alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Carex aquatilis

Carex aquatilis er stör sem hefur útbreiðslu víða í kring um norður heimskaut. Það vex í mörgum gerðum fjalla og heimskautabúsvæðis, þar á meðal túndrum, mýrum og tempruðum barrskógum og engjum. Það eru allnokkur afbrigði af þessari tegund, og er hún nokkuð breytileg í útliti. Hún er með þríhyrnda stöngla sem verða frá 20 til 120 sm háir, og er yfirleitt ekki í hnausum eins og margar aðrar starir. Hún vex af þéttum jarðstönglum sem mynda þétt teppi af fíngerðum rótum sem eru nógu þéttar til að mynda torf, og eru með (jarðstönglarnir) loftæðar sem veitir plöntunni möguleika á að lifa af í súrefnissnauðum jarðvegi eins og þungri leir. Stoðblöðin eru lengri en blómskipunin sjálf. 2 til 3 karlöx og 3 til 5 kvenöx, oft með karlblóm í enda. Fræin eru gljáandi svört, og þó að tegundin fjölgi sér einstaka sinnum með fræi, breiðist hún aðallega út kynlaust með rót. Í reynd er það svo að flestir sprotarnir mynda ekki blóm. Þessi fjölæra planta getur orðið 10 ára eða meira, getur myndað mó þegar jarðstöngullinn grotnar, og er oft notuð í endurræktun á svæðum þar sem mór hefur verið uppskorinn.

Tilvísanir

Ytri tenglar
Jepson Manual Treatment
USDA Plants Profile 
Flora of North America
Myndasafn

Starir
Bruce Peninsula-þjóðgarðurinn

Bruce Peninsula-þjóðgarðurinn er þjóðgarður í Ontaríó, Kanada. Hann er staðsettur á Níagara-hjallanum á enda Bruce-skaga við Húron-vatn. Klettar, skóglendi og fjölbreytt dýralíf er á svæðinu. Tjaldgisting og gönguferðir eru meðal afþreyingar.

Tengill
Listi yfir þjóðgarða í Kanada

Heimild

Kanadískir þjóðgarðar
Þjóðgarðar í Ontaríó
Cape Breton Highlands-þjóðgarðurinn

Cape Breton Highlands-þjóðgarðurinn (Franska: Parc national des Hautes-Terres-du-Cap-Breton) er þjóðgarður á Cape Breton-eyju í Novia Scotia í Kanada. Hann var stofnaður árið 1936 og er elsti þjóðgarðurinn Atlantshafsmegin í Kanada. Stærð hans er 948 km2. Stór hluti hans er hálslétta og hana skera ár og dalir. Skóglendi er ríkulegt og dýralíf fjölbreytt. Eina þekkta mannskæða árás sléttuúlfs í Kanada varð í þjóðgarðinum árið 2009.

Tengill
Listi yfir þjóðgarða í Kanada

Heimild

Kanadískir þjóðgarðar
Nova Scotia
Húsavík (Færeyjum)

Húsavík er þorp á Sandoy, Færeyjum. Íbúar voru 70 árið 2015. Byggðin er gömul, líklega frá landsnámstíð. Kirkjan er frá árinu 1863.

Þéttbýlisstaðir í Færeyjum
Sandoy
Kunoy (þorp)

Kunoy er þorp á samnefndri eyju í Færeyjum, Kunoy, og er eina byggðin á vesturhluta eyjarinnar. Íbúar voru 71 árið 2015. Rétt fyrir ofan byggðina er plantaður skógur, Viðarlundin í Kunoy.

Þéttbýlisstaðir í Færeyjum
Kunoy
Expo 86

Heimssýning um samgöngur og samskipti 1986 (enska: 1986 World Exposition on Transportation and Communication) eða Expo 86 var heimssýning sem var haldin í Vancouver í Kanada frá 2. maí til 13. október 1986. Yfirskrift sýningarinnar var „heimur á hreyfingu, heimur í sambandi“ („World in Motion - World in Touch“) og þemað voru samgöngur og samskipti. Sýningin fór saman við hundrað ára afmæli Vancouver. Hún fór fram á norðurbakka False Creek. Þetta var í annað skipti sem heimssýning var haldin í Kanada, en Expo 67 var haldin í Montreal árið 1967. 

