alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Agathis philippinensis

Agathis philippinensis er tegund af barrtrjám sem vex á Filippseyjum, Mólúkkaeyjum og Súlavesí. Það verður um 65 m hátt. Það er ræktað nokkuð þar og í nágrannalöndunum vegna getu til að vaxa í grunnum og ófrjóum jarðvegi. 
Sumsstaðar er það talið til tegundarinnar A. dammara.

Tilvísanir 

 Agathis philippinensis at The Gymnosperm Database
 de Laubenfels, D. J. (1988). Agathis philippinensis, in Van Steenis & De Wilde (eds.) Flora Malesiana 10: 437–438.

Barrtré
Agathis ovata

Agathis ovata er tegund af barrtrjám sem vex í NýjuKaledóníu. Það verður um 25 m hátt.

Tilvísanir 

Barrtré
Agathis moorei

Agathis moorei er tegund af barrtrjám sem vex í Nýju-Kaledóníu. Það verður um 30 m hátt.

Tilvísanir 

Barrtré
Agathis microstachya

Agathis microstachya er tegund af barrtrjám sem vex á litlu svæði í norður Queensland í Ástralíu. Það verður um 50 m hátt.

Tilvísanir 

Barrtré
Sýslur í New York

Sýslur í New York eru 62 talsins.

Listi 

New York-fylki
 
New York
Agathis macrophylla

Agathis macrophylla er tegund af barrtrjám sem vex á eyjum í suðvestur Kyrrahafi (Fíjí, Salómonseyjar, Vanúatú og Santa Cruz-eyjar). Hún verður um 40 m há.

Sjá einnig 
 Agathis australis

Tilvísanir 

Barrtré
Agathis kinabaluensis

Agathis kinabaluensis er tegund af barrtrjám sem vex í Borneó. Það verður um 36 m hátt.

Tilvísanir 

Barrtré
Agathis lanceolata

Agathis lanceolata er tegund af barrtrjám sem vex á Nýju-Kaledóníu. Það verður um 45 m hátt.

Tilvísanir 

Barrtré
Agathis dammara

Agathis dammara er tegund af barrtrjám sem vex í austur Malesíu (frá Víetnam til Nýju-Gíneu). Það verður um 60 m hátt.

Tilvísanir 

Barrtré
Agathis corbassonii

Agathis corbassonii er tegund af barrtrjám sem vex á Nýju-Kaledóníu. Það er nú oftast talið til A. moorei.

Tilvísanir 

Gymnosperm Database. Agathis corbassonii. Downloaded on 10 July 2007.
Whitmore, T. C. (1980). A monograph of Agathis. Pl. Syst. Evol. 135: 41–69.

Barrtré
Agathis atropurpurea

Agathis atropurpurea er tegund af barrtrjám sem vex í Queensland í Ástralíu. Það verður um 50 m hátt.

Tilvísanir 

Barrtré
Sýslur í Vermont

Sýslur í Vermont eru 14 talsins.

Listi 

Vermont
 
Vermont
Sýslur í New Mexico

Sýslur í New Mexico eru 33 talsins.

Listi 

New Mexico
 
New Mexico
William M. Tweed

William Magear Tweed (3. apríl 1823 – 12. apríl 1878) einnig þekktur sem "Boss" Tweed var bandarískur stjórnmálamaður sem stýrði stjórnmálavél Demókrataflokksins sem kölluð var Tamary-hringurinn. Tweed var á hátindi ferils síns þriðji stærsti landeigandi í New York-borg, forstjóri Erie járnbrautafélagsins, stjórnandi Tenth National Bank, forstjóri New-York Printing Company, eigandi Metropolitan Hotel og stór hluthafi í járnnámum og gasfyrirtækjum, hann var í stjórn Harlem Gas Light Company, í stjórn the Third Avenue Railway Company í stjórn Brooklyn Bridge Company og forseti the Guardian Savings Bank.

