alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Nintendo DS

Nintendo DS (oft skammstafað DS eða NDS), er leikjatölva frá Nintendo í lófastærð sem hefur tvo skjái. Hún var gefin út árið 2004. Nafnið "DS" stendur fyrir enska heitið "Dual-Screen" ("tveggja-skjáa") eða "Developers' System" ("þróunarkerfi"). Hönnunin á DS líkist skel en hún getur opnast og lokast lárétt (sbr. Game Boy Advanced SP og Game & Watch). Árið 2006 var DS endurhönnuð, og gefin út undir nafninu DS Lite.

Virkni 

Aðalstarfsemi DS er að spila tölvuleiki; enda er margmiðlunar spilun ekki byggð inn í tölvuna. Nintendo vonar að ný stjórnkerfi og fídusar í DS muni hvetja hönnuði og forritara til að hanna nýjar gerðir af leikjum sem og að höfða til nýs markhóps sem hafi ekki áður spilað tölvuleiki útaf því hve flóknir þeir líta út.

Helsti munur á DS og forverum/keppinautum hennar er augljóslega að vélin hefur tvo skjái. Vélin hefur einnig hljóðnema og neðri skjár hennar er snertinæmur. DS styður einnig þráðlausa nettengingu með 802,11b staðli, og heimilar það fólki að tengjast við aðra DS notendur á stuttu færi (eða frá 9 -30 metrum eftir aðstæðum) eða í gegnum Nintendo Wi-Fi þjónustuna með því að tengjast Wi-Fi heitum reitum.

Leikir 

 New Super Mario Bros
 Pokémon: Diamond and Pearl
 Mario Kart DS
 Castlevania: Dawn of Sorrow
 Nintendogs
 Brain Training

Leikjatölvur
Steingrímur trölli

Steingrímur trölli er sá landnámsmaður sem samkvæmt Landnámu nam Steingrímsfjörð á Ströndum. Hann á að hafa byggt sér bæ í Tröllatungu og haft skip uppi við Hrófá. Til er þjóðsaga um að hann sé heygður með fjársjóði sínum í Steingrímshaugi í Staðarfjalli ofan við Staðarkirkju.

Í Landnámu er sagt að Oddur munkur sé kominn af Steingrími trölla.

Hugsanlegt er að sögur um Steingrím trölla hafi orðið til þess að til varð jólasveinninn Steingrímur sem kemur aðeins fyrir í tveimur nafnaþulum með nöfnum jólasveina sem Jón Árnason fékk frá Guðmundi Gísla Sigurðssyni (f. 1835) frá Stað í Steingrímsfirði. 

Landnámsmenn á Íslandi
Strandir
Sveinn spaki Pétursson

Sveinn spaki Pétursson (~1420 – 1476) var biskup í Skálholti frá 1466 til 1476. Ekkert er vitað um ætt hans nema hvað Oddur Pétursson, prestur á Hrepphólum og síðar í Stafholti í Hrunamannahreppi 1474-1491 eða lengur mun hafa verið bróðir hans. 

Sveinn var orðinn kirkjuprestur í Skálholti 1448 og var þar því alla biskupstíð Marcellusar, sem aldrei kom til Íslands en sendi umboðsmenn sína. 1462 var hann orðinn officialis og tók svo við biskupsembætti af Jóni Stefánssyni Krabbe, sem dó 1465. Sagt er að hann hafi verið fróður og margkunnandi. Ýmsar þjóðsögur eru til um spádómsgáfu hans, meðal annars að hann hafi spáð fyrir um eftirmenn sína og siðaskiptin. Í þjóðsögum er einnig sagt að sumir hafi talið hann kunnað hrafnamál, en aðrir segja að það væri ekki hrafn, heldur einhver andi í hrafnslíki, illur eða góður, sem hann hefði mök við. Annars er fátt vitað um biskupstíð hans. Hann virðist ekki hafa verið mikill framkvæmdamaður og þóttu húsakynni á biskupssetrinu í lélegu ástandi þegar hann féll frá.

Sú ágiskun er til að Sveinn spaki sé sá maður sem kallaður var Skáld-Sveinn og orti Heimsósóma en fyrir því eru lítil rök.

