alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Bretavatn

Bretavatn er stöðuvatn á Mýrum í um 10 km fjarlægð í vestur frá Borgarnesi. Munnmælasagnir herma að Bretar nokkrir, sem höfðu bjargast úr skipsskaða við ströndina, drukknuðu í því þegar þeir leituðu byggða.

Tilvísanir 	

Stöðuvötn á Íslandi
Mýrasýsla
Þyrluþjónustan

Þyrluþjónustan er íslenskt fyrirtæki í flugrekstri sem rekur og leigir út þyrlur ásamt þyrluflugmönnum. Meðal annars til útsýnisflugs, leiguflug, þjónustuflug, tækifærisflug, kvikmyndaflug, ljósmyndaflug og þyrlukennsla. Þyrluflotinn er breytilegur eftir verkefnum en samanstendur af Bell og Eurocopter þyrlum eftir þörfum.

Þyrluþjónustan er fyrsti íslenski þyrlurekandi sem hlaut JAR OPS leyfi frá Flugmálastjórn Íslands og Joint Aviation Authority, nú EASA.

Þyrluþjónustan var stofnuð árið 1989 af Halldóri Hreinssyni og föður hans og flaug Halldór fyrir fyrirtækið til ársins 2008.
Eigandaskipti urðu í byrjun árs 2006 þá varð Haukur Þór Adolfsson stjórnarformaður og aðaleigandi ásamt Sigurði Pálmasyni sem er jafnframt framkvæmdastjóri. Flugrekstrarstjóri er Sindri Steingrímsson og yfirflugmaður félagsins er Reynir Freyr Pétursson.

Þyrluþjónustan bauð upp á þyrlukennslu á árunum 1991-92 og síðan frá 1998 til 2004.

Tengill 
 Heimasíða Þyrluþjónustunnar

Íslensk fyrirtæki
Fiðlarinn á þakinu

Fiðlarinn á þakinu er söngleikur eftir Jerry Bock, Sheldon Harnick og Joseph Stein sem var fyrst frumsýndur í Broadway-leikhúsinu 22. september 1964. 1971 kom út vinsæl söngvamynd byggð á söngleiknum.

Bandarískir söngleikir
Borðey

Borðey (færeyska: Borðoy) er eyja í miðjum Norðeyjum Færeyja, 95 km² að stærð. Hún er mjög vogskorin.

Á eynni eru átta byggðir: Ánir, Árnafjørður, Depil,  Norðdepil, Norðoyri, Norðtoftir, Strond og Klakksvík, sem er næststærsti bær Færeyja. Á eynni búa um 4900 manns, þar af rúmlega 4500 í Klakksvík, eða um 80% af samanlögðum íbúafjölda Norðeyja. Klakksvík er líka mesti fiskveiðibær Færeyja. 

Þrjár eyðibyggðir eru á norðanverðri eynni, Skálatóftir, Múli og Fossá. Múli var ein afskekktasta byggð Færeyja en þangað var ekkert vegasamband fyrr en 1989 og allir flutningar með bátum og þyrlum. Byggðin fór svo í eyði 1994, fimm árum eftir að vegur var lagður þangað.

Á Borðey eru fimm fjöll: Borðoyarnes (392 m), Depilsknúkur (680 m), Háfjall (647 m), Hálgafell (503 m) og hæsta fjallið á eynni, Lokki (755 m). 

Á árunum 1965 og 1967 voru gerð tvenn jarðgöng á eynni sem tengja Klakksvík við Árnafjörð og svo byggðirnar á austurströndinni, þar á meðal Norðdepil, en þaðan var gerð vegfylling til Hvannasunds á Viðey. Seinna var gerð vegfylling til Haraldssunds á Kunoy og var þá hægt að aka á milli eyjanna þriggja. Þann 29. apríl 2006 voru svo Norðeyjagöngin opnuð. Þau eru 6,2 km löng neðansjávargöng yfir til Austureyjar og nú er hægt að aka til Austureyjar og þaðan yfir brú til Straumeyjar og síðan um göng til Vága.

