alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Utanríkisráðuneyti Íslands

Utanríkisráðuneyti Íslands eða Utanríkisráðuneytið er eitt af 8 ráðuneytum Stjórnarráðs Íslands. Æðsti yfirmaður er utanríkisráðherra og æðsti embættismaður þess er ráðuneytisstjóri.

Samkvæmt forsetaúrskurði um skiptingu stjórnarmálefna milli ráðuneyti í Stjórnarráði Íslands fer ráðuneytið með þau mál er varða:

 Skipti forseta Íslands og annarra þjóðhöfðingja.
 Sendiráð, fastanefndir og ræðisskrifstofur Íslands erlendis.
 Sendiráð og ræðisskrifstofur erlendra ríkja á Íslandi.
 Skipti við erlend ríki, þ.m.t. norræna samvinnu.
 Réttindi Íslendinga og íslenska hagsmuni erlendis.
 Samninga við önnur ríki og gerð þeirra og framkvæmd tiltekinna samninga, sbr. m.a. lög nr. 90/1994, 57/2000, 93/2008 og 58/2010.
 Aðild Íslands að alþjóðlegum samtökum, stofnunum, ráðstefnum og fundum, er varða opinbera hagsmuni og eigi ber undir annað ráðuneyti samkvæmt ákvæðum þessa úrskurðar eða eðli máls. Friðhelgi og forréttindi alþjóðastofnana.
 Diplómatísk vegabréf, þjónustuvegabréf og áritun vegabréfa.
 Kynningu Íslands og íslenskra efna með öðrum þjóðum, nema slík mál séu lögð til annars ráðuneytis.

 Íslandsstofu.
 Varnarmál, aðild að Atlantshafsbandalaginu (NATO), varnarsamning Íslands og Bandaríkjanna, samskipti og samstarf við erlend ríki, hermálayfirvöld og alþjóðastofnanir á sviði öryggis- og varnarmála, varnarsvæði, öryggissvæðið á Keflavíkurflugvelli og önnur öryggissvæði, þ.m.t. skipulags- og mannvirkjamál, rekstur mannvirkja og eigna Atlantshafsbandalagsins á Íslandi, þ.m.t. íslenska ratsjár- og loftvarnakerfið (IADS).
 Útflutningsverslun.
 Undirbúning og framkvæmd viðskiptasamninga.
 Skipti Íslands við alþjóðleg viðskiptasamtök.
 Vörusýningar erlendis.
 Þróunarsamvinnu, friðargæslu og neyðarhjálp.
 Þróunarsamvinnustofnun Íslands.
 Hafréttarmál.

Sjá einnig

 Utanríkisráðherra Íslands

Tilvísanir

Tenglar

 Utanríkisráðuneyti Íslands

Íslensk ráðuneyti
Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands

Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands eða Efnahags- og viðskiptaráðuneytið var eitt af ráðuneytum Stjórnarráðs Íslands frá árinu 2009 til 2012. Æðsti yfirmaður var Efnahags- og viðskiptaráðherra og æðsti embættismaður þess var ráðuneytisstjóri.

Saga 
Efnahags- og viðskiptaráðuneytið var formlega stofnað 1. október 2009 en Gylfi Magnússon hafði starfað sem Efnahags- og viðskiptaráðherra frá 1. febrúar sama ár. Sameiningu viðskipta- og efnahagsmála kom í kjölfar efnahagshrunsins á Íslandi 2008 þar sem erlendir sérfræðingar á borð við Kaarlo Jännäri ráðlögðu stjórnvöldum að stofna sér ráðuneyti um þessa tvo málaflokka til að vinna úrbætur á íslensku fjármálaeftirliti. 

Áður hafði viðskiptaráðuneyti starfað frá 1939 en efnahagsmálum hafði verið dreift á ýmis ráðuneyti. Ein af afleiðingum sameiningar var sú að Fjármálaeftirlitið og Seðlabanki Íslands heyrðu fyrst undir sama ráðuneytið sem átti að gera ráðamönnum kleift á að hafa betri yfirsýn yfir efnahagslífið í stað þess að það væri klofið milli mismunandi aðila. Á meðan að ráðuneytið starfaði sá það um endurskoðun regulverks og aðhalds með fjármálastarfsemi, losun gjaldeyrishafta og Icesave-deiluna. Einnig sá ráðuneytið um efnahagsáætlun Íslands og Alþjóðagjaldeyrissjóðsins þar til hún lauk 26. ágúst 2011.

