alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Iðunnartré

Iðunnartré (fræðiheiti: Aeonium arboreum) er þykkblöðungur af ættinni Crassulaceae. Iðunnartré vex í Miðjarðarhafslöndum og Norður-Afríku. Það getur orðið allt að metri að hæð. Iðunnartré er vinsæl inniplanta.

Blöðin sitja í hvirfingum efst á stönglunum. Blómin eru gul og sitja í klösum en eftir blómgun greinist jurtin nánar. Það þrífst í birtu en þarf að vera á svölum stað á veturna. Til er afbrigði, Aeonium arboreum var. atropurpureum, með dökkrauðum blöðum.

Heimildir 

Þykkblöðungar
Pottaplöntur
Þakskífuhnoðri

Þakskífuhnoðri (fræðiheiti: Aeonium tabuliforme) er þykkblöðungur af ættinni Crassulaceae. Þakskífuhnoðri vex villt í stórum breiðum í Kanaríeyjum. Þakskífuhnoðri er vinsæl inniplanta.

Blaðhvirfingin, sem er ljósgræn á litinn, er stór og flöt. Til er afbrigði með dökkfjólubláum eða purpururauðum blöðum. Ungu jurtirnar vaxa niðri við jörð en eftir því sem jurtin eldist fær hún stuttan legg. Þegar jurtin er orðin þriggja til fjögurra ára getur hún blómstrað. Blómin eru ljósgul en þau sitja á stöngli sem vex upp úr miðju jurtarinnar. Oftast deyr hún eftir blómgun.

Þakskífuhnoðri dafnar í hlýju og birtu. Til þess að jurtin blómstri þarf hún þurrka.

Heimildir 

Þykkblöðungar
Biturblöðungar

Biturblöðungar (fræðiheiti: Aloe) eru ættkvísl þykkblöðunga í ættinni Asphodelaceae. Fyrr á tímum voru biturblöðungar flokkaðir undir liljuætt. Biturblönðungar geta orðið allt frá 10 cm að margra metra að hæð. Blöðin geta verið allt frá 5 cm að 50–60 cm löng. Á sumum tegundum eru blöðin með göddum.

Til eru um það 500 tegundir biturblöðunga en þeir eru upprunir í suðurhluta Afríku, Madagaskar, Jórdaníu, Arabíuskaga og ákveðnum eyjum í Indlandshafi. Þekktasti biturblöðungurinn er Aloe vera, en hann er mikilvæg nytjajurt.

Heimildir 

Biturblöðungar
Þykkblöðungar
Rósahjarta

Rósahjarta (fræðiheiti: Ceropegia woodii) er þykkblöðungur af ættinni Ceropegia. Hann er upprunninn í Natal í Suður-Afríku. Nafnið „rósahjarta“ er dregið af hjartalaga blöðunum, en þar á milli vaxa bleik blóm. Rósahjarta er vinsæl inniplanta.

Rósahjarta er skriðplanta. Stönglar hennar eru langir og örfínir. Á stönglunum vaxa blöðin tvö og tvö saman, en þau eru höldug og grá, ljósgræn og fjóluleit á litinn. Í blaðöxlunum vaxa litlir 10–15 mm hnúðar. Þetta einkenni skilur rósahjarta frá öðrum skyldum tegundum. Rósahjarta blómstrar helst á sumrin.

Heimildir 

Þykkblöðungar
Eilífðarlauf

Eilífðarlauf (fræðiheiti: Crassula) eru ættkvísl þykkblöðunga af ættinni Crassulaceae. Í ættkvíslinni eru um það bil 200 viðurkenndar tegundir.

Margar eilífðarlaufstegundir eru upprunar í Suður-Afríku, þar sem þær vaxa í eyðimörkum og gresjum. Sumar tegundirnar mynda blaðhvirfingar. Auðvelt er að fjölga eilífðarlaufstegundum með því að taka blað- eða toppgræðing.

