alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
David Warren

David Warren (20. mars 1925 – 19. júlí 2010) var ástralskur vísindamaður sem fann upp og þróaði svarta kassann í flugvélum. Faðir hans lést árið 1934 í flugslysi. Hann lauk B.S. gáðu frá Háskólanum í Sydney og doktorsgráðu í eldsneytis- og orkufræðum frá Imperial College í London og kennslufræðinámi frá Háskólanum í Sydney. Hann starfaði sem kennari í stærðfræði og efnafræði og seinna sem vísindamaður í flugrannsóknastofnun í Melbourne.

Hann rannsakaði flugslys í fyrstu þotunni sem notuð var til almennra farþegaflutninga og sá árið 1953 lítið segulbandstæki á sýningu, segulbandtæki sem ætlað var kaupsýslumönnum sem voru á ferðalagi í flugvélum og lestum svo þeir gætu tekið upp bréf sem þeir létu ritara sína vélrita upp seinna. Warren taldi að slík tækni gæti einnig gagnast til að rannsaka flugslys, ef einhver í flugvél sem hefði hrapað hefði verið að nota slíkt tæki. Þá væri hægt að leita að upptökutækinu í flugvélaflakinu og spila upptöku og komast af því hvað kom fyrir. Á þessum tíma var þegar farið að skrá og að taka upp sjálfkrafa ýmis gildi varðandi flug en ekki raddupptöku. Þessi uppfinning að setja lítið upptökutæki í flugstjórnarklefann varð mikilvægt tæki til að rannsaka flugslys og átti þar með mikinn þátt í að tryggja flugöryggi.

Heimildir
 
Æviágrip hjá Defence Science and Technology Organisation
This little-known inventor has probably saved your life. BBC News, 18 júlí 2019

Ástralskir vísindamenn
Svarti kassinn

Svarti kassinn eða flugriti er nokkurs konar upptökutæki í flugstjórnarklefa flugvéla sem skráir sjálfvirkt ýmis atriði varðandi flugið og tekur einnig upp hljóð og rödd. Flugriti byrjar að skrá gögn fyrir flugtak og upptakan varir meðan á flugi stendur og þangar til vél lendir eða hrapar.  Flugritar eru tvenns konar, ferðritar sem skrá flughraða og flughæð, hröðun, snúning vélar, hita, reyk og fleira og hljóðritar sem taka upp öll hljóð í flugstjórnarklefa og einnig hljóð í farþegarými.  Þegar flugvél hrapar er leitað að svarta kassanum til að reyna að komast að því hvað gerðist.

Gert var að skyldu að hafa flugrita í flugvélum eftir flugslys í Ástralíu árið 1961 þar sem ekki var ljóst hvað hefði gerst. Farþegaflugvélar verða að hafa tvo flugrita og þeir eru staðsettir í stél flugvélar. Þessir flugritar voru í fyrstu geymdir í svörtum kassa og þess vegna er það orð vanalega notað. Nú á dögum eru flugritarnir í appelsínugulum kassa til að sjást betur.

Tengt efni
 David Warren

Heimild
 
Flugvélaíhlutir
Guðríðarkirkja

Guðríðarkirkja er kirkja Grafarholtssafnaðar í Reykjavík. Kirkjan stendur við Kirkjustétt í Grafarholtshverfinu í Reykjavík og þjónar íbúum Grafarholts og Úlfarsárdals. Grafarholtssöfnuður var stofnaður árið 2003 en kirkjan var vígð í desember árið 2008. Arkitektar byggingarinnar voru Þórður Þorvaldsson og Guðrún Ingvarsdóttir hjá Arkþingi hf. Kirkjan er kennd við Guðríði Þorbjarnardóttur landkönnuð og er fyrsta íslenska kirkjan sem heitir eftir konu. 

Fyrsti sóknarprestur Guðríðarkirkju var sr. Sigríður Guðmarsdóttir en núverandi sóknarprestur er sr. Karl V. Matthíasson.