Tilvísanir 

Skálholtsbiskupar
Nintendo DS Lite

Nintendo DS Lite (einnig: DS Lite) er endurbætt útgáfa af handhægu leikjatölvunni Nintendo DS sem gefin var út árið 2006. Það eru þó nokkrir munir á DS og DS Lite meðal annars að; stærð hennar er auðsjáanlega minni en stærð Nintendo DS, skjárinn á DS Lite er skarpari, hægt er að velja á milli 4 birtustillinga á DS Lite, og snertiskjárinn er næmari og sterkbyggðari þannig að hann rispast ekki eins auðveldlega. Einnig er tölvan þó nokkuð léttari en upprunalega DS tölvan.

Leikir

 New Super Mario Bros
 Pokémon: Diamond and Pearl
 Mario Kart DS
 Castlevania: Dawn of Sorrow
 Nintendogs
 Brain Training

Leikjatölvur

de:Nintendo DS#Nintendo DS Lite
Wii

Wii (borið fram eins og enska persónufornafnið "we", IPA: /wiː/) er leikjatölva frá Nintendo, sem áður var þekkt undir dulnefninu Revolution, er erfingi Nintendo GameCube og er keppinautur Xbox 360 frá Microsoft og PlayStation 3 frá Sony á heimsmarkaði.

Athyglisverð þykir hin þráðlausa fjarstýring Wii, Wii fjarstýringin, en hana má nota sem benditæki og hún skynjar hreyfingu og snúning í þremur víddum. Tölvan notast við WiiConnect24, sem leyfir notendum að ná í uppfærslur og að taka á móti og senda skilaboð í gegnum netið, og notar WiiConnect24 afar lítið rafmagn.

Nintendo minntist fyrst á tölvuna árið 2004 á fréttafundi á E3 og sýndi hana svo á E3 2005. Satoru Iwata sýndi frumgerð fjarstýringarinnar í september 2005 á Tokyo Game Show. Á E3 2006 vann Wii Game Critics Awards fyrir „Best á sýningu“ og „Besta tæki“. Í desember 2006 var Wii kjörinn „Stóri sigurvegarinn í heimilisskemmtun“ (Grand Award Winner in Home Entertainment) í blaðinu Popular Science. Tölvan fór fyrst í sölu árið 2006.

Fjarstýring 
Fjarstýringin fyrir Wii (þekkt undir nafninu Wii remote, Wii-fjarstýring eða Wii-mote) notast við hreyfiskynjun í leikjatölvuspilun, sem er áður óþekkt.  Þetta er notað á marga vega eins og; ef notandi sveiflar Wii-fjarstýringunni þá sveiflar persónan í leiknum sverði, sker í uppskurði, sveiflar veiðistöng, sker grænmeti, miðar byssu og svo framvegis. Möguleikarnir eru margir, og vegna þessarar tegundar spilunar koma fram margir leikir sem ekki hefði verið hægt að búa til áður.

Leikir 

 The Legend of Zelda: Twilight Princess
 WiiSports (fylgir með vélinni)
 WiiPlay (Wii-fjarstýring fylgir með þessum leik)
 Red Steel
 Need for Speed: Carbon
 Tony Hawk's Downhill Jam
 Rayman Raving Rabbids
 Call of Duty 3
 Excite Truck
 GT Pro Series (Wii-stýrið fylgir með)

Tengt efni 
 DS
 DS Lite

 
Leikjatölvur
Potentiam

Potentiam er íslensk þungarokkshljómsveit sem var stofnuð árið 1997. Hljómsveitin hefur gefið út þrjár breiðskífur. Fyrstu tvær í gegnum ítalska útgáfufyrirtækið Avantgarde records, en hina þriðju gegnum Þýska útgáfufyrirtækið Schwarzdorn Producion og gáfu þá út Years in the Shadows sem samanstóð af demó upptökum frá árunum 2003 og 2005.

