alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hrafn

Hrafn (eða krummi) (fræðiheiti: Corvus corax) er stór svartur fugl af hröfnungaætt. Hann er með sveigðan gogg. Hrafnar verða um 60 - 75 cm langir með um tvöfalt stærra vænghaf. Hrafnar þrífast í fjölbreyttu umhverfi og eru algengir um allt norðurhvel jarðar. Flestir hrafnar kjósa að gera sér hreiður í skóglendi, fjöllum eða við strendur.

Hreiður hrafnsins nefnist „laupur“ á íslensku. Hann verpir á vorin 4 – 6 eggjum. Ungarnir koma úr eggjunum eftir u.þ.b. þrjár vikur. Utan varptíma safnast hrafnar í stórum hópum saman á ákveðnum stöðum og þeir eru oftast tveir og tveir saman á ferð. Á haustin má sjá þrjá eða fleiri hrafna saman og eru þar að öllum líkindum á ferðinni foreldrar með nýfleyga unga. Hrafnar eru ákaflega tryggir maka sínum og endist hjúskapur þeirra ævilangt.

Líkt og aðrir hröfnungar getur hrafninn hermt eftir hljóðum úr umhverfi sínu, þar með töldu mannamáli.

Hrafninn er stærsti spörfuglinn á Íslandi og er einn af einkennisfuglum íslenskrar náttúru. Hann er algengur um allt land. Hann er staðfugl á Íslandi og duglegur að bjarga sér þegar hart er í ári.

Hrafninn í þjóðtrú og bókmenntum 
Margar þjóðsögur og frásagnir af hröfnum eru kunnar, svo ekki sé minnst á fjölda vísna, ljóða og söngtexta.

Hrafninn er fugl Hrafna-Flóka og landnáms Íslands. Hann er jafnframt fugl Óðins en Huginn og Muninn voru tákn visku og spádómsgáfu.

Það er sagt að hrafnar haldi hrafnaþing tvisvar á ári, vor og haust, og að þeir semji sín á milli á vorþingum hvort þeir skuli vera óþekkir eða þægir.

Sagt er að þeir sem skilji hrafnamál séu gáfaðri en aðrir. Einnig að ef hrafn hoppi hingað og þangað uppi á húsum, skipti um hljóð og krunki upp í loftið, hristi vængina og yppti fiðrinu, boði það að einhver maður sé að drukkna.

Vel þekkt er að flug hrafna boði annaðhvort feigð eða fararheill, eftir því í hvaða átt þeir fljúga yfir mann.

Það þótti ekki gott að heyra krunkið í hröfnum um nætur við bóndabæi. Það var vegna þess að þá hélt fólk að það væru draugar. Þeir voru kallaðir nátthrafnar.

Krummi er sagður bæði stríðinn og hrekkjóttur. Hann er mikill spádómsfugl og hans er víða getið í hverskyns göldrum. Hrafnsgall og heili hrafnsins þykja t.d. nauðsynleg bætiefni í marga galdra, svo sem til að gera mann ósýnilegan.

Þekkt er sú sögn frá Tower of London að meðan hrafnar lifi þar muni enginn erlendur innrásarher ná að vinna England.

Hrafninn kemur oft fyrir í bókmenntum sem boðberi válegra tíðinda. Sem dæmi má nefna kvæðið Hrafninn eftir Edgar Allan Poe, leikritið Óþelló eftir William Shakespeare og Hobbitinn eftir J. R. R. Tolkien.

Tenglar 

 Hrafnamál; grein í Sunnudagsblaði Vísis 1938

Hröfnungar
Íslenskir fuglar
Matthías Jochumsson

Matthías Jochumsson (11. nóvember 1835 - 18. nóvember 1920) var íslenskt skáld, hann fæddist á bænum Skógum sem stóð um 100 metra frá sjó í austurhlíðum Þorskafjarðar undir Vaðalfjöllum. Átti hann heima í Skógum til 11 ára aldurs hjá foreldrum sínum. Matthías stundaði síðan ýmis störf, aðallega sjómennsku og sveitavinnu, en einnig verslunarstörf í Flatey. Matthías var nokkuð hverflyndur í trúarskoðunum sínum, en hann var greinilega hallur undir únítarisma.

