alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Íslenskar þýðingar á erlendum kvikmyndaheitum

Hér er að finna íslenskar þýðingar á erlendum kvikmyndaheitum eins og þau hafa sést á plakötum, spólu-hulstrum, dvd-hulstrum, auglýsingum, í kvikmyndagagrýni, textavarpi og öðrum opinberum stöðum í auglýsingaskyni.

Listi yfir þýðingar

Tengill 
 Kvikmyndadómar með mörgum íslenskum kvikmyndaheitum

Kvikmyndir
Listar tengdir Íslandi
Sjaka

Sjaka (um 1787 – 22. september 1828) var hákonungur Súlúmanna á því svæði sem í dag er héraðið KwaZulu Natal í Suður-Afríku frá 1816 til dauðadags. Hann byggði upp stórt miðstýrt konungsveldi með því að leggja nálæga ættbálka undir sig með hervaldi. Þegar hann komst til valda 1816 réði hann yfir um 1500 manna en þegar hann lést taldi ríki hans 250.000 íbúa. 

Konungar Súlúmanna
Suður-Afríkubúar
Joutseno

Joutseno er bær í sveitarfélaginu Lappeenranta í Finnlandi. Fólksfjöldi er 10.845 (2005).

Borgir í Finnlandi
Konungsríkið Sardinía

Konungsríkið Sardinía var konungsríki sem stóð þar sem nú er Norðvestur-Ítalía frá 1297 til 1861 þegar Ítalía var sameinuð. Ríkið var stofnað svo að segja úr engu sem sárabót fyrir Jakob réttláta konung Aragón eftir átök Angevína og Aragón um Konungsríkið Sikiley (sem meðal annars hafði leitt til sikileysku aftansöngvanna 1282). Með sérstakri tilskipun gerði Bónifasíus 8. páfi Jakob að konungi Sardiníu með licentia invadendi fyrir Sardiníu og Korsíku.

Konungar Aragón og Spánar (frá 1479) ríktu yfir konungsríkinu sem í reynd náði bara yfir Sardiníu. Við lok Spænska erfðastríðsins 1713 fékk hertoginn yfir Savoja, Viktor Amadeus 2., yfirráð yfir Sikiley. Spánn reyndi að leggja aftur aftur undir sig eyjarnar 1720 sem lauk með ósigri og friðarsamningum í Haag þar sem Viktor Amadeus fékk Sardiníu í skiptum fyrir Sikiley sem Austurríska keisaradæmið fékk. Konungsríkið Sardinía var síðan konungsríki Savojaættarinnar þar til við sameiningu Ítalíu að ákveðið var að Ítalía yrði konungsríki og óskað eftir því að konungur Sardiníu gerðist konungur Ítalíu.

Þrátt fyrir nafnið var stærstur hluti ríkisins í Fjallalandi og Savoja og höfuðborg ríkisins var Tórínó.

Fyrrum ríki á Ítalíu
Savoja

Savoja (franska Savoie, arpitanska Savouè; ítalska Savoia) er hérað í Vestur-Evrópu, í vesturhluta Alpafjalla á milli Grevevatns, Rhône og Mont-Cenis, sem varð til, ásamt frjálsum fylkjum Sviss, við fall frankverska konungsríkisins Búrgundar. Savoja hélt eftir það sjálfstæði sem greifadæmi (sjá greifinn af Savoja) stofnað 1003 og síðar sem hertogadæmi (sjá hertoginn af Savoja) frá 1416 til 1714. Þá var hertogadæmið í tengslum við Konungsríkið Sardiníu sem líka fól í sér sameiningu við héraðið Fjallaland á Norðvestur-Ítalíu. Í kjölfar sameiningar Ítalíu innlimaði Frakkland Savoja að stærstum hluta, vegna samkomulags sameiningarsinna á Ítalíu við Napóleon 3.

