alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Vesturlandskjördæmi

Vesturlandskjördæmi var kjördæmi sem búið var til árið 1959 og náði frá botni Hvalfjarðar í suðri til Gilsfjarðar í norðri. Í kjördæminu voru Mýrasýsla, Borgarfjarðarsýsla, Snæfells- og Hnappadalssýsla og Dalasýsla og fimm þingsæti.

Við breytingar á kjördæmaskipan 1999 varð Vesturlandskjördæmi hluti af Norðvesturkjördæmi ásamt Vestfjarðakjördæmi og Norðurlandskjördæmi vestra utan Siglufjarðar sem varð hluti af Norðausturkjördæmi.

Ráðherrar af Vesturlandi
Halldór E. Sigurðsson, Friðjón Þórðarson, Alexander Stefánsson, Eiður Guðnason, Ingibjörg Pálmadóttir og Sturla Böðvarsson voru einnig ráðherrar hluta þess tíma sem þau sátu á þingi fyrir kjördæmið.

Þingmenn Vesturlandskjördæmis

(*)Ingi Björn Albertsson gekk úr Brogaraflokknum á 111. löggjafarþingi og myndaði Frjálslynda hægrimenn, á 112. löggjafarþingi gengu Frjálslyndir hægrimenn í Sjálfstæðisflokkinn.

Fyrrum kjördæmi á Íslandi
Vesturland
Samdrykkjan (Platon)

Þessi grein fjallar um samræðuna eftir Platon. Um samræðu Xenofons, sjá SamdrykkjanSamdrykkjan'' er samræða eftir forngríska heimspekinginn Platon, en hún var sennilega samin eftir 385 f.Kr.. Umfjöllunarefni samræðunnar er ástin.

Tengt efni

 Platonsk ást

Samræður Platons
Parmenídes (Platon)

Þessi grein fjallar um samræðuna eftir Platon. Um forngríska heimspekinginn, sjá Parmenídes.
Parmenídes er samræða eftir forngríska heimspekinginn Platon, sem er nefnd eftir forngríska heimspekingnum Parmenídesi frá Eleu, sem er einn þátttakenda samræðunnar. Samræðan hefur löngum verið talin ein mikilvægasta samræða Platons og er ein þeirra samræðna sem hafði hvað mest áhrif á nýplatonismann.

Í samræðunni ræðast við eleíski heimspekingurinn Parmenídes, lærisveinn hans Zenon og Sókrates sem er ungur að árum þegar samræðan á að eiga sér stað. Af því má ráða að samræðan á að eiga sér stað rétt fyrir miðja 5. öld f.Kr.

Samræður Platons
Álenska

Álenska (sænska Åländska) er sænsk mállýska sem er töluð á Álandseyjum.

Tenglar 
 Álensk-sænsk orðbók 

Norræn tungumál
Lakkes (Platon)

Þessi grein fjallar um sókratísku samræðuna. Um forngríska herforingjann, sjá Lakkes.
Lakkes er sókratísk samræða eftir forngríska heimspekinginn Platon, sem fjallar um eðli hugrekkis.

Í samræðunni leita Lýsimakkos Aristídesarson og Melesías Þúkýdídesarson ráða hjá herforingjunum Lakkesi og Níkíasi um menntun sona sinna. Eftir stutta stund leita þeir ráða hjá Sókratesi. Sókrates kemur sér undan því að svara en spyr þess í stað hvaða tilgangi menntunin eigi að þjóna. Þeir komast að þeirri niðurstöðu að menntunin eigi að gera drengina dygðuga, ekki síst hugrakka. Sókrates spyr þá Lakkes og Níkías hvað hugrekki sé en megnið af samræðunni er fólgin í leit að skilgreiningu á hugrekki. Á endanum er öllum tillögunum hafnað en gefið er í skyn að tilraunirnar hafi fyrst og fremst mistekist vegna þess að þeir hafi ekki áttað sig á því að hugrekki er aðeins ein birtingarmynd dygðarinnar sem er enn óskilgreind.

