alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hvíldarþjálfun

Hvíldarþjálfun er slökunartækni byggð á sjálfsefjun. Hún var þróuð af þýska geðlækninum Johannes Heinrich Schultz úr dáleiðslu og fyrst gefin út á bók árið 1932. Tæknin felur í sér daglegar æfingar sem eru í kringum 15 mínútur, oftast á morgnana, í hádeginu eða á kvöldin. Í hverri æfingu notar iðkandinn ímyndunarafl sitt eða hughrif (sefjun) sem valda slökun. Hverja æfingu er hægt að stunda í mismunandi stellingum (t.d. liggjandi, sitjandi eins og í hugleiðslu, sitjandi eins og vagnekill o.s.frv). Schultz leggur áherslu á hliðstæður tækninnar í jóga og hugleiðslu. Hins vegar er hvíldarþjálfun, ólíkt sumum tegundum jóga og hugleiðslu, algjörlega óskyld dulspeki. Hún er aðferð til að hafa áhrif á ósjálfráða taugakerfið.

Almennt: 

Hvíldarþjálfun er skipt í þrjú stig:

1. Grunnstig: Tækni sem hefur áhrif á ósjálfráða taugakerfið.

2. Miðstig: Hér notar maður formúlur til þess að hafa áhrif á hegðun manns.

3. Efsta stig: Nýtir ómeðvituð svæði iðkandans.

Hvíldarþjálfun er hugsuð fyrir heilbrigt fólk og þá helst fyrir þá sem stunda íþróttir, stjórna fyrirtækjum, stunda nám og til þess að koma í veg fyrir ýmis sálvefræn veikindi (e. psychosomatic illness). Heilbrigt fólk notar aðallega aðferðir grunn- og millistigs, en hér verður aðeins fjallað um grunnstigið. Læknisfræðilegar frábendingar (e. medical contraindications) gilda ef maður er með  hjartasjúkdóm (t.d. hjartadrep), sykursýki, gláku, flogaveiki, geðsjúkdóm (t.d. geðklofa) eða misnotar áfengi eða lyf.

Grunnstíg: 

Grunnstig í hvíldarþjálfun samanstendur af sex æfingum, þ.e. upplifun þyngdar ("vöðvaslökun"), upplifun hitans ("æðaslökun"), stilling hjartsláttar ("hjartastjórn"), öndunarstilling ("öndunarathugun"), hitatilfinning í kviðnum ("stjórn kviðarhólslíffæra") og svalatilfinning á enni ("hugað að höfðinu").

Allar þessar sex æfingar er byggar á tilhugsun iðkanda um rólegt ástand líkamans, enda byggist árangur með hvíldarþjálfun á þeirri forsendu að rólegt ástand líkamans getur valdið róandi andlegt ástand. Nú verður fjallað nánar um þær, sem maður lærir á innan við 6 til 8 vikum, oftast í hópum, undir leiðsögn læknis, sálfræðings eða  sérstaks hvíldarþjálfunar-leiðbeinanda.

Æfingarnar: 

1. æfing: Vökvaslökun

2. æfing: Æðaslökun

3. æfing: Hjartastjórn

4. æfing: Öndunaraðhugun

5. æfing: Stjórn kviðarhólslíffæra

6. æfing: Hugað að höfðinu

Heimildir: 

1. Schultz, Johannes Heinrich, 1884-1970:  Hvíldarþjálfun : æfingabók / eftir J. H. Schultz ; [Yngvi Jóhannesson þýddi]. [Reykjavík] : Ísafoldarprentsmiðja, 1968.

Sálfræði
Þeytispjald

Þeytispjald er barnaleikfang sem búið var til úr fjöl og bandspotta. Í það var notað ferkantað tréspjald með götum fyrir band. Bandinu var vafið upp á fingur hvorrar handa og snúið uppá. Þegar bandið var orðið strekkt var togað í og bandið fært til og frá. Þá kvein í bandinu og það snerist með miklum hraða.