Í Latínuskólann fór hann 24 ára gamall. Eftir Matthías liggja mörg ritverk og kvæði, t.d. leikritið Skugga-Sveinn og hann samdi ljóðið Lofsöngur sem síðar var tekið upp sem þjóðsöngur Íslands. Hann var ritstjóri Þjóðólfs um tíma og síðari hluta ævi sinnar bjó hann í Sigurhæðum á Akureyri, en húsið lét hann reisa sjálfur. Áður var hann prestur í Odda á Rangárvöllum og um tíma bjó hann í Móum á Kjalarnesi.
Að Skógum er minnismerki um Matthías, lágmynd eftir Helga Gíslason og bautasteinn úr stuðlabergi úr Vaðalfjöllum. Að Sigurhæðum á Akureyri er safn helgað minningu hans.

Matthías þýddi Friðþjófssögu og Sögur herlæknisins á íslensku.

Ævisaga hans, eftir Þórunni Valdimarsdóttur, Upp á Sigurhæðir kom út haustið 2006.

Tenglar 
 Kynning mín við Matthías Jochumsson; grein í Morgunblaðinu 1936
 Horsælu hérvistar slóðir; grein í Morgunblaðinu 1993 
 Trúin og lífið: Grein um Matthías 
 Glatkistan

Verk Matthíasar
 Frá Noregi og Danmörku - ferðasöguágrip; grein í Þjóðólfi 1899
 Sandfellishretið; bréf sem birtist í Morgunblaðinu 1959

Íslensk skáld
Íslenskir þýðendur
Bergþóra Skarphéðinsdóttir

Bergþóra Skarphéðinsdóttir, (10. öld - 1011) var kona Njáls Þorgeirssonar á Bergþórshvoli í Landeyjum. Njála segir um hana: „Hún var ... kvenskörungur mikill og drengur góður og nokkuð skaphörð.“ Svo miklir vinir sem þeir voru, Njáll og Gunnar á Hlíðarenda, þá ríkti fullkomin óvinátta á milli þeirra Bergþóru og Hallgerðar, konu Gunnars. Um nokkurra ára skeið létu þær drepa þræla og húskarla hvor fyrir annarri og gerðist það jafnan snemma sumars er menn þeirra voru á Alþingi, en þá áttu þær frítt spil heima fyrir. Bergþóra sendi Svart til skógarhöggs og kolagerðar í Rauðuskriðum, sem þeir áttu í félagi, Njáll og Gunnar. Fyrir það lét Hallgerður Kol, verkstjóra sinn, drepa Surt. Næsta vor lét Bergþóra Atla, húskarl sinn, drepa Kol. Hallgerður svarði með því að fá frænda sinn, Brynjólf rósta Svansson, til þess að vega Atla. Þá svaraði Bergþóra með því að fá Þórð leysingjason, sem var fóstri allra sona hennar, til þess að drepa Brynjólf rósta. Að ári fékk Hallgerður Sigmund Lambason, frænda Gunnars, og Skjöld hinn sænska til þess að vega Þórð og að lokum drápu Njálssynir þá Sigmund og Skjöld. Þar með voru bæði Njálssynir og Gunnar orðnir til eftirmála.
Þegar mikil mannvíg höfðu orðið um langa hríð og svo var komið að Njálssynir og Kári Sölmundarson höfðu drepið Höskuld Hvítanessgoða, fóstbróður sinn, fór Flosi á Svínafelli til Bergþórshvols og brenndi þá alla inni, nema Kára, sem einn slapp úr brennunni. Hann bauð Bergþóru útgöngu, en hún neitaði og sagðist ung hafa verið gefin Njáli og skyldi eitt yfir bæði ganga.

