alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Páll Melsteð (sagnfræðingur)

Páll Melsteð (13. nóvember 1812 – 9. febrúar 1910) var íslenskur sagnfræðingur, sýslumaður og alþingismaður.

Ævi 
Páll var fæddur á Möðruvöllum í Hörgárdal, sonur Páls Melsteð amtmanns og fyrri konu hans, Önnu Sigríðar Stefánsdóttur Melsteð. Hann lauk stúdentsprófi frá Bessastaðaskóla 1834 og lifði lengst allra þeirra sem þaðan höfðu útskrifast. Hann fór svo utan og stundaði lögfræðinám við Kaupmannahafnarháskóla en lauk ekki prófi, heldur kom heim 1840, fór að búa á Brekku á Álftanesi og stundaði barnakennslu. 

Hann var settur sýslumaður í Árnessýslu í fjarveru föður síns 1845-1846 og aftur 1848-1849. Árið 1846 flutti hann til Reykjavíkur og varð þar forstöðumaður Landsprentsmiðjunnar. Hann var líka ritari konungsfulltrúa á Alþingi 1845-1849 og þjóðfundarfulltrúi Snæfellinga 1851 og var einn þeirra fáu sem ekki tóku undir mótmæli Jóns Sigurðssonar („vér mótmælum allir“), enda var faðir hans forseti fundarins. Á árunum 1849-1854 var hann settur sýslumaður í Snæfellsnessýslu og sat fyrst í Stykkishólmi, síðan á Búðum og loks í Bjarnarhöfn. 

Árið 1855 fór hann aftur út til náms og lauk lögfræðiprófi í janúar 1857. Hann var settur sýslumaður í Gullbringu- og Kjósarsýslu 1858-1862 og málaflutningsmaður við landsyfirréttinn 1862-1886. Alþingismaður Snæfellinga var hann 1858-1864. Hann var lengi stundakennari í sögu við Lærða skólann og fastur kennari 1886-1894. Hann stofnaði ásamt Þóru konu sinni Kvennaskólann í Reykjavík 1874 og kenndi við hann til 1889. Hann samdi allmargar kennslubækur í mannkynssögu sem lengi voru notaðar og endurminningar hans, sem hann hafði sjálfur skráð, komu út árið 1912. Bogi Th. Melsted, bróðursonur Páls, sá um útgáfu endurminninganna.

Fyrri kona Páls (30. desember 1840) var Jórunn Ísleifsdóttir (14. maí 1816 – 21. ágúst 1858), dóttir Ísleifs Einarssonar háyfirdómara og seinni konu hans Sigríðar Gísladóttur. Af átta börnum þeirra komust aðeins þrjú upp. Sonurinn Páll lést um tvítugt, Sigríður giftist ekki en Anna giftist Stefáni Stephensen klausturhaldara. Seinni kona Páls (13. nóvember 1859) var Þóra Melsteð (18. desember 1823 – 21. apríl 1919), dóttir Gríms Jónssonar amtmanns og konu hans, Birgitte Cecilie Breum. Þau voru barnlaus.

Ritverk 
 Páll Melsteð, Ágrip af merkisatburðum mannkynssögunnar, 1844
 Páll Melsteð, Fornaldarsagan, 1864
 Páll Melsteð, Miðaldasagan, 1866
Endurminningar Páls Melsteds. Ritaðar af honum sjálfum. Gefnar út á aldarafmæli hans af Hinu íslenska fræðafélagi í Kaupmannahöfn. Kaupmannahöfn 1912.
 Páll Melsted skrifar Þórhalli Bjarnarsyni. Þórhallur Tryggvasaon, Saga 1. janúar 1981, bls. 141–170.

