alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Laugarnestangi

Laugarnestangi er tangi við sjó í Laugarnesi. Á tanganum eru nokkur hús. Þar eru merkar minjar frá fyrri tíð en þar var biskupssetrið Laugarnesstofa þar til Dómkirkjan var byggð, þar var Holdsveikraspítalinn í Laugarnesi og á stríðsárunum var byggt braggahverfið Laugarneskampur vestast á tanganum.

Heimildir
 Verndaráætlun fyrir minjasvæðið á Laugarnestanga (Minjastofnun 2016)
 Deiliskipulag fyrir Laugarnes 2000

Örnefni í Reykjavík
Laugarnes
Laugarneskampur

Laugarneskampur var braggahverfi í Reykjavík þar var reist  á stríðsárunum á Laugarnestanga í Laugarnesi fyrir framan Holdveikraspítalann. Hernámsliðið tók einnig yfir spítalann. Árið 1941 tók bandaríska setuliðið við Laugarneskampi  en þá hýsti kampurinn aðallega sjúkradeildir hersins og skála hjúkrunarkvenna, yfirmanna og hermanna. Laugarneskampur var eitt af stærstu braggahverfunum á Íslandi, þar voru um 100 braggar og aðrar byggingar. Við stríðslok voru braggarnir nýttir sem íbúðarhúsnæði. Á árunum 1951 til 1957 bjuggu um 300 manns í Laugarneskampi. Einn af þeim sem þar bjó með fjölskyldu sinni var Sigurjón Ólafsson listmálari. Síðasti bragginn í hverfinu var rifinn 1980.

Heimildir 
 Holdsveikraspítalinn í Laugarnesi, Læknablaðið, 3. tölublað (01.03.2014), Blaðsíða 3 
 Guðfinna Ragnarsdóttir, Laugarnesið, Fréttabréf Ættfræðifélagsins, 2. tölublað (01.04.2017), Blaðsíða 3

Ísland í seinni heimsstyrjöldinni
Laugarnes
Sonja Henie

Sonja Henie (8. apríl 1912 – 12. október 1969) var norskur íþróttamaður í listskautum og kvikmyndastjarna. Hún hóf feril sinn mjög ung og vann 11 ára meistaratitil í listskautahlaupi í Noregi og varð heimsmeistari 13 ára. Hún vann þrisvar sinnum til gullverðlauna á Olympíuleikum, fyrst árið 1928 og síðar árin 1932 og 1936. Sonja varð vinsæl og hálaunuð kvikmyndaleikkona í Hollywood og leik í mörgum vinsælum myndum svo sem Thin Ice (1937), My Lucky Star (1938), Second Fiddle (1939) og Sun Valley Serenade (1941).

Sonja Henie ólst upp í Ósló stutt frá íþróttaleikvangnum Frogner stadion. Foreldrar hennar voru efnaðir og rak faðir hennar kápu- og pelsverslun í Prinsens gate. Faðir hennar var keppnisíþróttamaður og varð árið 1894 heimsmestari í 100 km reiðhjólakeppni og varð árið 1896 í öðru sæti á Evrópumeistaramóti í kapphlaupi á skautum. Sonja og bróðir hennar Leif voru hvött til að iðka íþróttir í bernsku og þegar Sonja var sex ára fór hún með bróður sínum að æfa á skautum. Einn af þjálfurum hennar taldi hana hafa hæfileika til að ná langt og faðir hennar setti í gang umfangsmikla þjálfum og var hún látin hætta námi strax í fjórða bekk til að helga sig skautaþjálfun. Sonja stundaði auk skautaíþróttar tennis, sund og útreiðar. Faðir hennar sá um að hún fengi bestu þjálfara sem völ var á, meðal annars rússnesku ballettdanskonuna Tamara Karsavina.

Sonja Henie lék aðalhlutverk í kvikmyndinni Iceland frá 1942 og lék þar íslenska stúlku sem á í sambandi við bandarískan hermann.

