alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Marie François Sadi Carnot

Marie François Sadi Carnot (11. ágúst 1837 – 25. júní 1894), yfirleitt kallaður Sadi Carnot, var franskur stjórnmálamaður og forseti Frakklands frá 3. desember 1887 þar til hann var myrtur árið 1894.

Æviágrip
Carnot var sonur stjórnmálamannsins og rithöfundarins Hyppolite Carnot og sonarsonur Lazare Carnot, sem hafði verið áhrifamaður í frönsku byltingunni og innanríkisráðherra Frakklands í „hundrað daga stjórn“ Napóleons árið 1815. Hann var jafnframt bróðursonur stærðfræðingsins og nafna síns Nicolas Léonard Sadi Carnot. Carnot forseti gekk í fjöllistaskóla sem ungur maður og vann síðar meir við brúagerð og vegagerð. Hann varð héraðsstjóri í Signu-fylki árið 1871 og þingmaður fyrir Côte-d'Or árið 1876. Carnot var kjörinn forseti Frakklands í desember árið 1887 eftir að Jules Grévy forseti sagði af sér vegna hneykslismála. Sadi Carnot var kunnur fyrir heiðarleika og naut stuðnings Georges Clemenceau og ýmissa annarra franskra mektarmanna til embættisins. Hann hlaut kjör með 616 atkvæðum af 827.

Carnot tók við embætti á viðkvæmum tíma þar sem hershöfðinginn Georges Ernest Boulanger talaði opinskátt gegn franska lýðveldinu og virtist líklegur til að láta reyna á valdarán til að koma á einræðisstjórn. Carnot birtist alþýðunni við vandlega valin tilefni til þess að auka traust á forsetaembættinu og lýðveldinu. Árið 1889 var Boulanger loks rekinn í útlegð og Carnot var falið að birtast sem þjóðhöfðingi á hundrað ára afmæli frönsku byltingarinnar og á heimssýningunni í París árið 1889. Carnot styrkti jafnframt bandalag Frakka við Rússa og var gerður að riddara í reglu heilags Andrésar af Alexander 3. Rússakeisara.

Morðið á Sadi Carnot
Þann 24. júní árið 1894 sótti Carnot forseti iðnaðarsýningu í Lyon. Hann var á leið í leikhús í vagni sínum þegar maður hljóp upp að vagni hans með blómvönd í hendi. Þegar Carnot teygði sig fram til að taka við blómvendinum stökk ítalski anarkistinn Sante Geronimo Caserio upp á vagn hans og stakk rýtingi í brjóst forsetans. Carnot lét líf sitt stuttu eftir miðnætti um kvöldið. Sadi Carnot var Frökkum mikill harmadauði enda hafði hann verið vinsæll forseti. Ríkisstjórnir annarra þjóða vottuðu einnig samúð sína og Þjóðverjar létu jafnvel úr haldi franska hershöfðingja sem höfðu verið handteknir sem njósnarar til að sýna samúð.

Morðinginn Caesario var tekinn af lífi undir fallöxi þann 16. ágúst.

Tilvísanir

Forsetar Frakklands
Myrtir þjóðhöfðingjar
Gljálenja

Nothofagus nitida (Coigüe de Chiloé á spænsku  ) er sígrænt tré, ættað frá Chile og hugsanlega Argentínu, það vex frá 40° til Última Esperanza (53°S).

Lýsing 
Að 35 m há og 2m í þvermál. Börkurinn er grár. Það kýs mjög rakan jarðveg.

Blöðin eru stakstæð, á milli 1,5 til 3 sm á lengd, þau eru hörð, lensulaga, gljáandi græn og með stuttum blaðlegg. Nýjir sprotar eru aðeins hærðir.

Orðsifjar 
"Notho" = ekki, "Fagus" = beyki;  ekki-beyki.  "Nitida" þýðir glansandi.

Nytjar 
Viðurinn er hvít-gulleitur. Hann hefur fallegt munstur og notaður í húsgögn og byggingar.

