alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
1815

Árið 1815 (MDCCCXV í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 10. júlí - Hið íslenska Biblíufélag var stofnað.
 Ríkisbankadalur tekinn upp sem gjaldmiðill á Íslandi.
 Castenskjöld stiftamtmaður settur af um stundarsakir og Ísleifur Einarsson settur í hans stað. Castenskjöld fékk þó embættið aftur ári síðar.

Fædd
 2. ágúst - Helgi Sigurðsson, prestur og fornminjasafnari (d. 1888).

Dáin
 Ólafur Thorlacius riddari, verslunar- og útgerðarmaður á Bíldudal (f. 1762).

Erlendis 
 3. janúar - Austurríki, Bretland og Frakkland mynduðu leynilegt varnarbandalag gegn Prússlandi og Rússlandi.
 8. janúar - Orrustan um New Orleans. Bandarískur her undir stjórn Andrews Jackson hershöfðingja vann sigur á bresku innrásarliði.
 26. febrúar - Napóleon Bónaparte slapp frá eynni Elbu, þar sem hann hafði verið í útlegð.
 1. mars - Napóleon kom aftur til Frakklands.
 16. mars - Vilhjálmur 1. varð konungur Hollands.
 20. mars - Napóleon hélt innreið sína í París og hóf Hundrað daga stjórnartíma sinn. 
 5.-12. apríl - Eldgos í fjallinu Tambora í Hollensku Austur-Indíum (Indónesíu). Tindur fjallsins eyddist í gífurlegu sprengigosi og tugþúsundir manna létust í gosinu eða í kjölfar þess. Mikið magn gjósku barst út í andrúmsloftið og hafði áhrif á loftslag og veðurfar um heim allan. Talið er að meðallofthiti á jörðinni allri hafi lækkað nokkur næstu ár.
 3. maí - Austurríkismenn unnu sigur á her konungsríkisins Napólí í orrustunni við Tolentino. Joachim Murat, konungur Napólí, flúði til Korsíku en var handsamaður þar og tekinn af lífi um haustið.
 22. maí - Kristján Friðrik prins, síðar Kristján 8. Danakonungur, giftist síðari konu sinni, Karólínu Amalíu af Augustenborg.
 9. júní - Vínarfundinum lauk.
 18. júní - Orrustan við Waterloo.
 22. júní - Napóleon Bónaparte sagði af sér öðru sinni. Fjögurra ára sonur hans, Napóleon 2., var keisari í tvær vikur, til 7. júlí.
 8. júlí - Loðvík 18. sneri aftur til Parísar og var útnefndur konungur Frakklands.
 31. júlí - Norðmenn samþykktu ríkjasamband við Svíþjóð. Landið varð þó ekki hluti af sænska ríkinu eins og Finnland hafði verið.
 15. október - Napóleon steig á land á Sankti Helenu og hóf útlegð sína þar.
 20. nóvember - Napóleonsstyrjöldunum lauk formlega með öðrum Parísarsáttmálanum.

Fædd
 1. apríl - Otto von Bismarck, kanslari Þýskalands (d. 1898).
 21. apríl - Louise Rasmussen (Danner greifaynja), þriðja kona Friðriks 7. Danakonungs (d. 1874).
 24. apríl - Anthony Trollope, breskur rithöfundur (d. 1882).
 18. júlí - Ludvig Holstein-Holsteinborg, danskur forsætisráðherra (d. 1892).
 31. október - Karl Weierstrass, þýskur stærðfræðingur (d. 1897).
 12. nóvember - Elizabeth Cady Stanton, bandarísk kvenréttindakona (d. 1902).
 10. desember - Ada Lovelace, dóttir Byrons lávarðar (d. 1852).

Dáin
 16. janúar - Emma, lafði Hamilton, ensk ástkona Nelson aðmíráls (f. 1765).
 24. febrúar - Robert Fulton, bandarískur verkfræðingur og uppfinningamaður (f. 1765).
 5. mars - Franz Anton Mesmer, austurrískur læknir (f. 1734).
 13. október - Joachim Murat, franskur marskálkur og konungur Napólí, tekinn af lífi (f. 1767).
 7. desember - Michel Ney, franskur marskálkur, tekinn af lífi (f. 1769).

