alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Nicoline Weywadt

Nicoline Marie Elise Weywadt (5. febrúar 1848 – 20. febrúar 1921) var fyrsta konan á Íslandi sem lærði og vann við ljósmyndun. Eftir að hafa lokið námi í Kaupmannahöfn tók hún við rekstri bóndabæjar föður síns á Djúpavogshreppi. Hún byggði sína eigin ljósmyndastofu og vann þar í mörg ár.

Æviágrip
Nicole Marie Elise Weywadt fæddist þann 5. febrúar árið 1848 á Djúpavogi og var næstelst 14 barna Niels Peters Emils Weywadt (1814–1883), forstöðumanns hjá versluninni Ørum & Wulff, og eiginkonu hans, Sophie Brochdorf (1826–1902). Árið 1880 flutti fjölskyldan í hús sem Niels Weywadt hafði byggt á Teigarhorni.

Nicoline Weywadt lærði ljósmyndun og steindafræði í Kaupmannahöfn, útskrifaðist árið 1872 og varð fyrsta íslenska konan sem lagði fyrir sig ljósmyndun. Þegar hún sneri heim til Íslands stofnaði hún ljósmyndastofu á Djúpavogi, þá fyrstu í austurhluta Íslands. Eftir að faðir hennar lést árið 1883 tók Nicoline yfir rekstur Teigarhornsbæjarins og setti þar upp vinnustofu fyrir ljósmyndunarstörf sín. Nicoline vann alls við ljósmyndun í um 30 ár. Hún tók bæði mannamyndir og landslagsmyndir og seldi einnig skrautsteina. Hún þjálfaði systurdóttur sína, Hansínu Regínu Björnsdóttur (1884–1973), sem aðstoðarmann sinn. Árið 1888 fór Nicoline aftur til Kaupmannahöfnar til að öðlast reynslu í ljósmyndun með þurrplötum. Í kringum árið 1903 eftirlét hún Hansínu, sem hafði útskrifast úr ljósmyndun í Kaupmannahöfn árið 1902, stjórn á ljósmyndastofunni.

Nicoline Weywadt lést þann 20. febrúar árið 1921. Hún er jörðuð í Hálskirkjugarði.

Tilvísanir

Íslenskir ljósmyndarar
Stabat Mater

Stabat Mater er kristinn sálmur frá 13. öld, saminn til dýrðar Maríu mey og endurspeglar raunir hennar við krossfestingu sonar hennar Jesú Krists. Höfundur sálmsins er ókunnur en talið er að hann hafi annað hvort verið fransiskumunkurinn Jacopone da Todi eða Innósentíus 3. páfi. Sálmurinn er á latínu og er heiti hans tekið úr fyrstu ljóðlínunni, Stabat Mater dolorosa sem útleggst Hin sorgmædda móðir stóð.

Fjölmörg vestræn tónskáld hafa samið tónverk við Stabat Mater. Þeirra á meðal eru Palestrina, Vivaldi, Domenico, Alessandro Scarlatti, Pergolesi, Joseph Haydn, Giuseppe Tartini, Gioachino Rossini, Antonín Dvořák, Verdi, Karol Szymanowski, Poulenc og Arvo Pärt.

Sálmurinn er til í þremur íslenskum þýðingum eftir Stefán Ólafsson í Vallanesi, Gísla Brynjúlfsson og Matthías Jochumsson.
Sálmar
Pietà

Pietà (ít. samúð, meðaumkun) er heiti sem haft er um myndir, líkneski eða höggmyndir af Maríu mey með lík sonar síns Jesú Krists í kjöltu sér.

Brot af mynd af Maríu með Jesúbarnið sem varðveitt er í Íslensku teiknibókinni eru hugsanlega leifar af Pietà-mynd.

