alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Vitaskip

Vitaskip er skip sem þjónar sama hlutverki og viti. Vitaskip eru notuð þar sem er af einhverjum ástæðum ekki hægt að reisa vita, til dæmis þar sem er mikið dýpi. Skipinu er þá lagt við ankeri um langan tíma. Nútímavitaskip voru fyrst sett upp í Bretlandi á 18. öld. Sums staðar urðu þau útbreidd en þar sem að jafnaði er hagkvæmara að reisa vita í landi en reka vitaskip var þeim yfirleitt skipt út við fyrsta tækifæri. Með tilkomu öflugra ljósbauja hefur vitaskipum fækkað verulega og eru þau nú flest orðin safngripir. 

Orðið er líka notað um þau skip sem Vitamálastofnun Íslands rak og notaði til að flytja og þjónusta vita. Dæmi um þetta er vitaskipið Hermóður sam var keyptur til Íslands af stofnuninni 1947 og fórst 1959 undan Reykjanesi með allri áhöfn.

Vitar
Skip
Jóhannes Eðvaldsson

Jóhannes Eðvaldsson (fæddur 3. september 1950, látinn 24. janúar 2021) var íslenskur knattspyrnumaður. Hann lék lengst af með Val en einnig með Glasgow Celtic í Skotlandi. Hann átti að baki fjölmarga landsleiki með íslenska landsliðinu.
Atli Eðvaldsson, knattspyrnumaður og þjálfari var bróðir Jóhannesar.

Tilvísanir

Íslenskir knattspyrnumenn
London Heathrow-flugvöllur

London Heathrow-flugvöllur eða Heathrow (IATA: LHR, ICAO: EGLL) er flugvöllur í borgarhlutanum Hillingdon og er stærsti og fjölsóttasti flugvöllur Bretlands. Hann er sjöundi fjölsóttasti flugvöllur heims fyrir alþjóðlega umferð. BAA á og stjórnar flugvellinum, og á og stjórnar fimm öðrum flugvöllum á Bretlandi. Heathrow er höfuðstöðvar British Airways, BMI og Virgin Atlantic.

Heathrow er 22 km vestur af miðbæ Lundúna í sögufrægu sýslunni Middlesex og er með tveimur flugbrautum og fimm flugstöðvarbyggingum. Þar eð flugvöllurinn er vestur af Lundúnum verða flugvélar að fljúga yfir borgina til að lenda á honum.

Flugvellir í London
Clyde Tombaugh

Clyde William Tombaugh (4. febrúar 1906 – 17. janúar 1997) var bandarískur stjörnufræðingur. Hann er þekktastur fyrir að hafa uppgötvað dvergreikistjörnuna Plútó árið 1930. Hann uppgötvaði líka marga loftsteina og vildi vísindalegar rannsóknir á fljúgandi furðuhlutum.

Bandarískir stjarnfræðingar
Fet

Fet (skammstafað ft eða táknað með ‘ ) er lengdareining í nokkrum mismunandi mælieiningakerfum. Kerfi sem nota fet eru meðal annars enskar mælieiningar, breskar mælieiningar og bandarískar mælieiningar. Lengd fets í metrum er mismunandi, en er yfirleitt í kringum fjórðungur eða þriðjungur úr metra. Þrjú fet eru í stiku (yard) og tólf þumlungar (tommur) í fetinu.

Upphaflega var fetið aðeins lengd mannsfótar frá hæl að stóru tá. En þar sem mannsfætur eru mjög misstórir var slík viðmiðun óhentug til lengdar.

Algengasta viðmiðið í dag er alþjóðlegt fet sem Bandaríkin og Breska samveldið komu sér saman um árið 1958. Með því var hin alþjóðlega stika skilgreind sem 0,9144 metrar og fetið þriðjungur af henni, eða 0,3048 metrar.

