alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
El Cid

Rodrigo (eða Ruy) Diaz de Vivar (um 1044 – 10. júlí 1099), kunnastur sem El Cid Campeador, var kastilískur aðalsmaður og pólitískur leiðtogi. 

Hann hóf þátttöku í endurheimt Spánar við hlið Sanchos 2. konungs Kastilíu og síðan Alfons 4. en sá síðarnefndi dæmdi hann í útlegð 1080 fyrir að hafa ráðist inn í Granada án leyfis. Hann gekk þá í þjónustu konungsins af Saragossa, Al-Mu'tamin. 1087 gekk hann aftur í þjónustu Alfons og og lagði síðar borgina Valensíu undir sig með her sem í voru bæði Márar og kristnir menn. 

Dóttursonur El Cid, García Ramírez, endurreisti konungsríkið Navarra árið 1134 og varð konungur þar.

Spænskt aðalsfólk
Spænskir herforingjar
John og Lorena Bobbitt

John Wayne Bobbitt (fæddur 23. mars 1967) og Lorena Leonor Bobbitt (fædd Gallo 1970) voru hjón sem komust í fréttirnar árið 1993 vegna þess að Lorena hafði tekið sig til og skorið getnaðarliminn undan John Wayne með búrsaxi.

Tenglar 
 Bobbitt saklaus; greinarkorn í Morgunblaðinu 1993
 Ofbeldisseggur eða fórnarlamb; greinarkorn í Morgunblaðinu 1994 
 John Wayne Bobbitt heiðraður; greinarkorn í Morgunblaðinu 1995 
 Vandræðaseggurinn Bobbitt; greinarkorn í Morgunblaðinu 1994 

Bandaríkjamenn
Ekvadorar
Samviðnám

Samviðnám er rafmótstaða í rafrás sem ber riðstraum. SI-mælieining er óm. Í riðstraumsrás er fasamunur á rafstraumi og -spennu eins og má sjá á sveiflusjá. Graf af straumi- og spennu sýnir að ferlar þeirra falla ekki saman eins og þeir munu gera ef rásin bæri jafnstraum. Á myndinni hér til hægri má sjá að sú efri er með strauminn örlítið á undan spennunni en sú neðri sýnir straum örlítið á eftir spennunni. 

Stærðfræðilega má tákna samviðnám  með eftirfarandi jöfnu:

,

þar sem  er spennuútslag (toppspenna),  er fasamunurinn og j þvertala. 

Samviðnám má einnig skrifa þannig:

,

þar sem raunhlutinn er  er raunviðnám og þverhlutinn launviðnám . Fasamunurinn stýrist þannig í raun af launviðnáminu, sem er núll þegar um jafnstraum er að ræða.
  

Rafmagnsfræði
The New York Times

The New York Times er dagblað gefið út í New York-borg í Bandaríkjunum og dreift um allan heim. Blaðið er í eigu The New York Times Company sem gefur út fimmtán önnur dagblöð, þar á meðal International Herald Tribune og The Boston Globe. Blaðið er stærsta borgarblað Bandaríkjanna. Það var stofnað 18. september 1851 og hét þá New-York Daily Times en skipti yfir í núverandi nafn sex árum síðar.

Bandarísk dagblöð
Span

Span eða sjálfspan er hlutfallið á milli segulflæðis og þess rafstraums sem myndar segulflæðið. Þegar straumur I er í lokaðri rafrás og fer í hringi (eins og í spanspólu) þá spanar straumurinn upp segulflæði  innan hringsins og spanið, táknað með L er þá

SI-mælieining er henry, skammstöfuð, H.

rafmagnsfræði
Kókómjólk

Kókómjólk er íslenskur mjólkurdrykkur með kakóbragði framleiddur af mjólkursamsölunni. Klói er kötturinn utan á fernunum og slagorð hans er þú færð kraft úr kókómjólk.

Innihald 

 Léttmjólk
 Sykur
 Kakó
 Bragðefni
 Bindiefni (karragenan)

Heimild 
 Bakhlið 1. líters kókómjólk, skoðuð 21. janúar 2008

Tengill 
 Vefsíða Kókómjólk 

Mjólk
Guernsey (nautgripakyn)

Guernsey er nautgripakyn ættað frá eynni Guernsey á Ermarsundi. Kynið var ræktað til mjólkurframleiðslu og allir gripir eru rauðir og rauðskjöldóttir.