Tilvísanir 
Kirkjur í Reykjavík
Kirkjur á Íslandi
Emoji

Emoji (íslensk nýyrði: tjákn, lyndistákn, tjásur eða tjáslur) eru stafrænar táknmyndir sem bætt er við skilaboð í rafrænum samskiptum eins og smáskilaboðumum og samfélagsmiðlum til þess að tjá ákveðnar hugmyndir eða tilfinningar. Til eru margvíslegar gerðir af emojium, svo sem ýmis andlitssvipbrigði, algengir hlutir, þekktir staði, veðrabrygði og dýr.

Líkindi við broskarla
Emoji eru að mörgu leiti lík broskörlum að því leiti að þeim er ættlað að bæta táknum við skrifað mál. En þau eru ólík þeim að því leiti að um raunverulegar myndir eða tákn er að ræða á meðan broskarlar eru myndaðir með því að setja saman þegar þekkt leturtákn og skapa með því nýja merkingu leturtáknanna. Þekktasta dæmi broskarla er sjálfsagt sjálfur broskarlinn sem er settur saman af tvípunkti : og hægri sviga ) svo úr verður :) sem telja megi vera hinn eiginlega broskarl sem nafnið er dregið af.

Uppruni orðsins
Upprunalega kemur orðið emoji úr japönsku og er samsetning e (j. 絵, ísl. mynd) og moji (j. 文字, ísl. "tákn"); Líkindi við ensku orðin emotion (ísl. tilfinning) and emoticon (ísl. broskarl) er hrein tilviljun. Emoji tilheyra ISO staðlinum ISO 15924 sem Zsye.

Vinsældir
Uppruna emojia má rekja til japanskra farsímastýrikerfa sem innleiddu þau árið 1997. Þau urðu síðan sífellt vinsælli um allan heim á fyrsta tug þessarar aldar eftir að þeim var jafnt og þétt bætt við fleiri og fleiri farsímastýrikerfi utan Japans. Í dag eru þau orðin með vinsælli hlutum í vestrænni menningu. Árið 2015 útnefndi Oxford orðabókin hinn gráthlægilega „😂“ sem orð ársins.

Heimildir
 

Myndtákn
Netslangur
Japönsk menning
ISO 15924
Halli og Laddi

Halli og Laddi eru skemmtikraftar sem bræðurnir, Haraldur Sigurðsson og Þórhallur Sigurðsson eða Laddi standa fyrir. Þeir gáfu út fjölmargar plötur, þar má nefna Látum sem ekkert sé frá 1976 með Gísla Rúnari, Fyrir jólin 1976 kom út jólasafnplata þar sem þeir bræður fóru mikinn ásamt einvala liði tónlistarmanna, platan hét Jólastjörnur og þar komu þeir félagar Glámur og Skrámur töluvert við sögu og hefur syrpa þeirra löngu áunnið sér sess meðal klassískra jólalaga.

Tenglar 

 Glatkistan

Íslenskir skemmtikraftar
Evrópski draumurinn

Evrópski draumurinn er framhaldsþáttur af Ameríska draumnum sem var sendur út 2010. Evrópski draumurinn var sendur út 2012. 

Nokkrar breytingar urðu síðan úr síðasta draumi, þar sem Gillz (Egill Einarsson) og Villi (Vilhelm Anton Jónsson) hætta. Pétur Jóhann kemur í lið Sveppa og Steindi JR. kemur í lið Audda. Liðin heita Gamli Gamli (Sveppi og Pétur) og Steinunn (Auddi og Steindi).

Framhaldsþátturinn Asíski draumurinn var sendur út 2017, fimm árum eftir að síðasti draumur kom út.

Staða liða

Pilla 
Pilla er hindrun sem eitt lið getur sett á hitt liðið og liðið verður að safna stigum í þrjá tíma. Pillurnar eru:

 Fara í búninga
 Fara í handjárn
 Fara í háhælaskó

Úrslit 
Í úrslitinum þurfa bæði lið að gera þrautir um Amsterdam, Holland. En það má ekki hlaupa. Liðið sem klárar fyrr þessar þrautir fær 15 stig og vinnur keppnina.

