alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
The Marbles

The Marbles var enskur rokkdúett sem starfaði á árunum 1968 til 1969.

Frændurnir Graham Bonnet (fæddur 23. desember 1947) og Trevor Gordon (fæddur Trevor Gordon Grunnill 5. maí 1948) stofnuðu sveitina The Blue Sect árið 1967 en tóku upp nafnið The Marbles strax árið eftir. Bonnet ólst upp á Englandi en Gordon í Ástralíu þar sem hann meðal annars tók upp fjögur lög með The Bee Gees. Eftir stofnun The Marbles komst sveitin á samning við ástralska upptökustjórann Robert Stigwood. Þá urðu þeir góðvinir Barry og Maurice Gibb, úr The Bee Gees, sem sömdu 6 lög fyrir The Marbles og sungu þess að auki bakraddir.

The Marbles skutust upp á stjörnuhimininn með laginu „Only One Woman“ sem komst í 5. sæti breska smáskífulistans í nóvember 1968. Næsta smáskífa sveitarinnar var „The Walls Fell Down“ sem komst einungis í 28. sæti sama lista en komst 3. sæti hollenska vinsældalistans í apríl 1969.

Árið 1969 hætti hljómsveitin og Gordon hætti afskiptum af tónlistarbransanum. Bonnet hóf hins vegar sólóferil og á árabilinu 1978 til 1980 var hann aðalsöngvari hljómsveitarinnar Rainbow.

Enskar hljómsveitir
Stofnað 1968
Lagt niður 1969
Vindheimamelar

Vindheimamelar eru á norðurenda Reykjatungu í Tungusveit í Skagafirði. Þeir eru í landi jarðarinnar Vindheima. Skammt norðan við enda melanna rís Skiphóll upp úr sléttlendi Vallhólmsins og hefur nafnið meðal annars verið skýrt þannig að lögun hans minni á skip á hvolfi. Vestan við melana rennur Svartá, sem breytir svo um nafn við enda Reykjatungu og kallast eftir það Húseyjarkvísl.

Hestamannafélögin Stígandi og Léttfeti gerðu skeiðvöll á melunum árið 1969 en áður höfðu hestamannamót verið haldin á Vallabökkum í Vallhólmi. Síðan hefur verið byggð upp góð aðstaða til mótahalds og þar eru haldin fjórðungsmót og landsmót hestamanna, auk héraðsmóta.

Skagafjörður
Húseyjarkvísl

Húseyjarkvísl er bergvatnsá í Skagafirði, kemur upp á Eyvindarstaðaheiði og heitir þar Svartá, fellur um Svartárdal og meðfram Reykjatungu niður í Vallhólm en þar breytir hún um nafn og heitir eftir það Húseyjarkvísl. Hún fellur svo milli Vallhólms og Neðribyggðar, fyrir neðan Varmahlíð og síðan út með Langholti og fellur svo í Héraðsvötn.

Húseyjarkvísl er ágæt silungsveiðiá og einnig er í henni lax. Hún er kennd við bæinn Húsey í Vallhólmi. Landið sem hún rennur um er ákaflega slétt og áin fellur víðast hvar í lygnum bugðum.

Heimildir 
 Hallgrímur Jónasson: Árbók Ferðafélags Íslands. Skagafjörður. Ferðafélag Íslands, 1946.
 Hjalti Pálsson (ritstj.): Byggðasaga Skagafjarðar II. bindi. Staðarhreppur - Seyluhreppur. Sögufélag Skagfirðinga, 2001. ISBN 978-9979-861-10-2

Tenglar 
 Openstreetmap Húseyjarkvísl

Ár á Íslandi
Skagafjörður
Hæstiréttur Bretlands

Hæstiréttur Bretlands (enska: Supreme Court of the United Kingdom) er hæstiréttur varðandi öll mál undir enskum lögum og norður-írskum lögum. Hann hefur líka takmarkaða stjórn varðandi mál undir skoskum lögum. Hæsiréttur Bretlands er æðsta dómstig Bretlands, en undirréttur og æðri dómstóll í Skotlandi er hæstiréttur brotamála þar. Hæstirétturinn hefur lögsögu um þau mál varðandi afhendingu, það er að segja í þeim málum þar sem lög aðskilnu ríkisstjórna þriggja koma til mála. Hann er staðsettur í Middlesex Guildhall í Westminsterborg. 

