alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Kaffibætir

Kaffibætir (áður kallaður export, komið af vöruheitinu Export, sem var ein tegund kaffibætis)  er þurrkuð, ristuð og mulin sikkorírót (jólasalat), sem fyrrum var notuð til að drýgja kaffi. Rótinni var blandað saman við malað kaffi, stundum allt að því til helminga. Talað var um baunakaffi ef kaffið var eingöngu úr kaffi og án kaffibætis.

Tengt efni 
 Neskaffi

Tilvísanir 

kaffi
Verslun Guðsteins Eyjólfssonar

Verslun Guðsteins Eyjólfssonar er herrafataverslun á Laugavegi 34 í Reykjavík. 

Verslunin var stofnuð í bakhúsi við Grettisgötu í Reykjavík árið 1918. Stofnandi hennar var Guðsteinn Eyjólfsson (1890-1972) klæðskeri og rak hann saumastofu samhliða versluninni og saumaði sjálfur fatnaðinn sem þar var seldur.

Árið 1922 keypti Guðsteinn einlyft hús að Laugavegi 34 og flutti fyrirtæki sitt þangað. Nokkrum árum síðar var húsið rifið og nýtt hús byggt á lóðinni. Húsið var risið árið 1929 og fluttist verslunin í nýju bygginguna í desember sama ár og hefur starfað þar óslitið síðan.

Innflutningshöft settu lengi vel svip sinn á verslunarreksturinn og leiddu til þess að Guðsteinn setti skyrtugerð á laggirnar árið 1937 og prjónastofu árið 1950. Skyrtur og peysur voru framleiddar í versluninni allt fram á áttunda áratug síðustu aldar.

Verslunin var í eigu afkomenda Guðsteins allt til ársins 2016 er nýir eigendur tóku við rekstri hennar.

Tilvísanir 

Íslenskar verslanir
Stofnað 1918
Mæðragarðurinn

Mæðragarðurinn er garður í Lækjargötu í Reykjavík. Hann var gerður árið 1925 og var aðallega ætlaður mæðrum með ung börn. Garðurinn afmarkast af Lækjargötu í vestri, Bókhlöðustíg í norðri, lóða vestan við Laufásveg í austri og Míðbæjarskólanum í suðri. Þetta svæði tilheyrði áður Skálholtskoti sem var ein af hjáleigum Víkur. Bærinn Skálholtskot stóð á svæði milli húsa númer 13 og 17 við Laufásveg. Laufásvegur var upphaflega slóði að Skálholtskoti. 

Styttan Móðurást eftir Nínu Sæmundsson var sett upp í Mæðragarðinum árið 1928. Þetta var fyrsta stytta á opinberum vettvangi sem ekki var minnismerki heldur listaverk. Móðurást stendur þar sem brunnurinn Skálholtslind eða Skálholtsbrunnur var áður. Mæðragarðurinn dregur nafn sitt af styttunni Móðurást en þarna var áður  barnaleikvöllur sem kallaður var Útnorðurvöllur.

Árið 1950 var Lækjargata breikkuð og þá var garðurinn minnkaður mikið. 

Í Mæðragarðinum er frægur áttstrendur turn, Söluturninn. 

Við Bókhlöðustíg stendur ein af spennistöðvum Rafmagnsveitu Reykjavíkur. Þetta er ein af sjö spennistöðvum sem voru byggðar í Reykjavík til að taka við rafmagni frá Elliðaárstöðinni sem tók til starfa árið 1921.

Heimildir 
 Húsakönnun - Mæðragarðurinn og Tjörnin í Reykjavík, Minjasafn Reykjavíkur Skýrsla nr. 108
 Ljósmynd frá 1956 sem sýnir Söluturninn og spennistöðina við Arnarhól
 Mæðragarðurinn 
 Dregur nafn sitt af Móðurást, Morgunblaðið, 156. tölublað (06.07.2002), Blaðsíða 12 

Miðborg Reykjavíkur
Skrúðgarðar í Reykjavík
Súrmjólk

Súrmjólk er mjólkurafurð. Er hún nýmjólk sem hefur verið gerilsneydd, fitusprengd og sýrð með mjólkursýrugerlum. Súrmjólkin hefur komið fram í íslenskri menningu eins og í lagi Bjartmars Guðlaugssonar „Súrmjólk í hádeginu og cheerios á kvöldin“.

