alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Jón Gissurarson

Jón Gissurarson (d. 2. júní 1660) var skólameistari í Skálholti og á Hólum og síðar prestur í Múla í Aðaldal og prófastur í Þingeyjaprófastsdæmi. Hann var sonur Gissurar Gamalíelssonar (Gamlasonar) prests á Staðarbakka í Miðfirði og konu hans Emerentíönu Jónsdóttur.

Jón var við nám erlendis eftir stúdentspróf, stundaði vísindi við Kaupmannahafnarháskóla og nam lögfræði í Hamborg. Eftir að hann kom heim varð hann fyrst heyrari (kennari) í Hólaskóla en síðan skólameistari í Skálholti 1622-1630. Þá skipti hann á embættum við Vigfús Gíslason, skólameistara á Hólum, og var þar í tvo vetur. Árið 1633 var Jón vígður prestur í Múla í Aðaldal og gegndi því embætti til dauðadags. Frá 1636 var hann jafnframt prófastur í Þingeyjaprófastsdæmi.

Kona séra Jóns var Margrét Ólafsdóttir, dóttir séra Ólafs Einarssonar í Kirkjubæ, hálfbróður Odds Einarssonar biskups. Synir þeirra voru Gísli prestur á Helgstöðum og Jón stúdent. Jón átti líka launson sem Grímur hét og varð prestur en missti hempuna.

Heimildir 
 

Hólaskóli
Íslendingar sem gengið hafa í Kaupmannahafnarháskóla
Íslenskir prestar
Íslenskir skólameistarar
Skálholtsskóli
Pappírstætari

Pappírstætari er skrifstofutæki sem sker eða tætir pappírskjöl til að gera þau ólæsileg.
Margaret Clunies Ross

Margaret Clunies Ross (fædd 1942) er McCaughey-prófessor í ensku og fornenskum bókmenntum við Háskólann í Sydney, Ástralíu. Hún veitir forstöðu Centre for Medieval Studies við sama skóla. Hún stundaði nám í Somerville College í Oxford.

Æviágrip 
Margaret Clunies Ross hefur einkum fengist við rannsóknir á íslenskum fornbókmenntum, og sögu þeirra fræða. 

Frá 1997 hefur hún verið einn af ritstjórum hinnar nýju heildarútgáfu íslenskra og norskra dróttkvæða, Skaldic Poetry of the Scandinavian Middle Ages. 

Hún hefur einnig ritað greinar um menningu frumbyggja Ástralíu, gefið út kvæði þeirra og unnið með mannfræðingum og þjóðfræðingum við að rannsaka hvernig þau voru flutt. Þá hefur hún fengist við fornensk fræði og lagt fram efni í Oxford Dictionary of National Biography.

Clunies Ross varð heiðursdoktor við Háskólann í Gautaborg og er félagi í Kungliga Gustav Adolfs Akademien för svensk folkkultur í Uppsölum.

Helstu rit 
 Prolonged echoes. Volume 1 Old Norse Myths in Medieval Northern Society. Volume 2 The Reception of Norse Myths in Medieval Iceland. Odense: Odense University, 1994, 1998. — The Viking Collection 7, 10. ISBN 8778380081, ISBN 8778383323
 A History of Old Norse Poetry and Poetics. Cambridge: Brewer, 2005. ISBN 1843840340
 The Cambridge Introduction to the Old Norse-Icelandic Saga. Cambridge University Press, Cambridge 2010. ISBN 9780521514019
 (Ritstj.): Old Icelandic Literature and Society. Cambridge/New York: Cambridge University, 2000. — Cambridge Studies in Medieval Literature 42. ISBN 0521631122
 (Ritstj. með Geraldine Barnes): Old Norse Myths, Literature and Society: Proceedings of the 11th International Saga Conference 2–7 July 2000, University of Sydney. Centre for Medieval Studies, University of Sydney, 2000, ISBN 1864873167. — Endurpr. Odense University Press 2003. ISBN 8778387949

Afmælisrit 
  Learning and Understanding in the Old Norse World: Essays in Honour of Margaret Clunies Ross. Ritstj. Judy Quinn, Kate Heslop og Tarrin Wills. Turnhout 2007. — Medieval Texts and Cultures of Northern Europe 18. Ritaskrá hennar er á bls. 447–456. 