Tweet var kosinn á fulltrúadeild Bandaríkjaþings árið 1852 og í borgarráð New York árið 1858 en það ár varð hann höfuðpaur í Tamary-hringnum. Hann var einnig kosinn á fykisþing New York árið 1867. Áhrif Tweed komu hins vegar fyrst og fremst í gegnum nefndir og ráð og stjórnir sem hann sat í og hvernig hann stýrði gegnum Tamary hringinn og tryggði sér liðsinni kjósenda með því að hygla þeim með vinnu sem hann bjó til og með því að eyða í verkefni tengd New York borg. Tweed var dæmdur árið 1899 fyrir fyrir fjársvik og fyrir  að draga að sér óhemjumikið fé frá skattgreiðendum í New York borg, fjársvik hans voru áætluð milli $25 milljónir og  $45 milljónir en hafa seinna verið áætluð allt að $200 milljónir. Tweed strauk úr fangelsi en náðist aftur og lést í Ludlow Street fangelsinu. 

Í Skírni 01.01.1874 er svohljóðandi grein um sakamálið gegn Tweed:

Í haust var loks kveðinn upp dómur í sakamálinu gegn William Tweed, höfuðpauranum í bófasamkundu þeirri, er Tammanyhringur nefndist (sjá Skírni 1872. 165. bls.). Hann hafði haft undir höndum stórmikið fje, en borgin New York átti, en stolið því úr sjálfs síns hendi; hafði hann og þeir fjelagar hans rakað saman á þann hátt og með ýmsum klækjura öðrum ógrynni fjár á fám árum. Sakirnar, er bornar voru á Tweed, voru eigi færri en 204, og þó bjuggust margir við, að kviðurinn mundi lýsa hann sýknan. Hefir annað eins borið við í Ameríku, ef nóg fje hefir verið annars vegar. En hjer ljet kviðurinn sín eigi freista, og var Tweed dæmdur í 12 ára tukthúsvinnu og 12,000 dollara sekt.

Tilvísanir 

Bandarískir fulltrúadeildarþingmenn
Bandarískir glæpamenn
Demókratar
Íslensk þjóðernishyggja

Notkun hugtaksins Þjóðernishyggja átti stóran þátt í íslenskri hreyfingu til sjálfstæðis frá Danmörku, undir forystu Jón Sigurðsson.

Íslensk þjóðernishyggja er byggð á hugmyndinni um upprisu íslenska fríríkisins og gildum þess (eða því sem talið var að væru gildi þess): lýðræði, frelsi einstaklingsins, nauðsyn þess að landið væri sjálfstætt og virðingu fyrir menningarlegum og trúarlegum hefðum, sérstaklega tungumálinu sem lengi hefur verið varðveitt. Þessar hugmyndir eru oft kóðaðar í hinum vinsæla setningu land, þjóð og tunga. Sögulega hafa Íslendingar litið á núverandi lýðveldi sitt sem endurholdgun hinna gömlu fríríkja og þannig byggist íslensk þjóðernishyggja í dag á því að varðveita það sem sjálfstæðishreyfingin vann. Þannig ber íslensk þjóðernishyggja, mikla virðingu fyrir lýðræðislegu þingheimi (sjá endurvakið Alþingi) og efins um utanríkisstjórnun á Íslandi, sem er að hluta til ábyrg fyrir því að lítill vilji er á Íslandi fyrir inngöngu í Evrópusambandið.

Listi yfir íslenska þjóðernisflokka 
 Íslenska þjóðfylkingin

Tilvísanir 

Stjórnmálasaga Íslands
Íslensk þjóðernishyggja
Þráinsskjaldarhraun

Þráinsskjaldarhraun (stundum einnig nefnt Vatnsleysuhraun) er hraun á Reykjanesskaga sem þekur um 130 km² og nær austan frá Vatnsleysuvík vestur að Vogastapa. Hraunið er kennt við Þráinsskjöld sem er stór hraunbunga norðaustan af Fagradalsfjalls. Þráinsskjöldur er ein mikilvirkasta eldstöðin á Reykjanesskaga. Talið er að Þráinsskjaldarhraun hafi runnið fyrir um 14.000 árum. Öll byggð í Vogum og Vatnsleysuströnd stendur á hrauninu. 

