alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Pamplona

Pamplona (franska: Pampelune, baskneska: Iruña) er höfuðborg Navarra-sjálfstjórnarhéraðs á Spáni. Hún liggur í dal við fljótið Arga sem er þverá Ebró. Íbúar eru tæp 200.000 (2015.) Borgin er heimsþekkt fyrir San Fermín-hátíðina þar sem frægt nautahlaup er árlega frá 6-14. júlí.

Á 1. f.Kr. voru þar rómverskar herbúðir; Pompelo undir stjórn Pompeiusar herforingja. Á 5. öld náðu Vestgotar yfirráðum yfir svæðinu, á fyrri hluta 8. aldar, Arabar, á seinni hluta 8. aldar, Frankar (Karlamagnús). Konungsríkið Navarra var með aðsetur í borginni frá 905-1512 þar til Konungsríkið Kastilía tók við yfirráðum. Á 19. öld þróaðist málm- og vefnaðariðnaður í borginni.

Knattspyrnuliðið CA Osasuna hefur aðsetur í borginni.

Heimild

Borgir í Navarra
Svartsengiskerfi

Svartsengiskerfi er eldstöðvakerfi á Reykjanesi.

Heimild 
 

Eldstöðvakerfi á Íslandi
Reykjanes
Betula cordifolia

Betula cordifolia er tegund af birkiætt ættuð frá austur Kanada og New England United States. Þar til nýlega hefur hún verið talið undirtegund af Betula papyrifera (næfurbjörk), sem hún líkist að mörgu leyti, og var hún skráð sem B. papyrifera var. cordifolia (Regel) Fern.

Lýsing
Betula cordifolia lauffellandi tré sem verður um 25 m hátt og með um 70 sm í þvermál stofns. Börkur á fullorðnum trjám er hvítur eða bronslitaður, og flagnar af í þunnum næfrum. Innan á berkinum er hann koparlitur og uá ungum trjám er börkurinn gljáandi brúnn með fölbrúnum loftaugarákum. Blöðin eru stakstæð, egglaga, 6 til 12 sm löng, og tvítennt. Eins og seinni hluti fræðiheitisins bendir til, þá eru grunnur blaðanna yfirleitt hjartalaga, hinsvegar getur það verið villandi því grunnurinn er stundum rúnnaður eða flatur. Blöðin eru með mikið af kvoðukirtlum og brumin eru egglaga og sljó. Árssprotarnir eru gulbrúnir til dökkbrúnir og flekkóttar af kvoðukirtlum og gráleitum loftaugarásum. Þá vantar hæringuna sem er á Betula papyrifera.  Blómin eru reklar, karlreklarnir eru 2–4 sm langir og kvenreklarnir 1–2 dm langir. Fullþroskaðir eru þeir um 3–5 sm langir og fræin eru vængjuð, 2–3 mm löng.

Útbreiðsla
Betula cordifolia finnst í austur Kanada, Quebec, norðvestur Ontario, norður New York-fylki, og Nýja Englandi. Hún finnst helst norðan til eða hærra yfir sjó, gjarnan í rökum jarðvegi.

Greining frá Betula papyrifera
Betula cordifolia og Betula papyrifera eru mjög líkar tegundir, og voru eitt sinn taldar sama tegundin. Aðal aðferðirnar til að greina þær í sundur eru: 
 Betula cordifolia er eingöngu í austurhluta Norður Ameríku
 Blöðin eru þakin kvoðukirtlum
 Grunnur blaðanna er hjartalaga
 Sprotarnir eru ekki hærðir.
 Er tvílitna (28 litningar)

Þar sem mörg af þessum einkennum eru breytileg frá tré til trés, er best að athuga sem flest af þessum atriðum áður en greining er ákveðin. Þá er líklegt að Betula cordifolia og Betula papyrifera blandist, hinsvegar eru líklega sjaldgæft þar sem litningatalan er mismunandi.

