alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Leicester City F.C.

Leicester City er enskt knattspyrnufélag frá borginni Leicester í mið-Englandi og spilar í ensku úrvalsdeildinni. Heimavöllur liðsins er á King Power Stadium sem tekur rúmlega 32.000 í sæti.

Liðið var stofnað árið 1884 sem Leicester Fosse F.C. en það var nefnt eftir veginum Fosse road sem var nálægt þáverandi velli. Árið 1891 var völlurinn færður á Filbert street þar sem spilað var í 111 ár. Nafnið Leicester City leit dagsins ljós árið 1919. Árið 2002 færði liðið sig á Walkers stadium, nú King Power stadium eftir eigendaskipti.

Leicester city kom öllum að óvörum og sigraði ensku úrvalsdeildina tímabilið 2015–16. Liðinu hafði verið spáð falli af ýmsum. Besti árangur liðsins fyrir það var annað sæti tímabilið 1928-1929. Liðið hefur öll sín ár verið í tveimur efstu deildum fyrir utan eitt tímabil. Ennfremur hefur það sigrað League Cup þrisvar; 1964, 1997 og árið 2000. Liðið sigraði FA-bikarinn í fyrsta skipti árið 2021.

Þekktir leikmenn liðsins eru Jamie Vardy, Riyad Mahrez og Kasper Schmeichel. Markahrókurinn Gary Lineker lék með liðinu árin 1978-1985.

Gælunafn liðsins er Refirnir (the Foxes).

Leikmannahópur 
16. október 2020

Titlar 

 Meistarar í Championship: 1924–25, 1936–37, 1953–54, 1956–57, 1970–71, 1979–80, 2013–14.
 Meistarar í League One: 2008–09.
 FA Bikarmeistarar: 2020-21.
 Úrslit í deildarbikarnum: 1964–65, 1998–99
 Úrslit í Samfélagsskildinum: 2016.

Knatsspyrnustjórar

Heimild

Ensk knattspyrnufélög
Betula klokovii

Betula klokovii er trjátegund sem vex eingöngu í Úkraínu. Úkraínski grasafræðingurinn Boris Zaverukha lýsti henni fyrstur og nefndi eftir kennara sínum, Mikhail Klokov, honum til heiðurs. Þessi tré vaxa á sendnum hæðum á gresjum og á kalksteinshæðum eða í opnu skóglendi. Þau vaxa þar aðeins á tveimur fjöllum: Strakhova og Maslyatyn, nálægt Kremenets á Ternopil-svæðinu.

Útbreiðslan er talin vera minni en 15 km2. Það eru tveir litlir hópar (subpopulations) af tegundinni. Sá stærri er með 40 fullþroska einstaklingum á Maslyatyn-fjalli, en sá minni með 10 fullþroska einstaklingum á Strakhova-fjalli.

Uppfært júní 2015: Einstaklingum í tegundinni hefur fækkað. Meginógnin er kalknám á svæðinu og jarðvegseyðing. Blöndun við aðrar tegundir, svo sem Betula pendula, ógnar henni einnig. Ýmsir telja þó orðið líklegt að þetta sé bara afbrigði eða undirtegund af ilmbjörk (Betula pubescens) og hefur hún ekki verið tekin með í nýjustu endurskoðunum. 

Myndaður hefur verið þjóðgarður í Kremenets-fjöllum til að vernda líffræðilegan fjölbreytileika á svæðinu. Nokkur eintök af Betula klokovii finnast í grasagörðum í Úkraínu, svo sem Kremenets- grasagarðinum, trjáfræðigarðinum "Oleksandria", Grasagarði O.V. Fomin og Þjóðargrasagarði M.M.Gryshko. Þessi tegund er skráð í útrýmingarhættu á válistanum Red Book of Ukraine (Diduch 2009).

