Hrund Ólöf Andradóttir

Hrund Ólöf Andradóttir er fyrsta konan til að gegna stöðu prófessors í umhverfis- og byggingarverkfræði á Íslandi.

Ferill 
Hrund lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum við Hamrahlíð árið 1990 af eðlisfræðibraut. Hún lauk CS-prófi í byggingarverkfræði með áherslu á vatnaverkfræði frá Háskóla Íslands árið 1994. Þaðan hélt hún í framhaldsnám til Ralph M. Parsons tilraunastofunnar við Massachusetts Institute of Technology (MIT) í Boston, Bandaríkjunum. Árið 2000 varð Hrund fyrsta íslenska konan til að ljúka doktorsprófi í umhverfis- og byggingarverkfræði og 10. íslenska konan að ljúka doktorsprófi í verkfræði. Að námi loknu starfaði hún við rekstrarráðgjöf hjá Mars & Co í Bandaríkjunum í sex ár. Hrund hóf akademískan feril með fastráðningu við umhverfis- og byggingarverkfræðideild Háskóla Íslands árið 2006. Árið 2016 varð hún fyrsta konan til að gegna stöðu prófessors á sviði umhverfis- og byggingarverkfræði við Háskóla Íslands og þriðja konan til að gegna stöðu prófessors í verkfræðideildum Háskóla Íslands. Hrund sérhæfir sig í  orsökum, dreifingu og afleiðingum umhverfismengunar. Hún hefur unnið að fjölbreyttum rannsóknum sem snúa m.a. að því að auka skilning á eðlisfræði vatnakerfa á norðlægum slóðum, auka umhverfisgæði og stuðla að sjálfbæru borgarsamfélagi. Hrund hefur gegnt fjölda trúnaðarstarfa, t.d. sem formaður Vatns- og fráveitufélags Íslands og formaður skipulagsnefndar Háskóla Íslands.

Vatnaverkfræðilegar rannsóknir 
Hrund kannaði möguleg áhrif brúarþverunar yfir Hvalfjöð á lífríki og vatnafar í lokaverkefni sínu við Háskóla Íslands undir handleiðslu dr. Gunnars Guðna Tómassonar. Við MIT rannsakaði Hrund varmafræði náttúrulegra vatnakerfa og hlutverk grunnra votlenda í að beina vatnsborinni mengun við yfirborð stöðuvanta undir leiðsögn prófessors Heidi Nepf. Hrund stofnaði til rannsókna á eðlisfræðilegri hegðun djúpra stöðuvatna við norðurheimskautið í samvinnu við Francisco Rueda við Háskólann í Granada með styrk frá Orkurannsóknasjóði Landsvirkjunar. Niðurstöður vettvangsrannsókna og þrívíðra líkanagerðar draga fram óvenjulega óstöðugar aðstæður og stórar innri sveiflur í Lagarfljóti sem rekja megi til mikils vindálags, lágs lofthita og jökulinnrennslis. Jafnframt rannsakaði Hrund afdrif jökulvatns frá Silfru í Þingvallavatni í samvinnu við Bernard Laval við Háskólann í Bresku Kólumbíu og Alexander Forrest, nú við Háskólann í Kaliforníu í Davis. Þá hefur Hrund rannsakað áhrif stýringar á vatnstöku á viðkomutíma landborinna efna í miðlunarlóni. Hrund hefur jafnframt tekið þátt í rannsóknum á gæðum lítilla vatnsbóla á Íslandi undir forystu Maríu Jónu Gunnarsdóttur og Sigurðar Magnúsar Garðarssonar við Háskóla Íslands.

Umhverfisgæði og sjálfbærar borgir í köldu loftslagi 
Hrund er einn helsti sérfræðingur Íslands á virkni blágrænna ofanvatnslausna að miðla gæðum og magni regnvatns í borgum. Hrund mat áhrif vinds á getu settjarna til að draga úr þungmálmamengun í verkefni styrkt af Umhverfis- og orkurannsóknasjóði Orkuveitu Reykjavíkur.Hún greindi árstíðabundna vatnafræðilega hegðun og ásýnd léttra gróðurþaka. Þá rannsakaði Hrund breytingar í aftakaúrkomu og flóðahættu í miðborg Reykjavíkur vegna hnattrænnar hlýnunar. Hún greindi lykilárangursþætti í innleiðingu blágrænna ofanvatnslausna. Nú stundar Hrund rannsóknir á  getu gróðurrása að miðla vetrarflóðum í umhverfisvottaða hverfinu Urriðaholti, sem styrkt er af Rannsóknasjóði Rannís.   

Síðustu ár hefur Hrund beint sjónum að loftgæðum í Reykjavík. Hún tók þátt í að meta umhverfisfótspor brennisteinsvetnislosunar frá jarðvarmaverum  og gosösku frá Eyjafjallajökli í samvinnu við Sigurð Magnús Garðarsson og Snjólaugu Ólafsdóttur, nú framkvæmdastjóra Andrými ráðgjafar. Þau Þröstur Þorsteinsson hafa greint alvarleika mengunar af völdum flugelda og kallað á aðgerðir sem takmarka mengunina. Hún rannsakar styrkleika sóts í Reykjavík,  sem eru fínar agnir í útblæstri bíla sem valda neikvæðum heilsuáhrifum eins og til dæmis krabbameini. Hrund er í samstarfi við Larry Anderson, prófessor emerítus hjá Háskólanum í Koloradó í Denver, um brennisteinsvetnismengun í Reykjavík.

Einkahagir 
Hrund er dóttir Guðfinnu Svövu Sigurjónsdóttur, listfræðings og kennara, og Andra Ísakssonar, prófessors í uppeldisfræðum við Háskóla Íslands og yfirdeildarstjóra í framhaldsskóla- og verkmenntadeild höfuðstöðva mennta- og menningarmálastofnunar Sameinuðu Þjóðanna, UNESCO. Andri var sonur Ísaks Jónssonar, frumkvöðuls í skólamálum og stofnanda Skóla Ísaks Jónssonar, og Sigrúnar Sigurjónsdóttur, kennara við sama skóla. Svava er dóttir Sigurjóns Sigurðarsonar, kaupmanns, og Sigrúnar Jónsdóttur batíklistakonu. Systkini Hrundar eru Sigrún Andradóttir, prófessor í iðnaðarverkfræði, Þór Ísak Andrason, iðnaðarverkfræðingur, og Hjalti Sigurjón Andrason, líffræðingur.

Heimildir 

Prófessorar við Háskóla Íslands
Stúdentar úr Menntaskólanum við Hamrahlíð