alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hrappsey

Hrappsey er eyja á innanverðum Breiðafirði í mynni Hvammsfjarðar, um 7 kílómetra norðaustur af Stykkishólmi. Eyjan er 1,7 ferkílómetrar að stærð. Jarðgerð eyjarinnar þykir sérstök fyrir að vera að hluta af bergtegundinni anorþósít, sem er svipað að gerð og tunglið. Hrappsey er kölluð Hrafnsey í ýmsum eldri heimildum, til dæmis heitir hún Hrafsey í máldaga frá 1533 en í Jarðabók Árna Magnússonar og Páls Vídalíns frá 1705 heitir hún Hrappsey.

Samkvæmt máldaga Skarðskirkju var bænhús í Hrappsey árið 1237 en þess er ekki getið síðan. Árið 1241 flúði Tumi Sighvatsson yngri þangað undan Kolbeini unga og Gissuri Þorvaldssyni eftir víg Snorra Sturlusonar frænda síns. Eftir það er Hrappseyjar oft getið í heimildum, enda bjuggu þar ýmsir merkisbændur. Jörðin var hlunnindajörð og þar var mikil dún- og fuglatekja. Þar var líka góð fjárbeit.

Hrappseyjarprentsmiðja
Á síðasta fjórðungi 18. aldar var Hrappsey menningarmiðstöð því þá var þar prentsmiðja, hin eina utan biskupsstólanna, og töluverð útgáfustarfsemi stunduð. Þeir sem helst stóðu fyrir prentsmiðjunni voru Bogi Benediktsson, bóndi í Hrappsey og aðaleigandi prentsmiðjunnar lengst af, náfrændi hans Guðmundur Ólafsson bóndi í Arney, og Magnús Ketilsson sýslumaður í Búðardal, sem sjálfur var afkastamikill rithöfundur og skrifaði töluvert af því sem prentsmiðjan gaf út, þar á meðal fyrsta tímarit sem út kom á Íslandi, Islandske Maanedstidender. Prentsmiðjan var í Hrappsey frá 1773 til 1795 en þá var hún seld og flutt suður að Leirárgörðum. 

Hrappsey hefur verið í eyði frá 1958. Hún var um tíma í eigu Háskóla Íslands, gefin af Guðmundi Magnússyni og konu hans, Katrínu Skúladóttur frá Hrappsey, en er nú í einkaeign.

Heimildir 
 
 
 Íslendingabók islendingabok.is

Breiðafjarðareyjar
Rangárvellir

Rangárvellir er byggðarlag í Rangárvallasýslu, sveitin milli Ytri-Rangár og Eystri-Rangár. Efri hluti sveitarinnar er hraunbreiða, fremur gróðursnauð og vatnslítil, og sunnan við hana er víðáttumikið, sandborið sléttlendi en neðst á Rangárvöllum er mýrlent. 

Áður en landgræðsluátak hófst á Rangárvöllum var víða mikill uppblástur og landeyðing en sveitin hefur þó löngum þótt gott landbúnaðarhérað og þar voru mörg stórbýli. Sögufrægust þeirra eru Oddi og Keldur.

Rangárvellir eru ásamt Ölfusi mesta jarðskjálftasvæði landsins og er vitað fyrir víst að tólf sinnum hafa fallið þar bæir í jarðskjálftum á seinustu átta öldum og þó hugsanlega mun oftar. 

Í landi Gaddstaða á Rangárvöllum byggðist kauptúnið Hella upp frá 1927. Rangárvellir voru áður í Rangárvallahreppi en hann sameinaðist Djúpárhreppi og Holta- og Landsveit 1994 og nefnist hið sameinaða sveitarfélag Rangárþing ytra.

Rangárvallasýsla
Suðurland FM

Suðurland FM er útvarpsstöð á Suðurlandi. Hún er rekin af Léttur ehf. Útsendingasvæði Suðurland FM er stór hluti suðurlands. Útvarpað er á tíðninni FM 96,3 fyrir suðurland, 93,3 í Vestmannaeyjum og 97,3 á höfuðborgarsvæðinu.

