alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Þvagblaðra

Þvagblaðra (fræðiheiti Vesica urinaria) er vöðvarík, teygjanleg blaðra sem tekur við þvagi sem myndast í nýrum. Þvag berst til þvagblöðrunar eftir þvagpípum og safnast þar fyrir þar til kemur að þvaglátum. Þá fer það úr þvagblöðru í þvagrás sem er á botni mjaðmagrindar. Þvagrásin liggur út úr líkamanum.

Heimild 

 

Þvagkerfið
Mangareva

Mangareva er stærst Gambíer-eyja í Frönsku Pólynesíu. 1650 manns búa á eyjunni. Rikitea er stærsti bærinn á eyjunni og er hann talinn einskonar höfuðstaður Gambíer-eyja. Flatarmál Mangareva er 18 km² sem gerir 56 % af heildarflatarmáli Gambíer-eyja.
Hæsti tindur Mangareva, og Gambíer-eyja, er Mt. Duff (441 m).

Franska Pólýnesía
Brauðmót

Brauðmót  var útskorinn platti sem notaður var til að þrykkja mynstur á pottkökur (pottbrauð). Mynstrið var stundum letur og þá þurfti mynstrið að vera með spegilskrift á brauðmótinu. Í búrinu í Árbæ, Árbæjarsafni hangir brauðmót frá 1881 með áletruninni: „Guð blessi brauðið vort að eilífu" og „Gef oss í dag vort daglegt brauð".

Heimild 
 Þjóðminjasafnið brauðmót 

Brauð
Smjörpappír

Smjörpappír er pappír sem notaður er til að klæða bökunarplötur áður en hlutir sem á að baka eru settir ofan á. Smjörpappír kemur í veg fyrir að bakstur brenni við ofnplötuna.

eldhúsbúnaður
Refskák

Refskák er borðspil eða tafl þar sem tveir tefla. Annar leikmaður hafði tófu en hinn 13 (eða 15) lömb. Tófan var sett á mitt taflborðið og lömbin á 13 (eða 15) reiti. Tófan átti að reyna að drepa sem flest lömb með að hoppa yfir þau ef auður reitur var við hliðina á reit lambsins. Lömbin áttu hins vegar að reyna að króa tófuna af þannig að hún gæti ekki hreyft sig. Refskák virðist skyld hneftafli. Reitir voru oft strikaðir með krít á rúmfjöl og gler og kaffibaunir eða þorskkvarnir notaðar fyrir lömb og fingurbjörg eða gimburskel fyrir ref. 

Tveir spilarar tefla refskák og er annar smalinn sem þarf að sjá um að lömbin haldi hópinn en hinn refurinn sem reynir að tvístra hópnum og hremma lömbin. Smalinn má færa eitt lamb í hverju leik annað hvort áfram eða til hiðar en ekki á ská og ekki til baka.  Refurinn má hins vegar líka færa til baka. Ef refur er á næsta reit við lamb og það er auður reitur hinum megin við það þá má hann hoppa yfir lambið og drepa það þannig. Smalinn á því að halda lömbunum í hnapp svo refurinn komist ekki inn í hópinn og reyna að króa refinn þannig af að hann geti ekki hreyft sig.

Heimildir
 Guðrún Kvaran. „Af hverju er orðið refskák dregið?“. Vísindavefurinn 4.2.2011. http://visindavefur.is/?id=57859. (Skoðað 1.1.2014).
 Jón Árnason og Ólafur Davíðsson, Íslenzkar gátur, skemtanir, vikivakar og þulur, bls. 298-299. 
 „Refskákin“, Fálkinn 8. árg., 47. tölublað (23.11.1935), blaðsíða 11

Tenglar 
 

Borðspil
Andaglas

Andaglas er nokkurskonar leikur þar sem nokkrir þátttakendur nota stöfunarborð og tómt glas til að reyna hafa samband við anda sem eru gengnir yfir móðuna miklu. Stöfunarborðið er alsett stafrófinu en einnig tölustöfum og orðum eins og já og nei. Oftast er notað glas og því hvolft yfir borðið og síðan tylla allir fingri á glasbotninn og spyrja spurninga. Á Íslandi tíðkast að hefja leikinn  með spurningunni: „Er andi í glasinu?“ Spurningin er endurtekin þar til glasið byrjar að hreyfast að því er virðist af sjálfu sér og staðnæmist við staf eða tákn. Þannig eru stöfuð fram orð og setningar sem margir túlka sem dulræn skilaboð. Í stað hins hvolfda glass er stundum notuð blaðskefta (Planchette).