Sigurvegari var Gamli Gamli (Sveppi og Pétur). En aðeins munaði 3 stigum á móti Steinunn.
Íslenskir sjónvarpsþættir
Krónublað

Krónublöð eru ummynduð laufblöð sem mynda hluta blóma. Krónublöð vaxa yfirleitt innan um bikarblöðin og utan um fræfla og frævuna. Krónublöðin eru yfirleitt litríkasti hluti blóma.

Blómsafi myndast í sérstökum kirtlum á krónublöðunum.

Myndasafn

Tilvísanir

Plöntur
Varablómaætt

Varablómaætt (latína: Lamiaceae) er ætt blómplantna sem inniheldur að mestu jurtkenndar plöntur og runna. Meðal tegunda sem tilheyra varablómaætt er fjöldi kryddjurta, til dæmis basilíka, mynta, óreganó, salvía, marjoram, sædögg, blóðberg og fleiri tegundir.

Einkenni
Helsta einkenni varablómaættar eru blómin sem mynda tvær varir, þar sem önnur vörin er yfirleitt stærri en hin og efri vörin slútir oft yfir þá neðri. Blómin vaxa í hring utan um stöngulinn. Hvert blóm getur myndað fjögur fræ sem rúlla út um blómbikarinn þegar þau eru þroskuð.

Plöntur af varablómaætt hafa laufblöð í pörum upp eftir stönglinum þar sem hvert blaðpar er hornrétt á næsta blaðpar. Laufin eru einföld og ekki samsett, gjarnan hærð eða með kirtlum. Stöngullinn er oft ferstrendur.

Ættkvíslir og tegundir á Íslandi
Varablómaætt inniheldur 326 ættkvíslir og um eða yfir 7000 tegundir. Á Íslandi finnst nokkur fjöldi innlendra plantna af varablómaætt auk slæðinga:

Tilvísanir

Plöntuættir
Varablómaætt
Varablómabálkur
Vafningsklukkuætt

Vafningsklukkuætt (latína: Convolvulaceae) eða vafklukkuætt er ætt blómplantna. Ættin inniheldur aðallega klifurjurtir og sumar þeirra eru ræktaðar til skrauts, sem náttúrulyf eða sem matjurtir. Sætar kartöflur eru  af vafningsklukkuætt og eru mikilvægt nytjajurt fyrir manninn.

Einkenni
Tegundir af vafningsklukkuætt hafa stakstæð blöð oft þykkar rætur eða jarðstöngla sem geta myndað nýja plöntu. Sumar tegundir lifa sníkjulífi og þær hafa ekki blaðgrænu. Stöngularnir eru trjákenndir eða mjúkir.

Blómin eru mynduð af fimm lausum bikarblöðum sem vaxa yfir reifarblöðum í sumum tegundum. Krónublöðin eru fimm talsins og þau eru samvaxin þannig að blómið er í laginu eins og trompet. Fræflarnir eru fimm og eru samvaxnir við krónublöðin. Blómin eru undirsætin. Aldinið er hýðisaldin sem getur innihaldið fimm trjákennd fræ. Fræin eru stundum hærð.

Tilvísanir

Kartöflubálkur
Plöntuættir
Vafningsklukkuætt
Fellafífill

Fellafífill (fræðiheiti: Hieracium alpinum) er evrasísk plöntutegund í körfublómaætt. Hann er ættaður frá Evrópu, og hefur einnig fundist í Grænlandi. Á Íslandi er hann algengur um allt land.

Fellafífill verður um 25 sm hár, með blöðin að mestu í hvirfingu við jörð. Blöðin eru lensulaga, að 8 sm löng. Einn blómstöngull með yfirleitt eina blómkörfu, en stöku sinnum 2 til 3. Hver karfa með  80-120 gulum tungukrónum.

Tilvísnair

 Flóra Íslands

Körfublómaætt
Plöntur á Íslandi
Arinfífill

Arinfífill (fræðiheiti: Hieracium aquiliforme) er plöntutegund í körfublómaætt. Hann er ættaður frá Evrópu.  Á Íslandi er hann algengur um allt land, nema síst á láglendi sunnanlands.

Tilvísnair

Körfublómaætt
Plöntur á Íslandi
Tígulfífill

Tígulfífill (fræðiheiti: Hieracium arctocerinthe) er plöntutegund í körfublómaætt.  Á Íslandi finnst hann víða.