Heimildir 
 Gyða Gunnarsdóttir: Barnagaman - Leikir og leikföng um aldir
 Helgi Guðmundsson, Hreytispeldi. – Gripla, 1. Hefti (01.01.1979), bls.. 224-226 

Leikföng
Sölvahnútur

Sölvahrútur (fræðiheiti: Ligia oceanica) er krabbadýr af ættbálki jafnfætla. Hann er háður sjó og finnst efst í klapparfjörum og á klettum og sjávarfitjum þar sem seltuáhrifa gætir. Hann finnst oft ofan við mörk stórstraumsflóðs. Sölvahrútur heldur sig í fylgsnum á daginn og fer á stjá á nóttunni í fæðuleit. Hann étur ýmis konar þörunga og getur orðið þriggja ára en á afkvæmi aðeins einu sinni og þá á síðasta ári æviskeiðsins. Hann getur orðið meira en 3 sm að lengd.

Útbreiðsla við Ísland 
Sölvahrútur finnst á Íslandi á svæði við Reykjanes frá Reykjanesvita norður að Reykjanesvirkjun. Hann var áður algengur á Heimaey en hefur ekki orðið vart þar síðan 1920. Sölvahrútur er á mörkum þess að vera landdýr eða sjávardýr.

Heimildir 
 Sölvahrútur - Ligia oceanica (Linnaeus, 1767)
 Sölvahnútur

Jafnfætlur
Gráloddur

Gráloddur eða grápöddur eru stórkrabbar af ættbálki þanglúsa (Isopoda). Þær hafa tiltölulega lítinn haus með fálmurum, bitmunni og augum og sporöskjulaga liðskiptan bol. Gráloddur hafa sjö pör fóta og anda með eins konar lungum og eru þær með tvö til fimm pör slíkra á milli fóta. Þær eru mjög háðar raka og finnast oft undir steinum eða í þéttum rökum gróðri og jarðvegi. Þær lifa á rotnandi plöntuleifum.

Fundist hafa sjö tegundir af gráloddum á Íslandi. Þær eru allar áþekkar í útliti. Þær finnast einna helst við jarðhita og í og við gróðurhús. Þær geta líka verið í húsagörðum þar sem gróður er þéttvaxinn og gróskumikill. Ein tegund sölvahrútur, finnst við sjó. Hún er í raun tengiliður þanglúsa í fjöru og grálodda á landi.

Jafnfætlur
Jafnfætlur

Jafnfætlur eða þanglýs (fræðiheiti  Isopoda) eru krabbadýr í flokki stórkrabba. Af jafnfætlum eru um fjögur þúsund tegundir.

Útlit 
Líkami jafnfætla er ílangur og flatvaxinn og skiptist í höfuð, búk og hala. Búkurinn skiptist í sjö liði og hefur sjö fótapör. Allir fæturnir eru eins og er nafnið jafnfætla dregið af því.

Heimild 
 

Jafnfætlur
Hérasótt

Hérasótt (fræðiheiti: Tularemia) er alvarlegur smitsjúkdómur sem stafar af bakteríunni Francisella tularensis. Hérasótt getur smitast á milli dýra (lítilla nagdýra) og manna. Smitleiðir geta verið skordýrabit eða innöndun eða snerting við smitefni. Talin er hætta á að þessari bakteríu sé beitt í sýklahernaði. Meðgöngutími er 2-14 dagar. 

Smitsjúkdómar
Kýlapest

Kýlapest er smitsjúkdómur sem smitast á milli manna og dýra og smitun verður aðallega í gegnum flær sem lifa á nagdýrum. Kýlapest er ein af þremur tegundum bakteríusýkinga af völdum yersinia pestis (áður þekkt sem pasteurella pestis). Kýlapest er afar banvæn, hún dregur tvo af hverjum þremur sem fá veikina til dauða innan fjögurra daga ef sjúkdómurinn er ekki meðhöndlaður.

