alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Tíminn

Tíminn var íslenskt dagblað, stofnað 1917, sem þjónaði lengi vel sem málgagn Framsóknarflokksins. Það var lagt niður árið 1996.

Hugmyndin af útgáfu blaðsins Tímans kom upp árið 1916 þegar Framsóknarflokkurinn var stofnaður. Fyrsta blaðið kom út þann 17. mars árið 1917 og var blaðinu miðað að bændastéttinni. Hópurinn sem stóð að stofnun blaðsins var frekar sundurleitur um sum atriði um samræmi milli hópsins og stefnu Framsóknarflokksins. Þrátt fyrir þessa sundurleytni tengdist þessi 20 manna stofnendahópur tengslum í gegnum ungmennafélögin, samvinnuhreyfinguna og áhuga þeirra á landbúnaðarmálum.

Upphaflega kom tíminn vikulega út og árið 1930 voru gefin út tvö blöð á viku. Fyrsti ritstjóri Tímans var Guðbrandur Magnússon en hann gegndi því starfi aðeins í nokkra mánuði en þá tók Tryggvi Þórhallsson, þáverandi formaður Framsóknarflokksins, við og starfaði þar til hann varð forsætisráðherra árið 1927. 

Árið 1938 var Tíminn gerður að almennilegu dagblaði og miklar breytingar gerðar á blaðinu sem jafnframt var sameinað Nýja dagblaðinu. Þær áttu upphaf sitt þegar Þórarinn Þórarinsson var ráðinn ritstjóri og gegndi hann því starfi í 46 ár.

Heimild

Tengill 
 Tíminn á vefnum

Íslensk dagblöð
Framsóknarflokkurinn
Nouriel Roubini

Nouriel Roubini (fæddur 29. mars 1959) er hagfræðiprófessor við New York University. Hann lauk doktorsprófi í alþjóðahagfræði frá Harvard og kenndi við Yale og vann um tíma hjá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum (AGS), Alþjóðabankanum, Seðlabanka Bandaríkjanna og Seðlabanka Ísrael.

Roubini er þekktur fyrir að hafa sagt fyrir um að spákaupmennska myndi sökkva alþjóðahagkerfinu. Hann tilkynnti AGS í september 2006 að kreppa væri í aðsigi, húsnæðismarkaður myndi hrynja, áfall yrði á markaði með olíu, traust neytenda myndi minnka og djúp kreppa myndi skella á. Hann spáði því að eigendur húseigna myndu ekki geta staðið í skilum og það myndi valda því að trilljónir dollara sem bundnar væru í húsnæðislánum myndu falla og þetta myndi stöðva fjármálakerfi heimsins. 

Lýsing hans á núverandi kreppu hefur þótt nákvæm og er Roubini nú eftirsóttur ráðgjafi í hagfræði.

Nouriel Roubini fæddist í Istanbul, Tyrklandi þann 29. mars árið 1959. Foreldrar hans eru gyðingar frá Íran. Hann fluttist til Teheran í Íran þegar hann var tveggja ára gamall. Hann bjó síðar í Ísrael og í Ítalíu og stundaði þar nám en flutti til Bandaríkjanna þegar hann fór í doktorsnám við Harvard háskóla. Hann er núna bandarískur ríkisborgari og talar ensku, persnesku, ítölsku og hebresku. Hann er ókvæntur.

Tenglar 

 Doktor Dómsdagur fær uppreisn æru (mbl.is 28. október 2008)
 Roubini Global Economics (RGE) Monitor blog
 Professor Roubini's syndicated series, "Finance in the 21st Century", 
 Roubini, Nouriel, "The Coming Financial Pandemic,"  Foreign Policy Magazine, March/April (2008)
 Video: Roubini's predictions for 2009 Bloomberg TV, 1/27/09 - 11 minutes
 Professor Roubini's NYU Stern Homepage
 TRIUM Global Executive MBA - partnership between NYU Stern, London School of Economics and HEC School of Management
 Master of Science in Global Finance  - partnership between NYU Stern and Hong Kong University of Science and Technology
 Executive Master of Science in Risk Management  - partnership between NYU Stern and Amsterdam Institute of Finance
 Executive MBA in Banking and Financial Institutions Management  - partnership between NYU Stern and Swiss Finance Institute

