alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sonja Sohn

Sonja Sohn (fædd Sonja Williams, 1964) er bandarísk leikkona og ljóðskáld sem er þekktust fyrir hlutverk sín í Slam, The Wire og Body of Proof.

Einkalíf 
Sohn fæddist og ólst upp í Newport News, Virginíu og er af afrískum-amerískum og kóreskum-amerískum uppruna. Hún stundaði nám í ensku við Brooklyn College.

Sonja á tvö börn af fyrra hjónabandi en hefur síðan 2003 verið gift Adam Plack.

Góðgerðamál 
Sohn er stofnandi og framkvæmdastjóri reWired for Change samtakanna í Baltimore en markmið þeirra er að ná til ungs fólks sem lifa í hættulegum hverfum borgarinnar. Samtökin eru rekin út frá félagsráðgjafadeild háskólans í Maryland og notar þætti úr The Wire sem kennsluaðferðir. Aðrir leikarar og handritshöfundar The Wire eru stjórnarmeðlimir. 

Árið 2011 var hún heiðruð með verðlaununum Kona ársins af Harvard Black Men's Forum.

Ferill

Sjónvarp 
Fyrsta sjónvarpshlutverk Sohn var árið 1998 í sjónvarpsmyndinni Bronx County. Árið 2002 var henni boðið hlutverk rannsóknarfulltrúans Shakima 'Kima' Greggs í lögregluþættinum The Wire sem hún lék til ársins 2008. Frá 2011 til 2012 lék Sohn rannsóknarfulltrúann Samantha Baker í dramaþættinum Body of Proof. 

Hefur hún verið með gestahlutverk í þáttum á borð við Cold Case, The Good Wife og Burn Notice.

Kvikmyndir 
Fyrsta kvikmyndahlutverk Sohn var árið 1996 í Work. Árið 1998 lék hún Lauren Bell í kvikmyndinni Slam en hún skrifaði einnig söngtextana og var meðhandritshöfundur að myndinni. Hefur hún síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við Bringing Out the Dead, Shaft, G og Step Up 2: The Streets.

Kvikmyndir og sjónvarp

Verðlaun og tilnefningar 
Asian Excellence verðlaunin
2008: Verðlaun sem besta leikkona í aukahlutverki fyrir The Wire.

Gotham verðlaunin
1998: Breakthrough verðlaunin sem besta leikkona fyrir Slam.

Image verðlaunin
2009: Tilnefnd sem besta leikkona í aukahlutverki í dramaseríu fyrir The Wire.
2005: Tilnefnd sem besta leikkona í aukahlutverki í dramaseríu fyrir The Wire.

Independent Spirit verðlaunin
1999: Tilnefnd fyrir fyrsta hlutverk fyrir Slam.

NAMIC verðlaunin
2003: Tilnefnd fyrir besta hlutverk í drama fyrir The Wire.

Sundance Film Festival verðlaunin
1998: Grand Jury verðlaunin fyrir dramamynd fyrir Slam.

Tilvísanir

Heimildir 
 
 
 Heimasíða Sonja Sohn

Tenglar 
 
 Heimasíða Sonja Sohn 
 Heima síða reWIRED for Change 
 ReWired and Reading Liverpool Philharmonic 
 ReWired and Reading The Reader Organisation 

Sohn, Sonja
Listi yfir hæstu kirkjur heims

Listi yfir hæstu kirkjur heims tekur yfir allar kristnar kirkjur í heimi sem eru hærri en 100 metra háar. Listinn tekur ekki tillit til trúarlerga bygginga annarra trúarbragða, s.s. pagóður, moskur, mínarettur, hof og bænahús. Listinn er að öðru leyti ekki fullkomlega nákvæmur, þar sem ekki er vitað í öllum tilfellum hvort kross, veðurhanar, loftnet og álíka eru mæld með í hæð eftirfarandi kirkna. Í sumum tilfellum hefur mæling með nútíma tækni ekki farið fram, þannig að stuðst er við gamlar mælingar.

