alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sasa hayatae

Sasa hayatae er lágvaxin bambustegund (0,5 til 1 m). Hún var nefnd af Tomitaro Makino.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa veitchii

Sasa veitchii er lágvaxin (1 til 2 m) bambustegund sem er ættuð frá norður Asíu. Hún var fyrst nefnd af Élie Abel Carrière og fékk sitt núverandi nafn af Alfred Rehder.

Myndir

Tenglar 

Sasa
Bambus
Alvís

Alvís var dvergur í norrænni goðafræði. Alvís krafðist þess að giftast Þrúði, dóttur Þórs, sem var ekki ánægður með það. Kváðust Þór og Alvís á um nóttu og þar til dagaði. Varð Alvís þá að steini og losnaði Þór þarmeð við að gifta dóttur sína til hans.

Saga Alvíss er sögð í Alvíssmálum.

Dvergar í norrænni goðafræði
Sasa cernua

Sasa cernua er lágvaxin bambustegund (1,5 til 3 m) frá Japan og Sakalín. Hún var nefnd af Tomitaro Makino.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa albosericea

Sasa albosericea er lágvaxin bambustegund. Hún var nefnd af Wan Tao Lin og J.Y.Lin.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa bitchuensis

Sasa bitchuensis er lágvaxin bambustegund (um 1 m), ættuð frá Japan. Hún var nefnd af Tomitaro Makino.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa oshidensis

Sasa oshidensis er lágvaxin bambustegund (0,9 til 1,8 m), ættuð frá Japan. Hún var nefnd af Tomitaro Makino og Shigetaro Uchida.

Tenglar 

Needmore Bamboo. Myndir

Sasa
Bambus
Sasa senanensis

Sasa senanensis er lágvaxin bambustegund sem var fyrst nefnd af Adrien René Franchet og Paul Amédée Ludovic Savatier, og fékk sitt núverandi nafn af Alfred Rehder.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa tsuboiana

Sasa tsuboiana er lágvaxin bambustegund (90 til 180sm) sem var nefnd af Tomitaro Makino. Hún er ættuð frá mið og suður Japan.

Tenglar 

Bamboo Garden  Ræktun og lýsing.

Sasa
Bambus
Sasa ramosa

Sasa ramosa er lágvaxin bambustegund (um 1 m), ættuð frá Japan. Hún var nefnd af Tomitaro Makino og Keita Shibata.

Myndir

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa masamuneana

Sasa masamuneana er lágvaxin bambustegund (0,5 til 1 m), ættuð frá Japan. Hún var nefnd af Tomitaro Makino.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa tsukubensis

Sasa tsukubensis er lágvaxin bambustegund (0,4 til 2 m), ættuð frá Japan. Hún var nefnd af Takenoshin Nakai.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa quelpaertensis

Sasa quelpaertensis er lágvaxin bambustegund (10 til 50 sm), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Takenoshin Nakai.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa occidentalis

Sasa occidentalis er lágvaxin bambustegund (60 til 180 sm), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Takenoshin Nakai.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa septentrionalis

Sasa septentrionalis er lágvaxin bambustegund (1 til 1,5 m), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Tomitaro Makino.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa nipponica

Sasa nipponica er lágvaxin bambustegund (30 til 100 sm), ættuð frá mið og suður Japan. Hún var fyrst nefnd af Tomitaro Makino og fékk sitt núverandi nafn af Tomitaro Makino og Keita Shibata.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa shimidzuana

Sasa shimidzuana er lágvaxin bambustegund (1 til 2 m), ættuð frá Japan. Hún var nefnd af Tomitaro Makino.