Persónur Íslendingasagna
Brennu-Njáls saga
Konur í Íslendingasögum
Flosi Þórðarson

Flosi Þórðarson (10. og 11. öld), einnig þekktur sem Brennu-Flosi, eftir að hann fór að Njáli á Bergþórshvoli og brenndi hann inni ásamt sonum sínum öllum.

Flosi var mikill höfðingi og bjó á Svínafelli í Öræfum. Kona hans hét Steinvör og var laundóttir Síðu-Halls. Flosi var sonurr Þórðar Freysgoða Össurarsonar og Ingunnar dóttur Þóris á Espihóli Hámundarsonar heljarskinns. Hálfbróðir hans samfeðra var Starkaður Þórðarson, sem var faðir Hildigunnar Starkaðardóttur, sem fyrr var gift Höskuldi Hvítanessgoða og síðar Kára Sölmundarsyni. Eftir að Njálssynir, Kári og Mörður Valgarðsson (Lyga-Mörður) höfðu drepið Höskuld Hvítanessgoða að áeggjan Marðar, kom Hildigunnur því svo fyrir að Flosi varð að hefna vígsins. Æxluðust málin þannig að Flosi safnaði geysimiklu liði og fór að Bergþórshvoli að nóttu til síðsumars árið 1011 og bar eld að bænum. Bauð hann útgöngu konum öllum og vinnuhjúum. Bergþóra, kona Njáls, vildi ekki þiggja að ganga úr eldinum. Brann þarna inni mikill fjöldi fólks, en Kári Sölmundarson slapp úr eldinum einn manna og hefndi grimmilega fóstbræðra sinna og Þórðar sonar síns, sem fórst með afa sínum og ömmu í brennunni.

Síðar sættust þeir heilum sáttum, Kári og Flosi og var hápunktur sættanna þegar Kári gekk að eiga Hildigunni Starkaðardóttur. Flosi fór í hárri elli í verslunarferð til Noregs og varð seinn fyrir til baka. Menn sögðu honum að skip hans væri ekki gott til úthafssiglinga, en hann taldi það hæfa sér, því hann væri gamall og fúinn líka. Lét hann svo í haf og fórst skipið í hafi með öllu sem á var.

Kolbeinn Flosason lögsögumaður er oftast talinn sonur Flosa og konu hans, Steinvarar, dóttur Síðu-Halls. 

Persónur Íslendingasagna
Brennu-Njáls saga
1682

Árið 1682 (MDCLXXXII í rómverskum tölum) var 82. ár 17. aldar sem hófst á fimmtudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en sunnudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.

Atburðir 

 7. apríl - Landkönnuðurinn René-Robert Cavelier de La Salle kom að ósum Mississippifljóts.
 27. apríl - Pétur mikli var krýndur Rússakeisari tíu ára gamall, ásamt hálfbróður sínum Ívan 5..
 6. maí - Loðvík 14. flutti með frönsku hirðina til Versala frá Tuileries.
 11. maí - Streltsiuppreisnin átti sér stað í Moskvu.
 19. júlí - Jósúa mikli tók við af föður sínum Jóhannesi 1. sem Eþíópíukeisari.
 September - Edmund Halley fylgdist með halastjörnu og hélt því þá fram að hún væri sama halastjarnan og áður hefði sést 1531 og 1607.
 27. október - Borgin Philadelphia var stofnuð í Norður-Ameríku af William Penn.

Ódagsettir atburðir 
 Hannes Þorleifsson, konunglegur fornfræðingur, safnaði handritum á Íslandi um sumarið en skip hans fórst um haustið undan Langanesi á leiðinni til Danmerkur.

Fædd 
 25. febrúar - Giovanni Battista Morgagni, ítalskur líffærafræðingur (d. 1771).
 17. júní - Karl 12. Svíakonungur (d. 1718).
 10. júlí - Roger Cotes, enskur stærðfræðingur (d. 1716).

