alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Fritillaria maximowiczii

Fritillaria maximowiczii er jurtategund af liljuætt frá norðaustur Kína (Hebei, Heilongjiang, Jilin, Liaoning) og austur Rússlandii (Zabaykalsky Krai, Amurhéraði, Khabarovsk, Primorye).

Lýsing 
Fritillaria maximowiczii er laukmyndandi fjölæringur allt að 60 sm há. Laufin eru í hvirfingum, lensulaga, allt að 10 sm löng. Blómin eru lútandi, rauðfjólublá með gulum blettum.

Tilvísanir

Tenglar
line drawing of Fritillaria maximowiczii , Flora of China Illustrations vol. 24, fig. 113, 2-3 

Liljuætt
Afgangsþingið

Afgangsþingið var þing þeirra sem héldu stöðu sinni á Langa þinginu eftir hreinsanir Prides ofursta 6. desember 1648. Þingherinn í Ensku borgarastyrjöldinni undir stjórn Prides ofursta varnaði þá þingmönnum inngöngu og handtók fjölda þeirra. Tæplega helmingur þingmanna Enska þingsins sat eftir í afgangsþinginu. Þar var þá kominn meirihluti fyrir stofnun lýðveldis og síðar fyrir því að dæma Karl 1. til dauða fyrir landráð. 

Árið 1653 rak Oliver Cromwell afgangsþingið úr þingsalnum og skipaði sjálfur nýtt þing, þing Barebones, byggt á tilnefningum frá safnaðarkirkjum hverrar sýslu. 

Við lát Cromwells 1658 tók sonur hans, Richard Cromwell, við stöðu lávarðar Englands. Hann kallaði þriðja verndarþingið saman árið 1659 en tókst ekki að mynda ríkisstjórn og herinn setti hann því af eftir sjö mánuði í embætti. Þann 6. maí 1659 kallaði herinn því afgangsþingið saman aftur. Vegna átaka um skipan yfirmanna hersins tók herforinginn John Lambert sig til og útilokaði þingið frá Westminsterhöll 13. október. Yfirmaður heraflans í Skotlandi, George Monck, lýsti þá yfir stuðningi við þingið og hélt suður með her sinn. Lambert hélt til móts við hann en her hans leystist smám saman upp á leiðinni vegna liðhlaups og hann neyddist til að snúa aftur til London. Herforinginn Charles Fleetwood neyddist því til að láta kalla þingið saman aftur. Þingið skipaði þá Monck yfirmann hersins í Englandi og Skotlandi. Monck kallaði þá þingmenn Langa þingsins sem Pride hafði útilokað aftur í þingsalinn með því skilyrði að þingið samþykkti að leysa sjálft sig upp eftir almennar kosningar. Langa þingið var síðan leyst upp 16. mars 1660 eftir að hafa undirbúið löggjöf um endurreisn konungdæmis í Englandi.

Enska borgarastyrjöldin
Norðvesturhéruðin

Norðvesturhéruðin (enska: Northwest Territories, franska: les Territoires du Nord-Ouest)  er fylki í Norðvestur-Kanada. Fylkið á landamæri að Bresku Kólumbíu, Alberta og Saskatchewan í suðri, Júkon í vestri og Nunavut í austri. Höfuðstaðurinn er Yellowknife. Í fylkinu búa rúmlega 44 þúsund manns (2019). Rúmur helmingur íbúa er af frumbyggjaættum.

Námuvinnsla hefur verið þar á gulli og demöntum og einnig vinnsla á jarðgasi og olíu.

Landsvæði 
Fylkið er 1.346.106 ferkílómetrar að stærð. Barrskógar og túndra eru áberandi í landslaginu og túndran algengari eftir því sem norðar dregur. Hvítgreni vex allt að óshólmum Mackenziefljóts á 69. breiddargráðu og er það þar með norðlægasta barrtré Norður-Ameríku. Mackenziefljót sem rennur um fylkið er stærsta og lengsta fljót Kanada. Stöðuvatnið Stóra-Bjarnarvatn er stærsta stöðuvatn Kanada. Stóra-Þrælavatn er dýpsta stöðuvatn í Norður-Ameríku. Hæsti punktur fylkisins er Nirvana-fjall (2.773 m), við landamærin að Júkon.