Tenglar 

Sasa
Bambus
James Webb-geimsjónaukinn

James Webb-geimsjónaukinn er sjónauki sem var skotið á loft þann 25. desember 2021. Hann á að skoða myndun fyrstu vetrarbrautanna, læra meira um myndun stjarna og sólkerfa og greina andrúmsloft fjarplánetna. Hann getur skoðað ljós frá rauðu til mið-innrauðs ljóss (0,6–28,5 μm). Sjónaukinn er kældur niður í 50 K (-220 °C) til að tryggja bestu mögulegu gæði og verður staðsettur á L2 punktinum (stöðugt svæði þar sem þyngdarafl Jarðar og Sólar núllast út) í u.þ.b. 1.500.000 km fjarlægð. Sjónaukinn er samstarfsverkefni á milli NASA, ESA og CSA (kanadíska geimferðastofnunin).

Koltvísýringur, CO2, hefur fundist í andrúmslofti á reikistjörnu utan okkar sólkerfis, þ.e. á fjarreikistjörnu, í fyrsta skipti með hjálp James Webb.

James Webb tók mynd af stjörnuþokunum GLASS-z13 og síðar CEERS-93316, sem er með þeim lengstu í burtu sam náðst hafa á mynd. Ef mælingarnar eru staðfestar, þá er sú síðarnefnda lengst í burtu, og er þar með elsta efni sem sést hefur (eða elsta ljós frá því), þ.e. frá aðeins 235.8 milljónum ára eftir miklahvelli (e. big bang).

Sjónaukanum var skotið á loft 25. desember 2021 með Ariane 5 eldflaug frá Kouru, í Frönsku Gvæjönu, og hann komst á áfangastað í janúar 2022. Fyrstu myndir úr sjónaukanum voru birtar almenningi 11. júlí 2022. 
Sjónaukinn samanstendur af 18 sexhyrndum speglum gerðir út gull-húðuðu beryllíum, sem samanlagt mynda spegil sem er 6,5 metrar í þvermál, samanborið við 2,4 metra hjá Hubble sjónaukanum. Þetta gefur 25 fermetra svæði til að safna ljósi, eða sex sinnum stærra en hjá Hubble. Ólíkt Hubble, sem sér nær-útfjólublátt- og sýnilegt ljós (0,1 to 0,8 μm), og nær-innrautt (0,8–2,5 μm), notar James Webb lægri tíðnissvið, frá langbylgju sýnilegu ljósi (rauðu) upp í mið-innrautt (0,6–28,3 μm). Það þarf að halda sjónaukanum mjög köldum, undir 50 K (−223 °C), svo að innrauða ljósið sem sjónaukinn sjálfur gefur frá sér trufli  ekki ljósið sem sem hann á að safna. 

Til samanburðar er Gran Telescopio Canarias stærsti sjónauki í heiminum 2022, því sjónaukar á jörðu niðri eru almennt séð stærri (eða auðveldara að gera stærri, og þurfa líka að vera það út af verri aðstæðum á jörðu niðri), 10.4 m í þvermál með 36 sexhyrndum spegla-hlutum (aðrar sjónaukar fara t.d. upp í 91 speglahluti). Það eru þó líka til sjónaukar sem eru tveir-í-einum, þar sem hver er minni, en virka sem einn enn stærri, t.d. Large Binocular Telescope, sem virkar eins  og einn 11.8 m kringlóttur, eða sem 22.8 m breiður.

Aðrar tegundir af sjónaukum eru t.d. International Liquid Mirror Telescope (og Large Zenith Telescope), en sjónaukar gerðir úr speglum með fljótandi málmi, kvikasilfri, hafa ákv. kosti. Lagt hefur verið til að skjóta þannig sjónauka út í geim, og jafnvel staðsetja á tunglinu, og myndi geta séð hluti 100 sinnum daufari en James Webb.

