alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Lisa Kudrow

Lisa Marie Diane Kudrow (fædd 30. júlí 1963) er bandarísk leikkona og þekktust fyrir hlutverk sitt sem Phoebe Buffay í gamanþáttunum Friends. Eftir Friends þáttaröðina, lék Kudrow Valerie Cherish, aðalpersónu þáttanna The Comeback er sýndir voru á HBO sjónvarpsstöðinni. Þátturinn lifði einungis af eina þáttaröð.

Einkalíf 
Kudrow átti á sínum tíma í sambandi við Conan O'Brien, þangað til hann flutti til New York til að stjórna spjallþætti sínum árið 1993. Þann 27. maí 1995, varð Kudrow fyrsti Friends meðlimurinn til að gifta sig þegar hún giftist Michel Stern. Þau eiga einn son, Julian Murray (fæddur 7. maí 1998).

Bandarískir leikarar
Matt LeBlanc

Matthew Steven LeBlanc (fæddur 25. júlí 1967) er bandarískur leikari og þekktastur fyrir hlutverk sitt sem Joey Tribbiani í gamanþáttunum Friends (1994 – 2004) og Joey (2004 – 2006).

Bandarískir leikarar
Matthew Perry

Matthew Langford Perry (fæddur 19. ágúst 1969) er kanadískur/bandarískur leikari og þekktastur fyrir hlutverk sitt sem Chandler Bing í gamanþáttunum Friends. Hann lék einnig persónuna Matt Albie í þáttunum Studio 60 on the Sunset Strip.

Helstu hlutverk í kvikmyndum 

Bandarískir leikarar
David Schwimmer

David Lawrence Schwimmer (fæddur 2. nóvember 1966) er bandarískur leikari og leikstjóri. Hann öðlaðist frægð sína sem persónan Dr. Ross Geller í gamanþáttunum Friends.

Bandarískir leikarar
Ítölsk líra

Ítölsk líra (ítalska: lira, fleirtala lire) var gjaldmiðill Ítalíu frá 1861 til 2002. Fram að lokum Síðari heimsstyrjaldar skiptist hún í 100 hundraðshluta (centesimi) en útgáfu slíkra senta var hætt þegar útgáfa hennar var aftur tekin upp eftir stríð. Ítalska líran var tengd evrunni árið 1999. Árið 2002 var síðan evran sjálf tekin upp sem gjaldmiðill og þá var gengið fest í 1 EUR = 1.936,27 ITL. Nafnið líra er dregið af latneska orðinu libra sem merkir vog.

Líran var einnig gjaldmiðill hins skammlífa konungsríkis Ítalíu frá 1807 til 1814.

Gjaldmiðlar sem evran tók við af
Evrópskir gjaldmiðlar
Úreltir gjaldmiðlar
Líra

Líra (táknað ₤, £ eða L) er nafn sem er notað yfir núverandi gjaldmiðil Tyrklands, Líbanons, Sýrlands og Jórdaníu og fyrrverandi gjaldmiðil fleiri landa sem skiptu henni flest út fyrir evru árið 2002.

Fyrrverandi gjaldmiðilar 
 Ísraelsk líra
 Ítölsk líra
 Ítölsk-Austurafrísk líra
 Ítölsk-sómalísk líra
 Neopolitísk líra
 Sammarínisk líra
 Trípolitönsk líra
 Vatíkönsk líra

Gjaldmiðlar

el:Λίρα
it:Lira (valuta)
ja:リラ
ru:Лира (валюта)
Lighthouse Family

Lighthouse Family var breskur dúett sem lék hæglætis tónlist („easy listening“) og var virkur frá miðjum tíunda áratugnum til ársins 2000. Hljómsveitin var stofnuð árið 1993 í Newcastle á England. Stofnendur voru Tunde Baiyewu og Paul Tucker, en þeir hittust fyrst í háskóla. Frysta breiðskífa þeirra, Ocean Drive seldist í 1,6 miljónum eintaka í Bretlandi. Hljómsveitin lagði upp laupana áraið 2003 eftir að breiðskífan Whatever Gets You Through the Day kom út.

