Martha Ásdís Hjálmarsdóttir

Martha Ásdís Hjálmarsdóttir er prófessor í lífeindafræði við Námsbraut í lífeindafræði við Læknadeild Háskóla Íslands og er þar námsbrautarstjóri.

Ferill 
Martha lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum á Akureyri 1971, prófi í lífeindafræði frá Tækniskóla Íslands 1973 og doktorsprófi í líf- og læknavísindum frá Háskóla Íslands 2016. Hún varð fyrsti lífeindafræðingurinn sem lauk doktorsprófi frá Háskóla Íslands. Doktorsritgerð hennar ber heitið "Faraldsfræði pneumókokka með minnkað næmi fyrir penisillíni á Íslandi."

Að loknu námi í lífeindafræði hóf hún störf sem lífeindafræðingur á Sýkla- og veirufræðideild Landspítalans og er þar enn í hlutastarfi sem fræðslustjóri. Kennsluferill hennar hófst 1982 en þá tók hún þátt í skipulagningu og kennslu lífeindafræði til BS prófs við Tækniskóla Íslands. Luku fyrstu lífeindafræðingarnir BS prófi 1985 og varð TÍ þar með fyrsti skólinn á Norðurlöndum sem bauð upp á grunnnám í lífeindafræði til BS gráðu. Martha hóf síðan störf við Háskóla Íslands 2005 þegar kennsla í lífeindafræði fluttist þangað. Jafnframt kennslu var hún ráðin námsbrautarstjóri Námsbrautar í lífeindafræði og leiddi hún skipulagningu kennslunar í HÍ bæði í grunn- og framhaldsnámi. Námsbrautin var sú fyrsta á Norðurlöndum til að bjóða upp á samfellt nám í greininni til MS gráðu. Kennsla Mörthu er einkum á sviði sýklafræði. Árið 2019 fékk hún framgang í starf prófessors við Læknadeild.

Rannsóknir 
Meginþráður rannsókna hennar varðar sýklalyfjaónæmi baktería. Undanfarin ár hafa rannsóknir hennar fyrst og fremst snúist um faraldsfræði penisillín ónæmra pneumókokka, eiginleika ónæmra klóna og áhrif pneumókokkabólusetningar á útbreiðslu þeirra. Jafnframt hefur hún stundað rannsóknir á bakteríuvirkni ýmissa náttúrlegra efna og afleiðum af þeim í samstarfi við kennara og nemendur í lyfjafræði.

Félagsstörf og viðurkenningar 
Martha hefur verið virk í félagstarfi lífeindafræðinga og átt sæti í fjölmörgum nefndum og stjórnum sem fara með málefni því tengd. Meðal annars var var hún formaður Félags lífeindafræðinga 1988-1993 og formaður Bandalags Háskólamanna 1996-1998. Hún varð fyrst kvenna á Íslandi til að vera kosin formaður í heildarsamtökum launamanna. Hún var í stjórn alþjóðasamtaka lífeindafræðinga (IFBLS) 1994-2004 og forseti samtakanna 2000-2002. Árið 2016 veittu samtökin henni viðurkenningu fyrir framúrskarandi framlag til lífeindafræði á alþjóðavettvangi.

Æska og einkalíf 
Martha er dóttir Hjálmars Ágústssonar verkstjóra og fiskmatsmanns og Svandísar Ásmundsdóttur húsmóður og skrifstofumanns. Hún er gift Þorsteini A. Jónssyni, skrifstofustjóra Hæstaréttar, og eiga þau synina Hjálmar lækni og Magna hönnuð og kaupmann og fimm barnabörn.

Helstu ritverk 
Hjalmarsdottir, M. A., Quirk, S.J.,Haraldson G., Erlendsdottir H., Haraldsson A., Kristinsson K.G. (2017). Comparison of Serotype Prevalence of Pneumococci Isolated from Middle Ear, Lower Respiratory Tract and Invasive Disease Prior to Vaccination in Iceland. PLoS One 12(1): e0169210.
Hjalmarsdottir, M. A., Gumundsdottir, P. F., Erlendsdottir, H., Kristinsson, K. G., & Haraldsson, G. (2016). Cocolonization of pneumococcal serotypes in healthy children attending day care centers: Molecular versus conventional methods. Pediatr Infect Dis J, 35(5), 477-480.
Hjalmarsdottir, M. A., Petursdottir, B., Erlendsdottir, H., Haraldsson, G., & Kristinsson, K. G. (2015). Prevalence of pilus genes in pneumococci isolated from healthy preschool children in Iceland: association with vaccine serotypes and antibiotic resistance. J Antimicrob Chemother, 70(8), 2203-2208.
Hjalmarsdottir, M. A., & Kristinsson, K. G. (2014). Epidemiology of penicillin-non-susceptible pneumococci in Iceland, 1995-2010. J. Antimicrob. Chemother., 69(4), 940-946. 
Thorsteinsson T, Masson M, Kristinsson KG, Hjalmarsdottir MA, Hilmarsson H. Loftsson T (2003). Soft antimicrobial agents: synthesis and activity of labile environmentally friendly long chain quaternary ammonium compounds. J Med Chem. 2003 Sep 11;46(19):4173-81.
Ingólfsdóttir K, Hjálmarsdóttir MÁ, Sigurdson A, Gudjonsdottir GA, Brynjolfsdottir A, Steingrímsson O. (1997). In vitro susceptibility of Helicobacter pylori to protolichesterinic acid from the lichen Cetraria islandica. Antimicrobial Agents and Chemotherapy, 41(1):215-217.

Heimildir 

Prófessorar við Háskóla Íslands