alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Tenór

Tenór er eitt af fimm raddsviðum karlkyns söngvara. Oft er miðað við að það spanni hið minnsta frá C3 til A4 hjá kórsöngvara, en upp í C5 (eða hærra) hjá óperusöngvara.

Sjá einnig 
 C-lykill (tenórlykill)

Söngur
Ópera
Gela

Gela er með eldri borgum Sikileyjar. Í desember 2012 voru íbúar borgarinnar 75.618.

Glósur

Utanaðkomandi tenglar
 (en) Piccolo, Salvatore. Gela. Ancient History Encyclopedia. December 20, 2017.

Borgir á Ítalíu
Gufuvél

Gufuvél er vél sem notast við yfirþrýsting á gasi, yfirleitt vatnsgufu, til að þenja út ákveðið rúmmál og er hreyfing á því rúmmáli síðan notað til að framkvæma einhverja vinnu, t.d. að knýja túrbínu til framleiðslu á rafmagni.

Uppruni 

Elstu minjar um gufuvél eru frá 1. öld í Egyptalandi þar sem Heron frá Alexandríu bjó til eimsnældu sem sneri öxli lítils snúningshjóls. Eimsnælda hans var hol málmkúla með tveimur stútum og var föst við snúningslegur. Snúningslegurnar voru fastar við íholar pípur sem lágu ofan í vatnsketil sem var lokaður. Undir honum var kveiktur eldur og þegar vatnið fór að sjóða þrýstist gufan upp í eimsnælduna sem við það tók að snúast.

Ekki varð frekari þróun á gufuvélinni þangað til á 16. öld þegar Taqi al-Din, arabískur heimspekingur, verkfræðingur og stjörnufræðingur í Egyptalandi bjó til gufuvél sem sneri steikarteini. 

James Watt betrumbætti gufuvélina, en er stundum ranglega sagður hafa fundið hana upp. Upphaf iðnbyltingar er oft sögð markast af gufuvél Watts.

Vélfræði
Iðnbyltingin
Bristol-saurkvarðinn

Bristol-saurkvarðinn er flokkun á lögun mannsaurs eftir að hann hefur hægt sér. Lögun saurs er breytileg eftir þeim tíma sem hann ver í ristilnum. Bristol-saurkvarðinn skiptist í sjö ólíkar gerðir þar sem fyrsta og önnur er harðlífi og sjötta og sjöunda flokkast sem niðurgangur.

Saur
Skalar
Háskólinn í Bristol
Fastastjörnuár

Fastastjörnuár sá tími sem það tekur jörðina að ferðast einn hring um sólina miðað við fastastjörnur.  Þetta eru u.þ.b. 365.2564 meðalsólahringar.

Tengt efni 
 Hvarfár
 Sólnándarár

Mælieiningar
Tími
Upplýsingatækni

Upplýsingatækni (UT eða UTN) er sú aðferð að velja sem besta tækni til að vinna með gögn.

Með þessari skilgreiningu er hægt að segja að upplýsingatækni hafi verið til síðan að maðurinn fór að geyma gögn. Í dag er þó aðalega átt við rafræn samskipti og geymslu á gögnum, til þess eru notaðar tölvur og annar rafrænn búnaður.

Heimildir 

Upplýsingatækni
Himinhvolfshnitakerfi

Himinhvolfshnitakerfi eru þau hnitakerfi sem notuð eru til að staðsetja fyrirbæri á himinhvolfinu og samsvara hnatthnitakerfum sem lýsa staðsetningu á jörðu. Himinhvolfið er ímynduð kúluskel sammiðja jörðinni í mikilli fjarlægð. Nokkur mismunandi hnitakerfi eru notuð en algengast er miðbaugskerfið. Kúluhornafræði kemur að miklum notum við útreikninga þó hún sé ekki nauðsynleg fyrir grundvallarskilning á hnitakerfunum. Áður fyrr var skilningur á þessum hnitakerfum gríðarlega mikilvægur sjóförum til þess að reikna út staðsetningu og fjarlægðir.