Dáin 
 3. apríl - Bartolomé Esteban Murillo, spænskur listmálari (f. 1618).
 7. maí - Fjodor 3. Rússakeisari (f. 1661).
 12. júlí - Jean Picard, franskur stjörnufræðingur (f. 1620).
 19. október - Thomas Browne, enskur læknir (f. 1605).
 19. nóvember - Róbert Rínarfursti, þýskur herforingi (f. 1619).
 23. nóvember - Claude Lorrain, franskur listmálari (f. um 1600).
 18. desember - Guðríður Símonardóttir (Tyrkja-Gudda) (f. 1598).

Opinberar aftökur 
 Jón Þorsteinsson, vinnumaður í Arnardal fremra, hálshogginn á Alþingi, fyrir morð á Adrian Jensson Munck.
 4. júlí - Jón Pétursson, ættaður úr Önundarfirði í Ísafjarðarsýslu, hengdur á Alþingi fyrir þjófnað.
 Ónafngreind kona og ónafngreindur karl tekin af lífi í Norðlendingafjórðungi fyrir dulsmál.

Ódagsett 
 Jóhannes 1. Eþíópíukeisari.

Tilvísanir 

1682
1681-1690
Henrik Bjelke

Henrik Bjelke, Hinrik Bjelke, Hinrik Bjálki (13. janúar 1615 – 16. mars 1683) var norskur aðalsmaður sem hófst til virðingar innan danska ríkisins þegar átök hófust milli Danakonungs og danska aðalsins um einveldið, en Bjelke studdi konung í því máli. Bjelke var fyrsti norsk-ættaði maðurinn til að fá sæti í danska ríkisráðinu 1660. Henrik Bjelke var ríkisaðmíráll í Svíastríðinu 1657 og vann þar sögufrægan sigur á Svíum í sjóorrustu við Moen. Bróðir hans Jørgen Bjelke vann auk þess til baka lönd sem Svíar höfðu tekið í Noregi.

Æviágrip 
Bjelke var sonur norska kanslarans Jens Bjelke og hélt ungur til náms og var skráður 1633 í háskólann í Padúa á Ítalíu. Nokkru síðar gerðist hann hirðmaður Friðriks af Óraníu. Hann sagði sig úr þjónustu Friðriks þegar hann frétti af innrás Lennarts Torstensons í Jótland 1644 og hélt til Danmerkur með liðssafnað. Í mars það ár sendi Kristján IV hann til Noregs með ofurstatign og átti hann að þjóna undir norska ríkisstjóranum Hannibal Sehested.

Eftir friðarsamningana í Brömsebro fékk hann leyfi konungs til að halda erlendis og var um skeið hjá Corfitz Ulfeldt í Hollandi en gekk síðan í þjónustu Peters Melander hershöfðingja keisarahersins í Vestfalíu. 1648 sneri hann aftur til Danmerkur, var gerður höfuðsmaður á Íslandi og síðan aðlaður sama ár.

Árið 1653 var hann gerður að skipherra og 1654 var hann sendur til Íslands gegn enskum sjóræningjum. Í Svíastríðinu vann hann, ásamt Niels Juel, frægan sigur á sænska flotanum undir stjórn Clas Bjelkenstjerna við Moen 12. september 1657. Hann tók við formennsku í flotaráðinu af Ove Gjedde árið 1660, fékk sæti í danska ríkisráðinu sama ár og var gerður að ríkisaðmírál 1662. Á sama tíma var hann samt í sambandi við Corfitz Ulfeldt og virðist hafa haldið vináttu við hann og Leonóru Kristínu eftir að þau komust í ónáð hjá Friðriki III. Hann virðist þó ekki hafa verið látinn gjalda þessa.

Kópavogsfundurinn 
Bjelke stýrði Kópavogsfundinum 1662 þegar Íslendingar undirrituðu erfðahyllinguna. Undirritunin var með þeim fyrirvara að engar breytingar yrðu á stjórnskipan landsins þar til eftir dauða Bjelkes, sem varð til þess að landinu var ekki skipaður stiftamtmaður fyrr en 1683.

