alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Gordon Godfrey

Gordon Godfrey var bandarískur körfuknattleiksþjálfari. Hann tók við meistaraflokki karla hjá KR haustið 1967 af Einar Bollasyni og gerði liðið að Íslandsmeisturum vorið 1968. Hann lét að störfum hjá KR vorið 1969 eftir að liðið endaði í 2. sæti. Seinna meir þjálfaði hann lið ÍS.

Menntun
Godfrey útskrifaðist frá Furman háskólanum áður en hann gekk til liðs við sjóher Bandaríkjanna.

Titlar
Íslandsmeistari karla: 1968

Heimildir

Bandarískir körfuknattleiksþjálfarar
Jafnaætt

Jafnaætt (Fræðiheiti: Lycopodiaceae) forn ætt plantna af jafnabálki sem inniheldur 16 viðurkenndar ættkvíslir  og um 400 þekktar tegundir. Ættin kom fram fyrir um 380 milljón árum síðan snemma í devontímabilinu. Þær blómstra ekki og mynda ekki fræ, heldur spora. 
Á grísku þýðir "Lyco-"; "úlfur/úlfs," og "podo" þýðir; "fótur," sem er annað hvort vísun í líkindi rótar eða greina við úlfsloppu.

Flokkun
Jafnaætt inniheldur 16 viðurkenndar ættkvíslir og um 400 tegundir. Þessi greining er byggð á nýjustu sameindagreiningum. Ættkvíslirnar Huperzia, Phlegmariurus og Phylloglossum, sem voru áður undir Lycopodium í eldri flokkun, eru nú allar settar í Huperzia þó að sumir grasafræðingar vilji halda þeim í ættinni Huperziaceae. Enn er engin eining um viðurkenningu á  Huperziaceae sem sjálfstæðri ætt; útvíkkuð Lycopodiaceae, að meðtöldum þessum ættkvíslum er enn sú sem helst er notuð.

Tegundir innan ættarinnar hafa almennt litningatöluna n=34. Undantekning eru tegundir í undirættinni Diphasiastrum í Lycopodium, sem eru með litningatöluna n=23.

Ættartré

Subfamily Lycopodielloideae Wagner & Beitel 1992 ex Øllgaard 2015
 Lateristachys Holub 1983
 Lycopodiella Holub 1964
 Palhinhaea Franco & Vasconcellos 1967 nom. cons.
 Pseudolycopodiella Holub 1983

Subfamily Lycopodioideae Eaton 1833 sensu Wagner & Beitel 1992 ex Øllgaard 2015
 Austrolycopodium Holub 1991
 Dendrolycopodium Haines 2003
 Diphasiastrum Holub 1975
 Diphasium Presl ex Rothmaler 1944
 Lycopodiastrum Holub 1975 ex Dixit 1981
 Lycopodium Linnaeus 1753 sensu stricto
 Pseudodiphasium Holub 1983
 Pseudolycopodium Holub 1983
 Spinulum Haines 2003

Subfamily Huperzioideae Rothmaler 1962 sensu Wagner & Beitel 1992 ex Øllgaard 2015
 Huperzia Bernhardi 1800 s.s.
 Phlegmariurus Holub 1964
 Phylloglossum Kunze 1843

Tilvísanir og tenglar 

 
 Lycopodiaceae in Flora of North America

Tilvísanir

Jafnaætt
Huperzia

Huperzia er ættkvísl af jafnaætt. Hún var áður talin til hinnar skyldu tegundar Lycopodium. Ein tegund; skollafingur er algeng á Íslandi

Ættkvíslin er með heimsútbreiðslu, með um 400 tegundir. Sumir grasaftæðingar vilja skifta henni upp í tvær ættkvíslir, Huperzia sem innihéldi 10-15 tegundir sem væru frá tempraða til heimskautabeltinu, og hinar í Phlegmariurus, að mestu í hitabelti til heittempraða beltisins og aðallega ásetar. Huperzia og ættingjar eru stundum settar í ættina Huperziaceae í sumum flokkunum, eða í útvíkkaða Lycopodiaceae samkvæmt öðrum.