Eyjur í Færeyjum
Færeyjar
Raunveruleiki

Raunveruleikinn eða veruleikinn er það sem er, í víðum skilningi felur raunveruleikinn í sér allt sem er (var og jafnvel verður) til, hvort sem það er áþreifanlegt eða óáþreifanlegt, sjáanlegt eða ósjáanlegt eða með einhverjum hætti skiljanlegt innan vísindanna, heimspekinnar eða einhvers annars hugtakakerfis. Frumspeki (og verufræði) er undirgrein heimspekinnar sem fjallar um hvað það er sem er raunverulega til og hvernig það er til eða í hvaða skilningi.

Heimspekilegar kenningar um raunveruleikann 
Heimspekin fjallar um raunveruleikann á tvennan hátt: eðli raunveruleikans annars vegar og tengsl hans við hugann (og tungumál og menningu) hins vegar.

Verufræði er undirgrein frumspekinnar sem fjallar um hvað er til, helstu flokka tilvistar. Verufræðin reynir að lýsa almennustu tegundum þess sem er til og hvernig þeir tengjast (til dæmis efnislegir hlutir og eiginleikar, sem eru háðir hlutunum sem hafa þá). Sumir heimspekingar gera greinarmun á raunveruleika og tilvist. Margir rökgreiningarheimspekingar forðast að nota orðin „raunverulegur“ og „raunveruleiki“ í umfjöllun um verufræði. Þeir sem gera ekki greinarmun á raunveruleika og tilvist spyrja gjarnan hvort tilvist sé eiginleiki hluta. Flestir heimspekingar síðan Immanuel Kant hafa haldið að tilvist sé alls ekki eiginleiki heldur forsenda þess að hlutir geti haft eiginleika.

Í umræðum um hlutlægni, sem eiga sér stað innan bæði frumspeki og þekkingarfræði, snýst spurningin um raunveruleikann oft um það að hvaða marki og á hvaða hátt raunveruleikinn veltur á hugrænum og menningarlegum atriðum, svo sem skynjunum, skoðunum og öðrum íbyggnum viðhorfum, trúarbrögðum, stjórnmálahugsjónum og svo framvegis.

Sú skoðun að til sé raunveruleiki óháður skoðunum, skynjunum og svo framvegis kallast hluthyggja. Heimspekingar tala oft um hluthyggju um þetta og hitt, til dæmis hluthyggju um altök eða hluthyggju um hinn ytri heim. Almennt má segja að þegar maður getur bent á einhvern hóp hluta eða einkenna sem velta ekki á skynjunum, skoðunum, tungumáli eða öðrum mannasetningum, þá sé hægt að tala um hluthyggju um þann hóp hluta.

Andstæðan við hluthyggju er hughyggja um sama hóp hluta, til dæmis hughyggja um altök (sem er venjulega kölluð nafnhyggja) eða hughyggja um hinn ytri heim. Eitt afbrigði hughyggju er stundum nefnt fyrirbærafræði. Menningarleg afstæðishyggja er hughyggja um siðfræðileg hugtök, sem heldur því fram að siðfræðileg hugtök séu félagsleg smíði sérhvers menningarsamfélags.

Tilvísanir

Tenglar 
 

Heimspekileg hugtök
Frumspeki
Verufræði
Hoyvík

Hoyvík er þriðji stærsti bær Færeyja, norðaustan við Höfuðborgina Þórshöfn og auk þess er hann hluti af sveitarfélaginu Þórshöfn. Bærinn hefur stækkað mikið undanfarin ár. Þar er Sögusafn. Íbúar Hoyvíkur er 4.105  manns (1. janúar, 2018). Póstnúmer bæjarins er FO 188.

Þéttbýlisstaðir í Færeyjum
Slættaratindur

Slættaratindur er hæsta fjall Færeyja og er 880 metrar á hæð. Fjallið er á norðurhluta Eysturoyar á milli þorpanna Eiðis, Funnings og Gjógvar. Nafnið Slættaratindur þýðir Flatur tindur. Slættaratindur er eitt af 10 fjöllum í Færeyjum sem eru meira en 800 m há. Gráfelli sem er næst hæsta fjall Færeyja, er rétt norðaustan við Slættaratind.