Helstu hnitakerfi 

 miðbaugskerfið

 sjónbaugskerfið

 sólbaugskerfið

 vetrarbaugskerfið

Helstu hugtök 

Sjóndeildarhringur er ímyndaður stórbaugur á himinhvolfinu sem skilur að jörðina og himininn. Þá er átt við sannan sjóndeildarhring, þ.e. menn verða að ímynda sér að engin fjöll skerði sýn þeirra. Þetta er grundvöllur sjónbaugskerfisins og af því ljóst að staðsetning athugandans skiptir máli. Það geta fylgt því töluverðir reikningar að færa hnit stjörnu á milli staða, sérstaklega ef um mismunandi tíma athugunar er að ræða.

Hvirfilpunktur (e. zenith) er sá punktur sem er beint fyrir ofan athugandan, beint fyrir neðan hann er svo ilpunktur (e. nadir). Staðsetning er gefin með lengd og breidd eins og í hnatthnitakerfi, en í stað breiddar er stundum talað um hæð. Hnitin eru gefin í gráðum eða klukkustundum eftir því hvaða kerfi er notað, en það er auðvelt að breyta á milli. Í einni klukkustund eru fimmtán gráður (360°/24 = 15°).

Miðbaugur himins (sem sést ekki á mynd) er stórbaugur á himinhvelinu sem er samsíða miðbaug jarðar. Hann afmarkar þann flöt sem liggur til grundvallar miðbaugskerfisins. Í miðbaugskerfinu er ekki talið frá norðri heldur vorpunkti himins til austurs. Hæðin eða miðbaugsbreiddin er stórbaugur sem er hornréttur á miðbaug himins og fer í gegnum stjörnunna og norðurpunkt himins. Norður- og suðurpunktar himins samsvara norður- og suðurpól jarðar, þ.e. ef lína er dregin í gegnum póla jarðar skerast þeir himinkúluna í norður- og suðurpunkti himins.

Stjörnufræði
Stjörnuskoðun
TCP

TCP eða TCP-samskiptareglur (skammstöfun á enska Transmission Control Protocol) er einn af grundvallarsamskiptastöðlum Internetsins. TCP tilheyrir fjórða lagi OSI lagaskiptingarinnar sem nefnist flutningslagið (e. transport layer). Hlutverk TCP-staðalsins er að þjónusta þau lög fyrir ofan hann (aðallega application layer) til þess að flytja gögn yfir netkerfi. TCP-staðallinn nýtir sér síðan þjónustur IP-samkiptarstaðalsins sem er í netlaginu (e. network layer).

Það eru margir kostir við TCP-staðallinn en hann býður upp á þjónustur sem hraðaflæðisstjórnun (e. flow control), teppustjórnun (e. congestion control) og villufrían gagnaflutning (e. error free data transfer). UDP-staðallinn sem er sambærilegur við TCP býður ekki upp á þessar þjónustur. Hugbúnaðarhönnuður sem kýs að nota UDP getur, ef hann vill og telur þörf á, útfært einhverjar af þjónustunum sem TCP býður upp á í forritalaginu.

TCP er notað af mörgum samskiptastöðlum, t.d. þeim algengasta á netinu, HTTP, bæði í útgáfu HTTP/1.1 og í HTTP/2 en ekki í nýjasta staðlinum HTTP/3 sem notar UDP í staðinn. Sá staðall hefur ákveðinn stuðning frá og með september 2019, í t.d. Google Chrome.  Ef eða þegar HTTP/3 tekur yfir þá minnkar notkun á TCP sem því nemur. Þar sem HTTP stendur á bak við mikinn meirihluta af notkun á TCP, er líklegt að TCP verði mun minna notað í framtíðinni.

Neðanmálsgreinar 

Tölvutækni
Samskiptastaðlar
Internetið
Schwarzschild-geisli

Schwarzschild-geisli er eiginleiki massa og gefur mörk fyrir því hvenær hann verður það mikill að ef honum yrði þjappað saman í kúlu, sem væri með geisla að stærð Schwarzschild-geisla massans, þá heldur massinn áfram að þjappast og verður að lokum að þyngdarsérstæðu.  Þetta er einmitt það sem talið er að gerist við myndun  svarthols.

