alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sojasósa

Sojasósa er gerjuð kryddsósa, notuð jafnt sem borðkrydd og við matargerð. Hún er gerð er úr vatni, sojabaunum, ristuðu korni og salti. Sojasósa á uppruna sinn að rekja til Kína fyrir um 2.500 árum og á veigamikinn sess í matarmenningu flestra þjóða í austanverðri Asíu. Hún hefur einnig verið vel þekkt í vestrænni matargerð um all nokkurt skeið, en hún barst til Evrópu með hollenskum kaupmönnum á 17. öld.

Við hefðbundna sojasósugerð er sojamjöli, ristuðu hrís- eða hveitimjöli, salti og vatni blandað saman og bætt í soppuna slettu úr eldri lögun sem inniheldur gerið, en sojager er þráðlaga myglusveppur af Aspergillus ættkvísl (ýmist A. oryzae eða A. sojae). Blandan er svo látin gerjast mánuðum, eða jafnvel árum saman. Áður fyrr fór gerjunin fram í stórum, opnum kerjum sem látin voru standa utandyra, helst á sólríkum stað. Nú á tímum er notast við gerjunartanka þar sem höfð er nákvæm stjórn á umhverfisaðstæðum. 

Fjallað er um sojasósugerð á bambusberki  sem talinn er  frá um 200 Fyrir Krist. Frumgerð sojasósu var kölluð jan og barst jan-gerð til Japans og  þróaðist þar þannig að sósan var úr misó-mauki sem búið var til úr sojabaunum. Núna kallast sósa sem er unnin úr misó-mauki tamari sojasósa. Mild sojasósa er oftast ljósrauðbrún og mild og sölt á bragðið en eftir því sem sojasósa er látin gerjast lengur verður hún dekkri og sætari og  er  oft bætt við sykri, kornsterkju og karamellu til að auka gerjun og einnig hveiti ef sósan á að vera þykk.

Tilvísanir 

Matvæli
Steingrímsstöð

Steingrímsstöð er efsta virkjunin í Soginu nefnd eftir  Steingrími Jónssyni rafmagnsstjóra Reykjavíkur. Hún er yngst Sogsstöðva, tekin í notkun 1959. Útrennsli Þingvallavatns er virkjað með tveimur kaplan túrbínum með samanlagt afl uppá 27 MW.

Tilvísanir

Vatnsaflsvirkjanir á Íslandi
Virkjanir í eigu Landsvirkjunar
Laxárstöðvar

Laxárstöðvar eru þrjár og eru staðsettar í Laxá í Aðaldal.

Laxárstöðvar voru byggðar af fyrirtækinu Laxárvirkjun, sem var helmingafélag ríkisins og Akureyrarbæjar en rann inn í Landsvirkjun 1983. Landsvirkjun á og rekur nú Laxárvirkjanir.

Laxárstöðvar nýta fallið í gljúfrunum við bæinn Brúar neðst í Laxárdal. Þaðan fellur áin út í Aðaldal.
Virkjanirnar Laxá I og Laxá III eru rennslisvirkjanir. Það þýðir að virkjanirnar nýta eðlilegt rennsli Laxár. Áin rennur því beint inn í inntaksgöngin og að vatnsvélunum. Æskilegra er að hafa inntakslón.

Laxárstöð I 

Laxárstöð I 
er elsta virkjunin í Laxá og nýtir hún efri hluta fallsins við Brúar. Frá stíflunni efst í gljúfrunum er vatnið leitt fyrst í jarðgöngum og síðan í trépípu að stöðvarhúsinu um 670 m leið. Fallhæðin er 39 m og framleiðslugeta virkjunarinnar er 5 MW. Í stöðinni eru tvær vélasamstæður og var sú fyrri tekin í notkun árið 1939 en hin síðari árið 1944.

Laxárstöð II 

Laxárstöð II 

var reist á árunum 1950 til 1952. Hún hýsir einu vatnsvél stöðvarinnar sem tekin var í notkun árið 1953. Afl hennar er 9 MW. 

