alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Karlakórinn Fóstbræður

Karlakórinn Fóstbræður er karlakór sem var stofnaður 23. nóvember 1916. Upphaflega hét kórinn Karlakór KFUM. 1936 var nafninu breytt í Fóstbræður eftir kvartett sem fyrsti söngstjóri kórsins, Jón Halldórsson, hafði sungið í í byrjun aldarinnar. Karlakór hafði hins vegar áður starfað innan KFUM allt frá 1912. 

Kórinn rekur félagsheimili við Langholtsveg í Laugardal. Það var vígt 22. apríl 1972.

Tenglar
 Vefur Fóstbræðra

Íslenskir kórar
Tyrone Power

Tyrone Edmund Power, yngri (5. maí 1914 – 15. nóvember 1958) var bandarískur leikari sem lék í fjölda vinsælla kvikmynda frá 4. áratugnum til 6. áratugarins. Hann naut líka mikillar velgengni sem sviðsleikari. Hann lést úr hjartaáfalli 44 ára gamall.

Bandarískir leikarar
Gráerta

Gráerta eða matarerta (matbaun, en ranglega kallaðar grænar baunir) (fræðiheiti: Pisum sativum) er matjurt af ertublómaætt. Jurtin er stundum ræktuð sem skrautplanta, en oftast vegna baunanna (sem eru fræ plöntunnar). Flestir líta á gráertuna sem grænmeti, en frá sjónarhóli grasafræðinnar er hún ávöxtur. Utan um erturnar er svonefndur baunabelgur eða baunaskálpur.

Gregor Mendel notaði gráertur við erfðafræðitilraunir sínar.

Undirtegundir 
Garðerta (Pisum sativum sativum) er undirtegund gráertunnar og gulertur eru klofnar og þurrkaðar matarertur og eru t.d. notaðar í baunasúpu.  Sum garðertuafbrigði, eins og snjóertur (fr. mangetout = „étist allt“) bera ertur sem eru borðaðar með fræbelgnum. 

Ertublómaætt
Örn og Örlygur

Örn og Örlygur hf. var íslensk bókaútgáfa sem var stofnuð árið 1966 af Örlygi Hálfdánarsyni og Erni Maríussyni sem áður höfðu fengist við útgáfu Ferðahandbókarinnar í tvö ár. 

Útgáfan markaði sér sérstöðu með útgáfu stórra myndskreyttra handbóka og ritraða um almennt efni í stóru bandi prentaðar á vandaðan pappír.  Árið 1990 kom út hjá forlaginu Íslenska alfræðiorðabókin A-Ö sem þótti tímamótaverk á íslenskum bókamarkaði. Útgáfa Alfræðibókarinnar var forlaginu þung í skauti og árið 1994 fór það í greiðslustöðvun. Útgáfa hélt áfram á vegum Bókaklúbba Arnar og Örlygs sem síðar nefndist Íslenska bókaútgáfan til 2003.

Heimildir

Íslensk bókaforlög
Manhattanbrúin

Manhattanbrúin er hengibrú yfir East River í New York-borg í Bandaríkjunum. Brúin tengir hverfin Neðri Manhattan og Brooklyn á Long Island. Hún var síðasta hengibrúin sem byggð var yfir ána á eftir Brooklyn-brúnni og Williamsburg-brúnni. Brúin opnaði 31. desember 1909. 

Brýr í Bandaríkjunum
New York
Gregor Mendel

Gregor Johann Mendel (20. júlí 1822 – 6. janúar 1884) var austurrískur kanúki af Ágústínusarreglu, en er þekktastur fyrir vísindarannsóknir sínar. Hann er oft kallaður Faðir erfðafræðinnar. 

Á árunum 1856-1863 gerði Mendel tilraunir í garði Drottningarklaustursins í Brünn. Hann hóf að athuga og skrá hjá sér kynblöndun á gráertum (Pisum sativum) til þess að sjá hvort einhver regla eða eitthvert mynstur væri í því hvernig eiginleikar plantnanna erfðust. Lét hann hreinræktaðar plöntur með mismunandi eiginleika æxlast saman. Þær plöntur voru foreldrakynslóðin. Eiginleikinn sem kom fram í fyrstu afkomendakynslóðinni var kallaður ríkjandi. Eiginleikinn sem hvarf í þessari kynslóð en birtist síðan á ný í annarri afkomendakynslóðinni, var kallaður víkjandi. 