Ævisaga Sonju Mitt livs eventyr rituð af henni sjáfri kom út á norsku árið 1938. Árið 1985 kom út á norsku ævisaga hennar eftir Alf G. Andersen Som i en drøm - Sonja Henies liv. Árið 1985 kom út æfisaga hennar skrifuð af Raymond Strait og Leif Henie (bróðir Sonju, hann dó árið 1984) Queen of Ice, Queen of Shadows: The Unsuspected Life of Sonja Henie. Árið 1992 kom út heimildarmynd  framleidd af NRK sem bar titilinn Sonja Henie - Isens dronning.

Heimildir
 
 Norska skautadrottningin látin, Morgunblaðið (14.10.1969), Bls. 27 
 Isens dronning (grein í Vg.no)

Norskir listskautarar
Little Norway

Little Norway voru æfingabúðir norska flughersins  (opinbert nafn var Flyvåpnenes Treningsleir  eða FTL)  sem settar voru upp í Kanada í seinni heimsstyrjöldinni af norsku ríkisstjórninni sem þá var útlagastjórn. Vélar og tæki voru pöntuð frá Bandaríkjunum vetur og vorið 1940 og flugvélarnar sendar til Toronto. Þjálfunarskólinn opnaði formlega í nóvember. Í búðunum voru auk flugmanna þjálfaðir flugvirkjar og vélvirkjar. Alls voru yfir 3000 norskir hermenn (flugmenn, flugvirkjar o.fl.) þjálfaðir í Little Norway.

Seinni heimsstyrjöldin
Mótmælin í Poznań 1956

Mótmælin í Poznań 1956 voru fyrstu almennu mótmælin gegn kommúnistastjórn Alþýðulýðveldisins Póllands. Mótmæli verkamanna í verksmiðjum H. Cegielski – Poznań gegn slæmum aðbúnaði hófust 28. júní 1956. Þau voru  barin niður af mikilli hörku.

Um 100.000 manns söfnuðust saman fyrir utan skrifstofur öryggismálaráðuneytisins í Poznań. Mótmælendur hertóku opinberar byggingar í borginni. Daginn eftir sendi ráðuneytið 4 herdeildir með yfir 10.000 hermönnum til borgarinnar. Hundruð voru handtekin næstu daga og mótmælunum lauk eftir nokkur átök 30. júní. Talið er að 57 hafi látist í átökunum og 600 særst.

1956
Kalda stríðið
Mótmæli í Póllandi
Saga Póllands
McCarthyismi

McCarthyismi er óformlegt heiti á viðleitni Bandaríkjastjórnar til að „hreinsa“ meinta kommúnista úr stjórnkerfi og skemmtanaiðnaði í Bandaríkjunum á 5. og 6. áratug 20. aldar, þegar Kalda stríðið var að hefjast og „rauða hættan“ áberandi í umræðunni. Stefnan fól í sér óttaprang og pólitískar ofsóknir gegn fólki sem grunað var um að tengjast Bandaríska kommúnistaflokknum, vera hallt undir kommúnisma eða vinveitt Sovétríkjunum. Stefnan er kennd við öldungadeildarþingmanninn Joseph McCarthy frá Wisconsin en hún var búin til af forsetanum Harry Truman ásamt J. Edgar Hoover sem þá var forstöðumaður Alríkislögreglunnar. 

Mest áberandi dæmið um McCarthyisma í Bandaríkjunum voru kvaðningar fyrir rannsóknarnefnd Bandaríkjaþings um and-bandarískar athafnir þar sem fólk sem var ásakað um tengsl við kommúnisma var yfirheyrt opinberlega og jafnframt beðið um að ákæra aðra. Um tíma var kvaðning fyrir nefndina nóg til að fólk missti starf sitt og stöðu í þjóðfélaginu. Óformlegir svartir listar gengu meðal fyrirtækja og stofnana og urðu til þess að útiloka fólk frá verkefnum og ráðningum í störf. Talið er að 10-12.000 manns hafi misst vinnuna vegna ofsóknanna og hundruð voru fangelsuð. Meðal þekktra fórnarlamba McCarthyismans má nefna Leonard Bernstein, Charlie Chaplin, Lucille Ball og Arthur Miller.