Þjóðgarðurinn Wood Buffalo-þjóðgarðurinn er að hluta til í fylkinu.

Heimild 
 

Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði
Norðvesturhéruðin
Apasagjáin

Apasagjáin (franska: Canyon Apache) eftir Morris (Maurice de Bevere) og René Goscinny er 37. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1971, en sagan sem hún hefur að geyma birtist fyrst í teiknimyndablaðinu Pilote sama ár.

Söguþráður 

Lukku Láki er sendur af indíánaverndarráðinu til Gjávirkis (Fort Canyon) á slóðum Apasa-indíána til að rannsaka hvers vegna ekki hefur tekist að semja frið við Kímíkúra-apasa og höfðingja þeirra, Patrónímó. Í ljós kemur að stjórnandi riddaraliðsins í Gjávirki, Ó´Nólan ofursti, fyrirlítur Apasana þar sem syni hans var rænt af Apösum á unga aldri og ekkert spurst til hans síðan. Lukku Láki fer til fundar við Apasana í því skyni að reyna að koma á friði og grafast fyrir um örlög sonar ofurstans. Lukku Láki nær að vinna traust Patrónímos og fær inngöngu í ættflokkinn eftir að hafa staðist karlmennskuþrekraunir Apasana, en töfralæknir ættflokksins tortryggir hann eftir sem áður. Eftir að Lukku Láki spillir fyrir umsátri indíánanna við Apasagjána álíta þeir Láka svikara og skilja hann eftir bundinn við jörðina, ofurseldan þeim örlögum að verða illvígum maurum að bráð. Ungur indíánapiltur, Kojotító, sem Lukku Láki hafði vingast við, kemur honum til bjargar og Lukku Láki heldur í flýti til Gjávirkis sem indíánarnir hafa umkringt. Riddaraliðið á við ofurefli að etja og þegar Ó´Nólan ofursti ríður einn gegn indíánunum eru hann og Lukku Láki teknir höndum og fluttir til búða indíánanna handan landamæranna í Mexíkó. Þeir eru bundnir við kvalastaurinn þar sem á að brenna þá til dauða, en á síðustu stundu grípa örlögin í taumana.

Fróðleiksmolar 

 Apasagjáin verður að teljast ein af "alvarlegustu" sögunum í bókaflokknum um Lukku Láka. Hún fjallar um átök indíána og hvítra manna og hatur þeirra (Ó´Nólans ofursta og indíánahöfðingjans Patrónímós) á hvor öðrum af meiri dýpt en gert er í fyrri bókum í seríunni. Líklegt er að Morris og Goscinny hafi við gerð bókarinnar verið undir áhrifum frá kvikmyndinni Little Big Man með Dustin Hoffman frá árinu 1970, en myndin þótti taka málstað indíána í deilum þeirra við hvíta menn og draga upp raunsannari mynd af framferði bandaríska hersins í átökunum en áður hafði verið gert.
 Eins og við á um eldri indíánabókina 20. riddaraliðssveitina er söguþráður Apasagjárinnar að hluta til byggður á vestrakvikmyndum John´s Ford frá 5. og 6. áratugnum, en hliðstæður má einkum finna í kvikmyndunum Fort Apache frá 1948, Rio Grande frá 1950 og jafnvel The Searchers frá 1956.
 Öftustu rammar bókarinnar sýna Bandaríki nútímans og má sjá bæði bifreið og myndavél. Þetta er einsdæmi í öllum Lukku Láka bókum Morris og Goscinny.
 Í eftirmála íslensku útgáfunnar er fjallað um átök hvítra landnema og indíána. Myndin sem fylgir (Árásin á vagnalestina) er eftir bandaríska listmálarann Frederick Remington, en síðar var heil bók í bókaflokknum, L'Artiste peintre, helguð honum.

Íslensk útgáfa 

Apasagjáin var gefin út af Fjölva árið 1978 í íslenskri þýðingu Þorsteins Thorarensen. Þetta er níunda bókin í íslensku ritröðinni.