Valdar tegundir

Tilvísanir

Tenglar 
Species information for Huperzia  
Picture gallery  
Flora of North America: Huperzia
Flora of North America: Phlegmariurus

Jafnaætt
Elftingarætt

Elftingarætt (fræðiheiti: Equisetaceae) er ætt af elftingarbálki. Af henni er aðeins ein núlifandi ættkvísl, elftingar, sem samanstendur af tuttugu tegundum.

Tilvísanir

Tenglar 
 UCMP – Equisetaceae

Elftingarbálkur
Burknar
Hörður Sigurgestsson

Hörður Sigurgestsson (fæddur 2. júní 1938, dáinn 22. apríl 2019) var íslenskur viðskiptafræðingur og forstjóri Eimskips í tuttugu og eitt ár eða frá 1979–2000. Hörður var einn áhrifamesti maður íslensks viðskiptalífs um árabil.

Ævi 
Hörður Sigurgestsson var sonur hjónanna Sigurgests Guðjónssonar bifvélavirkja og Vigdísar Hansdóttur. Hörður lauk stúdentsprófi frá Verslunarskóla Íslands árið 1958 og viðskiptafræðiprófi frá Háskóla Íslands árið 1965. Hann lauk MBA-prófi árið 1968 frá Wharton School, University of Pennsylvania í Bandaríkjunum. Á árunum 1965–1966 var hann fulltrúi framkvæmdastjóra hjá Almenna bókafélaginu. Hörður hóf störf í fjármálaráðuneytinu, fjárlaga- og hagsýslustofnun árið 1968 og var þar til ársins 1974 er hann varð framkvæmdastjóri fjármálasviðs Flugleiða og gegndi því starfi þar til hann var ráðinn forstjóri Eimskipafélags Íslands árið 1979. Hann lét af starfi forstjóra árið 2000. Hann sat í stjórn Flugleiða 1984–2004, þar af sem stjórnarformaður 1991–2004. Hörður tók um skeið virkan þátt í starfi Sjálfstæðisflokksins, sat í stjórn SUS, í stjórn Varðar og í stjórn fulltrúaráðs sjálfstæðisfélaganna í Reykjavík. Þá var hann formaður Stúdentaráðs Háskóla Íslands frá 1960–1962. Hörður sat í mörgum stjórnum, nefndum og ráðum fyrir hið opinbera, einkafyrirtæki og félagasamtök. Nefna má setu í stjórnum Stjórnunarfélagsins, Verslunarráðsins, Vinnuveitendasambandsins og Sinfóníuhljómsveitarinnar, þar sem hann var stjórnarformaður um skeið. Hörður sat í háskólaráði Háskóla Íslands sem fulltrúi þjóðlífs skipaður af menntamálaráðherra 1999–2003 og var formaður stjórnar Landsbókasafns-Háskólabókasafns frá 2003–2008. Í nóvember 2008 var hann gerður að heiðursdoktor við Háskóla Íslands.

Hörður var um árabil einn áhrifamesti einstaklingurinn í íslensku viðskiptalífi. Hann leiddi Eimskipafélagið í gegnum miklar breytingar og í hans forstjóratíð jókst starfsemi fyrirtækisins erlendis, gámavæðing flutninganna hófst, afhafnasvæði félagsins í Sundahöfn byggðist upp og margt fleira. Viðskiptaveldi tengt Eimskipafélaginu gekk gjarnan undir heitinu Kolkrabbinn og þótti það lýsandi fyrir veldið sem þótti teygja anga sína víða. Benedikt Jóhannesson stærðfræðingur og fyrrverandi formaður Viðreisnar nefnir Hörð sem upphafsmann nútímans í viðskiptalífinu og Björn Bjarnason fyrrverandi alþingismaður og ráðherra telur „að um árabil hafi ekkert mikilvægt mál verið leitt til lykta í íslensku viðskiptalífi, án þess að Hörður kæmi að því beint eða óbeint.“

Ítarefni 
  Nærmynd – Hörður Sigurgestsson forstjóri Eimskipafélagsins, Pressan, 4. mars 1993. (skoðað 5. maí 2019)
Mbl.is, „Tók við afar vandasömu verkefni árið 1979“, 4. maí 2019 (skoðað 6. maí 2019)