Niðurstöður þessara tilrauna voru kynntar á fundum Náttúruvísindafélagsins í Brünn 8. febrúar og 8. mars árið 1865, og gefnar út af sama félagi ári síðar, 1866, undir nafninu: Tilraunir við kynblöndun plantna. Í niðurstöðunum dró Mendel saman í tvær tilgátur, sem síðar voru nefndar Mendelslögmál. Fyrsta lögmálið er um aðskilnað gena; samkvæmt því hlýtur hver kynfruma aðeins annað genanna í hverju genapari. Annað lögmálið er um óháða samröðun gena; samkvæmt því erfist hvert genapar óháð öðrum, þ.e.a.s. uppröðun og aðskilnaður litninganna (en um tilvist þeirra vissu menn ekkert á dögum Mendels) er algjörlega tilviljunarkenndur. 

Mendel, Gregor
Saga vísindanna
Sigtryggur Ólafsson silkiskegg

Sigtryggur Ólafsson silkiskegg (írska: Sihtric eða Sitric mac Amlaeibh), konungur í Dyflinni 989 – 1036, var sonur Ólafs Sigtryggssonar kvaran konungs í Dyflinni og Kormlaðar (Gormflaith) drottningar. Hann var helsti leiðtogi víkinga í Brjánsbardaga árið 1014, þó að hann tæki ekki þátt í bardaganum sjálfur.

Árið 989 tók Sigtryggur við af hálfbróður sínum, Glúniairn Ólafssyni sem konungur í Dyflinni. Hann var rekinn frá borginni 994 – 995 af Ívari (Imar) konungi í Waterford.

Árið 998 gerði frændi Sigtryggs, Máel Mórda mac Murchada konungur í Leinster, uppreisn gegn Brjáni yfirkonungi Írlands. Sigtryggur studdi frænda sinn, en þeir biðu ósigur 999 í orustunni við Glen Mama. Til þess að innsigla frið, giftist Brjánn Kormlöðu móður Sigtryggs, og gifti um leið Sigtryggi dóttur sína. Þegar Brjánn skildi við Kormlöðu nokkrum árum síðar, fór hún að æsa til uppreisnar gegn honum. Sigtryggur fékk til liðs við sig Sigurð Hlöðvisson Orkneyjajarl og víkingahöfðingjann Bróður frá Mön. Þetta leiddi til átaka (1012) sem lauk með Brjánsbardaga 23. apríl 1014. Írar undir forystu Brjáns unnu sigur, en Brjánn var drepinn eftir bardagann. Sigtryggur tók ekki þátt, heldur fylgdist með orustunni af virkisvegg Dyflinnar. 

Sigtryggur silkiskegg ríkti lengst allra norrænna konunga í Dyflinni. Á hans dögum var fyrsta dómkirkjan þar byggð, um 1030, þar sem Kristkirkjan í Dyflinni stendur nú. 

Sigtryggur lét af völdum um 1036. Hann átti þá ekki son á lífi og kaus sem eftirmann Margað Rögnvaldsson (Echmarcach mac Ragnaill) frænda sinn. Sigtryggur gekk síðar í klaustur og dó um 1042.

Ekki er vitað með vissu hvað kona Sigtryggs hét, en hún var dóttir Brjáns konungs. Meðal barna Sigtryggs voru:
 Ólafur, dó um 1030.
 Amlainbh (Haraldur), drepinn 1034.
 Gluniairn (Járnkné), dó 1031.
 Gofraid (Guðröður), dó 1036.
 Cailleach-Finnain, (dóttir), dó 1042 í sama mánuði og faðir hennar.
(Ath. Norsku og frönsku Wikipediunni ber ekki saman um börnin).

Tengt efni 
 Konungar í Dyflinni
 Brjánsbardagi
 Brian Boru

Heimild

Tenglar 
 Aðdragandi Brjánsbardaga, á ensku 

Konungar í Dyflinni
Marcus Hellner

Marcus Hellner (fæddur 25. nóvember 1985) er sænskur skíðagöngugarpur þekktur fyrir snarpa endaspretti. Hann var í bronsliði Svía á Heimsmeistaramótinu í Sapporo 2007 og sigraði sinn fyrsta heimsbikartitill 22. nóvember 2008 í Gällivare í Svíþjóð.

Marcus á sér jafnmaka í Petter Northug frá Noregi og er oft mikil rígur á milli þeirra. 

