alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Undur veraldar

Undur veraldar getar átt við:

 Sjö undur veraldar í fornöld
 Sjö undur miðalda
 Sjö undur nýaldar

nl:Wereldwonderen
Mónónatríum glútamat

Mónónatríum glútamat (einnig MSG, skammstöfun á mono sodium glutomat) er þekkt undir ýmsum nöfnum, til dæmis þriðja kryddið, bragðaukandi efni, MSG og E621. Það var fyrst einangrað í Japan árið 1907. 

Efnasambandið MSG verður til þegar eggjahvítuefni eru hituð upp í söltu umhverfi. Glútamiksýra, eitt af byggingarefnum eggjahvítuefna, myndar það þá við það að tengjast natríumfrumeindum. Efnið verður því til af sjálfu sér við framleiðslu á unnum kjötvörum, ýmsum mjólkurafurðum og fleiri matvælum sem eru rík af eggjahvítuefni. Bragðlaukar manna skynja bragðið af því, sem oft er kallað úmamí (eða kraftur), og tengja það við hátt innihald eggjahvítuefnis í fæðunni. Þar sem MSG styrkir og bætir bragð, eftir smekk flestra, er það notað sem bragðaukandi efni út í mat. Nú til dags er það framleitt í verksmiðjum, oft með því að hita maíssterkju, láta hana ganga saman við matarsalt og einangra svo MSG-ið. Það er svo mikið notað í allskonar tilbúnum réttum og er víða notað á veitingastöðum, sem og í snakki, kryddblöndum, ýmsum tegundum af jógúrti, léttostum, tilbúnum réttum og sósum, pylsum, skinkum svo eitthvað sé nefnt.

Meint skaðsemi 
Tortryggnisraddir hafa verið uppi um það áratugum saman, að MSG sé heilsuspillandi. Þrátt fyrir miklar rannsóknir á áhrifum MSG á heilsu, hefur ekki verið sýnt fram á að það hafi raunverulega heilsuspillandi áhrif. Þó hafa rannsóknir bent til að einhverjir geti haft ofnæmi eða óþol fyrir MSG í mat, og fengið óþægindi af neyslu þess af þeim sökum. Þótt ásakanir um skaðsemi efnisins hafi ekki verið sannaðar, eru margir smeykir við MSG og forðast það.

Heimildir

Tenglar 
 
 
 
 Vantrú.is: Glútamanía: MSG og Kínamatarheilkennið

Aukefni
Nýtt afl

Nýtt afl var stjórnmálahreyfing sem stofnuð var árið 2002 og bauð fram til Alþingis í kosningunum 2003. Meðal forystumanna í hreyfingunni var Jón Magnússon fyrrverandi Sjálfstæðismaður. Samtökunum tókst ekki að afla sér nógu mikils fylgis til að koma manni á þing, þrátt fyrir að hafa vakið talsverða athygli í aðdraganda kosninganna. Árið 2006 gekk Nýtt Afl til samstarfs við Frjálslynda flokkinn að frumkvæði Jóns Magnússonar, sem bauð sig fram á lista flokksins og varð 10. þingmaður í Reykjavíkurkjördæmi suður að loknum kosningum 2007. Jón yfirgaf Frjálslynda og Nýtt afl í febrúar 2009 þegar hann gekk á ný til liðs við Sjálfstæðisflokkinn.

Alþingiskosningar 2003
Bleiki pardusinn

Þessi grein fjallar um kvikmyndaröðina. Bleiki pardusinn (kvikmynd 1963) fjallar um fyrstu myndina í röðinni. Bleiki pardusinn (persóna) fjallar um teiknimyndapersónuna. Bleiki pardusinn (aðgreining) inniheldur yfirlit yfir aðrar merkingar orðsins.
Bleiki pardusinn er röð gamanmynda um franska rannsóknarlögreglumanninn Jacques Clouseau. Fyrsta myndin í röðinni var Bleiki pardusinn árið 1963. Peter Sellers lék þar aðalhlutverkið sem síðan hefur fyrst og fremst tengst honum þótt aðrir leikarar hafi spreytt sig á því. Flestar myndirnar voru í leikstjórn Blake Edwards og með tónlist eftir Henry Mancini. 

