt og nesos = eyja) er stórt svæði í Kyrrahafi sem inniheldur meira en 1000 eyjar og telst til Eyjaálfu. Upprunalega átti hugtakið við allar eyjurnar í Kyrrahafinu en í dag er það notað, landfræðilega, yfir þríhyrning með hornin Hawaii, Nýja Sjáland og Páskaeyju. Hinir helstu eyjahóparnir innan þessa þríhyrnings eru Samóa, Tonga, og hinar ýmsu eyjakeðjur sem mynda Frönsku Pólýnesíu. Mannfræðilega á hugtakið hins vegar við um einn hinna þriggju hluta Eyjaálfu, hinir verandi Míkrónesía og Melanesía, þar sem allir frumbyggjarnir tilheyra einum hóp menningar og mannfræðilega eftir aldir af þjóðflutningum um hafið.

Eftirfarandi eyjar eða eyjahópar eru ýmist ríki eða svæði sem eru pólýnesísk að menningu. Sumar eyjanna sem teljast pólýnesískar eru fyrir utan þríhyrninginn sem er notaður til að skilgreina svæðið sjálft.
 Bandaríska Samóa (tilheyrir Bandaríkjunum)
 Anuta (hluti Salómonseyja)
 Cooks-eyjar
 Páskaeyja (tilheyrir Chile)
 Emae (í Vanúatú)
 Franska Pólýnesía (tilheyrir Frakklandi)
 Hawaii (fylki í Bandaríkjunum)
 Kapingamarangi (tilheyrir Míkrónesíu)
 Loyalty eyjur (tilheyrir Nýju-Kaledóníu)
 Mele (í Vanúatú)
 Nýja Sjáland
 Niue (tilheyrir Nýja Sjálandi)
 Nuguria (í Papúu Nýju-Gíneu)
 Nukumanu (í Papúu Nýju-Gíneu)
 Nukuoro (tilheyrir Míkrónesíu)
 Ontong Java (hluti Salómonseyja)
 Pileni (hluti Salómonseyja)
 Rennell (hluti Salómonseyja)
 Rotuma (eyja allranyrst í Fídjí
 Samóa
 Sikaiana (hluti Salómonseyja)
 Swains Island (undir stjórn Bandarísku Samóa)
 Takuu (í Papúu Nýju-Gíneu)
 Tikopia (hluti Salómonseyja)
 Tokelau (tilheyrir Nýja Sjálandi)
 Tonga
 Tuvalu
 Wallis og Futuna (tilheyra Frakklandi)

Eyjaálfa
Alfasundrun

Alfasundrun er form geislavirkrar sundrunar þar sem að atómkjarninn sendir frá sér alfaeind og breytist í kjarna með massatölu fjórum lægri og sætistölu tveimur lægri en fyrir var.

Til dæmis:

þó að þetta er yfirleitt skrifað sem:

Takið eftir að alfaeind er helínkjarni og að bæði massatala og sætistala geymast.
Alfasundrun er hægt að hugsa sem kjarnaklofningur þar sem að móðurkjarninn skiptist í tvo dótturkjarna. Alfasundrun er í grundvallaratriðum skammtafræðilegt smugferli. Í sumum geislavirkum efnum, þegar betasundrun gerist með alfasundrun, myndast helíneind. 

Vegna alfasundrunar, kemur næstum allt helín sem að framleitt er í heimunum í dag úr neðanjarðarsetlögum hafa að geyma steintegundir sem að innhalda úran eða þórín. Það kemur svo upp á yfirborðið sem aukaafurð við vinnslu á jarðgasi.

Geislun
Benelúxlöndin

Benelúxlöndin er heiti sem er notað yfir Belgíu, Holland og Lúxemborg sameginlega, nafnið er dregið af nöfnum landanna á tungum heimamanna, België, Nederland og Luxembourg og var upprunalega notað sem heiti yfir Benelúx efnahagssambandið en er núna notað sem almennt heiti yfir löndin þrjú.

