alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Afródíta

Afródíta (gríska: Αφροδίτη (íslenska: „gefin úr sjófroðunni“) er gríska gyðja ástar og fegurðar.

Sköpun 
Gyðjan Gaja (móðir Jörð) var talin vera móðir alls lífs á jörðinni. Gaja og Úranos, himinninn, áttu saman mikið magn af börnum sem síðar voru kölluð Títanar.

Ókeanos var Títan, guð hafsins sem umlykur jörðina, einnig Teþys, systir hans og eiginkona.

Fyrsti sólarguðinn var Títaninn Hyperíon og systir hans og kona, Þeia. Mánagyðjur- og guðir voru Föbe og Kojos. Þemis var einnig Títan, guð réttlætis. Mnemosyne var gyðja minnis, svo voru einnig Krónos, Rhea, Kríos, og Japetos. Samtals voru þau 12 systkinin.

En Úranos hræddist styrk barna sinna. Sagan segir að Kaos hafi verið steypt af stóli af syni sínum, Erebosi og honum síðar af sínum börnum, og Úranos óttaðist að það gæti gerst líka fyrir sig.

Hann geymdi því börn sín neðanjarðar, fest með keðjum í svörtu hellum Tartarosar.

Þetta reiddi Gaju og lagði hún á ráðin með börnum sínum gegn Úranosi. Sá yngsti, Krónos, réðst að föður sínum og geldi hann. Þegar hann henti afskornum kynfærum föður síns í sjóinn, gaus upp mikil sjófroða og var mikill gusugangur. Fæddi þetta atvik af sér Afródítu, hina íðilfögru gyðju losta og ástar.

Einnig féllu dropar af blóði Úranosar á jörðina og þar spruttu fram verur er kallast Erinjur eða refsinornir, sem hrella huga glæpamanna.

Heimild

Tenglar 

 

 
Ólympsguðir
Sveinbjörn Egilsson

Getur líka átt við Sveinbjörn Egilsson, ritstjóra. 
Sveinbjörn Egilsson (24. febrúar 1791 í Innri-Njarðvík í Gullbringusýslu á Íslandi – 17. ágúst 1852) var íslenskur guðfræðingur, kennari, þýðandi og skáld. Hann er einna best þekktur sem fyrsti rektor Menntaskólans í Reykjavík (sem þá hét Lærði skólinn) og sem þýðandi Hómers.
</onlyinclude>
Faðir hans, Egill Sveinbjarnarson, var lítið þekktur en þó efnaður bóndi. Sveinbjörn var í fóstri hjá Magnúsi Stephensen og hlaut menntun sína frá ýmsum aðilum. Hann gekk aldrei í latínuskóla, en þess í stað brautskráðist hann úr heimaskóla Árna Helgasonar 1810. Hann komst ekki í háskóla strax vegna ófriðar, en hóf 1814 guðfræðinám við Hafnarháskóla, sem hann lauk árið 1819. Við komu sína aftur til Íslands fékk hann kennarastöðu við Bessastaðaskóla, en þegar skólinn flutti til Reykjavíkur var hann gerður rektor. Hann var því fyrsti rektor Lærða skólans í Reykjavík. Aðalkennslugrein hans var forngríska. Sveinbjörn var giftur Helgu Gröndal, dóttur Benedikts Gröndals eldra, yfirréttardómara.