Lengdareiningar
Breskar mælieiningar
Bandarískar mælieiningar
505 (kæna)

505 er 5,05 metra löng tvímenningskæna með trapisu. Þessi kæna var hönnuð af John Westell árið 1954 fyrir franskt siglingafélag. Hönnunin byggir á hönnun stærri báts, Coronet, sem Westell hannaði sem hraðskreiðan ólympíubát. Hönnun Coronet var full af nýjungum sem þá voru að ryðja sér rúms í kænusiglingum, en þrátt fyrir að hann reyndist hraðskreiðasti báturinn í prófunum í La Baule 1953 hlaut hann ekki náð fyrir augum nefndarinnar sem valdi Flying Dutchman í staðinn sem næsta ólympíubát. Frakkarnir sem höfðu séð prófanirnar í La Baule heilluðust hins vegar svo af bátnum að þeir báðu Westall um að hanna minni bát með sömu eiginleika. 

505 er hönnunarflokkur þar sem bátslagið og seglabúnaður eru vandlega skilgreind en aðrir hlutar reiðans eru frjálsari sem auðveldar aðlögun bátsins að siglingamanninum. 505 hlaut viðurkenningu Alþjóða kappsiglingasambandsins sem alþjóðleg keppnisgerð árið 1955.

Kænur
Flying Dutchman

Flying Dutchman eða Hollendingurinn fljúgandi er hraðskreið 20 feta (6,06 metra) löng tvímenningskæna. Flying Dutchman er með mikinn seglaflöt og búin trapisu fyrir áhöfnina. Báturinn varð til vegna vonbrigða sem Conrad Gülcher varð fyrir með alþjóðlegu kappsiglingagerðina Tornado sem Alþjóða kappsiglingasambandið hafði átt upptökin að seint á 5. áratugnum og siglingafélag Gulchers, Konunglega siglingafélagið í Loosdrecht, hafði keypt sex eintök af. Hann fékk því skipahönnuðinn Uus Van Essen í lið með sér til að hanna nýja hraðskreiða tvímenningskænu og fyrsta eintakið af Flying Dutchman leit dagsins ljós haustið 1951. 

Upphaflega var báturinn með sama reiða og Tornado að viðbættu genúasegli og trapisu. FD var valinn ólympíubátur 1953 eftir prófanir í La Baule í Frakklandi.

Tenglar
Vefur International Flying Dutchman Class 

Kænur
Europe (kæna)

Europe eða Evrópukæna er einmenningskæna með eitt segl sem belgíski bátahönnuðurinn Alois Roland hannaði fyrst árið 1960 sem útgáfu af Moth. Síðar þróaðist hönnunin og Europe varð til sem sérstakur hönnunarflokkur. 

Europe miðast við 50-75kg þungan siglingamann. Bolurinn er úr trefjagleri og vegur 45 kíló. Hún er með keilulaga stefni og sveigðan botn. Seglið er úr dakroni og mastrið úr koltrefjum. 

Europe var tekin upp sem ólympíubátur fyrir kvennaflokk á sumarólympíuleikunum 1992. Á ólympíuleikunum 2008 var þeim skipt út fyrir Laser Radial.

Tenglar
Vefur International Europe Class Union

Kænur
Sveinn Ólafsson

Sveinn Ólafsson (11. febrúar 1863 – 20. júlí 1949) var alþingismaður fyrir Suður-Múlasýslu frá 1916 til 1933. Þá var hann einn af stofnendum Framsóknarflokksins og var formaður flokksins á árunum 1920 til 1922. 

Sveinn fæddist í Firði í Mjóafirði. Hann stundaði nám í lýðháskólanum í Vanheim og Aulestad í Noregi á árunum 1881 – 1882 og tók gagnfræðipróf frá Möðruvöllum 1884. Hann stundaði framhaldsnám í Københavns Seminarium frá 1885 til 1886.

Tenglar 
 Æviágrip á heimasíðu Alþingis

Fyrrum_Alþingismenn
Formenn Framsóknarflokksins

Þingmenn Framsóknarflokksins
Íslensku tónlistarverðlaunin 2008

Íslensku tónlistarverðlaunin 2008 voru afhending Íslensku tónlistarverðlaunanna fyrir árið 2008. Verðlaunin voru veitt 18. febrúar 2009 í sal Ríkisútvarpsins. Verðlaunaflokkum var fækkað verulega frá því sem verið hafði þar sem ekki voru sérstakir verðlaunaflokkar fyrir ólíkar gerðir tónlistar (sígilda, djass og rokk/popp) nema í flokknum „plata ársins“.