Tengill 
 Benelúx efnahagssambandið

Benelúxlöndin
Selsíus

Selsíus eða Celsíus er hitakvarði, þar sem hiti er táknaður með °C eða ℃ (U+2103 í Unicode). Nefndur eftir sænska stjörnufræðingnum Anders Celsius, sem skilgreindi hann fyrst 1742. Kvarðinn er nú skilgreindur þannig að 0,01 °C samsvarar þrípunkti vatns og ein gráða á selsíus er 1/273,16 af muninum milli alkuls og þrípunkt vatns. Þessi skilgreining var tekin upp árið 1954 á 10. fundi Conférence Générale des Poids et Mesures, en á honum var einingin kelvin einnig skilgreind.
Upprunalega var þó kvarðinn skilgreindur þannig að 100 °C samsvöruðu frostmarki vatns og 0 °C samsvöruðu suðumarki þess við, bæði við staðalþrýsting, þessu var breytt árið 1747 og kvarðanum snúið við þannig að 0 °C samsvöruðu frostmarkinu og 100 °C suðumarkinu.

Hitakvarðar
SI-ættaðar einingar
Arabíuhaf

Arabíuhaf er sá hluti Indlandshafs sem er á milli Indlandsskaga og Arabíuskagans, mesta breidd þess er um 2.400 km, og mesta dýpt þess er 4.652 m.

Arabíuhaf
Evrasía

Evrasía er landsvæði sem samanstendur af heimsálfunum Evrópu og Asíu. Stundum er svæðið talin ein heimsálfa, stundum ein ofurheimsálfa og stundum er það talið hluti af ofurheimsálfu ásamt Afríku. Evrasíski jarðskorpuflekinn nær yfir alla Evrópu og mestan hluta Asíu fyrir utan Indlandsskaga og Arabíuskaga, um helming Íslands og allra austasta hluta Síberíu. Evrasía er einnig notað í alþjóðastjórnmálum sem hlutlaus leið til að tala um samtök eða mál sem tengjast fyrrum Sovétríkjum.

Heimsálfur
Fyrrum Sovétlýðveldi

Fyrrum Sovétlýðveldi (líka kölluð  fyrrum Sovétríki) eru ríkin sem urðu til þegar Sovétríkin leystust upp árið 1991. Þeim er oftast skipt í fimm flokka eftir staðsetningu, menningu, sögu og fleiru:
Eystrasaltslöndin: Eistland, Lettland og Litháen.
Mið-Asía: Kasakstan, Kirgistan, Tadsjikistan, Úsbekistan og Túrkmenistan.
Kákasus: Georgía, Armenía og Aserbaídsjan.
Austur-Evrópa: Úkraína, Hvíta-Rússland og Moldóva.
Rússland er venjulega haft í flokki út af fyrir sig út af einstæðri stöðu sinni á svæðinu.

Þau eru öll, að Eystrasaltslöndunum og Úkraínu undanskildum, í Samveldi sjálfstæðra ríkja sem stundum er litið á sem einskonar „arftaka Sovétríkjanna“, þrátt fyrir að vera einungis samstarfsvettvangur, ekki sambandsríki eins og Sovétríkin voru.

Sovétríkin
Söguheimur

Söguheimur er skáldaður heimur þar sem að saga á sér stað. Slíkur heimur getur verið ýmist alfarið skapaður frá grunni eða byggður á raunveruleikanum að einhverju leyti. Tilgangur slíkra heima er sá, að gefa höfundi skáldverksins ótakmarkað svigrúm til listrænnar sköpunar, hvort sem það er í formi bókmennta, sjónvarpsþátta, tónlistar, leiklistar eða spunaspila, svo dæmi séu nefnd. Söguheimur er ein tegund af sögusviði.

Söguheimar í skáldsögum 
Þekktasti söguheimur í skáldsögu er án efa Miðgarður eða Middle Earth í sögum J.R.R. Tolkiens, en sá heimur á ekkert skylt við raunveruleikan þó svo að margt í þeim heimi eigi sér samsvörun í raunveruleikanum, og heimurinn er byggður að mjög miklu leyti á norrænni goðafræði. Dæmi um þekkta heima sem byggja á raunveruleikanum eru heimurinn í Harry Potter bókunum og heimur H.P.Lovecrafts, sem byggir á Bandaríkjunum c.a. 1920, en bætir við ýmsum ógnvekjandi fyrirbærum á borð við uppvakninga, djöfla o.fl.

Narnía heimurinn byggir á Evrópu á miðöldum en bætir við göldrum og ýmsum forneskjulegum verum.

