alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sveitarfélagið Álftanes

Sveitarfélagið Álftanes áður Bessastaðahreppur var sveitarfélag á höfuðborgarsvæðinu, á utanverðu Álftanesi.

Bessastaðahreppur varð til árið 1878, ásamt Garðahreppi, þegar Álftaneshreppi var skipt í tvennt. Hinn 17. júní 2004 var nafni hreppsins breytt í sveitarfélagið Álftanes.

Samhliða þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs þann 20. október 2012, fór fram íbúakosning í Garðabæ og sveitarfélaginu Álftanes og var sameining þeirra í eitt sveitarfélag samþykkt. Hið nýja sveitarfélag heitir Garðabær en um það hafði verið samið fyrir kosningarnar og miðað við tölur Hagstofu frá 1. janúar 2012 munu íbúar sameinaðs sveitarfélags verða um 14.000 talsins. Sameiningin tók gildi áramótin 2012/2013.

Tilvísanir 

 
Fyrrum sveitarfélög Íslands
Ölfusá

Ölfusá er vatnsmesta á Íslands með meðalrennsli upp á 423 m³/sek. Ölfusá myndast milli Grímsness og Hraungerðishrepps úr Soginu og Hvítá og er 25 km löng frá upptökum til ósa vestan Eyrarbakka. Hún fellur niður með vesturjaðri Þjórsárhrauns. Áin er jökullituð og rennur í gegnum Selfoss í djúpri gjá sem talin er vera 9 m djúp. Þótt áin hafi jökulársvip er mikið af lindarvatni í henni og í kuldatíð getur hún orðið nánast tær. Í Ölfusi myndar áin mikið stórt stöðuvatn eða sjávarlón, Ölfusárós, áður en hún rennur út í sjó austan við Óseyri.

Brýr 
Brýr á ánni eru tvær, Ölfusárbrú á Selfossi og Óseyrarbrú rétt utan við Eyrarbakka. 

Árið 1891 var tekin í notkun brú á Ölfusá við Selfoss. Var það Tryggvi Gunnarsson sem hafði umsjón með byggingu hennar og bjó hann í Tryggvaskála, sem stendur við brúarsporðinn sunnanmeginn. Árið 1944 kom mjólkurbíll frá Reykjavík með annan í togi og þoldi brúin ekki þyngdina svo annar brúarstrengurinn slitnaði og bílarnir féllu báðir í ána. Annar lenti á grynningum þaðan sem síðar var hægt að ná honum upp en hinn fór í hyldjúpa gjána ásamt bílstjóranum. Bílstjóra þess bíls tókst að halda sér á varadekki þar til honum steytti á land við Selfoss-bæina fyrir vestan Selfosskirkju. Nýja brúin, sem enn þjónar sínum tilgangi, var tekin í notkun 22. desember 1945. Er hún 84 m löng milli stöpla.

Óseyrarbrú var tekin í notkun 3. september 1988 og var það þáverandi forsætisráðherra Íslands Þorsteinn Pálsson sem klippti á borðann. Brúin er 360 metra löng á 7 steinsteyptum stöplum.

Heimild 
 Hjálmar R. Bárðarson. 1989. Hvítá frá upptökum til ósa. Hjálmar R. Bárðarson, Reykjavík.

Tenglar 
 Ölfusá; grein í Árbók Hins íslenska fornleifafélags 1927

 Jóra í Jórukleif

Dragár á Íslandi
Árnessýsla
Norwegian Wood (This bird has flown)

Norwegian Wood (This bird has flown) er lag með Bítlunum sem kom út á Rubber Soul-plötunni árið 1965.

Bítlarnir
Norwegian Wood (tónlistarhátíð)

Norwegian Wood er norsk tónlistarhátíð sem haldin er í Osló á hverju ári. Margir þekktir tónlistarmenn koma fram og spila rokktónlist fyrir um 30 þúsund áhorfendur. Nokkrir af þeim tónlistarmönnum sem komu fram árið 2005: System of a Down, The Hives, 3 Doors down; Crosby, Stills, Nash & Young, Tori Amos og norska hljómsveitin deLillos.