Kynnir var Valgeir Guðjónsson en karlakórinn Voces Masculorum fluttu stutt söngatriði.

Tilnefningar og vinningshafar

Höfundur ársins

Tónverk ársins

Hvatningarverðlaun Samtóns

Lag ársins

Rödd ársins

Bjartasta vonin

Plata ársins - Jazz

Plata ársins - Sígild og samtímatónlist

Plata ársins – Popp/Rokk

Tónlistarflytjandi ársins

Myndband ársins

Umslag ársins

Netverðlaun tónlist.is

Útrásarverðlaun Reykjavíkur Loftbrúar

Vinsælasti flytjandi ársins

Heiðursverðlaun Samtóns

Íslensku tónlistarverðlaunin
Múgsefjun (hljómsveit)

Múgsefjun er íslensk rokkhljómsveit stofnuð af gítarleikurunum Hjalta Þorkelssyni og Birni Heiðari Jónssyni árið 2004. Harmónikkuleikarinn Sveinn Ingi Reynisson og bassaleikarinn Brynjar Páll Björnsson gengu síðar í hljómsveitina. Í upphafi árs 2007 tók Eiríkur Fannar Torfason við stöðu trommuleikara. Það ár tók hljómsveitin upp sína fyrstu plötu, Skiptar skoðanir, í Stúdíó Tanki á Flateyri. Platan kom út í byrjun árs 2008.

Sumarið 2012 sendi hljómsveitin frá sér sína aðra breiðskífu sem er samnefnd sveitinni. Platan inniheldur 13 lög, þ.á.m. Sendlingur og sandlóa, Þórðargleði og Fékkst ekki nóg.

Hljómsveitin spilar fremur léttleikandi rokktónlist með grípandi laglínum sem settar eru fram í meðvitað ofhlöðnum og flóknum útsetningum.

Plötur
 Skiptar skoðanir (2008)
 Múgsefjun (2012)

Íslenskar hljómsveitir
Malbik

Malbik er slitlag sem haft er á götur, flugvelli og víðar og framleitt úr grjótmulningi og jarðbiki. Algengt er að hlutfall grjótmulnings í malbiki sé 93-95% en jarðbik 5-7%. Hvortveggja er síðan hitað upp og blandað saman við u.þ.b. 155-160°C. Að lokum er heitt malbikið valtað, til að þjappa því saman og fá slétt yfirborð.

Gatnagerð
Leópold 1. keisari

Leópold 1. (fullt nafn: Leopold Ignaz Joseph Balthasar Felician; 9. júní 1640 – 5. maí 1705) var keisari hins Heilaga rómverska ríkis frá 1658 til dauðadags. Hann var sonur Ferdinands 3. og Maríu Önnu af Spáni. Bæði voru af ætt Habsborgara. 

Upphaflega átti eldri bróðir hans Ferdinand 4. Ungverjalandskonungur að erfa keisaratignina og Leópold hlaut því kirkjulega menntun, en þegar bróðir hans lést úr bólusótt árið 1654 varð Leópold að aðalerfingja föður síns. 

Flest árin sem Leópold ríkti átti hann í stríði, ýmist við Tyrkjaveldi eða Frakkland þar sem náfrændi hans, Loðvík 14., ríkti. Hann tók þó sjálfur aldrei þátt í herförum. Hann var undir miklum áhrifum frá Jesúítum og studdi gagnsiðbótina með ráðum og dáð. Hann var þríkvæntur og eignaðist sextán börn, en aðeins sex þeirra náðu fullorðinsaldri.

Keisarar hins Heilaga rómverska ríkis
Konungar Ungverjalands
Konungar Bæheims
Konungar Króatíu
Habsborgarar
Innósentíus 11.