Tilvísanir 
Donoso, Claudio. 2005. Árboles nativos de Chile. Guía de reconocimiento. Valdivia, Chile
Hoffmann, Adriana, 1998. Flora Silvestre de Chile. Fundación Claudio Gay. Santiago.

Ytri tenglar 
Encyclopedia of Chilean Flora: Nothofagus nitida
ChileBosque - Nothofagus nitida 
chlorischile: Nothofagus nitida 

Beykiætt
Darraðarljóð

Darraðarljóð er kvæði sem fjallar um Brjánsbardaga sem háður var 23. apríl 1014. Kvæðið er í Njálu og  þar er því lýst að í Katanesi í Skotlandi hafi maður að nafni Dörruður séð tólf menn ríða saman til dyngju og farið þangað og þar séð konur sem sett höfðu upp vef (kljásteinavefstað) þar sem mannshöfuð voru notuð í stað kljásteina og ofið úr mannsþörmum með því að nota sverð og ör. Konurnar kváðu vísur.

Tengill 
 Darraðarljóð (óðfræði)
Darraðarljóð á íslensku frá «Kulturformidlingen norrøne tekster og kvad» í Noregi.
Tvo afbrigði af upprunalega ljóðinu 
Translation of the relevant part of Njal's saga 
One version and a translation in English

Brennu-Njáls saga
Ulster

Ulster (írska: Ulaidh eða Cúige Uladh, ulsterskoska: Ulstèr) er hérað í norðurhluta Írlands. Í Ulster eru níu sýslur og eru sex þeirra innan Norður-Írlands og þrjár innan Írska lýðveldisins. Ulster er næststærsta og næstfjölmennasta af fjórum héruðum Írlands. Belfast er stærsta borgin í Ulster. Í Ulster eru mótmælendur 43% hluti mannfjöldans en kaþólskir 51%.

Landafræði Írlands
Héruð á Írlandi
Robert Schuman

Jean-Baptiste Nicolas Robert Schuman (29. júní 1886 – 4. september 1963) var franskur stjórnmálamaður. Hann gegndi ýmsum ráðherraembættum á tíma fjórða franska lýðveldisins: Hann var utanríkisráðherra og tvisvar forsætisráðherra Frakklands. Síðar gerðist hann fyrsti forseti Evrópuþingsins. Schuman er talinn einn af stofnfeðrum Evrópusambandsins ásamt Jean Monnet, Konrad Adenauer, Johan Willem Beyen, Paul-Henri Spaak og Alcide De Gasperi. Hann var jafnframt einn af stofnendum Norður-Atlantshafsbandalagsins sem utanríkisráðherra Frakklands.

Ásamt vini sínum og samstarfsmanni, Jean Monnet, gerði Schuman það að verkefni sínu að koma á bandalagi milli Frakklands og Þýskalands og hefja verkefni sem ætti að færa Evrópu nær því að verða ríkjasamband. Eftir að hafa fengið stuðning fjármálaráðherra Bretlands, Benelúxlandanna, Ítalíu og Konrads Adenauer Þýskalandskanslara gerði Robert Schuman áætlanir sínar að veruleika með yfirlýsingu þann 9. maí árið 1950 þar sem kola- og stálvinnsla Frakklands og Þýskalands var sett undir eina miðstjórn í Kola- og stálbandalagi Evrópu, sem yrði einnig opið öðrum Evrópuþjóðum. Með Kola- og stálbandalaginu var grunnurinn lagður að Evrópusambandinu.

Árið 2021 tók Frans páfi Schuman í helgra manna tölu.

Tilvísanir

Fjármálaráðherrar Frakklands
Forsetar Evrópuþingsins
Forsætisráðherrar Frakklands
Utanríkisráðherrar Frakklands
Fulgencio Batista

Fulgencio Batista y Zaldívar (16. janúar 1901 – 6. ágúst 1973) var kúbverskur herforingi og stjórnmálamaður sem var tvívegis forseti Kúbu. Hann var lýðræðislega kjörinn forseti frá 1940 til 1944 og einræðisherra með stuðningi Bandaríkjanna frá 1952 til 1959, en þá var honum steypt af stóli í kúbversku byltingunni. 

