alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Þórður J. Thoroddsen

Þórður Jónas Thoroddsen (f. í Haga á Barðaströnd 14. nóvember 1856 - d. 19. október 1939) var íslenskur læknir og alþingismaður.

Þórður var sonur Jóns Thoroddsen sýslumanns og skálds og konu hans Kristínar Ólínu Þorvaldsdóttur Sívertsen, dóttur Þorvaldar Sívertsen umboðsmanns í Hrappsey og alþingismanns, og konu hans Ragnhildar Skúladóttur. Bræður Þórðar; Sigurður, Skúli og Þorvaldur urðu allir þjóðþekktir.

Hann varð stúdent 1877 og cand. med. 28. júní 1881. Hann varð læknir á fæðingarstofu í Kaupmannahöfn 1882-1883, sótti þá jafnframt námskeið í tannlækningum. Læknir á Siglufirði 1896-1897; læknir í Kaupmannahöfn og Ósló 1919-1920. Héraðslæknir 1885-1904, og sat í Keflavík. Læknir í Reykjavík, nema veturinn 1911-1912, er hann varð staðgengill héraðslæknisins á Akureyri. Prófdómari við læknapróf 1887 og 1896-1905. Kennari við Möðruvallaskóla 1881-1882. Féhirðir Íslandsbanka 1904-1909.

Hann sat í hreppsnefnd Njarðvíkurhrepps og í skólanefnd þar, sýslunefnd Gullbringu- og Kjósarsýslu og amtsráði Suðuramts; alþingismaður Gullbringu- og Kjósarsýslu fyrir Framfaraflokkinn 1895-1902; kaupfélagsstjóri Kaupfélags Suðurnesja og framkvæmdastjóri Þilskipafélags Suðurnesja um þriggja ára skeið. Í stjórn Rauða kross Íslands frá stofnun hans 1924 til æviloka. Umdæmistemplar á Suðurnesjum 1890-1903; í framkvæmdarnefnd Stórstúku Íslands 1903-1913, stórtemplar 1903-1911. 

Þórður gekk fram af einstökum röskleika þá Spænska veikin svokallaða geisaði hérlendis. 

Kona Þórðar var Anna Lovísa Pétursdóttir Gudjohnsen (1858-1939). Meðal barna þeirra eru: Pétur læknir, Kristín Katrín, myndlistarkona, Emil Þórður píanóleikari og tónskáld, Þorvaldur Skúli Sigurður verksmiðjustjóri.

Ritstörf 
Reikningsbók, (Reykjavík, 1880)

Athugasemdir söngkennara við söngfræði Jónasar Helgasonar Reykjavík 1880. (Reykjavík, 1885)

Um sóttnæmi holdsveikinnar. Ágrip af erindi fluttu í Læknafélagi Reykjavíkur 13. apríl 1914. Læknablaðið 1915:2. s. 20-25.

Optochin við lungnabólgu. Læknablaðið 1916:2. s. 33-39

Inflúensan fyrrum og nú. Að mestu eftir erindi fluttu í Læknafélagi Reykjavíkur 12. janúar 1919. Læknablaðið 1919:2. s. 17-23, 1919:3, s. 33-36 og 1919:4, s. 74-79. 

Ásgeir Blöndal fyrrum hérðaslæknir. Læknablaðið 1926:1-2. s. 23-24.

Tenglar  
 Þórður Thoroddsen, æviágrip á vef Alþingis
 Þórður Jónas Thoroddsen, minningargrein í Læknablaðinu
Þórður Harðarson og Guðmundur Þorgeirsson, Vísindastörf íslenskra lækna - framþróun fræðanna. Læknablaðið 2018:07/08.

Fyrrum Alþingismenn

Íslenskir læknar
Forseti Keníu

Forseti Kenía er þjóðhöfðingi og ríkisstjórnarleiðtogi Kenía. Forsetinn leiðir framkvæmdarvald ríkistjórnar Kenía og er æðsti yfirmaður hersins. Forsetinn er kosinn til fimm ára í senn. Núverandi forseti Kenía er William Ruto, en hann var kosinn 9. ágúst 2022

Listi yfir forseta Keníu

Tímalína
Cassini–Huygens

Cassini-Huygens er ómannað geimfar á braut um reikistjörnuna Satúrnus.
Því var skotið á loft 15. október 1997 frá Canaveralhöfða í Flórída og var komið á sporbraut Satúrnusar 1. júlí 2004.