Sænskir skíðagöngumenn
Fólk fætt árið 1985
Hákonar saga Ívarssonar

Hákonar saga Ívarssonar er forn íslensk saga, sem segir frá Hákoni Ívarssyni, sem var jarl á Upplöndum í Noregi á 11. öld. Aðeins eru varðveittir nokkrir kaflar úr sögunni.

Um söguna 
Handritið AM 570 a 4to er íslensk skinnbók frá árabilinu 1450–1500. Þar eru brot úr fimm sögum, m.a. 6 blöð úr Hákonar sögu Ívarssonar, en mikið er glatað úr sögunni. Sagan er ekki til annars staðar, en til er útdráttur á latínu, sem talið er að Arngrímur Jónsson lærði hafi gert um 1600, eftir handriti þar sem sagan var heil. Útdrátturinn gefur nokkra hugmynd um það efni sem glatast hefur. Einnig hefur Snorri Sturluson stuðst við Hákonar sögu Ívarssonar þegar hann tók saman Heimskringlu. Er sagan því eldri en 1220, eða a.m.k. frumgerð hennar.

Fyrst segir frá æsku Hákonar og víkingaferðum. Hann giftist Ragnhildi, dóttur Magnúsar góða Noregskonungs, en þegar Haraldur harðráði sveik hann um jarlsnafnbót, fór hann til Danmerkur og gekk í þjónustu Sveins konungs Úlfssonar. Síðar sættist Hákon við Harald harðráða, sem gerði hann jarl á Upplöndum. Árið 1062 barðist Hákon með Haraldi gegn Sveini Danakonungi við ána Nizi (á Hallandi, nú í Svíþjóð) þar sem Norðmenn unnu sigur. Eftir orustuna náði Sveinn konungur fundi Hákonar, sem kom honum undan. Nokkru síðar fékk Haraldur vitneskju um þetta og ætlaði að láta Hákon gjalda fyrir með lífinu, en honum barst njósn og komst yfir til Svíþjóðar. Þeir börðust 1064, Haraldur vann sigur og batt þar með enda á ítök Hákonar á Upplöndum. Óvíst er hvenær Hákon dó. 

Sagan dregur upp afar jákvæða mynd af jarlinum, sem þó sat á svikráðum við Harald Noregskonung. Hákon átti áhrifamikla afkomendur. Dóttir hans var amma Eiríks lambs Danakonungs, og önnur dóttir hans giftist Páli Þorfinnssyni Orkneyjajarli. Meðal afkomenda þeirra voru margir jarlar og annað stórmenni, t.d. Bjarni biskup Kolbeinsson í  Orkneyjum. Hafa komið fram hugmyndir um að Bjarni biskup hafi látið rita söguna um 1200, og þá e.t.v. fengið Íslending til verksins. 

Hákonar saga Ívarssonar er eina varðveitta fornsagan sem fjallar um Norðmann utan norsku konungsættarinnar. Það styrkir rökin fyrir að fleiri slíkar hafi verið til, t.d. Hlaðajarla saga.

Finnur Jónsson segir að Hákonar saga Ívarssonar sé eins konar framhald af Hlaðajarla sögu, en faðir Hákonar var dóttursonur Hákonar Sigurðarsonar Hlaðajarls.

Í Morkinskinnu er einnig sagt talsvert frá Hákoni Ívarssyni, en engin skrifleg tengsl virðast þar vera við Hákonar sögu Ívarssonar.

Heimildir 
 Gustav Storm: Snorre Sturlassøns historieskrivning, Kbh. 1873, 236–260. – Frumútgáfa sögunnar, sjá umfjöllun á bls. 49 og 182–183. 
 Finnur Jónsson: Den oldnorske og oldislandske litteraturs historie II, 2. útg., Kbh. 1920–1924, 636–637. 
 Jón Helgason og Jakob Benediktsson (útg.): Hákonar saga Ívarssonar. Kbh. 1952. Samfund til udgivelse af gammel nordisk litteratur, rit 62. – Með latneska útdrættinum.

Tengt efni 
 Listi yfir Noregskonunga
 Listi yfir Danakonunga
 Orkneyjajarlar 
 Konungasögur 
 Nizar-orusta 

Konungasögur
Saga Noregs
Uppkastið

Uppkastið voru drög að sambandslögunum sem voru gerð á tímum heimastjórnarinnar á Íslandi, með blessun Friðriks VIII Danakonungs. 