Bandarískir hagfræðingar
Roubini, Nouriel
Hollywood (skemmtistaður)

Hollywood var skemmtistaður að Ármúla 5 í Reykjavík sem sérhæfði sig í diskótónlist, tískusýningum og almennum glamúr. Staðurinn var opnaður 2. mars 1978 og lauk starfsemi sinni árið 1987. Áður en Hollywood opnaði var þar staður sem hét Sesar, en Ólafur Laufdal tók við rekstri hans, breytti staðnum og nafninu og rak hann með konu sinni Kristínu Ketilsdóttur. Þau seldu svo reksturinn árið 1987. 

Opið var alla daga vikunnar, nema á miðvikudögum því á þeim degi var bannað að selja og veita áfengi á Íslandi.  Rúmu ári eftir opnun Hollywood var önnur hæð byggð ofan á skemmtistaðinn. Við það stækkaði hann um helming og barirnir urðu átta. Inni á staðnum var auk þess sjoppa þar sem selt var sælgæti, sokkabuxur, snyrtivörur og samlokur og annað smálegt. Einnig var hægt að kaupa þar ísmola við lokun á kvöldin og hafa með sér í heimapartíin. Helstu plötusnúðar staðarins voru þeir: Leópold Sveinsson, Ásgeir Tómasson, Gísli Sveinn Loftsson (Áslákur), Halldór Árni Sveinsson og Daddi dídjei. 

Árið 1985 stóð til að breyta húsi Vörumarkaðarins í risavaxið Hollywood,  en úr því varð ekki.

Ungfrúr Hollywood 
 1979 - Auður Elísabet
 1980 - Valgerður Gunnarsdóttir
 1981 - Gunnhildur Þórarinsdóttir
 1982 - Kolbrún Anna Jónsdóttir (Fulltrúi ungu kynslóðarinnar)
 1983 - Jóhanna Sveinsdóttir (Stjarna Hollywood) - Hanna Kristín Jónsdóttir (Sólarstjarna Úrvals). 
 1984 - Anna Margrét Jónsdóttir (Stjarna Hollywood og fulltrúi ungu kynslóðarinnar) - Arnbjörg Finnbogadóttir (Sólarstúlka Úrvals)
 1985 - Ragna Sæmundsdóttir (Stjarna Hollywood) - Margrét Guðmundsdóttir (Sólarstúlka Úrvals)
 1986 - Guðlaug Jónsdóttir (Stjarna Hollywood) - Svava Sigurjónsdóttir (Sólarstjarna Pólaris)

Skemmtiatriði í Hollywood
 Bakka-Tommi
 Baldur Brjánsson töframaður
 Grétar „grínisti“ Hjaltason
 Halli og Laddi
 Herbert Guðmundsson
 Ljósin í bænum
 Model ´79 voru með tískusýningar í hverri viku.

Hollywood í dægurlagatextum 
Skemmtistaðurinn Hollywood kemur fyrir í nokkrum íslenskum dægurlagatextum. Má þar nefna lagið Fegurðardrottning með Ragnhildi Gísladóttur. Þar segir: 

„Og svo frétti ég af keppninni í Hollywood / Þar sem bíll af Datsun-gerð í veði var / Svo ég skellti mér í chiffonkjól, batt hár í hnút / og viti menn ég sigur úr býtum bar.“

Í lagi Bítlavinafélagsins, Þrisvar í viku, segir frá tvítuga töffaranum Auðbirni sem „...fer í ljós þrisvar í viku og mætir reglulega í líkamsrækt. Hann fer í Hollywood um helgar með mynd af bílnum í vasanum.“

Á plötunni Ísland syngur Spilverk þjóðanna um hippann sem „forðum í Tjarnarbúð fríkaði út“ en „er nú fastagestur í Hollywood, mænir á meyjar og vídeó og dreymir um Alfa Rómeó“.

Bubbi Morthens samdi svo og söng lagið Hollywood, hárbeitta ádeilu um firringu diskómenningarinnar, sem kom út á hljómplötunni (1980).

