alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Ofkæling

Ofkæling er óeðlilegt ástand þar sem er lækkað miðhitastig í heitu dýri og er ekki lengur hægt að tryggja rétt lífshitastig. Ofkæling er skilgreind sem líkamskjarnahiti undir 35,0 °C (95,0 °F) hjá mönnum. Einkenni eru háð hitastigi. Í vægri ofkælingu er skjálfti og andlegt rugl. Í meðallagi ofkælingu hættir skjálfti og ruglástand eykst. Í alvarlegri ofkælingu geta komið fram ofskynjanir þar sem einstaklingur fer úr fötunum, auk aukinnar hættu á að hjartað stöðvist. 

Ofkæling hefur tvær megingerðir af orsökum.  Það gerist í klassískum stíl við útsetningu fyrir köldu veðri og köldu vatni.  Það getur einnig komið fram vegna hvers kyns ástands sem dregur úr varmaframleiðslu eða eykur varmatap. Ofkæling getur verið greind út frá einkennum einstaklings í nærveru áhættuþátta eða með því að mæla kjarnahita einstaklings. 

Meðferð við vægri ofkælingu felur í sér heita drykki, hlý föt og hreyfingu. Hjá þeim sem eru með í meðallagi mikla ofkælingu er mælt með hitateppi og upphituðum vökva í bláæð. Fólk með miðlungsmikla eða alvarlega ofkælingu ætti að hreyfa varlega. Við alvarlega ofkælingu getur súrefnisgjöf utan líkama himnunnar (ECMO) eða hjarta- og lungahjáveitu verið gagnleg. Hjá þeim sem eru án púls er hjarta- og lungnaendurlífgun ábending ásamt ofangreindum ráðstöfunum.  Endurhitun er venjulega haldið áfram þar til hitastig einstaklings er hærra en 32 °C.

Ofkæling er orsök að minnsta kosti 1.500 dauðsfalla á ári í Bandaríkjunum. Hún er algengari hjá eldra fólki og körlum. Einn lægsti skjalfesti líkamshiti sem einstaklingur með ofkælingu hefur lifað af er 13,0 °C (55,4 °F) þegar 7 ára stúlka drukknaði næstum í Svíþjóð.

Í spendýrum og fuglum, er innri kjarnahiti sem er yfirleitt sem er hærri en umhverfið. Þau framleiða sjálf hita (thermogenesis) og nota orku sem er fengin úr eigin efnaskiptum.

Flokkun
Ofkæling er oft skilgreind sem líkamshiti undir 35,0 °C. Með þessari aðferð er henni skipt í alvarleikagráður miðað við kjarnahita.

Annað flokkunarkerfi, svissneska sviðsetningarkerfið, skiptir ofkælingu út frá einkennum sem koma fram sem er æskilegt þegar ekki er hægt að ákvarða nákvæman kjarnahita.

Venjulegur líkamshiti manna er oft gefinn upp sem 36,5–37,5 °C. Ofurhiti og hiti eru skilgreind sem hitastig sem er hærra en 37,5–38,3 °C.

Merki og einkenni
Einkenni og einkenni eru mismunandi eftir því hversu mikil ofkæling er og þeim má deila með þremur stigum alvarleika.  Ungbörn með ofkælingu geta fundið fyrir kulda þegar þau eru snert, með skærrauða húð og óvenjulegt orkuleysi. Fólk með ofkælingu getur virst fölt.

Heimildir

Heilsa
Pétur 3. Portúgalskonungur

Pétur 3. (5. júlí 1717 – 25. maí 1786) var konungur Portúgals og Algarve frá 1777 til dauðadags. Hann var formlega meðstjórnandi eiginkonu sinnar og bróðursystur, Maríu 1. Portúgalsdrottningar. Hann var sonur Jóhannesar 5. konungs og konu, hans Maríu Önnu erkihertogaynju af Austurríki og var því yngri bróðir Jósefs 1. konungs og föðurbróðir Maríu, eiginkonu sinnar. Pétur 3. tók aldrei þátt í stjórnmálum og lét konu sína alltaf stjórn ríkisins.