Á meðan hann gegndi kennara- og rektorsembætti vann hann mikið að ýmiss konar þýðingum, oft fyrir skólann (t.d. skólaþýðingu á Menón eftir Platón), en einnig á öðrum vettvangi. Frægastar eru sennilega þýðingar hans á kviðum Hómers, Ilíonskviðu og Ódysseifskviðu. Fyrir Fornfræðafélagið, sem hann var stofnfélagi að, þýddi hann Íslendingasögurnar á latínu (Scripta historica Islandorum). Hann tók saman orðabók yfir íslenskt skáldamál Lexicon poeticum antiquæ linguæ septentrionalis sem varð grundvallar-uppsláttarrit fyrir allar framtíðarrannsóknir á fornum íslenskum kveðskap síðar meir. Hann þýddi einnig Snorra-Eddu á latínu og gaf út með frumtexta og vísnaskýringum. Hann samdi að auki nokkuð af ljóðum, meðal annars sálminn Heims um ból og tvo aðra sálma í sálmabókinni. Þegar hann dó var hann enn að vinna að þýðingu Ilíonskviðu í bundnu máli, en sonur hans, Benedikt Gröndal yngri, lauk við verkið.

Veturinn 1849-50 gerðist í Lærða skólanum atburður sá, sem kallaðist Pereat. Forsagan var sú Sveinbjörn vildi þröngva skólapilta að ganga í bindindisfélag skólans. Þeir gengu þó flestir fljótlega úr félaginu, en við það reiddist Sveinbjörn mjög og flutti þeim harða skammaræðu 17. janúar 1850. Skólapiltar brugðust við með því að heimsækja rektor og hrópa pereat, sem er latneskt afhróp og þýðir niður með hann! Sveinbjörn fór þá til Kaupmannahafnar að leita liðsinnis danskra skólayfirvalda, sem kváðust styðja hann. Hann lét þó af störfum 1851 og lést rúmu ári síðar.

Heimild 
 Skólaræður Sveinbjarnar Egilssonar. Almenna bókafélagið. Reykjavík, 1968.

Tenglar 
 „Ljóðskáldið Sveinbjörn Egilsson“; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1997
 „Sveinbjörn Egilsson skáld“; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1952
 „Nýi húmanisiminn og Hómersþýðingar Sveinbjarnar Egilssonar“; grein í Lesbók Morgunblaðsins 2004

Íslenskir guðfræðingar
Íslenskir þýðendur
Íslensk skáld
Menntaskólinn í Reykjavík
Kóróna Napóleons

Kóróna Napóleons var krýningarkóróna búin til fyrir hinn sjálfyfirlýsta keisara Frakklands, Napóleon I. Hann notaði hana við krýningu sína 2. desember 1804. Napóleon nefndi nýja kórónu sína Kórónu Karlamagnúsar, eftir hinni fornu krýningarkórónu Frakklands sem var eyðilögð í frönsku byltingunni. Þar með bar hann sig saman við hinn mikla miðaldakonung Franka og Heilaga rómverska keisarann, Karlamagnús.

Saga Frakklands
Karl Benz

Karl Friedrich Benz (25. nóvember 1844 – 4. apríl 1929) var þýskur verkfræðingur og bifreiðahönnuður. Hann er almennt álitinn einn af uppfinningamönnum bensínknúinna ökutækja ásamt samtímamanni sínum Gottlieb Daimler. Benz Patentwagen, frá árinu1885, er talinn fyrsti nothæfi bíllinn og fékk Karl einkaleyfi fyrir hann 1886 og er það ár af mörgum talið upphafsár bílsins.  

Karl stofnaði fyrirtækið Benz & Co. árið 1883 í Mannheim sem framleiddi iðnaðarvélar. Fyrirtækið sameinaðist fyrirtæki Gottlieb Daimler árið 1926 og kallaðist eftir það Daimler-Benz og framleiddi Mercedes-Benz bílategundina. Daimler-Benz keypti svo hinn bandaríska bílaframleiðanda Chrysler Corporation árið 1998 og var nafni fyrirtækisins breytt í DaimlerChrysler. Það var von eigenda fyrirtækisins að með sameiningunni yrði til sterkt og öflugt fyrirtæki en þar sem þær áætlanir stóðust ekki þá seldi DaimlerChrysler Chrysler merkið til Cerberus Capital Management. Þann 5. október 2007 var nafninu svo breytt úr DaimlerChrysler í Daimler AG.