Cassini-Huygens var í rauninni tvö samföst geimför, annað sem heitir Cassini, og hitt sem hét Huygens. Þann 14. janúar 2005 sleppti Cassini geimfarið Huygens geimfarinu á stærsta tungl Satúrnusar Títan. Huygens entist í nokkra klukkutíma áður en það eyðilagðist en náði góðum mælingum.

Tilgangur fararinnar er að varpa nýju ljósi á Satúrnus og tungl hans en önnur geimför sem flugu þar framhjá höfðu til að mynda ekki náð góðum myndum. Cassini geimfarið hefur uppgötvað nokkur tungl í kringum Satúrnus og náð góðum myndum af þeim.

Cassini-Huygens heitir eftir tveimur stjörnufræðingum á 17. öld sem gerðu merkilegar uppgötvanir á Satúrnusi, Giovanni Cassini og Christiaan Huygens. 

Huygens geimfarið eyðilagðist rétt eftir lendingu á Títan. Cassini var á sporbraut í nokkur ár eftir það en var að lokum steypt niður að yfirborði Satúrnusar þann 17. september árið 2017.

Geimför
Satúrnus
Toulouse Business School

Toulouse Business School er evrópskur verslunarskóli með skólalóðir í París, London, Barselóna, Casablanca og Toulouse. Hann er stofnaður 1903. Hann er einnig í 100. sæti á heimsvísu fyrir MBA nám hans á Framkvæmdasviði (Executive MBA). TBS býður einnig upp á doktorsnám (PhD nám), sem og  ýmis meistaranám (Master programmes) í sérhæfðum stjórnsviðum, svo sem: markaðssetningu, fjármálasvið, eða frumkvöðlastarfsemi. Nám hans eru þrí-faggild af hinum alþjóðlegu samtökum AMBA, EQUIS, and AACSB (evrópskar og norður amerískar faggildingarnefndir (samtök) fyrir MBA gráður). Skólinn á yfir 30 000 hollvini (alumni) í verslun og stjórnmálum, svo sem: Nicolas Todt (Framkv.stj. (CEO) ART Grand Prix).

Skólinn er þekktur fyrir gráður sínum í flugsögu (í samstarfi við École nationale de l'aviation civile).

Tilvísanir

Tenglar
 Opinber vefsíða

Háskólar í Frakklandi
Daljökull

Daljökull er einn af mörgum tegundum jökla. Hann verður til þegar snjór og ís safnast í dalskorur á milli tinda og mynda jökul sem skríður niður dalinn.

Jöklar
Jöklafræði
Súpueldhús

Súpueldhús er staður þar sem matur er boðinn svöngum án gjalds eða undir markaðsverði. Þau eru oft í hverfum íbúa með lægri innkomu, mönnuð af hópum sjálfboðaliða, eins og kirkjunni eða samfélagshópum. Súpueldhús fá mat úr matar banka án gjalds eða á lægra verði, af því að litið er á þau sem hjálparsamtök, sem gerir þeim auðveldara að fæða þann fjölda fólks sem þarfnast þjónustu þeirra.

Hjálparsamtök
Svartbambus

Svartbambus;
Phyllostachys nigra var fyrst lýst af Conrad Loddiges, og fékk sitt núverandi nafn af William Munro. 

Eru svartir stönglar einkennandi fyrir hann. Hann var fluttur til Evrópu 1823, sem gerir hann líklega fyrsta bambusinn í Evrópu.

Lýsing

Hann hefur stutt rótarskot, svo að plantan er tiltölulega þétt og lítið ágeng. Stönglarnir verða frá 3-10 m háir og 1-4 sm. gildir, uppréttir og slútandi í endana. Þeir verða svartir eftir 2-3 ár. Liðirnir eru hvítleitir, og 25-30 sm á milli þeirra. Lensulaga blöðin eru  4-13 sm löng, dökkgræn.

