alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Giambattista Basile

Giambattista Basile (um 1575 – 23. febrúar 1632) var ítalskt skáld og þjóðsagnasafnari, bróðir söngkonunnar og tónskáldsins Adriana Basile og tónskáldsins Lelio Basile.

Hann fæddist í Kampaníu en gerðist sem ungur maður málaliði hjá Lýðveldinu Feneyjum og vann sem hermaður í nýlendu þess, Krít. Þar kynntist hann bókmenntamönnum og hóf ritstörf. Um 1611 fylgdi hann systur sinni til Mantúu og gerðist hirðmaður Vincenzo Gonzaga. 

Síðar sneri hann aftur til Napólí og bjó þar til dauðadags. Adriana, systir hans, lét gefa þar út eftir dauða hans verkið sem hann er þekktastur fyrir, Lo cunto de li cunti eða Fimmdægru, þar sem tíu sagnakonur segja hver sína sögu í fimm daga, alls fimmtíu sögur. Hann er talinn hafa byggt sögurnar á ævintýrum sem hann heyrði á ferðum sínum fyrir Feneyjar eða smásögum unnum upp úr þeim. Sögurnar eru skrifaðar á mállýsku Napólíbúa, napóletönsku. Þær eru ritaðar í stíl hirðbókmennta barokktímans. Sumar af þessum sögum rötuðu síðar inn í sagnasöfn franskra rithöfunda á 17. og 18. öld á borð við Madame d'Aulnoy og Charles Perrault, og þjóðsagnasafn Grimmsbræðra á 19. öld. Sem dæmi má nefna sögurnar Mjallhvít og dvergarnir sjö (La schiavottella), Öskubuska (Cenerentola), Þyrnirós (Sole, Luna e Talia) og Garðabrúða (Petrosinella).

Ítalskir þjóðsagnasafnarar
Ítalskir rithöfundar
Ítölsk skáld
Kaffifífill

Kaffifífill eða sikoría (fræðiheiti: Cichorium intybus) er fjölær matjurt sem er ræktuð bæði vegna blaðanna, sem eru notuð í salöt, og rótarinnar, sem er ristuð og notuð sem kaffibætir. Til er fjöldi ræktunarafbrigða sem geta verið mjög ólík. Þau algengustu eru ýmis afbrigði radicchio og belgísk endíva (Witloof). Hrokkin endíva eða vetrarsalat (Cichorium endivia) er skyld en ólík tegund.

Afbrigði

Körfublómaætt
Fjölært grænmeti
Wikivoyage

Wikivoyage er ókeypis ferðahandbók á sjö tungumálum. Hún opnaði í september 2006. Wikivoyage er eitt af systurverkefnum Wikipediu.

Wiki
Vefsíður
Universidade Federal da Bahia

Háskólinn í Bahia (Universidade Federal da Bahia, oft nefndur UFBA) er ríkisrekinn rannsóknarháskóli í Salvador, Bahia, Brasilíu. 

Skólinn var stofnaður árið 1946.

Tilvísanir

Tenglar 

 UFBA – opinber vefsíða skólans

Háskólar í Brasilíu
Universidade Federal de Minas Gerais

Háskólinn í Minas Gerais (Universidade Federal de Minas Gerais, oft nefndur UFMG) er ríkisrekinn rannsóknarháskóli í Beló Horizonte, Minas Gerais, Brasilíu.

Skólinn var stofnaður árið 1927.

Tilvísanir

Tenglar 

UFMG – opinber vefsíða skólans

Háskólar í Brasilíu
Universidade Estadual de Feira de Santana

Háskólinn í Feira de Santana (Universidade Estadual de Feira de Santana, oft nefndur UEFS) er ríkisrekinn rannsóknarháskóli í Feira de Santana, í Bahia, í Brasilíu.

Skólinn var stofnaður árið 1976.

Tilvísanir

Tenglar 

UEFS – opinber vefsíða skólans

Háskólar í Brasilíu
Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca

Háskólinn Celso Suckow da Fonseca (Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca, oft nefndur CEFET-RJ) er ríkisrekinn rannsóknarháskóli í Rio de Janeiro í Brasilíu.