Tenglar
Heimasíða Suðurlands FM

Íslenskar útvarpstöðvar
Ánamaðkur

Ánamaðkar (ánumaðkar eða ámumaðkar) eru tvíkynja liðormar af ættbálki ána. Hérlendir ánamaðkar eru allir af ættinni LumbricidaeVefur Náttúrufræðistofnunar Íslands. Ánamaðkar hafa blóðrás, opið meltingarkerfi og lifa í mold þar sem þeir nærast á rotnandi plöntuleifum. Þeir hafa æxlunarfæri beggja kynja í ljósleitum kraga, svokölluðu belti, nærri framenda. Áni getur haldið áfram að skríða þótt hann sé skorinn í sundur.

Heiti ánamaðka á íslensku 
Talið er að upphaflegt heiti ánamaðksins sé ámumaðkur, þar sem menn trúðu því að hann gæti læknað ámusótt (heimakoma). Í heimild frá miðri 19. öld sem birtist í tímaritinu Blöndu árið 1918 er því lýst þegar viðkomandi „jagaði hana [þ.e. heimakomuna] úr [s]ér með jötunuxum og ánamöðkum“.  Ánamaðkar hafa einnig gengið undir nöfnunum rigningur, ofanrigningur eða bara maðkur á íslensku. Ánamaðkur sem er óvenju stór hefur verið kallaður Bumbus í frásögnum veiðiáhugamanna og jafnvel laxamaðkur.

Heimildir

Tenglar 
 
 Hólmfríður Sigurðardóttir (1994). Ánamaðkar. Náttúrufræðingurinn 64(2): 139-148.

Ánar
Gorillaz

Gorillaz er hljómsveit skipuð teiknimyndapersónum en ýmsir tónlistarmenn hafa leikið fyrir sveitina. Hljómsveitin er samstarfsverkefni tónlistarmannsins Damon Albarn og myndasöguhöfundarins Jamie Hewlett sem hófst árið 1998. Hljómsveitarmeðlimir eru 2D (söngur, píanó), Murdoc Niccals (rafmagnsbassi), Noodle (gítar) og Russel Hobbs (trommur). Tónlistin er unnin af Damon Albarn í samstarfi við ýmsa aðra tónlistarmenn. Hljómsveitin hefur gefið út fimm breiðskífur: Gorillaz (2001), Demon Days (2005), Plastic Beach (2010), The Fall (2010) og Humanz (2017).

Tenglar 

 Vefur hljómsveitarinnar

Breskar hljómsveitir
Teiknimyndapersónur
Jón Vídalín konsúll

Jón Pálsson Vídalín (f. 6. september 1857, d. ? ágúst 1907), oft nefndur Jón Vídalín konsúll, var íslenskur konsúll eða sendiherra og athafnamaður. Hann rak Vídalínsútgerðina ásamt Louis Zöllner um árabil.

Íslendingar
Geimskutla

Geimskutla er mönnuð og endurnýtanleg geimflaug, sem bandaríska og sovéska geimferðastofnunin notuðu í geimferðum frá 1982. Síðustu geimskutluferðirnar verða farnar árið 2011. Alls verða geimskutluferðirnar 135 á  braut um jörðu; þar af hafa tvær hafa farist með manntjóni: Challenger-slysið árið 1986 og Columbia-slysið árið 2003. Síðasta flughæfa geimskutlan, Atlantis, fór sína síðustu ferð út í geiminn 8. júlí 2011 og lauk þar með sögu þeirra.

Tenglar 
 Geimskutluáætlunin
 Geimfar
 Geimþota

Heimildir 

Geimflaugar
Geimferðastofnun Bandaríkjanna
Haffi Haff

Hafsteinn Þór Guðjónsson (fæddur 1984) er íslenskur/amerískur tónlistarmaður.

Íslenskir tónlistarmenn
Hafsteinn tók þátt í íslensku undankeppni Eurovision 2022 með lagið Gía.
Glenn Close

Clenn Close (fædd 19. mars 1947) er bandarísk leikkona. Hún hefur fimm sinnum verið tilnefnd til Óskarsverðlauna, tvisvar fyrir leik í aðalhlutverki, Fatal Attraction 1987 og Dangerous Liasions 1988, og þrisvar fyrir leik í aukahlutverki, The World According to Garp 1982, The Big Chill 1983 og The Natural 1984. Einnig er hún þekkt fyrir að hafa leikið Grimmhildi Grámann í kvikmyndunum 101 dalmatíuhundur og 102 dalmatíuhundar með Gerard Depardieu.