Nafn myndanna er dregið af gimsteininum sem söguþráður fyrstu myndarinnar snýst um.

Bleikur pardus kemur fyrir ásamt Clouseau í teiknimynd í titilatriði hverrar myndar við undirleik tónlistar Mancinis, nema í Skot í myrkri og Clouseau lögregluforingi. Persónan var teiknuð af Hawley Pratt fyrir DePatie-Freleng Enterprises. Þessi persóna fékk brátt sína eigin teiknimyndaþáttaröð fyrir kvikmyndahús. Bandaríski teiknimyndasagnfræðingurinn Jerry Beck telur bleika pardusinn vera síðustu mikilvægu teiknimyndaseríuna fyrir kvikmyndahús, en á seinni hluta 7. áratugarins fluttust teiknaðar stuttmyndir úr kvikmyndahúsum í sjónvarpið.

Kvikmyndir 

Bandarískar kvikmyndir
Gamanmyndir
Eldra hof Aþenu

Hið forna hof Aþenu var hof á Akrópólishæð en nú er aðeins grunnur þess sjáanlegar.

Grunnflötur hofsins var notaður sem fyrirmynd að nokkrum hofum sem tileinkuð voru Aþenu Polias, verndara borgarinnar. Þau nýttu sér öll grunninn af eldri mýkenskri höll. Síðustu hofin eru tímasett allt til 5. aldarinnar f.Kr. og voru ef til vill byggð í kringum 525 f.Kr. 

Það var viðarstytta (gríska: ξόανον, xoanon) af Aþenu við hofið sem er sögð hafa fallið af himnum. Persar eyðilögðu hvortveggja hofið og styttuna með eldi árið 480 f.Kr. Hofið var svo endurbyggt að hluta til og var notað til ársins 406 f.Kr., þegar ný viðarstytta af Aþenu hafði verið sett í stað hinnar og færð í Erekþeion, nú fullgerð.

Tengt efni 
 Akrópólishæð
 Grikkland hið forna

Grísk hof
Erekþeion

Erekþeion (gríska Έρέχθειον, Erekþeion) er hof á Akrópólishæð í Aþenu.

Hofið var byggð til að koma í staðinn fyrir Eldra hof Aþenu og var líka tileinkað og skírt í höfuðið á Erekþeifi. Sá var einn af þjóðsögulegu konungum Aþenu, seinna gerður að guði og stundum líkt við sjálfan Póseidon. Það var byrjað að byggja það í Níkiasfriðinum (421 – 415 f.Kr.) en var svo truflað vegna endurupptöku stríðsins og var ekki lokið við það fyrr en um 406 f.Kr. Á þeim tíma tók það við hlutverki Eldra hofi Aþenu og var tileinkað Aþenu Polias. Hofið er sagt vera byggt á staðsetningunni þar sem Póseidon rak stafinn sinn í stein til að fá sjó flæða fram og þar sem Aþena lét olívutré vaxa.

Það hefur forsal á austurhliðinni, risaverönd á norðurhliðinni og hina frægu-Karýatids verönd á suðurhliðinni, með súlum sem mynda konur. Aðalhofið var skipt í tvo hluta, tileinkað dýrkun tveggja aðalguða Attíku, Aþenu og Póseidon-Erekþeifi. Myndræma, hugsanlega að sýna fæðingu Erekþeifs, prýðir ytra borð byggingunnar.

Tengt efni 
 Akrópólishæð
 Grikkland hið forna

Grísk hof
Áfir

Áfir  er vökvi sem verður eftir þegar smjör er unnið úr rjóma, en til að rjómi geti orðið að smjöri er hann strokkaður. Áfir voru áður nýttar til drykkjar og í ýmsan mjólkurmat. 

Í Þjóðsögum og sögnum, sem Elías Halldórsson tók saman, er áfum lýst sem svaladrykk: 
Konan feit og kakan heit 
og kaldar áfir að drekka.