Tilvísanir

Birkiætt

klokovii
Flora of Europe
Fagurþöll

Fagurþöll (fræðiheiti: Tsuga caroliniana) er tegund í þallarættkvísl (Tsuga) ættuð frá Appalasíufjöllum í suðvestur Virginíu, vestur Norður-Karólínu, norðaustast í Georgíu, norðvestur Suður-Karólínu og austur Tennessee í Bandaríkjunum. Búsvæði þess eru klettóttar fjallahlíðar í 700 til 1200 metra hæð. Heppileg vaxtarskilyrði eru í hálfskugga með rökum en gljúpum jarðvegi í svölu loftslagi.

Þetta er sígrænt barrtré sem verður að 30 metra hátt (einstaka sinnum 34m) og 110 sm í þvermál út í skógi. Krónan er þétt og pýramídalaga, að 8 m breið. Börkurinn er þykkur og rauðbrúnn, og verður ´sprunginn með hreistruðum hryggjum. Greinarnar eru kröftugar og yfirleitt láréttar, en geta verið lítið eitt drjúpandi. Sprotarnir eru rauðbrúnir til rauðgulbrúnir, og fínhærðir. Barrið er 5 - 20 mm langt og 1,8 til 2 mm breitt, útflatt bogadregin ofan eða næstum þverstýfð, sjaldan lítillega framjaðrað. Þær standa út í allar áttir út frá greinunum, og ilma af tangerínum ef kramdar. Þau eru gljáandi dökkgræn að ofan og á neðra borði ljósari og með tvær hvítar loftaugarákir. Könglarnir eru 2 til 4 sm langir, grænir óþroskaðir og með þroska verða brúnir til ljósbrúnir 6 til 7 mánuðum eftir frjóvgun. Þegar þeir eru fullopnir eru hreisturblöðkurnar hornrétt eða aftursveigðar frá miðju.

Ullarlúsin Adelges tsugae, var flutt til austur Bandaríkjanna frá Asíu 1924, ógnar fagurþöll, en hún er næm fyrir henni eins og  skógarþöll.

Fagurþöll er meir notuð sem skrauttré en til timburframleiðslu, ekki síst vegna þess hversu sjaldgæf hún er. Í görðum eru þær svipaðar, en fagurþöll er með stólparót, öfugt við yfirborðskenndar og ágengar rætur kanadaþallar. Það þýðir að runnar og aðrar plöntur þrífast betur undir fagurþöll.

Tilvísanir

Þallarætt
Sotsjí

Sotsjí (rússneska: Со́чи) er borg í Krasnodarfylki í suðvesturhluta Rússlands. Sotsjí liggur við Svartahaf nálægt landamærunum við Georgíu. Stórborgarsvæðið er 3.526 km² að flatarmáli og teygir sig 145 km meðfram ströndum Svartahafs við rætur Kákasusfjalla. Stærð borgarinnar sjálfar er 176,77 að flatarmáli. Íbúar borgarinnar með fasta búsetu voru 343.334 manns árið 2010. Sotsjí, sem er hluti af Kákasus ríverunni, er vinsæll dvalarstaður ferðamanna og er einn fárra staða í Rússlandi þar sem heitt er á sumrin og milt á veturna.

Skíðaaðstaða er í Sotsjí, nánar tiltekið í Rosa Khutor í Krasnaya Polyana, en Vetrarólympíuleikarnir 2014 voru haldnir í borginni. Nokkrir leikir í heimsmeistarmóti í knattspyrnu 2018 voru haldnir í Sostjí. Einnig var keppt í Formula 1 Grand Prix frá árinu 2014 í Sotsjí til ársins 2022, en þá var frekari leikjum þar aflýst vegna innrásar Rússa í Úkraínu.

Landfræði 
Stórborgarsvæði Sotsjí liggur 145 km meðfram Svartahafinu. Sotsjí liggur í norðurhluta vestur Asíu, þar af leiðandi Asíumegin við stór Kákasussvæðið. Sotsjí er um það bil 1603 km frá Moskvu.

Borgarmörk Sotsjí liggja við Tuapsinsky umdæmið í norðvestri, Apsheronsky umdæmið og Maykopsky umdæmi Lýðveldisins Adygeain í norðri, Mostovsky umdæmið í norðvestri og með Georgíu/Abkhazia í suðaustri. Í suðvestri liggur Svartahafið.