Reikna má Schwarzschild-geisla, rs með eftirfarandi jöfnu:
 
þar sem G er þyngdarfastinn, m massi og c ljóshraði.

Um jörðina gildir:
 
sem þýðir að til að jörðin félli saman í þyngdarsérstæðu þyrfti hún að þjappast saman í kúlu með um 9 mm geisla.

Tenglar 
 Stjörnufræðivefurinn: Svarthol

Stjörnufræði
Þróun sólstjarna
Heimsfræði
Loftþrýstingur

Loftþrýstingur (fyrrum nefndur loftvægi) er þrýstingur andrúmsloftsins, mældur með loftvog. Algengar mælieininginar eru: millíbar, hektópaskal og loftþyngd (atm). Staðalþrýstingur við yfirborð jarðar er 1013,25 hPa.

Veðurfræði
Stalínismi

Stalínismi er pólitísk og fræðileg stefna sem er kennd við Jósef Stalín og þykir einkenna stjórnartíð hans og ritstörf. Nafngiftin er komin frá Lev Trotskíj, andstæðingi Stalíns, og er oftast notuð í neikvæðri merkingu, nánar tiltekið að stalínismi sé stefna sterkrar valdstjórnar, sósíalisma í einu landi, lítillar virðingar fyrir mannréttindum, flokkseinræðis, umfangsmikils og spillts skrifræðis, áætlunarbúskapar og efnahagsstefnu og stjórnkerfi með sósíalísk einkenni, í það minnsta á yfirborðinu - auk þess sem aðdáun á Jósef Stalín er oft en ekki alltaf höfð með.

Stalín sjálfur sagðist fylgja marx-lenínískri stefnu (eða einfaldlega sósíalískri eða kommúnískri) í pólitískum athöfnum sínum. Líkt og með trotskíisma, eru menn ekki á eitt sáttir um hvað er rétt og rangt eða hvað þessi orð þýða nákvæmlega. Margir kommúnistar sem ekki eru trotskíistar segja að stalínismi sé einfaldlega ekki til, þ.e. að orðið lýsi engri ákveðinni stefnu eða skoðun, enda hafi stjórnartíð Stalíns að miklu leyti mótast af nauðsyn vegna ytri aðstæðna eða af rótgrónum hefðum rússneskrar stjórnmálamenningar. Þá þekkist það líka að stuðningsmenn eða aðdáendur Stalíns taki orðið og noti það stoltir til að lýsa sjálfum sér.

Framan af stjórnartíð Stalíns, beittu Sovétríkin Þriðja alþjóðasambandinu fyrir sig til þess að boða og útbreiða stefnu sína.

Tengt efni 
 Ritsafn Stalíns á Marxists.org
 Svartbók kommúnismans
 Greinar um kommúnisma eftir heimspekinginn Bertrand Russell
 Konur í þrælakistum Stalíns eftir Elinor Lipper og Aino Kuusinen

Sósíalismi
Kommúnismi
Stalínismi
Stjórnmálastefnur
Trotskíismi

Trotskíismi er stjórnmálastefna sem er kennd við Lev Trotskíj og þykir einkenna stjórnmálastarf hans og ritstörf. Nafngiftin er upphaflega komin frá Lenín, en hefur mest verið notuð af andstæðingum Trotskíjs og er oftast notuð af þeim í neikvæðri merkingu, þótt jákvæð eða hlutlaus merking sé algeng líka. Trotskíj og fylgismenn hans kölluðu/kalla stefnu sína oftast marxisma eða lenínisma, eða þá einfaldlega sósíalisma eða kommúnisma. Það sem einkennir trotskíisma er m.a. sterk alþjóðahyggja, kenningin um stöðuga byltingu og hörð gagnrýni á þau fræði og stjórnmál sem einkenndu Jósef Stalín, og eftirmenn hans -- hvort sem litið er á Nikita Krústsjov eða Maó Zedong. Líkt og með stalínisma, eru menn ekki á eitt sáttir um hvað er rétt og rangt eða hvað þessi orð þýða nákvæmlega.