Tilvísanir 

Matvæli
Mjólkurafurðir
Stytta Aþenu Promakkosar

Stytta Aþenu Promakkosar (forngríska: Ἀθηνᾶ Πρόμαχος) var stytta sem stóð á Akrópólishæð í Aþenu. Nafnið „promakkos“ þýðir „sú sem berst í fremstu víglínu“. Ástæðan fyrir þeirri nafngift er sú, að borgað var fyrir hana með fjármunum sem Grikkir fengu í bætur af höndum Persa eftir orrustuna við Maraþon.

Saga 
Bronsstyttan var 7 m á hæð og stóð auk þess á 2 m háum marmarapalli beint fyrir framan Propylaea sem er inngangshofið að Akrópólíshæð. Svo há var styttan að efsta hluta spjótsins sem Aþena hélt á og hjálm hennar mátti sjá frá sjónum. Styttan er eftir Feidías og var hún fullbúin áður en byrjað var að byggja hofin á Akrópólishæð eða í kringum 456 f.Kr. Hún er því með elstu verkum Feidíasar. Styttan var víðfræg meðan hún var og hét.

Styttan stóð í ein 1000 ár, þangað til hún var flutt til Konstantínópel árið 465 en þar var hún geymd ásamt öðrum frægum grískum bronsstyttum. Þar voru verkin undir verndarvæng Austrómverska ríkisins. Styttan var síðan endanlega eyðilögð árið 1203 af hjátrúarfullum hópi kristinna manna þegar krossfararnir sátu um borgina.

Tengt efni 
 Akrópólishæð
 Grikkland hið forna

Grísk hof
Propylaea

Propylaea (forngríska: Προπύλαια, Propylaia) er inngangshofið á Akrópólishæð og staðsett á vesturhluta hæðarinnar.

Saga

Til forna 
Orðið „propylaea“ þýðir einfaldlega „inngangur“ en Propylaea Akrópólishæðar er sá frægasti. Propylaea var hannað af Mnesíklesi en hann hafði mikið og erfitt starf fram undan vegna plássleysis og ójöfnu á þeim stað sem innngangurinn átti að rísa. Mnesíkles leysti þetta þó með prýði og hannaði glæsilegan og samræman inngang úr hvítum marmara. 

Propylaea var skipt í miðbyggingu og tvær útbyggingar. Norðurhluti inngangsins, Pinakoþeke, var notaður sem listagallerí þar sem listaverk voru sýnt á viðarplötum. Miðhluti Propylaea hafði tvær framhliðar, innri og ytri. Ytri framhliðin var styrkt af dórískum súlum en sú innri af jónískum súlum. Ástæðan fyrir því var plássleysið innanhúss en jónísku súlurnar eru mun mjórri en þær dórísku. Loftið í Propylaea var skreytt.

Tilbyðjendur þurftu að losa sig við allar óheilagar hugsanir og jarðneskar tilfinningar áður en þeir gengu inn.

Seinni tíma 
Propylaea náði að standast af sér gríska, rómverska og býsanska tímabilið, alveg ósnortið. Það skaddaðist þó töluvert í sprengingu árið 1656. Svo var reistur turn á suðurhliðinni, annaðhvort frá veldi Frakka eða Ottómanna, en sá var rifinn árið 1874. 

Frá árinu 1984 hefur hluti hofsins verið endurreistur undir leiðsögn Dr. Tanos Tanoulas og er notað sem inngangur fyrir ferðamannaflauminn sem skoðar Akrópólishæð.

Tengt efni 
 Akrópólishæð
 Grikkland hið forna

Grísk hof
Þórlindur Kjartansson

Þórlindur Kjartansson (fæddur 7. júlí 1976) er íslenskur hagfræðingur, blaðamaður, álitsgjafi og stjórnmálamaður.

Stjórnmálaþáttaka 
Þórlindur var formaður nemendafélags Menntaskólans í Reykjavík veturinn 1995-1996.

Hann var hann einn af leiðtogum stúdentafélagsins Vöku, en hann var varaformaður félagsins 1998-1999, formaður 1999-2000, oddviti Vöku í SHÍ 2000-2001 og stýrði kosningabaráttu félagsins það vor.