Hæstirétturinn var stofnaður með þriðja grein umbóta stjórnarskrá Bretlands 2005, og byrjaði að vinna þann 1. október 2009. Hann tók við nokkuð völd Lávarðadeildarinnar, sem „Löglávarðarnir“ héldu fyrir. Þessi tólf lárvarðar voru atvinnudómarar sem unnu hjá Lávarðardeildinni og framkvæmdu lagalegt starf þar.

Hæstiréttur Bretlands er ólíkur honum í Bandaríkjunum að því leyti að hann er ekki vald ríkistjórnarinnar.

Dómstólar
Reykir í Tungusveit

Reykir í Tungusveit er bær og kirkjustaður í Reykjatungu í vestanverðum Skagafirði og stendur á bakka upp frá Svartá. Bærinn er fornt höfuðból.

Í landi Reykja og nágrannajarðarinnar Steinsstaða og raunar víðar í Reykjatungu er jarðhiti mjög víða og það svo að oft hefur verið vandamál að finna kalt neysluvatn. Margar laugar eru umhverfis bæinn á Reykjum og jafnvel jarðhiti í kirkjugarðinum, sem sagður er eini upphitaði grafreiturinn í heiminum.

Minnst er á laugarnar í ýmsum gömlum heimildum. Í Sturlungu segir frá því að Gissur Þorvaldsson og Kolbeinn ungi lágu með her sinn við Skíðastaða- og Reykjalaug fyrir bardagann á Örlygsstöðum.

Sveinn Pálsson, læknir og náttúrufræðingur, sem fæddur var á Steinsstöðum 1762, lýsir laugunum við Reyki svona árið 1792: „Rétt fyrir austan kirkjuna á Reykjum er köld uppspretta, sem hefur verið löguð fyrir baðtjörn. Er hægt að hita vatnið í henni að vilja hvers og eins með því að hleypa í hana vatni úr heitum lauga­læk, sem rennur fram hjá henni.“

Á Reykjum er timburkirkja sem var byggð 1896 og endurbyggð 1976. Hún er friðuð.

Heimildir

Tenglar
Reykjakirkja á kirkjukort.net 

Kirkjustaðir í Skagafjarðarsýslu
Skagafjörður
Sinfónísk ljóð

Sinfónískt ljóð eða  tónaljóð er hljómsveitarverk, oftast í einum þætti, sem ætlað er að skila til áheyrandans hughrifum ljóðs, sögu, málverks eða annars konar listaverks. Sinfónísk ljóð voru einkum vinsæl á rómantíska tímanum og framan af 20. öld. Meðal þekktra tónskálda sem þekkt eru af sinfónískri ljóðasmíð má nefna Franz Liszt, Claude Debussy, Jean Sibelius, Bedřich Smetana, Modest Mussorgsky og Richard Strauss. 

Klassísk tónlist
Rómantíska tímabilið
Hvanndalabjarg

Hvanndalabjarg eða Hvanndalabjörg er norðan við Ólafsfjörð. Það er hæsta standberg frá sjó á landinu, 630 metrar í sjó niður, víða skorið djúpum og hrikalegum gjám og heitir sú stærsta Skötugjá. Ofan til í bjarginu er grónar syllur þar sem sauðfé hefur oft lent í sjálfheldu.

Þrætusker er fyrir miðju bjarginu og upp af því er Karlsurð. Um Þrætusker eru landamerki milli Ytri-Ár í Ólafsfirði og Hvanndala, en sá bær var í dalskoru norðan bjargsins og var einn afskekktasti bær á Íslandi meðan þar var byggð; þangað var oft ekki fært mánuðum saman, hvorki á landi né af sjó. Þaðan voru hinir nafnkunnu Hvanndalabræður.