Skólinn var stofnaður árið 1917.

Tilvísanir

Tenglar 

CEFET-RJ  – opinber vefsíða skólans

Háskólar í Brasilíu
Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais

Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais (oft nefndur CEFET-MG) er ríkisrekinn rannsóknarháskóli í Belo Horizonte, Minas Gerais, Brasilíu.

Skólinn var stofnaður árið 1927.

Tilvísanir

Tenglar 

CEFET-MG – opinber vefsíða skólans

Háskólar í Brasilíu
Chittagong

Chittagong (Chittagonian, Bengali: চট্টগ্রাম, Chôţţogram) er helsta hafnarborg og önnur stærsta borg Bangladess. Hún liggur við baka Karnaphulifljóts.

Borgir í Bangladess
Florianópolis

Florianópolis er stórborg í Santa Catarina-fylki í Brasilíu með yfir 400 þúsund íbúa.

Borgir í Brasilíu
Aracaju

Aracaju er stórborg í Sergipe-fylki í Brasilíu.

Borgir í Brasilíu
Sergipe

Sergipe er fylki í norðaustur-Brasilíu. Fylkishöfuðborgin er Aracaju.

Fylki Brasilíu
Rio Grande do Norte

Rio Grande do Norte er fylki í norðaustur-Brasilíu. Fylkishöfuðborgin er Natal.

Fylki Brasilíu
Rio Grande do Sul

Rio Grande do Sul er fylki í Suður-Brasilíu. Fylkishöfuðborgin er Porto Alegre.

Í norður er Santa Catarina-fylki, í austur er Atlantshaf, í suður og í vestur er Argentína.

Fylki Brasilíu
Porto Alegre

Porto Alegre er stórborg í Rio Grande do Sul-fylki í Brasilíu með yfir 1,4 milljón íbúa.

Borgir í Brasilíu
Jarðvangur

Jarðvangur (e. geopark) er svæði sem inniheldur merkilegar jarðminjar og kemur þeim á framfæri. Hugtakið jarðvangur er skilgreint af UNESCO - Menningarmálastofnun Sameinuðu þjóðanna.

Jarðvangar á Íslandi

Katla jarðvangur 
Katla jarðvangur var stofnaður 19. nóvember 2010 og nær yfir sveitarfélögin Rangárþing eystra, Mýrdalshrepp og Skaftárhrepp. Jarðvangurinn fékk alþjóðlega vottun í september 2011.

Reykjanes jarðvangur 
Reykjanes jarðvangur var stofnaður 13. nóvember 2012 og nær yfir sveitarfélögin Grindavíkurbæ, Reykjanesbæ, Sandgerðisbæ, Sveitarfélagið Garð og Sveitarfélagið Voga. Jarðvangurinn hefur sótt um alþjóðlega vottun.

Tenglar 
 Heimasíða Kötlu jarðvangs
 Heimasíða Reykjanes jarðvangs

Erlendir tenglar 
International Network of Geoparks (UNESCO)
European Geoparks Network
Asia Pacific Geoparks Network

Jarðvangur
Ætifífill

Ætifífill (fræðiheiti: Helianthus tuberosus) er fjölær jurt, náskyld sólblómi, sem er upprunnin á austurströnd Norður-Ameríku. Ætifífill er aðallega ræktaður vegna ætra rótarhnýða. Hnýðin eru oft elduð á svipaðan hátt og kartöflur en innihalda inúlín í stað sterkju. 

Rótargrænmeti
Fjölært grænmeti
Bókasafn Dagsbrúnar

Bókasafn Dagsbrúnar er sérfræðisafn á sviði atvinnulífsrannsókna og verkalýðsmála, sem og handbókasafn fyrir ReykjavíkurAkademíuna. Stofn Dagsbrúnarsafnsins er bókasafn Héðins heitins Valdimarssonar en þegar bókasafnið var stofnað á 50 ára afmæli Verkamannafélagsins Dagsbrúnar þann 26. janúar 1956 gaf frú Guðrún Pálsdóttir, ekkja Héðins félaginu bókasafn manns síns til minningar um hann.