Tenglar 

 Upphaf bílaframleiðslu Daimlers og Benz; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1987
 Automuseum Dr. Carl Benz, Ladenburg/Germany
 Bertha Benz Memorial Route

Benz, Karl
Benz, Karl
Steinþór Sigurðsson

Steinþór Sigurðsson (fæddur 11. janúar 1904, dó 2. nóvember 1947) var íslenskur náttúrufræðingur. Hann lést við myndatöku á Heklugosinu 1947 þegar glóandi hraunhella steyptist fram af hraunfossi.

Tengill 
 Forsíðufrétt Morgunblaðsins um fráfall Steinþórs á timarit.is

Íslenskir vísindamenn
Íslenskir jarðfræðingar
Tímarit.is

Tímarit.is (líka Tíðarrit.fo og Aviisitoqqat.gl) er stafrænt bókasafn í opnum aðgangi á vegum Landsbókasafns Íslands-Háskólabókasafns þar sem er að finna stafrænar útgáfur íslenskra, færeyskra og grænlenskra tímarita og dagblaða frá 17. öld til nútímans. Elsta tímaritið í safninu er Alþingistíðindi sem kom út 1696-1697. Auk dagblaða og tímarita sem gefin eru út á Íslandi, Grænlandi og í Færeyjum, inniheldur vefurinn blöð gefin út af Vestur-Íslendingum á 19. og 20. öld.

Verkefnið var upphaflega styrkt af Vestnorræna ráðinu árið 2000 og var upphaflegur tilgangur þess að gera aðgengileg öll tímarit útgefin fyrir 1930. Fyrsta útgáfa vefsins kom út árið 2002 með titlinum VESTNORD. Með samningi við Morgunblaðið var ákveðið að gera það aðgengilegt á vefnum til ársins 2000 og því hefur síðan verið fylgt eftir með samningum við aðra rétthafa og samkomulagi við Blaðamannafélag Íslands til að gera fleiri dagblöð og tímarit frá 20. og 21. öld aðgengileg. Það fer eftir samkomulagi við hvern útgefanda hvað er gert aðgengilegt á vefnum. Til að mynda er hægt að skoða 24 stundir síðustu tvö ár útgáfu þess, öll tölublöð Fréttablaðsins nema þau allra nýjustu og öll tölublöð Morgunblaðsins að síðustu þremur árum undanskildum.

Í febrúar 2017 voru yfir 5 milljónir síðna og 1.079 titlar aðgengilegir á vefnum.

Tilvísanir

Tenglar 
 Timarit.is
 Listi yfir öll tímaritin á tímarit.is

Stafræn bókasöfn
Íslenskar vefsíður
Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn
Samvægi

Samvægi getur átt við streitulaust ástand opinna kerfa (jafnvægi í lífkerfum t.d.) eða tilhneigingu lífkerfa til að halda streitulausu ástandi með því að svara áreiti. Oftast á hugtakið við það síðara en allar frumur leitast við að halda jafnvægi innra með sér til að geta starfað og gera það með því að svara hverskyns áreiti sem þær kunna að verða fyrir. Samvægi mannslíkamans fellst meðal annars í því að halda líkamanum jafnheitum svo hann geti starfað, ef það verður of heitt eða kalt er það oftast vegna veikinda. Ef að líkamshitinn verður of mikill eða lítill getur það endað með því að hann hættir að verka sem endar venjulega með andláti. Sömu sögu er að segja um önnur lífkerfi þegar þau hætta að geta svarað áreiti markvist, þau hætta að geta starfað.

