alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Allium ampeloprasum

Allium ampeloprasum er tegund af laukættkvísl (Allium). Náttúrulegt útbreiðslusvæði hennar er suðurhluti Evrópu til vestur-Asíu, en hún er ræktuð víða annars staðar og er orðinn ílend í mörgum löndum.

Tegundin er talin hafa komið til Bretlands með forsögulegu fólki, þar sem búsvæði hennar er á grýttum stöðum nálægt ströndinni í suðvestur Englandi og Wales.

Allium ampeloprasum hefur greinst í ræktun í fimm gerðir af grænmeti, það er: Blaðlaukur, perlulaukur, elephant garlic, kurrat og persian leek.

Villta gerðin myndar lauka sem eru að 3 sm í þvermál. Blómstönglarnir eru pípulaga, hver að 180 sm hár, með kúlulaga blómsveip með allt að 500 blómum. Blómin eru vasalaga, allt að 6mm í þvermál; krónublöðin eru hvít, bleik eða rauð. Fræflarnir eru gulir eða purpuralitir; frjókornin gul.

Sjá einnig 
Allium tricoccum
Allium ursinum
Allium victorialis

Tilvísanir

Ytri tenglar
PROTAbase on Allium ampeloprasum 
Allium ampeloprasum in Guernsey 
Allium ampeloprasum in the USA 
Flora of Israel Online

Laukar
Laukætt
Matjurtir
Ossetíska

Ossetíska (ирон æвзаг, umskrifað iron ævzag, eða дигорон æвзаг, umskrifað digoron ævzag) er indóíranskt mál talað af um hálfri milljón manns í Ossetíu og nokkrum hlutum Georgíu og norðurhluta Kákasusfjalla. Mállýskur eru tvær: íron í vestri og dígor í austri við ána Úrúx. Af íron teljast tvær undirmállýskur: tagor og túal.

Ossetíska er rituð með kýrillíska stafrófinu með aukabókstafnum Ӕ æ sem ekki er notaður á neinu öðru máli sem ritað er með kýrillísku stafróf.

Indóírönsk tungumál
Cardiff City

Cardiff City F.C. er velskt knattspyrnulið sem stofnað var árið 1899 (sem Riverside A.F.C.). Liðið leikur í ensku úrvalsdeildinni tímabilið 2018-2019. Liðið var þar áður í úrvalsdeildinni tímabilið 2013–14 sem var þeirra fyrsta skipti í 52 ár í efstu deild. 

Cardiff er eina liðið utan Englands sem hefur unnið FA-bikarinn (1927). Heimavöllur liðsins er Cardiff City Stadium sem tekur rúma 33.000 í sæti.

Aron Einar Gunnarsson og Heiðar Helguson hafa spilað með liðinu.

Leikmannahópur

Núverandi hópur
28.janúar 2020

 

Velsk knattspyrnufélög
Stofnað 1899
Páll 1. Rússakeisari

Páll 1. (Па́вел I Петро́вич á kyrillísku letri; Pavel Petrovítsj á rússnesku) (1. október 1754 – 23. mars 1801) var keisari Rússlands frá 1796 til 1801. Hann var opinberlega eini sonur Péturs 3. og Katrínar miklu en Katrín gaf í skyn að hann væri raun sonur ástmanns hennar, Sergei Saltykov (sem var einnig kominn af Rómanov-ættinni, nánar tiltekið af systur fyrsta Rómanov-keisarans, Tatíönu Fjódorovnu Rómanóvu).

Páll lifði í skugga móður sinnar mestalla ævi sína. Keisaratíð hans entist aðeins í fimm ár og endaði með því að hann var myrtur af samsærismönnum. Á valdatíð sinni setti hann ný lög um erfðaröðina af rússnesku krúnunni sem voru við lýði þar til rússneska keisaradæmið leið undir lok árið 1917.

