alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Basshunter

Jonas Erik Altberg (betur þekktur sem Basshunter) er sænskur söngvari, tónlistarframleiðandi, og plötusnúður. Hann fæddist 22. desember 1984 í bænum Halmstad í Suður-Svíþjóð.

Basshunter kallar tónlistina sína evrópudans eða melódískt trans, en aðrir vilja flokka hana sem harðdans eða evrópu-popp. Hann byrjaði að semja tónlist árið 2001 með forritinu „Fruity Loops (Útgáfu 6)“ og árið 2004 gaf hann út fyrstu plötuna, The Bassmaschine á internetinu.

Ferill 
Í apríl 2006 gerði hann útgáfusamning við Warner Music í Svíþjóð sem gaf út smáskífuna "Boten Anna" og lagið hans "Boten Anna" varð strax orðið að smelli í Skandínavíu í maí sama ár. Lagið dreifðist hratt um internetið og hefur verið þýtt á mörg tungumál.

Basshunter taldi upphaflega að Anna í laginu væri „botti“ á IRC-rás en í raun reyndist Anna bara vera venjuleg stúlka og lagið fjallar um þennan skemmtilega misskilning.

Útgefið efni

Breiðskífur 
 The Bassmachine (2004)
 LOL <(^^,)> (2006)
 Now You're Gone - The Album (2008)
 Bass Generation (2009)
 Calling Time (2013)

Safnplötur 
 The Old Shit (2006)
 The Early Bedroom Sessions (2012)

Smáskífur 
 „The Big Show“ (2004)
 „Welcome to Rainbow“ (2006)
 „Boten Anna“ (2006)
 „Vi sitter i Ventrilo och spelar DotA“ (2006)
 „Jingle Bells“ (2006)
 „Vifta med händerna“ (2006)
 „Now You're Gone“ (2007)
 „Please Don't Go“ (2008)
 „All I Ever Wanted“ (2008)
 „Angel in the Night“ (2008)
 „Russia Privjet (Hardlanger Remix)“ (2008)
 „I Miss You“ (2008)
 „Walk on Water“ (2009)
 „Al final“ (2009)
 „Every Morning“ (2009)
 „I Promised Myself“ (2009)
 „Saturday“ (2010)
 „Fest i hela huset“ (2011)
 „Northern Light“ (2012)
 „Dream on the Dancefloor“ (2012)
 „Crash & Burn“ (2013)
 „Calling Time" (2013)
 „Elinor“ (2013)
 „Masterpiece“ (2018)
 „Home“ (2019)
 „Angels Ain't Listening“ (2020)
 „Life Speaks to Me“ (2021)
 „End the Lies“ (& Alien Cut) (2022)

Heimildir 
 „Skämtet som blev sommarens första hit“, Svenska Dagbladet, 8. júní 2006
 „Hitmakaren Jonas: De ville göra narr av mig“, Expressen, 11. júní 2006

Tenglar 

 Opinber vefsíða Basshunters

Sænskir plötusnúðar
Sænskir tónlistarmenn
Sænskir söngvarar
Basshunter
Maríuhellar

Maríuhellar eru hraunrásarhellar í Svínahrauni rétt norðaustan við vegamót Flóttavegar og Heiðmerkurvegar, á mörkum Urriðakots og Vífilsstaða. Hraunið er komið úr Búrfelli ofan Hafnarfjarðar. Hellarnir eru þrír: Vífilsstaðahellir, Urriðakotshellir og Draugahellir. Sumir vilja bæta fjórða hellinum í hópinn sem er þar skammt frá og hefur á seinni árum verið nefndur Jósepshellir. Tveir fyrstnefndu hellarnir voru fyrrum notaðir sem fjárhellar og stundum nefndir svo (Fjárhellrar).

Nyrðri hellirinn var notaður frá Vífilsstöðum, en hinn frá Urriðakoti. Í landamerkjalýsingu Urriðakots frá 1890 er talað um „Fjárhellra mót Vífilsstöðum sem fyrrum hjetu Maríuhellrar.“ Talið er að nafnið Maríuhellar sé dregið af því að fyrrum voru hellarnir í eigu Viðeyjarklausturs, en klaustrið og kirkjan þar voru helguð Maríu guðsmóður.

