alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
1866

Árið 1866 (MDCCCLXVI í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

Fædd
 27. mars - Lárus H. Bjarnason, íslenskur lögmaður (d. 1934).
 22. maí - Thora Friðriksson, íslenskur rithöfundur (d. 1958).
 24. maí - Jóhann Magnús Bjarnason, íslenskur rithöfundur (d. 1945).
 21. júní - Jón Helgason, íslenskur biskup (d. 1942).
 25. júní - Arinbjörn Sveinbjarnarson, bókbindari og bæjarfulltrúi (d. 1932).
 9. september - Guðmundur Hannesson, íslenskur læknir (d. 1946).

Dáin

Erlendis 

Fædd
 29. janúar - Romain Rolland, franskur rithöfundur og Nóbelsverðlaunahafi (d. 1944).
 12. ágúst - Jacinto Benavente, spænskt leikskáld (d. 1954).

Dáin

1866
1865

Árið 1865 (MDCCCLXV í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

Fædd

Dáin

Erlendis 

Fædd
 25. maí - Pieter Zeeman, hollenskur eðlisfræðingur og nóbelsverðlaunahafi (d. 1943).

Dáin
 2. september - William Rowan Hamilton, írskur stærðfræðingur (f. 1805).

1865
1864

Árið 1864 (MDCCCLXIV í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

Fædd

 31. október - Einar Benediktsson, skáld og athafnamaður (d. 1940)

Dáin

Erlendis 

Fædd
 20. júlí - Erik Axel Karlfeldt, sænskt ljóðskáld og Nóbelsverðlaunahafi (d. 1931).

Dáin
 15. febrúar - Adam Wilhelm Moltke, fyrsti forsætisráðherra Danmerkur (f. 1785).
 15. september - John Hanning Speke, breskur landkönnuður (f. 1827).

1864
1863

Árið 1863 (MDCCCLXIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

Fædd

 1. júlí - Theódóra Thoroddsen, íslenskur rithöfundur (d. 1954)

Dáin

 13. nóvember - Þuríður Einarsdóttir, oft nefnd Þuríður formaður, íslensk sjókona (f. 1777)

Erlendis 

 Kirkjan Campania í Santíagó, Chile, fuðrar upp í eldi. 2000 manns brunnu inni. 

Fædd

Dáin

1863
1862

Árið 1862 (MDCCCLXII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 júní - Lestrarfélag Vestmannaeyja var stofnað.
 1. október - Barnaskóli Reykjavíkur tekur til starfa með 50 börnum í 3 bekkjum.
 
Fædd
 26. janúar - Ólafur Davíðsson, þjóðfræðingur (d. 1903).

Dáin

Erlendis 

Fædd
 29. ágúst - Maurice Maeterlinck, belgískt leikskáld og Nóbelsverðlaunahafi (d. 1949).
 15. nóvember - Gerhart Hauptmann, þýskur rithöfundur og Nóbelsverðlaunahafi (d. 1946).

Dáin

1862
1861

Árið 1861 (MDCCCLXI í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

Fædd
 4. desember - Hannes Hafstein, skáld og stjórnmálamaður, fyrsti ráðherra Íslands (d. 1922)

Dáin

Erlendis 
 Flest ríkin á Ítalíuskaganum sameinast í eitt ríki. Nokkur smáríki, þeirra á meðal Páfaríkin (sem innihéldu Róm) eru þó ekki með fyrren 1870.

Fædd

Dáin
 2. apríl - Peter Georg Bang, danskur forsætisráðherra (f. 1797).

1861
Ignoratio elenchi

Ignoratio elenchi (á íslensku „fáfræði hrakninga“) er rökvilla þar sem ályktunin er óviðkomandi röksemdafærslunni eða röksemdafærslan í heild óviðkomandi málefninu; í slíku tilfelli getur vel verið að röksemdafærslan sem slík sé gild þótt hún sé málinu óviðkomandi.

Dæmi 
 „Það er margt að í samfélagi okkar og þess vegna ættum við öll að hugsa meira um siðferðismál.“

Rökvillur

nl:Drogreden#Ignoratio elenchi
1860

Árið 1860 (MDCCCLX í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

Fædd

Dáin

Erlendis 

Fædd
 15. desember - Niels Ryberg Finsen, læknir og Nóbelsverðlaunahafi (d. 1904).