Heimild

Tengill 
 Opinber síða tónlistarhátíðarinnar

Norskar tónlistarhátíðir
Ítalísk tungumál

Ítalísk mál var flokkur indóevrópskra mála, sem voru töluð á Ítalíuskaga í fornöld. Það stærsta þeirra, latína, lagði hin undir sig, þegar fyrir upphaf tímatals okkar.
Þau ítalísku mál, sem eru vel þekkt, vegna þess að miklar skriflegar heimildir eru um þau, eru latína, oskíska og úmbríska. Önnur ítalísk mál eru einungis þekkt af stuttum textabútum.

Lengi héldu málvísindamenn að skyldleiki væri milli ítalískra mála og keltneskra. Það hefur þó ekki tekist að sanna slíkan skyldleika.

Fyrir utan ítalísku málin voru einnig töluð önnur túngumál á Ítalíuskaga, sem ekki voru af Indóevrópskum uppruna, þekktust þeirra var etrúskneska.
Fallbeyging

Fallbeyging eða beyging  er mismunandi form orða eftir stöðu og hlutverki innan setningar. Beyging getur líka tjáð merkingarleg atriði eins og tölu (þ.e.a.s, fjölda), kyn og fleira. Strikið tilstrik (n-strik, strik sem er jafnbreitt bókstafnum n) er notað við upptalningu beygingarmynda.

Fjöldi falla
Fjöldi falla er mismunandi í tungumálum.

Í íslensku 
Í íslensku eru fjögur föll; nefnifall (sem telst til aðalfalls) og þolfall, þágufall og eignarfall (sem teljast til aukafalla). Hjálparorðin „hér er“, „um“, „frá“ og „til“ oft notuð til að greina á milli falla og orðið hestur notað sem dæmi — orð sem fylgja „hér er“ standa í nefnifalli, orð sem fylgja „um“ eru í þolfalli, orð sem fylgja „frá“ í þágufalli og orð sem fylgja „til“ í eignarfalli. Orð sem stjórna falli geta verið forsetningar, sagnorð eða nafnorð. Dæmi (fallvaldarnir eru skáletraðir og fallorðin feitletruð): Ég hugsa til þín. Maðurinn sagði mér sögu. Bíllinn hans bilaði.

Tengt efni
 Beygingarlýsing íslensks nútímamáls (uppflettisafn yfir íslenskar beygingarmyndir á netinu)
 Sagnbeyging
 Sterk beyging
 Veik beyging

Heimildir 
 Íslensk málstöð

Tilvísanir 

Málfræði
Haraldur Sigurðsson

Haraldur Sigurðsson (fæddur 31. maí 1939) er íslenskur jarð- og jarðefnafræðingur.

Nám, störf og rannsóknir 
Haraldur nam jarðfræði við Háskólann í Belfast og lauk doktorsprófi við Háskólann í Durham 1970.   Mestallan sinn starfsaldur starfaði hann erlendis, lengst af sem prófessor við Háskólann í Rhode Island í Bandaríkjunum.  Haraldur er í fremstu röð eldfjallafræðinga.  Hann hefur birt, ýmist einn eða í samstarfi við aðra, mikilvægar greinar um niðurstöður rannsókna á stórum eldgosum, m.a. um gosið í Santorini (Minoan gosið) um 1600 fyrir Krist, Öskju 1875, Vesúvíusi 79 og eyðileggingu borganna Pompei og Herculaneum. Hann hefur einnig rannsakað og ritað um gosið í Tambora 1815, Krakatá 1883, Mount St. Helens 1980, El Chichon 1982, Nevado del Ruiz 1985, stórgos í Kötlu í lok síðasta jökulskeiðs (myndun Vedde gjóskunnar) og myndun Bishop túffsins í Long Valley öskjunni í Kaliforníu fyrir 760.000 árum.  Hér á landi hefur hann komið að rannsóknum á gosinu í Lakagígum 1783-84 og Eyjafjallagosunum 2010, svo og að bergfræði gosbelta og úthafshryggja. Rannsóknir Haraldar á ummerkjum um árekstur loftsteina við jörð fyrir um 65 milljónum ára, á mörkum krítar og tertíer tímabilanna, vöktu mikla athygli en einnig hefur hann rannsakað tengsl loftslags og eldvirkni, einkum áhrif brennisteins sem berst upp í andrúmsloftið í eldgosum.