Hraun á Íslandi
Suðurnes
Ögmundarhraun

Ögmundarhraun er hraunbreiða á Reykjanesskaga sem rann árið 1151 í Krýsuvíkureldum og á upptök sín í norðurhluta gígaraðar austan í Núpshlíðarhálsi.  Ögmundarhraun stendur milli Latsfjalls og Krýsuvíkur-Mælifells og allt suður í sjó og langleiðina austur undir Krýsuvíkurberg. Sunnan til í hrauninu er tveir hólmar sem standa upp úr og er annar nefndur Óbrynnishólmi en hinn, sá austari Húshólmi. 
Hinum megin á nesinu rann Kapelluhraun í sjó fram í Straumsvík sennilega í sama gosi eða goshrinu.

Tenglar
Ferlir.is - Aldur Ögmundarhrauns og miðaldalagsins

Hraun á Íslandi
Suðurnes
Kapelluhraun

Kapelluhraun (syðsti hluti þess nefnt Nýibruni) er hraun á norðurhluta Reykjanesskaga sunnan Hafnarfjarðar hjá Straumsvík og er hluti af hraunum sem runnu árið 1151 í Krýsuvíkureldum. Kapelluhraun er úfið apalhraun og rann úr gossprungu sem var alls um 25 km löng. Sunnan á skaganum rann þá einnig Ögmundarhraun í sjó fram. Kapelluhraun rann aðallega frá gígum við Vatnsskarð sem nú heyra sögunni til vegna gjallvinnslu. Í sama gosi rann hraun frá röð minni gíga sem liggur meðfram Undirhlíðum og norður um Gvendarselshæð. Rann það m.a. niður í Kaldárbotna. Álverið í Straumsvík stendur á hrauninu.

Kapelluhraun er nefnt svo eftir lítilli tóft þar sem var kapella. Um miðja 20. öldina fannst þar lítið líkneski af heilagri Barböru en hún var sögð góð til áheita gegn eldsgangi hvers konar. Kapellan stóð í miðjum vegarslóða sem menn höfðu rutt gegnum hraunið en hann hefur nú verið eyðilagður með öllu að undanskildum tuttugu metra kafla við rústir kapellunnar. Kapellutóftin er á fornminjaskrá.

Tengt efni 
 Kapellutóft

Hraun á Íslandi
Suðurnes
Penzance

Penzance (kornbreska: Pennsans) er um 21.000-manna hafnarbær nálægt Land's End í vestur Cornwall á Englandi. Bærinn var stofnaður árið 1614.

Bæir í Cornwall
Arnarseturshraun

Arnarseturshraun er hraun á vesturhluta Reykjanesskaga norður af Grindavík og er kennt við einn af gíghólunum sem það er runnið frá og heitir Arnarsetur. Hraunið er með yngstu hraunum á Reykjanesskaga en það kom upp í svokölluðum Reykjaneseldum á árabilinu 1210-1240. Arnarseturshraun og Illahraun við Svartsengi eru talin jafngömul og runnin frá sömu gossprungu og eru því í raun hlutar af sama hrauni.  Það er basalt af gerðinni þóleiít. Furðu litlum sögum fer af eldgosinu í annálum og öðrum rituðum heimildum. Gjóskulög gefa vísbendingu um aldur þess. Það er yngra en Miðaldalagið svokallaða, en það féll yfir svæðið árið 1226 samhliða gosi í sjó við Reykjanestá. Arnarseturshraun rann þar af leiðandi á árabilinu 1226-1240. Arnarseturshraun er að mestum hluta komið upp í alllangri gígaröð sem liggur um 500 metra austan Grindavíkurvegar á móts við Stóra Skógfell. Í upphafi gossins hefur gígaröðin verið mun lengri eða a.m.k. um tveir kílómetrar. Um 1 kílómetra norðaustur af aðalgígunum sést hluti af gígaröðinni sem var virk í gosbyrjun. Hún er slitrótt en um 500 metra löng. Virknin þar hefur dvínað fljótlega og gosið dregist saman á um 400 m langa gossprungu. Frá henni er allt meginhraunið runnið en aðrir hlutar gígaraðarinnar hafa færst í kaf. Hraunið er 22 ferkílómetrar að flatarmáli, þykkt og kargakennt.