Lukku Láki
Myndasögur
Þjóðarmorð Tyrkja á Armenum

Þjóðarmorð Tyrkja á Armenum eru voðaverk Tyrkja á árunum 1915 til 1917. Árið  1915 hófust aðgerðir tyrkneskra stjórnvalda sem leiddu til dauða hundraða þúsunda Armena. Þessar aðgerðir voru fjöldamorð og nauðungarflutningar á  Armenum í austurhluta Tyrklands  til svæðis þar sem Sýrland er nú og Írak. 

Þann 24. apríl 1915 voru mörg hundruð armennskir menntamenn teknir af lífi í austurhluta Anatólíu í Tyrklandi og er sá dagur af mörgum talinn upphaf voðaverkanna. Þegar heimstyrjöldin fyrri hófst bjuggu um tvær milljónir Armena í Tyrklandi og bjuggu þeir flestir í austurhluta Tyrklands nærri landamærum Tyrklands og Armeníu en í stríðslok bjuggu þar aðeins um fjögur hundruð þúsund.

Armenar í í austur Anatolíu voru yfirstétt sem réði yfir verslun og viðskiptum og langflestir menntamenn voru Armenar. Þeir fengu að halda trú sinni en þeir voru kristnir en þurftu að greiða hærri skatta. Þegar  Ungtyrkir komust til valda þá höfðu þeir það að markmiði að endurreisa Ottómanaveldið og þjóðernishyggja breyttist í kynþáttahyggju og herför og útrýmingu á Armenum í austur Tyrklandi.
Ungtyrkir urðu bandamenn Þjóðverja í Fyrri Heimstyrjöldinni og réðust ínn í Rússland en biðu ósigur. Ungtyrkir töldu Armena bandamenn Rússa sem stefndu að því að kljúfa austurhluta Anatólíu frá Tyrklandi og sameina hann Armeníu. Ungtyrkir gerðu áætlun um að hrekja Armena á brott. Fólki var smalað saman  og það rekið gangandi í nauðungarflutningum yfir eyðimörkina í átt til Sýrlands.

Sum ríki afneita þjóðarmorði Tyrkja á Armenum og í tyrkneskum lögum er  bannað að nefna orðið þjóðarmorð í þessu samhengi.

Myndir

Heimildir 
 
 Tillaga til þingsályktunar um viðurkenningu á þjóðarmorði á Armenum.
 Fyrsta þjóðarmorðið (Rúv)

Þjóðarmorð
Fyrri heimsstyrjöldin
Tortímandinn

Tortímandinn (e.The Terminator) er bandarísk kvikmynd frá árinu 1984 sem bæði er leikstýrt af og skrifuð af leikstjóranum og handritshöfundinum James Cameron. Með aðalhlutverk í myndinni fara þau Linda Hamilton, Arnold Schwarzenegger og Michael Biehn.  Kvikmyndin er sú fyrsta í því sem seinna varð sería framhaldsmynda sem allar snúast um uppreisnarsinnann og skæruliðann John Connor, móður hans Söru Connor og baráttu síðustu manna jarðar við Skynet, vélrænan ógnvald sem hefur öðlast sjálfsvitund sökum framúrskarandi gervigreindar og hefur tekið þá ákvörðun að þurka mannkynið út.

Sjá einnig 
 Tortímandinn 2: Dómsdagur

Spennumyndir
Tortímandinn 2: Dómsdagur

Tortímandinn 2: Dómsdagur (e.Terminator 2: Judgment Day) er bandarísk kvikmynd frá árinu 1991, skrifuð framleidd og leikstýrt af leikstjóranum og handritshöfundinum James Cameron. Með aðalhlutverk fara Arnold Schwarzenegger, Linda Hamilton, Robert Patrick og Edward Furlong. Kvikmyndin er framhald myndarinnar Tortímandinn og sú önnur í kvikmyndaseríunni sem fjalla um líf og örlög John Connors og móður hans Söru Connor og baráttu þeirra við að bjarga mannkyninu úr klóm sjálfskapaðrar vélmannaógnar.