Stíflumannvirki Laxár II voru byggð árið 1952 til að mynda inntakslón fyrir Laxárstöð II. Heildarfallið er 29 m. 

Aðrennslispípa liggur frá stíflunni niður að Laxárstöð II, 378 m langur tréstokkur. Hann er 4 m í þvermál og flytur um 40 tonn af vatni á sekúndu. Fallhæðin er 29 m.

Fyrir ofan stöðvarhúsið er áberandi þrýstijöfnunartankur. Í vatninu sem rennur eftir tréstokknum er gífurleg hreyfiorka. Komi til þess að stöðva þurfi skyndilega vélar Laxár II myndast svokallaður vatnshamar í tréstokknum sem getur sprengt hann. Jöfnunartankurinn kemur í veg fyrir að slíkt gerist þar sem hann tekur þá við vatnshögginu. Jafnframt jafnar hann út rennslissveiflur í pípunni. Rör úr botni hans liggur niður að Laxá II.

Laxárstöð III 

Laxárstöð III, 

13,5 MW að afli, er nýjasta virkjunin í Laxá og nýtir sama fall og Laxá I. Frá stíflu Laxár I er vatnið leitt í jarðgöngum í austari gljúfurveggnum að stöðvarhúsi um 60 m inni í berginu skammt frá stöðvarhúsi Laxár I og þaðan um frárennslisgöng út í Laxá. Þessir vatnsvegir eru alls um 850 m á lengd. Í stöðinni er ein vélasamstæða sem tekin var í notkun árið 1973.

Inni í berginu er hvelfingin sem hýsir vélasamstæðu Laxár III. Upphaflega var hvelfingin hönnuð fyrir tvær vatnsvélar sem hvor um sig átti að framleiða 25 MW. Var þá miðað við 56 m háa stíflu ofar í gljúfrinu og að heildarfallhæðin yrði 83 m. Þessi virkjanatilhögun olli miklum deilum í þjóðfélaginu og gekk undir nafninu laxárdeilan. Henni lyktaði með samkomulagi um núverandi tilhögun þar sem hætt var við alla frekari stíflugerð og aðeins önnur vatnsvélin var sett niður.

Á árinu 1993 var vatnshjól hverfilsins endurnýjað og við það jókst afl stöðvarinnar úr 9 MW í 13,5 MW.

Tilvísanir

Heimildir

Tenglar 
 Heimasíða Landsvirkjunar

Vatnsaflsvirkjanir á Íslandi
Virkjanir í eigu Landsvirkjunar
Ljósafossstöð

Ljósafosstöð er elsta vatnsaflstöðin við Sogið og liggur  við útfall árinnar úr Úlfljótsvatni nokkur hundruð metrum ofan við Írafossstöð. 

Sogsstöðvar eru þrjár talsins og sú nýjasta er Steingrímsstöð sem hóf rekstur 1959. Reykvíkingar byggðu Ljósafossstöð til að afla  rafmagns  til borgarinnar og hófst rekstur hennar árið 1937. Stöðin var stækkuð 1944 og eru í henni 3 vélasamstæður samtals  15,3 MW að afli.  Stöðin tilheyrði Sogsvirkjun sem var helmingafélag Reykjavíkurborgar og íslenska ríkisins og var lagt inn í Landsvirkjun við stofnun þess fyrirtækis 1965. Landsvirkjun á og rekur Ljósafossstöð og endurbætti hana verulega á árunum 1996 til 2000.

Sigurður Guðmundsson arkitekt teiknaði stöðina í fúnkisstíl en framan á stöðvarhúsinu er lágmynd eftir Ásmund Sveinsson myndhöggvara sem heitir Ljósberinn.

Tilvísanir

Tenglar
 Heimasíða Landsvirkjunar
 Ljósmyndir á vegum islandsmyndir.is 

Grímsnes- og Grafningshreppur
Vatnsaflsvirkjanir á Íslandi
Virkjanir í eigu Landsvirkjunar
Eðjufiskur

Eðjufiskur, boguggi eða leirgedda er eina tegundin eftirlifandi í ættbálknum eðjufiskar.