Tengt efni
Skyr
Ab-mjólk

Tenglar

Umfjöllun um súrmjólk á vef Mjólkursamsölunnar
Upptalning á tegundum súrmjólka  á vef Mjólkursamsölunnar

Mjólkurafurðir
Spónamatur
Ryan Giggs

Ryan Joseph Giggs (Áður Ryan Wilson) (fæddur 29. nóvember 1973 í Cardiff, Wales.) er fyrrum velskur knattspyrnumaður/miðherji og fyrrum þjálfari velska landsliðsins. Hann lék með Manchester United á Englandi frá 1991-2014; alls 963 leiki.  Hann á metið yfir flestar stoðsendingar í ensku úrvalsdeildinni. Hann vann 13 deildartitla með United, 4 FA bikara, League Cup bikara og 2 Meistaradeildartitla.

Árið 2014 var Giggs tímabundinn knattspyrnustjóri Manchester United ásamt því að spila með liðinu. Hann var svo aðstoðarþjálfari United til 2016. Giggs spilaði með velska landsliðinu frá 1991-2007. Hann á að hluta knattspyrnufélagið Salford City.

Giggs sagði af sér sem þjálfari Wales sumarið 2022 eftir að ásakanir komu fram um andlegt og líkamlegt ofbeldi gegn fyrrum konu hans.

Tilvísanir
Giggs, Ryan
Leikmenn Manchester United
Velskir knattspyrnumenn
Velskir knattspyrnustjórar
Skálholtsbiskupsdæmi

Skálholtsbiskupsdæmi – eða Skálholtsstifti – voru þær kirkjusóknir sem heyrðu undir  Skálholtsbiskup á Íslandi. Biskupsdæmið var stofnað af fyrsta íslenska biskupinum, Ísleifi Gizurarsyni árið 1056, og náði upphaflega yfir allt landið. Árið 1106 var Hólabiskupsdæmi stofnað og náði það yfir sóknir í  Norðlendingafjórðungi frá Hrútafirði að Langanesi. 

Til 1104 heyrði biskupsdæmið undir erkibiskupsdæmið í Brimum-Hamborg, en það ár var það fært undir erkibiskupsdæmið í Lundi á Skáni sem þá heyrði undir Danmörku. Árið 1153 var stofnað nýtt erkibiskupsdæmi í Niðarósi í Noregi og urðu bæði biskupsdæmin Hólar og Skálholt hlutar þess. Erkibiskupsdæmið í Niðarósi var lagt niður með kirkjuskipan Kristjáns 3. 1537.

Geir Vídalín var vígður Skálholtsbiskup 1797, en hann fluttist ekki í Skálholt, heldur bjó áfram á Lambastöðum á Seltjarnarnesi. Árið 1801 var biskupsstóllinn í Skálholti formlega lagður niður og um leið voru bæði biskupsdæmin sameinuð í eitt biskupsdæmi sem náði yfir allt landið, en biskup hafði aðsetur í Reykjavík.

Tengt efni 
 Listi yfir Skálholtsbiskupa

Skálholt
Biskupsdæmi á Íslandi
Ítalska þingið

Ítalska þingið er þjóðþing Ítalíu og löggjafi landsins. Það skiptist í tvær deildir með samtals 945 þingmönnum sem kjörnir eru til fimm ára í senn. Ítalska fulltrúadeildin er neðri deild þingsins með 630 þingmenn. Ítalska öldungadeildin er efri deild þingsins með 315 kjörna þingmenn auk nokkurra „öldungadeildarþingmanna til lífstíðar“ sem voru sjö talsins árið 2008.