Tengt efni 
 Broadway
 Hótel Ísland

Tilvísanir 

Íslenskir skemmtistaðir
Borgarahreyfingin

Borgarahreyfingin – þjóðin á þing er stjórnmálahreyfing sem var stofnuð 2009 í kjölfar efnahagskreppunnar á Íslandi og bauð fram til Alþingiskosninganna 2009.  Skoðanakannanir sýndu jafnt og þétt vaxandi fylgi við hreyfinguna frá því að framboðið var fyrst tilkynnt til fjölmiðla, þann 23. febrúar 2009 og stóð það í 6,2% síðustu daga fyrir kosningar. Í kosningunum náði Borgarahreyfingin fjórum þingsætum, en hefur ekkert í dag.

Borgarahreyfingin varð til við samruna Samstöðu-hópsins og hópa sem verið hafa að starfa að lýðræðismálum í Borgartúni 3. Framboðið hlaut nafnið Borgarahreyfingin og tengt því er unnið mikið grasrótarstarf. Á vef Borgarahreyfingarinnar stendur að hún „vilji hreinsa út spillingu, koma á virkara lýðræði og skýrri þrískiptingu valdsins“. Borgarahreyfingin styður persónukjör og hefur lýst því yfir að hreyfingin verði lögð niður eftir að markmiðum hennar hefur verið náð. Meðal annara stefnumála er andstaða við verðtryggð lán, þjóðaratkvæðagreiðslur óski 7% þjóðarinnar þess og stjórnlagaþing haustið 2009.

Merki Borgarahreyfingarinnar — appelsínugul slaufa — vísar til appelsínugula borðans sem mótmælendur sem mótmæltu friðsamlega báru.

Formenn stjórnar

Framboðslistar

Tilvísanir

Tengill 
 Vefsíða Borgarahreyfingarinnar 

Íslensk stjórnmál
Alþingiskosningar 2009
Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009
Bréfabindi

Bréfabindi er mappa sem er notuð til að geyma gatablöð (til dæmis skjöl og gögn) sem eru haldin inn með þvingum sem renna í gegnum götin. Þvingur eru yfirleitt með fjöðrum sem eru hringlaga í lögun. Þvingurnar eru tvær, þrjár eða fjórar og blað er gatað með gatara tveimur eða fleirum götum með 80 millimetra bili og þvingurnar þurfa því að passa í þau bil. Bréfabindi eru tiltæk í mörgum stöðluðum pappírsstærðum og rúmtökum.

Saga 
Bréfabindið var fundið upp í Þýskalandi árið 1886 af Friedrich Soennecken og líka í Svíþjóð, af sænskum manni árið 1889.

Bréfabindi (hér eftir talað um sem: „möppur“) eru stundum úr plasti en einnig eru til möppur úr þykkum pappír og stáli eða öðrum málmblöndum en eru einnig til úr frumefnum, eins og til að mynda: áli. Engin takmörk eru fyrir því úr hverju möppur eru gerðar.

Framleiðsla 
Hin venjulega mappa er búin til úr allt að 19 mismundandi pörtum. Áður fyrr þurfi möppugerðamaður að setja saman möppur í höndunum sem var oft tímafrekt en nú til dags eru oftast notaðar möppuvinnuvélar til þess og getur möppuverksmiðja framleitt margar möppur í takt við eftirspurn.

Almennt notagildi 
Möppur má oft finna í hillum, sem eru á skrifstofum þar sem starfsmenn þurfa að geta fundið gögnin sín hratt og örugglega. Oftar en ekki eru þannig möppur merktar með miða, sem er límdur á kjöl möppunnar, og á hann er skrifað ártal eða eitthvað annað sem auðkennir þessa möppu frá annarri möppu eða öðrum möppum svo möppueigandinn viti nákvæmlega hvað er í þessari möppu þegar hann ber hana augum. Stundum er líka svæði á kili möppunnar sem ætlaður er til merkingar, til dæmis á samanbrjótannlegum pappamöppum, og þá þarf ekki miðann en á sumum möppum er líka plastræma á kili hennar þar sem möppueigandi smeygir pappírsræmu sem að er búið að merkja á tilhlýðilegan hátt og það má líka skipta miðanum út fyrir annan miða ef að eigandinn vill breyta virkni möppunnar.

