alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Codex Boreelianus

Codex Boreelianus (Skammstafað Fe (Wettstein), 09 (Gregory) eða ε 86 (von Soden) er með handrit af Nýja testamentinu. Það er skrifað með hástöfum á forngrísku og var unnið á 9. öld e.Kr. Handritið er geymt í Universität Utrecht (Ms. 1) í Utrecht.

Í handritinu eru textar guðspjallanna fjögurra. Handritið er nú 204 blöð (28,5 x 22 cm).

Textinn er í 2 dálkum, 19 línur á hverri síðu.

Tengt efni 
 Listi yfir hástafahandrit Nýja testamentisins

Tilvísanir

Tenglar 

 
 The Codex Boreelianus : Description and History of the Manuscript, by Bart Jaski of the Utrecht University
 Codex Boreelianus Rheno-Trajectinus (F 09). A Fresh Look after 160 Years

 
Handrit
Undirætt (flokkunarfræði)

Undirætt er flokkunarfræðilegt hugtak sem á við um hóp dýra sem öll tilheyra sömu undirætt. 

Vísindaleg flokkun
Max Delbrück

Max Ludwig Henning Delbrück (fæddur  4. september 1906 í Berlín, dáinn  9. mars 1981 í Pasadena í Kaliforníu) var þýskur og bandarískur eðlisfræðingur og sameindaerfðafræðingur. Hann er þekktastur fyrir að hafa með tilraunum sínum lagt grunninn að sameindalíffræði. Hann hlaut Nóbelsverðlaun í lífeðlis- og læknisfræði ásamt Salvador Luria og Alfred Hershey árið 1969 fyrir rannsóknir á afritunarferli erfðaefnisins og erfðafræði veira .

Æviágrip
Max Delbrück fæddist inn í mikils metna fræðimannafjölskyldu. Faðir hans, Hans Delbrück, var prófessor í sagnfræði við Háskólann í Berlín og móðir hans, Carolina Thiersch, var barnabarn hins þekkta efnafræðings Justus von Liebig. Föðurbróðir hans og nafni, Max Delbrück eldri, var þekktur efnafræðingur og frumkvöðull í líftækni gers.

Delbrück nam stjörnufræði og kennilega eðlisfræði við Háskólann í Göttingen og útskrifaðist með doktorsgráðu árið 1930. Að því loknu starfaði hann að tímabundnum rannsóknaverkefnum, fyrst hjá John Lennard-Jones í Bristol og síðan hjá Niels Bohr í Kaupmannahöfn. Bohr og vangaveltur hans um algildi skammtafræðinnar, meðal annars varðandi lífverur og lífefnafræði, höfðu mikil áhrif á Delbrück og kveiktu hjá honum áhuga á þverfaglegum rannsóknum og líffræði. 

Hann fluttist aftur til Berlínar árið 1932 og starfaði sem rannsóknamaður hjá Lisu Meitner við Kaiser Wilhelm stofnunina, en hún vann þá ásamt Otto Hahn að hinum þekktu rannsóknum sínum á geislavirkni úraníums. Á þessum tíma vann hann að kennilegum rannsóknum sínum á ljósbroti gammageisla sem síðar varð kennt við hann .

Árið 1937, þegar honum þótti afskipti nasista af rannsóknastarfi í Berlín orðin ólíðandi, flutti Delbrück til Bandaríkjanna og tók þá af fullum krafti til við rannsóknir í lífvísindum, fyrst við Caltech þar sem hann fékkst við erfðafræði bananaflugna. Við Caltech kynntist hann fyrst bakteríum og veirum þeirra (gerilætum eða fögum). Árið 1942, þá starfandi við Vanderbilt Háskóla í Tennessee, sýndu hann og Salvador Luria fram á að þolni baktería gegn gerilætum kemur til vegna slembiháðra stökkbreytinga, en ekki vegna aðlögunar. Fyrir þessa rannsókn hlutu þeir Nóbelsverðlaunin, ásamt Alfred Hershey.