Braganza-ætt
Konungar Portúgals
Auður (tónlistarmaður)

Auður (f. 9. febrúar 1993) er sviðsnafn íslenska tónlistarmannsins Auðuns Lútherssonar.
Auður spilaði á dönsku tónlistarhátíðinni Hróarskeldu árið 2019. Á Íslensku tónlistarverðlaununum árið 2020 hlaut Auður þrenn verðlaun; popplag ársins (Enginn eins og þú), söngvari ársins og flytjandi ársins.

Æviágrip

Árið 2011 var Auðunn í sigurliði Menntaskólans í Reykjavík í rökræðukeppninni Morfís þ.s. umræðuefnið var frjálshyggja.
Árið 2014 var leikverkið Heili hjarta typpi eftir Auðunn og frænda hans Ásgrím Gunnarsson frumsýnt í Gaflaraleikhúsinu í Hafnarfirði.
Auður samdi við höfundarrétarfyrirtækið IMAGEM MUSIC árið 2016.
Árið 2016 var Auður fyrsti Íslendingurinn til þess að vera valinn í hina margverðlaunuðu akademíu Red Bull Music Academy.
Árið 2018 skrifaði Auður undir plötusamning við Sony Music í Danmörku.
Auður samdi tónlistina fyrir leikverkið Kópavogskrónika uppúr samnefndri bók Kamillu Einarsdóttur og var frumsýnt árið 2020 í Þjóðleikhúsinu.

Einkalíf
Auður er yngri bróðir sundkonunnar Hrafnhildar Lúthersdóttur.

Útgefið efni

Breiðskífur 
 Alone (2017)
 Afsakanir (2018)

Smáskífur
I'd Love (2017)
Enginn eins og þú (2019)
Just a while (2019) ásamt Sturlu Atlas
Hún veit hvað ég vil (2020) ásamt Mezzoforte
Ljós (2020)
Týnd og einmana (2020)
Frosið sólarlag (2020) ásamt gugusar
Fljúgðu burt dúfa (2020)
Venus (2021)

Birtist á
Skólarapp (2017)
Hvað ef (2018) með GDRN
This is Icelandic Indie Music Vol. 4 (2018)
Frá mér til þín (2020) með Ouse
Í miðjum kjarnorkuvetri (2020) með JóaPé og Króla

Verðlaun
2018 - Kraumsverðlaunin (Árleg plötuverðlaun Kraums tónlistarsjóðs) - Afsakanir
2020 - Íslensku tónlistarverðlaunin 
Popplag ársins (Enginn eins og þú)
Söngvari ársins
Flytjandi ársins

Tilvísanir
Apis mellifera carnica

Apis mellifera carnica er ein undirtegund alibýflugna. Útbreiðsla hennar var upphaflega í austurhluta Mið-Evrópu (Slóveníu, suðurhluta Austurríkis, og hlutum Króatíu, Bosníu og Herzegóviníu, Svartfjallalandi, Serbíu, Ungverjalandi, Rómaníu, og Búlgaríu. Hún er nefnd eftir Carniola sem var fyrrum hérað í sem nú er Slóvenía.

Hún er líkist mjög Apis mellifera ligustica, en er svipuð A. m. mellifera að stærð. Tungan er mjög löng: 6.5 to 6.7 mm. 

Einn af helstu kostum undirtegundarinnar er hve meðfærileg hún er. Einnig ver hún sig vel gegn ýmsum pestum.

Tilvísanir 

Býflugur
Apis mellifera siciliana

Apis mellifera siciliana er ein undirtegund alibýflugna. Útbreiðsla hennar er í Sikiley. 

Hún er líkist mjög og er einna skyldust Apis mellifera intermissa. Hún hefur mikið þol gegn Varroa sýkingu.

Tilvísanir 

Býflugur
Han-fljót (Guangdong)

Han-fljót (kínverska:韓江; rómönskun: Hán Jiāng) er fljót í suðausturhluta Alþýðulýðveldisins Kína. Það rennur að mestu í austurhluta Guangdong-héraðs og er um 410 kílómetra að lengd.