Dáin
 21. september - Arthur Schopenhauer, þýskur heimspekingur (f. 1788).

1860
Rótarvísir

Rótarvísir táknað n í eftirfarandi dæmi: 

Dæmi:

Stærðfræði
Forskeyti SI-kerfisins

Forskeyti SI-kerfisins: SI-kerfið notar ákveðin forskeyti á undan mælieiningunum sínum til einföldunar á mjög háum og mjög lágum tölum. Hvert forskeyti er hægt að skilgreina með tákni en í þeim efnum skipta hástafir og lágstafir máli. Afstaða talnanna er síðan skilgreind með tugveldum.

SI mælieiningar

simple:SI
Matarprjónalöndin fjögur

Matarprjónalöndin fjögur eru Kína, Japan, Kórea og Víetnam og er þar verið að vísa í að þessi fjögur lönd eru þau einu þar sem matarprjónar eru notaðir í stað  annarra áhalda eins og hnífs og gaffals.
Japönsk matargerð
Kínverskur matur
Kóreskur matur
Póstlisti

Póstlisti er samansafn nafna og heimilisfanga sem einstaklingur eða samtök nota til að senda efni til margra viðtakenda. Orðið er oft einnig notað yfir það fólk sem hefur áskrift af þannig lista og er þá talað um þá sem „Póstlistinn“ eða sem „Listann“

Í það minnsta tvær gerðir póstlista eru til, sá fyrsti er listi þar sem viðtakendurnir fá fréttabréf, auglýsingar, dagblöð eða annað í gegnum hefðbundið póstkerfi, og á hinum fá viðtakendurnir rafpóst í gegnum internetið eða svipað net.

Internetið
Samskipti
Kanji

Kanji er japanska heitið á kínverskum táknum, en kínverska myndtáknrófið er, í bland við hiragana og katakana, notað til að skrifa japönsku. Orðið kanji er ritað 漢字 með kínverskum táknum, en það er skrifað eins í kínversku, ef notuð eru hefðbundin kínversk tákn, þótt þar sé það borið fram öðruvísi (hànzì).

Til að auðvelda lestur kanji er framburður táknanna stundum ritaður með kana (hiragana eða katakana) ofan við eða til hægri við táknin (eftir því hvort skrifað er frá vinstri til hægri eins og er algengt í nútímanum, eða ofan frá og niður eins og gert var á öldum áður), en þessi hefð kallast furigana.

Saga kanji 
Á 3. og 4. öld f.Kr. fluttu kínverskir og kóreskir ferðalangar með sér ritmál til Japan sem er þekkt í dag sem kanji, eða Han-tákn. Táknin áttu uppruna sinn á bökkum Gulár (Huáng Hé) í Kína um 2000 f. Kr., og um 3000 tákn frá því tímabili hafa fundist á ýmsum fornmunum. Á þeim tíma sem þessi tákn komu til Japans var japanska eingöngu til sem talað mál. Kínversk tákn voru fengin að láni á um 400 ára tímaskeiði, og japanska málið þróaðist í ritað mál. Í Japan hafa sum táknin fengið einfaldað form, og nokkrum hundruðum tákna hefur verið bætt við rófið, svo að ekki er um að ræða nákvæmlega sama úrval tákna í nútímajapönsku og nútímakínversku.

Japanska ríkið hefur útbúið sérstakan lista yfir jōyō kanji, 1,945 tákn sem öllum er gert að læra og sem ætlast er til að t.d. dagblöð takmarki sig að mestu við. Yfirleitt er notað s.k. furigana til að sýna framburð tákna sem notuð eru í dagblöðum, en eru ekki í jōyō kanji. 983 viðbótartákn er að finna í jinmeiyō kanji, en þau má (auk hinna) nota í mannanöfn og örnefni.