Hreyfingar kommúnista hafa oft klofnað vegna innbyrðis deilna og við andstæðinga. Stærsta og frægasta dæmið er kannski þegar Trotskíj stofnaði Fjórða alþjóðasambandið, sem svar við Þriðja alþjóðasambandinu sem tengdist Stalín og Sovétstjórninni.

Tengt efni 
 Ritsafn Trotskís á Marxists.org

Sósíalismi
Kommúnismi
Trotskíismi
Stjórnmálastefnur
Títóismi

Títóismi er pólitísk stefna sem er ein grein sósíalisma, kennd við Tító marskálk (1892-1980) og þykir einkum einkenna stjórnartíð hans í Júgóslavíu (1945-1980). Nafngiftin er notuð til aðgreiningar frá öðrum sósíalistum, en títóistar sjálfir kalla sig yfirleitt bara sósíalista.

Ólíkt flestum öðrum löndum Austur-Evrópu, þá tókst Júgóslövum að sigra hernámslið Þjóðverja án mikillar aðstoðar Rauða hersins við lok Síðari heimsstyrjaldar. Árið 1945 var Júgóslavía því á valdi skæruliða sem flestir aðhylltust kommúnískar eða sósíalískar hugmyndir og lutu forystu Títós. Þeir voru því ekki bundnir af vilja Stalíns og Sovétmanna eins og flest hin löndin. Skömmu eftir stríð kom til vinslita milli Stalíns og Títós, sem vildi að Júgóslavía færi sínar eigin leiðir til þess að framkvæma sósíalismann. Það er þessi júgóslavneska leið, sem er gjarnan kennd við Tító sjálfan.

Til aðgreiningar frá öðrum greinum sósíalisma, þá felur títóismi í sér sterk syndikalísk áhrif — það er að segja, að verksmiðjur og aðrar einingar hagkerfisins eru að miklu leyti undir stjórn verkamanna sjálfra, verkalýðshreyfingin hefur meira sjálfstæði gagnvart ríkisvaldinu heldur en t.d. við stalíníska eða maóíska stjórnarhætti og áætlunarbúskapurinn er ekki eins umfangsmikill, heldur gefur ákveðið rúm fyrir markað. Þar sem Júgóslavía var fjölþjóðlegt sambandsríki, má líta á hvort tveggja sem einkenni á títóismanum líka: Áherslur á að þjóðarbrot hafi verulega sjálfstjórn hvert í sínu fylki, og að allir eigi að vera jafnir fyrir ríkinu, óháð þjóðerni, og fylkin myndi ríkið í sameiningu. Auk þess nutu Júgóslavar mun meiri réttinda en flestir aðrir íbúar Austur-Evrópu, til dæmis hvað snerti ferðafrelsi og prentfrelsi.

Eftir vinslitin við Stalín, fylgdi Júgóslavía að mestu hlutleysisstefnu í utanríkismálum, eftir því sem hægt var í Kalda stríðinu. Tító stofnaði Samband hlutlausra ríkja ásamt Gamal Abdel Nasser, forseta Egyptalands, Jawaharlal Nehru, forseta Indlands og Sukarno, forseta Indónesíu. Austur-evrópsku ríkin sniðgengu Júgóslava að miklu leyti, og því beindust utanríkisviðskipti þeirra að mestu leyti til Vestur-Evrópu.

Tító og stjórn hans nutu vinsælda heima fyrir, þar sem honum tókst að láta þjóðarbrot Júgóslavíu halda friðinn að mestu leyti, og halda uppi mun betri almennum lífskjörum en í hinum sósíalísku löndnum — þótt Júgóslavía hafi fjármagnað þau að miklu leyti með erlendum lánum, og þannig safnað skuldum sem seinna urðu þung byrði. Austurblokkin deildi þó hart á Tító. Enver Hoxha, forseti Albaníu, gagnrýndi hann sérstaklega mikið, í ræðu og riti.

Tengt efni 
 Ritsafn Títós á Marxists.org

Sósíalismi
Kommúnismi
Títóismi
Júgóslavía
Kalda stríðið
Stjórnmálastefnur
Tata Nano

Tata Nano er borgarbíll framleiddur af indverska bílaframleiðandanum Tata Motors. Ódýrasta útgáfa af bílnum mun kosta 1700€ eða 157,149 íslenskar krónur, sem gerir Nano að ódýrasta fjöldaframleidda bíl í heimi. Tata Motors stefnir að því að framleiða 250.000 eintök á ári til að byrja með.