Þann 27. nóvember 2003 gerðu ReykjavíkurAkademían og Efling með sér samkomulag sem fól í sér að safnið verður áfram í eigu Eflingar en ReykjavíkurAkademían annast daglegan rekstur þess og vörslu. Safnið er staðsett í húsnæði ReykjavíkurAkademíunnar við Þórunnartún í Reykjavík.

Safnkostur 
Á safninu eru um 8.500 titlar og 11.700 bindi sem eru skráð í Gegni, samskrá íslenskra bókasafna. Á safninu eru einnig um 3.000 bækur í bráðabirgðaskrá, margar þeirra á ensku, þýsku, Norðurlandamálum, rússnesku og esperantó og margar þeirra tengdar verkalýðshreyfingum erlendis. 

Stofn Bókasafns Dagsbrúnar eru dagblöð, tímarit, bækur og önnur gögn tengd verkalýðshreyfingunni. Stór hluti safnkostsins eru bækur frá 20. öld, almennt safn innlendra og erlendra rita sem bera pólitískri sögu safnsins vitni, þar má t.d. finna heildarverk frumkvöðla marxismans.

Meginstofn safnsins hefur verið fenginn að gjöf, stundum frá höfundum eða útgáfufélögum en aðallega frá einstaklingum. Stærsta gjöfin kom frá Þóri Daníelssyni eftir andlát hans árið 2008 en hann var bókavörður safnsins á árunum 1973 til 1998. Meðal annarra einstaklinga sem hafa gefið safninu stórar gjafir í gegnum árin eru: Geir Jónasson, Ásta Björnsdóttir ekkja Þorsteins Finnbjarnarsonar, Eyjólfur R. Árnason, Runólfur Björnsson, Guðrún Bjarnadóttir, Skúli Skúlason og Ágústa Jónsdóttir, Ásgeir Pétursson og Dýrleif Árnadóttir, dánarbú Sverris Kristjánssonar, Eðvarð Sigurðsson, Selma Hannesdóttir, Þorvaldur Þorvaldsson og Félag bókagerðarmanna.

Aðstaða 
Á safninu er góð vinnuaðstaða og ein tölva er til afnota fyrir gesti safnsins og hægt er að leigja borð á bókasafninu fyrir ákveðið mánaðargjald.
Á safninu er skanni sem safngestir geta fengið afnot af. Félagar í ReykjavikurAkademíunni sem hafa skrifstofur á staðnum geta fengið bækur að láni en einungis í innanhússlán.

Bóksala 
Á safninu eru nokkrar bækur til sölu, aðallega tvítök úr safnkostinum, hægt er að skoða bókalistann og panta á netinu í gegnum Biblio.com eða koma við á safninu og kíkja á listann þar.

Opinn aðgangur 
Bókasafn Dagsbrúnar styður frjálst aðgengi að upplýsingum og þekkingu og hefur starfsfólk safnsins aðstoðað höfunda við að koma verkum sínum í opinn, rafrænan aðgang þar sem allir geta nálgast verkið á auðveldan hátt.  Hér má sjá þær bækur sem safnið hefur nú þegar komið í opinn aðgang.

Heimildir 
Vefsíða Bókasafns Dagsbrúnar

Íslensk bókasöfn
Verkalýðsbarátta
Keltametall

Keltametall er tónlistarstefna sem er undirstefna þungarokks sem kom fram á Írlandi á tíunda áratug tuttugustu aldar. Líkt og nafnið gefur til kynna er um að ræða bræðing af þungarokki og keltneskum þjóðlagaáhrifum. Írsku hljómsveitirnar Cruachan, Primordial og Waylander voru brautryðjendur keltametals en tónlistarstefnan hefur síðar náð fylgi utan Írlands.

Þungarokk

nl:Folkmetal#Keltische metal
Escadaria Selarón

Escadaria Selarón eru heimsþekktar tröppur í Rio de Janeiro í  Brasilíu. Þær eru verk listamannsins Jorge Selarón  frá Chile en hann tileinkar tröppurnar fólki í Brasilíu. 