Framtíðarlegir heimar í skáldskap eru margir - söguheimarnir í bókunum Bicentennial Man og I, Robot eftir Isaac Asimov og heimur Neal Stephensons sem kemur fram m.a. í Snow Crash og The Diamond Age eru dæmi um það.

Söguheimar í sjónvarpi og kvikmyndum 
Margir mjög þekktir söguheimar hafa komið fram í kvikmyndum og sjónvarpi. Þeirra þekktastur er líklega Star Wars heimurinn, sem er heil uppspunin stjörnuþoka sem ber þó mörg einkenni þeirrar stjörnuþoku sem við lifum í. Star Trek og Babylon 5 sýna sýn höfunda þeirra þáttasería á framtíð mannkynsins. Söguheimar sem eru nær okkur í tíma eru til dæmis kaldastríðsheimar Tom Clancy í bókum og myndum hans um Jack Ryan og Ian Flemming um Breska spæjarann James Bond.

Söguheimar í tónlist 
Ýmsir hljómlistamenn hafa notast við sérstaka söguheima í tónverkum sínum, sérstaklega í söngleikjum og óperum. Gott dæmi um þetta er hljómsveitin Ayreon.

Söguheimar í spunaspilum 
Spunaspil hafa verið grundvöllur fyrir gerð margra söguheima. Þekktir söguheimar í spunaspilum eru Forgotten Realms heimur Dungeons & Dragons spilsins og framtíðarheimurinn í Cyberpunk og Shadowrun spilunum.

Margir einstakir spunaspilsstjórnendur skapa sína eigin söguheima, en dæmi um tilbúinn heim eftir Íslending er Calara eftir Kára Emil Helgason.

Söguheimar í tölvuleikjum 
Margir tölvuleikir gerast í söguheimum sem eiga sér litla hliðstæðu í veruleikanum. Dæmi um víðtæka söguheima sem skapaðir hafa verið fyrir tölvuleiki eru Warcraft og Starcraft heimarnir sem skapaðir hafa verið af Blizzard tölvuleikjaframleiðandanum. Fjölmörg fleiri dæmi eru til, sérstaklega á sviði fjölspilunarleikja á netinu (MMORPG).
Eyja

Eyja er líka íslenskt kvenmannsnafn

Eyja er landslagsþáttur sem er minna en meginland en stærra en sker og umkringt vatni. Dæmi um eyjar eru Ísland, Bretlandseyjar, Nýja Sjáland og Alkatraseyja.

Flokkun á eyjum í Breiðafirðinum 
Bergsveinn Skúlason, sem skrifaði bókina Hrannarek, skipti eyjum í Breiðafirðinum í ólíka flokka, og lýsir hann þeim svo í bók sinni:

Eyjar: stærsta flokkinn skipa hinar venjulegu eyjar. Enginn ágreiningur er um hvað tilheyri þessum flokki. Þær eru þó mjög misjafnar að stærð og lögun.

Hólmar: þeir ganga næst eyjum að stærð.

Flaga: munurinn á hólma og flögu er ekki stærð eða flatarmál heldur lögun. Flagan er í flestum tilfellum mun lægri en hólminn.

Klettar: þeir eru ekki allir gróðurlausir og má telja nokkra þeirra tii eyja og hefur það löngum verið gert.

Sker: sker er sá flokkur sem er hvað þunnskipaðastur, þó þau skipti nokkrum tugum. Skerjum skiptu menn í flokka hér áður fyrr. Helstu flokkarnir samkvæmt breiðfiskri málvenju eru þessir.

Klettur er hæsta tegund skerja. Hann fer ekki í kaf um venjulegar stórstraumsflæðar.

Boði: er ein tegund skerja. Hann er oftast langur eða mjór. Þegar hann er hringlaga eða hnattlaga er hann oftast nefndur hnöttótti boðinn. Venjulega er boðinn aðeins vaxinn slýi, sölvum eða hrúðurkörlum. Þeir standa oftast fjarri öðrum og eru þá skerja hættulegastir. Ef þeir standa saman með skömmu millibili eru þeir oftast nefndir hleinar. Þó er venjulega talað um hleina við eyjar eða annað þurrlendi.