1815
1816

Árið 1816 (MDCCCXVI í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 30. mars - Hið íslenska bókmenntafélag var stofnað. 
 Manntal var tekið um land allt.
 Eldgos í Grímsvötnum.
 Oddur Hjaltalín var settur landlæknir.

Fædd
 8. nóvember - Þórarinn Kristjánsson prófastur í Vatnsfirði við Ísafjarðardjúp (d. 1883).

Dáin
 4. ágúst - Hallgrímur Þorsteinsson, prestur á Hrauni og Steinsstöðum í Öxnadal, faðir Jónasar Hallgrímssonar, drukknaði í Hraunsvatni (f. 1776).
 Árni Jónsson Eyjafjarðarskáld (f. um 1760).

Erlendis 
 1. janúar - Alexander 1. Rússakeisari skipaði svo fyrir að Jesúítar skyldu brottrækir úr Rússaveldi.
 20. mars - Jóhann 6. varð konungur Portúgals og Brasilíu.
 23. mars - Bændaánauð afnumin í Eistlandi.
 2. maí - Leópold af Saxe-Coburg, síðar fyrsti konungur Belgíu, giftist Karlottu Ágústu prinsessu af Wales.
 Júlí - Byron lávarður, Mary Wollstonecraft Godwin, Percy Bysshe Shelley og John Polidori dvöldu í Villa Diodati við Genfarvatn í Sviss og sögðu hvert öðru sögur. Út úr því spruttu tvær klassískar hryllingssögur, Frankenstein eftir Mary Shelley og Vampíran eftir Polidori.
 6. nóvember - James Monroe vann sigur á Rufus King í forsetakosningum í Bandaríkjunum.
 Svíar samþykktu lög um að öll börn undir tveggja ára aldri skyldu fá kúabólusetningu og var það fyrsta bólusetningarlöggjöf sögunnar.
 Embætti lögmanns Færeyja var lagt niður.
 Þetta var eitt kaldasta ár á norðurhveli jarðar í um sex hundruð ár og var kallað „árið þegar ekki kom sumar“. Vegna kulda um vorið og sumarið varð víða uppskerubrestur og hlutust af hörmungar og hungursneyð. Það sem olli loftslagsbreytingunum var eldgosið í Tambora-fjalli í Indónesíu vorið 1815 og gjóska sem þá barst út í andrúmsloftið.

Fædd
 21. apríl - Charlotte Brontë, enskur skáldsagnahöfundur og ljóðskáld (d. 1855).
 11. september - Carl Zeiss, þýskur sjónglerjasmiður (d. 1888).

Dáin
 20. mars - María 1., drottning Portúgals (f. 1734).

1816
1817

Árið 1817 (MDCCCXVII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

Fædd

Dáin

Erlendis 

Fædd
 7. júlí - Christen Andreas Fonnesbech, danskur forsætisráðherra (d. 1880).
 8. desember - C. E. Frijs, danskur forsætisráðherra (d. 1896).

Dáin

 18. júlí - Jane Austen, enskur rithöfundur (f. 1775)

1817
1818

Árið 1818 (MDCCCXVIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Í ágúst - Stiftsbókasafn sett á stofn í Reykjavík að frumkvæði Carls Christians Rafns. Varð það upphaf Landsbókasafnsins.

Fædd

Dáin

Erlendis 

Fædd
 8. apríl - Kristján IX Danakonungur (d. 1906).

Dáin

1818
1819

Árið 1819 (MDCCCXIX í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

Fædd

Dáin

Erlendis 

Fædd

Dáin

1819
1820

Árið 1820 (MDCCCXX í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Steinstétt gerð í Reykjavík, þar sem Austurstræti er nú. Eftir það kallaðist gatan Langefortov.
 Jón Thorstenssen varð landlæknir Íslands.

