alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Parísarhjól

Parísarhjól er skemmtitæki. Það er hringlaga strúktúr sem byggður er upp af risastóru hjóli sem reist er upp á rönd og á hjólið eru festar einingar fyrir farþega sem eru bekkir og sæti, litlir klefar eða hylki og eru þessar farþegareiningar þannig tengdar við hjólið að þótt hjólið snúist þá snúa farþegar alltaf eins. Hjólið er knúið áfram af vél og í stórum parísarhjólum eru allir klefar einnig með sérstökum vélum. Fyrr á tímum voru parísarhjól úr timbri og var þeim handsnúið af sterkum mönnum sem stóðu á jörðu niðri og sneru sveif.

Á ensku eru parísarhljól kennd við  George Washington Gale Ferris  en hann gerði slíkt hjól sem varð einkenni heimsýningarinnar sem haldin var árið  1893 í Chicago. Parísarhjól eru algengt skemmtitæki á fylkishátíðum í Bandaríkjunum. Stærsta parísarhjólið  er 167.6 m hátt en það er í skemmtihverfi Las Vegas og var sett upp í mars 2014. 

Í ferðasögum frá 17. öld  er getið  um handsnúin skemmtitæki á hátíðum í Búlgaríu sem voru hjól þar sem farþegar sátu á stólum sem snerust á stórum viðarhringjum sem var snúið af sterkum mönnum. Ferðasögur Peter Mundy  (1608-1667) frá Evrópu og Asíu lýsa slíkum hljólum á Biram hátíð 17. maí 1620 og lýsir þar hjóli þar sem börn sátu í litlum sætum sem snerust á hljóli og voru stundum niðri og stundum uppi en þau sátu þó alltaf upprétt.
Árið 1615 lýsti rómverskur ferðamaður sem staddur var í Konstantínópel á Ramadan hátíð hvernig þar voru var stórt handknúið hjól.

Skemmtitæki
Hringekja

Hringekja er útbúnaður sem snýst í hring með sætum fyrir farþega. Sæti farþega eru oft útbúin sem tréhestar eða önnur dýr og stundum hreyfast þau upp og niður í takt við tónlist til að líkja eftir hesti á brokki eða öðrum hreyfingum. Hringekjur eru algengar sem tæki í skemmtigörðum.
Ýmiss konar hringekjur eru einnig algeng leiktæki á leiksvæðum barna.

Hringekja í Reykjavík 
Frá um 1920 til 1926 var hringekja á Íþróttavellinum á Melunum í Reykjavík. Gísli Halldórsson lýsir henni svo í endurminningum sínum:

„Þetta var handsnúin hringekja. Uppi á lofti var þverslá sem gekk í gegnum ás sem náði frá gólfi og upp í þak. Á ásinn voru festir tréhestar sem gestirnir sátu á. Undir rjáfrinu sáu sjálfboðaliðar um að snúa hringekjunni með því að ýta á þverslána og urðu þeir að hlaupa allt hvað þeir gátu til þess að fá nokkra ferð á hestana. Þetta voru ungir strákar sem púluðu á loftinu eins og galeiðuþrælar í 20–30 mínútur. Eftir það fengu þeir sína umbun sem var ókeypis salíbuna á hestunum í 2–3 mínútur. Oft var ég í hópi strákanna sem sneri hringekjunni og dró ekki af mér. Það var ævintýri líkast að snúast á fleygiferð hring eftir hring á tréfákunum og þarna var stöðug biðröð á stærri mótum. En það kostaði peninga sem við strákarnir áttum ekki til. Eina ráðið var að vinna fyrir frírri ferð og það var alltaf nægur vinnukraftur til að snúa hringekjunni.“

Tilvísanir

Heimildir
 How carousels are made

Skemmtitæki
Hunting for Happiness

Hunting for Happiness er önnur breiðskífa Diktu. Upptökurnar fóru fram í Stúdíó Sýrlandi og Hljóðrita en þeim stjórnaði Ace, gítarleikari ensku rokkhljómsveitarinnar Skunk Anansie. Plötunni var vel tekið, fékk m.a. fullt hús stiga hjá Morgunblaðinu og var valin 52. besta plata Íslandssögunnar árið 2009.