Samræður Platons
Kríton (Platon)

Kríton er stutt en mikilvæg sókratísk samræða eftir forngríska heimspekinginn Platon. Viðfangsefni samræðunnar er siðfræði, stjórnspeki og réttarheimspeki. Í henni ræðast við Sókrates og vinur hans, auðmaðurinn Kríton, um réttlæti, ranglæti og löghlýðni. Samræðan á sér stað árið 399 f.Kr. eftir að Sókrates hafði verið dæmdur sekur fyrir að spilla æskulýð Aþenuborgar og dæmdur til dauða og situr í fangelsi og býður eftir aftökunni.

Sókrates telur að það sé ekki ásættanlegt að bregðast við ranglæti með ranglæti og hafnar boði Krítons um að aðstoða hann við að flýja úr haldi. Í samræðunni kemur hugmyndin um samfélagssáttmálann í fyrsta sinn fyrir í vestrænni heimspeki.

Samræður Platons
Stjórnspekirit
Jón (Platon)

Jón er sókratísk samræða eftir forngríska heimspekinginn Platon. Í samræðunni ræðir Sókrates við Jón um hvort kvæðaþulur byggi á hæfni og þekkingu eða guðlegum innblæstri. Ef samræðan Kleitofon er ekki eftir Platon, líkt og sumir telja, er Jón að öllum líkindum stysta samræða Platons.

Tengt efni 
 Bókmenntarýni í fornöld
 Fædros
 Ríkið

Samræður Platons
Þeages (Platon)

Þeages er sókratísk samræða eftir forngríska heimspekinginn Platon. Í samræðunni ræða þeir Demódókos, Þeages og Sókrates saman. Flestir fræðimenn drega í efa að samræðan sé ósvikin en hún er varðveitt með öðrum samræðum Platons frá fornöld og var þá talin ósvikin. Margir fræðimenn telja að samræðan kunni að hafa verið samin af einhverejum innan Akademíu Platons um miðja 4. öld f.Kr.

Samræður Platons
Reykjaneskjördæmi

Reykjaneskjördæmi var eitt af kjördæmum Íslands. Það varð til 1959 með sameiningu einmenningskjördæmanna í Hafnarfirði annars vegar og Gullbringu- og Kjósarsýslu hins vegar, það náði því yfir allt höfuðborgarsvæðið að Reykjavík undanskilinni og Suðurnes að auki. Í kjördæminu voru í upphafi fimm þingmenn, en frá 1987 voru þingmenn Reykjaness ellefu talsins. 1. þingmaður Reykjaneskjördæmis kom alla tíð úr röðum Sjálfstæðismanna.

Við breytingu á kjördæmaskipaninni árið 2000 var kjördæminu skipt í tvennt þannig að sveitarfélögin á höfuðborgarsvæðinu mynduðu nýtt Suðvesturkjördæmi en Suðurnes runnu inn í nýtt Suðurkjördæmi ásamt fyrrum Suðurlandskjördæmi.

Ráðherrar af Reykjanesi
Ólafur Thors, Matthías Á. Mathiesen, Árni M. Mathiesen, Ólafur G. Einarsson, Emil Jónsson, Kjartan Jóhannesson, Steingrímur Hermannsson, Jón Sigurðsson, Guðmundur Árni Stefánsson, Júlíus Sólnes og Siv Friðleifsdóttir  voru einnig ráðherrar hluta þess tíma sem þau sátu á þingi fyrir kjördæmið.

Þingmenn Reykjanesskjördæmis

(*)Hreggviður Jónsson gekk úr Brogaraflokknum á 111. löggjafarþingi og myndaði Frjálslynda hægrimenn, á 112. löggjafarþingi gengu Frjálslyndir hægrimenn í Sjálfstæðisflokkinn.

Fyrrum kjördæmi á Íslandi
Suðurnes
Fílebos (Platon)

Fílebos er sókratísk samræða eftir forngríska heimspekinginn Platon. Hún er talin vera með síðustu verkum Platons, samin um 350 f.Kr. Meginumfjöllunarefnið er ánægja og gildi hennar.