Svarti dauði
Svarti dauði er faraldur í Evrópu sem stafaði af kýlapest og má rekja uppruna faraldursins til ársins 1347. Þriðjungur fólks í álfunni dó úr pestinni og hafði víðtæk áhrif. Talið er að plágan hafi borist frá Austurlöndum fjær en þegar Mongólar lokuðu Silkiveginum hafi útbreiðsla plágunnar í átt til Evrópu stöðvast. Mongólar réðust á verslunarstöð ítalskra kaupmanna í Kaffa á Krímskaga og haustið 1346 braust út plága meðal hinna sigruðu og barst áfram inn í borgina. Þegar voraði flúðu ítölsku kaupmennirnir án þess að vita að Svarti dauði var með þeim í farteskinu. Sóttkveikjan barst með rottuflóm og upphaflega til fólks nálægt Svartahafinu og áfram til Evrópu og fólk flúði undan pestinni frá einu svæði til annars.

Tilvísanir

Tengt efni 

 Svarti dauði

Smitsjúkdómar
Kringlublaðið

Kringlublaðið er stakt skinnblað, skrifað á Íslandi um árið 1260. Blaðið er það eina sem hefur varðveist af handriti sem var nefnt Kringla og var í Háskólabókasafninu í Kaupmannahöfn, á lofti Þrenningarkirkju við Sívalaturn. Háskólabókasafnið brann árið 1728 með öllu sem í því var. Skömmu áður (1682) hafði Íslendingurinn Jón Eggertsson skrifað Kringlu upp fyrir Sænska fornfræðaráðið, og mun hafa tekið blaðið úr handritinu og farið með það til Svíþjóðar. 
Þar var það varðveitt í Konunglega bókasafninu í Stokkhólmi (Perg fol nr. 9, I), og vissi enginn úr hvaða handriti það var. 

Kringla hafði að geyma konungsögur sem eru þekktar undir heitinu Heimskringla. Höfundur þeirra var skáldið og stjórnmálamaðurinn Snorri Sturluson (1178–1241). 

Þegar Finnur Jónsson var að undirbúa Heimskringluútgáfu sína um 1894, fór hann til Stokkhólms til þess að skoða brot úr Heimskringluhandritum sem þar voru. Hann áttaði sig fljótt á því að eitt blaðið væri úr Kringlu, og gaf hann það út ljósprentað árið 1895. Áður var talið að handritið hefði allt brunnið 1728. Þetta eina blað gefur miklar upplýsingar um Kringlu, um stærð handritsins, aldur og rithönd, en sama hönd er á fleiri handritum sem varðveist hafa.

Karl 16. Gústaf Svíakonungur afhenti íslensku þjóðinni Kringlublaðið til eignar í opinberri heimsókn árið 1975 og skyldi það varðveitt í Landsbókasafni (Lbs. fragm. 82). Textinn á blaðinu er úr Ólafs sögu helga.

Heimildir 
 Finnur Jónsson: De bevarede brudstykker af skindbøgerne Kringla og Jöfraskinna i fototypisk gengivelse, Kbh. 1895.
 Jon Gunnar Jørgensen: The lost Vellum Kringla, Kbh. 2007. — Bibliotheca Arnamagnæana 45.

Tengill 
 Lbs. fragm. 82: Ólafs saga helga — Heimskringla; ritað á Íslandi 1258–1264.
 Kringum Kringlu — grein eftir Stefán Karlsson í Árbók Landsbókasafns Íslands 1977.

Íslensk handrit
Samrækt

Samrækt er fæðuframleiðsla þar sem fiskeldi og ylrækt eru sameinuð.

Sjá einnig 
 Samræktun
Hafísárin

Hafísárin er kuldatímabil  sem stóð yfir á Íslandi árin 1965 til 1971 og einkenndist af hafískomu. Hafís lagðist að landinu í febrúarlok 1965 í meira magni en áratugina næstu á undan. Enginn hafís sást árið 1966 en árin á eftir og allt til ársins 1971 barst hafís til Íslands. Hafísinn varð mestur hér við land vorið 1968. 

Á hafísárunum var sjávarhiti lægri og selta minni en áður. Hið mikla seltufrávik þessa tímabils hefur verið sett fram sem skýring á hafísárunum. Þessi lág selta hafði merkjanleg áhrif á lífríki sjávar á þessu tímabili meðal annar á laxastofna en niðursveifla var í þeim á hafísárunum.

