alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Vítaspyrnukeppni (knattspyrna)

Vítaspyrnukeppni í knattspyrnu er þegar bæði lið er jafn bæði eftir venjulega leiktíma, 90 mínútur, og framlengingu.

Ferli 
 Liðið velur með þjálfara sínum í hvaða röð menn liðsins eiga að spyrna. Ef annað liðið hefur færri leikmenn velur hitt liðið einn leikmann hjá sér sem má ekki spyrna annan en markvörðinn.
 Kastað er upp peningi hvort liðið skal spyrna fyrstu spyrnunni og á hvort markið skal skjóta á.
 Ef lið A vinnur peningakastið tekur sá sem er fyrstur í röðinni hjá liði A fyrstu spyrnuna. Markvörður í liði B stendur í markinu.
 Allir leikmenn, aðrir en markmenn og leikmaðurinn sem á að spyrna, eiga að vera á miðjum vellinum.
 Fyrsti leikmaður í liði B tekur svo næstu spyrnu og markvörður í liði A stendur í markinu.
 Annar leikmaður í liði A tekur þriðju spyrnuna og svo að koll af kolli þangað til 10 spyrnur hafa verið spyrntar, 5 spyrnur hjá liði A og 5 hjá liði B.
 Ef liðin hafa skorað jafn mörg mörk eftir allar 10 spyrnurnar verður framlenging á vítaspyrnukeppninni.
 Þá skýtur sjötti leikmaður í liði A. Ef hann...
 skorar þarf 6. leikmaður í liði B að skora úr sinni spyrnu, annars sigrar lið A. Ef hann skorar heldur framlengingin áfram með sjöundu menn liðanna.
 skorar ekki þarf 6. leikmaður í liði B að skora úr sinni spyrnu til að lið B sigrar. Ef hann skorar ekki heldur framlengingin áfram með sjöundu menn liðanna.
 Svona heldur vítuspyrnukeppnin áfram þangað til annað liðið hefur sigrað. Ef allir í röðinni hafa spyrnt sínum spyrnum er byrjað aftur á fyrstu mönnum í hvori liði.

Tengt efni 
 Framlenging

Knattspyrnuhugtök
Áramótaskaup 1976

Áramótaskaupið 1976 er áramótaskaup sem sýnt var árið 1976 og var sýnt á RÚV.

áramótaskaup
Áramótaskaup 1978

Áramótaskaupið 1978 er áramótaskaup sem sýnt var árið 1978 og var sýnt á RÚV. Leikstjóri skaupsins var Þórhildur Þorleifsdóttir.  Aðaleikarar voru Edda Björgvinsdóttir, Arnar Jónsson og Þórunn Sigurðardóttir.

Tilvísanir 

áramótaskaup
Áramótaskaup 1979

Áramótaskaupið 1979 er áramótaskaup sem sýnt var árið 1979 og var sýnt á RÚV. Leikstjóri skaupsins var Sigríður Þorvaldsdóttir.  Aðaleikarar voru Gísli Alfreðsson, Róbert Arnfinnsson og Bessi Bjarnason. Skaupið fór fram á skemmtistað og þeim einstaklingum sem komu mest við sögu á árinu var veitt viðurkenning.

Tilvísanir 

áramótaskaup
Áramótaskaup 1980

Áramótaskaupið 1980 var ekkert eiginlegt áramótaskaup. Þess í stað var skemmtidagskrá í þætti sem var nefndur Á síðasta snúningi. Þetta var gert vegna verkfalls leikara. Handritshöfundur var Andrés Indriðason.

Tilvísanir 

áramótaskaup
Áramótaskaup 1981

Áramótaskaupið 1981 er áramótaskaup sem sýnt var árið 1981 og var sýnt á RÚV.

Leikstjóri skaupsins 1981 var Gísli Rúnar Jónsson auk þess sem hann var aðalhöfundur. Skaupið gerist að stórum hluta í fréttasetti sjónvarpsins en einnig er fylgst með söngkeppni sjónvarpsins og ýmsu fleiru. Dolli og Doddi komu fyrst fram í þessu skaupi. Aðalleikarar skaupsins eru Randver Þorláksson, Bessi Bjarnason, Edda Björgvinsdóttir og Sigurður Sigurjónsson.