Tildrög listaverksins voru að árið 1990 hóf Selarón að gera við tröppur sem voru í niðurníðslu við hús hans. Nágrannar hans gerðu í fyrstu grín að framkvæmdinni en hann þakti tröppurnar brotum úr bláum, grænum og gulum flísum en þeir litir eru í fána Brasilíu. Gerð þessa tröppulistaverks varð seinna ástríða hjá honum en hann hafði áður málað málverk og hélt því áfram eingöngu til að fjármagna tröppuverkið.  Hann þakti tröppurnar með flísum, leirbrotum og speglum.

Tröppurnar liggja frá  Joaquim Silva stræti og  and Pinto Martins stræti sem opinberlega er þekkt sem  Manuel Carneiro stræti og í gegnum  Lapa og  Santa Teresa hverfin í Ríó. Það eru 250 tröppur sem ná yfir 125 metra og þær eru þakktar yfir 2000 flísum frá yfir 60 löndum. Um leið og einum hluta lauk þá byrjaði Selarón á öðrum hluta þannig að þetta varð listaverk sem alltaf var í smíðum. Selarón leit svo á að verkinu yrði aldrei búið og myndi ekki taka endi nema með dauða hans. Upprunalega var efniviður í verkið fenginn með því að endurnýta rusl frá byggingarsvæðum og því sem átti að henda. Seinna meir voru flísarnar gefnar til verksins af framlögum fólks um allan heim.  300 af hinum yfir 2000 flísum sem eru í verkinu eru handmálaðar af Selarón og sýna vanfæra afríska konu. Selarón útskýrði það ekki nema með því að það væri persónulegt vandamál úr fortíð hans.

Jorge Selarón
Jorge Selarón fæddist í Chile árið 1947.

Rio de Janeiro
Brasilískir listamenn

pt:Jorge Selarón
Knattspyrnusamband Eyjaálfu

Knattspyrnusamband Eyjaálfu (skammstöfun: OFC) er yfirumsjónaraðili Knattspyrnu í Eyjaálfu. Aðildarfélög sambandsins eru Papúa Nýja-Gínea, Nýja Sjáland og eyríki á borð við Tonga og Fídjieyjar.

Af sex aðildarfélögum FIFA er OFC það minnsta og fótbolti er ekki á meðal vinsælustu íþrótta ríkjanna. Eftir brotthvarf Ástralíu í Knattspyrnusamband Asíu varð Nýja Sjáland stærsta aðildarfélag sambandsins. Brotthvarfið gerði einnig það að verkum að eina atvinnudeild sambandsins hvarf.

Sambandið var stofnað 1966. Stofnfélagar voru knattspyrnusambönd Ástralíu, Nýja Sjálands og Filippseyja. Sama ár var sambandið staðfest af FIFA sem fullgildur meðlimur og fékk sæti í stjórn FIFA. Í maí 2004 varð Nýja-Kaledónía tólfti meðlimur sambandsins. 1. janúar 2006 varð Ástralía meðlimur knattspyrnusambands Asíu og á næstu árum sóttu Norður-Marínaeyjar og Palá um sem áheyrnarfulltrúar knattspyrnusambands Asíu.

Heimildir 

Alþjóðastofnanir
Wiki

Wiki er vefsvæði sem leyfir notendum að bæta við, breyta eða eyða innihaldinu í gegnum netvafra með einföldu ívafsmáli eða textaritli. Wikar eru keyrðir á wiki-hugbúnaði og eru flestir búnir til með samvinnu notenda.

Wikar eru notaðir í margvíslegum tilgangi. Þeir geta verið opnir samfélagsvefir á veraldarvefnum eða settir upp sem innri vefir fyrirtækja, stofnana eða samtaka. Ólíkar reglur geta gilt um aðgangsheimildir notenda og um efnistök.

Ward Cunningham þróaði fyrsta wikann, WikiWikiWeb og lýsti honum sem „einfaldasta mögulega vefgagnagrunninum.“ Orðið „wiki“ er komið úr havaísku og merkir fljótur eða snöggur.