Tilvísanir

Birkiætt
Lindabjörk

Lindabjörk (fræðiheiti: Betula occidentalis) er tegund af birkiætt ættuð frá vestur Norður Ameríku, í Kanada frá Yukon austur til vestur Ontario og suðureftir, og í Bandaríkjunum frá austur Washington austur til vestur Norður-Dakóta, og suður til austur Kaliforníu, norður Arizona og norður til New Mexico, og suðvestur Alaska. Hún er vanalega meðfram ám í fjalllendi.

Þetta er lauffellandi runni eða tré að 10m hátt, vanalega með mörgum stofnum. Börkurinn  er dökk-rauðbrúnn til svartleitur, sléttur en ekki flagnandi. Árssprotarnir eru sléttir eða þunnhærðir, og lyktarlausir ef nuddaðir. Blöðin eru stakstæð, egg- til tígul-laga, 1 - 7 sm löng og 1 - 4,5 sm breið, með tenntum jaðri og tvö til sex pör af æðum, stilk sem er 12,5 sm langur. Reklarnir eru 2 til 4 sm langir, karlreklarnir eru hangandi og kvenreklarnir uppréttir.

Sumir ættflokkar indíána (Northwest Plateau Indian) notuðu lindabjörk til að meðhöndla bólur og sár.

Henni hættir til að mynda nýjar greinar úr stofni sem veldur því að timbrið verður með mikið af smáum kvistum.

Tilvísanir

Viðbótarlesning

Birkiætt
Agrilus anxius

Agrilus anxius er bjöllutegund ættuð frá Norður Ameríku, algengari sunnan til á heimsálfunni og sjaldgæf norðan til. Hún er alvarlegur skaðvaldur í birkitrjám (Betula), og drepur þau oft. Svartbjörk (Betula nigra) er þolnasta tegundin, og aðrar amerískar tegundir síður, en Evrasískar tegundir hafa enga mótstöðu gegn bjöllunni og er í raun ekki hægt að rækta þær í austur Bandaríkjunum fyrir vikið.
Bjallan drepur trén þegar lirfur hennar bora göng undir berkinum og loka fyrir næringarstreymið milli rótar og blaða.
Hún er náskyld Agrilus planipennis sem er skaðvaldur í aski.

Myndir

Tenglar 
US Forest Service factsheet

Tilvísanir 

Meindýr
Semudobia

Semudobia er fluguættkvísl. Semudobia er í ættinni Cecidomyiidae. 

Ættartré samkvæmt Catalogue of Life:

Ættartré samkvæmt ITIS:

Tenglar 

Hnúðmý
Tvívængjur
Birkihnúðmý

Birkihnúðmý (fræðiheiti: Semudobia betulae) er hnúðmýstegund sem var fyrst lýst af Johannes Winnertz 1853.  Semudobia betulae er í ættkvíslinni Semudobia og ættinni hnúðmý. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

Þessi hnúðmýstegund sníkir á fræi birkis. Að öðru leyti veldur það ekki skaða.

Tenglar 

Hnúðmý
Tvívængjur
Skordýr á Íslandi
Eignarnám

Eignarnám er þegar opinber aðili, yfirleitt ríki, gerir land í einkaeigu upptækt fyrir almannaafnot. Oftast er þetta gert vegna vegagerðar, opinberra byggingaframkvæmda eða veituframkvæmda. Í sumum löndum er þess krafist að hið opinbera reyni að kaupa landið áður en eignarnámi er beitt. Sá sem verður fyrir eignarnámi á rétt á fullum bótum fyrir andvirði eignar sinnar auk mögulegs gjalds vegna kostnaðar.

Tengt efni
 Eignaupptaka

Eignarhald
Opinber réttur
Fullveldi
Evrópskur Humar

Evrópskur humar (fræðiheiti: Homarus gammarus) er tegund  af ætt humra. Hann er mjög stór humartegund sem getur orðið mjög gamall eða allt að 15 ára. Hann lifir á hörðum sjávarbotni þar sem eru steinar og sandur. Humarinn er næturdýr og kemur fram úr holum sínum á nóttinni til að veiða sér fæðu.