Tilvísanir

Fjöll í Færeyjum
Dagskrá 21

Dagskrá 21 eða Framkvæmdaáætlun 21 er alþjóðleg samþykkt Sameinuðu þjóðanna undirrituð á Heimsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna um umhverfi og þróun af 179 þjóðum í Rio de Janeiro árið 1992. Samþykktinni er ætlað að vekja þjóðir heims til vitundar um sjálfbæra þróun. Þegar ljóst varð að Dagskrá 21 væri ekki nægilega mótuð fyrir hvert samfélag var samin Staðardagskrá 21 sem sveitarstjórnir eiga að nota til að vinna að sjálfbærri þróun. Þannig væri hægt að ná til grasrótarinnar.

Dagskrá 21 er ekki lagalega bindandi og framkvæmd hennar er valkvæm. Talan 21 vísar til 21. aldarinnar.

Áætlunin
Áætlunin er 300 síðna skjal sem skiptist í fjóra hluta:

 1. hluti: Félagslegir og efnahagslegir þættir; fjallar um baráttu gegn fátækt, sérstaklega í þróunarlöndum, breytingar á neysluhegðun, bætta heilsu, sjálfbæra mannfjöldaþróun og byggð.
 2. hluti: Varðveisla og stjórnun auðlinda fyrir þróun; fjallar um viðhald loftslags, baráttu gegn skógareyðingu, verndun viðkvæms umhverfis, varðveislu líffræðilegrar fjölbreytni, stjórnun mengunar, stjórnun líftækni og geislavirkan úrgang.
 3. hluti: Efling helstu hópa; fjallar um hlutverk barna og ungmenna, karla og kvenna, félagasamtaka, staðbundinna stjórnvalda, atvinnulífs og verkafólks, um eflingu frumbyggjasamfélaga og bænda.
 4. hluti: Útfærsla; fjallar um aðferðir til að hrinda áætluninni í framkvæmd, vísindi, tækniyfirfærslu, menntun, alþjóðastofnanir og fjárhagsleg tæki.

Staðardagskrá 21
Staðardagskrá 21 er áætlun um sjálfbæra þróun innan stjórnsýslueininga innan ríkja, til dæmis sveitarfélaga. Hugmyndin bak við staðardagskrá 21 er sú að sjálfbær þróun samfélaga hvíli á þremur stoðum sem eru:

 Félagsleg þróun; stuðla að sjálfsþurft, uppfylla frumþarfir, auka jafnræði, tryggja þátttöku, nota viðeigandi tækni
 Efnahagsleg þróun; viðhalda hagvexti, hámarka einkahagnað, þróa markað, úthýsa kostnaði
 Vistfræðileg þróun; virða þolmörk, vernda og endurvinna, draga úr úrgangi.

Tenglar 
 
 United Nations Sustainable Development Knowledge Platform
 Staðardagskrá 21  á vef Sambands íslenskra sveitarfélaga
 

Samþykktir Sameinuðu þjóðanna
Sjálfbærni
Umhverfisfræði
Gráfelli

Gráfelli er næst hæsta fjall Færeyja staðsett á norðurhluta Eysturoy, norðaustan við hæsta fjall Færeyja Slættaratindur sem er aðeins 26 metrum hærra. Gráfelli er 856 metrar að hæð yfir sjávarmál.

Fjöll í Færeyjum
Nólsey

Nólsey (færeyska: Nólsoy, fyrr líka Nölsoy; fornnorræna: Norsey) er eyja í miðjum Færeyjum, austur af Þórshöfn á Straumey, og skýlir höfninni í Þórshöfn vel fyrir veðrum úr austri. Hún er 10,3 km² að stærð og 9 km á lengd. Nólsey er láglendust Færeyja og þar er aðeins eitt fjall sem heitir Høgoggj. Hæsti tindur eyjarinnar heitir Eggjarklettur og er 371 metrar að hæð yfir sjávarmáli. 