Eldfjallasafnið 
Þegar Haraldur lét af störfum sem prófessor við Rhode Island flutti hann til Stykkishólms. Þar setti hann á stofn eldfjallasafn sem opnað var vorið 2009.  Safnið er einstætt í veröldinni því það sýnir fyrst og fremst listaverk víða að úr heiminum sem Haraldur hefur safnað og tengjast eldgosum og eldvirkni.

Heiðursverðlaun 
Haraldur hlaut riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu 17. júní 2005 fyrir störf sín í þágu vísindarannsókna.

Haraldi var veitt heiðursdoktorsgráða frá Háskóla Íslands 22. jan. 2011.

Haraldur var aðalritstjóri bókarinnar Encyclopedia of Volcanoes en hún er grundvallarrit í eldfjallafræði.  Fyrir hana hefur hann hlotið margar viðurkenningar. 

Íslenskir jarðfræðingar
Íslenskir náttúrufræðingar
Íslenskir vísindamenn
Íslenskir jarðefnafræðingar
Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu
Reykjahlíðarætt
Ísöld

Ísöld er jarðsögulegt tímabil þar sem þykkar jökulbreiður hylja stór landsvæði. Slík tímabil geta staðið í nokkrar milljónir ára og valdið miklum breytingum á yfirborði meginlanda. 

Allnokkrar ísaldir hafa sett svip á sögu jarðarinnar. Sú elsta er kennd við svokallaðan forkambrískan tíma fyrir meira en 570 milljónum ára. Síðasta tímabil mikilla jökulframrása er kallað Pleistósen tímabilið og er almennt talið hafa hafist fyrir um 2,6 milljónum ára og lokið fyrir 10 þúsund árum. Sumir telja að síðustu ísöld sé ekki lokið enn heldur sé nú hlýskeið ísaldar (líkt og tiltölulega hlýr vetrardagur).

Minna kuldakast og tímabil sem einkenndist af framrás jökla hefur verið nefnt litla ísöld, en hún hófst á 16. öld og var viðvarandi næstu þrjár aldir. Litla ísöld náði hámarki árið 1750 en þá voru jöklar í mestu framrás síðan á hinni Kvarteru ísöld.

Ekki er vitað með vissu hvað veldur ísöldum en meðal þess sem getur haft áhrif eru geislun sólar, Milankovic-sveifla sem er reglubundin breyting á afstöðu sólar og jarðar, breytingar á kerfi hafsstrauma og mikil tíðni eldgosa.

Neðanmálsgreinar

Tenglar 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Jöklafræði
Jarðsöguleg tímabil
Loftslag

it:Glaciazione
vi:Thời kỳ băng hà
Klaufhalar

Klaufhalar (eyrnaormar eða eyrnapöddur) (fræðiheiti: Dermaptera) eru ættbálkur skordýra af útvængjuyfirættbálki sem einkennist af stórum himnuvængjum (afturvængjum) sem klaufhalarnir brjóta saman undir leðurkennda framvængi. Afturbolur þeirra nær vel aftur fyrir vængina og endar nær alltaf á hala sem skiptist í tvo hluta sem líkjast oft skærum eða töng.

Klaufhalar eru næturdýr sem nærast á plöntuafurðum og blaðlús. Til klaufhalaættbálksins teljast um 1.800 tegundir í 10 ættum en ættbálkurinn er frekar lítill meðal skordýra, þrátt fyrir það eru klaufhalarnir nokkuð algengir og rata oft inn í hús þar sem þeir sjást oft þjótast yfir gólfin.

Líffærafræði 
Klaufhalar eru ílangir og búkur þeirra situr lágt gagnhvart jörðinni, þeir eru oft brúnir að lit og yfirleitt 10-14 mm langir en á Sankti Helenu finnast allt upp í 80 mm langir einstaklingar. Munnur þeirra er vel fallin til að tyggja fæðuna.