Lagalisti 
 Losing Every Day
 Breaking The Waves
 Chloë
 This Song Will Save The World
 Remember Me
 Someone, Somewhere
 WM3
 My Other Big Brother
 Greater Good
 Flies Won't Tell
 My Favourite Friend
 A Way Out

Tilvísanir

Heimildir

Hljómplötur gefnar út árið 2005
Guðmundur E. Sigvaldason

Guðmundur Ernir Sigvaldason (f. 24 júlí 1932, d. 15. desember 2004) var íslenskur jarðfræðingur. Foreldrar hans voru Birgitta Guðmundsdóttir verkakona og Sigvaldi Jónasson bóndi frá Björk í Grímsnesi.

Menntun 
Stúdentspróf frá MR 1952. Doktorspróf (Dr. rer. nat.) í bergfræði og jarðfræði frá Georg-August Universität í Göttingen 1959.

Starfsferill 
Starfaði sem sérfræðingur við Iðnaðardeild Atvinnudeildar HÍ 1961-1967 við rannsóknir á jarðefnafræði jarðhitasvæða. Varð síðan sérfræðingur við Raunvísindastofnun HÍ og kenndi við jarðfræðiskor 1968-1972. Hann vann tvívegis að jarðhitaverkefnum á vegum Sameinuðu þjóðanna í Rómönsku Ameríku, fyrst í El Salvador 1967-1968 og síðan í Níkaragva 1972-1973. Guðmundur var forstöðumaður Norrænu Eldfjallastöðvarinnar frá stofnun hennar árið 1973 og til 1998.  

Guðmundur sat í úthlutunarnefnd Vísindasjóðs 1968-1982 og varð formaður nefndarinnar 1999-2001. Hann var fulltrúi Íslands í vísindasiðanefnd NATO 1970-1982, formaður Alþjóðasambands eldfjallastöðva 1981-1991 og sat í stjórn European Laboratory Volcanos Project 1986-1996. Guðmundur var í stjórnum og starfaði sem aðalráðgjafi í fjölmörgum alþjóðlegum vísinda- og fræðiverkefnum, meðal annars á vegum Evrópubandalagsins og einstakra Evrópuríkja. Jafnhliða þessu stundaði Guðmundur jarðfræðirannsóknir bæði á Íslandi og erlendis. Aðalviðfangsefni hans á því sviði var Askja og Ódáðahraun.

Guðmundur hefur ritað fjöldann allan af fræðigreinum í blöð og fagtímarit, gert sjónvarpsþætti fyrir almenning og hlotið viðurkenningar fyrir vísindastörf sín. Hann varð heiðursdoktor við Háskóla Íslands árið 2000.

Íslenskir náttúrufræðingar
Íslenskir jarðfræðingar
Svartur nashyrningur

Svartur nashyrningur (fræðiheiti: Diceros bicornis) er nashyrningategund sem lifir í Mið-Afríku í löndum eins og Kenía, Tansaníu, Kamerún, Suður Afríku, Namibíu, Simbabve, og Angóla. Þótt hann sé nefndur svartur, þá eru litaafbrigði hans allt frá brúnum til grás.

Veiðileyfi 
Boðin eru upp leyfi til að veiða fimm dýr á ári í Namibíu til að standa straum af kostnaði við vöktun þeirra, en sökum þess að hann er í útrýmingarhættu hafa dýraverndunarsamtök sett sig mjög á móti þeirri fjáröflunaraðferð. Árið 2014 voru leyfi til veiða á einu dýri fyrst boðin út utan Afríku og seldust þau á 41 milljón íslenskar krónur.

Tenglar
Getur þú sagt mér allt um svarta nashyrninginn? - Vísindavefur

Tilvísanir 

	

Nashyrningar
Umhverfisráðstefna Sameinuðu þjóðanna 1972

Umhverfisráðstefna Sameinuðu þjóðanna 1972, Ráðstefna um verndun umhverfis mannsins eða Stokkhólmsráðstefnan var stór ráðstefna á vegum Sameinuðu þjóðanna um umhverfismál sem var haldin að undirlagi Svíþjóðar í Stokkhólmi 5.-16. júní 1972. Svíar stungu upp á ráðstefnunni á vettvangi Efnahags- og félagsmálaráðsins árið 1968. Ráðstefnan er af ýmsum talin marka upphaf samvinnu um umhverfismál á vegum Sameinuðu þjóðanna.