Á eynni er aðeins ein byggð sem einnig heitir Nólsoy og þar bjuggu 245 manns 1. janúar 2011 en voru flestir um 350 árið 1970. Byggðin er á norðanverðri eynni, þar sem hún er mjóst og lægst, raunar svo mjó að í miklum austanstormum brimar stundum þvert yfir eiðið í miðju þorpinu. Nólsey var áður sjálfstætt sveitarfélag en sameinaðist Þórshöfn árið 2004. Aðeins 20 mínútna sigling er til Þórshafnar og allmargir Nólseyingar stunda vinnu þar en fara á milli kvölds og morgna.

Syðst á eynni er vitinn Borðan, byggður 1893. Um hann skrifaði William Heinesen bókina Turninn á heimsenda. Um tíma bjuggu þrjár fjölskyldur í vitavarðarhúsinu og þar voru þá tíu börn, og var skólahald þá til skiptis þar og í Nólseyjarþorpi. Vestan á eynni er eyðibyggðin Korndalur. Þar eru rústir sem kallast Prinsessurústirnar. Sagt er að þar hafi búið skosk konungsdóttir sem hafi strokið til Færeyja með elskhuga sínum. Korndalur fór í eyði á 18. öld.

Í Nólsey er haldin árleg hátíð sem kallast Ovastefna, kennd við Ove Joensen frá Nólsey, ævintýramann sem vann sér það meðal annars til frægðar að róa frá Færeyjum til Danmerkur á færeyskum árabát árið 1986 en drukknaði í Skálafirði ári síðar. Þekktasti Nólseyingurinn er þó þjóðhetjan Nólseyjar-Páll, sem barðist gegn dönsku einokunarversluninni í upphafi 19. aldar.

Á Nólsey er stærsta stormsvölubyggð í heimi.

Nólsey

Eyjur í Færeyjum
Þéttbýlisstaðir í Færeyjum
PDF

Portable Document Format (PDF), ranglega kallað „Printable Document Format“, er skráartegund frá Adobe. Það var fyrst hannað árið 1993.

Skráategundir
Jessica Stam

Jessica Stam (f. 23. apríl 1986) er kanadísk fyrirsæta. 

Stam fæddist í Kincardine í Ontario og ólst upp á bóndabæ ásamt 6 bræðrum. Fjölskylda hennar var mjög trúuð í æsku hennar og upprunalega langaði hana helst til að verða tannlæknir. Þegar Stam var aðeins 16 ára var hún uppgvötvð af Michele Miller í Tim Hortons-kaffibúð. Hann er umboðsmaður í International Model Management skrifstofu í Barrie í Ontario.

Steven Meisel var svo fenginn til að taka af henni nokkrar myndir og fljótlega sló hún í gegn og hönnuðir á borð við Chanel, Marc Jacobs, Anna Sui, Vera Wang, Valentino, Sonia Rykiel, Miu Miu, Gucci, Prada, Dolce & Gabbana og Holt Renfrew vildu fá hana til starfs við sig.

Nú er hún eitt eftirteknarverðasta módelið enda hefur hún fengið viðurnefni „doll face“ eða dúkkuandlit.

Kanadískar fyrirsætur
Reiði

Reiði er geðshræring sem verður til vegna mikillar óánægju, pirrings eða ógnar sem menn skynja gagnvart sjálfum sér eða öðrum, annaðhvort í fortíð nútíð eða framtíð. Ógnin getur virst raunveruleg eða ímynduð. Oft er reiði viðbragð við hótunum, ranglæti, vanrækslu, niðurlægingu eða svika auk annars.
  
Reiði er hægt að tjá í verki eða með því að halda að sér höndum.

Geðshræringar
Öfund

Öfund er geðshræring sem verður til þegar mann skortir eitthvað sem aðrir hafa og maður annaðhvort óskar að maður hefði það eða að hina skorti það. Til grundvallar öfundinni virðist liggja samanburður á stöðu einstaklinga, oft félagslegri stöðu, sem ógnar sjálfsvirðingu manns: einhver annar hefur eitthvað sem sá öfundsami telur mikilvægt að hafa.

Tilvísanir 

Geðshræringar
Dygðir og lestir

el:Ζήλια
Efi

Efi er íbyggið viðhorf sem felur í sér óvissu um sanngildi staðhæfingar. Efinn getur leitt til þess að maður hikar við að gera eitthvað til dæmis vegna þess að maður gæti haft á röngu að standa eða af því að maður er óttast afleiðingarnar.