Meirihluti íbúa Sotsjí búa á mjórri lengju meðfram ströndinni. Byggðin er skipt upp í sjálfstæð örumdæmi (fyrrum byggðarlög). Stærsta örumdæmið, frá suðvestri til suðausturs eru Lazarevskoye, Loo, Dagomys, miðbær Sotsjí (Tsentralny borgar umdæmi), Khosta, Matsesta og Adler. Öll borgin er staðsett í hlíðum Vestur Kákasusfjalla, sem liggja niður að Svartahafinu og skorin af ám. Stærstu árnar í Sotsjí eru Mzymta, sem er einnig stærsta áin sem rennur frá Rússlandi í Svartahafið, og Shakhe. Aðrar ár eru Ashe, Psezuapse, Sotsjí, Khosta og Matsesta. Psou áin markar svo landamærin við Abkhazia.

Norðaustur hluti borgarinn tilheyrir Kákasus lífríkisfriðlandinu, sem er á heimsminjaskrá og nær yfir stórt svæði í Krasnodar Krai og Adygea. Nánast allt svæðið í stórborgarsvæði Sotsjí, með ströndinni undanskilinni og svæðið sem tilheyrir Kákasus lífríkiðfriðlandinu, er hluti af Þjóðgarðinu Sotsjí.

Sotsjí er með rakt suðrænt veðurfar með mildum vetrum (meðaltal 11°C á daginn og 4°C á nóttinni) frá desember til mars, og á sumrin (meðaltal 24°C á daginn og 16°C á nóttinni) frá maí til október.

Tilvísanir

Krasnodarfylki
Borgir í Rússlandi
Kínaþöll

Kínaþöll (fræðiheiti: Tsuga chinensis, á kínversku tieshan 铁杉 eða 鐵杉) er barrtré ættað frá Kína, Taívan, Tíbet og Víetnam. Tegundin er allbreytileg og er með mörg viðurkennd afbrigði, þó að sum þeirra séu talin sérstakar tegundir af ákveðnum höfundum. Tegundin hefur nýverið fundist í fjöllum norður Víetnam, sem gerir það að suðlægasta hluta útbreiðslusvæðisins.

Útbreiðsla og búsvæði
Útbreiðsla T. chinensis byrjar í vestur í Tíbet og heldur áfram austur í Kína, norður til suður Shanxi fylkis og suður til Taiwan, Guangdong fylki og norður að Ha Giang fylki í norður Víetnam. Í suðlægasta hluta útbreiðslusvæðisins finnst hún aðeins hátt í fjöllum. Til dæmis í Víetnam finnst hún aðeins í fjöllum í 1,300 til 1,700 metra hæð yfir sjávarmáli.

Flokkun
Það eru allnokkur afbrigði af T. chinensis, en óeining er um hvað eru afbrigði og hvað eru sjálfstæðar tegundir eða ekki. Þau eru:
 T. c. var. chinensis er einkennis afbrigðið og vex á mestöllu útbreiðslusvæðinu á meginlandi Kína og Tíbet. Köngulhreistrin eru fimmhyrnt-egglaga, ferningslaga eða hringlaga. Smágreinarnar eru 1mm í þvermál, og gráleitar til gulgrænar að lit. Könglarnir eru egglaga og 1,5 til 2,5 cm langir og 1.6 cm breiðir.
 T. c. var. formosana er afbrigðið sem er einvörðungu í Taívan. Aljos Farjon, barrtrjáasérfræðingur hjá Royal Botanic Gardens í Kew, álítur þetta afbrigði ekki næginlega frábrugðið einkennisafbrigðinu, en samkvæmt Raven og Wu er munurinn í lögun köngulskelja.
 T. c. var. patens finnst aðeins í vestur Hubei fylki, í Changyang Xian. Það er með gulbrúnar til brúnar smágreinar, sem eru 0.5 til 1 mm þykkari en aðalafbrigðið. Könglarnir er einnig stærri, egglaga til kringlóttir, og með köngulskeljar sem eru sléttar, gljáandi og nær ferkantaðar. Þetta afbrigði er viðurkennt af Raven og Wu.
 T. c. var. forrestii er talið sér tegund; Tsuga forrestii, af sumum höfundum. Könglarnir eru stærri, grennri og mjóegglaga til egg-sívalningslaga. Smágreinarnar eru lítið eitt gildari, en köngulhreistrin eru mjó-egglaga eða aflöng með útstæða hlutann rákóttann og sléttann með þykkari kanti. Hvað sem líður flokkunarstöðu er henni talið ógnað af IUCN. Það finnst eingöngu í norðaustur Guizhou, suðvestur Sichuan og norðvestur Yunnan.
 T. c. var. robusta er líklega þekktasta afbrigðið. Það er í vestur Hubei og vestur Sichuan. Það einnig er með gildari smágreinum og stærri köngla, en könglarnir eru uppréttir og stutt sívalningslaga. 
 T. c. var. oblongisquamata er talin aðskilin tegund af Raven og Wu; T. oblongisquamata, en sem afbrigði af Farjon. Hún er í norðurhluta útbreiðslusvæðisins, í suður Gansu, vestur Hubei og norðvestur Sichuan. Það er aðallega frábrugið með að það vantar greinilegar loftaugarákir neðan á blöðunum. Annars eru köngulhreistrin lausari frá hvert öðru og gróf-sporöskjulaga; tvöfalt lengri en þau eru breið.