Hún hefur einnig leikið í fjölda söngleikja og sviðsleikrita. Í mars 2011 var hún ráðin til að leika aðalhlutverkið í fyrirhugaðri kvikmynd um feril skosku söngkonunnar Susan Boyle.

Close, Glenn
Grimmhildur Grámann

Grimmhildur Grámann (enska: Cruella de Vil eða Cruella De Vil) er sögupersóna sem rithöfundurinn Dodie Smith skapaði fyrst árið 1956 í bók sinni The Hundred and One Dalmatians og hefur síðan orðið þekkt sem teiknimynda- og kvikmyndapersóna.

Grimmhildur er fín og rík frú sem er bæði frek, stjórnsöm og gráðug. Hún stelur Dalmatíuhundum af því að hana langar í hvolpaskinnskápu með hettu. Í bókinni á hún eiginmann sem er loðskinnakaupmaður og sér henni fyrir pelsum en hann er ekki með í teiknimyndinni Hundalíf, sem Disney gerði árið 1961 og heldur ekki í kvikmyndunum. Kvikmyndin 101 dalmatíuhundur var gerð árið 1996 með Glenn Close í hlutverki Grimmhildar og framhald hennar, 102 dalmatíuhundar, var gerð árið 2000.

Disney
Kvikmyndapersónur
Skáldsagnapersónur
Teiknimyndapersónur
Sopaipilla

Sopaipilla, sopapilla, sopaipa, eða cachanga er djúpsteikt brauð í ýmsum útfærslum, ýmist sætt eða ósætt, sem borðað er meðal annars í Argentínu, Bólivíu, Síle, Nýja-Mexíkó, Perú og Texas. Í Bandaríkjunum er það oftast borið fram sem eftirréttur, til dæmis með hunangi, sykri eða ís.

Tilvísanir 

Matvæli
Saumavél

Saumavél er vél sem notuð er til að sauma flíkur og fleira. Til eru ýmsar tegundir saumavéla sem hafðar eru til mismunandi nota.

Saumavélar urðu til í Iðnbyltingunni en áður hafði allur saumaskapur verið unninn í höndunum. Almennt er talið að Englendingurinn Thomas Saint hafi fundið saumavélina upp árið 1790 en hann fékk raunar aðeins einkaleyfi á vél sem ætluð var til að sauma leður og segldúk en smiðaði aldrei gangfæra vél.

Austurrískur klæðskeri, Josef Madersperger, bjó til nothæfa saumavél árið 1814. Árið 1830 fékk franski klæðskerinn Barthélemy Thimonnier einkaleyfi á vél sem saumaði beint keðjuspor (lykkjuspor) og árið 1841 hafði hann smíðað 80 vélar sem notaðar voru til að sauma einkennisbúninga fyrir franska herinn. Verksmiðja hans var hins vegar eyðilögð af klæðskerum sem óttuðust að missa vinnuna og var ekki endurreist.

Árið 1833 fann Walter Hunt upp vél sem saumaði með stingsaum, sem er grunnsporið í nútímasaumavélum. Notaðir eru tveir þræðir, annar undir klæðinu sem á að sauma en hinn yfir, og vélin tengir þá síðan saman í hverju saumspori. Hann tók þó ekki einkaleyfi á vél sinni. Ýmsir gerðu endurbætur á uppfinningunni en það var Isaac Merritt Singer sem gerði fyrstu fjöldaframleiddu saumavélina og er hann oft talinn faðir saumavélarinnar.

Sumar saumavélar eru tiltölulega einfaldar og sauma aðeins nokkur grunnspor en einnig eru til flóknar tölvustýrðar saumavélar sem geta saumað alls konar skrautspor og mynstur. Eldri gerðir voru ýmist handknúnar með sveif eða fótstignar en nú eru flestar saumavélar knúðar áfram með rafmagni.

Gamlar saumavélar

Tenglar
 Gamlar saumavélar og saga saumavélarinnar (bæklingur frá Pfaff)
 ISMACS International

Heimilistæki
Saumaskapur
Draumurinn um rauða herbergið

Draumurinn um rauða herbergið er kínversk skáldsaga sem var samin um miðja 18. öld en kom fyrst út á 20. öld. Sagan, sem er eignuð Cao Xueqin, er almennt talin eitt merkasta bókmenntaverk á kínversku.