Heimild 
 

Borðspil
Dulspeki
Matador

Matador er borðspil sem gengur út á að spilarar kaupa eignir og setja á spilareiti og rukka síðan aðra spilara sem lenda á þeim reitum um leigu. Spilið er fyrir 2 eða fleiri þar sem markmiðið er að vera eini eftirstandandi spilarinn með því að gera aðra spilara gjaldþrota. Íslenska nafnið er dregið af dönsku útgáfunni, en í upprunalegri enskri útgáfu nefnist spilið Monopoly.

Monopoly var fyrst útgefið árið 1935 af Parker Brothers, en er nú framleitt af Hasbro. Spilið hefur verið þýtt og staðfært yfir á mörg tungumál, þar á meðal íslensku og klingonsku.

Heimild 
 Monopoly: How the Original Version Was Made to Condemn Monopolies (Open Culture)

Borðspil
Bingó

Bingó er spil þar sem dregnar eru út tölur af handahófi og þær bornar saman við áprentuð spöld með 5X5 reitum. Spjöldin má prenta á pappír, pappa eða geta verið rafræn. Margar útgáfur eru af leiknum sem ganga út á að verða fyrstur að mynda ákveðið mynstur af útdregnum tölum. Sá sem vinnur hrópar orðið „Bingó!“ Þá er farið yfir tölur.

Bingó er vinsælt spil sem spilað er í stórum sölum og er þá spilað sem fjárhættuspil, spilarar kaupa bingóspjöld í von um að fá vinninga sem eru í boði fyrir þá sem vinna bingóið.

Leikir
Spil
Orlando

Orlando er borg í Mið-Flórída í Bandaríkjunum. Í borginni sjálfri búa um 238.300 en um það bil 2,1 milljónir (2010) á öllu stórborgarsvæðinu, sem gerir hana að 26. stærstu borg Bandaríkjanna. Borgin er frægur ferðamannastaður og eru staðsettir þar fjöldamargir skemmtigarðar á borð við til dæmis Disney Land, Universal Studios og Wet'n Wild. Orlando er stundum kölluð „The City Beautiful“ eða á íslensku: Borgin fallega. Tveir flugvellir eru staðsettir við borgina, þeir eru Alþjóðaflugvöllur Orlando (MCO) sem er þrettándi fjölfarnasti flugvöllur Bandaríkjanna og Sanford-flugvöllur (SFB) sem er lítill flugvöllur en þangað flýgur Icelandair á sumrin.

Borgir í Flórída
Símon vandlætari

Símon vandlætari var einn af postulunum sem fygldu Jesú. Hann er sá tíundi í röðinni í nafnalista Lúkasarguðspjalls og í Postulasögunni en ellefti í hinum samstofna guðspjöllunum tveimur. Símon er einn af þeim postulum sem minnst er um vitað um. 

Í bláupphafi Postulasögunar er hann nefndur með nafni:
Þá sneru þeir aftur til Jerúsalem frá Olíufjallinu, sem svo er nefnt og er í nánd við Jerúsalem, hvíldardagsleið þaðan. Er þeir komu þangað, fóru þeir upp í loftstofuna, þar sem þeir dvöldust: Pétur og Jóhannes, Jakob og Andrés, Filippus, Tómas, Bartólómeus, Matteus, Jakob Alfeusson, Símon vandlætari og Júdas Jakobsson. Allir þessir voru með einum huga stöðugir í bæninni ásamt konunum. María, móðir Jesú, var líka með þeim og bræður hans.