Saga Frakklands
Saga Ítalíu
Fyrrum Evrópuríki

io:Savoie-stati
lad:Savoie
Samband Suðaustur-Asíuríkja

Samband Suðaustur-Asíuríkja (oft nefnt ASEAN, sem er skammstöfun nafnsins á ensku) er efnahagslegt og stjórnmálalegt samband tíu ríkja í Suðaustur-Asíu. Sambandið var stofnað árið 1967 af Taílandi, Indónesíu, Malasíu, Singapúr og Filippseyjum. Sambandið var stofnað með það fyrir augum að vera mótvægi við útbreiðslu kommúnisma í Víetnam og víðar. Höfuðstöðvar samtakanna eru í Jakarta. Meðlimir samtakanna í dag eru eftirfarandi:
 Brúnei
 Filippseyjar
 Indónesía
 Kambódía
 Laos
 Malasía
 Mjanmar
 Singapúr
 Taíland
 Víetnam
Þar að auki hefur Papúa Nýja Gínea áheyrnarfulltrúa og Austur Tímor hefur sótt um sömu stöðu.

Alþjóðastofnanir
Neil Armstrong

Neil Armstrong (5. ágúst 1930 – 25. ágúst 2012) var bandarískur geimfari og flugmaður. Hann hlaut frægð fyrir að vera fyrsti maðurinn til að stíga fæti á tunglið. Það gerði hann í annarri og síðustu geimferð sinni, með Apollo 11 þann 20. júlí 1969. Hann varði, ásamt Buzz Aldrin tveimur og hálfri klukkustund á yfirborði tunglsins á meðan Michael Collins var á sporbraut fyrir ofan.

Æfingar á Íslandi 
Aðalgrein: Æfingar tunglfara í Þingeyjarsýslum

Árið 1967 kom Neil Armstrong til Íslands til þjálfunar í vettvangsjarðfræði í Þingeyjarsýslum undir leiðsögn jarðfræðinganna Sigurðar Þórarinssonar og Guðmundar Sigvaldasonar. Armstrong nýtti ferðina einnig til að veiða í Laxá í Aðaldal ásamt félaga sínum Bill Anders. Myndir og munir frá æfingum geimfaranna eru til sýnis í Könnunarsögusafninu á Húsavík.

Tenglar 
 Ítarlegar upplýsingar um Apollo 11 á Stjörnufræðivefnum 
 Æfingar tunglfaranna á Íslandi 1965 og 1967 

Armstrong, Neil
Valgerður Sverrisdóttir

Valgerður Sverrisdóttir er fyrrum utanríkisráðherra og formaður Framsóknarflokksins, en hún er eina konan sem hefur gengt því embætti hingað til. Hún er fædd 23. mars 1950, dóttir Sverris bónda Guðmundssonar (1912-1992) á Lómatjörn í Grýtubakkahreppi og konu hans, Jórlaugar Guðrúnar Guðnadóttur (1910-1960). Valgerður er af Lómatjarnarætt. Bóndi hennar er Arvid Kro (f. 1952) og eiga þau þrjár dætur, Önnu Valdísi (f. 1978), Ingunni Agnesi (f. 1982) og Lilju Sólveigu (f. 1989). Hún lauk prófi frá Kvennaskólanum í Reykjavík 1967.

Valgerður varð varaþingmaður Norðurlandskjördæmis eystra 1984, en sat á Alþingi sem alþingismaður 1987-2009; sem þingmaður Norðurlandskjördæmis eystra til 2003, en fyrir Norðausturkjördæmi eftir kjördæmabreytinguna 2003 og sat á þingi fyrir kjördæmið til ársins 2009. Veturna 1988-1989 og 1990-1991 var hún 2. varaforseti sameinaðs þings, og veturna 1992-1995 1. varaforseti Alþingis. 1995-1999 var hún þingflokksformaður Framsóknarflokksins. Hún hefur setið í fjölda þingnefnda fyrir flokkinn.

Valgerður gegndi embætti iðnaðar-og viðskiptaráðherra á árunum 1999-2006 og átti sem slík í útistöðum vegna stóriðjustefnu ríkisstjórnarinnar. Valgerður tók við embætti utanríkisráðherra, fyrst kvenna, 15. júní 2006, af Geir H. Haarde, sem varð forsætisráðherra eftir að Halldór Ásgrímsson sagði af sér. Því starfi gegndi hún til 24. maí 2007 þegar Framsóknarflokkurinn hvarf úr ríkisstjórn.