Þórlindur var kjörinn formaður Sambands ungra sjálfstæðismanna þann 16. október 2007. Hann hlaut um 90% atkvæða. 

Þórlindur var í 5. sæti á lista Sjálfstæðisflokksins í Reykjavíkurkjördæmi norður í Alþingiskosningunum 2009.

Árin 2003-2006 var hann ritstjóri vefritsins Deiglunnar. Hann hefur verið pistlahöfundur þar frá árinu 2000 og skrifað um 200 pistla.

Menntun 
Þórlindur er stúdent frá Menntaskólanum í Reykjavík. Hann lauk BA-námi í hagfræði frá Háskóla Íslands og ML-námi frá Háskólanum í Reykjavík.

Starfsferill 
Þórlindur var blaðamaður á Fréttablaðinu 2003-2005. Frá 2005-2008 var hann deildarstjóri erlendrar markaðssetningar í markaðsdeild Landsbankans. Árið 2012 hóf hann störf sem rekstrarstjóri Meniga.

Verk
 NBA Stjörnurnar - ásamt Eggerti Þóri Aðalsteinssyni 1994
 NBA '95 - ásamt Eggerti Þóri Aðalsteinssyni 1995
 Enski boltinn - ásamt Eggerti Þóri Aðalsteinssyni 1998

Tilvísanir 

Stúdentar úr Menntaskólanum í Reykjavík
Íslenskir hagfræðingar
Handklæðisdagur

Handklæðisdagurinn er haldinn hátíðlegur 25. maí ár hvert af aðdáendum rithöfundarins Douglas Adams til að heiðra minningu hans og var fyrst haldinn tveim vikum eftir að hann lést 11. maí 2001. Þennan dag ganga aðdáendur rithöfundarins um með handklæði, sem er tilvísun í frægasta verk hans, Leiðarvísir puttaferðalangsins um himingeiminn .

Tenglar
 Towelday.org

Dagatal

es:Douglas Adams#El día de la toalla
Hof Aþenu Nike

Hof Aþenu Nike er hof á Akrópólishæð í Aþenu. Það var byggt á suðvesturhorni hæðarinnar og blasir því við á hægri hönd þegar gengið er í gegnum Propylaea.

Hofið var hannað af Kallíkratesi, þeim sama og hannaði Meyjarhofið. Honum var sagt að hanna það af stjórnarráðinu í Aþenu sama ár og Grikkir undirrituðu friðarsáttmála við Persana, 448 f.Kr. Þó var ekki byrjað að byggja það fyrr en árið 427 f.Kr. og því lauk árið 424 f.Kr.

Hann hannaði það í jónískum stíl og gerði hofið einnig í smærra lagi en þrátt fyrir smæð sína þótti hofið hafa mikinn þokka. Það hefur fjórar súlur beggja megin. Á einni hlið myndræmunnar (frísunnar) er sýnd ráðstefna guðanna og á hinum þremur eru myndir af bardögum. Brjóstvirki (handrið) með lágmynd af Nike (sigurgyðjunni) er svo umhverfis hofið. Hofið er byggt á þeim stað er áður stóð einhvers konar altari sem var byggt sama ár og Panaþenísku leikarnir voru stofnaðir, 556 f.Kr. Í þessu hofi tilbáðu Aþeningar Aþenu og báðu hana um sigur í stríðum.

Tengt efni 
 Akrópólishæð
 Grikkland hið forna

Grísk hof
Elevsinion

Elevsinion var hof sem stóð neðst í Akrópólishæð í Aþenu, neðan við innganginn Propylaea.

Gyðjan Demeter var dýrkuð í hofinu og allt sem tengdist elevsísku launhelgunum var einnig geymt þar. Hofið gegndi mikilvægu hlutverki í panþenísku leikjunum.

Upphaflega var aðaldýrkunarstaður gyðjunnar í Elevsis, ekki langt frá Aþenu. Þegar borgríkið var síðan sameinað í ríki Aþenu var ákveðið að hafa hof henni til helgunar á Akrópólishæð og var það byggt í kringum 480 f.Kr. Hofið var byggt yfir eldri grunn hofs sem var frá kringum 550 f.Kr.