Heimildir 
 Orðskýringar Helstu orð sem notuð eru í umfjöllun um veður, Trausti Jónsson 22.5.2007
 Veðurfarsbreytingar og afleiðingar þeirra - Skýrsla vísindanefndar um loftslagsbreytingar október 2000
 Vindar valdir að ískomunni hér - ekki ísmagnið (Tíminn, 22. Tölublað (28.01.1969))

Harðindi á Íslandi á 20. öld
Veður á Íslandi
Kjörtímabil

Kjörtímabil er tímabil sem kjörinn fulltrúi í tilteknu embætti situr áður en umboð hans til þess rennur út. Eftir lok hvers kjörtímabils mun fulltrúinn halda embættinu sé hann endurkjörinn, víkja fyrir nýjum fulltrúa eða embættið lagt niður ef til þess kemur.

Stjórnmál
Hið mikla seltufrávik

Hið mikla seltufrávik vísar til  mælinga á fráviki í seltu sjávar í Norður-Atlantshafi seint á sjöunda áratug og fyrri hluta áttunda áratugs 20. aldar vegna mikils magns af ferskvatni sem barst í höfin. Þetta frávik er táknað með GSA (skammstöfun yfir Great Salinity Anomaly) og er vísað til samsvarandi síðari  seltubreytinga á sama hátt. Það tekur hafsvæðin  mörg ár að jafna sig eftir slíkar breytingar. Áhrifa seltubreytinga gætir á stóru hafsvæði þar sem hafstraumar bera sjó af einu svæði á annað.
Seltufrávikið var fyrst mælt á árunum 1965-1971 norðaustur af Íslandi, síðan 1969–70 í Vestur-Grænlandsstraumnum nálægt Labrador og Nýfundnalandi, árið 1972 í Labrador Sea, árið 1975 í  Rockall Channel og 1976 í Færeyja-Shetlandsstraumnum og suður af Íslandi, árin 1977–78 í Noregshafi suður af Spitsbergen og síðan aftur til Grænlands og í höfum við Ísland árin 1981–83.

Heimildir 
 [I.M Belkin, S Levitus, J Antonov, S.-A Malmberg, Corrigendum to ‘“Great Salinity Anomalies” in the North Atlantic’: [Progress in Oceanography, 41 (1998) 1–68],Progress in Oceanography, Volume 45, Issue 1, January 2000, Pages 107-108]

Haffræði
Hafstraumur

Hafstraumur er samfelld bein hreyfing sjávar af völdum afla eins og vinds, hitastigs, seltu og sjávarfalla sem stafa af aðdráttarafli tunglsins og sólarinnar. 

Flæði hafstrauma er táknað með einingunni Sverdrup (Sv) og er  ein slík eining jafnt og 1 milljón rúmmetrar á sekúndu. Samanlagt rennsli til sjávar úr öllum ám og fljótum jarðar er rúmlega 1 Sv. Golfstraumurinn er meira en 100 Sv þegar hann er sterkastur en sú grein hans sem nefnd er Irmingerstraumurinn og flæðir í norðurátt vestan Íslands og inn á norðurmið er aðeins um 1 Sv.

Loft- og hafstraumar vinna saman að því að dreifa þeirri sólarorku sem jörðinni berst um yfirborð hennar. Vindarnir toga í yfirborðssjó og koma af stað vindstraumum. Snúningur jarðar, dýpi og lögun sjávarbotnins hefur áhrif á stefnu straumanna og upphitun eða kæling á yfirborðssjó og seltubreytingar vegna uppgufunar eða úrkomu breyta eðlismassa sjávar og sú eðlismassadreifing kemur af stað straumum. 

Djúpsjávarstraumur er hafstraumur á dýpi neðar en 100 m. Djúpstraumar í heimshöfunum sem eru fyrir neðan 1000 m eru  knúðir í ferli sem nefnt er hita-seltuhringrás einkum á tveimur svæðum, við Suðurskautslandið og í Norður-Atlantshafi þar sem  saltur hlýsjór flæðir norður (Golfstraumurinn) og varmi berst frá honum til umhverfisins og kælir hann. Kælingin  eykur  eðlismassa  sjávarins svo að hann sekkur að lokum og myndar djúpsjó, einkum í Norður-Grænlandshafi (milli Jan Mayen og Svalbarða) og Labradorhafi (milli Grænlands og Labrador). Til að djúpsjór myndist verður selta yfirborðssjávarins að haldast há. Kaldi djúpsjórinn flæðir suður á bóginn en við yfirborðið flyst hlýsjór norður í stað þess sem sökk. Djúpsjávarflæðið yfir hryggina milli Grænlands, Íslands, Færeyja og Skotlands nemur samtals um 6 Sv.