áramótaskaup
Áramótaskaup 1982

Áramótaskaupið 1982 er áramótaskaup sem sýnt var árið 1982 og var sýnt á RÚV. Leikstjóri skaupsins var Þráinn Bertelsson.  Aðaleikarar voru Edda Björgvinsdóttir, Gísli Rúnar Jónsson og Sigurður Karlsson.

Tilvísanir 

áramótaskaup
Áramótaskaup 1983

Áramótaskaupið 1983 er áramótaskaup sem sýnt var árið 1983 og var sýnt á RÚV. Leikstjóri skaupsins var Þórhallur Sigurðsson. Höfundar þess voru Þráinn Bertelsson og Andrés Indriðason. Leikarar voru Árni Tryggvason, Edda Björgvinsdóttir, Guðmundur Ólafsson, Hanna María Karlsdóttir, Lilja Guðrún Þorvaldsdóttir, Pálmi Gestsson, Sigurður Sigurjónsson og Örn Árnason. Skaupið var 55. mínútur að lengd. Þulur var Vilhelm G Kristinsson.

áramótaskaup
Áramótaskaup 1984

Áramótaskaupið 1984 er áramótaskaup sem sýnt var árið 1984 og var sýnt á RÚV. Leikstjóri skaupsins var Guðný Halldórsdóttir.  Aðaleikarar voru Kjartan Bjargmundsson, Edda Björgvinsdóttir, Gísli Rúnar Jónsson, Margrét Helga Sigurðardóttir, og Laddi. Skaupið er gjarnan nefnt kvennaskaupið og voru í því mörg atriði sem snérust um að konur voru að gera grín að konum og kvennahreyfingunni - eins og Edda Björgvinsdóttir sagði einhverju sinni í viðtali.

Tilvísanir 

áramótaskaup
Áramótaskaup 1985

Áramótaskaupið 1985 (Skaupið þegar áramótaskaupinu var stolið) er áramótaskaup sem sýnt var á RÚV árið 1985.

Leikstjóri skaupsins 1985 var Sigurður Sigurjónsson. Höfundar skaupsins voru Karl Ágúst Úlfsson, Sigurður Sigurjónsson, Örn Árnason, Randver Þorláksson og Þórhallur Sigurðsson (Laddi). Í skaupinu komu bræðurnir Magnús og Eyjólfur Laufdal (leiknir af Ladda og Karli Ágústi) fyrst fram á sjónarsviðið í þættinum Spriklur. Rauði þráðurinn í skaupinu er stuldurinn á skaupinu og ýmsir útúrsnúningar út frá því, en öðru fremur einkennist skaupið af stuttum og snörpum grín- og tónlistaratriðum.  Skaupið 1985 naut mikilla vinsælda og þykir mörgum það vera eitt besta skaupið frá upphafi - þó vissulega sýnist sitt hverjum í þessum efnum.  
Leikarar í skaupinu (auk höfundanna) voru Edda Heiðrún Bachman, Tinna Gunnlaugsdóttir og Guðjón Pedersen. 
Í kjölfar skaupsins 1985 hófu höfundar þess að vinna enn frekar saman og kölluðu sig Spaugstofuna. Strax í janúar 1986 var Spaugstofuhópurinn beðinn um að annast næsta skaup, sem og varð. Þeir gerðu á þessum tíma fjóra stutta sjónvarpsþætti sem kölluðust Spaugstofan og voru fyrst sýndir í Ríkissjónvarpinu árið 1987. Það má því segja að skaupið 1985 hafi verið undanfari Spaugstofunnar, sem verið hefur reglulega á vetrardagskrá sjónvarpsins (og síðar á Stöð 2) með hléum frá árinu 1989 þegar þættirnir 89' á stöðinni fóru í loftið - þá með Pálma Gestsson innanborðs í stað Ladda.

áramótaskaup
Áramótaskaup 1986

Áramótaskaupið 1986 er áramótaskaup sem sýnt var árið 1986 og var sýnt á RÚV.

Skaupið 1986 var líkt og skaupið árið áður í umsjá hins svokallaða Spaugstofuhóps, þ.e. Karls Ágústs Úlfssonar, Sigurðs Sigurjónssonar, Arnar Árnasonar, Randvers Þorlákssonar og Þórhalls Sigurðssonar. Skaupið gerist að stórum hluta í Höfða þar sem leiðtogafundur þeirra Ronald Reagan og Mikhail Gorbatsjovs fór fram síðla árs 1986. Einnig er fjallað um atriði á borð við stofnun Stöðvar tvö, fyrsta framlag Íslendinga í Eurovision og ýmislegt fleira. Aðrir aðalleikarar í skaupinu (auk höfunda) voru Gísli Halldórsson, Rúrik Haraldsson, Hanna María Karlsdóttir og Margrét Guðmundsdóttir. Leikstjóri skaupsins var Karl Ágúst Úlfsson.