Han-fljót á upptök sín Wuyi fjöllum í suðvestur Fujian héraði norðan við Changting sýslu. Efri farvegur þess er þekktur sem Ting-fljótið og rennur suður til Fengshi, og tengist Yongding ánni. Hún rennur suður yfir héraðsmörkin við Guangdong-hérað og tengist Sanheba með helstu þverá sinni, Mei-ánni, sem framræsir víðfeðmt svæði í norðausturhluta Guangdong milli Dawan- og Lianhua-svæðisins, og annarri austurkvísl, Daqing-ánni, sem dregur fram lítið vatnasvæði í suðurhluta Fujian vestan við Boping-svæðið. Han-fljót rennur síðan suður til hafs í gegnum umfangsmikið óshólmassvæði fyrir neðan Chao'an, með borgina Shantou á suðvesturhorni þess og tæmist í Suður-Kínahaf.

Fólk af Teochew þjóðerni vísar til fljótsins sem „móðurfljótsins“.
 
Fljótið er nefnt eftir Han Yu, rithöfundi, skáldi og embættismanni Tangveldisins (618–907), til heiðurs framlagi hans til tungumálasvæðis Teoswa (Chaoshan). Fljótið varð friðsælla eftir fljótareglugerð sem Han koma á og því nefnd eftir honum. Fljótið var upphaflega nefnt E Xi („Hið grimma fljót“).

Heimildir 

 
 

Fljót í Kína
Rick Astley

Richard Paul Astley (fæddur 6. febrúar 1966) er enskur söngvari og lagahöfundur. Hann er best þekktur fyrir lögin sín „Never Gonna Give You Up“, „Together Forever“ og „Whenever You Need Somebody“.

Heimildir

Enskir tónlistarmenn
Apis mellifera anatoliaca

Apis mellifera anatoliaca er ein undirtegund alibýflugna. Útbreiðsla hennar er í Tyrklandi.

Tilvísanir 

Býflugur
Apis mellifera adamii

Apis mellifera adami er ein undirtegund alibýflugna. Útbreiðsla hennar er í Krít.

Hún er líkist mjög og er einna skyldust Apis mellifera cecropia. Nafn hennar er til heiðurs Bróður Adam, sem þróaði Buckfastbý.

Tilvísanir 

Býflugur
Apis mellifera caucasica

Apis mellifera caucasica er ein undirtegund alibýflugna. Útbreiðsla hennar er í Kákasus, Georgíu, Tyrklandi, Armeníu og Azerbaijan. .

Hún er líkist helst Apis mellifera carnica að stærð og lögun, en er dökk að lit. Tungan er óvenju löng: 7.3 mm og eru ekki aðrar alibýflugur með lengri tungu.

Tilvísanir 

Býflugur
Apis mellifera litorea

Apis mellifera litorea er ein undirtegund alibýflugna. Útbreiðsla hennar er á sléttum við strönd Austur-Afríku (frá Kenýa suður til norðurhluta Mósambík).

Tilvísanir 

Býflugur
Grænkeri

Grænkeri er manneskja sem forðast að neyta afurða úr dýraríkinu, sérstaklega matvæla, en líka fatnaðar og annarra neysluvara sem fengin eru með hagnýtingu dýra. Grænkerar hafna hvers kyns misnotkun á dýrum, þar með talið fólki. Hvað varðar mataræði eru grænkerar strangar grænmetisætur að því leyti að þeir neyta ekki dýraafurða á borð við mjólk, hunang og egg, en oftast er mataræði aðeins einn þáttur í grænkeralífstíl. Grænkerar hafna líka fatnaði úr efnum sem fengin eru af dýrum, jafnvel þótt ekki felist í því þjáningar eða dráp, eins og silki og ull. Ástæður þess að fólk gerist grænkerar eru margvíslegar, en algengt er að fólk nefni siðferðilegar eða umhverfislegar ástæður.

Tenglar
 Samtök grænkera á Íslandi

Lífstíll
Dýravernd
Mataræði
Ásvallagata

Ásvallagata er gata í Vesturbæ Reykjavíkur. Verkamannabústaðirnir við Hringbraut teygja sig á Ásvallagötu. Gatan nær til austurs að Hólavallakirkjugarði. Kjötborg, gömul hverfisverslun er við miðja götuna.