Heimildir 

Geimsjónaukar
Sasa elegantissima

Sasa elegantissima er lágvaxin bambustegund (50 til 80 sm), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Takenoshin Nakai.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa fugeshiensis

Sasa fugeshiensis er lágvaxin bambustegund (1,5 til 2 m), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Gen-Iti Koidzumi.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa mollissima

Sasa mollissima er lágvaxin bambustegund (1 til 2 m), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Gen-Iti Koidzumi.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa gracillima

Sasa gracillima er lágvaxin bambustegund (30 til 80 sm), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Nakai.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa guangdongensis

Sasa guangdongensis er lágvaxin bambustegund (1 til 1,5 m), ættuð frá Kína. Hún var nefnd af Wan Tao Lin og X.B.Ye.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa hisauchii

Sasa hisauchii er lágvaxin bambustegund (1 til 1,5 m), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Tomitaro Makino.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa heterotricha

Sasa heterotricha er lágvaxin bambustegund (1 til 2 m), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Gen-Iti Koidzumi.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa hidaensis

Sasa hidaensis er lágvaxin bambustegund ættuð frá Japan. Hún var nefnd af Tomitaro Makino.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa hibaconuca

Sasa hibaconuca er lágvaxin bambustegund (60 til 80sm), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Gen-Iti Koidzumi.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa magnifica

Sasa magnifica er lágvaxin bambustegund (1 til 1,5 m), ættuð frá austur Asíu. Hún var fyrst nefnd af Takenoshin Nakai, en fékk sitt núverandi nafn af Sadao Suzuki.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa magnonoda

Sasa magnonoda er lágvaxin bambustegund (um 1 m), ættuð frá Kína. Hún var nefnd af Tai Hui Wen og G.L.Liao.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa kagamiana

Sasa kagamiana er lágvaxin bambustegund (1 til 2 m), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Tomitaro Makino og Shigetaro Uchida.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Arbil

Arbil (kúrdíska: ھەولێر ,Hewlêr; Arabíska: أربيل‎) er höfuðsstaður og fjölmennasta borg Kúrdíska svæðisins í norður Írak. Þar bjuggu 879 þúsund íbúar árið 2015. Borgin var þekkt í fornöld sem Arbela.

Borgin var stofnuð á fimmta árþúsundi fyrir Krist, sem gerir hana eina af elstu borgum í heimi. Í miðbæ borgarinnar er varnarmúr borgarinnar. Elstu sögulegu heimildir svæðisins eru frá þriðju konungsætt Ur frá Súmer þegar konungurinn Shulgi minntist á borgina Urbilum. Borgin var síðar hernumin af Assyríu.

Arbil varð hluti af Assyríu á 21stu öld f.Kr. og var innan ríkis þeirra til 7. aldar f.Kr.

Heimildir

Tenglar 

 Heimasíða borgarinnar 

Borgir í Írak
Írak
Kúrdar
Sasa megalophylla

Sasa megalophylla er lágvaxin bambustegund (um 20 sm), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Tomitaro Makino og Shigetaro Uchida.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa miakeana

Sasa miakeana er lágvaxin bambustegund (60 til 90 sm), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Sadao Suzuki.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa kogasensis

Sasa kogasensis er lágvaxin bambustegund (5 til 10 sm), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Takenoshin Nakai.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa minensis

Sasa minensis er lágvaxin bambustegund (80 til 120 sm), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Sadao Suzuki.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa samaniana

Sasa samaniana er lágvaxin bambustegund (0,5 til 1 m), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Kingo Miyabe og Yoshun Kudo.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa scytophylla

Sasa scytophylla er lágvaxin bambustegund (um 1,5 m), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Gen-Iti Koidzumi.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa pubens

Sasa pubens er lágvaxin bambustegund (1 til 1,5 m), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Takenoshin Nakai.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Hallmundur jötunn