54 lönd og fjölmörg fyrirtæki voru með útstillingar á sýningunni. Karl Bretaprins og Díana prinsessa opnuðu sýninguna 2. maí, ásamt forsætisráðherra Kanada, Brian Mulroney.

Heimssýningar
Vancouver
Saga Kanada
1986
Expo 2017

Expo 2017 er heimssýning sem var haldin í Astana í Kasakstan frá 10. júní til 10. september 2017. Yfirskrift sýningarinnar var „orka framtíðarinnar“ og þemað var spurningin um það hvernig hægt verði að tryggja nægjanlegt aðgengi að sjálfbærri orku um leið og dregið er úr losun gróðurhúsalofttegunda.

Yfir 100 lönd tóku þátt. Meðal helstu styrktaraðila voru Samsung, Cisco Systems, Chevron og Shell.

Heimssýningar
Astana
Saga Kasakstan
2017
Sýning 21. aldarinnar

Sýning 21. aldarinnar (enska: Century 21 Exposition),  eða einfaldlega Heimssýningin í Seattle, var heimssýning sem var haldin í Seattle í Bandaríkjunum frá 21. apríl til 21. október 1962. Sýningin átti að birta framtíðarsýn fyrir 21. öldina. Spútnikáfallið og Geimkapphlaupið milli risaveldanna í Kalda stríðinu settu mark sitt á sýninguna. Sú framtíðarsýn sem birtist á sýningunni var lýsandi fyrir trú samtímans á tækniframfarir en gerði ekki ráð fyrir miklum samfélagslegum breytingum eins og þeim sem áttu eftir að einkenna 7. áratuginn. 

Um helmingur þeirra bygginga sem reistar voru á sýningarsvæðinu í hverfinu Lower Queen Anne voru rifnar eftir sýninguna. Það sem eftir stóð er nú hluti af Seattle Center. Meðal bygginga sem sýningin skildi eftir sig er Geimnálin, 184 metra hár turn, sem er eitt af einkennismerkjum borgarinnar.

Heimssýningar
Seattle
Saga Bandaríkjanna
1962
Katrina and the Waves

Katrina and the Waves var bresk-bandarísk rokkhljómsveit sem starfaði frá 1981 til 1999. Hljómsveitin er þekktust fyrir smellinn „Walking on Sunshine“ frá 1985. Hljómsveitin átti óvænta endurkomu þegar hún sigraði Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1997 fyrir Bretland með laginu „Love Shine a Light“.

Fyrirrennarar hlómsveitarinnar voru hljómsveitirnar The Waves frá Cambridge, sem í voru gítarleikarinn Kimberley Rew og trommarinn Alex Cooper, og koverbandið Mama's Cookin' frá Feltwell sem í voru bandaríska parið Katrina Leskanich og  Vince de la Cruz. Eftir að samstarf þeirra hófst 1981 hét hljómsveitin upphaflega aðeins The Waves en breytti nafninu 1982 þegar Katrina tók við hlutverki aðalsöngvara af Rew.

Breskar hljómsveitir
Örplast

Örplast á við plastagnir sem eru minni en 5 mm að þvermáli. Örplast skiptist í tvo flokka: framleitt örplast annars vegar og afleitt örplast hins vegar. Framleitt örplast er plast sem framleitt er í smáum ögnum og er helst að finna í snyrtivörum á borð við tannkrem og áburð. Afleitt örplast á uppruna í öðrum vörum svo sem fatnaði, eða stærri plasteiningum sem brotnað hafa niður.