áramótaskaup
Áramótaskaup 1987

Áramótaskaupið 1987 er áramótaskaup sem sýnt var árið 1987 og var sýnt á RÚV. Leikstjóri skaupsins var Sveinn Einarsson.  Aðaleikarar voru Arnór Benónýsson, Ásta H. Stefánsdóttir og Ásta Kristjana Sveinsdóttir.

Tilvísanir 

áramótaskaup
Áramótaskaup 1988

Áramótaskaupið 1988 er áramótaskaup sem sýnt var árið 1988 og var sýnt á RÚV. Leikstjóri skaupsins var Gísli Snær Erlingsson.  Aðaleikarar voru Jón Rúnar Arason, Sóley Elíasdóttir og Eggert Guðmundsson.

Tilvísanir 

áramótaskaup
Áramótaskaup 1989

Áramótaskaupið 1989 er áramótaskaup sem sýnt var árið 1989 og var sýnt á RÚV. Leikstjóri skaupsins var Stefán Baldursson.  Aðaleikarar voru Aðalsteinn Bergdal, Edda Björgvinsdóttir og Edda Heiðrún Backman.

Tilvísanir 

áramótaskaup
Áramótaskaup 1990

Áramótaskaupið 1990 er áramótaskaup sem sýnt var árið 1990 og var sýnt á RÚV. Handritshöfundar skaupsins voru Randver Þorláksson og Gísli Rúnar Jónsson.  Aðaleikarar voru Bessi Bjarnason, Edda Björgvinsdóttir og Edda Heiðrún Backman.

Tilvísanir 

áramótaskaup
Áramótaskaup 1991

Áramótaskaupið 1991 er áramótaskaup sem sýnt var árið 1991 og var sýnt á RÚV.

Leikstjóri skaupsins var Ágúst Guðmundsson. Höfundar skaupsins voru Andrés Indriðason, Ágúst Guðmundsson, Árni Ibsen, Marteinn Þórisson, Steinunn Sigurðardóttir og fleiri. Tónlistarstjóri var Magnús Kjartansson. Leikarar voru Erla Ruth Harðardóttir, Gísli Halldórsson, Guðfinna Rúnarsdóttir, Hilmar Jónsson, Hjálmar Hjálmarsson, Jóhannes Kristjánsson, Júlíus Agnarsson, Magnús Ólafsson, Rúrik Haraldsson, Sigurveig Jónsdóttir, Þórhallur Sigurðsson (Laddi) og Örn Árnason. Sýningartími 62 mínútur. 

áramótaskaup
Áramótaskaup 1992

Áramótaskaupið 1992 er áramótaskaup sem sýnt var árið 1992 og var sýnt á RÚV.

áramótaskaup
Áramótaskaup 1993

Áramótaskaupið 1993 er áramótaskaup sem sýnt var árið 1993 og var sýnt á RÚV.

áramótaskaup
Áramótaskaup 1994

Áramótaskaupið 1994 er áramótaskaup sem sýnt var árið 1994 á RÚV, og var því leikstýrt af Guðnýju Halldórsdóttir. Höfundar skaupsins voru Gísli Rúnar Jónsson, Guðný Halldórsdóttir, Edda Björgvinsdóttir og Randver Þorláksson. Leikarar voru Bessi Bjarnason, Edda Björgvinsdóttir, Eggert Þorleifsson, Gísli Rúnar Jónsson, Guðmundur Ólafsson, Helga Braga Jónsdóttir, Hjálmar Hjálmarsson, Magnús Ólafsson, Margrét Helga Jóhannsdóttir, Randver Þorláksson og Ragnhildur Gísladóttir. Sýningartími 53 mínútur. Skaupið gerist að mestu leyti á Þingvöllum þar sem hátíðarhöld vegna 50 ára lýðveldisafmælis Íslands fóru fram fyrr á árinu.

áramótaskaup
Áramótaskaup 1995

Áramótaskaupið 1995 er áramótaskaup sem sýnt var árið 1995 og var sýnt á RÚV.

áramótaskaup
Áramótaskaup 1996

Áramótaskaupið 1996 er áramótaskaup sem sýnt var árið 1996 og var sýnt á RÚV.