Kínverksar bókmenntir
Vladímír Vísotskíj

Vladimír Vísotskí (25. janúar 1938 – 25. júlí 1980) var rússneskur söngvari, sönglagahöfundur, ljóðskáld og leikari. Hann hafði gríðarmikil áhrif á rússneska menningu.

Translations 
 Vladimir Vysotsky in different languages

Vísotskí, Vladimír
Vísotskí, Vladimír
Vísotskí, Vladimír
Vísotskí, Vladimír
Menningarbyltingin

Menningarbyltingin var gagnger umbreyting í samfélagi og stjórnmálum Kína á árunum 1966 til 1976 sem Maó Zedong, leiðtogi Kína, kom af stað. Í menningarbyltingunni glataðist mikið af hinni hefðbundnu kínversku menningarfleið og hún olli glundroða í kínversku samfélagi og hagkerfi.

Áætlun Maós um framfarastökkið 1958–61 hafði misheppnast hrapallega og neyddist hann til að stíga til hliðar sem leiðtogi Kína 1959. Hófsamari eftirmenn hans sneru við miklu af því sem Maó hafði gert. Maó náði aftur völdum 1966 og vildi meina að frjálslynd borgaraleg öfl höll undir kapítalisma væru að koma sér fyrir á öllum stigum kínversks samfélags og stjórnkerfis. Vegna þess kom Maó af stað hreyfingu sem átti að umbreyta samfélaginu öllu.

Til þess að Kína gæti tekið framförum þótti Maó nauðsynlegt að útrýma fjórum gömlum hlutum: gömlum siðum, gamalli menningu, gömlum vönum, og gömlum hugmyndum. Sér í lagi réðst hann gegn hinni hefðbundnu Konfúsíusarstefnu og mikið af hefðbundinni kínverskri menningararfleið og fornminjum glataðist á þessum árum. 

Maó vildi ekki að Kína þróaðist sömu átt og Sovétríkin að ný stétt embættismanna færi með öll völd. Hann vildi því virkja alþýðuna í að ráðast gegn oki embættisstéttarinnar. Sér í lagi virkjaði hann ungar stúdentahreyfingar, rauðu varðliðina. Milljónir urðu fyrir ofsóknum og margir voru fangelsaðir. Maó hreinsaði burt pólítíska andstæðinga sína og kom á sterkri persónuleikadýrkun á sjálfum sér meðal almennings. Meðan á menningarbyltingunni stóð var nær öllum skólum og háskólum í Kína lokað. Ungu menntafólki var skipað að flytjast út á landsbyggðinna og vinna erfiðisvinnu. 

Árið 1969 lýsti Maó því yfir að menningarbyltingu sinni væri lokið, en almennt er lokaár byltingarinnar sagt vera árið 1976, þegar Maó lést og ný stjórn tók við í Kína.

Tenglar 
 „Hvað fólst í menningarbyltingunni í Kína?“ Sverrir Jakobsson. Vísindavefurinn, 20. október 2005.
 „Mannhatur og tvöfeldni“ Arnór Hannibalsson; Alþýðublaðið, 19. júlí 1996.
 „Í menningarbyltingunni í Kína var mannát stundað í nafni hugmyndafræði: Hlið vítis opnuðust“; Morgunblaðið; 152. tölublað; 7. júlí 1996.
 

Saga Kína
Maóismi
Pólitískar ofsóknir
101 dalmatíuhundur

101 dalmatíuhundur (enska: 101 Dalmatians) er bandarísk Disney-kvikmynd frá árinu 1996 með Glenn Close í aðalhlutverki. Myndin er endurgerð á Disney-teiknimyndinni Hundalíf frá 1961 sem byggði á skáldsögu Hundrað og einn dalmatíuhundur eftir enska rithöfundinn Dodie Smith frá 1956. Framhaldsmyndin 102 dalmatíuhundar var gefin út árið 2000.

Bandarískar kvikmyndir
Disney-kvikmyndir
Kvikmyndir frumsýndar 1996
102 dalmatíuhundar

102 dalmatíuhundar  (enska: 102 Dalmatians) er bandarísk Disney-kvikmynd frá árinu 2000 sem er framhaldsmynd kvikmyndarinnar 101 dalmatíuhundur. Myndin var gerð í London.

