alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Mið-London

Mið-London (enska: Central London) eru þau hverfi í London sem eru næst miðborginni. Engin opinber skilgreining er til á svæðinu sem menn nefna Mið-London og varast ber að rugla því saman við innri London. Mið-London nær yfir um það bil 26 km² svæði, og er báðum megin við Thamesána. 

Mið-London skiptist í þrjú svæði: 
 Lundúnaborg, gamla hjarta borgarinnar
 West End, stórt hverfi í Westminsterborg
 South Bank, svæði sunnan megin við Thames-ána

Tenglar 
 Loftmynd af Mið-London

Svæði í London
Réttarríki

Réttarríki er hugtak í réttarheimspeki sem vísar til formlegra eiginleika sem lög verða að hafa til þess að geta þjónað þeim frumtilgangi sínum að hafa áhrif á háttsemi manna. Meðal eiginleika sem uppfylla verður til að standast almennar kröfur um réttarríki eru meðal annars að lögin séu framkvæmanleg, skiljanleg, aðgengileg, framvirk og almenn. Hugtakið vísar jafnframt í víðari skilningi til þeirrar hugmyndar að samfélög skuli lúta sameiginlegum og almennum lögum sem skuli gilda jafnt um valdhafana sem aðra og séu ekki byggð á geðþóttavaldi.

Skilgreiningar á réttarríki
Í víðri merkingu getur hugtakið réttarríki einfaldlega vísað til þess að fólki beri að hlýða réttinum og láta hann stjórna gerðum sínum í samfélaginu. Í þrengri merkingu vísar hugtakið gjarnan til þess að ríkisvaldið sé jafnframt háð og bundið lögum og að athafnir og ákvarðanir þess verði að vera bundnar lagaheimildum.

Ísraelski réttarheimspekingurinn Joseph Raz setti fram skilgreiningu á réttarríki í greininni „Réttarríkið og dyggð þess“ sem birtist í lögfræðitímaritinu The Law Quarterly Review árið 1977. Raz skilgreindi hugtakið sem svo að til að uppfylla skilyrði réttarríkis þurfi þjóðfélög að vera lögbundin og að borgarar, þar á meðal pólitískir valdhafar, verði að fylgja lögunum. Lögin sjálf verði að uppfylla ýmsa eiginleika til að geta uppfyllt þann tilgang sinn að hafa áhrif á hegðun fólks. Raz tók saman átta meginreglur sem fylgja þyrfti við gerð laga til þess að þau séu gædd þessum eiginleikum:
 Lögin þurfi að vera framvirk, aðgengileg og skýr,
 Lögin þurfi að vera tiltölulega stöðug,
 Setning nákvæmra og sértækra lagafyrirmæla verði að vera byggð á aðgengilegum, stöðugum, skýrum og almennum reglum,
 Sjálfstæði dómstóla verði að vera tryggt,
 Grunnreglur réttlátrar málsmeðferðar verði að virða,
 Dómstólarnir verði að gæta þess að aðrar meginreglurnar séu virtar,
 Dómstólarnir verði að vera aðgengilegir borgurunum,
 Mat saksóknara og lögreglu megi ekki spilla lögunum.

Heimildir
 
 

Tilvísanir

Réttarheimspeki
Tegundir stjórnarfars
Lækir í Neskaupstað

Eftirfarandi er listi yfir læki í Neskaupstað. Byrjað að austan og haldið inn bæinn:

 Stórilækur, við vitann. 
 Bakkabakkalækur, Bakkalækur, vestan heimavistar 
 Neslækur, austan Nesskóla 
 Kvíabólslækur, vestan íþróttavallar 
 Stekkjarlækur, kemur út í stokk undan nýju bæjarskrifstofum. 
 Konráðslækur, vestan við pósthús, kemur út í stokk austan við Samkaup.
 Stefánslækur, er austan við Heiðabýli, rennur í stokk út í sjó vestan Olís. 
 Tungulækur, vestan við Tungu
 Gilsbakkalækur (Akurslækur), rennur í gili austan við Franskamel.
 Tröllaneslækur
 Tröllagilslækur
 Bjarnarborgarlækur, vestan við gamla Olís (gamla Atóm)  
 Strandarlækur,
 Hlauplækur,  
 Kristínarlækur,  
 Sturluennislækur,  
 Bjargslækur, austan við þar sem Bjarg stóð. 
 Naustalækur, vestan við Naustahvamm.
 Landalækur,
 Vindheimslækur,

Fjarðabyggð
Ár á Íslandi
Bergvatn

Bergvatn er tært (rennandi) vatn, sem er ýmist lindavatn eða tært yfirborðsvatn í ám og lækjum. Ár með bergvatni kallast bergvatnsár. Jökulvatn, mýravatn og annað óhreint vatn er ekki bergvatn.