Hallmundur jötunn er ekki nefndur í Snorra-Eddu en hann er að góðu kunnur úr Grettis sögu og úr Bergbúaþætti. Hallmundarhraun og Hallmundarhellir heita eftir honum. Ættir Hallmundar meðal jötna eru ekki þekktar. Í Grettis sögu er hann ærið mennskur í hátt og skáld gott. Þeir Grettir áttu í glettingum hvor við annan á Kili og Hallmundur kom honum seinna til hjálpar í átökum við byggðamenn. Þá bjó hann í helli miklum ekki langt frá Balljökli, þ.e. Eiríksjökli. Ýmsir hafa talið að hann hafi búið í Hallmundarhelli og byggja þá skoðun á lýsingum Grettlu á híbýlum Hallmundar.  Grettir dvaldi í hellinum um hríð með Hallmundi og dóttur hans. Seinna lenti Hallmundur í átökum við Grím frá Kroppi og fékk banasár. Grímur elti hann í hellinn þar sem Hallmundur kvað kviðu um ævi sína og andaðist eftir það. 

Í Bergbúaþætti segir frá mönnum sem voru á ferðalagi og villtust af leið í illviðri en fundu þá helli og leituðu þar skjóls að kvöldi. Um nóttina kom jötunn sem bjó innar í hellinum til þeirra og kvað fyrir þá langt kvæði og bað þá að læra það og muna, sem þeir gerðu. Þetta var Hallmundur sjálfur. Kvæðið nefnist Hallmundarkviða og er bæði sérstætt og merkilegt. Í því er elsta lýsing á eldgosi í íslenskum bókmenntum en þar segir frá því er Hallmundarhraun rann frá gígum sínum upp við Langjökul og niður í byggð í Borgarfjarðardölum og olli miklum usla.

Heimildir 

Jötnar
Sasa pubiculmis

Sasa pubiculmis er lágvaxin bambustegund (um 40 sm), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Tomitaro Makino.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa pulcherrima

Sasa pulcherrima er lágvaxin bambustegund (20 til 30 sm), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Gen-Iti Koidzumi.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa subglabra

Sasa subglabra er lágvaxin bambustegund (um 130 sm), ættuð frá Kína. Hún var nefnd af McClure.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa subvillosa

Sasa subvillosa er lágvaxin bambustegund (1 til 2 m), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Sadao Suzuki.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa suzukii

Sasa suzukii er lágvaxin bambustegund (um 2 m), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Takenoshin Nakai.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa takizawana

Sasa takizawana er lágvaxin bambustegund (1 til 2 m), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Tomitaro Makino og Shigetaro Uchida.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa tatewakiana

Sasa tatewakiana er lágvaxin bambustegund (1,5 til 2 m), ættuð frá norðaustur Asíu. Hún var nefnd af Tomitaro Makino.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa tenuifolia

Sasa tenuifolia er lágvaxin bambustegund (30 til 40 sm), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Takenoshin Nakai.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Sasa tokugawana

Sasa tokugawana er lágvaxin bambustegund (um 1,5 m), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Tomitaro Makino.

Tenglar 

Sasa
Bambus
Hringhagkerfi

Hringhagkerfi eða hringrásarhagkerfi er hagkerfi sem reynir að lágmarka úrgang og hámarka nýtingu auðlinda. Því er stillt upp gegn hefðbundnu „línulegu“ hagkerfi sem byggist á því að „taka, nota og henda“. Í hringhagkerfi er leitast við að hægja á, minnka og loka hringrásum orku og efna með því að hanna endingarbetri vörur sem gera ráð fyrir viðhaldi og viðgerðum, endurnýtingu og endurvinnslu. Fylgjendur þessarar hugmyndar halda því fram að hægt sé að ná markmiðum sjálfbærni án þess að draga úr lífsgæðum eða gera róttækar breytingar á lífsháttum fólks. Samkvæmt hugmyndinni um hringhagkerfi er með nýsköpun hægt að ná fram aukinni nýtni án þess að draga úr hagkvæmni og að viðskiptalíkön sem byggja á hringrásarhugsun séu jafnábatasöm og hefðbundin línuleg viðskiptalíkön. 