Mjólk 
Guernsey-mjólk er þekkt um heim allan. Hún inniheldur mikið af beta karóteni og er því gulari á litinn en önnur mjólk. Talið er að betakaróten í mjólk minnki líkur á sumum tegundum krabbamein.  Fituhlutfall mjólkurinn er um 5% en hún inniheldur einnig mikið prótein, eða 3,7% að jafnaði. Meðal ársnyt Guernsey-kúa er um 6.000 lítrar á árskú.

Uppruni 
Eins og nafnið gefur til kynna var Guernsey ræktað á Ermarsundseynni Guernsey. Kynið er talið eiga ættir sínar að rekja til Frakklands, sérstaklega Isigny- og Froment du Léon-kynjanna. Guernsey var fyrst á skráð sem eigið kyn upp úr 1700 og árið 1789 voru sett lög sem bönnuðu innflutning annarra kynja en það var gert til að varðveita sérstöðu Guernsey. Þrátt fyrir þetta voru nokkrir gripir frá Alderney teknir inn í stofninn.

Útflutningur á lífgripum og sæði var hluti af tekjum eyjaskeggja og á fyrri hluta 21. aldar voru stórar hjarðir fluttar til Bandaríkjanna. Í dag er kynið vel þekkt á Bretlands-eyjum, Bandaríkjunum, Kanada og víðar.

Stærð 
Kýrin vegar um 450-500 kg á fæti, sem er nokkuð þyngra en Jersey-kýr gera. Nautin vega um 600-700 kg. Guernsey-kýr eru rómaðar í mjólkurframleiðslu meðal annars vegna þess hve mikið þær mjólka, vegna lágs hlutfalls burðarvandamála og endingar.

Neðanmálsgreinar

Tenglar 
 The American Guernsey Association
 English Guernsey Cattle Society 
 The World Guernsey Cattle Federation

Nautgripakyn
Guernsey
Pelastikk

Pelastikk er einfaldur hnútur notaður til að mynda lykkju á endanum á reipi.

Hnútar
Hengingarhnútur

Hengingarhnútur er rennihnútur þekktur fyrir notkun við hengingar.

Rennihnútar
Dauðarefsing
Ellen MacArthur

Ellen MacArthur (f. 8. júlí 1976) er ensk siglingakona frá þorpinu Whatstandwell í Derbyshire. Hún er þekktust fyrir að hafa sett met í siglingu einsömul umhverfis jörðina 7. febrúar 2005 á 71 degi, 14 tímum, 18 mínútum og 33 sekúndum á 75 feta þríbytnunni B&Q/Castorama. Hún bætti þannig fyrra met Francis Joyon frá árinu áður um einn dag og átta og hálfan tíma. Joyon sló síðan met hennar aftur árið 2008. 

Ellen á núverandi heimsmet í siglingu einsömul yfir Atlantshafið frá austri til vesturs á kjölbát frá því hún sigldi Kingfisher frá Plymouth til Newport á Rhode Island á 14 dögum, 23 tímum og 11 mínútum. Hún á líka núverandi kvennamet í siglingu yfir Atlantshafið frá vestri til austurs með því að sigla B&Q/Castorama frá Ambrose Light í New York-flóa til Lizard Point í Cornwall á 7 dögum, 3 tímum og 50 mínútum. Hún er sú kona sem hefur náð bestum árangri í Vendée Globe-keppninni þar sem hún hafnaði í öðru sæti árið 2001.

Árið 2009 tilkynnti hún að hún væri hætt þátttöku í siglingakeppnum. Árið eftir stofnaði hún góðgerðastofnunina Ellen MacArthur Foundation sem vinnur að þróun hringhagkerfis. 

Enskir siglingamenn
Snarfari

Snarfari, félag sportbátaeigenda í Reykjavík er siglingafélag í Reykjavík með aðstöðu í Elliðavogi. Það var stofnað 18. september 1975.