Sjá einnig 
 Tortímandinn
Spennumyndir
Aleppó

Aleppó er stærsta borg Sýrlands og höfuðborg Aleppóhéraðs en það er fjölmennasta hérað landsins. Yfir tvær milljónir manna búa í Aleppó. Aleppó var í margar aldir stærsta borg Sýrlands og þriðja stærsta borg Ottómanaveldisins. Aðeins Konstantínópel og Kaíró voru stærri. Aleppó er ein af elstu  borgum í heiminum þar sem ennþá er búið. Rekja má búsetu í borginni til 6. árþúsundsins fyrir Krist. Borgin er staðsett miðja vegu milli Miðjarðarhafsins og Mesópótamíu (Írak nútímans).

Undir stjórn Tyrkjasoldáns varð Aleppó að einni helstu verslunarborg austurlanda fram að 18. öld. 

Sýrlenska borgarastyrjöldin hefur leikið borgina grátt, stórir hlutar eru eyðilagðir eftir loftárásir og íbúar hafa flúið.

Tenglar
Mannlíf og velsæld á gullöld Aleppó - Rúv

Borgir í Sýrlandi
Deir ez-Zor

Deir ez-Zor (arabíska: دير الزور‎; sýrlenska: ܕܝܪܐ ܙܥܘܪܬܐ, armenska: Տէր Զօր, Դեր Զոր, Der Zor) er sjöunda stærsta borg Sýrlands. Hún er 450 km austan við Damaskus á bökkum árinnar Efrat. Hún er höfuðstaður Deir ez-Zor-héraðs. Samkvæmt manntali frá 2004 bjuggu þá tæplega 212.000 manns í borginni. 

Borgir í Sýrlandi
Idlib

Idlib er borg í norðvestur Sýrlandi og  höfuðborg í samnefndu héraði. Borgin er í 500 metra hæð yfir sjávarmáli og er 59 km suðvestur af borginni Aleppo. Árið 2010 voru borgarbúar um 165 þúsund. Flestir íbúar borgarinnar eru súnnímúslimar en þar er líka kristinn minnihluti. Idlib skiptist í sex héruð en þau eru Ashrafiyeh (fjölmennast), Hittin, Hejaz, miðborg Idlib, Hurriya og al-Qusur.

Idlib er landbúnaðarborg og í borginni er forna borgin Ebla sem var einu sinni höfuðborg í öflugu borgríki.

Borgir í Sýrlandi
Mamma Dagga

Mamma Dagga (franska: Ma Dalton) eftir Morris (Maurice de Bevere) og René Goscinny er 38. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1971, en sagan sem hún hefur að geyma birtist fyrst í teiknimyndablaðinu Pilote sama ár.

Söguþráður 
Móðir Daldónana, Mamma Dagga, býr skammt frá bænum Kaktusgili (e. Cactus Junction) og er vel liðin af bæjarbúum. Þegar Lukku Láki hjálpar þeirri gömlu yfir götu skrifar hún sonum sínum bréf í fangelsið og biður þá að taka sér Láka til fyrirmyndar. Jobbi Daldón er ekki á þeim buxunum og bræðrunum tekst að flýja úr fangelsinu með því að kveikja í rúmdýnum sínum og forða sér í burtu í öngþveitinu sem skapast. Þeir heimsækja móður sína sem skýtur yfir þá skjólshúsi og felur fyrir Lukku Láka. Ibbi er í miklu uppáhaldi hjá Mömmu Döggu sem fer óstjórnlega í taugarnar á hinum bræðrunum. Til að ganga í augun á Mömmu Döggu dulbúast þeir sem hún og ræna bankann í Kaktusgili og síðan fleiri banka í nágrannabæjunum. Skelfing breiðist út í héraðinu og lögreglan veit ekki sitt rjúkandi ráð. Lukku Láki fær þá hugmynd að leggja gildru fyrir Daldónana og efnir til mikillar mæðrahátíðar í Kaktusgili. Vibbi, Kobbi og Ibbi ganga í gildruna, en þar sem Jobbi var skilinn eftir útundan sleppur hann. Jobbi lofar Mömmu Döggu að frelsa bræður sína úr prísundinni, en gegn því skilyrði að hann megi kála Lukku Láka í leiðinni.