Heimildir
 Jón Jónsson 1978. Jarðfræðikort af Reykjanesskaga, Orkustofnun OS JHD7831. 303 bls. og kortamappa.
 Jón Jónsson 1983. Eldgos á sögulegum tíma á Reykjanesskaga. Náttúrufræðingurinn 52: 127-139.
 Kristján Sæmundsson og Magnús Á. Sigurgeirsson 2013. Reykjanesskagi. Í Júlíus Sólnes [ritstj.) Náttúruvá á Íslandi. Eldgos og Jarðskjálftar. Viðlagatrygging Íslands/Háskólaútgáfan. Bls 379-401.
Kristján Sæmundsson, Haukur Jóhannesson, Árni Hjartarson, Magnús Á. Sigurgeirsson og Sigurður Garðar Kristinsson 2010. Jarðfræðikort af Suðvesturlandi 1<:100.000. Íslenskar Orkurannsóknir.

Hraun á Íslandi
Suðurnes
Listi yfir hraun á Reykjanesskaga

Þetta er listi yfir hraun á Reykjanesskaga: 
 Afstapahraun
 Arnarseturshraun
 Beinavörðuhraun
 Berghraun
 Blettahraun
 Breiðdalshraun
 Bræðrahraun
 Dalahraun
 Eldvarpahraun
 Fagradalshraun
 Gvendarselshraun
 Herdísarvíkurhraun
 Hrútagjárdyngjuhraun
 Hvannahraun
 Hvassahraun
 Illahraun
 Kapelluhraun
 Klofningahraun
 Rjúpnadalshraun
 Rjúpnadyngjuhraun
 Selvogshraun
 Stórabollahraun
 Sundhnúkahraun
 Sýrfellshraun
 Tvíbollahraun
 Þráinsskjaldarhraun
 Ögmundarhraun

 Reykjanesskagi
Suðurnes
Reykjanesskagi
Listar tengdir Íslandi
Thomas Nast

Thomas Nast (27. september  1840 –  7. desember 1902)  var bandarískur skopmyndateiknari og  dagblaðateiknari  af þýskum ættum. Hann er oft talinn faðir bandarískra teiknimynda og myndir hans höfðu mikil áhrif. Hann gagnrýndi í teikningum sínum  stjórnmálamanninn "Boss" Tweed  og kosningamaskínu flokksins sem kölluð var Tammary Hall.  Nast er líka talinn hafa skapað nútíma ímynd bandaríska jólasveinsins Santa Claus (ímynd sem var byggð á þýska vættunum Sankt Nikolaus og  Weihnachtsmann). Nast bjó einnig til táknið fíll fyrir Repúblikanaflokkinn. Nast bjó hins vegar ekki til táknið Sámur frændi  (Uncle Sam)  sem var ímynd bandarísku stjórnarinnar í líki karls og ekki heldur táknið Columbia sem var  tákn bandarískra gilda í kvenlíki og ekki ímynd Demókrataflokksins sem asna. Hann nýtti hins vegar þessi tákn í skopmyndum sínum. Nast teiknaði fyrir tímaritið   Harper's Weekly frá 1859 til 1860 og frá 1862  til 1886.

Bandarískir myndlistarmenn
Gagnviðarætt

Gagnviðarætt (fræðiheiti: Podocarpaceae) er stór ætt barrtrjáa. Flestar eru tegundirnar sígrænar og vaxa á suðurhveli.

Flokkun 
Rannsóknir byggðar á byggingu, útbreiðslu og erfðarannsóknum benda til þessara tengsla:

Einnig eru  Parasitaxus (ein tegund), Microstrobos (tvær tegundir) og Sundacarpus (ein tegund) ýmist taldar sjálfstæðar ættkvíslir eða undir öðrum.

Tilvísanir 	

Gagnviðarætt
Parasitaxus

Parasitaxus usta er sjaldgæf tegund af barrtrjám í gagnviðarætt sem vex á Nýju-Kaledóníu. Hún er eina tegund sinnar ættkvíslar. Þetta er runni, allt að 1,8m hár sem vex í þéttum, afskekktum skógum Nýju-Kaledóníu, og var fyrst uppgötvuð og lýst af Vieillard 1861. Þetta er eini þekkti sníkju-berfrævingurinn, og sníkir hann eingöngu á Falcatifolium taxoides. 
 