Heimildir

Vefsíður
Eyja Játvarðs prins

Eyja Játvarðs prins (Prince Edward Island, oft skammstafað PEI) er kanadískt fylki og eyja undan austurströnd Kanada. Eyjan er talin til Sjófylkja Kanada, ásamt Nýju-Brúnsvík og Nýja-Skotlandi, hún er 5,660 km2 að stærð og þar búa um 155.000 manns (2019). Stærsta borgin þar heitir Charlottetown. Ríkjabandalagsbrúin (e. Confederation Bridge) tengir eyjuna við fastalandið.  Eyjan er þekkt fyrir fjölda þjóðgarða, auk þess að vera sögusvið sögunnar um Önnu í Grænuhlíð. Hún er nefnd í höfuðið á Játvarði prins (1767–1820), hertoganum af Kent og Strathearn, en hann var fjórði sonur Georgs III konungs og faðir Viktoríu Bretadrottningar.

Tenglar 

 Opinber heimasíða yfirvalda á eynni

Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði
Eyjar við Kanada
Eyjar í Atlantshafi
Hjálmlaukur

Hjálmlaukur (fræðiheiti: Allium ×proliferum) er svipaður venjulegum matlauk en í stað blóma vaxa litlir æxlilaukar efst á stilknum. Erfðarannsóknir hafa sýnt fram á að hjálmlaukur er blendingur matlauks (A. cepa) og pípulauks (A. fistulosum). Hægt er að borða bæði sjálfan laukinn, blöðin og æxlilaukana. Laukurinn er oftast frá 0,5 til 3 sentimetrar að stærð.

Á enski kallast hjálmlaukurinn einnig gangandi laukur, vegna þess að stilkarnir svigna oft undan þunga lauksinns og síga þá niður á jörð og festa þar rætur, á þann hátt dreifir hann sér oft. Einnig hefur hann verið nefndur egypski laukurinn, og ein saga þess nafns segir að hann hafi verið fluttur til Evrópu af Rómafólki.

Það að mynda lauka í stað blóma efst á stilkum, má sjá hjá fleiri tegundum lauka eins og hvítlauk (A. sativum).

Myndasafn

Tilvísanir

Heimildir 
 

Fjölært grænmeti
Laukar
Sólberjarifs

Sólber (fræðiheiti: Ribes nigrum) er sumargrænn berjarunni af garðaberjaætt, algengur í Mið- og Norður-Evrópu og Norður-Asíu.

Útlit 
Sólberjarunnin er að jafnaði um 1 til 1,5 metri að hæð og ummáli en getur ná tveggja metra vexti við góð skilyrði. Greinarnar greinast strax frá jörðu og vex hann líkt og rifsberjarunninn. Hann er með lyktar kirtla og þykir mörgum hann þefillur. Blöðin eru fimmskipt og stakstæð. Berin svört og vaxa í klösum.

Heimildir 
 Ribes nigrum  á vef Lystigarðs Akureyrar (skoðað 21.01.2013)

Garðaberjaætt
Ber
Samstarfsverkefni opinberra aðila og einkaaðila

Samstarfsverkefni opinberra aðila og einkaaðila (enska: Public-private partnership, PPP eða P3) er verkefni þar sem ríki eða sveitarfélag gera samning við einkafyrirtæki um samstarf. Einkum á þetta við þar sem um er að ræða uppbyggingu innviða. Einkaaðilinn tekur þá á sig stóran hluta áhættunnar vegna fjárhagslegrar afkomu verkefnisins, tækniþróunar og framkvæmda og fær á móti tækifæri til að endurheimta kostnaðinn í afmarkaðan tíma með einkaleyfi á sölu, leigu eða innheimtu notendagjalda. Stundum veitir hið opinbera styrki eða flytur eignir til einkaaðilans til að draga úr áhættu hans eða gengst í ábyrgð fyrir lánum vegna verkefnisins. Oft eru stofnuð félög með sérstakan tilgang utan um slík verkefni með þátttöku fjármögnunaraðila, eins og banka.