Stýrifræði
Líffræði
Kerfisfræði

lt:Savireguliacija
Sjibbólet

Sjibbólet er hebreskt orð sem notað var til að aðgreina hópa sem báru það fram með sh-hljóði frá þeim sem gerðu það ekki. Það er notað í 12 kafla Dómarabók Gamla testamentsins, versum 5-6:

5. Gíleaðítar settust um Jórdanvöðin yfir til Efraím. Og þegar flóttamaður úr Efraím sagði: „Leyf mér yfir um!“ þá sögðu Gíleaðsmenn við hann: Ert þú Efraímíti? Ef hann svaraði: Nei!
6. þá sögðu þeir við hann: „Segðu Sjibbólet“. Ef hann þá sagði: „Sibbólet“, og gætti þess eigi að bera það rétt fram, þá gripu þeir hann og drápu hann við Jórdanvöðin. Féllu þá í það mund af Efraím fjörutíu og tvær þúsundir.

Heimild 
 

Dómarabók
Kirkjubólshreppur

Kirkjubólshreppur var sveitarfélag við sunnanverðan Steingrímsfjörð á Ströndum. Það var sameinað Hólmavíkurhreppi hinn 9. júní 2002 með tilskipun frá félagsmálaráðuneytinu og er ekki sjálfstætt lengur. Íbúatalan var þá komin niður fyrir 50 íbúa. Kirkjubólshreppur gekk um aldir undir nafninu Tungusveit og er það enn notað um svæðið.

Jarðir í Kirkjubólshreppi 1858:
 Kollafjarðarnes 
 Hvalsá
 Þorp
 Smáhamrar
 Heydalsá
 Kirkjuból
 Klúka
 Geststaðir
 Tindur
 Miðdalsgröf
 Heiðarbær
 Húsavík
 Tröllatúnga
 Hlíðarsel, hjáleiga
 Arnkötludalur
 Vonarholt, hjáleiga
 Túngugröf

Heimild 
 Skýrslur um landshagi á Íslandi, 1. Bindi (01.01.1858), Blaðsíða 716

Fyrrum sveitarfélög Íslands
Strandir
Kaldalón

Kaldalón er stuttur fjörður við norðanvert Ísafjarðardjúp. Þar rennur jökuláin Mórilla um vaðla og leirur um lónið sjálft í fjölmörgum farvegum. Hlíðarnar upp að lóninu eru kjarri vaxnar. Austan megin hafa varðveist húsarústir Trymbilstaða. Vestan Mórillu er Lónhóll þar sem munnmæli segja að eitt sinn hafi staðið bær. Fyrir ofan hólinn er kletturinn Keggsir með rauðleitan drang sem heitir Sigga. 

Frá veginum í botni fjarðarins er vinsæl gönguleið að Drangajökli. Þegar gengið er inn dalinn taka við flatir grasbalar og loks þverhníptir hamraveggir. Í dalbotninum, að austan, eru 300 metra há Votubjörg. Að baki þeirra taka við enn hærri hamraveggir þar sem Kaldalónsjökull skríður niður í dalinn og Mórilla steypist niður í háum fossi. Kaldalónsjökull er skriðjökull úr Drangajökli.

Við sunnanvert Kaldalón hefur verið reistur minnisvarði um tónskáldið og lækninn Sigvalda Kaldalóns, sem bjó um ellefu ára skeið að Ármúla á Langadalsströnd, nálægt mynni Kaldalóns.

Fyrir utan Kaldalón eru nokkrir bæir: Bæir undir Bæjarhlíð, Dalbær, Lyngholt og Unaðsdalur í mynni Unaðsdals. Unaðsdalur er kirkjustaður og þar stendur samnefnd kirkja. Utar er svo bærinn Tyrðilmýri. Þaðan er stutt til Æðeyjar. 

Norður-Ísafjarðarsýsla
Firðir á Íslandi
Ísafjarðardjúp
Galdrastafur

Galdrastafir eru tákn sem eru notuð í þeim tilgangi til að ná stjórn á náttúruöflunum eða reyna að stýra framvindu mála. 

Íslenskir galdrastafir eiga sér mismunandi rætur. Sumir eru greinilega runnir frá rúnaletri og eru þá myndaðir úr samsettum rúnum, en aðrir eru vafalaust innfluttir og ber þar mest á ýmiskonar innsiglum sem finna má í dulspeki miðalda. Þeir eru varðveittir í margvíslegum handritum og skræðum. 