Heimildir 

Þykkblöðungar
Paradísartré

{{taxobox
|color = lightgreen
|image = A 40 year old jade plant (Crassula ovata).jpg
|image_caption = 40 ára gamalt paradísartré
|regnum = Jurtaríki (Plantae)
|unranked_divisio = Dulfrævingar (Angiospermae)
|ordo = Steinbrjótsbálkur  (Saxifragales)
|familia = Steinbrjótsætt (Crassulaceae)
|genus = Eilífðarlauf (Crassula) 
|species = C. ovata|binomial = Crassula ovata|binomial_authority = (Miller) Druce (1917)
|synonyms =
 Cotyledon lutea Lam. nom. illeg.
 Cotyledon ovata Mill.
 Crassula argentea Thunb.	
 Crassula articulata Zuccagni
 Crassula nitida Schönland	
 Crassula obliqua Aiton
 Crassula portulacea Lam.
}}
Paradísartré (fræðiheiti: Crassula ovata'') er þykkblöðungur í steinbrjótsætt. Það er upprunnið á gresjum Suður-Afríku og þrífst vel í sendnum jarðvegi og þurru lofti. 

Paradísartré er vinsæl inniplanta. og getur blómstrað ef það helst þurrt á svölum stað. Þeim má fjölga auðveldlega með blað- eða toppgræðingum.

Heimildir 

Steinbrjótsætt
Búskmannalauf

Búskmannalauf (fræðiheiti: Crassula coccinea) er þykkblöðungur í ættkvísl eilífðarlaufa. Það er upprunnið í Suður-Afríku þar sem það hefur verið friðlýst vegna áhættu á útrýmingu. Búskmannalauf er vinsæl inniplanta.

Búskmannalauf er með lítil blöð sem vaxa tvö og tvö saman á þykkum stönglum. Það blómstar á vorin og sumrin en bleiku blómin vaxa í hvirfingum efst á stönglunum. Til þess að jurtin blómstri þarf hún að hvílast í svala og birtu og vera frekar þurr. Auðvelt er að fjölga búskmannalaufi með græðingum.

Heimildir 

Þykkblöðungar
Blettalauf

Blettalauf eða hvítlauf (fræðiheiti: Crassula lactea) er þykkblöðungur í ættkvísl eilífðarlaufa. Það er upprunnið í austanverðri Suður-Afríku. Blettalauf er vinsæl inniplanta.

Blöð blettalaufs eru blágræn oen blómin eru hvít og vel ilmandi. Blettalauf blómstrar snemma vors hafi það fengið nægilega birtu.

Heimildir 

Þykkblöðungar
Skrúfublað

Skrúfublað (fræðiheiti: Crassula falcata) er þykkblöðungur í ættkvísl eilífðarlaufa. Það er upprunnið í austanverðri Suður-Afríku. Skrúfublað er vinsæl inniplanta.

Leggur skrúfublaðs er holdugur. Blöðin eru gráleit, þykk og um það bil 10 cm löng. Þau vaxa tvö og tvö saman út frá leggnum og minna því á skipsskrúfu. Skrúfublað blómstrar stundum. Blómin eru rauð og opnast á sumrin.

Heimildir 

Þykkblöðungar
Tröllafesti

Tröllafesti (fræðiheiti: Crassula perforata) er þykkblöðungur í ættkvísl eilífðarlaufa. Það er ættað frá Suður-Afríku. Tröllafesti er vinsæl inniplanta.

Blöð tröllafestis eru grágræn og þykk. Þau liggja í kringum legginn og líkjast perlum í útliti. Greinarnar hanga niður og blóm myndast á endana. Blómin eru lítil og grágrænhvít.

Heimildir 

Þykkblöðungar
Bergfrú

Bergfrú (fræðiheiti: Cotyledon undulata) er þykkblöðungur í ættkvísl eilífðarlaufa. Hún er ættuð frá Suður-Afríku. Bergfrú er vinsæl inniplanta.

Leggur bergfrúarinnar er þykkur og sterkur. Út frá honum vaxa holdug, grágræn blöð tvö og tvö saman. Brúnir blaðanna eru með einkennadi fellingum. Blöðin geta orðið allt að 8 cm löng og 6 cm breið. Blómin eru appelsínugul.