Valgerður Sverrisdóttir var kjörin varaformaður Framsóknarflokksins á miðstjórnarfundi 10. júní 2007 og tók við formennsku þann 17. nóvember 2008 eftir að þáverandi formaður, Guðni Ágústsson, sagði af sér þingmennsku og formennsku í flokknum um leið. Hún gaf ekki kost á sér í formannskjöri á flokksþingi í janúar 2009 og var Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, kjörinn formaður í hennar stað.

Tenglar
 Heimasíða Valgerðar
 Æviágrip á heimasíðu Alþingis
 Þingstörf 
 Fjármálatengsl

Fyrrum Alþingismenn
Utanríkisráðherrar Íslands
Handhafar stórriddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu
Lómatjarnarætt
Kussungsstaðaætt
Reykjalínsætt
Formenn Framsóknarflokksins

Íslenskar konur
Þingmenn Framsóknarflokksins
Varaformenn Framsóknarflokksins
Júríj Gagarín

Júrí Alexejevítsj Gagarín (rússneska: Юрий Алексеевич Гагарин; 9. mars 1934 – 27. mars 1968) var rússneskur geimfari og hvort tveggja fyrsti maðurinn sem fór út í geiminn 12. apríl 1961 og fyrsti maðurinn til að komast á sporbraut um jörðu.

Hann lærði flug samhliða vélvirkjun og var herflugmaður á orrustuflugvélum. 1960 var hann valinn ásamt 20 öðrum til að taka þátt í Vostok-áætluninni. Eftir strangt þjálfunarferli var hann valinn til að verða fyrsti maðurinn í geimnum. Valið stóð milli hans og German Títov sem varð síðan annar maðurinn í geimnum.

12. apríl 1961 fór Gagarín út í geiminn með Vostok 1. Samkvæmt fjölmiðlum á hann að hafa sagt þegar hann var kominn á braut um jörðu, „Ég sé engan guð hérna uppi.“

Gagarín lést í flugslysi þegar MiG-15 orrustuflugvél sem hann stýrði hrapaði.

Rússneskir herflugmenn
Rússneskir geimfarar
Juan Sebastián Elcano

Juan Sebastián Elcano (líka skrifað del Cano eða Elkano) (1486/1487 – 4. ágúst 1526) var baskneskur landkönnuður í þjónustu spænska heimsveldisins. Hann stýrði flota Magellans umhverfis hnöttinn eftir að Magellan hafði verið drepinn á Filippseyjum 27. apríl 1521. 1525 tók hann þátt í Loaísa-leiðangrinum sem ætlaði að sigla umhverfis jörðina en dó úr næringarskorti í Kyrrahafi ásamt flestum áhafnarmeðlima auk Loaísa sjálfs.

Baskar
Spænskir landkönnuðir
Könnun Kyrrahafsins
Jökuldalshreppur

Jökuldalshreppur var hreppur í Norður-Múlasýslu. Náði hann yfir Jökuldal allan beggja megin Jökulsár á Brú og heiðabyggðirnar þar vestur af. 
Sveitin Jökulsárhlíð heyrði áður undir hreppinn en varð að sérstökum hreppi, Hlíðarhreppi, árið 1887.

Hinn 27. desember 1997 sameinuðust Jökuldalshreppur og Hlíðarhreppur á ný, ásamt Tunguhreppi, undir nafninu Norður-Hérað, sem síðan varð hluti Fljótsdalshéraðs árið 2004.

Fyrrum sveitarfélög á Austurlandi
Hlíðarhreppur

Hlíðarhreppur var hreppur í Norður-Múlasýslu. Náði hann yfir sveitina Jökulsárhlíð vestan megin Jökulsár á Brú. 

Hreppurinn var stofnaður árið 1887, en hafði fram að því heyrt undir Jökuldalshrepp.

Hinn 27. desember 1997 sameinuðust Hlíðarhreppur og Jökuldalshreppur á ný, ásamt Tunguhreppi, undir nafninu Norður-Hérað, sem síðan varð hluti Fljótsdalshéraðs árið 2004.