Hnúa eða hnúfa: er samskonar tegund skerja og boðinn, nema hvað hún er ævinlega minni. Hlein eru boðar nefndir sem standa nálægt hverjum öðrum.

Tangi (bergsveinn lýsir honum ekki nánar).

Flúra er lág tegund skerja sem kemur upp úr sjó um venjulegar stórstraumsfjörur. Ummál hennar
er venjulega lítið. Oftast er hún vaxin þangi, sölvum eða slýi. 

Grunn er lægst og kemur ekki úr sjó nema um lægstu fjörur eða alls ekki. Aðeins sjást bylta sér á því rauðbrún, þrekvaxin þarablöð sem gefa til kynna það sem undir býr. Grunn eru skerja hættulegust.

Tengt efni 
 Listi fjölmennustu eyja heims
 Skagi (hálfey, hálfeyja)
 Sker

Tenglar
Þórunn Valdimarsdóttir

Þórunn Jarla Valdimarsdóttir eða Erlu- og Valdimarsdóttir (f. 25. ágúst 1954) er alin upp í Reykjavík, íslenskur rithöfundur og sagnfræðingur. Hún hefur skrifað rúmlega 20 bækur, ótal greinar og unnið þætti fyrir útvarp og sjónvarp um söguleg efni. Hún vakti fyrst almenna athygli fyrir þriðju bók sína, ævisöguna Snorri á Húsafelli árið 1989. 

Þórunn lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum við Hamrahlíð árið 1973, nam sagnfræði í Lundi Svíþjóð 1973-74 og sat í listaháskóla San Miguel de Allende Mexíkó 1977-78. Lauk cand. mag. prófi í sagnfræði frá Háskóla Íslands árið 1983 og hefur síðan stundað ritstörf. Eiginmaður Þórunnar var Eggert Þór Bernharðsson (1958-2014) sagnfræðingur og rithöfundur og eignuðust þau tvo syni, Gunnar Theodór og Valdimar Ágúst.

Verk

Ævisögur
 1986 - Af Halamiðum á Hagatorgi (ævisaga Einars Jónssonar í Lækjarhvammi)
 1989 - Snorri á Húsafelli: saga frá 18. öld
 1990 - Sól í Norðurmýri: píslarsaga úr Austurbæ (æskusaga Megasar)
 2000 - Engin venjuleg kona; litríkt líf Sigrúnar Jónsdóttur kirkjulistakonu
 2006 - Upp á sigurhæðir, ævisaga Matthíasar Jochumssonar
 2018 - Skúli Fógeti: Faðir Reykjavíkur - saga frá átjándu öld

Skáldsögur
 1992 - Júlía
 1994 - Höfuðskepnur: ástarbréfaþjónusta
 1997 - Alveg nóg
 1999 - Stúlka með fingur
 2001 - Hvíti skugginn
 2007 - Kalt er annars blóð
 2010 - Dagur kvennanna. Ástarsaga (ásamt Megasi)
 2010 - Mörg eru ljónsins eyru
 2013 - Stúlka með maga
 2015 - Stúlka með höfuð

Ljóð
 1991 - Fuglar
 2008 - Loftnet klóra himin
 2010 - Antennae Scratch Sky (scratch scratch)
 2018 - Villimaður í París

Sagnfræði
 1986 - Sveitin við sundin: búskapur í Reykjavík 1870-1950, 1986
 1997 - Leikfélag Reykjavíkur: Aldarsaga (ásamt Eggerti Þór Bernharðssyni)
 2000 - Kristni á Íslandi 4. bindi (fyrri hluti bókarinnar)
 2002 - Horfinn heimur : Árið 1900 í nærmynd
 2021 - Bærinn brennur : Síðasta aftakan á Íslandi

Verðlaun og viðurkenningar 
 1992 - Fyrstu verðlaun í örverkasamkeppni Bjarts og frú Emelíu.
 1999 - Menningarverðlaun DV fyrir bókina Stúlka með fingur
 2001 - Tilnefning til Bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs fyrir bókina Stúlka með fingur
 2006 - Viðurkenning Félags bókasafns- og upplýsingafræða fyrir bestu frumsömdu fræðibók ársins, Upp á Sigurhæðir
 2008 - Verðlaun úr Rithöfundasjóði Ríkisútvarpsins
 2010 - Rauða hrafnsfjörðin fyrir bókina Dagur kvennanna. Ástarsaga. 
 2013 - Fjöruverðlaunin fyrir bókina Stúlka með maga. 
 2019 - Sæmd riddarakrossi Hinnar íslensku fálkaorðu