Heimildir 

Þykkblöðungar
Kranskollar

Kranskollar (fræðiheiti: Echeveria) eru ættkvísl þykkblöðunga af ættinni Crassulaceae. Í ættkvíslinni eru yfir 150  tegundir, flestar ættaðar frá Mexíkó og Texas, en einnig Kaliforníu og Perú. Ættkvíslin dregur nafn sitt af mexíkóskum grasafræðingi, Atanasio Echeverría y Godoy.

Allir kranskollar eru með stutt, holdug blöð sem vaxa í hvirfingum. Blómin sitja á greinóttum stönglum sem vaxa upp úr blaðhvirfingunum. Kranskollar eiga það til að blómstra snemma árs. Auðvelt er að fjölga kranskollum með hliðarsprotum sem vaxa út frá plöntunni, en erfitt er að rækta þá af fræi.

Heimildir 

Þykkblöðungar
Mjólkursafajurtir

Mjólkursafajurtir (fræðiheiti: Euphorbia) eru ættkvísl þykkblöðunga af ættinni Euphorbiaceae. Í ættkvíslinni eru yfir 2.000 tegundir. Mjólkursafajurtum er oft ruglað saman við kaktusa þar sem þær eru þyrnóttar og vaxa í svipuðu mynstri. Einkenni mjólkursafajurta, eins og heiti ættkvíslarinnar gefur til kynna, er hvítur mjólkursafi.

Mjólkursafajurtir eru mjög fjölbreyttar. Sumar tegundir vaxa í þéttum hvirfingum og líkjast súlu eða kúlu. Aðrar tegundir vaxa í þyrnóttum runnum og eru með grannar greinar. Mjólkursafinn sem finnst í jurtinni er eitraður. Hann getur valdið eitingu ef hann lendir á húðina og þrota ef hann lendir í sárum eða augunum.

Margar mjólkursafajurtir eru með þyrna, sem eru í rauninni sérhæfð blöð eða sprotar. Enginn safi finnst í þyrnunum og því eru þeir ekki hættulegir. Mjólkursafajurtir finnast víða um heiminn.

Heimildir 

Þykkblöðungar
Lækningajurtir
Eiturjurtir
Indíánafjöður

Indíánafjöður (eða Tannhvassa tengdamóðir) (fræðiheiti: Sansevieria trifasciata) er tegund blómstrandi plantna í ættinni Asparagaceae, ættuð frá hitabelti vestur Afríku, frá Nígeríu austur til Kongó. Hún er þekkt sem harðgerð pottaplanta á norðurslóðum, en er helst viðkvæm fyrir frosti og ofvökvun.

Tilvísanir

Pottaplöntur
Nolinoideae
Rannveig Þorsteinsdóttir

Rannveig Þorsteinsdóttir (fædd á Sléttu í Mjóafirði 6. júlí 1904, dáin 18. janúar 1987) var íslensk stjórnmálakona og lögfræðingur. Rannveig sat á þingi frá 1949-1953 og var fyrsta konan sem kjörin var á þing fyrir Framsóknarflokkinn og jafnframt fyrsta konan sem hlaut leyfi til málflutnings fyrir Hæstarétti Íslands árið 1959.

Rannveig lauk prófi frá Samvinnuskólanum árið 1924, stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1946 og lögfræðiprófi frá Háskóla Íslands árið 1949. 

Á árunum 1925-1936 starfaði Rannveig sem afgreiðslumaður Tímans. Hún var stundakennari við Samvinnuskólann 1926–1933, bréfritari við Tóbakseinkasöluna 1934–1946, rak málflutningsskrifstofu í Reykjavík 1949–1974 og var dómari í verðlagsdómi Reykjavíkur 1950–1974.

Rannveig gegndi auk þess ýmsum trúnaðarstörfum. Hún sat í stjórn Kvenfélagasambands Ísland og var formaður um nokkura ára skeið. Formaður Félags íslenskra háskólakvenna og Kvenstúdentafélags Íslands. Hún sat í útvarpsráði, var varafulltrúi á þingi Evrópuráðsins og átti sæti í yfirskattanefnd Reykjavíkur.