Símon er sagður hafa verið meðlimur í herskáum gyðinglegum trúflokki sem barðist gegn Rómverjum í Palestínu frá árinu 6. e. Kr. og þar til Jerúsalem féll árið 70, og nefndist sílótar eða vandlætarar. Sumir hafa þó dregið í efa að postulanum hafi áskotnast þetta auknefni af tengslum við sílótana, heldur miklu fremur af áhuga sínum og krafti við útbreiðslu fagnaðarerindisins.

Tenglar 
 „Símon vandlætari“; grein í Morgunblaðinu 2003

Postular
Kristnir dýrlingar
Persónur í nýja testamentinu
Bitcoin

Bitcoin er rafeyrir sem byggir á dulkóðun, staðli og opnum hugbúnaði. Hann var upphaflega kynntur árið 2009 af Satoshi Nakamoto sem birti grein um Bitcoin og tölvukóða sem varð grundvöllur að gjaldmiðlinum. Þessi kóði var birtur  sem opinn hugbúnaður. Ólíkt hefðbundnum myntum er Bitcoin eru ekki gefið út af banka eða einstaklingum en hægt er eignast myntir með námavinnslu á Netinu, eins og ef um verðmætan málm væri að ræða.  Bitcoin er aðallega notað í viðskiptum á Netinu og stundum í ólöglegum tilgangi. 

Miklar verðsveiflur hafa verið á gengi Bitcoin.

Tengt efni 
 Bálkakeðja (blockchain)

Heimildir 
  Bitcoin.org
 Spá því að bitcoin seljist á $10 eftir áramót (Fréttatíminn)

Rafaurar
Rafmynt

Rafmynt (eða rafeyrir) er rafræn greiðslumynt sem þróuð hefur verið til greiðslumiðlunar og viðskipta á netinu. 

Orðið getur vísað til nokkurra mismunandi hluta eins og:

 Dreifðra rafmynta á við Bitcoin þar sem enginn miðlægur gagnagrunnur er til, þess í stað sammælast mismunandi tölvur um hver eigi hvaða pening t.d. með því að keppast við að leysa tímafrekar stærðfræðiformúlur, eftir á er hægt er að sanna hver sé réttmætur eigandi vegna þess að dulkóðun er notuð.
 Sýndarrafmyntar sem er notuð í tölvuleikjum á við Eve Online.
 Ríkisgjaldmiðils sem geymdur er í gagnagrunni, frekar en sem efnislegir seðlar eða myntir.

Samkvæmt íslenskum lögum er útgáfa rafmyntar aðeins heimil rafeyrisfyrirtækjum, fjármálafyrirtækjum með viðeigandi starfsleyfi, Seðlabanka Evrópu (ECB) og stjórnvöldum.

Tilvísanir 

Peningar
Greiðslumátar
Ása Guðmundsdóttir Wright

Ása Guðmundsdóttir Wright (fædd 12. apríl 1892, dáin 6. febrúar 1971) var fædd að Laugardælum í Árnessýslu og voru foreldrar hennar Arndís Jónsdóttir og Guðmundur Guðmundsson héraðslæknir þar og síðar í Stykkishólmi. Arndís móðir hennar var dóttir Jóns Péturssonar, eins af Víðivallabræðrum, og systir Sturlubræðra. Ása hélt ung til Englands þar sem hún lærði hjúkrun. Hún giftist breskum manni og bjó í Cornwall en þau fluttu seinna til Karíbahafsins á búgarð inn í frumskógi í Trínidad. Þar stofnaði Ása náttúruverndarsvæði sem ber nafn hennar. Hún ræktaði þar meðal annars flóðsvín.