Örplast getur komist inn í fæðukeðjuna í gegnum sjávardýr sem éta agnirnar óvitandi. Vegna slæmra áhrifa plastagnanna á umhverfið hefur örplast verið bannað í nokkrum löndum, þ.a.m. Bandaríkjunum (eftir 1. júlí 2017), Bretlandi (eftir árslok 2017) og Kanada. Uppi eru áform um að banna örplast í snyrtivörum á Norðurlöndunum.

Heimildir 

Plast
Mengun
Tannkrem

Tannkrem er hrjúft krem sem notað er til að hreinsa tennurnar. Tilgangur tannkrems er m.a. að losa skán og matarleifar, draga úr andremmu og koma í veg fyrir ýmsa sjúkdóma eins og tannskemmd og tannholdsbólgu. Tannkrem gerir það jafnframt að verkum að tannbursti renni slétt yfir tennurnar.

Tannkrem getur innihaldið virk efni eins og flúor sem ætlað er til að styrkja glerung tanna. Ekki er ætlast til þess að tannkremi sé kyngt vegna þess að það inniheldur flúor. Ef litlu magni tannkrems er kyngt er það yfirleitt ekki skaðlegt en ráðlegt er að leita til læknis ef mikils magns er neytt. Tannkrem inniheldur einnig viðbætt bragðefni, yfirleitt myntubragð.

Tennur
Tannheilsa
Villuleit í kóða með aðstoð gúmmíandar

Villuleit í kóða með aðstoð gúmmíandar (e. Rubber duck debugging) er aðferð sem er notuð til þess að finna villur í kóða. Nafnið er tilvísun í sögu úr bókinni The Pragmatic Programmer, þar sem forritari segir frá gúmmíönd í fórum hans. Ef villa var í kóðanum hans sem hann gat ekki fundið, byrjaði hann að útskýra kóðann, röð fyrir röð, fyrir gúmmíöndinni. 

Margir forritarar átta sig oft á því hvar villu er að finna í kóðanum við það að útskýra kóðann fyrir öðrum, jafnvel þó að viðkomandi kunni ekkert í forritun. Í því að útskýra hvernig kóðinn ætti að virka, og sýna hvernig hann virkar í raun, uppgötvast oft vandamálið.
Líklega stafar þetta af því að oft endurhugsar maður virkni kerfis við það að útskýra það frá grunni.
Því er ráð að útskýra kóðann sinn fyrir líflausum hlutum til þess að þurfa ekki að trufla, eða tala, við aðra.

Tilvísanir
Virðisföngun

Virðisföngun er aðferð við opinbera fjármögnun sem gengur út á að „fanga“ hluta þess virðis sem opinber fjárfesting skapar fyrir einkaaðila. Þar sem opinberar fjárfestingar í til dæmis innviðum fyrir almenningssamgöngur auka virði fasteigna í nágrenninu skapa þær óinnleystar tekjur fyrir landeigendur. Með virðisföngun er reynt að fanga þessar tekjur, til dæmis með sérstöku innviðagjaldi á lóðir. Þannig verða jákvæð ytri áhrif framkvæmdanna að opinberum tekjum. 

Segja má að í fasteignagjöldum felist virðisföngun þar sem hækkun fasteignaverðs sem leiðir af opinberum framkvæmdum leiðir til hærri fasteignagjalda og lóðaskatta og þar með aukinna opinberra tekna.

Opinber fjármál
Hraðvagn

Hraðvagn er almenningsvagn sem hefur aukna flutningsgetu og áreiðanleika miðað við hefðbundinn almenningsvagn. Til að ná slíku fram er notast við liðvagna sem aka á sérakreinum, fá forgang á gatnamótum, notast við upphækkaðar biðstöðvar þar sem gengið er beint inn í vagninn, og selja ekki aðgöngumiða í vagninum til að draga úr töfum. Önnur hönnunaratriði sem eru gjarnan viðhöfð eru gæðabiðstöðvar með rennihurðum og rafrænum upplýsingaskiltum, afkastamiklir vagnar sem eru færir um mýkri akstur og fáar vel kynntar leiðir. Með rafknúnum vögnum sem ganga á gúmmíhjólum í stað hefðbundinna dekkja verður upplifunin enn nær léttlestum. Markmiðið er að ná hluta af kostum neðanjarðarlesta eða léttlesta með mun minni kostnaði. 