Maríuhellar vory friðlýstir sem fólkvangur 2014.

Heimildir 
 Árni Hjartarson 2009: Búrfellshraun og Maríuhellar. Náttúrufræðingurinn 77, 93-100.
 

Hellar á Íslandi
Garðabær
Friðlýst svæði á Íslandi
Herskip

Herskip er skip sem er fyrst og fremst hannað til þátttöku í stríði. Herskip eru þannig yfirleitt gerólík öðrum skipum, eins og kaupskipum eða fiskiskipum. Herskip bera vopn og eru sérstaklega byggð til að þola árásir. Yfirleitt er herskipum aðeins ætlað að bera vopn, skotfæri og vistir fyrir eigin áhöfn. Herskip eru yfirleitt hluti af flota einhvers ríkis, þótt stundum séu þau gerð út af einstaklingum eða félögum.

Á stríðstímum getur munurinn á herskipum og öðrum skipum orðið óskýrari þegar kaupskip eru notuð sem varaskip í hernaði. Allt fram til loka 17. aldar var algengt að yfir helmingur skipa í herflota væru kaupskip og fiskiskip sem höfðu verið tekin til notkunar í hernaði.

Nokkrar tegundir herskipa 
 Beitiskip
 Flugmóðurskip
 Freigáta
 Galeiða
 Galías
 Galíon
 Korvetta
 Langskip
 Línuskip
 Orrustuskip
 Tundurduflaslæðari
 Tundurspillir
 Varðskip

Herskip
Sjóhernaður
Sjómíla

Sjómíla (skammstöfuð sml eða nm, úr enska: nautical mile) er lengdareining, sem ekki tilheyrir alþjóðlega einingakerfinu. Algengast er að nota sjómílur í siglingum og flugi, en þær eru einnig oft notaðar í alþjóðalögum og -samningum til að afmarka landhelgi. Ein sjómíla er u.þ.b. sú vegalengd sem svarar til einnar bogamínútu á yfirborði jarðar, en þar sem jörðin er ekki alveg kúlulaga er vegalengdin breytileg eftir hnattstöðu (1849 til 1855 metrar). Til að forðast misskilning er notast við fast, alþjóðlegt gildi á sjómílu, sem er 1852 metrar. Hraðaeiningin hnútur er skilgreind sem ein sjómíla á klukkustund.

Siglingar
Mælieiningar
Þar sem djöflaeyjan rís

Þar sem Djöflaeyjan rís er skáldsaga eftir Einar Kárason sem kom fyrst út 1983 og fjallar um líf fjölskyldu sem býr í braggahverfi á Íslandi á umrótstímum fyrstu áranna eftir Síðari heimsstyrjöldina. Bókin er fyrsti hlutinn af þríleik sem stundum hefur verið kallaður Eyjabækurnar. Sjálfstætt framhald hennar kom út í bókunum Gulleyjan (1985) og Fyrirheitna landið (1989).

Friðrik Þór Friðriksson gerði samnefnda kvikmynd eftir sögunni árið 1996.

Íslenskar skáldsögur
Frumbyggjar

Frumbyggjar eru þeir sem taldir eru fyrstu íbúar í tilteknu landi eða ríki. Þegar talað er um frumbyggja er yfirleitt átt við samfélög sem hafa tiltekna menningu og eru yfirleitt valdalítill einangraður hópur sem misst hefur völd og áhrif í kjölfar landtöku eða nýlendustefnu.

Alþjóðastofnanir sem vinna að málefnum frumbyggja hafa ekki komið sér saman um eina ákveðna skilgreiningu á frumbyggjum, en engu að síður eru þrír meginþættir sem aðgreina frumbyggja.
 Frumbyggjar búa yfirleitt innan skilgreindra hefðbundinna landsvæða og telja sig hafa sterk tengsl við þessi landsvæði.
 Frumbyggjar viðhalda eigin menningu, atvinnuháttum og stjórnarháttum innan eigin landsvæða. Þá leggja flestir frumbyggjar áherslu á að samlagast ekki almennu þjóðfélagi meirihlutans.
 Grundvallarskilyrði fyrir því að hópar séu skilgreindir sem frumbyggjar er að þeir sjálfir skilgreini sig sem frumbyggja.