McCarthyisminn tók að dala eftir miðjan 6. áratuginn, einkum vegna andstöðu Hæstaréttar Bandaríkjanna undir stjórn Earl Warren. 

Andkommúnismi
Pólitískar ofsóknir
Saga Bandaríkjanna
Kalda stríðið
1941-1950
1951-1960
Götugögn

Götugögn eru ýmis búnaður sem settur er upp við götur, svo sem bekkir, vegrið, pollar, póstkassar, símaklefar, götuskilti, ljósastaurar, umferðarljós, brunahanar, biðskýli, almenningssalerni, vatnspóstar, minnisvarðar, höggmyndir og ruslafötur. Hönnun og staðsetning götugagna tekur mið af fagurfræði og hönnun almannarýmisins, nytsemi og öryggi vegfarenda. 

Götur
Landslagsarkitektúr
Ipswich Town F.C.

Ipswich Town F.C. er enskt knattspyrnufélag í borginni Ipswich. Félagið var stofnað árið 1878 en varð ekki atvinnufélag fyrr en 1932. Heimaleikvangur þess kallast Portman Road.

Tenglar 
 Vefsíða Ipswich Town F.C.

Ensk knattspyrnufélög
RC Strasbourg Alsace

RC Strasbourg er franskt Knattspyrnu lið frá Strasbourg . Heimavöllur félagsins heitir Stade de la Meinau . 

Starsbourg hefur einungis unnið Frönsku úrvalsdeildina 1 sinni, liðið hefur ákveðna sérstöðu í Frakklandi varðandi það að þeir hafa spilað í tveimur deildum, þ.e  þýsku deildunum og Ligue 1 frönsku. Það er vegna þess að borgin sem félagið kemur frá var um langa tíð hluti af Þýskalandi. Og hafa þeir þrisvar skipt um deild milli landa. Félagið er einnig eitt af 6 liðum frakklands til að hafa unnið 3 stærstu bikara landsins, þ.e Ligue 1, Coupe De ligue, sem er Deildarbikar þar í landi, og svo bikarinn sjálfan Coupe De France.

Saga 
Félagið var stofnað 1906 af hópi ungmenna í Neudorf sem þá var hluti af Strasbourg, sem þá var hluti af Þýskalandi, með hjálp skóla kennara stofnuðu þau lið sem hét "Erster Fußball Club Neudorf", enn var gjarnan bara kallað "FC Neudorf". Hið nýja félag  FC Neudorf var lítið félag á þeim tíma. Þau félög sem voru í grendinni voru sum hver stofnuð af þjóðverjum á svæðinu, FC Neudorf hóf að spila í neðri deildum Þýskalands árið 1909. Eftir einungis þrjú ár tókst þeim að sigra C Deildina,Alsace varð aftur hluti af Frakklandi eftir Fyrri heimsstyrjöldina og þann 11 Janúar 1919,skipti félagið yfir í nafnið "Racing-Club Strasbourg-Neudorf" Þangað til það var stytt í "Racing Club de Strasbourg"

Heimstyrjaldarárin 
Eftir að Þjóðverjar hertóku Alsace tók félagið nafnið "Rasensportclub Straßburg", Það stóð þó stutt yfir og lék félagið á þeim árum í neðri deildum Þýskalands, í leik gegn "SG SS Straßburg" voru leikmenn Rasensportclub bláum treyjum, hvítum stuttbuxum og rauðum sokkum til að sína Franska þjóðerniskennd.

Aftur hluti af Frakklandi 
Eftir að bandamenn náðu aftur Alsace héraði af þjóðverjum, hóf félagið aftur að spila í frönsku úrvalsdeildinni, og hefur gert síðan. Gullaldar ár liðsins voru 1976-1980 enn á þeim árum tókst þeim  m.a að lyfta Ligue 1 Franska deildarmeistara titlinum . 
Síðan þá hefur gengið verið upp og ofan, en 2019 tókst þeim að verða deildarbikarmeistarar með því að sigra lið Guingamp 4-1 í vítaspyrnukepppni.