Breskar hljómsveitir
Ocean Drive (Lighthouse Family breiðskífa)

Ocean Drive er fyrsta stúdíóplata bresku hljómsveitarinnar Lighthouse Family og kom hún út árið 1996.

Lagalisti 

 Lifted – 4:31
 Heavenly – 3:47
 Loving Every Minute – 4:10
 Ocean Drive – 3:48
 The Way You Are – 5:01
 Keep Remembering – 4:01
 Sweetest Operator – 4:03
 What Could Be Better – 3:57
 Beautiful Night – 4:48
 Goodbye Heartbreak – 4:11

Breiðskífur Lighthouse Family
Tónlistarárið 1996
Doctor Who

Doctor Who er vísindaskáldsögusjónvarpsþáttur sem er framleiddur af BBC. Þættirnir eru þeir langlífustu þegar kemur að gerð þátta sem ganga út á vísindaskáldskap og voru þeir fyrst framleiddir þremur árum áður en Star Trek hóf göngu sína. Alls hafa verið sýndir í breska sjónvarpinu 832 þættir en það er samanlagður fjöldi gömlu þáttanna sem fyrst voru framleiddir á árunum 1963-1989 og nýju þáttanna sem framleiddir hafa verið frá árinu 2005. Þættirnir fjalla um „doktorinn“ sem er tímalávarður (timelord) utan úr geimnum sem kemur til jarðar og verndar hana og aðrar plánetur og íbúa þeira í nútíð, framtíð og fortíð. Doktorinn getur bjargað sér frá dauða en við það breytist útilit hans og persónuleiki. Doktorinn fær oftast jarðarbúa í lið með sér sem ferðafélaga. 

Tímavél og farartæki Doktorsins kallast Tardis og lítur út eins og breskur lögregluklefi. Tardis stendur fyrir „Time And Relative Dimension in Space“.

Doktorinn hefur verið leikinn af 13 leikurum. Þegar skipt er um leikara er það skrifað inn í þættina sem endurholdgun doktorsins í kjölfar alvarlegra meiðsla.

Doktorar 
 Fyrsti doktorinn: William Hartnell (1963–1966)
 Annar doktorinn: Patrick Troughton (1966–1969)
 Þriðji doktorinn: Jon Pertwee (1970–1974)
 Fjórði doktorinn: Tom Baker (1974–1981)
 Fimmti doktorinn: Peter Davison (1981–1984)
 Sjötti doktorinn: Colin Baker (1984–1986)
 Sjöundi doktorinn: Sylvester McCoy (1987–1989, 1996)
 Áttundi doktorinn: Paul McGann (1996)
 Níundi doktorinn: Christopher Eccleston (2005)
 Tíundi doktorinn: David Tennant (2005–2010)
 Ellefti doktorinn: Matt Smith (2010–2013)
 Tólfti doktorinn: Peter Capaldi (2013-2017)
 Þrettándi doktorinn: Jodie Whittaker (2017-framtíð)

Breskir sjónvarpsþættir
Heimdallur (félag)

Heimdallur er félag ungra sjálfstæðismanna í Reykjavík. Félagið var stofnað 16. febrúar 1927 og er elsta svæðisfélag íslensks stjórnmálaflokks.

Tengill
 Um Heimdall á vefsíðu SUS
 Stofnun heimdallar; grein í Morgunblaðinu 1982 

Sjálfstæðisflokkurinn
Íslensk félagasamtök
Skólahljómsveit Kópavogs - Skólahljómsveit Kópavogs

Skólahljómsveit Kópavogs - Skólahljómsveit Kópavogs  er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1977. Á henni flytur Skólahljómsveit Kópavogslög leikin lög. Hljómsveitarstjóri: Björn Guðjónsson