Störf 
Samkvæmt reglugerð um Stjórnarráð Íslands fór ráðuneytið með þau mál er varða:

 Verslun og viðskipti með vöru og þjónustu, aðra en útflutningsverslun.
 Fjármálamarkað. Vátryggingar og vátryggingastarfsemi.
 Vexti og verðtryggingu.
 Fjárfestingar erlendra aðila. Gjaldeyri.
 Samkeppnismál og óréttmæta viðskiptahætti.
 Hlutafélög, einkahlutafélög, samvinnufélög og önnur félög og sjálfseignarstofnanir, sem stunda atvinnurekstur, þó ekki skráningu þeirra. Firmu.
 Endurreisnar- og þróunarbanka Evrópu (EBRD).

 Fasteignakaup og sölu fasteigna, fyrirtækja og skipa.
 Hugverkaréttindi á sviði iðnaðar, m.a. einkaleyfi, vörumerki og hönnun.
 Seðlabanka Íslands og Alþjóðagjaldeyrissjóðinn (IMF).
 Hagstjórn almennt.
 Mat á þróun og horfum í efnahagsmálum.
 Hagstofu Íslands.
 Endurskoðendur og framkvæmd bókhalds- og ársreikningalaga.

Sjá einnig

 Efnahags- og viðskiptaráðherra Íslands

Tilvísanir

Tenglar

 Heimasíða Efnahags- og viðskiptaráðuneytis Íslands 

Íslensk ráðuneyti
Þarmagerlar

Þarmagerlar (latína Enterobacteriaceae) er fremur stór ætt baktería sem inniheldur meðal annarra sýkla á borð við Salmonella enterica og Escherichia coli.

Helstu einkenni
Þarmagerlar eru staflaga bakteríur, gjarnan 1-5 μm að lengd. Líkt og allir próteógerlar eru þeir Gram-neikvæðir. Þeir eru valfrjálst loftsæknir og gerja sykrur með myndun mjólkursýru við loftfirrðar aðstæður. Flestar tegundir eru kvikar.

Heimildir 

Gerlar
Höttur

Íþróttafélagið Höttur er íslenskt íþróttafélag sem er staðsett á Egilsstöðum.
Félagið keppir í knattspyrnu, körfubolta og hópfimleikum. Knattspyrna hefur verið aðal íþróttin hjá Hetti frá því að félagið var stofnað árið 1974 og hafa fjölmargar íþróttir verið teknar í iðkun hjá þessu unga Íþróttafélagi. Körfuknattleiksliðið er heldur betur að gera það gott en þeir munu að spila í deild þeirra bestu, aftur eftir að hafa fallið úr henni eftir stutta dvöl.

Knattspyrna
Eins og áður segir er og hefur knattspyrna alltaf verið aðalíþróttin hjá Hetti þó svo að karfan sé að gera sig tilbúin að taka við því kefli, hefur knattspyrnan alltaf verið til staðar og verið í Íslandsmótinu. Höttur hefur einu sinni komist upp í Inkasso deildina (þá 1.deild) og gerðist það árið 2012.

Leikmannahópur 2019 
 Aleksandar Marinkovic
 Arnar Eide Garðarsson
 Aron Sigurvinsson
 Brynjar Árnason
 Brynjar Þorri Magnússon
 Emil Smári Guðjónsson
 Guðjón Ernir Hrafnkellsson
 Gísli Björn Helgason
 Halldór Bjarki Guðmundsson
 Heiðar Logi Jónsson
 Ignacio Gonzalez Martinez
 Ivan Antolek
 Ivan Bubalo
 Jakob Jóel Þórarinsson
 Knut Erik Myklebust
 Kristófer Einarsson
 Marteinn Gauti Kárason
 Petar Mudresa
 Rúnar Freyr Þórhallsson
 Sigurður Orri Magnússon
 Steinar Aron Magnússon
 Sæbjörn Guðlaugsson
 Valdimar Brimir Hilmarsson

Körfuknattleikur

Höttur spilar í Úrvalsdeild karla. Heimavöllur þeirra er MVA-Höllinn.