áramótaskaup
Áramótaskaup 1997

Áramótaskaupið 1997 er áramótaskaup sem sýnt var árið 1997 og var sýnt á RÚV.

Leikstjóri var Viðar Víkingsson. Handritshöfundar voru Viðar Víkingsson, Friðrik Erlingsson, Hlín Agnarsdóttir, Gunnar Hansson, Hjálmar Hjálmarsson, Þórarinn Eldjárn, Halldóra Geirharðsdóttir, Inga María Valdimarsdóttir, Ólafía Hrönn Jónsdóttir og Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir. Leikarar voru Aldís Baldvinsdóttir, Atli Rafn Sigurðsson, Elva Ósk Ólafsdóttir, Gunnar Hansson, Halldóra Geirharðsdóttir, Hjálmar Hjálmarsson, Inga María Valdimarsdóttir, Jóhann Sigurðsson, Júlíus Brjánsson, Kjartan Guðjónsson, Ólafía Hrönn Jónsdóttir, Pálmi Gestsson, Róbert Arnfinnsson, Sigrún Edda Björnsdóttir, Steinn Ármann Magnússon, Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir og Þröstur Leó Gunnarsson. Sýningartími 58 mínútur.

áramótaskaup
Áramótaskaup 1998

Áramótaskaupið 1998 er áramótaskaup sem sýnt var árið 1998 og var sýnt á RÚV.

áramótaskaup
Áramótaskaup 1999

Áramótaskaupið 1999 er áramótaskaup sem sýnt var árið 1999 og var sýnt á RÚV.

Í skaupinu 1999 voru Buddu-verðlaunin afhent. Leikstjórar skaupsins voru Örn Árnason og Sigurður Sigurjónsson. Leikarar voru Steinn Ármann Magnússon, Þórhallur Sigurðsson (Laddi), Örn Árnason, Jóhanna Vigdís Arnardóttir, Nanna Kristín Magnúsdóttir, Edda Björg Eyjólfsdóttir, Björn Jörundur Friðbjörnsson, Stefán Karl Stefánsson, Kjartan Guðjónsson, Vala Þórsdóttir, Randver Þorláksson, Erla Ruth Harðardóttir, Eggert Þorleifsson, Markús Örn Antonsson, Sigurgeir Halldór Garðarsson, Lilja Þorsteinsdóttir, Jón Þór Guðmundsson, Arnmundur Ernst Björnsson, Matthildur Óskarsdóttir og börn úr 5-LH Ártúnsskóla. 

áramótaskaup
Áramótaskaup 2000

Áramótaskaupið 2000 er áramótaskaup sem sýnt var árið 2000 og var sýnt á RÚV. Leikstjóri var Þórhildur Þorleifsdóttir og handritshöfundar Edda Björgvinsdóttir og Randver Þorláksson.

áramótaskaup
Áramótaskaup 2001

Áramótaskaupið 2001 er áramótaskaup sem sýnt var árið 2001 og var sýnt á RÚV.

Umfjöllunarefni
Davíð Oddson
Árni Johnsen

Ytri krækjur
Myndband á YouTube um ‚Dabba kóng‘.
Myndband á YouTube sem fjallar um Árna Johnsen.

áramótaskaup
Áramótaskaup 2002

Áramótaskaupið 2002 er áramótaskaup sem sýnt var árið 2002 á RÚV. Leikstjóri þess var Óskar Jónasson.

Tilvísanir 

áramótaskaup
Áramótaskaup 2003

Áramótaskaupið 2003 er áramótaskaup sem sýnt var árið 2003 og var sýnt á RÚV.

áramótaskaup
Áramótaskaup 2004

Áramótaskaupið 2004 er áramótaskaup sem sýnt var árið 2004 og á RÚV. Því var leikstýrt af Sigurði Sigurjónssyni og hann líkti því að leikstýra Áramótaskaupinu við það að vera knattspyrnustjóri í ensku knattspyrnunni.

Neðanmálsgreinar

áramótaskaup
Áramótaskaup 2005

Áramótaskaupið 2005 er áramótaskaup sem sýnt var árið 2005 á RÚV.