Heimildir 
 
 
 Fornaldarsagan íslenzkuð og aukin eptir sögubók H.G. Bóhrs, Páll Melsteð, Hið Íslenska bókmenntafélag, Reykjavík, 1864
 Enn um endurminningar Páls Melsteð Austri, 3. tölublað (18.01.1913), Blaðsíða 8

Fyrrum Alþingismenn
Íslenskir lögfræðingar
Íslenskir sagnfræðingar
Sýslumenn
Íslendingar sem gengið hafa í Kaupmannahafnarháskóla

Kvennaskólinn í Reykjavík
Austur-Frísland

Austur-Frísland (lágsaxneska: Oostfreesland, þýska: Ostfriesland) er strandhérað norðvestan við þýska fylkið Neðra-Saxland. Austur-Frísland er á milli Vestur-Fríslands (sem er hluti Hollands) og Norður-Fríslands í Slésvík-Holtsetalandi. Utan við strönd Austur-Frísland eru Austurfrísnesku eyjarnar. Héraðið skiptist í umdæmi Aurich, Leer, Wittmund og borgina Emden.

Neðra-Saxland
Markgreifi

Markgreifi / markgreifynja er arfgengur aðalstitill í nokkrum Evrópulöndum og nýlendum þeirra. Hugtakið er líka notað yfir hliðstæða titla í Kína og Japan. Í aðalsmannatali Bretlands er markgreifi lægra settur en hertogi en hærra settur en jarl. Stundum fengu erfingjar hertoga þennan titil. 

Upphaflega var markgreifi lénsherra yfir mörk, það er landi við landamæri ríkisins, samanber norsku fylkin Þelamörk og Heiðmörk. Síðar varð markgreifinn einfaldlega næsti aðalstitill fyrir ofan greifa. Eitt eða fleiri barónsdæmi eða greifadæmi gátu tilheyrt markgreifadæmi. Á 18. öld varð markgreifatitillinn hirðtitill í Frakklandi og fjöldi nýrra markgreifa- og greifatitla varð til. 

Aðalstitlar
Stórhertogi

Stórhertogi og stórhertogynja eru aðalstitlar sem eru aðallega notaðir í Vestur-Evrópu yfir sjálfstæða höfðingja yfir stórum héruðum eða fylkjum. Samkvæmt hefðinni heyrir stórhertogi undir konung. Stórfursti er í sumum löndum sambærilegur titill. Titillinn hefur líka sums staðar verið notaður sem kurteisistitill (án þess að í honum felist raunveruleg landaforráð) barna þjóðhöfðingja. 

Stórhertogar
Aðalstitlar
Fursti

Fursti og furstynja eru titill þjóðhöfðingja sem ríkir yfir furstadæmi. Furstar eru þannig oftast sjálfstæðir þjóðhöfðingjar sem ekki heyra undir konung (en geta þó heyrt undir keisara). Nú á dögum er titillinn notaður í nokkrum löndum þar sem gerður er greinarmunur á sjálfstæðum (eða fyrrum sjálfstæðum) furstum og furstum sem eru einfaldlega hluti af aðlinum. Í Evrópu eru nú aðeins þrjú sjálfstæð furstadæmi: Mónakó, Andorra og Liechtenstein.

Orðið sjálft er komið um dönsku úr þýsku og er í raun sama orð og fyrsti enda þýðing á latínu princep.

Furstar
Aðalstitlar
Stórfursti

Stórfursti og stórfurstynja eru titlar þjóðhöfðingja yfir stórfurstadæmi sem heyrir undir keisara en er talinn æðri einföldum fursta. Engir sjálfstæðir stórfurstar eru lengur til og þegar síðustu stórfurstadæmin (Litháen, Transylvanía og Finnland) hurfu í Fyrri heimsstyrjöld höfðu þau þegar um langt skeið heyrt undir aðra þjóðhöfðingja sem notuðu stórfurstatitilinn aðeins sem hluta af titlum sínum. 

Stórfurstar
Aðalstitlar
Erkihertogi

Erkihertogi og erkihertogaynja eru aðalstitlar sem eru æðri hertoga en lægri en þjóðhöfðingi landsins, hvort sem hann er keisari, konungur eða fursti. Þessi titill var aðeins notaður í hinu Heilaga rómverska ríki þar sem allir meðlimir keisarafjölskyldunnar aðrir en keisarinn notuðu hann. Hann var því sambærilegur við prins í öðrum löndum. Nú nota fyrstu 73 meðlimir Habsborgara í erfðaröðinni að hásæti keisarans þennan titil þar sem það er löglegt. 