Leikmannahópur 2020-21 
 Viðar Örn Hafsteinsson Aðalþjálfari 
 Dino Stipcic #4 
 Juan Luis Navarro #5
 Michael Mallory #7
 Bryan Alberts #8
 Sigmar Hákonarson #9
 Hreinn Gunnar Birgisson #10
 Eysteinn Bjarni Ævarsson #11
 Brynjar Snær Grétarsson #12
 David Guardia Ramos #13
 Bóas Jakobsson #14
 Sigurður Gunnar Þorsteinsson #15
 Matej Karlovic #77

Tilvísanir 

Íslensk knattspyrnufélög
Íslensk körfuknattleiksfélög
Íslensk frjálsíþróttafélög
Íþróttafélög frá Austurlandi
Steindepill

{{Taxobox
| name = Steindepill
| color = pink
| status = LC | status_system = iucn3.1
| status_ref =
| image = Northern wheatear male09.JPG
| image_caption = Karlfugl í fengiham
| image_width = 250px
| image2 = Northern Wheatear (Oenanthe oenanthe) (W1CDR0001421 BD16).ogg
| regnum = Dýraríki (Animalia)
| phylum = Seildýr (Chordata)
| classis = Fuglar (Aves)
| ordo = Spörfuglar (Passeriformes)
| familia = Grípaætt (Muscicapidae)
| genus = Deplar (Oenanthe)
| species = O. oenanthe| binomial = Oenanthe oenanthe| binomial_authority = (Linnaeus, 1758)
}}

Steindepill (fræðiheiti: Oenanthe oenanthe'') er fugl sem var áður flokkaður með þröstum en telst nú til grípa. Steindepillinn er varpfugl á Íslandi. Hann er einnig þekktur sem Steinklappa og er það tilvísun í hljóðið sem hann gefur frá sér; líkt og steinum sé barið saman.

Steindepillinn tekur breytingum eftir árstíðum. Í sumarbúningi er karlfuglinn blágrár á kolli, hnakka og baki, svartur frá nefi og aftur um augu og niður, á vængjum, og aftast á stéli (eins og T á hvolfi), mógulur á bringu og kverk, en fölari að neðanverðu. Rák ofan við augu er hvít og gumpur sömuleiðis. Kvenfuglinn er hins vegar móbrúnn á kolli, hnakka og baki. Augnrák sést varla og litur á vængjum er mósvartur, það er að segja mun ljósari en á karlfuglinum. Kverk og bringa eru mó- eða fölgul, kviður ljósastur. Nef beggja kynja er svart, og einnig fætur og augu. Á haustin er karlfuglinn gulbrúnni allur, og þar af leiðandi ekki ósvipaður kvenfuglinum. Og eins geta karlfuglar í fyrsta sumarbúningi líkst kvenfuglum. Honum er lýst sem skjótum á fæti, flugið lágt, tyllir sér oft og hossar sér þá með rykkjum og bukki, og þenur út stélfjaðrir um leið.

Farflug steindepils er lengsta farflug sem menn þekkja hjá spörfugli. Fuglinn flýgur allt að 30 þúsund kílómetra til og frá varpstöðvunum á norðurslóðum til vetursetu sunnan Sahara í Afríku.

Tilvísanir

Tenglar 

 
 Steindepill; grein í Degi 1994
 ''Steindepill flýgur lengst; frétt á Rúv 2012
 ''Hvaða fugl er þetta? grein í Skinfaxa 1987

Grípaætt
Eiríkur á Brúnum

Eiríkur Ólafsson  (oftast nefndur Eiríkur á Brúnum) (19. nóvember 1823 – 14. október 1900) var íslenskur bóndi og mormóni. Hann er frægastur fyrir ferðasögur sínar og sagnaþætti sem út komu í einni bók um miðja 20. öld.  Eiríkur var fyrirmynd  Halldórs Laxness að Steinari í Hlíðum undir Steinahlíðum í skáldsögu hans Paradísarheimt. 