Listi hæstu kirkna

Tengt efni 
 Listi yfir stærstu kirkjur heims að umfangi
 Listi yfir hæstu byggingar heims

Byggingar
Kristni
Kirkjur
Listar
Brissafi

Brissafi er vökvi sem myndast í brisinu sem er hluti af meltingarkerfi líkamans. Brissafinn sér um stóran hluta efnameltingar í smáþörmum. Hann myndast í brisinu og berst þaðan eftir brisgöngum í skeifugörnina sem er fyrsti hluti smáþarmanna. 

Í honum eru þrjú mikilvæg ensím: Amýlasi sem klýfur kolvetni niður í maltósa og heldur áfram því starfi sem munnvatnsamýlasi byrjar á í munni. Trypsín sem klýfur prótín í fjölpeptíð á sama hátt og pepsín magans. Lípasi brýtur svo niður fitu í fitusýru og glýseról og líkur þar með meltingu fitu. Til þess að lípasi nái að vinna sitt verk verða þó gallsölt að vera búin að sundra fitunni fyrst í dropa.

Auk þess er í honum brismylasi sem brýtur niður mjölva svo úr verður maltósi, auk þess trypsún og kymotrypsín sem brýtur prótín niður í peptíð og þá sér annað ensím, peptíðasi, um að brjóta peptíðin niður í amínósýrur sem líkaminn getur þá nýtt sér bæði til að mynda ný prótín og glúkósa og núkleasa sem brýtur kjarnsýrur niður í kirni

Þegar búið er að brjóta þessar einingar niður geta smáþarmarnir tekið þau upp með frásogi og líkaminn getur nýtt sér þær.

Tengill 
 

Meltingarkerfið
Geðrofslyf

Geðrofslyf eru geðlyf sem er ætlað að koma í veg fyrir eða draga úr áhrifum geðrofs hjá fólki. Geðrofslyf eru sérstaklega notuð af þeim sem þjást af geðklofa eða geðhvarfasýki.

Ýmis geðrofslyf 
Geðrofslyfjum er gjarnan skipt í tvo flokka; fyrstu kynslóðar lyf sem eru eldri og síðan annarrar kynslóðar og nýrri lyf. 

Fyrsta kynslóð geðrofslyfja eru m.a:
 Haldol (virka efnið Haloperidol)
 Largactil (Chlorpromazine)
 Nozinan (Levomepromazine)

Annarrar kynslóðar lyf eru: 
 Abilify (Aripiprazole)
 Risperdal (Risperidone sem umbreytist í Paliperidone í lifur) 
 Invega (Paliperidone)
 Seroquel (Quetapine)
 Zyprexa (Olanzapine)
 Clozaril (Clozapine) 

Árið 2012 fengu um 10 þúsund Íslendingar ávísað geðrofslyfum.

Tilvísanir 

Geðlækningar
Geðlyf
Nándarstaða og firðstaða

Nándarstaða og firðstaða eru þeir staðir á sporbaugi hlutar um þungamiðju þar sem hlutirnir eru nálægastir hvorum öðrum (nándarstaða) eða fjarlægastir (firðstaða). Alþjóðlega er algengast að grísku orðin periapsis (nándarstaða) og apoapsis (firðstaða) séu notuð. Ef átt er við hluti á sporbaugi um sólu, líkt og reikistjörnur, er gjarnan talað um sólnánd (gr. perihelion) þeirra og sólfirrð (gr. aphelion). Ef um er að ræða hluti á sporbaugi um jörðu er sömuleiðis talað um jarðnánd (gr. perigee) og jarðfirrð (gr. apogee).

Nándar- og firðstöður í sólkerfinu 
Taflan sýnir fjarlægð reikistjarna og dvergreikistjarna frá sólu á nándarstöðu þeirra og firðstöðu.