Frá 2005 er kosið til ítalska þingsins með hlutfallskosningu sem tók við af uppbótarþingmannskerfi sem komið hafði verið á á 10. áratugnum. Kosið er til þings í 26 kjördæmum. 

Ítalska fulltrúadeildin kemur saman í Montecitorio-höll (Palazzo Montecitorio) en öldungadeildin í Frúarhöllinni (Palazzo Madama). 

Ítölsk stjórnmál
Ítalska þingið
Bastilludagurinn

Bastilludagurinn er þjóðhátíðardagur Frakklands, haldinn 14. júlí ár hvert til að minnast árásarinnar á Bastilluna í Frönsku byltingunni 14. júlí 1789. 

Ákveðið var að gera Bastilludaginn að þjóðhátíðardegi árið 1880.

Franskir hátíðisdagar
Hátíðisdagar í júlí
Þjóðhátíðardagar
Franska byltingin
Jamestown (skip)

Jamestown var bandarískt draugaskip sem strandaði hinn 26. júní 1881 á milli Hestakletts og Þórshafnar í Rosmhvalaneshreppi (sem síðar hét Miðneshreppur) á Suðurnesjum. Það var um fjögur þúsund tonn og að líkindum meðal stærstu skipa sem komið höfðu til Íslands á þeim tíma. 

Skipið var að flytja verðmætan timburfarm frá Bandaríkjunum til Liverpool á Englandi þegar það lenti í aftakaveðri undan vesturströnd Írlands. Í óveðrinu skemmdist það mikið og var skipverjum bjargað um borð í annað skip, Ethiopia, og settir á land í Glasgow í Skotlandi. Jamestown rak aftur á móti stjórnlaust um Norður Atlantshafið í nokkrar vikur þangað til það strandaði við Ísland.

Skipið þótti mikill happafengur á Íslandi enda erfitt að verða sér úti um timbur hérlendis. Voru plankarnir notaðir í brúargerð og húsagerð og enn stendur að minnsta kosti eitt hús sem smíðað er úr viði úr Jamestown, húsið Efra Sandgerði, heimili Lionsklúbbsins í Sandgerði. Einnig var „gamla“ húsið að Krókskoti í Sandgerði byggt úr Jamestown timbri. Timbrið úr því húsi var síðan notað í „nýja“ húsið að Krókskoti og stendur það enn þá.

Árið 2002 fannst annað akkeri skipsins undan Höfnum, og hinn 24. júní 2008 var það híft upp af meðlimum umhverfisverndarsamtakanna Blái Herinn og því komið fyrir við húsið Efra Sandgerði. Áður hafði hitt akkerið fundist og er það fyrir utan kirkjuna í Höfnum.

Heimildir
 Vefsíða Leós: Frásagnir: Jamestown 

Skip
Saga Íslands
Suðurnes
Ítalski kommúnistaflokkurinn

Ítalski kommúnistaflokkurinn (ítalska: Partito Comunista Italiano eða PCI) varð til eftir klofning í ítalska sósíalistaflokknum á flokksþingi þess síðarnefnda í Livorno 21. janúar 1921. Amadeo Bordiga og Antonio Gramsci stóðu fyrir klofningnum. Flokkurinn var bannaður af alræðisstjórn fasista en varð aftur virkur í ítölskum stjórnmálum þegar hillti undir lok síðari heimsstyrjaldar. 

Hann var útilokaður frá stjórnarþátttöku á eftirstríðsárunum og varð langstærsti stjórnarandstöðuflokkurinn á Ítalíu með milli 20 og 30% atkvæða í kosningum. 1974 vann hann sinn stærsta kosningasigur og fékk 34,4% atkvæða, mest allra kommúnistaflokka á Vesturlöndum. 

1991 leysti flokkurinn sjálfan sig upp til að mynda vinstri-lýðræðisflokkinn með aðild að Alþjóðasambandi jafnaðarmanna. Róttækari armur flokksins myndaði þá endurstofnun kommúnistaflokksins undir stjórn Armando Cossutta.