Tilvísanir 

Fólk fætt árið 1938
Fólk dáið árið 2019
Íslenskir viðskiptafræðingar
Íslenskir viðskiptamenn
Stúdentar úr Verslunarskóla Íslands
Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu
Trölleski

Trölleski (fræðiheiti: Equisetum myriochaetum) er elfting sem er ættuð frá mið og suður Ameríku (Nicaragua, Costa Rica, Kólumbía, Venesúela, Ecuador, Perú og Mexíkó). 
Þetta er stærsta tegundin í ættkvíslinni, nær oft 4,6m, og hæst 7,3m.

Tilvísanir

Tenglar
 Ferns & Fossils - Royal Botanical Garden Edinburgh 

Elftingar
Equisetum scirpoides

Smáeski (fræðiheiti: Equisetum scirpoides Michx. er smávaxnasta tegund elftinga (15 til 30 sm) og er útbreiðslan í kring um heimskautsbaug. Það er stundum notað sem gróður í kring um tjarnir. E. scirpoides var uppgötvuð og lýst af franska grasafræðingnum André Michaux.

Tilvísanir

 Michael Hassler and Brian Swale, Equisetum species in the World – Equisetum (Horsetail) Taxonomy .
 Michael Hassler and Bernd Schmitt, Checklist of Ferns and Lycophytes of the World – Equisetum Species Taxonomy.
 Hauke, R. L. 1963, A  taxonomic  monograph  of  the  genus  Equisetum  subgenus Hippochaete. Beihefte zur Nova Hedwigia 8: 1–123.
 Pigott, Anthony 2001, National Collection of Equisetum – . Version of 2001-OCT-04. Retrieved 2008-NOV-20.

Tenglar
 Equisetum scirpoides (Dwarf Scouring Rush)
 Equisetum scirpoides, Shiro TSUYUZAKI (Hokkaido University)

Elftingar
Andeselfting

Andeselfting (fræðiheiti: Equisetum bogotense) er elfting sem er ættuð frá Suður-Ameríku. Fræðiheitið vísar til Bogotá, höfuðborg Kólumbíu.

Samkvæmt nýlegri rannsókn, er þessi tegund sú einangraðasta í ættkvíslinni og er skyldari fornum (útdauðum) elftingum heldur en núlifandi.

Tilvísanir

Elftingar
Himalajaelfting

Himalajaelfting (fræðiheiti: Equisetum diffusum) er elfting sem er ættuð frá Asíu (Kína, Bútan, norðaustur Indlandi, Japan, Kashmir, Myanmar, Nepal, Pakistan, Víetnam). Hún verður  25 til 60 sm há.

Tenglar
 Equisetum diffusum {Equisetaceae} Himalayan Horsetail at the University of Connecticut Department of Ecology and Evolutionary Biology
 Equisetum diffusum D.Don in Ferns of Thailand, Laos and Cambodia at Royal Botanic Garden Edinburgh
 Equisetum diffusum D.Don  - basic information on the Himalayan Horsetail at the World of Equisetum

Tilvísanir

Elftingar
Fílabeinselfting

Fílabeinselfting (fræðiheiti: Equisetum telmateia er elfting sem skiftist í tvær undirtegundir og er önnur (Equisetum telmateia subsp. telmateia) ættuð frá Evrópu, vestur Asíu og norðvestur Afríku, og hin (Equisetum telmateia subsp. braunii (Milde) Hauke.) frá vesturhluta Norður-Ameríku.

Tilvísanir

Tenglar 
Den virtuella floran 

Elftingar
Þýðingarminni

Þýðingarminni er gagnagrunnur sem vistar strengi (setningar, setningabúta eða málsgreinar) sem hafa áður verið þýddir til að aðstoða þýðendur við þýðingar. Þýðingarminnið vistar frumtextann og þýðingu hans á viðkomandi markmáli í þýðingareiningum. Þessir bútar eru síðan endurnýttir til að þýða svipaðar einingar innan skjalsins eða texta um svipað efni. Einstök orð eru meðhöndluð með hugtakagrunnum.