Heimild 
 

Haffræði
Robert Aschberg

Robert Aschberg (fæddur 19. mars 1952 í Stokkhólmi, Svíþjóð) er sænskur blaðamaður og framleiðandi sjónvarpsþátta. Hann er best þekktur sem þáttastjórnandi sjónvarpsþáttanna Baren, Diskutabelt, Folkhemmet, Insider, Expedition Robinson og Grannfejden á TV3. Robert hefur skrifað og birt háðsdeilubréf til þekktra einstaklinga undir dulnefninu Otto Ruben Svensson.

Þátttaka í pólitík 
Á undanförnum árum hefur Robert látið sig innflytjendamál varða. Í blaðinu Expressen hvatti hann fólk til að kjósa ekki Svíþjóðardemókratana og sagði atkvæði til flokksins vera atkvæði til glæpamanna.

Sænskir blaðamenn
The Last of Us

The Last of Us er hrollvekju-/spennuleikur frá árinu 2013. Leikurinn var hannaður af Naughty Dog og gefinn út af Sony Computer Entertainment eingöngu fyrir PlayStation 3 og PlayStation 4. Leiknum var leikstýrt af Bruce Straley og Neil Druckmann. Leikinn skartar leikarana Troy Baker og Ashley Johnson í aðalhlutverkum (sem radd- og hreyfiföngunarleikarar) og fjallar um líf mannkynsins rúmum tuttugu árum eftir að pöddusveppur, skæður sníkjusveppur, nýtir sér menn sem hýsla. Leikurinn kom út í júní 2013.

Leikurinn vann fjögur verðlaun á tölvuleikjaverðlaunum BAFTA 2014 fyrir besta ævintýraleikinn, bestu söguna, besta hljóðið og besta leikinn.

Framhaldið af leiknum er í vinnslu undir nafninu The Last of Us Part II og er væntanlegt á næstu árum.

Söguþráður

Leikarar og persónur 

(þess má geta allir leikararnir sem eru nefndir voru bæði radd- og hreyfiföngunarleikarar)

 Troy Baker sem Joel
 Ashley Johnson sem  Ellie
 Annie Wersching sem Tess
 Jeffrey Pierce sem Tommy
 Merle Dandridge sem Marlene
 Hana Hayes sem Sarah
 W. Earl Brown sem Bill
 Brandon Scott sem Henry
 Nadji Jeter sem Sam
 Ashley Scott sem Maria
 Robin Atkin Downes sem Robert
 Nolan North sem David
 Reuben Langdon sem James

Tilvísanir

Tenglar 
 Opinber vefsíða (á ensku)
 The Last of Us á IMDB (á ensku)
 The Last of Us á Metacritic (á ensku)
 The Last of Us á GameRankings (á ensku)
 The Last of Us á MobyGames (á ensku)
 The Last of Us á Giant Bomb (á ensku)

Tölvuleikir frá 2013
Ævintýraleikir
Bandarískir tölvuleikir
PlayStation 3 leikir
Tölvuleikir í stafrófsröð
Naughty Dog leikir
Sony Computer Entertainment leikir
PlayStation 4 leikir
The Last of Us
Uppvakninga tölvuleikir
Post-apocalyptic tölvuleikir
Tölvuleikir um vírus útbreiðslu
Tölvuleikir í tegund hryllings
Stealth-action leikur
Survival horror
Hóp- og einstaklingsleikir
Tölvuleikir sem eiga sér stað í Bandaríkjunum
Tölvuleikir
Dæmisögur Esóps

Dæmisögur Esóps er safn af stuttum sögum sem sagðar eru eftir Esóp sem var þræll og sagnaþulur í Grikklandi hinu forna á árunum 620 til 560 fyrir Krist. 	
Dæmisögur eptir Esóp kom út í  íslenzkri þýðingu eftir Steingrím Thorsteinsson árið 1895. 