Frá 1799 til 1801 var hann formlega stórmeistari Jóhannesarriddaranna og skipaði byggingu ýmissa maltneskra hásæta.

Tilvísanir

Rússakeisarar
Hertogar af Holtsetalandi
Myrtir þjóðhöfðingjar
Rómanov-ætt
Rjazan

Rjasan ( rússneska: Рязань) er borg, og höfuðstaður Rjasan-héraðs í Rússlandi, staðsett við ánna Oka, 196 kílómetrum suðaustur af Moskvu. Um 525.000 búa í borginni (2010).

Borgir í Rússlandi
Newport (Wales)

Newport (velska: Casnewydd) er borg í suðaustur-Wales. Borgin liggur við Usk-fljót og er 19 km norðaustur af Cardiff. Í Newport búa um 149.000 (2016) og um 307.000 á stórborgarsvæðinu (2011). Á stórborgarsvæði Cardiff-Newport búa nálægt 1,1 milljón.

Við Newport nútímans var byggt rómverska virkið Caerleon á 1. öld. Newport hefur verið höfn síðan á mið-öldum þegar fyrsti Newport-kastalinn var byggður af Normönnum. Borgin stækkaði ört í byrjun 19. öld þegar höfnin var miðstöð kolaútflutnings frá Suður-Wales. Fram til miðrar 19. aldar var meirihluti borgarinnar velskumælandi en það tók að breytast með enskum og írskum innflytjendum. Árið 1839 varð Newport-uppreisnin (enska: The Newport Rising) þegar tilraun til uppreisnar var gerð gegn breskum valdhöfum með þeim afleiðingum að 20 létust. Einn forsprakki hennar John Frost var dæmdur til dauða en síðar sendur til Ástralíu. 
Á 20. öld minnkuðu umsvif hafnarinnar og framleiðsla tók við sem mikilvægasta atvinnugrein.

Aðalverslunargötur borgarinnar eru High Street og Commercial Street. Helsta knattspyrnulið borgarinnar er Newport County.

Heimild

 

Borgir í Wales
Newport

Newport getur meðal annars átt við:

 Newport, borg í Wales.
 Newport, borg í Rhode Island, Bandaríkjunum.

Aðgreiningarsíður
Pétur 3. Rússakeisari

Pétur 3. (21. febrúar 1728 – 17. júlí 1762) (Пётр III Фëдорович eða Pjotr III Fjodorovitsj á rússnesku) var keisari Rússlands í sex mánuði árið 1762. Hann fæddist í Kíl undir nafninu Karl Peter Ulrich og var einkabarn Karls Friðriks hertoga af Holstein-Gottorp (sonar Heiðveigar Soffíu af Svíþjóð, dóttur Karls 11. Svíakonungs) og Önnu Petrovnu (elstu eftirlifandi dóttur Péturs mikla). Þar sem Pétur var þýskur og kunni rússnesku varla var hann sem keisari mjög hlynntur Prússum og uppskar fyrir það miklar óvinsældir í Rússlandi. Pétri var steypt af stóli og hann mögulega myrtur í samsæri konu sinnar, sem gerðist síðan sjálf keisaraynja Rússlands undir nafninu Katrín 2. og ríkti næstu þrjátíu árin. Einnig er þó hugsanlegt að Pétur hafi verið drepinn þegar hann réðst á lífvörð sinn í fangavist eftir valdarán Katrínar.

Valdatíð
Pétur varð keisari þann 5. janúar árið 1762 á mjög afdrifaríkum tíma: Rússar voru í miðju sjö ára stríðinu og höfðu nýlega unnið afgerandi sigur gegn Friðrik mikla, konungi Prússlands, í orrustunni við Kunersdorf. Staðan var svört fyrir Prússa og Friðrik var vonlítill um sigur þegar fréttir bárust af því að Elísabet Rússakeisaraynja væri látin og hinn þýskættaði Pétur sestur á keisarastól í Rússlandi. Pétur var mikill aðdáandi Friðriks mikla og var því fljótur að semja um frið við Prússa. Rússar skiluðu Prússum öllu því landi sem þeir höfðu hertekið í stríðinu og gengu síðan í bandalag við þá gegn Austurríkismönnum. Friðarskilmálarnir voru í svo miklu ósamræmi við bága hernaðarstöðu Prússlands á þessum kafla stríðsins að Friðrik kallaði þá „Brandenborgarkraftaverkið“.