Heimildir

Stjörnufræði
Stóra-Laugardalskirkja

Stóri-Laugardalur er bær og kirkjustaður við norðanverðan Tálknafjörð. Núverandi kirkja var vígð 3. febrúar 1907, en efniviðurinn í hana var fluttur inn frá Noregi, tilsniðinn að mestu leyti. Byggingin tekur um 120 manns í sæti. Einn merkasti gripur Laugardalskirkju er prédikunarstóll, mikill og forn. Sagan segir að hann sé kominn úr dómkirkjunni í Óðinsvéum í Danmörku og danskur kaupmaður hafi gefið kirkjustaðnum í Laugardal hann.

Kirkjan á fleiri góða gripi, meðal annars afar fornan gylltan kaleik, patínu og kirkjuklukkur. Er önnur þeirra með ártalinu 1701. Altaristafla kirkjunnar er eftirlíking af síðustu kvöldmáltíðinni eftir Leonardo da Vinci.

Orgel kirkjunnar er einnig hinn merkasti gripur en það var smíðað af Ísólfi Pálssyni og er sennilega frá því um 1920.

Síður sem þurfa hnit
Grunnstýringarkerfi

Grunnstýringarkerfi (enska: Basic Input/Output System, skammstafað: BIOS) er einfalt stýrikerfi, sem er hluti af fastbúnaði einkatölva. Það er því geymt í lesminni (ROM). Grunnstýringarkerfið er fyrsta forritið sem fer í gang þegar kveikt er á tölvunni og sér um að ræsa tölvuna og stýrikerfi hennar.

Heimildir 
 

Stýrikerfi
Járngrýti

Járngrýti er berg sem er svo járnauðugt að það borgar sig að vinna úr því frumefnið járn. Þær járnsteindir sem helst mynda járngrýti  eru magnetít (Fe3O4), hematít (Fe2O3), límonít (HFeO2) og síderít (FeCO3). Járn var til forna unnið úr mýrarrauða sem er einkum límónít. Járn er frumefni sem getur komið fyrir á þremur oxunarstigum, sem málmur (Fe0), tvígilt járn (Fe2+) og þrígilt (Fe3+). Tvígilt járn er leysist vel upp  í vatni en þrígilt ekki. 

Járngrýti getur myndast  við kristöllun úr bergkviku, við myndbreytingu kringum kólnandi berghleif, við veðrun bergs, og sem efnaset. Járnnáman í Kiruna í Norður-Svíþjóð er dæmi um kristöllun úr bergkviku en járngrýti þar inniheldur um  um 60% Fe. Við efnaveðrun bergs leysast ýmis efni upp og berast burtu úr berginu og eftir verða t.d. bergtegundir eins og  báxít (Al(OH)3) sem ál er unnið úr en úr báxíti hafa öll efni veðrast burt nema þau sem eru sérstaklega torleyst eins og þrígilt járn (hematít, límonít) og títan. Þegar járnríkt berg veðrast oxast  tvígilt járn í þrígilt sem svo situr eftir þó að önnur efni bergsins skolist burt. Bergið verður þannig járnauðugra en þannig járnmyndanir eru ekki nægilega járnauðugar til að borgi sig að vinna úr þeim járn.

Mikilvægustu járnmyndanir eru svokallað lagskipt járngrýti en það er efnaset sem myndaðist við aðstæður sem ríktu á jörðinni fyrir 3,2 til 1,7 milljörðum ára. Í því efnaseti skiptast á þunn lög af járnoxíðum (hematít, magnetít) á við kísilrík setlög. Talið er að þessi lög hafi myndast með árstíðabundinni sveiflu þar sem járnið oxaðist úr bergi og barst til hafs, sennilega af völdum ljóstillífandi blágrænna þörunga sem framleiddu meira súrefni á sumrin.