Fyrsta hraðvagnakerfið var Rede Integrada de Transporte í Curitiba í Brasilíu sem hóf starfsemi árið 1974. Í nóvember 2016 höfðu 207 borgir tekið upp hraðvagnakerfi, flestar í Suður-Ameríku. Lengsta hraðvagnakerfi heims er TransJakarta í Indónesíu sem er samtals 210 km að lengd.

Í umræðum um fyrirhugaða Borgarlínu á Höfuðborgarsvæðinu hafa kostir hraðvagnakerfis verið bornir saman við kosti léttlestarkerfis.

Almenningsvagnar
Borgarlína

Borgarlína er fyrirhugað almenningssamgangnakerfi á höfuðborgarsvæðinu sem var kynnt í svæðisskipulagi Samtaka sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu árið 2015. Hugmyndin gengur út á að tengja sveitarfélögin á höfuðborgarsvæðinu saman með skilvirku samgöngukerfi sem hafi áhrif á ferðavenjur almennings í þá veru að draga úr notkun einkabílsins. Markmiðið er að tvöfalda hlutdeild almenningssamgangna í ferðum á höfuðborgarsvæðinu þannig að hún verði 12% fyrir árið 2030.

Í maí 2017 hafði ekki enn verið ákveðið hvar línan muni liggja né hvaða farartæki yrðu fyrir valinu. Einkum hafa verið bornir saman kostir léttlesta og hraðvagnakerfis á tveimur leiðum; norður-suður-ás milli Hafnarfjarðar og Mosfellsbæjar, og austur-vestur-ás milli Elliðaárdals og miðborgar Reykjavíkur. Í júní 2017 var svo greining danska ráðgjafarfyrirtækisins COWI á helstu leiðakostum kynntar. Fjármögnun verkefnisins er líka óviss, en rætt hefur verið um aðkomu ríkisins og virðisföngun með sérstöku innviðaálagi á lóðir í nágrenni línunnar.

Tengt efni
 Léttlestakerfi höfuðborgarsvæðisins

Tenglar
 Borgarlína á vef SSH
Vefur borgarlínunnar

Höfuðborgarsvæði Íslands
Almenningssamgöngur
The Century of the Self

The Century of the Self er pólitísk heimildarmynd sem er skrifuð og framleidd af heimildamyndagerðarmanninn Adam Curtis (f. 1955). Hún var gefin út af BBC TWO árið 2002. 

Myndin fjallar um það hvernig kenningar austuríska geðlæknisins Sigmund’s Freuds og brautryðjendastarf frænda hans, Edward Bernays, í auglýsingasálfræði og almannatengslum lögðu grunninn að neyslusamfélagi nútímans. 

Myndin er í fjórum hlutum og fjallar um áhrif sálgreiningar á auglýsingamennsku, áhrif auglýsingasálfræði á stjórnmál, almannatengsl, sálfræði, auglýsingaherferðir, ábyrgð og sögu bandarískra neytenda.

Uppbygging
Fyrsti hluti: The Century of the Self - Happiness MachineAnnar hluti: The Century of the Self - Engineering of ConsentÞriðji hluti: The Century of the Self - There Is A Policeman Inside Our Heads: He Must Be DestroyedFjórði hluti: The Century of the Self - Eight People Sipping Wine

Heimildarmyndir
Edward L.J. Bernays

Edward Bernays (22. nóvember 1891 − 9. mars 1995) var austurrískur-amerískur brautryðjandi á sviði almannatengsla og áróðurs. Hann hefur gjarnan verið kallaður faðir almannatengsla. Bernays var nefndur einn af 100 mest áhrifamestu Bandaríkjanna á 20. öldinni af Life tímaritinu. Fjallað var ítarlega um hann í ævisögunni The Father of Spin (1999) og í heimildarmynd BBC The Century of the Self.