Rússar voru eðlilega öskureiðir Pétri fyrir að gefast upp á stríði sem Rússland var í þann mund að vinna án þess að ríkið fengi neitt fyrir sinn snúð. Pétur varð því mjög óvinsæll meðal rússnesku hástéttanna og svo fór að honum var steypt af stóli eftir aðeins sex mánuði á valdastól af samsærismönnum sem studdu eiginkonu Péturs, Katrínu. Katrín var þýsk eins og Pétur en hún hafði lagt sig mun betur fram við að aðlagast rússneskri menningu og tungu og var því mun betur liðin. Pétur var neyddur til að segja af sér þann 28. júní og var síðan fluttur til hallarinnar Ropsja suðvestan við Pétursborg. Þar lést Pétur þann 17. júlí sama ár en óvíst er hvernig dauða hans bar að. Gjarnan er talið að stuðningsmaður Katrínar, Alexei Orlov, hafi framið morðið í greiðaskyni við Katrínu og er til stuðnings þess vísað til bréfs sem fannst eftir dauða hennar.

Á árunum eftir dauða Péturs stigu nokkrir fram sem þóttust vera hann og gerðu tilkall til rússnesku keisarakrúnunnar í hans nafni. Sá frægasti af þessum fölsku Pétrum var don-kósakkinn Jemeljan Púgatsjov, sem leiddi uppreisn gegn Katrínu miklu frá 1772 til 1774.

Tilvísanir

Hertogar af Holtsetalandi
Rússakeisarar
Rómanov-ætt
John Stuart, jarl af Bute

John Stuart, þriðji jarlinn af Bute (25. maí 1713 – 10. mars 1792) var skoskur aðalsmaður af Stuart-ætt sem var forsætisráðherra Bretlands frá 1762 til 1763. Hann var fyrsti skoski forsætisráðherrann eftir að sambandslögin 1707 gengu í gildi og er oft talinn einn síðasti „hirðgæðingurinn“ sem varð forsætisráðherra í ljósi vináttu sinnar við konunginn.

Æviágrip
John Stuart gekk á þing þegar hann var 24 ára. Prinsinum og prinsessunni af Wales leist vel á hann vegna háttvísi hans og því varð hann náinn syni þeirra (sem varð síðar Georg 3. Bretlandskonungur). Stuttu eftir að Georg varð konungur (árið 1760) varð Bute forsætisráðherra og formaður Tory-flokksins. Hann varð óvinsæll vegna stefnumála sinna en honum tókst þó að semja um hagstæðan frið gegn Frökkum í lok sjö ára stríðsins árið 1763.

Bute sagði af sér og dró sig úr stjórnmálum eftir harða gagnrýni af hálfu stjórnarandstöðunnar og settist í helgan stein á landeign sinni í Lutton, þar sem hann einbeitti sér að garðyrkju. Hann gaf út garðyrkjubókina Botanical Tables Containing the Families of British Plants árið 1785.

Tilvísanir

Forsætisráðherrar Bretlands
Breskir jarlar
Skoskir stjórnmálamenn
Stuart-ætt
Kaliforníulaukur

Kaliforníulaukur (fræðiheiti: Allium amplectens) er tegund af laukplöntum ættuð frá Bresku Kólumbíu, Oregon, Washington og Kaliforníu þar sem hann vex í skógum og sérstaklega í leirjarðvegi og svokölluðum „serpentine soil“.