Fædd
 15. maí - Grímur Thomsen, skáld, bókmenntafræðingur og þingmaður (d. 1896). 
 16. ágúst - Sölvi Helgason, flakkari og myndlistarmaður (d. 1895).

Dáin

Erlendis 
 29. janúar - Georg 4. varð formlega konungur Bretlands við lát föður síns en hafði áður verið ríkisstjóri um langt skeið.
 Hans Christian Ørsted uppgötvaði samband rafmagns og segulmagns.
 Guð og Jesús birtust Joseph Smith í Palmyra í New York-ríki.
 Suðurskautslandið var uppgötvað.

Fædd
 17. janúar - Anne Brontë, enskur rithöfundur (d. 1849).
 8. febrúar - William Tecumseh Sherman, bandarískur herforingi (d. 1891).
 15. febrúar - Susan B. Anthony, bandarísk kvenréttindakona (d. 1906).
 23. mars - Viktor Emmanúel 2., konungur Sardiníu og síðar Ítalíu (d. 1878).
 27. apríl - Herbert Spencer, enskur félagsfræðingur og heimspekingur (d. 1903). 
 12. maí - Florence Nightingale, bresk hjúkrunarkona og rithöfundur (d. 1910).
 6. október - Jenny Lind, sænsk sópransöngkona (d. 1887).
 28. nóvember - Friedrich Engels, þýskur stjórnmálaheimspekingur (d. 1895).

Dáin
 29. janúar - Georg 3. Bretakonungur (f. 1738).
 19. júní - Sir Joseph Banks, breskur náttúrufræðingur og grasafræðingur (f. 1743),
 29. september - Daniel Boone, bandarískur landkönnuður og veiðimaður (f. 1734).
 25. desember - Joseph Fouché, franskur stjórnmálamaður (f. 1763).

1820
1822

Árið 1822 (MDCCCXXII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Kennsla í reikningslist aukin í Bessastaðaskóla og fjórða kennaranum bætt við.
 Jón Þorláksson Kærnested hóf sundkennslu í Steinsstaðalaug í Skagafirði.

Fædd
 18. mars - Eiríkur Jónsson, fræðimaður og ritstjóri í Kaupmannahöfn (d. 1889).
 18. ágúst - Bogi Thorarensen, sýslumaður og settur amtmaður í Vesturamti (d. 1867).
 5. nóvember - Jón Þorkelsson, rektor Lærða skólans (d. 1904).

Dáin

Erlendis 
 7. september - Brasilía lýsti yfir sjálfstæði.
 Þeldökkir Bandaríkjamenn stofnuðu nýlendu í Vestur-Afríku, sem síðar varð ríkið Líbería.

Fædd
 2. janúar - Rudolf Clausius, þýskur eðlis- og stærðfræðingur (d. 1888).
 16. febrúar - Francis Galton, breskur vísindamaður (d. 1911).
 27. apríl - Ulysses S. Grant, bandarískur hershöfðingi og 18. forseti Bandaríkjanna (d. 1885).
 4. október - Rutherford B. Hayes, bandarískur stjórnmálamaður og 19. forseti Bandaríkjanna (d. 1893).
 27. desember - Louis Pasteur, franskur efnafræðingur og örverufræðingur (d. 1895).
 Harriet Tubman (um 1822 – 10. mars 1913) einnig þekkt sem „Móses“ var bandarísk blökkukona sem barðist fyrir afnámi þrælahalds (d. 1913). 

Dáin
 25. ágúst - William Herschel, enskur stjörnufræðingur af þýskum ættum, sem uppgötvaði Úranus (f. 1738).

1822
1823

Árið 1823 (MDCCCXXIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi

 Eldgos í Vatnajökli.

Fædd
 19. nóvember - Eiríkur Ólafsson á Brúnum, íslenskur bóndi og mormóni (d. 1900).
 21. nóvember - Arnljótur Ólafsson, prestur og hagfræðingur (d. 1904).
 18. desember - Þóra Melsteð, stofnandi og fyrsti skólastjóri Kvennaskólans í Reykjavík (d. 1919).