Af fjölda bóka hans fengu Crystallizing Public Opinion (1923) og Propaganda (1928) mesta athygli sem brautryðjendastarf til að skilgreina og setja kenningar fyrir almenningatengsl. Bernays vísaði í verk höfunda eins og Gustave Le Bon, Wilfred Trotter, Walter Lippmann, og frænda síns Sigmund Freud. Hann lísti almenningi sem órökvísum sem fylgdu fjöldanum og útskýrði hvernig hægt væri að nota sálfræði fjöldans og sálgreiningu til að stjórna þeim á þeim hátt sem hann vildi.

Tilvísanir 

Austurrískir rithöfundar
American Indian Movement

American Indian Movement er baráttusamtök indíána í Bandaríkjunum. Samtökin voru stofnuð í Minneapolis í júlí 1968 til að berjast fyrir borgararéttindum indíána sem bjuggu í borgum, oft við mjög slæmar aðstæður. Margir frumbyggjar höfðu neyðst til að setjast að utan verndarsvæða og hefðbundinna ættbálkasvæða vegna eyðingarstefnu bandarískra stjórnvalda frá 4. áratugnum, sérstaklega í valdatíð Dwight D. Eisenhower þegar ákveðið var að virða ekki gerða samninga við ættbálka indíána frá 19. öld í nafni aðlögunar þeirra að bandarísku samfélagi. Markmið American Indian Movement endurspegluðu í fyrstu baráttumál Réttindahreyfingarinnar í Bandaríkjunum en urðu fljótlega víðtækari og snertu fleiri mannréttindi. 

Hreyfingin stóð fyrir ýmsum áberandi mótmælum á 7. og 8. áratugnum. Árið 1969 stóðu þau fyrir töku Alcatraz-eyju sem þá var yfirgefið land í ríkiseigu. Haustið 1972 stóðu þau fyrir mótmælagöngu þvert yfir Bandaríkin sem var kölluð Stígur samningsbrota til að minna á samningsbrot Bandaríkjastjórnar. Róttækir meðlimir hreyfingarinnar voru meðal þeirra sem yfirtóku smáþorpið Wounded Knee 1973 og vörðust þar umsátri alríkislögreglunnar í 72 daga.

Saga Bandaríkjanna
Breska sérsveitin

Special Air Service er sérsveit í Breska hernum stofnuð árið 1941, upphaflega sem hersveit og síðan frá 1950 sem 22. sérsveitarherdeild. Sérsveitin sérhæfir sig í leynilegum könnunarverkefnum, baráttu gegn hryðjuverkahópum,  og björgun gísla. Flest allar upplýsingar um SAS sveitinna eru háleynilegar, hvorki breska ríkið né dómsmálaráðaneyti skipta sér af aðgerðum þeirra þar sem þær eru svo leynilegar og viðkvæmar.

Í dag samanstendur sveitin af 22. Special Air Service Regiment sem er aðalhópur sérsveitarinnar en 21 og 23 Special Air Service Regiment eru varasveitir en allar sveitirnar heyra undir Bresku Sérsveitina (UKSF).

Rekja má rætur sérsveitarinnar til 1941 og Seinni Heimstyrjaldarinnar. Sérsveitin öðlaðist heimsfrægð þegar henni tókst að bjarga öllum nema tveimur gíslum úr gíslatökunni í sendiráði Írans í London 1980. Sérsveitin tók einnig þátt í aðgerðum í Falklandseyjastríðinu og gegn írska lýðveldishernum. 