Heimildir 
 Dansk Biografisk Leksikon hjá Projekt Runeberg

Bjelke, Henrik
Erfðahyllingin

Erfðahyllingin er atburður í Íslandssögunni sem gerðist á Kópavogsfundinum árið 1662. Þar var undirritað skjal, sem fól í sér viðurkenningu Íslendinga á því, að embætti konungs yfir Danmörku gengi sjálfkrafa í arf frá föður til sonar en áður var konungur kjörinn af danska ríkisráðinu og þurfti formlegt samþykki Alþingis Íslendinga áður en hann gat talist konungur Íslands.

Texti erfðahyllingarinnar er svohljóðandi:

Tenglar 
 Erfðahyllingin og einveldisskuldbinding í Kópavogi 1662; grein í Morgunblaðinu 1962

Saga Íslands
Teiknimyndasaga

Teiknimyndasögur eru listform sem felst í því að listamaðurinn segir sögu í myndum sem raðað er upp í ákveðna röð. Sögurnar geta verið annað hvort með texta eða án en algengast er að einhver texti fylgi. Algengt er að stuttar teiknimyndasögur (1-5 rammar) birtist í dagblöðum en lengri teiknimyndasögur eru gjarnan gefnar út í blöðum og jafnvel í stærri brotum sem er þá kallað „graphic novels“ á ensku.
Teiknimyndasögur eru kallaðar comics á ensku, manga á japönsku og bande dessinée eða B.D. á frönsku.
Í Bretlandi er gjarnan talað um comics sem innlendar teiknimyndasögur en comic books sem teiknimyndasögur frá Bandaríkjunum.

Saga og uppruni teiknimyndasagna 

Í Evrópu er Svisslendingurinn Rodolphe Töpffer þekktur fyrir teiknimyndaraðir sínar frá upp úr 1830 en í Bandaríkjunum er guli krakkinn sem teiknaður var af Richard F. Outcault í dagblað í kringum 1890. Í Japan er löng hefð fyrir stjórnmálaskopmyndum en hinar japönsku manga urðu fyrst vinsælar með list listamannsins Hokasai seinna á 20. öld. Fyrirrennarar nútíma teiknimyndasagna eru hellamyndir í Frakklandi sem margar hverjar eru í tímaröð, egypskar híeróglýfur, Colonna Traiana í Róm, Bayeux-refillinn, mynd Michelangelo af síðustu kvöldmáltíðinni í Sixtínsku kapellunni og tímamyndir William Hogarth.

Myndasögur
Kjörsókn

Kjörsókn er það hlutfall kjósenda á kjörskrá sem kýs í kosningum.

Kosningar
Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum

Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum er skóli á framhaldsskólastigi sem tók formlega til starfa haustið 1979 við samruna Vélskólans í Vestmannaeyjum, Iðnskólans í Vestmannaeyjum og framhaldsdeilda Gagnfræðaskólans í Vestmannaeyjum 5. og 6. bekk. Upphaf hans má rekja til þess að haustið 1977 var ákveðið að kennan saman kjarnagreinarnar íslensku, ensku, dönsku og stæðrfræði fyrir framhaldsdeildir Gagnfræðaskólans, Iðnskólann og Vélskólann. Um vorið 1977 útskrifaðist tvöfaldur árgangur úr Gagnfræðaskólanum því þá var í fyrsta skiptið haldin samræmd próf í 9, bekk ásamt því að nemendur luku landsprófi og gagnfræðaprófi. Í upphafi árs 1997 tók svo Framhaldsskólinn yfir rekstur Stýrimannaskólans í Vestmannaeyjum.

Í upphafi heyrðu elstu bekkir grunnskólans undir Framhaldsskólann, var þá sami skólameistari yfir Framhaldsskólanum og Gagnfræðaskólanum og sumir kennarar kenndu á báðum skólastigunum.