Nytjar
Timbur af T. chinensis er notað í byggingar, húsgagnasmíði, og sem stoðir í námum. Börkurinn erer ríkur af tanníni, sem er oft einangrað og nýtt sem litarefni. Stofninn er notaður sem uppspretta trjákvoðu. Að auki eru rætur stofn og greinar nýttar í framleiðslu ilmolía vegna þægilegs ilms þeirra.

Myndir

Tilvísanir

Þallarætt
Spönn

Spönn er forn mælieining. Spönn er miðuð við útspennta fingur frá þumalfingurgóm ofan á góm langfingurs. Stuttspönn var það er maður spannaði með þumalfingri og
vísifingri, en langspönn þegar spannað var með þumalfingri og löngutöng.  Í hinum fornu Búalögum í handriti frá um 1460 er þessi grein "Það kallast borðlægt tré, er íslenskar stikur er langt, er um tekr. Það kallast húfalægt tré, er 3 spannir er ummáls af meðalspönn. 

Spönn er mismunandi milli landa. Ensk spönn er mæld frá þumli til litla fingurs og er fastsett  rúmir 22 sm.

Heimild 
 Um hina fornu íslensku alin. – Árbók Hins íslenzka fornleifafélags,(01.01.1910), p. 1-27  

Mælieiningar
Raheem Sterling

Raheem Shaquille Sterling (fæddur 8. desember 1994 í Kingston á Jamaíku) er enskur knattspyrnumaður sem spilar með enska úrvalsdeildaliðinu Chelsea FC og enska landsliðinu. Sterling spilar sem vængmaður, framherji eða framsækinn miðjumaður.

Sterling hóf ferilinn hjá Queens Park Rangers en samdi við Liverpool FC árið 2010. Sterling skoraði 5 mörk í  bikarleik fyrir ungmennalið Liverpool árið 2011. Árið 2012 spilaði hann sinn fyrsta leik með aðalliði Liverpool, 17 ára gamall. Árið 2015 skrifaði hann undir 5 ára samning við Manchester City fyrir 49 milljón punda. Hann var þar til 2022 þegar hann samdi við Chelsea.

Heimild

 

Enskir knattspyrnumenn
Kingston

Kingston getur átt við:

 Kingston (Jamaíka), höfuðborg Jamaíka.
 Kingston (Tennessee), borg í Tennessee-fylki Bandaríkjanna
 Kingston upon Thames (borgarhluti), hverfi í London
 Kingston upon Hull, borg í norðvestur-Englandi
Anna í Avonlea

Anna í Avonlea er önnur bókin í bókaflokki L. M. Montgomery um hana Önnu í Grænuhlíð. Bókin er beint framhald af fyrstu bókinni, Anna í Grænuhlíð og var gefin út árið 1909.