Höggmyndalist
Reuven Rivlin

Reuven „Ruvi“ Rivlin (f. 9. september 1939) er ísraelskur stjórnmálamaður og lögfræðingur sem var tíundi forseti Ísraels. Hann er meðlimur í Likud-bandalaginu og var forseti frá árinu 2014 til ársins 2021. Rivlin var samgöngumálaráðherra frá 2001 til 2003 og var síðan forseti Knesset-þingsins frá 2003 til 2006 og aftur frá 2009 til 2013.

Rivlin hefur talað fyrir því að Palestínumenn á Vesturbakkanum og Gasaströndinni fái full ísraelsk ríkisborgararéttindi í stækkuðu Ísraelsríki. Rivlin er ötull stuðningsmaður réttinda minnihlutahópa, sér í lagi arabískra Ísraela. Hann styður eins ríkis lausn á landamæradeilum Ísraels og Palestínu. Rivlin talar arabísku reiprennandi.

Tilvísanir

Forsetar Ísraels
Somerville College

Somerville College er háskóli í Oxford. Hann er hluti Oxford-háskólans, og var stofnaður árið 1879 sem Somerville Hall. Í dag starfa um 260 manns við skólann og nemendur eru 600.

Meðal þeirra sem lært hafa við skólann eru Margaret Thatcher, Svava Jakobsdóttir, Indira Gandhi, Iris Murdoch, Philippa Foot og Margaret Clunies Ross. Þar kenndu líka G.E.M. Anscombe og Alan Hollinghurst.

Stofnað 1879
Oxford
Háskólar á Bretlandi
Femínismi
Montsoreau

Montsoreau er bær í Mið-Frakklandi. Hún liggur um það bil 250 km fyrir sunnan París. Montsoreau er höfuðstaður sýslunnar Maine-et-Loire, Anjou. Borgin liggur við ána Leiru.

Árið 2015 voru íbúar bæjarins 447 manns.

Gallerí 

Bæir í Frakklandi
Borgir í Frakklandi
Hvalfjarðargangan

Hvalfjarðargangan var haldin af Samtökum hernámsandstæðinga dagana 23. og 24. júní árið 1962 á Jónsmessu. Tilefnið var að mótmæla áformum um byggingu kafbátastöðvar í Hvalfirði, sem þá var talsvert í umræðunni.

Aðdragandi og skipulag
Tvö fyrri sumur höfðu Samtök hernaðarandstæðinga staðið fyrir Keflavíkurgöngum til að mótmæla veru Bandaríkjahers á Keflavíkurflugvelli. Árið 1961 tók Bandaríkjafloti við rekstri Keflavíkurstöðvarinnar af flughernum og hóf þegar að undirbúa aukin hernaðarumsvif. Voru meðal annars uppi hugmyndir um að koma upp meginkafbátastöð hersins á Norður-Atlantshafi í Hvalfirði. Töldu stjórnendur samtakanna því rétt að beina kastljósinu að þeim áformum með sérstakri göngu.

Lagt var af stað frá Hvítanesi við austanverðan Hvalfjörð og var staðarvalið talið táknrænt, enda hefði bærinn þar farið í eyði við hernám Breta í heimsstyrjöldinni. Um 200 manns hófu göngu og flutti Guðmundur Böðvarsson skáld ávarp í upphafi. Þar sem gönguleiðin var 60 kílómetrar var henni skipt upp í tvennt. Tjaldbúðum var slegið upp á Kjalarnesi og haldin kvöldvaka.

Daginn eftir var gengið til Reykjavíkur og fjölgaði jafnt og þétt á leiðinni. Í göngulok var haldinn útifundur við Miðbæjarskólann þar sem Jóhannes úr Kötlum og Sverrir Bergmann fluttu ávörp en Þóroddur Guðmundsson var fundarstjóri. Til nokkurra stympinga kom á fundinum milli göngufólks og andstæðinga þeirra úr hópi Heimdellinga.

Tilvísanir 

Íslensk grasrótarstjórnmál
Aðgerðastefna
Mótmæli á Íslandi
1962
Ártún

Ártún var býli austan við Elliðaár í Reykjavík. Hverfið Ártúnsholt dregur nafn sitt af bæjarheitinu. Nafnið hefur jöfnum höndum verið notað í eintölu og fleirtölu. Bæjarstæði Ártúns er á háum hól vestan undir Ártúnsbrekkunni.