Tenglar 

 Heimasíða Tata Nano 
 Frétt um Tata Nano á youtube síðu Al Jazeera

Bílar
Heyskapur

Heyskapur kallast sá tími þegar bændur slá grasið á túnum sínum og verka sem hey. Gjarnan eru tún slegin tvisvar, eða oftar. Kallast þá fyrra skiptið fyrrisláttur, og afurð hans hey, en seinna skiptið (og þau sem eftir koma) seinnisláttur. Afurð seinnisláttar kallast há.

Landbúnaður
Kotstrandarkirkja

Kotstrandarkirkja er kirkja að Kotströnd í Ölfusi. Hún var byggð 1909 og vígð þann 14. nóvember eftir að ákveðið var að leggja niður kirkjurnar að Reykjum og Arnarbæli. Kotstrandarkirkja hefur verið útkirkja frá Hveragerði frá 1940 en þangað til sat presturinn að Arnarbæli og þjónaði Hjalla-, Selvogs- og Kotstrandarkirkju. Hvergerðingar sóttu kirkju að Kotströnd þar til þeirra kirkja var fullbúin.

Kirkjugarðurinn að Kotströnd markast af hlöðnum steinvegg á tvo vegu. Hann þjónar einnig Hveragerðiskirkju.

Tenglar
Kotstrandarkirkja á kirkjukort.net 

Kirkjur á Íslandi
Sveitarfélagið Ölfus
Síður sem þurfa hnit
Araniko

Araniko (upphaflega Balabahu, fæddur 1243, látinn í Kína 1306) var frægur arkitekt frá Nepal sem einnig var þekktur fyrir mynd- og högglist sína. Nafn hans þýðir á kínversku kvenlegt andlit, en hann líktist einmitt konu.

Araniko fæddist mögulega í Patan og var af Newar-þjóðarbrotinu. Um 12 ára aldur fór hann til Kína í boði Kublai Khan keisara en þar átti hann að reisa búddamusteri. Byggingarlist hans sést einn þann dag í dag, svo sem í Peking. Hann vann svo vel að Kínakeisari sjálfur vildi leggja fyrir hann próf. Hann skyldi laga koparstyttu af Sung keisara. Eftir viðgerðina var styttan svo fullkomin að jafnvel færustu listamenn landsins dáðust af handbragðinu.

Araniko kynnti nepalska byggingarlist í Tíbet, Indókína og víðar. Hann bjó í Kína fram að dauðdaga.

Tengill 
 Um Araniko á Ohmynews 

Nepalir
Blindrafélagið

Blindrafélagið, samtök blindra og sjónskertra á Íslandi er félagasamtök blindra og sjónskertra á Íslandi. Félagsmenn eru um 500 talsins. Félagið var stofnað 19. ágúst 1939.

Hlutverk félagsins er að veita umsagnir til hins opinbera um hvert það mál sem lýtur að hagsmunum blindra og sjónskertra. Blindrafélagið býður einnig upp á námskeið og kynningar í skólum, fyrirtækjum og hjá samtökum. Félagið aðstoðar félagsmenn með atvinnuleit og umsóknarferlið. Það skipuleggur námskeið og margvíslegt tómstundarstarf.

Blindrafélagið gefur í hverri viku út hljóðdiskinn Valdar greinar þar sem er að finna upplestar greinar úr íslenskum blöðum. Útgáfa Valdra greina hófst árið 1976.

Félagið rekur Blindravinnustofuna þar sem blindir og sjónskertir vinna ýmis störf.