Lagalisti
Kópavogur - Lag: Jón S. Jónsson - Útsetning: Jan Morávek
Gleðiforleikur - Lag: Kélar Bela - Útsetning: Charles J. Roberts
Mars úr óperunni Tannhauser - Lag: Wagner - Útsetning: Cor Mellema 
Lagasyrpa - Lag: Sigfús Halldórsson - Litla flugan - Við Vatnsmýrina - Hvers vegna - Dagný - Hálfgleymd serenaða - í dag er ég ríkur - Þín hvíta mynd - Við eigum samleið - Tondeleyjó - Litla flugan. Útsetning: Magnús Ingimarsson
Hoch Heidecksburg - Lag: R. Herzer - Útsetning: Richard Hubert
Trumpet Voluntary - Lag: Henry Purcell - Útsetning: S. Tiemersma 
Úr útsæ rísa Íslands fjöll - Lag: Páll Ísólfsson - Útsetning: Björn Guðjónsson

Hljóðfæraleikarar 
Flauta: Íris Sigmarsdóttir, Ívar Eiríksson, Margrét Pálsdóttir, Þóra Davíðsdóttir 

Klarinett: Anna Kristín Guðbrandsdóttir, Bera Pálsdóttir, Elín Rósa Guðmundsdóttir, Hallfríður Ólafsdóttir, Helga Jósefsdóttir, Hildisif Björgvinsdóttir, Hrafnhildur Björgvinsdóttir, Kristbjörg Konráðsdóttir, Ólafur Atli Sigurðsson, Sigrún Sæmundsdóttir, Sólveig Pétursdóttir, Þórunn Björnsdóttir

Saxófónn: Jóhann Morávek, Sigurður Hafsteinsson, [[Þorkell Guðmundsson]

Cornet: Anna María Ragnvaldsdóttir, Anna Steinsen, Gróa Ragnvaldsdóttir, Guðrún Lóa Jónsdóttir, Ingi Bragason, Jónas Björnsson, Karl Vernerson, Kristinn Jón Guðmundsson, Magnús Jóhannsson, Pétur Jónsson, Ragnheiður Steinsen, Þórhildur Björnsdóttir, Þorsteinn Sæberg Sigurðsson 

Horn: Brynjar Konráðsson, Ellert Ingi Harðarson, Páll Þorsteinsson

Bariton: Gunnar Guðni Tómasson, Konráð Konráðsson, Skarphéðinn Garðarsson

Básúna: Haraldur Ólafsson, Karl Davíðsson, Pálmi Einarsson, Sveinn Andri Sveinsson, Össur Geirsson

Túba: Ari Jóhannsson, Konráð Gylfason, Sigurður Jónsson

Slagverk: Birgir Baldursson, Indriði Þórisson, Jónas Björnsson, Sigurður Sigurðsson
 
Hafsteinn Guðmundsson og Gunnar Ormslev leika meö á saxófóna í lagasyrpu Sigfúsar Halldórssonar

Textabrot af bakhlið plötuumslags 
  

SG-hljómplötur
Hljómplötur gefnar út árið 1977
Guðjón Friðriksson

Guðjón Friðriksson (fæddur þann 9. mars 1945) er sagnfræðingur og rithöfundur frá Reykjavík.

Ferill 
Guðjón lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1965 og BA-prófi í íslensku og sagnfræði frá Háskóla Íslands árið 1970. Hann var kennari í Gagnfræðaskólanum við Laugalæk 1970 - 1972 og íslenskukennari í Menntaskólanum á Ísafirði 1972 - 1975. Blaðamaður á Þjóðviljanum í Reykjavík 1976 - 1985, þar af ritstjóri Sunnudagsblaðs Þjóðviljans 1980 - 1984. Árið 1985 var Guðjón ráðinn af Reykjavíkurborg sem einn af ritstjórum Sögu Reykjavíkur og var í því starfi til 1991. Síðan hefur hann verið sjálfstætt starfandi rithöfundur og sagnfræðingur og liggja eftir hann fjölmörg ritverk. Starfandi í Reykjavíkurakademíunni 2001-2015.