Saga

Fyrst er getið um Ártún í máldaga frá 1379 og var býlið þá í kirkjueign. Í máldagabók frá lokum 14. aldar kemur fyrir heitið Árland neðra og má ætla af samhengi að það eigi við Ártún. Bærin komst í konungseign við siðaskipti. Jörðin var seld árið 1838 og hélst í einkaeign til ársins 1906 þegar Reykjavíkurbær eignaðist hana. Kaup bæjarins tengdust áformum um gerð vatnsveitu og síðar var Elliðaárstöð reist í landi Ártúns. Árið 1929 voru jarðirnar Ártún og Árbær lagðar undir lögsagnarumdæmi Reykjavíkur.

Þjóðleiðin frá Reykjavík lá um Ártún og var þar löngum rekin greiðasala, en bærinn komst úr alfaraleið þegar Elliðaárnar voru brúaðar árið 1883. Kunnastur ábúenda í Ártúni var Eiríkur á Brúnum, einn fyrsti íslenski mormóninn.

Heimildir
 
 Byggðakönnun, Borgarhluti 7, Árbær
Saga Reykjavíkur
Samtök um friðaruppeldi

Samtök um friðaruppeldi voru félagasamtök sem stofnuð voru í Norræna húsinu þann 28. janúar árið 1984. Markmið þeirra var að vinna að heimsfriði og afvopnun.

Stofnun og starfsemi
Hugmyndafræði samtakanna var sótt til Noregs og voru norskir fyrirlesarar og listamenn í aðalhlutverki á stofnfundinum. Um 200 manns sóttu fundinn og var þriggja manna ársnefnd kjörin. Hana skipuðu Sólveig Georgsdóttir, Nína Baldvinsdóttir og Gunnar Karlsson. 

Samtökin voru meðal aðstandenda Friðarpáska í apríl 1984 og Þorláksmessugöngu þetta sama ár. Í janúar 1986 héldu samtökin ársfund sinn í Árnagarði. Virðast þau þó hafa lognast útaf fljótlega í kjölfarið.

Gagnrýni í Staksteinum
Morgunblaðið flutti ekki fréttir af stofnun samtakanna, en gerði þau að umtalsefni í dálknum Staksteinum skömmu síðar. Sagði þar að Samtök herstöðvaandstæðinga, Alþýðubandalagið og fleiri öfl ynnu að því að Ísland væri óvarið. Málflutningur þessi hefði náð eyrum margra innan prestastéttarinnar. Nú væru hins vegar komin fram samtök „sem eiga að koma kenningum af þessu tagi á framfæri í uppeldisstofnunum, það er að segja á dagvistarheimilum og í skólum þar sem börn standa berskjölduð frammi fyrir kennununum. Þessi innræting sem nú á að fara að beita í skólum með skipulegum hætti er kennd við friðaruppeldi“.

Gerði pistlahöfundur Morgunblaðsins mikið úr stöðu Gunnars Karlssonar innan samtakanna en um þessar mundir stóð hið svokallaða söguskammdegi sem hæst. Í því var hart deilt um sögukennslu í grunnskólum og kennslubækur Gunnars fyrir það skólastig.

Tilvísanir 

Íslensk grasrótarstjórnmál
Íslensk friðarsamtök
Virginia Beach

Virginia Beach er fjölmennasta borg Virginíu í Bandaríkjunum. Íbúar voru um 450.000 árið 2017.
Borgin stendur við Chesapeake-flóa við Atlantshafsströndina. Hún er vinsæll sumarleyfisstaður. Þar eru spilavíti og skemmtigarðar. Brimbretta- og strandfótboltamót eru meðal annars haldin árlega.