Þátttakendur 
 Sókrates
 Fílebos
 Prótarkos

Samræður Platons
Evþýdemos (Platon)

Evtþýdemos er samræða eftir forngríska heimspekinginn Platon, samin um 380 f.Kr. Samræðan er háðsádeila á rökbrellur fræðaranna.

Persónur 
 Sókrates
 Kríton 
 Kleinías
 Evþýdemos
 Díonýsodóros
 Ktesippos

Samræður Platons
Tímajos (Platon)

Tímajos eða Tímaíos er samræða eftir forngríska heimspekinginn Platon, samin um 360 f.Kr. Megnið af samræðunni er löng ræða sem Tímajos frá Lókrí flytur en meginumfjöllunarefnið er eðli efnisheimsins. Í Tímajosi kemur sagan um Atlantis fyrir í fyrsta sinn. Samræðan Krítías er framhald af Tímajosi.

Persónur 
 Sókrates
 Tímajos frá Lókrí
 Hermókrates
 Krítías

Tengt efni 
 Atlantis
 Krítías

Tenglar 
 
 

Samræður Platons
Menon (Platon)

Menon eða Menón er sókratísk samræða eftir forngríska heimspekinginn Platon. Meginumfjöllunarefnið er eðli dygðarinnar en markmið samræðunnar er að finna skilgreiningu á dygð sem slíkri. Í samræðunni setur Platon fram upprifjunarkenninguna svonefndu, sem kveður á um að allt nám sé upprifjun þekkingar sem sálin býr yfir. Samræðan er venjulega talin hafa verið samin undan Fædoni, Ríkinu og Samdrykkjunni.

Samræður Platons
Prótagóras (Platon)

Þessi grein fjallar um sókratísku samræðuna. Um forngríska fræðarann, sjá Prótagóras.
Prótagóras er mikilvæg sókratísk samræða eftir forngríska heimspekinginn Platon. Megnumfjöllunarefnið er hvort hægt sé að kenna mönnum að vera dygðugir.

Samræðan á sér stað heima hjá Kallíasi í Aþenu og þangað eru saman komnir allir helstu fræðararnir.

Samræður Platons
Krítías (Platon)

Krítías er samræða eftir forngríska heimspekinginn Platon. Hún er framhald af samræðunni Tímajosi og fjallar um söguna um Atlantis og tilraun Atlantisbúa til þess að leggja undir sig Aþenu. Tilraunin fór út um þúfur vegna dygðar Aþeninga og spillingar Atlantisbúa.

Krítías er önnur í röð þriggja samræðna, á eftir Tímajosi og á undan Hermókratesi, sem var áætluð en aldrei skrifuð. Krítías er sjálf ókláruð.

Tengt efni 
 Atlantis
 Tímajos

Tengill 
 

Samræður Platons
Kleitofon (Platon)

Kleitofon er samræða sem er eignuð forngríska heimspekingnum Platoni en fræðimenn eru ekki á einu máli um hvort samræðan er ósvikin eða ekki. Samræðan er afar stutt og kann að vera ókláruð. 

Samræður Platons
Vallarrýgresi

Vallarrýgresi eða enskt rýgresi (fræðiheiti: Lolium perenne) er fjölær tegund af ættkvísl rýgresis. Upprunalega fannst hún í Evrópu, Asíu og Norður-Afríku. Þaðan hefur tegundin borist víðar, enda afar vinsæl fóðurjurt í N- og S-Ameríku, í Evrópu, á Nýja-Sjálandi og í Ástralíu.

Greiningareinkenni 

Vallarrýgresi nær allt að 90 sm hæð, hefur öflugt rótarkerfi og afar löng, dökkgræn blöð. Þau eru flöt og glansandi á neðra borði. Slíðurhimnan er 0,5-2,0 mm á lengd. Blómskipun rýgresis nefnist ax og það getur náð allt að 30 sm lengd. 
Hvert smáax er oftast með 3-10 blómum.