Tengt efni 
 Akrópólishæð
 Grikkland hið forna

Heimildir 
 kronoskaf.com

Grísk hof
Lítill framherji

Lítill framherji er ein af fimm stöðum í körfubolta. Litlir framherjar eru yfirleitt fljótari og liðugri heldur en kraftframherjar og miðherjar, en eru ekki endilega minni. Staðan er yfirleitt sögð vera sú fjölhæfasta af stöðunum fimm. Flestir litlu framherjarnir í NBA eru á milli 1,96 og 2,08 á hæð.

Dæmi um fræga litla framherja eru fyrri tíma eru m.a. Julius Erving, Dominique Wilkins, Larry Bird, James Worthy, Scottie Pippen, Hedo Turkoglu og Bernard King.
Dæmi um fræga litla framherja sem spila í NBA í dag eru m.a. LeBron James, Kawhi Leonard, Paul George, Carmelo Anthony, Rudy Gay og Kevin Durant.  
Dæmi um íslenska litla framherja eru m.a. Sölvi Már Davíðsson og Teit Örlygsson.

Körfuknattleikshugtök
Kynhneigð

Kynhneigð er lýsing á því hvaða kyni einhver laðast tilfinningalega og/eða kynferðislega að.

Þrír helstu flokkarnir á kynhneigðarskalanum eru gagnkynhneigð, samkynhneigð, og tvíkynhneigð. Ekki er vitað hvað veldur mismunandi kynhneigð í mönnum, en talið er að það orsakist af samspili erfðaþátta, hormóna, og umhverfisþátta og að fólk hafi ekki val um það. Vísbendingar eru um að umhverfi í móðurkviði ásamt erfðaþáttum geti spilað inn í. Vísbendingar benda ekki til þess að kynhneigð ráðist af uppeldi. Gagnkynhneigð er algengasta kynhneigðin, en mismunandi kynhneigðir eru nú taldar vera eðlilegur breytileiki innan margra dýrategunda. Sálfræðimeðferðir og önnur inngrip hafa ekki sýnt að þau geti haft áhrif á kynhneigð.

Í kringum 3,5% af fullorðnum skilgreina sig sem sam- eða tvíkynhneigð samkvæmt könnun sem gerð var í Bandaríkjunum 2011. Á milli 2% og 11% af fullorðnum hafa átt í einhverju kynferðislegu sambandi við einstakling af sama kyni. Í breskri könnun frá 2010 sögðust 95% Breta skilgreina sig sem gagnkynhneigða, 1,5% sem sam- eða tvíkynhneigða, og 3,5% voru óvissir eða svöruðu ekki spurningunni.

Fólk upplifir kynhneigð á mismunandi máta. Þar að auki eru skilgreiningar og flokkanir hvorki þær sömu milli samfélaga né milli einstaklinga.

Oft haldast tilfinningaleg og kynferðisleg aðlöðun í hendur, en það þarf ekki að vera svo.

Eikynhneigðir einstaklingar eru þeir sem laðast aldrei eða nær aldrei kynferðislega að öðru fólki. Breytilegt er hvort það fólk hafi kynhvöt eða ekki.

Kynhneigðarskalinn 
Nokkur fjölbreytileiki er í birtingarmyndum kynhneigðar og kynhegðunar fólks og hafa sumir lagt til að þetta megi setja fram á skala og lýsa kynhneigð frá gangkynhneigð til samkynhneigðar. Þekktasti skalinn er Kinsey-skalinn sem líffræðingurinn Alfreð Kinsey setti fram árið 1948 í riti sýnu þar sem hann lýsti kynhegðun almennings. Ritið olli nokkurri hneysklun. Skalar sem þessi eru að miklu leyti einföldun, en þykja oft þægilegir til flokkunar:

Sumir upplifa kynhneigð sem óhaggandi fyrirbæri, aðrir upplifa kynhneigð sem breytilegan hlut.

Heimildir

Tenglar 
Hinsegin frá Ö til A
Samtökin '78
Samkynhneigð.is
Kynhneigð á Vísindavefnum
Kynhneigð á Doktor.is

Kynhneigð
Helgistaður Artemisar Brauróníu

Helgistaður Artimesar Brauróníu eða Brauróneion var helgistaður tileinkaður gyðjunni Artemis Brauronia á Akrópólishæð í Aþenu.