Dáin
 12. mars - Stefán Þórarinsson amtmaður (f. 1754).
 20. september - Geir Vídalín, biskup Íslands (f. 1761).

Erlendis

Fædd
 29. apríl - Konrad von Maurer, þýskur sagnfræðingur sem skrifaði ferðabók um Ísland (d.1902).
 7. desember - Leopold Kronecker, þýskur stærðfræðingur (d. 1891).

Dáin
 26. janúar - Edward Jenner, breskur læknir sem var brautryðjandi í kúabólusetningu gegn bólusótt (f. 1749).

1823
1824

Árið 1824 (MDCCCXXIV í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

Fædd

Dáin

Erlendis 

 Konungsríkið Tahiti afnemur dauðarefsingu í lögum, fyrst ríkja heims.

Fædd
 26. júní - William Thomson, breskur stærð- og eðlisfræðingur (d. 1907). 

Dáin

1824
1825

Árið 1825 (MDCCCXXV í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

Fædd
 3. júní - Magnús Grímsson, þjóðsagnasafnari (d. 1860).

Dáin
 30. júlí - Benedikt Jónsson Gröndal, síðasti lögmaður sunnan og austan og dómari í landsyfirrétti (f. 1762).

Erlendis 
 James Monroe lét af embætti forseta Bandaríkjanna og John Quincy Adams tók við.
 28. janúar - Hið konunglega norræna fornfræðafélag stofnað.
 3. desember - Tasmanía varð sjálfstæð nýlenda Breta.
 26. desember - Svokallaðir desembristar gripu til uppreisnar í Sankti Pétursborg gegn valdatöku Nikulásar 1. Rússakeisara en báðu ósigur gegn her ríkisstjórnarinnar.
 Simón Bolívar varð fyrsti forseti Bólivíu.

Fædd
 4. maí - Thomas Henry Huxley, enskur líffræðingur (d. 1895).
 25. október - Johann Strauss II, austurrrískt tónskáld (d. 1899).

Dáin

1825
Æ

Æ eða æ er þrítugasti og fyrsti bókstafurinn í íslenska stafrófinu, 
tuttugasti og áttundi í því færeyska og tuttugasti og sjöundi í því danska, norska og fornenska. Má rekja uppruna þess til munka sem unnu við endurskrifun á bókum og skeyttu gjarnan „A“ og „E“ saman í einn bókstaf til þess að spara pláss, finna má dæmi um þetta í gömlum latneskum ritum.

Í alþjóðlega hljóðstafrófinu táknar hann tvíhljóðann /ai/ í Íslensku, tvíhljóðann /εa/ eða sérhljóðann /a/ í færeysku, sérhljóðann /ɛ/ í dönsku og norsku sem táknar þar sama hljóðið og Ä í sænsku og þýsku.

Æ og æ eru í Unicode og ISO 8859-1 táknaðir með kóðapunktunum 198 og 230 eða C6 og E6 eins og það er skrifað í sextándakerfinu.

Færeyska
1826

Árið 1826 (MDCCCXXVI í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 6. febrúar - Amtmannsbústaðurinn á Möðruvöllum brann til kaldra kola og með honum mikið af eigum Gríms Jónssonar amtmanns og skjölum embættisins.
 Lokið var við að reisa biskupssetur í Laugarnesi við Reykjavík.

Fædd
 20. janúar - Benedikt Sveinsson, sýslumaður (d. 1899).
 19. ágúst - Helgi Hálfdanarson, sálmaskáld, alþingismaður og lektor (d. 1894).
 30. september - Jón Borgfirðingur, fræðimaður og lögregluþjónn (d. 1912).
 6. október - Benedikt Sveinbjarnarson Gröndal, skáld (d. 1907).