Tilvísnair

Körfublómaætt
Plöntur á Íslandi
Íslandsfífill

Íslandsfífill (fræðiheiti: Pilosella islandica) er evrasísk plöntutegund í körfublómaætt. Hann er ættaður frá Evrópu, og hefur einnig fundist í Norður-Ameríku. Á Íslandi er hann algengur um allt land nema á hálendinu.

Tilvísnair

 Flóra Íslands

Körfublómaætt
Plöntur á Íslandi
Tegundir nefndar eftir Íslandi
Möðruætt

Möðruætt (latína: Rubiaceae) er ein stærsta ætt blómplantna. Hún inniheldur 611 ættkvíslir og um 13.500 tegundir. Meðal tegunda sem tilheyra möðruætt er kaffirunninn (Coffea arabica).

Flestar tegundir af möðruætt eru tré eða runnar sem lifa í hitabeltinu en sumar tegundir lifa í tempraða beltinu og eru graskenndar jurtir.

Einkenni
Möðruætt er nokkuð fjölbreytt þegar kemur að plöntueinkennum. Flestar tegundir hafa einföld heilrend lauf sem vaxa gagnstæð eða kringstæð á stönglinum. Plönturnar hafa axlarblöð og sumar tegundir hafa kalsíum oxalat í blöðunum.

Blómin eru undirsætin blóm og vaxa yfirleitt saman í klösum eða í hring í kringum stilkinn. Blómin hafa 4-5 laus bikarblöð, 4-5 laus krónublöð og 4-5 fræfla. Aldinið er klofaldin, hýðisaldin eða ber. Sumar tegundir hafa vængjuð fræ. Hitabeltistegundir hafa oft litrík og áberandi blóm en tegundir á tempruðum svæðum hafa frekar smá og lítið áberandi blóm.

Myndir

Tilvísanir

Maríuvandarbálkur
Plöntuættir
Möðruætt
Steinbrjótsætt

Steinbrjótsætt (latína: Saxifragaceae) er ætt blómplantna. Ættin inniheldur aðallega fjölærar smávaxnar jurtir en nokkrar eru einærar eða runnar. Margar tegundir af steinbrjótsætt hafa norðlæga útbreiðslu.

Einkenni
Innan steinbrjótsættar eru bæði sígrænar plöntur og sumargrænar. Yfirleitt eru laufblöðin einföld og stakstæð en geta verið samsett, gagnstæð eða skert. Sumar tegundir ættarinnar hafa blaðhvilfingu sem vax í rósettu. Stönglar sumra tegunda eru trjákenndir.

Bómin hafa yfirleitt fimm bikarblöð (þó stundum fjögur) og fimm krónublöð (stundum fjögur). Yfirleitt eru að minnsta kosti tvöfalt fleiri fræflar en frævur. Blómið er ýmist undirsætið eða yfirsætið og myndar hýðisaldin með mörgum smáum fræjum.

Tilvísanir

Steinbrjótsbálkur
Plöntuættir
Steinbrjótsætt
Munablómsætt

Munablómsætt (latína: Boraginaceae) eða munablómaætt er ætt blómplantna. Ættin inniheldur að mestu jurtkenndar tegundir sem lifa í Evrópu og Asíu, sérstaklega umhverfis Miðjarðarhafið.

Einkenni
Laufin, stönglar og blómskipan eru yfirleitt loðin. Laufin eru stakstæð, heilrend og án axlarblaða.

Blómin myndast saman í blómskipan þar sem neðstu blómin opnast fyrst. Bikarblöð eru fimm, ýmist laus eða samvaxin að hluta, og fimm krónublöð. Blómin eru yfirleitt tvíkynja eða stundum kvenkyns. Fræflar eru fimm og eru að hluta samvaxnir krónublöðunum. Blómin eru yfirstæð. Aldinið er ýmist fjórar hnotur eða eitt steinaldin. Algengasti blómlitur er blár en bleik, fjólublá, hvít og gul blóm þekkjast innan ættarinnar.

