alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Yfirnáttúrleiki

Yfirnáttúruleiki á við um veru, atvik eða öfl sem sumir telja að séu fyrir utan náttúruleg lögmál. Það er að segja að ekki sé hægt að útskýra þau með tilvísun til náttúrulögmála. Ýmiss konar kraftaverk eru gjarnan talin vera yfirnáttúrleg atvik sem brjóta beinlínis gegn náttúrulögmálunum. Oft er guð talinn hafa mátt til þess að beygja náttúrulögmálin og í þeim skilningi er guð talinn vera yfirnáttúrleg vera. Örlögin eru dæmi um öfl sem oft eru talin vera yfirnáttúrleg. 

Dulspeki
Earls Court Exhibition Centre

Earls Court Exhibition Centre (einnig þekkt sem  Earls Court Arena eða einfaldlega Earls Court) er tónleikahöll staðsett í Vestur-Lundúnum.

London
Live 8

Live 8 var tónleikaröð sem haldin var í G8-ríkjunum í júlí 2005. Tónleikarnir voru haldnir í 20 ára minningu Live Aid-tónleikanna sem og í tilefni 31. fundar G8-ríkjanna í Perthshire í Skotlandi í mánuðinum.

Tónlistarmenn og hljómsveitir sem fram komu 

Tónleikar
2005
Glastonbury-hátíðin

Glastonbury Festival of Contemporary Performing Arts, oftast stytt í Glastonbury eða Glasto, er hátíð sem haldin er árlega í Glastonbury á Englandi. Hátíðin er sögð vera stærsta tónlistar- og leiklistarhátíð sem haldin er undir berum himni í heiminum. Hátíðin stendur í þrjá daga, síðustu helgi í júní ár hvert. Hún er þekktust fyrir samtímatónlist, en einnig eru danssýningar, leiklist, kabarett og fleira.

Enskar tónlistarhátíðir
Wiltern Theatre

Wiltern Theatre er leikhús í Los Angeles í Kaliforníu í Bandaríkjunum.

Leikhús í Bandaríkjunum
Absolution Tour

Absolution Tour er tónleikamynddiskur frá ensku rokksveitinni Muse. Hann var að mestu tekinn upp á Glastonbury-hátíðinni 2004.

Tónlist
Setningafræði

Setningafræði (sem áður hét orðskipunarfræði) er sú undirgrein málfræði sem fæst við gerð setninga (hvernig orð raðast saman) og setningarliða og innbyrðis tengsl þeirra. Frægust íslenskra bóka um setningafræði er „Íslensk setningafræði“ eftir Jakob Jóh. Smára, sem kom út árið 1920.

Í hverri fullkominni setningu eru tveir meginhlutar; frumlag (það sem eitthvað er sagt um) og umsögn (það sem sagt er um frumlagið). Aðrir setningarhlutar eru sagnfylling, andlag, einkunn og viðlag.

Þrískipting setningarhluta
Setningarhlutum má skipta í 3 hópa eftir hlutverki í setningu og stöðu þeirra. Þessa hópar eru: 
 Aðalorð: Frumlag, umsögn, andlag og sagnfylling.
 Fylgiorð: Hliðstæð einkunn, fallstýrð einkunn (eignarfallseinkunn), viðurlag og sagnfylling með andlagi.
 Viðliðir: Tengiliður, atviksliður og forsetningarliður. 

Málfræði

Tengt efni 
 Orðflokkur

 

el:Σύνταξη
mk:Синтакса (граматика)
nl:Zinsbouw
Grúpa

Grúpa er algebrumynstur sem samanstendur af mengi ásamt aðgerð þannig að hver tvennd úr menginu er vensluð staki úr sama mengi. Aðgerðin, sem um ræðir, er almennt kölluð margföldun, þótt ekki sé um margföldun í venjulegum skilningi að ræða. Svo almenn lýsing nær yfir fjölda fyrirbrigða í stærðfræði, t.d. er mengi heiltalna með venjulegri samlagningu grúpa og einingarhringurinn í tvinntalnasléttunni er margföldunargrúpa. Grúpur eru notaðar til að búa til einfalda lýsingu á flóknu kerfi. Þetta á einnig við um grannfræði, talningarfræði og stærðfræðigreiningu.