Fyrrum sveitarfélög á Austurlandi
Tunguhreppur

Tunguhreppur, einnig nefndur Hróarstunguhreppur, var hreppur í Norður-Múlasýslu, kenndur við sveitina Hróarstungu milli Jökulsár á Brú og Lagarfljóts. 

Hreppurinn varð til, ásamt Fellahreppi, þegar Tungu- og Fellnahreppi var skipt í tvennt á 19. öld.

Hinn 27. desember 1997 sameinaðist Tunguhreppur Jökuldalshreppi og Hlíðarhreppi, undir nafninu Norður-Hérað, sem síðan varð hluti Fljótsdalshéraðs árið 2004. Sveitarfélagið Múlaþing varð síðan til árið 2020 við sameiningu Borgarfjarðarhrepps, Djúpavogshrepps, Fljótsdalshéraðs og Seyðisfjarðarkaupstaðar

Tilvísanir

Fyrrum sveitarfélög á Austurlandi
Lagt niður 1997
Fellahreppur

Fellahreppur var hreppur í Norður-Múlasýslu, kenndur við sveitina Fell vestan Lagarfljóts. 

Hreppurinn varð til, ásamt Tunguhreppi, þegar Tungu- og Fellnahreppi var skipt í tvennt á 19. öld.

Hinn 1. nóvember 2004 sameinaðist Fellahreppur Austur-Héraði og Norður-Héraði undir nafninu Fljótsdalshérað.

Fyrrum sveitarfélög á Austurlandi
Tungu- og Fellnahreppur

Tungu- og Fellnahreppur var hreppur í Norður-Múlasýslu. Náði hann yfir sveitirnar Hróarstungu og Fell milli Lagarfljóts og Jökulsár á Brú. 

Á 19. öld var hreppnum skipt í tvennt, í Tunguhrepp og Fellahrepp.

Fyrrum sveitarfélög á Austurlandi
Skriðdalshreppur

Skriðdalshreppur var hreppur í Suður-Múlasýsla. Náði hann yfir allan Skriðdal og afdali hans.

Hinn 7. júní 1998 sameinaðist Skriðdalshreppur Vallahreppi, Egilsstaðabæ, Eiðahreppi og Hjaltastaðarhreppi undir nafninu Austur-Hérað. Austur-Hérað varð svo hluti Fljótsdalshéraðs árið 2004.

Fyrrum sveitarfélög Íslands
Suður-Múlasýsla
Cannibal Corpse

Cannibal Corpse er bandarísk dauðarokkhljómsveit frá Buffalo, New York fylki, og var stofnuð árið 1988. Cannibal Corpse hefur gert fjölda breiðskífa.

Árið 2007 spilaði hljómsveitin á tvennum tónleikum á Nasa í Reykjavík.

Meðlimir

Núverandi meðlimir 
 George – öskur (1995 - )
 Pat O'Brien – gítar (1997 - )
 Rob Barrett – gítar (1993 - 1997, 2005 - )
 Alex Webster – bassi (1988 - )
 Paul Mazurkiewicz - trommur (1988 - )

Fyrirverandi meðlimir 
 Chris Barnes - söngur (1988 - 1995)
 Bob Rusay - gítar (1988 - 1993)
 Jack Owen - gítar (1988 - 2004)
 Jeremy Turner - gítar (2004 - 2005)

Útgefið efni

Breiðskífur 
 Eaten Back to Life (1990)
 Butchered at Birth (1991)
 Tomb of the Mutilated (1992)
 The Bleeding (1994)
 Vile (1996)
 Gallery of Suicide (1998) 
 Bloodthirst (1999)
 Gore Obsessed (2002)
 The Wretched Spawn (2004)
 Kill (2006)
 Vile Live  (2007)
 Evisceration Plague (2009)
 Torture (2012)
 A Skeletal Domain (2014)
 Red Before Black (2017)
 Violence Unimagined'' (2021)

Tónlistarmynbönd 
 „Staring Through the Eyes of the Dead“ 
 „Devoured By Vermin“ 
 „Sentenced to Burn“ 
 „Decency Defied“ 
 „Make Them Suffer“ 
 „Death Walking“

Bandarískar rokkhljómsveitir
Bandarískar þungarokkshljómsveitir
Sinfónía

Sinfónía er kaflaskipt tónlistarform. Orðið sinfónía er tekið úr grísku og beinþýðist „samhljómur“, stundum eru sinfóníur kallaðar hljómkviður, sem er íslensk þýðing sem ekki hefur náð fótfestu.