Heimildir 
 Rannveig Þorsteinsdóttir (Æviágrip þingmanna) 
 Konur og stjórnmál 
 „Baráttukonan sem gleymdist“, viðtal við Sigrúnu Magnúsdóttur um ævi Rannveigar Þorsteinsdóttur. RÚV, 17.apríl 2015

Fólk fætt árið 1904
Fólk dáið árið 1987
Alþingiskonur
Alþingismenn
Þingmenn Framsóknarflokksins
Íslenskar konur
Kvenréttindi á Íslandi
Stúdentar úr Menntaskólanum í Reykjavík
Íslenskir lögfræðingar
Vox (stjórnmálaflokkur)

Vox er spænskur stjórnmálaflokkur sem stofnaður var 17. desember 2013 af fyrrverandi félögum úr stjórnmálaflokknum Partido Popular. Vox er talinn yst til hægri í stjórnmálum. 
Haustin 2017 fjölgaði félögum um  20% á fjörutíu dögum í kjölfar hryðjuverkaárásar í Barselóna og sjálfstæðisbaráttu Katalóníu. Formaður  flokksins er  Santiago Abascal og aðalritari er Javier Ortega Smith.

Heimild
 Greinin Vox á spænsku wikipedia
Spænskir stjórnmálaflokkar
Stofnað 2013
Sigrún Pálína Ingvarsdóttir

Sigrún Pálína Ingvarsdóttir (fædd 8. nóvember 1955, látin 2. apríl 2019) var íslenskur þroskaþjálfi og brautryðjandi í baráttunni gegn kynferðislegu ofbeldi á Íslandi. Sigrún Pálína lauk námi frá Þroskaþjálfa­skóla Íslands árið 1977 og starfaði við fagið hér á landi til ársins 1996 er hún flutti bú­ferl­um til Dan­merk­ur þar sem hún starfaði lengst af sem þroska- og markþjálfi og meðferðarráðgjafi.

Sigrún Pálína var ein þeirra kvenna sem stigu fram árið 1996 og greindu opinberlega frá því að sr. Ólafur Skúlason biskup Íslands hefði framið kynferðisbrot gegn þeim á þeim tíma er hann starfaði sem sóknarprestur í Bústaðakirkju. Sigrún Pálína hafði allt frá árinu 1988 reynt að ræða málið innan Þjóðkirkjunnar en ekki haft erindi sem erfiði. Hún sendi erindi til siðanefndar Prestafélags Íslands árið 1996 og í kjölfarið komst málið í opinbera umræðu. Biskup mótmælti málflutningi kvennanna og hlaut málið, sem gekk undir nafninu Biskupsmálið, mikla umfjöllun í fjölmiðlum. Konurnar mættu víðast hvar fálæti og biskup leitaði m.a. til embættis ríkissaksóknara með það fyrir augum að kæra konurnar fyrir rangar sakargiftir. Eftir skýrslutökur hjá embættinu beindi ríkissaksóknari því til biskups að láta málið niður falla sem hann og gerði. Málið tók nýja stefnu eftir andlát Ólafs árið 2008 er dóttir hans, Guðrún Ebba Ólafsdóttir gekk á fund Karls Sigurbjörnssonar þáverandi biskups og óskaði eftir því að málið yrði tekið fyrir með formlegum hætti innan kirkjunnar og að Sigrún Pálína fengi áheyrn biskups og Kirkjuráðs, auk opinberrar afsökunarbeiði frá Þjóðkirkjunni. Yfirstjórn kirkjunnar aðhafðist ekkert frekar í málinu þrátt fyrir ítrekaðar óskir Guðrúnar Ebbu þar að lútandi. Það var svo árið 2010 að loks var skipuð rannsóknarnefnd sem leiddi í ljós hvernig kirkjan brást þessum konum og voru þeim dæmdar bætur.

Sigrún Pálína hlaut Jafnréttisviðurkenningu Stígamóta árið 2010.

Heimildir 
Andlát: Sigrún Pálína Ingvarsdóttir
Jafnréttisviðurkenningar Stígamóta 2010 
Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir, „Saga Sigrúnar Pálu - saga samfélags“. Stundin 5. apríl 2019.