Tengill
 Heimasíða Blindrafélagsins
 Heimasíða Blindravinnustofunnar
 Hljóðbókasafn Íslands

Blinda
Íslensk félagasamtök

Íslensk hagsmunafélög fatlaðra
Cope2

Fernando Carlo eða þekktur sem Cope2 er graffiti listamaður (graffari) og kemur frá Bronx. Hann fékk viðurkenningu í graffitiheiminum á miðjum tíunda áratugnum hann hefur málað síðan 1978.
Hann og félagar hans  "Kings Destroy" (Upphaflega "Kids Destroy" en núna Kings Destroy, Killa Dawgs, Keeping dollars eða einfaldlega "KD") eru aðalleikarar í graffiti myndinni "Kings Destroy".

Cope2 hefur verið handtekinn af lögreglu New York in fyrir skemmdarverk, þjófnað og eiturlyfjasölu. Handtakan leiddi til þess að hann gaf út 272 blaðsíðna bók um graffiti verkin hans "Cope2 True Legend".
Cope2 byrjaði að skrifa graffiti í kringum 1980. Frændi hans Chico 80 kynnti honum graffiti og það var mikið um það í fjölskyldunni hans.  Á árinu 2006 kom cope2 fram í tölvuleiknum hans Mark Ecko's "Mark Ecko's Getting Up: Contents Under Pressure." Sem einn af "Graffiti Goðsögnunum"

Time Magazine borguðu Cope2 $20,000 dollara til að gera  auglýsingu í SoHo stræti sem er í Manhattan, New York í Houston og Wooster. Auglýsingin er full af veggjalist og textinn segir "Post-Modernism? Neo-Expressionism? Just Vandalism? Time. Know why" Cope2 hefur gert skó fyrir Converse undir "Chuck Taylor All-Stars". Cope2 er líka þekktur fyrir loftbólustafina sína en loftbólustafirnir voru gerðir af graffitilistamanninum Cap. 
Cope2 hefur einnig komið fram á nokkrum veggjum í tölvuleiknum Gta:IV.
 
Bandarískir listamenn
Enya

Eithne Patricia Ní Bhraonáin, þekktust sem Enya, (fædd 17. maí 1961) er írsk popp- og nýaldarsöngkona. Enya hóf ferilinn með hljómsveitinni Clannad þar sem systkini og frændsystkini i hennar spila. 
Systir hennar er Moya Brennan.

Útgefið efni

Breiðskífur 
 Enya (1987) 2 millj. seld eintök
 Watermark US#25 (1988) 11 millj. seld eintök
 Shepherd Moons US#17 (1991) 12 millj. seld eintök
 The Celts (1992) 6,7 millj. seld eintök
 The Memory of Trees US#9 (1995) 10 millj. seld eintök
 Paint the Sky with Stars US#30 (1997) 12 millj. seld eintök
 A Day Without Rain US#2 (2000) 15 millj. seld eintök
 Amarantine US#6 (2005) 6.5 millj. seld eintök
 And Winter Came... US#8 (2008) 3.5 millj. seld eintök
 Dark Sky Island (2015)

Tilvísanir

Tenglar 
 Opinber vefsíðan Enya 

Írskar hljómsveitir
Írskir tónlistarmenn
Önglabrjótsnef

Önglabrjótsnef er vestasti endi Reykjaness og tilheyrir Reykjanesbæ.

Reykjanes
Páll Jónsson í Viðvík

Páll Jónsson (27. ágúst 1812 – 8. desember 1889) var prestur og sálmaskáld. Hann var fæddur í Hvítadal í Saurbæ í Dalasýslu. Eftir guðfræðinám í Kaupmannahöfn var hann aðstoðarprestur á Myrká í Hörgárdal í Eyjafirði frá 1841 – 1846 og prestur þar frá 1846 – 1858. Eftir það var hann prestur á Völlum í Svarfaðardal frá 1856 – 1878 og síðan í Viðvík í Viðvíkursveit í Skagafirði frá 1878 – 1886.

Íslenskir prestar
Íslensk skáld
Leynimýri

Leynimýri er svæði í suðaustanverðri Öskjuhlíð í Reykjavík, rétt norðan við Fossvogskirkjugarð og Vesturhlíðarskóla. Þar var forðum samnefnt kot eða erfðafestuland með túnskika.

Á árum síðari heimsstyrjaldarinnar hafði hernámsliðið miklar sprengiefnageymslur í landi Leynimýrar.