Dáin

Erlendis 
 8. febrúar - Bernardino Rivadavia varð fyrsti forseti Argentínu.
 28. maí - Pétur 1. Brasilíukeisari sagði af sér sem konungur Portúgals.
 Júní - Nicéphore Niépce tók elstu ljósmyndina sem varðveist hefur.
 4. júlí - Annar forseti Bandaríkjanna, John Adams, og sá þriðji, Thomas Jefferson, létust báðir daginn sem rétt fimmtíu ár voru liðin frá undirritun sjálfstæðisyfirlýsingar Bandaríkjanna.
 Fyrstu járnbrautargöngin voru gerð. Þau voru á leiðinni milli Liverpool og Manchester í Englandi.
 University of London, síðar University College, var stofnað.

Fædd
 6. janúar - Adolf Kirchhoff, þýskur fornfræðingur og textafræðingur.
 3. maí - Karl 15. Svíakonungur (d. 1872).
 5. maí - Evgenía de Montijo, síðar keisaradrottning Frakklands, kona Napóleons 3. (d. 1920).
 4. júlí - Stephen Foster, bandarískt skáld og lagahöfundur (d. 1864).
 17. september - Georg Friedrich Bernhard Riemann, þýskur stærðfræðingur (d.1866).

Dáin
 2. febrúar - Jean Anthelme Brillat-Savarin, franskur lögfræðingur og matgæðingur (f. 1755).
 16. maí - Elísabet Alexeievna keisaraynja (Louise af Baden), kona Alexanders 1. Rússakeisara (f, 1779).
 5. júní - Carl Maria von Weber, þýskt tónskáld (f. 1786).
 4. júlí - Thomas Jefferson, þriðji forseti Bandaríkjanna (f. 1743).
 4. júlí - John Adams, annar forseti Bandaríkjanna (f. 1735).
 Nikolai Mikhailovich Karamzin, rússneskur rithöfundur (f. 1766).

1826
1827

Árið 1827 (MDCCCXXVII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 haust - Fyrsti árgangur Skírnis kemur út.

Fædd

Dáin

Erlendis 

Fædd
 4. maí - John Hanning Speke, breskur landkönnuður (d. 1864).

Dáin
 5. mars - Pierre-Simon Laplace, franskur stærðfræðingur (f. 1749).
 26. mars - Ludwig van Beethoven, tónskáld (f. 1770).

Tenglar 
 „Fréttir 1827“; grein í Skírni 1827

1827
1828

Árið 1828 (MDCCCXXVIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 14. mars - Friðrik Sigurðsson, Agnes Magnúsdóttir og Sigríður Guðmundsdóttir myrtu Natan Ketilsson og Pétur Jónsson á Illugastöðum á Vatnsnesi og kveiktu síðan í bænum.

Fædd
 5. apríl - Árni Thorsteinson, landfógeti og alþingismaður (d. 1907)
 13. maí - Hannes Finsen, landfógeti og amtmaður í Færeyjum og síðast stiftamtmaður í Danmörku (d. 1892).

Dáin
 14. mars - Natan Ketilsson, skottulæknir á Illugastöðum (f. 1792).

Erlendis 
 22. janúar - Hertoginn af Wellington varð forsætisráðherra Bretlands.
 26. maí - Kaspar Hauser fannst í Nürnberg í Þýskalandi.
 23. júní - Hinni níu ára gömlu Maríu 2. Portúgalsdrottningu steypt af stóli. Miguel föðurbróðir hennar, sem hafði verið ríkisstjóri, tók sér sjálfur konungsnafn. Hófst þá borgarastyrjöld sem stóð til 1834 og lauk með því að María settist í hásætið að nýju.
 3. desember - Andrew Jackson var kjörinn forseti Bandaríkjanna.

Fædd
 24. janúar - Ferdinand Cohn, þýskur örverufræðingur (d. 1898).
 8. febrúar - Jules Verne, franskur rithöfundur (d. 1905).
 20. mars - Henrik Ibsen, norskt leikskáld (d. 1906).
 8. maí - Jean Henri Dunant, svissneskur stofnandi Rauða krossins og handhafi friðarverðlauna Nóbels (d. 1910).
 12. maí - Dante Gabriel Rossetti, enskt skáld og listmálari (d. 1882).
 9. september - Lev Tolstoj, russneskur rithöfundur (d. 1910).