Útgáfur 
Bálsýn 1999
Orka I Myrkri 2004
Years in the Shadows 2007

Meðlimir 

Einar Thorberg Guðmundsson: Gítar, söngur
Birgir Már Þorgeirsson: Gítar
Engilbert Hauksson: Bassi
Guðmundur Óli Pálmason: Trommur

Meðlimir Potentiam eru einnig starfandi með öðrum sveitum ss. Sólstöfum, Fortíð, Curse, Ask the Slave og Kontinuum.

Íslenskar þungarokkshljómsveitir
Ólöf Sigurðardóttir frá Hlöðum

Ólöf Sigurðardóttir frá Hlöðum (1857-1933) var íslensk ljósmóðir og skáld.

Ólöf fæddist á Sauðadalsá á Vatnsnesi og ólst upp þar á nesinu. Hún lærði ljósmóðurfræði hjá Jónassen lækni í Reykjavík og sigldi síðan til framhaldsnáms í Kaupmannahöfn. Eftir heimkomuna var hún um fimm ára skeið ljósmóðir í Reykjavík en giftist þá Halldóri Guðmundssyni og fluttu þau norður að Hlöðum í Hörgárdal og við þann bæ er Ólöf jafnan kennd. Þar bjó hún yfir þrjátíu ár. Eftir það flutti hún til Akureyrar og síðustu árin bjó hún í Reykjavík.

Ólöf orti talsvert og skrifaði sögur og ævintýri. Hún gaf út tvö ljóðasöfn og hétu þau bæði Nokkur smákvæði. Þá skrifaði hún minningar frá bernskuárum sínum á Vatnsnesi og lýsir þar vel örbirgðinni og allsleysinu sem hún var alin upp við.

Heimildir 
 Ólöf Sigurðardóttir, Bernskuheimili mitt, Eimreiðin, 2. tölublað (01.05.1906), Blaðsíða 96
 Sýnisbók íslenskra bókmennta frá 1550 til 1900, Kristján Eiríksson tók saman, Reykjavík 2003.
  Blaðsíða 39
 Ólöf Sigurðardóttir frá Hlöðum (lestu.is)

Íslensk skáld
Íslenskar skáldkonur
Íslenskar ljósmæður
Kvikmynd

Kvikmynd er röð mynda sem birtar eru með stuttu millibili svo að áhorfandanum virðist sem þær hreyfist, þ.e.a.s. persónur og hlutir á myndinni hreyfast til. Til þess að búa til kvikmyndir eru oftast notaðar myndavélar sem taka margar myndir í tímaröð inn á filmu eða á stafrænu formi. Hljóð er einnig tekið upp samtímis og er síðan spilað í takt við kvikmyndina svo áhorfandinn upplifir hljóðið í samhengi við myndirnar. Kvikmyndir eru einnig teiknaðar eða gerðar í þrívídd, þá er notaður tölvubúnaður og öðruvísi myndavélar og hljóðið er tekið upp í hljóðveri.

Tengt efni
 Kvikmyndagerð á Íslandi
 Listi yfir íslenskar kvikmyndir
 Listi yfir kvikmyndir
 Listi yfir tekjuhæstu kvikmyndir
 Teiknimynd

Kvikmyndir
Fjallabyggð

Fjallabyggð er sveitarfélag nyrst á Tröllaskaga á Íslandi. Sveitarfélagið varð til 11. júní 2006 við sameiningu Ólafsfjarðarbæjar og Siglufjarðarkaupstaðar, að afstöðnum sveitarstjórnarkosningum 2006.

Forsenda fyrir sameiningu bæjanna var að ráðist yrði í gerð Héðinsfjarðarganga sem eru nú orðin að veruleika. Héðinsfjarðargöng og vegspottarnir sem tengjast göngunum eru um 17 kílómetrar. Stysta leiðin á milli þessa tveggja bæja áður en göngin komu voru 62 km löng um Lágheiði, fært um sumartímann og 234 km yfir Öxnadalsheiði þegar Lágheiði er ófær.
Norðurþing

Norðurþing er sveitarfélag í Þingeyjarsýslum á Íslandi. Það varð til við sameiningu Húsavíkurbæjar, Öxarfjarðarhrepps, Raufarhafnarhrepps og Kelduneshrepps sem samþykkt var í atkvæðagreiðslu í janúar 2006 og tók gildi 10. júní í kjölfar sveitarstjórnakosninganna 2006.