Tilvísanir 

Jarðfræði
Jökulvatn

Jökulvatn er leysingavatn úr jökli. Ár með jökulvatni kallast jökulár. Oftast er grugg og ýmis uppleyst efni í jökulvatni. Fínasta gruggið sest ekki á botninn þó að vatnið standi lengi, eins og sjá má í Lagarfljóti. Þegar jökulvatn kemur í sjó falla agnirnar þó smám saman til botns.

Í straumhörðum jökulám getur verið mikill aurburður, sem skiptist í svifaur og botnskrið.

Tilvísanir 
<references>

Jarðfræði
Jöklar
Naustahvammur

Naustahvammur var hjáleiga frá Nesi í Norðfirði, leystist upp sem bújörð og varð að þéttbýlinu Neskaupstaður.

Neskaupstaður
Vesturlönd

Vesturlönd eru þau lönd sem eru á vesturhveli jarðar og er orð notað til að lýsa menningu og þjóðfélagi þessara landa. Skilgreining orðsins hefur breyst með tímanum og getur hafa orðið til í Grikklandi hinu forna og Rómaveldi. Smám saman uxu þessi heimsveldi í austur og suður, og þau sigruðu margar aðrar stórar siðmenningar og seinna uxu þau í norður og vestur til að ná yfir Mið- og Vestur-Evrópu. 

Oftast eru lönd Evrópu (einkum Vestur-Evrópu) og Norður-Ameríku talin til vesturlanda en einnig lönd Suður-Ameríku og jafnvel Eyjaálfa vegna menningartengsla. 

Vesturlönd
Å (bókstafur)

Å  er 27 bókstafurinn í finnsku og sænsku stafrófunum og 29 í dönsku og norsku stafrófunum. Fyrir utan að vera notað í þessum norrænum tungumálum er bókstafurinn Å notaður í nokkrum fleiri málum m.a. norðfrísnesku, vallónsku og samískum málum.

Å er ekki notað í finnsku nema í finnlands-sænskum nöfnum og bókstafurinn er nefndur ruotsalainen o (sænskt o).

Framburður 
Bókstafurinn Å á skandinavískum málum samsvarar næstum framburðinum á bókstafnum O á íslensku. En er í raun tvö hljóð, eitt stutt og annað langt. 
 Styttri gerðin er táknuð  í alþjóðlega hljóðstafrófinu.
 Á norsku og sænsku er lengri gerðin táknuð . Lengri gerðin er táknuð  á dönsku.

Saga 
Bókstafurinn Å er upphaflega langt a-hljóð, IPA /aː/, og var skrifað aa á norrænum málum á miðöldum. Þegar á leið miðaldir breytist langa a-hljóðið /aː/ í nútíma å-hljóð . Á sama hátt og æ, ä, ö og ø (sem upphaflega var skrifað sem ae annars vegar og hins vegar sem oe) varð bókstafurinn å til þegar spara átti pláss við skriftir og aa var skrifað með því að setja eitt a ofan á annað. Við útgáfu Nýja testamentisins á sænsku 1526 var a með litlu o fyrir ofan notað í stað aa'. Aa var notað í norskri stafsetningu í stað å þangað til 1917 og í dönsku þangað til 1948. Í þessum málum er enn algengt að skrifa Aa í stað Å/å í nöfnum t.d. "Braaten", "Aabenraa" og "Aalborg".

 Annað 
 Tólf staðir í Svíþjóð, fimm staðir í Noregi og einn staður í Danmörku, heita Å.
 Å er skammstöfun á lengdareiningunni ångström (1 · 10-10 m), sem er nefnt eftir sænska eðlisfræðingnum Anders Jonas Ångström
 Á dönsku, norsku og sænsku þýðir Å á, fljót eða vatnsfall.

 Å er kóðað í Unicode sem U+00C5 og å'' sem U+00E5.