Bækur 
Forsetakjör 1980 (1980)
Vigdís forseti (1981)
Togarasaga Magnúsar Runólfssonar (1983)
Á tímum friðar og ófriðar 1924-1925.Heimildaljósmyndir Skafta Guðjónssonar (1983)
Reykjavík bernsku minnar. Viðtalsbók (1985)
Bærinn vaknar. Saga Reykjavíkur 1870-1940 (tvö bindi 1991 og 1994)
Saga Jónasar Jónssonar frá Hriflu:
Með sverðið í annari hendi og plóginn í hinni (1991)
Dómsmálaráðherrann (1992)
Ljónið öskrar (1993)
Indæla Reykjavík. Þingholt og sunnanvert Skólavörðuholt (1995) 
Indæla Reykjavík. Gamli Vesturbærinn (1996)
Einar Benediktsson. Ævisaga (þrjú bindi 1997, 1998 og 2000)
Nýjustu fréttir! Saga fjölmiðlunar frá upphafi til vorra daga (2000)
Jón Sigurðsson. Ævisaga (tvö bindi 2002 og 2003)
Ég elska þig stormur. Ævisaga Hannesar Hafstein (2005)
Saga af forseta. Forsetatíð Ólafs Ragnars Grímssonar (2008)
Hér heilsast skipin. Saga Faxaflóahafna (tvö bindi) (2013)
Kaupmannahöfn sem höfuðborg Íslands (ásamt Jóni Þ. Þór)(tvö bindi) (2013)
Reykjavik Walk. Explore the Old City Centre and Neighbourhood. Six illustrated 1-2 hour walks (2014)
Úr fjötrum. Saga Alþýðuflokksins (2016)
Litbrigði húsanna. Saga  Minjaverndar og endurgerðra húsa um allt land (2017)
Halldór Ásgrímsson. Ævisaga (2019)
Samvinna á Suðurlandi I-IV. Héraðssaga kaupfélaga og annarra samvinnufyrirtækja í Árnessýslu, Rangárvallasýslu, Vestur-Skaftafellssýslu og Vestmannaeyjum (2020)
Cloacina. Saga fráveitu (2021)

Helstu félagsstörf 
Í Stúdentaráði Háskóla Íslands 1966 - 1967, menningarráði Ísafjarðar 1974 - 1975, stjórn Torfusamtakanna frá 1985, formaður þeirra 1988 - 1996, stjórn Minja og sögu 1988-2016, stjórn Búseta um tíma, stjórn Rithöfundasambands Íslands 1996 - 2002, stjórn,Minjaverndar 1997 - 2000 og menningaráði Hannesarholts 2012-2016.

Viðurkenningar 
 Móðurmálsverðlaun Björns Jónssonar (1985)
 Íslensku bókmenntaverðlaunin 1991, 1997 og 2003. Var auk þess tilnefndur 1992, 1993 og 2005.
 Menningarverðlaun VISA-Ísland fyrir ritstörf (2000).
 Verðlaun Jóns Sigurðssonar 2008.
 Riddarakross fálkaorðunnar 2015.
 Verðlaun Jónasar Hallgrímssonar 2015.

Íslenskir rithöfundar
Íslenskir sagnfræðingar

Stúdentar úr Menntaskólanum í Reykjavík
Handhafar íslensku bókmenntaverðlaunanna
Vitrúvíski maðurinn

Vitrúvíski maðurinn er fræg pennateikning ásamt athugasemdum eftir Leonardo da Vinci. Hann teiknaði myndina árið 1492 eins og kemur fram í dagbókum hans. Nafnið dregur teikningin af því að hún er tilraun til að sýna fullkomin hlutföll mannslíkamans í tengslum við grunnform byggingarlistar eins og rætt er um í verkinu De Architectura eftir rómverska arkitektinn Vitrúvíus. Verkið er varðveitt í Listaakademíunni í Feneyjum.

Leonardo da Vinci
Teikningar
San Severo

San Severo er bær í sýslunni Foggia í Apúlíu á Suður-Ítalíu. Íbúafjöldi er um 56 þúsund. Bærinn var stofnaður á 11. öld og byggðist upp umhverfis kirkju sem Benediktínar frá klaustrinu á Montecassino reistu. Árið 1627 hrundi nær allur bærinn til grunna í jarðskjálfta og áttahundruð íbúar fórust. Enduruppbygging gekk hægt, meðal annars vegna farsótta, en bærinn var endurreistur í barokkstíl. 