Saga sinfóníunnar 
Sinfóníur voru upphaflega forleikir, bakgrunnstónlist eða millispil. Þær voru hlutar í stærri verkum, spilaðar af tiltölulega litlum hljómsveitum og einnig var orðið sjálft notað sem samheiti yfir alls kyns tónlist. Á 18. öld varð formið smám saman fastmótaðra og loks varð fjögurra kafla sónötuform orðið partur af skilgreiningunni á sinfóníu. Við lok 18. aldar tóku hljómsveitirnar að stækka og fleiri hljóðfæri að bætast við, þessi þróun hélt áfram allt til loka Síðrómantíska tímabilsins, en þá náði hún hámarki í risavöxnum sinfóníum Mahlers þar sem formið er teygt út yfir ystu mörk og flytjendurnir skiptu hundruðum.

Valin verk

Barrokk tímabilið 
 vantar verk

Klassíska tímabilið 
 Wolfgang Amadeus Mozart: Sinfóníur nr. 25, 40 og 41
 Joseph Haydn: Sinfóníur nr. 22, 25, 39, 45, 70, 92-104
 Ludwig van Beethoven: Sinfóníur nr. 3-9

Rómantíska tímabilið: 
 Franz Schubert: Sinfóníur 5, 8 og 9
 Hector Berlioz: Draumasinfónían
 Robert Schumann: Sinfóníur 1 og 4
 Felix Mendelsohn: Sinfónía nr. 4 
 Anton Brückner: Sinfóníur nr. 2, 4, 7 og 9
 Pyotr Ilyich Tchaikovsky: 'Manfreð' sinfónían og Sinfóníur nr. 1, 4, 5 og 6
 Antonín Dvořák: Sinfóníur nr. 5, 7 og 9

Tónlistarform
Haífa

Haífa (hebreska: חיפה) er hafnarborg í Ísrael sem liggur á norðurströnd landsins við Miðjarðarhaf, nálægt landamærum Líbanons. Íbúafjöldi er um 300.000. Bærinn hefur lengi verið þekktur sem dæmi um það að ólíkir trúarhópar geti búið saman í sátt og samlyndi.

Í borginni eru sérstök iðnaðarhverfi, eins og Matamgarðurinn, þar sem mörg ísraelsk og alþjóðleg hátæknifyrirtæki eru með rannsóknar- og þróunardeildir.

Í Haífa er heimsmiðstöð Bahá'í trúarinnar þar sem meðal annars er grafhýsi Bábsins á Karmelfjalli. Regla Karmelíta var stofnuð á fjallinu á miðöldum.

Höfnin í Haífa er stærsta farþegahöfn Ísrael og með stærstu útskipunarhöfnum landsins. 

Borgir í Ísrael
Helgar borgir
Hafnarborgir
Articolo 31

Articolo 31 er ítölsk rapp/hip-hop-hljómsveit sem var stofnuð árið 1993. Lög hljómsveitarinnar eru í blönduðum frjálsum stíl sem byggir á melódískum söng og sömpluðum þekktum laglínum. Upphaflega átti hún að heita Articolo 41 eftir þeirri grein í stjórnarskrá Ítalíu sem heimilar undanþágu frá herskyldu vegna taugaóstyrks, en því var breytt í Articolo 31 eftir 31. grein stjórnarskrár Írlands sem fjallar um málfrelsi. Fyrsta breiðskífa hljómsveitarinnar, Strade di città, kom út 1993 og náði töluverðum almennum vinsældum, fyrst ítalskra hip-hop-hljómplatna. Önnur skífa, Messa di vespiri kom út 1994 og 1995 átti hljómsveitin sumarsmell ársins með „Ohi, Maria! (Ti amo)“ og eftir það hefur hver breiðskífan reynst annarri vinsælli. Síðast gaf hljómsveitin út tónleikaplötuna La riconquista del Forum árið 2004.