Flokkar tákna 
Flokkar tákna í kanji eru sex talsins.
 Shōkei moji (象形文字) eru einfaldar myndir af hlutum á borð við tré (木).
 Shiji moji (指事文字) eru einföld tákn sem tilgreina óhlutlæg hugtök á borð við „fyrir ofan“ og „fyrir neðan“.
 Kaii moji (会意文字) eru myndtákn sem sameina myndir og tákn til þess að lýsa flóknu hugtaki.
 Keisei moji (形声文字) eru hljóðræn myndtákn, og um 85% allra kanji falla í þennan flokk. Hér tengjast merkingarfræðileg og hljóðfræðileg merking táknanna í eitt.
 Tenchū moji (転注文字) eru tákn sem hafa breyst í framburði eða merkingu með láni táknsins til annarra hljóða eða hugmynda.
 Kasha moji (仮借文字) eru hrein hljóðtákn, mynduð sem nokkurskonar kanji-hljóðtáknróf til þess að lýsa breytingum sagnhátta sagnorða fyrir tilkomu hiragana og katakana.

Framburður 
Framburðarhættir fyrir kanji eru tveir: onyomi (音読み) og kunyomi (訓読み). Onyomi er notað fyrir orð af kínverskum uppruna, og er onyomi framburðurinn þá fremur líkur hefðbundinni kínversku, en kunyomi er hins vegar notað fyrir þau orð sem eru af japönskum uppruna. Mjög mörg kanji hafa bæði onyomi og kunyomi framburð, en hefðin hefur verið að börn læri kunyomi framburðinn á undan.

Tenglar 

 How to use KANJI 4 U
 Kiki's Kanji Dictionary - Kanji orðabók
 Kanji leitarvél Jim Breens 
 Vefur um Joyo Kanjiin
 Japanese Kanji Dictionary

Japanska
Eldstöð

Eldstöð er jarðfræðilegur landslagsþáttur (oftast fjall, þá kallað eldfjall) þar sem hraun eða í tilfelli lághitaeldstöðva, rokgjarnt efni gýs, eða hefur gosið. Þá rofnar jarðskorpan. Fjölmargar eldstöðvar eru þekktar á reikistjörnum og tunglum í sólkerfinu, margar þeirra mjög virkar. Á jörðinni á þetta sér stað á flekamótum og á svokölluðum heitum reitum, en Hawaii eyjaklasinn myndaðist til dæmis yfir einum slíkum. 
Rannsókn eldstöðva kallast eldfjallafræði.

Hæsta þekkta eldfjall heims er Ólympusfjall á Mars, og er það jafnframt hæsta fjall í heimi sem vitað er um. Virkasta eldfjall jarðarinnar er Kilauea eldfjallið á Hawaii.

Eldfjöll gefa frá sér gös eins og vatnsgufu, koldíoxíð, brennisteinstvíoxíð og brennisteinsvetni. Einnig spúa þau hrauni og gjósku. Hraun flokkast til að mynda í apalhraun og helluhraun. Gjóska myndast þegar heitar lofttegundir sprengja upp kviku í gosrásinni. Einnig getur vatn tætt kvikuna. Þá þeytast litlar agnir á ógnarhraða upp úr gíg. (Sjá gjóskugos og sprengigos.)

Mismunandi afbrigði eru til af eldstöðvum. Dæmi:
Eldkeila er mynduð af megineldstöð sem gýs reglulega úr kvikuhólfi. Þá hleðst upp fjall með tímanum. Dæmi: Hekla og Etna. 
Dyngja myndast í löngum gosum og er kvikan þynnri og dreifist smám saman í skjaldarform; liggjandi skjöld. Dæmi: Skjaldbreiður og eldstöðvar á Havaí. Kvikan kemur þá djúpt úr möttlinum.
Sprungugos/Gjallgígur: Á eldstöðvakerfum eins og á Reykjanesskaga og við Kröflu geta sprungur opnast á stóru svæði. 
Troðgos myndast við meginlönd þegar seig kvika treður sér upp gosrás en fer ekki langt. 
Sigketill eða askja myndast þegar eldstöð fellur saman þegar kvikuhólfið undir tæmist.

Tengt efni 
Listi yfir eldfjöll Íslands
Eldgosaannáll Íslands
Jarðfræði Íslands

Tenglar 
 Eldfjöll - bræðsluofnar náttúrunnar; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1956
Vísindavefur: Hvað eru til mörg eldfjöll?
Af hverju gjósa eldfjöll?
Hver er uppruni hinnar miklu eldvirkni Íslands?

