Kristján Þór Júlíusson

Kristján Þór Júlíusson (f. 15. júlí 1957 á Dalvík) er fyrrum sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, oddviti  Sjálfstæðisflokksins í Norðausturkjördæmi, fyrrverandi menntamálaráðherra og fyrrverandi bæjarstjóri á Akureyri. Kristján Þór sat á Alþingi 2007-2021 og var 2. varaformaður Sjálfstæðisflokksins 2012-2013. Kristján Þór var heilbrigðisráðherra á árunum 2013-2017, menntamálaráðherra 2017 og sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra 2017-2021. 13. mars 2021 sagði hann í viðtali að hann ætlaði ekki að gefa kost á sér í næsta prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Norðausturkjördæmi og ætlaði að hætta í stjórnmálum.

Æviferill 
Kristján Þór lauk stúdentsprófi við MA 1977 og prófi í bókmenntafræði og íslensku með uppeldis- og kennslufræði frá Háskóla Íslands 1984 og tók kennsluréttindapróf HÍ 1984. Einnig hefur hann lokið fyrsta og öðru stigi skipstjórnarnáms. Foreldrar Kristjáns Þórs eru Ragnheiður Sigvaldadóttir og Júlíus Kristjánsson. Eiginkona hans er Guðbjörg Ringsted myndlistarmaður og eiga þau saman fjögur börn, Maríu, Júlíus, Gunnar og Þorstein.

Kristján Þór var stýrimaður og skipstjóri á skipum frá Dalvík 1978-1981 og á sumrin 1981-1985, kennari við Stýrimannaskólann á Dalvík 1981-1986 og kennari við Dalvíkurskóla 1984-1986. Það ár var hann ráðinn bæjarstjóri á Dalvík og gegndi því starfi 1986-1994. Hann var bæjarstjóri á Ísafirði 1994-1997 og á Akureyri 1998-2007. Hann sat jafnframt í bæjarstjórn Akureyrar á árunum 1998-2010 fyrir Sjálfstæðisflokkinn og var forseti bæjarstjórnar 2007-2009.

Kristján Þór hefur gegnt fjölmörgum trúnaðarstörfum og átt sæti í stjórn margra fyrirtækja og stofnana. Hann sat í stjórn Útgerðarfélags Dalvíkinga hf. 1987-1990, var formaður stjórnar Iðnþróunarfélags Eyjafjarðar hf. 1987-1992, sat í stjórn Söltunarfélags Dalvíkur hf. 1987-1993 og stjórn Sæplasts hf. 1988-1994. Hann var í stjórn Togaraútgerðar Ísafjarðar hf. 1996-1997, formaður stjórnar Samherja hf. 1996-1998 og formaður stjórnar Lífeyrissjóðs starfsmanna Akureyrarbæjar 1998-2007. Hann hefur setið í stjórn Eignarhaldsfélagsins Brunabótafélags Íslands síðan 1999 og sat í stjórn Landsvirkjunar 1999-2007, í stjórn Fjárfestingabanka atvinnulífsins 1999-2000 og í Ferðamálaráði Íslands 1999-2003. Hann var formaður stjórnar Lífeyrissjóðs Norðurlands 2000-2007, í stjórn Fasteignamats ríkisins 2000-2007, í stjórn Íslenskra verðbréfa 2002-2009 og í ráðgjafanefnd Tölvuþjónustu sveitarfélaga 1988-1990. Hann sat í stjórn Fjórðungssambands Norðlendinga 1989-1990 og í Héraðsráði Eyjafjarðar 1990-1994, var formaður stjórnar Hafnasambands sveitarfélaga 1994-1997, formaður stjórnar Eyþings 1998-2002 og í stjórn Sambands íslenskra sveitarfélaga 1998-2007.

Kristján sat á Alþingi fyrir Sjálfstæðisflokkinn í Norðausturkjördæmi 2007-2021 og leiddi lista flokksins í kjördæminu allan þann tíma. 

Kristján Þór var heilbrigðisráðherra í ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks 2013-2017, menntamálaráðherra í ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks, Viðreisnar og Bjartrar framtíðar 2017 og sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra í ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks, VG og Framsóknarflokks 2017-2021. Kristján var 2. varaformaður Sjálfstæðisflokksins 2012-2013.