Íslendingar höfðu fengið ráðherra Íslands árið 1904 en áfram var krafist frekara sjálfstæðis. Þegar Friðrik VIII kom í opinbera heimsókn til Íslands árið 1907 skipaði hann forsætisráðherra Dana  og Hannes Hafstein, ráðherra Íslands, ásamt fulltrúum þingflokkanna í sérstaka samningsnefnd til samninga um ný lög um samband Íslands og Danmerkur, sem leysa átti af hólmi stöðulögin frá 1871. Komist var að málamiðlun og féllst nefndin að Skúla Thoroddsen undanþegnum á samninginn þar sem Danir og Íslendingar hefðu sömu réttindi í hvoru landinu en Danir hefðu áfram umsjón með utanríkis- og hermálum Íslands og Danakonungur væri áfram konungur Íslendinga. Samningurinn átti að vera óuppsegjanlegur.

Þingkosningarnar 1908 snerust að mestu leyti um Uppkastið og urðu úrslit kosninganna þannig að andstæðingar Uppkastsins undir forystu Björns Jónssonar í Sjálfstæðisflokknum gamla, ritstjóra Ísafoldar, sigruðu. Þegar nýtt þing var sett var samþykkt vantrauststillaga gegn Hannesi Hafstein og tók Björn við af honum sem ráðherra Íslands. Björn sat sem ráðherra til 1911 þegar hann varð sjálfur að víkja vegna Bankafargansins svonefnda.

Hannes Hafstein gerði aftur atlögu við að fá Uppkastið samþykkt á þingi, og var nú nefnt Bræðingurinn. Hann stofnaði Sambandsflokkinn árið 1911 og hélt til Kaupmannahafnar til skrafs og ráðagerðar við danska embættismenn. Hann snéri þaðan með óformlegt tilboð („grútinn“) sem hann hætti við að bera upp á þingi 1913. Ný sambandslög tóku gildi 1918 og þar með hlaut Ísland fullveldi.

Tilvísanir

Tenglar 

 Heimastjórn.is - Átakamál 
 Uppkastið 1908; grein í Morgunblaðinu 1964
 Uppkastið 1908 (athugasemd); grein í Morgunblaðinu 1964
 Dýrmætur kosningaréttur, grein í Morgunblaðinu 10. maí, 2003 eftir Egil Ólafsson
 Níræð flokkaskipan , grein á Vefritinu eftir Magnús Má Guðmundsson

Sjálfstæðisbarátta Íslendinga
Saga Íslands
1908
Samuel Eto'o

Samuel Eto'o (fæddur 10. mars 1981 í Douala) er knattspyrnumaður frá Kamerún. Hann hefur meðal annars leikið með , Mallorca og Barcelona á Spáni, Chelsea F.C. á Englandi og Inter Milan á Ítalíu. Í september 2021 tilkynnti Samuel Eto'o um framboð sitt til formennsku í knattspyrnusambandinu í Kamerún (Fecafoot).

Kamerúnskir knattspyrnumenn
Fólk fætt árið 1981
Magnea J. Matthíasdóttir

Magnea Jóhanna Matthíasdóttir (f. 13. janúar 1953) er íslenskt skáld, leikskáld, rithöfundur og þýðandi. Hún vakti fyrst almenna athygli með ljóðabókinni Kopar árið 1976 og síðan „þríleiknum“ Hægara pælt en kýlt 1978, Göturæsiskandídatar 1979 og Sætir strákar 1981, sem allar fjalla um litríkt líf ungs fólks í Reykjavík.
Hún hefur þýtt fjölda bóka og er nú stundakennari í þýðingafræði við Háskóla Íslands.

Íslenskir rithöfundar
Íslensk skáld
Íslenskir þýðendur
Íslensk leikskáld

Íslenskar konur
Víctor Valdés

Víctor Valdés (f. 14. janúar 1982 í Katalóníu) er spænskur fyrrum markvörður sem spilaði lengst af með Barcelona FC en átti styttri tímabil með Standard Liege, Manchester United og Middlesbrough.

Spænskir knattspyrnumenn
Auður Haralds

Auður Haralds (f. 11. desember 1947) er íslenskur rithöfundur. Fyrsta skáldsaga hennar, Hvunndagshetjan: þrjár öruggar aðferðir til að eignast óskilgetin börn árið 1979, vakti mikla athygli sem opinská grátbrosleg lýsing á hlutskipti kvenna við upphaf ákveðins kafla í kvennabaráttu á Íslandi. Hún fylgdi henni eftir með Læknamafían 1980 og Hlustið þér á Mozart? 1982. 

