Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1970

Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1970 eða HM 1970 var haldið í Mexíkó dagana 31. maí til 21. júní. Þetta var níunda heimsmeistarakeppnin og sú fyrsta sem haldin var utan Evrópu eða Suður-Ameríku. Brasilíumenn urðu meistarar í þriðja sinn og tryggðu sér því Jules Rimet-styttuna til eignar. Liðið er oft talið besta sigurlið HM-sögunnar. Mótherjar Brasilíu í úrslitum voru Ítalir. Mun meira var um beinar sjónvarpssendingar frá keppninni en verið hafði í fyrri mótum og fylgdist heimsbyggðin því óvenju vel með því sem fram fór.

Gestgjafar 
Argentina, Ástralía, Kólumbia, Japan, Mexíkó og Perú voru öll í baráttu um að halda heimsmeistaramótið árið 1970. Mexíkó var valið til að halda mótið 8 Október 1964 í Tókíó. Þetta mót varð fyrsta heimsmeistaramótið sem var ekki haldið í Suður-ameríku eða Evrópu. Seinna meir varð Mexíkó fyrsta landið til að halda heimsmeistaramótið tvisvar sinnum þegar þeir héldu það í annað sinn árið 1986. Þá átti Kólumbía að halda mótið en gátu það síðan ekki útaf fjárhagslegum vandræðum. 

Hitinn í Mexíkó var mikið áhuggjuefni fyrir mótið. Það var þó óþarfi því það var spilaður mikill sóknarfótbolti á mótinu og það var sett met í meðaltali á mörkum í leik á þessu móti sem stendur enn, 2.97 mörk í hverjum leik. Það var einnig sett met í sjónvarpsáhorfi og þetta var í fyrsta sinn sem mótið var sýnt í lit um allan heiminn.

Undankeppnin 
75 lið tóku þátt í undankeppninni fyrir HM 1970. 14 lið komust áfram á mótið. Mexíkó og England komust beint á mótið útaf Mexíkó var gestgjafi og England núverandi meistarar. 

Átta lið komu frá Evrópu, þrjú frá Suður-Ameríku, eitt frá Afríku, 1 frá Asíu og Eyjálfu og eitt frá Norður og mið ameríku. Þetta var í fyrsta sinn sem lið frá Afríku keppti um sæti á heimsmeistaramótinu    

16 lið frá 5 heimsálfum tóku þátt. Þetta var í fyrsta sinn sem mótið var haldið fyrir utan Evrópu og Suður Ameríku. Undankeppnin fyrir mótið hófst í Mai 1968. El Salvador, Israel og Morokkó voru eitt af 16 liðunum sem tryggðu sig á mótið og þetta var þeirra fyrsta þátttaka á mótinu.

Leikvangar 

Fimm vellir í fimm borgum voru valdir til að halda leiki heimsmeistarakeppninnar. Þeir voru allir byggðir í kringum 1960 útaf Mexíkó var að undirbúa sig fyrir að halda bæði Sumarólympíuleikana 1968 og heimsmeistaramótið 1970. Estadio Azteca var langstærsti mest notaðasti völlurinn á keppninni. Hann er ennþá í dag einn stærsti völlur í heimi. 10 leikir af 32 voru spilaðir þar. Allir leikirnir í riðli 1, leikurinn um 3 sætið og úrslitaleikurinn. Á Jalisco Stadium voru 8 leikir spilaðir, allir leikirnir í riðli 3 og einn undanúrslitaleikur. Á nou camp stadium voru 7 leikir spilaðir, allir leikirnir í riðli 4 og einn leikur í 8 liða úrslitum. Á Luis Dosal stadium voru 4 leikir spilaðir og á Cuauhtémoc stadium voru 3 leikir spilaðir og það var eini völlurinn þar sem enginn leikur í útsláttarkeppninni fór fram.

Drátturinn 
Liðunum 16 var raðað niður í 4 potta. Í potti 1 voru 4 af 8 liðunum frá evrópu og líklega 4 sterkustu, í potti 2 voru öll lið frá Ameríku, í potti 3 voru hin 4 liðin frá evrópu og síðan í potti 4 voru öll veikustu liðin sem komust á heimsmeistaramótið. Þetta var gert til að öll sterkustu liðin gætu ekki lent saman í riðli.

Það var dregið í riðla 10 Janúar 1970 í Maria Isabel hótelinu í mexíkó. Það voru höfuðstöðvar fifa á meðan mótinu stóð. Liðin voru dregin saman í fjóra riðla. Riðill 1 fór fram í Mexíkó borg, riðill 2 í Puebla og Toluco, riðill 3 í Guadalajara og riðill 4 í León. Það var fyrirfram ákveðið að gestgjafarnir Mexíkó mundi vera í riðli 1 og spila þá í höfuðborginni og á stærsta vellinum Estadio Azteca, og að Englendingar (heimsmeistarar) myndu vera í riðli 3 og spila þá í Guadalajara á Estadio Jalisco næst stærsta vellinum.