Innósentíus 11. (16. maí 1611 – 12. ágúst 1689) var páfi frá 1676 til dauðadags. Hann hét upphaflega Benedetto Odescalchi og var frá Como þar sem hann hlaut menntun í jesúítaskóla. Eftir lögfræðinám í Róm og Napólí gegndi hann ýmsum ábyrgðarstöðum fyrir Páfaríkið og Innósentíus 10. gerði hann að kardinála. Síðar varð hann sendimaður páfa í Ferrara og biskup í Novara. Þar varð hann þekktur fyrir aðstoð sína við fátæka og sjúka. 

Þegar Klemens 9. lést kom Odescalchi helst til greina sem eftirmaður hans, en Frakkar settu sig gegn honum. Eftir lát Klemens 10. féllust þeir hins vegar á kjör hans en tengsl páfa við Loðvík 14. Frakkakonung voru alla tíð erfið. 

Innósentíus reyndi hvað hann gat til að minnka kostnað við rekstur rómversku hirðarinnar og barðist gegn frænddrægni og annarri spillingu í Páfagarði og reyndi þannig að koma böndum á árlegan halla ríkisrekstursins. 

Páfar
Tokugawa Ietsuna

Tokugawa Ietsuna (japanska: 徳川 家綱; 7. september 1641 – 4. júní 1680) var sjógun eða herstjóri yfir Japan, sá fjórði af Tokugawa-ættinni. Hann var elsti sonur Tokugawa Iemitsu. Faðir hans lést 1651 þegar hann var aðeins tíu ára gamall og því var fimm manna stjórnarráð skipað til að stjórna landinu í hans nafni. 

Meðal þess sem Ietsuna þurfti að takast á við var óánægja ronin, samúræja án yfirboðara sem skipulögðu Keianuppreisnina gegn honum 1651. 1657 varð Meirekibruninn í Jedó og tvö ár tók að endurreisa borgina. 

Þegar Ietsuna tók sjálfur við völdum um tvítugt voru flestir ráðgjafar hans látnir. Eftir það voru ríkisár hans að mestu friðsæl.

Japanskir herstjórar
Aurangzeb

Aurangzeb (persneska: اورنگ‌زیب ; fullt nafn: Al-Sultan al-Azam wal Khaqan al-Mukarram Abul Muzaffar Muhiuddin Muhammad Aurangzeb Bahadur Alamgir I, Padshah Ghazi; 4. nóvember, 1618 – 3. mars, 1707) var keisari Mógúlveldisins frá 1658 til dauðadags. Á valdatíma hans náði Mógúlveldið mestri stærð en um leið veiktist það vegna uppreisna. Þetta stafaði ekki síst af áherslu keisarans á bókstafstrú og sjaríalög en frjálslyndari viðhorf höfðu áður tíðkast hjá Mógúlkeisurum. Síðustu 25 árin var Aurangzeb fastur suður á Dekkanhásléttunni við að berja niður uppreisnir og eftir lát hans skrapp ríkið saman. Hans er því minnst sem síðasta stórveldiskeisara Mógúlveldisins.

Mógúlkeisarar
Jóhannes 1. Eþíópíukeisari

Jóhannes 1. (ge'ez: ዮሐንስ yōḥānnis, amharíska: yōhānnis; ríkisnafn: አእላፍ ሰገድ A'ilāf Sagad, „sá sem tugþúsundir hneigja sig fyrir“; um 1640 – 19. júlí 1682) var Eþíópíukeisari (nəgusä nägäst eða „konungur konunganna“) frá 1667 til dauðadags. Hann var fjórði sonur Fasilídesar af Salómonsætt.

Minnugur yfirgangs jesúíta neyddi hann alla Evrópubúa í landinu til að ganga í eþíópísku kirkjuna eða fara ella í útlegð til Sennar í Súdan. Hann lét hengja sex fransiskana sem Alexander 7. páfi sendi til að reyna að snúa Eþíópíu til kaþólskrar kristni.