Dáin
 22. janúar - Johan Bülow, danskur hirðmarskálkur, f. 1751).
 16. mars - Johann Galletti, þýskur sagnfræðingur og landfræðingur (f. 1750).
 16. apríl - Francisco Goya, spænskur listamaður (f. 1746).
 19. nóvember - Franz Schubert, austurrrískt tónskáld (f. 1797).

1828
1829

Árið 1829 (MDCCCXXIX í rómverskum tölum)

Atburðir 

 2. maí - Bretar stofna fanganýlenduna við Svansá sem var upphafið að því sem varð nýlendan og síðar fylkið Vestur-Ástralía.

Fædd 
 8. janúar - Arngrímur Gíslason málari (d. 1887).
 5. oktober - Chester A. Arthur, Bandarikjaforseti (d. 1886).

Dáin 
 6. apríl - Niels Henrik Abel, norskur stærðfræðingur (f. 1802).
 28. október - Hans Christoph Diederich Victor von Levetzow, stiftamtmaður á Íslandi, í Noregi og í Danmörku (f. 1754).

1829
1830

Árið 1830 (MDCCCXXX í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

Fædd

Dáin

Opinberar aftökur

 12. janúar - Síðasta aftakan á Íslandi við Þrístapa í Vatnsdal. Agnes Magnúsdóttir og Friðrik Sigurðsson hálshöggvin fyrir morð.

Erlendis 

Fædd
 15. mars - Paul Heyse, þýskur rithöfundur og nóbelsverðlaunahafi (d. 1914).
 29. maí - Louise Michel, frönsk byltingarkona (d. 1905).
 18. ágúst - Frans Josef Austurríkiskeisari (d. 1916).
 8. september - Frédéric Mistral, franskur Nóbelsverðlaunahafi sem orti á oksítönsku (d. 1914).

Dáin
 16. maí - Jean Baptiste Joseph Fourier, franskur stærð- og eðlisfræðingur (f. 1768).
 17. desember - Símon Bólívar, frelsishetja.

1830
1832

Árið 1832 (MDCCCXXXII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

Fædd

Dáin

Erlendis 

Fædd
 19. apríl - José Echegaray, spænskt leikskáld og Nóbelsverðlaunahafi (d. 1916).
 16. ágúst - Wilhelm Wundt, þýskur sálfræðingur (d. 1920).

Dáin

1832
1833

Árið 1833 (MDCCCXXXIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Lyfjabúðin í Nesi flutt í nýtt hús í Reykjavík.

Fædd

9. júní - Sigurður Guðmundsson málari (d. 1874)

Dáin

 9. febrúar -  Baldvin Einarsson, stjórnmálamaður og þjóðfrelsisfrömuður (f. 1801)

17. mars -  Magnús Stephensen konferensráð (f. 1762)

Erlendis 

Fædd

Dáin
 10. janúar - Adrien-Marie Legendre, franskur stærðfræðingur (f. 1752).

1833
1834

Árið 1834 (MDCCCXXXIV í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

Fædd

Dáin

Erlendis 

Fædd

Dáin

1834
1835

Árið 1835 (MDCCCXXXV í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

Tímaritið Fjölnir hefur göngu sína. Að útgáfunni stóðu svo kallaðir Fjölnismenn. Þeir voru Jónas Hallgrímsson, Konráð Gíslason, Tómas Sæmundsson og Brynjólfur Pétursson.

Fædd
 11. nóvember - Matthías Jochumsson, prestur og skáld (d. 1920).

Dáin

Erlendis 
 10. maí - Borgin Melbourne, höfuðborg ástralska fylkisins Victoria stofnuð.
Fædd
 27. júlí - Giosuè Carducci, ítalskt skáld og Nóbelsverðlaunahafi (d. 1907).

Dáin

1835
1836

Árið 1836 (MDCCCXXXVI í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

Fædd

Dáin

Erlendis 
 26. desember - Suður-Ástralía verður sjálfstæð nýlenda Breta.

Fædd

Dáin
 10. júní - André Marie Ampère, franskur eðlis- og stærðfræðingur (f. 1775).