Tenglar
 Vefur Snarfara

Siglingafélög
Íþróttafélög í Reykjavík
Siglingaklúbburinn Þytur

Siglingaklúbburinn Þytur er siglingafélag í Hafnarfirði með aðstöðu í Hafnarfjarðarhöfn. Félagið var stofnað 19. apríl 1975 af nokkrum hafnfirskum áhugamönnum um siglingar og er í eigu félagsmanna klúbbsins.

Saga
Aðdragandinn að stofnun klúbbsins var sá að árið 1971 hafði sjóskátaklúbbur á vegum skátafélagsins Hraunbúa tekið til starfa, auk þess sem æskulýðsráð Hafnarfjarðar hleypti af stokkunum siglingaklúbbi fyrir unglinga á sama tíma. Þessir klúbbar störfuðu áfram og urðu síðan uppistaðan í Siglingaklúbbnum Þyt, sem er alhliða siglingaklúbbur fyrir alla aldurshópa. 

Fyrsta sumarið fór starfsemin fram í Hafnafjarðarhöfn, við slæmar aðstæður, en að ósk bæjaryfirvalda í Hafnarfirði og Garðabæ var síðan komið upp sameiginlegri aðstöðu fyrir Þyt og Siglingaklúbbinn Vog í Garðabæ, í Arnarvogi. Fyrstu árin snerist starfsemin að mestu um framkvæmdir í Arnarvogi og lögðu klúbbfélagar fram mikla vinnu við bátasmíðar og viðgerðir á bátum. Þau sumur sem klúbburinn starfaði í Arnarvogi var haldið uppi öflugu barnastarfi bæði fyrir félagsmenn og æskulýðshópa frá vinnuskólum og íþróttanámskeiðum bæjanna. Einnig var efnt til siglingasýninga og tóku klúbbfélagar einnig þátt í ýmsum mótum. 

Árið 1979 hafði dofnað mjög yfir áhuga Hafnfirðinga á að stunda siglingar á Arnarvogi og samþykkti stjórn Þyts þá um haustið að segja upp samstarfssamningnum við Vog og óska eftir að eignum klúbbanna yrði skipt. Eftir að eignaskiptin höfðu farið fram vorið 1980 flutti Þytur starfsemi sína til Hafnarfjarðar, í hús hafnarstjórnar við Óseyrarbraut, þar sem reist var 480 fermetra girðing við sjóinn og hófst starfsemin þar í júní 1980. Mikið líf færðist nú í starfsemi klúbbsins og fjölgaði félagsmönnum til muna. Þarna starfaði klúbburinn svo næstu árin þar til hann varð að víkja vegna hafnarframkvæmda, en fékk enga aðstöðu í staðinn. Aðstöðuleysið var aljört í nokkur ár og reyndu félagar eftir megni að nýta sér erfiðar aðstæður í smábátahöfninni til siglinga. 

Á 20 ára afmæli félagsins árið 1995 fékk félagið vilyrði frá bæjaryfirvöldum um lóð sunnan við Drafnarslipp og hófust framkvæmdir þar vorið 1998. Þar var byggt um 350 fermetra húsnæði, sem er bæði bátaskýli og félagsaðstaða, auk þess sem gert er ráð fyrir bryggju og uppsátri í höfninni í tengslum við húsnæðið. Húsið var tekið í notkun árið 1999, en er ekki fullbúið. Rekstur húsnæðis er í höndum Þyts, með rekstrarsaming við Hafnarfjarðarbæ.

Tenglar
 Vefur Þyts
 Vefur Siglingasambands Íslands
 Vefur Hafnarfjarðar

Íþróttabandalag Hafnarfjarðar
Siglingafélög
Nökkvi

Nökkvi getur verið:
 Gamalt heiti yfir bát
 Nafnið Nökkvi
 Siglingafélagið Nökkvi á Akureyri
 Lindýr af nökkvaætt.

Tengt efni 
Svifnökkvi

Tengill
Nökkvi (félag)

Nökkvi - Félag siglingarmanna á Akureyri er siglingafélag á Akureyri. Það var stofnað 11. september 1963 og hét þá Sjóferðafélag Akureyrar.

Tenglar
 Vefur Nökkva

Íþróttabandalag Akureyrar
Siglingafélög
Áttuhnútur

Áttuhnútur eða flæmskur hnútur er hnútur sem er mikilvægur bæði í siglingum og klettaklifri.