Eiríkur bjó að Brúnum undir Eyjafjöllum í 23 ár. Á síðustu búskaparárum sínum, árið 1876, tók hann sér ferð á hendur til Kaupmannahafnar til að skoða sig um og ef til vill jafnframt til að hitta góðhest sem Valdimar prins hafði fengið hjá honum þegar hann var hér á ferð í fylgd með konunginum föður sínum tveimur árum áður. Eiríkur fluttist að Ártúnum í Mosfellshreppi og tók hann þar mormónatrú. Hann fór til Utah í Bandaríkjunum árið 1881 og var þar í 8 ár. Var hann þá einu sinni sendur hingað heim til trúboðs og var þá illa tekið. Eiríkur sagði skilið við mormónatrú árið 1889 og fluttist þá heim til Íslands og lést í Reykjavík árið 1900.

Eiríkur, Þórbergur og Laxness 
Þórbergur Þórðarson varð einna fyrstur til að minnast á sögu Eiríks á prenti í bók sinni Ofvitanum sem kom ut á árunum 1940-1941. Þórbergur segir sögu hans í kaflanum Bókfell aldanna vegna þess að Eiríkur hafði einu sinni verið íbúi í Bergshúsi. Árið 1946 kom svo út rit Eiríks á einni bók á vegum Ísafoldarprentsmiðju. Vakti sú útgáfa mikla athygli. Eiríkur varð síðar fyrirmynd Halldórs Laxness að Steinari í Hlíðum undir Steinahlíðum í skáldsögu hans Paradísarheimt  sem kom út 1960.

Tilvísanir

Tenglar 
 Eiríkur á Brúnum er jólabókin; grein í Tímanum 1946
Sandölduorrustan

Sandölduorrustan var orrusta milli Spánar og Frakklands, Hollands og Englands sem átti sér stað 14. júní nærri Dunkerque. Báðir herirnir voru undir stjórn frægra franskra herforingja, sá spænski undir Loðvík 2. Condé og sá franski/enski/hollenski undir stjórn Turennes. Orrustan var hluti af frönsku borgarastyrjöldinni Fronde og Stríði Englands og Spánar 1654-1660. Herdeildir úr New Model Army vöktu athygli í orrustunni fyrir einstaka þrautseigju þar sem þær börðust með her Turennes. Útlægir enskir konungssinnar börðust hins vegar með spænska hernum. Meðal þeirra var Jakob Stúart sem síðar varð Jakob 2. Englandskonungur.

Orrustunni lauk eftir tveggja stunda bardaga með sigri Frakka. Spænsku herirnir misstu um 6000 menn en þeir frönsku aðeins 400. Eftir orrustuna fékk Enska samveldið yfirráð yfir Dunkerque samkvæmt samkomulagi sem þeir höfðu gert við Mazarin kardinála. Sagt var að þennan dag hefði borgin verið spænsk að morgni, frönsk á hádegi og ensk að kvöldi.

Franska borgarastyrjöldin
Stríð Englands og Spánar (1654-1660)
1658
Richelieu kardináli

Armand Jean du Plessis de Richelieu, kardináli-hertogi af Richelieu (9. september 1585 – 4. desember 1642) var franskur stjórnmálamaður frá París og einn valdamesti maður Frakklands í valdatíð Loðvíks 13.. Meginþættir stefnu hans voru aukin miðstýring í Frakklandi með því að brjóta á bak aftur andstöðu við konungsvaldið og kaþólsku kirkjuna frá húgenottum og franska aðlinum, og eins andstaða við veldi Habsborgara í Evrópu.

Stjórnmálaferill 
Hann var skipaður biskup af Luçon árið 1607 samkvæmt tillögu Hinriks 4. 1614 var hann kjörinn fulltrúi kirkjunnar fyrir héraðið Poitou á síðasta franska stéttaþingið (fyrir tíma Frönsku byltingarinnar) árið 1614. Þar var hann áberandi talsmaður fyrir sérréttindum kirkjunnar. Skömmu síðar var hann tekinn í þjónustu Önnu frá Austurríki, eiginkonu Loðvíks 13. og varð handgenginn Concino Concini, ítölskum ráðgjafa konungsmóðurinnar Mariu de'Medici. 