Eðjufiskurinn er ferskvatnsfiskur og veiðist aðallega í ferskvatni í Norður Ameríku

Heimildir

Geisluggar
Osteoglossomorpha

Osteoglossomorpha er ættbálkur innan geislugga flokksins. Ættbálkurinn inniheldur tvær ættir, beintungur og Hiodontiformes.

Geisluggar
Tíðindalaust á vesturvígstöðvunum

Kvikmyndin All Quiet on the Western Front (íslenska: Tíðindalaust á vesturvígstöðvunum) var frumsýnd árið 1930 í leikstjórn Lewis Milestone. Myndin er byggð á samnefndri skáldsögu sem kom út á bók 1929 (birtist fyrst í dagblaðinu Vossische Zeitung árið áður) og var skrifuð af þýska rithöfundinum Erich Maria Remarque. Kvikmyndin hlaut tvenn Óskarsverðlaun, mynd ársins og leikstjóri ársins. Hún var tilnefnd til tveggja annarra Óskarverðlauna, auk þess að hljóta þrenn önnur verðlaun. Þess má geta að All Quiet on the Western Front var þriðja myndin til að hljóta Óskarsverðlaunin fyrir mynd ársins.

Söguþráður 
Myndin fjallar um þýska bekkjabræður sem eru sannfærðir af kennaranum sínum og skrúðugri ræðu hans sem einkenndist af miklum þjóðernisstefnu áróðri um það að berjast fyrir landið sitt og ganga í herinn. Þeir eru allir mjög spenntir útaf þessu en einhverju síðar verður þeim ekki sama hugar. Hlutirnir ganga ekki alveg eins og þeir vildu þó og er vera þeirra í hernum sem og á stríðs vellinum ekki eins og þeir hefðu búist við. Þeir sjá að ræða kennarans hafði einungis verið glysfyllt kjaftæði og þeir fóru að meta líf sitt sem og óvinsins. 

Himmelstoss liðþjálfi og fyrrum póstmaður hittir þá  í herþjálfun og er hann með alvarlegu móti. Hann vill að drengirnir gleymi öllu því þeir eiga að tileinka sér hermanna hlutverkið. Hermaður hefur bara einn tilgang; að fylgja skipunum. Þeir gætu dáið í bardaga og aldrei hitt vini sína né vandamenn aftur. Þeir gætu til dæmis misst limi eða orðið fyrir andlegum skaða og myndu þá aldrei geta orðið það sem þeir voru fyrir stríðið aftur né það sem þeim langar að vera seinna. Þeir eiga þess vegna ekki að hafa of miklar vonir og eiga bara að sætta sig við hvað mun verða um þá og alla í kringum þá. Þeim ber að fylgja skipunum og gera það sem þeim er sagt. Þeir eiga að vera ,,harðsoðnir” eins og Himmelstoss segir við þá, engum öðrum háðir og sjálfstæðir.

Leikarar

Viðtökur 
Myndinni var vel tekið og má nefna að árið 1990 var sú ákvörðun tekin að varðveita myndina hjá Bandarísku ‘þjóðarbókhlöðunni‘ þar sem hún hafði menningarlegt sem og sögulegt gildi. Það var mat sumra að það ætti að talsetja verkið á öllum tungumálum og nota hana í forvarnarskyni þar til orðið „stríð“ myndi hverfa úr orðabókinni. Þess má geta að Adolf Hitler og Nasistaflokkurinn létu banna myndina í Þýskalandi á fjórða áratugnum þar til snemma á fimmta áratugnum. þótt myndin mældi á móti stríði var myndin endurunnin árið 1939 þar sem henni fylgdi skilaboð sem mældu á móti nasistum. Auk þess á tímum Kóreu stríðsins var myndinni breytt á ákveðnum tímapunkti og  var látinn styðja og stuðla að stríðinu og að inngöngu í herinn.