Batista komst fyrst til valda í herforingjauppreisn árið 1933 þegar bráðabirgðastjórn Carlos Manuel de Céspedes y Quesada var steypt af stóli. Hann útnefndi síðan sjálfan sig yfirhershöfðingja kúbverska hersins með ofurstatign og réð í gegnum fimm manna þjóðstjóraveldi. Hann stýrði Kúbu þannig í gegnum strengjabrúðuforseta sína þar til hann var sjálfur kjörinn forseti árið 1940 eftir popúlíska kosningaherferð. Hann innleiddi nýja kúbverska stjórnarskrá árið 1940 sem var talin framfarasöm á sínum tíma og gegndi embætti forseta til ársins 1944. Eftir að kjörtímabili hans lauk settist hann að í Flórída en sneri aftur til Kúbu til að bjóða sig fram á ný árið 1952. Þar sem ljóst var að hann myndi tapa framdi Batista valdarán.

Sem einræðisherra naut Batista fjár-, hernaðar- og stjórnmálaaðstoðar frá ríkisstjórn Bandaríkjanna. Batista nam úr gildi stjórnarskrá ársins 1940 og svipti Kúbverja flestum réttindum, þar á meðal rétti til verkfalls. Hann snerist á sveif með ríkustu landeigendunum sem áttu stærstu sykurplantekrurnar og ríkti yfir stöðnuðum efnahag þar sem gjáin milli hinna ríku og fátæku breikkaði stöðugt. Brátt var mestallur sykuriðnaðurinn í höndum Bandaríkjamanna og um 70% alls ræktarlands var í eigu útlendinga. Ríkisstjórn Batista græddi kerfisbundið á því að arðræna Kúbu og gerði bæði samninga við bandarísku mafíuna, sem stjórnaði spilavítum, fíkniefna- og vændissölu í Havana, og við bandarísk stórfyrirtæki sem greiddu honum fúlgur fjár. Batista kvað niður óánægju sem braust oft út í stúdentaóeirðum og mótmælum með strangri ritskoðun og leynilögreglu sem beitti ofbeldi, pyntun og aftökum á almannafæri. Talningar á þeim sem voru drepnir með þessum hætti á stjórnartíð Batista eru nokkuð á reiki; hinar lægstu nema nokkrum hundruðum eða þúsundum og hinar hæstu um 20.000.

Skæruliðar undir stjórn Fidels Castro háðu stríð á landsbyggðinni gegn Batista frá desember 1956 til desember 1958. Batista var loks sigraður af uppreisnarmönnum undir stjórn Che Guevara í orrustu við Santa Clara á nýársdag 1959. Batista flúði eyjuna með persónuleg auðævi sín og kom til dóminíska lýðveldisins, þar sem bandamaður hans, Rafael Trujillo, réð með einræðisvaldi. Batista fékk síðar hæli hjá stjórn António de Oliveira Salazar í Portúgal og bjó þar fyrst á Madeiraeyjum og síðar í Estoril nálægt Lissabon. Batista tók þátt í viðskiptum á Spáni og bjó þar í Guadalmina nærri Marbella þegar hann lést úr hjartaáfalli þann 6. ágúst 1973.

Tilvísanir

Forsætisráðherrar Kúbu
Forsetar Kúbu
Leiðtogar Kalda stríðsins
Stjórnmálaleiðtogar í seinni heimsstyrjöldinni
Father of the Pride

Father of the Pride eru bandarískir teiknimyndaþættir. Þættirnir eru sköpunarverk Jeffrey Katzenberg og byrjaði framleiðsla á þáttunum árið 2004. Þeir eru gerðir fyrir NBC sjónvarpsstöðina.