Tilvísanir 

Íslenskir rithöfundar
Íslenskir sagnfræðingar
Íslenskir kvenrithöfundar
Handhafar Fjöruverðlaunanna
Handhafar Menningarverðlauna DV
Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu
Stúdentar úr Menntaskólanum við Hamrahlíð
Einar Kárason

Einar Kárason (f. 24. nóvember 1955) er íslenskur rithöfundur og ljóðskáld. Hann byrjaði á því að birta ljóð í tímaritum undir lok áttunda áratugarins, en fyrsta skáldsagan hans, Þetta eru asnar Guðjón, kom út árið 1981. Árið 1983 sló hann svo eftirminnilega í gegn með skáldsögunni Þar sem djöflaeyjan rís sem varð fyrsta bókin í þríleik um líf alþýðufjölskyldu í Reykjavík á eftirstríðsárunum. Eftir Djöflaeyjunni hefur verið gert vinsælt leikrit og samnefnd kvikmynd eftir Friðrik Þór Friðriksson (1996).

Einar fylgdi velgengni „eyjabókanna“ eftir með fjölskyldusögu úr samtímanum um Killiansfólkið, Heimskra manna ráð og Kvikasilfur. Árið 1998 kom út Norðurljós, söguleg skáldsaga sem gerist á 18. öld, og frá 2001 hafa komið út eftir hann fjórar sögulegar skáldsögur sem allar snúast um atburði Sturlungaaldar, Óvinafagnaður, Ofsi, Skáld og Skálmöld.

Einar hefur hlotið ýmis verðlaun og tilnefningar fyrir skrif sín, meðal annars Íslensku bókmenntaverðlaunin 2008. Þá hefur hann fjórum sinnum verið tilnefndur til Bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs (1987, 1996, 2005 og 2010).

Verk

Skáldsögur
 1981 - Þetta eru asnar Guðjón
 1983 - Þar sem djöflaeyjan rís
 1985 - Gulleyjan
 1989 - Fyrirheitna landið
 1992 - Heimskra manna ráð
 1994 - Kvikasilfur
 1998 - Norðurljós
 2001 - Óvinafagnaður
 2003 - Stormur
2004 - Killiansfólkið
 2008 - Ofsi 
 2012 - Skáld
 2014 - Skálmöld
 2016 - Passíusálmarnir
2018 - Stormfuglar

Ævisögur og endurminningar 

 2002 - Þangað sem vindurinn blæs (saga KK)

 2005 - Jónsbók, saga Jóns Ólafssonar athafnamanns

 2010 - Mér er skemmt

 2019 - Með sigg á sálinni (saga Friðriks Þórs Friðrikssonar)
2021 - Málsvörn Jóns Ásgeirs Jóhannessonar

Barnabækur 

 1993 - Didda Dojojong og Dúi Dúgnaskítur
 1995 - Sagan af Gretti sterka
 1999 - Litla systir og dvergarnir sjö

Tenglar
 Einar Kárason á bókmenntavef borgarbókasafns Reykjavíkur

Gallerí
Einar á uplestrarferð í Árósum

Íslenskir rithöfundar

Handhafar íslensku bókmenntaverðlaunanna
Ólafur Davíðsson

Ólafur Davíðsson (26. janúar 1862 á Felli í Sléttuhlíð – 6. september 1903 í Hörgá) var íslenskur náttúrufræðingur, þjóðfræðingur og þjóðsagnasafnari. Hann var nemandi í Lærða skólanum frá 1874 til 1882 og hélt hann dagbók seinasta námsárið sitt þar. Í dagbókinni skrifaði hann um ástarsamband sitt við samnemanda sinn Geir Sæmundsson, síðar vígslubiskup á Akureyri. Þetta er eina þekkta íslenska sjálfsævisögulega heimildin um hinsegin ástir frá 19. öldinni.  

Ólafur lærði náttúrufræði í Kaupmannahafnarháskóla en fór þá þegar að snúa sér að þjóðfræðum, meðal annars á Árnasafni. 