Íslensk talsetning

Aðrar raddir

Tilvísanir 

Bandarískar kvikmyndir
Disney-kvikmyndir
Kvikmyndir frumsýndar 2000
Sagan um Genji

Sagan um Genji er japanskt bókmenntaverk sem er eignað japönsku yfirstéttarkonunni Murasaki Shikibu og er frá fyrri hluta 11. aldar. Upprunalega handritið, skrifað á Heiantímabilinu sem orihon-bók (í harmonikkubroti), er ekki lengur til. Sagan er einstök heimild um hirðsiði og lífshætti hirðfólks á Heiantímabilinu. Hún er rituð á fornlegu og ljóðrænu máli sem er óskiljanlegt Japönum nútímans án undirbúnings. Genji var fyrst þýdd á nútímajapönsku af skáldinu Akiko Yosano í upphafi 20. aldar.

Sagan snýst um líf hirðmannsins Hikaru Genji sem er sonur Japanskeisara og lágt settrar hjákonu, Kiritsubo. Genji er fjarlægður úr erfðaröðinni af pólitískum ástæðum og lækkaður í tign. Hann fær ættarnafnið Minamoto og hefur störf sem embættismaður. Sagan segir frá ástarlífi Genjis og lýsir um leið siðum japanska aðalsins á þeim tíma. Sagan er stundum nefnd sem fyrsta skáldsaga heims, með því að segja frá innra lífi sögupersónanna. 

Japanskar bókmenntir
Steinþór Pálsson

Steinþór Pálsson er viðskiptafræðingur og var bankastjóri Landsbankans frá 2010-2016 en hann tók við starfinu af Ásmundi Stefánssyni. 

Steinþór er viðskiptafræðingur að mennt og með MBA gráðu. Hann hóf störf hjá Actavis í apríl 2002, sem framkvæmdastjóri Actavis á Möltu. Hann stýrði þar þróun og endurbyggingu verksmiðjunnar og þróunarsetursins á Möltu. Eftir að hann lét af störfum hjá Landsbankanum hóf hann störf hjá KPMG endurskoðun.

Tenglar 
 Nýr forstjóri Landsbankans; grein á Rúv.is 20. maí 2010
 Steinþór í framkvæmdastjórn Actavis; grein í Morgunblaðinu 2006
Steinþór Pálsson ráðinn til KPMG; Mbl.is 2018.

Íslenskir viðskiptafræðingar
Íslenskir bankastjórar
Ashoka mikli

Ashoka mikli (brahmi: 𑀅𑀲𑁄𑀓, Aśoka; 304 f.Kr.–232 f.Kr.) var indverskur keisari Maurya-veldisins sem réði yfir næstum öllu Indlandi frá 269 til 232 f.o.t. Hann var barnabarn stofnanda keisaradæmisins, Chandragupta Maurya. Ashoka breiddi út búddisma og undir hans stjórn stækkaði ríkið mikið og náði frá Afganistan í vestri að Bangladess í austri. Hann ríkti yfir stærstum hluta Indlandsskaga nema hluta Tamil Nadu, Karnataka og Kerala. Höfuðborg ríkis hans var borgin Pataliputra (í Magadha, nú Patna).

Ashoka herjaði á ríkið Kalinga (nú Odisha) og lagði það undir sig árið 260 f.o.t. Samkvæmt tilskipunum hans snerist hann til búddisma eftir að hafa horft upp á mannfallið í Kalingastríðinu sem var sagt hafa leitt til dauða 100.000 manna og hrakninga annarra 150.000. Hann er þekktastur fyrir súlur Ashoka víðs vegar um Indland þar sem tilskipanir hans eru áletraðar, fyrir að senda búddamunka til Srí Lanka og Mið-Asíu og fyrir að reisa minnismerki á stöðum sem tengjast ævi Gautama Buddha.

Fyrir utan tilskipanirnar byggist þekking okkar á ævi Ashoka á heimildum sem eru mörgum öldum yngri, eins og Ashokavadana frá 2. öld og Mahavamsa frá Srí Lanka. Merki Indlands er súluhöfuð Ashoka sem sýnir fjögur asíuljón. Nafnið Aśoka merkir á sanskrít „án sorgar“ eða „án sársauka“. Í tilskipunum hans er hann nefndur Devānāmpriya („elskaður af guðunum“) og Priyadarśin („sá sem lítur alla með kærleika“). Asókatré (Saraca indica) er kennt við hann og kemur fyrir í Ashokavadana.