113 lönd tóku þátt í ráðstefnunni. Að auki sendu hundruð félagasamtaka fulltrúa til ráðstefnunnar. Olof Palme forsætisráðherra Svíþjóðar og Kurt Waldheim aðalritari Sameinuðu þjóðanna héldu ræður við opnun ráðstefnunnar. 

Þekktustu niðurstöður ráðstefnunnar eru skýrslan Aðeins ein jörð sem franski líffræðingurinn René Dubois og breski hagfræðingurinn Barbara Ward sömdu að beiðni aðalskrifstofunnar og Stokkhólmsyfirlýsingin í 26 liðum sem fjalla vítt og breitt um umhverfi, þróun, kynþáttaaðskilnað og gjöreyðingarvopn. Eitt af þeim málum sem rædd voru á ráðstefnunni voru tengsl fátæktar og umhverfismála sem forsætisráðherra Indlands, Indira Gandhi, rökstuddi í ræðu sinni.

Á ráðstefnunni kynntu Alþjóðlegu náttúruverndarsamtökin drög að sáttmála um lista yfir heimsminjar sem þeir höfðu unnið að frá 1962, einkum með það í huga að skapa alþjóðlegan stuðning fyrir þjóðgarða. Síðar sama ár tók UNESCO þennan sáttmála upp.

Tengt efni
 Heimsráðstefna Sameinuðu þjóðanna um umhverfi og þróun 1992
 Ráðstefna Sameinuðu þjóðanna um sjálfbæra þróun 2012

Tenglar
 Stokkhólmsyfirlýsingin á Wikibooks.

Ráðstefnur Sameinuðu þjóðanna
Umhverfismál
1992
Holger Jacobaeus

Holger Jacobaeus (f. 16. október 1733, d. 7. júní 1788 í Sandvík í Noregi) var fyrsti kaupmaður dönsku einokunarverslunarinnar í Keflavík. Hann starfaði á vegum Almenna verslunarfélagsins. Hann reisti fyrsta veglega timburhúsið í Keflavík árið 1766. Stofnár Keflavíkurbæjar er miðað við árið 1772 þegar hann var skipaður kaupmaður þar. Sonur hans Christian Adolf Jacobæus sem fæddist í Keflavík tók við versluninni af honum. Um skeið var Carl Pontoppidan (1748 – 1822) nemi við verslun hans, hann átti síðar eftir að vera borgarráðsmaður í Kaupmannahöfn, koma að styrktarsöfnun til handa Íslendinga vegna Móðuharðindanna og gefa út bækur um Ísland.

Tenglar 
 Holger Jacobæus kaupmaður í Kjeflavík eftir Oscar Clausen, Frjáls verslun 1951
 Tvær aldir í Keflavík, grein eftir Dr. Fríðu Sigurðsson í Tímanum 1972
 Keflavík 1774—1974, grein eftir Dr. Fríðu Sigurðsson í Tímanum 1974
 Fast þeir sóttu sjóinn Tíminn, 1. apríl 1989

Jacobaeus, Holger
Jacobaeus, Holger
Brautarhóll í Svarfaðardal

Brautarhóll er bær í Svarfaðardal austan Svarfaðardalsár um 6 km frá Dalvík og skammt sunnan við kirkjustaðinn á Völlum. Jörðin var í fyrstu hjáleiga sem byggð var úr heimalandi Valla. Árið 1525 var hún orðin lögbýli og nefndist þá Brautarholt og var ein af Vallajörðum allt fram á 20. öld. Sigurður Kristjánsson skólastjóri á Laugum eignaðist jörðina á síðari hluta 20. aldar og stundaði þar búskap samhliða kennslustörfunum. Síðan bjó hann þar öll sín efri ár ásamt konu sinni Stefaníu Jónasdóttur. Núverandi bóndi á Brautarhóli er sonur þeirra hjóna, Sigurður Bjarni. 

Hugrún skáldkona (Filippía Kristjánsdóttir) er uppalin á Brautarhóli. Hún orti meðal annars kvæðið Svarfaðardalur sem er héraðssöngur Svarfdælinga.