Hlekkir 
 
 2 ræður úr myndinni á ýmsu formi from AmericanRhetoric.com

Bandarískar kvikmyndir
Elopomorpha

Elopomorpha er yfirættbálkur sem tilheyrir flokknum geisluggar. Til þessa yfirættbálks tilheyra eftirfarandi ættbálkar og undirættbálkar:

 Elopiformes
 Elopidae
 Megalopidae
 Albuliformes
 Albulidei
 Notacanthoidei
 Anguilliformes
 Anguilloidei
 Nemichthyoidei
 Congroidei
 Synaphobranchoidei
 Saccopharyngiformes
 Cyematidae
 Saccopharyngidae
 Eurypharyngidae
 Monognathidae

Geisluggar
Dúfan

Dúfan (Die Taube) er önnur skáldsaga þýska rithöfundarins Patrick Süskind sem skrifaði einnig bókina Ilmurinn. Hún kom fyrst út árið 1987.

Þýskar skáldsögur
Ostariophysi

Ostariophysi er yfirættbálkur innan flokksins geisluggar. Hann er næst stærsti yfirættbálkur flokksins með í kringum 8.000 tegundir.

Geisluggar
Driver (tölvuleikjaröð)

Driver er leikjasería sem nú tilheyra sjö leikir en áttundi er á leiðinni.

Driver (1999)
Driver 2 (2000)
Driv3r (2004)
Driver: Parallel Lines (2006)
Driver: Vegas (2006)
Driver 76 (2007)
Driver: LA Undercover (2007)

Tölvuleikir
Lina Wertmüller

Lina Wertmüller (f. 14. ágúst 1928; d. 9. desember 2021) var ítalskur kvikmyndaleikstjóri. Hún var fyrsta konan sem hlaut tilnefningu til Óskarsverðlauna fyrir leikstjórn fyrir kvikmyndina Sjö sætar (Pasqualino Settebellezze) árið 1976. Hún vakti fyrst alþjóðlega athygli með fjórleik sínum þar sem Giancarlo Giannini fer með aðalkarlhlutverkið; Mimi og mafían 1972, Kvikmynd um ást og stjórnleysi 1973, Óvenjuleg örlög 1974 og Sjö sætar 1975. Í myndunum er gróteskum húmor og kaldhæðni beitt til að draga upp mynd af hlutskipti fátæks alþýðufólks á Suður-Ítalíu. Aðalsöguhetjan er alltaf alþýðumaður (verkamaður, smákrimmi, bóndi, sjómaður) sem leikinn er af Giannini og í samböndum hans við konur endurspeglast stéttabaráttan og vonlítil staða verkafólks gagnvart hinum ríku og voldugu. Wertmüller var sökuð um kvenfyrirlitningu vegna þess hvernig farið er með kvenpersónur í myndum hennar, einkum í Óvenjuleg örlög.

Heimildir 

Ítalskir kvikmyndaleikstjórar
Giancarlo Giannini

Giancarlo Giannini (f. 1. ágúst 1942) er ítalskur leikari sem vakti fyrst athygli fyrir hlutverk sitt í frægri sviðsuppfærslu Franco Zeffirelli á Rómeó og Júlíu en varð síðar þekktastur fyrir hlutverk sín í fjórleik Linu Wertmüller frá 8. áratugnum um alþýðufólk frá Suður-Ítalíu. Auk þeirra hefur hann leikið í fjöldamörgum kvikmyndum, bæði með ítölskum leikstjórum og leikstjórum frá öðrum löndum. Meðal þeirra síðarnefndu eru Rainer Werner Fassbinder í Lili Marleen 1980, Francis Ford Coppola í New York Stories 1989 og Ridley Scott í Hannibal frá 2001. Hann fór með hlutverk tengiliðarins René Mathis í Bond-myndunum Casino Royale 2006 og Quantum of Solace 2008. 

Ítalskir leikarar
Marcello Mastroianni

Marcello Mastroianni (28. september 1924 – 19. desember 1996) var ítalskur leikari. Hann varð fyrst þekktur í kvikmyndum á tímum ítalska nýraunsæisins á 5. og 6. áratugnum og lék eitt aðalhlutverkið í La dolce vita Fellinis 1960 sem markar að vissu leyti endalok þess. Á 7. áratugnum var hann, ásamt Alberto Sordi, Ugo Tognazzi, Vittorio Gassman og Nino Manfredi, einn af þekktustu leikurum ítölsku gamanmyndarinnar. Á 9. áratugnum lék hann meðal annars í þremur myndum Fellinis en síðustu árin sem hann lifði vann hann aðallega utan Ítalíu. Hann lék meðal annars í kvikmynd Roberts Altman Prêt-à-Porter 1994.