1616 var Richelieu skipaður ríkisritari konungs og gerður ábyrgur fyrir utanríkismálum. 1617 var hins vegar gerð hallarbylting undir forystu Charles de Luynes gegn Maríu og Concini með samþykki Loðvíks. Concini var dæmdur til dauða og María var hneppt í stofufangelsi. Við þetta missti Richelieu öll völd. 1618 sendi konungur hann í útlegð til Avignon. Þegar María reyndi að leiða uppreisn nokkurra aðalsmanna árið 1619 bað konungur Richelieu um að hafa milligöngu um friðarsamning á milli mæðginanna þar sem hann var talinn helsti trúnaðarmaður Maríu. Richelieu tókst vel upp og þegar de Luynes lést 1621 reis stjarna hans hratt. 1622 gerði Gregoríusi 15. páfi hann að kardinála samkvæmt tillögu konungs. 

Hann varð einn helsti ráðgjafi konungs í átökum hans við húgenotta 1622 og tók sæti í ríkisráði hans í apríl 1624. Þar blés hann til samsæris gegn forsætisráðherra konungs Charles de La Vieuville, sem var handtekinn fyrir spillingu sama ár. Richelieu tók síðan sæti hans.

Kardinálar
Forsætisráðherrar Frakklands
Fahrenheit

Fahrenheit er mælieining hita. Hún er nefnd eftir eðlisfræðingnum Daniel Gabriel Fahrenheit (1686–1736), sem setti hana fram árið 1724. Selsíuskvarðinn hefur leyst Fahrenheit af hólmi á flestum stöðum. Fahrenheit er þó enn notaður til daglegs brúks í Bandaríkjum Norður Ameríku og nokkrum öðrum löndum eins og Belize.

Frostmark vatns er 32° í Fahrenheit (°F) en suða kemur upp við , miðað við staðalþrýsting.

Tengt efni 
 Eðlisvarmi
 Varmi

Hitakvarðar
Almagestur

Almagestur (forngríska: "Μαθηματικὴ Σύνταξις" (Mathēmatikē Syntaxis)) er áhrifamikið stjarn- og stærðfræðirit á grísku frá 2. öld eftir gríska stærð-, landa- og stjörnufræðinginn Ptólomajos (um 100 – um 170 e.k.). Ritið fjallar um jarðmiðjukenninguna, þ.e. hvernig himintungl snúast í kringum jörðina. Nikulás Kópernikus lagði löngu seinna fram gagnstæða tilgátu um að jörðin snerist í kringum sólina (nefnd sólmiðjukenningin).

Verkið var þýtt úr latínu á arabísku á miðöldum (arabíska: الكتاب المجسطي, al-kitabu-l-mijisti, íslenska: Hin mikla bók). Arabíska þýðingin gegndi síðan mikilvægu hlutverki í miðlun ritsins. Gríska frumtextinn fannst aftur á 15. öld en titillinn almagestur ber ennþá vitni til mikilvægs þáttar arabísku þýðingarinnar í varðveislu ritsins.

Orðið var líka haft um önnur safnrit af svipuðu tagi frá miðöldum. 

Klassískar bókmenntir
Forngrískar bókmenntir
Saga stjörnufræðinnar
Peter Griffin

Peter Löwenbräu Griffin teiknimyndapersóna úr bandarísku teiknimyndaþáttunum Family Guy. Hann er írsk-amerískur (en fæddist í Mexíkó). Millinafnið Löwenbräu kom fram í þættinum Peter Peter Caviar Eater.

Family Guy
Poitou

Poitou (í forníslensku: Peituland) var hérað í Vestur-Frakklandi sem náði yfir svæði sem í dag tilheyrir umdæmunum Vendée, Deux-Sèvres og Vienne. Höfuðstaður héraðsins var borgin Poitiers þar sem greifinn af Poitiers sat. Hluti héraðsins er núna hluti af héraðinu Poitou-Charentes. 

Poitou-Charentes
Luçon

Luçon er bær í Vendée-sýslu í Vestur-Frakklandi í héraðinu Pays de la Loire en tilheyrði áður héraðinu Bas-Poitou. Íbúar eru um 10.000. Í bænum eru dómkirkjan í Luçon og miðstöð biskupsdæmisins. Hann var því kallaður andleg höfuðborg Bas-Poitou. 