Þýðingarminni og hugtakagrunnar gegna mikilvægu hlutverki í nytjaþýðingum en gagnast lítið í bókmenntaþýðingum. Þyðingarminni búa ekki til vélþýðingar heldur reikna þau út líkindi einstakra textabúta á frummálinu við textabúta í gagnagrunninum sem þegar hafa verið þýtt. Hægt er þó að nota þýðingarminni í tengslum við vélþýðingar við góðan árangur og er Google Translate dæmi um slíka þjónustu.

Þýðing
Máltækni
JóiPé og Króli

JóiPé og Króli eru íslenskt hipphopp-tvíeyki. Þeir náðu talsverðum vinsældum fyrir slagarann B.O.B.A. árið 2017. Plata þeirra Afsakið hlé var mest selda plata ársins 2018 á Íslandi, þeir fluttu svo lokalag áramótaskaupsins 2018.

Tvíeykið er úr Garðabæ og Hafnarfirði.

Útgefið efni

Breiðskífur
Ananas (2017)
Gerviglingur (2017)
22:40-08:16 (2018)
Afsakið Hlé (2018)
Í miðjum kjarnorkuvetri (2020)

Smáskífur
O shit (2017)
Tveir Koddar (2019)
Geimvera (2020)

Tilvísanir 

Íslenskar hljómsveitir
Íslenskir rapparar
María Aðalheiður af Lúxemborg

María Aðalheiður (14. júní 1894 – 24. janúar 1924) var stórhertogaynja Lúxemborgar frá 1912 til 1919. Hún var fyrsta konan sem ríkti sem stórhertogaynja yfir Lúxemborg og fyrsti þjóðhöfðingi landsins frá því á 13. öld sem fæddist og ólst upp í landinu.

María Aðalheiður var elsta dóttir Vilhjálms 4. stórhertoga af Lúxemborg og konu hans, Maríu Önnu af Portúgal. Hjónin eignuðust enga syni og því lét Vilhjálmur breyta erfðalögum stórhertogadæmisins svo dóttir hans gæti tekið við ríkinu eftir dauða hans. Vilhjálmur lést árið 1912 og María Aðalheiður varð stórhertogaynja, aðeins sautján ára gömul. Móðir hennar ríkti sem ríkisstjóri þar til stórhertogaynjan varð átján ára seinna sama ár. 

Þegar fyrri heimsstyrjöldin braust út árið 1914 réðust Þjóðverjar inn í Lúxemborg og hertóku landið. Á hernámsárunum vingaðist María Aðalheiður við þýska hernámsliðið, bauð Vilhjálmi Þýskalandskeisara til veglegrar veislu í höll sinni og leyfði syni hans, Vilhjálmi krónprinsi, að eiga höfuðstöðvar fyrir hersveit sína í höfuðborginni. Vinahót hennar við Þjóðverja gerðu stórhertogaynjuna mjög óvinsæla meðal Lúxemborgara, sem óttuðust að Þjóðverjar myndu innlima Lúxemborg ef þeim tækist að vinna styrjöldina. María Aðalheiður styggði auk þess verulega frjálslynda Lúxemborgara þegar hún leysti upp þing til að leysa úr stjórnarkreppu árið 1916. Stórhertogaynjan hafði stjórnarskrárbundinn rétt til að leysa upp þing á þessum tíma, en þetta var þó talið óvenjulegt og andstæðingar hennar líktu þingrofinu við valdarán.

Eftir að styrjöldinni lauk og hernáminu var aflétt reyndu frjálslyndir og vinstrisinnaðir þingmenn að setja Maríu Aðalheiði af og stofna lýðveldi í Lúxemborg. Stjórnvöldum tókst að bæla niður uppreisnina með hjálp franska hersins, en María Aðalheiður var þó tilneydd til að segja af sér. Systir hennar, Karlotta, varð ný stórhertogaynja í landinu en María Aðalheiður yfirgaf Lúxemborg og gekk í klaustur. Heilsu hennar hrakaði mjög á næstu árum og hún lést að endingu í Hohenburg-setri í Bæjaralandi árið 1924, aðeins 29 ára gömul.