Tilvísanir
Gunnar Pálsson

Gunnar Pálsson (2. ágúst 1714 – 2. október 1791) var íslenskur prestur, fræðimaður og skáld á 18. öld.

Gunnar var fæddur á Upsum á Upsaströnd, sonur Páls Bjarnasonar prests þar og konu hans, Sigríðar Ásmundsdóttur. Bróðir hans var Bjarni Pálsson landlæknir en alls voru systkinin 12 sem upp komust. Gunnar nam fyrst í Hólaskóla og varð stúdent þaðan 1735. Hann sigldi síðan til Kaupmannahafnar og tók guðfræðiprófi við Hafnarháskóla. Vegna fátæktar varð hann að hraða námi sínu sem mest og fékk konungsleyfi til að gangast undir próf eftir aðeins 8 mánaða nám.

Þegar Ludvig Harboe kom til Íslands 1741 til að hafa eftirlit með kirkjumálum sá hann fljótt að Sigurður Vigfússon, sem þá var skólameistari á Hólum, var ekki hæfur til starfsins. Hætti Sigurður því vorið 1742 en Harboe fékk Gunnar í skólameistarastarfið í staðinn og gegndi hann því allt til 1753 við ágætan orðstír. 

Árið 1753 varð Gunnar prestur og jafnframt prófastur í Hjarðarholti í Dölum. Því embætti gegndi hann í rúm 30 ár en búnaðist illa, bæði voru mikil harðindi upp úr miðri öldinni og svo var Gunnar ekki mikill búmaður, hafði meiri áhuga á skáldskapariðkun og fræðistörfum. Hann safnaði því skuldum og átti í erfiðleikum þess vegna, auk þess sem honum urðu á embættisglöp og fékk áminningar út af því. Í móðuharðindunum flosnaði séra Gunnar upp og hætti prestsskap en sonur hans tók við Hjarðarholti. Séra Gunnar flutti haustið 1785 vestur að Reykhólum og fékkst þar við kennslu og fræðistörf þar til hann lést.

Gunnar var lærður maður og talinn eitt helsta skáld sinnar tíðar. Kveðskapur hans naut vinsælda á 18. og 19. öld en er nú mestallur fallinn í gleymsku. Þó er talið líklegt að hann hafi ort stafrófsvísurnar „A, b, c, d, e, f g“ og eru þær í stafrófskveri sem hann samdi og gaf út og heitir Lítið ungt stöfunarbarn. Hann fékkst einnig við skýringar á fornyrðum og skrifaði prentsmiðjusögu Íslands. Hann átti óvenjulega gott bókasafn og skildi eftir 120 bindi í Dölum þegar hann flutti vestur í Reykhóla. Bréfasafn hans kom út í tveimur bindum á árunum 1984-1997.

Kona Gunnars var Margrét Erlendsdóttir prests Guðbrandssonar á Kvíabekk í Ólafsfirði. Þau áttu einn son, Pál Gunnarsson prest, síðast í Saurbæjarþingum.

Heimildir 
 Sýnisbók íslenskra bókmennta frá 1550 til 1900, Kristján Eiríksson tók saman, Reykjavík 2003.

Tenglar
  Lítið ungt stöfunarbarn (útg. 1782) á Bækur.is

Hólaskóli
Íslensk skáld
íslendingar sem gengið hafa í Kaupmannahafnarháskóla
Íslenskir rithöfundar
Íslenskir skólameistarar
Bær

Bær er þétt byggð með hundruðum til nokkur þúsund íbúa. Almennt er bær talinn stærri byggð en þorp en minni en borg. Bær getur líka verið borgarhluti. Einnig er orðið haft um sveitabæ og er sú merking upprunalegri.

Þéttbýli
Reyklausi dagurinn

Reyklausi dagurinn er dagur tileinkaður baráttunni gegn reykingum og ber upp á 31. maí ár hvert. Honum var komið á 1987 af Alþjóða heilbrigðisstofnuninni til þess að vekja athygli á skaðsemi tóbaksreykinga. Fyrsti reyklausi dagurinn var haldinn 31. maí 1988.