Helgistaðurinn var staðsettur í suðvesturhluta Akrópólishæðarinnar, á milli Kalkoþeku og Propylaeu. Artemis Brauronia, gyðja meðgöngu og fæðingu, átti aðalhelgistað sinn í Brauron, borgríki á austurströnd Attíku. Þegar tilbiðjendur hennar fluttu sig að mestu til borgarinnar var hofið byggt.

Brauróneion innihélt viðarstyttu (xoanon) af gyðjunni. Konur sem tilbáðu hana sveipuðu styttuna gjarnan klæðum. Árið 346 f.Kr. var síðan önnur viðarstytta reist henni til heiðurs, mögulega verk eftir Praxíteles skv. Pausaníasi.

Vesturhluti Brauróneion var byggt á leifum eldri mýkensks vígveggjar. Hofið sjálft er þó allt að mestu horfið, fyrir utan fáeina vegggrunna á austurhlutanum og nokkrar kalksteinaleifar. Inngangurinn er enn sjáanlegur sem sjö tröppur höggnar út í bergið. Dagsetning yfir byggingarlok helgistaðarins er ekki með öllu þekkt, en árið 430 f.Kr. er almennt viðurkennt af fræðimönnum þar sem nágranninn Propylaea er frá svipuðum tíma.

Tengt efni 
 Akrópólishæð
 Grikkland hið forna

Heimildir 
 

Grísk hof
Akarníumenn

Akarníumenn (á forngrísku: Ἀχαρνεῖς (Akkarneĩs); á latínu: Acharnenses) er elsta varðveitta leikritið eftir forngríska gamanleikaskáldið Aristófanes. Það var fyrst sett á svið árið 425 f.Kr. og var uppfærslan kostuð af Kallistratosi. Verkið vann fyrstu verðlaun í gamanleikjakeppninni á Lenajuhátíðinni. 

Akarníumenn er meðal annars þekkt fyrir boðskap sinn um að ljúka beri Pelópsskagastríðinu og fyrir viðbrögð höfundar við málsókninni sem Kleon höfðaði gegn honum ári áður — Kleon hafði ákært Aristófanes fyrir að rægja Aþenumenn í leikritinu Babýlóníumenn sem ekki er varðveitt.

Forngrískir gamanleikir
Riddararnir

Riddararnir (á forngrísku: Ἱππεῖς (Hippeîs); á latínu: Equites) er næsteslta varðveitta leikritð eftir forngríska gamanleikjaskáldið Aristófanes. Það vann fyrstu verðlaun í gamanleikjakeppninni á Lenajuhátíðinni árið 424 f.Kr. Leikritið er öðru fremur ádeila og árás á aþenska stjórnmálamanninn Kleon. 

Forngrískir gamanleikir
Skýin

Skýin (á forngrísku: Νεφέλαι (Nefelai); á latínu: Nubes) er gamanleikur eftir forngríska gamanleikjaskáldið Aristófanes. Leikritið gerir grín að fræðurum og heimspekingnum Sókratesi, sem er gerður að tákngervingi hreyfingar fræðaranna. Leikritið var fyrst sett á svið árið 423 f.Kr. og fékk ekki góðar móttökur. Endurskoðuð útgáfa leikritsins er varðveitt og er hún frá því um 416 f.Kr. Í endurskoðuðu útgáfunni stígur skáldið sjálft á svið og skammar áheyrendur fyrir að hafa lélega kímnigáfu.

Forngrískir gamanleikir
Friðurinn (leikrit)

Friðurinn (á forngrísku: Εἰρήνη (Eirēnē); á latínu: Pax) er gamanleikur eftir forngríska gamanleikjaskáldið Aristófanes. Það var fyrst sett á svið árið 421 f.Kr. og vann til annarra verðlauna á Díonýsosarhátíðinni í Aþenu það ár. Í leikritinu gerir Aristófanes meðal annars grín að harmleikjaskáldinu Evripídesi og stjórnmálamanninum Kleoni.