Pays de la Loire
Polarkreis 18

Polarkreis 18 er þýsk hljómsveit frá Dresden. Hún gaf út tvær plötur: Polarkreis 18 (árið 2007) og The Colour Of Snow (2008). Vinsælasta smáskifan í Þýskalandi var Allein allein af annarri plötunni.

Þýskar hljómsveitir
Dresden
Mónaða

Mónaða (úr grísku μονάς monas: eining, eind; monos: einn) var, samkvæmt Pýþagórasi og fylgismönnum hans, hugtak sem táknaði guð eða hina fyrstu veru eða heild allra vera. Mónaðan var uppsprettan eða hinn Eini án rjúfanlegra einda.

Mónöður Leibniz 
Eitt þekktasta dæmi heimspekisögunnar um tilraun til þess að útskýra samsetningu veruleikans er svokölluð mónöðufræði þýska heimspekingsins Gottfrieds Wilhelms Leibniz. Samkvæmt þeim samanstendur veruleikinn af óefnislegum eindum — mónöðum — sem hvorki geta eyðst né virkað hver á aðra og hafa frá sköpun heimsins starfað saman í fyrirfram stilltri samhljóðan. Með öðrum orðum þá byggist mónaða Leibniz á því að alheimurinn sé samræmd heild, gerð úr óbreytanlegum grunneiningum. Þær eru í senn andlegar og efnislegar og spegla alheiminn hver á sinn hátt.

Frumspeki
Heimspeki

sk:Monáda
Ísis

Ísis (fornegypska: 3st, Aset; forngríska: Ίσις, Isis) er egypsk frjósemis- og móðurgyðja, systir og kona Ósírisar og móðir Hórusar. Hún er sýnd sem kona með tákn hásætis á höfði. Hún er verndari manna og oft sýnd með barnungan Hórus á handleggnum. Ísis tók yfir nokkur af hlutverkum kýrgyðjunnar Haþor og er þannig stundum sýnd með horn á höfði líkt og Haþor. Dýrkun Ísisar, sem var tilbeðin mjög víða í Rómaveldi, er talin undanfari dýrkunar Maríu meyjar í kristni.

Tenglar 

Fornegypskir guðir
Maístöng

Maístöng er gamalt frjósemistákn sem sumar þjóðir, aðallega Svíar, reisa á miðsumri. Maístöngin tengist orðinu maí sem merkir vorlauf, en með þeim skreyttu menn heimili sín hér áður fyrr. Miðsumarshátíð Svía (Midsommar) halda þeir á föstudegi eða laugardegi á tímabilinu 20-26 júní, og halda þá maígleði. Talið er að ástæða þess að hátíðin var ekki haldin í maí í Svíþjóð sé sú að þá fundu menn ekki þau lauf sem menn notuðu á meginlandi Evrópu við gerð maístangarinnar. Maístöngin í Svíþjóð er skreytt beykilaufi, blómum og marglitum borðum.

Tengt efni 
 Valborgarmessa
Fangavaktin

Fangavaktin er sjónvarpsþáttaröð sem var frumsýnd 27. september 2009 og er þriðji hluti Vakta-seríunnar (þar sem fyrsti og annar hlutinn voru Næturvaktin og Dagvaktin). Fangavaktin fjallar um þá Georg Bjarnfreðarson, Ólaf Ragnar Hannesson og Daníel Sævarsson og ævintýri þeirra. Þáttaröðin er sýnd á Stöð 2.

Meðal aukaleikara í Fangavaktinni eru Björn Thors, Ólafur Darri Ólafsson, Ingvar E. Sigurðsson og Sigurður Hjaltason.

Þættirnir voru að hluta til teknir upp í fangelsinu Litla-Hrauni.

Um persónurnar 
 Georg Bjarnfreðarson (leikari: Jón Gnarr)
 Daníel Sævarsson (leikari: Jörundur Ragnarsson)
 Ólafur Ragnar Hannesson (leikari: Pétur Jóhann Sigfússon)
 Kenneth Máni Johnson / Ketill Máni Áslaugarson (leikari: Björn Thors)
 Þröstur Hjörtur (leikari: Ólafur Darri Ólafsson)
 Viggó Breiðfjörð (leikari: Ingvar E. Sigurðsson)
 Ingvi (leikari: Sigurður Hrannar Hjaltason)

Íslenskir grínþættir
Bjarnfreðarson

Bjarnfreðarson er íslensk kvikmynd sem var frumsýnd 26. desember 2009. Tökur hófust í júní 2009 og þeim lauk í ágúst sama ár. 