Heimildir 
 Sturla Friðriksson, Ása Guðmundsdóttir Wright, æviágrip, Þjóðminjasafnið
 Inga Dóra Björnsdóttir, Kona þriggja eyja, Forlagið, 2009.
 Asa Wright náttúruverndarsvæðið

Íslenskar konur
Fólk dáið árið 1971
Sturlubræður

Sturlubræður voru athafnamenn í Reykjavík . Þeir voru bræðurnir Sturla (1861 – 1947) og Friðrik (1860 – 1938) synir Jóns Péturssonar háyfirdómara sem var einn af Víðivallabræðrum. Systurdóttir þeirra var Ása Guðmundsdóttir Wright. Þeir fengu í arf jarðir í Stafholtstungum og áttu auk ættaróðalsins Laxfoss jarðirnar Brautarholt á Kjalarnesi, Þerney og Þingeyrar. Þeir ráku um tíma stórbú í Brautarholti og fluttu mjólk daglega til Reykjavíkur með mótorskipi. Sturlubræður ráku stórkúabú áratugum saman í Briemfjósi þar sem nú er Smáragata og Fjólugata og öfluðu þá heyja í Vatnsmýrinni og í nágrenni Briemfjóssins. Þeir keyptu Fitjakot á Kjalarnesi og notuðu fyrir sumarbeit. Á tímabili höfðu þeir nálægt 100 mjólkandi kýr. Þegar mjólkurlögin gengu í gildi þrengdist hagur slíks búskapar og hættu þeir fljótlega búskap. Sturlubræður reistu sér glæsileg einbýlishús við Laufásveg og voru þau kölluð Sturluhallirnar.
Sturlubræður voru meðal helstu samstarfsmanna Einars Benediktssonar í Títanfélaginu.

Heimild 
 „Sturla Friðriksson sextugur“, Íslendingaþættir Tímans, 9. tölublað (03.03.1982), blaðsíða 14

Íslendingar
Samskip

Samskip hf. eru íslenskt skipafélag sem byggist á grunni skipadeildar Sambandsins sem var stofnuð árið 1946. Skipadeildin sinnti millilandasiglingum til og frá landinu í rúmlega hálfa öld. Það var svo 1. janúar 1991 sem Samskip hf. hófu formlega starfsemi. Einskorðaðist starfsemi Samskipa fyrst við millilandasiglingar til og frá Íslandi og þjónustu tengda þeim en fljótlega voru opnaðar eigin skrifstofur í Danmörku, Hollandi, Bretlandi, Bandaríkjunum, Noregi og Svíþjóð. Félagið opnaði síðan skrifstofur í Evrópu, Asíu, Norður- og Suður-Ameríku auk Ástralíu. 

Er gámaflutningakerfi félagins í Evrópu, sem rekið er undir heitinu Samskip Multimodal, nú eitt stærsta sinnar tegundar þar sem lögð er áhersla á flutning á 45 feta gámum. Flutningum til og frá Íslandi er sinnt með þremur gámaskipum sem hafa viðkomu á Bretlandseyjum, meginlandi Evrópu, í Skandinavíu og í Færeyjum. Samskip hófu strandflutninga snemma árs 2013 og bjóða nú upp á siglingar frá Reykjavík með viðkomu á Ísafirði, Sauðárkróki, Akureyri og Reyðarfirði áður en siglt er á markaði erlendis. 

Á Íslandi hafa Samskip einnig byggt upp landflutningakerfi, sem sinnir öllum landshlutum með tíðum ferðum. Í höfuðstöðvunum í Kjalarvogi í Reykjavík er vörumiðstöð Samskipa sem býður upp á hýsingu á almennri vöru, efna-, frysti- og kælivöru ásamt annarri þjónustu, eins og samsetningu og geta viðskiptavinir fylgst náið með stöðu eigin birgða í hýsingu. Vörumiðstöðin tengir einnig saman millilanda- og innanlandskerfi Samskipa. 

Flutningar á frystum afurðum eru hluti af starfsemi félagsins, enda flytja Íslendingar út mikið af sjávarafurðum. Auk þess sér frystiflutningasvið Samskipa, Samskip Icepak Logistics, um flutninga á hitastýrðum afurðum heimshorna á milli, sem eru að stærstum hluta til sjávarafurðir, en einnig kjöt, mjólkurvörur, ávextir, grænmeti og kaffi svo eitthvað sé nefnt. Starfrækir félagið auk þess fjórar frystigeymslur, í Álasundi í Noregi og í Rotterdam í Hollandi undir merkjum FrigoCare og svo í Reykjavík og Kollafirði í Færeyjum undir merkjum Samskipa.