Kaliforníulaukur vex upp af bleik-brúnum lauk. Á enda blómstöngulsins er bleik eða skærrauð blómhlíf. Hún opnast og sýnir kúlulaga sveip með 10 til 50 blómum, hvít eða fölbleik, hvert undir sentimeter í þvermál. Fræflarnir sex og egglegið eru hvít eða með bleikum blæ.

Tilvísanir

Ytri tenglar
Jepson Manual Treatment
USDA Plants Profile 
UC Photos gallery

Laukar
Laukætt
2021–2030

2021–2030 er þriðji áratugur 21. aldar. Hann hófst 1. janúar 2021 og endar 31. desember 2030.
 Borgarastyrjöldin í Jemen
 Borgarastyrjöldin í Sýrlandi
 Innrás Rússa í Úkraínu 2022
 Kórónaveirufaraldurinn 2019–
 Brexit
 Sumarólympíuleikarnir 2021
 Vetrarólympíuleikarnir 2022

2021-2030
21. öldin
Ár eftir áratugum´
2031–2040

2031–2040 verður fjórði áratugur 21. aldar. Hann hefst 1. janúar 2031 og endar 31. desember 2040. 

21. öldin
Ár eftir áratugum
Waleed Al-husseini

Waleed Al-husseini er palestínskur, rithöfundur og bloggari. 
Í október 2010 handtóku palestínsk stjórnvöld hann fyrir að hafa guðlast gegn íslam á Facebook og í bloggfærslum. Handtaka hans vakti alþjóðlega athygli. Hann komst fljótt til Frakklands, þar sem hann sótti um hæli.

Árið 2015 skrifaði hann fyrstu bók sína Blasphémateur!

Bibliography 

Blasphémateur ! : les prisons d'Allah, 2015, Grasset ()
English translation: 
Une trahison française : Les collaborationnistes de l'islam radical devoilés ("A French Treason: The Collaborators of Radical Islam Unveiled"), 2017, Éditions Ring

Heimild
Martina Stoessel

Martina Stoessel (Martina Alejandra Stoessel Muzlera)(fædd 21. mars 1997 í Buenos Aires, Argentínu) er argentínsk leikkona og söngkona. Hún er betur þekkt sem Tini en það er sviðsnafnið hennar. Stoessel er þekkt fyrir leik sinn í rómönsku þáttaséríunni Violetta (2012-2015) framleidd af Disney Channel Latin America. Þar lék hún Violetta Castillo, sem er ungur táningur sem elskar að dansa og syngja. 

Stoessel gaf út sína fyrstu plötu árið 2016 sem hét einfaldlega Tini. Hún fór í tónleikaferðalag árið 2017 til 2018 sem hét Got Me Started Tour.

Árið 2018 gaf hún út sína aðra plötu sem heitir ,,Quiero Volver". Með Quiero Volver plötunni kom næsta tónleikaferðalag Quiero Volver Tour sem byrjaði árið 2019 í Argentinu og endaði árið 2020 í Evrópu. Hún þurfti að stytta tónleikaferðalagið útaf Kórónuveirufaraldrinum. 

Í desember árið 2020 gaf TINI síðan út sína þriðju plötu ,,TINI TINI TINI".  

Þann 29. apríl 2021 gaf TINI út lagið Miénteme (isl: Ljúgðu af mér) ásamt söngkonunni María Becerra. Það lag var fyrsta lag þeirra beggja til þess að ná toppinum á Billboard Argentina Hot 100. Lagið hefur vakið mikila vinsælda síðan það hefur verið gefið út og í júni 2021 náði það í efstu 50 sætin yfir mest spiluðu lögin í heiminum, á Spotify. TINI og Maria er fyrstu argentísku söngvararnir til þess að ná þessum vinsældum.