Útbreiðsla og kjörlendi.

Náttúruleg útbreiðsla tegundarinnar er í Hunan héraði í Kína. Hann er hinsvegar ræktaður annarsstaðar í landinu og mörgum öðrum löndum. 

Kjörlendi hans er í opnum skógum í hlíðum og dölum upp í 1100 - 1200 m. hæð yfir sjávarmáli.

Hann þolir að -22°C

Notkun

Svartbambus er ræktaður til skrauts. Ungir sprotar eru ætir, en ekki bragðgóðir.

Undirtegundir:

Það eru að minnsta kosti fimm undirtegundir þekktar.

. Phyllostachys nigra var nigra. Mislitur með græna stöngla í fyrstu, rauðbrúnn til brúnn og svo svartir.

. Phyllostachys nigra var henonis:. Með grænum stönglum.

. Phyllostachys nigra var Boryana: Í upphafi með græna stöngla sem mynda svo svarta bletti.

. Phyllostachys nigra var megurochiku: Með grænum stönglum og svartri rás.

. Phyllostachys nigra var Mejiro: Svartir stönglar með gulri rás.

Gallerí

Heimildir

Bambus
Phyllostachys
Púls

Púls eða hjartsláttartíðni á við hve mörgum sinnum hjartað herpist saman og slakar á (slær) á einni mínútu. Ef hjartað slær til dæmis 60 sinnum á einni mínútu þá er púlsinn sagður vera 60. Við stórar hreyfingar þurfa vöðvarnir meiri orku og þannig slær hjartað hraðar og púlsin hækkar. Hins vegar hægir hjartað á sér þegar dregur úr líkamsvirkni og púlsinn lækkar.

Til eru margar leiðir til að mæla púls einstaklings, en sú einfaldasta er að setja tvo fingur á stað þar sem stór slagæð liggur nálægt yfirborði húðarinnar og ýta aðeins þannig að hún snerti bein. Helstu staðirnir á líkamanum þar sem mæla má púlsinn eru á hálsnum, innan við olnbogann, á úlnliðnum, aftan á hnénu, nálægt ökklanum og á fætinum. Það má einnig mæla púlsinn með því að hlusta á hjartað með hlustunarpípu.

Hjarta- og æðakerfið
Olnbogi

Olnbogi er liðamót sem tengja upphandleggsbeinið við sveif og öln í framlegginum. Flest spendýr eru með tvo olnboga og tvö hné, en markverð undantekning er fíllinn, sem er með fjögur hné og engan olnboga.

Liðamót
Phyllostachys vivax

Phyllostachys vivax er grastegund sem var lýst af Mcclure. Phyllostachys vivax er í ættkvíslinni Phyllostachys . Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

Notkun 
Phyllostachys vivax er ræktaður til skrauts og fyrir stönglana/reyrinn. Einnig eru nýjir sprotar notaðir til matar og er hann talinn einn af þeim bestu til þess.
Hann þolir niður að -20°C.

Myndasafn

Heimildir 

Bambus
Phyllostachys
Enni

Ennið er svæðið efst á andlitinu. Efri mörk ennisins afmarkast af hársrótum (brúnum staðarins sem hársvörður nær yfir) og neðri mörkin af ennisbeininu (hryggnum fyrir ofan augun). Hliðar ennisins afmarkast af gagnaugum báðum megin á höfuðkúpu.

Andlit
Höfuðkúpa
Yusuke Yamamoto

Yusuke Yamamoto (Japanska:山本裕典) (19. janúar, 1988) er japanskur leikari.

Japanskir leikarar
Títan (tungl)

Títan er stærsta tungl Satúrnusar og annað stærsta tungl í sólkerfinu á eftir Ganýmedes tungli Júpíter. Títan er stærri en Merkúríus en þó léttari.

Títan er meðal lífvænlegra hnatta í sólkerfinu og hefur lofthjúp stærri en jarðar. Hitastig hans er að meðaltali -179°C og er fljótandi metan á yfirborði hans sem safnast upp í vötn.