Heimild

 

Borgir í Virginíu
Richmond

Richmond er höfuðborg Virginíu í Bandaríkjunum. Íbúar eru tæpir 230.000 (2017).
Borgin var stofnuð árið 1737 og er um 160 km suður af Washington D.C.. Hún stendur við James-fljót. Laga-, ríkis og bankastofnanir eru mikilvægar borginni.

Heimild

 

Borgir í Virginíu
Calico Jack

John Rackham (26. desember 1682 – 18. nóvember 1720), þekktari undir viðurnefninu Calico Jack, var enskur sjóræningi á 18 öld. Calico nafnið er fengið úr Calico-fötunum sem hann var í og Jack er gælunafn fyrir John.

Enskir sjóræningjar
Actinidia farinosa

Actinidia farinosa er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína (norðvestur Guangxi.).

Tilvísanir

Kívífléttur
Actinidia fasciculoides

Actinidia fasciculoides er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína (Guangxi og Yunnan.).

Tilvísanir

Kívífléttur
Actinidia fortunatii

Actinidia fortunatii er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína (Guangdong, Guangxi, Guizhou og Hunan.).

Tilvísanir

Kívífléttur
Actinidia fulvicoma

Actinidia fulvicoma er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína ( Fujian, Guangdong, Guangxi, Guizhou, Hunan, S Jiangxi og Yunnan.).

Tilvísanir

Kívífléttur
Actinidia glaucocallosa

Actinidia glaucocallosa er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína (Yunnan.).

Tilvísanir

Kívífléttur
Actinidia hemsleyana

Actinidia hemsleyana er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína.

Tilvísanir

Kívífléttur
Váli

Váli eða Áli er ás í norrænni goðafræði. Hann er sonur Óðins og Rindar og er getinn eftir víg Baldurs til þess að hefna hans með því að drepa Höð. Váli uppfyllir þetta hlutverk og drepur Höð þegar hann er aðeins eins dags gamall. Váli er síðan einn af fáum guðum sem lifa af ragnarök og taka þátt í að endurbyggja heiminn eftir að logar Surts slokkna.

Váli er einnig nafn á syni Loka sem talað er um í Gylfaginningu. Ýmist er talið að sá Váli sé önnur persóna með sama nafni eða að hér hafi verið gerð mistök og að þeir séu í raun sama persónan.

Ritaðar heimildir um Vála
Í kvæðinu Baldurs draumum spyr Óðinn völvu eina hver muni hefna Baldurs eftir víg hans með því að drepa Höð. Völvan svarar því að Rindur muni fæða Vála og að Váli muni síðan hvorki þvo sér né skera hár sér fyrr en hann hefur drepið „Baldurs andskota“; þ.e. Höð. Váli muni síðan ná þessu markmiði og drepa Höð þegar hann er aðeins eins dags gamall:

Í Völuspá birtist svipað erindi sem segir frá fæðingu Vála og því hvernig hann drepur Höð:

Frásögn Völuspár er áþekk því sem kemur fram í Baldurs draumum, en í Völuspá er því bætt við að Váli hefni Baldurs enn frekar með því að taka þátt í fjötrun Loka, sem ginnti Höð til að vega Baldur.

Í upptalningu á ásunum í Gylfaginningu er Váli nefndur á nafn. Þar segir um hann: „Áli eða Váli heitir einn, sonr Óðins ok Rindar. Hann er djarfr í orrostum ok mjök happskeytr.“ Ekki er minnst aftur á Vála í Gylfaginningu fyrr en eftir lýsinguna á ragnarökum, en þar er tekið fram að Váli sé meðal hinna fáu sem lifa þau af. Váli er nefndur ásamt bróður sínum, Víðari, og vísað er í kvæði úr Vafþrúðnismálum sem greinir frá því að þeir bræðurnir muni reisa ný vé goðanna eftir að logar Surts slokkna.