Ítarefni 
 Hugvekja Sigúnar Pálínu flutt í Bessastaðakirkju árið 2011. 
 Sigríður Guðmarsdóttir, „Minningargrein um Sigrúnu Pálínu Ingvarsdóttur“ (f. 8. nóvember 1955 d. 2. apríl 2019) 

Fólk fætt árið 1955
Fólk dáið árið 2019
Íslenskar konur
Íslenskir þroskaþjálfar
Phyllostachys carnea

{{Taxobox
| status = 
| image = 
| image_caption = 
| regnum = Jurtaríki (Plantae)
| divisio = Dulfrævingar (Magnoliophyta)
| classis = Einkímblöðungar (Liliopsida)
| ordo = Grasættbálkur (Poales)
| familia = Grasaætt (Poaceae)
| subfamilia = Bambusoideae
| supertribus = Bambusodae
| tribus = Bambuseae
| subtribus = Shibataeinae
| genus = Phyllostachys
| species = P. carnea
| binomial = Phyllostachys carnea
| binomial_authority = G.H.Ye & Z.P.Wang
| range_map = 
| range_map_caption = 
| image2 = 
| image2_caption = 
| synonyms = 
}}Phyllostachys carnea'' er bambustegund sem var lýst af Guang Han Ye og Zheng Ping Wang. Hún getur orðið 2,5 m há og stönglarnir 14 til 15 mm í þvermál. Ættuð frá Kína (Hunan).

Tenglar 

Phyllostachys
Bambus
Phyllostachys dulcis

{{Taxobox
| status = 
| image = 
| image_caption = 
| regnum = Jurtaríki (Plantae)
| divisio = Dulfrævingar (Magnoliophyta)
| classis = Einkímblöðungar (Liliopsida)
| ordo = Grasættbálkur (Poales)
| familia = Grasaætt (Poaceae)
| subfamilia = Bambusoideae
| supertribus = Bambusodae
| tribus = Bambuseae
| genus = Phyllostachys
| species = P. dulcis
| binomial = Phyllostachys dulcis
| binomial_authority = McClure
| range_map = 
| range_map_caption = 
| image2 = 
| image2_caption = 
| synonyms = 
}}Phyllostachys dulcis'' er bambustegund sem var lýst af C.Y.Yao og Shao Yun Chen. Hún getur orðið 10 m há og stönglarnir 57 til 60 mm í þvermál. Ættuð frá Kína (Fujian, Jiangsu og Zhejiang).

Tenglar 

Phyllostachys
Bambus
Gljávíðiryðsveppur

Gljávíðiryðsveppur (fræðiheiti: Melampsora laricis-pentandrae) er sveppategund sem var lýst af Heinrich Klebahn 1897.
 Sveppurinn leggst á ösp og er með lerki sem millihýsil. Hann fannst fyrst við Höfn í Hornafirði árið 1994 og breiddist þaðan út. Nú finnst hann víðast þar sem gljávíðir er ræktaður, og hefur verið skráður á Vesturlandi, Austurlandi og Suðurlandi. Gljávíðiryðsveppur hefur ekki enn fundist á lerki á Íslandi.

Tilvísanir

Ryðsveppabálkur
Sveppir á Íslandi
Phacidium

Phacidium er ættkvísl sveppa í Phacidiaceae. 

Eftirfarandi tegundir eru í ættkvíslinni samkvæmt Catalogue of Life:

Phacidium abietinum
Phacidium betulinum
Phacidium carbonaceum
Phacidium coniferarum
Phacidium coronatum
Phacidium dearnessii
Phacidium eucalypti
Phacidium falconeri
Phacidium fennicum
Phacidium infestans
Phacidium lacerum
Phacidium lunatum
Phacidium multivalve
Phacidium pini
Phacidium pusillum
Phacidium taxicola
Phacidium vaccinii

Samkvæmt öðrum heimildum eru yfir 200 tegundir.

Tilvísanir

Phacidiaceae
Holtasóti

Holtasóti (fræðiheiti: Andreaea rupestris) er tegund mosa af sótmosaætt. Hann finnst meðal annars á Íslandi og er algengur á steinum, oft á opnum svæðum, um allt land. Auðvelt er að greina holtasóta frá náskyldu tegundinni fjallasóta á því að blöð holtasóta eru án miðrifs en blöð fjallasóta hafa miðrif.