Fróðleiksmolar 
 Mamma Dagga er önnur bókin í bókaflokknum þar sem kona er í aðalhlutverki, en fyrri bókin var Svala sjana. Kynnt er til sögunnar móðir Daldón bræðranna sem áður hafði borið á góma í bókinni Flótti Daldóna. Hún átti einnig eftir að koma við sögu í síðari bókum í bókaflokknum, þ.e. í bókunum L'Amnésie des Dalton og Belle Star.
 Persóna Mömmu Döggu kann að vera innblásin af hinni raunverulegu Ma Barker (1873-1935). Ma Barker var ásamt tveimur sonum sínum meðlimur í glæpagengi sem fór um með bankaránum á kreppuárunum í Bandaríkjunum. Hún var skotin til bana ásamt öðrum syninum í umsátri lögreglu árið 1935.
 Í eftirmála bókarinnar er fjallað stuttlega um harðskeyttar konur í Villta Vestrinu. Myndin sem fylgir er af bindindisfrömuðinum Carrie Nation (1846-1911) sem hét fullu nafni Carrie Amelia Moore Nation. Hún barðist fyrir áfengisbanni í Bandaríkjunum í kringum aldamótin 1900 og átti það m.a. til að ráðast á krár og aðra sölustaði áfengis með exi.
 Í bókinni er upplýst um örlög föður Daldónanna; hann sprengdi sig óviljandi í loft upp með dýnamíti á heimili fjölskyldunnar. Þá kemur í ljós að Vibbi er eini Daldón bróðirinn sem kann að lesa.
 Bókin er tileinkuð mæðrum höfundanna og kisum þeirra.

Íslensk útgáfa 
Mamma Dagga var gefin út af Fjölva árið 1978 í íslenskri þýðingu Lofts Guðmundssonar. Þetta er 10. bókin í íslensku ritröðinni.

Lukku Láki
Myndasögur
Skeena

Skeena var kanadískur tundurspillir sem fórst við Viðey 24. október  1944. HMCS Skeena var olíuknúið
gufuskip, smíðað árið 1930. Skipið tók þátt í innrásinni í Normandí og fleiri hernaðaraðgerðum.

Skipið losnaði frá akkeri en það var þá á milli Engeyjar og Viðeyjar. Skipið rak þá upp að vesturenda Viðeyjar og strandaði þar.  Fimmtán áhafnarmeðlimir fórust en 198 var bjargað. Skipverjum var skipað að yfirgefa skipið og fóru 21 skipverjar þá á tveimur björgunarflekum en þá rak inn eftir Kollafirði og björguðust sex þeirra. Skipun um að yfirgefa skipið var afturkölluð og héldu skipverjar sem eftir voru kyrru fyrir þangað til þeim var bjargað. Einar Sigurðsson útgerðarmaður og skipstjóri á Aðalbjörgu RE 5 tókst  að flytja erlent björgunarlið út í Viðey með því að brimlenda innrásarpramma frá bandaríska hernum í Sandvíkinni. Skipið var selt í brotajárn.  Minnismerki um strandið er á vesturenda Viðeyjar en þar er minningarskjöldur og önnur skrúfa skipsins og upplýsingaskilti.
Bókin Útkall: Hernaðarleyndarmál í Viðey eftir  Óttar Sveinsson fjallar um þetta strand og björgunina.

Heimildir 
 Voði við Viðey, Morgunblaðið, 23.10.1994 Blaðsíða B 2-6
 "Þetta var hryllileg, hryllileg nótt", Morgunblaðið, 209. tölublað (03.08.2006) Blaðsíða 27
 Minnisvarði um strand kanadíska tundursspillisins Skeena afhjúpaður 

Sjóslys við Ísland
1944
Viðey
Fritillaria przewalskii

Fritillaria przewalskii er Kínversk jurt af liljuætt, sem var fyrst lýst af Carl Maximowicz og Batalin. Hún finnst aðeins í Kína, í héruðunum Gansu, Qinghai, og Sichuan.