Tengt efni 
 Efahyggja

Geðshræringar
Þekkingarfræði
Eftirsjá

Eftirsjá er vitsmunaleg og/eða tilfinningaleg óánægja vegna eigin athafna og hegðunar í fortíðinni. Fólk er oft fullt eftirsjár þegar það finnur til sorgar, skammar eða sektar í kjölfar athafnar eða athafna (eða athafnaleysis) sem það vildi seinna óska sér að það hefði ekki framkvæmt. Eftirsjá er ólík sektarkennd, sem er römm tilfinningarleg eftirsjá — sem getur verið erfitt að skilja á hlutlægan hátt. Á hinn bóginn vísat skömm yfirleitt til félagslegrar hliðar sektar eða eftirsjár sem á sér félagslegar og menningarlegar rætur öðru fremur og varðar fyrst og fremst heiður manns.

Tengt efni 
 Depurð
 Sorg

Geðshræringar
Sektarkennd

Sektarkennd er römm tilfinningarleg eftirsjá sem stafar oftast af því að sá sem finnur til sektarkenndar finnst hann hafa gert eitthvað af sér.

Geðshræringar
Listi yfir þjóðvegi á Íslandi

Eftirfarandi er listi yfir þjóðvegi á Íslandi eftir vegnúmerum.

 = Stofnvegur - eru allir vegir sem teljast til hins svokallaða grunnnets íslenskra samgangna.
 = Tengivegur - eru vegir sem tengja saman stofn- og tengivegi, og eru almennt yfir 10 km á lengd.
 = Landsvegur - vegir sem ekki geta talist til neins hinna flokkanna, auk allra hálendisvega.
 = Héraðsvegur - vegir að einstökum býlum og svæðistengingar sem ekki uppfylla skilyrði tengivega.
Aðalfjallvegirnir (Kaldadalsvegur, Kjalvegur, Fjallabaksleið nyrðri og Sprengisandsleið) eru skilgreindir sem stofnleiðir á hálendi og bera því tákn bæði stofnvega og landsvega.
Ef vegir eru í tveim eða fleiri mismunandi vegflokkum á vegaskrá eftir því hvaða kafla um ræðir (t.d. kafli 1 er stofnvegur og kafli 2 er tengivegur), eru báðir eða allir vegflokkarnir sýndir á listanum.
Sumir fjallvegir bera ekki F-númer á öllum kaflanum og kemur það fram í upplýsingum um vegalengd tiltekins vegar.

Vegir með eins stafs númer

Vegir með tveggja stafa númer

Vegir með þriggja stafa númer

Suðurland eystra (austan Þjórsár)

Suðurland vestra (vestan Þjórsár)

Reykjanes og höfuðborgarsvæðið

Vesturland

Vestfirðir

Norðurland vestra

Norðurland eystra

Austurland

Fjallvegir

Vegir með fjögurra stafa númer 
Vegagerðin heldur númer yfir alla vegi sem hún hefur umsjón með og allir smávegir sem liggja að einstökum býlum hafa fengið fjögurra stafa númer. Þessi númer eru að jafnaði eingöngu birt í vegaskrá eða annars örsjaldan í útgáfum tengdum stofnuninni. Dæmi um veg með fjögurra stafa númeri er vegur 5317; Grímarsstaðavegur, milli Hvanneyrar og Hvítárvalla í Borgarfirði. Þessi vegur var fram að opnun Borgarfjarðarbrúar árið 1980 hluti af Vesturlandsvegi, og eftir það Hvítárvallavegi sem var númer 53 en það númer er ekki lengur í notkun. Hvítárvallavegur hefur nú númerið 510 og aðrir kaflar gamla Hvítárvallavegar tilheyra nú vegum 50 og 511.

Stofn-, tengi- og landsvegir með fjögurra stafa númer

Aðrir þjóðvegir (Héraðsvegir) með fjögurra stafa númer

Vegir utan vegaskrár en í umsjá Vegagerðarinnar 

Eftirtalin númer tilheyra fyrrum þjóðvegum sem fallnir eru brott af vegaskrá en eru enn í umsjá Vegagerðarinnar.