Sameinuðu þjóðirnar áætla að frumbyggjar í heiminum séu rúmlega 370 milljónir talsins og að þeir búi í rúmum 70 þjóðríkjum. Flestir frumbyggjar búa í Asíu og Suður-Ameríku. Í langflestum tilvikum eru frumbyggjar valdalitlir og einangraðir minnihlutahópar, sem búa við meiri fátækt, lakara heilsufar og verri aðgang að menntun en aðrir sambærilegir hópar. Þá eru fordómar gagnvart frumbyggjum afar algengir.

Frumbyggjar hafa á síðustu áratugum 20. aldarinnar og í upphafi 21. aldar stundað mikla réttindabaráttu á alþjóðavettvangi sem hefur borið umtalsverðan árangur. Helst ber að nefna stofnun Frumbyggjaráðs Sameinuðu þjóðanna og „Réttindayfirlýsingu frumbyggja“ sem Allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna tók til umfjöllunar haustið 2006.

Tenglar 
 Frumbyggjaráð Sameinuðu þjóðanna
 Réttindayfirlýsing frumbyggja í skýrslu Mannréttindanefndar SÞ 
 Tvístígandi milli steinaldar og borgarlífs; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1997

 
Landafræði
Mannfræði
Mannréttindi
Sál

Sál er samkvæmt mörgum trúarbrögðum og heimspekistefnum álitin vera sjálfsmeðvitaður en óefnislegur hluti af lifandi veru. Oft er sálin talin vera nokkurs konar kjarni eða veigamesti hluti lífverunnar, og undirstaða skynjunar og skilnings. Engu að síður er sál yfirleitt talin vera aðskiljanleg frá efnislegum hluta lífverunnar, í þeim skilningi að tilvera sálarinnar þarf ekki að enda þótt líf og tilvera lífverunnar endi.

Hugmyndin um sál er náskyld hugmyndum um líf eftir dauðann, en mismunandi trúarbrögðum ber þó ekki saman um eðli sálarinnar eða hvað verður um sálina eftir dauða líkamans. Í mörgum trúarbrögðum, t.d. kristni er sálin eilíf.

Þrátt fyrir heiti fræðigreinarinnar, fæst sálfræði ekki við sálina.

Tengt efni 
 Hugur er hugtak sem á margt sameiginlegt með hugtakinu sál, en hugmyndin um sjálfstæða tilvist og tengingin við trúarbrögð er þó ekki jafnrík. 
 Heilinn er það líffæri sem ræður sjálfsmeðvitund manna og annarra dýrategunda, og hægt er að ræða um hugann sem fyrirbrigði sem er aðskilið frá heilanum, án þess að trúa því að hugurinn eigi sér sjálfstæða tilvist, óháða heilanum.

Tenglar 
 

Hugspeki
Sálfræði
Trúarbrögð
Jóhann Hjörleifsson

Jóhann Hjörleifsson (fæddur 11. maí 1973) er íslenskur trommuleikari. Jóhann nam trommu- og slagverksleik við tónlistarskóla FÍH á árunum 1983 til 1991. Hann hefur auk þess sótt einkatíma og námskeið bæði hér heima og erlendis.

Jóhann hefur verið starfandi tónlistarmaður frá árinu 1989 og hefur deilt tíma sínum jafnt á milli þess að vinna við hljóðfæraleik á hljómplötum og að starfa við lifandi tónlistarflutning á öllum sviðum tónlistar.

Jóhann hefur meðal annars spilað með hljómsveitum á borð við Sálina hans Jóns míns , Stórsveit Reykjavíkur

Íslenskir tónlistarmenn
Tcl

Tcl (skammstöfun á „Tool Commanding Language“) er lítið skriftunar- og forritunarmál.

Fídusar 

 allt er skipun, þar á meðal máleiningar; skipanir hafa formerki.
 hægt er að yfirskrifa og breyta flestu á kviklegan hátt
 hægt er að vinna með allar gagnagerðir sem strengi og þar á meðal kóða.
 Örsmátt sett af málfræðireglum.
 Atvika drifinn milliflötur að tengli og skrám. Einnig eru tímadrifinn atvik og notendaskilgreind atvik möguleg.