Ítalskir leikarar
Jógúrt

Jógúrt er mjólkurafurð sem hefur verið gerjuð (sýrð) með aðstoð mjólkursýrugerla. Við gerjunina umbreyta gerlarnir laktósa (mjólkursykri) í mjólkursýru, sem aftur verkar á mjólkurprótínin þannig að mjólkin þykknar og verður nánast hlaupkennd. Samspil þessarra eðlisbreytinga og myndunar bragðefna í gerlunum leiðir til hinna einkennandi áferðar- og keimeiginleika jógúrtarinnar.

Gerlarnir sem oftast eru notaðir við jógúrtgerð eru Lactobacillus bulgaricus og Streptococcus thermophilus, en einnig er algengt að öðrum gerlum sé bætt út í jógúrtina til þess annað hvort að framkalla æskilega keimeiginleika eða vegna meints heilsufarslegs ávinnings. Jógúrt getur því verið markaðssett sem markfæði og inniheldur þá gjarnan Bifidobacterium tegundir, Lactobacillus acidophilus og/eða Lactobacillus casei.

Mjólkurafurðir
Ítalska nýraunsæið

Ítalska nýraunsæið (ítalska: Il Neorealismo) var ríkjandi stefna í ítalskri kvikmyndagerð fyrstu árin eftir Síðari heimsstyrjöld. Upphaf stefnunnar má rekja til hóps róttækra kvikmyndagagnrýnenda í kringum tímaritið Cinema í Róm á tímum fasismans. Þessi hópur taldi meðal annars Michelangelo Antonioni, Luchino Visconti, Gianni Puccini, Cesare Zavattini, Giuseppe De Santis og Pietro Ingrao, sem einkum gagnrýndu svokallaðar telefono bianco-myndir sem voru stofudrama að bandarískri fyrirmynd úr heimi góðborgara og aðals. Fyrsta kvikmyndin sem opinberlega var kennd við nýraunsæið var Róm, óvarin borg eftir Roberto Rossellini 1945, sem fjallaði um hina skammvinnu þýsku hersetu í Róm 1943. Áður hafði kvikmyndin Heltekinn eftir Visconti verið bönnuð af kvikmyndaeftirlitinu 1943 en sú mynd var undir miklum áhrifum frá ljóðræna raunsæinu í franskri kvikmyndagerð fyrir stríð. 

Helstu einkenni ítalska nýraunsæisins voru sögur af alþýðufólki, yfirleitt settar fram með stuttum laustengdum atriðum, með áherslu á tilfinningar fremur en pólitískan boðskap, tökur á raunverulegum stöðum (ekki í kvikmyndaveri), ómenntaðir leikarar í aukahlutverkum og jafnvel aðalhlutverkum, notkun venjulegs talmáls og heimildarmyndastíll í kvikmyndatöku. Með því að notast við talsetningu var hægt að skapa breiða sviðsetningu með mörgu fólki í mynd í einu. Með þessum hætti reyndu leikstjórarnir að skapa raunsæja mynd af ítölsku samfélagi eftirstríðsáranna sem einkenndist af atvinnuleysi og fátækt. 

Ítalska nýraunsæið var nátengt samfélagsaðstæðum á Ítalíu eftirstríðsáranna og um leið og efnahagsástandið batnaði upp úr 1950 tóku vinsældir nýraunsæisins að dala. Fyrstu kvikmyndir Fellinis voru í þessum anda en í talsvert ólíkum stíl og með La dolce vita 1960 sagði hann alveg skilið við nýraunsæið með sögum af næturlífi fræga fólksins í Róm. Ítalska nýraunsæið hafði samt gríðarleg áhrif á ítalska kvikmyndagerð um langt skeið og var einn af áhrifavöldum listrænu kvikmyndanna og frönsku nýbylgjunnar á 7. og 8. áratugnum. Sumir af leikstjórum ítalska nýraunsæisins gerðu sínar bestu myndir löngu síðar.