Tilvísanir

Stjórnmálaleiðtogar í fyrri heimsstyrjöldinni
Stórhertogar Lúxemborgar
Alexander 3.

Alexander 3. getur átt við:
 Alexander 3. páfa (1100/1105 – 1181)
 Alexander 3. Skotakonung (1241 – 1286)
 Alexander 3. Rússakeisara (1845 – 1894)

Aðgreiningarsíður
Hverfuætt (sveppir)

Hverfuætt (fræðiheiti: Nephromataceae) er ætt fléttna. Sex tegundir af hverfuætt lifa á Íslandi, allar af ættkvíslinni Nephroma. Ein tegund af hverfuætt er á válista á Íslandi. Það er brókarhverfa (Nephroma bellum) sem er flokkuð sem tegund í bráðri útrýmingarhættu (CR).

Tilvísanir

Fléttuættir
Nephroma

Nephroma, sem einnig mætti kalla hverfur er ættkvísl fléttna af hverfuætt. Nephroma er eina ættkvísl hverfuættar sem finnst á Íslandi. 28 núlifandi tegundir eru skráðar í Catalogue of Life þann 7. maí 2019.

Tegundir á Íslandi
Listinn er byggður á skrá yfir fléttur á Íslandi frá árinu 2009 nema annað sé tekið fram. Íslensk heiti eru frá Herði Kristinssyni. Nokkrar breytingar hafa verið á flokkun sumra tegunda og því er líklegt að listinn sé ekki tæmandi.

 Nephroma arcticum - Kuldahverfa
 Nephroma bellum - Brókarhverfa
 Nephroma expallidum - Holtahverfa
 Nephroma laevigatum - Strandhverfa
 Nephroma parile - Hraufuhverfa
 Nephroma resupinatum - Loðhverfa

Tilvísanir

Hverfuætt
Equisetum debile

Equisetum debile er elfting sem  finnst sumsstaðar í tempruðum hluta Asíu (Suðaustur Asíu, Kína, Indlandi, Nepal og Sri Lanka). Hún er stundum talin undirtegund af Equisetum ramosissimum undir nafninu E. ramosissimum subsp. debile.

Tilvísanir

Elftingar
Equisetum ramosissimum

Equisetum ramosissimum Desf. er elfting sem er frá Evrasíu og Afríku. Þetta er ekki sama og Equisetum ramosissimum Kunth, sem er samnefni af Equisetum giganteum.

Tvær undirtegundir eru viðurkenndar. Einkennisundirtegundin, E. ramosissimum subsp. ramosissimum, er um mestalla Asíu, Evrópu og Afríku og ílend í suðaustur Bandaríkjunum. E. ramosissimum subsp.debile, sem er stundum talin sjálfstæð tegund E. debile, finnst í suðaustur Asíu og nokkrum Kyrrahafseyjum.

Tilvísanir

Elftingar
Eskibróðir

Eskibróðir (fræðiheiti: Equisetum × trachyodon er elfting sem vex á Íslandi. Hann er blendingur eskis og beitieskis.

Tilvísanir 

Elftingar
Plöntur á Íslandi
Hús íslenskra fræða

Hús íslenskra fræða eða Hús íslenskunnar er hús í byggingu við Arngrímsgötu í Reykjavík. Þar verður miðstöð rannsókna og kennslu í íslenskum fræðum; tungu, bókmenntum og sögu. Einnig verða þar handrit og ritsöfn. Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum flyst þangað.

Byggingin sem var ákveðið að byggja árið 2005 mun verða 6500 fermetrar.  Katrín Jakobsdóttir, þáverandi menntamálaráðherra tók fyrstu skóflustunguna árið 2013. Verkið hefur dregist í nokkurn tíma og verið uppnefnt Hola íslenskra fræða en grafið hefur verið fyrir húsgrunninum.

Áætlað er að framkvæmdir muni taka um þrjú ár og verklok eru 2022.