Eldstöðvar
Alkóhólismi

Alkóhólismi (eða áfengissýki) er sjúkleg fíkn í áfengi sem einkennist af sterkri þörf til að drekka áfengi, að tapa stjórn á drykkju sinni, af líkamlegri þörf til að drekka og fráhvarfseinkennum og af því að mynda óþol fyrir áfengi og eiga þar með erfiðara með að vera fullur.

Fíkn í áfengi getur verið mjög skæð og erfiðara er að losa sig undan henni en undan fíkn í mörg önnur fíkniefni. Líkamleg fráhvarfseinkennin áfengis geta verið það slæm að einstaklingurinn getur dáið af þeim einum,

Samtök tengd alkóhólisma 
AA-samtökin eru alþjóðleg samtök einstaklinga sem komist hafa yfir áfengisfíkn sína og hjálpa öðrum sem þjást af alkóhólisma að fá lausn á vanda sínum. Byggir upphaflega á að aðstoð utanfrá er þörf, til dæmis frá Guði. En nú eru til Freethinkers AA

SÁÁ eru íslensk samtök áhugamann um áfengissýki, tengsl áfengissýki og vímuefnamisnotkunar við hin ýmsu samfélagsmein og þeirra leiða sem hægt er að leita til að takast á við vandamálið.

Dæmi um önnur samtök eru LifeRing Secular Recovery.

Tilvísanir 

Fíkn
Áfengi
Hiragana

Hiragana (平仮名, ひらがな eða ヒラガナ, beinþýtt sem „slétt kana“) er annað tveggja atkvæðatáknrófa í japönsku, en hitt er katakana. Þau, ólíkt kanji, lýsa atkvæðum frekar en hugtökum og eru því líkari hebresku, eþíópísku, ndjuká eða inuktitut heldur en öðrum austurlenskum ritkerfum.

Hiragana er notað fyrir:
 Japönsk orð sem eru ekki til kanji fyrir, t.d. málfræðilegar eindir á borð við kara (から) og endingar orða á borð við ~san (さん).
 Japönsk orð þar sem kanji rithátturinn er óþekktur ritaranum, ekki búist við því að lesendur skilji, eða of formlegt fyrir tilefnið.
 Beygingar sagnorða og lýsingarorða, t.d. sagnbeygða orðið 食べました (たべました, tabemashita; formleg leið til að segjast hafa borðað). Notuð svona eru hiraganain kölluð okurigana (送り仮名).
 Að gefa upp framburð kanji tákna til lesanda sem þekkja þau ef til vill ekki. Notuð á þennan máta eru þau kölluð furigana á japönsku, eða ruby á vesturlöndum.

Hiragana samanstendur af 50 grunntáknum og tveimur aðgreiningarmerkjum (diacritics), ° og ¨, sem gefa 25 tákn til viðbótar. Einnig eru til mörg atkvæði sem lýst eru með tveimur táknum, þ.e. atkvæðatákni sem dregur samhljóða inn í atkvæðið og svo ýmist ya (や), yu (ゆ), eða yo (よ). Þá er hefðin að það tákn sé skrifað smærra en hitt, til þess að fjarlægja allan vafa um réttan framburð, t.d. er kya (きゃ) skrifað „ki“ (き) og „ya“ (や).

Ritkerfið 
Táknin eru kölluð gojūon (五十音, bókstaflega „fimmtíu hljóð“, en af þeim eru eingöngu 45 í almennri notkun í dag), sem geta svo breyst á eftirfarandi vegu:

 dakuten (濁点) aðgreiningarmerki (゛) breytir órödduðum samhljóða í raddaðan samhljóða, t.d. k→g, t→d, s→z, og h→b.
 handakuten (半濁点) aðgreiningarmerki (゜) breytir h→p.
 Að bæta við smækkuðu ya, yu eða yo (ゃ, ゅ eða ょ) breytir framburði „i“ hljóðsins í atkvæðinu í mjúkt millihljóð.
 Smækkað tsu (っ) gefur til kynna framburðarstöðvun. Að öllu jöfnu kemur þetta eingöngu á undan samhljóðum sem eru frammældir eða tannmældir. Þetta er gefið upp í romaji með því að tvöfalda samhljóðann. Stundum kemur þetta á eftir síðasta sérhljóða orðs til þess að lýsa undrun.