Gögn eru í auknum mæli geymd í tölvumöppum, þ.e. stafrænum gögnum, sem að hægt er að prenta út svo að hægt sé að kynna sér þau og síðan má koma þeim fyrir í hefðbundinni merktri möppu.

Frægar möppur 
Josef Fritzl notaði möppu við réttarhöldin yfir sér til að fela sig fyrir fólki.. Stærsta mappa heims var búin til í Las Vegas, Bandaríkjunum, af Impact Enterprises. Sú mappa er 113 cm á breidd x 155 cm á hæð og er í Heimsmetabók Guinness.

Möppur í dægurmenningu 
Hljómsveitin Bandaríska Bedford Drive samdi lag um möppur sem heitir 3 Ring Binder Circus en í því lagi er mappan látin merkja möppu kærleikans, sem er ást tveggja einstaklinga í sambandi, tilvísun í möppur í textanum útlegst á íslensku: Þú og ég erum í þriggja þvinga möppu sirkús..

Tilvísanir 

Ritföng
Penni

Penni (frá latínu pinna, fjöður) er skriffæri sem er notað til að láta blek á yfirborð, sem er yfirleitt pappír. Það eru margar tegundir penna til, svo sem kúlupenni, lindarpenni, áherslupenni og merkipenni. Í gamla daga, áður en nútímapennar voru fundnir upp, voru fjaðrir notaðar í stað penna. 

Saga penna er gömul. Fornegyptar notuðu reyrstafi til að skrifa á papýrusblöð. Fyrsti lindarpenninn með blekíláti var fundinn upp á 10. öldinni, en nútímalindapenninn var fundin upp árið 1827 af frönskum námsmanni. Árið 1938 byrjaði Ungverjinn László Bíró að vinna að kúlupenna sem notar litla kúlu til að flytja blekið. Að lokum var merkipenni fundinn upp á sjöunda áratugnum í Japan.

Tengt efni 

 Blek
 Blýantur
 Skrautritun

Skriffæri
Đồng Hới

Đồng Hới er sveitarfélag í sýslunni Quang Binh í héraðinu Bac Trung Bo í Víetnam. Íbúar voru 103.988 árið 2006. Donghoiflugvöllur er 6 kílómetrum fyrir norðan sveitarfélagið.

Borgir í Víetnam
Quang Binh
Tungnahryggsjökull

Tungnahryggsjökull er stærsti jökull á  Tröllaskaga og situr hátt innst í afdölum Kolbeinsdals. Hann myndar ekki samfellda hjarnbreiðu  því hann er  klofinn í tvennt af Tungnahrygg en hryggurinn skilur Austur- og Vesturdal Kolbeinsdals að. Vestari jökullinn er 6,3 km2 og tengist Barkárdalsjökli í Hólamannaskarði. Eystri jökullinn er rúmlega 4,8 km2 og nær skækill af honum suður yfir skörðin til Barkárdals. Upp af jöklinum gnæfa háir hnjúkar 1300-1400 m háir (ef farið er eftir Herforingjaráðskortunum en nokkru hærri ef farið er eftir AMS og DMA kortunum). Upp af jöklinum að vestan rís Múrinn mikli, samfelldur klettaveggur  undir efstu brúnum margra kílómetra langur.

Fjallvegir 
Um Tungnahryggsjökul eru gamlir fjallvegir sem farnir hafa verið frá aldaöðli milli byggða. Þetta eru annarsvegar Hólamannavegur eða Hólamannaskarð og hins vegar Tungnahryggsleið. Báðar leiðir hefjast við Baugasel í Barkárdal og enda á Hólum í Hjaltadal.