Tilvísanir

Kommúnistaflokkar
Ítalskir stjórnmálaflokkar
Aðalpersóna

Aðalpersóna, aðalsöguhetja eða forvígismaður er sá í miðjunni í sögu. Það er ekki alltaf ljóst hvað felst í að vera í miðjunni. Forvígismaður, aðalpersóna, hetja eru mismunandi skilgreind. 

Í hefðbundnu leikhúsi breyttist aðalpersónan í sögunni, bæði persónan sjálf og þær kringumstæður sem hún var í og sögufléttan breyttist annaðhvort úr reglu í glundroða eins og í harmleikjum þegar lánleysi og ógæfa elta aðalpersónuna sem vanalega er frábrugðinn öðrum og býr yfir einhverjum lesti sem verður henni að falli, eða úr glundroða í reglu eins og í gleðileik þar sem aðalpersónan fer úr ógæfu í gæfu.

Bókmenntahugtök
Íraska byltingin

Íraska byltingin, einnig kölluð 14. júlí byltingin, var herforingjabylting í Írak 14. júlí 1958 sem steypti af stóli konunginum, Faisal 2. og ríkisstjórn Nuri al-Saids. Byltingin leiddi til falls Hasjemítakonunganna og upphafs lýðveldisins Íraks. Byltingin var framkvæmd af hópum sem aðhylltust arabíska þjóðernisstefnu sem höfðu vaxið eftir egypsku byltinguna 1952. Þeir tóku undir stefnu Nassers og efldust mikið við Súesdeiluna, þar sem stjórn al-Saids var höll undir Vesturveldin. 

Tækifærið til að gera byltingu kom þegar Írak og Jórdanía mynduðu hið skammlífa Arabískt sambandsríki Íraks og Jórdaníu 1958 sem svar við Sameinaða arabíska lýðveldinu sem Egyptaland og Sýrland höfðu myndað skömmu áður. Í júlí voru tvö írösk stórfylki send til Jórdaníu eftir leið sem lá framhjá Bagdad. Herdeildirnar, sem voru undir stjórn Abdul Salam Arif ofursta og stórfylkisforingjans Abdul Karim Qasim lögðu höfuðborgina undir sig og tóku konungsfjölskylduna af lífi. Uppþot urðu víða um borgina og nokkrir útlendingar sem gistu á Hótel Bagdad voru drepnir. Al-Said slapp en var gripinn og skotinn daginn eftir. 

Eftir byltinguna var lýðveldi stofnað undir stjórn byltingarráðs með fulltrúum helstu trúarhreyfinga og stjórnmálahreyfinga landsins. Quasim varð forsætisráðherra.

Byltingar
Saga Íraks
1958
John N. Gray

John N. Gray (fæddur 17. apríl 1948 í South Shields á Englandi) er breskur heimspekingur og prófessor í Evrópskri hugmyndasögu við London School of Economics í London. Hann skrifar einnig reglulega í bresku blöðin The Guardian, New Statesman og The Times Literary Supplement.

Ritaskrá 
 Mill on Liberty: A Defence (1983). ISBN 0710092709.
 Conceptions of Liberty in Political Philosophy (ritstjórn ásamt Zbigniew Pelczynski) (1984)
 Hayek on Liberty (1984)
 Liberalism (1986). ISBN 0816615217.
 Liberalisms: Essays in Political Philosophy (1989). ISBN 0415007445.
 J.S. Mill, "On Liberty": In Focus (ritstjórn ásamt G.W. Smith) (1991). ISBN 0415010012.
 Beyond the New Right: Markets, Government and the Common Environment (1993). ISBN 0415092973.
 Postliberalism: Studies in Political Thought (1993). ISBN 0415135532.
 Enlightenment's Wake: Politics and Culture at the Close of the Modern Age (1995). ISBN 0415163358.
 Isaiah Berlin (1995). ISBN 069104824X.
 Liberalism (2. útg.) (1995). ISBN 0816628017.
 After Social Democracy: Politics, Capitalism and the Common Life (1996)
 Mill on Liberty: A Defence (2. útg.) (1996)
 Endgames: Questions in Late Modern Political Thought (1997). ISBN 0745618820.
 Hayek on Liberty (3. útg.) (1998)
 False Dawn: The Delusions of Global Capitalism (1998). ISBN 1565845927.
 Voltaire (1998). ISBN 0415923948.
 Two Faces of Liberalism (2000). ISBN 1565845897.
 Straw Dogs: Thoughts on Humans and Other Animals (2002). ISBN 1862075123.
 Al Qaeda and What it Means to be Modern (2003). ISBN 1565848055.
 Heresies: Against Progress and Other Illusions (2004). ISBN 1862077185.
 Black Mass: Apocalyptic Religion and the Death of Utopia (2007). ISBN 0713999152.