Það eru til aðrar aðferðir til þess að lýsa hljóðum í hiragana, t.d. með notkun smækkaðra mynda hinna fimm stöku sérhljóða. Þetta er ekki almennt notað í formlegri skrift, en er stundum notað í katakana á tökuorðum til þess að lýsa betur upprunalegum framburði orðsins.

Það eru nokkur hiragana sem eru ekki í stöðluðu nútíma táknrófi. wi (ゐ) og we (ゑ) eru úreld. Vu (ゔ) er nútímalegt og borið fram bwu til þess að áætla „v“ hljóðið í erlendum tungumálum á borð við íslensku eða ensku. Það er mjög sjaldgæft samt vegna þess að tökuorð eru yfirleitt rituð í katakana.

Ef að tölvan þín hefur leturgerð sem styður Japanska stafi getur þú séð eftirfarandi töflu af hiragana ásamt Hepburn rómönskun þeirra. Úrelt kana eru sýnd í rauðum lit.

Japanska

sv:Kana (skriftsystem)#Hiragana
Hawaii

Hawaii, Hawaiieyjar eða (stundum skrifað Havaí og sjaldnar Hawaí eða Hawaj) er eyjaklasi í Kyrrahafinu og eitt af 50 fylkjum Bandaríkjanna. Hawaii er einnig stærsta eyjan í Hawaii-eyjaklasanum og gengur oft undir nafninu „Stóra eyjan“ (The Big Island). Íbúafjöldi Hawaii er rúmlega 1,44 milljón (2022).

Orðsifjar 
Á frummáli eyjaskeggja, hawaiísku, nefnist eyjan „Hawai‘i“, en úrfellingamerkið ('Okina á hawaiísku) táknar skyndilegt stopp eins og í miðri upphrópuninni „Oh-ó“ (Ritað ʔ í Alþjóðlega hljóðstafrófinu). Honolulu er stærsta borgin og höfuðborg fylkisins. Næststærsta eyjan er Maui.

Seint á 19. öld og í upphafi 20. aldar voru Hawaiieyjar kunnar undir nafninu Sandwich Islands, og nefndust þá á íslensku Sandvíkureyjar. Halldór Laxness kallar Hawaii í einu verka sinna Háeyju sem er hljóðlíking.

Jarðfræði 
Hawaiieyjar eru austasti og jafnframt yngsti hluti Hawaii-Emperor eyjaklasans. Heiti reiturinn, sem er undir Stóru eyjunni, myndaði Hawaii-Emperor eyjaklasann þar sem Kyrrahafsplatan færðist yfir hann. Slóðin sem heiti reiturinn skilur eftir sig á Kyrrahafsflekanum kallast eyjaröð. Eftir því sem eyjarnar færast fjær heita reitnum verða þær útrænu öflunum auðveldari bráð og hafið sverfur þær smátt og smátt niður. Oft byggjast upp kóralrif á þeim neðansjávarfjöllum sem eyjarnar eru.

Þær átta eyjar sem teljast til Hawaiieyja eru, talið frá vestri til austurs, Ni'ihau, Kauai'i, O'ahu, Moloka'i, Lana'i, Kahoʻolawe (óbyggð), Maui og Hawai'i.

Eldfjöll eru á eyjunum, gjarnan dyngjur, þekktust þeirra er Mauna Kea. Önnur þekkt eldfjöll eru Mauna Loa og Kīlauea.

Langás eyjaklasans liggur norðvestur-suðaustur og má af því sjá að Kyrrahafsplatan hefur verið og er að færast til norðvesturs (að því gefnu að heiti reiturinn sé ekki að hreyfast).

Tenglar 
 Ferð til Hawaji; grein í Sjómannablaðinu Víkingi 1950
 Picha ya Hawaii 

Fylki í Bandaríkjunum
Listi yfir Skálholtsbiskupa

Eftirfarandi voru biskupar yfir Skálholtsbiskupsdæmi.