Notkun 
Vallarrýgresi er frekar ný tegund í túnrækt á Íslandi. Sökum lítils vetrarþols kelur stór hluti þess yfir veturinn. Öflugt kynbótastarf hefur þó skilað harðgerðari yrkjum er henta betur til ræktunar hérlendis. Það hefur gott beitarþol, getur gefið mikla uppskeru sem er um leið auðmelt og næringarrík. Meltanleiki er meiri en hjá öðrum grösum og hentar grasið því vel kúm í hárri nyt, sem og öðrum skepnum í hröðum vexti.

Grasaætt
Vallarsveifgras

Vallarsveifgras (fræðiheiti: Poa pratensis) er ein af mörgum tegundum sveifgrasa (Poa) sem finna má í heiminum. Á Íslandi vex tegundin villt en er einnig notuð til túnræktar, í íþróttavelli og í grasflatir.

Greiningareinkenni 

Vallarsveifgras er fremur lágvaxin tegund, hún er oftast 30-50 sm á hæð. Tegundin tilheyrir puntgrösum og er puntur vallarsveifgrass keilulaga, þar sem neðstu greinar puntsins eru lengstar. Hvert smáax hefur 3-5 blóm. Axagnirnar eru oftast fjólubláar.

Blöð plöntunnar eru fremur breið (3-5 mm), flöt og enda í totu, líkt og bátsstefni. Það er gott greiningareinkenni sveifgrasa. Vallarsveifgras myndar öflugar neðanjarðarrenglur og fjölgar sér gjarnan þannig.

Notkun 
Vallarsveifgras hefur í ríkum mæli verið notað til túnræktar, þó notkun þess hefur eilítið minnkað síðustu árin. Það gefur þokkalega uppskeru og gefur góðan endurvöxt. Fóðrið er lystugt, næringar- og steinefnaríkt. Því er gjarnan sáð í blöndu með vallarfoxgrasi. Það er einnig töluvert notað í íþróttavelli og grasflatir vegna þess hvað það þolir traðk vel.

Samlífi 
Á Íslandi eru að minnsta kosti níu tegundir sveppa þekktar sem lifa annað hvort með vallarsveifgrasi eða á vefjum þess, dauðum eða lifandi. Þessar tegundir eru grasdrjóli (Claviceps purpurea), grashólkur (Epichloë typhina), grasméla (Erysiphe graminis) og svo lítt þekktari tegundirnar, Drechslera poae, Phaeoseptoria poae, Puccinia brachypodii var. poae-nemoralis sem myndar ryðgró á vallarsveifgrasi, Stagonospora montagnei, Stagonospora nodorum og Wojnowicia hirta.

Tilvísanir 

Grasaætt
Túnvingull

Túnvingull (fræðiheiti: Festuca rubra eða Festuca richardsonii) er grastegund sem finnst villt á Íslandi, sem og beggja vegna Atlantshafs. Túnvingull er algengasta grastegund landsins og finnst upp í allt að 1200 metra hæð. Hann er talinn deilitegund af rauðvingli sem er heiti yfir festuca rubra.   
Rauðvingull er hávaxnari en túnvingull og verður rauðleitari þegar líðður á sumarið. Hann var innfluttur til sáningar á túnum og meðfram vegum.

Greiningareinkenni 
Túnvingull er puntgras sem nær 40-80 sm hæð. Punturinn hefur yfirleitt fáar greinar sem bera stór smáöx (5-8 blóm). Þau eru gjarnan loðin og raða sér oftast upp öðru megin við stöngulinn, þannig að punturinn er afar grannur. Hann er ýmist gráleitur eða brúnn á litinn.

Blöð túnvinguls eru mjó (0,5-1 mm) og er hann duglegur að mynda þéttvaxna hliðarsprota.

Notkun 
Túnvingli var sáð í tún fyrr á árum, en því er nú hætt að mestu, sökum þess að hann er frekar léleg fóðurplanta. Í dag er tegundin aðallega notuð til landgræðslu, enda afar þurrkþolin og hentar þar af leiðandi vel í sandjarðvegi.