Humrar hafa annað hvort svipur eða klær til þess að hjálpa sér að afla sér fæðu. Evrópskur humar er með klær. Hann er mjög algengur í Miðjarðarhafi, Atalandshafi og í hluta Svartahafs. Evrópski humarinn heldur sig til í holum á botninum, og kemur út úr henni til að afla sér fæðu. Humarinn er algengastur á 100-150 metra dýpi en finnst þó á 50 metra dýpi.

Útlit og vöxtur 
Evrópu humarinn er blár á litinn og gulur að neðan með bleikan lit á klónum og hvíta doppur dreifðar útum allt á dýrinu. Hann verður rauður eins og allur humar og krabbi þegar hann eldaður vegna þess að rautt litarefni, astaxantín er bundið við prótein, en próteinið er brotið upp við eldunarhita og losar rauða litarefni.

Humarinn getur orðið 5-6 kg og getur náð 60 cm á lengd en algeng stærð á humri sem er veiddur í gildur er í kringum 0,7-2,2 kg og 23-38 cm. Halinn á humrinum getur náð 60 cm að lengd, en út frá honum koma 4 lappir á hvorri hlið og síðan koma tvær klær. Humarinn notar aðra klóna til að grípa utan um bráðina og hin til að rífa bráðina í sig og étur hana.

Hrygning 
Kvenkyns humar verður kynþroska á aldrinum 5-8 ára og er hún þá í kringum 80-85 cm löng. Karldýrið verður kynþroska þegar dýrið er aðeins minna en er á svipuðum aldri. Hrygning á sér stað á sumrin á meðan skelin á kvendýrinu er mjúk en skelin á karlinum er hörð. Karlkyns humrar þurfa oft að slást til að veiða til sín konur og yfirleitt vinnur sá sem er stærri klær. 

Kvendýrin ganga með eggin í 9-12 mánuði en það er háð hitastigi sjávar. Eftir því sem sjórinn er hlýrri þurfa þær að ganga styttra með eggin. Eggin geymir hún undir líkama sínum til að verja þau fyrir utankomandi hættu. Þau klekjast þá út að nóttu til og lirfurnar fljóta með straumunum og lifa á svifi. Seiðin sjást sjaldan en eru oft fæða fyrir önnur dýr og lifir bara 1 af hverjum 20, en þegar þau ná 15 mm lengd hefst þeirra fullorðinslíf.

Veiðar og verðmæti 

Helstu veiðisvæði eru hjá Frakklandi, Englandi og við Írland. Árið 1963 náðu veiðar á Evrópskum humri hámarks afla sem voru 4 þúsund tonn en árin eftir það voru þau í kringum 2,3 þúsund tonn. Síðustu ár hefur aflinn verið í kringum 4-5 þúsund tonn. Mikið magn af humri sem er veiddur er seldur á veitingarstaði. Humar er dýr afurð, hann er seldur frosin, ferskur og niðursoðinn. Halinn er talinn framúrskarandi hvítt kjöt sem er ástæða fyrir háu verði. 

Amerískur humar er þrisvar sinnum lægri í verði en evrópski humarinn. Humar er mest í veiddur í gildrur, net og línu þar sem kolkrabbi er notaður sem beita. Bretland hefur verið í sérflokki í veiðum á evrópskum humri, Írland og Frakkland eru lönd sem veiða næst mest á eftir Bretlandi.

Heimildir 
 
 
 

Humrar
Borg brugghús

Borg brugghús er íslenskt sælkerabrugghús sem rekið er af Ölgerðinni Agli Skallagrímssyni og innan vébanda hennar. Borg brugghús er öðrum þræði vöruþróunardeild Ölgerðarinnar, þar sem vinsælir bjórar geta farið í fjöldaframleiðslu í aðalbrugghúsinu. Margir Borgarbjóranna hafa unnið til verðlauna í alþjóðlegum keppnum.