Afbrigði latneska stafrófsins
Poison

Poison getur átt við:

Bókmenntir 
 „Poison“, smásögu eftir Roald Dahl
 Poison, skáldsögu eftir Alexander Kielland

Kvikmyndir og sjónvarp 
 Poison, kvikmynd leikstýrt af Todd Haynes
 „Poison“, þáttur í þáttaröð um House
 „Poison“, þátt í þáttaröð um Law & Order: Criminal Intent

Tónlist 
 Poison, bandaríska þungarokkshljómsveit
 Poison, EP-plötu eftir Groove Coverage
 „Poison“, lag með Alice Cooper
 „Poison“, lag með hljómsveitinni The Prodigy
Ealing

Þessi grein fjallar um bæinn. Um borgarhlutann, sjá Ealing (borgarhluta).

Ealing er bær í borgarhlutanum Ealing í Vestur-London. Hann er í úthverfum og staðsettur um það bil 12,4 km vestan megin við Charing Cross. Bærinn dregur nafnið sitt úr saxnesku nafni Gillingas. 

Á Englandi er hann þekktastur fyrir kvikmyndaverin Ealing Studios. Þessi kvikmyndaver eru þau elstu í heimi og eru þekkt fyrir að framleiða gamanleikina Kind Hearts and Coronets, Passport to Pimlico, The Ladykillers og The Lavender Hill Mob. BBC tók við stjórn veranna árið 1955 og svo var bærinn í sjónvarpsþáttum eins og Doctor Who og Monty Python's Flying Circus. Nokkrar kvikmyndir hafa verið framleiddar í þessum verum, til dæmis Notting Hill, The Importance of Being Earnest og Star Wars Episode II: Attack of the Clones.

Ealing
Bæir á Englandi
Ingunn Arnórsdóttir

Ingunn Arnórsdóttir var íslensk menntakona og kennari á 12. öld. Hún var skagfirsk, af ætt Ásbirninga, dóttir Arnórs Ásbjarnarsonar og systir Kolbeins Arnórssonar, föður þeirra Arnórs og Tuma Kolbeinssona. Hún var á Hólum hjá Jóni biskupi Ögmundssyni og er fyrsta íslenska konan sem sögur fara af sem var menntuð í latínu og öðrum fræðum til jafns við pilta og kenndi þeim líka. Ekki er vitað hvort Ingunn fékk kennslu með skólasveinum eða hvort henni tókst einfaldlega að nema það sem verið var að kenna þeim um leið og hún sinnti handavinnu sinni og öðrum verkum. Frá henni segir í sögu Jóns biskups, þegar taldir hafa verið upp nokkrir vel menntaðir skólapiltar, þar á meðal tveir sem síðar urðu biskupar:

„Þar var og í fræðinæmi hreinferðug jungfrú, er Ingunn hét. Öngum þessum var hún lægri í sögðum bóklistum, kenndi hún mörgum grammaticam og fræddi hvern er nema vildi; urðu því margir vel menntir undir hennar hendi. Hún rétti mjög latínubækur, svo að hún lét lesa fyrir sér, en hún sjálf saumaði, tefldi, eða vann aðrar hannyrðir með heilagra manna sögum, kynnandi mönnum guðs dýrð eigi aðeins með orðum munnnáms, heldr og með verkum handanna."

Ingunn Arnórsdóttir var líka einn heimildarmanna Odds Snorrasonar munks á Þingeyrum þegar hann skrifaði Ólafs sögu Tryggvasonar.

Ingunnarskóli í Grafarholti í Reykjavík er kenndur við Ingunni og árið 2017 ákvað borgarráð Reykjavíkur að gata á svæði Vísindagarða í Vatnsmýrinni í Reykjavík yrði nefnd Ingunnargata eftir Ingunni Arnórsdóttur.

Heimildir 
 
„Nafni Hallsvegar ekki breytt í Fjölnisbraut.“ Ruv.is, 10. febrúar 2017 (skoðað 22. júní 2019)

Tenglar 
 Vefsíða Ingunnarskóla

Íslenskir kennarar
Skagafjörður
Hannyrðir
Fólk fætt á 12. öld
Íslendingar á 12. öld
Íslenskar konur á 12. öld
Knightsbridge

Knightsbridge (borið fram /ˌnaɪts.bɹɪdʒ/) er gata sem gefur nafnið sitt glæsilegu hverfi vestan megin við Mið-London. Gatan rennur við suðurhlíð Hyde Park, vestan Hyde Park Corner, og spannar Westminsterborg og konunglega borgarhlutann Kensington og Chelsea. Brompton Road er gata sem rennur frá lestarstöðinni í hverfinu. 