Ross, Margaret Clunies
Ross, Margaret Clunies
Sigurður Jónsson (skólameistari)

Sigurður Jónsson halti (d. eftir 1598) var skólameistari í Skálholti og á Hólum á seinni hluta 16. aldar. Ætt hans er ekki þekkt nema hvað hann er talinn hafa verið norðlenskur og bjó seinast á Hóli í Köldukinn.

Sigurður var bæklaður á fæti og því haltur alla æfi og er kallaður Sigurður halti í heimildum. Hann var vel menntaður og hafði lært erlendis, bæði í Kaupmannahöfn og Rostock, og er sagður hafa verið fyrstur Íslendinga til að læra hebreska tungu. Guðbrandur Þorláksson fékk hann til að stýra Hólaskóla á fyrstu biskupsárum sínum, 1573-1576, og mun hann hafa þótt kröfuharður og strangur en jafnframt vel lærður og fróður. 

Sigurður varð svo skólameistari í Skálholtsskóla og var þar 1579-1583 en þá var hann orðinn sjúkur af holdsveiki og varð að láta af störfum. Hann flutti sig þá að Hóli í Köldukinn, sem var eignarjörð hans, og bjó þar og var enn á lífi 27. desember 1598 því þá seldi hann Hól ásamt Garðshorni.

Kona Sigurðar var Katrín Nikulásdóttir, dóttir Nikulásar Þorsteinssonar sýslumanns og klausturhaldara á Munkaþverá. Seinni maður hennar var Kolbeinn klakkur Jónsson bóndi á Einarslóni, launsonur Jóns Magnússonar ríka á Svalbarði.

Heimildir 
 

Hólaskóli
Íslendingar sem gengið hafa í Kaupmannahafnarháskóla
Íslenskir skólameistarar
Skálholtsskóli
Bjarni Gamalíelsson

Bjarni Gamalíelsson (d. 1635) eða Bjarni Gamlason, því nafn föður hans er oft stytt í heimildum, var skólameistari í Hólaskóla og síðan prestur á Grenjaðarstað í um hálfa öld.

Faðir Bjarna var séra Gamalíel Hallgrímsson á Stað í Hrútafirði, föðurbróðir Guðbrands Þorlákssonar biskups. Ekki er vitað um menntun Bjarna eða hvort hann hafði verið erlendis við nám. Hann varð skólameistari hjá frænda sínum á Hólum árið 1576 og gegndi því embætti í tíu ár. Jafnframt var hann heimilisprestur Guðbrands biskups. Árið 1586 varð hann prestur að Grenjaðarstað í Aðaldal og var það til æviloka, eða í 49 ár, og hefur orðið háaldraður. Hann var sagður merkisklerkur.

Kona Bjarna var Þuríður Guðmundsdóttir frá Djúpadal í Blönduhlíð. Þau eignuðust að sögn 16 eða 17 börn og urðu afar kynsæl. Ein dóttir þeirra var Sigríður, seinni kona Arngríms lærða Jónssonar og amma Páls Vídalín.

Heimildir 
 

Hólaskóli
Íslenskir prestar
Íslenskir skólameistarar
Ólafur Jónsson (prestur á Miklabæ)

Ólafur Jónsson (1570 – 3. apríl 1658) var skólameistari í Hólaskóla tvisvar, kirkjuprestur á Hólum og síðan prestur á Melstað í Miðfirði og prófastur í Húnavatnsprófastsdæmi og síðast prestur á Miklabæ í Blönduhlíð og prófastur í Skagafjarðarprófastsdæmi.