Vinsældir slíkra samstarfsverkefna má rekja til takmarkana á skuldsetningu hins opinbera í upphafi 10. áratugar 20. aldar. Þau hafa verið gagnrýnd fyrir að draga úr gagnsæi í ríkisrekstri, fyrir að skapa hærri heildarkostnað fyrir skattgreiðendur þar sem krafa einkafyrirtækja um ávöxtun fjárfestingar er hærri en ávöxtunarkrafa ríkisskuldabréfa og fyrir að vera í reynd einkavæðing þar sem tímamörk einkaleyfisins eru ekki virt heldur framlengd aftur og aftur.

Samstarfsverkefni opinberra aðila og einkaaðila
Ríkisrekstur
Opinber innkaup
Félag með sérstakan tilgang

Félag með sérstakan tilgang (enska: Special purpose vehicle, SPV eða special purpose entity, SPE) er oftast hlutafélag af einhverju tagi sem stofnað er utan um sértæka eða tímabundna starfsemi. Slík félög eru oft stofnuð til að halda utan um tímabundin verkefni, eins og samstarfsverkefni opinberra aðila og einkaaðila eða flókin fjármögnunarverkefni til að einangra aðstandendur frá fjárhagslegri áhættu. 

Félög af þessu tagi eru líka notuð til að fela skuldir og eignir, breiða yfir tengsl aðila, í peningaþvætti og til að blása út markaðsvirði hlutabréfa með aðferðum eins og hringfjárfestingu.

Fyrirtæki
Hlutafélög
Opinbert fyrirtæki

Opinbert fyrirtæki eða ríkisfyrirtæki er fyrirtæki sem er að mestu eða öllu leyti í eigu ríkis eða sveitarfélaga. Slík fyrirtæki eru oft stofnuð um rekstur á vegum hins opinbera sem þjónar viðskiptalegum tilgangi. Engin algild skilgreining er á því hvaða skilyrði þarf að uppfylla til að fyrirtæki teljist opinbert fyrirtæki þar sem hið opinbera getur verið hluthafi í fyrirtækjum án þess að þau verði við það opinber fyrirtæki. Opinber fyrirtæki verða gjarnan til í kjölfar þjóðnýtingar, þar sem ætlunin er að gera rekstur stofnana líkari fyrirtækjarekstri til að bæta skilvirkni, þar sem hið opinbera á í samkeppni við einkafyrirtæki og þar sem hið opinbera fæst við rekstur vegna náttúrulegrar einokunar. Oftast gilda um slík fyrirtæki lög um opinber fyrirtæki eða sérlög um tiltekin fyrirtæki. Stundum er stofnun opinbers hlutafélags undanfari einkavæðingar, en þá eru hlutirnir seldir einkaaðilum í kjölfarið. Stofnun slíkra fyrirtækja hefur líka tengst tilraunum stjórnmálamanna til að breiða yfir opinberar skuldir, stjórnunarmistök og spillingu.

Ríkistengd fyrirtæki eru sjálfstæð einkafyrirtæki þar sem hið opinbera á stóran hlut, er stór viðskiptavinur eða ber mikla fjárhagslega ábyrgð á rekstrinum. Opinber eignarhaldsfélög eru oft notuð til að fara með eign hins opinbera í einkafyrirtækjum. Stundum er umboð hins opinbera til afskipta af stjórnum fyrirtækjanna takmarkað, meðal annars vegna samkeppnissjónarmiða. Sjálfstæð fyrirtæki þar sem hið opinbera er eini eða langstærsti viðskiptavinurinn eru stundum stofnuð í kringum mjög sértæka starfsemi eins og sérhæfð innkaup eða fjármögnun. Stundum á hið opinbera kauprétt á meirihlutaeign í fyrirtækinu.

Dæmi um rekstur sem algengt er að sé settur upp sem opinbert fyrirtæki eru orkufyrirtæki (t.d. olíufélög í Mið-Austurlöndum), ríkisfjölmiðlar, ríkisflugfélög, flugvellir, hafnir og önnur fyrirtæki sem sjá um samgöngur, póstþjónustufyrirtæki og bankar.