1897 fór hann aftur til Íslands og var stundakennari á Möðruvöllum í Hörgárdal og stundaði samhliða þjóðsagnasöfnun og önnur fræðistörf. Ólafur drukknaði í Hörgá ókvæntur og barnlaus.

Verk
 Íslenskar gátur, skemtanir, vikivakar og þulur: safnað hafa J. Árnason og Ó. Davíðsson, 1-4, Kaupmannahöfn, Bókmenntafélagið, 1887-1903
 Galdur og galdramál á Íslandi, 1-3, Reykjavík, Sögufélag, 1941-1943
 Ég læt allt fjúka: sendibréf og dagbókarbrot frá skólaárunum, Reykjavík, Ísafoldarprentsmiðja, 1955
 Íslenskar þjóðsögur, 1-4, Reykjavík, Þjóðsaga, 1978-1980
Hundakæti: Dagbækur Ólafs Davíðssonar 1881-1884. Reykjavík, Mál & menning, 2018

Tengill 
 Grímseyjarför, gamanbréf frá Ólafi Davíðssyni ritað 8.8. 1898, birt í Lesbók Morgunblaðsins, 23. tölublað (08.06.1941), bls. 193

Heimildir 

Íslenskir náttúrufræðingar
Íslenskir þjóðfræðingar
Íslenskir þjóðsagnasafnarar
Medúsa

Medúsa (gríska: Μεδουσα, sú sem ræður yfir, verndari) er skrímsli í grískri goðafræði sem breytti fólki í stein með augnaráðinu. Hún var ein af gorgónunum. Hún var drepin af Perseifi með aðstoð Aþenu og Hermesar. Við það stökk vængjaði hesturinn Pegasos úr höfði hennar.

Tenglar 
 

Grísk goðafræði
Medúsa (fjöllistahópur)

Medúsa var hópur listamanna sem rakti rætur sínar til Breiðholtsins árið 1979 og stóð til um 1986 þegar flestir meðlimir voru farnir að sinna öðrum málum. Hópurinn gaf út mikið af bókum og hljómsnældum þar sem höfundar sáu sjálfir um alla þætti útgáfunnar. Hópurinn kenndi sig við súrrealisma, hreyfingu upprunna í Frakklandi sem gaf frá sér sína fyrstu stefnuyfirlýsingu 1924 undir forystu skáldsins André Breton (1896-1966).

Meðlimir Medúsu fengust við myndlist, ljóðlist og tónlist og skipulögðu uppákomur þar sem ljóð voru lesin upp við undirleik hljómsveitarinnar Fan Houtens Kókó þar sem Matthías Magnússon var aðalsöngvari, Ólafur Jóhann Engilbertsson spilaði á bassa, Einar Melax hljómborð og Þór Eldon á gítar. Medúsuhópurinn rak á þessum tíma sýningarsalinn Skruggubúð í Suðurgötu, skúr við hliðina á Hjálpræðishernum sem var síðan rifinn til að stækka bílastæðin þar.

1983 tóku Einar Melax og Þór Eldon þátt í myndun súpergrúppunnar KUKL.

Meðlimir
 Einar Melax
 Jóhamar
 Matthías Magnússon
 Ólafur Jóhann Engilbertsson
 Sjón
 Þór Eldon

Íslenskir fjöllistahópar
Bragi Ólafsson

Bragi Ólafsson (f. 11. ágúst 1962) er íslenskt ljóðskáld, leikskáld, rithöfundur og tónlistarmaður. Hann var í hljómsveitunum Purrki Pillnikk og Sykurmolunum og var einn af stofnendum Smekkleysu. Hann gaf út sína fyrstu ljóðabók, Dragsúg, árið 1986.