Árið 2005 lenti geimfarið Huygens á yfirborði hans og gerði mælingar. Geimfarið Huygens heitir eftir Hollendingnum Christiaan Huygens sem uppgötvaði Títan árið 1655. Það er fyrirhugað að senda fleiri geimför til Títan á næstu árum og áratugum.

Tungl Satúrnusar
Metformín

Metformín er lyf sem notað er við áunninni sykursýki.

Heimildir 

 Metformín (Lyfjahandbókin)

Lyf
Baltóslavnesk tungumál

Margt er líkt með slavneskum málum og baltneskum og hafa þau því stöku sinnum verið sett á eina grein indóevrópskra mála. Nú til dags munu þó flestir fræðimenn líta svo á að þar sé að mestu um að ræða tökuáhrif frá nánum samskiptum fremur en sameiginlegri þróun frá fyrri tíð.
Er því flokkun baltneskra mála og slavneskra til einnar greinar að mestu leiti aflögð og úrelt.

Indóevrópsk tungumál
Baltóslavnesk tungumál
Indóírönsk tungumál

Indóírönsk tungumál eru stærsta og austasta frumgrein indóevrópskra tungumála. Talendur indóíranskra mála eru yfir 1 milljarður og málsvæði þeirra spannar frá Kákasus (ossetíska) og Evrópu (sígaunamál), austur til Xinjiang (sarikólí) og Assam (assamíska), og suður til Maldíveyja (maldíveyska).

Frummálið sem öll indóírönsk tungumál eiga rætur sínar að rekja til er frumindóíranska sem töluð var síðla á 3. árþúsundi f.Kr. Indóírönsk tungumál greinast í þrent: indóarísk, írönsk og núristanímál.
Flest stærstu indóírönsku málin tilheyra indóarísku greininni, t.d. hindí-úrdú (590 milljón málhafar), bengalska (205 milljónir), púndjabí (200 milljónir), marathí (75 milljónir), gújaratí (50 milljónir), bhojpúrí (40 milljónir) og awadhí (40 milljónir). Stærstu írönsku málin eru persneska (60 milljónir), pastú (60 milljónir) og kúrdíska (35 milljónir).

 *
Indóevrópsk tungumál
Anatólísk tungumál

Anatólísk tungumál eru útdauð grein indóevrópskra tungumála sem töluð voru í Anatólíu en af þeim er mest vitað um hittísku, sem var móðurmál Hittíta. Til anatólískra mála heyrðu einnig palaíska, lúvíska og lidíska lísíska. Talið er að öll anatólísk mál hafi verið útdauð fyrir 1. öld f.Kr., þegar Anatólía varð fyrir miklum grískum áhrifum. Ættin var fyrst indóevrópskra málaætta til að deyja út.

Indóevrópsk tungumál
Gallíska

Gallíska eða gaulverska er útdautt keltneskt tungumál sem var talað í hlutum Evrópu svo seint sem á tíma Rómverja. Í þröngum skilningi var gallíska töluð af Keltum í Gallíu (nú Frakkland). Í víðari skilningi náði hún yfir þær keltneskar mállýskur sem voru talaðar víða um Mið-Evrópu, í hlutum Balkanskaga og Anatólíu. 

Ásamt lepontísku og keltiberísku sem töluð var á Íberíuskaganum myndar gallíska meginlandskeltnesku ættina. Eðli tengslanna milla þeirra og eyjakeltnesku málanna er ekki vel þekkt þar sem fáar heimildir eru um þessi mál.

Gallískar heimildir er að finna helst frá árinu 800, oft í brotum t.d. í dagatölum, á leirmunum, minnisvörðum, íletrunum á myntum og í öðrum textum, svo sem á bölvunartöflum. Gallískir textar voru fyrst skrifaðir með grísku stafrófi í Suður-Frakklandi, og með fornítalísku stafrófi á Norður-Ítalíu. Eftir landvinninga Rómverja á þessum svæðum var málið skrifað með latnesku stafrófi.