Tenglar 
 Heimasíða Samskipa

Íslensk fyrirtæki
Rosmhvalanes

Rosmhvalanes, einnig kallað Miðnes, er nafn á nesi sem gengur norður úr Reykjanesi vestanverðu, milli Ytri-Njarðvíkur og Kirkjuvogs. Garðskagi er nyrsti oddi Rosmhvalaness. Í forníslensku voru rostungar nefndir rosmhvalir en við þá er nesið kennt. Þeir sem eru ættaðir frá Rosmhvalanesi eða búa þar eru nefndir Rosmhvelingar. Keflavík, Garður og Sandgerði eru á nesinu, einnig Keflavíkurflugvöllur.

Ingólfur Arnarson gaf/seldi Steinunni gömlu Rosmhvalanes. Eða eins og segir í Landnámu:
Steinun hin gamla, frændkona Ingólfs, fór til Islands og var með Ingólfi hinn fyrsta vetur. Hann bauð að gefa henni Rosmhvalanes allt fyrir utan Hvassahraun, en hún gaf fyrir heklu flekkótta ok vildi kaup kalla; henni þótti það óhættara við riftingum.

Í Egils sögu segir einnig lítillega frá Rosmhvalanesi: 
Ketill gufa kom til Íslands, þá er land var mjög byggt; hann var hinn fyrsta vetur að Gufuskálum á Rosmhvalanesi. Ketill hafði komið vestan um haf af Írlandi; hann hafði með sér þræla marga írska. Lönd voru öll byggð á Rosmhvalanesi þann tíma; réðst Ketill því þaðan í brott og inn á Nes og sat annan vetur á Gufunesi og fékk þar engan ráðstafa. Síðan fór hann inn í Borgarfjörð og sat þar hinn þriðja vetur, er síðan er kallað að Gufuskálum, en áin Gufuá, er þar fellur í ofan, er hann hafði skip sitt í um veturinn. 

Suðurnes
Hánefsstaðir í Svarfaðardal

Hánefsstaðir er bær í Svarfaðardal austan Svarfaðardalsár skammt fyrir utan kirkjustaðinn á Völlum og um 5 km frá Dalvík. Ofan við bæinn er Vallafjall en neðan við hann er gróskulegur skógarreitur, Hánefsstaðareitur eða Hánefsstaðaskógur, sem Eiríkur Hjartarson plantaði út og ræktaði um miðja 20. öld. Eiríkur átti Hánefsstaði um tíma. Reiturinn er nú í umsjá Skógræktarfélags Eyfirðinga. Neðan við reitinn er göngubrú á Svarfaðardalsá yfir í Friðland Svarfdæla.

Dalvíkurbyggð
Svarfaðardalur
Íslenskir bæir
Hans Pétur Duus

Hans Pétur Duus (f. 7. júlí 1829, d. 23. júlí 1884 í Kaupmannahöfn) var íslenskur kaupmaður sem tók við rekstri Duus-verslunarinnar í Keflavík af föður sínum, Pétri Duus árið 1864. Hans Pétur var elstur fjögurra systkina. Hann giftist Kristjönu Sveinbjarnardóttur. Þau eignuðust þrjú börn og fluttust til Kaupmannahafnar 1881. Verslunin undir nafni H.P. Duus var rekin til 1927 og var umsvifamikil bæði í Reykjavík og í Keflavík.