Í frásögn Gylfaginningar af vígum Baldurs er ekki sérstaklega drepið á því að Váli drepi Höð í hefndarskyni fyrir Baldur og ásinn Váli leikur jafnframt ekkert hlutverk í fjötrun Loka. Persóna að nafni Váli birtist í þeirri frásögn, en er þar sonur Loka en ekki Óðins. Æsirnir breyta Vála Lokasyni í úlf, láta hann rífa á hol annan son Loka, Narfa, og binda Loka síðan með þörmum Narfa. Hugsanlegt er að Váli í þessari sögu hafi upphaflega verið ásinn Váli en að Snorri Sturluson eða heimildarmaður hans hafi talið hann vera aðra persónu fyrir misskilning.

Í Skáldskaparmálum birtist listi af skáldskaparkenningum fyrir Vála. Þar stendur um hann: „Hvernig skal kenna Vála? Svá, at kalla hann son Óðins ok Rindar, stjúpson Friggjar, bróður ásanna, hefniás Baldrs, dólg Haðar ok bana hans, byggvanda föðurtófta.“

Nokkrum heimildum kemur saman um að Óðinn hafi nauðgað Rindi til þess að geta Vála og láta hann hefna Baldurs. Í kvæðinu Sigurðardrápu eftir Kormák Ögundarson er vikið að því að Óðinn hafi beitt galdrarúnum til þess að ginna Rindi til samfara við sig. Ýtarlegri frásögn af getnaði Vála birtist í Gesta Danorum, en þar er greint frá því að Óðinn bregði sér í kvenmannslíki og gerist læknir prinsessunar Rindar, dóttur konungs Rútena (Rússa). Hann fær konunginn til að binda Rindi niður í lækningaskyni og nauðgar henni síðan. Með nauðguninni er Váli getinn og dagsgamall er hann látinn hefna Baldurs.

Tilvísanir

Æsir
Zuzana Čaputová

Zuzana Čaputová (f. 21. júní 1973) er slóvakískur stjórnmálamaður, lögfræðingur og aðgerðasinni sem er núverandi forseti Slóvakíu. Hún var kjörin forseti í mars árið 2019 og tók við embættinu þann 15. júní sama ár. Čaputová er fyrsti kvenforseti Slóvakíu og auk þess yngsti forseti í sögu landsins. 

Čaputová varð þjóðþekkt í Slóvakíu fyrir störf sín sem umhverfislögfræðingur. Hún leiddi tíu ára baráttu gegn því að ríkisstjórn Slóvakíu leyfði byggingu nýrra urðunarstaða nálægt heimabæ hennar, Pezinok. Umhverfissinnar færðu rök fyrir því að urðunarstaðurinn myndi hafa neikvæð áhrif á heilsu borgarbúa með því að menga jörð, loft og vatn í kringum borgina. Čaputová og bandamenn hennar unnu baráttuna árið 2013 þegar hæstiréttur Slóvakíu úrskurðaði að gerð urðunarstaðsins stæðist ekki lög. Čaputová vann Goldman-umhverfisverðlaunin árið 2016 fyrir að leiða baráttuna gegn urðunarstaðnum.

Čaputová ákvað að bjóða sig fram til forseta Slóvakíu eftir að blaðamaðurinn Ján Kuciak var myrtur ásamt konu sinni á heimili sínu árið 2018. Lögreglan í Slóvakíu ályktaði að Kuciak hefði verið myrtur vegna rannsóknarblaðamennsku sinnar á tengslum stjórnmálamanna við skipulagða glæpastarfsemi. Čaputová lagði áherslu á baráttu gegn spillingu og talaði einnig fyrir réttindum aldraðra og minnihlutahópa, umhverfisvernd og umbótum á réttarkerfinu til að færa völd lögreglu og dómstóla burt frá stjórnmálamönnum

Čaputová vann sigur í annarri umferð slóvakísku forsetakosninganna þann 30. mars árið 2019 með 58,38% atkvæða á móti Maroš Šefčovič, framkvæmdastjóra orkumála hjá Evrópusambandinu.