Heimild 
 

Hagræn jarðfræði
Járn
Báxít

Báxít er málmgrýti. Nær allur álmálmur er framleiddur úr báxíti. Báxít kemur fyrir sem veðrunarafurð berggrunns úr kísil með litlu járninnihaldi í hitabeltisloftslagi. Eru báxítnámur af þessum sökum flestallar á breiðu belti í kringum miðbaug. Báxít er unnið úr námum á yfirborði jarðar þannig að jarðvegi er flett af og hann geymdur þar til náman hefur verið tæmd. Báxít er þvegið og malað og leyst upp í mjög heitu vatni sem inniheldur vítissóda. Í vökvanum eru þá uppleyst natríumálnítrat og óupleystir hlutar úr báxiti sem innihalda járn, kísil og titanium. Þessi óuppleysti hluti báxits nefnist rauðleðja og botnfellur úr vökvanum og er fjarlægður. Þá er vökvanum með natríumálnítrat dælt í stóra tanka þar sem súrál botnfellur. Það botnfall er hitað í 1100 °C til að losna við kemískt bundið vatn. Þá kemur hvítt duft sem er hreint súrál.

Báxít inniheldur súrál eða áltríoxíð (Al2O3). Við álframleiðslu eru aðskotaefni hreinsuð frá súráli og þarf 2 til 3 kg af báxít til að framleiða 2 kg af súráli. Súrál er fíngert hvítt duft og er ál unnið úr því með rafgreiningu. Sú rafgreining þarf afar mikla orku en það þarf 15 kWh af raforku til að vinna 2 kg af áli. Tvö kg af súráli gefa eitt kg af áli. 

Um þriðjungur af heimsframleiðslu báxíts kemur frá Ástralíu en Kína, Brasilía, Indland og Guinea vinna einnig mikið báxít.

Sjálft heitið er komið í íslensku um dönsku úr frönsku og dregur nafn af borginni Les Baux í suð-austurhlutanum af landinu þar málmgrýtið finnst í nokkru mæli.

Heimild 

 „Um ál, vinnslu þess og notkun“, Morgunblaðið 30. júlí 2000

Ál
Apó

Apó er eldfjall á Filippseyjum og jafnframt hæsta fjall landsins. Ekki er vitað hvort eldfjallið er virkt, en það er einn vinsælasti áfangastaður útivistar- og fjallgöngumanna á Filippseyjum. Fjallið er þjóðgarður og er á heimsminjaskrá UNESCO.

Lega og lýsing 
Apó er sunnarlega á eyjunni Mindanaó, í héraðinu Cotobato. Stórborgin Davaó er 40 km í norðvestri frá tindinum, Digos City 25 km til norðausturs og Kidapawan City 20 km til vesturs. Apó er 2.954 m hátt og þarmeð hæsta fjall Filippseyja. Gígskálin er lítil, aðeins 500 m í þvermál, en í kringum hana eru þrír tindar. Ekki er vitað hvenær Apó gaus síðast, en ekkert gos hefur verið í því á sögulegum tíma. Nokkur jarðhiti er í fjallinu. Þar er einnig jarðvarmaorkuver, hið eina slíka á Mindanaó. Það framleiðir 106 MW. Í hlíðum Apó og við fjallsræturnar búa 6 mismunandi ættbálkar manna: Manobo, Bagobo, Ubo, Ata, K‘Iagan og Tagacaolo. Fólk þetta lítur á Apó sem heilagt fjall.

Þjóðgarður og heimsminjar 

1936 var Apó lýstur þjóðgarður af Manuel Quezon forseta og 2004 sem náttúruverndarsvæði. 2009 var svæðið síðan sett á heimsminjaskrá UNESCO, enda einstakt í heimi fyrir að hýsa dýra- og plöntutegundir sem finnast hvergi annars staðar. Þar verpa t.d. 272 fuglategundir, en af þeim finnast 111 tegundir hvergi annars staðar. Þjóðarfugl Filippseyja og ein stærsta arnartegund heims verpir eingöngu þarna og er í útrýmingarhættu. Í fjallinu eru þrenns konar frumskógar sem ná nærri því alla leið á tindinn.