Bjarnfreðarson er framhald Vaktaseríanna (Næturvaktin, Dagvaktin og Fangavaktin) og er lokakaflinn í sögu Georgs Bjarnfreðarsonar, Ólafs Ragnars Hannessonar og Daníels Sævarssonar.

Tenglar
 

Íslenskar grínmyndir
Unuhús

Unuhús er hús að Garðastræti 15 í Grjótaþorpinu, Vesturbænum, Reykjavík. Húsið var þekkt sem miðpunktur menningar í upphafi 20. aldar. Fastagestir Unuhúss voru til dæmis Stefán frá Hvítadal, Steinn Steinarr, Halldór Laxness, Nína Tryggvadóttir, Louisa Matthíasdóttir og Þórbergur Þórðarson, en hinn síðastnefndi skrifaði bók sem nefndist: Í Unuhúsi eftir frásögn Stefáns frá Hvítadal. 

Húsið er nefnt eftir Unu Gísladóttir sem uppi var á árunum 1855 til 1924. Hún hafði kostgangara (tækifærissinna) og leigði út herbergi í húsinu. Fæðið var ódýrara hjá henni en annars staðar í Reykjavík og húsnæðið sömuleiðis. Af þeim sökum dróst fólk að henni sem lítil auraráð hafði og átti hvergi höfði sínu að að halla. Una eignaðist soninn Erlend í Unuhúsi.

Tilvísanir

Tenglar 
 Í Unuhúsi; grein í Morgunblaðinu 2005
 Hver var Erlendur í Unuhúsi; grein í Morgunblaðinu 2000

Byggingar í Reykjavík
Grjótaþorpið
Saga Reykjavíkur
Garðablágresi

Garðablágresi (fræðiheiti Geranium pratense)  er jurt af blágresisætt. Jurtin verður 0,7-1,2 m há og blómgast í júlí. Blómin eru stór í þéttum blómskipunum. Blöðin skiptast í 7-9 blaðhluta.

Blágresisætt
Sven Nordqvist

Sven Nordqvist (f. 30. apríl 1946 í Helsingborg), er sænskur barnabókahöfundur, teiknari og myndskreytari. Hann er þekktastur fyrir að hafa skrifað bækurnar um Pétur og köttinn Brand (Pettson och Findus)

Bækurnar um Pétur og Brand á íslensku 
Níu bækur um Pétur og Brand (Pettson och Findus) hafa verið gefnar út á íslensku. Fimm fyrstu bækurnar voru þýddar af Þorsteini frá Hamri og gefnar út af Iðunni og Mál og Menningu. Næstu fjórar bækur voru þýddar af Ástu Halldóru Ólafsdóttur og gefnar út af Kvisti bókaútgáfu.

Pönnukökutertan (1985)
Hænsnaþjófurinn (1986)
Veiðiferðin (1987)
Jólagestir hjá Pétri (1991)
Þegar Brandur litli týndist (2001)
Ófriður í grænmetisgarðinum (2021)
Pétur tjaldar (2021)
Brandur flytur út (2021)
Getur þú ekki neitt, Pétur? (2022)

Nordqvist, Sven
Samlitningur

Samlitningur eða líkamslitningur (einnig A-litningur og sjaldan líkfrumulitningur) kallast þeir litningar sem eru ekki kynlitningar. Í mönnum fyrirfinnast almennt 44 samlitningar (22 samlitningapör), þar sem 23. litningaparið samanstendur af X- og Y-litningunum (kynlitningunum). Það eru jafn margir samlitningar í konum og körlum.

Heimildir 

Litningar
Eykt

Eykt er heiti á tímalengd, sem er einn áttundi hluti sólarhringsins eða því sem næst þrjár klukkustundir hver. Eyktamörk eru þegar ein eykt endar og sú næsta byrjar. Eyktamörkin gengu undir ákveðnum heitum og voru helstu tímaviðmiðanir í daglegu tali.