Mikil tröllabyggð var talin vera í Hvanndalabjargi og um það (en einnig um Ólafsfjarðarmúla) var sögð sagan um húsfreyjuna í Málmey á Skagafirði, en á eynni voru sögð liggja þau álög að enginn mætti búa þar lengur en nítján ár. Jón nokkur bjó eitt sinn í Málmey með konu sinni og tóku þau ekki mark á álögunum og hugðust búa lengur í Málmey. En tuttugasta árið hvarf húsfreyjan í Málmey á aðfangadagskvöld jóla. Jón bóndi fór þá til sóknarprests síns, séra Hálfdanar Narfasonar á Felli í Sléttuhlíð, sem var sagður mikill galdramaður, og bað hann að hjálpa sér. Varð úr að séra Hálfdan reið á galdrareiðskjóta, sumir segja skrattanum sjálfum, út Skagafjörð og hafði Jón bónda fyrir aftan sig:

„Nú halda þeir áfram fyrir framan Siglufjörð og Siglunes og svo fyrir framan Héðinsfjörð, uns þeir koma að Hvanndalabjargi vestan við Ólafsfjörð. Þar nemur prestur loks staðar framan undir bjarginu. Er þar að sjá einsog stór hurð í bjarginu; lýkst hún upp og koma þar út tvær tröllkonur, mjög stórar og allar helbláar; leiða þær milli sín þriðju tröllkonuna, sem er nokkru minni, en öll líka helblá, nema hvítur kross í enni. „Þarna sérðu konuna þína, Jón,“ segir prestur.“ Og ekki fékk Jón konu sína aftur, hún var komin í bland við tröllin.

Heimildir 
 
 

Eyjafjarðarsýsla
Fjöll á Íslandi
Sumarólympíuleikarnir 2004

Sumarólympíuleikarnir 2004 voru haldnir í Aþenu í Grikklandi frá 13. ágúst til 29. ágúst.

Keppnisgreinar 

Keppt var í 301 grein. Fjöldi keppna í einstökum íþróttaflokkum er gefinn upp í sviga.

  Frjálsar íþróttir (46)

  Kappróður (14)

  Körfuknattleikur (2)

  Hafnabolti (1)

  Hnefaleikar (11)

  Kajakróður (16)

  Hjólreiðar (18)

  Reiðmennska (6)

  Skylmingar (10)

  Knattspyrna (2)

  Fimleikar (18)

  Ólympískar Lyftingar (15)

  Handknattleikur (2)

  Hokkí (2)

  Fangbrögð (18)

  Tækvondó (8)

  Júdó (14)

  Nútímafimmtarþraut (2)

  Þríþraut (2)

  Badminton (5)

  Tennis (4)

  Borðtennis (4)

  Mjúkbolti (1)

  Sund (32)

  Listsund (2)

  Dýfingar (8)

  Sundknattleikur (2)

  Skotfimi (17)

  Bogfimi (4)

  Siglingar (11)

  Blak (4)

Verðlaunahafar eftir löndum
Vetrarólympíuleikarnir 2010

Vetrarólympíuleikarnir 2010 voru haldnir í Vancouver í Kanada dagana 12. febrúar til 28. febrúar 2010.

Kosning borgarinnar 
Eftirfarandi borgarnir buðu í tækifæri til að halda leikana:

Verðlaunahæstu lönd 

 
2010
Sumarólympíuleikarnir 2000

Sumarólympíuleikarnir 2000 voru haldnir í Sydney í Ástralíu frá 15. september til 1. október 2000.

Keppnisgreinar 

Keppt var í 300 greinum. Fjöldi keppna í einstökum íþróttaflokkum er gefinn upp í sviga.

    Frjálsar íþróttir (46)

    Kappróður (14)

    Körfuknattleikur (2)

    Hafnabolti (1)

    Hnefaleikar (12)

     Kajakróður (16)

     Hjólreiðar (18)

    Reiðmennska (6)

    Skylmingar (10)

    Knattspyrna (2)

    Fimleikar (18)

    Ólympískar Lyftingar (15)

    Handknattleikur (2)

     Hokkí (2)

    Fangbrögð (16)

    Tækvondó (8)

     Júdó (14)

    Nútímafimmtarþraut (2)

    Þríþraut (2)

    Badminton (5)

    Tennis (4)

    Borðtennis (4)

    Mjúkbolti (1)

    Sund (32)

    Listsund (2)

    Dýfingar (4)

    Sundknattleikur (2)

    Skotfimi (17)

    Bogfimi (4)

    Siglingar (11)

    Blak (2)

Þátttaka Íslendinga á leikunum 
Íslendingar sendu átján íþróttamenn til Sidney, jafn marga af hvoru kyni.