Heimildir 

Þýskir eðlisfræðingar
Bandarískir eðlisfræðingar
Nóbelsverðlaunahafar í lífeðlis- og læknisfræði
Codex Augiensis

Codex Augiensis (Skammstafað Fp (Wettstein), 010 (Gregory) eða α 1029 (Von Soden), 12 (Beuron)) er með handrit af Nýja testamentinu. Það er skrifað með hástöfum á forngrísku og var unnið á 9. öld e.Kr. Handritið er geymt í Trinity College (B. XVII. 1) í Cambridge.

Í handritinu eru textar Bréfa Páls postula. Handritið er nú 136 blöð (23 x 19 cm).

Textinn er í 2 dálkum, 28 línur á hverri síðu.

Tengt efni 
 Listi yfir hástafahandrit Nýja testamentisins

Tilvísanir

Tenglar 
 F. H. A. Scrivener, Contributions to the Criticism of the Greek New Testament bring the introduction to an edition of the Codex Augiensis and fifty other Manuscripts, Cambridge 1859. 
 Bruce Metzger, The Text of the New Testament: Its Transmission, Corruption and Restoration, Oxford University Press, 1968, p. 52.
 K. Tischendorf, Anecdota sacra et profana ex oriente et occidente allata sive notitia, Lipsiae 1861, pp. 209-216.
 Codex Augiensis F (010): at the Encyclopedia of Textual Criticism

 
Handrit
Frímúrarareglan á Íslandi

Frímúrarareglan á Íslandi (stofnuð 23. júlí 1951) er íslenskt bræðrafélag. Hún er ein af tveimur frímúrareglum á Íslandi. Hún hefur rúmlega 3.000 félaga í 27 stúkum. Reglan er eins konar skóli, skipt í 11 stig sem skiptist á stúkur reglunnar. Hún veitir mönnum dýpri skilning á sjálfum sér og umhverfinu. Hún styður kristna trú og gerir kröfu um að allir meðlimir félagsins séu kristnir. Meðal stofnenda reglunnar á Íslandi var Sveinn Björnsson, fyrsti forseti Íslands.

Frímúrarareglan á Íslandi hefur aðsetur á 13 stöðum á landinu. Skráð félagasamtök frímúrara eru tíu og þau eru frímúraraklúbburinn Norðurljós í Reykjanesbæ, Frímúrarareglan Vestmannaeyjum, Frímúrarareglan á Akureyri, Frímúrarareglan á Húsavík, Frímúrarastúkan Njörður í Hafnarfirði, Frímúrarastúkan Vaka á Eskifirði og Frímúrarareglan á Íslandi. Auk þess er frímúrarakór starfræktur fyrir starfsemi og uppfærslur listamanna og Frímúrarasjóður fyrir styrkveitingar reglunnar.

Stigskipting 
St. Jóhannesarstúka: 1-3 stig
St. Andrésarstúka: 4-6 stig
Stúartstúka
1. stig: 7-8 stig
2. stig: 8 stig

Inngangskröfur reglunnar er 24 ára aldur, kristin trú, óflekkað mannorð og að tveir meðlimir innan reglunnar mæli með einstaklingnum. Eftir umsókn tekur við biðtími sem er ákvörðunartími reglunnar.  Nýr meðlimur gengur í Jóhannestúku og tilheyrir henni alltaf enda er hún móðurstig reglunnar. Eftir að meðlimur hefur hækkað sig um þrjú stig, er hann færður í St. Andrésarstúku, en þetta þýðir að meðlimurinn færist í aðra stúku innan reglunnar. Á þennan hátt færir meðlimur sig upp um stig og stúkur.

Á fundum félagsins, á öllum stigum notast fundarstjóri við tungumál án orða. Þetta táknmál á að höfða til samúðar og tilfinninga annara fundamanna.