Tilvísanir 
 

Dalvíkurbyggð
Svarfaðardalur
Sölvi Blöndal (tónlistarmaður)

Sölvi Blöndal er íslenskur trommuleikari. Hann starfaði meðal annars í hljómsveitunum Stjörnukisa og Quarashi þar sem hann var útsetningarstjóri, hljómborðsleikari, slagverks- og trommuleikari.

Íslenskir tónlistarmenn
Stafræn menning

Stafræn menning er menning á stafrænum miðlum til afþreyingar, sköpunar, samskipta, rannsókna, varðveislu eða miðlunar. Í stefnu íslenskra stjórnvalda um stafræna menningu er markmið að gera menningararf aðgengilegri almenningi með að færa hann á stafrænt form, stuðla að miðlalæsi, leysa höfundarréttarmál og fá menningarstofnanir til að auka miðlun á listum og menningararfi með stafrænum hætti í samvinnu við hagsmunaaðila.

Heimild 
 Þingsályklun um menningarstefnu 6. mars 2013

Menning
Dillonshús

Dillonshús er hús sem reist var af Dillon lávarði fyrir ástkonu hans Sire Ottesen. Húsið var í miðbæ Reykjavíkur en var flutt í Árbæjarsafn þar sem það er núna. Það er friðað. Skóli fyrir stúlkur var um tíma í húsinu.
Dillonshús var reist árið 1853 á horni Túngötu og Suðurgötu. Dillonshús var flutt á Árbæjarsafn árið 1961 og fer veitingasala safnsins fram þar.

Heimildir 
 Fornleifavernd 
Saga Reykjavíkur
Byggingar í Reykjavík
Síður sem þurfa hnit
Búrfellshraun við Hafnarfjörð

Búrfellshraun er samnefni yfir hraunasvæði sem teygir sig yfir stórt svæði í nálægð Hafnarfjarðar. Hraunin runnu fyrir um 8000 árum en þá varð eldgos sem myndaði eldborgina Búrfell sem rís fyrir sunnan Hafnarfjörð. Hraunin nefnast ólíkum nöfnum eftir staðsetningu þeirra eða útliti: Smyrlabúðarhraun, Gráhelluhraun, Lækjarbotnahraun, Urriðakotshraun, Hafnarfjarðarhraun, Garðahraun og Gálgahraun.

Tenglar
Leitin (eldstöð)

Leitin eða Leiti er eldstöð við Bláfjöll, austan við Lambafell á Reykjanesskaga.  Gígurinn, sem er dyngjugígur, var gríðarstór en er nú fullur af framburði úr fjallshlíðum þar í kring. Hann varð til í miklu hraungosi (dyngjugosi) fyrir 5200 árum.  Meginhraunstraumurinn fór til suðurs á milli Bláfjalla og Lambafells og niður á láglendið, allt til sjávar (þar sem nú er Þorlákshöfn). Önnur hraunkvísl rann til norðurs að Húsmúla og síðan til vesturs um Sandskeið, Lækjarbotna, Elliðavatnslægðina og síðan um farveg Elliðaánna til sjávar. Á leið sinni fór hraunið um allvíðlent votlendi og grunnt stöðuvatn, forvera Elliðavatns. Gufusprengingar urðu í hrauninu þegar það rann yfir vatnssósa setlög og upp hlóðst þyrping svokallaðra gervigíga úr hraunkleprum og gjalli sem nefnast Rauðhólar. Hólarnir ná yfir um 1,2 ferkílómetra svæði. Rauðamalarnám var stundað í Rauðhólum um miðja 20. öld og hurfu þá margir þeirra. Talið er að gíghólarnir hafi í upphafi verið um 150 talsins.  Annað minna gervigígasvæði er um 5 km austan Rauðhóla, svonefnd Tröllabörn. Hraunið kallast einu nafni Leitahraun en afmarkaðir hlutar þess bera ýmis nöfn svo sem Elliðavogshraun. Hraunið hefur verið þunnfljótansi þegar það rann og er víðast hvar dæmigert helluhraun. Margir hellar eru í hrauninu, stærsti hellirinn er Raufarhólshellir við Þrengslaveg. Hellarnir Arnarker, Búri og Árnahellir eru einnig í hrauninu.