Heimildir 

Argentínskir leikarar
Argentínskir tónlistarmenn
BRCA erfðabreyta

BRCA erfðabreyta einnig nefnt brakkagenið er erfðabreyta (stökkbreyting) í genunum BRCA1 eða BRCA2. Á Íslandi er BRCA2 erfðabreyta sem oft er nefnd 999del5 algeng en tæplega 1% Íslendinga bera 999del5 erfðabreytuna. Þeir sem bera þessa erfðabreytu eru líklegri til að greinast með krabbamein, þá sér í lagi brjóstakrabbamein.

Tenglar 
 Arfgerd.is 
 Hvað er BRCA gen? 
 BRCA Mutations: Cancer Risk and Genetic Testing

Erfðasjúkdómar
Karlalistinn

Karlalistinn í Reykjavík er stjórnmálaafl sem stofnað var árið 2018 í tilefni sveitarstjórnarkosninganna það ár. Flokkurinn bauð fram í Reykjavík.
Stefnumál flokksins eru barnaverndarmál, innheimta meðlaga, félagsþjónusta, fjárhagsaðstoð, staða drengja í skólum og leikskólamál. Flokkurinn sagðist leggja áherslu á jafnréttisbaráttuna út frá reynslu feðra og til að mynda að fátækir feður verði studdir. Gunnar Kristinn Þórðarson, var oddviti Karlalistans. Á 25 manna framboðslista Karlalistans voru þrjár konur.

Umfjöllun og umdeild mál 
Mikið var fjallað um framboðslistann í kjölfarið á stofnun hans. Upp komu umdeild mál, sem orsökuðu brottför tveggja manna af listanum stuttu fyrir kosningar. Sá fyrsti til að yfirgefa listann var Stefán Páll Páluson, sem sat í 3. sæti, vegna þess að hann var enn á skilorði fyrir þjófnað. Sá seinni til að yfirgefa listann fyrir kosningar var Kristinn Skagfjörð Sæmundsson, sem hafði hlotið 3. sætið eftir brottför Stefán Páls, en hann var rekinn úr Karlalistanum vegna þess að Stundin fjallaði um ásakanir gegn honum í 71. tölublaði blaðsins. Í þeirri umfjöllun kom fram meðal annars að hann hefði verið ásakaður um ofbeldi gegn syni sínum. Gunnar Waage, sem sat í 2. sæti listans, var einnig ásakaður um alvarleg brot í sama tölublaði Stundarinnar, þar á meðal fyrir að ryðjast inn í hús barnsmóður sinnar og hafa barn þeirra á brott. Sama kvöld kom tilkynning frá Karlalistanum á Facebook síðu þeirra um að Kristinn Skagfjörð Sæmundsson væri ekki lengur á lista, en að Karlalistinn stendur við bakið á Gunnar Waage.

Úrslit kosninga 
Karlalistinn fékk 203 atkvæði, eða 0,3% atkvæða, sem var ekki nóg til að ná inn manni í borgarstjórn Reykjavíkur.

Eftir úrslit kosninga 
Þann 30. maí 2018 gerðu formaður, Gunnar Kristinn Þórðarson, og varaformaður, Gunnar Waage, tilkynningar þess efnis að þeir höfðu sagt skilið við Karlalistann. Gunnar Kristinn tjáði vonbrigði sín með þátttöku umgengnisforeldra, sem hann taldi ekki hafa tekið nóg þátt né hafa sýnt áhuga á baráttunni þrátt fyrir 7 ára vinnu hans við málaflokkinn. Hann taldi einnig að úrslit kosninga hafi gefið skýrt til kynna að ekki hafi verið grundvöllur fyrir framboð af þessu tagi, og að áhugaleysi manna á málefninu hafi orsakað það að það var erfitt að fá menn á lista og til að kenna sig við framboðið.