Halló heimur í Tcl 

  proc main {} {
    puts "halló heimur!"
  }
  main

Tengill 
 Wiki-vefur um Tcl

Forritunarmál
Lerki

Lerki eða barrfellir er sumargrænt barrtré sem vex einkum á norðurhveli jarðar eða til fjalla á suðlægari slóðum. Lerki er mjög ráðandi í barrskógum Kanada og Rússlands. Lerki er ljóselskt tré og hefur það nokkra mótstöðu gegn skógareldum.

Lerki á Íslandi
Síberíulerki (Larix sibirica) hefur frá því snemma á 20. öld verið notað til skógræktar á Íslandi.

Rússalerki (Larix sukaczewii), náskylt síberíulerki eða afbrigði af sömu tegund, hefur mestmegnis tekið við af því frá um 1980 en síberíulerkið er viðkvæmara fyrir íslensku loftslagi og sjúkdómum. 
Rússalerki er nú eitt algengasta skógræktartré á Íslandi og hefur náð yfir 20 metra hæð.

Evrópulerki (Larix decidua) Hefur einnig verið notað á Íslandi. Það vex í fjalllendi í Mið-Evrópu.

Aðrar lerkitegundir hafa verið reyndar með misjöfnum árangri. Blendingur af evrópulerki og rússalerki, Hrymur, hefur verið þróaður hjá Skógrækt ríkisins. 

Flestar ef ekki allar tegundirnar geta blandast innbyrðis.

Tegundir 
Um 10 til 14 tegundir eru í ættkvíslinni, en þær sem merktar eru með „*“ eru ekki allar viðurkenndar.

Evrasískar 
 Larix decidua (L. europaea). Evrópulerki. Algengt í fjalllendi í Mið-Evrópu.
 Larix sibirica: Síberíulerki. 
 Larix gmelinii (L. dahurica, L. olgensis): Dáríulerki.
 Larix kaempferi (L. leptolepis): Japanslerki.
 Larix principis-rupprechtii*. Fjalllendi í norður-Kína.
 Larix potaninii. Fjalllendi suðvestur-Kína.
 Larix himalaica*. Mið-Himalajafjöll.
 Larix mastersiana. Fjallendi í vestur-Kína.
 Larix speciosa*. Fjalllendi í suðvestur-Kína og norðaustur-Mjanmar.
 Larix griffithii (L. griffithiana). Austur-Himalaja.

Norður-amerískar 
 Larix laricina. Mýrarlerki. Láglendi Norður-Ameríku.
 Larix lyallii. Fjallalerki. Hátt til fjalla í norðvesturhluta Bandaríkjanna og suðvestur-Kanada.
 Larix occidentalis. Risalerki. Fjalllendi í norðvesturhluta Bandaríkjanna og suðvesturhluta Kanada, ekki þó eins hátt til hlíða og L. lyallii.

Blendingar 
Viðurkenndir blendingar eru:

 Larix × lubarskii Sukaczev
 Larix × maritima Sukaczev
 Larix × polonica Racib.

Einn af betur þekktum blendingum lerkis er Sifjalerki (Larix × marschlinsii) (syn. L. × eurolepis, ógilt nafn), sem kom fram nokkurnveginn samtímis í Sviss og Skotlandi þegar L. decidua og L. kaempferi blönduðust þegar þeim var plantað saman, en nafnið er enn óstaðfest.

Að auki:
 Larix x czekanowskii

Tilvísanir

Tenglar 
 Í lundi nýrra skóga; grein í Morgunblaðinu 1956
 Síberíulerki um aldargamalt á Íslandi 

Lerki

Þallarætt
Þjóðviljinn (aðgreining)

Þjóðviljinn er heiti á þremur blöðum sem komið hafa út á Íslandi.
 Þjóðviljinn var tímarit sem kom út viku- og hálfsmánaðarlega í ritstjórn Skúla Thoroddsen frá 1887 til 1915. 
 Þjóðviljinn var dagblað sem kom út fyrst sem málgagn Sósíalistaflokksins og síðan Alþýðubandalagsins frá 1936 til 1992.
 Vefþjóðviljinn er vefrit stofnað 1997 þar sem eru birtar greinar í anda frjálshyggju enda gerir vefritið sér far um „...að blaðið sé eins ólíkt Þjóðviljanum heitnum og mögulegt er“.