Aðalpersónur
 Larry - Eiginmaður Kate, faðir Sierra og Hunter.
 Kate - Eiginkona Larrys, móðir Sierra og Hunter.
 Sierra - Táningsdóttir Larrys og Kate.
 Hunter - Táningssonur Larrys og Kate.
 Sarmoti - Arch-nemesis og tengdafaðir Larry, faðir Kate, og afi Sierra og Hunter.
 Snack - Vinur Larrys.
 Siegfried & Roy - Tvær töframenn.

Teiknimyndir
Bandarískir grínþættir
Emile Heskey

Emile Heskey (fæddur 11. janúar 1978) er fyrrum enskur framherji í knattspyrnu. Meðal liða sem Heskey hefur leikið með eru Leicester City, Liverpool og Aston Villa. Heskey hefur spilað 62 landsleiki fyrir England og skorað í þeim sjö mörk.

Enskir knattspyrnumenn
The Notorious B.I.G.

Christopher George Latore Wallace (21. maí 1972 –  9. mars 1997, betur þekktur sem The Notorious B.I.G., Biggie Smalls eða einfaldlega “Biggie”) var bandarískur rappari frá Brooklyn, New York. Alinn upp í Bed-stuy partinum af Brooklyn á gullaldartímabili rappsins, Biggie hafði miklar rætur við hiphop menninguna sem einkenndi New York síðan uppúr 1970. Þekktur fyrir djúpa, auðþekkjanlega rödd og texta sem gátu verið fyndnir og upplyftandi en einnig mjög grófir og myrkir og fjölluðu oftar en ekki um hans eigin reynslu af því að alast upp við fátækt og fíkniefnasölu. Hann var líka þekktur fyrir að vera með orðaforða og hæfileika í textasmíði langtumfram kollega sína í rappinu og hefur oft verið kallaður einn af bestu “storytellers” í sögu rappsins. Fyrsta platan hans “Ready to die” er talin ein af bestu plötum sögunar og innsiglaði Biggie sem einn af bestu rappörum allra tíma. Hann lést í Los Angeles árið 1997. Biggie hafði farið til Los Angeles til að kynna næstu plötuna sína, “Life after death”, nokkrum mánuðum eftir að Tupac var myrtur í las vegas í kjölfar East coast/West coast stríðsins svokallaða. Með því að kynna plötuna í Los Angeles vildi Biggie sýna að dramanu væri lokið. Eftir að hafa yfirgefið útgáfupartýið ásamt föruneyti sínu stoppuðu þeir á rauðu ljósi. Það var þá sem annar bíll keyrði við hlið þeirra og skaut inn í bil Biggie. Hann lést samstundis. Morðinginn er enn ófundinn. Biggie varð aðeins 24 ára gamall.

Hann náði aðeins að gefa út tvær plötur á sinni lífstíð sem eru Ready To Die, 1994 og Life After Death, 1997. Sú fyrirnefnda seldist í 4 milljónum eintakum í Bandaríkjunum en sú síðarnefnda seldist í 5 milljónum eintaka í B. Hann átti lög eins og Juicy, Hypnotize, Sky’s the limit og Big Poppa sem sýndu mýkri hliðina á honum á meðan lög eins og The warning, Kick in the door, Machine gun funk , Suicidal thoughts og unbelievable sýna hann sem frábæran textasmið með tök á rappstíl sem fáir ná að jafna.

Árið 2020 varð Biggie sjöundi rapparinn til að verða tekinn inn í the Rock’n Roll hall of fame.

Bandarískir rapparar
Alexis Sánchez

Alexis Alejandro Sánchez Sánchez (fæddur 19. desember 1988) er síleskur knattspyrnumaður sem spilar með félaginu Olympique de Marseille í Frakklandi og síleska landsliðinu. Hann er markahæsti landsliðsmaður heimalands síns.