Tilvísanir

Íslenskir stjórnmálaflokkar
Stofnað 2018
Kvennahreyfingin

Kvennahreyfingin er stjórnmálaafl sem stofnað var árið 2018 fyrir sveitarstjórnarkosningarnar það ár. Flokkurinn býður fram í Reykjavík. Markmið hennar er að berjast gegn ofbeldis- og nauðgunarmenningu í samfélaginu. Mikilvægt sé að kenna jafnrétti á öllum skólastigum og styðja við hópa sem hafa orðið fyrir ofbeldi. Engir karlar eru á lista flokksins.

Tilvísanir

Íslenskir stjórnmálaflokkar
Kvenréttindi á Íslandi
Stofnað 2018
Frelsisflokkurinn (Ísland)

Frelsisflokkurinn er stjórnmálaafl sem bauð sig fram í fyrsta skipti í borgarstjórnarkosningunum árið 2018 í Reykjavík. Flokkurinn leggur áherslu á úrlausnir í íbúðamálum, er á móti borgarlínu, á móti mosku í Reykjavík og vill aðhald í málum hælisleitenda. Flokkurinn vill gera íslenskri menningu hátt undir höfði. Oddviti flokksins er Gunnlaugur Ingvarsson. 

Flokkurinn ætlaði að taka þátt í alþingiskosningunum 2021 en ekki var safnað nógu mörgum undirskriftum svo flokkurinn neyddist til að draga framboð sitt til baka.

Tilvísanir

Íslenskir stjórnmálaflokkar
Stofnað 2018
Borgin okkar Reykjavík

Borgin okkar Reykjavík er stjórnmálaafl sem stofnað var árið 2018 fyrir sveitarstjórnarkosningarnar það ár. Sveinbjörg Birna Sveinbjörnsdóttir fyrrum borgarfulltrúi Framsóknarflokksins og flugvallarvina er oddviti flokksins. Helstu stefnumál eru að skapa betri umgjörð fyrir skólastjórnendur og kennara, banna snjallsímanotkun í grunnskólum, auka framboð á lóðum, úrlausn samgöngumála, halda Reykjavíkurflugvelli í Vatnsmýri og bæta umferðaröryggi.

Tilvísanir

Íslenskir stjórnmálaflokkar
Stofnað 2018
Höfuðborgarlistinn

Höfuðborgarlistinn er stjórnmálaafl sem stofnað var árið 2018 fyrir sveitarstjórnarkosningarnar það ár. Flokkurinn býður fram í Reykjavík. Honum er lýst sem þverpólitísku afli sem leggur áherslu á umhverfismál, húsnæðismál og stjórnkerfið. Björg Kristín Sigþórsdóttir er oddviti Höfuðborgarlistans.

Tilvísanir

Íslenskir stjórnmálaflokkar
Stofnað 2018
Ljósatvítönn

Ljósatvítönn (fræðiheiti: Lamium album) er blómstrandi planta í varablómaætt (Lamiaceae), ættuð frá Evrópu og Asíu, og vex á ýmsum búsvæðum; frá opnu graslendi til skóglendis, yfirleitt á rökum, frjósömum jarðvegi.

Athugasemdir

Ytri tenglar 
Flora Europaea: Lamium album
Plants for a Future: Lamium album

Varablómaætt
Les Dalton à la noce

Les Dalton à la noce (Íslenska: Boðflennur í brúðkaupi) eftir belgíska teiknarann Morris (Maurice de Bevere) og höfundana Jean Léturgie og Xavier Fauche er 62. bókin í bókaflokknum um Lukku-Láka. Bókin kom út árið 1993 og hefur ekki verið gefin út á íslensku.

Söguþráður 

Skerfarinn í Hadley-borg, Samúel Parker, er á leiðinni í hnapphelduna og hefur lofað brúði sinni að setjast í helgan stein að brúðkaupinu loknu. Gamall vinur skerfarans, Lukku-Láki, er meðal brúðkaupsgesta. En þegar hinir illræmdu Daldónar, sem sitja bak við lás og slá þökk sé skerfaranum, komast að því að hann sé að efna til brúðkaups ákveða þeir að flýja úr prísundinni og hefna sín með því að koma brúðgumanum fyrir kattarnef. Þegar fréttir af flótta Daldónana berast til Hadley-borgar verður uppi fótur og fit. Samúel skerfari hyggst verjast Daldónunum einn síns liðs og tekur ekki í mál að þiggja neina aðstoð frá Lukku-Láka.