Nemendafjöldi fyrsta árið var 85 nemendur. Þeim fjölgaði fram til ársins 1997 að nemendafjöldi náði 300. Það hefur nokkuð haldist í stað síðan, með sveiflur niður í um 250 nemendur.

Við Framhaldsskólan starfar öflugt nemendafélag. 
Það heitir Nemendafélag Framhaldsskólans í Vestmannaeyjum, skammstafað NFFÍV. 

Byggingin sem Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum er í var upprunalega byggð fyrir Gagnfræðaskólann í Vestmannaeyjum þeir sem ákváðu staðsetningu Gagnfræðaskólans Þorseinn Víglundsson skólastjóri hans og Páll Zoega læknir voru svo framsýnir að tryggja honum nægt landrými þannig að hægt var að byggja við húsið þá viðbót sem framhaldsskólinn þurfti til að geta sinnt fjölbreyttir kennslu.

Heimildir 
 Heimasíða Framhaldsskólans í Vestmannaeyjum

Vestmannaeyjar
Íslenskir framhaldsskólar
Konungur Íslands

Konungur Íslands er titill sem 30 konungar hafa borið í þremur konungssamböndum. Sá fyrsti var Hákon gamli Noregskonungur, en hann hlaut yfirráð yfir Íslandi með Gamla sáttmála. Samningurinn var þó ekki staðfestur að fullu fyrr en Magnús lagabætir, sonur Hákonar, hafði tekið við konungdómi í Noregi. Fram að Kópavogsfundinum var nýr konungur staðfestur af Alþingi, en eftir það einungis hylltur, enda var þá konungdómur yfir Íslandi orðinn arfgengur.

Konungar Íslands voru þjóðhöfðingjar landsins. Eftir lýðveldisstofnunina 17. júní 1944 hefur forseti Íslands gegnt því hlutverki.

Konungssamband við Noreg 
 1262 – 1263: Hákon gamli 
 1263 – 1280: Magnús lagabætir 
 1280 – 1299: Eiríkur Magnússon prestahatari 
 1299 – 1319: Hákon háleggur

Konungssamband við Svíþjóð 
 1319 – 1355: Magnús Eiríksson smek 
 1343 – 1380: Hákon 6. Magnússon 
 1380 – 1387: Ólafur 4. Hákonarson

Kalmarsambandið 1397–1523 
 1387 – 1412: Margrét Valdimarsdóttir mikla 
 1412 – 1439: Eiríkur af Pommern 
 1440 – 1448: Kristófer af Bæjaralandi 
 1449 – 1450: Karl Knútsson Bonde eða Karl 1.
 1450 – 1481: Kristján 1. 
 1483 – 1513: Hans
 1513 – 1523: Kristján 2.

Konungssamband við Danmörku 
1523 – 1533: Friðrik 1. 
1534 – 1536: Konunglaust – Greifastríðið 
1537 – 1559: Kristján 3.  — Ríkisráð Noregs var lagt niður 1537, eftir það heyrði Ísland undir Ríkisráð Danmerkur.
1559 – 1588: Friðrik 2. 
1588 – 1648: Kristján 4. 
1648 – 1670: Friðrik 3. 
1670 – 1699: Kristján 5. 
1699 – 1730: Friðrik 4. 
1730 – 1746: Kristján 6. 
1746 – 1766: Friðrik 5. 
1766 – 1808: Kristján 7. 
1808 – 1839: Friðrik 6. — Ísland var undir stjórn Jørgen Jørgensens í tvo mánuði 1809 og Noregur gekk undan dönsku krúnunni 1814.
1839 – 1848: Kristján 8. 
1848 – 1863: Friðrik 7. 
1863 – 1906: Kristján 9. — Ísland fékk stjórnarskrá 1874 og heimastjórn 1904.
1906 – 1912: Friðrik 8. 
1912 – 1918: Kristján 10. — Ísland varð fullvalda ríki 1. desember 1918.