Söguþráður
Sagan hefst er Anna er orðin 16 ára og byrjar að starfa sem kennslukona í heimabæ sínum, Avonlea. Hvatvísi Önnu, forvitni og bjartsýni setja mark sitt á bæjarlífið. Í byrjun sögunar kynnumst við nýjum nágranna Önnu, herra Harrison og svívirðilegum páfagauki hans en einnig tvíburunum Dóru og Davíð. Marilla tekur börnin að sér þegar móðir þeirra og frænka Marillu deyr. Dóra er prúð og stillt stúlka á meðan bróðir hennar er óþekktarangi sem er sífellt að koma sér í vandræði. Aðrar nýjar persónur koma við sögu eins og Paul Irving sem er nemandi Önnu í skólanum. Paul kemur frá Bandaríkjunum og heillar Önnu upp úr skónum með ríku ímyndunarafli sínu. Anna kynnist kostum og göllum þess að vera kennari ásamt því að ala upp tvíburana með Marillu. Vinir hennar Díana, Gilbert og Fred Wright eru þó ekki langt undan og stofna þau félag til að lífga upp á menninguna í bænum. Í lok bókarinnar deyr eiginmaður Frú Lynde sem  flytur í Grænuhlíð til Marillu. Þar sem Marilla er ekki lengur ein fær Anna enn á ný tækifæri til þess að komast í háskóla. Anna og Gilbert ákveða því að hefja nám við Reddmond Háskóla næsta haust.

Heimildir 

Anna í Avonlea
Pseudotsuga japonica

Pseudotsuga japonica,
 er tegund trjáa í Pinaceae, sem er einlend í Japan. Þetta er meðalstórt tré sem verður að 25 metra hátt. Japanir kalla það 'Togasawara (トガサワラ)'.

Myndir

Tilvísanir

Ytri tenglar
Conifers Around the World: Pseudotsuga japonica - Japanese Douglas-Fir .

Þallarætt
Stefán Karel Torfason

Stefán Karel Torfason (fæddur 20. apríl 1994 á Akureyri) og er kraftlyftingarmaður og fyrrum íslenskur körfuknattleiksmaður. Stefán lék allan sinn yngri flokka feril með Þór Akureyri. 2011 fór hann síðan til Snæfells þar sem hann spilaði til 2016 við frábærar undirtektir. Í mars 2016 gerði hann samning við ÍR. Hann lagði skóna á hilluna eftir einn leik með ÍR vegna ítrekaðra höfuðmeiðsla og í staðinn ákvað hann að geta sér nafns í kraftlyftingum. Hann á ekki langt í þau gen að sækja því að faðir hans Torfi Ólafsson er fyrrum margfaldur sterkasti maður Íslands. 

Stefán vann Sterkasti maður Íslands árið 2021.

Stefán lék 5 leiki fyrir íslenska karlalandsliðið í körfuknattleik.

Heimildir

Ytri tenglar
Tölfræði á kki.is

Íslenskir körfuknattleiksmenn
Leikmenn Úrvalsdeildar karla í körfuknattleik
Sangó

Sangó er blendingsmál talað af um 3 milljónum einkum í Mið-Afríkulýðveldinu þar sem það hefur opinbera stöðu ásamt frönsku. Sangó grundvallast á ngbandí sem er nígerkongómál á adamava-austurgreininni sem orðið hefur fyrir miklum áhrifum frá frönsku. Sangó er ritað með latneska stafrófinu.

Nígerkongótungumál
Kevin De Bruyne

Kevin De Bruyne (fæddur 28. júní 1991 í Drongen, Belgíu) er belgískur knattspyrnumaður sem spilar sem miðjumaður með Manchester City og belgíska landsliðinu. Hann er mærður fyrir tækni sína, útsjónarsemi, sendingar og langskot.