Ólafur var fæddur í Grímstungu í Vatnsdal, sonur séra Jóns Bjarnarsonar siðamanns, prests þar, og konu hans Filippíu Sigurðardóttur. Hann lærði við Kaupmannahafnarháskóla og varð svo skólameistari á Hólum einn vetur, 1594-1595. Hann var vígður dómkirkjuprestur á Hólum árið 1600 og frá 1604 var hann jafnframt skólameistari í Hólaskóla og gegndi báðum störfunum þar til hann tók við prestsembættinu á Melstað af Arngrími Jónssyni lærða 1611. Þar var hann fram til um 1630, þegar hann varð prestur á Miklabæ í Blönduhlíð, þar sem hann var til dauðadags 1658 og hafði þá verið prestur 58 ár þótt hann tæki ekki vígslu fyrr en þrítugur.

Kona Ólafs var Guðrún Þórðardóttir frá Marðarnúpi, bróðurdóttir Guðbrands biskups.

Heimildir 
 

Hólaskóli
Íslenskir prestar
Íslenskir skólameistarar
Steinar Þór Guðgeirsson

Steinar Þór Guðgeirsson (19. ágúst 1971) er íslenskur lögfræðingur, knattspyrnumaður, knattspyrnuþjálfari og fyrrverandi formaður Knattspyrnufélagsins Fram.

Ævi og störf 
Steinar lauk prófi frá lagadeild  Háskóla Íslands árið 1997. Hann hóf þegar störf við lögmennsku og varð hæstaréttarlögmaður árið 2004. Hann hefur verið meðeigandi í Lögfræðistofu Reykjavíkur frá 2001.

Steinar var skipaður í skilanefnd Kaupþings banka og tók við formennsku í henni síðla árs 2008.

Knattspyrnuferill 
Steinar lék knattspyrnu með yngri flokkum Knattspyrnufélagsins Fram. Fyrstu leikir hans í meistaraflokki voru sumarið 1989 og kom hann við sögu í sigri Framara í úrslitum bikarkeppni KSÍ sama ár. Árið eftir varð hann Íslandsmeistari með Framliðinu.

Árið 1992 til 1993 lék Steinar með belgíska liðinu KFC Heultje. Að því loknu sneri hann aftur til Fram og lék þar uns hann lagði skóna á hilluna haustið 2000, ef undan er skilið sumarið 1998 þegar hann var í herbúðum Íslandsmeistaraliðs ÍBV.

Steinar Guðgeirsson lék fjölda leikja með yngri landsliðum Íslands og einn A-landsleik, í 5:1 sigri á Tyrkjum sumarið 1991.

Sumarið 2003 var Steinar ráðinn þjálfari meistaraflokksliðs Fram , sem sat á botninum eftir fjórar umferðir. Undir hans stjórn bjargaði liðið sér frá falli í lokaumferð mótsins. Eru þetta einu afskipti hans af þjálfun meistaraflokks.

Árið 2007 var Steinar kjörinn formaður Knattspyrnufélagsins Fram og gegndi stöðunni að nafninu til til ársins 2010, en hafði þó í raun dregið sig í hlé á miðju ári 2009 vegna anna. Homar kinlig

Tilvísanir 

 Íslenskir lögfræðingar
 Íslenskir knattspyrnumenn
 Íslenskir knattspyrnuþjálfarar
Stella Sigurðardóttir

Stella Sigurðardóttir (f. 30. mars 1990) er íslensk handknattleikskona sem leikur með danska handknattleiksfélaginu Sönd­erjyskE. 

Stella lék með Fram alla yngri flokka og varð snemma einn af lykilmönnum meistaraflokks. Hún var í bikarmeistaraliði Fram árin 2010 og 2011, auk þess að verða Íslandsmeistari með Framliðinu leiktíðina 2012-13. Hún var í íslenska landsliðinu sem tryggði sér sæti í úrslitakeppni Evrópumótsins árið 2010, en gat ekki leikið þegar til kom vegna meiðsla. Hún var einnig í leikmannahópi Íslands á Heimsmeistaramótinu í Brasilíu árið 2011.