Knightsbridge er þekkt fyrir að vera auðugt og það er geysilega dýrt að eiga heima á svæðinu. Þar eru margar fræðslu- og menningarstofnanir og verslanir sem selja munaðarvörur. Deildaverslanirnar Harrods og Harvey Nichols eru í hverfinu. Nokkrir tískuhönnuðir eru í hverfinu, til dæmis Jimmy Choo og Manolo Blahnik. Það eru líka á svæðinu útibú bankans Coutts sem er notaður af Bretadrottninginni. Það eru tvö tónlistarhús í Knightsbridge: Cadogan Hall við Sloane Street, sem kynnir popp- og klassíska tónlist, og Royal Albert Hall, stórt tónlistarhús þar sem eru haldnir tónlistar- og íþróttaatburðir. Á svæðinu eru líka nokkrir listaverkauppboðsmarkaðir eins og Bonhams, auk þess nokkrir litlir salar. Margir ríkustu einstaklingar í heimi eiga heima í Knightsbridge.

Það er neðanjarðarlestarstöð í hverfinu sem líka heitir Knightsbridge, stöðinni er þjónað af Piccadilly-leið neðanjarðarlestarkerfis Lundúnaborgar.

Hverfi í London
Götur í Westminster
Westminsterborg
Mayfair

Mayfair er hverfi í Mið-London inni í Westminsterborg. Hverfið er afmarkað af Hyde Park í vestri, Oxford Street í norðri, Piccadilly og Green Park í suðri, og Regent Street í austri. Það dregur nafnið sitt af hátíðinni May Fair sem gerðist árlega í tvær vikur, á staðnum sem er í dag Shepherd Market. Hátíðin byrjaði þar árið 1686, þegar hún var haldin í Haymarket, en var bönnuð árið 1764 og svo flutti í Fair Field í hverfinu Bow af því fólki sem bjó á svæðinu mislíkaði hún. 

Nú á dögum er hverfið dýrt og er aðallega fyrir viðskipti og verslanir. Þess vegna eru staðsettar þar margar höfuðstöðvar alþjóðlegra fyrirtækja, og nokkur vogunarsjóð- og fasteignafyrirtæki. Húsaleigur eru á meðal þeirra dýrustu í heimi. Það eru líka nokkur lúxushótel og mörg veitingahús. Byggingar í Mayfair eru til dæmis bandaríska sendiráðið í Grosvenor Square, Royal Academy of Arts, Handel-húsminjasafnið, og hótelin Grosvenor House og Claridge’s. Eftirfarandi eru götur og torg á svæðinu:
 Albemarle Street
 Berkeley Square
 Bond Street
 Brook Street
 Brown Hart Gardens
 Bryanston Square
 Cork Street
 Curzon Street
 Dover Street
 Grosvenor Square
 Hanover Square
 Hill Street
 Hyde Park Corner
 Marble Arch
 Oxford Street
 Harrowby Street
 Park Lane
 Piccadilly
 Piccadilly Circus
 Regent Street
 South Molton Street
 Savile Row
 Shepherd Market
 South Audley Street

Hverfið er í bresku útgáfu borðspilsins Monopoly og vegna þess er þekkt sem mjög dýrt og virt.

Hverfi í London
Westminsterborg
Fagranes

Getur líka átt við djúpbátinn Fagranes. 
Fagranes er bær á Reykjaströnd í Skagafirði, austan undir Tindastól. Þar var áður kirkjustaður og prestssetur en kirkjan var lögð niður 1892 og prestssetrið flutt til Sauðárkróks. Í kirkjunni var forn prédikunarstóll, talinn frá dögum Guðbrands Þorlákssonar biskups. Hann er nú í Þjóðminjasafni.

Á Fagranesi býr nú Jón Eiríksson sem kallaður er Drangeyjarjarl og hefur lengi nytjað Drangey og viðhaldið lendingaraðstöðu þar. Hann stundar siglingar með ferðamenn til eyjarinnar og hefur byggt upp lendingaraðstöðu á Reykjum. Hann stóð líka fyrir uppbyggingu Grettislaugar á Reykjum 1992. Á Fagranesi er minnisvarði um Gretti sterka Ásmundarson, sem sagður er hafa verið grafinn í kirkjugarðinum þar - það er að segja skrokkurinn, hausinn hafði Þorbjörn öngull með sér á brott.