De Bruyne hóf ferilinn með Genk í heimalandinu og var í sigurhópnum sem sigraði belgísku deildina 2010-2011. Árið 2012 gekk hann til liðs við Chelsea FC þar sem hann fékk lítið að spreyta sig og var lánaður til SV Werder Bremen. Árið 2014 fór hann til VfL Wolfsburg og árið 2015 var hann útnefndur fótboltamaður ársins í Þýskalandi en hann átti 21 stoðsendingu á tímabilinu 2014-2015 sem var nýtt met í Bundesligunni. Seinna það ár gekk hann til liðs við Manchester City. Kevin de Bruyne jafnaði met Thierry Henry með 20 sendingar á einu tímabili í úrvalsdeildinni tímabilið 2019-2020 en hann var einnig valinn leikmaður tímabilsins. Hann er í 5. sæti yfir flestar stoðsendingar í ensku úrvalsdeildinni.

Í maí 2022 skoraði De Bruyne 4 mörk á fyrstu 24 mínútunum gegn Wolverhampton Wanderers.
Hann var valinn leikmaður tímabilsins 2021-2022.

De Bruyne hefur spilað með aðallandsliði Belgíu síðan 2010 og átti stóran þátt í að gera Belga að bronsliði á HM 2018. Hann talar hollensku, frönsku, þýsku og ensku. Móðir hans er ensk, fædd í Búrúndí.

Heimild

 

Belgískir knattspyrnumenn
Sergio Agüero

Sergio Leonel „Kun“ Agüero (fæddur 2. júní 1988) er argentínskur fyrrum knattspyrnumaður sem spilaði sem framherji.

Knattspyrnuferill
Agüero hóf ferilinn hjá Independiente í heimalandinu. Hann var yngsti leikmaðurinn til að spila í efstu deild þar; 15 ára og 35 daga gamall. Fyrra metið átti Diego Maradona. Árið 2006 hélt hann til Evrópu, nánar tiltekið Atletico Madrid. Þar vakti hann athygli en liðið vann Evrópudeildina og UEFA Super Cup árið 2010.

Manchester City
Agüero hélt til Manchester City árið 2011. Þar var hann mikill markahrókur og varð hæsti markaskorari liðsins frá upphafi og sá markahæsti utan Englands í úrvalsdeildinni.
Tímabilið 2011-12 vann City liðið Queens Park Rangers í lokaumferðinni og skoraði Agüero mark á lokasekúndunum sem tryggði Manchester City sinn fyrsta titil síðan 1968. Manchester United missti því rétt af titlinum.

Tímabilið 2013-2014 skoraði hann á 82 mínútna fresti að meðaltali. Í einum leik sinn skoraði hann 5 mörk á 23 mínútum sem er met. 

Í byrjun árs 2020 bætti Agüero met Alan Shearers yfir þrennur í úrvalsdeildinni eða 12 talsins. Einnig varð hann 4. markahæsti leikmaður ensku úrvalsdeildarinnar þegar hann fór fram úr Thierry Henry og Frank Lampard, síðar tók Harry Kane framúr Aguero. Tímabilið 2020-2021 var Aguero þjakaður af meiðslum megnið af tímabilinu og settur á bekkinn og eftir 10 ár hjá félaginu var hann orðaður frá því. 

Aguero yfirgaf félagið sumarið 2021. Hann skoraði tvennu í lokaleik sínum gegn Everton þegar hann kom inn sem varamaður í seinni hálfleik. Hann vann deildina 5 sinnum með City og 10 bikartitla. Alls skoraði hann 260 mörk í 390 leikjum.

Barcelona
Í lok maí var tilkynnt að Aguero hefði gert samning við Barcelona. Hann var til tveggja ára. 

Það byrjaði ekki vel hjá Aguero með liðinu. Hann var meiddur í byrjun tímabils en hóf svo að spila. Í öðrum byrjunarleik sínum í lok október fékk hann hjartsláttartruflanir í miðjum leik og var því frá næstu 3 mánuði. Í desember 2021 tilkynnti hann að hann væri hættur í knattspyrnu vegna heilsufarsástæðna.

Einkahagir
Agüero á barn með Gianinna Maradona, dóttur Diego Maradona. Gælunafnið Kun kemur úr æsku þegar hann var með viðurnefni eftir teiknimyndapersónu.