Erkihertogar
Aðalstitlar
Prins

Prins og prinsessa (úr latínu princeps, „fyrstur“ sbr. fursti) eru heiti barna þjóðhöfðingja eða eiginmanns/eiginkonu ríkjandi konungs. Prins og prinsessa sem eru næst í röðinni að hásætinu eru kölluð krónprins/krónprinsessa. Hugtakið á rætur að rekja til rómverska lýðveldisins þar sem leiðtogi öldungaráðsins var oft kallaður princeps. Þennan titil tók fyrsti keisari Rómaveldis (og heimsins), Ágústus, upp og notaði ásamt öðrum titlum.

Sums staðar hefur tíðkast að ríkisarfi fái einnig titil eins og í tilviki ríkisarfanna í Bretlandi (prinsinn af Wales) og á Spáni (prinsinn af Astúrías). Algengara er að ríkisarfar fái einfaldlega lén með þeim titlum sem þeim fylgja. Friðrik krónprins Danmerkur er þannig til dæmis greifi af Monpezat.

Prinsar
Aðalstitlar

ro:Prinţ
vi:Vương (tước hiệu)
zh:亲王
zh-min-nan:Thâu-lâng
Hertogi

Hertogi og hertogaynja (úr fornlágþýsku: hėritogo „herforingi“; sbr. fornháþýsku: hėrizogo, „herforingi“) eru aðalstitlar sem oft hafa verið æðstu aðalstitlar landa, næst á eftir konungi og drottningu. Upphaflega var titillinn notaður af Rómverjum yfir herforingja (latína: Dux Bellorum). Á miðöldum var hertogi aðalsmaður sem ríkti yfir sveitahéraði, hertogadæmi, og var æðri greifum sem ríktu í borgum. Með einveldinu varð titill hertoga að heiðurstitli án yfirráða yfir landi með þeirri undantekningu að Lúxemborg var gerð að stórhertogadæmi í kjölfar Napóleonsstyrjaldanna.

 
Aðalstitlar
Aðall

Aðall er heiti á ákveðinni stétt fólks sem oftast er sú valdamesta og auðugasta í tilteknu landi. Aðalsstétt nýtur auk þess ákveðinna sérréttinda. Aðalsmenn og -konur bera ákveðna titla sem ganga í arf til barna þeirra ásamt þeim réttindum sem titlinum fylgja. Einhvers konar aðall hefur verið til í samfélögum þar sem lénskerfi hefur einhvern tíma verið til. 

Á Vesturlöndum nútímans eru aðalstitlar yfirleitt aðeins heiðurstitlar og fela ekki í sér nein sérréttindi.

Aðall
Lénskerfi
Jarl

Jarl er aðalstitill sem á uppruna sinn á Norðurlöndum. Upphaflega var jarl þar æðsti titill aðalsmanns og var yfirleitt aðeins um einn eða tvo jarla að ræða samtímis. Menn voru einkum skipaðir jarlar af þremur ástæðum: þeir voru landstjórar með vald konungs í nýlendum eins og yfir Orkneyjum (Eyjajarlar) eða yfir Íslandi (Gissur jarl), þeir fóru með vald konungs heima fyrir ef konungur var ekki orðinn myndugur eða ef hann var veikur eða fjarverandi (Hákon galinn), börn konungs sem ekki erfðu krúnuna fengu þennan titil í sárabætur og eins krónprinsar og aðrir meðlimir konungsfjölskyldunnar. Titillinn var því að mörgu leyti sambærilegur við hertogatitil eða embætti varakonungs í Evrópu. 1237 fékk Skúli Bárðarson titilinn „hertogi“ og í það lagður sá skilningur að hann stæði jörlunum ofar. Hákon háleggur var líka hertogi áður en hann varð kóngur.

Í Frakklandi var Göngu-Hrólfur gerður hertogi yfir Normandí í kjölfar friðarsamninga milli Víkinga og Karls einfalda árið 911. Höfuðstaður Normandí var borgin Rouen sem Víkingar kölluðu „Rúðuborg“. Hertogarnir yfir Normandí voru því kallaðir Rúðujarlar á Norðurlöndunum sem aftur bendir til jafngildis jarlstitils og hertogatitils á miðöldum. 