Ítölsk kvikmyndagerð
Stefnur í kvikmyndagerð
Frumbroddgeislungar

Frumbroddgeislungar (Protacanthopterygii) er yfirættbálkur innan flokksins geisluggar.

Geisluggar
Silfurfiskar

Silfurfiskar (Stenopterygii) er yfirættbálkur innan flokksins geisluggar.

Geisluggar
Paracanthopterygii

Paracanthopterygii er yfirættbálkur innan flokksins geisluggar.

Geisluggar
Fanta

Fanta er appelsínugosdrykkur og er vörumerki í eigu Coca-Cola gosdrykkjaframleiðandans.
Broddgeislungar

Broddgeislungar (Acanthopterygii) er yfirættbálkur innan flokksins geisluggar.

Geisluggar
Ashton Kutcher

Ashton Kutcher eða Christopher Ashton Kutcher eins og hann heitir fullu nafni (fæddur 7. febrúar 1978) er bandarískur leikari og fyrirsæta. Hann bjó til þættina Punk'd sem er eins og Tekinn (sem Auðunn Blöndal gerði á Íslandi) og hann stríðir frægum stjörnum t.d. Zac Efron. Hann er frægastur fyrir að leika í Dude, where's my car?, Just Married, The Butterfly Effect, The Guardian og What Happens in Vegas. Hann er samt þekktastur fyrir að leika Micheal Kelso í þáttunum That 70's Show.

Kutcher, Ashton
Aulopiformes

Aulopiformes er eini ættbálkurinn innan yfirættbálksins cyclosquanata.

Geisluggar
Myctophiformes

Myctophiformes er eini ættbálkurinn innan yfirættbálksins Scopelomorpha.

Geisluggar
Kóngar

Kóngar (Lampridiformes) er eini ættbálkurinn innan yfirættbálksins lampridiomorpha.

Geisluggar
Michelangelo Antonioni

Michelangelo Antonioni (29. september 1912 – 30. júlí 2007) var ítalskur kvikmyndaleikstjóri. Hann hóf feril sinn sem kvikmyndagagnrýnandi og varð samstarfsmaður Roberto Rossellini. Fyrstu stuttmyndirnar sem hann gerði sjálfur voru í anda ítalska nýraunsæisins en fyrsta kvikmynd hans í fullri lengd, Cronaca di un amore 1950 fjallaði um miðstéttarfólk fremur en verkafólk. Myndir hans frá 6. áratugnum fjölluðu um firringu og brátt fór að gæta formtilrauna á borð við langar tökur og hæga eða enga framvindu í frásögninni.

Um miðjan 7. áratuginn gerði hann samning við framleiðandann Carlo Ponti um þrjár myndir á ensku sem MGM myndi dreifa. Sú fyrsta, Blowup (1966), náði miklum vinsældum, en hinar tvær, Zabriskie Point (1970) og The Passenger (1975) fengu mun síðri viðtökur. 

1985 fékk hann slag sem lamaði hann að hluta og gerði hann mállausan. Eftir það gat hann lítið fengist við kvikmyndagerð þótt hann tæki þátt í að gera Beyond the Clouds með Wim Wenders 1995. 1996 fékk hann heiðursverðlaun bandarísku kvikmyndaakademíunnar. 

Ítalskir kvikmyndaleikstjórar
Luchino Visconti

Luchino Visconti di Modrone, greifi af Lonate Pozzolo (2. nóvember 1906 – 17. mars 1976) var ítalskur kvikmyndaleikstjóri. Faðir hans var hertogi af Grazzano og fjölskylda hans með þeim ríkustu á allri Norður-Ítalíu. Þrítugur fór hann til Parísar þar sem hann varð aðstoðarmaður Jean Renoir. Í Síðari heimsstyrjöldinni varð hann hluti af hópnum í kringum Vittorio Mussolini og tímaritið Cinema. Sína fyrstu kvikmynd, Heltekinn (Ossessione), gerði hann 1943 í anda ítalska nýraunsæisins eftir skáldsögunni Pósturinn hringir alltaf tvisvar. Myndin var bönnuð af leppstjórn fasista á Norður-Ítalíu. 