Ef farinn er Hólamannavegur er farið upp úr dalbotni Barkárdals og upp á Barkárdalsjökul. Þaðan er haldið um Hólamannaskarð. Þar tengist Barkárdalsjökull Tugnahryggsjökli vestari. Gengið er áfram á jökli undir dökkum hamraveggnum Múrsins og farið niður í botn Víðinessdals. Leiðin er auðrötuð því klettaveggurinn varðar veginn. Hún er skemmri en aðrir fjallvegir úr Hörgárdal til Hóla en torfærari og lengri á háfjöllum og talin ófær hestum. Gæta þarf að sér gagnvart jökulsprungum. Fyrr á tímum var þessi leið tíðfarin. 

Tungnahryggsleið (stundum nefnd Tungnahryggsjökull) liggur frá Baugaseli í Barkárdal inn undir dalbotn. Þar er mjór hryggur, Tungnahryggur, sem liggur upp norðurhlíð dalsins. Um hann brött en góð gönguleið. Farið er upp í skarðið austan við Eiríkshnjúk. Þar er komið upp á jökulinn sjálfan. Síðan er gengið eftir jöklinum niður með Leiðarhnjúkum og niður í Kolbeinsdal. Þessi leið var jafnan heldur fáfarin.

Tungnahryggsskáli 
Á Tungnahryggsjökli er Tungnahryggsskáli. Hann var reistur 1982 og stendur vestan í Tungnahrygg, milli austur- og vesturjökulsins. Hann er í um 1200 m y.s. og standa ekki aðrir skálar hærra nema þeir sem Jöklarannsóknafélag Íslands hefur byggt á Vatnajökli og Langjökli. Skálinn er góður viðkomustaður fyrir þá sem fara Hólamannaveg eða Tungnahryggsleið enda er hann miðja vegu á milli þeirra á jöklinum. Hann er einnig vinsæll áningarstaður vélsleðamanna.

Sagan 
Tungnahryggsjökull er ekki nefndur í fornritum. Hans er fyrst getið í Ferðabók Eggerts Ólafssonar og Bjarna Pálssonar en þar er sagt að hann sé oft farinn milli sveita í Skagafirði og Eyjafirði.

Tengt efni
Jöklar á Tröllaskaga

Heimildir 
 Ferðafélag Íslands. Árbók 1990. Fjalllendi Eyjafjarðar að vestanverðu. 

Jöklar á Íslandi
Dalvíkurbyggð
Fjallvegir
Nudd

Nudd er það að nudda líkamann til heilsubótar, og er til dæmis lækningaraðferð við gigt, streitu, gegn bakeymslum eða til flýta lækningu íþróttameiðsla.

Tenglar 
 Nokkrir fróðleiksmolar um nudd; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1970
Kambeðla

Kambeðla eða Stegosaurus var risaeðla sem uppi var á síðari hluta Júratímabilsins, fyrir um 145-150 milljónum ára. 

Kambeðlan hafði plötur á baki sem mynduðu tvær raðir af kömbum og er nafnið dregið af því. Ekki er fullvíst hvaða tilgangi kambarnir gegndu en líklegast er talið að þeir hafi annars vegar verið varnartæki og hins vegar hafi eðlan notað þá til að tempra líkamshita sinn. Á halanum hafði hún fjóra hvassa gadda sem hún gat notað sér til varnar með því að slá halanum til.

Kambeðlan var stórvaxin, gat orðið allt að 9 metrar á lengd, 4-5 metrar á hæð og um 4,5 tonn á þyngd. Heilabú hennar var hins vegar mjög lítið; heilinn var á stærð við valhnetu, 3 sentímetrar á lengd og um 75 grömm. Kambeðlan var jurtaæta og hefur líklega helst lifað á burknum, köngulpálmum og mosa. Kambeðlan var útbreidd í Norður-Ameríku en menjar um hana hafa einnig fundist í Evrópu.

Risaeðlur
Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)

Eygló Þóra Harðardóttir (fædd 12. desember 1972 í Reykjavík) er íslenskur fyrrum þingmaður og fyrrum félags- og húsnæðismálaráðherra. Eygló bauð sig fyrst fram til Alþingis árið 2007 og var varaþingmaður Framsóknarflokksins í Suðurkjördæmi þar til Guðni Ágústsson sagði af sér þingmennsku. Í janúar 2009 var hún kjörin ritari flokksins og hefur gegnt þeirri stöðu síðan og skipaði hún annað sæti á lista flokksins í þingkosningunum 2009. Árið 2013 varð hún oddviti Framsóknarflokksins í Suðvesturkjördæmi og var í kjölfar þingkosninga skipuð félags- og húsnæðismálaráðherra í ríkisstjórn Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar.