Skilgreind vegnúmer utan formlegrar vegaskrár 

Eftirtalin númer tilheyra vegaskrá Vegagerðarinnar ekki formlega en hafa verið skilgreind sem framtíðarvegnúmer.

Tengt efni

Brýr, jarðgöng og markverðir vegakaflar
Listi yfir helstu brýr á Íslandi
Listi yfir jarðgöng á Íslandi
Listi yfir markverða vegi eða vegakafla á Íslandi

Gamalt vegakerfi
Listi yfir aflagða vegi á Íslandi
Listi yfir eldri númer og heiti þjóðvega á Íslandi

Tenglar
 Þjóðvegaskrá Vegagerðarinnar
 Upplýsingar um vegflokka
 Vegalengdir á heimasíðu Vegagerðarinnar/

Vegir á Íslandi
Skömm

Um norsku sjónvarpsþáttaröðina, sjá Skam.
Skömm er geðshræring sem stafar af vitund manns um það að vegið sé að heiðri manns. Raunveruleg skömm stafar af því að raunverulega er vegið að heiðri manns en fólk finnur einnig til skammar vegna þess að það heldur að vegið sé að heiðri sínum.

Geðshræringar
Ótti

Ótti eða hræðsla er íbyggið viðhorf og sterk óánægjuleg tilfinning vegna yfirvofandi hættu, sem er annaðhvort raunveruleg eða ímynduð.

Tengt efni 
 Fælni
 Kóngulóafælni

Geðshræringar
Teketill Russells

Teketill Russells var líking sem kennd er við breska heimspekinginn Bertrand Russell. Líkingunni er ætlað að hrekja þá hugmynd að sönnunarbyrðin hvíli á herðum efasemdamannsins að hrekja fullyrðingar trúarbragðanna. Í grein með titlinum „Er guð til?“ („Is There a God?“), sem tímaritið Illustrated fékk Russell til að skrifa árið 1952 en birti aldrei, sagði Russell:

Í bók sinni A Devil's Chaplain þróar Richard Dawkins líkinguna áfram:

Hugmyndin um teketil Russells hefur verið nýtt í gagnrýni á trúarbrögðin t.d. í ósýnilega bleika einhyrningnum og fljúgandi spagettískrímslinu.

Tenglar 
 Bertrand Russell, „Is There a God?“ (á ensku).

Trúleysi
Vandsveinn

Vandsveinar voru þjónustumenn í hinni fornu Róm, er gengu fyrir æðstu embættismönnum Rómverja og báru axarvönd, svonefndan „fasces,“ sem var exi umslegin hrísi og var tákn valdsins. 

Helsta verkefni vandsveina var að fylgja ræðismönnum og höfðu í raun samskonar hlutverki að gegna og lífverðir nútímans. Þeir báru axarvönd sinn með sér hvert sem ræðismennirnir fóru, hvort sem það var á þing eða í laugar. Vandsveinar ruddu þeim leið í gegnum mannfjöldann og gátu handtekið óbreytta þegna ef ræðismaðurinn skipaði svo fyrir. Vestumey var úthlutaður vandsveinn ef hún þurfti að gegna opinberri þjónustu. 

Vandsveinn heitir lictor á latínu (komið af orðinu ligare (að binda)). Vandsveinn hefur einnig verið nefndur vöndulsveinn og bundinsveinn á íslensku.

Orðið fasisti er dregið af orðinu „fasces“.

Rómaveldi
Parsek

Parsek er lengdareining sem er notuð í stjörnufræði, skammstöfuð pc. Jafngildir 206.265 stjarnfræðieiningum eða 3,26 ljósárum.

Tengt efni 
 Ljósár

Tenglar 
 Stjörnufræðivefurinn: Parsek 

Stjörnufræði
Stjarnfræðilegar mælieiningar
Lengdareiningar
Radio.blog

radio.blog er tónlistar vefsíða studd Adobe Flash og PHP. Það er líka til HTML útgáfa af radio.blog.