Í kaþólskum sið 
 1056–1080: Ísleifur Gissurarson
 1082–1118: Gissur Ísleifsson
 1118–1133: Þorlákur Runólfsson
 1134–1148: Magnús Einarsson
 1152–1176: Klængur Þorsteinsson
 1178–1193: Þorlákur helgi Þórhallsson
 1195–1211: Páll Jónsson
 1216–1237: Magnús Gissurarson
 1238–1268: Sigvarður Þéttmarsson (norskur)
 1269–1298: Árni Þorláksson
 1304–1320: Árni Helgason
 1321–1321: Grímur Skútuson (norskur)
 1322–1339: Jón Halldórsson (norskur)
 1339–1341: Jón Indriðason (norskur)
 1343–1348: Jón Sigurðsson
 1350–1360: Gyrðir Ívarsson (norskur)
 1362–1364: Þórarinn Sigurðsson (norskur)
 1365–1381: Oddgeir Þorsteinsson (norskur)
 1382–1391: Mikael (danskur)
 1391–1405: Vilchin Hinriksson (danskur)
 1406–1413: Jón (norskur)
 1413–1426: Árni Ólafsson
 1426–1433: Jón Gerreksson (danskur)
 1435–1437: Jón Vilhjálmsson Craxton (enskur)
 1437–1447: Gozewijn Comhaer (hollenskur)
 1448–1462: Marcellus (þýskur)
 1462–1465: Jón Stefánsson Krabbe (danskur)
 1466–1475: Sveinn spaki Pétursson
 1477–1490: Magnús Eyjólfsson
 1491–1518: Stefán Jónsson
 1521–1536: Ögmundur Pálsson
 1536: Sigmundur Eyjólfsson
 1536–1540: Ögmundur Pálsson

Í lútherskum sið 
 1540–1548: Gissur Einarsson
 1549–1557: Marteinn Einarsson
 1558–1587: Gísli Jónsson
 1589–1630: Oddur Einarsson
 1632–1638: Gísli Oddsson
 1639–1674: Brynjólfur Sveinsson
 1674–1697: Þórður Þorláksson
 1698–1720: Jón Vídalín
 1722–1743: Jón Árnason
 1744–1745: Ludvig Harboe (danskur)
 1747–1753: Ólafur Gíslason
 1754–1785: Finnur Jónsson (biskup)
 1785–1796: Hannes Finnsson
 1797–1801: Geir Vídalín

Vígslubiskupar í Skálholtsbiskupsdæmi 
Skálholtsstifti og Hólastifti voru endurreist með lögum 1909. Urðu þá til embætti vígslubiskupa. Aðalverkefni þeirra er að vígja biskup Íslands, ef fráfarandi biskup getur það ekki og vera staðgenglar biskups Íslands. Þeir hafa forræði yfir hinum fornu biskupsstólum og hafa aðsetur þar.

Með lögum 1990 var mælt fyrir um endurreisn gömlu biskupssetranna á Hólum og í Skálholti, og að vígslubiskupar gegni prestsstörfum í sinni sókn. Varð Skálholtsstaður þá formlega biskupssetur á ný.

Árið 1970 var Strandasýsla lögð undir Húnavatnsprófastsdæmi. Árið 2003 voru Múla- og Austfjarðaprófastsdæmi tekin undan Skálholtsbiskupsdæmi og lögð undir Hólabiskupsdæmi. Er því misvægi í stærð biskupsdæmanna nú orðið mun minna en áður fyrr.

 1909–1930:  Valdimar Briem á Stóra-Núpi.
 1931–1936:  Sigurður P. Sívertsen prófessor í Reykjavík
 1937–1965:  Bjarni Jónsson í Reykjavík.
 1966–1983:  Sigurður Pálsson á Selfossi.
 1983–1989:  Ólafur Skúlason í Reykjavík.
 1989–1994:  Jónas Gíslason í Skálholti.
 1994–2010:  Sigurð Sigurðarson í Skálholti.
2011 – :  Kristján Valur Ingólfsson í Skálholti.
2018 – : Kristján Björnsson í Skálholti

Tengt efni 
 Listi yfir Hólabiskupa
 Listi yfir biskupa Íslands
 Kaþólskir biskupar á Íslandi eftir endurreisn

Listar tengdir sögu Íslands
Listi yfir Hólabiskupa

Eftirfarandi voru biskupar yfir Hólabiskupsdæmi.