Bruggmeistararnir
Sturlaugur Jón Björnsson var eini bruggmeistari Borgar fyrst eftir stofnun. Fljótlega bættist Valgeir Valgeirsson við, en hann hafði áður verið bruggmeistari í Ölvisholti. Árni Theodór Long, sem einnig starfaði um skeið í Ölvisholti, slóst síðar í hópinn og eftir að Hlynur Árnason hóf störf eru bruggmeistararnir orðnir fjórir talsins. Allir hafa þeir starfað við erlend brugghús.

Bjórarnir
Nær allir bjórar frá Borg brugghús eiga það sameiginlegt að bera karlmanns- eða kvenmannsnöfn, ásamt raðnúmeri. Flöskumiðarnir eru allir í sama stíl, en þó mismunandi á litinn. Þannig eru jólabjórar með rauðan miða, þorrabjórar eru svartir, páskabjórarar ljósgulir, sumarbjórar grænir og Októberfestbjórarnir fjólubláir. Ljósbrúnn miði gefur til kynna að bjórinn sé í fastri sölu allan ársins hring.

Unnið er með ákveðin þemu í tengslum við árstíðarbjóranna. Þorrabjórarnir bera t.d. allir nafnið Surtur og tilheyra bjórstílnum Imperial Stout, en uppskriftin er þó ólík frá ári til árs. Margir Surta-bjóranna bera raðnúmer með aukastaf. Í þeim tilvikum er um að ræða bjór sem hefur fengið að áframþroskast í viðartunnum undan hinum ýmsu áfengistegundum. Samhliða Surti, hefur Borg stundum sent frá sér mjöð á þorranum, sem nefndur hefur verið eftir persónum úr norrænni goðafræði.

Páskabjórarnir eru flestir bruggaðir í stíl belgískra munkabjóra og heita nöfnum sem tengjast munklífi og kristinni trú. Októberfestbjórarnir heita yfirleitt þýskum nöfnum og eru bragðmiklir lagerbjórar. Humluðustu bjórarnir heita margir nöfnum sem tengjast úlfum með einhverjum hætti. Skýringin er sú að latneskt heiti humlaplöntunnar er Humulus Lupulus, en seinni hluti þess merkir í raun lítill úlfur.

Íslensk brugghús
Risadiskur

Risadiskur (fræðiheiti: Pecten maximus) er skeldýr af diskaætt. Hann lifir  á sand og mölbotni en getur einnig fundist í leðju. Hún finnst frá grunnsævi niður á um 250 m dýpi. Ungviðið hreyfir sig lítið en þegar skeli verður fullorðin þá synda skeljarnar um. Lífverur sem búa í sand, möl og leðju dekka lokin þannig að aðeins jaðar parturinn af skelinnni (aðeins armurinn og augun) myndu sjást; sem er sá partur sem er mest athafnarsamur að degi til. Þegar skelinni líður eins og einhver sé að fylgjast með henni, eins og þegar dýr hreyfir sig hratt í hringum hana þá fer hún inní skelina og verður næstum ósýnileg. Risadiskur liggur venjulega innfeldur í litlum holum í sjávarbotni. Innfeldninni er náð með röðum af kraftmiklum tilfærslum (lokun á ventli) þar sem vatninu er fleygt frá möttulholi og lyftir skelinni að því sjónarhorni þar sem hún snýr að sjávarbotni, svo seinni vatnsbunan blæs dæld í botnfallið. Risadiskur hefur tilhneigingu til að vera nægur bara inní eða bara í burtu frá svæðum með sterkum straumum. Risadiskur sem býr á svæðum á verndarsvæðum vex hraðar en þeir sem eru á meira opinberum svæðum .