Á Bretlandseyjum var titillinn tekinn upp af Engilsöxum sem lén þar sem áður voru sjálfstæð konungsríki þegar England var sameinað í eitt ríki eftir innrás og landnám Víkinga. Lönd jarls voru þannig oft miklu stærri en einstök skíri og jarlinn gat innheimt skatta og haldið eigin hirð. Eftir innrás Normanna urðu skírin að stærstu stjórnsýslueiningu ríkisins og yfir þau voru settir jarlar sem við það urðu jafngildir greifum á meginlandi Evrópu og jarlar máttu ekki lengur innheimta eigin skatta. Hinrik 2. Englandskonungur gerði síðar átak í að draga úr völdum jarlanna með því að eyðileggja eða taka yfir kastala þeirra og gera þá háða konungsvaldinu. Fógetar urðu sjálfstætt stjórnvald í skíri óháð jarlinum. Síðar hafa tengsl jarla og skíra í Englandi rofnað. Nú eru þrettán jarlar í Englandi og nokkrir í Wales og í Skotlandi. 

 
Aðalstitlar
Vísigreifi

Vísigreifi (varagreifi eða undirgreifi  og samsvarandi kvenkyns titill er vísigreifynja) er aðalstitill sem er æðri en barón en neðar en greifi. Upphaflega var vísigreifi embættisheiti fulltrúa greifa en á hámiðöldum varð það að arfgengum aðalstitli. Í Bretlandi komst á sú hefð að titla erfingja jarls eða markgreifa vísigreifa.

Tilvísanir 

Vísigreifar
Aðalstitlar
Barón

Barón eða fríherra og barónessa (úr frankversku: baro, „frjáls maður“) eru aðalstitlar. Barón er lægsti titillinn sem tilheyrir lendum aðli eða háaðli. Neðan við stöðu baróns er lágaðallinn, riddarar og skjaldsveinar. Í Bretlandi var barón upphaflega landeigandi sem svarið hafði konungi trúnaðareið.

Baróns-/fríherratitlar voru teknir upp í Svíþjóð 1561 og í Dansk-norska ríkinu árið 1671.

Orðið er komið úr frönsku en er aftur germanskt tökuorð í frönsku sbr. forn-háþýska baro, vígdjarfur maður og er raunar skilt sagnorðinu berja.

Aðalstitlar
Fell (aðgreining)

Fell er heiti yfir fjall og er algengt örnefni. Það getur meðal annars átt við um:
 Fell sem hluta landslags
 Bæinn Fell í Kollafirði á Ströndum
 Bæinn Fell í Sléttuhlíð í Skagafirði
 Fellahverfi í Breiðholti

Sjá einnig 

 Fellabær
 Fellahreppur
Fáveldi

Fáveldi, fáveldisstjórn eða fámennisstjórn (stundum nefnt fámennisræði eða oligarkí) er stjórnarfar sem vísar til þess þegar stjórn (oftast ríkis) er í höndum fárra í krafti erfða, auðmagns, hernaðarlegra ítaka eða trúarlegra yfirráða. Hið alþjóðlega orð oligarkí (gríska: Ὀλιγαρχία: Oligarkía) er myndað úr tveimur orðum ὀλίγος, sem merkir fáir og ἀρχή sem merkir ræði (ráð, forræði) eða veldi. Óformlega getur hugtakið fáveldi vísað til fámenns hóps sem vegna einhverskonar sérréttinda hefur komist til valda. Hið nýja Rússland sem varð til eftir fall Sovétríkjanna hefur t.d. stundum verið tengt við fáveldisstjórn sökum ítaka stórfyrirtækja og margmiljarðamæringa við stjórn landsins. Sömuleiðis hafa Bandaríkin verið tengd við fáveldisstjórn.