Leitahraun er eina hraunið sem runnið hefur inn fyrir þéttbýlismörk Reykjavíkur síðan ísöld lauk. Yngri hraun eru á stöku stað ofan á Leitahrauni t.d. Svínahraunsbruni (Kristnitökuhraunið). Það rann löngu seinna, nálægt árinu 1000. Þá varð gos í Eldborgum skammt frá Leitum. Það er apalhraun.

Tilvísanir 
  

Eldstöðvar á Íslandi
Hnerrarót

Hnerrarót (einnig kölluð hvít hnerrarót eða bjarthnöri) (fræðiheiti: veratrum album) er eitruð lækningajurt af liljubálki. Hún vex á meginlandi Evrópu. 

Liljubálkur
Lækningajurtir
Alcoa-Fjarðaál

Alcoa-Fjarðaál er álver sem er staðsett í Reyðarfirði og knúið raforku frá Kárahnjúkavirkjun. Framleiðsla hófst 2007.

Tengill 
 Alcoa Fjarðaál, opinber vefsíða

Stóriðja á Íslandi
Fjarðabyggð
Balí

Balí er eyja og smæsta fylki Indónesíu. Hún er vestlægust af Litlu-Sundaeyjum, milli Jövu og Lombok. Stærð eyjunnar er 5636 ferkílómetrar. Agung-fjall er hæsti punkturinn eða rúmlega 3000 metrar.

Mannfjöldi Bali er 4,4 milljónir (2019) og er Denpasar stærsta borgin. Hvergi í Indónesíu býr jafnhátt hlutfall hindúa en 83,5 % íbúa Balí eru hindúatrúar. Balí er ennfremur mesti ferðamannastaður Indónesíu en 80% efnahagsins reiðir sig á ferðamennsku.

Tengt efni
Balíska

Eyjar Indónesíu
Almanak Ólafs S. Thorgeirssonar

Almanak Ólafs S. Thorgeirssonar var almanak á íslensku sem kom út árlega í Winnipeg í Kanada frá 1894 til 1954. Upphaflegur útgefandi var prentarinn Ólafur S. Thorgeirsson sem hafði flutt rúmlega tvítugur til Vesturheims frá Akureyri árið 1887. Í fyrstu var almanakið prentað í prentsmiðju Lögbergs. Eftir lát Ólafs 1936 hélt Thorgeirsson Company áfram útgáfu þess. Almanakið innihélt dagatal, æviþætti, smásögur og yfirlit helstu atburða líðandi árs, þar á meðal fréttir af andláti Vestur-Íslendinga.

Tenglar
 Almanak Ólafs S. Thorgeirssonar á Tímarit.is

Kanadísk tímarit
Vestur-Íslendingar
Almanök
Móri

Móri (franska: L'Ankou) er 27. bókin í bókaflokknum um Sval og Val og sú sjöunda eftir listamanninn Fournier. Hún kom út á frummálinu árið 1976, en gefin út á íslensku 1982 og telst fimmtánda í röðinni í íslenska bókaflokknum.

Söguþráður 
Órórea biður Sval og Val að hitta sig í þorpinu Gálgavík, þar sem stendur yfir alþjóðleg ráðstefna töframanna. Þar hitta félagarnir fyrir japanska töframanninn Ító Kata ásamt kollegum hans Alkasar, Cappucino og Atana (franska: Al Kazar, Père Capuccino og Retros Athana).

Undarlegir hlutir eru á seyði í héraðinu, sem tengjast meðal annars nálægu kjarnorkuveri sem orðið hefur fyrir skemmdarverkum. Svalur og Valur hitta Óróreu sem komist hefur á snoðir um að í kjarnorkuverinu sé framleitt dularfullt og háskalegt efni, sem glæpamenn ásælast. Jafnframt rekast þau á draug héraðsins, Móra (franska: Ankou), sem hefur horn í síðu kjarnorkuversins.