Sumir galdrastafir bera nöfn en aðrir ekki og þeim fylgja jafnan leiðbeiningar um til hvers þeir eru ætlaðir og hvað þarf að gera til að þeir virki rétt. Því máttugri sem galdurinn var, því erfiðara er yfirleitt að framkvæma hann. Tilgangurinn með notkun stafanna er margvíslegur, sumir eru ætlaðir til verndar eða lækninga og aðrir til að gera öðrum illt. Fjölmargir íslenskir galdrastafir eru til að verjast þjófnaði eða finna þjóf og annar stór hluti eru ástargaldrar, flestir til að verða sér úti um kvenmann.

Galdraskræðurnar eru alls ekki alltaf sammála um heiti og tilgang einstakra stafa, en sjálf táknin má finna nákvæmlega eins í eldri og yngri skræðum. Í galdramálum sem upp komu á Íslandi á 17. öld er yfirleitt um að ræða stafi eða blöð sem ætluð eru til að létta sér lífsbaráttuna, en lítið bar á svartagaldri eða meingaldri.

Einn elsti og þekktasti galdrastafurinn er sennilega verndarstafurinn Ægishjálmur sem er merki Strandasýslu og er hann til í ýmsum myndum í fjölmörgum skræðum.

Björk Guðmundsdóttir lét húðflúra galdrastafinn Vegvísir á vinstri handlegginn sinn.

Um galdrastafi er til sú hjátrú að ekki megi draga línurnar í átt að sér því þá virkar galdurinn gegn manni.

Fleiri galdrastafir 
 Angurgapi
 Aronsvöndur
 Ausukross
 Blóðuxi
 Ginfaxi
 Lífspell
 Tjösull
 Þórshamar

Galdrar
Háteigskirkja

Háteigskirkja stendur við gatnamót Háteigsvegar og Lönguhlíðar / Nóatúns í Reykjavík og er kirkja Háteigssafnaðar . Háteigsprestakall var stofnað með lögum 17. júlí 1952, en árið 1963 breyttust sóknarmörk með stofnun Grensásprestakalls. Háteigskirkja var vígð aðventu 1965.

Ágrip af byggingarsögu Háteigskirkju
Í upphafi var söfnuðurinn án kirkju en messað var í Fossvogskirkju og í hátíðarsal Sjómannaskólans. Bygging Háteigskirkju hófst í september 1957 en Halldór H. Jónsson arkitekt hannaði kirkjuna. Þórður Jasonarson, formaður sóknarnefndar tók fyrstu skóflustunguna. Þegar Sigurbjörn Einarsson biskup vígði kirkjuna í árslog 1965 var ýmsu ólokið. Með tilkomu safnaðarheimilis 1996 gerbreyttist aðstaða fyrir allt starf safnaðarins en safnaðarheimilið stendur norðan við kirkjuna og er tengt með glergangi við kirkjuna sjálfa.

Mósaíkmyndir Benedikts Gunnarsson í Háteigskirkju

Kvenfélag Háteigssóknar gaf kirkjunni kórmynd eftir Benedikt Gunnarsson listmálara á aðventu 1988. Kórmyndin sem er 40 fermetrar að stærð ber yfirskriftina ,,Krossinn og ljós heilagrar þrenningar" og er mósaíkverk sem unnið var eftir teikningum höfundar af Franz Mayer´sche Hofkunstanstalt, München, Þýskalandi. Kórmyndin var fyrsta verkið sem þetta fyrirtæki vann fyrir íslenska kirkju. Auk þess var Benedikt fyrsti íslenski listamaðurinn vann með fyrirtækinu við slíkt stórverk. Í verkið valdi Benedikt misþykkt mósaikefni, sem að meginhluta er úr handsteyptu plötugleri og feneysku glersmelti. Auk fyrrgreinds efnis valdi hann einnig fjölmarga náttúrusteina, meðal annars ýmsar tegundir marmara og hálf-eðalsteina, antíkgler, tilhöggvið gler, blaðgull og blaðsilfur í myndinni. 
 Í safnaðarheimilinu er að finna verk eftir Benedikt sem ber titilinn „Hvítasunna - kraftbirting heilags anda" og var önnur tillaga hans að kórmynd í kirkjunni en Benedikt færði kirkjunni verkið að gjöf í nóvember 2002 í tilefni af 50 ára afmæli safnaðarins.