Tilvísanir

Tengt efni 
 Einræði
 Járnlög fáveldis (enska: Iron law of oligarchy)

Ítarefni
 

Fáveldi
Stjórnarform
Michael Ende

Michael Andreas Helmuth Ende (12. nóvember 1929 – 28. ágúst 1995) var þýskur rithöfundur sem skrifaði ævintýri og barnabækur sem nutu gríðarlegra vinsælda. Tvær af þekktustu bókum hans hafa verið þýddar á íslensku; Mómó frá 1973 og Sagan endalausa frá 1979, en eftir henni voru gerðar nokkrar kvikmyndir, sú fyrsta árið 1984. 

Þýskir rithöfundar
Fólgið fall

Fólgið fall er stærðfræðilegt fall sem hefur fylgibreytu sem er ekki skýrt táknuð í sambandi við frumbreytu. Dæmi um fólgið fall er t.d.  þar sem breytan  er fólgið fall af .

Fólgin deildun 

Fólgin deildun (einnig þekkt sem fólgin diffrun, óbein deildun eða óbein diffrun) er aðgerð í örsmæðareikningi sem hægt er að framkvæma á fólgnum föllum. Þessi aðferð notast við keðjuregluna.

References 

Deildareikningur
Tegundir falla
Athygli almannatengsl

Athygli ehf. er almannatengslafyrirtæki var stofnað 15. mars 1989. Lengst af voru starfsmenn fjórir til fimm talsins en á síðustu árum hefur fyrirtækið þróast í alhliða ráðgjafar- og útgáfufyrirtæki sem þjónustar einkum fyrirtæki, félagasamtök, sveitarfélög og ríkisstofnanir.

Ráðgjafar Athygli eru flestir þrautreyndir blaða- og fréttamenn og hafa áratuga reynslu í fjölmiðlun. Þeir eru sérfræðingar á sviði almannatengsla sem hafa nýtt menntun sína og reynslu til að bæta og byggja upp ímynd fjölda viðskiptavina Athygli á liðnum árum.

Auk þess að þjónusta viðskiptavini sína er Athygli með umsvifamikla útgáfu, ýmist á eigin vegum eða í samstarfi við aðra.

Athygli er með höfuðstöðvar að Suðurlandsbraut 30 í Reykjavík en rekur einnig starfsstöð að Hafnarstræti 82 á Akureyri.

Framkvæmdastjóri Athygli er Kolbeinn Marteinsson og stjórnarformaður er Valþór Hlöðversson.

Starfsmenn Athygli eru: Árni Þórður Jónsson, Bryndís Nielsen, Gunnar E. Kvaran, Kolbeinn Marteinsson, Valþór Hlöðversson, Guðmundur Þorsteinsson, Ingunn Hauksdóttir og Jóhann Ólafur Halldórsson.

Tenglar 
 Heimasíða Athygli
 Athygli PR and Publishing, Reykjavik Iceland
 Útivera, tímarit um útivist
Italo Svevo

Italo Svevo (Aron Hector Schmitz; 19. desember 1861 – 13. september 1928) var ítalskur rithöfundur og athafnamaður. Hann fæddist í Trieste sem þá tilheyrði Austurrísk-ungverska keisaradæminu (til 1920). Hann var af vel stæðri gyðingafjölskyldu sem rak uppruna sinn til Ungverjalands. Hann hlaut menntun í þýsku og viðskiptafræði. Fyrirtæki föður hans varð gjaldþrota 1880 svo Schmitz hóf störf við banka og tók að skrifa í blöð undir dulnefni. 1892 gaf hann út sína fyrstu skáldsögu Una vita („Líf“) undir dulnefninu Italo Svevo. 1898 kom síðan út Senilità („Elliglöp“). Hvorug skáldsagan vakti nokkra athygli. 

1907 hóf hann enskunám við Berlitz-enskuskóla í Trieste. Þar kynntist hann James Joyce sem kenndi við skólann og hvatti hann til að halda áfram að skrifa. 1923 gaf hann út La coscienza di Zeno („Samviska Zenos“) sem eru æviminningar aðalpersónunnar og endurspegla að stórum hluta ævi Svevos sjálfs. Þessi skáldsaga vakti ekki meiri athygli en þær fyrri þar til Joyce kynnti hana fyrir frönskum gagnrýnendum tveimur árum síðar. Um leið hóf ítalska skáldið Eugenio Montale að hæla bókinni opinberlega. Við þetta varð Svevo að bókmenntastjörnu. Hann náði þó ekki að ljúka við fjórðu skáldsögu sína, Il vecchione o Le confessioni del vegliardo („Gamlinginn eða Játningar öldungsins“) þar sem hann lést eftir bílslys í skíðabænum Bormio árið 1928.