Apúlía
Torremaggiore

Torremaggiore er bær í sýslunni Foggia í Apúlíu á Ítalíu. Íbúafjöldi er um sautján þúsund. Bærinn stendur á hæð, 169 metra yfir sjávarmáli. Hann er einkum frægur fyrir vín og ólífurækt. Hann er einnig frægur sem dánarstaður Friðriks 2. keisara árið 1250. 30. júlí 1627 hrundi bærinn næstum því til grunna í jarðskjálfta, líkt og nágrannabærinn San Severo.

Apúlía
La Rochelle

La Rochelle er hafnarborg í Frakklandi og stendur við Biskajaflóa. Hún er höfuðstaður Charente-Maritime. Borgin er tengd við Réeyju um brú sem lokið var við að reisa árið 1988. Íbúafjöldi er tæp 80 þúsund. Borgin var stofnuð á 10. öld og varð mikilvæg höfn á 12. öld. 1137 fékk hún réttindi sem fríhöfn og sjálfstætt sveitarfélag. Til 15. aldar var La Rochelle stærsta höfnin á Atlantshafsströnd Frakklands. Á 16. öld tóku íbúar borgarinnar upp hugmyndir mótmælenda og borgin varð miðstöð fyrir húgenotta. Í Frönsku trúarbragðastyrjöldunum var setið um borgina en í valdatíð Hinriks 4. naut hún mikils frelsis. Eftir að Loðvík 13. tók við lenti borgin í andstöðu við konungsvaldið sem leiddi til nýs umsáturs undir stjórn Richelieu kardinála sem tókst að loka borgina af þar til hún gafst upp eftir fjórtán mánuði 1628. Í kjölfarið flúðu margir húgenottar frá borginni til Nýja heimsins. 

Borgin er heimili La Rochelle Business School viðskiptaskólans.

Borgir í Frakklandi
Sker

Sker er klettur nálægt yfirborði sjávar. Þau standa oft upp úr sjónum og sjást þá gjarnan vel, til dæmis þegar öldur brotna á þeim, en stundum eru þau undir yfirborðinu og kallast þá blindsker.

Tengt efni
Skernár

Landafræðihugtök
Fóstbróðir

Fóstbróðir er sá sem hefur gengið í fóstbræðralag með öðrum manni. Þegar menn gengu í fóstbræðralag sóru þeir að hefna hvors annars ef hinn yrði drepinn. Því fylgdi sérstök athöfn að sverjast í fóstbræðralag. Ristu menn þá „jarðmen“ sem þeir gengu undir, þar sem þeir blönduðu blóði sínu. Fóstbræðralög koma mjög við sögu í Íslendingasögum, og eftir þeim að dæma þótti mikil skömm að því að efna ekki heit sitt um hefnd fyrir fóstbróður. Margar Íslendingasögur fjalla að miklu leyti um mannvíg þar sem fóstbræður koma við sögu. Gísli Súrsson hefndi t.d. fóstbróður síns Vésteins Vésteinssonar eftir að sá síðarnefndi var drepinn og í Laxdæla sögu gerist sá fáheyrði viðburður að Bolli Þorleiksson drepur Kjartan Ólafsson fóstbróður sinn.

Tengt efni 
 Fóstbræðrasaga

Íslendingasögur
Reykjalínsætt

Reykjalínsætt er íslensk ætt kennd við Reykjahlíð í Mývatnssveit í Suður-Þingeyjarsýslu. Ættina mynda niðjar Jóns Jónssonar Reykjalín, sem var fæddur þar þann 4. mars 1787 og lést þann 7. ágúst 1857.

Jón var sonur hjónanna Jóns Þorvarðarsonar (1763 – 1848) prests og Helgu Jónsdóttur (1761-1846). Jón Reykjalín var aðstoðarprestur í Glæsibæ í Kræklingahlíð í Eyjafirði frá 1810 til 1817 og sóknarprestur þar frá 1817 til 1824. Hann var síðan prestur á Fagranesi á Reykjaströnd í Skagafirði og á Ríp í Hegranesi. Áður en hann hlaut prestsskap var hann bóndi í Tungu á Svalbarðsströnd og ræktaði þar kartöflur, fyrstur manna í Suður-Þingeyjarsýslu.