Skilgreining 
Grúpa er mengi G ásamt tvístæðri aðgerð • (kallast grúpuaðgerð, group law á ensku) sem tengir stök a og b saman (táknað a • b eða ab) þar sem mengið og aðgerðin (G, •) uppfylla eftirfarandi skilyrði:

 Lokun a • b er í G fyrir öll a og b í G.
 Tengni (a • b) • c = a • (b • c) fyrir öll a, b og c í G
 Hlutleysa Til er stak e í G þannig að e • a = a • e = a gildir fyrir öll stök a í G 
 Andhverfa Fyrir gefið stak a í G er til stak b í G svo a • b = b • a = e.

Í mörgum kennslubókum um grúpufræði er tekið fram að tvíundaraðgerðin er lokuð með tilliti til þessarar aðgerðar, þ.e. fyrir öll a, b í G gildir að til er c í G þ.a. a • b = c. Hinsvegar er oftast innifalið í skilgreiningunni á tvíundaraðgerð að hún sé lokuð. Ef aðgerðin er víxlin, þ.e. fyrir öll a, b í G gildir að a • b = b • a, þá kallast grúpa víxlgrúpa eða Abel-grúpa, til heiðurs Niels Henrik Abel.

Tengt efni 
 Einungur

Tilvísanir 

Mengjafræði
Algebra
Hrein algebra
Ljubljana

Ljubljana er höfuðborg Slóveníu og stærsta borg landsins. Borgin er staðsett í miðju landinu. Í norðri eru Alpafjöllin, Adríahafið í vestri og Pannoniusléttan í austri. Borgin breiðir úr sér yfir um 273 km² svæði, er 298 m yfir sjávarmáli og þar búa um 290 þúsund manns (2018). 

Ljubljana er skipt í nokkur hverfi, sem voru áður fyrr sveitarfélög, þau helstu eru Šiška, Bežigrad, Vič, Moste, and Center, þessi hverfi þjóna einnig sem kjördæmi.

Saga 
Landsvæðið þar sem Ljubljana liggur, sem áður tilheyrði Júgóslavíu, hefur verið byggt frá því á forsögulegum tíma. Miðað er við að borgin hafi verið stofnuð árið 15, þá sem Colonia Iulia Aemona (Emona), nýlenda Rómaveldis. Árið 425 réðust Húnar undir forystu Atla Húnakonungs á borgina og lögðu í rúst.

Elstu rituðu heimildir þar sem minnst er á Ljubljana eru frá árinu 1144 á þýsku (þ. Laibach) og latnesku (l. Luwigana). Árið 1200 fékk Ljubljana kaupstaðarréttindi og varð hluti af Habsborgarveldinu árið 1335 þar til það leið undir lok í kjölfar fyrri heimsstyrjaldarinnar árið 1918. Á því tímabili var Ljubljana höfuðborg Carniola-hertogadæmisins. Þar var biskupsstóll stofnaður 1461. Árið 1511 reið yfir öflugur jarðskjálfti og þá eyðilagðist Ljubljanakastali.

Tengill 

 Opinber heimasíða Ljubljanaborgar

Borgir í Slóveníu
Höfuðborgir
Fáni

Fáni er dúkur með auðkennilegu litamunstri og er annar endi hans festur við stöng en hinn lafir laus. Fánar eru m.a. notaðir sem þjóðfánar, þ.e. tákn lands og þjóðar eða í auglýsinga- eða áróðursskyni. Skipafánar eru notaðir í samskiptum á hafi úti. Fánar voru líklega upprunalega notaðir í hernaði, til að herforingjar gætu fylgst með framvindu orrustna og sent skilaboð milli herfylkinga. Að vinna fána óvinarins var tákn um sigur í orrustunni.