Hnútar
Hnútur (aðgreining)

Hnútur átt við eftirfarandi:

 Hnútur: bragð á snæri eða kaðli
 Mælieininguna hnút
Siglingasamband Íslands

Siglingasamband Íslands (skammstafað SÍL) er samband siglingafélaga á Íslandi stofnað 25. október árið 1973 af siglingafélögunum í Reykjavík, Kópavogi og á Akureyri. Sambandið er aðili að Íþrótta- og Ólympíusambandi Íslands, Alþjóða siglingasambandinu, Alþjóðakajaksambandinu, Alþjóðaróðrasambandinu og Evrópusamtökum skemmtibátaeigenda. Sambandið hefur yfirumsjón með landsmótum í siglingum, sem eru um tólf talsins á hverju ári, eftirlit með reglum um mótahald og keppnisreglum og útvegun forgjafar fyrir blandaðar siglingakeppnir. 

Siglingasambandið heldur árlegt siglingaþing þar sem fulltrúar félaganna koma saman og ákveða reglur um mót og stigagjöf, mótaskrá næsta sumars o.fl.

Aðildarfélög

 Siglingafélag Reykjavíkur, Brokey
 Siglingaklúbburinn Drangey, Sauðárkróki
 Kayakklúbburinn, Reykjavík
 Kayakklúbburinn Kai, Neskaupstað
 Siglingafélagið Nökkvi, Akureyri
 Siglingafélagið Sigurfari, Akranesi
 Ungmennafélagið Snæfell, Stykkishólmi
 Siglingafélagið Sæfari, Ísafirði
 Íþróttafélagið Völsungur, Húsavík
 Siglingafélagið Ýmir, Kópavogi
 Siglingaklúbburinn Þytur, Hafnarfirði

Tenglar 
 Vefur SÍL

Tilvísanir

Heimildir 
 
 
 

Siglingafélög
Siglingasamband Íslands
Þríbytna

Þríbytna er skip með skrokk í miðju og tvö flotholt á útleggjurum sem styðja við hann sitt hvorum megin. Hönnunin er byggð á pólýnesískum kanóum. Miðað við hefðbundin seglskip ristir þríbytnan grynnra, ryður minna frá sér og getur borið stærri segl vegna aukins stöðugleika. Algengara er að þríbytnur stingist á endann en að þær fari á hliðina. Þríbytna getur því siglt í grynnra vatni og meiri vindi en hefðbundin skúta. Á móti kemur að þríbytnur eru óþjálli í vendingum.

Seglskútur
Kjölfesta

Kjölfesta eða ballest er notuð í skipum til að skapa mótvægi við hliðarátakið sem kemur á skipsskrokkinn. Ef ónóg kjölfesta er í skipinu hættir því til að halla svo hætta er á að því hvolfi. Kjölfestan er yfirleitt úr ódýrum efnum, steinum, múrsteinum eða stálblokkum, sem eru fjarlægð þegar skipið er fermt. Í nútímaflutningaskipum eru kjölfestutankar fylltir með vatni til að skapa kjölfestu.

Skipshlutar
Sígildar sögur með myndum

Sígildar sögur með myndum (en oftast stytt í Sígildar sögur) voru myndasögutímarit byggðar á hinum ýmsu heimsbókmenntum Vesturlanda. Einnig voru aðrar frægar sögur gefnar út með sama hætti. Nokkur tölublöð úr ritröðinni voru þýdd á íslensku. Fyrst voru gefin út 26 tölublöð árið 1956-1957, síðan 23 tölublöð á árunum 1987-1989.

Ritröðin hófst árið 1941 hjá útgefandanum Elliot Publishing. Sögurnar hafa síðan verið gefnar út hjá ýmsum útgáfufyrirtækjum. Fyrirtækið First Comics gaf þær út í byrjun tíunda áratugarins, Jack Lake Productions árið 2003 og síðast Papercutz árið 2007.