Sánchez hóf ferilinn með Cobreloa í heimalandinu en hélt til Ítalíu árið 2006 og spilaði með Udinese til 2011. Árin 2006-2008 var hann þó í láni til félaganna Colo-Colo í Síle og River Plate í Argentínu. Hann hélt svo til FC Barcelona og var þar til ársins 2014 og vann nokkra titla með félaginu. Þá fór hann til Arsenal F.C.. Á tímabilinu 2016–2017 skoraði Sánchez 30 mörk og átti 14 stoðsendingar.

Sánchez yfirgaf Arsenal árið 2018 og hélt til Manchester United í skiptum fyrir Armenann Henrikh Mkhitaryan. Gengi hans hjá United var brösugt og meiðsli hrjáðu hann. Hann ákvað  að halda til Inter á Ítalíu á láni tímabilið 2019-2020 ásamt félaga sínum úr United Romelu Lukaku og samdi við félagið til 3 ára í ágúst 2020. Hann vann Serie A titil með Inter tímabilið 2020-2021.

Síleskir knattspyrnumenn
Cyttaria

Cyttaria er ættkvísl asksveppa. Um 10 tegundir tilheyra Cyttaria, og finnast í Suður-Ameríku og Ástralíu í tengslum við eða vaxandi á trjám af ættkvíslinni Nothofagus. Svonefndur "llao llao" sveppur Cyttaria hariotii, einn af algengustu sveppum í skógum Andes-Patagóníu skóga, hefur reynst geyma gerilinn Saccharomyces eubayanus, sem gæti verið upphaf kuldaþols ræktunargers Saccharomyces pastorianus. Cyttaria var upphaflega lýst af sveppafræðingnum Miles Joseph Berkeley 1842.

Tilvísanir

Asksveppir
Nika-óeirðirnar

Nika-óeirðirnar eru götubardagi og uppþot sem urðu í janúar árið  árið 532 í Konstantínópel og beindust gegn Justinianus 1.

Á leikvanginum Hippodrome sem í norrænu máli var kallaður Paðreim voru haldar veðreiðar og þar brutust út  harðvítug átök milli fylgismanna liða sem báru mismunandi liti. Orðið Nika sem óeirðirnar eru kenndar við eru taldar vera hróp fylgismanna og merkja sigur.

Tenglar 
 The Nika Revolt Violent Uprising in Early Medieval Byzantium

Austrómverska keisaradæmið
Paðreimur

Paðreimur (gríska: Ἱππόδρομος τῆς Κωνσταντινουπόλεως, umritað: Hippódromos tēs Kōnstantinoupóleōs) var leikvangur í Konstantínópel, höfuðborg Austrómverska keisaradæmisins. Í dag er torg á lóð paðreimsins sem heitir Sultanahmet Meydanı („Ahmet sóldans torg“) en aðeins einhverjar rústir eru eftir af leikvangnum.

Konstantínópel
Austrómverska keisaradæmið
Misodendrum

Misodendrum er ættkvísl hálfsníkjujurta sem vaxa eins og mistlilteinn á ýmsum tegundum Nothofagus. Tegundirnar eru einvörðungu í Suður Ameríku. Nafn ættkvíslarinnar er misritað á ýmsa vegu, þar á meðal Misodendron og Myzodendron.

Misodendrum er sett í sína eigin ætt, Misodendraceae, í ættbálkinum Santalales.

Þessar tegundir eru almennt nefndar á ensku: feathery mistletoes.