1836
1837

Árið 1837 (MDCCCXXXVII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

Fædd

Dáin

Erlendis 

Fædd
 18. mars - Grover Cleveland, Bandaríkjaforseti (d. 1908).
 24. desember - Elísabet af Austurríki (d. 1898).

Dáin
 20. júní - Vilhjálmur 4. Bretakonungur (f. 1765).

1837
1838

Árið 1838 (MDCCCXXXVIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 25. mars - Til landsins kom póstskip, sem hafði lent í hrakningum við Dyrhólaey og hrakti til Noregs, þar sem það hafði beðið færis að komast til Íslands í fjóra mánuði.
 12. júní - Harðir jarðskjálftar bæði fyrir norðan land og sunnan. Kirkjan á Knappsstöðum í Stíflu stórskemmdist. Bjarghrun í Grímsey og Málmey og einn maður beið bana. Hús skemmdust í Árnessýslu, einkum á Eyrarbakka, og nokkrir menn meiddust.
 23. nóvember - Hólavallakirkjugarður í Reykjavík tekinn í notkun.
 Morten Hansen Tvede lét af embætti landfógeta og Stefán Gunnlaugsson tók við. 
 Hreppstjórar Akrahrepps gerðu þjófaleit hjá Hjálmari Jónssyni í Bólu.

Fædd
 27. mars - Júlíana Jónsdóttir, skáldkona, sem var fyrst íslenskra kvenna til að gefa út ljóðabók (d. 1918).
 9. ágúst - Theodór Jónassen, amtmaður og háyfirdómari (d. 1891).
 28. ágúst - Torfi Bjarnason, skólastjóri í Ólafsdal (d. 1915).
 26. september - Brynjúlfur Jónsson frá Minna-Núpi, íslenskur rithöfundur (d. 1930).

Dáin
 9. nóvember - Hannes Bjarnason, prestur og skáld á Ríp (f. 1777).

Erlendis 
 6. janúar - Samuel Morse kynnti ritsíma sinn í fyrsta sinn opinberlega.
 8. apríl - Áætlunarsiglingar með gufuskipum hófust á milli Bristol í Englandi og New York í Bandaríkjunum. Það var gufuskipið Great Western sem fór fyrstu ferðina.
 30. apríl - Níkaragva sagði sig úr Ríkjasambandi Mið-Ameríku og lýsti yfir sjálfstæði. 
 1. ágúst - Þrælahald afnumið í öllum löndum breska heimsveldisins.
 17. september - Bertel Thorvaldsen myndhöggvari sneri heim til Kaupmannahafnar frá Róm eftir að hafa búið þar frá 1797.
 1. október - Breskur her réðist inn í Afganistan til að koma í veg fyrir að Rússar næðu þar yfirráðum.
 Desember - Kökustríðið hófst. Það var milliríkjadeila milli Frakklands og Mexíkó sem leiddi til innrásar Frakka í Mexíkó. 
 Sænski efnafræðingurinn Jöns Jakob Berzelius uppgötvaði prótín.
 Konur á Pitcairn-eyju urðu fyrstar í heimi til að fá kosningarétt.

Fædd
 10. maí - John Wilkes Booth, bandarískur leikari sem myrti Abraham Lincoln (d. 1865).
 24.júní - Jan Matejko, pólskur listmálari (d. 1893).
 2. september - Liliuokalani, síðasta drottning Havaí (d. 1917). 
 25. október - Georges Bizet, franskt tónskáld (d. 1875).
 31. október - Luis 1. Portúgalskonungur (d. 1889).

Dáin
 4. maí - Lorentz Angel Krieger, danskur embættismaður sem var stiftamtmaður á Íslandi (f. 1797).
 17. maí - Charles Maurice de Talleyrand, franskur diplómati og stjórnmálamaður (f. 1754).

1838
1839

Árið 1839 (MDCCCXXXIX í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

Fædd
 28. júlí - Jóhann Bessason, íslenskur smiður og bóndi (d. 1912).