Radio.blog er haldið úti á vefslóðinni http://www.radioblogclub.com/ , og þar er hægt að hlusta á tónlist hvaðanæva úr heiminum, vinsæla sem og neðanjarðar-tónlist. 

Samkvæmt útreikningum Google var radio.blog í fimmta sæti yfir þær síður sem mest var leitað að árið 2006.

14. mars, 2007, lokaði radio.blog vegna umferðar og tveimur dögum seinna birtist niðurteljari og síðan opnaði síðan á ný 17. mars.

Vefsíður
Hlésey

Hlésey (danska: Læsø) er dönsk eyja í Kattegat, miðja vegu milli Gautaborgar og  Friðrikshafnar. 

Á Hlésey er enn stunduð saltsuða sem hófst á  miðöldum og eyjaskeggjar eru frægir fyrir; það á einnig við um hin annáluðu þangþök. Þang var áður dregið úr sjó og verkað og síðan notað sem efsta þekjulagið á þök bóndabæja. Nefnast slíkir bæir á dönsku: tanggårde. 

Hæsti punktur Hléseyjar er Höjsande 28 m og er á norðurhluta eyjarinnar.

Danskar eyjar
Lúðrasveit verkalýðsins

Lúðrasveit verkalýðsins var stofnuð þann 8. mars 1953 til þess að „efla tónmennt meðal verkalýðsins, leika á útifundum, í kröfugöngum og á öðrum samkomum alþýðunnar“ eins og finna má ritað í lögum hennar. Á þeim rúmu 50 árum sem liðin eru frá stofnun hefur starfið þróast og breyst en félagar í Lúðrasveit verkalýðsins hafa alltaf haft uppruna og sögu sveitarinnar að leiðarljósi. Sem dæmi má nefna þá hafa félagsgjöld ekki tíðkast og ekki verið settur upp aðgangseyrir að tónleikum Lúðrasveitarinnar. Þetta hefur verið gert til að auðvelda öllum sem áhuga hafa á að hlýða á tónlistarflutning. Í áranna rás hafa verkalýðsfélög í Reykjavík stutt við bakið á starfsemi Lúðrasveitar verkalýðsins og einnig Reykjavíkurborg en borgarráð veitti sveitinni fyrst starfsstyrk árið 1960.
 
Lúðrasveit verkalýðsins hóf æfingar undir stjórn Haralds Guðmundssonar og hafði sveitin þá enga fasta æfingaaðstöðu. Fyrsti opinberi tónlistarflutningurinn var þann 5. maí 1953 þegar leikið var á „Þjóðarráðstefnunni gegn her í landi“ ásamt Söngfélagi verkalýðssamtakanna. Fyrsta eiginlega æfingahúsnæðið var í skúr við húsið á Tjarnargötu 20 sem sveitin innréttaði árið 1957. Árið 1962 flutti sveitin æfingaaðstöðu sína úr skúrnum í MÍR salinn að Þingholtsstræti 27 þar sem æft var til ársins 1967 þegar flutt var að Vesturgötu 3. Enn var flutt árið 1969 og nú í  Skipholt 21 en varanlegt húsnæði hlaut Lúðrasveitin þegar fest voru kaup á efstu hæðinni í Skúlatúni 6. Þetta var stórt skref í sögu sveitarinnar og hefur reynst mikil stoð við starfsemina að hafa fasta æfinga- og félagsaðstöðu.
 
Undanfarin ár hafa á bilinu 25-30 manns æft reglulega með Lúðrasveit verkalýðsins. Félagar eru á öllum aldri. Sveitin hefur haldið vor- og hausttónleika ár hvert, leikið við hátíðahöld 1. maí og 17. júní auk fleiri tilefna.  Afmælisárið 2003 héldu félagar til St. Pétursborgar til tónleikahalds og til að skoða sig um. Sama ár var einnig farið á lúðrasveitarmót til Sviss. Síðast liðin fjögur ár hefur Lúðrasveit verkalýðsins heimsótt bæjarfélög við sjávarsíðuna á Sjómannadaginn þar sem leikið hefur verið við hátíðahöld sjómanna. Árið 2002 var farið til Neskaupstaðar, 2004 til Grindavíkur, 2005 til Bolungarvíkur og vorið 2006 var farið á Grundarfjörð. Þessar ferðir hafa verið bæjarbúum og félögum í sveitinni til mikillar ánægju.
 