Forngrískir gamanleikir
Fuglarnir (leikrit)

Fuglarnir (á forngrísku: Ὄρνιθες (Orniþes); á latínu: Aves) er gamanleikur eftir forngríska gamanleikjaskáldið Aristófanes. Það var fyrst sett á svið árið 414 f.Kr. á Díonýsosarhátíðinni í Aþenu. 

Leikritið er, ólíkt flestum öðrum leikritum Aristófanesar, ekki ádeila á tiltekinn einstakling eða atburð. Það er talið sækja innblástur sinn til Sikileyjarsóknar Aþeninga í Pelópsskagastríðinu árið 415 f.Kr.

Forngrískir gamanleikir
Lýsistrata

Lýsistrata (á forngrísku: Λυσιστράτα (Lysistrata); á latínu: Lysistrata) er gamanleikur eftir forngríska gamanleikjaskáldið Aristófanes. Titill verksins þýðir „sú sem leysir upp her“. Leikritið var fyrst sett á svið í Aþenu árið 411 f.Kr.

Í leikritinu sannfærir Lýsistrata konur Grikklands um að neita körlum sínum um kynlíf til að neyða þá til að semja frið í Pelópsskagastríðinu. Uppátækið veldur mikilli togstreitu milli kynjanna.

Forngrískir gamanleikir
Konur á Þesmófóruhátíð

Konur á Þesmófóruhátíð (á forngrísku: Θεσμοφοριάζουσαι (Þesmoforiazousai); á latínu: Thesmophoriazusae) er gamanleikur eftir forngríska gamanleikjaskáldið Aristófanes. Það var fyrst sett á svið (líklega) á Díonýsosarhátíðinni í Aþenu árið 411 f.Kr.

Forngrískir gamanleikir
Froskarnir

Froskarnir (forngrísku: Βάτραχοι, Bátrakkoi; latínu: Ranae) er gamanleikur eftir forngríska gamanleikjaskáldið Aristófanes. Það var fyrst sett á svið á Lenajuhátíðinni í Aþenu árið 405 f.Kr. og hlaut fyrstu verðlaun. Í leikritinu segir frá keppni Æskýlosar og Evripídesar um hvor teljist besta harmleikjaskáldið. 

Forngrískir gamanleikir
Þingkonurnar

Þingkonurnar (á forngrísku: Ἐκκλησιάζουσαι (Ekklēsiazousai); á latínu: Ecclesiazusae) er gamanleikur eftir forngríska gamanleikjaskáldið Aristófanes. Leikritið var fyrst sett á svið í Aþenu árið 392 f.Kr.. Þingkonurnar er næstyngsta varðveitta leikritið eftir Aristófanes. 

Forngrískir gamanleikir
Auðurinn

Auðurinn (á forngrísku: Πλοῦτος (Ploutos); á latínu: Plutus) er yngsti varðveitti gamanleikurinn eftir forngríska gamanleikjaskáldið Aristófanes sem var samið árið 388 f.Kr. Leikritið ber nokkur einkenni þróunar frá „gamla gamanleiknum“ svonefnda til „nýja gamanleiksins“, sem varð til á 4. öld f.Kr. 

Forngrískir gamanleikir
Dallas Mavericks

Dallas Mavericks er körfuknattleikslið í NBA-deildinni í Bandaríkjunum. Höfuðstöðvar liðsins eru í Dallas í Texas.

Liðið var stofnað árið 1980 og hefur síðan þá unnið tvo riðilstitla og einn deildartitil.

Liðið varð NBA meistari 2011 eftir sigur á Miami Heat þar sem Dirk Nowitzki var kosinn MVP úrslitakeppninnar.

NBA
Bandarísk körfuknattleiksfélög
Þjóðarflokkurinn

Þjóðarflokkurinn var íslenskur stjórnmálaflokkur stofnaður 1. mars 1987 í aðdraganda kosninga til Alþingis sama ár. Flokkurinn lagði mesta áherslu á byggðamál og að reyna að stöðva fólksflóttann frá landsbyggðinni til höfuðborgarsvæðisins. Meðal baráttumála var að komið yrði á landshlutastjórnum sem sæju meðal annars um innheimtu skatta, til að draga úr miðstjórnarvaldi Reykjavíkur.

