alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Oddur Ásmundsson

Oddur Ásmundsson (d. 1477) var íslenskur lögmaður á 15. öld. Hann bjó fyrst á Víðivöllum í Skagafirði en síðar á Stóruvöllum í Rangárþingi og var drepinn þar.

Ætt Odds er ekki þekkt en hann var orðinn sveinn Lofts ríka Guttormssonar árið 1427. Jón Sigurðsson telur hann hafa verið lögmann frá 1451 en hann var að minnsta kosti örugglega orðin lögmaður 1556 því það ár lætur hann Torfa Arason hirðstjóra fá tuttugu hundruð í Þorleifsstöðum í Blönduhlíð, sem líklega höfðu verið eign konu hans, vegna kostnaðar og armæðu sem hann hafði haft af að sækja og leysa út lögmamnnsbréf fyrir Odd. Hann var lögmaður sunnan og austan í um tvo áratugi en virðist hafa látið af störfum um 1475.

Samkvæmt því sem Jón Egilsson segir í Biskupaannálum gerðist það (líklega árið 1477) að erlendir menn sem höfðu haft vetursetu á Stokkseyri drápu Skálholtsráðsmann og „riðu síðan austur að Stóruvöllum og og hjuggu þar höfuðið af lögmanninum við dyraþverskjöldinn, og riðu Þjórsá fyrir ofan Krók. Með það sigldu þeir í burtu“. Sé þetta rétt gerðist þetta þegar Oddur var orðinn aldraður og hættur lögmannsstörfum.

Kona Helga var Guðlaug, dóttir Finnboga gamla Jónssonar í Ási í Kelduhverfi. Á meðal barna þeirra var Helgi Oddsson lögmaður.

Heimildir 
 Safn til sögu Íslands. 2. bindi, Kaupmannahöfn 1886.

Lögmenn á Íslandi
Þorleifur Pálsson (lögmaður)

Þorleifur Pálsson (d. 1558) var íslenskur lögmaður á 16. öld. Hann var af ætt Skarðverja og bjó á Skarði á Skarðsströnd.

Þorleifur var sonur Páls Jónssonar á Skarði og konu hans Solveigar, dóttur Ólafar Loftsdóttur ríku og Björns Þorleifssonar hirðstjóra. Páll faðir Björns var veginn 1496 og móðir hans hafði dáið ári fyrr. Þorleifur var þá barn að aldri og flutti þá föðurbróðir hans, Ormur Jónsson í Klofa, að Skarði ásamt Ingibjörgu Eiríksdóttur konu sinni og ólu þau Þorleif upp.

Þorleifur erfði stórfé eftir foreldra sína og var í hópi helstu höfðingja. Hann þótti maður friðsemdar og sátta. Þegar Hrafn Brandsson lést sviplega vildu margir fá hann fyrir lögmann norðan og vestan en Jón Arason biskup vildi Ara son sinn og fékk Norðlendinga til að kjósa hann. Vestfirðingar kusu Þorleif og hann naut líka stuðnings Sunnlendinga. Voru útbúin tvö kjörbréf og send konungi en hann fékk kjörbréf Þorleifs ekki eða of seint, svo að Ari varð lögmaður.

Þorleifur var kosinn lögmaður þegar Ari sagði af sér 1541, gegndi lögmannsstörfum á Alþingi það sumar og fékk konungsbréf um það árið eftir. Vorið 1547 kom svo Ormur Sturluson til landsins með konungsbréf um að hann skyldi vera lögmaður og fór Þorleifur þá frá ef hann hefur ekki verið búinn að segja af sér áður.

Kona Þorleifs var Steinunn Eiríksdóttir, dóttir Eiríks Helgasonar á Keldum á Rangárvöllum, sem var sonarsonur Helga Guðnasonar lögmanns. Dætur þeirra voru Guðrún kona Egils Jónssonar bónda á Geitaskarði og Sigríður húsfreyja á Skarði, kona Bjarna Oddsonar bónda þar. Þorleifur átti líka allmörg launbörn.

Heimildir 
 Safn til sögu Íslands. 2. bindi, Kaupmannahöfn 1886.