Stúkur

Heimildir

Tengill 
 Vefur Frímúrarareglunnar á Íslandi

Bræðrafélög
Félagslegar hreyfingar á Íslandi
Gils Guðmundsson

Gils Halldór Guðmundsson (31. desember 1914 – 29. apríl 2005) var íslenskur rithöfundur og stjórnmálamaður.

Ævi og störf 

Gils fæddist í Hjarðardal í Önundarfirði hann ólst upp vestra, en hélt síðar til Reykjavíkur þar sem hann lauk kennaraprófi frá Kennaraskólanum árið 1938.

Fljótlega sneri Gils sér að ritstörfum og varð mikilvirkur höfundur bóka um sagnfræðileg málefni. Verk hans um Skútuöldina, sem rakti sögu skútuútgerðar við Ísland naut gríðarlegra vinsælda og sama máli gegndi um ritröðina Aldirnar (Öldin okkar, Öldin sem leið o.fl.), þar sem Íslandssagan var sögð í smáfréttastíl.

Gils var formaður Rithöfundasambandsins 1957 til 1958 og forstjóri Menningarsjóðs frá 1956 til 1975.

Stjórnmálaafskiptin hófust í tengslum við herstöðvamálið. Hann var meðal stofnenda Þjóðvarnarflokksins og sat á þingi fyrir flokkinn frá 1953 til 1956. Hann kom mjög að stofnun Samtaka hernámsandstæðinga árið 1960, sem voru þverpólitísk samtök andstæðinga hersetunnar.

Árið 1954 skipaði Gils annað sætið á lista Þjóðvarnarmanna í bæjarstjórnarkosningunum í Reykjavík, sem talið var baráttusætið. Flokkurinn náði einum fulltrúa, Bárði Daníelssyni, en hann tók ekki strax sæti vegna spillingarmáls sem var í rannsókn. Því var Gils um nokkurra mánaða skeið aðalmaður í bæjarstjórn.

Síðar gekk hann til liðs við Alþýðubandalagið og sat á þingi fyrir Reykjaneskjördæmi frá 1963 til 1979.

Heimild 
 

Íslenskir fræðimenn
Íslenskir kennarar
Fyrrum Alþingismenn

Þingmenn Alþýðubandalagsins
Hjalmar Hammarskjöld

Knut Hjalmar Leonard Hammarskjöld (f. 4. febrúar 1862, d. 12. október 1953) var sænskur fræðimaður, lögspekingur, stjórnmálamaður og forsætisráðherra Svíþjóðar frá 1914 til 1917. Hammarskjöld sat á þingi frá 1923 til 1938. Hjalmar Hammarskjöld var faðir Dag Hammarskjöld, aðalritara Sameinuðu Þjóðanna frá 1953-1961.

Hammarskjöld var af aðalsættum. Árið 1884 útskrifaðist hann með kandídatspróf í lögfræði frá Uppsalaháskóla og tveimur árum síðar hóf hann kennslu við sama skóla sem dósent. Árið 1891 varð hann prófessor í lögfræði við sama skóla. Hammarskjöld var á sínum tíma einn fremsti lögspekingur Svíþjóðar og hafði mikil áhrif á norrænan einkamálarétt. Áhrif hans voru einnig mikil innan alþjóðaréttar en hann varð dómari við Alþjóðagerðardóminn í Haag árið 1904. Alþjóðagerðardómurinn var stofnaður 1899 með það hlutverk að miðla málum og komast að niðurstöðum í ríkjadeilum og er aðskilinn Alþjóðadómstólnum í Haag, sem stofnaður var árið 1945.