Titlar 
Ligue 1 1978–79

Ligue 2(2.deild)1976–77, 1987–88, 2016–17

Alsace Meistarar:1923, 1924, 1926

Bikarmeistarar1950–51, 1965–66, 2000–01

Deildarbikarmeistarar1963–64, 1996–97, 2004–05, 2018–19

UEFA Intertoto Cup1995
Frönsk knattspyrnufélög
Strasbourg
Sebastián Piñera

Miguel Juan Sebastián Piñera Echenique (f. 1. desember 1949) er síleskur stjórnmálamaður og fyrrverandi forseti Síle. Hann gegndi embættinu tvívegis, frá 2010 til 2014 og frá 2018 til 2022.

Piñera er sonur stjórnmálamanns úr síleska Kristilega demókrataflokknum og er menntaður í viðskiptaverkfræði og hagfræði. Árið 2019 mat Forbes eignir Piñera upp á andvirði um 2,8 milljóna Bandaríkjadala. Samkvæmt því er Piñera einn ríkasti maður Síle. Piñera er fyrsti hægrisinnaði forseti Síle frá endalokum einræðisstjórnar Augusto Pinochet árið 1990 og fyrsti hægrimaðurinn til að ná lýðræðislegu kjöri á forsetastól landsins frá árinu 1958.

Í október árið 2019 brutust út fjöldamótmæli gegn stjórn Piñera í Santíagó. Mótmælin beindust í upphafi gegn verðhækkun á lestarmiðum en tóku fljótt á sig breiðari mynd með kröfum mótmælenda um bættar almenningsþjónustur og bætt lífsskilyrði. Piñera lýsti yfir neyðarástandi og lét senda síleska herinn á vettvang til að hafa hemil á mótmælendunum. Var þetta í fyrsta sinn sem herinn var kallaður út á götur Síle frá falli einræðisstjórnarinnar. Þann 22. október höfðu að minnsta kosti 15 mótmælendur látið lífið í átökum við hermenn. Piñera hefur reynt að miðla málum, meðal annars með því að draga verðhækkunina til baka og lýsa yfir hækkun á lágmarkslaunum í landinu en tillögur hans hafa ekki nægt til að sefa mótmælendurna. Þann 26. október mótmæltu um milljón manns í Santíagó Piñera og voru þetta talin fjölmennustu mótmæli í sögu landsins.
 
Í Pandóruskjölunum árið 2021 var upplýst um sölu á námufyrirtækinu Dominga, sem var í eigu barna Piñera, á fyrsta kjörtímabili hans árið 2010. Í kjölfarið hóf embætti ríkissaksóknara rannsókn á kröfum vegna sölunnar og á ásökunum um að Piñera hefði notað skrifstofu sína til persónulegra viðskipta í embætti. Stjórnarandstaðan á þingi Síle bar jafnframt fram embættiskæru gegn Piñera vegna málsins þann 13. september 2021.

Tilvísanir

Forsetar Síle
Portman Road

Portman Road er knattspyrnuvöllur í Ipswich á Englandi og heimavöllur Ipswich Town F.C.. Völlurinn tekur rúm 30.000 í sæti.

Enskir knattspyrnuleikvangar
Abrothallus parmeliarum

Abrothallus parmeliarum er tegund sjúkdómsvaldandi asksvepps. Abrothallus parmeliarum sýkir litunarskófir (Parmelia), að minnsta kosti snepaskóf (P. saxatilis) og hraufuskóf (P. sulcata). Tegundin finnst á Íslandi þar sem hann sýkir snepaskóf  á Suðurlandi og Austurlandi.

Margt er óljóst í fari tegundarinnar. Vitað er að hún tilheyrir skiptingu asksveppa en nánari flokkun er ekki ljós. Tegundin hefur ekki enn hlotið íslenskt heiti.