Ævi 
Eygló fæddist 12. desember 1972 í Reykjavík og eru foreldrar hennar Svanborg Óskarsdóttir og Hörður Rögnvaldsson. Móðir Eyglóar var aðeins 16. ára gömul þegar hún átti hana og bjuggu þær í kjallaraíbúð hjá foreldrum hennar í Hlíðahverfi fyrstu árin á meðan Svanborg lauk stúdentsprófi og fór í kennaranám. Megnið af æskunni bjó Eygló í Breiðholti þar sem hún gekk í Breiðholtsskóla og lauk stúdentsprófi frá Fjölbrautaskólanum í Breiðholti árið 1992. Hún lauk Fil.kand prófi í listasögu frá Stokkhólmsháskóla árið 2000 og stundaði framhaldsnám í viðskiptafræði við  Háskóla Íslands frá 2007. Eygló er búsett í Mosfellsbæ og er gift Sigurði E. Vilhelmssyni, en saman eiga þau tvö börn.

Þingstörf 
Eygló sat á Alþingi fyrir Suðurkjördæmi frá nóvember 2008.  Hún tók sæti á Alþingi fyrir hönd Framsóknarflokksins þegar Guðni Ágústsson fyrrverandi formaður flokksins sagði af sér þingmennsku. Fyrir Alþingiskosningarnar 2009 skipaði hún annað sæti á lista Framsóknarflokksins í Suðurkjördæmi og var 7. þingmaður kjördæmisins.

Eygló sat í heilbrigðisnefnd, iðnaðarnefnd og umhverfisnefnd Alþingis árin 2008-2009.  Hún sat í menntamálanefnd og viðskiptanefnd árin 2009-2011 og allsherjar- og menntamálanefnd árið 2011.  Á árunum 2009-2010 sat hún í þingmannefnd  til að fjalla um skýrslu  Rannsóknarnefndar Alþingis. Eygló var formaður verðtrygginganefndar efnahags- og viðskiptaráðherra , en nefndin hafði það hlutverk að leita leiða til að draga úr vægi verðtryggingar.

Tilvísanir 
<div class="references-small">

Tenglar 
 Æviágrip Alþingis
 Bloggsíða Eyglóar 
 Framsóknarflokkurinn

Alþingismenn
Alþingiskonur
Íslenskir stjórnmálamenn
Þingmenn Framsóknarflokksins
Félagsmálaráðherrar Íslands
John Beddington

John Beddington (fæddur 1946) er vísindalegur ráðgjafi ríkisstjórnar Bretlands og prófessor í hagnýtri líffræðitölfræði við  Imperial College í London. 
Hann lauk doktorsprófi frá University of Edinburgh árið 1973. Hann er sérfræðingur í hagfræði og líffræði sem tengjast sjálfbærri þróun og endurnýjanlegum auðlindum m.a. hvað varðar fiskveiðistjórnun.

Tenglar 
Viðtal við BBC News 19/3/09
Dögg Pálsdóttir

Dögg Pálsdóttir (fædd í Reykjavík 2. ágúst 1956) er lögfræðingur hjá Læknafélagi Íslands.

Stjórnmálaþáttaka 
Dögg varð fyrsti varaþingmaður Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík suður eftir Alþingiskosningarnar árið 2007. Hún tók tvívegis sæti á Alþingi veturinn 2007 – 2008. Hún lenti í 6 sæti í prófkjörinu árið 2009 í Reykjavíkurkjördæmi suður.