Lúðrasveit verkalýðsins er meðal stofnenda Sambands íslenskra lúðrasveita og lék í fyrsta sinn á landsmóti þess í Vestmannaeyjum árið 1960. Að einu móti undanskildu, hefur Lúðrasveit verkalýðsins sótt landsmót SÍL og félagar hafa verið virkir í stjórnarstörfum sambandsins.

Heimild
 Fróðleikur um sögu Lúðrasveitar verkalýðsins er byggður á samantekt Atla Magnússonar sem birtist í 40 ára afmælisriti sveitarinnar sem gefið var út árið 1993

Tengill
 Vefsíða Lúðrasveitar verkalýðsins

Íslenskar lúðrasveitir
Íslensk stéttarfélög

Verkalýðsbarátta
Siglunes

Siglunes er nyrsta táin á milli  Siglufjarðar og  Héðinsfjarðar. Þar var samnefndur bær og var margbýlt þar fyrr á öldum og raunar allt fram yfir miðja 20. öld og mikil útgerð. Þangað komu menn úr ýmsum byggðum til róðra, einkum hákarlaveiða, og var Sigluneshákarlinn víðfrægur. Siglunes hefur verið í eyði frá 1988 en þar standa enn nokkur hús og er dvalið þar á sumrin.

Saga Sigluness 
Bærinn Siglunes var landnámsjörð Þormóðs ramma að því er segir í Landnámabók og þar var lengi höfuðból sveitarinnar, kirkjustaður og prestssetur þrátt fyrir erfiðar samgöngur en landleiðin úr Siglufirði til Sigluness liggur um Siglunesskriður (Nesskriður), illræmdar og hættulegar, og var farið um tæpar götur ofan við sjávarhamra. Um Nesskriður var aldrei talið óhætt að leggja bílveg og hefur Siglunes því aldrei komist í vegarsamband, heldur voru samgöngur þangað á síðari árum svo til eingöngu af sjó. Þjóðsögur segja að ástæðan til þess að aðalkirkja sveitarinnar ásamt prestssetri var flutt frá Siglunesi að Hvanneyri hafi verið sú að á aðfangadagskvöld árið 1613 hafi fimmtíu manns farist í snjóflóði í Nesskriðum á leið til jólamessu á Siglunesi. Engin samtímaheimild er þó til um þetta stórslys og hefur sagan verið dregin mjög í efa. Hálfkirkja var áfram á Siglunesi til 1765.

Staðhættir 

Upp af Siglunesi er Siglunesgnúpur, sem er nyrsti hluti Siglunesmúla, fjallsins austan við Siglufjörð. Austan við Siglunesmúla liggur dalur sem nefnist Reyðarárdalur eða Nesdalur. Um hann liggur gönguleið til Siglufjarðar sem er mun öruggari en leiðin um Nesskriður. Austan dalsins er fjallið Hestur, sem gengur fram í sjó milli Sigluness og Héðinsfjarðar. Í mynni dalsins var bærinn Reyðará, sem upphaflega var hjáleiga frá Siglunesi. Þar var lengi veðurathugunarstöð.

Nokkurt undirlendi er á Siglunesi og þar var allstórt tún. Á nesinu er viti, Siglunesviti, reistur 1908. Skammt þar frá rak bandaríski herinn ratsjárstöð á árunum 1943 til 1945 og má enn sjá rústir búða þeirra. Töluverðar verbúðarústir eru einnig á Siglunesi. Raunar er talið að þar hafi verið ein elsta verstöð á landinu og ef til vill einn fyrsti vísir að þéttbýlismyndun en elstu mannvistarleifar þar eru taldar frá 9. eða 10. öld.

Fornleifarannsóknir fóru fram á Siglunesi sumarið 2011 og fannst þar meðal annars útskorinn taflmaður úr ýsubeini, talinn frá 12. eða 13. öld.

Tilvísanir

Heimildir 
 
 

Fjallabyggð
Íslenskar eyðibyggðir
Nes á Íslandi