Sigríður Snorradóttir (1772 – 1847) giftist Jóni 2. maí 1810. Hún var dóttir séra Snorra Björnssonar (1744 – 1807) á Hjaltastöðum í Skagafirði og Steinunnar Sigurðardóttur (1734 – 1808) konu hans. Þegar Sigríður dó kvæntist Jón aftur, Helgu Guðmundsdóttur (f. 1803) en þeim varð ekki barna auðið.

Elsti sonur Jóns og Sigríðar, Jón, var faðir Jóhannesar Jónssonar Reykjalín sem Kussungsstaðaætt er komin af. Hún telst því vera kvísl af Reykjalínsætt.

Afkomendur Jóns og Sigríðar
Jón og Sigríður áttu fjögur börn saman, og Jón átti auk þess einn son (Stefán Ólaf) utan hjónabands, með Sigríði Hallgrímsdóttur (1794 – 1843):

 Jón Jónsson Reykjalín (1811 – 1892)
 Helga Jónsdóttir (1812 – 1888)
 Sigurbjörg Jónsdóttir (1813 – 1882)
 Snorri Jónsson (1816)
 Stefán Ólafur Reykjalín (1819 – 1859)

Reykjalínsætt
Lómatjarnarætt
Kussungsstaðaætt
Íslenskar ættir
Ættfræði
Þorgeirsboli

Þorgeirsboli nefnist þjóðsagnatengdur draugur og illvígur sem „Galdra-Geiri“ (Þorgeir Stefánsson, fæddur um 1716, látinn 1802) vakti upp með bróður sínum Kvæða-Stefáni og móðurbróður þeirra, Andrési Þorgeirssyni (f. 1699) nálægt miðri 18. öld, eftir því sem þjóðsögur herma.

Draugurinn vakinn upp 
Þorgeir er sagður hafa ákveðið að vekja drauginn upp til þess að senda hann til konu sem vildi ekki ganga að eiga hann. Fékk hann sér nýborinn nautkálf sem hann skar og fló aftur á malir og vakti hann svo upp með fjölkynngi. Í sárið, þar sem kálfurinn var fleginn, létu þeir „af átta hlutum, af lofti og af fugli, af manni og af hundi, af ketti og af mús og enn af sjókvikindum tveimur, svo níu voru náttúrur bola með nautseðlinu.“ Átti boli því að geta brugðið sér í allra þessara kvikinda líki og farið jafnt „loft sem lög og láð og komið fyrir sjónir í öllum þeim myndum sem í honum voru náttúrur og eftir því sem honum þóknaðist.“ Loks steypti Þorgeir sigurkufli af nýfæddu barni yfir drauginn, og átti hann þannig að verða svo gott sem ósigrandi. Aðrir segja að Þorgeir hafi notað flegið kálfshöfuð eða klauf af nauti, kveðið yfir galdra og magnað „með fjandans krafti“.

Draugagangur af völdum Þorgeirsbola 
Eftir að hafa látið drauginn gera út af við konuna sem ekki vildi eiga hann, hafði Þorgeir bola sér til fulltingis þegar honum fannst hann eiga sökótt við aðra, sem kom ekki sjaldan fyrir. Þorgeir kvæntist svo og hóf búskap á Végeirsstöðum í Fnjóskadal og seinna að Leifshúsum á Svalbarðsströnd, og þótti heimamönnum í báðum sveitum sem reimleikar fylgdu honum og börnum hans. Þóttust menn heyra í bolanum svo dimmt baul að jörð nötraði, og þegar hann sást þótti mönnum höfuðið vera flegið og blóðrisa og skrokkurinn allur líka, og húðin dragast á eftir honum svo að holdrosinn sneri út. Eftir því sem árin liðu þótti atgangurinn minnka, svo að á efri árum er Þorgeir sagður hafa magnað drauginn upp að nýju. Var bolanum kennt um veikindi, meiðsl og voveiflegan dauða fólks og búfénaðar. Þótti það jafnan fyrirboði válegra tíðinda þegar sást til Þorgeirsbola, en einnig var hann sagður fylgja ættmönnum Þorgeirs og afkomendum og gera vart við sig á bæjum áður en þá bar að garði. Þykjast sumir afkomendur hans hafa orðið varir við bola svo seint sem á tuttugustu öld.