Fjárfestingafélagið Insolidum 
Fjárfestingafélagið Insolidum, sem var í eigu Daggar og sonar hennar, Páls Ágústs Ólafssonar, varð gjaldþrota og dæmt í Hérðasdómi og hæstarétti til að greiða Saga Capital tæpar 300 miljónir króna. Snérist málið um lán sem In­solidum tók hjá Saga Capital í júlí 2007 til kaupa á stofn­fjár­bréfum í SPRON. Bank­inn gjald­felldi lánið og setti í inn­heimtu þar sem eig­end­ur In­solidum gátu ekki reytt fram frek­ari trygg­ing­ar fyr­ir því eft­ir að stofn­fjár­bréf­in í SPRON féllu allverulega í verði.

Tilvísanir

Tenglar 
 Bloggsíða Daggar

Íslenskir lögfræðingar
Sjálfstæðisflokkurinn

Íslenskar konur
Ólafur Þór Hauksson

Ólafur Þór Hauksson (10. mars 1964) er íslenskur lögfræðingur og héraðssaksóknari. Áður starfaði hann sem sýslumaður á Akranesi og sem sérstakur saksóknari í kjölfar Bankahrunsins 2008.

Störf Ólafs sem sérstakur saksóknari 
Þann 13. janúar 2009 réð Björn Bjarnason, þáverandi dóms- og kirkjumálaráðherra, að höfðu samráði við fulltrúa allra þingflokka í allsherjarnefnd Alþingis, Ólaf sem sérstakan saksóknara í kjölfar bankahrunsins 2008. Ólafur veitti forstöðu rannsóknar- og saksóknaraembætti sem rannsakaði grun um refsiverða háttsemi í aðdraganda, tengslum við og kjölfar bankahrunsins, hvort sem það tengdist starfsemi fjármálafyrirtækja, annarra lögaðila eða einstaklinga, og eftir atvikum var ætlað að fylgja rannsókn eftir með saksókn.

Tengt efni 
 Sérstakur saksóknari

Tilvísanir

Tenglar 
 Ólafur Þór Hauksson verður sérstakur saksóknari; af Mbl.is
 Ólafur Þór Hauksson verður sérstakur saksóknari; af Vb.is
 Sláum skjaldborg um saksóknarann; af Eyjunni.is
 Viðtal við Ólaf Þór varðandi frumkvæði í rannsóknum; RÚV.is 
 Inn á hamfarasvæðið; pdf-skjal; af mbl.is

Íslenskir saksóknarar
Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009
Íslenskir lögfræðingar
Íslenskir sýslumenn
ISO 216

ISO 216 er alþjóðlegur staðall fyrir pappírsstærðir sem er í notkun í flestum löndum heims í dag. Staðallinn skilgreinir "A" og "B" pappírsstærðaraðir, þar á meðal A4 stærðina sem er algengust í heiminum í dag. Staðallinn er grundvallaður á þýska DIN 476-staðlinum frá 1922. ISO 216 er með tveimur sniðhlutföllum: A og B. Þó er C staðallinn, sem skilgreindur er samkvæmt ISO 269 staðlinum oft nefndur með A og B stærðunum (C er staðall fyrir umslög). 

ISO 216 og ISO 269 staðlarnir hafa báðir sama myndhlutfall, þ.e. . Þetta hlutfall hefur ISO 217 staðallinn líka. Þetta hlutfall á milli hliðalengda hefur þann einstaka eiginleika að þegar blað er klippt eða brotið saman til helminga hafa helmingarnir sama myndhlutfall. Hver ISO 216 pappírsstærð hefur því helming flatarmáls næstu stærðar fyrir ofan.

A-röð
Pappír sem er með stærð í A-röðinni hefur myndhlutfall af  sem er þó námundað að næsta millímetra. A0 hefur flatarmál sem samsvarar einum fermetra. Stærðin sem er oftast notuð er A4 (210 × 297 mm). Til samanburðar er A4 6mm mjórri og 18 mm lengri en „Letter“ (216 × 279 mm) pappírsstærðin sem er notuð í Bandaríkjunum.

Rúmfræðileg ástæða þess að nota myndhlutfall sem byggist á kvaðratrótinni af tveimur er til þess að viðhalda myndhlutfalli hvers ferhyrnings sem kemur á eftir því að brjóta A-raðar blað í tvennt samhliða langhliðinni. 