Sundmennirnir voru níu talsins. Bestum árangri náði Örn Arnarson, sem varð fjórði í 200 metra baksundi og tíundi í 200 metra skriðsundi.

Ísland tefldi fram einum keppanda í siglingum, fimleikum og skotfimi.

Í frjálsum íþróttum voru keppendur Íslands sex talsins en tugþrautarkappinn Jón Arnar Magnússon og Maraþonhlauparinn Martha Ernstsdóttir gátu hvorugt lokið keppni vegna meiðsla.

Guðrún Arnardóttir komst í úrslit í 400 metra grindahlaupi og hafnaði í sjöunda sæti. Sá árangur féll þó í skuggann af árangri Völu Flosadóttur sem stökk 4,50 metra í stangarstökki og vann til bronsverðlauna.

Verðlaunahafar eftir löndum
Chicago Bulls

Chicago Bulls er körfuboltalið frá Chicago í Illinois sem spilar í NBA deildinni. Liðið var stofnað árið 1966. Michael Jordan sem lék með liðinu er talinn einn besti körfuboltamaður allra tíma og tíma hans vann liðið deildina 6 sinnum (1991, 1992, 1993, 1996, 1997, 1998).

Þekktir leikmenn
Michael Jordan 
Scottie Pippen
Dennis Rodman
Toni Kukoč
Steve Kerr
DeMar DeRozan

Bandarísk körfuknattleiksfélög
NBA
Íþróttalið frá Chicago
Homoousios

Níkeuþingið ályktaði að kenningar Aríusar væru rangar og játaði um Jesú að hann væri samur Guði föður að eðli til (homoousios á forngrísku). Gríska orðið ousia (á latínu substantia eða essentia) merkir innsta eðli hlutar. Einar Sigurbjörnsson skýrði þessa kennisetningu svo út: „Faðir og sonur eru jafnir að veru til. Á sama hátt og faðirinn er Guð, er og sonurinn Guð. En guðir eru þó ekki tveir, þar eð vera Guðs er ódeilanleg. Þannig hefur þetta verið frá eilífð. Það hefur aldrei neitt verið án þess að sonurinn væri."

Tilvísanir

Ítarefni 
Bridge, James: „Homoousion", The Catholic Encyclopedia, VII. bindi, New York 1910. Skoðað 8. október 2010.
Encyclopædia Britannica Online: Homoousios. Skoðað 8. október 2010.
Orthodox Wiki: Homoousios. Skoðað 8. október 2010.

Kristni
Þormóðsstaðir (Sölvadal)

Þormóðsstaðir er lögbýli í Sölvadal. Í dag eru Þormóðsstaðir innsti bær í Sölvadal en innar í dalnum er Þormóðsstaðasel en búskapur lagðist þar af árið 1907. 29. júní 1995 féll ógurleg skriða rétt sunnan Þormóðsstaða . Skriðan átti upptök sín í Arnbjargarhólum í Þormóðsstaðafjalli og steyptist niður rétt sunnan bæjarins og fór yfir Sölvadalsá og stíflaði hana um tíma.  Upp Þormóðsstaðafjall er fjallvegur sem tengist inn á Sprengisand.

Eyjafjarðarsýsla
Íslenskir bæir
Kvíslhyrningar

Kvíslhyrningar er ætt jórturdýra með kvíslótt (klofin) horn.   Til kvíslhyrninga telst hjartarættin (Cervidæ), t.d. hin alkunnu hjartardýr Mið-Evrópu, krónhjörturinn, dádýrið, rádýrið, risahjörturinn, vapiti hjörturinn.

Tengt efni 
 Slíðurhyrningar
Kristján Einar Kristjánsson

Kristján Einar Kristjánsson (fæddur 8. janúar 1989) er íslenskur kappakstursmaður sem keppir í Formúlu 3 mótaröðinni.