Latneskt heiti 
Latneskt heiti túnvinguls er Festuca rubra sé það ræktað upp af fræi, en sé það villt, t.d. í íslenskri náttúru, heitir það Festuca richardsonii.

Samlífi 
Túnvingull er ein þeirra grastegunda sem sveppurinn korndrjóli vex á.

Ítarefni 
 Studier over den genetiske variasjonen mellom og innen populasjoner av rødsvingel (Festuca rubra L.), doktorsritgerð Ríkharðs Brynjólfssonar frá Landbúnaðarháskólanum á Ási, 1976.

Tilvísun 

Grasaætt
Blindsker (heimildarmynd)

Blindsker er heimildarmynd um líf söngvarans Bubba Morthens.

Hlekkir 
Kvikmyndaskoðun 

Íslenskar heimildarmyndir
Dansinn

Dansinn er kvikmynd eftir Ágúst Guðmundsson byggð á smásögunni Her skal danses eftir William Heinesen.

Íslenskar kvikmyndir
Draumadísir

Draumadísir er kvikmynd leikstýrð og skrifuð af Ásdísi Thoroddsen.

Tenglar
Heimasíða

Íslenskar kvikmyndir
Einkalíf (kvikmynd)

Einkalíf er kvikmynd eftir Þráin Bertelsson.

íslenskar kvikmyndir
Fíaskó

Fíaskó var fyrsta kvikmynd Ragnars Bragasonar. Hún skiptist í þrjá kafla og fjallar um þrjár kynslóðir í sömu fjölskyldu sem búa undir sama þaki í miðbæ Reykjavíkur. Fyrsti hlutinn fjallar um ellilífeyrisþegan Karl Barðdal Róbert Arnfinnsson sem gerir hosur sínar grænar fyrir heldri frú Kristbjörg Kjeld sem þjáist af Alzheimers. Miðkaflinn fjallar um Júlíu Barðdal Silja Hauksdóttir, unga konu sem lifir í óvissu um hver barnsfaðir sinn sé. Þriðji og síðasti hlutinn fjallar um Steingerði Barðdal og samband hennar við predikara Eggert Þorleifsson sem er í alvarlegum ógöngum. Kvikmyndin hlaut verðlaun dómnefndar á Kvikmyndahátíðinni í Kairó árið 2001.

íslenskar kvikmyndir
Foxtrot (kvikmynd)

Foxtrot er kvikmynd eftir Karl Óskarsson og Jón Tryggvason um færslu hárra peningafjárhæða yfir  Ísland og vandræðin sem verða í kjölfarið af því.

íslenskar kvikmyndir
Entertainment Software Association

Entertainment Software Association (ESA) eru tölvuleikjasamtök í Bandaríkjunum. Þau voru stofnuð í apríl 1994 sem Interactive Digital Software Association (IDSA) og voru endurskírð í ESA 16. júlí 2003.

Tölvuleikir
Neytendasamtökin

Neytendasamtökin eru íslensk frjáls félagasamtök neytenda. Hlutverk þeirra er að vernda hagsmuni íslenskra neytenda með því að framkvæma verð- og þjónustukannanir og birta niðurstöður sínar í fjölmiðlum. Félagsmenn teljast um 10.600 talsins. Samtökin halda úti skrifstofu í Reykjavík og á Akureyri. Neytendasamtökin voru stofnuð árið 1953 og eru þar með þriðju elstu samtök sinnar tegundar í heiminum.

Á vegum samtakanna koma út fjögur tölublöð Neytendablaðsins á ári. Þau gefa sömuleiðis út útgáfurit um ýmiss málefni sem neytendur varða. Félagsmenn fá einnig aðgang að læstri heimasíðu samtakanna þar sem ýmsar upplýsingar standa til boða og þeim er boðin lögfræðiþjónusta.

Skipulag
Í lögum samtakanna segir að hlutverk þeirra sé:
 að vinna að því að sjónarmið neytenda séu virt þegar ákvarðanir eru teknar eða reglur settar er varða hagsmuni neytenda, 
 að annast útgáfu-, rannsóknar-, ráðgjafa- og fræðslustarfsemi til þess að auka skilning á hagsmunamálum neytenda, þar á meðal að auka verð- og vöruþekkingu þeirra, 
 að styðja réttmætar kröfur einstakra neytenda og berjast fyrir því að réttur neytenda sé virtur, 
 að vinna að umbótum á löggjöf til hagsbóta fyrir neytendur.