Dómarar 
AFC (Asíska Knattspurnusambandið)                                                             
 Abraham Klein (Israel)
CAF (Afríska Knattspyrnusambandið)
 Seyoum Tarekegn (Eþíópa)

 Ali Kandil (Egyptaland)
CONCACAF (Norður, Mið og Karabíska Knattspyrnusambandið)
 Abel Aguilar Elizalde (Mexíkó)
 Diego De Leo (Mexíkó)
 Henry Landauer (Bandaríkin)
CONMEBOL (Suður Ameríska Knattspyrnusambandið)
 Ángel Norberto Coerezza (Argentina)
 Antônio de Moraês (Brasilía)
 Rafael Hormázabal (Síle)
 Arturo Yamasaki (Perú)
 Ramón Barreto (Úrúgvæ)
UEFA (Evrópska Knattspyrnusambandið)
 Ferdinand Marschall (Austurríki)
 Vital Loraux (Belgía)
 Rudi Glöckner (Austur Þýskaland)
 Jack Taylor (England)
 Roger Machin (Frakkland)
 Antonio Sbardella (Ítalía)
 Laurens van Ravens (Holland)
 Antonio Ribeiro Saldanha (Portúgal)
 Andrei Râdulescu (Rúmenía)
 Bob Davidson (Skotland)
 Orítz de Mendibil (Spánn)
 Tofik Bakhramov (Sovétríkin)
 Rudolf Scheurer (Sviss)
 Kurt Tschenscher (Þýskaland)

Útsláttarkeppninn

Riðlakeppnin 
Leikið var í fjórum fjögurra liða riðla. Tvö stig voru gefin fyrir sigur en eitt fyrir jafntefli. Tvö efstu lið hvers riðils fóru áfram í fjórðungsúrslit.

Riðill 1
Gestgjafarnir tóku á móti Sovétmönnum í opnunarleiknum og var það í síðasta sinn þar til á HM 2006 að heimamenn spiluðu fyrsta leikinn. Niðurstaðan varð markalaust jafntefli í steikjandi hita, en fjölmargir leikir mótsins fóru fram um hádegisbil til að þóknast evrópskum sjónvarpsáhorfendum. Leikurinn braut blað í HM-sögunni þar sem varamanni var skipt inná í fyrsta sinn. Sovétmenn og Mexíkó áttu ekki í vandræðum með Belga og El Salvadorbúa í seinni leikjum sínum og luku keppni með jafnmörg stig.

 Sovétríkin og Mexíkó enduð jöfn að stigum og með markamun markamun svo varpað var hlutkesti um fyrsta sætið.

31. maí - Estadio Azteca, Mexíkóborg, áh. 107.160
  Mexíkó  0 : 0   Sovétríkin 

3. júní -  Estadio Azteca, Mexíkóborg, áh. 92.205
  Belgía  3 : 0   El Salvador 

6. júní -  Estadio Azteca, Mexíkóborg, áh. 95.261
  Sovétríkin   4 : 1   Belgía 

7. júní -  Estadio Azteca, Mexíkóborg, áh. 103.058
  Mexíkó  4 : 0   El Salvador

10. júní -  Estadio Azteca, Mexíkóborg, áh. 89.979
  Sovétríkin   2 : 0   El Salvador 

11. júní -  Estadio Azteca, Mexíkóborg, áh. 108.192
  Mexíkó  1 : 0   Belgía

Riðill 2
Einungis sex mörk voru skoruðu í leikjunum sex. Ítalir og Suður-Ameríkumeistarar Úrúgvæ höfnuðu í tveimur efstu sætunum þrátt fyrir töp í lokaleikjum sínum gegn Svíum og Ísrael sem tók þátt í sinni fyrstu og einu úrslitakeppni HM.