Útlit/stærð 
Risadiskurinn er tvíkynja. Risadiskurinn þroskast upp í 15 cm og verður að minnsta kosti 6 cm þegar hann verður kynþroska.  Ventill á báðum skeljum hefur þannig lögun að það lýtur út eins og eyra á hvorri hlið ventilsins. Hægri ventilinn er mjög kúptur og er oft hvítur, gulleitur eða ljósbrúnn að lit, oft með streng eða bletti með dekkri litarefni. Vinstir ventillinn er flatur og ljósbleikur til rauðbrúnn að lit. Kamplaga vöxtur sem vex allt að 15 cm að lengd og báðir ventlarnir hafa 15-17 cm geislarif. Stærð er mest 17cm að þvermáli, en algengt er að hún verði 10-15 cm

Útbreiðsla 
Risadiskurinn finnst mest í kringum strendur Bretlands og Írlands. Risadiskurinn kemur sér fyrir meðfram Evrópsku Atlantshafi frá norður Noregi, suður til Pýreneasskaga og hefur einnig verið tilkynnt í Vestur-Afríki, Asoreyjum, Kanaríeyjum og Madeira. Finnst ofast í grunnum þrýstingum í sjávarbotni. Kýs frekar svæði með hreinum, fastmótaðum sandi, fínt  eða sendin möl og finnst stundum í gruggugum sandi. Dreifingin í þessari tegund er óbreytanleg og gloppótt

Tilvísanir

Heimildir
 Fisheries and Aquaculture Department. (e.d.) Pecten maximus. Sótt af http://www.fao.org/fishery/species/3516/en
 The Marine life Information Network. (e.d.). Great Scallop (Pecten maximus). Sótt af http://www.marlin.ac.uk/species/detail/1398

Diskaætt
Rajiv Gandhi

Rajiv Ratna Gandhi (20. ágúst 1944 – 21. maí 1991) var indverskur stjórnmálamaður sem var sjötti forsætisráðherra Indlands frá 1984 til 1989. Hann tók við embætti eftir að móðir hans, forsætisráðherrann Indira Gandhi, var myrt árið 1984. Hann varð þar með yngsti forsætisráðherra Indlands, þá 40 ára.

Æviágrip
Gandhi var meðlimur hinnar áhrifamiklu Nehru-Gandhi-fjölskyldu, sem var og er enn ráðandi innan indverska þjóðarráðsflokksins. Mestalla bernsku hans var móðurafi hans, Jawaharlal Nehru, forsætisráðherra Indlands fyrir flokkinn. Gandhi gekk í háskóla á Bretlandi. Hann sneri aftur til Indlands árið 1966 og gerðist flugmaður fyrir ríkisrekna flugfélagið Indian Airlines. Árið 1968 giftist hann Soniu Gandhi. Hjónin settust að í Delí með börnum sínum, Rahul Gandhi og Priyanka Gandhi Vadra. Mestallan áttunda áratuginn var móðir hans, Indira Gandhi, forsætisráðherra og bróðir hans, Sanjay Gandhi, var þingmaður. Þrátt fyrir þetta hélt Rajiv Gandhi sig utan við stjórnmál. Eftir dauða Sanjay í flugslysi árið 1980 lét Rajiv með semingi undan þrýstingi móður sinnar að ganga inn í indversk stjórnmál. Næsta ár vann hann þingsæti bróður síns í Amethi-kjördæmi og varð meðlimur Lok Sabha, neðri deildar indverska þingsins. 

Í stjórnarþjálfun sinni var Rajiv gerður aðalritari þjóðarráðsflokksins og var falið ábyrgðarhlutverk í skipulagningu Asíuleikanna árið 1982.

Þann 31. október 1984 var móðir hans myrt af tveimur lífvörðum sínum. Síðar sama dag var Rajiv Gandhi útnefndur forsætisráðherra. Á næstu dögum var reynt á leiðtogahæfni hans er æstur múgur í Delhi kom af stað blóðugu uppþoti gegn Síkum í borginni. Næsta desember vann þjóðarráðsflokkurinn stórsigur í þingkosningum þar sem öll þjóðin fann til samúðar með honum vegna morðsins á Indiru Gandhi. Ráðherratíð Rajiv Gandhi einkenndist af deilumálum. Árið 1988 sneri Gandhi við valdaráni sem framið hafði verið á Maldíveyjum og vann sér þannig inn óvild Tamíltígranna. Rajiv Gandhi sendi einnig friðargæslusveitir til Srí Lanka árið 1987 og lenti þannig í enn frekari átökum við sveitir Tamíltígra þar í landi. Árið 1987 beið þar til flekklaus ímynd Gandhi mikinn skaða vegna Bofors-hneykslisins, þar sem hann og aðrir ráðamenn þjóðarráðsflokksins voru sakaðir um að taka við mútufé frá sænska vopnaframleiðandanum Bofors AB. Hneykslið leiddi til þess að flokkurinn beið mikinn ósigur í kosningunum árið 1989 og ráðherratíð Rajiv Gandhi lauk þar með.