Titlar og viðurkenningar

Atlético Madrid
UEFA Europa League: 2009–10
UEFA Super Cup: 2010

Manchester City
Premier League: 2011–12, 2013–14, 2017–18, 2018–19, 2020–21
FA Cup: 2018–19
EFL Cup: 2013–14, 2015–16, 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2020–21
FA Samfélagsskjöldurinn: 2012, 2018, 2019
Meistaradeild Evrópu: Annað sæti 2020–21

Argentína
HM U-20 : 2005, 2007
Argentína U23: Ólympíugull: 2008
HM: Silfur 2014
Copa América: Gull 2021, silfur 2015, 2016

Einstaklingsverðlaun
HM U-20 gullskórinn: 2007
Premier League gullskórinn: 2014–15
Manchester City leikmaður ársins: 2011–12, 2014–15
Premier League leikmaður mánaðarins: Október 2013, nóvember 2014, janúar 2016, apríl 2016, janúar 2018, febrúar 2019, janúar 2020

Heimild

Tilvísanir

Argentínskir knattspyrnumenn
Skuggaþöll

Skuggaþöll (fræðiheiti: Tsuga diversifolia, á japönsku kometsuga 米栂) er tegund barrtrjáa ættuð frá japönsku eyjunum Honshū, Kyūshū, og Shikoku. Í Evrópu og Norður-Ameríku er hún stundum garðtré og hefur verið í ræktun síðan 1861 fyrir tilstilli John Gould Veitch.

Lýsing
Tsuga diversifolia er sígrænt tré sem verður 25 metra hátt. Krónan er mjó, þétt og keilulaga. Ungir sprotar eru stuttir, föl-hærðir og og skærappelsínugulir til rauðbrúnir á lit. Þéttstæðar barrnálarnar eru bandlaga-aflangar, 5 til 15 mm langar og að 2.4 mm breiðar. Þær eru dökkgrænar, gljáandi og og með tvær hvítar loftaugarákir að neðan.

Börkurinn appelsínugulbrúnn að lit, með grunnum sprungum og flagnar þversum. Brumin eru dökk purpurarauð. Könglarnir eru 1,8 til 2,8 sm langir, sívalt egglaga og nær stilklausir. Þeir eru dökkbrúnir, hangandi og köngulskeljarnar eru lítið eitt íhvolfar og rifflaðar.

Tilvísanir

Þallarætt
Bæjarstjóri Fjallabyggðar

Sveitarfélagið Fjallabyggð varð til 11. júní 2006 við sameiningu Ólafsfjarðarbæjar og Siglufjarðarkaupstaðar, að afstöðnum sveitarstjórnarkosningum 2006.

Bæjarstjórar Fjallabyggðar í tímaröð:
2006-2010 Þórir Kristinn Þórisson
2010-2015 Sigurður Valur Ásbjarnarson
2015-2019 Gunnar Ingi Birgisson
2020- Elías Pétursson

Heimildir 
 
 
 
 
 
Fjallabyggð
Jón Sigurðsson (körfuknattleiksmaður)

Jón Sigurðsson (fæddur 6. mars 1951) er íslenskur fyrrum körfuknattleiksmaður og þjálfari sem lék 120 leiki með íslenska karlalandsliðinu.

Landsliðið
Jón lék 120 leiki með Íslenska karlalandsliðið í körfuknattleik á árunum 1968 til 1984. Hann var fyrsti íslendingurinn til að spila yfir 100 leiki fyrir landsliðið.

Þjálfaraferill
Jón þjálfaði bæði KR og Hauka í Úrvalsdeild karla á níunda áratugnum auk þess sem hann stýrði KR stuttlega í Úrvalsdeild kvenna árið 1984. Þann 17. desember, 1997, var Jón ráðinn sem þjálfari KR í staðinn fyrir Hrannar Hólm sem hafði verið látinn fara eftir einungis fjóra sigurleiki í fyrstu tíu leikjum tímabilsins. Undir forustu Jóns þá kláraði KR tímabilið með 10 sigrum í síðustu 12 leikjunum og var hann valinn þjálfari tímabilsins í lok þess.