Gallíska vék fyrir latínu og ýmsum germönskum málum frá 5. öld.

Keltnesk tungumál
Útdauð tungumál
Fornítalískt stafróf

Fornítalískt stafróf er útdautt stafróf sem var notað á Ítalíuskaga að fornu til að rita ýmis indóevrópsk (aðallega ítalísk) mál, ásamt öðrum málum, t.d. etrúsku. Stafrófið á uppruna sinn í kumaíska stafrófinu sem var notað í Iskía og Kumaí á 8. öld. Germanskar rúnir voru afleiddar af þessu stafrófi á 2. öld.

Etrúskt stafróf 
Elsta etrúska stafrófið er frá 700 f.Kr. og hafði 26 stafi:

Fyrir árið 600 f.Kr. hafði stafrófið ekki breyst mikið og rita mátti í hvaða átt sem er. Hins vegar fór það að þróast frá 6. öld og var lagað að hljóðkerfi etrúsku. Stöfum sem táknuðu hljóð sem voru ekki til í etrúsku var sleppt. Fyrir 400 f.Kr. var klassíska etrúska stafrófið í notkun víða um Etrúríu, sem hafði 20 stafi, og skrifað var frá vinstri til hægri:

Latneskt stafróf 
21 af gömlu etrúsku stöfunum 26 var notaður til að skrifa fornlatínu frá 7. öld f.Kr.:

Stafróf
Læknastrábelgur

Læknastrábelgur (fræðiheiti Galega officinalis) er fjölær jurt sem hefur allt frá miðöldum verið notuð til lækninga og þá sérstaklega til að slá á einkenni sykursýki.

Heimildir 

 Læknastrábelgur (Lystigarður Akureyrar)
 The blooming of the French liliac
Lækningajurtir
Kentum- og satem-mál

Indóevrópskum tungumálum er skipt í tvo flokka: kentum-mál og satem-mál, miðað við hversu tungubakshljóð (hljóð eins og „k“ og „g“) frumindóevrópsku þróuðust í viðkomandi máli. Dæmi um ólíku þróanir þessara hljóða er orðið yfir „hundrað“ í elstu indóevrópsku málunum sem til eru heimildir um: í kentum-málum byrjaði það oft á /k/ (á latínu var centum borið fram með /k/ í framstöðu), en í satem-málum byrjaði það oft á /s/ (orðið satem er úr avestísku, sem var notuð í sóróískum helgiritum). 

Í töflunni hér að neðan má sjá endurgerðu tungubakshljóð frumindóevrópsku, í þremur seríum (samkvæmt nýlegum kenningum hefðu mögulega verið aðeins tvær seríur, eða þrjár seríur með öðruvísi framburði en þeim sem er lýst hér fyrir neðan). Í kentum-málunum féllu framgómmælt gómhljóð (e. palatovelars) — þar á meðal samhljóðið í framstöðu orðsins yfir „hundrað“ — saman við „hreinu“ gómhljóðin, þar sem í satem-málunum hélst aðgreiningin, en varamæltu gómhljóðin (e. labiovelars) féllu saman við „hreinu“ gómhljóðin.

Kentum-satem-skiptingin myndar mállýskumörk í eintímalegum (synkrónískum) lýsingum á fornum indóevrópskum málum. Samt er ekki gert ráð fyrir að frumindóevrópska hafi klofnað í kentum-grein og satem-grein, og þaðan hafi komið öll kentum- og satem-mál. Slík þróun er ólíkleg miðað við að þrátt fyrir að satem-mál séu almennt austlæg og kentum-mál vestlæg er austlægasta grein indóevrópskra mála tokkaríska, kentum-mál.

Skiptingin

Kentum-mál 
Viðurkenndu kentum-ættirnar eru yfirleitt „vestrænar“ greinar: hellenísk, keltnesk, ítalísk og germönsk mál. Anatólísk mál falla líklegast ekki undir kentum-satem-skiptinguna. Tokkaríska er yfirelitt talin kentum-mál.

Satem-mál 
Satem-mál eru yfirleitt „austræn“, þ.e. indóírönsk og baltóslavnesk mál. Albanska og armenska eru líka yfirleitt taldar satem-mál.