Lögmenn á Íslandi
Skarðverjar
Íslendingar á 16. öld
Ivano Balić

Ivano Balić (fæddur 1. apríl 1979 í Split) er króatískur handknattleiksmaður sem nú spilar fyrir félagsliðið Króatía-Zagreb, þar sem hann spilar meðal annars með ungverska landsliðsmanninum, línumanninum Gyula Gál og króatíska landsliðsmanninum, skyttunni Tonci Valcic.

Ivano Balić er króatískur landsliðsmaður til margra ára.

Hann byrjaði að spila handbolta þegar hann var sex ára í klúbb sem kallast RK Skipta. Þar voru Balić og fleiri ungmenni að spila, hann var ekki einu sinni í b-liðinu í klúbbnum og ekki heldur c-liðinu. Það voru ekki margir sem trúðu á Balić þá en nú er hann einn af bestu handknattleiksmönnum heims. Seinna fór hann til R.K. Metkovic. Í R.K. Metkovic sáu margir hæfileika hans. Það líka í liðinu Portland San Antonio á Spáni, þar sem hann lék áður en hann skiptir yfir í Króatíu-Zagreb.

Balić hefur verið nefndur sem verðmætasti leikmaður bæði Evrópumeistaramótsins og Heimsmeistaramótsins. Hann var sex sinnum í röð kjörinn verðmætasti leikmaður Evrópumeistaramótsins og Heimsmeistaramótsins. Á Evrópumeistaramótinu 2008 var hann stoðsendingakóngurinn. Árið 2003 og 2006 var Ivano Balić kjörinn besti handboltaleikmaður heims. Árið 2010 lenti Króatía í 2. sæti á EM í Austuríki og átti hann stóran þátt í því. 

Ivano Balic var kosinn besti handknattleiksmaður heims árið 2003 og 2006. Hann var kjörinn mikilvægasti maðurinn á stórmóti sex sinnum í röð.

Liðin sem Ivano Balic hefur leikið með:
 –2001 RK Split (Króatíu),
 2001–2004 RK Metković (Króatíu),
 2004–2008 Portland San Antonio (Spáni),
 2008– RK Zagreb (Króatíu),

Króatískir handknattleiksmenn
Félag ferðaþjónustubænda

Félag ferðaþjónustubænda eru hagsmunasamtök ferðaþjónustubænda á Íslandi. Félagið á aðild að Bændasamtökum Íslands.

Tenglar

 Heimasíða Ferðaþjónustu bænda 

Íslensk bændasamtök
Félag hrossabænda

Félag hrossabænda eru hagsmunasamtök hrossabænda á Íslandi. Félagið á aðild að Bændasamtökum Íslands.

Tenglar

 Heimasíða Félags hrossabænda

Íslensk bændasamtök
Landssamtök skógareigenda

Landssamtök skógareigenda eru hagsmunasamtök skógarbænda á Íslandi. Samtökin eiga aðild að Bændasamtökum Íslands

Tenglar

 Landssamtök skógareigenda 

Íslensk félagasamtök
Landssamband kúabænda

Landssamband kúabænda eru hagsmunasamtök kúabænda á Íslandi. Sambandið á aðild að Bændasamtökum Íslands

Tenglar

 Heimasíða Lanssambands kúabænda

Íslensk bændasamtök
Landssamtök sauðfjárbænda

Landssamtök sauðfjárbænda eru hagsmunasamtök sauðfjárbænda á Íslandi. Samtökin eiga aðild að Bændasamtökum Íslands.

Tenglar

 Heimasíða Landssamtaka sauðfjárbænda

Íslensk bændasamtök
Samband garðyrkjubænda

Samband garðyrkjubænda eru hagsmunasamtök garðyrkubænda á Íslandi. Sambandið á aðild að Bændasamtökum Íslands.