áramótaskaup
Efsta deild karla í knattspyrnu 1912

Árið 1912 var fyrsta Íslandsmótið í knattspyrnu haldið. Þrjú lið skráðu sig til keppnis, Fótboltafélag Reykjavíkur (síðar KR), Knattspyrnufélagið Fram og Knattspyrnufélag Vestmannaeyja (síðar ÍBV). Mótið fór fram dagana 28. júní - 2. júlí 1912. Pétur Jón Hoffman Magnússon skoraði fyrsta markið á Íslandsmóti í knattspyrnu. Fótboltafélag Reykjavíkur fór með sigur af hólmi.

Framgangur mótsins 

Það var þann 28. júní árið 1912 sem að fyrsti leikur fyrsta Íslandsmótsins í knattspyrnu var leikinn. Mótið hafði átt að hefjast degi síðar, en var flýtt um einn dag vegna þess að Eyjamenn vildu komast heim til sín á sunnudeginum 30. júní, en þann dag lagði millilandaskipið Ceres úr Reykjavíkurhöfn.

Fyrsti leikur mótsins var leikur Fótboltafélags Reykjavíkur og Fram. Pétur Hoffmann Magnússon kom Fram yfir í fyrri hálfleik, en Ludvig A. Einarsson jafnaði fyrir FR í síðari hálfleik. Um 500 áhorfendur voru á Íþróttavellinum við Melana og lauk leiknum með 1-1 jafntefli. Um leikinn var m.a. skrifað: 
„Þeir Fram-menn báru íslenska liti í klæðaburði, bláar peysur og hvítar brækur, en hinir voru hvítir og svartir.“.

Næsti leikur Íslandsmótsins var leikur Fótboltafélags Reykjavíkur og Knattspyrnufélags Vestmannaeyja. Fótboltafélagið vann þann leik nokkuð sannfærandi 3-0. Leikurinn var hinsvegar hinn harðasti, af þeim 12 leikmönnum sem komu frá Vestmannaeyjum til að taka þátt voru einungis 7 leikfærir eftir þennan tapleik. Þurftu þeir því að gefa leikinn gegn Fram. 
Í samtímaheimildum má á einum stað lesa svo um þennan leik: 
„Meira var hugsað um að hlaupa á manninn en leika boltanum, sumir voru brenglaðir fyrir leikinn og sumir orðið að ganga úr leik meðan á leik stóð svo að uppi stóðu aðeins sjö leikmenn, svo hætt var við frekari keppni og farið með næsta póstskipi til Eyja.“ 
Mikil vonbrigði fyrir Eyjamenn sem lögðu á sig heilmikið ferðalag.  

Fyrst að Eyjamenn voru úr leik og lið KR og Fram höfðu einungis gert jafntefli í fyrsta leik sínum þurfti að leika til þrautar og var úrslitaleikur Íslandsmótsins haldinn 2. júlí.

Stöðutafla 

 Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur

Töfluyfirlit 
Allir leikirnir voru spilaðir á Íþróttavellinum á Melunum

|}

Úrslitaleikur

Markahæstu menn

Heimild 
 http://www.rsssf.com/tablesi/ijshist.html

Tilvísanir 

Úrvalsdeildir karla í knattspyrnu á Íslandi
Vientiane

Vientiane er höfuðborg Laos. Áætlaður íbúafjöldi er um 350.000, en á stórsvæðinu er talið að búi um 754.000 manns (2009). Nafn borgarinnar er komið frá palí, tungumálinu sem notast er við í ritum Theravada búddisma. Upprunaleg merking þess er „sandelviðarþyrping konungsins“. 

Borgir í Laos
Gull-Ívan Grjótharði

Gull-Ívan Grjótharði (enska: Flintheart Glomgold) er persóna í veröld Andrésar andar. Hann birtist fyrst í sögunni The Second Richest Duck eftir Carl Barks árið 1956. Hann er næst ríkasta önd í heiminum, á eftir Jóakim Aðalönd og svarinn óvinur Jóakims. Hann býr í Suður-Afríku. Í sumum sögum hefur Gull-Ívan verið nefndur Glúmur.

Samkvæmt sögunni The Terror of the Trasvaal eftir Don Rosa hittust Gull-Ívan og Jóakim fyrst árið 1887 í Afríku áður en þeir urðu ríkir (reyndar virtist fyrsta saga Gull-Ívans vera fyrsta sinn sem þeir hittust, en Jóakim kemst aldrei að því hvað Gull-Ívan heitir í Terror of the Transvaal, svo að hann þekkir hann sennilegast ekki aftur í The Second Richest Duck).