2. júní - Estadio Cuauhtémoc, Puebla, áh. 20.654
  Úrúgvæ  2 : 0   Ísrael 

3. júní -  Estadio Luis Dosal, Toluca, áh. 23.433
  Ítalía  1 : 0   Svíþjóð 

6. júní -  Estadio Cuauhtémoc, Puebla, áh. 29.968
  Úrúgvæ  0 : 0   Ítalía 

7. júní -  Estadio Luis Dosal, Toluca, áh. 9.624
  Svíþjóð  1 : 1   Ísrael

10. júní -  Estadio Cuauhtémoc, Puebla, áh. 18.163
  Svíþjóð  1 : 0   Úrúgvæ 

11. júní -  Estadio Luis Dosal, Toluca, áh. 9.890
  Ítalía  0 : 0   Ísrael

Riðill 3 
Heimsmeistarar Englendinga mættu mjög varnarsinnaðir til leiks og skoruðu aðeins tvö mörk í leikjum sínum, sem dugði þeim þó í annað sæti riðilsins. Litið var á kappleik Brasilíu og Englands sem hreinan úrslitaleik þar sem fyrrnefnda liðið sigraði 1:0. Leiksins var þó helst minnst fyrir glæsimarkvörslu Gordon Banks frá Pelé.

2. júní -  Estadio Jalisco, Guadalajara, áh. 50.560
  England  1 : 0   Rúmenía 

3. júní -  Estadio Jalisco, Guadalajara, áh. 52.897
  Brasilía  4 : 1   Tékkóslóvakía 

6. júní -  Estadio Jalisco, Guadalajara, áh. 56.818
  Rúmenía  2 : 1   Tékkóslóvakía 

7. júní -  Estadio Jalisco, Guadalajara, áh. 66.843
  Brasilía  1 : 0   England

10. júní -  Estadio Jalisco, Guadalajara, áh. 50.560
  Brasilía  3 : 2   Rúmenía 

11. júní -  Estadio Jalisco, Guadalajara, áh. 49.292
  England  1 : 0   Tékkóslóvakía

Riðill 4 
Vestur-Þjóðverjar luku keppni með fullt hús stiga þar sem Gerd Müller skoraði þrennu á móti Perú sem fylgdi þýska liðinu upp úr riðlinum. Búlgarir komust í 2:0 í opnunarleik sínum gegn Perú en töpuðu að lokum 2:3, sem reyndist þeim dýrkeypt. Marokkó þótti standa sig bærilega í sinni fyrstu úrslitakeppni, stóðu lengi í Vestur-Þjóðverjum og gerðu jafntefli við Búlgari í lokaleiknum.

2. júní -  Estadio Nou Camp, León, áh. 13.765
  Perú  3 : 2   Búlgaría 

3. júní - Estadio Nou Camp, León, áh. 12.942
  Vestur-Þýskaland 2 : 1   Marokkó                                                                                

6. júní - Estadio Nou Camp, León, áh. 13.537
  Perú   3 : 0   Marokkó                                                                                    

7. júní - Estadio Nou Camp, León, áh. 12.710
  Vestur-Þýskaland    5 : 2   Búlgaría                                                                             

10. júní - Estadio Nou Camp, León, áh. 17.875
  Vestur-Þýskaland   3 : 1   Perú                                                                                  

11. júní - Estadio Nou Camp, León, áh. 12.299
  Búlgaría  1 : 1   Marokkó

Útsláttarkeppnin 
8 lið komust áfram í 8 liða úrslit. Síðan fóru 4 sigurlið í undanúrslit og kepptust þar um sæti í úrslitaleiknum. Tapliðin í undanúrslitaleikjunum kepptust svo við um 3 og 4 sætið. Ef leikur var jafn eftir 90 mínútut þurfti að grípa til framlengingar. Framlenging er tvisvar sinnum 15 mínútur. Ef leikur var ennþá jafn eftir framlenginguna skorið út um sigurverarann með peningakasti. Ef leikur var jafn eftir framlenginguna í úrslitaleiknum var fundin ný dagsetning fyrir nýjan leik. 

Eins og áður hefur komið fram náðu Sovétmenn að krækja í fyrsta sætið í Riðli 1 eftir að það hafi þurft að draga uppá það milli Sovétríkjana og Mexíkó. Þetta varð til þess að Sovétmenn mundu spila á Estadio Azteca vellinum í Mexíkó borg gegn Úrúgvæ sem endaði í öðru sæti í riðli 2 en Mexíkóar á mun smærri velli á Toluca stadium gegn Ítölum. Mexíkóar snedu árangurslausa beiðni til FIFA um að láta færa þeirra leik í Mexico borg til að koma í veg fyrir umferðavandamál. Mexíkóar náðu forustunni í leiknum með marki frá José Luis González en samherji hans jafnaði síðan leikinn með sjálfsmarki. Staðan var 1-1 í hálfleik en í seinni hálfleik voru ítalir sterkari aðilinn og unnu að lokum 4-1 sigur. Úrúgvæjar unnu sinn leik 1-0 með marki frá Víctor Espárrago í framlengdum leik.