Halar klaufhalanna eru frá allt frá ekki neinu upp í einn þriðja af búkslengd þeirra. Hægt er að greina á milli kynjanna með því að skoða halann en hann er beinn á kvendýrunum og snýr fyrst inn í bláendann en á karldýrunum líkist hann meira hnetubrjót og fer í smá sveig út áður en endarnir mætast. Einnig er mun lengra á milli halanna tveggja þar sem lengst er á milli þeirra á karldýrunum (sjá tengla).

Klaufhalar þurfa að brjóta afturvængi sína saman á margbrotinn hátt svo þeir passi undir framvængina, þrátt fyrir margbrotna hönnun þeirra nota klaufhalarnir þá sjaldan til flugs.

Mökun klaufhala fer þannig fram að þeir snúa afturbolum sínum saman og halda jafnvel stundum í hvern annan með hölunum.

Steingervingar 
Steingervingar af klaufhölum hafa fundist allt aftur til júratímabilsins, árið 2003 höfðu um 70 sýni fundist allt í allt.

Heimild

Tenglar 
 Grein um Forficula auricularia þar sem sést munurinn á hölum karl- og kvendýra.
 Yfirlit yfir klaufhala
Antoine de Saint-Exupéry

Antoine Marie Jean-Baptiste Roger de Saint-Exupéry (29. júní 1900 í Lyon í Frakklandi – 31. júlí 1944) var franskur rithöfundur og flugmaður. Meðal þekktustu verka hans er sagan Litli prinsinn. Hann dó í seinni heimsstyrjöldinni þegar flugvél hans hrapaði.

Útgefin verk 
 1926: L'aviateur
 1928: Courrier-Sud: enska: Southern Mail
 1931: Vol de Nuit: enska: Night Flight
 1938: Terre des Hommes: enska: Wind, Sand and Stars
 1942: Pilote de Guerre: enska: Flight to Arras
 1943: Lettre à un Otage: enska: Letter to a Hostage
 1943: Le Petit Prince: Litli prinsinn (1961)
 1948: Citadelle, kom út að honum látnum
 1982: Ecrits de guerre 1939-1944: enska: The Wisdom of the Sands

Franskir rithöfundar
Franskir flugmenn
Flugmenn sem dóu í flugslysum
Flugmenn í seinni heimsstyrjöldinni
Forsögulegur tími

Forsögulegur tími er tímabil í jarðsögunni skilgreint sem sá tími sem ekki eru til ritaðar heimildir um. Sem dæmi eru risaeðlur sagðar hafa verið uppi á forsögulegum tíma og hellisbúar eru sagðir forsögulegt fólk.
Í víðum skilningi mætti segja að forsögulegur tími hafi byrjað þegar alheimurinn myndaðist en oftast er tímabilið sagt hafa byrjað þegar líf kviknaði á jörðinni.

Mannkynssögunni er skipt í sögulegan tíma og forsögulegan tíma. Skilin þar á milli miðast við upphaf ritaðra heimilda, sem komu ekki fram á sama tíma alls staðar. Því lýkur forsögulegum tíma í raun ekki alls staðar samtímis. Elstu ritaðar heimildir, fleygrúnir, eru frá Súmer, eða Mesópótamíu, frá því um 3000-3500 f.Kr. Þá hófst fornöld.

Þar sem forsagan er, samkvæmt skilgreiningu, tíminn fyrir ritaðar heimildir, notast menn við gögn úr fornleifafræði og steingervingafræði og sögulegum málvísindum og samanburðarmálfræði (Sjá grein um frum-indóevrópsku). Verkfæri, skartgripir og mannvirki eru dæmi um það, sem notast er við til að gera skil á sögu manna fyrir komu ritmáls. Forsögulega tímabilinu er skipt upp í minni tímabil, notast er við sömu tímabilsheiti og í jarðfræði fyrir komu mannsins. Þá er tímabilunum skipt í frumsteinöld, steinöld, nýsteinöld en svo líkur forsögu og almenn saga mannkyns tekur við.

Á Íslandi telst sá atburður forsögulegur sem gerðist fyrir landnám Íslands, það er að segja það var enginn til frásagnar um atburðinn og engar skriflegar heimildir til um hann.