Tenglar 
 Enn um Duusverzlun, Faxi, 7. tölublað (17.06.1948), Blaðsíða 3
 Úr sögu Duus-veldisins: áhrif og umsvif í Keflavík , Faxi 2007

Íslenskir viðskiptamenn
Félagslegt húsnæði

Félagslegt húsnæði er tegund af húsnæði þar sem eignarhald er í höndum stjórnvalda sem geta bæði verið sveitarfélög eða stofnanir í ríkiseigu eða í eigu félaga og stofnana sem ekki eru rekin í hagnaðarskyni og vanalega hafa þann tilgang að sjá fólki fyrir ódýru húsnæði.

Saga félagslegs húsnæðis 
Við Iðnbyltinguna streymdi fólk til borga til að vinna þar í verksmiðjum og bjó oft við slæmar aðstæður. Velgerðarfélög byggðu þá stundum fjölbýlishús fyrir fátækt fólk og dæmi eru um að verksmiðjueigendur hafi byggt heil þorp fyrir starfsmenn svo sem Saltaire árið 1853 og Port Sunlight árið 1888. Árið 1885 var fyrst brugðist við húsnæðisskorti í Bretlandi eftir að konungleg nefnd skilaði skýrslu til stjórnvalda. Þá voru sett lögin „Housing of the Working Classes Act of 1885“ sem heimiluðu bæjarfélögum að loka heilsuspillandi húsnæði og þeim var falið að vinna að úrbótum í húsnæðismálum í sínu umdæmi.

Félagslegt húsnæði
Húsnæði
Velferð
Fátækrahæli

Fátækrahæli er opinber stofnun sem veitir húsaskjól þeim sem ekki geta séð um sig sjálfir.

Tenglar 
 Fátækrahæli í Ringsted í Danmörku 

fátækt
Hamar í Svarfaðardal

Hamar er bær í Svarfaðardal austanmegin við Svarfaðardalsá ekki langt frá Dalvík. Land jarðarinnar nær yfir nyrðsta hluta Hamarsins, en það er hálsinn norður af Vallafjalli, og inn á Hamarsdal. Hálsá markar austurmörk jarðarinnar. Næstu bæir eru Háls og Hrísar. Hamars er fyrst getið í Guðmundar sögu dýra í tengslum við atburði sem urðu árið 1191. Þá bjó þar Eyjólfur nokkur kallaður sopi. Þá var jörðin nefnd Reykjahamar og var kennd við jarðhitann sem þar er. Ofan við bæinn á Hamri var um 40 °C heit laug og þegar farið var að leggja á ráðin með hitaveitu fyrir Dalvík á sjöunda áratug 20. aldar var strax litið til þessarar laugar. Borað var eftir heitu vatni á Hamri með allgóðum árangri og hitaveita lögð þaðan til Dalvíkur árið 1969. Hamar er í eigu sveitarfélagsins Dalvíkurbyggðar. Þar er berjaland gott og allmikil frístundabyggð.

Dalvíkurbyggð
Svarfaðardalur
Íslenskir bæir
Vinnuhæli

Vinnuhæli var staður þar sem þeir sem ekki gátu framfleytt sér fengu húsaskjól og vinnu. Uppruna vinnuhæla í Englandi og Wales má reikna til ársins 1388 þegar sett voru lögin „Poor Law Act of 1388“.

Heimildir 
 The Workhouse - the story of an institution

Fátækt
Ölmusuhús

Ölmusuhús er hús á vegum góðgerða- og líknarsamtaka til að fólk (oftast gamalt fólk sem er óvinnufært og getur ekki borgað leigu) geti búið á ákveðnum stað. Þau eru oftast sérstaklega fyrir fátækt fólk eða menn sem hafa unnið ákveðið starf áður en þeir urðu óvinnufærir eða fyrir ekkjur þeirra.

Fátækt
Thomas Story Kirkbride

Thomas Story Kirkbride (31. júlí 1809 – 16. desember 1883) var bandarískur læknir af kvekaraættum og brautryðjandi í mannúðlegri meðferð á geðveikrahælum. Hann var stofnandi samtaka stjórnenda geðveikrahæla AMSAII en það félag var undanfari Samtaka bandarískra geðlækna.