Hammarskjöld tók fyrst þátt í stjórnmálum sem utanþingsraðherra (dómsmálaráðherra, 1901-1902) í ríkisstjórn Fredrik von Otter. Þá var hann menntamálaráðherra í ríkisstjórn Christian Lundeberg sem sat haustið 1905. Hammarskjöld tók þátt í samningum vegna aðskilnaðar Svíþjóðar og Noregs árið 1905. Hammarskjöld var um stund sendiherra í Danmörku en eftir bændagönguna (bondetåget, 1914) var hann skipaður forsætisráðherra í utanþingsstjórn sem sat til 1917. Hammarskjöld þótti ósveigjanlegur og hallur undir Þjóðverja en hann neitaði meðal annars að skrifa undir verslunarsmaning við Breta sem Marcus Wallenberg, bróðir Knut Wallenberg sem var utanríkisráðherra í ríkisstjórn Hammarskjöld. Ósætti innan ríkisstjórnarinnar varð til þess að hún missti stuðning íhaldsmanna í þinginu og féll stjórnin um vorið 1917. Þá var Hammarskjöld kennt um vöruskort og hungur sem íbúar Svíþjóðar þurftu að líða á stríðsárunum og var í því sambandi talað um „Hungur-skjöld“ (s. Hungerskjöld).

Heimild 
 

Forsætisráðherrar Svíþjóðar
OMIM

OMIM eða Online Mendelian Inheritance in Man er opinn vefur um mendelska eiginleika mannsins. Þetta er skráð vörumerki hjá Johns Hopkins háskólanum og er viðhaldið af NCBI. Þetta er gagnagrunnur sem heldur utan um upplýsingar um sambönd milli svipgerða og arfgerða. Gagngrunnurinn á rót sína í uppflettibækur um erfðir mannsins (MIM). Gagnagrunnurinn inniheldur texta upplýsingar um gen, stökkbreytingar, áhrif þeirra, sjúkdóma og vitanlega tilvísanir í frumheimildir.

Tenglar 
 Upplýsingar um notkun OMIM 

Erfðafræði
ENSEMBL

Ensembl er samvinnuverkefni EMBL-EBI og Wellcome Trust Sanger Institute. Þetta er gagnagrunnur sem inniheldur upplýsingar um erfðamengi valinna hryggdýra og annarra heilkjörnunga og eru þessar upplýsingar aðgengilegar á vefnum. Aðalhugmyndin með þessu verkefni samtvinna og setja fram með myndrænum hætti röð genum og önnur erfðafræðileg gögn, heimildir og upplýsingar. Vefsíðan inniheldur öflugt kerfi Biomart til að finna og hlaða niður hluta gagnagrunnsins, fyrir afmarkaðar rannsóknir. 

Erfðafræði
UCSC Genome Browser

UCSC Genome Browser er vefsíða sem samþættir DNA raðir úr raðgreindum erfðamengjum hryggdýra og lífupplýsingar úr ýmsum áttum. Hún var sett upp og er viðhaldið af Genome Bioinformatics Group, samstarfsverkefni tveggja deilda innan Kaliforníuháskóla í Santa Cruz. Með þessari vefsíðu er hægt að skoða gögn úr mörgum erfðamengjum, þar sem hægt er að skoða þekkt gen, spá fyrir genum, SNP og fjöl-tegunda greiningu ásamt mörgu öðru. UCSC genome browser þjónar svipuðu hlutverki og ENSEMBL.

Tenglar 
 Nánari upplýsingar um UCSC erfðamengjavafrarann .

Erfðafræði
ENCODE

ENCODE eða ENCyclopedia Of DNA Elements er verkefni sem fjallar um að finna út virkni hinna mismunandi hluta erfðamengis mannsins. Um er að ræða samstarfsverkefni margra rannsóknarhópa styrkt af National Human Genome Research Institute (NHGRI). Markmið þessa verkefnis er að finna alla virka hluta í erfðamengi mannsins. Dæmi um virka hluta eru raðir sem skrá fyrir prótínum, raðir sem virka sem bindiset fyrir stjórnþætti, raðir sem mynda RNA sem ekki eru þýdd í prótín. Einnig er ætlunin að kortleggja eftirmyndun DNA, bindingu litninsprótína og litnisagna í ýmsum tilbrigðum í mismunandi frumugerðum eða vefjum.

Upplýsingarnar eru samþættar erfðamenginu, eins og til dæmis á erfðamengjavafrara háskólans í Santa Cruz.