Tengill 
 John Gray: Forget everything you know, viðtal í blaðinu Independent ásamt úrdrætti úr bók hans Straw dogs 3. september 2002

Gray, John N.
Gray, John N.
Gray, John N.
Gray, John N.
Skeiðarárbrú

Skeiðarárbrú er einbreið stálbitabrú á steyptum stöplum sem spannar Skeiðará á Skeiðarársandi. Framkvæmdir hófust í september 1972 og brúin var vígð 14. júlí 1974. Með henni var lokið gerð hringvegar um Ísland sem markvisst hafði verið stefnt að frá 1967. Brúin þótti verkfræðilegt afrek á sínum tíma enda reist á djúpum sandi yfir síbreytilegan árfarveg sem reglulega verður fyrir jökulhlaupum. Brúin er þar að auki lengsta brú Íslands, 880 metra löng, þó upphaflega hafi hún verið 904 m, en brúin styttist þegar skemmdir hlutar hennar voru endurbyggðir eftir hlaupið 1996. Á brúnni eru 5 útskot til mætinga. Hún sannaði gildi sitt í jökulhlaupinu sem varð í kjölfar eldgoss í Grímsvötnum 1996 þótt hluti hennar skemmdist; austasti hlutinn fór alveg og landfestingin vestanmegin hrundi einnig. Brúin yfir Gígjukvísl, vestar á sandinum, eyðilagðist þá algjörlega.

Farvegur árinnar breyttist sumarið 2009 þegar hún rann saman við Gígjukvísl til vesturs. Af þeim sökum var hún tekin úr notkun árið 2017 og er mun minni brú til hliðar við gömlu brúna. Aðeins Morsá rennur undir nýju brúna.

Tilvísanir

Brýr á Íslandi
ACF Fiorentina

ACF Fiorentina SpA er ítalskt knattspyrnulið frá Flórens í Toskana. Liðið hefur verið keppt í efri deildum ítalskrar knattspyrnu frá stofnun þess 1926. Þeir hafa unnið ítölsku úrvalsdeildina (Serie A) tvisvar: 1956 og 1969, og sex sinnum orðið bikarmeistarar, síðast árið 2001. 

Heimabúningur Fiorentina er fjólublár og liðið er því oft kallað la Viola („sú fjólubláa“). Heimaleikvangur liðsins er Artemio Franchi-leikvangurinn í hverfinu Campo di Marte í Flórens.

Í kjölfar ítalska úrvaldsdeildarhneykslisins 2006 voru dregin 30 stig af þeim. Á næstu leiktíð byrjaði félagið með nítján stig í mínus sem síðar var breytt í fimmtán stig. Þrátt fyrir að hefja þannig leiktímabilið tókst liðinu að tryggja sér sæti í Evrópubikarnum næsta ár. 

Ítölsk knattspyrnufélög
Società Sportiva Lazio

Íþróttafélagið Lazio 1900 (ítalska: Società Sportiva Lazio 1900, S.S. Lazio eða einfaldlega Lazio) er ítalskt íþróttafélag frá Róm stofnað 9. janúar 1900 sem hlaupafélag. Knattspyrnudeild félagsins var stofnuð árið 1910. Það hefur orðið ítalíumeistarar tvisvar: 1974 og 2000, og orðið bikarmeistarar fjórum sinnum, síðast árið 2004. 