Götur í Reykjavík
Vesturbær Reykjavíkur
Hávallagata

Hávallagata er gata í Vesturbæ Reykjavíkur. Gatan nær frá Bræðraborgarstíg í vestri til austurs að Landakotstúni og Garðastræti. Hávallagata 24 er sögulegt hús við götuna.

Götur í Reykjavík
Vesturbær Reykjavíkur
Háskólinn í Árósum

Árósaháskóli eða Háskólinn í Árósum (d. Aarhus Universitet) er annar stærsti háskóli Danmerkur og einn af þeim fremstu í Evrópu. Hann var stofnaður árið 1928. Þó helsta háskólaþorpið sé staðsett í Árósum er hann dreifður um alla Danmörku. 

Háskólasvæðið í Árósum er þekkt fyrir afar fallegan byggingarstíl.

Tilvísanir
Arhus
Háskólar í Danmörku
Guðmundur Einarsson

Guðmundur Einarsson getur átt við:

Guðmund Einarsson prest og alþingismann.
Guðmund frá Miðdal, listamann.

aðgreiningarsíður
Hvarfbaugur nyrðri

Hvarfbaugur nyrðri, sem einnig er nefndur Krabbabaugur, er norðlægasta breiddargráða jarðar þar sem sólin getur verið beint yfir. Þetta gerist á sumarsólstöðum, þegar norðurhvel jarðar hallar að sólu að hámarki og sólargangurinn er lengstur. Það nær einnig 90 gráðum undir sjóndeildarhringinn á miðnætti sólar á vetrarsólstöðum, þegar sólargangurinn er stystur.

Þegar sólin er hæst á lofti á jafndægri á hausti og vori stendur sólin í hvirfilpunkti á miðbaug. Þá er hún á miðjum himni og skín beint ofan á hvirfilinn þannig að hvergi er skugga að sjá. Vegna halla jarðmöndulsins um 23,5° er sól í hvirfilpunkti á mismunandi um breiddargráðum eftir því hvenær ársins er.  

Breiddargráða er hornrétt mæling á staðsetningu þannig að hornið er 0° við miðbaug, en 90° við heimskautin. Aðrar mikilvægar breiddargráður eru hvarfbaugur nyrðri (einnig nefndur krabbabaugur; sólin í hvirfilpunkti á hádegi, breiddargráða 23°27′ norður) og hvarfbaugur syðri (einnig kallaður steingeitarbaugur; sólin í hvirfilpunkti á hádegi, breiddargráða 23°27′ suður); norðurheimskautsbaugur (66°33′ norður), og suðurheimskautsbaugur (66°33′ suður).

Eingöngu á breiddargráðum á milli hvarfbauganna getur sólin náð hæsta punkti á himni. Eingöngu innan heimskautsbauganna (breiddargráður stærri en 66°33′ til norðurs eða suðurs) er miðnætursól sjáanleg.

Jafngildi Hvarfbaugs nyrðri á suðurhveli er Hvarfbaugur syðri (eða Steingeitarbaugur).

Hvarfbaugar geta einnig komið fyrir í samspili stjórnmála og landafræði sem landfræðileg afmörkun. Hvarfbaugur nyrðri er þannig notaður til takmörkunar á gagnkvæmri varnarskyldu Atlantshagsbandalagsins, í stofnsáttamála bandalagsins (grein 6.). Þar eru aðildarríki NATO ekki skuldbundin til að koma til varnar öðrum bandalagsríkjum á land- eða hafsvæði sunnan við Hvarfbaug nyrðri.

Heimildir 

 
 Sævar Helgi Bragason (2010). Árstíðir. Stjörnufræðivefurinn. http://www.stjornuskodun.is/solkerfid-large/jordin/arstidir (sótt: 26. júlí 2022).

Tilvísanir 

Breiddarbaugar
Hvarfbaugur syðri

Hvarfbaugur syðri, sem einnig er nefndur Steingeitarbaugur, er syðsta breiddargráða jarðar þar sem sólin getur verið beint yfir.