Stella var valin Íþróttamaður Fram árið 2009, þegar sá titill var veittur í annað sinn. Hún hlaut titilinn að nýju árið fyrir árið 2012.

Íslenskir handknattleiksmenn
Íslenskar handknattleikskonur
Fólk fætt árið 1990
Íslenskar konur
Guðmundur Einarsson (prestur á Staðarstað)

Guðmundur Einarsson (um 1568 – 1647) var skólameistari í Hólaskóla og síðan prestur á Staðarstað í rúmlega 40 ár og prófastur í Snæfellsnesprófastsdæmi frá 1624.

Guðmundur var sonur Einars Hallgrímssonar prests á Útskálum, föðurbróður Guðbrands Þorlákssonar biskups, og konu hans Þóru Eyvindardóttur. Guðmundur stundaði nám við Kaupmannahafnarháskóla í tvo vetur en hélt þá heim til Íslands og varð skólameistari Hólaskóla 1595. Árið 1603 fór hann til Kaupmannahafnar að nýju en Páll, sonur Guðbrands biskups, tók við skólameistarastarfinu. Gumundur kom svo aftur og varð prestur á Staðarstað á Snæfellsnesi árið 1605 og sat þar til dauðadags. Hann var prófastur í Snæfellsnesprófastsdæmi frá 1624. Hann samdi harðorða ritið Hugrás um galdur og Fjandfælu Jóns Guðmundssonar lærða.

Kona Guðmundar var Elín Sigurðardóttir, dóttir Sigurðar Jónssonar sýslumanns og klausturhaldara á Reynistað. Þau áttu fjórar dætur sem upp komust, þær Helga, Sólveig, Ólöf og Guðríður.

Heimildir 
 

Hólaskóli
Íslendingar sem gengið hafa í Kaupmannahafnarháskóla
Íslenskir prestar
Íslenskir skólameistarar
Vigfús Árnason (prestur á Hofi)

Vigfús Árnason (1600 – 1673) var dómkirkjuprestur í Skálholti, síðan skólameistari við Hólaskóla og síðast prestur á Hofi í Vopnafirði og prófastur í Múlaprófastsdæmi.

Vigfús var sonur Árna Magnússonar sýslumanns á Eiðum og konu hans Guðrúnar Jónsdóttur. Hann var dómkirkjuprstur í Skálholti 1630-1632 en varð þá skólameistari á Hólum og var þar í sex vetur. Árið 1638 varð hann prestur á Hofi í Vopnafirði og var þar til dauðadags, eða í 35 ár. Hann var prófastur í Múlaprófastsdæmi frá 1652-1671.

Kona Vigfúsar var Valgerður Skúladóttir, systir Þorláks Skúlasonar biskups og dótturdóttir Guðbrands Þorlákssonar. Þau áttu fjölda barna.

Heimildir 
 

Hólaskóli
Íslenskir prestar
Íslenskir skólameistarar
Erasmus Villadtsson

Erasmus Villadtsson (um 1520 – 1591), einnig nefndur Willardsson og Vilhjálmsson, var jóskur maður af þýskum ættum sem settist að á Íslandi, var fyrst skólameistari í Skálholti og síðan prestur, seinast á Breiðabólstað í Fljótshlíð.

Faðir Erasmusar er sagður hafa heitið Villadt Símonsson og verið fæddur í Þýskalandi en móðir hans Elsa Jensdóttir. Hálfbróðir hans, Kristján Villadtsson, settist einnig að á Íslandi. Erasmus mun hafa komið til Íslands 1561 og orðið skólameistari í Skálholti. Því embætti gegndi hann til 1564 en varð þá prestur í Görðum á Álftanesi. Ári síðar giftist hann fyrri konu sinni, Helgu dóttur Gísla Jónssonar biskups, og varð prestur í Odda. Árið 1576 fékk hann svo Breiðabólstað í Fljótshlíð og var þar prestur til dauðadags.