Tilvísanir

Munablómsbálkur
Munablómsætt
Plöntuættir
Michael D. Higgins

Michael Daniel Higgins (f. 18. apríl 1941) er írskur stjórnmálamaður sem hefur verið forseti Írlands frá árinu 2011. Higgins er jafnframt ljóðskáld, félagsfræðingur og útvarpsmaður. Hann sat á neðri deild írska þingsins fyrir kjördæmið Vestur-Galway og var menningarmálaráðherra Írlands frá 1993 til 1997. Higgins var formaður Verkamannaflokksins frá 2003 til 2011 en hann sagði af sér því embætti eftir að hann var kjörinn forseti Írlands það ár.

Æviágrip 
Michael D. Higgins fæddist í Limerick á Írlandi. Faðir hans var áfengissjúkur og átti við ýmis heilsuvandamál að stríða og því ákvað móðir Michaels að senda hann í fóstur til frænda síns, sem var bóndi. Systur Michaels voru áfram hjá foreldrum þeirra í Limerick.

Higgins nam við háskólann Saint Flannan í Ennis, í írska þjóðarháskólanum í Galway, í Háskólanum í Indiana og loks í Háskólanum í Manchester. Á námsárum sínum hóf Higgins þátttöku í stjórnmálum og var forseti stúdentasambandsins í Galway-háskóla frá 1964 til 1965. Hann kenndi jafnframt áfanga í stjórnmálafræði við skólann.

Higgins talar oft írsku.

Forseti Írlands (2011–) 
Þann 19. júní árið 2011 vann Higgins útnefningu þingmanna Verkamannaflokksins til að gerast frambjóðandi þeirra í forsetakosningunum sem haldnar voru síðar sama ár. Hann hafði lýst yfir vilja til að bjóða sig fram í september árið áður og keppti um tilnefninguna við tvo aðra frambjóðandur: Fergus Finley, formann góðgerðasamtakanna Barnardo's, og fyrrum þingkonuna Kathleen O'Meara.

Í forsetakosningunum hlaut Higgins 56,8 % atkvæða í lokatalningunni og sigraði mótframbjóðandann Seán Gallagher. Í fyrri umferð hafði Higgins hlotið 39,6 % atkvæða, ellefu prósentum meira en Gallagher. Higgins var því kjörinn forseti og varð fyrsti forseti Írlands úr Verkamannaflokknum.

Í sigurræðu sinni eftir kosningarnar, sem Higgins byrjaði og lauk á írsku, fullvissaði hann Íra um að hann myndi vera „forseti allrar þjóðarinnar“ og sagði sig um leið úr Verkamannaflokknum þar sem „forsetaembættið [væri] óflokksbundin stofnun“. Higgins var svarinn í embætti forseta þann 11. nóvember 2011 í Dyflinnarkastala 

Þann 8. apríl árið 2014 þáði Higgins heimboð til Elísabetar 2. Bretadrottningar í Windsor-kastala. Þetta var í fyrsta skipti sem forseti Írlands fór í opinbera heimsókn til Bretlands.

Higgins bauð sig fram til annars kjörtímabils árið 2018 og vann stórsigur með 56 % atkvæða í fyrstu umferð. Frambjóðandinn í öðru sæti, Peter Casey, hlaut aðeins 23%. Higgins hóf annað kjörtímabil sitt formlega þann 11. nóvember 2018.

Tilvísanir

Forsetar Írlands
Kotiljon

Kotiljon er flókinn og margbreytilegur samkvæmisdans þar sem sífellt er skipt um dansfélaga. Dansinn var vinsæll á 18. öld í Evrópu og Bandaríkjum Norður-Ameríku. Upphaflega var dansinn fyrir fjögur danspör og var hirðútgáfa af enskum sveitadansi.

Heimild

Samkvæmisdansar
Tartan

Tartan er köflótt marglitt mynstur sem oftast er ofið í ullardúk og tengist skoskum hefðum. Skotapils eru næstum alltaf úr slíku efni. Bannað var samkvæmt lögum árið 1746 (The Dress Act of 1746) að nota tartan og annars konar klæði sem tengdust gelískri menningu. Þegar lögin voru felld úr gildi árið 1782 þá voru þessi köflóttu ofnu ullarefni ekki venjuleg föt fólks í skosku hálöndunum en urðu í staðinn táknrænn þjóðbúningur Skota.