Dáin

Erlendis 

Fædd
 13. mars - Tage Reedtz-Thott, danskur forsætisráðherra (d. 1923).
 16. mars - Sully Prudhomme, franskt skáld og Nóbelsverðlaunahafi (d. 1907).
 10. júní - Ludvig Holstein-Ledreborg, danskur forsætisráðherra  (d. 1912).

Dáin
 3. desember - Friðrik VI konungur Íslands og Danmerkur frá 1808 og Noregs frá 1808 til 1814 (f. 1768).

1839
1840

Árið 1840 (MDCCCXL í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

Fædd

Dáin
 23. apríl - Sveinn Pálsson, læknir og náttúrufræðingur (f. 1762).

Erlendis 
 1. maí - Fyrsta frímerkið var gefið út í Bretlandi.
 Jakob Heine greindi lömunarveiki fyrstur.

Fædd
 7. maí - Pjotr Tsjækovskí, rússneskt tónskáld (d. 1893).
 2. júní - Thomas Hardy, enskur rithöfundur og ljóðskáld (d. 1928).
 4. nóvember - Claude Monet, franskur listmálari (d. 1926).
 12. nóvember - Auguste Rodin, franskur myndhöggvari (d. 1917).

Dáin
 7. maí - Caspar David Friedrich, þýskur listmálari (f. 1774).

1840
Alþjóðlega hljóðstafrófið

Fyrir lista yfir algengustu stafi hljóðstafrófins, sjá Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið.
Alþjóðlega hljóðstafrófið eða alþjóðlega hljóðritunarstafrófið (enska: International Phonetic Alphabet, skammstafað IPA) er sérstakt stafróf sem er sérstaklega hannað til að lýsa öllum hljóðum mannlegs máls til hljóðritunar. Það var að frumkvæði Alþjóðlega hljóðfræðifélagsins (enska: International Phonetic Association) árið 1886 sem málvísindamenn hófu að þróa samræmt hljóðritunarstafróf. Nú til dags nýtist það málvísindamönnum, talmeinafræðingum, söngvurum og leikurum svo fátt eitt sé nefnt. 

Með alþjóðlega hljóðstafrófinu er leitast við að lýsa áþreifanlegum eiginleikum mælts máls, þá hljóðönum, hljómfalli og niðurgreiningu í orð og atkvæði. Því eru þó takmörk sett þegar kemur að smæstu smáatriðum, en reynt hefur verið að auka á notagildi þess með viðbótartáknum. 

Þau grunntákn sem stuðst er við í alþjóðlega hljóðstafrófinu eru stafir og sérmerki. Hægt er að hljóðrita af mismikilli nákvæmni og stöðugt er unnið að því að bæta nákvæmni stafrófsins. Alþjóðlega hljóðfræðifélagið bætir við, fjarlægir og breytir táknum eftir þörf. Núorðið eru stafirnir alls 107, sérmerkin 52 og hljómfallstákn fjögur í stafrófinu.

Sérhljóð

Samhljóð

Tengt efni 

Listi yfir algengustu stafi hljóðstafrófins.
Vefsíða sem sýnir stöðu tungu og munns fyrir hin ýmsu hljóð

Hljóðfræði
Paka-paka

Paka-paka er aðferð til að skapa spennu þar sem bakgrunnurinn skiptir um liti mjög hratt,  notuð í anime teiknimyndum. Hugtakið varð mjög þekkt árið 1997 þegar um 12.000 börn í Japan fengu einkenni tengd flogaveiki við að horfa á Pokémon þáttinn Dennō Senshi Porygon þar sem þessari aðferð var beitt. Eftir atvikið settu sjónvarpsstöðvar sjálfviljug reglur á notkun á paka-paka. Forrit voru hönnuð sérstaklega til að greina magnið á litabreitingum og blikki sem fréttastofur notuðu. Ennþann dag í dag er gefin viðvörun á efni sem gæti valdið flogaköstum.

Sjá einnig
 Dennō Senshi Porygon á ensku Wikipediu

Tenglar
 Pokemon þáttur #38 á IMDb

Anime