Tenglar 
 UCSC Genome Browser — Encode svæði
 modENCODE  — Sambærilegt verkefni var sett á laggirnar fyrir ávaxtafluguna og orminn.

Erfðafræði
Brjóstahaldari

Brjóstahaldari (stundum einnig brjóstahald eða brjóstahöld) er flík sem konur klæðas til að halda uppi brjóstunum og styðja við þau. Brjóstahaldarar eru með skálum sem lykja um brjóstin og í neðri jöðrum þeirra eru oft vírar til stuðnings.

Saga 
Sérstakar flíkur til að hylja og styðja brjóstin hafa þekkst í þúsundir ára og voru stundum notaðir lindar sem reyrðir voru um brjóstin, stundum til að þrýsta þeim upp. Á síðmiðöldum urðu lífstykki algeng og eitt hlutverk þeirra var að lyfta brjóstunum og móta þau. Talið er að nútímabrjóstahaldarar hafi þróast út frá lífstykkjum en fyrsta flíkin sem segja má að kallast geti brjóstahaldari var hönnuð af Oliviu P. Flynt árið 1876. Flíkin sem hún fékk einkaleyfi á var þó með stuttum ermum en ekki hlýrum. Umdeilt er hvort það hafi verið Herminie Cadolle eða Mary Phelps Jacob sem skapaði fyrsta brjóstahaldarann með nútímasniði en Jacob fékk einkaleyfi fyrir sínum haldara árið 1914.

Nú eru til fjölmargar gerðir brjóstahaldara, svo sem upplyftingar (e. push-up) og aðrir slíkir sem láta brjóstin virðast stærri og gera meira úr brjóstaskorunni en ella en einnig eru til brjóstahaldarar sem láta brjóstin sýnast minni. Einnig eru til hlýralausir haldarar, íþróttabrjóstahaldarar, meðgöngubrjóstahaldarar og brjóstagjafahaldarar, auk annarra gerða. Flestir brjóstahaldarar eru kræktir á bakinu með krókum og höldum en einnig eru til brjóstahaldarar sem eru kræktir að framan.

Stærðir 
Stærðaflokkun brjóstahaldara er tvöföld, annars vegar er um að ræða ummál líkamans undir brjóstum og hins vegar skálastærð. Því eru brjóstahaldrar framleiddir í mun fleiri stærðum en aðrar flíkur og er ekki óalgengt að hver tegund sé framleidd í 36 mismunandi stærðum og jafnvel fleiri. Skálastærðin er táknuð með bókstöfum og gefur til kynna mismuninn á ummáli undir brjóstum og um brjóstin; því er skálarnar á C 38-brjóstahaldara í raun mun stærri en á C 32-brjóstahaldara. 

Minnsta stærðin sem fæst í verslunum er A (í Bandaríkjunum er AA minnst) en þá er innan við 10 cm munur á brjóstmáli og ummáli undir brjóstum. D táknar að munurinn sé um 18 cm en þegar komið er í stærri stærðir er í raun ekki um neina stöðlun að ræða og þegar munur á ummáli og brjóstmáli er um 25 cm kallast skálastærðin G í Bretlandi en I, J eða K í Bandaríkjunum. Stærstu brjóstahaldarar sem fást í almennum undirfataverslunum eru yfirleitt af stærð G, GG eða H í Bretlandi og J-L í Bandaríkjunum. Konur sem þurfa stærri skálar þurfa að leita til sérverslana.

Heimildir 
 „Hver er saga brjóstahaldara? Hvenær var byrjað að nota þá?“. Vísindavefurinn 30.6.2006. (Skoðað 10. ágúst 2011).
 Bra size calculator, á BreastSizeGuide.com. Skoðað 10. ágúst 2011.