Kristján hefur setið í miðstjórn Sjálfstæðisflokksins síðan 2002 og var formaður sveitarstjórnarráðs Sjálfstæðisflokksins 2002-2009.

Í skoðanakönnun sem Maskína gaf út þann 5. mars 2021 mældist Kristján óvinsælasti ráðherra í ríkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur, en þar sögðust 64 prósent viðmælenda óánægð með störf hans og aðeins níu prósent ánægð. Kristján tilkynnti þann 13. mars að hann hygðist ekki gefa kost á sér til endurkjörs í Alþingiskosningunum 2021.

Guggumálið 
Frystitogarinn Guðbjörg („nýja Guggan“) kom ný til Ísafjarðar í október 1994 og var þá stærsta og glæsilegasta fiskiskip sem hafði verið smíðað fyrir Íslendinga.  Útvegsfyrirtækið Samherji og Hrönn unnu mikið saman á þessum árum og útvegaði Samherji mikið af rækjukvóta á Guðbjörgina. Guðbjörgin var frystitogari og kom afli hennar því lítið til vinnslu á Ísafirði, en hún landaði þar af og til engu að síður. Þessir erfiðleikar leiddu svo til þess að sameining Samherja og Hrannar var ákveðin tveimur árum eftir að skipið kom nýtt til landsins. 

Þegar sameiningin var rædd sagði Kristján Þór, þáverandi bæjarstjóri Ísafjarðar, meðal annars í Morgunblaðinu: „Mér finnst eðlilegt að forsvarsmenn þessara fyrirtækja geri þær ráðstafanir, sem þeim þykir eðlilegt sjálfum. Þeir eiga þessi fyrirtæki og hafa full umráð yfir þeim. Skoðanir sveitarstjórnarmanna á þessum málum geta verið æði misjafnar, en áhrif bæjarfélaga, þegar þau eiga ekki hlut í viðkomandi fyrirtækjum, eru engin.“ 

Hann sagði að það lægi í augum uppi að sameining af þessu tagi gæti komið sveitarfélaginu bæði vel og illa, það ylti allt á því hvernig forsvarsmenn þessara fyrirtækja spiluðu úr sínum málum. „Ég er viss um það að eigendur Samherja sem og eigendur Hrannar muni eftir sem áður gera það besta úr kvótanum sem hægt er,“ sagði Kristján Þór.  

Ísfirðingar voru þó ekki í rónni. Þorsteinn Már Baldvinsson reyndi að sannfæra Ísfirðinga og sagði við sameininguna „Guggan verður áfram gul og gerð út frá Ísafirði.“ Þessi orð urðu fleyg. Hann sló einnig á óánægju Ísfirðinga með því að gera Kristján að stjórnarformanni Samherja. Í þetta lásu Ísfirðingar heiðursmannasamkomulag um að þeir gengju fyrir störfum um borð. Það þótti þó bregðast þegar Akureyringur var ráðinn í hið veigamikla starf yfirvélstjóra um borð. Guðbjörgin kom auk þess ekki til Ísafjarðar eftir sameininguna. Hún var eftir þetta við veiðar á Flæmska hattinum, meðal annars á pólskum veiðiheimildum, þar til hún var leigð til þýskrar útgerðar um haustið og loks seld til þýska útgerðafélagsins DFFU, sem er reyndar í eigu Samherja, árið 1999.

Tenglar 
 Heimasíða 
 Kristján Þór á Alþingi.is
Greinar eftir Kristján
 Álver í byggðakjarnanum Eyjafirði; grein í Morgunblaðinu 1990
 Sameining sveitarfélaga; grein í Morgunblaðinu 2005
Í fjölmiðlum
 Vil að við skoðum málið; grein í Tímanum 1995
 Búsetukostir eru mjög góðir; grein í Fréttablaðinu 2002
 Kristján Þór Júlíusson hvetur fjárlaganefnd til að rústa fjárlagafrumvarpinu; grein á Eyjunni 2010 
 Kaupmálar hjóna eðlilegir; grein af Dv.is 2010 
 Fleiri vilja Bjarna en Kristján; grein í Fréttablaðinu 2009
 Tekur afstöðu í þingsalnum; grein í Mbl.is 2011

Heimildir 

Bæjarstjórar Akureyrar
Bæjarstjórar Dalvíkur
Bæjarstjórar Ísafjarðar
Alþingismenn
Þingmenn Sjálfstæðisflokksins
Menntamálaráðherrar Íslands