Heimildir 
 Hallgrímur Jónasson: Árbók Ferðafélags Íslands. Skagafjörður. Ferðafélag Íslands, 1946.
 

Íslenskir bæir
Skagafjarðarsýsla
Ríp

Ríp (áður stundum Rípur) er bær og kirkjustaður suðaustan til í Hegranesi í Skagafirði. Ríp er gamalt orð sem getur þýtt klettur eða melhryggur. Sem hliðstæðu má nefna bæinn Ribe á Jótlandi.

Víðlendar engjar eru á Eylendinu neðan við bæinn, austur að Héraðsvötnum, en Vötnin hafa stundum runnið þar um og 1713 lá til dæmis aðalengi jarðarinnar á eyju austan við aðalkvíslina og nýttist ekki, svo að presturinn þurfti að kaupa mestallt hey sitt.

Kirkju er fyrst getið þar árið 1318 og prestsetur var þar frá 1575 til 1907. Rípurbrauð þótti heldur rýrt og prestar þar voru oftast í tölu fátækari presta. Rímnaskáldið Hannes Bjarnason var prestur þar 1829-1839 og eftir lát hans tók séra Jón Reykjalín við. 

Kirkjunni er nú þjónað frá Hólum. Núverandi kirkja er frá 1924.

Tenglar
Rípurkirkja á kirkjukort.net 

Kirkjustaðir í Skagafjarðarsýslu
Skagafjörður
Goðdalir

Goðdalir eru bær og kirkjustaður í Vesturdal í Skagafirði. Ef marka má Landnámabók náði Goðdalanafnið yfir mun víðara svæði, jafnvel alla Skagafjarðardali, Vesturdal, Austurdal og Svartárdal, en ekkert er þó vitað um það með vissu. Goðdalir eru neðsti bær í Vesturdal vestan ár og þar eru sléttar og víðar, grösugar grundir. Fjallið fyrir ofan bæinn heitir Goðdalakista.

Fyrst er getið um prest í Goðdölum á 11. öld. Þar var prestssetur til 1904 og sátu þar margir kunnir prestar. Nefna má Skúla Magnússon, afa og alnafna Skúla fógeta, sem þótti mikillátur mjög; sagan segir að þegar hann var á ferðalagi hafi hann kallað til þeirra sem hann mætti: „Víkið úr vegi, góðir hálsar, hér kemur Goðdalapresturinn!“ 

Prestssetur var í Goðdölum til 1907. Núverandi kirkja er reist 1904 úr viðum kirkju frá 1885, sem fauk í fárviðri árið áður. Kirkjan var flutt til og gerð upp á árunum 1994-1997. Hún er friðuð. 

Símon Dalaskáld hvílir í Goðdalakirkjugarði og var honum reistur þar legsteinn árið 1976.

Tenglar
Goðdalakirkja á kirkjukort.net

Kirkjustaðir í Skagafjarðarsýslu
Skagafjörður
Síður sem þurfa hnit
Páll Guðbrandsson

Páll Guðbrandsson (1573 – 10. nóvember 1621) var íslenskur sýslumaður, sonur Guðbrandar Þorlákssonar biskups og Halldóru Árnadóttur konu hans. Páll lærði í Hólaskóla og fór síðan út til náms í Kaupmannahafnarháskóla 1600-1603 en er sagður lítið hafa stundað námið, enda þótti hann ekki bókhneigður, en drykkju og skemmtanir þeim mun meira, og þótti föður hans það miður. Hann var skólameistari á Hólum í eitt ár eftir heimkomuna en kvæntist þá og varð sýslumaður í Húnavatnssýslu og umboðsmaður Þingeyraklaustursjarða. Hann bjó á Þingeyrum frá 1607. Páll var vinsæll, enda höfðinglundaður og gestrisinn, og þótti góður búmaður.

Kona Páls var Sigríður (1587-1633) dóttir Björns Benediktssonar sýslumanns á Munkaþverá en móðir hennar var Elín, dóttir Staðarhóls-Páls og Helgu Aradóttur. Á meðal barna þeirra voru Þorlákur Pálsson bóndi og lögréttumaður í Víðidalstungu, Benedikt Pálsson bartskeri og klausturhaldari og Björn Pálsson sýslumaður á Espihóli.