Ísland fullvalda konungsríki 
1918 – 1944: Kristján 10. — Sveinn Björnsson, ríkisstjóri Íslands, fór með vald konungs 1941 – 1944.

Tengt efni 
 Forseti Íslands
 Noregskonungar
 Danakonungar
 Svíakonungar

 
Saga Íslands
1991-2000

1991–2000 var tíundi áratugur 20. aldar.

 Framkvæmdanefnd um einkavæðingu
 Upplausn Sovétríkjanna
 Borgarastyrjöldin í Júgóslavíu
 Persaflóastríðið
 Þjóðarmorðið í Rúanda
 Oslóarsamkomulagið
 Umhverfisráðstefnan í Ríó
 Hubble-geimsjónaukinn
 2000-vandinn
 Veraldarvefurinn
 Farsími

1991-2000
1981-1990

1981–1990 var níundi áratugur 20. aldar.

Merkisverðir atburðir á árunum 1980-1990.

 Óðaverðbólga á Íslandi og um allan heim.
 Glasnost stefna og Perestroika endurskipulagning Mikhail Gorbachev.
 Kjarnorkuslysið í Chernobyl.
 Flugslysið við Lockerbie.
 Berlínarmúrinn fellur.
 Gunnar Thoroddsen lést nokkrum mánuðum eftir að hann lét af embætti sem forsætisráðherra Íslands.
 Geir Hallgrímsson lætur af störfum sem formaður Sjálfstæðisflokksins.
 Steingrímur Hermannsson verður tvívegis forsætisráðherra Íslands.
 Bjór leyfður til almennrar sölu á Íslandi.
 Albert Guðmundsson segir sig úr Sjálfstæðiflokknum og stofnar Borgaraflokkinn.
 Stöð 2 hefur útsendingar.
 Vigdís Finnbogadóttir kosin forseti Íslands.
 Leiðtogafundurinn í Höfða haldinn.
 Þorsteinn Pálsson verður formaður Sjálfstæðisflokksins.
 Bubbi gefur út Ísbjarnarblús og aðrar plötur.
1971-1980

1971–1980 var áttundi áratugur 20. aldar.

1971-1980
1961-1970

1961–1970 var sjöundi áratugur 20. aldar.

1961-1970
1951-1960

1951–1960 var 6. áratugur 20. aldar.

1951-1960
1941-1950

1941–1950 var 5. áratugur 20. aldar.

 Seinni heimsstyrjöldin
 Helförin
 Hernám Íslands
 Sjálfstæði Íslands
 NATO
 Járntjaldið
 Sameinuðu þjóðirnar

1941-1950
1931-1940

1931–1940 var 4. áratugur 20. aldar.

1931-1940
1921-1930

1921-1930 var 3. áratugur 20. aldar.

1921-1930
1911-1920

1911–1920 var 2. áratugur 20. aldar.

 Fyrri heimsstyrjöldin 1914 - 1918
 Spænska veikin 1918
 Áfengisbann
 Fullveldi 1918
 Hf. Eimskipafélag Íslands
 Fánamálið
 Háskóli Íslands

1911-1920
1901-1910

1901–1910 var 1. áratugur 20. aldar.

Meginatburðir 
 Seinan Búastríðinu lauk 1902
 Samveldið Ástralía var stofnað 1901
 Lögmál Plancks um algeislun 1901
 Nóbelsverðlaunin veitt í fyrsta skipti 1901
 Ryksugan fundin upp 1901
 Viktoría Bretadrottning dó 82 ára að aldri 1901
 Fyrsta þráðlausa símskeytið sent yfir Atlandshafið 1902
 Fyrsta flugið 1903
 Fyrsti vestrinn kvikmyndaður 1903
 Knattspyrnufélag Vestmannaeyja stofnað, 1903
 Styrjöld Rússa og Japana 1904 varð til þess að menn fóru að efast um yfirburði hvíta kynstofnsins.
 Konur hlutu kosningarétt í sumum löndum og barátta súffragetta hélt áfram.
 Rússlandsbylting 1905
 Afstæðiskenning Einsteins kom út 1905
 Geislavirkni útskýrð
 Blériot flaug fyrstur yfir Ermasund
 Fyrsta T módel Fords kom á markað 1908
 Peary komst fyrstur manna á landfræðilega norðurpólinn 1909
 Ballet Russes stofnaður 1909

Tengill 
 Fyrsti áratugur aldarinnar 1901-1910; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1998

1901-1910
1891-1900

1891-1900 var 10. áratugur 19. aldar.