Tenglar

 Heimasíða Landssamtaka garðyrkjubænda

Íslensk bændasamtök
Bændasamtök Íslands

Bændasamtök Íslands eru hagsmunasamtök bænda á Íslandi. Samtökin eru málsvari bænda og vinna að framförum og hagsæld í landbúnaði. Bændasamtökin voru stofuð árið 1995 þegar þau tóku við sameinuðum hlutverkum Búnaðarfélags Íslands og Stéttarsambands bænda. 11 búnaðaðarsambönd og 12 búgreinasambönd eiga aðild að samtökunum auk þriggja annarra félaga. Höfuðstöðvar samtakanna eru í Bændahöllinni við Hagatorg í Vesturbæ Reykjavíkur.

Búgreinasambönd

 Félag eggjaframleiðanda
 Félag ferðaþjónustubænda
 Félag hrossabænda
 Félag kjúklingabænda
 Landssamband kartöflubænda
 Landssamband kúabænda
 Landssamtök sauðfjárbænda
 Landssamtök skógareigenda
 Landssamtök vistforeldra í sveitum
 Samband garðyrkjubænda 
 Samband íslenskra loðdýrabænda
 Svínaræktarfélag Íslands
 Æðarræktarfélag Íslands

Búnaðarsambönd 

 Búnaðarsamband Kjalarnesþings

 Búnaðarsamtök Vesturlands

 Búnaðarsamband Vestfjarða

 Búnaðarsamband Húnaþings og Stranda

 Búnaðarsamband Skagfirðinga

 Búnaðarsamband Eyjafjarðar

 Búnaðarsamband Suður-Þingeyinga

 Búnaðarsamband Norður-Þingeyinga

 Búnaðarsamband Austurlands

 Búnaðarsamband Austur-Skaftafellssýslu

 Búnaðarsamband Suðurlands

Önnur félög 

 Beint frá býli
 Samtök ungra bænda
 VOR - verndun og ræktun, félag ræktanda í lífrænum búskap

Tenglar

 Bændasamtök Íslands

Íslensk bændasamtök
Francesco Totti

Francesco Totti (fæddur 27. september 1976) er ítalskur knattspyrnumaður sem spilaði með AS Roma.

Ítalskir knattspyrnumenn
Niklas Luhmann

Niklas Luhmann (fæddur 8. desember 1927 - látinn 6. nóvember 1998) var áhrifamikill þýskur félagsfræðingur.

Samskipti eru kjarni í kenningum Luhmanns þar sem félagskerfum er lýst sem samskiptum og kerfi er skilgreint sem mörkin milli kerfisins og umheimsins, mörk sem liggja utan um óendanlega flókinn og óskipulagðan ytri heim þar sem  það einkennir innri hluti kerfisins að þar er flókið kerfi einfaldað, samskipti innan kerfis virka með því að velja takmarkað magn af upplýsingum til að nota utan kerfisins. 

Luhmann notar hugtakið kerfi yfir nánast allt, kerfi með starfsemi eins og markaðskerfi, heilbrigðiskerfi, stjórnmálakerfi. Hann vinnur með þrjár tegundir kerfa en það eru lífræn kerfi, sálræn kerfi og félagskerfi þar sem sálræn kerfi byggja á meðvitund en félagskerfi á samskiptum.

Helstu verk 
 1982: Liebe als Passion: Zur Codierung von Intimität (Á ensku. 1984 Love as Passion)
 1984: Soziale Systeme / Social Systems
 1988 - 1997: A book series: Die ... der Gesellschaft (The ... of Society, e.g. Politics, Religion, Science, ...)
 1997: Die Gesellschaft der Gesellschaft (The Society of Society)

Luhmann, Niklas
Mjólkursafi

Fyrir umbrotsmálið, sjá LaTeX.

Mjólkursafi (líka nefnt latex) er kvoðulausn sem inniheldur fjölliður. Þennan mjólkurkennda vökva má finna í um 10% dulfrævinga, m.a. í túnfíflum.

Vinna má mjólkursafa úr  og framleiða úr því gúmmí.
Virknihyggja

Virknihyggja, verkhyggja, hlutverkastefna, fúnksjónalismi eða nýtistefna er víðtæk kenning á mörgum sviðum. Virkni hluta eða kerfa er þannig lykill í virknihyggju. Oft er talað um strúktúralisma sem mótvægi virknihyggju. En struktúralisti myndi heldur vilja skoða uppbyggingu frekar en virkni.