Á hans tíma risu deilur innan kirkjunnar um eðli Krists, hvort hann hefði orðið eins efnis (ὁμοιούσιος) við guð við smurninguna, eða hvort hann væri sömu náttúru (μία φύσις) og guð. Fyrri skoðuninni var haldið fram af fylgjendum Ewostatewosar i Gojjam og þeirri síðari af munkum í klaustrinu Debre Libanos. Málið var síðar leyst á kirkjuþingi í valdatíð sonar Jóhannesar, Jósúa 1..

Eþíópíukeisarar
Undirtitill

Undirtitill (einnig þekkt sem undirfyrirsögn eða aukafyrirsögn) kallast það þegar annars titill eða önnur fyrirsögn er gefin bókum eða greinum til frekari útskýringar. Frægt dæmi um þetta er eitt frægasta verk Mary Shelley; Frankenstein; or, the Modern Prometheus (enska: „Frankenstein; eða Prómeþeifur nútímans“) þar sem undirtitillinn „Modern Prometheus“ er lýsindi fyrir þema bókarinnar. Oft er undirtitlum sleppt í nútímaútgáfum og er áðurnefnt verk oft gefið út einfaldlega undir nafninu Frankenstein.

Dæmi 
 Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb
 The Hobbit, or There And Back Again
 Hugleiðingar um frumspeki, þar sem færðar eru sönnur á tilveru Guðs og greinarmun sálar og líkama (latína: Meditationes de Prima Philosophia, in qua Dei existentia et animae immortalitas demonstratur)
 Guli skugginn, Æsispennandi drengjasaga um afreksverk hetjunnar Bob Moran Bla Bla- 600 ótrúlega gagnslausar staðreyndir til að segja frá þegar þú hefur ekkert að tala um''

Titlar
Fyrirsagnir
Bókasafns- og upplýsingarfræði
Sporkringluhús

Sporkringluhús (eða lestarstallhús) er hringlaga bygging reist kringum snúningspall (þ.e. sporkringlu), og er notuð sem geymsla eða verkstæði fyrir eimreiðar-vagna.

Tenglar
Okraglak-sporkringluhúsið í Pila

Lestarsamgöngur
Sporkringla

Sporkringla (eða skiptiskífa) er snúningspallur á sporbraut járnbrautarlesta þar sem hægt er að snúa vögnum eða eimreiðum við á punktinum. Sporkringlur eru mjög algengar á verkstæðum járnbrautarvagna, eins og t.d. í sporkringluhúsum. 

Lestarsamgöngur
Kjarnaklofnun

Kjarnaklofnun er kjarnahvarf þar sem þungum frumeindakjarna er sundrað í aðra minni kjarna.

Við kjarnaklofnun losnar bindiorka upphaflega frumeindakjarnans sem varmi eða rafsegulgeislun. Þessi bindiorka er mjög mikil og er hagnýtt til raforkuframleiðslu í kjarnorkuverum og til að knýja skip og kafbáta. Margar gerðir kjarnorkusprengja nýta orku frá kjarnaklofnun til að valda gríðarlegu tjóni en þær sem nýta kjarnasamruna eru mun öflugri vegna þess hve miku meiri orku hann skilar.

Kjarneðlisfræði
Alþingisbókin

Alþingisbókin var tímarit (ársrit) sem var prentað í Skálholti 1696 og 1697. Einungis komu tvö tölublöð út í Skálholti, en 1704 var farið að gefa út Alþingisbækur á Hólum í Hjaltadal og komu þær út með nokkrum hléum þar til Alþingi var lagt niður 1800. Seinustu árgangarnir voru prentaðir í Hrappsey 1773–1795 og í Leirárgörðum 1796–1800. Alþingisbókin er talin fyrsta tímaritið sem kom út á Íslandi þótt efni þess hafi verið sértækt. 

Alþingisbækurnar eru gerðabók Alþingis Íslendinga fram til ársins 1800. Á árunum 1912–1991 gaf Sögufélag Alþingisbækurnar út í heild, og nær útgáfan aftur til 1570. Mikill hluti Alþingisbókanna er því aðeins varðveittur í handritum. Einhverjar eyður eru í elsta hlutanum. Árni Magnússon lagði sérstaka áherslu á að ná saman Alþingisbókum, og mun hafa eignast fullkomið safn af þeim, en þær voru í þeim hluta Árnasafns sem brann 1728. 