Bandarískir geðlæknar
Chromecast

Chromecast er lítið tæki frá Google sem er um 5 sm langt og er stungið inn í HDMI inntak á sjónvarpstækjum. Þá er mögulegt að streyma efni frá spjaldtölvum, tölvum og símum upp á sjónvarpsskjái.

Tæki
Viber

Viber er hugbúnaður sem gerir kleift að hringja símtöl á milli nettengdra símtækja hvar sem þeir eru í heiminum.

Hugbúnaður
Vine

Vine var myndaforrit  eða app frá Twitter sem nota má til að taka upp örstutt myndskeið, mest 6 sekúndur á síma eða spjaldtölvur. Vine kom út í byrjun ársins 2013 og var í fyrstu eingöngu til fyrir iPhone síma. Síðar kom það einnig út fyrir síma sem nota Android og Windows 8 stýrikerfi. Notandi þarf að skrá sig á Vine og getur samtengt Vine við Facebook og Twitter og sent myndskeið á þá vefi.

Margmiðlunarhugbúnaður
Della Önd

Della Önd er teiknimynda- og teiknimyndasögupersóna úr smiðju Walt Disney samsteypunnar í sögunum um Andabæ. Hún er systir Andrésar Andar og mamma Ripp, Rapp og Rupps.

Persónur í Veröld Andrésar Andar
Breskar mælieiningar

Breskar mælieiningar eða fet-punda kerfið er kerfi mælieininga sem var fyrst skilgreint árið 1824. Seinna var kerfinu breytt og minnkað. Breska mælieiningakerfið var tekið upp um allt Breska heimsveldið. Fyrir seinni hluta 20. aldar höfðu flestar þeirra þjóða sem áður voru í Breska heimsveldinu tekið upp metrakerfið sem aðalmælieiningakerfi. Á Bretlandi og í Kanada Breskar mælieiningar er enn notað.

Innleiðing 
Með Mælieiningalögum 1824 voru breska mælieiningakerfið tekið í notkun. Áætlað var að kerfið yrði tekið formlega í notkun 1. maí 1825, en vegna Mælieiningalaga 1825 var innleiðingunni frestað um nokkra mánuði. Kerfið var því tekið upp formlega 1. janúar 1826. Lögin sem voru sett árið 1824 heimiluðu notkun á eldri mælieiningum með þeim skilmálum að þær voru venjubundnar, viðurkenndar og merktar skýrlega með samsvarandi einingum í nýja kerfinu.

Mælieiningar

Lengd

Flatarmál

Rúmtak

Massi og þyngd

Neðanmálsgreinar 

Breskar mælieiningar
Skordýraeitur

Skordýrareitur er efni sem drepa skordýr. Skordýraeyðir er plágueyðir (e. pesticite) sem virkar á skordýr. 
Það er þannig frábrugðið skordýrafælum sem eingöngu fæla skordýr burtu. Mörg efni í skordýraeitri eru skaðleg mönnum og dýrum. Skordýraeitur getur verið efni sem skordýr éta með fæðu sinni, efni sem kemst í líkama þeirra eða eiturgufur og gas. 

Notkun skordýraeiturs drepur einnig gagnleg skordýr, fugla og smærri dýr og safnast fyrir í jarðvegi og grunnvatni og í holdi annarra dýra og manna. Fyrstu skordýraeitrin voru náttúruefni svo sem bórax, brennisteinn og nikótín. Efnið DDT  var búið af Paul Muller en hann fékk Nóbelsverðlaun fyrir það árið 1948. Skaðleg áhrif DDT voru þá ekki þekkt.

Tengt efni 
 Plágueyðir

Heimildir
Plágueyðir

Plágueyðir er efni sem notuð eru til að hindra útbreiðslu, eyða og uppræta ýmis konar plágur svo sem sveppagróður, skordýr og nagdýr. Algengasta notkun plágueyða er til að vernda uppskeru fyrir illgresi, sjúkdómum og skordýrum.