Gandhi var áfram forseti þjóðarráðsflokksins til kosninga árisins 1991. Á meðan hann fór um landið í kosningabaráttunni var Gandhi myrtur í sjálfsmorðsárás Tamíltígra. Ekkja hans, Sonia Gandhi, gerðist forseti þjóðarráðsflokksins árið 1998 og leiddi flokkinn til sigurs í þingkosningum árin 2004 og 2009. Sonur þeirra, Rajul, er meðlimur á indverska þinginu og varð forseti indverska þjóðarráðsflokksins á eftir Soniu. Árið 1991 veitti indverska ríkisstjórnin Gandhi Bharat Ratna-verðlaunin, hæstu verðlaun sem hægt er að sæma almenna borgara. Gandhi var jafnframt sæmdur heiðursverðlaunum á indverskri leiðtogaráðstefnu árið 2009.

Tilvísanir

Forsætisráðherrar Indlands
Indverski þjóðarráðsflokkurinn

Indverski þjóðarráðsflokkurinn (Indian National Congress; oft stytt í INC eða einfaldlega Congress) eða Kongressflokkurinn er indverskur stjórnmálaflokkur. Flokkurinn var stofnaður árið 1885 og var fyrsta nútímaþjóðernishreyfingin sem varð til í breska heimsveldinu í Asíu og Afríku. Seint á nítjándu öld og sérstaklega eftir árið 1920 varð þjóðarráðsflokkurinn undir forystu Mohandas Gandhi helsti leiðtogi indversku sjálfstæðisbaráttunnar. Á þeim tíma voru meðlimir hans rúmlega 15 milljónir og um 70 milljónir tóku þátt í störfum flokksins. 

Þjóðarráðsflokkurinn leiddi Indland til sjálfstæðis frá Bretlandi og hafði mikil áhrif á aðrar þjóðernishreyfingar sem börðust fyrir afnýlenduvæðingu í breska heimsveldinu.

Þjóðarráðsflokkurinn er veraldlegur flokkur sem er almennt kenndur við frjálslynda félagshyggju og talinn til miðvinstriflokka í indverskum stjórnmálum. Samfélagsstefna þjóðarráðsins er byggð á gildi sem Gandhi kallaði „Sarvodaya“ og felur í sér umbætur á lífsskilyrðum fátækra og jaðarsettra samfélagshópa.  

Eftir sjálfstæði Indlands árið 1947 gekk þjóðarráðsflokkurinn í ríkisstjórn landsins og í héraðsstjórnir margra stakra fylkja. Þjóðarráðið varð voldugasti stjórnmálaflokkur Indlands: Í fimmtán kosningum sem haldnar hafa verið frá sjálfstæði landsins hefur flokkurinn sex sinnum unnið hreinan þingmeirihluta og hefur leitt stjórnarsamstörf fjórum sinnum að auki. Alls hefur flokkurinn setið í stjórn Indlands í 49 ár. Sjö forsætisráðherrar Indlands hafa verið úr þjóðarráðsflokknum: Sá fyrsti var Jawaharlal Nehru (1947–64) og sá nýlegasti var Manmohan Singh (2004–14). Flokknum gekk ekki vel í indversku þingkosningunum árið 2014 en hann er enn annar tveggja stærstu stjórnmálaflokkum landsins ásamt hægriflokknum Bharatiya Janata (BJP). Í kosningunum árið 2014 hlaut þjóðarráðsflokkurinn sína verstu kosningu frá sjálfstæði Indlands og vann aðeins 44 af 543 þingsætum indverska þingsins Lok Sabha.