Breiðskífur 
 Strade di città (1993)
 Messa di vespiri (1994)
 Così com'é (1996)
 Nessuno (1998)
 Xché sì (1999)
 Greatest Hits (2000, safnplata)
 Domani smetto (2002)
 Italiano medio (2003)
 La riconquista del Forum (2004, tónleikaplata með DVD)

Ítalskar hljómsveitir
Jean Sibelius

Jean Sibelius (8. desember 1865 - 20. september 1957) var finnskt tónskáld sem samdi einkum rómantíska tónlist. Hann var fæddur Johan Julius Christian Sibelius en hóf að nota nafnið Jean (frönsk útgáfa af Johan) á námsárum sínum. Hann var frá borginni Hämeenlinna í sænskumælandi hluta Finnlands. Sibelius var undir miklum áhrifum frá rómantískri þjóðernisstefnu sem var mjög vinsæl í Finnlandi á ungdómsárum hans og er tónlist hans oft sögð mikilvægur hluti þjóðarstolts Finna. Meðal frægustu verka hans eru Finlandia, Valse Triste og Karelia svítan.

Finnsk tónskáld
Rómantísk tónskáld
Claudio Monteverdi

Claudio Monteverdi (15. maí 1567 (skírður) - 29. nóvember 1643) var ítalskt tónskáld á mótum endurreisnar- og barokktímabilanna. Hans tónlist er oft sögð mynda eins konar brú milli þessara tveggja skeiða í tónlistarsögunni. Monteverdi samdi fyrsta verkið sem kallast getur ópera í nútímaskilgreiningu þess orðs, Orfeus. 

Ítölsk tónskáld
Barokktónskáld
Endurreisnartónskáld
Abrútsi

Abrútsi (ítalska: Abruzzo) er hérað á Ítalíu með um 1,3 milljónir íbúa (2013). Höfuðstaður héraðsins er L'Aquila. Héraðið á landamæri að Marke í norðri, Latíum í vestri og Mólíse í suðri. 

64% af landsvæði héraðsins eru fjöll (Appennínafjöllin). Í héraðinu eru hæstu tindar fjallgarðsins með Gran Sasso (2.912 m). Fjórir þjóðgarðar og nokkur friðlönd eru í fjöllunum.

Sýslur
 Chieti (104 sveitarfélög)
 L'Aquila (108 sveitarfélög)
 Pescara (46 sveitarfélög)
 Teramo (47 sveitarfélög)

Héruð Ítalíu
Beirút

Beirút (arabíska: بيروت)‎ er höfuðborg Líbanon og aðalhafnarborg landsins. 1,2 milljónir manna búa í borginni sjálfri og 2,0 milljónir (2012) í nágrannabyggðum hennar. 

Fyrir borgarastríðið í Líbanon var Beirút gjarnan kölluð „París Mið-Austurlanda“ vegna þess hve andrúmsloftið þar var alþjóðlegt og frjálslegt. 

Borgin er ævaforn og elstu heimildir um hana eru frá 15. öld f.Kr..

Borgir í Líbanon
Hafnarborgir
Asvanstíflan

Asvanstíflan eru tvær stíflur við fyrstu flúðirnar í Níl við borgina Asvan. Stíflugerð á þessum stað hófst 1899 og þjónaði þeim tilgangi að jafna vatnsmagnið í Níl og binda þannig enda á flóð- og þurrkatímabil, auk þess að framleiða rafmagn og veita vatni í áveitukerfi til jarðræktar.

Bretar reistu fyrstu stífluna og lauk byggingu hennar árið 1902. Brátt kom í ljós að hún var of lág og hún var síðar hækkuð í tveimur áföngum sem lauk 1912 og 1933. Árið 1946 flæddi áin yfir stífluna og var þá ákveðið, í stað þess að hækka hana einu sinni enn, að reisa nýja stíflu 6 km ofar í ánni. Áætlanagerð hófst skömmu eftir byltingu Nassers 1952 og ætluðu Bandaríkin og Bretland fyrst að lána fé til verksins en þau drógu það til baka 1956. Egyptar þjóðnýttu þá Súesskurðinn, sem leiddi til Súesdeilunnar, og nýttu tekjurnar af honum til að fjármagna stíflugerðina. Um þriðjung kostnaðarins greiddu þó Sovétríkin með gjafafé og sovéskt verktakafyrirtæki hannaði stífluna sjálfa. Vinna við hana hófst 1960 og miðlunarlónið náði fullri hæð 1976.