Íslensk tímarit
Íslensk dagblöð
Íslenskir vefmiðlar
Bandalag starfsmanna ríkis og bæja

BSRB (áður Bandalag starfsmanna ríkis og bæja) eru samtök launafólks í opinbera geiranum (ríkis og sveitarfélaga, auk fyrirtækja í almannaþjónustu) á Íslandi. Að BSRB standa 24 aðildarfélög og er samanlagður fjöldi félaga um 21 þúsund. Um 67% félaga eru konur.
Formaður BSRB er Sonja Ýr Þorbergsdóttir.

Saga BSRB

Bandalagið var stofnað 14. febrúar árið 1942 og voru þá félagar 1550 talsins. Aðildarfélögin við stofnunina voru 14 talsins, og fór stofnfundurinn fram á kennarastofu Austurbæjarskólans. Fyrsti formaðurinn var Sigurður Thorlacius. Ári eftir stofnunina voru fyrstu lögin um lífeyrissjóði sett og þótt það góður árangur svo ungra samtaka. Af öðrum áföngum í baráttunni fyrir kjararéttindum má nefna setningu laga um réttindi og skyldur opinberra starfsmanna 1954, samið var um verkfallsrétt 1976 og var hann nýttur til allsherjarverkfalla 1977 og 1984. Núverandi formaður BSRB er Sonja Ýr Þorbergsdóttir.

Aðildarfélög

Myndir

Tengill
 Heimasíða BSRB

Íslensk stéttarfélög
Skömmtun

Skömmtun er miðstýrð dreifing á vörum og þjónustu sem takmarkar það hversu mikið fólk má kaupa. Skömmtun stjórnar stærð skammtsins sem fyrirtæki, einstaklingi eða fjölskyldu er ætlað að fá á tilteknum tíma. Skömmtun er yfirleitt tekin upp vegna þess að upp hefur komið vöruskortur á tilteknum nauðsynjavörum (t.d. vegna stríðs) eða gjaldeyrisskortur þar sem greitt er fyrir vöruna í erlendum gjaldeyri sem skortur er á. Skömmtun getur einnig verið form neyslustýringar til að takmarka neyslu áfengra drykkja og tóbaks til dæmis. Skömmtun fer stundum þannig fram að miðstjórnarvaldið (t.d. ríkið) gefur út skömmtunarmiða eða skömmtunarbækur sem tilgreina þann fjölda skammta sem hver og einn má taka út af tilteknum vörum.

Heimildir 
 
 Íslenskir skömmtunarseðlar fyrir sykur og hveiti frá 1921
 Reglur um út hlutun á kornvöru vegna Norðurálfuófriðsins, Fram, 6. tölublað (23.02.1918), Blaðsíða 21

Hagstjórn
Prestaskólinn

Prestaskólinn var skóli í Reykjavík sem ætlað var að mennta presta til starfa á Íslandi. Hann var stofnaður í kjölfar þess að Bessastaðaskóli var lagður niður og Lærði skólinn í Reykjavík stofnaður 1846. Prestaskólinn var stofnaður ári síðar, eða 1847. Til 1851 var Prestaskólinn starfræktur í húsi Lærða skólans í Þingholtunum. Námið var tvö ár, einkum ætlað þeim sem ekki áttu þess kost að sækja guðfræðimenntun til Kaupmannahafnarháskóla. Fyrsti forstöðumaður skólans var Pétur Pétursson, síðar biskup Íslands. Við stofnun Háskóla Íslands 1911 var Prestaskólinn, ásamt Læknaskólanum og Lagaskólanum sameinaður honum og varð að guðfræðideild Háskóla Íslands.