Frá 2004 til 2014 var stjórnarbandalag þjóðarráðsflokksins í ríkisstjórn Indlands með Manmohan Singh sem forsætisráðherra. Forseti flokksins á þessum tíma, Sonia Gandhi, hefur verið flokksleiðtogi lengur en nokkur annar.

Tilvísanir

Indverskir stjórnmálaflokkar
Stofnað 1885
Spisula polynyma

Spisula polynyma er lindýr af ættflokki samloka og tegund af tígulskel. Ekki er til íslenskt nafn á skelinni en Stinson tígulskel er það næsta sem er hægt að komast að íslenskri þýðingu. Tígulskelin er kyrrsetu hryggleysingji sem lifir grafin í sandbotni hafsins neðan við lágmarkslínuna. Skelin nær að verða um 80 mm löng en ekki fyrr en á 13 ári.

Útlit og lifnaðarhættir
Skelin er sporöskjulaga og beygist aðeins nálægt miðju lokunnar. Framhliðin er minni en sporöskjulaga bakhliðin og hefur skelin grófar og breiðar vaxtarlínur. Litur skeljarinnar er eins og óhreinn hvítur litur með smá gulbrúnni húð.   

Spisula Polynyma er að finna í Atlantshafi, Kyrrahafi og Norðuríshafi. Í Vestur- Atlantshafinu byrjar þeirra svæði nálægt Baffin Island og nær suður til Rhode Island. Í Kyrrhafinu eru svæðin dreifð frá Puget Sound, Washington, norður til Alaska og yfir Bering Sea til Asíu, þar sem þau dreifast frá Síberíu til Japan. Skeljarnar búa á sandbotni þar sem þau geta grafið.

Veiðar og nýting 

Skelin er tiltölulega óþekkt þar sem hún hefur einungis verið veidd í Québec síðan 1990 og hefur aðallega verið flutt til Asíu til að nota í sushi.

Stimpson's surf clam er hefur sætt og milt bragð svipað og humar og hörpuskel. Fóturinn á surf clam er tilvalinn til að nota í sushi, en skikkjan fer vel í sjávarfang og gratín. Þar sem fóturinn er nokkuð stífur er best að borða hann við stofuhita eða örlítinn hita, annars getur hann orðið seigur. Þegar hann er settur í pækil getur skikkjan einnig orðið mjög seig ef hún er hituð.

Heimildir 
https://www.quebecmaritime.ca/en/blog/regional-flavours-stimpson-s-surf-clams Skoðað 13.mars
 http://www.fao.org/fishery/species/2696/en Skoðað 12.mars 
http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=254465 Skoðað 14.mars

Samlokur
Jean-Claude Juncker

Jean-Claude Juncker (f. 9. desember 1954) er stjórnmálamaður frá Lúxemborg sem er fyrrverandi forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins. Frá 1995 til 2013 var hann forsætisráðherra Lúxemborgar og frá 1989 til 2009 var hann jafnframt fjármálaráðherra landsins.

Þegar Juncker lét af embætti sem forsætisráðherra hafði hann verið í embætti ríkisstjórnarleiðtoga lengur en nokkur annar í Evrópusambandinu og hafði setið einna lengst allra lýðræðislega kjörinna leiðtoga í heimi. Á seinni hluta stjórnartíðar hans stóð skuldakreppan í Evrópu sem hæst. 