Eyktarmörkin hétu 
 miðnætti (kl. 24=0)
 ótta (kl. 3)
 miður morgunn eða rismál (kl. 6)
 dagmál (kl. 9)
 hádegi (kl. 12)
 nón (kl. 15)
 miður aftann (eða miðaftann) (kl. 18)
 náttmál (kl. 21). 

Einnig var orðið eyktamark haft um viðmiðunarstaði, svo sem fjallatoppa, hóla eða hæðir eða jafnvel hlaðnar vörður, sem sólina bar í séð frá ákveðnum bæ, á tilteknum tíma. Algengt var að slíkir staðir hétu eftir eyktamörkunum, svo sem eins og Nónvarða, Hádegishnúkur eða eitthvað slíkt.

Tími
Tímamælingafræði
Huang Xianfan

Huang Xianfan（skrifað með hefðbundnum kínverskum táknum: 黃現璠, með einfölduðum táknum: 黄现璠, umskrifað með pinyin: Huáng Xiànfán, umskrifað með aðferð Wade-Giles: Huang Hsien-fan) (f. 13. nóvember 1899, d. 18. janúar 1982) var kínverskur sagnfræðingur, þjóðfræðingur, málvísindamaður og alþýðufræðimaður. Hann var einnig upphafsmaður þeirra háskólann í Lijian，og stofnanda Skóli i Bagui. Huang er almennt talinn meðal helstu brautryðjenda í kínverskur mannfræði á 20. öld.

Æviágrip 
Huang fæddist í Fusui í Guangxi-héraði. Hann varð stúdent frá menntaskóla árið 1922. Huang hóf nám í málvísindi 1923, en brátt kom í ljós að hann hafði meiri áhuga á sagnfræði, og þá einkum sögu Kína.Á námsárunum hafði hann einsett sér að verða sagnfræðingur. Þá nam hann kínverskur sagnfræðisagnfræði og mannfræði við Kennara háskólann í Beijing, og brautskráðist þaðan með gráðu í fornaldarsögu og mannfræði árið 1935. Hann hélt þá til Japans þar sem hann stundaði framhaldsnám við háskólann i Tókýó, og brautskráðist þaðan lokið meistaraprófi í kínverskur fornaldarsögu árið 1937.

Eftir að Huang kom aftur heim, árið 1938 varð hann lektor Háskólann í Guangxi. Hann var vinsæll fyrirlesari, bæði í Háskólanum og utan hans. 1940, fékk hann stöðu sem dósent við Háskólann í Guangxi og árið 1941 var Huang skipaður prófessor í sagnfræði við Háskólann. Hann var prófessor í sagnfræði við Kennara háskólann í Guangxi 1953-1982. Árið 1954 var Huang kosinn á þing. 

Huang sérhæfir sig í sögu Kína hins forna, bæði stjórnmálasögu og þjóðernisminnihlutisögu. Hann skrifaði einnig fjölda blaða- og tímaritagreina um íslensk málefni, sagnfræði, þjóðfræði og fleira. Frægustu rit hans eru Kínverskur Sagnfræði, Sagnfræði i Zhuang(kínverskur þjóðernisminnihluti). Skrifum hans má skipta í þrjú tímabil.

 1932 – 1940 ritaði hann aðallega söguleg rit. 
 1941 – 1949 skrifaði hann rit um þjóðfræði og mannfræði
 1949 – 1981 skrifaði hann rit um málvísindi og þjóðernisminnihlutisögu. 

Huang er almennt talinn meðal helstu brautryðjenda í kínverskur þjóðfræði og stofnanda zhuangskum fræðum(enska :Zhuang studies).Hann varð einhver mesti fræðimaður i kínverskur þjóðernisminnihluti á 20. öld.

Helstu ritverk 
 Kínverskur Sagnfræði (Ⅰ-Ⅲ,1932-1934) 
 Nong Zhigao (1983).
 Sagnfræði i Zhuang (1957, 1988)

Tilvísanir

Tenglar 
 einfölduðum táknum: china.gov.people.com.cn 
 einfölduðum táknum: china.com.cn 

Kínverskir sagnfræðingar
Kínverskir þjóðfræðingar
Fólk fætt árið 1899
Fólk dáið árið 1982