Hugmyndir sem liggja að baki hugtakinu hringhagkerfi eiga sér nokkurra áratuga langa sögu en hringhagkerfi varð fyrst áberandi í umræðum um sjálfbæra þróun á 1. áratug 21. aldar. Hugmyndin var tekin upp sem hluti af 11. fimm ára áætlun Kína árið 2006 og árið 2009 stofnaði breska siglingakonan Ellen MacArthur stofnunina Ellen MacArthur Foundation til að vinna að framgangi hringhagkerfa.

Algengt er að nefna aðferðir eins og hönnunarhugsun, kerfishugsun, auðlindaendurheimt, frá vöggu til vöggu og lífhermun í tengslum við hringhagkerfi.

Hagfræði
Sjálfbær þróun
2001-2010
Torquay

Torquay er hafnarbær í Devon, Englandi. Íbúar eru um 65.000 (2011).

Bærinn er þekktur fyrir milt loftslag og hefur viðurnefnið enska rivíeran. Hann hefur verið vinsæll sumarleyfisstaður frá miðri 19. öld þegar lestarstöð var opnuð þar.  Agatha Christie, rithöfundur, fæddist í bænum.

Áhugaverðir staðir
Kents Cavern: Steinaldarleifar manna hafa fundist í hellinum.
Torquay Museum: Elsta safn Devon, stofnað árið 1844 og hefur fjölbreytt safn náttúru- og jarðfræðiminja.
Living Coasts: Dýra- og skemmtigarður.
Gleneagles Hotel: Hótel sem var innblástur fyrir John Cleese fyrir þættina Fawlty Towers.

Heimild

 

Bæir í Devon
Skógbursti

Skógbursti (fræðiheiti: Orgyia antiqua) er fiðrildi í ættinni Erebidae. Hann er útbreiddur um mestallt norðurhvel, en hefur helst fundist á sunnanverðu Íslandi.

Myndir

Tilvísanir

Tenglar
The Vapourer on UKMoths
Fauna Europaea
Lepiforum.de
JustGreen Bug of the Month (PDF) 
Good plant protection practice (PDF) 

Skordýr á Íslandi
Meindýr
Burstafiðrildaætt
Asparryðsveppur

Asparryðsveppur (fræðiheiti: Melampsora laricis-populina) er sveppategund sem var lýst af Kleb. 1902.
 Sveppurinn leggst á ösp og er með lerki sem millihýsil. Hann finnst helst á Suðurlandi, en finnst víðar.

Tilvísanir

Ryðsveppabálkur
Sveppir á Íslandi
Álmsýki

Álmsýki (fræðiheiti: Ophiostoma ulmi) er sveppategund sem var lýst af Christine Johanna Buisman, og fékk sitt núverandi nafn af Johann Axel Nannfeld 1934.

Hún er af völdum einhvers af þriggja tegunda sveppa sem valda „Dutch elm disease“:
Ophiostoma ulmi, sem sýkti álm í Evrópu frá 1910, og í Norður-Ameríku með innfluttu timbri 1928.
Ophiostoma himal-ulmi, er einlend í vestur Himalajafjöllum.
Ophiostoma novo-ulmi, er sérstaklega banvæn tegund frá Japan sem var fyrst lýst í Evrópu og Norður-Ameríku um 1940 og hefur fellt álm í báðum heimsálfum síðan um 1960.
Smitið berst yfirleitt með barkarbjöllum (undirætt Scolytinae).

Tilvísanir 

Sveppir
Sníkjusveppir
Syn

Syn er gyðja í norrænni goðafræði sem gætir dyra og tengist þingum og lagavörnum. Samkvæmt Snorra-Eddu er orðið „synjun“ dregið af nafni hennar.