Sagt var að tveir aðrir draugar, Húsavíkur-Lalli og Eyjafjarðar-Skotta (sumir segja Hleiðrargarðs-Skotta) fylgdu Þorgeirsbola oft, og sætu þau þá á húðinni sem hann dró þá á eftir sér eins og sleða.

Heimild
 „Um Þorgeirsbola“, úr Þjóðsögum Jóns Árnasonar, netútgáfa Snerpu.

Íslenskar þjóðsögur
Hjátrú
Yfirnáttúra
Suður-Þingeyjarsýsla
Íslenskir draugar
Sanngjörn viðskipti

Sanngjarnir viðskiptahættir (Fair trade) eru hreyfing og hugmyndafræði sem byggjast á því að milliliðir taki sem minnst til sín af verðmæti vöru þegar verslað er með hana og að framleiðandinn eigi að fá sanngjarnan hlut af því verði sem neytandinn borgar. Jafnframt er reynt að láta framleiðsluna fara fram á eins sjálfbæran og umhverfisvænan máta og hægt er. Aðaláhersla hreyfingarinnar er á útflutning frá þróunarlöndum til þróaðra landa, að landbúnaðarafurðir og handverk komist til kaupenda þannig að sneitt sé hjá stórfyrirtækjum.

Meðvitaða viðleitni til að koma á hnattrænu kerfi sanngjarnra viðskiptahátta má rekja til fimmta og sjötta áratugarins, þegar góðgerða- og hjálparstofnanir byrjuðu að þreifa fyrir sér með milligöngu um viðskipti án milliliða.

Þótt sanngjörnum viðskiptaháttum sé ætlað að gera líf fólks bærilegra, eru þeir gagnrýndir bæði frá hægri og vinstri. Sumir hægrimenn gagnrýna þá fyrir að vera ein tegund niðurgreiðslu eða góðgerðastarfsemi sem hamli hagvexti og hindri eðlilegan vöxt eða þróum hagkerfisins. Sumir vinstrimenn gagnrýna kerfið fyrir að miða að yfirborðskenndum og ófullnægjandi lausnum í stað þess að ráðast á hagkerfið sem slík, sem sé hin eiginlega rót vandans.

Í sanngjörnum viðskiptaháttum er miðað við nokkur grundvallaratriði: Að skapa tækifæri fyrir fólk sem hefur þau ekki; að viðskipta- og framleiðsluferlið sé gegnsætt; að framleiðendur séu sjálfstæðir; að sanngjarnt verð sé greitt fyrir vöruna; að jafnréttis kynjanna sé gætt; að framleiðslan fari fram við mannsæmandi skilyrði og að ekki sé gengið um of á umhverfið.

Sanngjörn viðskipti eru vottuð af nokkrum áháðum alþjóðlegum samtökum: Fairtrade International, The International Fair Trade Association (IFTA), The Network of European Worldshops (NEWS), The European Fair Trade Association (EFTA) og samstarfsstofnun þessara fjögurra, FINE.

Hagfræði
Viðskipti
Sanngjarnir viðskiptahættir
Grasrótarstjórnmál
Végeirsstaðir

Végeirsstaðir eru eyðibýli í Fnjóskadal í Suður-Þingeyjarsýslu. Þar bjó Þorgeir Stefánsson á 18. öld, sem vakti upp Þorgeirsboli að því er sagt er.

Íslensk eyðibýli
Suður-Þingeyjarsýsla
Heba

Heba (forngríska: ) er í grískri goðafræði gyðja æskunnar. Hliðstæða hennar í rómverskri goðafræði er gyðjan Juventas. Heba er dóttir Seifs og Heru. Heba þjónaði guðunum til borðs á Ólympstindi og færði þeim guðaveigar. Einig hefur hefur hún verið nefnd hreinlætisgyðjan. Síðar giftist hún Heraklesi. Arftaki hennar í þjónustu guðanna var tróverski prinsinn Ganýmedes.