Tengt efni 
 Fornleifafræði
 Forsöguleg list
 Mannfræði
 Þróun mannsins

Tenglar 
 

Sagnfræði
Jarðfræði
Fornleifafræði
Eiginnafn

Eiginnafn er nafn einstaklings sem er ekki millinafn eða kenninafn (föðurnafn, móðurnafn og/eða ættarnafn).

Íslensk eiginnöfn eiga að vera samþykkt af mannanafnanefnd og hafa endingu í eignarfalli og falla að öðru leyti að íslensku hljóðkerfi og stafsetningu. Samkvæmt íslenskum lögum verða allir að bera að minnsta kosti eitt eiginnafn en í mesta lagi þrjú, og þau skulu öll vera á undan millinafni og kenninafni.

Mannanöfn
Ættarnafn

Ættarnafn er nafn sem einstaklingar bera og erfa frá forfeðrum sínum, oftast í karllegg. Einnig geta einstaklingar skipt um ættarnafn við giftingu. Ættarnöfn á Íslandi eru afar sjaldgæf, í stað þeirra bera flestir nafn feðra sinna sem síðasta nafn.

Um beygingu ættarnafna 
Gísli Jónsson íslenskufræðingur, og umsjónarmaður Íslensks máls í Morgunblaðinu til margra ára, fékk einu sinni þá spurningu senda hvort beygja ætti ættarnöfn. Hann svaraði:
Um beygingu ættarnafna get ég ekki gefið neina algilda reglu. Sjálfum er mér tamt að setja á þau eignarfallsendingu í flestum tilvikum. Ég tala t.d. um greinar Ævars Kvarans og heildverslun Þorsteins Blandons, kenningar Níelsar Dungals og ríkisstjórn Gunnars Thoroddsens. Hitt verð ég að játa, um ættarnöfn sem enda svo ókvenlega sem á -son og -sen, að þá hef ég ekki eignarfalls-ess á kvennanöfnum. Þá segi ég til dæmis: Þulur Theódóru Thoroddsen. Hér verð ég því að skírskota mjög til smekks manna. [..] Hitt verð ég að játa, að vandinn eykst þegar kemur að viðurnefnum eins og Kolka. Ég held ég myndi þó tala um ljóð Páls Kolku fremur en Páls Kolka.

Tilvísanir

Tengt efni 
 Ættarnöfn á Íslandi

Tenglar 

 
 
 
 Um beygingu ættarnafna; „Íslenskt mál“ í umsjón Gísla Jónssonar; grein í Morgunblaðinu 1998
 Ættarnöfn; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1991
 Um ættarnöfn; grein í Skírni 1909

Mannanöfn
Eem

Eem (þekkt sem Sangamon í Norður-Ameríku, Ipswichian í Bretlandi og Riss-Wurm í Ölpunum) er næstsíðasta hlýskeið síðustu ísaldar á pleistósen. Það hófst fyrir 131.000 árum. Loftslag á Eem er talið hafa verið jafnstöðugt og á hólósen, en þó hafa verið hlýrra. Hlýjast var á Eem fyrir 125.000 árum þegar skógar náðu allt norður að Nordkapp (nú freðmýri) í Norður-Noregi. Harðviður eins og hesliviður og eik uxu allt norður að Oulu í Finnlandi. Sjávarstaða á Eem var hærri en nú, sem bendir til þess að jöklar hafi verið talsvert minni en í dag. Skandinavía var eyja vegna vatnafars á stórum svæðum Norður-Evrópu og Vestur-Síberíu.

Á hámarki Eem-hlýskeiðsins var almennt hlýrra en nú er, þótt að kaldara hafi verið á vissum svæðum. Tré uxu allt norður að Baffin í stað Kuujjuaq og skilin á milli slétta og skóga lágu vestar í Norður-Ameríku, eða nálægt Lubbock í Texas í stað Dallas í Texas þar sem þau liggja í dag. Á Eem urðu síðan snögg umskipti yfir í kaldari og þurrari skilyrði en eru nú, og fyrir 114.000 árum lauk Eem-hlýskeiðinu og jökulskeið hófst á ný.