Tenglar 
 „Saga brjóstahaldarans“; grein í Degi 2000
 „Það er vandaverk að velja réttan brjóstahaldara“; grein í Tímanum 1982
 „Ástir og undirföt“; grein í DV 2000
 „Undirfatnaður“; grein í Morgunblaðinu 1988
 „Einkaráðgjöf í mátunarklefunum“; grein í Morgunblaðið 1999

Brjóst
Fatnaður
Undirfatnaður
Jens Lekman

Jens Martin Lekman (fæddur 6. febrúar 1981 í Angered, Svíþjóð) er sænskur söngvari sem býr í Melbourne í Ástralíu. Hann spilar sjálfstætt popp og notar aðallega gítarhljoð blönduð með úrtökum og hljóðum strokhljóðfæra. Söngtextarnir hans eru oft fyndnir, rómantískir en svolítið þunglyndir. Tónlistamennirnir Jonathan Richman og Belle & Sebastian hafa haft mikinn áhríf á tónlist hans. Hann hefur verið samanborinn við Stephin Merritt úr The Magnetic Fields og David Byrne.

Plötur

Breiðskífur
When I Said I Wanted to Be Your Dog, 2004
Night Falls Over Kortedala, 2007

Safndiskar
Oh You're So Silent Jens, 2005

Stuttskífur
The Insect EP, 2000
7" Vinyl EP, 2003
Maple Leaves, 2003
Rocky Dennis, 2004
I Killed a Party Again, 2004
Julie, 2004
You Are the Light, 2004
The Opposite of Hallelujah, 2005
Live at Stora Teatern, 2005
You Deserve Someone Better Than a Bum Like Me, 2005
USA October 2005, 2005
Kalendervägen 113.D, 2007

Smáskífur
Jens Lekman/José González, 2004
El Perro del Mar/Jens Lekman, 2004
Jens Lekman/Blood Music, 2006
"Friday Night at the Drive-In Bingo" / "Radio NRJ", 2007

Sænskir söngvarar
20th Century Studios

20th Century Studios er eitt af sex stórum kvikmyndafyrirtækjum Bandaríkjanna. Það er staðsett í Century City í Los Angeles, Kaliforníu, rétt vestur við Beverly Hills. 20th Century Fox er dótturfyrirtæki fjölmiðlafyrirtækisins News Corporation sem er í eigu Rupert Murdoch. 20th Century Fox var stofnað 31. maí 1935 við sameiningu tveggja kvikmyndagerðarfyrirtækja: Fox Film Corporation sem stofnað var af William Fox árið 1915, og Twentieth Century Pictures, stofnað árið 1933 af þeim Darryl F. Zanuck, Joseph Schenck, Raymond Griffith og William Goetz.

Nokkrar vinsælustu kvikmyndir sem 20th Century Fox framleiddu eru meðal annnars Avatar, Simpsonfjölskyldan, Stjörnustríð, Ísöld, Garfield, Alvin and the Chipmunks, X-Men, Die Hard, Alien, Speed, Revenge of the Nerds, Apaplánetan, Home Alone, Dr. Dolittle, Night at the Museum, Predator, and Töfralandið Narnía (áður í eigu Walt Disney Pictures). Nokkrir þeir vinsælustu leikarar sem unnið hafa hjá fyrirtækinu eru Shirley Temple, Betty Grable, Gene Tierney, Marilyn Monroe og Jayne Mansfield.

Síðast hefur 20th Century Fox unnið á velheppnaðan hátt með eftirfarandi fyrirtækjum: 1492 Pictures, Lucasfilm, Lightstorm Entertainment, Davis Entertainment, Walden Media, Regency Enterprises, Blue Sky Studios, Troublemaker Studios, Marvel Studios, Ingenious Film Partners, Scott Free Productions, Gracie Films, EuropaCorp, Color Force, Centropolis Entertainment, Conundrum Entertainment, Bad Hat Harry Productions, Dune Entertainment, Chernin Entertainment, The Donners' Company, 21 Laps Entertainment og Spyglass Entertainment.