Tegundir
Síðan maí 2015, hafa eftirfarandi tegundir verið viðurkenndar af The Plant List:

Sjá einnig
Sníkill

Tilvísanir

Ytri tenglar
 Misodendraceae in L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards). The families of flowering plants 
 Misodendraceae at Parasitic plants

Sníkjuplöntur
Misodendron angulatum

Misodendron angulatum er viðarkennd jurt sem var fyrst lýst af Rodolfo Amando Philippi. Misodendron angulatum er í ættkvíslinni Misodendron og ættbálkinum Misodendraceae. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

Tilvísanir

Sníkjuplöntur
Misodendron brachystachyum

Misodendron brachystachyum er viðarkennd jurt sem var fyrst lýst af Augustin Pyrame de Candolle. Misodendron brachystachyum er í ættkvíslinni Misodendron og ættbálkinum Misodendraceae. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

Tilvísanir

Sníkjuplöntur
Misodendron gayanum

Misodendron gayanum er viðarkennd jurt sem var fyrst lýst af  Van Tiegh.. Misodendron gayanum er í ættkvíslinni Misodendron og ættbálkinum Misodendraceae. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

Tilvísanir

Sníkjuplöntur
Misodendron quadriflorum

Misodendron quadriflorum er viðarkennd jurt sem var fyrst lýst af  Augustin Pyrame de Candolle. Misodendron quadriflorum er í ættkvíslinni Misodendron og ættbálkinum Misodendraceae. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

Tilvísanir

Sníkjuplöntur
Misodendron linearifolium

Misodendron linearifolium  er viðarkennd jurt sem var fyrst lýst af Augustin Pyrame de Candolle. Misodendron linearifolium er í ættkvíslinni Misodendron og ættbálkinum Misodendraceae. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

Tilvísanir

Sníkjuplöntur
Misodendron macrolepis

Misodendron macrolepis er viðarkennd jurt sem var fyrst lýst af Rodolfo Amando Philippi. Misodendron macrolepis er í ættkvíslinni Misodendron og ættbálkinum Misodendraceae. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

Tilvísanir

Sníkjuplöntur
Misodendron oblongifolium

Misodendron oblongifolium er viðarkennd jurt sem var fyrst lýst af Augustin Pyrame de Candolle. Misodendron oblongifolium er í ættkvíslinni Misodendron og ættbálkinum Misodendraceae. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

Tilvísanir

Sníkjuplöntur
Misodendron punctulatum

Misodendron punctulatum er viðarkennd jurt sem var fyrst lýst af Joseph Banks, Soland. och Forst. f.. Misodendron punctulatum er í ættkvíslinni Misodendron og ættbálkinum Misodendraceae. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

Misodendrum punctulatum er hálfsníkjuplanta  sem vex eins og  mistilteinn á ýmsum tegundum Nothofagus, sérstaklega á lauffellandi tegundum eins og N. antarctica og N. pumilio, en einnig á sígrænum; N. dombeyi og N. betuloides.

Lýsing
Misodendrum punctulatum myndar smáan, marggreinóttann runna sem verður um 25 sm hár. Blöðin eru hreisturlaga og með takmarkaðri ljóstíllífunargetu. Smá blöðin myndast á vorin í blaðöxlunum á annars árs vexti. Þau mynda svo smá fræhylki með hærðum burstum. Þau dreifast með vindi og festast á trjágreinum með burstunum. Þessi ættkvísl; Misodendrum, eru einu vinddreifðu hálfsníkjujurtirnar í Santalales ættbálki.

Útbreiðsla og búsvæði
Misodendrum punctulatum er villt í suðurhluta Chile og lágfjöllum Andesfjalla í Patagóníu í suður Argentínu, þar sem hún vex upp í 2000m hæð. Allsstaðar er hún neðan við trjálínu og í lægri hæðum er hún í dölum. Hún kýs norðurhlíðar, bæði í vægum skugga og í djúpum skugga. Hún þarfnast raka með nægri úrkomu og að þurrkatímabil séu ekki lengri en mánuður.