Ritaðar heimildir um Syn
Í 35. kafla Gylfaginningar í Eddu Snorra Sturlusonar er upptalning á ásynjum þar sem Syn er sú ellefta í röðinni. Þar er sagt um hana:

Syn er einnig nefnd á nafn í Skáldskaparmálum í skáldskaparkenningunni „mjúkstallur mens mildrar Synjar“. Í Þórsdrápu kemur nafn Synjar fyrir í kenningunni „salvaniður Synjar“. Talið er að sú kenning eigi við jötun sem heimsækir oft sal Synjar og er þá ef til vill gefið í skyn að Syn sé jötnaættar líkt og margir æsir og ásynjur.

Tilvísanir

Ásynjur
Vár

Vár er gyðja í norrænni goðafræði sem tengist eiðum, samningum og sáttmálum, sér í lagi á milli karla og kvenna. Nafn hennar birtist í ýmsum skáldskaparkenningum fyrir konur og í gömlum eiðum, meðal annars í hjónabandsvígslum.

Ritaðar heimildir um Vár
Nafn Várar kemur fyrir í giftingareið sem birtist í Þrymskviðu í Sæmundareddu. Þegar jötunninn Þrymur hyggst ganga að eiga Freyju (sem er í raun Þór í dulargervi) fyrir konu vígir hann hjónabandið með hamrinum Mjölni og þylur upp eftirfarandi eið:

Vígslan í Þrymskviðu er talin lýsandi fyrir forna hjónabandseiða. Þegar íslenska Ásatrúarfélagið vígir hjónabönd í dag er notast við svipaðan eið og eru hjónin þá vígð saman undir Várar hendi í heiðnum brúðkaupum.

Í 35. kafla Gylfaginningar í Eddu Snorra Sturlusonar er upptalning á ásynjum þar sem Vár er sú níunda í röðinni. Þar er sagt um hana:

Nafn Várar birtist í rúnaáletrun sem fannst á trjábút nærri Bergen í Noregi og er talinn vera frá byrjun 14. aldar. Í áletruninni stendur: 

„Vitur Vár víra“ þýðir í þessu samhengi vitur, skartklædd kona. Kvæðið hefur verið skýrt sem svo að höfundurinn sé að kvarta yfir því að konur eða hjónaband sé honum til ama; þ.e. lætur hann „sitja óglaðan“.

Túlkanir
Sumir fræðimenn, meðal þeirra Andy Orchard, hafa dregið í efa að hjónabandsvígslan í Þrymskviðu þar sem vísað er til Várar sé í raun forn og hafi verið notuð í heiðnum brúðkaupum. Britt-Mari Näsström telur að Vár hafi upphaflega verið annað nafn á Freyju en hafi síðar orðið til sem sjálfstæð gyðja.

Textafræðingurinn Rudolf Simek telur að vænlegast sé að líta á gyðjurnar Vár, Ságu, Hlín, Sjöfn, Snotru, og Vör sem lauslega skilgreindar verndargyðjur kvenna sem beri hver um sig ábyrgð á tilteknu sviði einkalífsins. Greinileg skil séu milli verksviða þeirra, sem minni nokkuð á matrónur sem tilbeðnar voru í germanskri og keltneskri heiðni.

Tilvísanir

Ásynjur
Friðbert Elí Friðbertsson

Friðbert Elí Friðbertsson (fæddur 2. febrúar 1982) er framkvæmdastjóri Tryggingamiðlunar Íslands og stofnandi bókaútgáfunnar Hringsins sem er búin að gefa út 2 bækur: Bítlarnir telja í (Íslensk þýðing af The Beatles Tune In eftir Mark Lewisohn) og Konungborna bólubaslið eftir Viggó Ingimar Jónasson.

Heimildir 

 https://www.nutiminn.is/dr-gunni-og-dr-eldjarn-kryfja-bitlana/ 
 https://www.visir.is/g/2015707149949
 https://www.visir.is/g/2013131039789
Viggó Ingimar Jónasson

Viggó Ingimar Jónasson (f. 1979) er sagnfræðingur og stofnandi frumkvöðlafyrirtækisins Fancy Pants Global en það fyrirtæki gaf m.a. út tölvuleik sem hét Zorblobs árið 2013 á App Store. Viggó gaf árið 2016 út barnabókina Konungborna bólubaslið sem var myndskreytt af Ara Yates. Bókaútgáfan Hringur gaf bókina út.