Greining virknihyggjumanna í félagsvísindum lýsa virkni samfélagsins og segja að kerfi stofnana sé notað til þess að varðveita og viðhalda samfélaginu sem það er hluti af.
Virknihyggja er einnig til í arkitektúr og kallast funkismi komið af fúnksjónalismi. Þar er stefnan að notagildi húsa sé sem mest og taki mið af því sem þar á að gera.
Virknihyggja í hugarheimspeki segir að ástand huga sé eingöngu það hlutverk sem það sinnir. Á sama hátt má skilgreina öll hugtök út frá virkni og segja t.d. að tæki sem veiðir mýs sé músagildra. Virkni skilgreinir hugtakið.

Heimild
Páskadagur

Páskadagur (latína: Dominica Resurrectionis Domini) er sunnudagur í páskum, en páskar eru haldnir fyrsta sunnudag eftir að tungl verður fullt næst eftir vorjafndægur.

Samkvæmt trúarhefð kristinna manna var það á sunnudeginum á páskum gyðinga sem María Magdalena og María móðir Jakobs (Markúsarguðspjallið 16. kafla) sáu að Jesús var ekki lengur í gröfinni því að hann hafði risið upp frá dauðum. Kristnir menn halda þess vegna páskadaginn sem gleði og fagnaðardag. Jesús lifði þrátt fyrir að hafa verið tekinn af lífi á krossinum og það gerir páskana að mestu hátíð kristinna manna og forsendu kristinnar trúar.

Varast ber að rugla páskadeginum saman við pálmasunnudag (dominica de palmis) sem er næsti sunnudagur fyrir páska og er helgidagur í minningu innreiðar Jesús í Jerúsalem. Páskadagur er stundum kallaður páskasunnudagur af misgáningi, en á íslensku er löng hefð fyrir því að tala eingöngu um páskadag.

Hvenær er páskadagur 
Allt frá árinu 325 ber páskadaginn ætíð upp á fyrsta sunnudag eftir fyrsta fulla tungl eftir jafndægri á vori. Tunglfyllingardagur þessi er þó ekki raunveruleg tunglfylling heldur er hann reiknaður út samkvæmt ákveðinni reglu en fylgir þó oftast raunverulegri tunglfyllingu nokkuð náið. Í vestrænni kristni geta páskar allra fyrst verið 22. mars og seinast 25. apríl.

Annar í páskum 
Annar í páskum, mánudagurinn eftir páskadag, er á Íslandi helgi- og frídagur. Áður fyrr var páskadagur nefndur fyrsti páskadagur og annar í páskum annar páskadagur.

Tengt efni
 Páskar

Tilvísanir 

Kristnar hátíðir
Páskar
Hræranlegar hátíðir
Dagatal
Íslenskir fánadagar
Lögbundnir frídagar á Íslandi
Uppstigningardagur

Uppstigningardagur (upprisudagur eða uppstigudagur) er fimmtudagur 40 dögum eftir páska. Hann er helgidagur kristinna til minningar um himnaför Jesú. Á ári aldraðra 1982 var uppstigningardagurinn valin kirkjudagur aldraðra á Íslandi í samráði við Ellimálanefnd þjóðkirkjunnar. 

Á uppstigningardag, tíu dögum fyrir hvítasunnu samkvæmt Biblíunni, var Drottinn „upp numinn til himins" að lærisveinunum ásjáandi og „ský huldi hann sjónum þeirra“. Síðan stendur:
„Er þeir störðu til himins á eftir honum, þegar hann hvarf, þá stóðu hjá þeim allt í einu tveir menn í hvítum klæðum og sögðu: „Galíleumenn, hví standið þér og horfið til himins? Þessi Jesús, sem varð upp numinn frá yður til himins, mun koma á sama hátt og þér sáuð hann fara til himins.“