Fræðiheitið túlkast sem: brenndur sníkju-ýviður, en ustus þýðir brenndur eða visinn.

Tilvísanir 

Gagnviðarætt
Sníkjuplanta
Alpasteingeit

Alpasteingeit (Capra ibex) er undirtegund steingeitar sem lifir í Alpafjöllum. Búsvæði er í bröttum hlíðum nálægt snjólínu. Alpasteingeitur eru félagsdýr en kynin eru þó aðskilin nema á mökunartíma. Karldýrin eru stærri og með sveigð, stærri horn. Feldurinn er brúngrár og er hausinn styttri en á öðrum steingeitum. Lífaldur er allt að 19 ár.

Tegundin var í útrýmingarhættu eftir að hafa verið útrýmt af stórum svæðum á 19. öld. Eina búsvæðið var í Piemonte á Ítalíu og Gran Paradiso-þjóðgarðinum sem stofnaður var 1922. Frá þeim svæðum hefur tegundin verið flutt til annarra svæða í Ölpunum.

Heimild
 

Geitur
Alpafjöll
Kepa Arrizabalaga

Kepa Arrizabalaga Revuelta (f. 1994) er spænskur markmaður Chelsea F.C. og spænska karlalandsliðið í knattspyrnu. Hann gekk til liðs við Chelsea í ágúst 2018 og skrifaði undir sjö ára samning við félagið sem greiddi fyrir hann 80 milljón punda sem gerði hann dýrasta markmann allra tíma.
 
Kepa spilaði áður aðallega með Athletic Bilbao þar sem að hann var frá árinu 2004. Þaðan var hann fenginn til þess að fylla í skarð Thibaut Courtois sem fór frá Chelsea til Real Madrid.

Í september 2020 missti Kepa sæti sitt sem aðalmarkmaður hjá lundúnarfélaginu við komu Senegalans Edouard Mendy en Kepa hafði verið gagnrýndur vegna slæmrar frammistöðu.

Spænskir knattspyrnumenn
Fólk fætt árið 1994
Neyðarkaup

Neyðarkaup er hugtak í fótbolta þegar lið missir leikmann/menn vegna meiðsla eða félagsskipta og félagið reynir að laga það með því að kaupa annan leikmann til þess að fylla það skarð án mikillar hugsunar.

knattspyrna
Adama Traoré

Adama Traoré Diarra (fæddur 25. janúar 1996) er spænskur knattspyrnumaður sem spilar sem kantmaður með Wolves í ensku úrvalsdeildinni og spænska karlalandsliðinu í knattspyrnu. Traoré hóf ferilinn sinn með Barcelona, hann var 17 ára þegar hann þreytti frumraun sína með liðinu.

Hann er þekktur fyrir mikinn hraða og vöðvastæltan líkama. Í leikjum smyr hann sig barnaolíu á handleggina til að koma í veg fyrir að andstæðingar hans grípi í hendur hans.

Traoré spilaði sinn fyrsta landsleik fyrir Spán í október 2020. Hann fæddist á Spáni en foreldrar hans fluttu þaðan frá Malí.

Spænskir knattspyrnumenn
Fólk fætt árið 1996
The Inbetweeners

Eru breskir sjónvarpsþættir sem komu fyrst út árið 2008. Þættirnir fjalla um 16 ára Will McKenzie sem að þarf að fara í almenningsskóla eftir skólagöngu í einkaskóla. Fljótlega hittir hann Simon, Neil og Jay sem að var traustur hópur vina, Will eltir þá um allt við litla hrifningu Simon sem að skammaðist sín að vera í kringum nýja strákinn, en ekki leið á löngu þar til að hann varð einn af þeim. 

Þættirnir urðu aðeins 18 talsins eftir, talið var að þættirnir enduðu of snemma, aðeins 2 árum eftir fyrsta þátt. 