Myndir

Tilvísanir

Asksveppir
Sveppir á Íslandi
LA Galaxy

LA Galaxy er bandarískt knattspyrnulið með aðsetur í Los Angeles í Kaliforníu. Liðið var stofnað 15. júní 1994 og leikur í vesturdeild Major League Soccer. 
Frægir leikmenn sem hafa spilað með félaginu eru meðal annara David Beckham, Zlatan Ibrahimović og Steven Gerrard og Jorge Campos

LA Galaxy er í eigu Anschutz Entertainment Group. Á upphafsárunum Lék félagið heimaleiki sína á Rose Bowl vellinum í Pasadena í Kaliforníu. Síðan árið 2003, hafa þeir hinsvegar leikið heimaleiki sína á Dignity Health Sports Park í  Carson. Félgið er með mikinn nágrannaríg við San Jose Earthquakes sem einnig eru frá Kaliforníu. Árið 2018 kom nýr nágranni til sögunnar, Los Angels FC, og er sá rígur oft nefndur El Tráfico.

Bandarísk knattspyrnufélög

Íþróttalið frá Los Angeles
Chicago Fire

Chicago Fire er knattspyrnulið frá  Chicago í Illinois-Fylki í Bandaríkjunum. Liðið var stofnað 1997 og leikur í Major League Soccer.

Saga félagsins 
Chicago Fire var stofnað 1997, og hefur haft frá upphafi tengingu við slökkviliðið. Frægir leikmenn voru keyptir til liðsins snemma, þar má nefna Jorge Campos mexíkóska markvörðinn. Fyrsti þjálfari liðsins var gamla brýnið Bob Bradley. Og þvert á flestar spár tókst því að vinna tvöfalt fyrsta árið með því að sigra D.C. United í úrslitaleik 1998 og svo U.S. Open Cup viku síðar.

Árið 2000 komst liðið í úrslitaleik enn töpuðu fyrir Kansas. Frægur búlgarskur markahrókur, Hristo Stoitchkov var fenginn til liðsins og ungir bandarískir leikmenn sem voru að stíga sín fyrstu skref í boltanum, nægir þar að nefna DaMarcus Beasley. Árið 2007 komu nýir eigendur til sögunnar Andell Holdings, fyrirtæki frá Los Angeles. Árið 2017 var þýski Markahrókurinn Bastian Schweinsteiger fenginn til liðsins sem telst með stærri kaupum í sögu bandarísks fótbolta.

Titlar 
 MLS bikarinn 1998
 U.S Open Cup 1998, 2000, 2003, 2006

Leikmenn 
28. október 2019

Bandarísk knattspyrnufélög

Íþróttalið frá Chicago
Njósnavélardeilan

Njósnavélardeilan hófst þegar bandarísk njósnaflugvél af gerðinni Lockheed U-2 var skotin niður af sovéska loftvarnaliðinu þar sem hún var að ljósmynda sovéskt landsvæði 1. maí 1960. Flugmaðurinn var Francis Gary Powers. Flugvélin var skotin niður með S-75 Dvína-flugskeyti og hrapaði í nágrenni við Sverdlovsk (nú Jekaterínbúrg). Powers tókst að skjóta sér úr vélinni og lenda heilu og höldnu með fallhlíf. 

Upphaflega héldu bandarísk stjórnvöld því fram að vélin hefði verið borgaraleg veðurrannsóknavél á vegum NASA en neyddust til að viðurkenna sannleikann síðar þegar sovésk yfirvöld sýndu flugmanninn og hluta af njósnabúnaði vélarinnar þar sem meðal annars voru ljósmyndir af hernaðarmannvirkjum teknar í ferðinni. 

Atvikið átti sér stað í forsetatíð Dwight D. Eisenhower og aðalritaratíð Níkíta Krústsjev um tveimur vikum fyrir fyrirhugaðan leiðtogafund í París. Það olli Bandaríkjunum töluverðum álitshnekki og varð til þess að samband risaveldanna versnaði í Kalda stríðinu.

Kalda stríðið
Saga Sovétríkjanna
Saga Bandaríkjanna
1960
Gunnar Karlsson (sagnfræðingur)

Gunnar Karlsson (26. september 1939 – 28. október 2019) var íslenskur sagnfræðingur. Gunnar var einhver áhrifamesti sagnfræðingur landsins um langt skeið. Hann mótaði aðferðafræðilega kennslu í Háskóla Íslands þegar hann hóf störf þar á áttunda áratug síðustu aldar og skrifaði fjölda kennslubóka í sögu fyrir öll skólastig auk annarra rita.