Vígðir þjónar kirkjunnar
Prestkostningar fóru fyrst fram í Háteigssókn í október 1952 og var sr. Jón Þorvarðarson kosinn lögmætri kosningu og þjónaði hann söfnuðinum til október 1976. Annar prestur safnaðarins var Sr. Arngrímur Jónsson sem hóf störf í janúar 1964, en hann hafði hlotið flest atkvæði í prestskosningum 1. desember 1963. Hann þjónaði söfnuðinum til ársins 1993. Þriðji prestur safnaðarins Sr. Tómas Sveinsson hlaut flest atkvæði og var skipaður í embættið í nóvember 1976. Hann er sóknarprestur kirkjunnar í dag. Fjórði prestur safnaðarins Sr. Helga Soffía Konráðsdóttir hóf störf við Háteigskirkju í október 1993. Nokkrir prestar hafa komið að afleysingum í lengri eða skemmri tíma við kirkjuna, þar á meðal sr. Carlos Ferrer, sr. María Ágústsdóttir og sr. Guðbjörg Jóhannesdóttir.

Tenglar 
 Vefur Háteigskirkju
Háteigskirkja á kirkjukort.net

Heimildir

Stofnað 1952

Kirkjur í Reykjavík
Hlíðar
Áskirkja

Áskirkja er kirkja Ássóknar í Reykjavík. Hún var vígð 1983.

Tenglar
Áskirkja á kirkjukort.net 

Kirkjur á Íslandi
Kirkjur í Reykjavík
Neskirkja

Neskirkja er kirkja Nessóknar í Reykjavík og stendur við Hagatorg. 

Ágúst Pálsson húsameistari hannaði bygginguna. Kirkjan var vígð á pálmasunnudag 1957.

Tenglar 
 Neskirkja á kirkjukort.net 
 Vefur Neskirkju

Kirkjur á Íslandi
Síður sem þurfa hnit
Stofnað 1957
Vesturbær Reykjavíkur
Kirkjur í Reykjavík
Lestarslys á Íslandi

Lestarslys hafa verið fátíð á Íslandi vegna þess að lestarsamgöngur hafa ekki verið mikið notaðar, þá oftast aðeins tímabundið t.d. við byggingu mannvirkja.

 1916 - 22. ágúst telpa varð fyrir lest við Reykjavíkurhöfn, hún lést af sárum sínum tveimur dögum síðar.
 2004 - 6. október slösuðust þrír verkamenn sem unnu við Kárahnjúkavirkjun þegar farþegalest og vöruflutningalest skullu saman.
 2005 - 3. desember slösuðust tveir verkamenn sem unnu við Kárahnjúkavirkjun þegar tvær farþegalestar skullu saman.
 2006 - 13. desember slösuðust þrír ítalskir verkamenn sem unnu við Kárahnjúkavirkjun þegar tvær lestir skullu saman.

Heimildir 

Lestarslys
Lestarslys

Lestarslys eru slys sem að gerast í umferð lesta. Þau geta falið í sér t.d. árekstur tveggja eða fleiri lesta, að lest fari útaf sporinu eða að lest lendi í árekstri við hlut á teinunum, t.d. bifreið.