Þetta gerist á vetrarsólstöðum, þegar suðurhvel jarðar hallar að sólu að hámarki og sólargangurinn er lengstur. Það nær einnig 90 gráðum undir sjóndeildarhringinn á miðnætti sólar á sumarsólstöðum, þegar sólargangurinn er stystur.

Þegar sólin er hæst á lofti á jafndægri á hausti og vori stendur sólin í hvirfilpunkti á miðbaug. Þá er hún á miðjum himni og skín beint ofan á hvirfilinn þannig að hvergi er skugga að sjá. Vegna halla jarðmöndulsins um 23,5° er sól í hvirfilpunkti á mismunandi um breiddargráðum eftir því hvenær ársins er.

Jafngildi hvarfbaugs syðri á norðuhveli er hvarfbaugur nyrðri (Krabbabaugur).

Breiddargráða er hornrétt mæling á staðsetningu þannig að hornið er 0° við miðbaug, en 90° við heimskautin. Aðrar mikilvægar breiddargráður eru hvarfbaugur nyrðri (einnig nefndur krabbabaugur; sólin í hvirfilpunkti á hádegi, breiddargráða 23°27′ norður) og hvarfbaugur syðri (einnig kallaður steingeitarbaugur; sólin í hvirfilpunkti á hádegi, breiddargráða 23°27′ suður); norðurheimskautsbaugur (66°33′ norður), og suðurheimskautsbaugur (66°33′ suður).

Eingöngu á breiddargráðum á milli hvarfbauganna getur sólin náð hæsta punkti á himni. Eingöngu innan heimskautsbauganna (breiddargráður stærri en 66°33′ til norðurs eða suðurs) er miðnætursól sjáanleg.

Hvarfbaugur syðri er einn af fimm helstu breiddargráðum sem eru merktir á kortum af jörðinni. Breidd hennar er eins og er 23°26′10,9″ (eða 23,43636°) sunnan miðbaugs, en hún færist mjög smám saman norður á bóginn.

Heimildir 

 

 Sævar Helgi Bragason (2010). Árstíðir. Stjörnufræðivefurinn. http://www.stjornuskodun.is/solkerfid-large/jordin/arstidir (sótt: 26. júlí 2022).

Landafræðihugtök
Breiddarbaugar
Vítalíj Klitsjkó

Vítalíj Volodymyrovytsj Klitsjko  (úkraínska: Віта́лій Володи́мирович Кличко́), f, 19. júlí 1971, er úkraínskur stjórnmálamaður og fyrrum hnefaleikari. Hann er núverandi borgarstjóri Kænugarðs.

Klitsjko er fyrrum leiðtogi evrópusinnaða Petro Porosjenko-bloc flokkins (Nú Evrópsk samstaða) og fyrrum þingmaður. Hann var áberandi í Euromaidan mótmælunum 2013-2014. Árið 2014 hugðist hann bjóða sig fram til forseta Úkraínu en skipti um skoðun og ákvað að bjóða sig fram til borgarstjóra Kænugarðs.

Klitsjko lagði boxhanskana á hilluna 2013. Hann varði box heimsmeistaratitil sinn 12 sinnum, tapaði ekki bardaga og endaði þá með 87% þeirra með því að slá andstæðinginn niður. Hann ásamt bróður sínum Vladímír Klitsjko eru í heimsmetabók Guinness yfir flesta titla í þungavigt eða 40.

Í innrás Rússa í Úkraínu 2022 lýsti Klitsjko yfir sigri á Rússum í Kænugarði í lok mars en Rússar höfðu gert loftárásir á borgina og farið um nágrannaborgir og drepið þar fjölda manns.

Faðir Klitsjko var sovéskur flughershöfðingi og var um tíma í Austur-Þýskalandi og Tékkóslóvakíu.