Útivistarsvæði 
Apó er eitt vinsælasta útivistarsvæði Filippseyja. Það var svo vitað sé fyrst klifið 10. október 1880 af Don Joaquin Rajal, spænska landstjóranum í Davaó. Á síðustu áratugum streymir fólk upp á tindinn, sem þykir frekar auðveldur viðfangs og krefst ekki mikillar sérkunnáttu. Hins vegar tekur tvo til fjóra daga að komast á tindinn og til baka, allt eftir því hvaða leið er farin. Hundruðir manna fara á tindinn árlega.

Heimildir

Tenglar 
 Upplýsingasíða um klifur á Apó

Eldfjöll á Filippseyjum
The Daily Telegraph

The Daily Telegraph er breskt dagblað sem gefið er út í London á hverjum degi (nema á sunnudögum) og dreift er um allan heim. Greinar blaðsins eru skrifaðar með íhaldssamri hlutdrægni. Dagblaðið var stofnað árið 1855 sem The Daily Telegraph and Courier af Arthur B. Sleigh ofursta í breska hernum. Síðan árið 2004 hefur það verið í eigu Barclay-bræðanna.

Árið 2011 voru lesendur The Telegraph  634.113 daglega, miðað við 441.205 lesendur af The Times. Systurblað The Telegraph heitir The Sunday Telegraph en það er rekið eitt og sér og skrifað af öðrum blaðamönnum.

Bresk dagblöð
Söngvakeppni sjónvarpsins 2013

Söngvakeppni sjóvarpsins 2013 fór fram frá 25. janúar og 2. febrúar 2013 og ákvað hver mun keppa fyrir hönd Íslands í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2013.

Snið 
RÚV tilkynnti í nóvember 2012 að nýtt snið yrði á Söngvakeppni sjónvarpsins árið 2013 og að tólf lög yrðu valin til að keppa í undankeppnunum tveimur 25. og 26. janúar og að þrjú lög yrðu valin til að komast áfram í aðalkeppnina. Aðalkeppnin mun svo eiga sér stað þann 2. febrúar í Hörpunni. Dómnefnd fær síðan að hleypa einu lagi í aðalkeppnina. Frá aðalkeppninni munu tvö stigahæstu lögin halda áfram og heyja einvígi í lokakeppninni.

Fyrri undankeppnin

Seinni undankeppnin

Úrslit

Einvígi

Heimildir 

Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva
Framlög Íslands til Eurovision
Sylvía Erla Scheving

Sylvía Erla Scheving (fædd 27. febrúar 1996) er íslensk söngkona sem er best þekkt fyrir að hafa tekið þátt í Söngvakeppninni 2013 með laginu Stund með þér. Í æsku sinni stundaði hún ballet, fimleika og dans hjá Stellu Rósinkrans og Birnu Björns. Tólf ára gömul sótti hún fyrst söngtíma hjá Birgittu Haukdal og fór síðar í Söngskóla Maríu Bjarkar. Hún hefur lokið námi í Complete Vocal Technique og lært klassískan söng hjá Alinu Dubik. Hún er dóttir Magnúsar Scheving 

Íslenskir söngvarar
Kot í Svarfaðardal

Kot er innsti bær í Svarfaðardal, 21,5 km frá Dalvík. Upp af bænum er Kotafjall sem er 1100 m hátt. Svarfaðardalsá rennur svo skammt neðan við bæinn. Handan hennar er Hnjótafjall og reiðleiðin gamla um Hnjóta og yfir Heljardalsheiði.