Tengt efni
 Opinbert hlutafélag

 
Ríkisrekstur
Oscar Niemeyer

Oscar Soares Filho Niemeyer (15. desember 1907 – 5. desember 2012) var brasilískur arkitekt af þýskum ættum. Hann var brautryðjandi í nútíma byggingarlist og er þekktur fyrir hönnun sína á hinni nýju höfuðborg Brasilíu, Brasilíu.

Myndir af verkum Oscar Niemayer 

Brasilískir arkitektar
Sala og endurleiga

Sala og endurleiga eru fjármálaviðskipti þar sem eigandi eignar selur hana til annars aðila en leigir svo aftur til langs tíma. Þannig getur hann nýtt eignina áfram án þess að eiga hana. Í slíkum viðskiptum er oftast um fasteignir að ræða. Ástæður endurleigusamninga geta verið margvíslegar, til dæmis þörf fyrir fjármagn eða að draga úr skattgreiðslum. Í raun er um eins konar lánasamning að ræða þar sem í stað afborgana koma leigugreiðslur. Með því móti fær seljandi fjármagn til að fjárfesta eða greiða niður skuldir og minnkar jafnframt skattbyrði sína sem stafar af fasteignum; kaupandinn fær góða ávöxtun á fjárfestingu og afskrifanlega eign með öruggt tekjustreymi til langs tíma. 

Samningar af þessu tagi eru vinsælir þar sem um er að ræða stórar fasteignir eða dýr samgöngu- og framleiðslutæki, til dæmis flugvélar. Húsnæði við frístundaaðstöðu (skíðasvæði eða strendur) er stundum selt einstaklingum sem leigja það aftur til umsýslufélags í eigu byggingaraðila sem leigir það áfram til ferðamanna. Eigendur fá þá tryggar tekjur af húsnæðinu og rétt til að nýta það í tiltekinn tíma á ári. 

Á Íslandi var þetta um tíma vinsæl leið til fjármögnunar sveitarfélaga, þá með stofnun eignarhaldsfélags sem keypti eignirnar og var að hluta til í eigu sveitarfélaganna sjálfra og að hluta í eigu fjármálastofnana. Gagnrýni á rekstur sumra þessara sveitarfélaga (s.s. Voga og Álftaness) gekk meðal annars út á mikilvægi þess að taka skuldbindingar vegna langtímaleigu með í reikninginn þegar fjárhagsstaða er metin. 

Leiga
Fasteignir
Samningsréttur
Skólameistarafélag Íslands

Skólameistarafélag Íslands var stofnað árið 1981 og er félagið samráðsvettvangur skólameistara við framhaldsskóla á Íslandi. Fyrsti formaður þess var Ingvar Ásmundsson, skólameistari Iðnskólans í Reykjavík. Núverandi formaður félagsins er Hjalt Jón Sveinsson, skólameistari Kvennaskólans. Vorið 2015 var Skólameistarafélagi Íslands breytt þannig að nú eru allir stjórnendur í framhaldsskólunum sem eru í 50% eða hærra hlutfalli við stjórnun meðlimir í félaginu. Nafni félagsins var einnig breytt og heitir nú Skólameistarafélag Íslands - vettvangur framhaldsskólanna og stjórnenda þeirra.

Tenglar
 Vefur Skólameistarafélags Íslands
Olíuleit við Ísland

Olíuleit við Ísland er leit að jarðolíu og jarðgasi innan efnahagslögsögu Íslands. Sjónum er einkum beint að berggrunni undir hafsbotni á svokölluðu Drekasvæði norðaustur af Íslandi. Umræða hefur skapast um hvort og hvernig skuli leita að olíu og jarðagasi og hvort skuli vinna hana og jarðgasi ef hún finnst, en þegar hafa verið gefin hafa út olíuleitarleyfi fyrir Drekasvæðið.