Í kaþólskum sið

1106 – 1121:  Jón Ögmundarson
1122 – 1145:  Ketill Þorsteinsson
1147 – 1162:  Björn Gilsson
1163 – 1201:  Brandur Sæmundsson
1203 – 1237:  Guðmundur góði Arason
1238 – 1247:  Bótólfur (norskur)
1247 – 1260:  Heinrekur Kársson (norskur)
1263 – 1264:  Brandur Jónsson
1267 – 1313:  Jörundur Þorsteinsson
1313 – 1322:  Auðunn rauði (norskur)
1324 – 1331:  Lárentíus Kálfsson
1332 – 1341:  Egill Eyjólfsson
1342 – 1356:  Ormur Ásláksson (norskur)
1358 – 1390:  Jón skalli Eiríksson (norskur)
1391 – 1411:  Pétur Nikulásson (danskur)
1411 – 1423:  Jón Tófason eða Jón Henriksson (sænskur)
1425 – 1435:  Jón Vilhjálmsson Craxton (enskur)
1435 – 1440:  Jón Bloxwich (enskur)
1441 – 1441:  Robert Wodborn (enskur)
1442 – 1457:  Gottskálk Keniksson (norskur)
1458 – 1495:  Ólafur Rögnvaldsson (norskur)
1496 – 1520:  Gottskálk grimmi Nikulásson (norskur)
1524 – 1550:  Jón Arason

Í lútherskum sið

1552 – 1569:  Ólafur Hjaltason
1571 – 1627:  Guðbrandur Þorláksson
1628 – 1656:  Þorlákur Skúlason
1657 – 1684:  Gísli Þorláksson
1684 – 1690:  Jón Vigfússon
1692 – 1696:  Einar Þorsteinsson
1697 – 1710:  Björn Þorleifsson
1711 – 1739:  Steinn Jónsson
1741 – 1745:  Ludvig Harboe (danskur)
1746 – 1752:  Halldór Brynjólfsson
1755 – 1779:  Gísli Magnússon
1780 – 1781:  Jón Teitsson
1784 – 1787:  Árni Þórarinsson
1789 – 1798:  Sigurður Stefánsson

Vígslubiskupar í Hólabiskupsdæmi
Hólastifti og Skálholtsstifti voru endurreist með lögum 1909. Urðu þá til embætti vígslubiskupa. Aðalverkefni þeirra er að vígja biskup Íslands, ef fráfarandi biskup getur það ekki. Vígslubiskup í Hólabiskupsdæmi hefur verið búsettur á Hólum frá 1986.

Með lögum 1990 var mælt fyrir um endurreisn gömlu biskupssetranna á Hólum og í Skálholti, og að vígslubiskupar gegni prestsstörfum í sinni sókn. Varð Hólastaður þá formlega biskupssetur á ný.

Árið 1970 var Strandasýsla lögð undir Húnavatnsprófastsdæmi. Árið 2003 var Hólabiskupsdæmi víkkað út til austurs, og nær nú einnig yfir Múla- og Austfjarðaprófastsdæmi, sem tekin voru undan Skálholtsbiskupsdæmi til þess að jafna stærð umdæmanna.

1909 – 1927:  Geir Sæmundsson á Akureyri.
1928 – 1937:  Hálfdán Guðjónsson á Sauðárkróki.
1937 – 1959:  Friðrik J. Rafnar á Akureyri.
1959 – 1969:  Sigurður Stefánsson á Möðruvöllum í Hörgárdal.
1969 – 1981:  Pétur Sigurgeirsson á Akureyri.
1982 – 1991:  Sigurður Guðmundsson á Grenjaðarstað, og á Hólum frá 1986.
1991 – 2002:  Bolli Gústavsson á Hólum.
2003 – 2012:  Jón Aðalsteinn Baldvinsson á Hólum.
2012 – :  Solveig Lára Guðmundsdóttir á Hólum.

Tengt efni
 Listi yfir Skálholtsbiskupa
 Listi yfir biskupa Íslands
 Kaþólskir biskupar á Íslandi eftir endurreisn

Listar tengdir sögu Íslands
Jóker (getraun)

Sjá einnig aðgreiningarsíðuna.
Jóker er getraunaleikur sem Íslensk Getspá rekur og gengur út á það að dregnar eru 5 tölur í ákveðinni röð og markmiðið er að fá eins margar tölur og hægt er í réttri röð frá hægri til vinstri. Verðlaunin eru mismunandi eftir því hve margar réttar tölur í röð eru fengnar.