Hlýskeið
Pleistósen
Orð

Orð er merkingarbær eining í tungumáli eða eining sem leggur af mörkum til merkingar setningar.
Orð eru mynduð úr einu eða fleiri myndani. Þau myndun sem ekki er hægt að skipta í smærri einingar kallast rætur orðsins. Sá hluti orðs sem ekki breytist í beygingu nefnist stofn orðsins. Orðstofn getur verið settur saman úr fleiri en einu myndani, oft rót auk aðskeytis. Orð sem eru sett saman úr tveimur eða fleiri orðstofnum er nefnt samsett orð.

Orðum er raðað í orðflokka eftir eiginleikum sínum og hlutverki.

Orðið orð er ekki allskostar nákvæmt hugtak. Þannig mætti svara spurningunni um hve mörg orð væru í setningunni frægu um kindina á Á sem er móðir til annarar kindar á sama bæ (Á á Á á á á Á) á nokkra mismunandi vegu. Ef ritvinnsluforrit væri spurt að þessu myndi svarið vera að það væru 7 orð í þessari setningu en hinsvegar koma þrjú af þessum mismunandi orðum tvisvar fyrir. Fyrir mismunandi orð má til nákvæmni tala um uppflettiorð en fyrir orðafjöldann stök eða stök orð. Ennfremur er hugtakið orðmynd notað um hverja þá hljóðarunu sem ber merkingu og þannig er aðeins ein orðmynd í þessari setningu.

Venjulega eru bil höfð milli orða, í málum s.s. íslensku sem nota stafróf (fyrir utan í gömlum handritum eins og sjá má á mynd, til að spara skinn), en til að mynda ekki milli orða í t.d. kínversku sem notar tákn fyrir orð en ekki stafróf.

Sjá einnig 
 Orðsifjafræði

 
Orðsifjafræði
Andatrú

Andatrú er trú á anda sem geta verði andar framliðins fólks, andar dýra eða annara náttúruvætta. Andatrú birtist mest innan fjölgyðistrúar sem innihalda náttúrudýrkun, svo sem Sjintóisma, Ásatrú, Hindúisma og Vúdú. Nútíma trúarbrögð byggð á náttúrutrú líkt og Wicca innihalda einnig andatrú að ákveðnu leiti. Eins er andatrú að finna víðar en í trúarbrögðum líkt og í spíritisma. 

Andatrú
Prófessor

Prófessor er kennari við háskóla með minni kennsluskyldu en lektor og dósent en meiri rannsóknarskyldu. Víða eru allir háskólakennarar nefndir prófessorar, einkum í enskumælandi löndum, en hliðstæður greinarmunur er þá gerður á nokkrum heitum:
 Assistant professor (jafngildir lektor)
 Associate professor (jafngildir dósent)
 Full professor eða senior professor (jafngildir prófessor)
 Professor emeritus upp á latínu (prófessor á eftirlaunum).

Starfsheiti tengd skólum
Forngotlenska

Má ekki rugla saman við gotnesku sem stundum er nefnd forngotneska. 

Forngotlenska eða forneygotneska (forngutniska) var sú mállýska norrænu sem töluð var að fornu á eyjunni Gotland. Hún er það frábrugðin hinum fornausturnorrænu mállýskunum, fornsænsku og forndönsku, að hana ber að telja sem eigið mál. Úr henni er nútíma sænska mállýskan gotlenska komin.

Rótin Gut í nafninu gutniska er sú sama og í Got. íslenska - gotar = sænska - gutar (gotlenningar). Margir málvísindamenn hafa talið að forngotlenska og gotneska (tungumál Gota sem nú eru útdauð) séu nátengd.

Fornnorræna tvíhljóðið au (eins og í auga> augä) hélst í vesturnorrænu, en breytist í austurnorrænu í sérhljóðið ø (øga). Sama gerðist með tvíhljóðið ai í stain (steinn) sem í austurnorrænu varð að e (sten). Þar sem vesturnorræna hafði tvíhljóðið ey (og austurnorrænan ø), hafði forngotlenska oy.