Brasilíumenn unnu Perú 4-2 í hæst skoraðasta leiknum í 8-liða úrslitum. Englendingar og Vestur-Þjóðverjar mættust á nýjan leik í 8-liða úrslitum. Englendingar unnu Vestur-Þjóðverja 4-2 í framlengdum leik í úrslitaleiknum á HM 1966. Á 49 mínútu var staðan orðinn 2-0 fyrir Englendingum en Franz Beckenbauer naði að minnka munin með láu skoti sem varamarkmaður Englendinga Peter Bonetti réði ekki við. Gordon Banks gat ekki spilað þennan leik vegna þess að hann fékk matareitrun deginum áður. Uwe Seeler jafnaði leikinn þegar 8 mínútur voru til leiksloka. Leikurinn fór í framlengingu og þar höfðu Vestur-Þjóðverjar betur. Leiknum lauk með 3-2 sigri eftir að Gerd Müller skoraði mark Vestur-Þjóðverja. Þessi sigur var sá fyrsti í sögunni á Englendingum í keppnisleik.

8-liða úrslit

Undanúrslit 
Báðir undanúrslitaleikirnir fóru fram á sama tíma. Í Guadalajara var Suður-Ameríkuslagur þar sem Úrúgvæ náði forystunni snemma leiks. Brasiía jafnaði undir lok fyrri hálfleiks og bætti því næst tveimur mörkum við undir lok þess síðari. Brasilíska liðið var því komið í sinn þriðja úrslitaleik í fjórum keppnum.
Hin viðureignin rataði í sögubækurnar. Roberto Boninsegna náði forustunni fyrir Ítali á áttundu mínútu og staðan var 1-0 þar til í uppótartíma þegar Karl-Heinz Schnellinger jafnaði fyrir Vestur-Þjóðverja. Í framlengingunni voru 5 mörk skoruð. Liðin skiptust á að hafa forustu en á endanum skoraði Gianni Riveira markið sem réði úrslitum í leiknum. Leikurinn endað 4-3 fyrir Ítölum. Leikurinn hefur stundum verið kallaður „leikur aldarinnar“ og í dag er minnismerki um hann fyrir utan Azteca-völlinn.

17. júní - Estadio Jalisco, Guadalajara, áh. 51.261
  Úrúgvæ 1:3  Brasilía

17. júní - Estadio Azteca, Mexíkóborg, áh. 102.444
  Ítalía 1:1 (4:3 e. framl.)  Vestur-Þýskaland

Bronsleikur 
Mikill fjöldi fólks fylgdist með bronsleik Vestur-Þjóðverja og Úrúgvæ. Wolfgang Overath skoraði eina mark leiksins eftir tæplega hálftíma leik. Stíf sókn úrúgvæska liðsins í seinni hálfleik skilaði ekki árangri og fjörugum leik lauk 1:0.

20. júní - Estadio Azteca, Mexíkóborg, áh. 104.403
  Vestur-Þýskaland 1:0  Úrúgvæ

Úrslitaleikur 
Brasilía náði forystunni með marki Pelé og þótt Ítalir næðu að jafna voru yfirburðir brasilíska liðsins talsverðir og lauk leiknum með 4:1 sigri þeirra. Sigurmark Carlos Alberto undir lokin þótti sérlega glæsilegt og er oft rifjað upp sem eitt af eftirminnilegri augnablikum íþróttasögunnar. Þetta var í fyrsta sinn sem tvö fyrrum heimsmeistaralið mættust í úrslitaleik og með sigrinum varð Brasilía fyrsta þjóðin til að vinna í þrígang og hreppti Jules Rimet-styttuna til eignar. 

21. júní - Estadio Azteca, Mexíkóborg, áh. 107.412
  Brasilía 4:1  Ítalía

Markahæstu leikmenn 
95 mörk voru skoruð af 55 leikmönnum. Gerd Müller var markahæsti leikmaður mótsins með 10 mörk. Aðeins eitt sjálfsmark var skorað á mótinu. 

10 mörk
 Gerd Müller

7 mörk
 Jairzinho

5 mörk
 Teófilo Cubillas

4 mörk
 Pelé
 Anatoliy Byshovets

Verðlaun 
 Gullskórinn: Gerd Müller (Vestur-Þýskaland)
 Besti ungi leikmaðurinn: Teófilo Cubillas (Perú) 
 FIFA Háttvísi verðlaun: Perú

Tölfræði liðanna 
Riðill=R

Spilaðir Leikir=SL

Sigarar=S

Jafntefli=J

Tap=T

Mörk Sköruð=MS

Mörk Fengin á sig=MF

Markamunur=MM

Stig=Stg

Byggt á 1970 FIFA World Cup

Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla
1970