Alþjóðlegir baráttudagar
Reykingar
Flóahreppur

Flóahreppur er hreppur í austanverðum Flóa.  Afmarkast hann af Árborg í vestri, Skeiða- og Gnúpverjahreppi  og Hvítá í norðri, Þjórsá í austri og Atlantshafi í suðri. Þetta er fjölmennasta sveitarfélag landsins án  byggðarkjarna.

Hreppurinn varð til 10. júní 2006 við sameiningu þriggja hreppa; Hraungerðishrepps, Villingaholtshrepps og Gaulverjabæjarhrepps.

Tengt efni
 Brúnastaðir
 Syðri-Völlur

Tenglar 

 Vefsíða Flóahrepps
Vefrit

Vefrit er ígildi tímarits á netinu.  Það eru nokkur atriði sem hægt er að nota til aðgreina vefrit og blogg.  Vefrit hafa marga greinahöfunda (þó eru til hópblogg), lengri greinar, reglulegri birtingar (ekki bara þegar höfundur fær innblástur) og einhvers konar ritstjórn.  Blogg eru oftast hugsuð sem dagbækur á meðan vefrit er venjulega með skilgreint þema, t.d. fjallað um nýjustu fréttir eða inniheldur sértækar fræðigreinar (eins og heimspekivefritið Pathways).

Internetið
Giuseppe Scarampella

Giuseppe Scarampella var ítalskur fiðlusmiður, sem fæddist í bænum Brescia árið 1838. Hann var kominn af mikilli ætt fiðlusmiða en faðir hans, Paolo Scarampella, fékkst við fiðlusmíði og svo gerðu bræður hans tveir einnig, Angelo Scarampella og Stefano Scarampella, sem hefur átt mestum vinsældum að fagna í seinni tíð. Giuseppe hlaut fyrstu tilsögn í fiðlusmíðum hjá föður sínum en komst síðar í læri hjá Nicoló Bianchi í París fyrir tilstilli ítalska fiðlusnillingsins og tónskáldsins Antonio Bazzini, sem var á þeim tíma áberandi í tónlistarlífi Mílanó og Brescia. Samnemendur hans hjá Bianchi voru meðal annarra Eugenio Praga og Riccordo Antoniazzi. Eftir heimkomuna hóf hann störf hjá fiðlusmiðnum Luigi Castellini í Flórens en búseta hans í höfuðborg Toskanahéraðs varð þess valdandi að hann komst í vinfengi við marga af fremstu tónlistarmönnum Ítalíu auk þess sem honum gáfust tækifæri til að gaumgæfa hljóðfæri eldri meistara. Bróðir hans, Stefano, hlaut nokkra tilsögn í fiðlusmíði frá eldri bróður sínum, Giuseppe, en síðar meir varð hann einn mestur fiðlusmiða Ítalíu. Hann stofnsetti smíðaverkstæði í Brescia árið 1881 en fluttist fimm árum síðar til Mílanó, þar sem hann bjó til æviloka. Stefano varð mun afkastameiri en Giuseppe var og fiðlur hans og knéfiðlur eru sannkölluð meistaraverk.  Stefano var mjög litríkur persónuleiki. Hann safnaði uppstoppuðum fuglum og hafði yndi af stangveiði. Hann var þó hvorki þekktur né efnaður í lifanda lífi. Þrátt fyrir það var hann gæddur miklum persónutöfrum síðustu æviárin. Fjölmargir fiðlusmiðir litu á hann sem læriföður sinn, þó aðeins einn þeirra, Geatano Gadda, hafi verið í eiginlegu læri hjá honum.
Ítalskir fiðlusmiðir
Boccia

Boccia er keppnisíþrótt sem líkist keiluspili og bocca. Hún er hugsuð fyrir hreyfihamlaða einstaklinga. Hún er meðal annars ein af opinberum greinunum sem keppt er í á Ólympíuleikum fatlaðra og er spiluð í yfir 40 löndum á heimsvísu.