Fritillaria przewalskii myndar lauka sem verða að 15 mm í ummál. Stöngullinn verður um 50 sm hár. Blómin eru lútandi, gul með dökkfjólubláum blettum.

Tegundin er nefnd eftir Pólsk-Rússneska landkönnuðinum Nikolai Przhevalsky, 1839-1888.

áður meðtaldar
Fritillaria przewalskii var. longistigma Y.K.Yang & J.K.Wu, nú nefnd Fritillaria sichuanica S.C.Chen

Heimildir

Liljuætt
Fritillaria kurdica

Fritillaria kurdica er laukplanta af liljuætt frá Miðausturlöndum, upprunnin frá Íran, Írak, Tyrklandi, og Kákasus. Tegundin er stundum ræktuð á öðrum svæðum sem skrautplanta.

Fritillaria Kurdica (fullt nafn, "Fritillaria Kurdica. Bulletin of Kurdish Studies") er einnig  nafn á vísindariti útgefnu í Póllandi, sem fjallar um menningu og sögu Kúrda.

Heimildir

Liljuætt
Al-Hasakah

Al-Hasakah (arabíska: الحسكة‎, kúrdíska: Hesîçe‎, sýrlenska: ܚܣܟܗ) er borg í norðausturhluta Sýrlands. Rúm 188 þúsund bjuggu í borginni árið 2004. Borgin er höfuðstaður Al-Hasakah-héraðs. Flestir íbúar eru kúrdar og arabar, en einnig búa í borginni stórir hópar armena og assýríumanna. Kabúrfljót rennur gegnum borgina. 

Borgir í Sýrlandi
Daraa

Daraa (arabíska: درعا‎, „virki“) er borg í suðurhluta Sýrlands við landamærin að Jórdaníu. Íbúar voru tæplega 100 þúsund árið 2004. Borgin er höfuðstaður Daraahéraðs. Héraðið er hluti landsvæðisins Hauran sem nær yfir suðurhluta Sýrlands og norðurhluta Jórdaníu. Borgin er 90 km sunnan við Damaskus og stendur við hraðbrautina milli Damaskus og Amman. 

Uppreisnin gegn stjórn Assads árið 2011 hófst í Daraa þegar lögregla skaut á mótmælendur með þeim afleiðingum að þrír létust. 

Borgir í Sýrlandi
Jeremy Corbyn

Jeremy Bernard Corbyn (f. 26. maí 1949) er breskur stjórnmálamaður og fyrrum leiðtogi Breska verkamannaflokksins. Hann var kosinn árið 2015 með tæp 60% atkvæða. Corbyn lýsir sér sem lýðræðislegum sósíalista. Corbyn lét af embætti eftir að flokkurinn galt afhroð í þingkosningum árið 2019 og Sir Keir Starmer var kjörinn til að taka við embætti hans í apríl 2020.

Corbyn var vikið tímabundið úr Verkamannaflokknum haustið 2020 þegar hann var talinn gerast brotlegur vegna ummæli um Gyðinga.  Hann fékk inngöngu í flokkinn á ný um þremur vikum síðar.

Pólitískar áherslur
Corbyn hefur gagnrýnt of félagslegan ójöfnuð, fátækt og skattaundanskot. Hann vill hækka tekjuskatt á þá vellauðugu. Corbyn vill ríkisvæða á nýjan leik lestarkerfi Bretlands. 

Corbyn hefur stutt félög eins og:  Samstaða með Palestínu (Palestine Solidarity Campaign) , Amnesty International og baráttu gegn kjarnorkuvopnum (Campaign for Nuclear Disarmament). Corbyn var andsnúinn aðskilnaðarstefnunni í Suður-Afríku og Íraksstríðinu.

Einkalíf
Borbyn segist ekki eyða miklum peningi, eigi ekki bíl og noti reiðhjól. Hann er grænmetisæta. Hann styður Arsenal í ensku úrvalsdeildinni. Corbyn talar spænsku reiprennandi og á mexíkanska eiginkonu og átti þar áður eiginkonu frá Chile sem hann eignaðist þrjá syni með.