Þó að bæði Jóakim og Gull-Ívan hafi fæðst í fátækt, er munurinn á þeim sá að Gull-Ívan varð ekki ríkur heiðarlega.

Gull-Ívan er líka í sjónvarpsþáttinum Sögur úr Andabæ, en þar er hann býsna ólíkur sjálfur sér og nafnið hans var misþýtt sem "Glúmur".

Ítalskir og brasilískir höfundar nota venjulega Jóa Rokkafelli í staðinn fyrir Gull-Ívan. Þetta er ef til vill einfaldlega vegna þess að Jói býr í Andabæ og er því auðveldara að blanda honum í sögurnar um Jóakim.

Persónur í Veröld Andrésar Andar

de:Liste der Bewohner Entenhausens#Mac Moneysac
James Dean

James Dean (8. febrúar 1931 – 30. september 1955) var bandarískur kvikmyndaleikari, sem öðlaðist heimsfrægð fyrir leik sinn í kvikmyndinni Rebel Without a Cause um miðjan sjötta áratuginn. Hann varð fyrirmynd ungmenna á Vesturlöndum. Dean lést með sviplegum hætti í bílslysi árið 1955.

"Bölvun" Little Bastard

James Dean keypti bílinn (Porsche 550 Spyder) sem hann lést í þann 21. september árið 1955 og kallaði hann "Little Bastard." Margir af vinum og vandamönnum hans lýstu því hvernig þau fengu einhverja ónotatilfinningu af því að horfa á bílinn og reyndu því að fá hann ofan af því að aka honum. Á meðal þeirra var stórleikarinn Alec Guinness sem sagði að "ef hann færi í þennan bíl á hann eftir að deyja eftir viku." Sjö dögum síðar lést Dean í alvarlegu bílslysi.

Brakið og varahlutir úr bílnum voru seldir til ýmissa áhugasamra safnara, en lentu margir af nýju eigundunum og fólk sem kom nálægt brakinu í slysum og talið er að bílinn eigi sök á dauða að minnsta kosti þriggja annarra. 
Þar fyrir utan hafa orðið mörg óútskýranleg slys og áttu þau sér öll stað á aðeins fimm ára fresti. Að lokum hvarf bílinn á dularfullan hátt árið 1960. Telja því margir að hér hafi verið bölvun á ferð.

Bandarískir leikarar
Björn Jónsson

Björn Jónsson (f. 8. október 1846 í Djúpadal í Barðastrandarsýslu, d. 24. nóvember 1912) var stofnandi og ritstjóri Ísafoldar frá 1874 til 1909 er hann gerðist ráðherra Íslands 1909-11. Björn var einnig bæjarfulltrúi í Reykjavík 1885-91 og alþingismaður 1878-80 og svo 1908-12 fyrir Sjálfstæðisflokkinn eldri. Björn var faðir Sveins Björnssonar, fyrsta forseta Íslands, og Ólafs Björnssonar sem tók við ritstjórn Ísafoldar af Birni. 

Foreldrar Björns voru Jón Jónsson bóndi frá Djúpadal og Sigríður Jónsdóttir. Björn lauk stúdentsprófi frá Lærða skólanum árið 1869 og í kjölfarið á því starfaði hann sem kennari á heimili Brynjólfs Benedictsen kaupmanns í Flatey á Breiðafirði 1869-71. Björn stundaði nám í lögfræði við Kaupmannahafnarháskóla á árunum 1871-1874 en sneri frá því áður en hann lauk því til þess að geta ritstýrt blaði á Íslandi. Sama ár giftist Björn Elísabetu Guðnýju Sveinsdóttur, dóttur Sveins Níelssonar, alþingismanns og prófasts á Staðarstað.

Maður nokkur er nefndur er Jón ritari og gaf út blaðið Víkverji kom að máli við Björn haustið 1874 um að hann skyldi taka við ritstjórn blaðsins. Úr varð að Víkverji var lagt niður, vegna þess að Birni þótti nafnið ekki höfða til þeirra sem byggju utan Reykjavíkur. Blaðið kom fyrst út 19. september 1874. Á þeim tíma kom út blaðið Þjóðólfur í ritstjórn Matthíasar Jochumssonar.

Um aldamótin 1900 fór Björn að finna til heilsubrests og árið 1903 hélt hann til Kaupmannahafnar til þess að finna bót meina sinna.

Björn varð þekktur fyrir Sambandsmálið og Landsbankamálið.