Saga
Neytendasamtökin voru stofnuð að frumkvæði Sveins Gunnars Ásgeirssonar lögfræðings 26. janúar 1953. Eitt fyrsta málið sem laut að samtökunum var Hvile-Vask málið sem snerist um auglýsingu á dönsku „undra“ þvottaefni. Efnafræðingar á vegum samtakanna efnagreindu þvottaefnið og komust að þeirri niðurstöðu að það væri á engann hátt frábrugðið öðrum að því undanskildu að magn bleikiefnis var meira en í öðrum þvottaefnum. Samtökin sendu því frá sér fréttatilkynningu þar að lútandi og var í kjölfarið stefnt af innflytjanda þvottaefnisins. Neytendasamtökin töpuðu málinu fyrir sjó- og verslunardómi vorið 1957 en áfrýjuðu til hæstarétts og unnu málið 1959.

Heimildir

Tengill
 Heimasíða Neytendasamtakanna

Íslensk félagasamtök
Gemsar

Gemsar er kvikmynd um unglingavinahóp í Reykjavík. Leikstjóri og höfundur handrits var Mikael Torfason.

íslenskar kvikmyndir
Hvítir mávar

Getur líka átt við sönglagið Hvítir mávar. 

Hvítir mávar er kvikmynd frá árinu 1985.

íslenskar kvikmyndir
Ingaló

Ingaló er kvikmynd eftir Ásdísi Thoroddsen frá 1992.

íslenskar kvikmyndir
Evþýfron (Platon)

Evþýfron eða Evþýfrón er sókratísk samræða eftir forngríska heimspekinginn Platon. Hún er almennt talin hafa verið samin snemma á ferli Platons. Samræðan, sem er nefnd eftir viðmælanda Sókratesar Evþýfroni, á sér stað á götu úti í Aþenu skömmu fyrir réttarhöldin yfir Sókratesi árið 399 f.Kr. Hún fjallar um guðrækni, sem Sókrates biður Evþýfron að skilgreina fyrir sig en samræðunni lýkur án þess að niðurstaða hafi fengist.

Samræður Platons
Fræðarinn (Platon)

Fræðarinn eða Sófistinn (forngríska: Σοφιστής) er samræða eftir forngríska heimspekinginn Platon. Samræðan er almennt talin hafa verið samin seint á ferli Platons, seinna en Parmenídes og Þeætetos en um svipað leyti og Stjórnvitringurinn, að öllum líkindum eftir 360 f.Kr.

Samræður Platons
Þeætetos (Platon)

Þeætetos (stundum skrifað Þeaítetos, forngríska: Θεαιτητος) er samræða eftir forngríska heimspekinginn Platon. Hún er almennt talin hafa verið samin eftir miðjan feril Platons (þ.e. eftir samræður á borð við Fædon, Fædros, Samdrykkjuna og Ríkið) en á svipuðum tíma og Parmenídes.

Í samræðunni, sem fjallar um þekkingarfræði, er leitað að skilgreiningu á þekkingu. Samræðunni lýkur án þess að endanleg niðurstaða hafi fengist.

Tenglar 
 
 

Samræður Platons
Fædon (Platon)

Fædon (stundum skrifað Faídon) er samræða eftir forngríska heimspekinginn Platon. Samræðan er talin vera samin á miðjum ferli Platons, á eftir samræðum á borð við Evþýfroni, Gorgíasi og Menoni en á undan samræðum eins og Ríkinu og Samdrykkjunni.

Samræðan gerist í fangelsi í Aþenu árið 399 f.Kr. þar sem Sókrates bíður þess að vera tekinn af lífi. Samræðan lýsir síðustu stundum í lífi Sókratesar. Megnið af samræðunni lýsir samræðum hans við félaga sína um ódauðleika sálarinnar. Í samræðunni koma fyrir ýmis pýþagórísk stef. Þá lýsir samræðan aftökunni og dauða Sókratesar.