Tengill
Fjársýsla ríkisins

Tilvísanir

Íslenskar menntastofnanir
Equisetum laevigatum

Equisetum laevigatum  er elfting sem er ættuð frá miðhluta Norður-Ameríku (ekki norður Kanada og ekki suður Mexíkó). Hún getur orðið yfir 1,5 metrar á hæð.

Tilvísanir

Tenglar
Jepson Manual Treatment
Photo gallery

Elftingar
Risaeski

Risaeski (fræðiheiti: Equisetum giganteum) er elfting sem er ættuð frá mið og suður Ameríku, frá mið Chile austur til Brasilíu og norður til suður Mexíkó. Þetta er ein af stærri elftingunum, um 2 til 5 m há, þó nær hún ekki hæð Equisetum myriochaetum (að 8 m há með stuðningi), hinsvegar er hún með gildustu stöngla ættkvíslarinnar; 1 til jafnvel 3,5 sm í þvermál.

Tilvísanir

Tenglar og viðbótarlesning
fiu.edu: Giant Horsetails
 Lorenzi, H. & Souza, M. S. 2001. Plantas Ornamentales de Brasil: arbustivas, herbáceas, trepadoras. Online ISBN 85-86714-12-7
 Correa A., M.D., C. Galdames & M. Stapf. 2004. Cat. Pl. Vasc. Panamá 1–599. Smithsonian Tropical Research Institute, Panama.
 Davidse, G., M. Sousa Sánchez & S. Knapp. 1995. Psilotaceae a Salviniaceae. 1: i–xxi, 1–470. In G. Davidse, M. Sousa Sánchez & A.O. Chater (eds.) Fl. Mesoamer.. Universidad Nacional Autónoma de México, México, D. F.
 Forzza, R. C. 2010. Lista de espécies Flora do Brasil http://floradobrasil.jbrj.gov.br/2010 . Jardim Botânico do Rio de Janeiro, Rio de Janeiro.  
 Foster, R. C. 1958. A catalogue of the ferns and flowering plants of Bolivia. Contr. Gray Herb. 184: 1–223.  View in Biodiversity Heritage Library
 Hauke, R. L. 1995. 2. Equisetaceae. 1: 4–5. In G. Davidse, M. Sousa Sánchez & S. Knapp (eds.) Fl. Mesoamer.. Universidad Nacional Autónoma de México, México, D. F.
 Hokche, O., P. E. Berry & O. Huber. (eds.) 2008. Nuevo Cat. Fl. Vasc. Venezuela 1–860. Fundación Instituto Botánico de Venezuela, Caracas.
 Idárraga-Piedrahita, A., R. D. C. Ortiz, R. Callejas Posada & M. Merello. (eds.) 2011. Fl. Antioquia: Cat. 2: 9–939. Universidad de Antioquia, Medellín.
 Jørgensen, P. M. & S. León-Yánez. (eds.) 1999. Cat. Vasc. Pl. Ecuador, Monogr. Syst. Bot. Miss. Bot. Gard. 75: i–viii, 1–1181. Missouri Botanical Garden, St. Louis.

Elftingar
Equisetum dimorphum

Equisetum dimorphum er útdauð tegund af elftingarætt sem fannst í júrajarðlögum í Argentínu.

Tilvísanir

Útdauðar tegundir
Elftingar
Equisetum thermale

Hveraelfting, Equisetum thermale er útdauð tegund af elftingarætt þekkt af heilum steingervingum af jarðstönglum, stilkum og laufum. Tegundin fannst í mið- til síð-júrajarðlögum í Santa Cruz ríki í Argentínu. Hún er ein af mörgum útdauðum tegundum í núlifandi ættkvísl elftinga.

Saga og flokkun 
Steingervingar Equisetum thermale fundust í jarðlögum sem einkenna hitasvæði á Júratímabilinu.

Tilvísanir

Útdauðar tegundir
Elftingar
Isoetes acadiensis

Isoetes acadiensis er tegund af álftalaukum sem var lýst af Kott 1981. Hún finnst á ströndum vatna, tjarna og lækja í norðaustur Norður-Ameríku (Nýfundnalandi, Nova Scotia, New Brunswick,  Maine, Massachusetts, og New Hampshire. Hún finnst á svipuðum slóðum og I. tuckermanii.