Tilvísanir

Forsetar Slóvakíu
Actinidia chinensis

Actinidia chinensis er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína (Anhui, Chongqing, Fujian, Gansu, Guangdong, Guangxi, Guizhou, Henan, Hubei, Hunan, Jiangsu, Jiangxi, Shaanxi, Sichuan, Taiwan, Yunnan, Zhejiang.).

Hún skiftist í eftirfarandi afbrigði samkvæmt Flora of China:
A. c. var. chinensis
A. c. var. deliciosa - Kívíflétta. Hún var áður talin sjálfstæð tegund; Actinidia deliciosa (A.Chev.) A.Chev.
A. c. var. setosa

Tilvísanir

Ber
Kívífléttur
Kívíflétta

Kívíflétta (fræðiheiti: Actinidia chinensis deliciosa) er klifurrunni í ættinni Actinidiaceae. Hún er einlend í Kína (Chongqing, Gansu, Guangxi, Guizhou, Henan, Hubei, Hunan, Jiangxi, Shaanxi, Sichuan, Yunnan), en ræktuð víða annarsstaðar. Þetta er sú undirtegund sem er ræktuð og er kölluð Kíví í almennu tali.

Tilvísanir

Ber
Kívífléttur
Álfheimur

Álfheimur í norrænni goðafræði er sá staður þar sem Ljósálfar búa. Snorra-Edda talar um að tvenns konar álfar finnist í forn norrænni heimsmynd, Ljósálfar og Dökkálfar. Dökkálfar búa í jörðu og eru ólíkir Ljósálfum í útliti og hafa enn ólíkara innræti. Ljósálfar eru fegri en sólin sýnum og hafa göfugt innræti, Dökkálfar eru svartir sem bik en innræti þeirra óþekkt.

Staðir í norrænni goðafræði
Gymir

Gymir er jötunn í norænni goðafræði, hann á konu af bergrisaætt sem heitir Aurboða. Fáar heimildir eru til um uppruna Gymis og Aurboðu sjálfra, en dóttir þeirra jötunynjan Gerður þótti öllum konum fríðust, sú varð á endanum eiginkona Freys. Þau áttu einnig son sem hét Beli, en sá endaði með að vera drepinn af Frey.

Í byrjun Lokasennu og í Skáldskaparmálum er Gymir annað nafn á Ægi.

Tilvísanir

Jötnar
Lichfield

Lichfield er borg og sókn í Staffordshire í Englandi. Borgin liggur um það bil 26 km norðan við Birmingham, 14 km frá Walsall og 21 km frá Burton upon Trent. Árið 2011 voru íbúar borgarinnar 32.219 en íbúar sveitarfélagsins voru 100.700.

Miðaldadómkirkja með þremur turnspírum einkennir borgina. Samuel Johnson, höfundur fyrstu ensku orðabókarinnar, fæddist í borginni. Sögu Lichfield má rekja til ársins 669, þegar Chad af Mersíu stofnaði sókn á svæðinu. Sóknin varð kirkulegi miðpunktur Mersíu. Árið 2009 fannst Staffordskírissjóðurinn, stærsti sjóður engilsaxneskra gull- og silfurgripa sem fundist hefur, nálægt borginni.

Þróun borgarinnar hélt áfram á 12. öld. Roger de Clinton víggirti dómkirkjuna og dróg upp götuskipulag að miðbænum sem lifir af ennþá daginn í dag. Blómaskeið Lichfield var á 18. öld þegar hún varð vinsæll áningarstaður meðal vagnstjóra. Á þessum tíma blómstraði menning í borginni, en þar bjuggu fræðimenn svo sem Samuel Johnson, David Garrick, Erasmus Darwin og Anna Seward. Í orðum Johnsons var Lichfield „borg heimspekinga“.

Heimild 
 

Borgir á Englandi
Borgir á Bretlandi
Hereford

Hereford er borg og sókn í Herefordshire í Englandi. Borgin liggur við ána Wye, um það bil 26 km austan við landamæri Wales, 24 km suðvestan við Worcester og 37 km norðvestan við Gloucester. Íbúar Hereford voru 58.896 árið 2016 og er borgin því stærsta þéttbýlið í Herefordshire.