Heimild 
 

Indóevrópsk tungumál
Ætibambus

Ætibambus, (á ensku oft nefndur madake, giant timber bamboo eða Japanese timber bamboo) er bambustegund af ættkvíslinni Phyllostachys. 

Ætibambus er helsta tegundin sem notuð er í shakuhachi flautur, og nýttur í margs konar list og smíði í Japan og Kína.

Lýsing
Ætibambus getur náð 15–22 m hæð og ummáli að 10–15 cm. Stönglarnir eru dökkgrænir, fremur sverir og mjög beinir. Nýir stönglar spretta síðla vors og vaxa mjög hratt, jafnvel heilan metra á dag. Tegundin blómgast mjög sjaldan, tíminn milli blómgana getur orðið allt að 130 ár. Ætibambus er talinn þola að -18°C frosti án teljandi skemmda.

Útbreiðsla
Þessi tegund er upprunnin í Kína, en er algeng í ræktun víða um heim, sérstaklega í Japan.

Í Kína vex hann í gisnu skóglendi frá Yangtze til Wuling-fjalla upp að 1.800 metra hæð yfir sjó, í héruðunum Fujian, Guangdong, Guangxi, Guizhou, Henan, Hubei, Hunan, Jiangsu, Jiangxi, Shaanxi, Shandong, Sichuan, Taiwan, Yunnan og Zhejiang.

Gallerí

Heimildir
 Bamboo Garden
 Complete bamboo

Tenglar
 

Bambus
Phyllostachys
Fluglestin

Fluglestin er hugmynd að háhraðlestarkerfi á milli Keflavíkurflugvallar og Umferðarmiðstöðvarinnar sem fram kemur í skýrslu frá 2014. Í skýrslunni er miðað við opnun árið 2024 og er áætlaður heildarkostnaður um 150 milljarðar. Lestin myndi vera ofan jarðar frá Keflavíkurflugvelli til Hafnarfjarðar en þar færi lestin niður í jörð alla leið að Umferðarmiðstöðinni. Gert er ráð fyrir að framkvæmdin verði einkaframkvæmd.

Hugmyndir um járnbrautarlest milli Reykjavíkur og Keflavíkurflugvallar eiga sér nokkurra áratuga sögu en umræðan komst fyrst á flug í tengslum við fjölgun ferðamanna eftir aldamótin 2000 og áætlanir um að flytja Reykjavíkurflugvöll eða leggja hann niður. Könnun á hagkvæmni slíkrar lestar var gerð af Orkuveitu Reykjavíkur árið 2002. Árið 2014 gerði samráðshópur greinargerð með yfirskriftinni „Fluglestin: Mat á hagkvæmni hraðlestar milli Keflavíkurflugvallar og miðborgar Reykjavíkur“.

Í desember 2015 tilkynntu Samtök sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu að þau stefndu að gerð samstarfssamnings við félagið Fluglestin, þróunarfélag ehf. um þróun hraðlestar til Keflavíkurflugvallar.

Tengt efni
 Léttlestakerfi höfuðborgarsvæðisins

Tilvísanir

Tenglar
 Fluglestin.is 

Keflavíkurflugvöllur
Höfuðborgarsvæði Íslands
Biskupshattar

Biskupshattar (fræðiheiti: Geum) er ættkvísl plantna innan rósaættar.

Heimild 
 Biskupshattar Fjalldalafíflar (Ágúst H. Bjarnason)

Rósaætt
Allsherjar- og menntamálanefnd Alþingis

Allsherjar- og menntamálanefnd er ein af átta fastanefndum Alþingis. Nefndin fjallar um dóms- og löggæslu­­mál, mannréttinda­­mál, ríkis­borgara­­rétt, neytenda­­mál, málefni þjóð­kirkjunnar og annarra trú­félaga og jafnréttis­mál, svo og um mennta- og menn­ingar­­mál og vísinda- og tækni­mál.