Heimildir 
 

Hólaskóli
Íslendingar sem gengið hafa í Kaupmannahafnarháskóla
Íslenskir skólameistarar
Sýslumenn
Vigfús Gíslason

Vigfús Gíslason (1608 – 14. apríl 1647) var skólameistar á Hólum og í Skálholti og síðan sýslumaður í Árnes- og Rangárþingi á 17. öld. 

Vigfús var sonur Gísla Hákonarsonar lögmanns í Bræðratungu og Margrétar Jónsdóttur konu hans. Hann fór ungur utan til náms, fyrst við Kaupmannahafnarháskóla og stundaði síðan nám við hollenskan háskóla. Hann kom heim tvítugur að aldri, var þá talinn með lærðustu mönnum og var þegar gerður að skólameistara á Hólum. Þar var hann tvo vetur (1628-1630) en síðan aðra tvo vetur skólameistari Skálholtsskóla. Ekki var hann vinsæll hjá skólasveinum, sem þótti hann gera of miklar námskröfur, og í Skálholti hættu einhverjir námi og komu ekki aftur fyrr en hann var farinn frá skólanum. Hann varð sýslumaður 1632 og bjó á Stórólfshvoli.

Kona hans var Katrín ríka Erlendsdóttir (1612 – 12. mars 1693), dóttir Erlendar Ásmundssonar sýslumanns og lögréttumanns á Stórólfshvoli og Salvarar Stefánsdóttur konu hans. Hún var mikill kvenskörungur og bjó lengi á Stórólfshvoli eftir lát manns síns. Á meðal barna þeirra voru Gísli Vigfússon skólameistari á Hólum og síðar bóndi á Hofi á Höfðaströnd, Jón Vigfússon eldri, sýslumaður á Stórólfshvoli og Jón Vigfússon yngri, biskup á Hólum.

Heimildir 
 

Hólaskóli
Íslendingar sem gengið hafa í Kaupmannahafnarháskóla
Íslenskir skólameistarar
Skálholtsskóli
Sýslumenn
Þorleifur Skaftason

Þorleifur Skaftason (9. apríl 1683 – 16. desember 1748) var íslenskur prestur og prófastur á 18. öld, þekktur fyrir lærdóm og gáfur. Hann var talinn fjölkunnugur og eru til ýmsar þjóðsögur tengdar meintri galdrakunnáttu hans.

Þorleifur var fæddur að Bjarnastöðum í Unadal í Skagafirði, sonur Skafta Jósepssonar sem síðar var prestur og lögréttumaður á Þorleifsstöðum í Blönduhlíð og konu hans Guðrúnar Steingrímsdóttur. Í manntalinu 1703 er hann sagður þjónustumaður á Stóru-Ökrum í Blönduhlíð. Hann lærði í Hólaskóla og var árið 1707 vígður dómkirkjuprestur á Hólum. Þegar Jón Einarsson heyrari, sem átti að taka við skólameistaraembættinu, dó í Stórubólu 1707 áður en hann náði að setjast í embættið var Þorleifur settur skólameistari um stundarsakir. Því starfi gegndi hann aðeins í nokkra mánuði og sveinarnir voru aðeins 20 vegna bólunnar.

Þorleifur var prestur á Hólum 1707-1724 og prófastur í Skagafjarðarprófastsdæmi frá 1708. Síðan fékk hann Múla í Aðaldal 1724 og var prófastur í Þingeyjarprófastsdæmi frá 1734 til dauðadags. Hann gegndi biskupsstörfum 1740 eftir dauða Steins biskups Jónssonar og aftur 1745 þegar biskupslaust var um tíma. Hann var vel lærður og hafði orð á sér fyrir að vera góður kennari. Hann kenndi mörgum unglingum og bjó þá undir skólanám og sumir útskrifuðust frá honum sem stúdentar, þar á meðal Gísli Magnússon biskup og Skúli Magnússon fógeti, sem raunar varð stjúpsonur Þorleifs. 

Þorleifur var sagður góður söngmaður, mikill kennimaður og mikill kraftajötunn. Það orð lá á að hann væri fjölkunnugur, sumir sögðu rammgöldróttur, og er sagt að hann hafi til dæmis verið fenginn til að blessa Siglufjarðarskarð og hrekja burt óvætti sem þar átti að hafa aðsetur. Hann blandast einnig inn í sögur af Galdra-Lofti, enda var hann dómkirkjuprestur á Hólum um daga hans. Sagt er að þegar Ludvig Harboe fór að svipast um eftir biskupsefni 1741 hafi Þorleifur í Múla komið sterklega til greina en galdraryktið hafi spillt fyrir honum og ekki síður að hann þótti drykkfelldur og lítill fjármálamaður. Þorleifur drukknaði í lítilli keldu sem aldrei hafði verið talin mönnum hættuleg og kenndu sumir göldrum um.