Tegundir Fána

Þjóðfánar 

Allar sjálfstæðar þjóðir eiga eigin þjóðfána sem er tákn landsins. Þjóðfánar margra landa eru á einhvern hátt táknrænir fyrir land og þjóð.

Semafórflögg 

Semafórflögg eru stór og skærlit flögg sem senda skilaboð langar leiðir. Til er alþjóðlegt merkjakerfi, svonefnt semafórstafrof, þar sem notuð eru tvö handflögg. Hver stelling með handflöggunum táknar vissan bókstaf en tölustafir eru stafaðir út.

Merkjafánar 

Merkjafánar eru notaðir til að senda merki á sjó. Sérstakur fáni er fyrir hvern bókstaf (stafaflagg) og hvern tölustaf (talnaflagg). Sá sem sendir merki stafar ýmist hvert orð eða notar sérstakar fánasamsetningar sem tákna heil orð eða setningar.

Fánar
Hólmar Örn Rúnarsson

Hólmar Örn Rúnarsson (f. 10. desember 1981) er atvinnumaður í knattspyrnu og spilar með Silkeborg. Hann spilaði með yngriflokkum Keflavíkur en skrifaði svo undir samning við Silkeborg í ágúst 2006.

Íslenskir knattspyrnumenn
Numbers

Numbers er töflureikni forrit frá Apple og er partur af iWork ásamt Keynote og Pages. Numbers 1.0 var kynnt 7. ágúst 2007 og keyrir á Mac OS X v10.4 Tiger og Mac OS X v10.5 Leopard. Aðal keppinauturinn er Microsoft Excel sem og OpenOffice.org Calc.

Tölvuforrit frá Apple

ru:IWork#Numbers
Draugur

Draugur (vofa eða afturganga) er yfirnáttúruleg vera í þjóðtrú og goðsögnum. Á Norðurlöndum átti draugur upprunalega við uppvakning sem risið hafði úr gröf sinni, oftar en ekki vakinn upp með fjölkynngi til að sinna illviljuðum erindagjörðum sem galdramaðurinn fól honum í té. Það var almennt álitið að draugar gætu einnig risið upp úr grafarhaug sínum af sjálfsdáðum og oft voru sérstakar galdrarúnir ristar í steina við grafir stríðsmanna til að koma í veg fyrir að þeir gengju aftur, líkt og rúnasteinnin í Kalleby í Svíþjóð gefur til kynna. 

Í þjóðtrú er því almennt trúað að draugar séu sálir látins fólks sem fast milli heima lifenda og dauðra af ýmsum orsökum. Þegar fólk deyi geti til dæmis komið fyrir að vinir og fjölskylda syrgi viðkomandi svo mikið að það vill ekki leyfa manneskjunni að fara og veldur því að látið fólk sitji fast á milli heima.

Ýmsar gerðir drauga 
 dagdraugur - er draugur sem er á ferð um daga sem nætur. Dæmi um slíkan draug var til dæmis Höfðabrekku-Jórunn.
 fédraugur - er draugur sem gengur aftur til eigna sinna (einkum til að leika sér að peningum sínum). 
 gangári - er flækingsdraugur, afturganga sem flakkar um.
 sjódraugur eða sædraugur - er draugur sem hefst við í sjó. 
 staðardraugur - er draugur sem fylgir ákveðnum stað. 
 ærsladraugur - er húsdraugur sem gerir skarkala, hreyfir hluti úr stað og veldur ýmsum óútskýranlegum atvikum innanhúss.
 fjárhúsdraugar - eru draugar eftir fjármenn sem farist hafa voveiflega í eða við fjárhús.
 útburður - er barn sem borið var út hráblautt og óskírt eða náði af öðrum ástæðum ekki skírn fyrir dauða sinn, sbr.: Móðir mín í kví kví.
 fylgja - er draugur sem bæði gat verið í manns- eða dýralíki og fylgdi annaðhvort manneskju eða ætt.