Tenglar
 Allsherjanefnd á heimasíðu Alþingis

Alþingi
Flóra Kádár

Flóra Kádár (á ungversku: Kádár Flóra; fædd Flóra Anna Horcsák) (4. ágúst 1928 í Búdapest, Ungverjalandi – 3. janúar 2003 í Búdapest) var ungversk leikkona.

Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

Tenglar
 

Ungverskir leikarar
Enderman

Enderman er geimvera í tölvuleiknum Minecraft. Hann kemur frá plánetunni The End. Hann er svartur með fjólublá augu. Líti maður í augu hans þá verður hann fjandsamlegur. Þegar hann er í þínum heimi í Minecraft þá tekur hann mold og sand og steina.

Sjá einnig
 Creeper (Minecraft)

Tölvuleikjapersónur
Minecraft
Gullbambus

Gullbambus er sígrænn runni með upprétta stöngla, þó seinna lútandi. Vegna stuttra jarðstöngla myndar hún í upphafi þéttan hnaus, en breiðist svo meir út. Tegundin þolir niður að -22°C.

Lýsing 
Stönglarnir eru liðskiptir, holir og rúnnaðir. Ummálið er 2-5sm, bilið milli hnjánna er 15-30sm og liturinn er í byrjun grænn, en verður í sól gulflekkóttur. Blöðin eru 2-3 á hverjum hliðarsprota. Þau eru tiltölulega smá og lensulaga. Að ofan eru þau ljósgræn, en að neðan grágræn. Plantan blómstrar eftri margra ára vöxt og deyr svo eftir blómgunina.

Rótin samanstendur af jarðstönglum og þéttri trefjarót. 

Hæð x breidd og árlegur vöxtur: 2,50 x 1,50 m (250 x 50 sm/ári). Lengdarvöxturinn fer eftir varmasummu fyrra árs og er meiri í upprunalandinu (allt að 4 m).

Uppruni 
Gullbambus er útbreiddur í fjallaskógum í héruðunum  Fujian og Zhejiang í Kína. Þess utan hefur tegundin villst úr ræktun í suður BNA, Mið-Ameríku, Suður-Ameríku, Ástralíu og Nýja Sjálandi.

Tilvísanir 

Phyllostachys
Bambus
Grímseyjarflugvöllur

Grímseyjarflugvöllur  er einnar brautar flugvöllur staðsettur á Grímsey.  Norlandair flýgur þaðan á Akureyrarflugvöll.

Framkvæmdir við byggingu vallarins hófust 1954. Völlurinn var stækkaður og malbikaður 2005, auk þess sem að 130 fermetra flugstöðvarbygging var byggð.

Heimildir 

Flugvellir á Íslandi
Charles Messier

Charles Messier var franskur stjörnufræðingur sem fæddist 26. júní 1730 í bænum Badonviller í Lorrainehéraði. Hann er þekktastur fyrir hina svokölluðu Messierskrá þar sem hann flokkaði 103 vetrarbrautir, stjörnuþokur og stjörnuþyrpingar. Seinna bættu aðrir stjörnufræðingar fyrirbærum við skránna út frá mæligögnum hans og urðu Messierfyrirbærin þá 110 talsins. Messierskráin er þægileg að því leyti að hún hjálpar stjörnuskoðendum að greina milli varanlegra og breytilegra fyrirbæra á stjörnuhimninum. Charles Messier lést 12. apríl 1817 í París.

Franskir stjarnfræðingar
Svörtu hattarnir

Svörtu hattarnir er þriðja bók Frosks útgáfu um Sval og Val og kom út árið 2014. Hún hefur að geyma þrjár sögur eftir Franquin. Eina úr fyrstu opinberu Svals og Vals-bókinni, Quatre aventures de Spirou et Fantasio og tvær sem áður höfðu komið út á íslensku í bókinni Í klandri hjá kúrekum.

Söguþráður 
Svalur á Litlupattaeyju (franska: Spirou chez les Pygmées) segir frá því þegar Svalur verður á vegi hlébarða og tekur hann heim í íbúðina sína. Eftir ýmis vandræði tekst að hafa upp á eigandanum, sem er skringilegur landkönnuður. Sá býður Sval og Val með sér til eyju úti fyrir ströndum Afríku.