Verk

Ljóð
 Dragsúgur, 1986
 Ansjósur, 1991
 Ytri höfnin, 1993
 Klink, 1995
 Ljóðaúrval 1986-1996, 1999
 Rómantískt andrúmsloft, 2012
 Öfugsnáði, 2018

Smásögur
 Nöfnin á útidyrahurðinni, 1996

Skáldsögur
 Hvíldardagar, 1999
 Gæludýrin, 2001
 Við hinir einkennisklæddu, 2003
 Samkvæmisleikir, 2004
 Sendiherrann, 2006
 Handritið að kvikmynd Arnar Featherby og Jóns Magnússonar um uppnámið á veitingahúsinu eftir Jenný Alexson, 2010
 Fjarveran, 2012
 Bögglapóststofan, 2014
 Sögumaður, 2015

Leikrit
 Spurning um orðalag, 1996
 Belgíska Kongó, 2004
 Hænuungarnir, 2010
 Maður að mínu skapi, 2013

Tengt efni 
 Tilnefningar til bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs frá Íslandi

Tilvitnanir

Tenglar
 Vefur Braga Ólafssonar
 Bragi Ólafsson á bókmenntavef borgarbókasafns Reykjavíkur 
 Þetta er „bara“ Bragi sem Bragi er að selja, frétt af Stundinni

Íslenskir tónlistarmenn
Íslenskir rithöfundar
Íslensk skáld
Íslensk leikskáld
Friðrik Þór Friðriksson

Friðrik Þór Friðriksson (f. 12. maí 1954) er íslenskur kvikmyndaleikstjóri, handritshöfundur og framleiðandi.

Friðrik hóf feril sinn með gerð stuttmynda og heimildarmynda sér í lagi Rokk í Reykjavík og Kúrekar norðursins við góðar undirtektir. Mynd hans Brennu-Njáls saga þótti umdeild enda sýnir hún eingöngu bókina brenna. Hann stofnaði ásamt öðrum Íslensku kvikmyndasamsteypuna árið 1987. Þekktasta mynd hans er Börn náttúrunnar frá 1991 sem fékk tilnefningu til Óskarsverðlauna. Friðrik hefur unnið tölvuvert með rithöfundunum Einari Má Guðmundssyni og Einari Kárasyni. Árið 2006 lék Friðrik aukahlutverk í mynd Lars von Triers Direktøren for det Hele.

Friðrik lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum við Tjörnina árið 1976. Friðrik var framkvæmdarstjóri kvikmyndaklúbbs framhaldskólanna, Fjalakattarins. Friðrik var mikill íþróttamaður og þótti hæfileikaríkur í fótbolta sem hann æfði með íþróttafélaginu Fram.
Friðrik var einn stofnenda Knattspyrnufélagsins Árvakurs.
Árið 2019 kom út ævisaga Friðriks, Með sigg á sálinni eftir vin Friðriks til margra ára, Einar Kárason.

Kvikmyndir

Tilvísanir

Tenglar 
 

Íslenskir kvikmyndaleikstjórar
Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu
Dmítríj Shostakovítsj

Dmítríj Dmítríjevítsj Shostakovítsj (rússneska: Дмитрий Дмитриевич Шостакович) (25. september 1906 – 9. ágúst 1975) var rússneskt tónskáld uppi á sovíettímabilinu. Hann er einna þekktastur fyrir sinfóníur sínar og strengjakvartetta, fimmtán talsins hver um sig.

Rússnesk tónskáld
Akabaflói

Akabaflói er stór flói í Rauðahafi á milli Sínaískaga og Arabíuskaga. Lönd sem eiga strandlengju að Akabaflóa eru Egyptaland, Ísrael, Jórdanía og Sádi-Arabía. Flóinn er 24 km breiður þar sem hann er breiðastur og 160 km langur. Við norðurenda flóans eru borgirnar Taba í Egyptalandi, Elíat í Ísrael og Akaba í Jórdaníu.

Jarðfræðilega er Akabaflói hluti af Sigdalnum mikla.

Sigdalurinn mikli
Flóar
Indlandshaf
Landafræði Egyptalands
Landafræði Ísrael
Landafræði Jórdaníu
Landafræði Sádi-Arabíu
Hermann Hesse

Hermann Hesse (2. júlí 1877 í Calw í Þýskalandi – 9. ágúst 1962 í Montagnola í Sviss) var þýskur rithöfundur. Hann hlaut bókmenntaverðlaun Nóbels árið 1946. Þorsteinn frá Hamri hefur þýdd þrjú ljóð eftir Hermann Hesse en þau eru Öllum dauða, Erfiðir tímar og Yfir akurinn og birtust þau í ljóðabókinni Spjótalög á spegil sem Iðunn gaf út árið 1982. Bókin Sléttuúlfurinn kom út á íslensku árið 1998 hjá bókaforlaginu Ormstungu.