Nafnið Hereford mætti snara yfir á íslensku sem „Hervað“; það er að segja staður þar sem hermenn fóru yfir ána Wye. Á velsku heitir borgin Henffordd, sem þýðir „gamli vegurinn“. Velska heitið er líklega tilvísun í forna rómverska byggð sem lá í nágrenninu. Sögulega var stór hluti Herefordshire-búa velskumælandi, sem lýsir sér vel í mörgum velskum örheitum á svæðinu. 

Ríkharður 1. Englandskonungur fellst á stofnskrá fyrir Hereford árið 1189. Í henni er borginni lýst sem „Hereford í Wales“. Þó Hereford sé ævaforn borg var hún ekki opinberlega viðurkennd sem slík fyrir árið október 2000.

Í dag er Hereford mikilvæg miðstöð verslunar fyrir sveitina sem liggur þar í kring. Meðal landbúnaðarvara frá Hereford eru síder, bjór, leðurvörur, nikkel, alifuglar og nautgripir (þar á meðal frægi Hereford-nautgripurinn).

Heimild 
 

Borgir á Englandi
Borgir á Bretlandi
Ripon

Ripon er borg í sveitarfélaginu Harrogate í Yorkshire í Englandi. Borgin liggur við mót tveggja þveráa Ure-ár: Laver og Skell. Borgin er hvað þekktust fyrir dómkirkjuna, sem er helsta kennileiti borgarinnar. Þar er jafnframt frægur skeiðvöllur og markaður. Sögu borgarinnar má rekja yfir 1.300 ár aftur í tímann.

Borgin var stofnuð sem Inhrypum af Vilfreði heilögum á tíma konungsríkisins Norðymbralands. Á þeim tíma naut borgin mikilvægis í Bretlandseyjum sem miðstöð kirkjunnar. Ripon var um skeið undir stjórn Víkinga og lenti síðar undir stjórn Normanna. Nokkur uppbygging var í Ripon á tíma Plantagenetættarinnar, sem gerði borgina að miðstöð ullar- og klæðaframleiðslu. Iðnaður óx nokkuð í borginni á 16. og 17. öld, en borgin varð ekki mikið fyrir áhrifum iðnbytlingarinnar.

Ripon er þriðja smæsta borg Englands eftir íbúafjölda. Árið 2011 voru íbúar hennar 16.702. Hún liggur 18 km suðvestan við Thirsk, 26 km sunnan við Northallerton og 19 km norðan við Harrogate.

Heimild 
 

Borgir á Englandi
Borgir á Bretlandi
Badmintonspaði

Badmintonspaði er fylgihlutur í íþróttinni badminton sem notaður er til að slá svokallaða flugu milli nets á velli.

Spaðarnir eru oftast búnir til úr samsettum kolefnatrefjum en einnig úr stáli eða áli. Áður fyrr var notaður viður. Í badmintonspöðum er net og á handfanginu grip. Netið er oft úr nylon.

Badminton
Salford

Salford er borg á stórborgarsvæði Manchester í Englandi. Salford liggur um það bil 1.6 km austan við miðborg Manchester, við ána Irwell. Áin myndar hluta af borgarmörkunum við Manchester. Árið 2011 voru íbúar Salford 103.886 manns, en íbúar sveitarfélagsins voru 233.933.

Salford var áður í Lancashire. Ranulf de Blondeville féllst á stofnskrá fyrir borgina árið 1230. Þetta gerði að það verkum að borgin naut virtari menningarlegrar og viðskiptalegrar stöðu en nágrannaborg þess. Við iðnbyltinguna á 18. og 19. öld sneri þessi staða við.