Skosk menning
Fókus (sjónvarpsþáttur)

Fókus voru sjónsvarpsþættir, sem sýndir voru á Stöð 2 2014 í fyrstu þáttaröð og 2015 í annari þáttaröð. Þátturinn gekk út á það að taka viðtöl um ferilinn hjá frægu kvikmyndagerðafólki og einn þáttur var um einn mann. Sigríður Elva Vilhjálmsdóttir sá um umsjón þáttarins.

Viðmælendur 

Íslenskir sjónvarpsþættir
Skotapils

Skotapils (enska: kilt, skosk gelíska: fèileadh) er hnésítt pils sem er hefðbundinn skoskur karlmannsbúnaður. Skotapils er oftastnær úr köflóttu ullarefni og er gert úr einum stranga sem getur verið allt að sjö metra langur. Pilsið er slétt á báðum endum en saumað og pressað í fellingar (plíserað) í miðjunni.

Þjóðbúningar
Skosk menning
Sessalong

Sessalong er legubekkur með baki við annan endann, eins konar langur hægindastóll sem breytist í dívan.

Húsgögn
Sveinspróf

Sveinspróf er próf í löggiltum iðngreinum sem þreytt er að loknu burtfararprófi frá iðnnámsbraut framhaldsskóla og starfsþjálfun.

Sveinspróf skiptast eftir atvikum í verklegan hluta, skriflegan hluta, vinnuhraða og teikningu.

Á Íslandi eru haldin sveinspróf í eftirtöldum iðngreinum:

 Bakaraiðn
 Bifreiðasmíði
 Bifvélavirkjun
 Bílamálun
 Blikksmíði
 Bókband
 Framreiðsla
 Grafísk miðlun
 Gull- og silfursmíði
 Hársnyrtiiðn
 Húsasmíði
 Húsgagnasmíði
 Prentun
 Kjólasaumur
 Kjötiðn
 Klæðskurður
 Ljósmyndun
 Matreiðsla
 Málaraiðn
 Múraraiðn
 Netagerð
 Pípulagnir
 Rennismíði
 Skósmíði
 Snyrtifræði
 Stálsmíði
 Söðlasmíði
 Veggfóðrun og dúkalögn
 Vélvirkjun

Tilvísanir 
Nám
Menntun
Skólar
Hélublaðka

Hélublaðka (fræðiheiti: Atriplex longipes) er jurt af hélunjólaætt. Hún vex eingöngu í sjávarfjörum.

Heimildir 
 Hélublaðka (Lystigarður Akureyrar)
 Flóra Íslands - Hélublaðka
 Hélublaðka Náttúrufræðistofnun Íslands

Hélunjólaætt
Plöntur á Íslandi
Þanghrímblaðka

Þanghrímblaðka (fræðiheiti: ''Atriplex littoralis') er jurt af hélunjólaætt.

Heimildir 
 Flóra Íslands - Þanghrímblaðka

Hélunjólaætt
Plöntur á Íslandi
Akurhrímblaðka

Akurhrímblaðka (fræðiheiti: Atriplex patula) er jurt af hélunjólaætt.

Samlífi
Á Íslandi er akurhrímblaðka er hýsill fyrir sjúkdómsvaldandi sveppinn Peronospora farinosa og Leptosphaeria acuta.

Tilvísanir

Hélunjólaætt
Plöntur á Íslandi
Dvergstör

Dvergstör (fræðiheiti: Carex glacialis) er smávaxin stör sem vex í mólendi. Hún lætur lítið fyrir sér fara og því getur verið erfitt að koma auga á hana. Dvergstör hefur karlkyns blóm á stuttu toppaxi en kvenblómin liggja nokkur saman á öðrum öxum.

Á Íslandi er dvergstör að mestu bundin við landrænt loftslag á Norðausturlandi.