Gró
Holtasóti myndar gró í baukum eins og aðrir baukmosar. Gró holtasóta eru tvenns konar, vanþroska gró sem eru brún og um 20 µm að stærð og stærri græn gró sem eru um 30 µm.

Vistfræði
Holtasóti þolir vel þurrk sem gerir honum kleift að vaxa á svæðum sem eru opin fyrir vindi. Hann þolir hins vegar illa samkeppni við aðrar tegundir, svo sem litunarskóf (Parmelia omphalodes), snepaskóf (Parmelia saxatilis) og hraungambra (Racomitrium lanuginosum). Lappamerla vex gjarnan á holtasóta.

Holtasóti getur verið með algengustu mosum í sumum vistgerðum, til dæmis í eyðihraunavist og í hraungambravist.

Myndir

Tilvísanir

Mosar
Sótmosaætt
Guðrún Erlendsdóttir

Guðrún Erlendsdóttir (f. 1. maí 1936) er íslenskur lögfræðingur og fyrrverandi hæstaréttardómari við Hæstarétt Íslands. Árið 1986 var Guðrún skipuð dómari við Hæstarétt Íslands og varð þar með fyrsta konan á Íslandi sem skipuð var hæstaréttardómari.

Menntun 
Guðrún lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1956 og lögfræðiprófi frá Háskóla Íslands árið 1961. Hún hlaut réttindi sem héraðsdómslögmaður árið 1962 og réttindi sem hæstaréttarlögmaður árið 1967.

Starfsferill 
Guðrún rak lögmannsstofu ásamt eiginmanni sínum Erni Clausen frá 1961-1978, var aðjúnkt við lagadeild Háskóla Íslands 1970-1976, lektor 1976-1979 og dósent 1979-1986. Settur hæstaréttardómari 1982-1983 en var skipuð hæstaréttardómari árið 1986 og gegndi embættinu til ársins 2006. Forseti Hæstaréttar 1991-1992 og 2002-2003. Formaður Jafnlaunaráðs 1973-1976, formaður Jafnréttisráðs 1976-1979.

Viðurkenningar 

 Heiðursfélagi Félags kvenna í lögmennsku árið 2004. 
 Þakkarviðurkenning Félags kvenna í atvinnurekstri árið 2007. 
 Heiðursdoktor við lagadeild Háskóla Íslands árið 2018.
 Heiðursfélagi í Félagi háskólakvenna árið 2018.

Annað 
Guðrún var fundarstjóri og flutti ávarp á baráttufundi kvenna á Lækjartorgi sem haldinn var á Kvennafrídaginn 24. október 1975.

Tilvísanir 

Fólk fætt árið 1936
Dómarar við Hæstarétt Íslands
Stúdentar úr Menntaskólanum í Reykjavík
Íslenskir lögfræðingar
Íslenskar konur
Víkingslækjarætt
Dóra Þórhallsdóttir

Dóra Þórhallsdóttir (23. febrúar 1893 – 10. september 1964) var forsetafrú Íslands og eiginkona Ásgeirs Ásgeirssonar forseta Íslands.

Dóra fæddist í Reykjavík og var dóttir hjónanna Þórhalls Bjarnarsonar biskups Íslands og konu hans Valgerðar Jónsdóttur. Á meðal systkina Dóru var Tryggvi Þórhallsson forsætisráðherra. Dóra ólst upp í húsinu Laufás við Laufásveg 48 í Reykjavík. 

3. október 1917 giftist Dóra, Ásgeiri Ásgeirssyni, guðfræðingi, alþingismanni, forsætisráðherra og öðrum forseta Íslands. Börn Dóru og Ásgeirs voru Þórhallur Ásgeirsson ráðuneytisstjóri, Vala Ásgeirsdóttir Thoroddsen forsætisráðherrafrú og Björg Ásgeirsdóttir sendiherrafrú.

Dóra sótti fundi ungmennafélaga á æskuárum sinum, sat í stjórn Lestrarfélags kvenna, í skólanefnd Kvennaskólans í Reykjavík og sóknarnefnd Dómkirkjunnar. Kirkjusókn var henni hugleikin sem og málefni Þjóðkirkjunnar. Dóra lagði gjarnan áherslu á að rækt yrði lögð við söngkennslu í skólum og var auk þess mikil hannyrðakona og lætur eftir sig fjölda fallegra muna.