Þrátt fyrir þetta var Salford samt mikilvæg miðstöð bómullar- og silkisvinnslu og höfn á 18. og 19. öld, enda borgin liggur við skurð sem nær frá Manchester til Írlandshafs. Iðnaði hnignaði á 20. öld og atvinnulífið í borginni hrundi. Í dag er Salford borg andstæðna: rík hverfi svo sem Salford Quays liggja beint að nokkrum fátækustu og hættulegustu hverfunum á Bretlandi.

Háskólinn í Salford er með aðsetur í borginni. Breska ríkisútvarpið BBC og sjónvarpsstöðin ITV eru með skrifstofur í borginni.

Heimild 
 

Borgir á Englandi
Borgir á Bretlandi
Actinidia faveolata

Actinidia faveolata er útdauð tegund af kívífléttum sem fundist hefur í jarðlögum Síberíu og Evrópu.

Tilvísanir

Kívífléttur
Útdauðar tegundir
Actinidia oregonensis

Actinidia oregonensis er útdauð tegund af kívífléttum sem fundist hefur í jarðlögum í Óregon.

Tilvísanir

Kívífléttur
Útdauðar tegundir
Actinidia henryi

Actinidia henryi er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína (Guangdong, Guangxi, Guizhou, Hunan og Yunnan).

Tilvísanir

Kívífléttur
Actinidia hubeiensis

Actinidia hubeiensis er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína (Hubei).

Tilvísanir

Kívífléttur
Actinidia holotricha

Actinidia holotricha er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína (Yunnan).

Tilvísanir

Kívífléttur
Actinidia indochinensis

Actinidia indochinensis er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er ættuð frá Kína (Fujian, Guangdong, Guangxi, Yunnan) og norður Víetnam.

Tilvísanir

Kívífléttur
Actinidia latifolia

Actinidia latifolia er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er ættuð frá Kína (Anhui, Fujian, Guangdong, Guangxi, Guizhou, Hainan, Hunan, Jiangxi, Sichuan, Taiwan, Yunnan, Zhejiang) og Kambódíu, Laos, Malaysia, Thailand, Víetnam.

Tilvísanir

Kívífléttur
Actinidia lanceolata

Actinidia lanceolata er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er ættuð frá Kína (Anhui, Fujian, Guangdong, Hunan, Jiangsu, Jiangxi, Zhejiang).

Tilvísanir

Kívífléttur
Actinidia liangguangensis

Actinidia liangguangensis er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er ættuð frá Kína (Guangdong, Guangxi, Hunan).

Tilvísanir

Kívífléttur
Actinidia lijiangensis

Actinidia lijiangensis er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er ættuð frá Kína (Guangxi).

Tilvísanir

Kívífléttur
Actinidia linguiensis

Actinidia linguiensis er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er ættuð frá Kína (Guangxi).

Tilvísanir

Kívífléttur
Actinidia longicarpa

Actinidia longicarpa er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er ættuð frá Kína (Guangxi).

Tilvísanir

Kívífléttur
Actinidia macrosperma

Actinidia macrosperma er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er ættuð frá Kína (Anhui, Guangdong, Hubei, Jiangsu, Jiangxi, Zhejiang.).

Tilvísanir

Kívífléttur
Actinidia melliana

Actinidia melliana er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er ættuð frá Kína (Guangdong, Guangxi, Hainan, Hunan, Jiangxi.).

Tilvísanir

Kívífléttur
Actinidia obovata

Actinidia obovata er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er ættuð frá Kína (Guizhou og Yunnan.).

Tilvísanir

Kívífléttur
Actinidia persicina

Actinidia persicina er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er ættuð frá Kína (Guangxi.).

Tilvísanir

Kívífléttur
Actinidia rongshuiensis

Actinidia rongshuiensis er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína (Guangxi.).

Tilvísanir

Kívífléttur
Actinidia rubricaulis

Actinidia rubricaulis er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er ættuð frá Kína (Chongqing, NW Guangxi, Guizhou, Hubei, Hunan, Sichuan, Yunnan.) og Taílandi.

Tilvísanir

Kívífléttur