Næsta tímarit sem gefið var út var mánaðarritið Islandske Maaneds-Tidender sem kom út í Hrappsey 1773–1776 og var eins konar fréttaannáll.

Tengt efni
 Alþingistíðindi – hafa komið út frá 1845.
 Alþingisbækur Íslands – útgáfa Sögufélags 1912–1991.

Tenglar
 Alþingisbókin á Tímarit.is
 

Íslensk tímarit
Hvítá (Borgarfirði)

Hvítá í Borgarfirði er 117 km löng jökulá sem aðskilur Borgarfjarðarsýslu frá Mýrasýslu.

Í upphafi Þjóðveldisaldar skildi Hvítá að Sunnlendingafjórðung og Vestfirðingafjórðung, en á 13. öld voru  fjórðungamörkin flutt að Botnsá í Hvalfirði.

Uppspretta Hvítár er við Eiríksjökul og Langjökul í mörgum ám. Á svæði við vesturenda Kalmanstungulands og fáeina kílómetra þar frá, koma saman  Kaldá, Kiðá, Geitá og Hvítá, sem renna sunnan við Tunguna úr Geitlandi og af Kaldadal og Norðlingafljót, sem rennur norðan við Tunguna af Arnarvatnsheiði og úr Fljótsdrögum í norðvestanverðum Langjökli við Stórasand. Neðan við þessi ármót heitir áin Hvítá. Á leiðinni til sjávar renna meðal annars í hana úr norðri Þverá og Norðurá og úr suðri Reykjadalsá, Flókadalsá og Grímsá. Barnafoss er í Hvítá á milli Gilsbakka og Hraunsáss skammt frá Húsafelli og nokkrum tugum metra neðan hans renna Hraunfossar í ána úr Hallmundarhrauni í landi Gilsbakka.   Hvítá rennur út í hafið  í Borgarfjörð skammt norðaustan við Hvanneyri.

Á Hvítá eru nokkrar brýr, bogalaga akbrú  milli Hvítárvalla og Ferjukots, akbrýr við Kljáfoss og milli Stóra-Ás og Bjarnastaða, göngbrú við Barnafoss og akbrú milli Húsafells og Kalmanstungu.

Hvítá er 10. lengsta á Íslands. Í ánni er nokkur veiði og ekki síður í sumum þverám hennar. T.d. Norðurá, Grímsá, Þverá og Kjarará (gjarnan kölluð Kjarrá), sem rennur í Þverá.

Tenglar 
 Hvítá í Borgarfirði 
 Jarðgöng fyrir hreistraða; Morgunblaðið 16. apríl 2000, bls. 28–29.
 OpenStreetMap Hvítá (Borgarfirði)

Jökulár á Íslandi
Mýrasýsla
Borgarfjarðarsýsla
Djúnkusegl

Djúnkusegl eru skáskorin ferhyrnd þversegl sem notuð eru á djúnkum sem voru algengasta skipsgerð á Kínahafi fyrr á öldum. Það sem helst einkennir djúnkusegl eru langbönd eða lektur sem liggja lárétt þvert í gegnum seglið með reglulegu millibili. Þessi bönd styrkja seglið, stífa það og auðvelda rifun. Á hefðbundnum djúnkum voru seglin venjulega á óstöguðum siglum sem stóðu í djúpum stellingum að neðan. Oftast eru þau fest á hallandi rá að ofan og bómu að neðan. Þegar seglið er rifað eða tekið saman er bóman dregin upp og seglið fellur saman við hana. Með því að festa skrúð og dragreipi við öll böndin er hægt að hafa góða stjórn á stærð seglsins og hæð um leið. 

Djúnkusegl henta best til að sigla undan vindi. Þau taka ekki í sig mikinn vind miðað við seglflöt þar sem langböndin halda þeim flötum. 