Forngrískar bókmenntir
Kalli á þakinu (teiknimynd)

Kalli á þakinu (s. Karlsson på taket)  er sænsk teiknimynd frá árinu 2002. Myndin er byggð á þremur sögum Astrid Lindgren.

Tenglar
 

Sænskar teiknimyndir
Jägarna

Jägarna er sænsk kvikmynd frá 1996 leikstýrð af Kjell Sundvall og með Rolf Lassgård og Lennart Jähkel í aðalhlutverkum. Myndin var frumsýnd í Svíþjóð þann 31. janúar 1996.

Kvikmyndir frumsýndar 1996
Sænskar kvikmyndir
Trésmíðasveinaverkfallið í Kaupmannahöfn

Trésmíðasveinaverkfallið í Kaupmannahöfn vísar til verkfalls árið 1794 sem leiddu til fyrsta alsherjar verkfalls í Danmörku. Forsagan er sú að eftir brunann í Kaupmannahöfn árið 1728 þá kom mikið af trésmíðasveinum frá Þýskalandi til að taka þátt í uppbyggingunni og sveinum fjölgaði mjög. Árið 1746 voru 30 meistarar með 350 sveina en 56 árum seinna voru 39 meistarar með 716 sveina. Um langt skeið var ólga meðal iðnsveina og nokkur verkföll höfðu orðið áður, múrarasveinar lögðu niður vinnu árið 1733 og yfirvöld brugðust við með því að banna verkföll iðnsveina og það gat varðar dauðarefsingu að bindast samtökum eða að „rotte sig sammen“.

Sumarið 1794 var þremur sveinum, tveimur þýskum og einum dönskum  bannað með dómsúrskurði að fara frá meistara sínum. Þá lögðu yfir 400 trésmíðasveinar niður vinnu og héldu til bækistöðva trésmíðasveina. Þangað kom kapelán frá Nikulásarkirkju og reyndu að fá þá til að snúa aftur til starfa en þeir neituðu. Þá kom lögregla og hermenn og umkringdu svæðið og tóku til fanga þá 202 sem voru á staðnum. 78 hinna handteknu voru þvíngaðir til að fara aftur í vinnu en hinir voru dæmdir í fjóra til sex mánaða nauðungarvinnu í hlekkjum. Þegar dómurinn spurðist út hófst samúðarverkfall annarra iðnsveina í Kaupmannahöfn en 2000 af 2700 sveinum lögðu niður vinnu. Þá var dóminum yfir hinum þremur trésmíðasveinum breytt, tveimur var vísað úr landi og einn náðaður.

Þetta fyrsta alsherjarverkfall í Danmörku kom yfirvöldum í opna skjöldu og varð til þess að þau þrýstu á iðnmeistara að bæta kjör sveina og árið 1800 kom konungleg tilskipun sem tryggði sveinum rétt til að segja upp og semja um laun.

Tenglar 
 Jens Chr. Manniche, Den københavnske tømrerstrejke 1794 i Historie/Jyske Samlinger Bind Ny Række, 10 (1972) Kan læses i PDF-format på tidsskrift.dk.

 Tømrerskruen der i 1794 udviklede sig til den første generalstrejke i Danmark. Hans Scherfig Arbejderbladet, 22 Juni l941
Galdra-Imba

Galdra-Imba, Ingibjörg Jónsdóttir (fædd milli 1630 og 1640) var íslensk kona sem sökuð var um galdra. Foreldrar hennar voru séra Jón Gunnarsson prestur í Hofstaðaþingum í Skagafirði (Flugumýrar- og Hofsstaðasóknum) og ábúandi á Þverá og Helga Erlendsdóttir kona hans. Seinna varð Jón faðir hennar prestur að Tjörn í Svarfaðardal þangað til hann lét af prestskap árið 1664.