Fróðleiksmolar 

 Sagan er lauslega byggð á vestrakvikmyndinni High Noon frá árinu 1952 með Gary Cooper í aðalhlutverki.
 Bókin seldist í yfir 400 þúsundum eintaka á útgáfuárinu í Frakklandi.

Lukku Láki
Myndasögur
Suðurkóreskt vonn

Suðurkóreskt vonn er gjaldmiðill Suður-Kóreu. Eitt vonn skiptist í 100 jeon, en jeon er ekki lengur notað sem gjaldmiðill og kemur einungis fyrir í gengisútreikningum. Kóreubanki í Seúl gefur út vonn. 

Heitið vonn er skylt kínverska orðinu júan og japanska orðinu jen. Þau eru öll dregin af tákninu 圓 sem merkir gjaldmiðill eða mynt. 

Vonn var gjaldmiðill landsins fyrir 1910 en eftir hernám Japana í Suður-Kóreu var tekið upp kóreskt jen sem var jafngilt japönsku jeni. Eftir skiptingu landsins 1945 var suðurkóreskt vonn notað í suðurhlutanum en norðurkóreskt vonn í norðurhlutanum. 

Asískir gjaldmiðlar
Efnahagslíf Suður-Kóreu
Hólalaukur

Hólalaukur (fræðiheiti: Allium anisopodium) er tegund af laukplöntum sem er ættuð frá Síberíu, austast í Rússlandi, Kóreu, Kasakstan, Mongólíu og norður Kína.

Allium anisopodium er fjölær jurt með rörlaga blómstöngul að 70 sm hár. Blöðin eru jafnlöng blómstönglinum. Blómin eru purpuralit.

Afbrigði
Tvö afbrigði eru almennt viðurkennd:

Allium anisopodium var. anisopodium    --- Blöð, blómstöngull og blómleggir sléttir

Allium anisopodium var. zimmermannianum (Gilg) F.T. Wang & T. Tan  (syn: Allium zimmermannianum Gilg) --- Blöð, blómstöngull og blómleggir hrjúf

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
Vætulaukur

Vætulaukur (fræðiheiti: Allium angulosum) er tegund af laukplöntum ættuð vítt og breitt um mið Evrópu og norður Asíu, frá Frakklandi og Ítalíu til Síberíu og Kazakhstan.

Allium angulosum er fjölær jurt að 50 sm há. Laukarnir eru mjóir og aflangir, að 5 mm í þvermál. Blómskipunin er kúlulaga með lítil bleik blóm á löngum blómleggjum.

Nytjar
Allium angulosum er ræktaður sem skrautblóm og sem krydd í matjurtagörðum. Laukarnir og blöðin eru æt elduð eða í salat. Það eru fregnir að hann geti verið eitraður í miklu magni.

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
Allium antiatlanticum

Allium antiatlanticum er tegund af laukplöntum ættuð frá Marokkó og Algeríu. Þetta er laukmyndandi fjölæringur með lykt sem minnir á hvítlauk eða blaðlauk.

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
Rote Armee Fraktion

Rote Armee Fraktion („Rauða herdeildin“, oft skammstafað RAF), einnig kallað Baader-Meinhof-hópurinn eða Baader-Meinhof-gengið, var nafn á þýskum, kommúnískum skæruliðasamtökum. Samtökin voru stofnuð árið 1970. Meðal helstu meðlima samtakanna voru Andreas Baader, Gudrun Ensslin, Horst Mahler og Ulrike Meinhof. Vestur-þýska ríkisstjórnin auk flestra vestrænna bandamanna hennar töldu samtökin til hryðjuverkahópa.