Ritverk

 (1899) Eine Stunde hinter Mitternacht. Novella.
 (1900) Hermann Lauscher
 (1904) Peter Camenzind
 (1906) Unterm Rad (Beneath the Wheel; einnig gefin út sem The Prodigy)
 (1908) Freunde. Novella.
 (1910) Gertrud
 (1913) Aus Indien (Out of India)
 (1914) In the Old Sun
 (1914) Roßhalde   (Rosshalde)
 (1915) Knulp. (Einnig gefin út sem Three Tales from the Life of Knulp)
 (1916) Schön ist die Jugend. Novella.
 (1919) Strange News from Another Star. (Upphaflega gefin út sem Märchen Safn smásagna gefið út á milli 1913 og 1918.
 (1919) Demian (útgefin undir rithöfundarnafninu Emil Sinclair)
 (1919) Klein und Wagner (Klein and Wagner)
 (1920) Blick ins Chaos (A Glimpse into Chaos)
 (1920) Klingsors letzter Sommer (Klingsor's Last Summer)
 (1920) Wandering (notes and sketches)
 (1922) Siddhartha
 (1927) Der Steppenwolf (Steppenwolf)
 (1930) Narziß und Goldmund (Narcissus and Goldmund; einnig útgefin sem Death and the Lover)
 (1932) Die Morgenlandfahrt (Journey to the East)
 (1943) Das Glasperlenspiel (The Glass Bead Game; einnig útgefin sem Magister Ludi)
 (1970) Poems (21 ljóð rituð á milli 1899 og 1921)
 (1971) If the War Goes On (ritgerðir og önnur verk)
 (1972) Stories of Five Decades (23 sögur frá 1899 til 1948)
 (1979) Hours in the Garden and Other Poems  (skrifuð á sama tímabili og The Glass Bead Game)

Bíómyndir eftir ritum  
 (1966) El lobo estepario (byggð á Steppenwolf)
 (1971) Zachariah (byggð á Siddartha)
 (1972) Siddhartha
 (1974) Steppenwolf 
 (1981) Kinderseele
 (1989) Francesco
 (1996) Ansatsu (byggt á Demian)
 (2003) Poem: I Set My Foot Upon the Air and It Carried Me
 (2003) Siddhartha
 (2012) Die Heimkehr

Tenglar 
 Skáldið; smásaga eftir Hermann Hesse; birtist í Lesbók Morgunblaðsins 1970
 Bréf til ungs skálds eftir Hermann Hesse; birtist í Lesbók Morgunblaðsins 1992
 Hermann Hesse, Á brattann, Dvöl, 1. Tölublað (01.01.1948), Bls. 17
 Hermann Hesse, Þjóðviljinn, Jólin 1946 (22.12.1946), Bls. 43
 Hið nýja Nóbelsskáld, Alþýðublaðið, 264. Tölublað (29.11.1946), Bls, 3
 Hermann Hesse, Evrópumaðurinn, Heimilisblaðið, 3.-4. Tölublað (01.03.1947), Bls. 50
 Hermann Hesse, Frá annarri stjörnu, Vísir Sunnudagsblað, 7. blað - Páskadagur (05.04.1942), Bls. 7
 Hermann Hesse, Örðug leið, Fálkinn, 30. Tölublað (25.07.1947), Bls. 8
 Hermann Hesse, Bréf til ungs skálds, Lesbók Morgunblaðsins, 29. tölublað (29.08.1992), Bls.10

Tilvísanir

Hesse, Hermann
Hesse, Hermann
Súeseiðið

Súeseiðið er 113 km breitt eiði sem tengir saman heimsálfurnar Afríku og Asíu (Sínaískaga) og skilur á milli Miðjarðarhafs og Rauðahafs (Súesflóa). Gegnum eiðið liggur 163 km langur skipaskurður, Súesskurðurinn. Þar eru stöðuvötnin Great Bitter Lake, Little Bitter Lake, Manzala-vatn og Timsah-vatn, öll tengd saman með skurðinum. Þar eru hafnarborgirnar Port Saíd (Miðjarðarhafsmegin) og Súes (Rauðahafsmegin).

Eiði
Landafræði Egyptalands