Kristján hóf að stunda go-kart kappakstur fjórtán ára gamall.

Íslenskir akstursíþróttamenn
Fólk fætt árið 1989
Tannleysingjar

Tannleysingjar (vísindaleg flokkun: Xenarthra) er yfirættbálkur spendýra sem telur beltisdýr, mauraætur og letidýr. Þessi ættbálkur er útdauður alls staðar nema í Ameríku. Tannleysingar eru upprunnir á tertíertímabilinu fyrir um 60 milljón árum. 

Tannleysingjar
Bessastaðir (Fljótsdal)

Bessastaðir í Fljótsdal eru landnámsjörð, kennd við Spak-Bersa Össurarson, sem víða er getið í fornsögum. Þar var snemma kirkja, en vægi hennar minnkaði þegar klaustur var reist á Skriðu, og lagðist kirkjan af um 1600. Frá 1913 hafa Bessastaðir verið bændaeign og ættaróðal.

Sunnan við Bessastaði kemur Bessastaðaá fram úr Bessastaðaárgili, sem er mikil náttúrusmíð, um 200 m djúpt. Þar eru þykk setlög frá síðtertíer og margir fossar, sá hæsti er Jónsfoss nálægt miðju gili. Bessastaðaá kemur úr Gilsárvötnum á Fljótsdalsheiði og bendir nafnið á vötnunum til að áin hafi heitið Gilsá í fornöld.

Á Bessastöðum var lengi þingstaður, þar sem háð voru héraðsþing fyrir Fljótsdal og nágrenni. Í túninu var Þingvöllur og forn tóft, sem er friðlýst. Neðst í gili Bessastaðaár er Drekkingarhylur, stundum kallaður Sunnefuhylur, og Gálgaklettur þar skammt frá. 

Frá Bessastöðum lá alfaravegur (hestagata) yfir Fljótsdalsheiði norður til Jökuldals og Hrafnkelsdals. Síðar var ruddur þar jeppavegur og loks vegur með bundnu slitlagi, í sambandi við Kárahnjúkavirkjun.

Íslenskir bæir
Þingstaðir
Fljótsdalshreppur
Bessastaðaá

Bessastaðaá er bergvatnsá í Fljótsdal. Hún kemur úr Gilsárvötnum á Fljótsdalsheiði, sem eru í um 625 m hæð, og fellur um mikið gil ofan í dalinn og rennur í Jökulsá í Fljótsdal nálægt botni Lagarfljóts. Áin dregur nafn af Bessastöðum í Fljótsdal, sem eru utan við ána. Líklegt er að Bessastaðaá hafi heitið Gilsá í fornöld, en nafninu verið breytt af því að önnur Gilsá er í næsta nágrenni.

Á árunum 1975–1979 voru uppi áætlanir um að virkja Bessastaðaá, með miðlunarlóni í Gilsárvötnum og inntakslóni við Garðavatn (Hólmalón). Einnig átti að veita vatni til virkjunarinnar úr Hölkná og Þórisstaðakvísl. Gert var ráð fyrir jarðgöngum til stöðvarhúss skammt innan við Valþjófsstað, á svipuðum stað og Fljótsdalsstöð er nú. Síðar var hætt við að reisa Bessastaðaárvirkjun, en stefnt í staðinn að því að virkja rennsli jökulánna í Kárahnjúkavirkjun. Sú virkjun nýtir hins vegar ekki vatnið úr Bessastaðaá. Afl Bessastaðaárvirkjunar var áætlað á bilinu 32–64 MW.

Ár á Íslandi
Fljótsdalshreppur
Flugustaðadalur

Flugustaðadalur er dalur í Álftafirði. Í honum eru fjórir bæir í byggð.

Bæir

Í byggð 
 Hof
 Flugustaðir
 Rannveigarstaðir
 Stórhóll

Í eyði 
 Markúsarsel

Dalir á Íslandi
Múlaþing
Hítardalsklaustur

Hítardalsklaustur var munkaklaustur af Benediktsreglu, talið hafa verið stofnað árið 1166 í Hítardal á Mýrum, en mjög litlar heimildir eru þó til um klaustrið og jafnvel hefur verið dregið í efa að þar hafi nokkurn tíma komist á eiginlegur klausturlifnaður en ef svo var hefur klaustrið lagst af eftir fáeina áratugi.