Visconti hélt áfram að gera myndir í anda nýraunsæisins allan 6. áratuginn en eftir 1960 tóku myndir hans að snúast meira um hnignun aðalsins. 1963 gerði hann stórmyndina Hlébarðinn eftir sögu Giuseppe Tomasi di Lampedusa. 1969 kom síðan út Ragnarök, Dauðinn í Feneyjum 1972 og Ludwig 1975 sem eru saman kallaðar „þýski þríleikurinn“. Á sama tíma fékkst hann við óperuleikstjórn og stjórnaði meðal annars nokkrum frægum uppfærslum með Mariu Callas í La Scala á 6. áratugnum.

Ítalskir kvikmyndaleikstjórar
Yotta

Yotta er forskeyti fyrir 10024 (1000^8) og er komið af orðinu okta (átta) í grísku því 10008 (1000^8) er jafnt 1024. Það er venjulega táknað með stafnum „Y“.

Heimild 
 
 

Forskeyti
The Pirate Bay

The Pirate Bay er sænsk torrent-síða sem var stofnuð árið 2003 af Piratbyrån en síðan hefur verið rekin sjálfstætt síðan 2004. The Pirate Bay kallaði sig „stærstu BitTorrent-síðu heims“ og taldist 123. vinsælasta vefsíða heims samkvæmt mælingum Alexa Internet árið 2008.

31. mars 2006 leitaði lögreglan í Stokkhólmi í húsnæði félagsins og gerði vefþjóna upptæka en það olli því að síðan virkaði ekki í þrjá daga. Fyrirtækið hefur nokkrum sinnum komið fyrir dómstóla vegna gruns um brot á höfundaréttalögum og til þess að sækja eigin mál. 15. nóvember 2008 tilkynnti The Pirate Bay að vefsíðan hefði alls 25 milljónir deilenda.

Tilvísanir

Tenglar 
 Heimasíða

BitTorrent heimasíður
Kevin Smith

Kevin Smith (fæddur 2. ágúst 1970 í New Jersey) er leikari, handritshöfundur, rithöfundur og leikstjóri í Los Angeles. Hann gerir grínmyndir. Hann byrjaði á fyrstu kvikmynd sinni árið 1994, hún hét Clerks og gerist í verslun í New Jersey en hann leikur í henni persónuna Silent Bob. Önnur mynd hans hét Mallrats en hún gerist í verslunarmiðstöð. Seinna kom út mynd sem heitir Jay And Silent Bob Strike Back. Í henni leikur hann Silent Bob. Seinna kom út Clerks 2 en hún gerist á veitingastað. Kevin Smith starfar oft með Ben Affleck, Matt Damon, Jason Lee, Ethan Suplee, Brian O'Halloran, Jason Mewes og Jeff Anderson, en þau hafa leikið í myndum hans oftar en einu sinni. 28.nóvember 2008 sendi hann frá sér kvikmynd sem heitir Zack And Miri Make A Porno

Smith, Kevin
Smith, Kevin
Handritshöfundur

Handritshöfundur er maður sem skrifar handrit fyrir kvikmynd, sjónvarpsþætti eða leikrit.

Í starfi handritshöfundar felst meðal annars rannsóknarvinna, að skrifa handrit, fá athugasemdir og endurrita.

Kvikmyndagerð
Búðarlokur

Búðarlokur (enska: Clerks) er bandarísk svarthvít gamanmynd frá árinu 1994. Myndin er eftir Kevin Smith og með aðalhlutverkin fara Brian O'Halloran (sem Dante Hicks) og Jeff Anderson (sem Randal Graves). Myndin segir frá tveimur afgreiðslumönnum í New Jersey og samskiptum þeirra einn dag. Jay og Silent Bob (Jason Mewes og leikstjórinn, Kevin Smith) komu í fyrsta sinn fram í myndinni sem eiturlyfjasalar á götunni framan við búðina. Önnur aðalhlutverk eru leikin af Marilyn Ghigliotti og Lisa Spoonhauer. 