Gerðir segla
Skörungur

Skörungur (eða eldskara) er járnfleinn sem notaður er til að skara í eldinn, þ.e. að pota inn í köstinn til að annaðhvort auðvelda súrefni að komast að eldibröndunum og ná þannig heitum logum upp aftur, eða til að breiða úr kolunum og ná fyrr fram glóðum.

Skörungur og að skara í eldinn 
Skörungur heitir svo vegna þess að hann er notaður tili að skara í eldinn og kemur sú sögn t.d. fram í orðasambandinu að skara eld að sinni köku sem merkir að efla hagsmuna sína og aðstöðu. Það að skara í eldinn er einnig nefnt að raka (sbr. raka eld að sinni köku) eða kraka (sbr. kraka í eldinn). Skörungur er einnig sá eða sú nefnd sem er atkvæðamikil(l) og sópar að eða er kempa á einhverju sviði.

Tengt efni
skara eld að sinni köku (raka eld að sinni grýtu) og skara eld að eigin köku á wikiorðabókinni

io:Morilio
Blendingsmál

Blendingsmál er einfaldað hjálparmál sem þróast sökum samskipta tveggja eða fleiri hópa (t.d. í viðskiptum) sem hafa ekki sameiginlegt tungumál.

Dæmi
 Basknesk-íslenskt blendingsmál
 Russenorsk

Tungumál
Blendingsmál
Hebron

Hebron er stærsta borgin á Vesturbakkanum í Palestínu, um 30 km. suður af Jerúsalem. Þar búa um 166 þúsund Palestínumenn og yfir 500 Gyðingar. Hebron er næst helgasta borgin í augum Palestínumanna á eftir Jerúsalem. Borgin er í fjallendi í 930 m hæð yfir sjó.

Tenglar 

 Hebron Chamber of Commerce 
 Israeli Ministry of Foreign affairs
 Photographs of Hebron
 Hebron.com - English
 Collection of Palestinian articles on Hebron published by "This Week in Palestine"
 Sephardic Studies 1839 Sephardic census of Ottoman controlled Hebron.

Borgir í Palestínu
Grófargil

Grófargil (Listagilið eða Kaupfélagsgilið) er bratt gil upp frá sunnanverðum miðbæ Akureyrar. Þar er Listasafnið á Akureyri, Kaffi Karólína og hið stóra hús Kaupfélags Eyfirðinga sem var byggt árið 1907 og stækkaði með viðbyggingum fram á fjórða áratug 20. aldar.

Tenglar 
 Merkilegt hús í grófargili; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1998
Farviður

Farviður er einu nafni nefnt allir þeir lausir hlutir er fylgja skipi og nauðsynlegir eru í hverri sjóferð, svo sem: möstur, árar, stjaki, skorður, stýri og stýrissveif, austurtrog og lóðahjól. Orðabók Eddu útskýrir farvið sem: árar, reiði og stýri báts. Farviður er þó ekki veiðarfæri. 

Skip
Fjölbolungur

Fjölbolungur eða fjölbytna er bátur með fleiri en einn bol. Algengustu fjölbolungar eru tvíbytnur með tvo eins boli og þríbytnur með tvö flotholt og einn aðalbol í miðju þar sem káetan er. 

Fjölbolungar eru stöðugri en einbolungar þar sem bilið milli massamiðju og flotmiðju er meira. Þetta gerir það að verkum að hægt er að hafa bolina grennri og minnka vætt svæði og þar með öldudraga skipsins. Þannig geta fjölbolungar verið hraðskreiðari en önnur skip af sömu stærð.

Fjölbolungar með seglum þurfa minni kjölfestu til mótvægis við hliðarátakið í seglið þar sem þyngd bolanna sjálfra myndar slíkt mótvægi. Þannig er hægt að gera fjölbolunga léttari og hraðskreiðari miðað við sama seglaflöt. Flest hraðamet í úthafssiglingum hafa verið sett af stórum fjölbolungum. 