Talið er að klaustrið hafi verið stofnað að einhverju leyti til minningar um brunann mikla í Hítardal 30. september 1148, þegar Magnús biskup Einarsson brann inni ásamt yfir áttatíu öðrum, og er það mannskæðasti eldsvoði á Íslandi. Bóndinn í Hítardal, Þorleifur beiskaldi Þorláksson, bjargaðist úr brunanum og átti langt líf fyrir höndum (d. 1200). Hann var stórauðugur og fékk Klængur biskup hann til að gefa jörðina til klausturstofnunar.

Um klaustrið er nær ekkert vitað en víst er að Þorleifur beiskaldi bjó áfram í Hítardal þrátt fyrir klausturstofnunina og sonur hans eftir hann. Síðar bjó Loftur biskupssonur þar, en Þorleifur var langafi hans, og þá Ketill sonur hans, en hann deildi við Staða-Árna um forræði yfir jörðinni um 1270 - þá er sagt um Hítardal „þar hafði klaustur áður verið“ og bendir það til þess að það sé þá löngu aflagt - og missti það að lokum í hendur kirkjunnar. Enginn ábóti virðist hafa haft forræði jarðarinnar.

Tveir Hítardalsábótar eru þó nefndir í annálum, Hreinn Styrmisson, sem sagður er hafa verið vígður ábóti 1166 og dáið 1171 en er að vísu einnig sagður hafa verið ábóti í Þingeyraklaustri á sama tíma; og Hafliði nokkur, sem dó 1201 en er líka talinn hafa verið ábóti í Flatey, sem varla fær þó staðist.

Heimild 

Klaustur á Íslandi
Mýrarsýsla
Winchester

Winchester er höfuðborg sýslunnar Hampshire á Suðaustur-Englandi. Frá og með manntali ársins 2011 voru íbúar um 45.000.

Borgir á Englandi
Borgir í Hampshire
Silt

Silt er set úr jökulvatni, og er kornastærð efnisins millistig á milli sands og leirs, 0,002–0,063 mm. Sé silti núið milli fingurgóma, finnst fyrir kornum. Silt er ekki burðarhæft efni fyrir mannvirkjagerð.

Orðið silt er hvorugkynsorð og beygist eins og vatn.

Einnig er stundum notað nýyrðið sylti, en það hefur ekki náð fótfestu.

Tengt efni
Löss

Jarðfræði
Setlagafræði
Leir

Leir er fínkornótt set, úr smæstu kornum sem myndast við veðrun bergs, kornastærð minni en 0,002 mm. Hér á Íslandi er leir yfirleitt set úr jökulvatni. Leiragnir sökkva treglega eða ekki í vatni og gefa jökulvatni lit. Sé leir núinn milli fingurgóma finnst ekki fyrir kornum. Leir er ekki burðarhæft efni við mannvirkjagerð. 

Ef leir drekkur í sig vatn bólgnar hann út, og um leið umraðast rafeindir á yfirborði agnanna, svo að hver ögn fær neikvæða heildar rafhleðslu. Leir er lokastig í veðrun fastra efna, og við frekari veðrun leysast efnin upp í sameindir.

Sumar leirtegundir breytast í fast efni við háan hita og eru mikilvægt hráefni í iðnaði. Meðal þess sem framleitt er úr leir er:
 Múrsteinar
 Tígulsteinar
 Leirvörur, svo sem vasar, krukkur, skálar, styttur o.fl.
 Postulín

Jarðfræði
Setlagafræði
Öxará

Öxará er bergvatnsá sem rennur um Öxarárdal og Þingvelli og í Þingvallavatn. Áin kemur mjög við sögu Þingvalla. Hún er yfirleitt ekki sérlega vatnsmikil en getur bólgnað mjög upp í flóðum.