Forstöðumenn Prestaskólans
 Pétur Pétursson - 1847 - 1866
 Sigurður Melsteð - 1866 - 1885
 Helgi Hálfdanarson - 1885 - 1894
 Þórhallur Bjarnason - 1894 - 1908
 Jón Helgason - 1908 - 1911

Útskrifaðir guðfræðingar
 Arnljótur Ólafsson - 1863
 Bjarni Þorsteinsson - 1888

Íslenskar menntastofnanir
Háskóli Íslands
Aflagðir skólar á Íslandi
Verkfall

Verkfall er skipulögð vinnustöðvun launafólks í fyrirtæki, starfsgrein(um) eða iðnaði til að ná fram til dæmis launahækkun eða bættum vinnuskilyrðum yfirleitt hjá starfsfólki sem fer í verkfall en stundum til að þrýsta á annarra vinnuveitendur, þá kallað "samúðarverkfall". Verkföll urðu fyrst almennt notuð í réttindabaráttu launafólks í Iðnbyltingunni þegar þörf skapaðist fyrir mikið af vinnuafli í verksmiðjum.

Verkfall getur verið ótímabundið eða tímabundin aðgerð en þá jafnvel endurtekin, hugsanlega reglulega. Stundum neita starfsmenn að vinna yfirvinnu, sem er strangt til tekið ekki verkfall.

Verkbann er andstæð aðgerð frá hendi vinnuveitanda.

Dæmi um verkföll 
Langvinn verkföll á Íslandi hafa t.d. átt sér stað í vinnudeilum kennara. Verkfall grunnskólakennara 2004 og 1995 stóðu í meira en mánuð.

Á árinu 2015 fóru læknar, hjúkrunarfræðingar, starfsmenn SFR, lögreglan og Sjúkraliðafélag Íslands í verkfall.

Sjómenn fóru í verkfall á árinu 2001, og í 10 vikur frá miðjum desember 2016 fram í febrúar 2017. 

BHM fór í verkfall 1984. Framhaldsskólakennarar fóru í verkfall 1995.

Tengt efni 
 Dreifibréfsmálið

Vinnudeilur
Aðgerðastefna
Verkalýðsbarátta
Sortulyng

Sortulyng (eða mulningur) (fræðiheiti: Arctostaphylos uva-ursi) er berjategund. Það er smávaxinn runni 15 - 30 sentimetra hár. Blöð sortulyngs eru þykk, gljáandi og sígræn. Þau innihalda mikla sútunarsýru (tannín) sem beitarvörn. Aldinin eru nefnd lúsamulningar. Þau eru algeng fæða og vetrarforði hagamúsa. Sortulyng vex í lyngmóum og skóglendi en er viðkvæmt fyrir vetrarbeit. Hæsti skráði fundarstaður sortulyngs á Íslandi er 650 metrum sunnan í Skessuhrygg í Höfðahverfi.

Það eru fjórar undirtegundir :
 Arctostaphylos uva-ursi subsp. uva-ursi. (e. Common Bearberry); vex á pólsvæðum og nálægt þeim og í fjöllum lengra á syðri svæðum.
 Arctostaphylos uva-ursi subsp. adenotricha. vex í hálendi í Sierra Nevada í Bandaríkjunum.
 Arctostaphylos uva-ursi subsp. coactilis. Vex á norðanverðri strönd  Kaliforníu til  San Fransiskó flóans.
 Arctostaphylos uva-ursi subsp. cratericola (J. D. Smith) P. V. Wells. (e. Guatemala Bearberry), vex í Guatemala í mikilli hæð (3000-4000 m).

Sortulyng til forna 
Sortulyng (eða mulningur) var hér á landi stundum notað til að drýgja tóbak. Það var einnig þekkt meðal Sioux indíána Norður-Ameríku. En frægast er sortulyngið sem uppistaða í bleki fornaldar. Það var einnig notað sem litarefni. Í galdrabók frá 15. öld er það sagt gott til að fæla burt drauga. Nafnið lúsamulningar er einnig þekkt, en það stafar af því að menn töldu sig verða lúsuga af því að borða sortulyng.

Heimildir 

 
 Flóra Íslands - Sortulyng

Lyngætt
Ber
Litunarjurtir
Krækilyng

Krækilyng (fræðiheiti: Empetrum)  er ættkvísl dvergvaxinna sígrænna runna með ætum berjum (krækiberjum). Krækilyng er algeng jurt á norðurhveli jarðar.