Tilvísanir

Mosajafnar
Isoetes tuckermanii

Isoetes tuckermanii er tegund af álftalaukum sem var lýst af Addison Brown og Georg George Engelmann. Hún finnst á ströndum vatna, tjarna og lækja í norðaustur Norður-Ameríku (Nýfundnalandi, Nova Scotia, New Brunswick, Maine, Massachusetts, og suður til Maryland. Hún finnst á svipuðum slóðum og I. acadiensis.

Tilvísanir

Mosajafnar
Veröld – hús Vigdísar

Veröld – hús Vigdísar er ein af byggingum Háskóla Íslands. Húsið stendur við Brynjólfsgötu 1 í Reykjavík og hýsir kennslustofur, skrifstofur kennara í erlendum tungumálum við Háskóla Íslands, Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum og Vigdísarstofnun sem er alþjóðleg miðstöð tungumála og menningar og er starfrækt með samkomulagi íslenskra stjórnvalda og UNESCO Menningar- og vísindastofnunar Sameinuðu þjóðanna.

Húsið er kennt við Vigdísi Finnbogadóttur fyrrverandi forseta Íslands og velgjörðarsendiherra tungumála hjá Sameinuðu þjóðunum en Vigdís var einn helsti hvatamaður að byggingu hússins ásamt Auði Hauksdóttur prófessor í dönsku við Háskóla Íslands og forstöðumanni Stofnunar Vigdísar Finnbogadóttur. 

Í upphafi árs 2012 var efnt til samkeppni um hönnun hússins og varð tillaga arkitektastofunnar Arkitektur.is hlutskörpust. Vigdís Finnbogadóttir, Illugi Gunnarsson menntamálaráðherra og Kristín Ingólfsdóttir þáverandi rektor Háskóla Íslands tóku fyrstu skóflustunguna að byggingunni á alþjóðlegum baráttudegi kvenna þann 8. mars 2015 og í kjölfarið hófust byggingaframkvæmdir. Framkvæmdum miðaði vel og lögðu Vigdís Finnbogadóttir og Jón Atli Benediktsson rektor Háskóla Íslands hornstein að byggingunni þann 19. júní 2016 en byggingin var formlega tekin í notkun á sumardaginn fyrsta árið 2017. Heiti hússins, „Veröld – hús Vigdísar“, var valið í kjölfar nafnasamkeppni sem efnt var til í aðdraganda vígslu hússins.

Í nóvember árið 2018 voru arkitektar hússins tilnefndir til Evrópsku byggingarlistaverðlaunanna 2019 - EU Mies Award 2019, fyrir hönnun sína á Veröld. Í hönnunarteymi hússins voru arkitektarnir Kristján Garðarsson, Haraldur Örn Jónsson, Gunnlaugur Magnússon og Hjörtur Hannesson.

Tilvísanir 

Íslenskar menntastofnanir
Byggingar í Reykjavík
Isoetes appalachiana

Isoetes appalachiana er tegund af álftalaukum sem var lýst af D.F.Brunton & D.M.Britton 1997. Hún er ættuð frá Appalasíafjöllum í Pennsylvaníu, en finnst einnig suður til Flórída og Alabama.

Tilvísanir

United States Department of Agriculture Plants Profile 

Mosajafnar
Isoetes engelmannii

Isoetes engelmannii er tegund af álftalaukum sem var lýst af Addison Brown. Hún er algengasta tegund ættkvíslarinnar í austurhluta Norður-Ameríku. Þar er hún norður til Ontario, suður til Flórída og vestur til Arkansas og Missouri.

Tilvísanir

Tilvísanir
Profile at USDA PLANTS Database 
Range Map from Flora of North America
Illustration from Flora of North America

Mosajafnar
Isoetes tegetiformans

Isoetes tegetiformans er tegund af álftalaukum sem var lýst af P. M. Rury. Hún er einlend í Georgíu í Bandaríkjunum.