Sagt er að áin hafi fengið nafn af því að þegar Ketilbjörn gamli landnámsmaður á Mosfelli fór ásamt mönnum sínum í landkönnunarferð hafi þeir gert skála við Skálabrekku. Þar skammt frá komu þeir að ísilagðri á en hjuggu vök á ísinn, misstu öxi í ána og nefndu hana Öxará.

Áin kemur upp í Myrkavatni og er 17 km löng. Hún fellur milli Búrfells og Leggjabrjóts og um Biskupsbrekkuhraun innan við Brúsastaði. Hún mun áður hafa runnið suður um Kárastaðahraun og í vatnið rétt hjá Skálabrekku en í Sturlungu segir að henni hafi verið veitt í Almannagjá til að þingmenn þyrftu styttra að fara til að sækja sér neysluvatn. Eftir það fellur hún ofan í gjána í fossi, Öxarárfossi. 

Um gjána fellur áin nokkurn spöl en síðan úr henni aftur undir brúna við Drekkingarhyl, sem áður var mun dýpri en grynntist þegar núverandi brú var gerð fyrir Alþingishátíðina 1930. Þá var skarðið í gjárbarminn sem áin rennur um sprengt og lækkað til muna. Talið er að brú hafi verið gerð yfir ána þegar á 10. öld. Í Drekkingarhyl var konum áður drekkt fyrir ýmsar sakir og var þeim þá stungið í poka sem þyngdir voru með grjóti og varpað í hylinn.

Nokkrir hólmar eru í Öxará og kallast einn þeirra Einvígishólmi eða Öxarárhólmi. Þar voru hólmgöngur háðar áður fyrr.

Heimildir 

Árnessýsla
Þingvellir
Ár á Íslandi
Ingólfshöfði

Ingólfshöfði er klettahöfði við ströndina suður af Öræfajökli í Austur-Skaftafellssýslu. Hann er 76 metrar á hæð þar sem hann er hæstur og er hömrum girtur en að norðvestan er að honum sandalda, Kóngsalda, og þar er hægt að komast upp á hann. Höfðinn er friðlýstur en bændur í Öræfum mega nytja hann á hefðbundinn hátt.

Höfðinn var eitt sinn eyja en er nú tengdur við land með sandi sem Skeiðará hefur borið fram. Hann er um 1200 m á lengd og 750 m á breidd. Hluti hans er vel gróinn. Mikið fuglalíf er í höfðanum, einkum langvía, lundi, fýll og álka og var áður mikil eggja- og fuglatekja í höfðanum og tilheyrði veiðirétturinn Sandfelli í Öræfum. Útræði var frá höfðanum fram á 18. öld og má sjá þar rústir af verbúðum, en hlaup í Skeiðará eru sögð hafa spillt skipalæginu. Í höfðanum er skipsbrotsmannaskýli, viti og radíóviti. Fyrst var settur viti á Ingólfshöfða árið 1916. Núverandi viti var reistur árið 1948 og er ferstrendur 10 metra hár turn. Ljóseinkenni hans er Fl(2)W 10s (2 hvít blikkljós á 10 sekúndna fresti). 

Höfðinn er nefndur eftir Ingólfi Arnarsyni, sem sagt er að hafi haft þar vetursetu fyrsta veturinn sem hann var hér, en Hjörleifur fóstbróðir hans á að hafa farið lengra og haft vetursetu við Hjörleifshöfða. Minnisvarði um dvöl Ingólfs og Hallveigar konu hans er í höfðanum.

Austur-Skaftafellssýsla
Landnám Íslands
Vitar á Íslandi
Hjörleifshöfði

Hjörleifshöfði er móbergshöfði á Mýrdalssandi, 221 m hár. Hann hefur eitt sinn verið eyja, á landnámsöld var hann orðinn landfastur og fjörður, Kerlingarfjörður, var inn með honum en nú er hann umlukinn sandi og er rúma 2 km frá sjó.

Þegar Katla gýs bera Kötluhlaup með sér geysilegt magn af sandi og það eru þau sem hafa valdið hinum miklu landbreytingum. Talið er að fjörðurinn hafi fyllst af sandi á 14. öld og síðan hefur landið gengið lengra fra. Sandurinn sunnan við höfðann heitir Kötlutangi og varð syðsti oddi Íslands eftir Kötluhlaupið 1918 en áður var Dyrhólaey syðst. Nú hefur sjórinn brotið mikið af sandi af Kötlutanga síðan 1918, en hann er þó enn syðsti oddi Íslands, nær næstum 500 m sunnar en Dyrhólaey (í ágúst 2017).