Dóra var 59 ára gömul þegar hún varð forsetafrú. Við embættistöku Ásgeirs klæddist hún íslenskum skautbúningi og hafa forsetafrúr allar götur síðan fylgt þeim sið að klæðast skautbúningi við embættistöku eiginmanna sinna. 

Á fullveldisdaginn, 1. desember 1954 var hún sæmd stórkrossi Hinnar íslensku fálkaorðu.

Dóra lést úr bráðahvítblæði í september árið 1964, rúmum mánuði eftir að fjórða kjörtímabil Ásgeirs í embætti forseta hófst.

Tilvísun 

Fólk fætt árið 1893
Fólk dáið árið 1964
Íslenskar forsetafrúr
Íslenskar konur
Handhafar stórkross Hinnar íslensku fálkaorðu
Halldóra Eldjárn

Halldóra Kristín Ingólfsdóttir Eldjárn (24. nóvember 1923 – 21. desember 2008) var forsetafrú Íslands 1968–1980 og eiginkona Kristjáns Eldjárns forseta Íslands.

Halldóra er fædd og uppalin á Ísafirði. Foreldrar hennar voru hjónin Ingólfur Árnason og kona hans Ólöf Sigríður Jónsdóttir. Halldóra lauk gagnfræðaprófi á Ísafirði og fór þaðan til náms í Verslunarskóla Íslands og lauk verslunarprófi þaðan árið 1942 með ágætiseinkunn. Að loknu námi starfaði Halldóra í nokkur ár við skrifstofustörf hjá Magnúsi Kjaran stórkaupmanni í Reykjavík.

Árið 1947 gengu Halldóra og Kristján Eldjárn í hjónaband. Þau eignuðust fjögur börn en þau eru Ólöf Eldjárn (1947–2016) ritstjóri og þýðandi, Þórarinn Eldjárn (f. 1949) rithöfundur, Sigrún Eldjárn (f. 1954) rithöfundur og myndlistarkona,  og Ingólfur Árni Eldjárn (f. 1960) tannlæknir.

Kristján gegndi embætti þjóðminjavarðar og frá 1950 var heimili fjölskyldunnar í íbúð í húsi Þjóðminjasafnsins við Suðurgötu, allt þar til Kristján var kjörinn forseti Íslands árið 1968 og fjölskyldan flutti að Bessastöðum. Við þau tímamót ákvað Halldóra að taka bílpróf svo hún væri ekki öðrum háð varðandi ferðir til og frá Bessastöðum.

Kristján og Halldóra bjuggu að Bessastöðum til ársins 1980 er Kristján lét af embætti forseta Íslands. Kristján lést árið 1982 en eftir andlát hans starfaði Halldóra í nokkur ár hjá  Orðabók Háskóla Íslands.

Tilvísanir 

Íslenskar forsetafrúr
Adda Bára Sigfúsdóttir

Adda Bára Sigfúsdóttir (30. desember 1926 - 5. mars 2022) var íslenskur veðurfræðingur og stjórnmálamaður.

Foreldrar hennar voru Sigfús Sigurhjartarson alþingismaður og borgarfulltrúi og varaformaður Sósíalistaflokksins og Sigríður Stefánsdóttir. Adda Bára varð stúdent 1946 frá MR. Síðan stundaði hún nám í veðurfræði við Óslóarháskóla 1947-1953 og lauk þaðan cand.real. prófi. Að námi loknu hóf hún störf við Veðurstofu Íslands og var deildarstjóri veðurfarsdeildar 1953-1988. Síðan vann hún að rannsóknum  og úrvinnslu veðurfarsgagna við Veðurstofuna til 1998, var m.a. lengi í ritnefnd tímaritsins Veðursins.