Íslenskar þýðingar

Íslenskar þýðingar gefnar út 1956-1957 
 Lísa í Undralandi
 Ferðin til tunglsins
 Ævintýrið um Kit Carson
 Hamlet
 Daníel Boone
 Innrásin frá Marz
 Lifandi bráð
 William Tell
 Uppreisnin á Bounty
 Leitin að Livingstone
 Mærin frá Orleans
 Davy Crockett
 Ilionskviða
 Rauði ræninginn
 Buffalo Bill
 Verndargripurinn
 Moby Dick
 Prinsinn og betlarinn
 Stikilsberja Finnur
 Æfintýri í undirdjúpum
 Undraeyjan
 Macbeth
 Gulleyjan
 Riddarar hringborðsins
 Odysseifskviða
 Námur Salomons konungs

Íslenskar þýðingar gefnar út 1987-1989 
 Lísa í Undralandi 
 Davy Crockett
 Prinsinn og Betlarinn 
 Innrásin frá Mars
 Ævintýrið um Kit Carson
 William Tell
 Ilíonskviða 
 Leitin að Livingstone 
 Mærin frá Orleans
 Odysseifskviða 
 Ævintýri í undirdjúpum
 Skytturnar þrjár 
 Stikilsberja-Finnur
 Riddarar hringborðsins
 Undraeyjan
 Lóðsinn
 Námur Salomons Konungs 
 Gulleyjan 
 Lifandi bráð 
 Macbeth
 Rauði ræninginn 
 Ferðin til tunglsins
 Hamlet

Myndasögur
Listi yfir hnúta

Listi yfir hnúta:

 Apahönd (Monkey's fist)
 Ástarhnútur
 Áttuhnútur (Figure-of-eight loop)
 Axlabandahnútur
 Demantshnútur
 Dick Turpin hnútur
 Fánahnútur
 Fiskimannahnútur
 Hálfbragð
 Handlækningahnútur
 Hestahnútur (einnig nefndur snarvölur) 
 Keðjuhnútur
 Línuhnútur (lóðahnútur)
 Lykkjuhnútur
 Mullbinding
 Netahnútur
 Pelastikk
 Pokahnútur (einnig nefndur skjóðuhnútur) 
 Reipihnútur
 Réttur hnútur
 Slönguhnútur
 Spænskt pelastikk
 Stokkbragð
 Styttihnútur
 Topphnútur
 Tvöföld rennilykkja
 Tyrkjahnútur
 Tyrkneskur pokahnútur

Heimild 
 Hnútar í hugmyndabanka skáta
Brynjulf Bergslien

Brynjulf Larsen Bergslien (11. nóvember 1830 í Voss, 18. september 1898) var norskur myndhöggvari og bróðir málarans Knut Bergslien. Þekktasta verk Brynjulf Bergslien er styttan af Karli Jóhanni við Hallargarðinn í Osló. Fleiri styttur eftir hann prýða höfuðborg Noregs, m.a. styttur af ljóðskáldinu Henrik Wergeland í Studenterlunden-garðinum, leikaranum Johannes Brun við Bankplassen og Peter Chr. Asbjørnsen við St. Hanshaugen-garðinum.

Meðal nemenda Bergslien voru myndhöggvararnir Wilhelm Robert Rasmussen (1879-1965) og Gustav Vigeland (1869-1943). 

Hann var jarðsettur í Vår Frelsers Gravlund í Osló.

Árið 1901 var gata í Homansbyen-hverfinu í Osló skírð eftir honum, Bergsliens gate.

Brynjulf þekkti Jón Sigurðsson og gerði brjóstmynd af honum.

Tenglar

 Om Bergslien som Drøbak-kunstner (á norsku)
 Drammensbidler om Bergslien (á norsku) 
 Leksikonartikkel i Salmonsens konversationsleksikon fra 1915-1930 (á dönsku)

Norskir myndhöggvarar
Listi yfir leiki barna

Þetta er listi yfir leiki barna í stafrófsröð:

Leikir barna 
 bimbirimbirimmbamm
 brennubolti (einnig nefndur brennibolti, en oftast nefndur brennó)
 eltingaleikur
 fallin spýta
 fram, fram fylking
 fuglafit
 grýluleikur
 hark
 hlaupa í skarðið
 hollí hú
 höfrungahlaup
 klukk (einnig er til japanskt klukk) 
 kúreka- og indíánaleikur 
 kýlubolti (einnig nefndur kýló eða slagbolti)
 köttur og mús
 mamma mamma má ég
 myndastyttuleikur
 parís (öðru nafni paradísarleikur)
 pokahlaup
 reipitog
 síðastaleikur
 skollaleikur (einnig nefndur blindingsleikur)
 skotbolti
 snúsnú
 sóló
 standandi tröll
 sto (einnig nefndur stoð-frí; önnur útgáfa af sto er nefndur hlaupasto)
 stórfiskaleikur
 útilegumannaleikur
 teygjutvist
 verpa eggjum (með skopparabolta)
 yfir