Tilvísanir

Starir
Plöntur á Íslandi
Okra

Okra (fræðiheiti Abelmoschus esculentus og Hibiscus esculentus) er hávaxin jurt af stokkrósaætt. Jurtin er ræktuð vegna fræbelgjanna sem hafðir eru til matar og er okra nafnið einnig notað yfir fræbelgina.
Eyjasund

Eyjasund getur líka átt við þorpið Eyjasund á Hjaltlandseyjum.
Eyjasund er það afrek að synda á milli Vestmannaeyja og Landeyjasands, en það eru rétt rúmir 10 km þar sem styst er á milli lands og eyja. 

Sex sundmenn hafa synt Eyjasund en iðulega hefst sundið frá Eiðinu í Heimaey sem er á milli Klifsins og Heimakletts.

Í kjölfar þess að Sigrún Þuríður synti Eyjasundið fyrst kvenna og í tilefni þess að Vestmannaeyjabær fagnaði 100 ára kaupstaðarafmæli sínu árið 2019 ákvað bæjarráð Vestmannaeyja 30. júlí  2019 að láta útbúa sérstakan Eyjasundsbikar þar sem fram koma nöfn þeirra sem þreytt hafa umrætt sund.

Íris Róbertsdóttir bæjarstjóri Vestmannaeyja afhenti Sigrúnu Þuríði bikarinn í fyrsta sinn þann 1. desember 2019. Auk Sigrúnar var Kristinn Magnússon, sem var sá þriðji til að synda Eyjasundið, viðstaddur og fengu þau bæði viðurkenningarskjöl. Auk þess var útbúinn sérstakur upplýsingaskjöldur um Eyjasundið þar sem fram koma nöfn þeirra sem synt hafa þetta sund og verður skjöldurinn settur upp í sundlaug Vestmannaeyja.

Tilvísanir

Sjá einnig
Grettissund
Viðeyjarsund

Vestmannaeyjar
Sund
Broddskilma

Broddskilma (fræðiheiti: Ochrolechia frigida) er tegund fléttna. Hún er mjög algeng á Íslandi og finnst í mólendi þar sem hún vex á lyngi, sinu og mosum. Broddskilma er hvít og myndar oft stórar skellur á gróðri í mólendi. Auðvelt er að þekkja hana frá öðrum hvítum fléttum á því að hún hefur áberandi brodda. Askhirslurnar eru gulbleikar eða drapplitar með hvítum barmi.

Efnafræði
Broddskilma inniheldur fléttuefnin gyrófórinsýru og lecanórinsýru í þali sínu.

Tilvísanir

Fléttur
Vilhelm Anton Jónsson

Vilhelm Anton Jónsson (fæddur í Reykjavík 3. janúar 1978) er íslenskur tónlistar- og sjónvarpsmaður og rithöfundur. Hann lauk B.A.-prófi í heimspeki við Háskóla Íslands.

Vilhelm varð þekktur undir heitinu Villi naglbítur eftir hljómsveitinni 200.000 naglbítar. Einnig hefur hann verið kallaður Villi vísindamaður en hann hefur skrifað barnabækur um vísindi.

Vilhelm hefur einnig leikið í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum t.d Algjör Sveppi, Ameríski draumurinn, Algjör Sveppi og leitin að Villa, Algjör Sveppi og dularfulla hótelherbergið, Algjör Sveppi og Töfraskápurinn og Algjör Sveppi og Gói bjargar málunum. Þá var hann um nokkurra ára skeið spurningahöfundur og dómari í spurningakeppninni Gettu betur.

Fólk fætt árið 1978
Íslenskir tónlistarmenn
Bikarkeppni FRÍ

Bikarkeppni FRÍ (Frjálsíþróttasamband Íslands) er mót sem hefur verið haldið á hverju ári frá 1966 að árinu 2015 undanskildu, en það ár var ákveðið að fella niður keppnina sökum þess að einungis 2 lið höfðu skráð sig til leiks.  

Í bikarkeppni í frjálsum sendir hvert lið einn keppanda í hverja grein og hver keppandi má einungis taka þátt í tveimur greinum auk boðhlaups. Hver keppandi fær stig, og eru stigin veitt þannig að fyrsti maður fái jafnmörg stig og þátttökuliðin eru mörg, annar maður einu stigi færra o. s. frv.   