Uppstigningardagur á næstu árum 
 2022 - 26. maí
2023 - 18. maí
2024 - 9. maí

Tengt efni 
 Hræranlegar hátíðir

Tenglar 
 
 Uppstigning; grein í Morgunblaðinu 1961
 Uppstigning Krists og mannkynssagan; grein í Alþýðublaðinu 1959
 Dagur aldraðra; grein í Morgunblaðinu 2002

Dagatal
Kristnar hátíðir
Hræranlegar hátíðir
Lögbundnir frídagar á Íslandi
Fuggerei

Fuggerei er lítið íbúðahverfi í borginni Ágsborg í Þýskalandi sem bankamaðurinn Jakob Fugger stofnaði til 1516 fyrir fátæklinga. Húsin eru elstu félagsíbúðir heims sem enn standa.

Saga Fuggerei 

Það var bankamaðurinn Jakob Fugger sem lét reisa fátækrahverfið fyrir verkafólk, launamenn og fátæklinga sem í borginni bjuggu. Milli 1516-1521 voru 52 lágreistar íbúðir reistar. Íbúðirnar eru í tveggja hæða raðhúsum og eru litlar á nútíma mælikvarða, en á 16. öld var þetta rausnarleg gjöf frá Fugger. Krafist var leigu, en hún var lág. Eitt gyllini á ári. Hugmyndin var að fátækir verkamenn og launamenn sem voru í erfiðleikum, t.d. sökum veikinda, gátu búið áhyggjulaust í borginni og sinnt starfi sínu vandkvæðalaust. 1581-82 var lítil kirkja reist í hverfinu sem hét Markúsarkirkja (St. Markus). Svíar voru í borginni í 30 ára stríðinu. 1642 eyðilögðu þeir húsin í hverfinu. Eftir brotthvarf þeirra voru þau endurreist og fengu fátækir athvarf þar á ný. Síðla á 17. öld bjó þar Franz Mozart, langafi Wolfgangs Amadeusar, en Mozart-ættin er frá Ágsborg. Í loftárásum bandamanna 1944 eyðilögðust tveir þriðju hlutar hverfisins. Afkomendur Fugger-ættarinnar ákváðu að endurreisa húsin. 1947 gátu fyrstu íbúar snúið þangað aftur. Viðgerðum lauk á sjötta áratugnum.

Fuggerei í dag 
Í dag eru húsin alls 67 með 140 íbúðum. Flest eru 60 m² að stærð. Inntökuskilyrðin eru enn þau sömu og á 16. öld. Þau eru: 

Að vera Ágsborgari
Að vera kaþólskur
Að vera með hreint sakavottorð
Að vera fjárhagslega til þess að gera illa stæður

Leigan er enn eitt gyllini á ári, þ.e. samsvarandi einu gyllini eins og það var á 16. öld. Það reiknast 88 cent í dag. Rafmagn og vatn greiða leigutakar. Átta lítil stræti ganga í gegnum hverfið, sem enn afmarkast af stórum veggjum. Þrjú hlið liggja þangað inn. Ferðamönnum er heimilt að ganga um hverfið, en það er lokað milli 22 að kvöldi og 5 að morgni. Fuggerei er enn stjórnað af afkomendur Fugger-ættarinnar. Til viðhalds hverfinu kemur fjármagn frá ýmsum fasteignum og frá skóglendi í grennd. Hin mikla ferðamennska skilur einnig eftir dágóða fjármuni í formi aðgangseyris. Enn í dag er Fuggerei elsta félagshverfi heims sem enn stendur.

Heimildir 

 

Ágsborg
Thierry Omeyer

Thierry Omeyer (fæddur 2. nóvember 1976 í Mulhouse) er franskur handknattleiksmaður sem leikur í stöðu markmanns. Hann spilar fyrir Paris Saint-Germain Handball. Hann er aðalmarkmaður franska karlalandsliðsins í handknattleik.