Tilvísanir

Tenglar
Profile at USDA Plants Profile for Isoetes tegetiformans 
Range Map from Flora of North America
Illustration from Flora of North America

Mosajafnar
Isoetes × eatonii

Isoetes × eatonii er tegund af álftalaukum sem var lýst af Dodge. Hann er blendingur af I. engelmannii og I. tenella. Hann er upprunninn frá norðausturhluta Norður-Ameríku (Ontario, Pennsylvania, New Jersey, og New York).

Tilvísanir

Mosajafnar
Isoetes eludens

Isoetes eludens er tegund af álftalaukum sem var lýst af J.P.Roux, Hopper & Rhian J.Sm. Hún fannst fyrst í Namaqualand í Suður-Afríku 2007 og var lýst 2009. Ennþá hefur hún eingöngu fundist í einni tjörn (gerð tjarnarinnar er kölluð !gau).

Tilvísanir

Isoetes eludens photo & article 

Mosajafnar
Margrét Frímannsdóttir

Margrét Frímannsdóttir (f. 29. maí 1954 í Reykjavík) er íslenskur fyrrum stjórnmálamaður. Margrét sat á þingi frá 1987-2007, fyrst sem þingmaður Alþýðubandalagsins og síðar Samfylkingarinnar. Hún var formaður Alþýðubandalagsins frá 1995-1999 og talsmaður Samfylkingarinnar í alþingiskosningunum árið 1999 og varaformaður flokksins frá 2000-2003.

Nám og störf 
Margrét lauk gagnfræða- og landsprófi frá Gagnfræðaskóla Selfoss og stundaði um tíma nám við öldungadeild Fjölbrautaskóla Suðurlands. Hún starfaði í Hraðfrystihúsi Stokkseyrar, við verslunarstörf og sem leiðbeinandi við Grunnskóla Stokkseyrar. Margrét var oddviti Stokkseyrarhrepps frá 1982-1990. Hún var kosin á Alþingi fyrir Alþýðubandalagið í Suðurlandskjördæmi árið 1987 og sat á þingi fyrir flokkinn allar götur til ársins 1999 er hún var kosin á þing fyrir Samfylkinguna. Margrét gegndi þingmennsku til ársins 2007. Í upphafi árs 2008 varð hún forstöðumaður fangelsisins að Litla-Hrauni og gengdi því starfi til ársins 2015. Hún hefur unnið við garðyrkju síðustu ár.

Annað  
Ævisaga Margrétar, Stelpan frá Stokkseyri kom út árið 2006 en Þórunn Hrefna Sigurjónsdóttir skrásetti. Margrét hlaut riddarakross hinnar íslensku fálkaorðu á nýársdag árið 2019.

Tilvísanir 

Fólk fætt árið 1954
Íslenskir stjórnmálamenn
Þingmenn Alþýðubandalagsins
Þingmenn Samfylkingarinnar
Íslenskar konur
Alþingiskonur
Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu
Formenn Alþýðubandalagsins
Varaformenn Samfylkingarinnar
Isoetes andicola

Isoetes andicola er tegund af álftalaukum sem var lýst fyrst af Amstutz og fékk sitt núverandi nafn af L.D. Gómez.

Tilvísanir

Mosajafnar
Brauðterta

Brauðterta er brauðréttur sem búinn er til úr mörgum lögum af hvítu eða ljósu hveitibrauði með fyllingu á milli laga og skreytingu á yfirborði. Fylling og skreytingar eru mismunandi en oftast úr eggjum og majónesi. 

Brauðterta er oft borin fram í veislum og kemur þá í staðinn fyrir heita máltíð. Algengt er að brauðtertur séu bornar fram í erfidrykkjum, útskriftarveislum, fermingarveislum, afmælum og skírnarveislum og öðrum veislum þar sem ekki er vitað nákvæmlega um fjölda gesta fyrirfram.

Heimildir

 
 Tingström, Elias & Bredemeyer, Jonathan (2015). Smörgåstårtan som uttryck för ett estetiskt hantverk. Examensarbete i måltidskunskap vid Örebro universitet, Restaurang- och hotellhögskolan

Brauðréttir
Norrænn matur