Tilvísanir 

 https://skessuhorn.is/2016/12/15/viggo-gefur-ut-barnabokina-konungborna-bolubaslid/
 Zorblobs: https://www.visir.is/g/2013707249989/eins-og-litskrudug-gjoreyding
 Fancy Pants Global: https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1387387/
 Zorblobs: http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=5121369
Phyllostachys acuta

Phyllostachys acuta er bambustegund sem var lýst af Cheng De Chu og Chi Son Chao. Hún getur orðið 8m há og stönglarnir 4 til 6 sm í þvermál. Ættuð frá Kína (Fujian, Jiangsu og Zhejiang).

Tenglar 

Phyllostachys
Bambus
Phyllostachys angusta

Phyllostachys angusta er bambustegund sem var lýst af McClure. Hún getur orðið 3,5 m há og stönglarnir 13 mm í þvermál. Ættuð frá Kína (Anhui, Fujian, Henan, Jiangsu og Zhejiang).

Tenglar 

Phyllostachys
Bambus
Phyllostachys arcana

Phyllostachys arcana er bambustegund sem var lýst af McClure. Hann getur orðið 7,5 m hár og stönglarnir 30 mm í þvermál. Ættuð frá Kína (Anhui, Gansu, Jiangsu, Shaanxi, Sichuan, Yunnan og Zhejiang).

Tenglar 

Phyllostachys
Bambus
Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019

Árið 2019 verður Íslandsmótið í knattspyrnu kvenna haldið í 48. sinn.

Liðin

Staðan í deildinni

Stigatafla
Staðan eftir 18. umferð, 21. september 2019.

Töfluyfirlit 
Heimaliðið er vinstra megin.

Markahæstu leikmenn
Staðan eftir 18. umferð, 21. september 2019

Félagabreytingar

Félagabreytingar í upphafi tímabils

Upp í Pepsi Max deild kvenna

Niður í Inkassodeild kvenna

Fróðleikur

Heimildaskrá

Úrvalsdeildir kvenna í knattspyrnu á Íslandi
Knattspyrna á Íslandi
Grindavíkurvöllur

Grindavíkurvöllur er fjölnota leikvangur í Grindavík. Hann er notaður jafnt undir knattspyrnu og frjálsar íþróttir og er heimavöllur UMF Grindavíkur.

Tilvísanir

Heimild 
 
 
 

Grindavík
Íslensk íþróttamannvirki
Selfossvöllur

Selfossvöllur er heimavöllur Selfoss.

Tilvísanir

Heimild 
 
 
 
 
 

Selfoss
Íslensk íþróttamannvirki
Bresku Vestur-Indíur

Bresku Vestur-Indíur er samheiti yfir bresk handanhafssvæði í og við Karíbahaf. Þetta eru/voru Angvilla, Bermúda, Cayman-eyjar, Turks- og Caicoseyjar, Montserrat, Bresku Jómfrúaeyjar, Bahamaeyjar, Barbados, Belís (áður Breska Hondúras), Antígva og Barbúda, Dóminíka, Sankti Kristófer og Nevis, Grenada, Sankti Lúsía, Sankti Vinsent og Grenadíneyjar, Gvæjana (áður Breska Gvæjana), Jamaíka (áður Jamaíkunýlendan) og Trínidad og Tóbagó. Stofnun Bresku Vestur-Indía miðast við stofnun fyrsta þings Hléborðseyja á Sankti Kristófer árið 1674.