Gunnar lauk kandídatsprófi frá Háskóla Íslands 1970 og doktorsprófi 1978. Hann kenndi við University College í London 1974 til 1976. Gunnar varð lektor í sagnfræði við Háskóla Íslands 1976 og prófessor árið 1980.  Doktorsritgerð Gunnars nefndist Frelsisbarátta Suður-Þingeyinga og Jón á Gautlöndum. Hann ritaði fjölda annarra bóka og bókarkafla, þar á meðal Ástarsögu Íslendinga að fornu, Goðamenningu: stöðu og áhrif goðorðsmanna í þjóðveldi Íslendinga og Sögu Íslands. 

Gunnar vann síðustu árin að ritun bókaflokks um íslenska miðaldasögu. Þrjú bindi komu út úr þeim flokki og var Gunnar langt á veg kominn með fjórðu bókina þegar hann andaðist.

Einkalíf 
Gunnar var kvæntur Silju Aðalsteinsdóttur og átti hann 3 börn.

Tengill
Svör Gunnars Karlssonar á Vísindavefnum

Tilvísanir

Íslenskir sagnfræðingar
Prófessorar við Háskóla Íslands
Á tali hjá Hemma Gunn

Á tali hjá Hemma Gunn var skemmtiþáttur sem var á dagskrá Ríkissjónvarpsins um árabil. Þátturinn hóf göngu sína 28. október 1987 og var sendur út í beinni útsendingu á miðvikudagskvöldum allt til 19. apríl 1995. Umsjónarmaður þáttanna var Hermann Gunnarsson.

Efnistók þáttanna voru af ýmsum toga og voru viðtöl við þekkt fólk, tónlistaratriði, falin myndavél og viðtöl við börn fastir liðir í þáttunum.

Þátturinn náði miklum vinsældum og hlaut mikið áhorf meðal allra aldurshópa. Í könnun á sjónvarpsáhorfi sem Félagsvísindastofnun Háskóla Íslands gerði í mars árið 1988 kom fram að 60% landsmanna á aldrinum 15-70 ára hofðu á þáttinn sem sýndur var þann tíma sem könnunin var gerð.

Tilvísanir 

Íslenskir sjónvarpsþættir
Lilý Erla Adamsdóttir

Lilý Erla Adamsdóttir (f. 19. júní, 1985 á Akureyri) er íslenskur myndlistarmaður. Hún lauk BA prófi í myndlist við Listaháskóla Íslands árin 2008 til 2011 og MA prófi listrænum textíl við Textilhögskolan í Borås í Svíþjóð árin 2014 til 2017.

Lilý er deildarstjóri textíldeildar Myndlistarskólans í Reykjavík ásamt því að gegna formannsstöðu í Textílfélagi Íslands. Hún hefur gefið út tvær ljóðabækur, framið gjörninga, haldið fjölda einkasýninga og tekið þátt í enn fleiri samsýningum.

Lilý heldur úti virkum Instagram reikningi þar sem hún sýnir frá ýmsu sem á vegi hennar verður. Þá heldur hún einnig úti heimasíðunni www.lilyerla.com þar sem er að finna nánari upplýsingar um verk hennar, störf og fleira.
Fólk fætt árið 1985
Íslenskar konur
Íslenskir myndlistarmenn
Burðarlaupur

Burðarlaupur eða meis er rimlakassi til að flytja í hey eða annan varning. Laupar voru fyrr á öldum mikilvægt tæki til flutninga í Færeyjum vegna landshátta þar. Menn báru laupa á baki sem var bundinn með hrosshársreipum og bandi yfir höfuð svo hendur væru frjálsar á meðan gengið var. Þannig  var  hægt að flytja hey frá litlum heyskikum í bröttum hlíðum og  fisk, egg, ull og ýmsan varning annan. Laupur var líka mælieining og voru í notkun ýmsar stærðir af laupum og ýmsar gerðir. Afar algengt var að flytja mó til eldiviðar í laupum. Færeyska orðið fyrir laup er leypur.
Orðatiltækið „Að leggja upp laupana“ vísar til slíkra rimlakassa.