Örnefni í Reykjavík
Saga Reykjavíkur
Kaplaskjól

Kaplaskjól er svæði vestast í Reykjavík, sem nær nokkurn veginn yfir svæðið þar sem nú liggja göturnar Sörlaskjól og Faxaskjól. Kaplaskjólsvegur heitir eftir Kaplaskjóli, þar sem hann liggur þangað frá Hringbraut.

Nafnið mun vera dregið af því að í Kaplaskjóli hafi verið hlaðnir garðar til að veita útigangshrossum skjól, en orðið kapall merkir hryssa eða hestur.

Örnefni í Reykjavík
Saga Reykjavíkur
Vesturbær Reykjavíkur
Eiðssker

Eiðssker (eða Eiðissker) er sker úti fyrir Eiðsgranda, vestast í Reykjavík.

Örnefni í Reykjavík
Bráðræðisholt

Bráðræðisholt er holt í vesturborg Reykjavíkur og nafnið er einnig notað um byggðina sem þar er -- sem eru nokkurn veginn norðvesturhluti Grandavegar, Lágholtsvegur, Álagrandi og Bárugrandi.

Örnefni í Reykjavík
Garðavegur

Garðavegur var gata í Reykjavík. Hann lá frá mótum Fálkagötu og Smyrilsvegar í suðvestur (þar sem austurendi Tómasarhaga er nú) og náði langleiðina út að sjó, rétt norðan við Lambhól. Nafnið er dregið af kotinu Görðum, sem stóð við hlið Þormóðsstaða.

Horfnar götur í Reykjavík
Saga Reykjavíkur
Þormóðsstaðavegur

Þormóðsstaðavegur var gata í vestanverðri Reykjavík. Hann náði hér um bil frá núverandi gatnamótum Suðurgötu og Eggertsgötu í suðvestur til Þormóðsstaða. Vegstúfurinn sem liggur frá mótum Ægisíðu og Starhaga niður að Þormóðsstöðum og Lambhóli er það eina sem eftir er af Þormóðsstaðavegi, og teljast þau tvö hús standa við hann.

Horfnar götur í Reykjavík
Saga Reykjavíkur
Kolasund

Kolasund var lítil gata í miðbæ Reykjavíkur. Það var vestan við Útvegsbankahúsið (þar sem Héraðsdómur Reykjavíkur er nú) og lá milli Austurstrætis og Hafnarstrætis. Það hvarf þegar bygging sú var byggð, sem nú stendur milli Héraðsdóms og Pósthússins, en norðurendinn er ennþá til og er nú húsasund, þaðan sem m.a. er gengt inn í Héraðsdóm bakdyramegin.

Tenglar 
 Gömul mynd af Kolasundi; birtist í Lesbók Morgunblaðsins 1959

Horfnar götur í Reykjavík
Saga Reykjavíkur
Lóugata

Lóugata var gata á Grímsstaðaholti í vestanverðri Reykjavík. Hún lá í vestur frá þáverandi Melavegi, samsíða Þrastargötu sem þá lá einnig í vestur, og enduðu báðar í Smyrilsvegi.

Tenglar 
 Þegar Lóugata 2 hverfur mun annað hús halda á lofti minningu þess; grein í Tímanum 1972

Horfnar götur í Reykjavík
Saga Reykjavíkur
Þrastargata

Þrastargata er stutt botnlangagata á Grímsstaðaholti í vestanverðri Reykjavík, og liggur suður úr austurenda Hjarðarhaga. Þegar hún var lögð lá hún hins vegar í vestur frá þáverandi Melavegi, samsíða Lóugötu, og enduðu þá báðar í Smyrilsvegi.

Horfnar götur í Reykjavík
Saga Reykjavíkur
Súlugata

Súlugata var gata í vestanverðri Reykjavík. Hún lá í vestur frá mótum Arnargötu og Fálkagötu og niður að sjó, eða þar sem nú heitir Dunhagi, sunnan Fálkagötu.

Horfnar götur í Reykjavík
Saga Reykjavíkur
Flugskálavegur

Flugskálavegur var gata í austanverðri Reykjavík. Hann var norðan við Laugarás og lá norður frá Kleppsvegi að flughöfn fyrir sjóflugvélar, sem var við Viðeyjarsund.