Mannskæðustu lestarslys sögunnar eru:
 Ryongchon slysið, 22. apríl 2004: Óþekktur fjöldi fólks fórst (tölur frá 50 og upp í 3.000 eru nefndar) þegar sprenging varð í lest sem að flutti eldfiman varning af einhverju tagi. Norður-Kóreska ríkisstjórnin hefur þó ekki viljað gefa miklar upplýsingar um atburðinn þannig að margt er á huldu varðandi orsakir og afleiðingar.
 Telwatta á Sri Lanka, 26. desember 2004: Um 1.600 manns létust þegar flóðbylgjan í Indlandshafi skall á strönd Sri Lanka og sökkti lest sem að átti leið þar um, oftast talið mannskæðasta lestarslys sögunnar sökum óvissunnar um Ryongchon.
 Bihar á Indlandi, 1981: Um 800 manns létust þegar lest fauk út af brú í óveðri.

Lestarslys í einstaka löndum 
 Lestarslys á Íslandi

Lestarslys
PAN

Þessi grein er um Hljómsveitina. Þú gætir hafa meint Personal Area Network
Íslenska hljómsveitin PAN var stofnuð árið 2000 af söngvaranum Halldóri Erni Guðnasyni, hljómborðsleikaranum Gunnari Þór Pálssyni, bassaleikaranum Guðbjarti Karli Reynissyni og trommaranum Garðari Borgþórssyni. Árið eftir bættist gítarleikarinn Björgvin Benediktsson í hópinn og hefur hljómsveitin haldist í þeirri mynd síðan.
Hljómsveitin gaf út sína fyrstu plötu - Virgins - í maí 2005. Áður hafði hljómsveitin tekið upp demóupptökur af eldri lögum sveitarinnar, en þær upptökur er þó hvergi hægt að nálgast opinberlega.

Útgefið efni 
 Virgins (2005)

Tengill 
 www.panband.net 

Íslenskar hljómsveitir
Nauðgun

Nauðgun er líkamsárás og glæpur sem að felur í sér að fórnarlambið er neytt til einhverskonar kynlífsathafna, yfirleitt samfara, gegn vilja sínum. Nauðgun er samkvæmt íslenska réttarkerfinu næst refsiverðasti glæpur á eftir manndrápi.

Lagaákvæði 

Í Jónsbók stendur í kafla um níðingsverk: „Það er enn óbótamál, ef maður tekur konu nauðga, ef þar eru til tvö lögleg vitni, að það sé satt. Nú eru eigi vitni til, en hún segist nauðug tekin, og segir hún það samdægurs, þá dæmi tólf menn hinir skynsömustu eftir því, sem þeim þykja líkindi til bera, og hvort þeirra þykir líkt til sanninda. En þótt kona geti varið sig fyrir góðkvensku sakir, svo að hann komi eigi vilja sínum fram, þá ber með engu móti, að hann hafi eigi refsingu fyrir eftir dómi, ef sannprófast, að hann hafði fullan vilja til þess, og haldi þó lífinu."

Tilvísanir 

Kynferðisglæpir
Langjökull

Langjökull er annar stærsti jökull Íslands, um 950 km² að stærð og hæsti punktur hans í 1.355 m hæð. Jökullinn er vestan við Hofsjökul á miðhálendi Íslands. Er hann talinn þekja tvær eldstöðvar.  Hallmundarhraun rann um árið  900 frá eldvörpum við norðvesturbrún Langjökuls og alla leið til byggða í Hvítársíðu eða um 50 kílómetra leið.   

Austan undir jöklinum er jökullónið Hvítárvatn en það er upphaf Hvítár.

Jarðskjálftar
Jarðskjálftavirkni er í jöklinum og hafa nýlegir stórir skjálftar verið 4 að stærð 2015 og 4,6 árið 2022.

Nálægir staðir 
 Hraunfossar ,  Surtshellir ,  Víðgelmir ,  Reykholt í Borgarfirði ,  Barnafoss .