Ítalskir rithöfundar
MP Fjárfestingabanki

MP Fjárfestingabanki (eða MP banki) er íslenskur banki sem varð til árið 2003 úr MP Verðbréfum hf, sem Margeir Pétursson stofnaði árið 1999 ásamt Sverri Kristinssyni og Ágústi Sindra Karlssyni. Þeir síðarnefndu áttu 10% hlut hvor, en Margeir 80% hlut. Stofnhlutafé var 100 milljónir króna. Árið 2003 fékk bankinn fjárfestingabankaleyfi og bauð þá fjárfestingabankaþjónustu. MP banki fékk fullt viðskiptabankaleyfi í október 2008 og hóf að taka við innlánum og séreignarsparnaði til viðbótar við fyrri starfsemi. Fyrsta útibú MP banka var opnað 11. maí 2009 í Borgartúni 26. Þann 11. apríl 2011 lögðu yfir 40 innlendir og erlendir fjárfestar MP banka til 5,5ma í nýtt hlutafé og ný stjórn tók við. Sigurður Atli Jónsson tók við sem forstjóri bankans.

MP banki sérhæfir sig í þjónustu við minni og meðalstór fyrirtæki ásamt því að veita fjárfestum og efnameiri einstaklingum þjónustu á sviði fjárfestingabankastarfsemi og eignastýringar.

Tenglar 
 Heimasíða MP banka
 Ágrip af sögu MP; af heimasíðu MP 

Íslenskir bankar
Mótorprótein

Mótorprótein er hópur sameindamótora sem geta hreyft sig eftir ákveðnu yfirborði. Þau eru drifin af ATP og umbreyta þannig efnaorku í hreyfiorku.

Notkun í frumum 
Algengasta og augljósasta dæmið um mótorprótein er próteinið mýósín sem drífur samdrátt vöðvaþráða í dýrum. Þá eru þau einnig drifkrafturinn að baki virkum flutningi próteina og flutningi bóla og frumulíffæra í umfryminu. Kínesín og dynein koma hins vegar að því að aðskilja litninganapörin við mítósu og meiósu. Dynein er einnig að finna í svipum og er því mikilvæg við hreyfingu frumna, t.d. hjá sáðfrumum.

Mótorprótein sem vinna á frumugrindinni 
Mótorprótein sem nota frumugrindina við tilfærslu sína skiptast í tvo hópa; aktín-mótorprótein, sem skríða eftir aktínþráðum í frumugrindinni, og þau sem vinna á örpíplunum. Þá vinna þær ýmist frá plús-enda þráðanna eða mínus-enda þeirra. Sum mótorprótein bera með sér farm en önnur breyta hreinlega formi frumunnar.

Aktín-mótorar

Mýósín 
Mýósín er stór próteinfjölskylda aktín-mótora. Þau samanstanda af tveimur sterkum keðjum með mótorhaus og tveimur minni keðjum. Nafn þeirra er dregið af gríska orðinu yfir vöðva enda gegna mýósín því lykilhlutverki að stjórna samdrætti vöðvaþráða. Þau eru einnig mikilvæg þegar kemur að frumuskiptingu. Alls eru þekktir 18 mýósín-flokkar.

Örpíplu-mótorar

Kínesín 
Kínesín er hópur mótorpróteina sem skríða eftir örpíplunum. Þeir aðstoða litninga við að færa sig úr stað í mítósu en einnig flytja þeir hvatbera, Golgí-fléttur og bólur um í heilkjarnafrumum. Kínesín samanstanda oftast af tveimur sterkum keðjum með mótorhaust sem gengur ýmist í átt að plús- eða mínusenda örpíplanna. Alls eru þekkt 14 kínesín-prótein auk annarra líkra próteina sem er ekki hægt að flokka í ákveðna flokka.