Lyngætt
Ber
Blágresi

Blágresi, litunargras eða storkablágresi (fræðiheiti: Geranium sylvaticum) er algeng blómplanta í Evrópu. Blágresi blómgast upp úr miðjum júní þegar sól er hæst á lofti enda kalla Svíar það „midsommarblomster“ eða miðsumarsblóm. Blágresi er hávaxin jurt og með stórum fimmdeildum fjólubláum blómum. Það er algengt á Íslandi og vex sérstaklega vel í grónum brekkum og hvömmum sem snúa á móti suðri sem og  í kjarrlendi og skógarbotnum.

Blágresi sem lækningajurt 

Lauf blágresis innihalda mikið af tanníni. Tannín er efni sem er barkandi en það herpir saman líkamsvefi og stöðvar blóðrás eða annað vessastreymi. Frumbyggjar Norður-Ameríku notuðu blágresi við særindum í hálsi, sýkingu í tannholdi og munnangri. Evrópumenn notuðu blágresi á svipaðan hátt en einnig við niðurgangi, langvinnum ristilkvillum, iðrakveisu, innri blæðingum, kóleru í börnum, kynsjúkdómum og gyllinæð. Blágresi hefur einnig verið notað til að vinna gegn miklum tíðablæðingum og útferð úr leggöngum. Vegna barkandi eiginleika sinna þá þykir seyði af blágresi vera mjög gott munnskol. Áður fyrr var blágresi eitt besta ráð sem menn höfðu við magasári og bólgum í slímhúð.

Heimildir 
 
 Landvernd - Blágresi
 Flóra Íslands - Blágresi
 Ísplöntur 

Blágresisætt
Lækningajurtir
Plöntur á Íslandi
Njóli

Njóli (einnig nefndur heimula, heimulunjóli eða fardagakál) (fræðiheiti: Rumex longifolius) er stórvaxin fjölær jurt af ættkvísl súra. Hann hefur flust til Íslands af mannavöldum og vex í dag einkum í kauptúnum og við sveitabæi. Njóla fjölgar mikið þar sem áburðarríkt ræktarland hefur verið yfirgefið. Blóm njóla eru græn.

Njólinn var notaður sem lækningajurt og fersk njólablöð talin holl. Blöðin á njóla (heimilis njólablöðkur) kallast fardagakál og voru fyrr á tímum elduð sem kálgrautur og þótti gott að hafa túnsúrur saman við. 

Einnig var hann notaður sem litunarjurt á Íslandi. Úr blöðum hans fæst grænn og sterkgulur litur.

Heimild 
 Flóra Íslands - Njóli

Tenglar 
 Njólinn og erfðaprinsinn; grein í Sunnudagsblaði Tímans 1966

Súrur
Plöntur á Íslandi
Lækningajurtir
Litunarjurtir
Hvarf (Grænland)

Hvarf (sem á dönsku heitir Kap Farvel og á grænlensku  Uummannarsuaq) á suðurströnd Egger-eyju er syðsti oddi Grænlands. Egger og nálægar eyjar eru kallaðar Egger-skerjagarðurinn og tilheyra byggðarlaginu Nanortalik.

Ítarefni

 Loftmyndir frá Hvarfi og nágrenni

Landafræði Grænlands
Iceland Airwaves

Iceland Airwaves er nafn á tónlistarhátíð sem að jafnaði er haldin er í Reykjavík þriðju helgina í október ár hvert. Hátíðin var fyrst haldin árið 1999 og hefur síðan vaxið árlega. Í upphafi var hátíðin hugsuð sem kynningarhátíð á innlendri tónlist, en er í dag talin ein af helstu alþjóðlegu kynningarhátíðum heims á sviði tónlistar (e. „showcase festival“).

Mikill fjöldi blaðamanna og starfsmanna tónlistarbransans mætir jafnan á Airwaves hátíðina. Dagskrá hennar nýtur oftar en ekki mikillar hylli innlendra sem erlendra blaðamanna, David Fricke einn af ristjórum Rolling Stone kallaði hana „svölustu tónlistarhátíð heims“

Fjölmargar hljómsveitir, innlendar sem erlendar, hafa vakið alþjóðlega athygli eftir að hafa leikið á Iceland Airwaves. Má þar nefna The Rapture, Hot Chip, The Bravery, Sigur Rós og Jakobínarína.