Heimabúningur liðsins er ljósblá treyja og hvítar buxur. Heimavöllur liðsins er Ólympíuleikvangurinn í Róm.

Sigrar 
 Ítalskir meistarar: 2
 1973-74, 1999-00

 Ítalska bikarkeppnin: 6
 1958, 1997-98, 1999-00, 2003-04, 2008-09, 2012-13

 Ítalski ofurbikarinn: 4
 1998, 2000, 2009, 2017

 Evrópski ofurbikarinn: 1
 1999

 Evrópukeppni bikarhafa: 1
 1998-99

 Coppa delle Alpi: 1
 1970-71

Tengill 
 Heimasíða félagsins

Ítölsk knattspyrnufélög
Faldbúningur

Faldbúningur er íslenskur kvenbúningur og er elsta gerð þjóðbúnings íslenskra kvenna sem þekkt er. Hann er kenndur við höfuðbúnaðinn sem gjarnan er, eða var, notaður með honum, háan hvítan fald. Faldbúningur var búningur flestra íslenskra kvenna um langt skeið allt til um 1850. Hann virðist hafa verið notaður alls staðar og hafa verið búningur bæði ríkra og fátækra en misjafnlega íburðarmikill.

Hlutar faldbúnings 

Búningurinn skiptist í fald, treyju með kraga og klút, upphlut, skyrtu, pils og svuntu eða samfellu og handlínu.
Konur vöfðu hárið með ljósu trafi í króklaga trýtu. Um og eftir 1899 hafði krókfaldurinn þróast í spaðafald. Pilsið var sítt úr ullarefni með skrautbekk að neðan. Fyrst var svuntan laus en síðan var hún felld inn í pilsið og þá var hún kölluð samfella. Upphluturinn er undir treyjunni. Hann var skreyttur millum og borðum að framan og þremur leggingum að aftan. Treyjan er nánast alltaf svört. Barmarnir eru skreyttir vírborðum eða með baldýringu, perlusaumi eða flauelssaumi.

Kraginn er laus. Hann er stífur og skreyttur með knipli, baldýringu, perlusaumi eða flauelssaumi. Áður var hann til stuðnings pípukraga, en notkun hans við búninginn var hætt um miðja 18. öld. Horn handlínunnar var fest í pilsstreng eða belti. Handlínurnar voru fagurlega útsaumaðar og voru lagðar yfir hendur þegar konur fóru í kirkju. Efnaðar konur gengu í silfurbelti og voru í búning með silfurmillum og skreyttar keðjum og hnöppum.

Heimild 
 Veggspjald Félagsins Faldafeykis á safnadegi í Árbæjarsafni 2008.

Íslensk menning
Þjóðbúningar
Íslenskur fatnaður
Listi yfir helstu brýr á Íslandi

Listi yfir helstu brýr á Íslandi inniheldur allar stærri brýr landsins auk flestra annarra brúa sem hafa sögulegt gildi eða eru merkilegar á einhvern hátt. Hafi brú ekki ákveðið heiti er hún auðkennd með því kennileiti (ár, firðir o.þ.h.) sem hún liggur yfir. Listanum er raðað eftir landshlutum, og sýslum til frekari aðgreiningar:

Brýr á Íslandi eru oftast gerðar til að brúa vatnsföll, einnig eru byggðar brýr fyrir mislæg gatnamót. Yfir breiðari sund eins og firði er yfirleitt byggður grjótgarður og brýr aðallega notaðar til að tryggja eðlileg sjávarföll. Miðað við önnur lönd eru stórbrýr (lengri en 100 metrar) fremur fáar og enga skipgenga brú er að finna á Íslandi.