Tilvísanir 

Leiðtogar breska Verkamannaflokksins
Tartus

Tartus  (arabíska: طرطوس) er borg á Miðjarðarhafsströnd Sýrlands. Hún er önnur stærsta hafnarborg landsins, á eftir Latakíu. Íbúar voru um 115 þúsund árið 2004. Borgin er höfuðstaður Tartushéraðs. Borgin er vinsæll sumardvalarstaður. Þar er líka lítil rússnesk flotastöð. 

Borgir í Sýrlandi
Hafez al-Assad

Hafez al-Assad (arabíska: حافظ الأسد‎ Ḥāfiẓ al-ʾAsad; 6. október 1930 – 10. júní 2000) var sýrlenskur stjórnmálamaður, forsætisráðherra Sýrlands frá 1970 til 1971 og forseti Sýrlands frá 1971 til 2000. Hann tók þátt í valdaráninu í Sýrlandi 1963 sem kom Ba'ath-flokknum til valda í landinu og var eftir það gerður að yfirmanni sýrlenska flughersins. Hann tók einnig þátt í valdaráninu 1966 þar sem borgaralegir forystumenn Ba'ath-flokksins voru hraktir frá völdum og herráð flokksins tók yfir undir forystu Salah Jadid. Assad var þá gerður að varnarmálaráðherra. Árið 1970 steypti Assad Jadid af stóli og árið 1971 skipaði hann sjálfan sig óskoraðan leiðtoga Sýrlands. 

Assad breytti Sýrlandi úr eins flokks kerfi í einræði þar sem öll völd ríkisins, hersins og Ba'ath-flokksin voru í höndum hans sjálfs. Landið hallaði sér að Sovétríkjunum í Kalda stríðinu í skiptum fyrir stuðning þeirra gegn Ísrael. 

Assad hóf Jom kippúr-stríðið með innrás í Ísrael 1973, með stuðningi Egyptalands og sovéskum vopnum. Ísrael sigraði stríðið og Sýrland samdi um vopnahlé sautján dögum síðar. Hann sendi Sýrlandsher inn í Líbanon eftir að borgarastyrjöldin í Líbanon hófst. Hernám Sýrlendinga í Líbanon stóð til 2005. 

Assad lýsti son sinn, Bashar al-Assad, eftirmann sinn eftir að elsti sonur hans, Bassel al-Assad, lést í bílslysi 1994. 

Forsetar Sýrlands
Forsætisráðherrar Sýrlands
Leiðtogar Kalda stríðsins
Homs

Homs (arabíska: حمص‎ Ḥimṣ), áður þekkt sem Emesa (gríska: Ἔμεσα), er borg í Sýrlandi um 162 km norðan við Damaskus. Borgin er höfuðstaður Homshéraðs. Íbúar voru um 650 þúsund árið 2004. Borgin stendur við Orontesfljót. Krosfarakastalinn Krak des Chevaliers stendur nálægt borginni.

Í Sýrlensku borgarastyrjöldinni frá 2011 var Homs lengi höfuðvígi stjórnarandstöðuhópa. Árásir stjórnarhersins á borgina hafa eyðilagt stóran hluta hennar um leið og þúsundir íbúa hafa látið lífið. 

Borgir í Sýrlandi
Homshérað

Homshérað er eitt af fjórtán héruðum Sýrlands. Það er rúmlega 40.000 ferkílómetrar að stærð. Höfuðstaður héraðsins er borgin Homs. Íbúar voru 1,8 milljónir árið 2011. 

Héraðið skiptist í sjö umdæmi: 
 Homsumdæmi
 Al-Mukharram-umdæmi
 Al-Rastan-umdæmi
 Al-Qusayr-umdæmi
 Tadmur-umdæmi
 Taldou-umdæmi
 Talkalakh-umdæmi

Héruð Sýrlands
Hamahérað

Hamahérað (arabíska: مُحافظة حماة‎ Muḥāfaẓat Ḥamā) er eitt af fjórtán héruðum Sýrlands. Það er í miðvesturhluta landsins og nær yfir tæplega 9.000 ferkílómetra. Íbúar voru rúmlega 1,6 milljónir árið 2011. Höfuðstaður héraðsins er borgin Hama. 