Hann var í röð helstu klerka, var officialis og gegndi biskupsstörfum frá því að Gísli Jónsson lést þar til Oddur Einarsson tók við. Seinni kona hans var Þórunn Þórólfsdóttir. Hann átti fjölda barna með konum sínum og er frá honum mikil ætt.

Erasmus var góður söngmaður og hefur því oft verið haldið fram að hann hafi fyrstur manna flutt tvísöng til Íslands en það stenst ekki því til er handrit með íslenskum tvísöng frá 1473, auk þess sem talað er um tvísöng í Lárentíusar sögu Kálfssonar.

Heimildir 
 
 

Íslenskir prestar
Íslenskir skólameistarar
Skálholtsskóli
Kristján Villadtsson

Kristján Villadtsson (d. 1600) eða Willardsson var jóskur maður af þýskum ættum sem settist að á Íslandi, var skólameistari í Skálholti og síðan prestur á Helgafelli og í Bjarnarhöfn.

Kristján var hálfbróðir séra Erasmusar Villadtssonar og er faðir þeirra sagður hafa heitir Villadt Símonsson og verið þýskur. Hann tók við skólameistarastarfi í Skálholti af Guðbrandi Þorlákssyni 1567 og var skólameistari til 1571 en tók þá prestvígslu og gerðist prestur á Helgafelli á Snæfellsnesi. Hann er sagður hafa verið mjög lærður, góður læknir og skrifaði lækningabók. Sjálfur var hann hins vegar ekki heilsuhraustur og hætti því prestsskap á Helgafelli 1592, flutti að Bjarnarhöfn og þjónaði kirkjunni þar.

Kristján er sagður hafa verið tvígiftur en ekki er vitað hverjar konur hans voru og börn hans eru sögð hafa verið „fátækt atkvæðalaust fólk“.

Heimildir 
 

Íslenskir prestar
Íslenskir skólameistarar
Skálholtsskóli
Stefán Gunnarsson

Stefán Gunnarsson (um 1550 – eftir 1624) var skólameistari í Skálholtsskóla og síðan ráðsmaður Skálholtsstaðar í um 40 ár.

Stefán var launsonur Gunnars Gíslasonar, klausturhaldara á Víðivöllum í Blönduhlíð og Hólaráðsmanns, og hálfbróðir Sólveigar kvennablóma, konu Arngríms Jónssonar lærða. Hann var skólameisatri í Skálholti 1575-1579 en varð síðan Skálholtsráðsmaður og gegndi því starfi allt til 1619.

Hann tók við ráðsmannsstöðunni af Gísla Sveinssyni og giftist ekkju hans, Guðrúnu, dóttur Gísla Jónssonar biskups. Þau áttu tvö börn en einnig átti Stefán soninn Jón, sem var prestur á Mosfelli.

Heimildir 
 

Íslenskir skólameistarar
Skálholtsskóli
Gísli Guðbrandsson

Gísli Guðbrandsson (1565 – 14. apríl 1620) var skólameistari í Skálholtsskóla og síðan prestur í Hvammi í Hvammssveit. Hann var sagður góður málari.

Gísli var sonur Guðbrands Bjarnasonar, bónda á Fellsenda, og konu hans Guðrúnar, sem var meingetin, dóttir Gísla Eyjólfssonar frá Haga á Barðaströnd og Kristínar systur hans. Gísli eignaðist börn með tveimur systrum sínum, Kristínu og Þórdísi og flúðu þau öll í Skálholt á náðir Ögmundar Pálssonar biskups. Gísli Eyjólfsson komst úr landi og hlaut því enga refsingu og systur hans ekki heldur. Kristín giftist svo Gísla Jónssyni biskupi.