Skömmu síðar komu út þrjár bækur hennar um Elías sem byggðu á innslögum sem hún skrifaði fyrir Stundina okkar, sem Sigurður Sigurjónsson lék, og unglingabókin Baneitrað samband á Njálsgötunni. 1987 kom svo út: Ung, há, feig og ljóshærð.

Ritverk 

 1979 - Hvunndagshetjan: þrjár öruggar aðferðir til að eignast óskilgetin börn
 1980 - Læknamafían - Lítil pen bók
 1982 - Hlustið þér á Mozart?
 1983 - Elías
 1984 - Elías í Kanada
 1985 - Elías á fullri ferð
 1985 - Baneitrað samband á Njálsgötunni
 1986 - Elías, Magga og ræningjarnir
 1987 - Elías kemur heim
 1987 - Ung, há, feig og ljóshærð
 1994 - Aðdragandi (smásaga í Tundur dufl)
 2007 - Litla rauðhærða stúlkan
 2022 - Hvað er Drottinn að drolla? (birtist upphaflega á stafrænu formi á vefnum Strik.is árið 2000)
Íslenskir rithöfundar
íslenskir kvenrithöfundar

Tilvísanir
Íslensku barnabókaverðlaunin

Íslensku barnabókaverðlaunin eru bókmenntaverðlaun sem veitt eru árlega af Verðlaunasjóði íslenskra barnabóka sem rithöfundurinn Ármann Kr. Einarsson stofnaði í samvinnu við Vöku-Helgafell árið 1985. Verðlaunin eru veitt fyrir áður óbirt handrit að skáldsögu fyrir börn og unglinga eða myndskreyttri barnabók sem er skilað inn í upphafi árs. Verðlaunabókin er síðan gefin út af Vöku-Helgafelli (nú innan Forlagsins) og kynnt um haustið. Tvisvar (1995 og 2006) hafa tvær bækur hlotið verðlaunin.

Verðlaunahafar
 2020 - Rut Guðnadóttir, Vampírur, vesen og annað tilfallandi
 2019 - Snæbjörn Arngrímsson, Rannsóknin á leyndardómum eyðihússins
 2018 - Birkir Blær Ingólfsson, Stormsker
 2017 - Elísa Jóhannsdóttir, Er ekki allt í lagi með þig?
 2016 - Inga M. Beck, Skóladraugurinn
 2015 - Ragnheiður Eyjólfsdóttir, Arftakinn
 2014 - Guðni Líndal Benediktsson, Leitin að Blóðey
 2013 - Engin verðlaun voru veitt þar sem ekkert verk þótti nógu gott.
 2012 - Kjartan Yngvi Björnsson og Snæbjörn Brynjarsson, Hrafnsauga 
 2011 - Bryndís Björgvinsdóttir, Flugan sem stöðvaði stríðið
 2010 - Þorgrímur Þráinsson, Ertu Guð, afi?
 2009 - Guðmundur Brynjólfsson, Þvílík vika
 2008 - Gunnar Theodór Eggertsson, Steindýrin
 2007 - Hrund Þórsdóttir, Loforðið
 2006 - Margrét Tryggvadóttir og Halldór Baldursson, Sagan af undurfögru prinsessunni og hugrakka prinsinum hennar
 2006 - Héðinn Svarfdal Björnsson, Háski og hundakjöt
 2005 - Engin verðlaun voru veitt þar sem ekkert verk þótti nógu gott.
 2004 - Brynhildur Þórarinsdóttir, Leyndardómur ljónsins
 2003 - Yrsa Sigurðardóttir, Biobörn
 2002 - Harpa Jónsdóttir, Ferðin til Samiraka
 2001 - Gunnhildur Hrólfsdóttir, Sjáumst aftur...
 2000 - Ragnheiður Gestsdóttir, Leikur á borði
 1999 - Engin verðlaun voru veitt þar sem ekkert verk þótti nógu gott.
 1998 - Guðmundur Ólafsson, Heljarstökk afturábak
 1997 - Þorgrímur Þráinsson, Margt býr í myrkrinu
 1996 - Ingibjörg Möller, Grillaðir bananar
 1995 - Herdís Egilsdóttir, Veislan í barnavagninum
 1995 - Þórey Friðbjörnsdóttir, Eplasneplar
 1994 - Guðrún Hafdís Eiríksdóttir, Röndóttir spóar
 1993 - Elías Snæland Jónsson, Brak og brestir
 1992 - Friðrik Erlingsson, Benjamín dúfa
 1991 - Iðunn Steinsdóttir, Gegnum þyrnigerðið
 1990 - Karl Helgason, Í pokahorninu
 1989 - Heiður Baldursdóttir, Álagadalurinn
 1988 - Kristín Loftsdóttir, Fugl í búri
 1987 - Kristín Steinsdóttir, Franskbrauð með sultu
 1986 - Guðmundur Ólafsson, Emil og Skundi