Samræður Platons
Málsvörn Sókratesar (Platon)

Þessi grein fjallar um rit Platons. Um rit Xenofons, sjá Málsvörn Sókratesar.
Málsvörn Sókratesar eða Varnarræða Sókratesar er ritverk eftir forngríska heimspekinginn Platon. Málsvörnin er skálduð varnarræða Sókratesar fyrir réttinum árið 399 f.Kr. Hún er stundum talin vera fyrsta rit Platons af þeim sem varðveitt eru en nær allir fræðimenn eru sammála um að hún sé samin snemma á ferli Platons, innan fárra ára eftir réttarhöldin. Verkið kom út á íslensku árið 1973 í þýðingu Sigurðar Nordals í bókinni Síðustu dagar Sókratesar en hafði áður komið út í þýðingu Jón Gíslasonar og hét þá Varnarræða Sókratesar.

Xenofon, sem einnig ritaði Málsvörn Sókratesar, bendir á að fjöldi höfunda hafi skrifað verk Sókratesi til varnar. Málsvörn Sókratesar eftir Platon er almennt álitin besta heimildin um Sókrates en deilt er um hversu mikinn hluta Sókrates á í henni. Bent er á að ritið skeri sig um margt frá öðrum ritum Platons en á móti kemur að ekki hefur hún verið skrifuð upp orðrétt eftir minni, enda þótt textinn sé nánast allur í fyrstu persónu og settur fram eins og um ræðu Sókratesar við réttarhöldin sé að ræða og Sókrates nefnir í tvígang að Platon sé viðstaddur (34a og 38b). Ákærurnar á hendur Sókratesi tengdust miklum breytingum sem urðu á samfélagi Aþeninga sem varð mun herskárra en áður hafði verið, en hann var dæmdur til dauða fyrir að spilla æskulýðnum og trúa ekki á guðina en boða villutrú.

Inngangur 

Sókrates hefur mál sitt á því að lýsa yfir að honum sé ekki kunnugt hvort Aþeningar hafi þegar látið ákærendur sannfæra sig um sekt hans. Þau orð eru mikilvæg og segja fyrir um hvert þema ræðunnar verður, enda er algengt í verkum Platons að í upphafi sé sett fram meginhugmynd verksins. Þessi játning á þekkingarleysi gefur til kynna að heimspekin sem sett er fram í textanum feli í sér að játa fáfræði sína, enda sprettur öll þekking hans af því að vita ekkert: „Ég veit aðeins að ég veit ekki neitt“.

Sókrates biður kviðdóminn að dæma sig ekki eftir mælskusnilld sinni heldur af sannleikanum sem hún leiðir fram. Ræðan sem lesandinn les dugði ekki til að sannfæra dóminn, Sókrates var dæmdur til dauða en hann hefur verið dáður fyrir æðruleysi sitt andspænis dauðanum. 

Samræður Platons
Kratýlos (Platon)

Þessi grein fjallar um samræðuna eftir Platon. Um forngríska heimspekinginn sem samræðan heitir eftir, sjá Kratýlos.
Kratýlos (forngríska: Κρατυλος) er samræða eftir forngríska heimspekinginn Platon. Í samræðunni ræða þeir Sókrates, Kratýlos og Hermógenes um eðli tungumálsins. Meginspurningin er sú hvort nöfn vísi til þess sem þau standa fyrir einungis í krafti samkomulags um orðanotkun eða hvort þau hafi einhver náttúruleg tengsl við það sem þau standa fyrir. Kratýlos er ein fyrsta tilraunin í vestrænni heimspeki til þess að fjalla um málspeki, málvísindi og orðsifjafræði.