Helsta heimild um forngotlensku er Gotasaga frá 13. öld.

Hér er brot úr Gotasögu:
þissi þieluar hafþi ann sun sum hit hafþi. En hafþa cuna hit huita stierna þaun tu bygþu fyrsti agutlandi fyrstu nat sum þaun saman suafu þa droymdi hennj draumbr. So sum þrir ormar warin slungnir saman j barmj hennar Oc þytti hennj sum þair scriþin yr barmi hennar. þinna draum segþi han firi hasþa bonda sinum hann riaþ dravm þinna so. Alt ir baugum bundit bo land al þitta warþa oc faum þria syni aiga. þaim gaf hann namn allum o fydum. guti al gutland aigha graipr al annar haita Oc gunfiaun þriþi. þair sciptu siþan gutlandi i þria þriþiunga. So at graipr þann elzti laut norþasta þriþiung oc guti miþal þriþiung En gunfiaun þann yngsti laut sunnarsta. siþan af þissum þrim aucaþis fulc j gutlandi som mikit um langan tima at land elptj þaim ai alla fyþa þa lutaþu þair bort af landi huert þriþia þiauþ so at alt sculdu þair aiga oc miþ sir bort hafa sum þair vfan iorþar attu.

Á nútíma íslensku mundi textinn vera á þessa leið:
Son hann Þjálfi átti sem hét Hafði. Og kona Hafða hét Hvítastjarna. þau tvö byggðu fyrst manna á Gotlandi. Fyrstu nótt sem þau þar saman sváfu þá dreymdi hana draum; sá hún þrjá orma vafðir saman í barmi hennar, og þótti henni sem þeir skriða niður barm hennar. Þennan draum sagði hún Hafða bónda sínum. Hann réð draum þann svo: "Allt er baugum bundið og verður allt land þitt búið og munum við þrjá syni eiga." Þeim gaf hann nöfn ófæddum, Goti sem Gotland á að eiga; Greipur sem annar hét; og Gunnfjón sá þriðji. Þeir skiptu síðan Gotlandi í þrjá þriðjunga, þá fékk Greipur sá elsti norður þriðjunginn, og Goti miðju þriðjunginn, en Gunnfjón sá yngsti fékk suður þriðjunginn. Seinna, af þessum þremur jókst eftir langan tíma svo fólk í Gotlandi það mikið að landið gat ekki öllum veitt fæði. Þá létu þeir fara burt af landi þriðja hvern þegn, og allt máttu þau eiga og með sér burt hafa sem ofanjarðar áttu.

Eins og sjá má af þessum samanburði var forngotlenska í flestu mjög lík íslensku ef stafsetning er aðlöguð.

Norræn tungumál
The Shins

The Shins er popp/rokk-hljómsveit frá Portland í Oregon-ríki í Bandaríkjunum. Platan Oh, Inverted World kom út árið 2001 og nýjasta plata þeirra, Chutes Too Narrow, kom út árið 2003. Hljómsveitin er sögð spila hressa tónlist í anda The Beach Boys.

Meðlimir 
 James Russell Mercer, söngvari og gítaristi
 Martin Crandall, hljómborðsleikari og gítaristi
 Dave Hernandez, bassaleikari
 Jesse Sandoval, trommari

Sagan 
The Shins byrjuðu að spila árið 1997 en hljómsveitin var þá hliðarverkefni James Russel og Jesse sem voru í hljómsveitinni Flake. Árið 1999 hætti Flake en á þeim tímapunkti hét hún reyndar Flake Music. Meðlimirnir púsluðu þá saman The Shins og inn kom Dave í stað bassaleikara Flake Music. 

Þegar Oh, Inverted World-platan kom út var hún sögð frumleg og með skemmtilegum textum. Chutes too narrow hlaut jafnvel betri dóma þegar hún kom út.

Útgefið efni
 When You Land Here It's Time to Return, 1997. (Gefin út í nafni Flake Music)
 Oh, Inverted World, 2001.
 Chutes Too Narrow, 2003.
 Wincing the Night Away, 2007.

Bandarískar hljómsveitir
Rokkhljómsveitir