Hamahérað skiptist í sex umdæmi:
 Al-Suqaylabiyah-umdæmi
 Hamaumdæmi
 Masyaf-umdæmi
 Muhardeh-umdæmi
 Salamiyah-umdæmi

Héruð Sýrlands
Quneitra

Quneitra (arabíska: القنيطرة‎ al-Qunayṭrah) er yfirgefinn höfuðstaður Quneitra-héraðs í Gólanhæðum í suðvesturhluta Sýrlands. Borgin stendur í 1.010 metra hæð yfir sjávarmáli. 

Ísrael hertók borgina á síðasta degi Sex daga stríðsins 1967. Sýrland náði borginni aftur í upphafi Jom kippúr-stríðsins 1973 en Ísrael náði borginni brátt aftur. Ísraelsher hvarf frá borginni í júní 1974 en lagði hana áður nær alveg í rúst. Nú stendur borgin á vopnahlésbelti milli hernámssvæða Ísraels og Sýrlands. 

Eyðibyggðir
Borgir í Sýrlandi
Al-Suwayda

Al-Suwayda (arabíska: السويداء‎ as-Suwaydā’) er borg í suðvesturhluta Sýrlands, aðallega byggð drúsum. Íbúar voru rúmlega 70 þúsund árið 2004. Borgin er höfuðstaður Al-Suwayda-héraðs. 

Borgir í Sýrlandi
Al-Raqqah

Al-Raqqah (arabíska: الرقة‎ ar-Raqqah) er borg í austurhluta Sýrlands á norðurbakka Efrat um 160 km austan við Damaskus og 40 km austan við Tabqa-stífluna. Borgin er höfuðstaður Al-Raqqah-héraðs. Íbúar voru um 220 þúsund árið 2004. Borgin var höfuðborg Abbasídaveldisins í valdatíð kalífans Harún al-Rasíd frá 796 til 809. 

Í Sýrlensku borgarastyrjöldinni náðu uppreisnarmenn borginni á sitt vald árið 2012. Árið 2013 lagði Íslamska ríkið borgina alla undir sig eftir bardaga við uppreisnarmenn og gerðu hana að höfuðstöðvum sínum í Sýrlandi. Samtökin hafa síðan þá eyðilagt allar trúarbyggingar sem ekki heyra til súnní íslam, þar á meðal Uwais al-Qarni-moskuna.

Í nóvember 2016 hófu 30.000 hermenn úr Lýðræðissveitum Sýrlands (SDF), bandalagi hinna ýmsu fylkinga uppreisnarmanna í Sýrlandi, aðgerðir til að frelsa borgina frá Íslamska ríkinu. Borgin var endurheimt úr höndum vígahópsins að fullu þann 17. október 2017.

Tilvísanir

Borgir í Sýrlandi
Fritillaria micrantha

Fritillaria micrantha, er N-Amerísk laukplanta af liljuætt, og var fyrst lýst af Amos Arthur Heller. A.Heller, 1910 In: Muhlenbergia 6: 83/>

Lýsing 
Fritillaria micrantha hefur uppréttan stöngul sem verður milli 0,5 - 1 m á hæð. Hin löngu, beinu, örmjóu blöð vaxa í hvirvingum á neðri hluta stöngulsins og stök nær toppnum. Stöngullinn er með eitt eða fleiri lútandi blóm í hverri blaðöxl. Blómið er með sex grönn krónublöð, hvert 1-2 sm á lengd. Þau eru breytileg í útliti en eru yfirleittfjólulituð til grængul og oft dröfnótt eða með jaðarinn með öðrum lit. Fræið er vængjað.

Útbreiðsla
Þessi tegund vex frá Sierra Nevada í Kaliforníu, þar sem það er algengt í þurrum fjallshlíðum. Hún hefur einnig fundist í Diablo Range í San Benito County.

Heimildir

Ytri tenglar
Jepson Manual Treatment - Fritillaria micrantha
United States Department of Agriculture Plants Profile; Fritillaria micrantha 
Fritillaria micrantha - Calphotos, University of California @ Berkeley, Photo gallery

Liljuætt