Atburðir 
 Fótboltafélag Reykjavíkur stofnað, 1899
 Boxarauppreisnin 1900
 Freud þróar sálgreininguna 1900 (Die Traumdeutung)

1891-1900
1881-1890

1881-1890 var 9. áratugur 19. aldar.

1881-1890
1871-1880

1871-1880 var 8. áratugur 19. aldar.

1871-1880
1861-1870

1861-1870 var 7. áratugur 19. aldar.

1861-1870
1851-1860

1851-1860 var 6. áratugur 19. aldar.

1851-1860
1841-1850

1841-1850 var 5. áratugur 19. aldar.

1841-1850
1831-1840

១១៣៧១
1831-1840 var 4. áratugur 19. aldar.

1831-1840
1821-1830

1821-1830 var 3. áratugur 19. aldar.

1821-1830
1811-1820

1811-1820 var 2. áratugur 19. aldar.

1811-1820
1801-1810

1801-1810 var 1. áratugur 19. aldar.

1801-1810
1791-1800

1791-1800 var 10. áratugur 18. aldar.

1791-1800
1781-1790

1781-1790 var 9. áratugur 18. aldar.

 Gagnrýni hreinnar skynsemi eftir Immanuel Kant kemur út 1781
 Franska byltingin 1789

1781-1790
1771-1780

1771-1780 var 8. áratugur 18. aldar.

1771-1780
Gljámispill

Gljámispill (fræðiheiti: Cotoneaster lucidus) er runni af rósaætt. Hann verður 2-3 metra hár.

Rósaætt
Runnar
Land

Land táknar oftast ríki eða viðurkennt svæði, sem heitir tilteknu nafni. Flest lönd eru afmörkuð hvert frá öðru með landamærum, sem hafa verið afskaplega breytileg og hreyfanleg í tímans rás. Sum lönd eru umlukin sjó eingöngu og hafa þá engin eiginleg landamæri. Þannig háttar til dæmis um Ísland og Japan. Önnur liggja að sjó að hluta og að öðrum löndum að hluta. Sem dæmi slíks má nefna Noreg og Danmörku. Þá eru einnig lönd sem eru algjörlega landlukt, en þau eiga hvergi land að sjó og allt umhverfis þau eru landamæri, sem liggja að einu eða fleiri öðrum ríkjum. Slík lönd eru sem dæmi Sviss og Tékkland. Til eru tvö lönd í veröldinni, sem kalla mætti tvílandlukt, en þau eru umkringd löndum, sem hvergi liggja að sjó. Þessi tvö lönd eru Úsbekistan og Liechtenstein.

Í annarri merkingu er orðið „land“ notað um svæði almennt án vísunar til heitis sérstaklega. Sem dæmi um slíka notkun orðsins mætti taka þessa setningu: „Í Himalayafjöllum liggur land að jafnaði hærra en annars staðar á jörðunni.“

Þriðja merking orðsins er stórt eða smátt svæði á jörðinni, sem stendur upp úr sjó, slíkt svæði nefnist meginland eða eyja og byggist aðgreiningin að mestu leyti á stærð. „Land fyrir stafni!“

Að síðustu mætti nefna þá merkingu orðsins sem vísar til eignar tiltekins manns eða lögaðila. 
„Möðrudalur á Fjöllum er ein landmesta jörð á Íslandi.“

Tengt efni 
Ríki
Listi yfir fullvalda ríki

Landafræðihugtök