Mögulegt olíumagn 
Magn vinnanlegrar olíu á Drekasvæðinu er talið geta orðið að lágmarki um 20 milljón rúmmetrar, jafnvel á bilinu 30 - 70 milljón rúmmetrar. Til samanburðar er heildarnotkun Íslendinga um 1,8 milljón rúmmetrar á ári um þessar mundir. Til að fá þetta í samhengi, þá er talið að öll vinnanleg olía í Noregi sé um 9,4 milljarðar tunna (u.þ.b. 1,5 milljarðar rúmmetra). Dagleg olíuvinnsla Norðmanna er um 3 milljón tunnur á dag, sem er u.þ.b. 0,5 milljón rúmmetrar á dag.

Umræða um hugsanlega olíuvinnslu við Ísland 
Mikill meirihluti landsmanna hefur virst fylgjandi olíu- og gasvinnslu á Drekasvæðinu og sumir stjórnmálamenn vilja hefja leit og vinnslu sem fyrst svo arður af verkefninu geti hlotist sem fyrst. Aðrir, til dæmis fyrrverandi ráðherra Umhverfis- og auðlindamála, Svandís Svavarsdóttir, hafa viljað fara hægar í sakirnar, skoða mögulegar afleiðingar fyrir umhverfi og samfélag, ásamt því að skoða hvernig mætti standa að olíuvinnslu ef af verður. Þeirri spurningu hefur verið velt upp hvort ekki mætti geyma olíuna til notkunar fyrir kynslóðir framtíðarinnar. Rök andstæðinga olíuleitar og -vinnslu og þeirra sem vilja fara að öllu með gát tengjast aðallega mengun og áhrifum á fiskveiðar auk þess að bent er á erfiðar aðstæður til vinnslu vegna veðurs og hafdýpis. Einnig hefur verið rætt um hvernig haldið verði utan um stjórnun á og arðinn af þessum hugsanlegu auðlindum innan íslenskrar lögsögu. Þá hefur verið bent á að núverandi vitneskja um gróðurhúsaáhrif af mannavöldum ætti að fá ráðamenn til að hugsa málið nánar; Ísland geti sýnt gott fordæmi og mögulega vakið aðrar þjóðir til góðra verka með því að gagngert fresta olíuvinnslu.

Tilvísanir 

Iðnaður
Íslensk stjórnmál
Umhverfismál
Olía
Conrad Bain

Conrad Stafford Bain (4. febrúar 1923 – 14. janúar 2013) var kanadískur-bandarískur leikari. Hann er best þekktur fyrir hlutverk sitt sem Phillip Drummond í Diff'rent Strokes  og sem Dr Arthur Hermon í Maude.

Bain fæddist 4. febrúar árið 1923 í Lethbridge, Alberta, Kanada. Hann var kvæntur Monicu Sloan frá 1945 til dauða hennar árið 2009 og áttu þau áttu þrjú börn saman. Bain lést þann 14. janúar 2013 í heimili sínu í Livermore, Kaliforníu af náttúrulegum orsökum 89 ára gamall.

Heimildir

Tenglar 

 

Bain, Conrad
Burkholderiales

Burkholderiales er ættbálkur baktería innan flokks Betapróteógerla. Líkt og aðrir Próteógerlar eru meðlimir ættbálksins Gram-neikvæðir. Fjölbreytileiki innan ættbálksins er verulegur hvað varðar frumugerð, efnaskipti, búsvæðaval og fleiri þætti, en ættbálkurinn er skilgreindur út frá skyldleika sem ákvarðaður var út frá kirnaröðum 16S rRNA gens.

Heimildir 

Gerlar
Burkholderiaceae

Burkholderiaceae er ætt baktería innan flokks Betapróteógerla. Líkt og aðrir Próteógerlar eru meðlimir ættarinnar Gram-neikvæðir. Fjölbreytileiki innan ættarinnar er verulegur hvað varðar efnaskipti, búsvæðaval og fleiri þætti, en ættbálkurinn er skilgreindur út frá skyldleika sem ákvarðaður var út frá kirnaröðum 16S rRNA gens..

Heimildir 

Gerlar