Neðanmálsgrein

Tengill 
 Icelandairwaves.is - Vefsíða Iceland Airwaves

Íslenskar tónlistarhátíðir
Ólafur Jóhannesson (f. 1913)

Ólafur Jóhannesson (fæddur 1. mars 1913 í Stór Holti í Fljótum, dáinn 20. maí 1984) var íslenskur stjórnmálamaður sem gegndi tvisvar embætti forsætisráðherra fyrir Framsóknarflokkinn en hann var formaður flokksins 1968-1979.

Náms- og starfsferill 
Ólafur lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum á Akureyri 1935 og lögfræðiprófi frá Háskóla Íslands 1939 (Hdl. 1942). Hann stundaði framhaldsnám í Svíþjóð og Danmörku 1945-46.

Ólafur starfaði sem lögfræðingur og endurskoðandi SÍS 1939-43. Hann rak samhliða eigin málflutninsskrifstofu með Ragnari Ólafssyni hrl. Ólafur kenndi sem stundakennari við Samvinnuskólann 1937-43 og Kvennaskólann 1942-44. Hann var framkvæmdastjóri félagsmáladeildar SÍS og lögfræðilegur ráðunautur þess 1944. Ólafur var prófessor við lagadeild HÍ 1947-78 (kenndi ekki frá 1971). Hann gegndi oft varadómarastörfum við Hæstarétt 1949-71. Hann var forsætis-, dóms- og kirkjumálaráðherra 1971-74 og 1978-79, dóms- og kirkjumálaráðherra og viðskiptaráðherra 1974-78 og utanríkisráðherra 1980-83. 

Hann var þingmaður Skagafjarðarsýslu 1959, Norðurlands vestra 1959-79 og Reykjavíkur 1979-84. Vilmundur Gylfason, sakaði Ólaf, sem þá var dómsmálaráðherra, um að hafa haft óeðlileg afskipti af Geirfinnsmálinu.

Fjölskylda 
Ólafur kvæntist 1941 Dóru Guðbjartsdóttur (f. 1915). Þau eignuðust þrjú börn.

Tenglar 
 Æviágrip á Alþingisvefnum
 Stjórnmálamaðurinn Ólafur Jóhannesson, Morgunblaðið 20. nóvemer 1979
 Ólafur Jóhannesson látinn; andlátsgrein í Morgunblaðinu 1984
 Ólafur Jóhannesson, fyrrverandi forsætisráðherra; minningargreinar í Morgunblaðinu 1984
 Ólafur Jóhannesson; grein í Morgunblaðinu 1984

Íslenskir stjórnmálamenn
Forsætisráðherrar Íslands
Utanríkisráðherrar Íslands
Formenn Framsóknarflokksins
Fyrrum Alþingismenn
Prófessorar við Háskóla Íslands
Dómsmálaráðherrar Íslands
Handhafar stórkross Hinnar íslensku fálkaorðu
Íslenskir lögfræðingar
Þingmenn Framsóknarflokksins
Varaformenn Framsóknarflokksins
Stúdentar úr Menntaskólanum á Akureyri
Kerið

Kerið er gíghóll í Grímsnesi. Það er 270 m langt og um 170 m breitt. Gígurinn er 55 m djúpur og niðri í honum er tjörn. Dýpt tjarnarinnar fer eftir grunnvatnsstöðu, hún er 7 til 14 m djúp.

Kerið var áður talið sprengigígur en núna er talið að það sé niðurfall eftir hrun gjallgígs. Talið er að þessi gjallgígur hafi verið einn af mörgum gjallgígum sem gusu þarna fyrir 6500 árum og mynduðu Grímsneshraun.

Gosið sem myndaði Kerið hefur tekið nokkurn tíma. Rauði liturinn á gjallinu stafar af oxun járnsins í kvikunni (hematít).

Kerið er eign Kerfélagsins, sem tekur aðeins gjald af þeim ferðamönnum sem koma að skoða það.

Heimildir 
 
 Kerið (nat.is) 

Grímsnes- og Grafningshreppur
Jarðfræði Íslands
Stöðuvötn á Íslandi