Fram á 6. og 7. áratug 20. aldar voru þessi lönd hluti af Breska heimsveldinu. Þau skiptust í nokkrar nýlendur: Bahamaeyjar, Barbados, Bresku Gvæjana, Bresku Hondúras, Jamaíku (undir þá nýlendu heyrðu Turks- og Caicoseyjar og Cayman-eyjar), Trínidad og Tóbagó, Bresku Kulborðseyjar og Bresku Hléborðseyjar.

Milli 1958 og 1962 voru allar nýlendurnar á eyjunum, nema Bresku Jómfrúaeyjar og Bahamaeyjar, sameinaðar í eitt Sambandsríki Vestur-Indía. Vonir stóðu til að það fengi sjálfstæði sem eitt sambandsríki. Það gekk ekki eftir vegna ýmissa vandamála og skorts á stuðningi almennings. Sambandsríkið leystist upp 1962 og nýlendurnar sem urðu til í kjölfarið urðu flestar sjálfstæð ríki næstu ár, síðast Sankti Kristófer og Nevis árið 1983. Í dag eru aðeins Angvilla, Bermúda, Bresku Jómfrúaeyjar, Montserrat, Cayman-eyjar og Turks- og Caicoseyjar enn undir breskri stjórn.

Heimild

 

Breska heimsveldið
Tilburg

Tilburg er borg í  Norður-Brabant-héraði í Hollandi. Íbúar eru um 218.000 (2019) sem gerir hana 6. stærstu borg landsins. Borgin er sögulega þekkt sem ullarhöfuðborg Hollands.

Tilburgháskóli er alþjóðaháskóli með yfir 14.000 nemendur. Hátíðin Roze Maandag (bleiki mánudagur) er haldin ár hvert í júlí. Hún stendur í 10 daga og er hátíð samkynhneigðra og því tengdu.

Heimild

 

Borgir í Hollandi
Breska Gvæjana

Breska Gvæjana (enska: British Guiana) var bresk nýlenda á norðurströnd meginlands Suður-Ameríku frá 1831 þar til hún fékk sjálfstæði sem Gvæjana árið 1966.

Hollendingar stofnuðu nýlendurnar Berbice og Essequibo snemma á 17. öld. Á 18. öld bættist Demerara við. Bretar lögðu þessar nýlendur undir sig 1796 þegar Frakkar höfðu hernumið Holland. Batavíulýðveldið endurheimti yfirráð yfir þeim 1805 en Bretar hernámu þær aftur í Napóleonsstyrjöldunum 1809. Bretar fengu formlega yfirráð yfir nýlendunum í friðarsamningum 1814 og sameinuðu þær í eina nýlendu 1831. Höfuðstaður nýlendunnar var Georgetown (Stabroek til 1812). 

Bretar byggðu upp sykurplantekrur í nýlendunni, meðal annars með þrælum frá Afríku. Þrælar gerðu uppreisn í Demerarauppreisninni 1823. Þrælahald var formlega lagt niður innan Breska heimsveldisins 1833. Breska fyrirtækið Booker Group (sem Booker-verðlaunin eru kennd við) varð fyrirferðarmikið í sykurframleiðslu í nýlendunni og átti nær allar plantekrurnar undir lok 19. aldar. 

Árið 1928 var nýlendan gerð að krúnunýlendu með nýja stjórnarskrá. Löggjafarráð var stofnað og landstjóri fékk aukin völd. Umbætur næstu ár færðu aukið vald til löggjafarþingsins sem varð að meginhluta kjörþing. Flokkurinn People's Progressive Party vann stórsigur í kosningum 1953 en bresk stjórnvöld töldu hann of hallan undir kommúnisma. Í kjölfarið var stjórnarskrá landsins felld úr gildi og Bretar sendu her til nýlendunnar. Bráðabirgðastjórn var í landinu til 1957. Það ár vann PPP aftur meirihluta í kosningum. Árið 1961 fékk landið heimastjórn og 1966 fékk það sjálfstæði.

Heimild

 

Saga Gvæjana
Breskar nýlendur