Myndin skiptist í níu atriði sem tákna níu stig helvítis í Hinum guðdómlega gleðileik Dante Alighieri.

Myndin, sem kostaði aðeins 27.575 dali í framleiðslu, varð óvænt gríðarvinsæl og náði inn þremur milljónum í tekjur af sýningum í kvikmyndahúsum. Framleiðslufyrirtæki myndarinnar, View Askew Productions, sem Smith stofnaði ásamt Scott Mosier, hefur síðan framleitt fjölda mynda á borð við Mallrats (1995), Leitin að Amy (1997), Dogma (1999) og Stúlkan frá Jersey (2004).

Bandarískar kvikmyndir
Kvikmyndir frá 1994
Jay og Silent Bob

Jay og Silent Bob eru kvikmyndapersónur leiknar af Jason Mewes og Kevin Smith. Þeir koma yfirleitt fram sem marijúanasölumenn sem hanga á götuhornum og angra vegfarendur. Jay hefur oftast orð fyrir þeim báðum en Silent Bob á það til að halda langar heimspekilegar ræður. 

Þeir birtust fyrst kvikmyndunum Búðarlokur (1994) og Mallrats (1995) og síðan í flestum mynda Smith eins og Stúlkan frá Jersey (2004), Zack og Miri gera klámmynd (2008) og Cop Out (2010). Þeir eru í titilhlutverkum í Jay og Silent Bob snúa aftur (2001) og teiknimyndinni Jay & Silent Bob’s Super Groovy Cartoon Movie (2013).

Skáldaðir eiturlyfjasalar
Bandarískar kvikmyndapersónur
Ari Johnsen

Ari Márus Johnsen (skírður Ari Maurus Jónsson, en var líka stundum nefndur Ari Jónsson og Ari Márus Daníelsson Johnsen) (30. maí 1860 – 17. júní 1927) var fyrsti lærði óperusöngvarinn frá Íslandi. Hann starfaði aðallega í Þýskalandi, t.d. í Berlín, Leipzig og Hamborg, en kom einnig fram í Lundúnum. Hann hætti að syngja árið 1909, þar eð hann taldi sig þá vera orðinn of gamall til að syngja, og stundaði eftir það eingöngu söngkennslu í Hamborg og síðan í Kaupmannahöfn.  Hann var kallaður sönglistarmaður í blöðunum kringum aldamótin 1900.

Tilvísanir

Tenglar 
 Fyrsti íslenski óperusöngvarinn - Ari M. Jónsson-; grein í Lögbergi 1958
 Ari Johnsen, söngvari; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1927
 Ari Johnsen; grein í Morgunblaðinu 1927

Íslenskir óperusöngvarar
Firmicutes

Firmicutes er fylking innan ríkis gerla (Bacteria). Hún er fremur tegundarík, inniheldur að minnsta kosti 274 ættkvíslir. Heitið Firmicutes kemur úr latínu og þýðir sterk (firmus) húð (cutis) og er þar vísað til frumuveggjarins, en eitt af mikilvægum einkennum fylkingarinnar er hin tiltölulega einfalda en rammgerða, Gram-jákvæða bygging frumuveggja flestra tegunda hennar. Önnur meginfylking Gram-jákvæðra gerla eru Geislagerlar (Actinobacteria). 

Gerlar
Bacilli

Bacilli er flokkur innan fylkingarinnar Firmicutes. Flokkurinn, sem eingöngu inniheldur Gram-jákvæða gerla skiptist í tvo ættbálka, Bacillales og Lactobacillales.

Gerlar
Bacillales

Bacillales er ættbálkur Gram-jákvæðra gerla innan flokksins Bacilli. Ættbálknum er skipt í 10 ættir sem meðal annars innihalda ættkvíslir á borð við Bacillus, Listeria og Staphylococcus.

Gerlar