Tilvísanir

Heimild 
 
 

Jöklar á Íslandi
Hálendi Íslands
Drangajökull

Drangajökull er 200 km² jökull á Vestfjörðum Íslands. Hann er nyrstur allra íslenskra jökla og dregur nafn sitt af Drangaskörðum á Ströndum, 7 klettadröngum sem ganga út í sjó frá Drangafjalli. Þegar Hornstrandir voru enn í byggð var jökullinn fjölfarin leið, þar yfir var m.a. dreginn rekaviður af Ströndum á hestum  yfir í Djúp. Hann er ennfremur eini jökull Íslands alfarið undir kílómetra hæð og eins og sakir standa sem ekki hopar heldur vex nokkuð, og skýrist það einkum af meiri vetrarúrkomu.

Hæsti tindur Drangajökuls er Jökulbunga sem er 925 m. Upp úr jöklinum standa jökulskerin  Hrollleifsborg (851 m), Reyðarbunga (777 m) og Hljóðabunga (825 m). Helstu skriðjöklar Drangajökuls eru  Kaldalónsjökull, Leirufjarðarjökull, Þaralátursfjarðarjökull, Reykjafjarðarjökull og Bjarnarfjarðarjökull.

Heimildir

Tengill 
 Þaralátursfjörður og Drangajökull

Jöklar á Íslandi
Vestfirðir
Hornstrandir
Strandir
Rúmmál snúða

Rúmmál snúða eða rúmmál snérla er í örsmæðareikningi aðferð til þess að finna rúmmál falls sem hefur verið snúið í þrívídd um einhvern ás, þá vanalega X-ás. Því er lýst með jöfnu sem notast við heildun.

 sé fall af . Rúmmálið af snúði  á bilinu  til  um X-ás er
.

Örsmæðareikningur
Stærðfræðileg rökfræði

Stærðfræðileg rökfræði er grein innan stærðfræðinnar annars vegar, og undirgrein af rökfræði hins vegar, sem snýr að tvennu:

 Að meta sannleiksgildi eða hrekjanleika stærðfræðilegra fullyrðinga út frá formi þeirra og uppbyggingu. Sjá sönnunartækni.
 Formleg rökfræði sett fram með táknmáli rökfræðinnar. Þetta er einnig kallað táknleg rökfræði, en hún var upprunalega þróuð út frá táknmáli stærðfræðinnar.

Saga 
Stærðfræðileg rökfræði á rætur sínar að rekja til nokkurra stærðfræðinga og heimspekinga sem töldu þörf á aðferð til þess að lýsa rökyrðingum á stærðfræðilegan máta og þörf á heilsteyptu kerfi til þess að sýna fram á sannleiksgildi stærðfræðilegra fullyrðinga. Fremstan í flokki má nefna Gottlob Frege sem er gjarnan nefndur faðir nútímarökfræði.

Bertrand Russell og Alfred North Whitehead skrifuðu bókina Principia Mathematica í þremur bindum á árunum 1910—1913. Í því riti leituðust þeir eftir því að skilgreina þekkta stærðfræði út frá forsendum stærðfræðilegrar rökfræði.

Rökyrðingar 
Rökyrðingar eru kjarninn í rökfræði. Hægt er að rita rökyrðingar með ýmsum hætti, svo sem:
 Himinninn er blár
 2+2 = 4
 Það er kalt úti
 Jón er með hatt
 
Dæmi um setningar sem eru ekki yrðingar eru:
 Er himinninn blár?
 Fáðu þér sæti
 2+2

Í stærðfræðilegri rökfræði eru setningar gjarnan kenndar við breytistærð, til dæmis bókstafi.

Röktákn 
Táknræn rökfræði byggist á táknum í stað orða þar sem hægt er. Þetta er gert til þess að draga úr allri tvíræðni.
Gerum ráð fyrir að P og Q séu rökyrðingar. Gerum ráð fyrir að R(x) sé umsagnarökfræðileg rökyrðing. Gerum þá ráð fyrir því að x sé breyta.

Einnig eru svigar notaðir til aðgreiningar þegar að einhver tvíræðni er til staðar.

Rökfræði