Gerðir seglskipa
Fjölbolungar

de:Mehrrumpfboot
en:Multihull
es:Multicasco
fr:Multicoque
ja:多胴船
Dímetýlkvikasilfur

Dímetýlkvikasilfur er eldfimur, litlaus vökvi og sterkasta þekkta taugaeitrið. Það hefur lítillega sæta lykt og er ákaflega hættulegt. Gufuþrýstingur þess er mjög hár svo það gufar mjög hratt upp og það getur valdið heilaskaða að anda gufunni að sér.

Dímetýlkvikasilfur kemst í gegnum latex, bútýl og annað harðgert gúmmíefni og getur sogast upp í gegnum húðina. Hanskar sem notaðir eru á rannsóknastofum eru því ekki nægileg vörn gegn því. Því þarf að nota hanska úr gervigúmmíi eða aðra þétta hanska þegar efnið er meðhöndlað því aðeins örfáir míkrólítrar á húðina geta valdið dauða.

Karen Wetterhahn, þekktur efnafræðingur, lést nokkrum mánuðum eftir að hún hellti örfáum dropum af efninu niður á latex-hanska sem hún var í.

Efni
Efnasambönd kvikasilfurs
Eik

Fyrir aðrar merkingar má sjá aðgreiningarsíðuna.

Eik (fræðiheiti: Quercus) er stórvaxið lauftré af beykiætt. Til eru um 600 tegundir eika og er útbreiðsla í Norður- og Suður-Ameríku, Evrópu, Asíu og Norður-Afríku. Flestar eikartegundir eru í Bandaríkjunum, Mexíkó og Kína. Eikur blómstra og mynda karl og kvenblóm. Þær mynda lítil, hörð aldin, svo nefnd akörn, sem er algeng fæða íkorna og villisvína. Trén geta orðið mörg hundruð ára gömul, jafnvel þúsund ára og myndað gríðarstóra trjákrónu. Hæð verður allt að 40 metrum.

Eikur eru algengur smíðaviður og er til dæmis notuð í skip og parket. Í íslensku er eik oft haft einnig um tré almennt, eins og til dæmis í orðasambandinu: sjaldan fellur eplið langt frá eikinni sem þýðir oftast að afkvæmið líkist foreldrinu. Fá eikartré eru á Íslandi, en þá helst af evrópsku tegundinni sumareik. Reynslan hefur sýnt að eikartré þrífast hérna en þau vaxa hægt.

Ættkvíslin Quercus

Ættkvíslinni Quercus er skipt í eftirfarandi deildir:
 Sect. Quercus (samnefni Lepidobalanus og Leucobalanus) 
Sumareik (Quercus robur). Einkennistegund
 Vetrareik (Quercus petraea) 
 Hvíteik (Quercus alba)
 Járneik (Quercus ilex)
 Dalaeik (Quercus lobata)
 Fjaðureik (Quercus macrocarpa)
 Quercus montana 
 Mongólíueik (Quercus mongolica)
 Loðeik (Quercus pubescens)
 Lífeik (Quercus virginiana)
 Sect. Mesobalanus, er náskyld deildinni Quercus og stundum talin til hennar. Til dæmis:
  Quercus frainetto
 Quercus macranthera
 Armeníueik (Quercus pontica)
 Sect. Cerris, einkennistegund er Kögureik (Q. cerris). Einnig:
 Korkeik (Quercus suber)
 Kínakorkeik (Quercus variabilis)
 Sect. Protobalanus, Til dæmis Q. vacciniifolia
 Quercus chrysolepis
 Sect. Lobatae (samnefni Erythrobalanus), Til dæmis:
 Quercus nigra
 Skarlatseik (Quercus coccinea)
 Baugaeik (Quercus ellipsoidalis)
 Quercus falcata
 Seljueik (Quercus imbricaria)
 Drottningareik (Quercus marilandica)
 Mýraeik (Quercus palustris)
 Rauðeik (Quercus rubra)
 Floseik (Quercus velutina)

Tengill 
Garðurinn - Ræktar þú eik á Íslandi?
 Eik (Skógrækt Ríkisins) 

Beykiætt