Tenglar 
 Draugasetrið á Stokkseyri
 Meinlitlir mórar hjá því sem áður var; grein í Lesbók Morgunblaðsins 2000
 Dulheimar - svipir og slæðingar; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1961
 Heimar hinna dauðu; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1998
 Merkustu draugar í Englandi; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1948

Vættir
Fartölva

Fartölva (sjaldnar kjöltutölva en einnig lappi í talmáli frá enska orðinu laptop) er tiltölulega lítil, færanleg tölva með sambyggt lyklaborð, tölvuskjá, rafhlöðu og harðan disk eða aðra gagnageymslu. Þyngd fartölva er yfirleitt á bilinu 1 til 5 kg og hefur notkun þeirra stóraukist á síðustu árum á kostnað borðtölva.

Tengt efni 

 Fistölva (netbook)

Tölvur
Sigurður Líndal (f. 1973)

Sigurður Líndal (f. 1. júní 1973) er íslenskur leikari.

Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

Tengill
 

Íslenskir leikarar
Sigurþór Albert Heimisson

Sigurþór Albert Heimisson (f. 1. nóvember 1962) er íslenskur leikari.

Íslenskir leikarar
Skúli Gautason

Skúli Gautason (f. 25. október 1959) er íslenskur leikari, leikstjóri, tónlistarmaður og menningarstjóri.

Skúli fæddist í Reykjavík og ólst upp í Vesturbænum. Hann lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík 1979, nam tölvustjórn og forritun hjá IBM í Reykjavík 1981.

Hann útskrifaðist úr Leiklistarskóla Íslands árið 1986 og réðist strax þá um haustið til starfa við Leikfélag Akureyrar.
Hann hefur leikstýrt fjölda leiksýninga hjá áhugaleikfélögum um land allt og tveim sýningum við Leikfélag Akureyrar. Skúli hefur starfað sem menningar- og viðburðastjóri, m.a.  hjá Reykjavíkurborg og Akureyrarbæ. 
Hann starfrækir menningarhús í hlöðunni sinni að Litla-Garði á Akureyri.
Skúli hefur samið tónlist við leiksýningar og kvikmyndir  

Skúli stundaði söngnám hjá Guðmundi Jónssyni og Alinu Dubik og hefur sungið í Háskólakórnum, Fílharmóníu og Hymnodíu. 

Hann tók þátt í því að stofna Bifhjólasamtök lýðveldisins, Snigla árið 1984 og stofnaði hljómsveitina Sniglabandið ári síðar. Með Sniglabandinu hefur hann m.a. leikið í vinsælum útvarpsþáttum á Rás 2.

Skúli nam menningarstjórnun við háskólann á Bifröst og lauk MA-gráðu 2014. Hann hefur starfað við menningarstjónun frá árinu 2007, var m.a. viðburðastjóri á Höfuðborgarstofu og stýrði þar helstu viðburðum Reykjavíkurborgar s.s. Menningarnótt, Vetrarhátíð og Hátíð hafsins 2007-11. Hann fluttist norður og tók við starfi menningarfulltrúa í Hörgársveit og stýrði bæjarhátíðinni Ein með öllu 2011. Hann stjórnaði Miðaldadögum á Gásum um nokkurra ára skeið. Skúli starfaði sem framkvæmdastjóri fasteignafélagsins Hjalteyrar ehf frá 2011-14, var framkvæmdastjóri Akureyrarstofu 2014-15. Hann starfaði sem sölu- og viðburðastjóri hjá Ambassador ehf 2016 og tók við starfi menningarfulltrúa Vestfjarða í nóvember 2016.

Skúli hefur annars komið víða við, stundað sjómennsku, byggingarvinnu, verslunarstörf, leiðsögn og þjónusta við ferðamenn, ljósahönnun, hljóðblöndun og margt fleira.