Þeim er tekið með kostum og kynjum af ættbálki skógardverga sem eru dökkbrúnir á hörund. Eftir ýmsar kyndugar uppákomur kemur í ljós að á eyjunni er óvinaættbálkur með svartan hörundslit og eiga hóparnir í stöðugum erjum. Reynist illur hvítur þrælapískari bera ábyrgð á árásargirni svarta ættbálksins. Svalur og Valur uppgötva að hinir svörtu eru í raun með sama húðlit og hinir, bara skítugri. Þeir stinga öllum í bað og friður kemst á og hvíti þrjóturinn fær sína refsingu.

Titilsagan Svörtu hattarnir (Les chapeaux noirs) segir frá ferð Svals og Vals til Bandaríkjanna til að kynna sér lífið í Villta vestrinu og skrifa um það blaðagrein. Þegar þangað er komið minnir fátt á hina æsilegu kúrekatíma. Ríkmannlegur maður hvetu þá til að fara til Tombstone, þar sem gömlu kúrekagildin lifa góðu lífi.

Í ljós kemur að bærinn er nákvæmlega eins og staðalmyndir Villta vestursins með byssubófum og einvígum. Félagarnir hika við að beita byssunum en virðast þó alltaf hitta í mark. Að lokum kemur sá ríkmannlegi og upplýsir að þorpið sé leikmynd fyrir kvikmynd, að púðurskot hafi verið í byssunum en meistaraskytta fylgt þeim á eftir og hitt í mark á laun. Allir skemmta sér vel yfir þessu, en bregður í brún þegar uppgötvast að vopnin voru í raun hlaðin raunverulegum kúlum.

Laumuspil við landamærin (Mystère à la frontière) segir frá viðureign Svals og Vals við hugmyndaríkara smyglara á landamærum Belgíu og Frakklands. Smyglararnir hafa komið miklu magni af skringilegu en hættulitlu eiturlyfi milli landanna. Félagarnir verða ekki síður að eyða tímanum í að þræta við hrokafullan lögreglustjóra sem vill ekkert hafa með aðstoð þeirra að gera.

Fróðleiksmolar 
 Mikill munur er á prentgæðum Svörtu hattanna og Í klandri hjá kúrekum. Litirnir í síðarnefndu útgáfunni voru mun daufari og myndirnar óeðlilega teygðar, þar sem sögurnar voru með fjórar myndaraðir á síðu. Í Svörtu höttunum eru allir litir mun tærari og sögurnar prentaðar með fimm myndarömmum á blaðsíðu.
 Þótt bókin heiti eftir miðjusögunni, er Svalur á Litlupattaeyju lengsta sagan í bókinni með nærri helming af heildarsíðufjöldanum.
 Í upphafi bókar er stuttur sögukafli sem gerir grein fyrir sögu og þróun Svals og Vals-sagnanna 1949-1950.

Útgáfuupplýsingar 
Svörtu hattarnir var gefnir út af Froski útgáfu árið 2015. Jean Antoine Posocco, eigandi útgáfunnar, sá um uppsetningu og handskrift. Auður S. Arndal er skráð fyrir íslenskri þýðingu.

Svalur og Valur
Kringla (hverfahluti)

Kringla er hverfahluti í hverfaskiptingunni Háaleitis- og Bústaðahverfi í Reykjavík. 

Innan suðurhluta hverfahlutans, sunnan Listabrautar, eru aðallega íbúðir en einnig eru þar höfuðstöðvar Verkís, Verzlunarskóli Íslands, Hamborgarabúlla Tómasar, Heilsugæslan Efstaleiti, LOGOS lögmannsstofa, Teiknistofan Tröð, Von og Rauði krossinn. Innan norðurhluta hverfahlutans, norðan Listabrautar eru meðal annars verslunarmiðstöðin Kringlan, Borgarleikhúsið, Vinnumálastofnun, Umboðsmaður skuldara, Umboðsmaður barna, höfuðstöðvar Sjóvá og Hús verslunarinnar.

Hverfi Reykjavíkur