Formúlan til þess að finna lengd langhliðar An í metrum án þess að námunda er því an=2(1-2n)/4 og fyrir lengd skammhliðar an=2(-1-2n)/4. Svo pappírsstærðin An hefur því stærðarhlutföllin an×an+1.

Nákvæma stærð í millímetrum má því finna með formúlunum an=(1000/(2(2n-1)/4)+0,2 fyrir langhliðina og an=(1000/(2(2n+1)/4)+0,2 fyrir styttri hliðina.

Þá má einnig finna n númer An pappírs með formúlunni n=(4log2(an+1)-1)/-2, þar sem an+1 er lengd lengri hliðar pappírsins í metrum. Þetta má yfirfæra yfir á styttri hliðina og þá nota formúluna n=(4log2(an)+1)/2 þar sem an er lengd styttri hliðarinnar í metrum.

Formúla fyrir flatarmál blaðs í A-röðinni er því F=2-n og ummál U=2(3-2n)/4(1+√2).

Allar stærðir

Ritföng
Vændi

Vændi nefnast þau viðskipti þegar einhver leyfir öðrum einstaklingi að eiga við sig kynmök gegn gjaldi. Vændi er einnig haft um skipulagða atvinnustarfsemi þar sem melludólgur (eða hórmangari) lifir á því að selja aðgang að líkama skjólstæðinga sinna, og veita þeim einhverskonar vernd og/eða húsnæði í staðinn. 

Árið 2009 var hegningarlögum á Íslandi breytt og tók landið upp kerfi líkt og þekktist í Svíþjóð og Noregi þar sem ekki er refsivert að selja vændi, en refsivert er að kaupa vændi.

Tengt efni 
 Klámvæðing
 Símavændi

Heimildir
Þjóðarblóm

Þjóðarblóm er blómtegund sem þjóð hefur annaðhvort valið sér sem einkennisblóm þjóðar sinnar eða hefur orðið einkennistákn þjóðar með ólíkum leiðum, t.d. sem upphafleg prýði á skjaldarmerkjum.

Þjóðarblóm hina ýmsu þjóða 
 Kielo (Dalalilja) - Finnland - (fræðiheiti: Convallaria majalis) 
 Edelweiss (Alpafífill) - Austurríki (og Alpanna) (fræðiheiti: Leontopodium alpinum)
 Fleur-de-lis (Sverðlilja) - Frakkland - Stundum einnig nefnd Franska liljan. 
 Holtasóley - Ísland - (fræðiheiti: Dryas octopetala)
 Linnea (Lotklukka) - Svíþjóð (fræðiheiti: Linnea borealis) 
 Shamrock (Súrsmæra) - Írland (írska: seamair bhán) 
 Tudor rose (Túdorrós) - England
 Thistle (Þistill) - Skotland

Tenglar 
 Þjóðarblóm; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1994

Blóm
Þjóðartákn
Sjór

Sjór er lítið haf eða hluti hafs sem mætir landi. Ekki er til nákvæm skilgreining og stundum ræður málvenja því hvort talað er um haf eða sjó. Til dæmis er talað um Tyrrenahaf og Jónahaf en Norðursjó enda þótt Norðursjór sé stærri en Jónahaf og Tyrrenahaf. Einnig eru til dæmi um stöðuvötn sem heita höf: Kaspíahaf og Dauðahaf sem dæmi.

Tenglar 

 

Haffræði
Hornafræði

Hornafræði er svið innan flatarmálsfræði og stærðfræðinnar sem fjallar um þríhyrninga. Hornafræðin fjallar um tengslin milli hliða og horna þríhyrninga.

Til eru nokkur hornaföll, þau heita sínus, kósínus, tangens, kótangens, sekant og kósekant. 

Hornafallareglur:

Og ...

Tengt efni 

 Hornafall
Svín (aðgreining)

Svín getur átt við:

 Húsdýrið svín
Villisvín
Svínaættkvíslina, sem inniheldur m.a. svín og villisvín
Svínaættina, sem inniheldur m.a. svín, villisvín og vörtusvín

Sjá einnig 

 Svínaflensa
 Svínhvalir