Tónlist í kvikmyndum og leiksýningum

Hlutverk á sviði

Leikstjórnarverkefni

Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

Hljómplötur

Tengill
 

Íslenskir leikarar
Stefán Jónsson (f. 1964)

Þessi grein fjallar um leikarinn Stefán Jónsson. Til er aðgreiningarsíða um aðra sem heita Stefán Jónsson.
Stefán Jónsson (f. 23. ágúst 1964) er íslenskur leikari og leikstjóri.

Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

Tengill
 

Íslenskir leikarar
Stefán Sturla Sigurjónsson

Stefán Sturla Sigurjónsson (fæddur 4. júní 1959) er íslenskur leikari.

Æviágrip 
Stefán Sturla fæddist í Reykjavík þann 4. júní árið 1959. Foreldrar hans eru Sigurjón Valdimarsson fæddur 3. janúar 1932 ritstjóri og Sólveig Stefánsdóttir fædd 10. júní 1939 bóndi. Maki Stefáns er Petra Högnäs fædd 4. júní 1967 frá Molpe í Finnlandi. Börn þeirra eru Sandra Björg fædd 30. ágúst 1983, Sólveig fædd 29. október 1985, Adam Thor fæddur 19. nóvember 1999 og Anna Alina fædd 5. desember 2002.

Stefán Sturla stundaði húsasmíðanám við Fjölbrautaskólann í Breiðholti (1976), er búfræðingur frá Hvanneyri (1979) og leikari frá Leiklistarskóla Íslands (1987) Hann var einn af frumkvöðlum að stofnun barnaleikhúss á Íslandi með Möguleikhúsinu (1992-1997). Hann stofnaði leikhópinn Sjónleikhúsið ásamt Jakopi Þór Einarssyni árið 1997. Sjónleikhúsið einbeitir sér að uppsetningu barnaverka. Stefán hefur starfað með leikhópnum Bandamenn frá upphafi leikhópsins árið 1992.

Stefán hefur leikið hjá Þjóðleikhúsinu, Borgarleikhúsinu, Leikfélagi Akureyrar, Útvarpsleikhúsinu, Alþýðuleikhúsinu, Eih-leikhúsinu, Þíbilju, Frú Emilíu, Bandamönnum, Möguleikhúsinu, Nótt og Degi og Íslenska dansflokknum. 
Hann hefur einnig gert heimildarmyndir fyrir sjónvarp: Skálar á Langanesi, Papósverslun, Veröld undir Vatnajökli, Seyðisfjörður saga byggðar, 100 ára afmælishátíð á Seyðisfirði. Hvar, hvers vegna, fyrir hverja og fjölda þátta fyrir börn. 

Fígúran Trjálfur sem komið hefur fram við ýmis tækifæri víða um land frá 1997-2006 er unnin af Stefáni Sturlu. Hann hefur skrifað tvær barnabækur: Trjálfur og Mimmli (2000) og Alina - tönnin og töframátturinn (2007). Hann hannaði og gerði Fjölskylduspilið Ísland sem kom út árið 2002.

Frá árinu 2006 hefur Stefán einbeitt sér að leikstjórn.

Ferill leikhús / leikhópar

Ferill í kvikmyndum

Tenglar 
 

Íslenskir leikarar
Íslenskir leikstjórar
Steindór Hjörleifsson

Steindór Hjörleifsson (f. 22. júlí 1926, d. 13. september 2012) var íslenskur leikari og handritshöfundur. Steindór lék mest fyrir Leikfélag Reykjavíkur og var lengi formaður þess. Hann fékk riddarakross Hinnar íslensku Fálkaorðu 1993 fyrir störf að leiklist.

Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

Tenglar
 
 Tímamótin um 1950; talað við Steindór Hjörleifsson; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1997

Íslenskir leikarar
Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu
Sveinn Geirsson

Sveinn Þórir Geirsson (f. 19. október 1971) er íslenskur leikari.

Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

Tengill
 

Íslenskir leikarar
Alkanar

Alkanar eru lífræn efnasambönd sem innihalda eingöngu kolefni og vetni (þ.e. kolvetni) þar sem öll atómin eru eintengd sín á milli og það er engin hringtenging.

Almenna efnaformúla alkana er CnH2n+2. Alkanar geta verið bæði línulegir og greinóttir. Einfaldasti alkaninn er metan (CH4) en einnig eru til mjög flóknir alkanar eins og  6-etýl-2-metýl-5-(1-metýletýl) oktan sem er ein af byggingarhverfum tetradekans.

Ekki eru allir sammála um skilgreiningu á alkönum. Skilgreiningin hér að ofan er fengin frá International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC), samtökum sem halda utan um staðla í efnafræði, svo sem nafnakerfi og skilgreiningar. Sumir skilgreina alkana sem öll mettuð kolvetni, og leyfa þar einhringja (hringalkönum) og fjölhringja kolvetnum að fylgja með þó að þau hafi aðrar grunnformúlur (t.d. hafa hringalkanar formúluna CnH2n).

Öll kolefnisatóm alkana hafa sp3- svigrúmablöndun og 4 sigmatengi, annað hvort C-C tengi eða C-H tengi og hvert vetnisatóm er tengt við kolefnisatóm. Lengsta kolefniskeðjan innan sameindarinnar kallast bakbein.

Ef hliðarhópar sameindar hafa alkanbyggingu kallast þeir alkýlhópar, minnsti alkýlhópurinn er metýlhópurin (-CH3) en þegar alkýlhópar eru stærri er oft skrifað -R í stað þess að skrifa upp alla formúluna.

Eðliseiginleikar alkana

Tafla með nokkrum alkenum

Efnaeiginleikar 
Alkanar hvarfast mjög illa við flest önnur efni. Sýrufastar alkana eru á bilinu 50-70, eftir því hvaða aðferð er notuð til að mæla það, og eru þar af leiðandi mjög veikar sýrur og nánast ónæm gegn bösum.

Flest efnahvörf alkana eru stakeindahvörf og á það til dæmis við um fjölliðunarhvörf, bruna og efnahvörf við halógena.

Efnahvörf við súrefni 

Allir alkanar hvarfast við súrefni í bruna, þó það verði erfiðara að kveikja í þeim því stærri sem þeir verða. Almenna efnajafnan fyrir fullkomin bruna er:
CnH2n+2 + (3/2n + 1/2 O2 → (n + 1) H2O + n CO2

Í súrefnissnauðum bruna geta kolmónoxíð og jafnvel sót myndast, eins og sýnt er hér að neðan:

CnH2n+2 + (n + 1/2) O2 → (n + 1) H2O + n CO

CnH2n+2 + (1/2n + 1/2) O2 → (n + 1) H2O + n C

Sem dæmi má nefna bruna metans:
2 CH4 + 3 O2 → 2 CO + 4 H2O
CH4 + 3/2 O2 → CO + 2 H2O

Tengt efni 

 Alkenar
 alkýnar
 Hringalkanar

Tilvísanir 

Lífræn efnafræði

Kolvetni
Alkenar

Alkenar eru, í lífrænni efnafræði, ómettuð efnasambönd með minnst eitt tvítengi á milli kolefnisatóma. 

Hugtakið er oft notað í sömu merkingu og ólefín, þ.e. kolvetni sem innihalda eitt eða fleiri tvítengi. IUPAC hefur hins vegar mælt með að nota hugtakið alken engöngu yfir hringlaus kolvetni með sem innihalda eitt tvítengi, alkadíen ef tvítengin eru tvö, alkatríen ef þau eru þrjú, o.s.frv.. Hringlaga alkenar fá þá einnig forskeytið sýkló-. „Olefín“ væri þá notað sem almennt heiti yfir allan flokkinn.