Ingibjörg giftist séra Árna Jónssyni en hann var prestsonur úr Svarfaðardal, hafði gengið í Hólaskóla og verið í nokkur ár sveinn hjá Gísla Magnússyni sýslumanni (Vísa-Gísla). Árni var prestur í Viðvík árið 1658 og er dóttir hans og Ingibjargar Þuríður talin fædd 1660 en árið 1661 flytur hann í Fagranes og er þar í tólf ár en fer svo árið 1673 að Hofi á Skagaströnd og er þar prestur í fimm ár áður en hann er borinn galdri.

Prófasturinn í Húnavatnssýslu, séra Þorlákur Halldórsson, tilkynnir Gísla biskupi Þorlákssyni um galdrarykti Árna prests vorið 1678 og er það tekið fyrir á prestastefnu sem haldin var á Spákonufelli 5. maí 1679. Árna var dæmd undanfærsla með tylftareiði en hann fær ekki nógu marga eiðmenn til að sverja og flýr austur á land og þaðan til Englands árið 1680 og andast þar ári síðan í volæði. Nafngreindir eru fjórir kærendur séra Árna og voru kærurnar algeng í svona málum, tjón á gripum, veikindi á konum og börnum, hrakningar á sjó og truflun á heimilisfriði. Málsvörn séra Árna er mjög áfátt og bendir til að hann hafi verið talsvert ruglaður á geðsmunum. Líklegt er að Árni hafi staðnæmst að Nesi í Loðmundarfirði á ferð sinni til Englands því Ingibjörg kona hans er talin búa þar með dóttur þeirra eftir að Árni hefur flúið úr landi. Galdraáburður leggst nú á Ingibjörgu og sum barna þeirra. Ekkert sjáanlegt samband er milli þeirra saka sem séra Árni var kærður fyrir og sagna sem búnar eru til um Ingibjörgu og ganga manna í millum. Hún er látin sækjast eftir lífi bónda síns, fyrirfara tveimur tengdasonum sínum og gera tilraun til að drepa Þuríði dóttur sína og fleiri menn. Einnig er hún sögð hafa látið tortíma skipi á útsiglingu, selja mýs fyrir sauði og leggja inn grjót fyrir smjör og ost úr kaupstaðnum. 

Ingibjörg leitast við að hreinsa sig af þessum galdraáburði og í Alþingisbókum Íslands árið 1687 er pistillinn „Um frelsiseið Ingibjargar Jónsdóttur úr Múlaþingi“.

Þuríður dóttir Ingibjargar giftist aðeins einu sinni og missti mann sinn, Guðmund Oddsson frá Húsavík í snjóflóði kringum 1690. Þau bjuggu í Nesi. Afkomendur þeirra kölluðust Galdra-Imbuætt. Af öðrum börnum Ingibjargar og Árna má nefna Gísla bónda í Geitavíkurhjáleigu í Borgarfirði eystri og Gunnar prest á Stafafelli í Lóni og Austari-Lyngum í Leiðvallarhreppi.

Heimild 
 Indriði Helgason, „Galdra-Imba“. Saga, II (1) (01.01.1954): 46-58.
Bólstaðarhlíð

Bólstaðarhlíð er bær í Austur-Húnavatnssýslu, gamalt höfuðból, kirkjustaður og um tíma prestssetur. Bærinn stendur í mynni Svartárdals, þar sem hann sveigir til vesturs yfir í Langadal, og telja margir að þar sé Ævarsskarð hið forna, sem talað er um í Landnámabók. Bólstaðarhlíð er ýmist talin heyra til Svartárdal eða Langadal. Þar er veðursælt og snjólétt og þar var lengi stærsta tún í sýslunni.

Hringvegurinn liggur framhjá Bólstaðarhlíð og upp á Vatnsskarð um Bólstaðarhlíðarbrekku, öðru nafni Botnastaðabrekku. í landi Bólstaðarhlíðar er félagsheimilið Húnaver.

Kirkja hefur verið í Bólstaðarhlíð frá fornu fari og var henni áður þjónað frá Bergsstöðum en árið 1970 var Bólstaðarhlíðarprestakall stofnað og prestsbústaður reistur í landi Bólstaðarhlíðar. Undir prestakallið heyrðu kirkjur á Bergsstöðum í Svartárdal, Auðkúlu, Svínavatni og Holtastöðum í Langadal auk Bólstaðarhlíðarkirkju. Prestakallið var lagt niður 2001 og er kirkjunni nú þjónað af Skagastrandarpresti. Núverandi kirkja var vígð árið 1889.