Fyrir að vera með allar tölurnar réttar og í réttri röð eru verðlaun upp á 100.000 kr. Fyrir 4 síðustu tölurnar í réttri röð eru verðlaunin 10.000 kr., 3 síðustu í réttri röð 1.000 kr. og fyrir 2 síðustu í réttri röð eru verðlaunin 100 kr. Líkurnar á því að vinna hvern vinning eru jafn miklar og verðlaunin eða 1 á móti 100.000 fyrir 5 tölur í réttri röð og svo framvegis.

Tenglar 
Vefsíða Jókers á Lottó.is 

Getraunaleikir Íslenskrar Getspár
Lottó

Lottó er getraunaleikur sem Íslensk Getspá heldur úti var fyrst með 5 tölur í hverri röð og síðan 42 talna úrval. Upphaflega voru 32 mismunandi tölur, en þeim fjölgaði í 38 í september 1988, síðan í 40 í maí 2008 og loks í 42 í júní 2022. Við það minkuðu vinningslíkurnar úr 201.376 í 501.942, síðan aftur í 658.008 og að lokum í 850.668.

Saga lottós 
Fyrsti lottómiðinn var keyptur 22. nóvember 1986 af Steingrími Hermannsyni en á þeim tíma var Lottó kallað „Lottó 5/32“. Fyrsti úrdrátturinn fór svo fram 29. nóvember 1986 í Ríkissjónvarpinu.

Vinningslíkur 
Líkurnar á að fá 5 aðaltölur réttar:  

Líkurnar á að fá 4 aðaltölur réttar og bónustölu: 

Líkurnar á að fá 4 aðaltölur réttar: 

Líkurnar á að fá 3 aðaltölur réttar og bónustala: 

Líkurnar á að fá 3 aðaltölur réttar: 

Líkurnar á að fá 2 aðaltölur réttar og bónustölu:

Tengt efni 
Jóker

Tengill 
Lottó.is

Heimildir 

Getraunaleikir Íslenskrar Getspár
Alþjóðlega einingakerfið

Sjá einnig SI mælieiningar
Alþjóðlega einingakerfið eða SI kerfið (franska: Système International d'Unités) er heiti á alþjóðlegu mælieiningakerfi, sem notað er í flestum ríkjum, nema í Bandaríkjunum, Líberíu og Mjanmar. Við ákvörðun á kerfinu, voru innleiddar þáverandi skilgreiningar í metra-kílógrammi-sekúndu einingakerfinu sem kallaðist MKS'' og þar að auki bætt inn nokkrum skilgreiningum á öðrum mælieiningum í viðbót. Skilgreiningar sumra af mælieiningunum hafa verið endurnýjaðar síðan kerfið gekk fyrst í gildi, eins og til dæmis metri og sekúnda.

SI kerfið er stundum ranglega kallað metrakerfið, en metrakerfið er annað og eldra kerfi.

Flestar mælieiningar í SI kerfinu eru byggðar á einni grunnmælieiningu og síðan ákveðið forskeyti eftir stöðu tölunnar í tugakerfinu, grunneiningarnar kílógramm og sekúnda eru samt undantekningar, kílógramm þar sem forskeyti er við grunneininguna og sekúnda því að tímatalning byggist á eldra kerfi sem notast við tylftir. Ein mínúta er þannig hálft stórt hundrað sekúndna, eða 60 sekúndur.

Tengt efni 

 Eðlismassi
 Hiti
 Lengd
 Massi
 Rúmmál
 SI grunneining
 Tími
 Þyngd

SI mælieiningar
Mælieiningar
Frjálshyggjufélagið

Frjálshyggjufélagið er félag sem starfar að fræðslu um frjálshyggju á Íslandi.  Félagið var stofnað 10. ágúst 2002.

Núverandi stjórn félagsins (2017) er svo skipuð:

Jóhannes Loftsson formaður, 
Simon Wiium,
Anna Lopatinskaya,
Guðmundur Edgarsson,
Guðbjartur Nilsson,
Halldór Fannar Sigurgeirsson og
Geir Ágústsson.

Tengill 
Vefsíða Frjálshyggjufélagsins 

Íslensk stjórnmál
Íslensk félagasamtök