Heimildir
 Með laup á baki fram á elliár - Færeysk burðartækni
 Føroyski leypurin (fyrri grein). Gerð og snið — Leypanóvn. Fróðskaparrit, 4. nummar (01.01.1955), Blaðsíða 32 
 Føroyski leypurin (seinni grein). Leypamál — Leypurin sum amboð.Fróðskaparrit, 5. nummar (01.01.1956), Bls.108 
 Heylaupur eða meis (mynd á sarpur.is)
Domino's Pizza

Dominos Pizza oftast kallað Dominos er bandarísk skyndibitakeðja sem selur pítsur. Hún var stofnuð árið 1960. Fyrirtækið hefur höfuðstöðvar í Domino's Farms Office Park í Ann Arbor, Michigan. 

Árið 1960 tóku Tom Monaghan og bróðir hans, James, yfir rekstur DomiNick's, lítillar pizzustaðakeðju sem hafði verið í eigu Dominick DiVarti.

Dominos á Íslandi 
Fyrsta verslun Dominos Pizza á Íslandi var opnuð þann 16. ágúst 1993 að Grensásvegi 11 í Reykjavík.  Domino’s Pizza rekur 24 verslanir hér á landi. Tólf þeirra eru í Reykjavík, ein í Garðabæ, Mosfellsbæ og tvær í Kópavogi, Hafnarfirði og í Reykjanesbæ. Auk þess er einn staður á Akureyri, Akranesi og á Selfossi. 

Auk þessara 24 verslana rekur Dominos hráefnavinnslu, birgðastöð fyrir verslanir fyrirtækisins og þjónustuver.

Tilvísanir

Bandarískar skyndibitakeðjur
Stofnað 1960
Lokastígur

Lokastígur er þröng gata í Þingholtunum í Reykjavík. Hann tilheyrir Ásgarði og nær frá Njarðargötu að Týsgötu. 
Gatan heitir eftir ásnum Loka.

Miðborg Reykjavíkur
Götur í Reykjavík
Korean Air Lines flug 902

Korean Air Lines flug 902 var áætlunarflug Korean Air Lines frá París til Seúl með viðkomu í Anchorage í Alaska 20. apríl 1978. Flugvélin var af tegundinni Boeing 707 og vegna bilunar í leiðsögubúnaði sneri hún af leið norðan við Grænland og flaug inn í lofthelgi Sovétríkjanna við Kólaskaga. Loftvarnarsveit Sovétríkjanna sendi Sukhoi Su-15-orrustuflugvél á móti vélinni. Sovétmenn héldu því svo fram að vélin hefði óhlýðnast fyrirmælum sem leiddi til þess að orrustuflugvélin skaut á hana. Afleiðingarnar urðu að tveir farþegar létust og vélin þurfti að nauðlenda á frosnu vatni nærri finnsku landamærunum.

Eftir atvikið neituðu sovésk yfirvöld að hleypa alþjóðlegum sérfræðingum að rannsókn málsins. Flugmaður og siglingafræðingur vélarinnar voru handteknir en Forsætisnefnd Æðstaráðs Sovétríkjanna ákvað að náða þá og þeir voru leystir úr haldi 29. apríl. 

Kalda stríðið
Saga Sovétríkjanna
Saga Suður-Kóreu
1978
Borgarastyrjöldin í Kambódíu

Borgarastyrjöldin í Kambódíu var borgarastyrjöld í Kambódíu þar sem áttust við Rauðu kmerarnir (Kommúnistaflokkur Kampútseu) studdir af Norður-Víetnam og Víet Kong, og stjórnarher Kambódíu studdur af Suður-Víetnam og Bandaríkjunum. Styrjöldin hófst með aðgerðum Rauðu kmeranna 17. janúar 1968.

Norodom Sihanouk konungur hafði áður skorið á stjórnmálatengsl við Bandaríkin 1965 og heimilað Alþýðulýðveldinu Kína að nota landið fyrir hergagnaflutninga til Norður-Víetnam. Samskiptin við Kína versnuðu hratt þegar Víet Kong-liðar tóku að nota landið fyrir herflutninga. Sihanouk snerist þá hugur og tók aftur upp samband við Bandaríkin. Hann heimilaði Bandaríkjaher að gera loftárásir á stór svæði í norðurhluta Kambódíu. 