Omeyer hóf að leika handknattleik níu ára í Cernay (Alsace). Árið 1994 hóf hann feril sinn sem atvinnumaður með liðinu Selestat. Hann var mjög góður þar og vakti mikla athygli enda var hann með 50% markvörslu nánast í hverjum leik. Hann vakti líka mikla athygli í liðinu Montpellier. Og hann var fljótur að vinna sér sæti í liðinu, vann hann fimm meistaratitla (frá 2002 til 2006) og fimm með Montpellier (2001, 2002, 2003, 2005 og 2006). Árið 2003 varð hann deildarmeistari í Meistaradeildinni (EHF Champions League) en það var í fyrsta sinn sem franskt lið vann þennan titil. Árið 2006 ákvað hann að ganga til liðs við þýska liðið THW Kiel, þar sem hann hefur unnið fjóra titla — þrjá innanlands 2007, 2008 og 2009 auk þess að vinna Meistaradeild Evrópu árið 2007.

Omeyer lék fyrsta leik sinn með franska landsliðinu 19. september 1999 í leik gegn Rúmeníu. Árið 2001 varð hann heimsmeistari með franska alandsliðinu eftir leik gegn Svíþjóð sem lauk 28-25 (eftir tvær framlenganir).

Árið 2008 varð hann Ólympíumeistari og var kosinn besti markvörður mótsins með 41% hlutfall af vörðum skotum. Hann varði 19 skot af 39 og tryggði Frakklandi 28-23 sigur í úrslitaleik gegn Íslandi.

Franskir handknattleiksmenn
Michel de Certeau

Michel de Certeau (17. maí 1925 – 9. janúar 1986) var franskur sagnfræðingur og jesúíti. Verk hans fjölluðu gjarnan um samtímatrúarbragðasögu undir áhrifum frá sálgreiningunni. Hann var einn af stofnfélögum hópsins École Freudienne de Paris ásamt Jacques Lacan. Þekktasta verk hans er L'invention du quotidien. Vol. 1, Arts de faire eða „Uppfinning hversdagslífsins“ sem kom út 1980. 

Franskir sagnfræðingar
Franskir jesúítar
Kirkja heilags Ulrich og Afra

Kirkja heilags Ulrich og Afra er kaþólsk kirkja í borginni Ágsborg í Þýskalandi. Hún er pílagrímskirkja í kaþólskum sið og þar hvíla heilagur Ulrich, heilög Afra og heilagur Simpertus.

Saga kirkjunnar 

Fyrirrennari kirkjunnar var lítil pílagrímskirkja frá 8. öld, en í henni var heilög Afra grafin og heiðruð. Kirkjan var á þeim tíma fyrir utan Ágsborg og var eyðilögð af Ungverjum. Næsta kirkja var rifin 1466 til að skapa pláss fyrir núverandi kirkju. Framkvæmdir hófust 1467, en hún hrundi í stormi 1474 meðan hún var enn í byggingu. Hún var þá endurreist 1474 og vígð 1500, er Maximilian I keisari setti hyrningarsteininn í. Það átti reyndar að gera kirkjuna veglegri og skreyta hana, en sökum trúaróróa á siðaskiptatímabilinu var öllum slíkum áformum ýtt til hliðar. Í loftárásum 1944 brann turnþakið og gluggarnir eyðilögðust. Viðgerðum lauk 1950. Tveir páfar hafa sótt kirkjuna heim. 1782 sótti Píus VI messu í kirkjunni og 1987 leit Jóhannes Páll II við í kirkjunni.

Innviðið

Altaristaflan 

Háaltarið er eitt mesta listaverk kirkjunnar. Það var smíðað af Hans Krumpers í kringum aldamótin 1500. Hér er um 5 hæða háa altaristöflu að ræða, gerð úr viði og sýnir fæðingu Jesú. Þar fyrir ofan er krýning Maríu mey. Til sitthvorrar handar eru postularnir Pétur og Páll, en efst er himnafaðirinn. Allar fígúrur eru lausar sem listamaðurinn setti inn í rammann. Altaristaflan er einn merkasti gripur í endurreisnarstíl í kirkju í Suður-Þýskalandi. Nokkur stór hliðaraltari eru í kirkjunni sem helguð eru heilagri Afra og heilögum Ulrich.