Breski herinn
Sérsveitir
W. M. Keck-stjörnuathugunarstöðin

W. M. Keck-stjörnuathugunarstöðin er stjörnuathugunarstöð með tvo stjörnukíkja í 4.145 metra hæð við fjallstind Mauna Kea á Hawaii. Báðir kíkjarnir eru með spegla sem eru yfir 10 metrar í þvermál og eru með stærstu stjörnukíkjum heims. Það, ásamt hentugri staðsetningu og nýstárlegum tækjabúnaði, hefur gert stöðina að einni afkastamestu stjörnuathugunarstöð á jörðinni. Stöðin er nefnd eftir sjóðnum W. M. Keck Foundation sem gaf 70 milljónir dala til gerðar kíkisins Keck I. Smíði hans hófst árið 1985 og notkun hans hófst 1990. Notkun Keck II hófst árið 1996.

Sjálfseignarstofnunin California Association for Research in Astronomy rekur stöðina, en stjórnarmenn koma frá bæði Kaliforníuháskóla og Caltech. 

Kaliforníuháskóli
Stjörnuathugunarstöðvar í Bandaríkjunum
Hawaii
Playhouse Disney

Playhouse Disney var dagskrársyrpa og alþjóðleg kapalstöð og gervihnattastöð í eigu Disney Channels Worldwide, sem er deild í Disney–ABC sem aftur er hluti af Walt Disney Company. Hún var send út á morgnana á Disney Channel frá 4. október 1998. Dagskráin var blanda af leiknum þáttum og teiknimyndaþáttum, ætluðum börnum frá 3-8 ára. Meðal þátta í syrpunni voru Músahús Mikka, Bangsímonsbók og Otrabörnin.

Playhouse Disney var breytt í Disney Junior 14. febrúar 2011 og næstu tvö ár náði breytingin yfir alþjóðlegar stöðvar sem sendu út efnið.

Walt Disney Company
Westminster-sáttmálinn (1654)

Westminster-sáttmálinn (1654) var friðarsamningur milli Enska samveldisins og stéttaþings Hollands sem batt enda á Fyrsta stríð Englands og Hollands. Hann var undirritaður 15. apríl (nýi stíll) 1654. Samningurinn innihélt leynilegan viðauka sem kvað á um að Hollendingar settu lög sem útilokuðu Vilhjálm af Óraníu frá ríkisstjóraembætti. Einangrunarlögin höfðu mikil áhrif á stjórnmál í Hollandi næstu ár. Samningurinn fól í sér þá nýjung að alþjóðlegur gerðadómur skipaður Hollendingum að hálfu og Englendingum að hálfu úrskurðaði um deiluefni vegna samningsins. Mótmælendakantónur Sviss áttu að eiga bindandi síðasta úrskurðarvald ef gerðadómnum tækist ekki að ná niðurstöðu.

Friðarsáttmálar
Fyrsta stríð Englands og Hollands
Saga Englands
Saga Hollands
1654
Vök (hljómsveit)

Vök er rafpopp eða indie-popphljómsveit frá Hafnarfirði sem stofnuð var árið 2013. Sama ár sigraði hljómsveitin Músíktilraunir. Meðal áhrifavalda eru Portishead, Air og Massive Attack.

Hljómsveitin vann þrenn verðlaun á Íslensku tónlistarverðlaununum árið 2020 og þar á meðal plötu ársins.

Meðlimir
Margrét Rán Magnúsdóttir – söngur, hljómborð, gítar, hljóðgervill (2013–)
Bergur Einar Dagbjartsson – trommur, ásláttur (2019–)
Einar Hrafn Stefánsson – Gítar, bassi ()

Fyrrum meðlimir
Andri Már Enoksson – saxófón, hljóðgervill, sömpl (2013–2019)
Ólafur Alexander Ólafsson – gítar, bassi (2013–2018)

Plötur

Stuttskífur
Tension (2013)
Circles (2015)

Breiðskífur
Figure (2017)
In the Dark (2019)
Vök (2022)

Tenglar 
 Vefsíða Vakar 

Íslenskar hljómsveitir
Sigurvegarar Músíktilrauna
Íbúprófen

Íbúprófen (selt á Íslandi undir sérlyfjaheitinu Íbúfen) er bólgueyðandi lyf notað til að meðhöndla verki, hita og bólgu. Íbúprófen má nota við liðagigt, slitgigt, tíðaverkjum, tannpínu, höfuðverk og mígrena. Íbúprófen má gefa í töfluformi, sem míxtúru eða beint í æð. Verkunartími íbúprófens er u.þ.b. korter við hausverki en getur verið allt að viku við gigt. Á Íslandi jafnt sem í öðrum löndum er íbúprófen fáanlegt án lyfjaseðils.