Á Íslandi voru þættirnir frumsýndir á Rúv 2012
Breskir sjónvarpsþættir
Þráinsskjöldur

Þráinsskjöldur er geysi mikil hraunbunga norðaustan undir Fagradalsfjalli á utanverðum Reykjanesskaga. Eldgígurinn er hraunfylltur og mjög ógreinilegur  en frá honum hefur runnið mikið hraun, Þráinsskjaldarhraun, sem þekur meira og minna allt land frá Fagradalsfjalli og til strandar í norðri. Það myndar ströndina alla utan frá Vogastapa og inn að Vatnsleysuvík. Nokkur móbergsfjöll standa upp úr hrauninu svo sem Keilir og Keilisbörn, Litli Keilir og Litli Hrútur. Þráinsskjöldur er dyngja, þ.e. eldstöð af svipaðri gerð og Skjaldbreiður, en vegna landslagsáhrifa hefur hann ekki náð að verða reglulegt hringmyndað eldfjall. Hraunið hefur komið upp um einn hringmyndaðan gíg eins og í flestum dyngjum. Úlit hraunsins og hraunstraumanna í því bendir til þess að kvikan sem upp kom hafi verið þunnfljótandi og gosið virðist hafa staðið lengi. Á þeim langa tíma sem liðinn er síðan hraunið rann hafa myndast mikil misgengi, sprungur og gjár í því.

Örnefnið Þráinsskjöldur er gamalt heiti á hraununum upp af Vatnsleysuströndinni og er nefnt í Ferðabók Eggerts Ólafssonar og Bjarna Pálssonar. Jón Jónsson jarðfræðingur gróf það úr gleymsku þegar hann kortlagði hraun Reykjanesskagans og notaði það yfir eldstöðina í heild. Þráinsskjöldur er því strangt til tekið eldfjall þótt fáir myndu vilja kalla þennan lága og flata hraunskjöld fjall. Hæstu nibbur á gígbörmum ná 238 m y.s.

Þráinsskjaldarhraun er stærsta hraunið á utanverðum Reykjanesskaga, flatarmál þess er um 135 km². Sjór hefur staðið allnokkru lægra við ströndina þegar hraunið rann en hann gerir nú. Hraunið nær víða einn til tvo km út fyrir ströndina. Talið er að flatarmál þess neðansjávar sé um 11 km². Heildarflaratmálið er því 146 km². Rúmmál hraunsins hefur verið áætlað rúmir 5 km³. Vogar og byggðin á Vatnsleysuströnd er á hrauninu. Þráinsskjaldarhraun er meðal elstu hrauna á Reykjanesskaga, það rann í ísaldarlok, á sama tíma og ísaldarjökullinn var að hopa af skaganum. Sýnilegt er að eftir að hraunið rann hefur jökullinn vaxið á ný og flætt út á austasta hluta þess en síðan hopað fljótt til baka og hörfað inn til lands. Aldursgreiningar á skeljum í sjávarseti undir hrauninu sýna að það er um 14.100 ára. 

Heimildir 
 Kristján Sæmundsson 1995. Um aldur stóru dyngnanna á utanverðum Reykjanesskaga. Í: Björn Hróarsson, Dagur Jónsson og Sigurður Sveinn Jónsson (ritstj.). Eyjar í eldhafi. Safn greina um náttúrufræði til heiðurs Jóni Jónssyni jarðfræðingi.  Gott mál hf. Reykjavík, bls. 165-172.
 Kristján Sæmundsson og Magnús Á. Sigurgeirsson. Reykjanesskagi. Í: Júlíus Sólnes (ritstj.) Náttúruvá á Íslandi. Eldgos og jarðskjálftar. Viðlagatrygging Íslands/Háskólaútgáfan, bls. 379-401.
 Kristján Sæmundsson, Haukur Jóhannesson, Árni Hjartarson, Sigurður Garðar Kristinsson og Magnús Á. Sigurgeirsson 2010. Jarðfræðikort af Suðvesturlandi 1:100.000. Íslenskar orkurannsóknir.
 Jón Jónsson 1978. Jarðfræðikort af Reykjanesskaga. Skýringar við Jarðfræðikort. OS-JHD-7831, Orkustofnun.