Ekki er vitað hvenær búskapur hófst í Koti en það mun hafa verið snemma á öldum. Jörðin var um hríð í eigu Möðruvallaklausturs, síðan konungseign og svo þjóðjörð, uns ábúendur keyptu hana af ríkinu um miðja 20. öld. Núverandi íbúðarhús í Koti var byggt árið 1956 og voru eigendur þess Guðrún Magnúsdóttir húsfreyja og Jónas Þóleifsson bóndi og ljóðskáld, áttu þau börnin Erling Jónasson, Sveinfríði Jónasdóttir, Jónínu Jónasdóttir, Ingólf Jónasson, Halldór Jónasson, Friðrikku Jónasdóttir og Magnús Þorsteinn Jónasson. Í dag eru hjónin Magnús Þorsteinn Jónasson og Anna Lísa Stefánsdóttir eigendur að Koti. Bjuggu þau þar saman í þrettán ár en fluttu svo til Dalvíkur. Enn er búið í Koti og þar er rekið fjárbú.

Vífilsstaðir er gamalt eyðibýli í landi Kots og stóð undir Vífilsfjalli. Það var fremsta býli í Svarfaðardal á sinni tíð. Litlum sögum fer þó af búskap þar enda virðist hann hafa verið slitróttur og endanlega af lagður fyrir 1800. Þar gefur að líta
heildstæðar bæjartóftir, útihús, túngarð og gerði.

Skeiðsvatn er lítið stöðuvatn í Vatnsdal sem er afdalur út frá Svarfaðardal milli bæjanna Skeiðs og Kots. Berghlaup hefur fallið úr Skeiðsfjalli og myndað mikla urðarhóla í dalsmynninu. Innan við þá myndaðist vatnið, það er í um 230 m y.s. Vatnsdalsá fellur úr því til Svarfaðardalsár. Smásilungur er í vatninu en hann er lítið veiddur. Engin byggð er í Vatnsdal og hefur aldrei verið en þar eru gamlar seljarústir enda var þar haft í seli allt frá landnámsöld ef marka má fornar frásagnir. Í Svarfdælu segir að tvíburarnir Þorleifur jarlsskáld og Ólafur völubrjótur hafi fæðst í seli í Vatnsdal. Margir ferðamenn leggja leið sína í Vatnsdal til að skoða vatnið og fagurt umhverfi þess. Þangað er merkt gönguleið frá Koti. 

Dalvíkurbyggð
Svarfaðardalur
Íslenskir bæir
Tartu

Tartu er önnur stærsta borg Eistlands með um 91 þúsund íbúa (2021). Hún stendur á bökkum árinnar Emajõgi 186 km suðaustan við höfuðborgina Tallinn. Í Tartu er elsti háskóli Eistlands, Tartu-háskóli, stofnaður 1632 af sænska konunginum Gústafi 2. Adolf.

Tenglar

Borgir og bæir í Eistlandi
Háskólaborgir
Hansasambandið
Ísrisi

Ísrisi er ein gerð risavaxinna reikistjarna sem samanstendur að mestu úr efnum sem ekki eru jafn rokgjörn og vetni og helín. Á tíunda áratug tuttugustu aldar varð ljóst að Úranus og Neptúnus voru aðgreindir frá stærri gasrisum sólkerfisins að því leyti að þeir innihalda í kringum 20% vetni á móti 90% vetnishlutfalli Júpíters og Satúrnusar. Talið er að í kjörnum þeirra sé ekki að finna málmkennt vetni eins og í stærri gasrisunum heldur þyngri frumefni og sameindir þeirra á borð við vatn. Auk Úranusar og Neptúnusar hafa fundist fjarreikistjörnur á brautum um aðrar stjörnur sem líklega eru ísrisar.

Heimildir

Reikistjörnur
Université Bordeaux I

Université Bordeaux I eða Université Bordeaux 1 Sciences et Technologies, þekktur sem Bordeaux I, er opinber háskóli í Bordeaux í Aquitaine í Frakkland. Bordeaux I leggur mikla áherslu á raunvísinda- og verkfræðigreinar.