Horfnar götur í Reykjavík
Saga Reykjavíkur
Seljavallalaug

Seljavallalaug er 25 metra friðuð útisundlaug á Íslandi fremst í Laugarárgili undir Austur-Eyjafjallasveit. Laugin er ein elsta sundlaug á Íslandi og var fyrst hlaðin með grjóti árið 1923 og svo steypt ári seinna. 

Seljavallalaug er skammt frá bænum Seljavöllum. Hvatamaður að hleðslu hennar var Björn Andrésson í Berjaneskoti sem fékk Ungmennafélagið Eyfelling til liðs við sig við verkið. Hafin var sundkennsla í lauginni, sem hluti af skyldunámi, árið 1927, sama ár og slíkt nám hófst í Vestmannaeyjum. Laugin er um 25 metrar á lengd og 10 á breidd og var stærsta sundlaug á Íslandi þar til árið 1936. 

Árið 1990 var byggð ný laug um 2 km utar í dalnum, en enn má fólk fara í gömlu laugina sér að kostnaðarlausu en á eigin ábyrgð. Laugin er hreinsuð einu sinni á sumri. Fram að því er hún einatt þakin þykku slýi sem kallar á aðgát.

Eftir eldgosið í Eyjafjallajökli 2010 fylltist Seljavallalaug af ösku. Snemmsumars 2011 kom saman hópur sjálfboðaliða til að hreinsa laugina með skóflum og gröfum.

Ljósmyndir

</center>

Tilvísanir

Heimild

 skyndiminnisafrit Google af http://www.simnet.is/seljavallalaug/sundk_v_Seljav_laug_.html

Tenglar 
 Nat.is - SELJAVALLALAUG 
 Gönguleið að Seljavallalaug
 Seljavallalaug; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1982

Sundlaugar á Suðurlandi
Rangárvallasýsla
Brákarsund

Brákarsund var götutroðningur í austanverðri Reykjavík. Hún náði frá Langholtsvegi austur undir Kleppsvík, nokkru sunnan og austan við Holtaveg. Nú til dags er göngustígur þar sem áður var vesturendi Brákarsunds, sá göngustígur nær frá gatnamótum Langholtsvegar og Álfheima austur að Sæbraut. Samkvæmt BorgarVefsjá  heitir stígurinn ennþá Brákarsund. Við endann á stígnum er leikskólinn Brákarborg.

Horfnar götur í Reykjavík
Þvottalaugavegur

Þvottalaugavegur var gata í Reykjavík, sem náði nokkurn veginn frá núverandi gatnamótum Reykjavegar austur að þvottalaugunum í Laugardal. Í austur frá þvottalaugunum lá Engjavegur (sem náði þá suðaustur til Ferjuvogs), og það sem er eftir af Þvottalaugavegi í dag er nú annars vegar hluti af Engjavegi, hins vegar göngustígur sem skv. BorgarVefsjá  ber enn nafnið Þvottalaugavegur.

Horfnar götur í Reykjavík
Saga Reykjavíkur
Mjóumýrarvegur

Mjóumýrarvegur var gata í austanverðri Reykjavík. Hún byrjaði þar sem Seljalandsvegur endaði, skammt austan við þar sem Kringlan er nú. Þaðan lá hún í suðsuðaustur og endaði í gatnamótum Bústaðavegar og Háaleitisbrautar (sem þá hét Háaleitisvegur), yfir þar sem nú eru Ofanleiti og Efstaleiti og þar sem Útvarpshúsið stendur.

Horfnar götur í Reykjavík
Saga Reykjavíkur
Klifvegur

Klifvegur var gata í suðaustanverðri Reykjavík. Hún náði frá gatnamótum Bústaðavegar, Háaleitisbrautar (sem þá hét Háaleitisvegur) og Mjóumýrarvegar, suður að Fossvogsvegi. Í dag er syðsti endi götunnar ennþá til með sama nafni, en næstum því öll gatan var látin víkja þegar Borgarspítalinn var byggður.

Horfnar götur í Reykjavík
Saga Reykjavíkur