Tengt efni 
 Leslisti á Goodreads
Íslensk bókmenntaverðlaun
Ármann Kr. Einarsson

Ármann Kr. Einarsson (30. janúar 1915 – 15. desember 1999) var íslenskur rithöfundur sem fékkst við að semja skáldsögur handa börnum og unglingum. Lengst af starfaði hann sem kennari við Hlíðaskóla í Reykjavík. 

Fyrsta bók Ármanns var smásagnasafnið Vonir sem kom út 1934. Þremur árum síðar kom út ævintýrið Margt býr í fjöllunum. Fleiri ævintýri, smásögur og skáldsögur fyrir börn fylgdu í kjölfarið og 1953 kom út fyrsta bók hans um Árna í Hraunkoti, Falinn fjársjóður, með myndum eftir Odd Björnsson. Halldór Pétursson teiknaði hinsvegar myndirnar í seinni bókunum. Árnannbækurnar urðu alls átta talsins, Falinn fjársjóður, Týnda flugvélin, Flugferðin til Englands, Undraflugvélin, Leitarflugið, Frækilegt sjúkraflug, Flogið yfir flæðarmálið og Ljáðu mér vængi. Þær nutu mikilla vinsælda og voru meðal annars þýddar á norsku. 1962 kom út fyrsta bókin í sex bóka röð um Óla og Magga. 

1997 kom út eftir hann sjálfsævisagan Ævintýri lífs míns.

Íslenskir rithöfundar
Edda útgáfa

Edda útgáfa er íslenskt bókaforlag sem rekur áskriftar- og bókaklúbba og gefur jafnframt út bækur fyrir almennan markað. Fyrirtækið var stofnað sem Edda - miðlun og útgáfa með sameiningu Máls og menningar og Vöku-Helgafells 30. júní árið 2000. Sameiningin var tilraun til að búa til stórt og öflugt bókaforlag sem myndi ráðast í verkefni á sviði nýmiðlunar auk bókaútgáfu og reksturs bókaklúbba. Þá réð Mál og menning yfir einni stærstu bókabúð landsins við Laugaveg en Vaka-Helgafell rak öfluga bókaklúbba. Bæði félögin voru með mikla útgáfustarfsemi. Fyrirtækið keypti Iðunni árið 2003 en hélt áfram útgáfu undir nöfnum forlaganna. Vaka-Helgafell hafði áður eignast Almenna bókafélagið eftir gjaldþrot þess árið 1996.

Fljótlega komu upp miklir rekstarörðugleikar sem leiddu til þess að hópur athafnamanna með Björgólf Guðmundsson í broddi fylkingar kom með nýtt fjármagn inn í félagið og hóf endurskipulagningu þess. Nafni fyrirtækisins var breytt og bókabúðirnar seldar til Pennans-Eymundssonar. Tímaritadeild Eddu, sem fylgt hafði Vöku-Helgafelli og gaf út tímaritin Iceland Review, Ský og Atlantica, var seld til Útgáfufélagsins Heims. Nýmiðlunardeildin var lögð niður. Páll Bragi Kristjónsson varð framkvæmdastjóri.

2007 var útgáfuhluti Eddu, og þar með forlögin Vaka-Helgafell, Mál og menning og Iðunn (en ekki Almenna bókafélagið) seld til sjálfseignarstofnunarinnar Máls og menningar - Heimskringlu sem var fyrir einn eigenda Eddu. Mánuði síðar var Forlagið stofnað með sameiningu Máls og menningar og bókaforlagsins JPV. Eftir í Eddu urðu bókaklúbbarnir og Almenna bókafélagið. Edda gefur einnig út bækur fyrir almennan markað undir eigin nafni. Núverandi eigandi Eddu er Jón Axel Ólafsson.