Heimildir benda til þess að elsta útgáfan af boccia hafi verið spiluð í Grikklandi þar sem keppendur köstuðu stórum steinum í átt að skotmarki. Íþróttin er spiluð bæði af áhugamönnum og afreksfólki og ná vinsældir hennar til fjöldamargra í samfélaginu .

Markmiðið er að kasta boltum sem næst hvítum bolta á afmörkuðum velli. Annað hvort keppa einstaklingar sín á milli eða þriggja manna lið hvor á móti öðru. Boltar andstæðinganna eru í sitthvorum litnum til aðgreiningar (oftast rauðir og bláir). Það lið sem byrjar kastar hvíta boltanum út á völlinn og kastar síðan fyrsta boltanum sínum. Síðan kastar andstæðingurinn, sá sem er fjær hvíta boltanum kastar áfram þar til að kemst nær, annað hvort með því að koma boltanum sínum nær eða koma hinum boltunum frá. Einnig er hægt að koma hvíta boltanum út af vellinum, þá er hann staðsettur á sérstökum punkti inna á vellinum miðjum, þetta getur breytt stöðu leiksins afar snögglega. Þegar keppt er í liðum skiptir ekki máli í hvaða röð er kastað innan liðsins, það er oftast ákveðið á meðal liðsmanna út frá því hver er í besta færinu. Þegar allir hafa komið boltunum frá sér eru samlitir boltar sem eru nær hvíta boltanum en næsti mótlitur taldir sem stig handa viðeigandi liði. Boltar utan vallar eru ógildir. Í einstaklingskeppni er kastsvæðinu skipt í tvo helminga sem þeir skipta svo um á milli lota. Í liðakeppni eru sex hlutar og liðunum dreift sitt á hvað og á milli lota skipta þau um hluta. Liðin ráða innra með sér hvar hver og einn liðsmaður er staðsettur.

Venjulega eru einn til tveir dómarar á vellinum. Þegar þeir eru tveir er gjarnan einn sem sér um stigatöfluna á meðan hinn sér um að mæla fjarlægð á milli boltana og gefa merki með lituðum spjöldum um hver á að kasta næst ef vafi leikur á. Dómarinn sér einnig um að meta hvort boltar eru utan eða innan vallar, auk þess sem þeir fylgjast með því hvort stigið sé út af kastsvæðinu þegar kastað er. Ef það gerist er boltin ógildur.

Tilvísanir
Keppnisíþrótt

Keppnisíþróttir eru þær íþróttir sem stundaðar eru í keppni við aðra.  Margar íþróttir eru iðkaðar bæði sem skemmtun eða heilsubót og sem keppnisíþrótt.  Þegar íþróttir eru stundaðar í kappi verða þær gjarnan meira spennandi og skemmtilegri, ýmsir hafa þó gagnrýnt þær á þeim grundvelli að þær séu niðurbrjótandi fyrir meirihlutan sem tapar og það sé hægt að njóta íþrótta sem þeirrar heilsubótar sem þær eru þrátt fyrir að engin keppni sé með í spilinu. Það er heldur ekki óalgengt að einhverskonar veðmál tengist áhorfinu, gjarnan kallað að tippa, til dæmis á fótboltaleiki eða veðja á veðhlaupahesta.
Skíði

Fyrir það kerfi sem skíðishvalir nota til að afla sér fæðu, sjá skíði (hvalir).

Skíði eru mjóar hálfstinnar fjalir sem fólk festir á fætur sér til að renna sér yfir snjó. Þau eru notuð í skíðaíþróttum.

Íþróttir
Skíðaíþróttir

Skíðaíþróttir eru af mörgum toga en eiga þó það sameiginlegt að ferðast er um á uppsveigðum fjölum sem renna vel á snjó og ís sé þeim beitt rétt. Venjulega er þeim skipt í alpagreinar og norrænar greinar. Auk þeirra er skíðaskotfimi og t.d. telemark. Til alpagreina teljast svig, stórsvig og brun. Til norræna greina, skíðaganga, skíðastökk og norræn tvíkeppni.
Svig

Svig er alpagrein þar sem svigað er mjög ört á skíðum. Svigskíði eru töluvert styttri en stórsvigsskíði og eru meira útbreið. 