Hjörleifshöfði er sagður kenndur við Hjörleif Hróðmarsson, fóstbróður Ingólfs Arnarsonar, sem kom með honum til Íslands á öðru skipi. Þeir urðu viðskila og hafði Ingólfur vetursetu í Ingólfshöfða en Hjörleifur við Hjörleifshöfða. Um vorið drápu írskir þrælar Hjörleifs hann og menn hans, tóku konurnar með sér og flúðu til Vestmannaeyja en Ingólfur elti þá uppi og drap þá. Uppi á höfðanum er Hjörleifshaugur og er Hjörleifur sagður grafinn þar.

Búið var í Hjörleifshöfða til 1936 en bærinn var fluttur af sandinum upp á höfðann eftir að hann eyddist í Kötluhlaupinu 1721. Hjörleifshöfði þótti góð bújörð og þar voru hlunnindi af reka, fuglaveiðum og eggjatekju.

Landnám Íslands
Vestur-Skaftafellssýsla
Fjöll á Íslandi
The Chicago Manual of Style

The Chicago Manual of Style (skammstöfuð sem CMS eða CMOS) er stílhandbók fyrir bandaríska ensku og gefin hefur verið út síðan 1906 af University of Chicago Press. 

Stílhandbækur
Gissur hvíti Teitsson

Gissur Teitsson hvíti var íslenskur goðorðsmaður og höfðingi á 10. og 11. öld og var einn helsti foringi kristinna manna við kristnitökuna á Alþingi. Hann var einnig ættfaðir fyrstu íslensku biskupanna.

Gissur var af ætt Mosfellinga, sonarsonur Ketilbjarnar gamla Ketilssonar landnámsmanns á Mosfelli í Grímsnesi, en afkomendur hans voru síðar nefndir Haukdælir. Teitur faðir Gissurar bjó í Skálholti og þar bjó Gissur einnig en síðar á Höfða. Hann var mikill höfðingi og kemur víða við sögu í fornritum. Hann átti í deilum við Gunnar á Hlíðarenda og var foringi þeirra sem fóru að Gunnari og drápu um 990.

Gissur var einn þeirra sem Þangbrandur biskup skírði þegar Ólafur Tryggvason sendi hann hingað í trúboðsferð. Hjalti Skeggjason, tengdasonur Gissurar, tók einnig trú og urðu þeir ásamt Síðu-Halli Þorsteinssyni helstu foringjar kristinna manna. Gissur og Hjalti fóru til Noregs og voru hjá Ólafi konungi einn vetur en hann sendi þá svo til Íslands til að kristna Íslendinga. Í Kristni sögu segir að þeir hafi haft heim með sér kirkjuvið og hafi átt að boði konungs að byggja kirkju þar sem þeir kæmu fyrst að landi, en það var í Vestmannaeyjum og reis kirkjan þar. Árið 2000 var reist þar lítil stafkirkja til að minnast þessa.

Á Alþingi árið 1000 (eða 999) munaði litlu að kristnir menn og heiðnir berðust en þó varð úr að ákveðið var að Íslendingar skyldu taka kristna trú. Í framhaldi af því lét Gissur reisa fyrstu kirkjuna í Skálholti.

Gissur var þrígiftur. Fyrsta kona hans var Halldóra Hrólfsdóttir og var dóttir þeirra Vilborg, kona Hjalta Skeggjasonar. Þriðja kona hans var Þórdís, dóttir Þóroddar spaka Eyvindarsonar goða í Ölfusi og systir Skafta Þóroddssonar lögsögumanns og voru synir þeirra þeir Ketill og Ísleifur, fyrsti biskup Íslands. Einnig átti Gissur dótturina Þórkötlu, konu Marðar Valgarðssonar, sem mjög kemur við sögu í Njálu, en móðir hennar er óþekkt.

Tenglar 

10. öldin
Íslendingar á 10. öld