Vistfræði
Misodendrum punctulatum vex sem hálfsníkjuplanta; hún getur ljóstillífað en nær einnig í hluta næringarefna sinna frá hýsli sínum svipað og mistilteinn. Hún sýkir tré af ættkvíslinni Nothofagus, sérstaklega á lauffellandi tegundum eins og N. antarctica og N. pumilio, en einnig á sígrænum; N. dombeyi og N. betuloides.  Hún dreifist til nýrra trjáa með fræjum sem berast með vindi og hæringin á fræjunum festir þau við litlar greinar á heppilegum hýslum. Þessar greinar eru yfirleitt yngri en fjögurra ára, sem bendir til þess að fræin nái ekki að spíra í gegn um þykkari börk. Það er "meðgöngutími" sem tekur nokkur ár þar sem plantan dregur alla sína næringu úr hýsiltrénu. Eftir það byrjar hún að mynda nýja sprota.

Tilvísanir

Sníkjuplöntur
Sandelviðarbálkur

Santalales er ættbálkur blómstrandi plantna með heimsútbreiðslu, en mest í hitabelti og heittempruðum svæðum. Hann dregur nafn sitt af einkennisætt sinni Santalum (sandalviður). Mistilteinn er algengt nafn fyrir fjölda sníkjuplantna ættbálksins.

Flokkun 

APG III system frá 2009 (lítið eitt breytt frá APG II system frá 2003 og APG system frá 1998) hefur þessa skiftingu:
 ættbálkur Santalales
 ætt Balanophoraceae
 ætt Loranthaceae
 ætt Misodendraceae
 ætt Olacaceae
 ætt Opiliaceae
 ætt Santalaceae
 ætt Schoepfiaceae

Angiosperm Phylogeny website bendir á að Olacaceae (sensu APG II) sé ekki gild ætt og þyrfti að skifta upp. Að auki, bendir til að ágreiningur sé um Santalaceae sem þurfi að innihalda Viscaceae. Rannsóknir byggðar á DNA röðun bendi einnig til að ættin Schoepfiaceae ætti að vera endurvakin (eins og hefur verið gert í APG III-útgáfunni) til að innihalda Schoepfia (áður í Olacaceae), Arjona og Quinchamalium (báðar áður taldar til Santalaceae).

Í flokkunarkerfi Dahlgren er Santalales í yfirættbálkinum Santaliflorae (einnig nefnd Santalanae). Cronquist system frá (1981) notar þessa uppsetningu:
 ættbálkur Santalales
 ætt Medusandraceae
 ætt Dipentodontaceae
 ætt Olacaceae
 ætt Opiliaceae
 ætt Santalaceae
 ætt Misodendraceae
 ætt Loranthaceae
 ætt Viscaceae
 ætt Eremolepidaceae
 ætt Balanophoraceae

Ættirnar Viscaceae og Eremolepidaceae eru taldar til Santalaceae af APG.  Ættkvíslirnar Dipentodon (Dipentodontaceae) ogd Medusandra (ættin Medusandraceae) eru álitnar óstaðsettar af APG II (sem og ættin Balanophoraceae, nú líklegar til að verða endurinnsettar; sjá fyrir ofan).
Ættin Medusandraceae skiftist í tvær ættkvíslir: Soyauxia og Medusandra. Sameindarannsóknir staðsetur þær innan ættarinnar Peridiscaceae í ættbálknum Saxifragales. Kínverska ættin Dipentodon er nálægt Tapiscia og er líkleg til að mynda nýjan ættbálk; Huerteales með Tapisciaceae og ættkvíslinni Perrottetia sem var áður í ættinni Celastraceae.

Tilvísanir

 
 
 Santalales on the Parasitic Plant Connection web page
 NCBI Taxonomy Browser
Þjórsárbrú

Þjórsárbrú er brú yfir Þjórsá við hringveginn. Ný brú var tekin í notkun árið 2003 en hún er tæpum kílómetra frá eldri brú sem var tekin í notkun árið 1895 og endurbætt árið 1949.