Baader-Meinhof-gengið framdi sprengjuárásir, pólitísk morð, mannrán, bankarán og komst í skotbardaga við lögreglu á um þriggja áratuga skeiði. Virkni hópsins var mest síðla árs 1977 en þá leiddu aðgerðir þeirra til þjóðarkreppu sem varð síðar kölluð „þýska haustið“. Hópurinn bar ábyrgð á alls um 34 dauðsföllum og særði enn fleiri á um þrjátíu árum. Þótt Baader-Meinhof-gengið sé frægara framdi það ekki eins mörg hermdarverk og hópurinn Revolutionäre Zellen, sem er talinn ábyrgur fyrir um 296 sprengjuárásum, íkveikjum og öðrum árásum frá 1973 til 1995.

Ulrike Meinhof tók þátt í flótta Baaders úr fangelsi árið 1970.

Stundum er talað um þrjár kynslóðir vígasamtakanna:
 Til „fyrstu kynslóðarinnar“ töldust Baader, Ensslin, Meinhof og fleiri.
 „Önnur kynslóðin“ tók við eftir að flestir meðlimir fyrstu kynslóðarinnar voru handteknir árið 1972.
 „Þriðja kynslóðin“ var virk frá níunda áratugnum til ársins 1998 eftir að fyrsta kynslóðin dó út í Stammheim-fangelsinu árið 1977.

Þann 20. apríl árið 1998 var átta blaðsíðna vélrituðu bréfi faxað til fréttamiðilsins Reuters með undirskriftinni „RAF“ þar sem tilkynnt var að samtökin hefðu verið leyst upp. Árið 1999 var gerð opinber rannsókn um það hvort hreyfingin hefði verið endurvakin eftir að rán var framið í Duisburg. Í janúar árið 2016 báru þýskir lögreglumenn kennsl á þrjá meðlimi RAF í rannsókn á árás sem gerð var á brynbíl sem flutti með sér eina milljón evra. Grunsemdir eru því um að samtökin séu enn virk. Þessi rán hafa þó verið rannsökuð sem glæpir en ekki hryðjuverk.

Tilvísanir

Hryðjuverkasamtök
Stofnað 1970
Lagt niður 1998
Allium antonii-bolosii

Allium antonii-bolosii er tegund af laukplöntum ættuð frá Baleareyjum í vestur Miðjarðarhafi; Mallorca, Menorca, og Cabrera.

Tegundin er stundum skráð sem undirtegund af Allium cupani.

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
Allium archeotrichon

Allium archeotrichon er tegund af laukplöntum ættuð frá austur Eyjahafs-eyjum; Rhodes, Tilos og Symi. Þetta er laukmyndandi fjölæringur með lykt sem minnir á hvítlauk eða blaðlauk. Blómskipunin er egglaga.

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
Sind (fylki)

Sindh er eitt af fjórum fylkjum Pakistan. Höfuðstaður fylkisins er Karatsí. Í fylkinu eru einkum töluð sindí og úrdú. Nafnið kemur frá sömu rót og árinnar Indus sem aftur er fylkisins helsta fljót.

Pakistan
Aygun Kazimova

Aygun Kazimova (fædd 26. janúar 1971 í Bakú í Aserbaídsjani), þekktust undir listamannsnafninu Aygun Kazimova, er asersk söngkona, lagahöfundur og upptökustjóri.

Útgefið efni

Breiðskífur 
 1995: Ömrüm Günüm
 2000: Aygün
 2001: Sevdim
 2004: Son Söz
 2005: Sevərsənmi
 2014: Coffee from Colombia
 2015: Azərbaycan Qızıyam
 2015: Səni Belə Sevmədilər
 2017: S.U.S.
 2018: Hardasan

Heimildir 

Aserskir tónlistarmenn