Tengt efni 
 Listi yfir kvikmyndir frá 20th Century Fox

Tengd fyrirtæki 
 20th Television
 20th Century Animation
 Fox Atomic
 Fox Broadcasting Company
 Fox Entertainment Group
 Fox Interactive
 20th Century Studios Home Entertainment
 Searchlight Pictures
 Touchstone Television
 Foxtel

Bandarísk kvikmyndafyrirtæki
Genakort

Genakort sýna fjarlægð á milli gena og röð þeirra með því að skoða endurröðunartíðni á milli erfðamarka eða arfgengra eiginleika. Erfðamörk eru sameindalegar breytingar á erfðaefninu (SNP, DNA örtungl, innskot eða úrfellingar). Genakort eru byggð út frá ættartré, æxlun á milli skilgreindra stofna eða lína (stundum innræktaðra afbrigða) og með geislamerkingum á frumulínublendingum. Erfðafræðilegar lengdir eru gefnar upp í einingunni Morgan eða centiMorgan (cM). Genakort og raunkort eru mismunandi, því raunkort lýsa bara röð basa á litningi, en genakortið segir til um fjarlægð í endurröðunareiningum.

Genakort byggja á erfðafræðilegum tengslum.

Tilvísanir 

Erfðafræði
Raunkort

Raunkort sýna fjarlægðir á milli gena og erfðamarka í raunfjölda basa. Þau eru búin til með því að finna lengdir í bösum, kílóbösum og megabösum á milli hluta í erfðamenginu. Þessi hlutir geta verið til dæmis gen, stjórnraðir, skerðiset fyrir skerðiensím og STS (sequence tagged sites).

Genakort og raunkort eru mismunandi, því raunkort lýsa bara röð basa á litningi, en genakortið segir til um fjarlægð í endurröðunareiningum. 

Erfðafræði
Erfðamengjafræði
2010 (kvikmynd)

2010 er vísindaskáldsögumynd frá árinu 1984. Myndin er sjálfstætt framhald kvikmyndarinnar 2001: A Space Odyssey. 2010 var bræði leikstýrt og skrifuð af Peter Hyams.
Kyntákn

Kyntákn er frægur einstaklingur annaðhvort karl eða kona, að jafnaði leikari, söngvari, ofurfyrirsæta eða íþróttamaður, sem þekktur er fyrir kynþokka sinn. Slúðurblöð, stjörnuljósmyndarar og slúðurgjarnir spjallþættir öll leika hlutverk sitt í að skapa skynjun almennings á kyntákn. Eftirspurn frá almenningi eftir kynferðislegum myndum og myndböndum af stjörnum knýr þessa iðnaði fram. Dæmi um þetta eru fjölmiðlafár í blöðum eins og Maxim, og óheimildar myndir sem teknar hafa verið af stjörnuljósmyndurum.

Nokkur dæmi um kyntákn eru Elvis Presley, Michael Jackson, Marilyn Monroe, Madonna, Pamela Anderson, Janet Jackson og Orlando Bloom.

Frægð
Kynferði
Jólarefur

Jólarefur hét matur sá sem hverjum heimilismanni var skammtaður til jólanna (ket, flot og fleira) á aðfangadagskvöldið.

Jól á Íslandi
Jólasiðir
Jólamatur
Vogue

Vogue er tísku- og lífsstílstímarit sem fyrirtækið Condé Nast Publications gefur út á 18 löndum. Í hverri útgáfu Vogue er fjallað um tísku, lífstíl og hönnun. New York Times telur Vogue heimsins áhrifamesta tískutímarit nú til dags. Undanfarin ár er ritstjóri tímaritsins Anna Wintour orðin velþekkt fyrir stjórnunarstíl sinn þannig að bók hefur verið skrifuð um hana að nafni The Devil Wears Prada, sem var gerð að kvikmynd árið 2006.