Tilvísanir

Tenglar 
 Æviágrip á heimasíðu Alþingis
 Saga Ísafoldarprentsmiðju
 Fjölmiðlun á heimastjórnartímum

Blaðagreinar 
 Björn Jónsson; minningagreinar í Ísafold 1912
 Björn Jónsson; grein í Lögbergi 1912
 Björn Jónsson; grein í Heimskringlu 1912
 Æviágrip í Andvara, 1. janúar 1913
 Aldarafmæli Björns Jónssonar ritstjóra; grein í Morgunblaðinu 1946
 Björn Jónsson ritstjóri - aldarminning; grein í Þjóðviljanum 1946
 Björn Jónsson ritstjóri; grein í Alþýðublaðinu 1946

Ráðherrar Íslands
Ritstjórar Ísafoldar
Forsetar Alþingis
Stúdentar úr Menntaskólanum í Reykjavík
Íslendingar sem gengið hafa í Kaupmannahafnarháskóla
Þjóðlenda

Þjóðlenda er landsvæði á Íslandi, sem eru utan eignarlands og telst því eign ríkisins samkvæmt þjóðlendulögunum (nr. 58/1998) sem sett voru 1998. Gildistaka laganna fól í raun í sér stærsta landnám Íslandssögunnar þar sem að land sem áður var talið eigendalaust var lýst eign íslenska ríkisins. Mörk þjóðlendna og eignarlanda bænda hafa enn sem komið er ekki verið endanlega skilgreind nema að litlu leyti en kröfur ríkisins annarsvegar og landeigenda hinsvegar stangast iðulega á. Lögin settu einnig á laggirnar sérstaka nefnd sem skyldi skera úr um þessi mörk, svonefnda óbyggðanefnd. Úrskurðum óbyggðanefndar má skjóta til almennra dómstóla (héraðsdóma og hæstaréttar).

Miklar deilur hafa skapast í kringum framkvæmd þjóðlendulaganna. Margir landeigendur hafa talið ríkið vera of stórtækt í þjóðlendukröfum sínum en einnig hefur því verið haldið fram að sú sönnunarbyrði sem lögð hefur verið á landeigendur fyrir óbyggðanefnd og dómstólum um að þeir sýni fram á eignarumráð yfir umdeildu landi sé of þung. His vegar fá landeigiendur gjafsókn í máli sínu gegn ríkinu og þurfa því ekki að greiða kostnað við málareksturinn.

Á þjóðlendum gildir almanna veiðirétturinn. Veiðimenn mega stunda þar veiðar séu þær ekki bannaðar þar af öðrum ástæðum.

Heimildir

Tenglar
Óbyggðanefnd

Hálendi Íslands
Eignaréttur
Kommúnismi á Íslandi

Saga Kommúnisma á Íslandi hófst í kringum aldamótin 1900. Kreppan mikla á fjórða áratug tuttugustu aldarinnar hvatti kommúnista hvarvetna til dáða. Þeir gátu bent á augljósa bresti í efnahagskerfi Vesturlanda og vísað á Sovétríkin sem fyrirmynd. Alþjóðasamband kommúnista, Komintern, laut forræði valdamanna í Moskvu og lagði línur fyrir starf kommúnista um allan heim. Eftir að Kommúnistaflokkur Íslands var stofnaður varð hann deild í Komintern og grundvallaratriði stefnu hans voru mótuð af leiðtogum þess og sóvéska kommúnistaflokksins. Þaðan kom fjárstuðnigur til styrktar flokksstarfinu hér á landi. Sovétmenn styrktu einnig blaða- og bókaútgáfu og ýmsa aðra menningarstarfsemi íslenskra sósíalista fram eftir 20. öldinni.

Tengt efni 
 Kommúnistaflokkur Íslands
 Stjórnmálastefnur á Íslandi

Íslensk stjórnmál
Ósk Vilhjálmsdóttir

Ósk Vilhjálmsdóttir er myndlistarmaður. Hún er hvað þekktust fyrir baráttu gegn Kárahnjúkavirkjun, og í því starfi var hún meðal annars ein af stofnendum Framtíðarlandsins og Íslandshreyfingarinnar.

Hún stundaði nám í MHÍ og Listaakademíunni í Berlín í Þýskalandi.

Tenglar
 Íslandshreyfingin 
 Framtíðarlandið 

Íslenskir stjórnmálamenn
Íslandshreyfingin
Íslenskar konur