Tilvísanir

Saga Indlands
Indverskir keisarar
Maurya-veldið
Aukageta

Aukageta er afurð eða afleiðing annarrar virkni sem getur þó ekki haft nein áhrif á undirstöðuna sem veldur henni. Til dæmis er aukagetuhyggja í hugspeki sú kenning að sálarlíf mannsins sé aukageta þannig að það orsakist af virkni heilans og sé þannig afleiðing efnislegrar undirstöðu en geti þó engin áhrif haft á móti á efnislega undirstöðu sína; það er að segja að virkni heilans orsaki mannlegt sálarlíf en sálarlíf mannsins hafi engin áhrif á virkni heilans.

Frumspeki
Hugspeki
Silfurmáfur

Silfurmáfur (fræðiheiti: Larus argentatus) er stór máfur með grátt bak og svarta vængbrodda en hvítur á kvið og haus. Hann er með gulan gogg með rauðum blett undir að framan eins og sílamáfur og svartbakur. Einkum getur verið erfitt að greina milli silfurmáfs og sílamáfs. Hann verður fullvaxinn 63sm að lengd og vegur eitt kíló. 

Silfurmáfum hefur fjölgað á Norðurslóðum síðustu áratugi vegna nábýlis við manninn. Máfurinn gerir sig í vaxandi mæli heimakominn í bæjum og borgum þar sem hann finnur sér æti í sorpi.

Silfurmáfur er einn af fjórum fuglum sem má veiða árið um kring á Íslandi. Hinir eru sílamáfur, svartbakur og hrafn.

Máfar
Duggönd

Duggönd (fræðiheiti: Aythya marila) er lítil kafönd sem lifir á Norðurslóðum. Hún verður fullvaxin um 50sm að lengd með 70-80sm vænghaf. Steggurinn er svartur með hvítt bak og vængi en kollan og ungir steggir eru brún á lit. Duggendur líkjast mjög skúföndum en eru ekki með skúf og auk þess ljósari á bak. Duggendur lifa aðallega á skeldýrum og vatnaplöntum. Egg dugganda og skúfanda hafa verið nytjuð.

Veiðar 
Á Íslandi eru veiðar leyfðar á duggönd frá 1. september til 15. mars, en sáralítið er veitt af þeim á hverju ári.

Tenglar 
 Endur (Náttúrufræðistofa Kópavogs)

Tilvísanir 

Andaætt
Jósúa (bók)

Jósúabók er ein af bókum Gamla testamentis biblíu kristinna og Nevi'im Tanakhs gyðingdóms. Hún segir frá landnámi fyrirheitna landsins og skiptingu þess milli ættkvíslanna tólf. Henni lýkur með ræðu Jósúa og þingsamkomu ættkvíslanna í Síkem til endurnýjunar sáttmálans við guð.

Gyðingdómur
Gamla testamentið
Listi yfir CSI:Miami (3. þáttaröð)

Þriðja þáttaröðin af CSI: Miami var frumsýnd 20. september 2004 og sýndir voru 24 þættir.

Aðalleikarar 
 David Caruso sem Horatio Caine
 Emily Procter sem Calleigh Duquesne
 Adam Rodriguez sem Eric Delko
 Khandi Alexander sem Alexx Woods
 Sofia Milos sem Yelina Salas
 Jonathan Togo sem Ryan Wolfe (þættir  3-5, gestaleikari; 6-24)
 Rory Cochrane sem Tim Speedle (Þáttur 1)

Þættir

Tilvísanir

Heimildir

Tenglar 
 
 Heimasíða CSI: Miami á CBS sjónvarpsstöðinni

CSI: Miami
Samúel Thorsteinsson

Samúel Thorsteinsson (1. janúar 1893 – 25. nóvember 1956) var dansk/íslenskur læknir og fyrsti landsliðsmaður Íslands í knattspyrnu.

Ævi og störf 
Samúel var sonur athafnamannsins Péturs J. Thorsteinssonar og Ásthildar Guðmundsdóttur. Hann ólst að mestu upp í Kaupmannahöfn, nam læknisfræði við Kaupmannahafnarháskóla og starfaði sem læknir í Danmörku alla ævi.