Tilvísanir

Úkraínskir stjórnmálamenn
Úkraínskir hnefaleikamenn
Fólk fætt árið 1971
Jim Morrison

James Douglas Morrison eða Jim Morrison (f. 8 desember 8, 1943 – d. 3. júlí, 1971) var bandarískur söngvari og skáld sem var söngvari hljómsveitarinnar The Doors. Hann er talinn einn áhrifamesti söngvari rokksögunnar. Hann var með villta og óútreiknanlega sviðsframkomu og fór stundum með ljóðalestur á tónleikum. Morrison tók upp 6 stúdíóplötur með The Doors.

Hann ánetjaðist áfengi og hafði það áhrif á frammistöðu hans á tónleikum. Morrison lést aðeins 27 ára í París. Dauði hans er sveipaður dulúð þar sem engin krufning var gerð. 

The Doors störfuðu í 2 ár í viðbót og áttu erfitt með að fóta sig á ný. Plata með ljóðalestri Morrison við undirspil sveitarinnar kom út 1978; An American Prayer.

Morrison var lestrarhestur og var undir áhrifum frá m.a. Friedrich Nietzsche, Plútarkos, Arthur Rimbaud, William S. Burroughs, Jack Kerouac, Allen Ginsberg, Charles Baudelaire, Vladimir Nabokov, Molière, Franz Kafka, Albert Camus, Honoré de Balzac og Jean Cocteau.

Árið 1991 gerði Oliver Stone kvikmynd um Morrison með leikaranum Val Kilmer í aðalhlutverki. Myndin var gagnrýnd fyrir að einblína um of á villt líferni Morrisons.

Bandarískir söngvarar
Erna Hjaltalín

Erna Hjaltalín (12. mars 1932, d. 14. maí 2021) var íslensk flugkona og flugfreyja. Erna byrjaði ung að fljúga með föður sínum. Hún var fyrsta íslenska konan sem lauk atvinnuflugmannaprófi, einkaflugmannsprófi og öðlast réttindi sem loftsiglingafræðingur. Erna var heiðruð árið 2008 af Flugakademíu Íslands.

Tenglar
Heiðursathöfn Ernu Hjaltalín
Flugsafn Íslands - Erna Hjaltalín

Íslenskir flugmenn
Bergþór Másson

Bergþór Másson (fæddur 3. júlí 1995) er íslenskur hlaðvarpsstjórnandi.

Bergþór starfaði um árabil sem umboðsmaður fyrir rapparann Birni og tónlistar dúó-ið ClubDub en lét af störfum í ágúst 2022.

Hlaðvörp

Skoðanabræður
Bergþór er annar helmingur hlaðvarpsins Skoðanabræður sem hefur notið vinsælda á Íslandi seinustu ár eða alveg frá því að það byrjaði í apríl 2019. Hann stjórnar því ásamt Jóhanni Kristófer Stefánssyni, betur þekktur sem Joey Christ, en áður hafði Snorri Másson, bróðir Bergþórs, stjórnað því með honum. Þeir hafa gefið út yfir 200 þætti. Í þáttunum er farið yfir öll helstu mál í heiminum og oft fengið gesti og rýnt í skoðanir þeirra.

Kraftbirtingarhljómur guðdómsins
Frá febrúar 2020 til júlí 2021 gaf Bergþór út hlaðvarpið Kraftbirtingarhljómur guðdómsins.  Hann hlaut verðlaun fyrir þá sem framlag til íslenska tónlistargeirans. Kraftbirtingarhljómur guðdómsins er nokkurs konar heimild um sögu rapps á Íslandi en gefið út í formi hlaðvarps og finnst á öllum helstu streymisveitum. Gefnir voru út 38 þættir þar sem rætt er við mismunandi rappara í hverjum þætti.

Einkalíf
Bergþór ólst upp í Reykjavík og gekk í Hagaskóla. Seinna gekk hann í Verzlunarskóla Íslands og tók virkan þátt í félagslífinu þar og starfaði í 12:00 sem er nefnd innan Versló.
.Bergþór er bróðir Snorra Mássonar, fréttamanns á Stöð 2.

Heimildir

Umboðsmenn
Stúdentar úr Verslunarskóla Íslands
Hlaðvarpsþættir
Kambsmýrarhnjúkur

Kambsmýrarhnjúkur er 1214 metra hátt fjall í Kinnarfjöllum við austanverða Flateyjardalsheiði. Norðan hans er Kambsmýrarjökull. Hvort tveggja er kennt við bæinn Kambsmýrar sem fór í eyði 1929.