Tenglar
 Vefur Eddu útgáfu

Íslensk bókaforlög
Almenna bókafélagið

Almenna bókafélagið eða AB er íslenskt bókafélag sem var stofnað 17. júní 1955. Hlutverk þess var meðal annars að mynda menningarlegt mótvægi við Mál og menningu sem þá var öflugasta bókafélag landsins, tengt vinstrisinnuðum rithöfundum og hallt undir Ráðstjórnarríkin, enda þáði það háa fjárstyrki þaðan. Á þessum tíma störfuðu tvö félög íslenskra rithöfunda, Rithöfundafélag Íslands og Félag íslenskra rithöfunda, sem skiptust eftir átakalínum í stjórnmálum. Að stofnun Almenna bókafélagsins stóðu meðal annars Bjarni Benediktsson, sem þá var menntamálaráðherra, Gunnar Gunnarsson, Guðmundur G. Hagalín, Tómas Guðmundsson, Jóhannes Nordal og Kristmann Guðmundsson.

Alvarlegir rekstrarörðugleikar í byrjun 10. áratugar 20. aldar ráku félagið í gjaldþrot árið 1996. Vaka-Helgafell keypti þá bókabirgðir fyrirtækisins. Bókafélagið sem Jónas Sigurgeirsson rekur keypti nafnið úr þrotabúi 2011 og gefur nú út nokkrar bækur á ári undir nafni Almenna bókafélagsins.

Heimildir 
 

Íslensk bókaforlög
Ingólfur Arnarson Jónsson

Ingólfur Arnarson Jónsson er persóna úr Sjálfstæðu fólki. Hann var sonur hjónanna á Útirauðsmýri og barnsfaðir Rósu Þórðardóttur og faðir Ástu Sóllilju. Hann var myndarlegur maður og ríkur. Við lok sögunnar var hann orðinn forsætisráðherra Íslands.

Persónur í Sjálfstæðu fólki
Gresjuhestur

Gresjuhestur (eða ónagri) (fræðiheiti: Equus hemionus) er stórt spendýr sem tilheyrir ætt hesta. Heimkynni gresjuhestsins eru í eyðimörkum Sýrlands, Írans, Pakistan, Indlands, Ísraels og Tíbets. 

Spendýr
Hestar
Indverski flughundur

Indverski flughundur (fræðiheiti: Pteropus giganteus) er tegund leðurblakna sem er að finna í Bangladess, Kína, Indlandi, Maldíveyjum, Nepal, Pakistan og Sri Lanka. Indverski flughundurinn er með vænghaf sem spannar 80 sentímetra, fæðir einn eða tvo lifandi unga og lifir að mestu í skógum. Þeir lifa að mestu á þroskuðum ávöxtum, s.s. mangó, nektar og banönum og eru hópsæknir og lifa í sambúi sem getur verið allt að nokkur hundruð dýr. 

Leðurblökur
Hugmyndasaga

Hugmyndasaga er grein innan sagnfræðinnar sem fæst við þróun hugmynda og áhrifa þeirra. Arthur O. Lovejoy, heimspekingur við Johns Hopkins-háskóla, er gjarnan talinn upphafsmaður þessarar greinar en hann var einn af stofnendum History of Ideas Club og fyrsti ritstjóri Journal of the History of Ideas (á meðal greinahöfunda voru til dæmis Bertrand Russell og Paul O. Kristeller).

Sagnfræði
Gallerí

Gallerí (eða listhús) er (lítill) sýningarsalur fyrir myndlist, sem er rekinn af einkaaðilum og þar sem einnig er stunduð verslun með listaverk. 

Myndlist
Sundlaug Stykkishólms

Sundlaug Stykkishólms er sundlaug á Íslandi sem er staðsett í Íþróttamiðstöð Stykkishólmsbæjar, á Borgarbraut 4, 340 Stykkishólmi. Þar er 25 metra löng og 12 metra breið útisundlaug, og 57 metra löng vatnsrennibraut, en hún er önnur lengsta á Íslandi. Einnig eru tveir heitir pottar en vatnið sem í þeim er er veitt úr borholu við Hofstaði, vaðlaug og 12 metra löng innilaug.

Heimildir

Tenglar 

 Umfjöllun um Sundlaug Stykkishólms á vef Stykkishólmsbæjar
 Sundlaug Stykkishólms  á www.sundlaugum.is

Sundlaugar á Vesturlandi
Stykkishólmur