Alkenar sem innihalda aðeins eitt tvítengi hafa almennu efnaformúluna CnH2n þar sem n er 2 eða meira. C táknar kolefni og H vetni.

Einfaldasta dæmið um alkena er eten (etýlen) (C2H4), sem má skrifa sem H2C=CH2 þar sem = táknar tvítengið.

Alkenar eru almennt séð litlaus óskautuð efnasambönd og eru minnstu alkenarnir á gasformi við stofuhita.

Arómatar eru oft teiknaðir sem hringlaga alkenar en bygging þeirra og eiginleikar eru það frábrugðin alkenum að þeir eru ekki flokkaðir með.

Lífræn efnafræði
Biblíubrúður

Biblíubrúður (stundum kallaðar Egli-brúður) eru handgerðar brúður, ýmist 30, 50 eða 70 cm háar. Þær eru hugsaðar til að gera sögur Biblíunnar sýnilegri. Biblíubrúðurnar eru andlitslausar svo að skilningur á tjáningu þeirra mótist ekki af svipbrigðum brúðanna heldur skilningi áhorfandans. Þær eru úr sveigjanlegri vírgrind sem gerir þær hreyfanlegar. Blýfætur gefa þeim þá hæfileika að standa, krjúpa eða „ganga“. Þannig geta þær sýnt tilfinningar og aðstæður úr sögum. Hægt er að breyta brúðunum með því að skipta um föt þeirra, en fötin eru gerð úr náttúrulegum efnum.

Biblíubrúður opna nýja óvenjulega nálgun á sögur biblíunnar. Senurnar gefa áhorfendum möguleika til að finna sjálfa sig í persónum biblíunnar og boðskap hennar.

Yfirleitt eru biblíubrúður notaðar í fræðslu um biblíusögur í sunnudagaskóla eða annars staðar þar sem kristin fræðsla fer fram. Vinsælast er að stilla upp tveimur brúðum sem sýna Maríu og Jósef við jötu Jesúbarnsins.

Biblíubrúður á Íslandi 
Nokkrar kirkjur nota biblíubrúður í sunnudagaskólum og öðru starfi á Íslandi og hafa gert það frá árinu 2005 en þá voru fyrstu námskeiðin í gerð Biblíubrúða haldin á Íslandi.

Biblíubrúðurnar framleiddar í Sviss 
Grunnbrúðurnar sem biblíubrúðurnar eru föndraðar utan um eru framleiddar hjá Stiftung Brändi í Horw í Sviss. Árið 2007 var eftirspurnin orðin slík að átta fatlaðir einstaklingar vinna við gerð grunnbrúðanna.

Heimild 
 

Kristni
Djákni

Djákni (úr grísku διάκονος, diakonos) er vígður þjónn kirkjunnar, en munur er á milli kirkjudeilda hvaða skilningur er lagður í vígslu og hlutverk djákna. Hugtakið djákni er líka þekkt í tengslum við söguna Djákninn á Myrká og margir íslenskir hestar bera nafnið Djákni.

Í fornu máli tíðkaðist oftast orðmyndin djákn, sem beygðist: djákn, um djákn, frá djákni, til djákns.

Nú er að jafnaði notuð orðmyndin djákni, sem beygist: djákni, um djákna, frá djákna, til djákna. Beyging orðanna í fleirtölu er eins.

Djákni í þjóðkirkjunni 
Innan íslensku þjóðkirkjunnar hafa um 40 manns vígst til starfa sem djáknar hin síðari ár, flestir með B.A. próf úr guðfræðideild Háskóla Íslands.

Johann Hinrich Wichern (1808 – 1881) er gjarnan talinn einn af frumkvöðlum djáknaembættisins eins og það er þekkt innan þjóðkirkjunnar í dag. Wichern sinnti munaðarleysingjum í Hamborg um miðbik nítjándu aldar. Samkvæmt kenningum evangelískrar kirkju fylgir hinn almenni kristni einstaklingur því fordæmi sem Kristur sýndi þegar hann kraup niður, gerðist þjónn og þvoði fætur lærisveinana sinna. Í starfi djáknanna fær þessi þjónusta á sig fasta mynd.