Þegar keppt er í svigi eru sett upp port eins og í stórsvigi og bruni, nema hvað bilið er töluvert minna og það er bara ein stöng hvoru megin án flaggs. Stangirnar eru til skiptis rauðar og bláar til að gefa til kynna röðina sem á að fara í gegnum portin. Stangirnar eru nánast undantekningalaust slegnar niður þar sem keppendurnir reyna að fara sem næst henni til að geta hafið næstu beygju eins ofarlega og unt er og eru því oftast með hlífar á sköflungunum og framan á stöfunum. Venjulega eru farnar tvær ferðir, og ný braut lögð fyrir seinna skiptið. Keppendurnir fá að skoða brautina allavega einu sinni áður en þeir fara af stað. Portaverðir fylgjast með því í hverri ferð hvort keppandi fari í gegnum portið með bæði skíðin í hvert skipti. Samanlagður tími úr báðum ferðum ræður svo úrslitum.

Alpagreinar

cs:Alpské lyžování#Slalom
fi:Pujottelu
fr:Ski alpin#Slalom
pl:Slalom specjalny
Vélbátur

Vélbátur eða mótorbátur er vélknúinn bátur (oftast) með skrúfu. Vélbátar geta verið allt frá litlum opnum skeljum með litla díselvél innanborðs (eða utanborðsmótor) til allt að 500 feta risasnekkjum með flókinni vélasamsetningu.

Hraðbátur (eða spíttbátur) er lítill vélbátur sem er hannaður til að ná sem mestum hraða. Keppt er á hraðbátum (t.d. gúmmíbátum) í hraðbáta- og spyrnukeppni. 

Á Íslandi hófst vélbátaútgerð uppúr aldamótunum 1900 og var í fyrstu stunduð á opnum bátum eða skútum sem flestar höfðu áður verið knúnir með árum eða seglum, en í þá var sett vél (glóðarhaus). En síðar fór útgerðin fram á stærri trillum og síðan á sífellt stærri skipum.

Vélbátar
Sergio Peresson

Sergio Peresson (1913-1991) var ítalskur fiðlusmiður. Margir af fremstu hljóðfæraleikurum tuttugustu aldarinnar spiluðu á hljóðfæri hans. Í þeim flokki voru meðal annarrra Yehudi Menuhin, Jaime Larido, Isaac Stern, Eugene Fodorog Ivan Galamian. Hann smíðaði einnig knéfiðlu Jacqueline de Pré sem Daniel Baremboim gaf henni árið 1970. Síðan dauða hennar bar að garði hefur sellóið verið í eigu breska sellóleikarans Alison Elderidge. Norman Caroll, konsertmeistari fílharmóníuhljómsveitar Philadelphi, sem sjálf er eigandi tveggja Peresson fiðla, hefur lýst honum sem mestum allra fiðlusmiða. 

Peresson fæddist í borginni Udine á Ítalíu árið 1913 en hóf ekki fiðlusmíðar fyrr en 1943. Eftir síðari heimsstyrjöldina flutti hann til Venezuela þar sem hann hélt við hljóðfærum sinfóníuhljómsveitarinnar. Á fyrri hluta sjöunda áratugarins fluttist hann til Bandaríkjanna þar sem hann hóf störf hjá William Moenning & Sons í Philadelphiu. Árið 1970 stofnaði hann sitt eigið fyrirtæki í Haddonfield, New Jersey. Árið 1982 hætti hann fiðlusmíðum vegna mikils álags frá vinunni. Hann lést af völdum hjartááfalls á heimili sínu árið 1991, 78 ára gamall.

Tengill 
Mynd af Sergio Peresson með Jacqueline de Pré

Peresson, Segio
Antonio Stradivari

Antonio Stradivari (1644 – 1737) var ítalskur fiðlusmiður og líklega einn mesti fiðlusmiða sögunnar. Latnesk útgáfa af nafni hans, Stradivarius og stytting á því „Strad“ eru oft notuð sem heiti yfir hljóðfærin hans.