Fjöll á Íslandi
Þingeyjarsveit
Kambsjökull

Kambsjökull er smájökull í Kinnarfjöllum við Kambsmýrarhnjúk. Hann sést vel af Flateyjardalsheiði. Kenndur við bæinn Kambsmýrar sem fór í eyði 1929.

Jöklar á Íslandi
Þingeyjarsveit
Blettamúsfugl

Blettamúsfugl (fræðiheiti: Colius striatus) er hvítbrúnn fugl ættaður víðsvegar í Afríku.

Tenglar 

Músfuglar
Grýla kallar á börnin sín

Grýla kallar á börnin sín er gamalt íslenskt þjóðkvæði, nánar tiltekið Grýlukvæði, til í fjölmörgum gerðum, um Grýlu og börn hennar.

 Grýla kallar á börnin sín.
 Þegar hún fer að sjóða
 til jóla.
 Komið þið hingað öll til mín,
 Leppur, Skreppur,
 og Leiðindaskjóða.
 Völustallur og Bóla,
 og Sighvatur og Sóla.
Bláhrani

Bláhrani eða Álfakráka (fræðiheiti: Coracias garrulus) er blár fugl ættaður víðsvegar um Suður-Evrópu, Norður-Afríku og vesturhluta Asíu.

Tenglar 

Hranar
Bill Russell

William Felton Russell (12. febrúar, 1934 – 31. júlí, 2022) var bandarískur körfuboltamaður sem spilaði sem miðvörður hjá Boston Celtics frá 1956 til 1969. Hann vann 11 NBA titla, varð MVP (Most Valuable Player) fimm sinnum og komst í stjörnulið deildarinnar 12 sinnum. Á Ólympíuleikunum vann hann gull með landsliðinu 1956. Russell var einn besti varnarmaður deildarinnar, varð frákastakóngur 4 sinnum og er næsthæstur í fráköstum frá upphafi. Hann ásamt Wilt Chamberlain, vini og andstæðingi, eru þeir einu sem hafa náð meira en 50 fráköstum í leik.

Í lok ferils var hann ráðinn sem fyrsti svarti þjálfarinn í NBA þegar hann tók við Celtics, hann spilaði einnig með liðinu meðfram þjálfarastarfinu í 2 ár. Síðar þjálfaði hann líka Seattle SuperSonics og	Sacramento Kings.

Bandarískir körfuknattleiksmenn
Solingen

Solingen er borg í sambandsríkinu Norðurrín-Vestfalía í Þýskalandi. Hún er rétt suður af Wuppertal, 25 km austur af Düsseldorf og suður af Ruhr-svæðinu. Íbúar voru um 160.000 árið 2020.
Solingen hefur verið kölluð Borg blaðanna en þar er þekkt framleiðsla á hnífum, sverðum, skærum og rakblöðum. Gamli bærinn gjöreyðilagðist í seinni heimsstyrjöld.

Müngstener-lestarbrúin sem tengir Solingen við borgina Remscheid  er hæsta lestarbrú landsins eða 107 metrar.

Bergischer HC er handboltalið borgarinnar.

Borgir í Þýskalandi
Herne

Herne er borg í sambandsríkinu Norðurrín-Vestfalía í Þýskalandi. Hún er á Ruhr-svæðinu milli borganna Bochum og Gelsenkirchen. Íbúar voru 157.000 árið 2020.

Herne stækkaði ört á 19. öld þegar kolaiðnaður byggðist þar upp. Borgin skemmdist fremur lítið í seinni heimsstyrjöld miðað við nágrannaborgirnar.

Borgir í Þýskalandi
Ahmed bin Ali leikvangurinn

Ahmed bin Ali leikvangurinn  (Arabíska: ملعب أحمد بن علي) er knattspyrnuvöllur í borginni Al Rayyan í Katar. Hann var vígður 18. desember 2020 á þjóðhátíðardegi Katar og tekur um 50 þúsund áhorfendur.