Djákni í Rómversk-kaþólsku kirkjunni 
Alla jafna er djákni í Rómversk-kaþólskri kirkju sá sem hefur hlotið fyrstu vígslu og stundar starfsþjálfun sem hluta af sínu prestsnámi og stefnir að því loknu að frekara námi að prestsvígslu. Frá 18. júní 1967 hefur þó verið gert ráð fyrir, að sumir djáknar taki ekki frekari vígslur. Sérstakar námsbrautir hafa verið settar upp fyrir þá. Stundum gegna þeir veraldlegu aðalstarfi. Ýmsir þeirra eru giftir, og fá konur þeirra jafnvel að taka þátt í djáknanáminu til að geta stutt þá í starfi.

Djákni í öðrum, kristilegum söfnuðum 
Í Hvítasunnukirkjum og bræðasöfnuðum tíðkast það víða að þeim úr stjórn safnaðanna sem falin eru ákveðin verkefni sé gefið embættisheitið djákni.

Tilvísanir

Heimildir 
Þýsk Wikipediasíða um djákna

Tengill 
 Djáknafélags Íslands 

Kristni
Ástjörn (sumarbúðir)

Ástjörn er líka heiti vatns í Hafnarfirði.

Ástjörn eru sumarbúðir sem starfræktar eru í þjóðgarðinum við Jökulsárgljúfur við samnefnt vatn í næsta nágrenni við Ásbyrgi. Arthur Gook, enskur trúboði stofnaði sumarbúðirnar 1946 ásamt Sæmundi G. Jóhannssyni. Sumarbúðirnar eru starfræktar af Sjónarhæðarsöfnuði.

Fyrstu árin
Arthur Gook, gjarnan kenndur við Sjónarhæð, var búsettur á Akureyri frá árinu 1905 en þangað kom hann til að stunda kristniboð. Að hans frumkvæði var reistur hermannabraggi í skjólgóðum reit við vatnið Ástjörn í Kelduhverfi. Þar hafði hann hug á að starfrækja sumarbúðir og fengið til þess leyfi hjá landeigandanum Sigríði Jóhannesdóttur, húsfreyju í Ási.

Sumarið 1946 dvöldu 13 börn í sumarbúðum á Ástjörn, fimm drengir aðra vikuna og átta stúlkur hina vikuna. Dvöl í eina viku kostaði 63 krónur.

Bogi á Ástjörn
Í febrúar 1960 fól Sjónarhæðarsöfnuður Boga Péturssyni að fara með forstöðu starfsins en Bogi hafði aðstoðað Arthur og Sæmund frá upphafi við starfið. Bogi var forstöðumaður í 40 ár. Í tíð Boga voru allt að eitthundrað börn í sumarbúðunum í senn og naut hann dyggrar aðstoðar sjálfboðaliða frá Færeyjum sem og úr eigin fjölskyldu.

Ástjörn í dag
Í dag býðst strákum og stelpum á aldrinum 6 til 16 ára að dvelja í sumarbúðum við Ástjörn. Sumarbúðastjóri er Árni Hilmarsson.  Á vef Ástjarnar kemur fram að hugsjón frumkvöðla starfsins á Ástjörn með starfinu var að veita börnum tækifæri til að dvelja á fallegum stað og heyra jafnframt boðskapinn um Jesúm Krist. Frumkvöðlarnir þeir Arthur Gook og Sæmundur G. Jóhannesson, létust árið 1959 og 1991.

Tenglar
 Vefsíða Ástjarnar
 Ástjörn 40 ára, Norðurljósið, 1.-12. tölublað (01.01.1986), Blaðsíða 2

Norður-Þingeyjarsýsla
Íslenskar sumarbúðir