Fornir eða horfnir leikir 
 birnuleikur
 ekkjuleikur
 járna pertu
 nefbrynja
 refur á veiðum
 saltabrauðsleikur (einnig nefndur saltabrauð eða ein króna)
 skipagjöf
 skjaldborgarleikur
 skógarkarlsleikur
 sópandi
 togunarleikur

Spilaleikir 
 manni 
 ólsen ólsen
 rommí
 spilagaldur
 svarti Pétur
 veiðimaður

Fornir eða horfnir spilaleikir 
 alkort

Barnaleikir
Barnaleikir
Höfrungahlaup

Höfrungahlaup er leikur sem fer þannig fram að tveir eða fleiri standa hálfbognir, og sá aftasti stekkur yfir þá hverjum á fætur öðrum. Hann leggur báða lófa á bak þess sem er fyrir framan hann og stekkur yfir (með fæturna útglennta) og þannig koll af kolli þar til hann er fremstur. Þá hallar hann sig fram og beygir sig í hnjánum og sá sem er aftastur tekur sig til og stekkur yfir alla sem taka þátt og þannig koll af kolli.

Að brjóta hval 
Helgi Hálfdánarson hélt því fram að það að brjóta hval væri forn leikur sem væri svipaður þeim sem nú er nefndur höfrungahlaup. Í bréfi til Gísla Jónssonar, þar sem hann reynir að útskýra línur í Hulduljóði eftir Jónas Hallgrímsson, segir hann: 
Alþekktur barnaleikur kallast höfrungahlaup. Þar eltir og stekkur hver fram yfir annan í svo langri röð sem verkast vill. Ýmsir töldu líklegast, að þessi leikur eða annar honum svipaður hafi kallazt að brjóta hval, enda sé það heiti hugsanlega dregið af bókstaflegri merkingu orðsins hvalbrot, líkt því að leikur nefnist höfrungahlaup eftir hreyfingum sem þykja minna á hvali (höfrunga). Í ljóðinu væri þá sjávaröldum, sem velta hver um aðra upp í brot á sandi, líkt við börn í slíkum leik. 

Ljóðlínurnar í Hulduljóði sem vísað er til eru þessar:
Hvað er í heimi, Hulda, líf og andi, 
hugsanir drottins sálum fjær og nær, 
þar sem að bárur brjóta hval á sandi, 
í brekku, þar sem fjallaljósið grær, 
þar sem að háleit hugmynd leið sér brýtur. 
Hann vissi það, er andi vor nú lítur.

Tilvísanir

Sjá einnig 
 Listi yfir leiki barna

Leikir

ca:Cavall fort (joc)
Gleðiganga

Gleðiganga er réttindaganga hinsegin fólks og er haldin í borgum víðsvegar um heim, þó ekki alltaf á sama tíma. 

Á Íslandi hefur hún verið gengin í Reykjavík í ágústmánuði frá árinu 2000 sem hluti af Hinsegin dögum sem haldnir eru á sama tíma. Gleðigangan er að jafnaði gengin fyrsta laugardag eftir frídag verslunarmanna.

Tenglar
 Vefur Hinsegin dagar á Íslandi (skoðað 05.01.2118)
 Samtök hinsegin fólks á Íslandi (skoðað 05.01.2118)

Samkynhneigð
Hátíðisdagar
Vatnspelastikk

Vatnspelastikk (enska: water bowline) er lykkjuhnútur sem ætlaður er til notkunar við blautar aðstæður þar sem aðrir hnútar kunna að renna eða festast. Hann er afbrigði af pelastikki og hnýttur eins fyrir utan byrjunarlykkjuna.