Stutt ævilýsing 
Ekki eru til nákvæmar heimildir um fæðingardag fiðlusmiðsins Antonio Stradivari en flestar þeirra benda til þess að hann hafi fæðst árið 1644 þó svo að aðrar segi til um að hann hafi fæðst 1649 eða 1650. Hann var sonur hjónanna Alessandro Stradivari og Önnu Moroni. Hugsanlega hefur hann starfað sem lærlingur á verkstæði Amatis frá 1667-69. Árið 1680 kom hann á fót eigin verkstæði við Piazza San Domenico og brátt fór orð af  færni hans um alla Ítalíu. Hann byrjaði á því að smíða fiðlur líkar þeim sem Amati smíðaði en síðar meir kom persónulegri tónn í verkin og honum fór fram. Þykkt viðarins á hinum ýmsu stöðum var nákvæmlega úthugsuð, form snigilsins breyttist og meiri litur færðist í lakkið. Flestir fiðluleikarar eru á einu máli um það að bestu hljóðfæri hans hafi verið smíðuð á árunum frá 1695-1725. Hljóðfæri smíðuð næstu fimm árin þykja ekki jafn góð. Hljóðfæri smíðuð eftir þennan tíma, merkt honum eru hugsanlega smíðuð af sonum hans tveimur Omobono og Francesco. Stradivari merkti hljóðfæri sín áletruninni Antonius Stradivarius Cremonensis Faciebat Anno (ártal) en hin síðari ár merkti hann þau Sotto la Desciplina d'Antonio Stradivari F. in Cremona. Antonio Stradivari lést í Cremona 18. desember 1737 og var greftraður í San Domenico Basilíkunni. Auk fiðla smíðaði hann hörpur, lágfiðlur og knéfiðlur sem þykja ekki gefa fiðlunum neitt eftir. Af um 1100 hljóðfærum sem Stradivari smíðaði um ævina eru 650 enn til í dag.

Varðveisla verkanna 
Hljóðfæri Stradivaris eru líklega verðmest allra hljóðfæra sem fáanleg eru og njóta ómældrar virðingar meðal einleikara víða um heim.

Sem dæmi um verð einnar Stradivari fiðlu má nefna að 16.maí 2006 seldist fiðla hans Hamarinn á uppboði í New York fyrir 3.544.000$ (eða um 270.000.000 ISKR). Sem dæmi um fræg hljóðfæri Stradivaris má nefna knéfiðluna Duportstradinn sem hefur verið í eigu Mstislav Rostropovich síðan 1974 og Hertogafrúna af Polignac í eigu fiðluleikarans Gil Shaham. Síðan á 18 öld hafa þúsundir hljóðfæra verið merkt sem hljóðfæri Stradivaris en síðan 1891 hefur oft verið bætt við merkið áletrunum á ensku svo sem „Made in Checkoslovakia“ eða „Made in Germany“. 

Stærsta safn Stradivari-hljóðfæra í heiminum tilheyrir konungi Spánar en það samanstendur af tveimur fiðlum, víólu og tveimur sellóum og er til sýnis í fyrrverandi konungshöll Spánar. The Library of Congress í Bandaríkjunum á einnig nokkurt safn Stradivari hljóðfæra.

Tenglar 
 Fiðla (framhlið) 
 Stradivarius við iðju sína 

Ítalskir fiðlusmiðir
Ásatrúarfélagið Bifröst

Åsatrufellesskapet Bifrost (á íslensku: Ásatrúarfélagið Bifröst)  norskur trúarsöfnuður sem helgaður er trú á Æsi og önnur norræn goðmögn. Bifröst er bæði sambandsfélag ásatrúfélaga og blóthópa hér og þar í Noregi sem og eigin söfnuður. Söfnuðurinn var stofnaður árið 1996.

Sem opinberlega viðurkenndur trúarsöfnuður nýtur Bifröst opinbers stuðnings og hefur einnig vígslurétt.

Tengt efni 
 Ásatrúarfélagið

Tenglar 
Vefsíða Åsatrufellesskapet Bifrost

Ásatrú
Trúfélög í Noregi