Verðlaun

Titlar
Íslandsmeistari (3): 1976, 1978, 1979
Bikarmeistari (4): 1975, 1976, 1979, 1984

Verðlaun
Íslenski leikmaður tímabilsins í efstu deild (3): 1970, 1976, 1979
Þjálfari tímabilsins í efstu deild karla: 1998

Tilvísandir

Ytri tenglar
Jón Sigurðsson Úrvalsdeild stats (1978-1988) at kki.is

Íslenskir körfuknattleiksmenn
Íslenskir körfuknattleiksþjálfarar
Leikmenn Úrvalsdeildar karla í körfuknattleik
Alsjá

Alsjá (e. panopticon) er fangelsishönnun og hugmynd frá félagsfræðingnum og heimspekingnum Jeremy Bentham en hann hannaði 18. aldar fyrirmyndarfangelsi sem hann nefndi panopticon. Þessi fangelsishönnun byggir á því að vaktstöð fangavarðar er í miðju á hálfhring og fangaklefar umhverfis þannig að fangavörður hefur yfirsýn yfir alla klefa og getur fylgst með hverjum fanga án þess að fanginn viti af því að verið sé að fylgjast með honum. Hver fangi getur hins vegar ekki vitað hvenær og á hverju augnabliki  fangavörður sé að fylgjast með.

Heimspekingurinn Michel Foucault notar alsjána sem myndlíkingu í kenningum sínum um vald og um hvernig ögunarkerfi samfélags virka. Foucault rannsakaði hugmyndir um mannúðlegar refsingar glæpamanna og lýsti alsjánni sem skilvirkri leið til að aga þegna þar sem stöðugur sýnileiki og vitneskja fangans um til hvers væri ætlast af honum leiddi til sjálfsritskoðunar, fanginn fer að fylgjast með sér sjálfum. Valdið verður sjálvirkt og óháð einstaklingum.

Stafrænu eftirliti í nútímasamfélögum hefur oft verið líkt við alsjá.

Heimildir 
 Jeramy Bentham, Panoptiocon, Constitution, Colonies, Codification; The Works, Liberty Fund,1843, 
 Theorizing Surveillance: The Panopticon and Beyond, David Lyon (ritstj.), Routledge, 2006

Tenglar 
 Bókin sem heimspekingar hafa beðið eftir í 34 ár - síðasta verk Foucault er loksins komið út  (DV 8. febrúar 2018)
 What does the panopticon mean in the age of digital surveillance?  (grein í Guardian 2015)

Fangelsi
Suðausturland

Suðausturland er svæði á Íslandi sem spannar Vestur-Skaftafellssýslu og Austur-Skaftafellssýslu, nánar tiltekið vestur að Jökulsá á Sólheimasandi og austur að Lónsheiði.

Helstu þéttbýlisstaðir eru: Vík í Mýrdal, Kirkjubæjarklaustur og Höfn í Hornafirði.

Jöklarnir Mýrdalsjökull og Vatnajökull eru áberandi í landslaginu. Sandarnir Mýrdalssandur og Skeiðarársandur eru tilkomnir vegna framburðar og flóða í þessum jöklum. Vernduð svæði liggja innan Vatnajökulsþjóðgarðs (t.d. Skaftafell) og Lónsöræfa. Birkikjarr er þar víða.

Suðausturland
Marcos Alonso

Marcos Alonso Mendoza (fæddur 28. desember árið 1990) er spænskur knattspyrnumaður sem spilar með Barcelona FC. Hann spilar sem bakvörður en tekur oft aukaspyrnur af löngu færi.
 
Alonso hóf ferilinn með Real Madrid en hélt svo til Englands; Bolton Wanderers árið 2010. Árið 2013 fór hann til Fiorentina á Ítalíu og var þar í 3 ár (stuttlega lánaður til Sunderland á Englandi árið 2014) en árið 2016 hann gerði 5 ára samning við Chelsea FC. Þar spilaði hann til 2022 uns hann gekk til liðs við Barcelona.

Faðir Alonso spilaði með Atlético Madrid and FC Barcelona og afi hans með Real Madrid. Báðir léku með landsliði Spánar.

Heimild

 

Spænskir knattspyrnumenn
Fólk fætt árið 1990