Tengill
Water bowline knot

Hnútar
Fallin spýta

Fallin spýta er leikur barna sem fer þannig fram að einn úr hópnum er valinn til að bíða hjá spýtu sem er stillt upp við vegg eða eitthvað annað. Hann byrjar á því að telja upp að tuttugu. Allir aðrir þátttakendur hlaupa í burtu og fela sig. Markmiðið er að finna alla sem földu sig. Ef hann sér einhvern, hleypur hann að spýtunni og kallar fallin spýta fyrir Jóni/Gunnu, einn, tveir, þrír og er þá viðkomandi úr leik. Þeir sem földu sig reyna aftur á móti að komast að spýtunni á undan þeim sem leitar og ef einhverjum tekst það kastar hann spýtunni upp í loftið og kallar: fallin spýta fyrir öllum og með því frelsar hann alla.

Sjá einnig 
 Listi yfir leiki barna

Leikir
Hnútur

„Hnútur“ getur einnig átt við hnúta í netafræði.<onlyinclude>
Hnútur er aðferð til að festa eða tryggja línulaga efni, t.d. reipi eða spotta með því að flétta það saman eftir ákveðnu mynstri.

Hnútar eru líka lengdareining, þar sem orðið er dregið af talningu hnúta á reipi, sem samsvarar einni sjómílu.

Tengt efni 
 Listi yfir hnúta
 Hnútafræði, undirgrein stærðfræðinnar sem felst í skoðun á hnútum
Óshlíðarvegur

Óshlíðarvegur var vegur á milli Hnífsdals og Bolungarvíkur, sem var oft varasamur í hálku eða á vetrum. Sífelld hætta var á grjóthruni allan ársins hring og á vetrum gátu fallið þar snjóflóð. Óshlíðarvegur var opnaður 1949 og fyrstu bifreið um veginn keyrði Sigurður Bjarnason alþingismaður en farþegar hans voru Hannibal Valdimarsson og Einar Guðfinnsson meðal annarra. Óshlíðarvegur var einn af Ó-vegum á Íslandi. Óshlíðarvegur hefur nú verið aflagður og vegatenging milli Hnífsdals og Bolungarvíkur er í gegnum Bolungarvíkurgöng .

Mörg slys hafa orðið á Óshlíðarveginum. Þann 8. júlí 1951 biðu tveir íþróttamenn bana og aðrir tveir slösuðust mikið er bjarg lenti á 30 manna rútu sem þeir voru í.

Tilvísanir

Tenglar 
 Óshlíðarvegur; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1951
 Óshlíðarvegur; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1952

Vegir á Íslandi
Vegir um brattar fjallshlíðar
Ísafjarðarbær
Bolungarvík
Félag íslenskra rafvirkja

Félag íslenskra rafvirkja er stéttarfélag rafvirkja, rafvélavirkja og rafveituvirkja. Félagið er stærsta aðildarfélag Rafiðnaðarsambands Íslands, með 1.700 félagsmenn. Félagið var stofnað 4. júní 1926. Það var við stofnun stéttarfélag rafvirkja í Reykjavík og hét Rafmagnsvirkjafélag Reykjavíkur. Hallgrímur Bachmann ljósameistari Leikfélags Reykjavíkur var fyrsti formaður félagsins.

Á aðalfundi félagsins 1943 er nafni félagsins breytt í Félag íslenskra rafvirkja (FÍR), þar sem félagssvæði þess var orðið landið allt. FÍR var aðalstofnaðili Rafiðnaðarsambands Íslands.
Guðmundur Gunnarsson

Guðmundur Gunnarsson (f. í Reykjavík 29. október 1945) er fyrrverandi formaður Rafiðnsamband Íslands (RSÍ)

Foreldrar Guðmundar eru Gunnar Guðmundsson rafvirkjameistari og Hallfríður Guðmundsdóttir. Guðmundur tók sveinspróf í rafvirkjun 1966. Hann brautskráðist sem rafiðnfræðingur frá Tækniskóla Íslands 1969. Guðmundur hóf kennslu við Kennaraháskóla Íslands 1978 og var formaður Rafiðnaðarsambands Íslands frá 1993. Hann var varaborgarstjórnarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík 1994 – 1998, miðstjórnarmaður í Alþýðusambandi Íslands frá 1994 og formaður í Norræna rafiðnaðarsambandinu 1994 – 1996 og 2004 – 2006.