Leikvangurinn var fyrst og fremst reistur fyrir HM 2022, þar sem hann mun hýsa sex leiki í riðlakeppninni og eina viðureign í 16-liða úrslitum. 

Völlurinn er nefndur eftir Ahmad bin Ali Al Thani, sem var emír í Katar frá 1960-72. Eldri völlur með sama nafni, sem reistur var árið 2003, þurfti að víkja vegna byggingarframkvæmdanna og var leitast við að endurnýta sem mest af byggingarefninu við framkvæmdirnar. Félagsliðin Al-Rayyan og Al-Kharitiyath nýta völlinn fyrir heimaleiki sína.

Leikvangurinn hýsti fjórar viðureignir í Arabamótinu í knattspyrnu í árslok 2021 og var einnig notaður í heimsmeistarakeppni félagsliða árið 2020.

Íþróttamannvirki í Katar
Fáni Austurríkis

Fáni Austurríkis er gerður úr af þremur láréttum röndum, rauðri, hvítri og rauðri. Hann kom fyrst fram 1230 svo vitað sé og var þá tákn Babenberger-ættarinnar, en það var markgreifa- og hertogaætt í Austurríki fram á síðari hluta 13. aldar. Ekkert er vitað um tilurð fánans, en þjóðsagan segir að hann hafi orðið til í þriðju krossferðinni. Með í för var Leópold 5. hertogi af Babenberg. Í umsátrinu um Akkó (1189-1191) höfðu bardagar orðið svo miklir að hvítur kyrtill Leópolds litaðist rauður. Aðeins sást hvítur litur á fetlinum sem sverð hans hékk í. Eftir daga Babenberg-ættarinnar tók Habsborgarættin fánann upp og gerði hann síðar að ríkisfána. Fánanum var breytt á ýmsum tímabilum, svo sem við innlimun Austurríkis í Þýskaland nasismans.

Þjóðartákn Austurríkis
Þjóðfánar
Skjaldarmerki Austurríkis

Skjaldarmerki Austurríkis sýnir svartan örn sem horfir til vinstri. Slitnir hlekkir eru á báðum fótum en klærnar halda á hamri og sigð. Á brjóstinu er þjóðfáninn í skjaldarformi og á höfðinu kóróna í formi borgarmúrs. Örninn var merki hins heilaga rómverska keisaradæmis, en Austurríki var hluti af því fram í byrjun 19. aldar. Sigðin merkir bændurna. Hamarinn merkir vinnuaflið. Kórónan merkir borgarana. Eins og áður segir var örninn í aldaraðir merki hins heilaga rómverska keisaradæmis og þar með Austurríkis en núverandi arnarmerki var tekið upp 1919, við upplausn austurrísk-ungverska sambandsríkisins. Árið 1945 var slitnu hlekkjunum bætt við en þeir merkja sigur yfir einræðisstjórn nasista á tímum heimsstyrjaldarinnar síðari.

Þjóðartákn Austurríkis
Skjaldarmerki
Bottrop

Bottrop er borg í vestur-Þýskalandi í sambandsríkinu Norðurrín-Vestfalía við Rínar–Herne-skurðinn. Hún er hluti af samfelldu þéttbýli í Ruhr
og eru m.a. Essen og Oberhausen nálægt. Íbúar voru um 117.000 árið 2021.

Borgin byggðist upp sem námabær um 1860. Fékk borgarréttindi 1921. Sprengjuárásir voru gerðar á olíugeymslur í borginni í seinni heimsstyrjöld.

Borgir í Þýskalandi
Recklinghausen

Recklinghausen  er borg í vestur-Þýskalandi í sambandsríkinu Norðurrín-Vestfalía við Rínar–Herne-skurðinn. Hún er hluti af samfelldu þéttbýli í Ruhr og er nyrst borganna þar. Nálægar borgir eru Gelsenkirchen og Herne. Íbúar Recklinghausen voru um 111.000 árið 2020.

Sprengjuárásir voru gerðar á olíugeymslur í borginni í seinni heimsstyrjöld.

Borgir í Þýskalandi