Heimildir 
 Vígð Þjórsárbrúin, Ísafold, 64. tölublað (31.07.1895), Bls. 253 
 Ný Þjórsárbrú tekin í notkun

Þjórsá
Brýr á Íslandi
Fimmta franska lýðveldið

Fimmta franska lýðveldið er núverandi stjórnarfyrirkomulag Frakklands. Fimmta lýðveldið kom í stað fjórða franska lýðveldisins þann 4. október 1958, en fjórða lýðveldið hafði verið stofnað árið 1946. Við stofnun fimmta lýðveldisins var brotin hefð þingræðis í Frakklandi og framkvæmtarvaldið eflt. Fimmta lýðveldið var stofnað með nýrri stjórnarskrá þann 4. október 1958 og lögfest með þjóðaratkvæðagreiðslu þann 28. september sama ár. Maðurinn á bak við stjórnarskrárbreytingarnar var Charles de Gaulle, sem varð síðan fyrsti forseti fimmta lýðveldisins.

Fimmta lýðveldið er forsetaþingræði samkvæmt þeim völdum sem forsetanum er ljáð. Forsetinn er kosinn í almennum kosningum sem settar voru á fót í atkvæðagreiðslu árið 1962. Fimmta lýðveldið er næstlanglífasta lýðveldisríki Frakklands á eftir þriðja lýðveldinu.

Forsetar fimmta lýðveldisins

Stofnað 1958
Saga Frakklands
Frönsk stjórnmál
Viscum

Viscum er ættkvísl 70–100 tegunda mistilteina, ættaðir frá tempruðum og hitabeltissvæðum Evrópu, Afríku, Asíu og Ástralasíu. Hingað til hefur ættkvíslin verið í sinni eigin ætt; Viscaceae, en nýlegar erfðafræðirannsóknir "Angiosperm Phylogeny Group" sýna að hún tilheyri innan sandalviðarætt, Santalaceae.

Þetta eru viðarkenndar, hálfsníkjujurtir runnar með 15 til 80 sm langar greinar. Hýslar þeirra eru viðarkenndir runnar og tré. Blöðin koma lárétt út frá greinunum, eru í gagnstæðum hvirfingum og eru með nokkra ljóstillífun (minniháttar í sumum tegundum, sérstaklega V. nudum), en jurtin dregur steinefni og vatn úr hýslinum. Mismunandi tegundir af Viscum vaxa yfirleitt á mismunandi hýsiltegundum; flestar tegundir vaxa á mismunandi hýsiltegundum.

Blómin eru óásjáleg, grængul, 1 - 3 mm í þvermál. Berin eru hvít, gul, rauðgul eða rauð þegar þau þroskast, með eitt eða fleiri fræ í mjög klístruðum vökva; fræjunum er dreift þegar fuglar éta berin, og fjarlægja þeir berin með því að þurrka þau af gogginum með því að nudda honum við greinar þar sem þau geta spírað.

Eituráhrif í Viscum
Viscum tegundir eru eitraðar mönnum; að éta berin gerir púlsinn veikan og heftarlegar meltingartruflanir.  Að minnsta kosti eitt af virkum efnum hans er lektín viscumin, sem er verulega eitrað. Þrátt fyrir þetta hafa margar tegundir dýra aðlagast því að borða ávöxtinn sem verulegum hluta næringar þeirra.

Valdar tegundir

 Viscum album – Evrópskur mistilteinn
 Viscum articulatum
 Viscum bancroftii
 Viscum capense – 
 Viscum coloratum – 
 Viscum combreticola Engl. – 
 Viscum cruciatum –  
 Viscum diospyrosicola
 Viscum fargesii
 Viscum liquidambaricola
 Viscum loranthi
 Viscum minimum
 Viscum monoicum
 Viscum multinerve
 Viscum nudum
 Viscum orientale
 Viscum ovalifolium
 Viscum rotundifolium L.f. – 
 Viscum triflorum
 Viscum whitei
 Viscum yunnanense

Tilvísanir

Flora of China: Viscum
Flora of Pakistan: Viscum
Flora Europaea: Viscum
"Viscum L". Australian Plant Name Index (APNI), IBIS database. Centre for Plant Biodiversity Research, Australian Government.
Mistletoe Pages: Viscum 

Sníkjuplöntur