Stóra Asvanstíflan er 3600 m á lengd og 111 m há. Miðlunarlónið, Nasservatn, er 480 km langt og 16 km breitt þar sem það er breiðast og þekur 6000 km² svæði.

Stíflur í Egyptalandi
Níl
Mannkynssaga

Mannkynssaga er saga mannkyns sem hefst á fornsteinöld, en jarðsaga er saga jarðarinnar, þar á meðal saga lífs áður en maðurinn kom til. Sá tími sem engar ritheimildir eru til um er kallaður forsögulegur tími en með skrift og rituðum heimildum hefst sögulegur tími. Forsögulegur tími hefst á fornsteinöld en upphaf nýsteinaldar markast af landbúnaðarbyltingunni (milli 8000 og 5000 f.o.t.) í frjósama hálfmánanum. Á bronsöld þróuðust stór menningarríki sem eru kölluð vöggur siðmenningar: Mesópótamía, Egyptaland hið forna og Indusdalsmenningin. 

Hefðbundin sagnaritun skiptir sögu ólíkra heimshluta í ólík tímabil. Til dæmis er algengt að notast við konungsættir til að afmarka söguleg tímabil eins og gert er í sögu Kína. Í mörgum heimshlutum eru til einhvers konar „klassísk“ tímabil, miðtímabil og nútími, en þessi tímabil ná gjarnan yfir ólík tímaskeið. Í sögu Indlands nær til dæmis klassíska tímabilið frá 230 f.o.t. til 1200 e.o.t., „miðtímabil“ frá 1200 til um 1600 og nýöld frá 1600 til okkar daga. Í sögu Ameríku nær „klassíska“ tímabilið frá 200 til 900 þegar Majar mynduðu stór menningarríki, en tímabilið frá 900 til upphafs landvinningatímans 1519 er kallað „póstklassíska“ tímabilið. Í samtímanum tvinnast saga ólíkra heimshluta saman vegna hnattvæðingarinnar. 

Mannkynssagan nær yfir um 2,4 milljón ár, frá því ættkvíslin Homo kom fyrst fram á sjónarsviðið til okkar daga. Fyrir um 200.000 árum þróuðust nútímamenn og allar aðrar tegundir af ættkvíslinni dóu smám saman út. Landbúnaðarbyltingin átti sér stað fyrir um 10.000 árum og um 5.000 árum síðar tóku menn að notast við ritmál svo sögulegur tími er í raun agnarlítill hluti af mannkynssögunni í árum talið.
Egilsstaðir

Egilsstaðir er þéttbýlisstaður sunnan Lagarfljóts á Fljótsdalshéraði, skammt frá Lagarfljótsbrú. Frá miðri 20. öld hefur bærinn þróast hratt sem helsta verslunar- og þjónustumiðstöð Austurlands, enda mætast þar þjóðvegir úr öllum áttum. Þar búa 2572 manns (2022).

Saga 
Í skrifuðum heimildum er getið um Egilsstaði sem þingstað frá fimmtándu öld. Getið er um Eyvindará í Droplaugarsonasögu og Fljótsdælu.
 
Þéttbýlismyndun á Egilsstöðum má rekja til Jóns Bergssonar (1855-1923), stórbónda, sem lagði grunninn að aukinni verslun og þjónustu á Egilsstaðabýlinu með byggingu á stóru íbúðarhúsi þar í upphafi 20. aldar. Húsið var einnig nýtt til ferðaþjónustu. Jón keypti jörðina Egilsstaði í lok 19. aldar vegna staðsetningar en hann á að hafa sagt: „Hér verða vegamót“, sem reyndust orð að sönnu.