Stjórnmálaferill  
Adda Bára haslaði sér snemma völl á hinum pólitíska vettvangi. Hún var formaður Æskulýðsfylkingarinnar 1955-1956. Varaþingmaður Reykvíkinga 1957. Fulltrúi Sósíalistaflokksins í borgarstjórn 1962-66 og fyrir Alþýðubandalagið 1970-86. Adda Bára var varaformaður Alþýðubandalagsins frá því að flokkurinn var stofnaður með því nafni 1968 og allt til 1974. Hún var einnig lengi í miðstjórn beggja áðurnefndra flokka. Adda Bára sat í ótal nefndum og ráðum sem verða ekki talin upp hér. Hún varð fyrst til að gegna formlegu starfi aðstoðarmanns ráðherra á Íslandi. Magnús Kjartansson heilbrigðisráðherra réði hana sér til aðstoðar haustið 1971. Þá höfðu lög sem heimiluðu ráðningu aðstoðarmanna verið í gildi í eitt og hálft ár. Aðstoðarmenn ráðherra voru í þá daga stundum kallaðir aðstoðarráðherrar eða vararáðherrar. Þessu starfi gegndi hún til 1974.

Ritstörf 
Adda Bára ritaði allmargar greinar í blöð og tímarit bæði um þjóðfélagsmál, veðurfræði og veðurfar. Rannsóknir hennar á úrkomu og úrkomudreifingu eru þekktar og Íslandskort hennar af meðalúrkomu áranna 1931-1960 var fyrsta heildstæða úrkomukortið sem gert var af landinu öllu.

Einkahagir 
Adda Bára var gift Bjarna Benediktssyni frá Hofteigi (1922-1968). Synir þeirra voru Sigfús Bjarnason og Kolbeinn Bjarnason, flautuleikari.

Adda Bára var heiðursfélagi í Hinu íslenska náttúrufræðifélagi.

Íslenskir náttúrufræðingar
Íslenskir veðurfræðingar
Íslenskir stjórnmálamenn
Borgarfulltrúar Alþýðubandalagsins
Varaformenn Alþýðubandalagsins
Georgía Björnsson

Georgía Björnsson (18. janúar 1884 – 18. september 1958), fædd undir nafninu Georgia Hoff-Hansen, var eiginkona Sveins Björnssonar og þar með fyrsta forsetafrú Íslands.

Georgía fæddist í Danmörku til danskra foreldra. Faðir hennar var Hans Henrik Emil Hoff-Hansen, lyfjasali og jústisráð í Hobro á Jótlandi, en móðir hennar var Anna Catherine Hansen, sem rakti ættir sínar til jótlenskra presta og stórbænda. Georgía kynntist Sveini þegar hún dvaldi hjá systur sinni á Íslandi veturinn 1901-1902 og hitti hann aftur í Kaupmannahöfn nokkrum árum síðar. Georgía og Sveinn gengu í hjónaband árið 1908 og fluttu stuttu síðar til Íslands. Þau eignuðust sex börn. 

Georgía varð forsetafrú sextug að aldri þegar Sveinn var kjörinn fyrsti forseti nýja íslenska lýðveldisins þann 17. júní árið 1944. Áður hafði hún verið sendiherrafrú í Danmörku þegar Sveinn var sendiherra þar og síðar ríkisstjórafrú á Íslandi þau þrjú ár sem Sveinn gegndi því embætti. Hún var sæmd stórkrossi Hinnar íslensku fálkaorðu árið 1946.

Það kom að miklu leyti í hlut Georgíu að móta heimilisbraginn í embættisbústað forseta á Bessastöðum á upphafsárum embættisins. Hún þótti útsjónarsöm við val og uppröðun á húsgögnum og nýtti ýmis sambönd við áhrifafólk í sendiráði Íslands í London og í viðskiptalífinu til að annast innkaup fyrir forsetaembættið í útlöndum, m.a. á matvælum sem erfitt var að nálgast hér á landi á þessum tíma.

Tilvísanir

Íslenskar forsetafrúr
Handhafar stórkross Hinnar íslensku fálkaorðu
Hjartaheill

Hjartaheill eru samtök hjartasjúklinga á Íslandi. Samtökin voru stofnuð 1983. Félagið styrkir m.a. kaup á tækjum fyrir sjúkrastofnanir og styrkir endurhæfingarstöðvar.

Tenglar

 Um Hjartaheill – SÍBS
 Um Hjartaheill – Heimasíða Hjartaheilla

Íslensk félagasamtök