Í Bólstaðarhlíð bjó sama ættin, Bólstaðarhlíðarætt eldri, í um 300 ár, frá 1528-1825. Síðastur af þeirri ætt til að búa í Bólstaðarhlð var séra Björn Jónsson (1749-1825). Hann átti níu dætur og var mjög kynsæll og kallast afkomendur hans Bólstaðarhlíðarætt yngri.

Heimildir 

Austur-Húnavatnssýsla
Kirkjustaðir í Austur-Húnavatnssýslu
Svartárdalur (Austur-Húnavatnssýslu)
Guðrún Eggertsdóttir

Guðrún Eggertsdóttir (1637 – 1724) var íslensk hefðarkona á 17. og 18. öld, þekkt fyrir auðsöfnun og hörku við leiguliða sína. Hún bjó lengi ekkja í Saurbæ (Bæ) á Rauðasandi og átti allar jarðir í sveitinni.

Guðrún var dóttir Eggerts Björnssonar ríka á Skarði á Skarðsströnd og Valgerðar Gísladóttur konu hans og var því af ætt Skarðverja. Hún fékk auð úr föðurgarði og giftist Birni Gíslasyni sýslumanni í Bæ, sem einnig var auðugur. Hann var töluvert yngri en hún, fæddur 12. apríl 1650, en dó í ágúst 1679, tæplega þrítugur að aldri, og er sagður hafa látist úr sárasótt. Þau áttu að sögn tvö börn sem bæði dóu kornung. Guðrún bjó áfram ekkja í Bæ í 45 ár og hélt jafnan stórt og mannmargt heimili. Hún lét séra Hjalta Þorsteinsson í Vatnsfirði mála minningartöflu eftir lát Björns og eru þar myndir af þeim hjónum.

Guðrún hefur einkum orðið kunn fyrir harðræði og kúgun sem hún beitti landseta sína en hún átti allar jarðir í Rauðasandshreppi og margar jarðir við Patreksfjörð og Tálknafjörð. Hún þvingaði leigjendurna til að taka við kúgildum sem þeir urðu að ábyrgjast og lét þá einnig fóðra fyrir sig búpening. Mörgum bændum tókst varla að heyja nema fyrir fé húsfreyjunnar í Bæ og eignaðist hún smám saman flestar skepnur í hreppnum. Hún bannaði landsetum sínum að eiga hesta en lét þá taka hesta á leigu hjá sér. En ef stóð svo á að hana vantaði sjálfa hesta til einhvers brúks lét hún sækja hestana til leiguliðanna en gaf þeim engan afslátt af leigugjaldinu á móti. Sumir leiguliðanna voru svo fátækir að þeir áttu ekki potta til að elda og leigði hún þeim þá potta á okurverði, en enginn þorði að mótmæla sökum ofríkis hennar. Ef landsetarnir vildu reyna að afla sér lífsbjargar með fiskveiðum haust og vor voru þeir einnig háðir Guðrúnu því hún átti verstöðvarnar, bátana og veiðarfærin. Hún mun hafa átt 25 báta sem gerðir voru út frá verstöðvum og tók skipsrúmsgjald af mönnum og leigði þeim veiðarfæri og eldunartæki til að sjóða fisk sér til matar. 

Slík meðferð á leiguliðum var ekkert einstdæmi en Guðrún mun hafa þótt óvenju harðsækin og getur Árni Magnússon þess sérstaklega í Jarðabókinni en athugasemdir hans þar að lútandi eru á erlendum málum svo ekki gæti hver sem var lesið. Hún safnaði með þessu miklum auði til viðbótar því sem hún hafði erft og var langríkasta kona landsins þegar hún lést.

Heimildir 
  Tíminn, 21. júní 1987.
  Árbók Hins íslenska fornleifafélags, 78. árg. 1981.

Rauðisandur
Skarðverjar