Grafhvelfing 
Kirkjan er hvíldarstaður helgra manna, heilagrar Afra, heilags Simpertus og heilags Ulrich.

Heilög Afra var upphaflega heiðin og starfaði sem portkona í Ágsborg. En þegar Narzissus biskup leitaði ásjár hjá henni í ofsóknum kristinna manna, tók hún kristna trú. Fyrir það var hún ákærð og brennd á báli. Heilög Afra er verndardýrlingur Ágsborgar.

Heilagur Simpertus var biskup í Ágsborg í kringum aldamótin 800. Lítið er vitað um hann, en ákaflega líklegt er að Karlamagnús hafi ráðið úrslitum um það að Simpertus fékk biskupsstólinn. Simpertus er sömuleiðis verndardýrlingur Ágsborgar.

Heilagur Ulrich var biskup í Ágsborg á 10. öld. Þegar Ungverjar réðust á Ágsborg árið 955 stjórnaði hann öllum varnaraðgerðum gegn þeim. Ungverjar náðu ekki að vinna borgina, en eyðilögðu nærsveitir, þ.á.m. kirkju heilagrar Afra. Ulrich biskup lét reisa hana á ný. Hann þótti guðhræddur og mildur, og var sjálfur lagður til grafar í nýju kirkjunni, sem eftir það hlaut nafn hans, ásamt nafn Afra.

Orgel 
Orgel kirkjunnar var smíðað 1608 og sett upp á svalir fyrir ofan innganginn. Pípuhúsinu er hægt að loka með tveim viðarhurðum, en innanverðu á hurðunum eru málverk af himnaför Jesú (vinstra megin) og af Maríu mey (hægra megin).

Heimildir 

Kirkjur í Þýskalandi
Ágsborg
Jón Sigurðsson (lögmaður)

Jón Sigurðsson (um 1565 – 26. maí 1635) var íslenskur lögmaður á 16. og 17. öld. Hann bjó á Reynistað í Skagafirði.

Jón var af Svalbarðsætt, sonur Sigurðar Jónssonar sýslumanns og klausturhaldara á Reynistað og konu hans Guðnýjar Jónsdóttur frá Stóru-Ökrum, sem var sonardóttir Gríms Jónssonar lögmanns. Hann var fyrst sýslumaður í Þingeyjarsýslu og eftir að faðir hans dó 1602 fékk hann Skagafjarðarsýslu. Vorið 1606 dó fððurbróðir hans, Jón lögmaður Jónsson, og var lögmannskosning á Alþingi um sumarið, raunar fyrir bæði lögmannsumdæmin því Þórður Guðmundsson var orðinn gamall og sagði af sér. Var Jón kosinn lögmaður norðan og sunnan  en auk hans voru í kjöri þeir Ari í Ögri, Jón Magnússon eldri í Haga og Björn Benediktsson á Munkaþverá og var varpað hlutkesti milli þeirra, sem Jón vann.

Árið 1607 kom út konungsbréf þar sem lagt var fyrir lögmenn að flýta málum og láta Alþingi standa svo lengi að hægt væri að afgreiða mál, en ekki aðeins 1-2 daga eins og virðist hafa tíðkast á seinni hluta lögmannstíðar þeirra Þórðar og Jóns. Tveimur árum seinna kom annað konungsbréf þar sem landsmönnum var bannað að ausa skömmum yfir lögmenn þegar þeir væru að fara um og gegna skyldustörfum sínum.

Jón var settur af árið 1618 vegna misferlis í starfi og tengdist það kvennamálum hans. Um leið missti hann sýsluvöld. Árið 1622 fékk hann þó uppreisn hjá konungi og fékk jafnframt Húnavatnssýslu. 

Hann var sagður gáfumaður og vel að sér í lögum en enginn sérstakur fjáraflamaður. Hann þótti mjög kvensamur, „oft við konur kenndur“, segir Jón Sigurðsson. Hann er sagður hafa eignast að minnsta kosti fjögur börn framhjá konu sinni, sem var Þorbjörg Magnúsdóttir frá Eiðum, Vigfússonar sýslumanns. Þau áttu fimm börn saman og er mikil ætt frá þeim komin.