Gísli Guðbrandsson ólst upp í Skálholti og stundaði nám erlendis. Hann var skólameistari í tvö ár, 1583-1585, hjá Gísla stjúpafa sínum, en vígðist síðan prestur og fékk Hvamm í Dölum. Hann var tvígiftur. Fyrri kona hans var Ráðhildur Guðmundsdóttir en hin seinni Ragnhildur Egilsdóttir frá Geitaskarði og var hann seinni maður hennar.

Heimildir 
 

Íslenskir prestar
Íslenskir skólameistarar
Skálholtsskóli
Þórður Þorkelsson Vídalín

Þórður Þorkelsson Vídalín (1661 – 14. janúar 1742) var skólameistari í Skálholti og síðan bóndi og umboðsmaður í Lóni í Austur-Skaftafellssýslu og lagði stund á lækningar. Hann stundaði einnig vísindarannsóknir, var fyrsti Íslendingurinn sem gaf sig að jöklarannsóknum og skrifaði fræðirit um jökla. Þórðarhyrna (1659 m) í Vatnajökli er nefnd eftir honum.

Þórður var sonur Þorkels Arngrímssonar prests í Görðum á Álftanesi, sonar Arngríms lærða, og konu hans Margrétar Þorsteinsdóttur. Bræður hans voru Jón Vídalín Skálholtsbiskup og Arngrímur Vídalín, skólameistari í Nakskov í Danmörku. Þórður þótti geysilega góður námsmaður. Hann var í þrjú ár í Skálholtsskóla og varð stúdent sextán ára gamall. Næstu tvö árin lærði hann  áfram hérlendis hjá föður sínum og hjá Oddi Eyjólfssyni presti í Holti og áður skólameistara. 

Hann fór svo til Kaupmannahafnar og lauk guðfræðiprófi frá háskólanum með góðum orðstír en stundaði einnig nám í læknisfræði. Þorkell faðir hans hafði á sínum tíma orðið fyrstur Íslendinga til að nema læknisfræði við háskóla. Fyrst eftir heimkomuna var Þórður í tvö ár á Bessastöðum sem aðstoðarmaður Heidemanns fógeta en 1686 var hann fenginn til að kenna við Skálholtsskóla og varð svo skólameistari 1688. 

Hann gegndi starfinu í tvö ár en sagði þá af sér, flutti austur í Lón og bjó þar embættislaus til æviloka en hafði umboð konungsjarða. Hann stundaði lækningar og ýmsar vísindarannsóknir, skrifaði lækningabók og einnig eitt elsta vísindarit sem til er í heiminum um jökla. Ritið var á latínu, skrifað 1695, kom út á þýsku 1754 en ekki þýtt á íslensku fyrr en 1965. Þórður byggði ritið einkum á rannsóknum sínum á Lambatungnajökli í Lóni.

Hann var talinn einn lærðasti og gáfaðasti maður landsins en meðal almennings hafði hann á sér galdraorð og eru til ýmsar þjóðsögur um fjökynngi hans. Þórður var drykkfelldur og talinn ógæfumaður. Hann giftist ekki en átti nokkur lausaleiksbörn og ein barnsmóðir hans, Helga Magnúsdóttir vinnukona í Lóni, fargaði barni því sem hún ól honum. Fyrir það var henni drekkt 19. júlí 1709.

Heimildir

Tenglar 
 Þórður Þorkelsson. Sagnagrunnur, skoðað 13. febrúar 2017.
 Tilberar. Af snerpu.is, skoðað 26. júní 2011.

Íslendingar sem gengið hafa í Kaupmannahafnarháskóla
Íslenskir læknar
Íslenskir náttúrufræðingar
Íslenskir skólameistarar
Grýlurnar

Grýlurnar var íslensk hljómsveit sem starfaði frá 1981 til 1983 og stundum talin fyrsta íslenska kvennahljómsveitin en tónlistin einkenndist af pönki og framsæknu rokki. 