Meðal systkina Samúels voru Friðþjófur og Gunnar sem báðir voru knattspyrnumenn og gegndu formennsku Knattspyrnufélagsins Fram, en Samúel æfði og keppti undir merkjum Framara í fríum sínum á Íslandi. Allir voru þeir bræður listamannsins Guðmundar „Muggs“ Thorsteinssonar.

Um það leyti sem Samúel innritaðist í læknadeildina hóf hann að æfa með Akademisk Boldklub, sem var knattspyrnulið Kaupmannahafnarháskóla. Árið 1918 var hann í fyrsta sinn valinn í danska landsliðið, sem þá var talið eitt hið sterkasta í Evrópu. Alls urðu landsleikirnir sjö talsins, en lítið var um millilandakeppnir á þessum árum vegna heimsstyrjaldarinnar.

Veturinn 1912-13 dvaldist Samúel á Ítalíu og gekk þar til liðs við Naples FC. Hann lék með liðinu í keppninni um Ítalíumeistaratitilinn, þar sem Naples FC tapaði gegn Lazio í úrslitum Suður-Ítalíukeppninnar.

Árið 1919 tók Samúel þátt í Íslandsför Akademisk boldklub, sem þá voru nýkrýndir Danmerkurmeistarar.

Íslenskir knattspyrnumenn
Haraldur Steinþórsson

Haraldur Steinþórsson (1. desember 1925 – 16. ágúst 2005) var varaformaður og framkvæmdastjóri BSRB og formaður Knattspyrnufélagsins Fram.

Ævi og störf 
Haraldur fæddist á Akureyri, sonur Steinþórs Guðmundssonar skólastjóra og bæjarfulltrúa í Reykjavík og Ingibjargar Benediktsdóttur skáldkonu og kennara.

Hann varð stúdent frá Menntaskólanum í Reykjavík vorið 1944 og var þá þegar orðinn virkur þátttakandi í starfi Sósíalistaflokksins. Var hann forseti Æskulýðsfylkingarinnar í tvö ár.

Árið 1948 fluttist Haraldur til Ísafjarðar og gerðist kennari við gagnfræðaskólann þar. Flutningarnir voru að frumkvæði félaga hans í Sósíalistaflokknum, þar sem flokkinn vantaði bæjarfulltrúaefni fyrir vestan. Hann var bæjarfulltrúi og bæjarráðsmaður Sósíalistaflokksins á Ísafirði 1950 til 1954, en náði ekki endurkjöri. Á Ísafirði kvæntist hann Þóru Sigríði Þórðardóttur og eignuðust þau fjögur börn.

Eftir að fjölskyldan flutti til Reykjavíkur hélt Haraldur áfram kennslu, fyrst í Gagnfræðaskólanum við Vonarstræti og síðar Hagaskóla. Hann lét til sín taka innan samtaka kennara og Bandalags starfsmanna ríkis og bæja, þar sem hann var bæði varaformaður og framkvæmdastjóri um árabil.

Undir lok starfsævi sinnar starfaði Haraldur mjög að málefnum hjartasjúklinga og vann m.a. að stofnun HL-stöðvarinnar, endurhæfingar fyrir hjarta- og lungnasjúklinga.

Íþróttamál
Haraldur ólst upp á svæðinu umhverfis Ljósvallagötu og Ásvallagötu, sem þá var mikil Fram-nýlenda. Hann lék knattspyrnu með Fram upp í þriðja flokk.

Á Ísafirði gerðist Haraldur formaður Knattspyrnufélagsins Vestra, en íþróttalífið á Ísafirði stóð þá í miklum blóma.

Við komuna til Reykjavíkur var hann fenginn til að taka við embætti formanns Fram, sem hann gegndi frá 1955 til 1960. Árið 1958 fagnaði Fram fimmtíu ára afmæli sínu. Á hátíðarsamkomu að þessu tilefni tilkynnti Gunnar Thoroddsen borgarstjóri Reykjavíkur að félagið hefði fengið lóð í Kringlumýri fyrir framtíðarfélagssvæði sitt.

Haraldur var útnendur heiðursfélagi í Fram á áttatíu ára afmæli félagsins 1988.

Heimildir