Saga 

Tímaritið var stofnað árið 1892 af Arthur Baldwin Turnure og það var gefið út vikulega. Þegar að hann dó árið 1909 keypti Condé Nast tímaritið og það hófst að vaxa. Fyrsta breyting sem Nast gerði var að tímaritið varð gefið út aðra hverja viku. Á öðrum áratug 20. aldar fór Nast til útlanda. Hann fór til Bretlands og þar stofnaði hann annað Vogue, sem gekk vel. Þá fór hann til Spánar en þar gekk honum ekki svo vel. Síðast fór hann til Frakklands og stofnaði Vogue þar, sem gekk ákaflega vel. Bæði fjöldi ritverka í eigu tímaritsins og hagnaður þess uxu mikið undir stjórn Nasts. Áskriftir stórjukust í Kreppunni miklu og aftur á seinni heimsstyrjöldinni. Á sjöunda áratugnum undir ritsjórn Diönu Vreeland lék Vogue hlutverk í kynferðislegu byltinginni með því að beina sér að samtímatísku og að ræða kynlíf opinberlega. Vogue hélt áfram að gera fyrirsætum að velþekktum stjörnum, þar á meðal Suzy Parker, Twiggy, Jean Shrimpton, Lauren Hutton, Veruschka, Marisa Berenson og Penelope Tree.

Árið 1973 var byrjað á að gefa út Vogue mánaðarlega. Undir Grace Mirabella voru margar ritstjórnar- og stílsbreytingar hjá tímaritinu, sem viðbragð við breytandi bragðskyn markhóps tímaritsins.

Núverandi ritsjóri Vogue er Anna Wintour, sem þekkt er fyrir  hárgreiðslu sína og að hún er með sólgleraugu innandyra. Síðan hún tók við stjórn tímaritsins árið 1988 hefur Wintour reyndi að verja orðstír Vogue fyrir þeim annarra tímarita. Til þess að afreka það beindi hún Vogue að nýjum hugmyndum um tísku svo að tímaritið heillaði nýja lesendur. Þannig gat Wintour haldið dreifingu hárri og uppgötvað nýjar tískusveiflur sem lesendur gætu haft efni á. Til dæmis á fyrstu forsíðu Wintours var ísraelska fyrirsætan Michaela Bercu í gallabuxum og jakka eftir Christian Lacroix. Þetta var ólíkt því sem forverar hennar hafði gert, þar sem þau settu nærmynd af andlit konu á forsíðuna.

Útgáfur 
Nú til dags er Vogue gefið út á eftirfarandi löndum:

 Ástralíu
 Bandaríkjunum
 Brasilíu
 Bretlandi
 Frakklandi

 Grikklandi
 Indlandi
 Ítalíu
 Japan
 Kína

 Kóreu
 Mexíkó
 Portúgal
 Rússlandi
 Spáni

 Taívan
 Tyrklandi
 Þýskalandi

Ritstjórar

Heimildir

Tenglar 
 Bandarískt Vogue
 Breskt Vogue

Bandarísk tímarit
Bresk tímarit
Frönsk tímarit
Allt um Evu

All About Eve er bandarísk kvikmynd frá árinu 1950 með Bette Davis í aðalhlutverki. Myndin var leikstýrð af Joseph L. Mankiewicz og byggð á smásögu frá árinu 1946 sem að heitir The Wisdom of Eve. 

Bette Davis fer með aðalhlutverk í myndinni sem Margo Channing, gömul Broadway-stjarna. Anne Baxter leikur Eve Harrington, ungan aðdáanda Channing sem að verður hluti af lífi hennar og ógnar ferli hennar og samböndum hennar. Myndin er ein af fyrstu hlutverkum Marilynar Monroe sem seinna varð stórstjarna. 

Myndin fékk frábæra dóma þegar að hún kom út og var tilnefnd til 14 Óskarsverðlauna (sem að var met í tilnefningum þangað til að Titanic kom út árið 1997) og vann sex þar á meðal besta kvikmynd. Enn í dag er hún eina mynd sem að hefur fengið fjórar óskarstilnefningar fyrir leikkonur. Myndin var svo valin sem sextánda besta bandaríska bíómynd allra tíma af AFI. 

Bandarískar kvikmyndir