Þrátt fyrir að keppnin hafi verið haldin í 53 skipti hafa einungis 5 lið unnið hana, þ.e. KR (5 sinnum), UMSK (1), ÍR (25), FH (20) og HSK (2). ÍR-ingum hefur oftast tekist að vinna keppnina í röð, en þeir unnu bikarinn 16 sinnum í röð frá árinu 1972 - 1987. FH-ingar voru nálægt því að jafna það met, en þeir unnu bikarinn 15 sinnum í röð á árunum 1994 - 2008

Saga 
Sigurvegarar eftir árum í töflu og svo sigurvegarar sýndir á tímalínu.

Heimildir 

Frjálsíþróttamót og -keppnir
Hélunjóli

Hélunjóli (fræðiheiti: Chenopodium album) er einær jurt af hélunjólaætt. Hann er slæðingur á Íslandi.

Tilvísanir 

 Hélunjóli Lystigarður Akureyrar

Hélunjólaætt
Plöntur á Íslandi
Svíanjóli

Svíanjóli (fræðiheiti: Chenopodium suecicum) er einær jurt af hélunjólaætt.

Tilvísanir 

 Svenskmålla Den virtuella floran

Hélunjólaætt
Plöntur á Íslandi
Gæsanjóli

Gæsanjóli (fræðiheiti: Chenopodium pratericola) er einær jurt af hélunjólaætt.

Tilvísanir 

 Smalmålla Den virtuella floran
 Náttúrufræðingurinn 33 árgangur, 3-4 tmbl, bls 134 

Hélunjólaætt
Plöntur á Íslandi
Hærunjóli

Hærunjóli (fræðiheiti: Chenopodium opulifolium) er einær jurt af hélunjólaætt.

Tilvísanir 

 Olvonmålla Den virtuella floran

Hélunjólaætt
Plöntur á Íslandi
Netlunjóli

Netlunjóli (fræðiheiti: Chenopodium murale) er einær jurt af hélunjólaætt.

Tilvísanir 

 Gatmålla Den virtuella floran

Hélunjólaætt
Plöntur á Íslandi
Texasnjóli

Texasnjóli (fræðiheiti: Chenopodium berlandieri) er einær jurt af hélunjólaætt.

Tilvísanir 

 Texasmålla Den virtuella floran

Hélunjólaætt
Plöntur á Íslandi
Salturt

Salturt (fræðiheiti: Suaeda maritima) er lágvaxin jurt af hélunjólaætt.

Tilvísanir 

 Saltört Den virtuella floran

Hélunjólaætt
Plöntur á Íslandi
Vinaskógur

Vinaskógur er skógarlundur í landi Kárastaða í Þingvallasveit, skammt frá Þjóðgarðinum á Þingvöllum. 

Til Vinaskógar var stofnað í kjölfar átaks í landgræðslu árið 1989. Vigdís Finnbogadóttir þáverandi forseti Íslands var verndari átaksins og átti jafnframt hugmyndina að Vinaskógi. Að ósk Vigdísar var skóginum fundinn staður þar sem erlendir þjóðhöfðingjar sem heimsækja Ísland gætu komið og gróðursett tré í nafni vináttu og friðar og var staðsetning Vinaskógar valin með tillitil til þess að hinir erlendu gestir gætu komið þar við á leið sinni til Þingvalla en heimsókn þangað er fastur liður í opinberum heimsóknum erlendra þjóðhöfðingja til Íslands. 

Fyrsti erlendi þjóðhöfðinginn sem gróðursetti í Vinaskógi var Elísabet II Bretadrottning, þann 26. júlí 1990. Í kjölfarið hefur fjöldi erlendra þjóðhöfðingja gróðursett í Vinaskógi, t.d. allir þjóðhöfðingjar Norðurlanda á Lýðveldishátíðinni árið 1994. Einnig hafa ýmsir aðrir þekktir einstaklingar gróðursett í Vinaskógi og má þar nefna Yoko Ono árið 1991. 

Ilmbirki og reyniviður eru einu trjátegundirnar sem gróðursettar hafa verið í Vinaskógi en aðrar tegundir hafa breiðst þar út af sjálfsdáðum.

Tilvísanir 
Þingvellir
Skógar á Íslandi
Skógrækt á Íslandi