Guðmundur hefur samið fjölda kennslubóka fyrir rafiðnaðarmenn í stýringum auk margs konar annarra ritstarfa. Hann er faðir Bjarkar Guðmundsdóttur tónlistarmanns.

Kjörnir fulltrúar á Stjórnlagaþing á Íslandi 2011
Úr (aðgreining)

Úr getur átt við:

 Sudda (súld) 
 Tegund af klukku 
 „úr“ er líka íslensk forsetning sem stýrir þágufalli og táknar hreyfingu frá einhverju eða einhverjum stað. Hún getur líka gefið til kynna að ákveðin manneskja komi frá einhverjum stað (t.d. Jóhannes úr Kötlum, Jón úr Vör). Oft er sagt að eitthvað sé „út úr kú“ þegar það er fáránlegt.
 Rúnina „úr“
 Úr, forna borg í Mesópótamíu
 Úruxa

Sjá einnig

 Úrsmiður
Sólarkross

Sólarkross er jafnarma kross sem er inn í miðjum hring og er með elstu krossum sem til eru. Finna má ýmsar útgáfur af honum allt frá nýsteinöld. 

Tákn
Hjarðkvæði

Hjarðkvæði (á latínu Bucolica, einnig þekkt sem Eclogae) er fyrsta ljóðabók rómverska skáldsins Virgils. Kvæðin voru samin á árunum 42-39 f.Kr. Í bókinni eru alls tíu kvæði og eru samtals 829 ljóðlínur undir sexliðahætti. Hjarðkvæðin eru sveitasælukveðskapur að hætti gríska skáldsins Þeókrítosar.

Heimildir og frekari fróðleikur 
 Clausen, Wendell (ritstj.), Virgil: Eclogues (Oxford: Clarendon Press, 1994) ISBN 0198150350
 Coleman, Robert (ritstj.), Vergil: Eclogues (Cambridge: Cambridge University Press, 1977) ISBN 0521291070
 Van Sickle, John B., The Design of Virgil's Bucolics (London: Duckworth, 2004) ISBN 1853996769

Latneskur kveðskapur
Búnaðarbálkur

Búnaðarbálkur (Latína Georgica) er kvæði í fjórum bókum eftir rómverska skáldið Virgil, sem samið var á árunum 37-29 f.Kr. Að forminu til er kvæðið fræðslukvæði um sveitalífið og sækir að því leyti innblástur til Hesíódosar, Aratosar, Níkandrosar, Lucretiusar og fleiri skálda.

Alls er kvæðið 2188 ljóðlínur undir sexliðahætti. Fyrstu tvær bækurnar fjalla einkum um akuryrkju, þriðja bók um nautgriparækt og annan búfénað og fjórða bók um býflugnabúskap. Fræðimenn eru ekki á einu máli um túlkun kvæðisins en flestir eru sammála um að kvæðið fjalli að verulegu leyti um mannlegt samfélag, ekki síst sá hluti fjórðu bókar sem lýsir samfélagi býflugnanna. Í kvæðinu eru nokkrar tilvísanir til Octavíanusar Ágústusar en kvæðið er tileinkað Maecenasi, vini Ágústusar og stuðningsmanni Virgils. Virgill og Maecenas eru sagðir hafa lesið kvæðið fyrir Ágústus er hann lá veikur sumarið 29 f.Kr.

„Tíminn flýgur“ (latína: „tempus fugit“) kemur fyrst fyrir í 284. erindi þriðju bókar Búnaðarbálks, en orðrétt stóð þar: Sed fugit interea fugit irreparabile tempus, sem mætti þýða sem „en hann flýr á meðan, óbætanlegur tíminn flýr“.

Latneskur kveðskapur
Ljósbogi

Ljósbogi eða rafbogi er rafgas, sem myndast í lofti milli tveggja rafskauta, þegar rafspennan er nægjanlega há til þes að loftið milli skautanna verður leiðandi. Þá flytjast jónir milli skautanna og loftið hitnar það mikið að það lýsir. Ljósbogi er m.a. notaður við rafsuðu, en var einnig áður notaður við sendingu loftskeyta.

Tenglar 
 Hvað er ljósbogi?; grein af Vísindavefnum

Rafbogar