Aukaverkanir íbúprófens eru meðal annars brjóstsviði og útbrot. Íbúprófen eykur líkurnar á hjartabilun, nýrnabilun og lifrarbilun. Í litlum skömmtum virðist íbúprófen ekki auka líkurnar á hjartaáfalli en áhættan er meiri með stærri skammta. Einnig getur íbúprófen gert astma verra. Óljóst er hvort óhætt sé að taka íbúprófen snemma í meðgöngu en ekki er mælt með að taka það á seinustu mánuðum hennar.

Íbúprófen virkar með því að hamla framleiðslu á próstaglandínefnum með því að draga úr virkni ensímsins sýklóoxýgenasi. Stewart Adams uppgötvaði íbúprófen árið 1961 en kom fyrst á markaðinn í Bretlandi árið 1969. Íbúprófen var skráð á Íslandi árið 1972. Íbúprófen er grunnlyf samkvæmt Alþjóðaheilbrigðismálastofnuninni: lyf sem hefur mest áhrif og mest þörf er á í heilbrigðiskerfinu. Íbúprófen er samheitalyf.

Heimildir 

Bólgueyðandi lyf
Grunnlyf
Verkjalyf
Sársauki

Sársauki er óþægileg tilfinning sem kemur fyrir við ímyndaðar eða raunverulegar vefjaskemmdir. Sársauki er sálfræðilegt fyrirbæri sem er óháð því hvort viðkomandi hafi orðið fyrir líkamlegum áverkum eða ekki.

Sársauki getur ýmist verið bráður eða langvinnur.

Tilfinningar
Sársauki
Robin

Robin er nafn nokkurra  ofurhetja sem birtast í bandarískum teiknimyndasögum sem gefin eru út af DC Comics. Persónan var upphaflega búin til af Bob Kane, Bill Finger, og Jerry Robinson til að hjálpa Batman að stöðva glæpi.
Brjóstsviði

Brjóstsviði (fræðiheiti: pyrosis) er brunatilfinning í brjóstinu eða efri hluta magans. Helsti valdur brjóstsviða er bakflæði magasafa upp í vélinda en magabólgur geta einnig valdið slíkum óþægindum. Tilvik brjóstsviða eru tíðari hjá offeitum einstaklingum og þeim sem reykja. Neysla matar og drykkjar hefur einnig áhrif, enda brjóstsviði algengur eftir stórar máltíðir eða mikla neyslu kaffis eða áfengis. Brjóstsviði getur verið eitt einkenni meltingartruflana.

Brjóstsviði getur oft versnað ef sjúklingurinn er liggjandi eða beygir sig niður. Einkenni brjóstsviða geta lýst sér á svipaðan hátt og einkenni hjartaáfalls en hjartað og vélindað eru á sama taugastrengi.

Lyf sem innihalda kalsíumkarbónat má nota við brjóstsviða til að meðhöndla bráðu einkennin. Þeir sem þjást af brjóstsviða til lengri tíma séð geta dregið úr tíðni hans með því að forðast feitan mat, borða minna í einu, klæðast lausari fötum og hækka höfðalag rúms um 10–20 cm.

Heimildir 

Meltingarkerfið
Ardakul

Ardakul er þorp í Zirkuh-sýslu í Suður-Khorasan, austurhluta Íran.