Dyneín 
Dyneín eru mótorprótein sem geta runnið eftir örpíplunum. Þau eru mun stærri og flóknari próteinflókar en kínesín og mýósín. Dyneín koma við sögu í bifhárum og svipum.

Mótorprótein í plöntum 
Blómplöntur hafa ekki dyneínmótora heldur stóran hóp af ólíkum kínesínpróteinum. Mörg þeirra eru sérhæfð til að vinna í mítósu og flytja nýja frumuvegg út úr miðju frumunnar sem er í skiptingu.

Tilvísanir 

Frumulíffræði
Landfræðilegt upplýsingakerfi

GIS stendur fyrir „geographic information system“ eða landfræðileg upplýsingakerfi. Þessi kerfi eru notuð við að greina og birta landfræðileg gögn.

Tenglar

Frjáls hugbúnaðir í GIS-kerfum 
 GRASS - Frjálst og opið GIS kerfi 
 Saga OsGeo.Org og GRASS

Önnur GIS-kerfi 
 IDRISI
 ERDAS Imagine
 ESRI 
 SmallWorld
 InterGraph GeoMedia
 Manifold
 MapInfo
 MS MapPoint

GIS-gagnasöfn á netinu 
 Federal Geospatial Data Clearinghouse Search Engine  
 GIS Data Depot  
 The Geography Network (ESRI's data clearinghouse and map services)  
 Geospatial One Stop - U.S., Federal, State & Local GIS Data  
 National Atlas of the United States - US biology, geology, demography, environmental, water and much more.  
 The National Map - Access to high-quality, geospatial data from the USGS 
 Starting the Hunt: Guide To Mostly On-line And Mostly Free U.S. Geospatial Data 
 National Historical Geographic Information System - aggreagate census data with boundary files
GRASS

GRASS er GIS-kerfi

Tenglar 
 Saga OsGeo.Org og GRASS
Valgeir Guðjónsson

Valgeir Guðjónsson (f. 1952) er íslenskur tónlistarmaður, tónskáld og textahöfundur. Valgeir var meðal stofnenda Stuðmanna 1974-1988 og Spilverks þjóðanna 1975-1979.

Tenglar 
 Vefur Stuðmanna

Íslenskir tónlistarmenn
Stúdentar úr Menntaskólanum við Hamrahlíð
Jakob Frímann Magnússon

Jakob Frímann Magnússon (f. 4. maí 1953 í Kaupmannahöfn) er íslenskur tónlistarmaður, tónskáld og kvikmyndagerðarmaður. Hann er stofnmeðlimur hljómsveitarinnar Stuðmanna.

Störf 

Stofnaði Stúdíó Sýrland ásamt Stuðmönnum 1982. Framleiðandi og leikstjóri Brasilíufaranna (RUV) 1981, framleiðandi Með allt á hreinu 1982, framleiðandi Nickel Mountain (HBO) 1983,
framleiðandi og leikstjóri Hvítra Máva 1984, framleiðandi Rocking China 1986, Í takt við tímann 2005 auk fjölda heimildarmynda, sjónvarps – og útvarpsþátta. Dómari í Ísland got Talent 2015–2016.

Menningarfulltrúi íslenska sendiráðsins í London 1991–1995 og menningarráðunautur utanríkisráðuneytisins frá 2006.
Framkvæmdastjóri miðborgarmála frá 2008 og framkvæmdastjóri Miðborgarinnar okkar frá 2009.
Varaþingmaður Samfylkingarinnar 2000–2006 og sat á þingi í skamman tíma 2004.
Formaður FTT, Félags tónskálda og textahöfunda frá 2006, formaður STEFs, Sambands tónskálda og textahöfunda frá 2008, formaður SAMTÓNS 2010–2012,  stofnaði Secret Solstice ásamt fleirum  2013, formaður stjórnar ÚTÓNs frá 2015, formaður stjórnar Iceland Airwaves frá 2015. Í stjórn BÍL, Bandalags íslenskra listamanna frá 2006.