Tengill
 Þráinsskjöldur, kort sem sýnir staðsetningu (mynd frá geosite)

Eldfjöll á Íslandi
Reykjanes
Juice Wrld

Jarad Anthony Higgins ( fæddur 2. desember, 1998 – 8. desember 2019), betur þekktur sem Juice Wrld var bandarískur rappari frá Chicago. Hann hlóð fyrsta laginu sínu „Forever“ á Soundcloud 8. febrúar 2015. Á  þeim tíma kallaði hann sig JuiceTheKidd en nafnið Juice fékk hann frá mynd sem var í uppáhaldi hjá honum. Hann hóf samstarf við Lyrical Lemonade og gaf út plötu 2018 með rapparanum Future „WRLD ON DRUGS“.

Juice Wrld lést vegna ofneyslu fíkniefna.

Bandarískir tónlistarmenn
Saxegothaea

Saxegothaea conspicua er tegund af barrtrjám í gagnviðarætt sem vex í S-Ameríku. Hún er eina tegund sinnar ættkvíslar. Þetta er langlíft og hægvaxta tré, allt að 25m hátt.

Tilvísanir 

Gagnviðarætt
Ýviðarætt

Ýviðarætt (fræðiheiti: Taxaceae) er ætt sígrænna barrtrjáa. Yfirleitt eru þau lítil tré eða runnar. Einhver ágreiningur er um hvort Cephalotaxus og Torreya eigi að teljast aðskilin ætt: Cephalotaxaceae.

Tilvísanir 	

Barrtré
Berfrævingar
Félag lesblindra á Íslandi

Félag lesblindra á Íslandi (FLÍ) eru frjáls félagasamtök sem vinna að hverskonar hagsmunamálum lesblindra með það að markmiði að jafna stöðu þeirra, í leik, starfi og menntun.  Félagið vinnur markvisst að því að auka vitund og þekkingu á lesblindu á Íslandi.

Saga    
Félag lesblindra á Íslandi var stofnað 26. mars árið 2003. Í fyrstu stjórn félagsins voru skipuð þau Guðmundur Johnsen, formaður stjórnar; Helga Móeiður Arnardóttir, ritari; Snævar Ívarsson, gjaldkeri; Benedikt Halldórsson og Margrét Björk. Í varastjórn voru kjörin Fríða Kristín Magnúsdóttir, Einar Hrafn Jóhannsson, Bjarney Hafsteinsdóttir og Ólöf Jónsdóttir.

Á stofnfundinum 2003 var einnig ákveðin að aðild að Öryrkjabandalagi Íslands. Gekk það eftir árið 2004. Sú aðild hefur verið félaginu stuðningur í gegnum tíðina.

Fyrsti starfsmaður félagsins var Anna Lísa Björnsdóttir og starfaði hún á vegum félagsins launalaust fyrstu árin. Árið 2006 styrkti Velferðarsjóður barna á Íslandi félagið um 4.5 milljónir króna til að starfa að aukinni þekkingu á lesblindu. Það gerði félaginu kleift að ráða launaðan starfsmann í fullt starf til þess að sinna skólaheimssóknum og öðru félagsstarfi.

Starf FLÍ 
Félagið hefur á sínum vegum gefið út kennslu- og fræðsluefni um lesblindu í skóla og á vinnustöðum, hljóðbækur, heimildarmynd um lesblindu, sinnt kynningarstarfi í skólum og á vinnustöðum, framkvæmt viðhorfskannanir um lesblindu á Íslandi, og haldið ráðstefnur og fræðslufundi.
 
Frá árinu 2008 hefur Félag lesblindra á Íslandi haldið úti skrifstofu í Reykjavík og starfsmanni sem situr meðal annars í samráðshóp á vegum menntamálaráðuneytisins um Hljóðbókasafn Íslands, sem og nefndum og ráðum Öryrkjabandalags Íslands. Þá tekur félagið þátt í samstarfi lesblindusamtaka í nágrannalöndum.
 