Helstu brýr á Íslandi

Brýr 100 m og lengri

Brýr 50 - 99 m

Brýr 30 - 49 m

Brýr utan akvega

Eftir landshlutum

Suðvesturland (þ.e. gamla Reykjaneskjördæmi ásamt Reykjavík)

Reykjavík
Elliðaár
Brú yfir Elliðaárdal á Höfðabakka
Elliðaárbrýr
Gullinbrú

Vesturland
Borgarfjarðarbrú
Brú yfir Hvítá í Borgarfirði hjá Hvítárvöllum
Brú yfir Kolgrafafjörð
Brú yfir Hraunsfjörð við Mjósund
Brú yfir Hítará við Brúarfoss
Gilsfjarðarbrú

Vestfirðir
Brú yfir Dýrafjörð
Brú yfir Önundarfjörð

Norðurland vestra
Brú yfir Hrútafjarðará
Brú yfir Blöndu á Blönduósi
Héraðsvötn
Brú hjá Grundarstokki
Brýr á Vestari- og Austari Héraðsvötnum við Hegranes

Norðurland eystra
Brú yfir leirur Eyjafjarðarár
Gamla Fnjóskárbrú
Brú yfir Skjálfandafljót hjá Fosshóli
Jökulsá á Fjöllum
Brú við Grímsstaði
Brú í Öxarfirði

Austurland
Brú yfir Jökulsá á Dal
Lagarfljótsbrú

Suðausturland (takmörk miðuð hér við Eystrahorn og Kúðafljót)
Brú yfir Jökulsá í Lóni
Brú yfir Hornafjarðarfljót
Brú yfir Jökulsá á Breiðamerkursandi
Skeiðarárbrú
Brú yfir Núpsvötn
Brýr yfir Skaftá
Brú yfir Kúðafljót

Suðurland

Vestur-Skaftafellssýsla
Brú yfir Múlakvísl
Brú yfir Jökulsá á Sólheimasandi

Rangárvallasýsla
Markarfljótsbrú
Þjórsárbrú
Gamla Þjórsárbrú

Árnessýsla
Hvítá
Brú yfir Hvítá við Brúarhlöð
Iðubrú
Gamla Tungufljótsbrú
Sogsbrú
Ölfusá
Ölfusárbrú
Óseyrarbrú

Miðhálendið

Brýr í framkvæmd

Brýr í rannsóknar-, útboðs-, samninga- og undirbúningsferli 
 Brú yfir Jökulsá á Fjöllum

Heimildir 
 Brýr á Íslandi (Vegagerðin)
 Brúaskrá Vegagerðarinnar  (Vegagerðin)
Megadeth

Megadeth er bandarísk þrasshljómsveit stofnuð árið 1983. Hún er ein af fjórum stærstu þrasshljómsveitunum en hinar þrjár eru: Slayer, Metallica og Anthrax . Undir forystu forsprakkans Dave Mustaine hefur sveitin selt yfir 25 milljónir plata.

Söguágrip
Megadeth var stofnuð árið 1983 eftir að Dave Mustaine hafði verið rekinn úr Metallica fyrir drykkjuskap og ofbeldi þegar sveitin var í New York en hann hafði verið með þeim í tvö ár. Mustaine tók rútu frá New York til Los Angeles og í því ferðalagi sem tók um viku fékk hann hugmyndina að hljómsveitinni og nafnið Megadeth sem hann sá í tímaritsgrein sem fjallaði um kjarnorkustríð. Mustaine leitaði eftir meðlimum og meðal þeirra sem spreyttu sig var m.a. Kerry King sem stofnaði Slayer. Mustaine fann bassaleikara í nágranna sínum Dave Ellefsson sem hafði flutt frá Minnesota til að reyna fyrir sér í borginni. Árið 1985 kom út fyrsta plata Megadeth; Killing Is My Business og árið eftir Peace Sells...But Who's Buying. Vímuefnanotkun hljómsveitarinnar markaði sitt spor á hljómsveitina í gegnum árin og liðskipan breyttist talsvert fyrir utan Mustaine og Ellefsson sem voru yfirleitt kjarnameðlimir.  Árið 1992 kom út platan Countdown to Extinction sem seldist vel og var melódískara verk en áður. Sveitin hélt áfram melódískari stefnu á tíunda áratugnum. Árið 2002 slasaðist Mustaine á hendi og hljómsveitin hætti vegna þessa til 2004. Ellefson var ósáttur við fjármál varðandi Megadeth og hætti í hljómsveitinni en sneri aftur 2010 eftir að málin höfðu verið leyst.
Hann hætti síðar, 2021, vegna kynlífsmyndbands.