Tengt efni 
 Skordýraeitur
 Illgresiseyðir
Yfirkjörstjórn

Yfirkjörstjórn er stjórnvald og hefur yfirumsjón með framkvæmd atkvæðagreiðslna á tilteknu svæði. Þær starfa samkvæmt þeim lögum og reglum sem gilda í hverju ríki fyrir sig.

Ísland 
Á Íslandi eru tvenns konar yfirkjörstjórnir.

Yfirkjörstjórnir kjördæma 
Yfirkjörstjórnir kjördæma sjá um framkvæmd alþingiskosninga, forsetakosninga og þjóðaratkvæðagreiðslna, nema annað sé sérstaklega áskilið í lögum. Í þær kýs Alþingi fimm aðila í þau embætti og fimm til vara, samkvæmt tilnefningum frá þeim þingflokkum sem sitja á þingi. Kosningar í þau embætti fara fram fljótlega eftir að Alþingi kemur fyrst saman eftir almennar alþingiskosningar og gildir skipunin í embættin þar til Alþingi kýs í yfirkjörstjórnir að nýju.

Yfirkjörstjórnir sveitarfélaga 
Yfirkjörstjórnir sveitarfélaga sjá um framkvæmd kosninga í sveitarstjórnir og eru kosnar á fyrsta fundi sveitarstjórna. Í þær eru kosnir þrír aðilar og þrír til vara, og í fjögur ár í senn. Allir sem eru í yfirkjörstjórn verða að eiga kosningarrétt í því sveitarfélagi.

Stjórnvald
Kosningar
Hið opinbera
Heklunál

Heklunál er nál með króki á öðrum enda sem er notuð til að hekla úr garni. Heklunálar eru misstórar eftir því hve garnið er þykkt sem hekla á úr.
Stærð heklunála er mælt eftir þykkt á skafti

Stöðluð stærð á heklunálum

hekl
Ömmuferningur

Ömmuferningur eða ömmudúlla er lítill heklaður ferningur sem er heklaður í hring utan um miðju ferningsins. Ömmuferningar líkjast grófri blúndu. Algengt er að margir slíkir ferningar (dúllur) séu heklaðir og svo að lokum tengdir margir saman í stærri stykki svo sem vesti, veski, púða og rúmteppi. 

Ömmuferningar eru oft marglitir og litskrúðugir en það var góð leið til að vinna úr garnafgöngum.

Til eru ýmsar gerðir af ömmuferningum en sú algengasta er með tvöföldum stuðlum sem tengdir eru með keðjulykkjum og tvöföldum stuðlablokkum. Byrjað er á ömmuferning með nokkrum keðjulykkjum. Grunngerð ömmufernings er svo tvöfaldir stuðlar og keðjulykkjur. Aðrar gerðir eru gerðir sem mynda ýmis mynstur svo sem sexhyrninga. Til að ná frá ákveðnu horni þar hönnuður að bæta við keðjulykkjum. Næstu umferðir eru gerðar með að vefja mörgum lykkjum utan um þær keðjulykkjur sem eru innan.

Tenglar 
Granny square tutorial
 Uppskrift af ömmuferningi með sjö umferðum

hekl
Pottaleppar

Pottaleppar eru hlutir úr textíl eða silíkoni sem notaðir eru til að halda á heitum eldhúsáhöldum eins og pottum og pönnum.  Pottaleppar eru oft úr polyester eða/og bómull. Heklaðir pottaleppar úr bómull eru algengt handavinnuverkefni.
Krókódílahekl

Krókódílahekl er  ein tegund af mynstri í hekli. Mynstrið dregur nafn sitt af því að áferðin líkist beinplötum sem leggjast hver yfir aðra, eins og yfirborð krókódíls.

Tenglar 
 Krókódílahekl Leiðbeiningar í myndum
 Crocodile Stitch - How to Croch(myndband)
 Basic Crocodile Stitch (myndband) 

hekl
Amigurumi

er japanskt handverk sem felst í að hekla eða prjóna lítil dýr eða fígúrur. Orðið er komið frá japanska orðinu ami sem þýðir heklað eða prjónað og nuigurumi sem þýðir tuskudýr.

hekl