Félag lesblindra er rekið með sjálfaflafé og styrkjum. Það nýtur ekki opinberra framlaga. Með aðstoð velunnara hefur félagið kostað kynningar- og fræðslustarf í gunnskólum, stutt við hugbúnaðargerð og staðið fyrir vísindaathugunum á sviði lesblindu á Íslandi.

Félagmenn voru í árslok 2020 um 2.000.

Enskt heiti félagsins er The Iceland Dyslexia Association.

Um lesblindu 
Lesblinda (Dyslexía) er skert hæfni til að lesa skrifað eða prentað mál, þó að sjón og greind séu óskert. Þessi röskun er talin sértækur námsörðugleiki af taugalíffræðilegum uppruna. Áætlað hefur verið alþjóðlega að allt að 10 til 20 prósent fólks  eigi í erfiðleikum með lestur og að mikill hluti þeirra sé lesblindur. Svipaðar tölur eiga við um umfang lesblindu á Íslandi. Samkvæmt könnun Félags lesblindra á umfangi lesblindu á Íslandi sem Capacent- Gallup framkvæmdi, eru um 18 prósent Íslendinga með lestrarörðugleika.
 
Lesblinda er röskun eða námsörðugleiki af taugalíffræðilegum uppruna sem einkennist fyrst og fremst af því að viðkomandi á erfitt með nákvæman, sjálfvirkan lestur og slakri færni í stafsetningu og umskráningu. Þennan vanda má í oftast rekja til erfiðleika við úrvinnslu málhljóða sem er ekki í samræmi við aðra vitsmunalega hæfni einstaklingsins og koma fram þrátt fyrir vandaða lestrarkennslu.

Tenglar 
 Hljóðbókasafn Íslands

Tilvísanir 

Íslensk félagasamtök
Hvað er í blýhólknum?

Hvað er í blýhólknum? er leikrit eftir Svövu Jakobsdóttur.

Tilvísanir 

Íslensk leikrit
Uppruni fjölskyldunnar, einkaeignarinnar og ríkisins

Uppruni fjölskyldunnar, einkaeignarinnar og ríkisins er  rit eftir  Friedrich Engels. Ritið kom fyrst út á þýsku árið 1884 undir titlinum Der Ursprung der Familie, der Privateignthums und des Staats. en koma úr íslensku árið 1951 í þýðingu Ásgeirs Bl. Magnússonar sem einnig ritaði formála við verkið.

Heimildir 
 100 ára Fr. Engels  Uppruni fjölskyldunnar, einka eignarinnar og ríkisins, Réttur - 4. Hefti - 1.10.1984
 Einar Olgeirsson, and Einar Olgeirsson. “Friedrich Engels. Uppruni Fjölskyldunnar, Einkaeignarinnar Og Ríkisins.” Réttur, vol. 36, no. (1-2), 1952, pp. 126–127.
 Engels, Friedrich, and Ásgeir Blöndal Magnússon. Uppruni Fjölskyldunnar, Einkaeignarinnar Og Ríkisins : í Tengslum Við Rannsóknir L. H. Morgans. 1951.
Lewis H. Morgan

Lewis Henry Morgan (21. nóvember 1818 – 17 desember 1881) var bandarískur brautryðjandi í mannfræði og félagsvísindum. Hann vann sem lögfræðingur í tengslum við járnbrautir. Hann er þekktastur fyrir verk sín um ættflokka og félagsskipan, kenningar sínar um breytiþróun og þroskasögu samfélaga og fyrir vettvangsathugaðir á Iroquois frumbyggjum. Hann hafði sérstakan áhuga á hvað héldi samfélögum saman og setti fram hugmynd að fyrstu samfélögin hefðu verið mæðraveldi, ekki feðraveldi. Lewis hafði áhuga á hvað ylli þjóðfélagsbreytingum og hann var samtímamaður Karl Marx og Friedrich Engels og hugmyndir hans um hvernig tækni hefði áhrif á  samfélagsskipan og kvennamenningu höfðu áhrif á þá.  Morgan hafði áhrif á marga ólíka kennimenn sinnar samtíðar svo sem  Marx, Charles Darwin og Sigmund Freud.

Bandarískir mannfræðingar
Repúblikanar