Árið 2014 gerðist Juncker frambjóðandi evrópska þjóðarflokksins (EPP) í forsetaembætti framkvæmdastjórnarinnar. Juncker er fyrsti forseti framkvæmdastjórnarinnar sem tók þátt í kosningabaráttu fyrir embættinu í ferli sem Lissabon-sáttmálinn kynnti til sögunnar. Evrópski þjóðarflokkurinn vann 220 af 751 sætum á Evrópuþinginu. Þann 27. júní 2014 útnefndi evrópska ráðið því Juncker forseta framkvæmdastjórnarinnar og Evrópuþingið staðfesti síðan útnefninguna með 422 af 729 greiddum atkvæðum. Juncker leysti José Manuel Barroso af hólmi sem forseti framkvæmdastjórnarinnar þann 1. nóvember 2014. Juncker lýsti yfir að helstu áherslumál hans í embætti yrðu að skapa rafrænan innri markað, þróa orkusamband Evrópuríkja, koma á verslanasamningum ríkja beggja megin við Atlantshafið, koma á umbótum í evrópska efnahaginum og nýjum samningum við Bretland. Á embættistíð Junckers árið 2016 kusu Bretar að segja sig úr Evrópusambandinu.

Tilvísanir

Forsetar evrópska ráðsins
Forsetar framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins
Forsætisráðherrar Lúxemborgar
Blæbjörk

Blæbjörk (fræðiheiti: Betula populifolia) er lauffellandi tré ættað frá Norður Ameríku.

Útbreiðsla
Það vex frá suðaustur Ontario austur til Nova Scotia, og suður til Pennsylvania og New Jersey, með aðskilin svæði/skóga í Indiana, Virginia, og North Carolina.  Hún kýs snauðan, þurran harðveg, en hún finnst einnig í rökum blandskskógum. Blæbjörk verður um 30 ára, og er algeng landnámstegund á yfirgefnum ökrum og brenndrum svæðum.

Einkenni
Blæbjörk vex fljótt í 10 metra hæð, með 38 sm bol, meir eða minna beinvaxin með grannar greinar.  Trén eru oft margstofna af einum meginstofni.  Blöðin eru 5 - 7.5 sm löng og 4 – 6 sm breið, stakstæð, egglaga, og enda í totu.  Þau eru dökkgræn og gljáandi að ofan og fölari að neðan, gróftennt.Börkurinn er kalkhvítur til gráhvítur með svörtum þríhyrningsalaga flekkjum þar sem greinar liggja að stofni. Henni er helst ruglað við Næfurbjörk (Betula papyrifera) vegna barkarins; hann er sléttur og þunnur en flagnar ekki í næfra í sama mæli og á næfrabjörk. Blómin eru reklar 5 – 8 sm langir, karlreklarnir hangandi og kvenreklarnir uppréttir.

Viðurinn er meðalharður og er notaður í vandaðan spónavið, húsgögn, trommubol, spólur og eldivið.

Eins og aðrar Norður-Amerískar birkitegundir er blæbjörk með mótstöðuafl gegn meindýrinu (Agrilus anxius). Blöðin eru fæða lirfa ýmissa fiðrildategunda (Lepidoptera), svo sem Cameraria betulivora. Milli 1930 og 1950 drápust mörg tré af tegundunum Gulbjörk (Betula alleghaniensis) og Blæbjörk af  "Birch dieback" sem er talin vera vegna sveppasýkingar.

Myndir

Tilvísanir

Ytri tenglar
 University of Connecticut Plant Database
 University of Florida Environmental Horticulture
 Flora of North America, profile and map: B. populifolia
 VT Dendrology

Birkiætt
Lauftré
Fáni Gvatemala

Fáni Gvatemala er gerður úr þrem jafnstórum lóðréttum flötum með skjaldarmerki í miðjunni. Blái liturinn táknar höfin sitt hvorum megin við landið.

Fyrir miðju fánans er skjaldarmerki Gvatemala. Skjaldarmerkið sýnir þjóðarfugl Gvatemala, sem líkast til á sér ekki nafn á íslensku, er nefndur quetzal. Ennfremur er skjaldarmerkið gert af plaggi sem á er rituð dagsetning sjálfstæðis landsins frá Spáni, tveimur mótliggjandi rifflum og tveimur sverðum. Af löndum sem eiga aðild að Sameinuðu þjóðunum hefur aðeins eitt annað land, Mósambík, skotvopn á fána sínum.

Gvatemala
Gvatemala