Tenglar 
 Cratylus  grískur texti úr Oxford Classical Text röðinni í ritstjórn John Burnets (1903)
 Cratylus þýtt af Harold N. Fowler (1921)

Samræður Platons
Alkibíades I (Platon)

Alkibíades fyrri eða Alkibíades I er samræða sem er eignuð forngríska heimspekingnum Platoni. Í samræðunni ræðir Sókrates við Alkibíades um gagnsemi heimspekinnar. Í fornöld ar Alkibíades fyrri vinsæl samræða og talin besti inngangurinn að platonskri heimspeki.

Yfirlit 

Í Alkibíadesi fyrri lýsir Sókrates ást sinni á Alkibíadesi í stuttum formála en ræðir svo allar helstu ástæður þess að Alkibíades þarfnast hans. Tilraunir Sókratesar til þess að lokka Alkibíades frá stjórnmálum yfir í heimspeki takast ekki en heilla þó Alkibíades.

Ósvikin samræða? 
Í fornöld var aldrei dregið í efa að Alkibíades fyrri væri réttilega eignuð Platoni. Árið 1836 lýsti þýski fræðimaðurinn Friedrich Schleiermacher því yfir að samræðan væri ranglega eignuð Platoni. Í kjölfarið dvínuðu vinsældir hennar. Stílfræðilegar rannsóknir benda hins vegar til þess að samræðan sé ósvikin, og sumir fræðimenn hafa haldið því fram að Platon hafi raunverulega samið hana.

Ritunartími 
Alkibíades fyrri er venjulega talin hafa verið rituð snemma á ferli Platons. Sumir fræðimenn hafa þó haldið því fram að samræðan hafi verið samin mun seinna, ef til vill á 5. áratug 4. aldar f.Kr.

Tilvísanir

Heimildir 
*Denyer, Nicholas, "introduction", in Plato, Alcibiades, Nicholas Denyer (ed.) (Cambridge: Cambridge University Press, 2001): 1-26.
 Young, Charles M., "Plato and Computer Dating", in Nicholas D. Smith (ed.), Plato: Critical Assessments volume 1: General Issues of Interpretation (London: Routledge, 1998): 29-49.

Samræður Platons
Alkibíades II (Platon)

Alkibíades síðari eða Alkibíades II er samræða sem er eignuð forngríska heimspekingnum Platoni. Fræðimenn eru flestir sammála um að samræðan sé ekki ósvikin, þótt hún hafi varðveist með ritum Platons frá fornöld og hafi þá verið talin ósvikin. Í samræðunni ræða saman Sókrates og Alkibíades.

Samræður Platons
Lögin (Platon)

Þessi grein fjallar um rit Platons. Um rit Ciceros, sjá Lögin.

Lögin eru samræða eftir forngríska heimspekinginn Platon. Samræðan er bæði sú lengsta og sú síðasta sem Platon samdi. Hún er frábrugðin öðrum samræðum Platons að því leyti að í henni kemur Sókrates alls ekki fyrir.

Samræður Platons
Stjórnspekirit
Mínos (Platon)

Mínos er samræða sem er eignuð forngríska heimspekingnum Platoni. Margir fræðimenn telja að samræðan sé ekki ósvikin en sé eftir sama höfund og samræðan Hipparkos.

Samræðan fjallar um réttarheimspeki og hefst á spurningunni „Hvað eru lög?“. Þá hefst heimspekileg rannsókn á eðli laga.

Samræður Platons
Epinomis

Epinomis (orðrétt „eftir lögin“) er samræða sem er eignuð forngríska heimspekingnum Platoni. Flestir fræðimenn telja að samræðan sé ekki ósvikin. Titill samræðunnar er dreginn af því að í fornöld var hún álitin eins konar viðauki við Lögin.

Í samræðunni ræða saman aþenskur aðkomumaður, Kleinías frá Krít og Megillos frá Lakedæmoníu. Umræðunum frá Lögunum er haldið áfram en nú er meginviðfangsefnið viskan. Í samræðunni eru útúrdúrar er varða stjörnufræði og stærðfræði.

Samræður Platons
Elskendurnir (Platon)

Elskendurnir er samræða sem er eignuð forngríska heimspekingnum Platoni. Hún er almennt ekki talin vera ósvikin.

Samræður Platons