Nafn fyrstu konu Þorleifs er ekki þekkt. Önnur kona hans (g. 27. október 1709) var Ingibjörg Jónsdóttir; Jón Þorsteinsson faðir hennar var bróðir Einars biskups, ráðsmaður á Hólum og bóndi og lögréttumaður á Nautabúi. Þau áttu mörg börn og eru miklar ættir frá þeim komnar. Þriðja kona hans var Oddný Jónsdóttir, móðir Skúla Magnússonar fógeta, sem þá var orðin ekkja, og segir Jón Espólín að hún hafi játast honum með því skilyrði að hann kenndi sonum hennar. Þau áttu ekki börn.

Heimildir 
 
 

Hólaskóli
Íslenskir galdramenn
Íslenskir prestar
Íslenskir skólameistarar
Íslendingar á 17. öld
Íslendingar á 18. öld
Beint lýðræði

Beint lýðræði er form lýðræðis þar sem vald til stjórnmálaákvarðana er falið almenningi á þingi þar sem kosið er um þær. Andstæðan við beint lýðræði er fulltrúalýðræði. Í því tilviki kýs almenningur þingmenn sem sitja á þingi í umboði þeirra. Innan ramma fulltrúalýðræðis rúmast þó dæmi um notkun beins lýðræðis; til að mynda notkun þjóðaratkvæðagreiðslna.

Gagnrýni á notkun beins lýðræðis 
Megin rökin gegn beinu lýðræði við almenna afgreiðslu og setningu laga, jafnvel í fámennu ríki eins og til dæmis Íslandi, eru þau að í fyrsta lagi gæfist ekki tími til þess að hver og einn fengi að tjá sig um efnið; í öðru lagi snúast lög í mörgum tilvikum um flókin úrlausnarefni sem krefjast sérþekkingar og í slíkum tilvikum gætu kjósendur almennt ekki verið nægilega vel upplýstir um viðfangsefnið; loks er engin trygging fyrir því að heildaryfirsýn yrði yfir lagasetningu, í einu tilviki gætu lög sem ykju útgjöld ríkisins verið samþykkt og því næst væru skattar lækkaðir. Niðurstaðan yrði þá sú að kostnaður ríkisins ykjist á sama tíma og tekjur lækkuðu og afleiðingin sú að ríkissjóður væri rekinn með tapi.

Tilvísanir

Tenglar 
 
 

Lýðræði
Georg Kr. Lárusson

Georg Kristinn Lárusson (f. 21. mars 1959) er forstjóri Landhelgisgæslunnar og fyrrverandi forstjóri Útlendingaeftirlitsins, en því starfi gegndi hann frá 1999 til ársins 2005. Hann lauk lagaprófi frá Háskóla Íslands árið 1985 og framhaldsnámi við lagadeild Kaupmannarhafnarháskóla. Hann var dómarafulltrúi við Borgardóm Reykjavíkur 1985-89 og settur bæjarfógeti og sýslumaður í Dalasýslu, Strandasýslu og í Kópavogi á tímabilinu 1989-92. Hann var skipaður sýslumaður í Vestmannaeyjum á árunum 1992-1998. Georg var skipaður varalögreglustjóri í Reykjavík 1998-1999, og settur lögreglustjóri í Reykjavík 1998.

Tenglar 
 Með upprettar ermar; grein í Fréttablaðinu 2005

Íslenskir lögreglustjórar
Torg

Torg er víðátta í miðborg sem er oft malbikuð eða með garð í miðju (stundum finnast torg inni í görðum). Þau eru almenningsstaðir þar sem fólk má koma saman. Samkomur eins og markaðir, tónleikar, mótmæli og fleira eiga sér stað á torgum. Torg eru yfirleitt umkringd af litlum verslunum eins og bakaríum, kaffihúsum og fatabúðum. Oft er gosbrunnur, minnismerki eða stytta í miðju torgs.

Yfirleitt eru torg ferhyrnd í formi og maður getur farið á þau með götum.

Borgir