Ragnhildur Gísladóttir hætti í Brimkló snemma árs 1981 og tilkynnti að hún hyggðist stofna sína eigin kvennahljómsveit. Þann 1. apríl var sveitin svo formlega stofnuð af Ragnhildi, sem söng og lék á hljómborð ásamt Herdísi Hallvarðsdóttur, sem á þeim tíma var nemi á fagott og óbó, Ingu Rúni Pálmarsdóttur, sem spilaði á gítar og Lindu Björk Hreiðarsdóttur sem spilaði á trommur.

Árið 1982 voru Grýlurnar fengnar til þess að leika í kvikmynd Stuðmanna, Með allt á hreinu, undir nafninu Gærurnar. Myndin vakti mikla lukku og komu Grýlurnar m.a. fram á samnefndri plötu með lögum úr myndinni. Í kjölfar myndarinnar beið sveitarinnar þónokkur frægð og gáfu þær út sína fyrstu og einu breiðskífu, Mávastellið, árið 1983. 

Á stuttri starfsævi sveitarinnar afrekaði hún að fara í tónleikaferðalag til Skandinavíu og Bandaríkjanna þótt ekki væru allir sveitarmeðlimir sammála um að sækja ætti á erlend mið. 

Þegar Herdís dró sig í hlé frá hljómsveitinni af heilsufarsástæðum 1983 byrjaði að flosna uppúr samstarfinu. Þrátt fyrir miklar tilraunir meðlima var öllum orðið ljóst í árslok 1984 að dagar Grýlanna voru taldir.

Plötur 
 1981 — Grýlurnar
 1983 — Mávastellið

Tenglar 
 Um Grýlurnar á Tónlist.is
 Glatkistan

Íslenskar hljómsveitir
Josef Mengele

Josef Mengele (16. mars 1911 – 7. febrúar 1979), einnig þekktur sem Engill dauðans (á þýsku: Todesengel), var þýskur foringi í SS sveitum nasista og læknir í útrýmingarbúðunum í Auschwitz í seinni heimstyrjöldinni. Hann hafði doktorspróf í mannfræði frá Háskólanum í München og próf í læknisfræði frá Háskólanum í Frankfurt. Hann er alræmdur fyrir viðurstyggilegar tilraunir sínar á föngum í útrýmingarbúðunum Auschwitz, einkum á tvíburum. Fæstir þeirra sem Mengele gerði tilraunir á lifðu það af, en þar á meðal voru börn.

Að stríðinu loknu lifði Mengele um  hríð í Þýskalandi og fór huldu höfði en flúði síðan til Suður-Ameríku. Þrátt fyrir að vera eftirlýstur stríðsglæpamaður og þrátt fyrir mikla leit komst Mengele undan. Talið er að hann hafi búið í Argentínu þegar Adolf Eichmann var handsamaður þar árið 1960 og samneyti var á milli þeirra. Mengele lést árið 1979 í Brasilíu.

Tenglar 

Mengele, Josef Rudolf
Mengele, Josef Rudolf
Ólafur Ólafsson lærði karl

Ólafur Ólafsson (d. 29. nóvember 1666 í Viðvík í Skagafirði), sem kallaður var lærði karl, var skólameistari á Hólum og síðar prestur í Grímstungu í Vatnsdal en missti prestsskap 1638.

Ólafur var sonur Ólafs Þorkelssonar bónda í Krossnesi í Kræklingahlíð og konu hans Þuríðar Eiríksdóttur. Hann var fóstraður af Guðbrandi Þorlákssyni biskupi, sem setti hann í Hólaskóla og sendi hann síðan til náms í Kaupmannahöfn í því skyni að hann tæki svo að sér skólameistaraembættið á Hólum. Tveir bræður Ólafs stunduðu einnig nám við Hafnarháskóla en létust báðir erlendis. Ólafur innritaðist í háskólann 1605 og virðist hafa staðið sig þokkalega þar, að minnsta kosti fékk kann góðan vitnisburð kennara. Hann kom svo heim og mun hafa tekið við embætti skólameistara 1611.