Tenglar 

 Heimasíða skólans 

Háskólar í Frakklandi
My little world

My little world var framlag Austurríkis í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1976. Lagið var flutt af Waterloo and Robinson sem voru frægir í Austurríki á þeim tíma. Í lok atkvæðagreiðlsunar hafði lagið fengið 80 stig og lenti í 5. sæti, sama sæti og Austurríki náði árið 1972, síðasta þáttökuár hjá landinu á þeim tíma, en landið var ekki með 1973,1974 og 1975.
Fantasía

Fantasía er bókmenntagrein þar sem sögutími er óskilgreind fortíð og töfrar og yfirnáttúrulegar verur eru hluti af söguþræðinum. Oft er lögð mikil vinna í að skapa nýjan söguheim sem gjarnan líkist Evrópu miðalda eða árnýaldar þótt líka séu til fantasíur þar sem sagan gerist í samtímanum. Fantasíur sækja efnivið sinn mikið til ævintýra og goðsagna. Fantasíur eru skyldar vísindaskáldsögum sem gerast í óskilgreindri framtíð. Báðar þessar greinar tilheyra grein furðusagna. 

Fantasíur eiga upptök sín um miðja 19. öld með verkum höfunda á borð við John Ruskin og George MacDonald. Þekktustu fantasíubókmenntir samtímans eru líklega verk J.R.R. Tolkiens, Hringadróttinssaga og Hobbitinn, en aðrir þekktir fantasíuhöfundar eru meðal annars C. S. Lewis (Ljónið, nornin og skápurinn), Terry Pratchett (Diskheimsbækurnar), J. K. Rowling (Harry Potter-bækurnar) og George R.R. Martin (Krúnuleikar). 

Fantasíur eru vinsælt efni kvikmynda, myndasagna, spila og tölvuleikja.
Fernando Arrabal

Fernando Arrabal Terán (f. 11. ágúst 1932) er spænskt leikskáld, kvikmyndaleikstjóri og rithöfundur. Hann fæddist í spænsku útlendunni Melilla á norðurströnd Afríku en hefur búið og starfað í Frakklandi frá 1955. Hann stofnaði listamannahópinn Mouvement panique ásamt Alejandro Jodorowsky og Roland Topor árið 1962 undir áhrifum frá leikhúsi grimmdarinnar. Hann er oft nefndur sem eitt af höfuðskáldum leikhúss fáránleikans. 

Spænsk leikskáld
Skylduskil

Skylduskil nefnist lagaleg kvöð sem víða er sett um að útgefandi afhendi bókasafni, oft þjóðbókasafni, eintak eða eintök af útgefnu verki. Í Póllandi er útgefanda skylt að afhenda 19 eintök en á Íslandi eru þau fjögur. Markmiðið með skylduskilum er að varðveita menningarleg verðmæti til framtíðar litið.

Skylduskil á Íslandi 
Á Íslandi er einnig skilaskylda á hljóðritum, verkum á rafrænu formi, dagskrá Ríkisútvarpsins til Landsbókasafns Íslands - Háskólabókasafns auk örgögnum og skyggnum. Kvikmyndum er skilað til Kvikmyndasafns Íslands.

Allt frá maí 1662, sama ár og Kópavogsfundurinn átti sér stað, áttu prentsmiðjur á Íslandi að senda Konunglega bókasafninu í Kaupmannahöfn og seinna meir líka bókasafni Kaupmannahafnarháskóla eintök af útgefnu efni.

Fyrstu lög um skylduskil á Íslandi voru sett 1886. Þá fékk Landsbókasafn Íslands afhent tvö eintök af prentuðu efni og amtsbókasöfnin á Akureyri og í Stykkishólmi fengu sitt hvort eintakið. Auk þess voru Konunglega bókasafninu í Kaupmannahöfn afhent tvö eintök og háskólabókasafninu þar eitt eintak. Skilaskyldan nam því alls sjö eintökum.

Fjöldi skilasafna jókst á fyrri hluta 20. aldarinnar. Amtsbókasafnið á Seyðisfirði og Bókasafn Ísafjarðar bættust við árið 1909. Árið 1928 bættist Amtsbókasafnið í Færeyjum við og 1939 háskólabókasafnið í Winnipeg, þangað sem margir Vesturfarar frá Íslandi höfðu fluttst. Árið 1941 samþykkti Alþingi að hið nýstofnaða Háskólabókasafn skyldi fá eitt eintak af því efni sem Landsbókasafni bar að fá. Á þessum tímapunkti voru prentskilaeintökin samtals 11 því hætt hafði verið að senda eintak til Háskólabókasafnsins í Kaupmannahöfn.