Heimildir 
 Safn til sögu Íslands. 2. bindi, Kaupmannahöfn 1886.

Lögmenn á Íslandi
Svalbarðsætt
Sýslumenn
Ráðhúsið í Ágsborg

Ráðhúsið í Ágsborg er meðal merkustu ráðhúsa í endurreisnarstíl norðan Alpa.

Saga ráðhússins 
Ráðhúsið í borginni Ágsborg í Þýskalandi var reist 1615-1624 í endurreisnarstíl. Í upphafi átti að gera upp gamla ráðhúsið, sem reist var 1385. Það var orðið of lítið fyrir ríkisþingin sem konungarnir og keisararnir héldu iðulega í borginni. En eftir langar vangaveltur byggingameistara var ákveðið að rífa húsið og reisa nýtt ráðhús í staðinn. Við vígslu hússins 1624 var byggingin eina húsið í heimi með fleiri en sex hæðir. Í því voru þrír stórir salir. Á jarðhæð var Unterer Fletz, á 2. hæð var Oberer Fletz, og þar fyrir ofan var Gullni salurinn (Der Goldene Saal) sem var svo hár að hann náði yfir nokkrar hæðir. Auk þess voru á ýmsum hæðum svokölluð furstaherbergi, sem voru litlir fundarsalir fyrir heldri gesti. Í 30 ára stríðinu hnignaði Ágsborg hratt. Ráðhúsið var ekki síst reist fyrir ríkisþingin sem oft höfðu verið haldin í borginni. En ekki slíkt þing var haldið í Ágsborg eftir að ráðhúsið var fullklárað. Þau voru flutt til Regensburg í Bæjaralandi. Árið 1828 var mikil kauphöll (Börse) reist beint fyrir framan ráðhúsið. Við það missti það mikið af glæsileika sínum, þar sem nýja húsið skyggði svo mjög á það. Í loftárásum 1944 nær gjöreyðilagðist ráðhúsið. Húsið brann út og stóð í stríðslok aðeins múrverkið eftir. Kauphöllin sjálf gjöreyðilagðist. Viðgerðir hófust ekki fyrr en á 6. áratugnum. Þá var kauphöllin rifin og þannig myndaðist torgið fyrir framan ráðhúsið. Árið 1955 fluttu borgarskrifstofur aftur í ráðhúsið. Gullni salurinn var hins vegar ekki tilbúinn fyrr en 1985. Í ráðhúsinu er safn með sögu borgarinnar. Þar er einnig aðstaða fyrir farandsýningar.

Gullni salurinn 

Gullni salurinn í ráðhúsinu þykir vera einn merkasti salur endurreisnartímabilsins í Þýskalandi. Hann er á þriðju hæð ráðhússins og nær yfir nokkrar hæðir. Gólfið er 552 m² að stærð. Veggir og loft voru skreytt með veggmyndum, gullskrauti, fögrum hurðum og ýmsu öðru. Loftið var gert úr hnetuviði. Salurinn var hin mesta gersemi og voru Ágsborgarar ákaflega hreyknir af honum í rúm 300 ár. Þar fóru fram ýmsir merkir atburðir. Árið 1653 fór fram keisarakjör salnum í salnum, er Ferdinand IV var kjörinn keisari þýska ríkisins. Árið 1690 hélt Jósef I mikla veislu í salnum eftir keisarakjör sitt. Frans II keisari heimsótti Ágsborg 1792 og skoðaði þá salinn. Árið 1891 var Otto von Bismarck gestur í salnum er hann var gerður að heiðursborgara í Ágsborg. Árið 1914 var haldin vegleg veisla til heiðurs Lúðvíks III, konungs Bæjaralands. En 1944 var ráðhúsið nær gjöreyðilagt og brann salurinn út. Eingöngu litlir hlutar með veggmyndum björguðust. Það var þó ekki fyrr en eftir 1980 að ákveðið var að endurgera Gullna salinn. Hann var vígður 1985 í tengslum við 2000 ára afmæli borgarinnar.

Heimildir 

 
 

Ágsborg