Fyrsti formaður flokksins var Pétur Valdimarsson.

Í Alþingiskosningunum 1987 bauð flokkurinn fram í öllum kjördæmum nema Reykjavík, Reykjanesi og Suðurlandi. Í Alþingiskosningunum 1991 fór flokkurinn í kosningabandalag við Flokk mannsins, sem skipaði flestöll sæti á framboðslistunum á höfuðborgarsvæðinu meðan Þjóðarflokkurinn var ráðandi úti á landi.

Þrátt fyrir kosningabandalagið kom Þjóðarflokkurinn heldur engum manni á þing í kosningunum 1991. Bestur var árangurinn í Norðurlandskjördæmi eystra, rúmlega 1.000 atkvæði. Oddviti Þjóðarflokksins í kjördæminu var Árni Steinar Jóhannsson. Þegar ljóst varð að Þjóðarflokkurinn myndi ekki bjóða fram í þingkosningunum 1995, gekk Árni Steinar til liðs við Alþýðubandalagið og óháða og náði kjöri sem varaþingmaður. Hann varð síðar þingmaður fyrir Vinstrihreyfinguna - grænt framboð kjörtímabilið 1999-2003.

Fyrrum íslenskir stjórnmálaflokkar
L-listinn

L-listi fullveldissinna var listi sem hugðist bjóða fram til Alþingis í kosningunum 2009. Fyrir framboðinu fóru Bjarni Harðarson, bóksali á Selfossi og fyrrum þingmaður Framsóknarflokksins, og Þórhallur Heimisson prestur. Ekki var um að ræða stjórnmálaflokk heldur bandalag frjálsra frambjóðenda. 

Listinn dró framboð sitt til baka 3. apríl með vísan í þau ólýðræðislegu kosningalög sem gerði nýjum framboðum erfitt fyrir að komast á þing. L-listinn benti einnig á að sú kúvending sem búist var við að Vinstrihreyfingin - grænt framboð og Sjálfstæðisflokkurinn myndi gera í afstöðu sinni til ESB gekk ekki eftir,  en L-listinn hafði sjálfstæði í Evrópumálum sem eitt sitt stærsta baráttumál.  Hreyfingin mun áfram starfa sem frjáls framboðs- og sjálfstæðishreyfing.

Samkvæmt vef framboðsins töldu frambjóðendur að „fullveldi landsins sé forsenda fyrir endurreisn efnahags og þess að hér geti þrifist lýðræði“ og að þeir hafni „alfarið öllum hugmyndum um ESB aðild“, þar með talið hugmyndum um aðildarviðræður, en hugmyndir hafa verið áberandi hjá öðrum stjórnmálaöflum um að taka upp aðildarviðræður við Evrópusambandið og kjósa um niðurstöðuna, eða kjósa um hvort eigi að fara í aðildarviðræður yfirhöfuð.

Frambjóðendur segjast jafnframt vera „talsmenn hófsamra borgaralegra gilda og hafna öfgum hvort sem er frá hægri eða vinstri“.

Eftir kosningarnar tóku nokkrir aðilar sem höfðu staðið að L-listanum sig saman og stofnuðu Samtök fullveldissinna sem hafa síðan þá mótað stefnuskrá og tekið þátt í stjórnmálastarfsemi af ýmsu tagi. Samtökin voru til að mynda meðal virkra þáttakenda í skipulagningu og framkvæmd undirskriftasöfnunar gegn lögum nr. 13/2011 um ríkisábyrgð vegna svokallaðra Icesave-III samninga og börðust fyrir synjun laganna í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslu á vordögum 2011.

Tilvísanir 

Íslenskir stjórnmálaflokkar
Reyklaust púður

Reyklaust púður er sprengifimt efni, ljóst á lit, sem notað er sem drifefni í skotvopnum og einnig í alls konar flugeldum. Svart púður er fyrirrennari reyklausa púðursins. Kordít er eldri tegund reyklauss púðurs og er ekki lengur framleitt.

Sprengiefni