Þorp í Íran
Potters Bar

Potters Bar er bær í Hertfordshire, Englandi, 21 km norðan við London. Íbúar voru rúmlega 20.000 árið 2011. Bærinn rekur sögu sína til 13. aldar en hann var lítið sveitaþorp þar til Great Northern Railway lagði járnbraut frá London til York árið 1848. Nú er Potters Bar hluti af stórborgarsvæði Lundúna.

Hertfordshire
Oviedo

Oviedo (astúríska: Uviéu) er borg á Spáni við Biskajaflóa og höfuðborg spænska sjálfstjórnarhéraðsins Astúría.

Borgin ku rekja uppruna til ársins 761 þegar tveir munkar settust þar að og stuttu síðar var kirkja byggð á svæðinu. Í spænska borgarastríðinu var þriggja mánaða umsátur um borgina sem féll að lokum fyrir sveitum Francos árið. 3000 manns létu lífið og dómkirkjan skemmdist.

Íbúar Oviedo voru um 222 þúsund árið 2016. Nálægar borgir eru Gijon og Aviles.

Heimild

Borgir í Astúríu
Fellibyljabeltið

Fellibyljabeltið er heitt svæði í Atlantshafi þar sem margir fellibylir myndast. Svæðið nær frá vesturströnd Norður-Afríku að austurströnd Mið-Ameríku. Yfirborðshiti sjávar í fellibyljabeltinu hefur vaxið stöðugt síðustu áratugi sem margir veðurfræðingar telja að sé orsök aukinnar tíðni fellibylja. Áhrif loftslagsbreytinga á tíðni storma eru þó umdeildar.

Fellibylir myndast aðallega í hitabeltinu þar sem fara saman mikill loftraki, lítill vindur og hár yfirborðshiti sjávar. Þessar aðstæður eru fyrir hendi milli 8. og 20. breiddargráðu norður. Fullkominn sjávarhiti fyrir myndun fellibylja er 26°C. Slíkur hiti næst frá júlí fram í miðjan október.

Tengt efni
 Hvirfilbyljabeltið

Fellibylir
Hitabeltið
Plantekra

Plantekra er stórt býli sem sérhæfir sig í ræktun fárra tegunda jurtaafurða. Dæmi um afurðir sem ræktaðar eru með plantekruræktun eru bómull, kaffi, kakó, te, sykurreyr, sísallilja, fræolía, olíupálmi, gúmmítré og ýmsir ávextir, og barrtré til pappírsframleiðslu. 

Elstu dæmin um plantekrur voru stórjarðeignir Rómverja sem framleiddu vín og ólífuolíu í miklu magni til útflutnings. Plantekruræktun óx samhliða alþjóðaverslun og þróun heimsmarkaðar eftir að evrópsku nýlenduveldin urðu til. Plantekruræktun hefur í gegnum tíðina tengst misskiptingu auðs, þrælahaldi og vistarbandi og erlendum efnahagslegum yfirráðum. 

Plantekruræktun er þaulræktun og plönturnar sem ræktaðar eru eru oftast afurðir valræktunar eða erfðabreytinga. Plantekruræktun er oft gagnrýnd fyrir að ryðja burt náttúrulegum skógum fyrir einhæfar aðfluttar tegundir, sem aftur skapar hættu á að sjúkdómar verði að faraldri, fyrir neikvæð áhrif á samfélög sem missa aðgang að landi og hefðbundnum náttúrulegum úrræðum, og fyrir neikvæð áhrif á umhverfið. 

 
Skógrækt
Fasteignir
Garðyrkja
Grenadínur

Grenadínur eða Grenadíneyjar eru eyjaklasi sem teygir sig milli eyjanna Grenada og Sankti Vinsent í Karíbahafi. Mörkin milli ríkjanna Grenada og Sankti Vinsent og Grenadína liggja um Martíníksund milli Petit Saint Vincent og Petite Martinique.

Sankti Vinsent og Grenadínur

Grenada

Grenada
Sankti Vinsent og Grenadínur
Litlu-Antillaeyjar