Árið 2016 gaf Megadeth út plötuna Dystopia sem er endurkoma til thrashmetalstíls þeirra. Mustaine fékk til liðs við sig brasilískan gítarleikara, Kiko Loreiro sem spilað hefur með hljómsveitinni Angra. Einnig fékk hann trommarann Chris Adler sem lamið hefur húðir fyrir Lamb of God. Fyrrum trommari sveitarinnar, Nick Menza, lést af völdum hjartaáfalls á tónleikum í maí 2016.

Árið 2005 spilaði Megadeth á skemmtistaðnum Nasa í Reykjavík.

Plötur 
 1985: Killing Is My Business... And Business Is Good!
 1986: Peace Sells... But Who's Buying?
 1988: So Far, So Good... So What!
 1990: Rust in Peace
 1992: Countdown to Extinction
 1994: Youthanasia
 1997: Cryptic Writings
 1999: Risk
 2001: The World Needs a Hero
 2004: The System Has Failed
 2007: United Abominations
 2009: Endgame
 2011: Thirteen
 2013: Super Collider
 2016: Dystopia
 2022: The Sick, the Dying... and the Dead!

Núverandi meðlimir 
 Dave Mustaine: Söngur og gítar
 Kiko Loreiro: Gítar
 Dirk Verbeuren: Trommur

Tilvísanir 

Bandarískar hljómsveitir
Bandarískar þungarokkshljómsveitir
Þrass
Lexicon Islandicum

Orðabók Guðmundar Andréssonar eða Lexicon Islandicum (latína: „íslensk orðabók“) er íslensk orðabók með latneskum skýringum sem rituð var árin 1650-1654 af Guðmundi Andréssyni. Orðabókin sjálf var gefin út í Kaupmannahöfn árið 1683.

Tengt efni
Lexicon Islandico-Latino-Danicum
Lexicon poeticum antiquæ linguæ septentrionalis

Tenglar
Orðabók Guðmundar Andréssonar

Orðabækur
Bókaárið 1683
Íslenskar bókmenntir
Nucleus latinitatis

Nucleus latinitatis (latína: „kjarni góðrar latínu“) eða Kleyfsi eins og hún var oft kölluð af nemendum er latnesk orðabók með íslenskum skýringum sem gefin var út árið 1738 af Jóni Árnasyni biskupi. Orðabókin inniheldur margar heimildir um það hvernig íslenskan var á fyrri hluta 18. aldar og gefur góða yfirsýn af máli þess tíma. Unnið var svo að endurútgáfu sem gefin var út árið 1994.

Bókin inniheldur rúmlega 16 þúsund flettiorð og er hægt að finna orðalista yfir íslensk skýringarorð fyrir aftan orðabókartextann.

Tenglar
Umfjöllun á vef Stofnunar Árna Magnússonar

Bókaárið 1738
Orðabækur
Brandur (eyja)

Brandur er lítil eyja (0.1 km²) sem liggur rétt sunnan við Álsey. Hún er gíglaga nema suðurhlið gígsins hefur orðið sterkri suðuröldunni að bráð og rofnað burt. Ytri hluti gígsins norðan og austan megin er gyrtur hömrum á meðan innri hliðin sunnan megin er meira aflíðandi. Greinilega má sjá 5 m háan gígtappa við rætur suðurbrekkunnar. Veiðikofinn í Brandinum er staðsettur ofarlega á eyjunni en graslendi þekur hana alla. Lundaveiði og eggjataka er hvort tveggja stundað í Brandi og sauðfé haft á beit. 

Þar er höfn frá náttúrunnar hendi og landtaka mjög auveld.

Vestmannaeyjar