Grískar gyðjur
Björgvin Gíslason - Öræfarokk - 1977

Björgvin Gíslason - Öræfarokk  er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1977. Á henni flytur Björgvin Gíslason gítarleikari ásamt félögum eigin lög við texta Albert Icefield. Útsetnnigar og stjórnun: Björgvin, Albert, Sigurður og Ásgeir. Hljóðritun fór fram hjá Tóntækni h.f. Tæknimaður: Sigurður Árnason. Hljóðblöndun: Sigurður Árnason og Björgvin Gíslason. Plötupressun: Soundtek Inc, New York,USA.
Alfreð Flóki gerði mynd á hljómplötuumslag. Hönnun umslags SG og Grafik hf. Prentun umslags Grafik hf.

Lagalisti 
 Day - Lag - texti: Björgvin Gíslason - Albert Icefield - Finnur Jóhannsson söngur - Björgvin Gíslason gítarar, orgel, píanó og moog - Sigurður Árnason, bassi - Ásgeir Óskarsson trommur - Áskell Másson ásláttarhljóðfæri
 Og svo framvegis - Lag: Björgvin Gíslason - Björgvin Gíslason gítarar - Sigurður Árnason bassi - Ásgeir Óskarsson trommur - Pétur Hjaltested píanó og elka - Áskell Másson ásláttarhljóðfæri - Halldór Pálsson altó-saxófónn
 Remain the same - Lag - texti: Björgvin Gíslason - Albert Icefield - Jóhann G. Jóhannsson söngur - Björgvin Gíslason gítarar - Sigurður Árnason bassi - Ásgeir Óskarsson trommur
 Doll in a dream - Lag - texti: Björgvin Gíslason - Albert Icefield - Jóhann Helgason söngur - Björgvin Gíslason gítarar, clavinet, píanó, moog og elka - Sigurður Árnason bassi - Ásgeir Óskarsson trommur og ásláttarhljóðfæri - Lárus Grímsson flautur
 Ef þú getur - Lag - texti: Björgvin Gíslason - Albert Icefield - Jóhann G. Jóhannsson söngur - Björgvin Gíslsson gítarar, píanó, elka og moog - Sigurður Árnason bassi - Ásgeir Óskarsson trommur og ásláttarhljóðfæri - Pétur Hjaltested orgel - Björgvin, Albert og Ásgeir syngja í niðurlagi lagsins
 Could it be found - Lag - texti: Björgvin Gíslason - Albert Icefield - Pétur Kristjánsson söngur - Björgvin Gíslason gítarar - Sigurður Árnason bassi - Ásgeir Óskarsson trommur - Helgi Guðmundsson munnharpa
 Hear me - Lag - texti: Björgvin Gíslason - Albert Icefield - Albert Icefield söngur - Björgvin Gíslason gítar - Ásgeir Óskarsson ásláttarhljóðfæri - Helgi Guðmundsson munnharpa - Vinir og kunningjar annast hópsöng
 Öræfarokk - Lag: Björgvin Gíslason - Björgvin Gíslason gítarar, píanó, clavinet og Yamaha-orgel - Sigurður Árnason bassi - Ásgeir Óskarsson trommur - Pétur Hjaltested orgel 
 Ambrósía - Lag: Björgvin Gíslason - Björgvin Gíslason píanó og sítar - Áskell Másson ásláttarhljóðfæri
 Don't ever go down - Lag - texti: Björgvin Gíslason - Albert Icefield - Björgvin Gíslason söngur, gítarar og píanó - Sigurður Árnason bassi - Ásgeir Óskarsson trommur - Helgi Guðmundsson munnharpa - Vinir og kunningjar annast hópsöng
 It makes me wonder - Lag - texti: Björgvin Gíslason - Albert Icefield - Jóhann Helgason söngur - Björgvin Gíslsson gítarar - Sigurður Árnason bassi - Ásgeir Óskarsson trommur - Finnur Jóhannsson og Jóhann Helgason söngraddir.

SG-hljómplötur
Hljómplötur gefnar út árið 1977