Tengt efni 
 Stuðmenn

Heimildir og ítarefni

Tenglar 
 Vefur Stuðmanna
 Samtíðarmen 2003: Jakob Frímann Magnússon

Íslenskir tónlistarmenn
Stúdentar úr Menntaskólanum við Hamrahlíð
Reykjaætt
Bolholtsætt
Laugardalsætt
Þingmenn Flokks fólksins
Xfce

Xfce er skjáborðsumhverfi fyrir Unix og önnur Unix-lík stýrikerfi (t.d. Linux, Solaris eða BSD), þótt að samkvæmt Xfce wiki síðunni sé einnig hægt að keyra það undir IRIX, Mac OS X og Windows. Það er hannað til þess að þurfa minna vinnsluminni og keyra hraðar en önnur skjáborðsumhverfi—sem er einkar hentugt þar sem vinnsluminni er af skornum skammti, til dæmis í eldri og getuminni tölvum. Það notar GTK+ líkt og GNOME.

Heimildir

Sjá einnig 
 GNOME
 GTK+
 Gluggaumhverfi
 KDE

X11 skjáborðsumhverfi
skjáborðsumhverfi
Gaddeðla

Gaddeðla (fræðiheiti: Ankylosaurus) var útdauð risaeðla sem var uppi á krítartímabilinu fyrir um 65,5-146 milljónum ára í vesturhluta Norður-Ameríku.

Risaeðlur
Áhættusækni

Áhættusækni er það þegar fjárfestar eða fyrirtæki (aðallega bankar) setja fjármagn sitt í áhættusamar fjárfestingar eða lán sem geta brugðið til beggja vona, annaðhvort haft mikla tekjumöguleika í för með sér eða mikið tap. Andstæða áhættusækni er áhættufælni. 

Áhættusækni íslensku bankanna frá því þeir voru einkavæddir er sagður vera einn þátturinn í íslenska bankahruninu árið 2008.  Pétur Blöndal, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, sagði árið 2003 að áhættusækni fjárfestingarbankanna vera rök fyrir aðskilnaði viðskiptabanka- og fjárfestingarbankastarfsemi. Valgerður Sverrisdóttir, þáverandi viðskiptaráðherra, sagði aftur á móti mikilvægt að viðskiptaumhverfið á Íslandi væri svipað og í viðskiptalöndunum. 

Pistlahöfundur á tímaritinu Vísbending setti strax spurningamerki við  áhættusækni íslenskra fyrirtækja í þáverandi viðskiptaumhverfi, árið 1999. 

Jafnvel mætti skammast yftr áhættusækni íslendinga sem vilja aldrei ráðast á garðinn þar sem hann er lægstur heldur vaða Út i óvissuna með „dauðinn eða heimsyfirráð" stimplað á ennið.

Tilvísanir 

Viðskiptafræði
Kjölfestufjárfestir

Kjölfestufjárfestir er fjárfestir í fyrirtæki (t.d. banka) sem á fjármagn til að eignast ráðandi hluta í því. Að loknum kaupum eignast kjölfestufjárfestir mjög virkan hluta í fyrirtækinu og ræður því töluverðu um stjórnun þess. Hugtakið varð til á Íslandi um 1999, þegar umræður hófust um einkavæðingu bankana. Hugtakið hefur þó verið á reiki, enda misjafnt hvað menn eiga við með kjölfestu í eignarprósentum talið, þó allir viti hvað fjárfestir er. Í júní árið 2001, lýsti t.d. Halldór J. Kristjánsson, fyrrverandi bankastjóri Landsbankans, kjölfestufjárfestum með þessum orðum: „Með kjölfestufjárfesti í almennri umræðu er átt við aðila, sem á umtalsverðan virkan eignarhlut í banka en ekki ráðandi hlut. Þannig samrýmist slík aðild markmiðinu um dreifða eignaraðild.“  Í Kastljósi þann 9. febrúar 2010 sagði Hróbjartur Jónatansson lögmaður, að kjölfestufjárfestir gæti reynst eitrað fyrirbæri, og átti þá við þá skuggastjórn sem starfar í nafni meirihlutaeignar getur stjórnað án þess að vera í stjórn fyrirtækis og haft boðvald sem auðvelt er að misnota.

Tengt efni 
 Dreift eignarhald

Tilvísanir