Það orð komst þó fljótt á að skólameistarinn væri fákunnandi og á engan hátt fær um að stýra skólanum. Var það meðal annars tekið sem dæmi að hann hefði kennt skólapiltum að stigbreyta latneska orðið parvus rangt og orti Þorlákur Skúlason, sem þá var heyrari við skólann, vísu um þetta þar sem meðal annars var vikið að lágum vexti skólameistarans, en Ólafur var nær dvergur á vöxt.

Vegna sögusagna sem bárust til Kaupmannahafnar um vankunnáttu skólameistarans og að Guðbrandur biskup drægi kaup hans undir sig var nýskipuðum höfuðsmanni, Frederik Friis, falið að rannsaka málið. Hann kom til landsins 1619 en veiktist á leiðinni og dó þremur dögum eftir komuna. Hann hafði þó áður sett mann til að reka málið fyrir sig og var Guðbrandi stefnt til Alþingis. Hann kom þangað ásamt Ólafi skólameistara, sem bar vitni um að hann hefði fullt skólameistarakaup og sýndi jafnframt vitnisburð frá Kaupmannahafnarháskóla um kunnáttu sína og bauðst til að svara hverjum þeim sem þreyta vildi lærdóm við hann. Enginn gaf sig fram og varð ekki meira úr málinu. En sannleikurinn um kaupgjaldið mun hafa verið sá að Guðbrandur hafði kostað Ólaf til náms en skólameistarakaupið var svo látið ganga upp í námskostnaðinn.

Það varð þó úr að Ólafur hrökklaðist frá skólanum en Þorlákur Skúlason, dóttursonur biskups, tók við. Ólafur varð prestur í Grímstungu í Vatnsdal en missti embættið árið 1638, sumar heimildir segja vegna barneignar en aðrar að það hafi verið vegna þess að han kærði séra Jón Pálsson á Ríp fyrir að hafa borið sér blóð í kaleiknum í kvöldmáltíðarsakramentinu. Séra Jón sagði að Ólafur hefði spýtt sjálfur blóði í kaleikinn en fyrir það sór Ólafur með tylftareið. En fyrir þetta er sagt að Þorlákur Skúlason, sem þá var orðinn biskup, hafi sett þá báða af.

Heimildir 
 
 

Hólaskóli
Íslendingar sem gengið hafa í Kaupmannahafnarháskóla
Íslenskir prestar
Íslenskir skólameistarar
Sigfús Egilsson

Sigfús Egilsson (3. maí 1600 – 1673) var kennari og síðan skólameistari í Hólaskóla, prestur í Hofsþingum og síðast dómkirkjuprestur á Hólum í Hjaltadal.

Sigfús var sonur Egils Ólafssonar, prests á Bægisá, í Hofsþingum og síðast á Tjörn í Svarfaðardal, og fyrri konu hans Oddnýjar Sigfúsdóttur. Hann var heyrari á Hólum frá 1631 til 1638 en varð þá skólameistari og gegndi því starfi til 1644. Það ár var hann vígður prestur að Hofi á Höfðaströnd og þjónaði Hofsþingum til 1660. Þá fór hann aftur að Hólum, varð þar dómkirkjuprestur og gegndi því embætti til dauðadags.

Fyrri kona Sigfúsar var Vilborg Erlendsdóttir en hún dó af barnsförum 1644 og áttu þau ekki barn sem lifði. Sigfús giftist aftur Ólöfu Sigfúsdóttur og voru börn þeirra séra Egill í Glaumbæ, sem var skólameistari á Hólum um tíma, séra Jón á Ríp og Oddný, kona Gísla Eiríkssonar lögréttumanns á Höskuldsstöðum í Breiðdal.

Heimildir 
 

Hólaskóli
Íslenskir prestar
Íslenskir skólameistarar