Sett voru lög um skylduskil árið 1949, þá þurftu prentsmiðjur landsins að afhenda Landsbókasafni fjögur eintök af smáprenti, átta eintök af blöðum sem koma út einu sinni í viku eða oftar og tólf eintök af öllu öðru prentuðu efni. Landsbókasafn átti að varðveita tvö eintök, eitt átti að fara til Háskólabókasafns og eitt til bókasafns Norðurlands á Akureyri. Öðrum eintökum átti Landsbókasafn að ráðstafa til annarra bókasafna og vísindastofnana. Samkvæmt reglugerð áttu bókasöfnin í Stykkishólmi, á Ísafirði og á Seyðisfirði að hafa rétt til að velja úr þeim ritum sem væru ein örk eða stærri og úr tímaritum sem kæmu út mánaðarlega eða sjaldnar. Því sem afgangs yrði átti að úthluta til erlendra bókasafna og vísindastofnana og ættu þjóðbókasöfn Danmerkur, Noregs og Svíþjóðar að sitja í fyrirrúmi, en vestan hafs háskólabókasafnið í Winnipeg.

Ný lög um skylduskil voru sett af Alþingi vorið 1977. Skyldueintökum var þá fækkað í fjögur sem yrði skipt á milli Landsbókasafns sem fengi tvö eintök og Amtsbókasafnsins á Akureyri og Háskólabókasafnsins sem fengu sitt hvort eintakið. Nýmæli í þeim lögum var skylduskil á þremur eintökum af hljómplötum og öðrum útgefnum tón- og tal-upptökum. Skyldi Landsbókasafnið varðveita tvö eintök en Amtsbókasafnið á Akureyri eitt.

Heimild 
 Frumvarp til laga um skylduskil til safna

Tenglar 
 Vefur Landsbókasafns Íslands - Háskólabókasafns
 Rafhlaðan , rafrænt varðveislusafn Landsbókasafns Íslands – Háskólabókasafns
 Lög nr. 20/2002 um skylduskil til safna
 Upplýsingar um skylduskil í Danmörku

Bókasöfn
Alejandro Jodorowsky

Alejandro Jodorowsky Prullansky (f. 7. febrúar 1929) er chilesk-franskur kvikmyndaleikstjóri, leikskáld og myndasöguhöfundur. Hann er þekktastur fyrir súrrealískar framúrstefnukvikmyndir á borð við Fando y Lis, El Topo og Santa Sangre og fjölda myndasagna sem gerast í sama söguheimi; L'Incal (með Moebius 1981-1989), Les Technopères (með Zoran Janjetov 1998-2006) og La Caste des Méta-Barons (með Juan Giménez 1992-2003). Hann stofnaði listamannahópinn Mouvement panique ásamt Fernando Arrabal og Roland Topor í París árið 1962.

Chilesk leikskáld
Chileskir myndasöguhöfundar
Chileskir kvikmyndaleikstjórar
Uma flor de verde pinho

Uma flor de verde pinho var framlag Portúgals í Evrópusöngvakeppnina 1976. Lagið var flutt af söngvaranum Carlos do Carmo. Lagið sem er frekar rólegt lag, fjallar um mann sem elskar landið sitt (Portúgal), og talar um aðlagandi konu sem hann elskar líka og vildi elska jafn mikið og maðurinn elskar landið sitt.

Lagið fékk 24 stig. Löndin sem gáfu stig voru Lúxemborg (6), Grikkland (4), Finnland (1), Ítalía (1) og Frakkland (12). Lagið endaði í 12. sæti.

Lög í söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva
Portúgölsk menning
1972