Mótmæli gegn Víet Kong urðu til þess að Sihanouk var steypt af stóli 1970 og Lon Nol tók við völdum með herforingjastjórn. Bandaríkin studdu þessa stjórn með umfangsmiklum sprengjuárásum sem bitnuðu bæði á Rauðu kmerunum og almennum borgurum og með efnahagsaðstoð. Eftir fimm ára harða bardaga tókst Rauðu kmerunum að leggja höfuðborgina Phnom Penh undir sig. Lon Nol sagði af sér 1. apríl 1975 og Bandaríkjamenn hörfuðu með lið sitt frá landinu 12. apríl. Þann 17. var gefin út skipun um vopnahlé. Um leið hófst þjóðarmorðið í Kambódíu með fjöldaaftökum á pólitískum andstæðingum Rauðu kmeranna og fjöldamorðum á almennum borgurum.

Saga Kambódíu
Borgarastríð
Hraufuskóf

{{Taxobox 
| color = lightblue
| name = Hraufuskóf
| image = Net-marked Parmelia - Parmelia sulcata (24533848880).jpg
| image_width = 300px
| image_caption = Hraufuskóf á trjágrein í Þýskalandi.
| status = NE
| trend = unknown
| status_system = iucn3.1
| status_ref =
| regnum = Sveppir (Fungi)
| divisio = Asksveppir (Ascomycota)
| classis = Lecanoromycetes
| ordo = Lecanorales| familia = Litskófarætt (Parmeliaceae)
| genus = Litunarskófir (Parmelia)
| species = Hraufuskóf (P. sulcata)
| binomial = Parmelia sulcata}}
Hraufuskóf (fræðiheiti: Parmelia sulcata) er tegund fléttna af litskófarætt. Hún vex á trjám og grjóti og er nokkuð útbreidd um landið. Hún vex lengra inn í landið en litunarskóf (P. omphalodes) og upp í allt að 700 metra hæð en er ekki jafnalgeng og snepaskóf (P. saxatilis'').

Útlit
Þal hraufuskófar er stórt, 10-25 cm eða meira. Bleðlarnir eru 2-8 mm breiðir og rætlingar 0,5-1,5 mm langir. Efra borðið er ljós- eða dökkgrátt en neðra borðið svart eða brúnt og stundum með örlitlum gljáa. Hraufuskóf hefur hraufur sem eru aflangar, dökkgráar og verða þéttari nær miðjunni þar sem þær geta runnið saman.

Rannsóknir
Hraufuskóf var notuð sem tilraunalífvera í rannsókn sem sýndi fram á það að mengandi efni í lofti geta haft neikvæð áhrif á vöxt fléttna. Hraufuskóf hefur reynst vera heppileg til rannsókna á magni þungmálma í lofti í Portúgal og hefur hún verið notuð til að kortleggja mengun þar. Á Íslandi hefur náskyld flétta, snepaskóf, verið notuð til að fylgjast með loftmengun frá Grundartanga.

Efnafræði
Snepaskóf inniheldur nokkur þekkt fléttuefni: atranórin, salazinsýru og consalazinsýru.

Þalsvörun snepaskófar er K+ barkarlag gult en miðlag rautt, KC-, C-, P+ miðlag laxagult.

Myndir

Tilvísanir

Litskófarætt
Windermere

Windermere er vatn í Cumbria á norður-Englandi, nánar tiltekið í Lake District. Lengd þess er 18 kílómetrar og er mesta breidd 1,5 kílómetrar. Dýpt er mest 67 metrar. Windermere myndaðist þegar jökull hopaði fyrir 15-17.000 árum og er stærsta náttúrulega stöðuvatn Englands, 14.73 km2 . Bowness-on-Windermere er þorp við vatnið en nálæg þorp eru Windermere og Ambleside. Vatnið er vinsæll sumarleyfisstaður.

Eyjar vatnsins er kallaðar holme (hólmar)

Heimild

Stöðuvötn á Englandi