Ásamt öðrum hafði Jón einnig frumkvæði að stofnun Kaupfélags Héraðsbúa (KHB) með aðsetur þar árið 1909.

Brýr yfir Lagarfljót og Eyvindará og „akbraut" yfir Fagradal fylgdu í kjölfarið. Í framhaldinu var póst- og símaþjónustu fyrir Austurland valinn staður á Egilsstöðum.

Árið 1947 var stofnað kauptún að frumkvæði stjórnvalda, með lögum frá Alþingi. Var það einsdæmi á þeim tíma að stjórnvöld hefðu forgöngu um stofnun nýs sveitarfélags og að byggðinni væri valinn staður af skipulagsnefnd ríkisins með þeim ásetningi að þar rísi þéttbýli. Kauptúnið varð hluti af nýjum hreppi, Egilsstaðahreppi, og lögðu nágrannahrepparnir Vallahreppur og Eiðahreppur land til hans. Í lögum um stofnun Egilsstaðahrepps var ákveðið að hreppurinn skyldi ná yfir jarðirnar Egilsstaði, Kollsstaði og Kollsstaðagerði í Vallahreppi og jarðirnar Eyvindará, Miðhús og Dalhús ásamt eyðibýlinu Þuríðarstöðum í Eiðahreppi. Land undir kauptúnið var tekið eignarnámi úr landi Sveins Jónssonar á Egilsstöðum og greitt af ríkissjóði samkvæmt mati.

Við stofnun sveitarfélagsins var fjöldi íbúa aðeins 110 manns. Bærinn fór fljótt að vaxa og dafna og hafði íbúafjöldinn tífaldast árið 1980, og nam þá 1.133 manns. Egilsstaðahreppur varð bæjarfélag árið 1987 og nefndist þá Egilsstaðabær. Í ársbyrjun 2011 hafði íbúafjöldi Egilsstaða tvöfaldast á þrem áratugum og nam hann þá 2.257 manns. 1. janúar 2018 var íbúafjöldi orðinn 2464 manns. Nýtt miðbæjarskipulag liggur fyrir árið 2018. 
 

Hinn 7. júní 1998 sameinaðist Egilsstaðabær Vallahreppi, Skriðdalshreppi, Eiðahreppi og Hjaltastaðarhreppi undir nafninu Austur-Hérað. Austur-Hérað varð svo hluti Fljótsdalshéraðs árið 2004. Árið 2020 sameinaðist Fljótsdalshérað Borgarfjarðarhrepp, Djúpavogshrepp og Seyðisfjarðarkaupstað til að gera sveitarfélagið Múlaþing.

Þekktir einstaklingar tengdir Egilsstöðum 
 Vilhjálmur Einarsson, silfurhafi í þrístökki á Ólympíuleikum.
 Hjálmar Jónsson, knattspyrnumaður í IFK Göteborg og landsliðsmaður.
  Einar Vilhjálmsson, spjótkastari
  Hreinn Halldórsson, evrópumeistari í kúluvarpi.
 Sigmar Vilhjálmsson (Simmi Vill), sjónvarps- og viðskiptamaður.
 Viðar Örn Hafsteinsson, körfuboltaþjálfari og fyrrum körfuboltamaður.

Tengt efni
 Gálgaás

Tilvísanir 

Egilsstaðir
Þéttbýlisstaðir Íslands
Sinfónía frá nýja heiminum

Sinfónía frá nýja heiminum er níunda sinfónía Antonín Dvořáks. Sinfónían er í e-moll og hefur ópusnúmerið 95. Hún er fyrsta verkið sem Dvořák samdi eftir að hann tók við kennarastöðu sinni við New York. Í sinfóníuna notaði Dvořák Norður-Amerísk þjóðlög innflytjenda frá Evrópu en þau, ásamt heimþránni sem Dvořák þjáðist af í New York setja svip sinn á verkið.

Sinfónían er í hefðbundnu fjögurra kafla formi og hefst á hægum og tregafullum ingangi en lýkur á alsælum hápunkti. Kaflarnir eru:

 Adagio - Allegro motlo 
 Largo
 Scherzo: Molto vivace
 Allegro con fuoco

Sinfóníur
Einstök tónverk