Þrjótarnir sem ásælast efnið dularfulla fylgjast með sýningu töframannanna á ráðstefnunni. Þeir taka Val í gíslingu og þvinga Ító Kata og vini hans til að ræna efninu fyrir þá. Eftir æsilegan eltingaleik tekst Sval, Val og Óróreu að ná efninu úr klóm skúrkanna, þrátt fyrir að Móri leggi þeim síðarnefndu lið, enda vill hann losna við efnið skaðlega úr sveit sinni. Að lokum eyða töframennirnir efninu og Móri unir glaður við sitt

Fróðleiksmolar 
 Fournier fæddist og ólst upp á Bretagne-skaga, sem er hið raunverulega sögusvið bókarinnar. Þjóðsagnapersónan Ankou er þekkt á svæðinu og byggir á ævafornum keltneskum sögnum um veru sem fór um með vagn í eftirdragi og boðaði feigð.

 Um það leyti sem sagan var rituð stóðu miklar deilur milli íbúa í Bretagne og franskra yfirvalda um rekstur kjarnorkuvers í héraðinu. Var sögunni um Móra talsvert hampað í þeirri baráttu, en sú athygli vakti litla hrifningu yfirmanna hans hjá Dupuis.

 Töframennirnir Alkasar, Cappucino og Atana snúa aftur í bókinni Spirou et Fantasio à Tokyo.

Íslensk útgáfa 
Móri var gefinn út af Iðunni árið 1982, í þýðingu Jóns Gunnarssonar. Þetta var fimmtánda bókin í íslensku ritröðinni.
 

Svalur og Valur
Bókaárið 1976
Sandkassaleikur

Sandkassaleikur, eða opinn leikheimur, er tölvuleikur þar sem spilari hefur ekki fyrirfram ákveðin markmið. Slíkir leikir eru ekki línulegir og hafa ekki einn ákveðinn söguþráð. Dæmi um slíkan tölvuleik er leikurinn Minecraft.

Tölvuleikir eftir tegund
Sandkassaleikir
Tölvuleikir
Aserskt manat

Aserskt manat (aserbaídsjanska: Azərbaycan manatı; ISO 4217: AZN) er gjaldmiðill ríkisins Aserbaídsjan frá 1992 og leysti af hólmi rúbluna, sem var gjaldmiðill á Sovéttímanum. Í einu manat voru 100 kepik (aserbaídsjanska: qəpik). Táknið fyrir aserskt manat er . Það er Seðlabanki Aserbaídsjan sem gefur þá út.

Heimild

Tenglar 

 Seðlabanki Aserbaídsjans  
 Aserbaídsjan Manat - Seðlar Aserbaídsjan (þýska) (enska) (franska)

Asískir gjaldmiðlar
Evrópskir gjaldmiðlar
Aserbaísjan
L'homme qui ne voulait pas mourir

L'Homme qui ne voulait pas mourir (ísl: Maðurinn sem vildi ekki deyja) er 48. Svals og Vals-bókin og sú önnur eftir þá Morvan og Munuera. Bókin kom út á frummálinu árið 2005.

Söguþráður 
Sagan er sjálfstætt framhald tveggja Svals og Vals-bóka sem út komu með afar löngu millibili: Baráttunnar um arfinn frá 1952 og Svals í Moskvu frá 1990.

Sammi frændi Vals sleikir sárin ásamt rússneskum aðstoðarmönnum sínum í niðurníddu sveitasetri eftir misheppnuð illvirki í Moskvu. Um er að ræða hús sem frændi þeirra Vals og Samma átti, en undanskildi í erfðaskrá sinni í Baráttunni um arfinn. Fyrir hreina tilviljun hafa Svalur og Valur frétt af tilvist hússins og ákveða að skoða það á sama tíma. Um leið kemur aðvífandi torkennileg vera, sem líkist helst beinagrind.

Í ljós kemur að veran torkennilega er Tanzafio, frændinn úr Baráttunni um arfinn, sem reynist hafa sviðsett dauða sinn og lagst í heimshornaflakk. Á ferðum sínum hafi hann uppgötvað æskulindina, sem yngi upp hvern þann er dreypi af. Tunnu með vökva lindarinnar hafi hann geymt í húsinu yfirgefna og komi reglulega til að súpa af, en nú sé drykkurinn á þrotum.

Sammi og þrjótar hans sjá gróðavon í drykknum og halda af stað til Palombíu í leit að æskulindinni, en Svalur, Valur og Tanzafio reyna að stöðva þá og sækja meiri drykk fyrir þann síðastnefnda sem veslast hratt upp. Eftirförin reynist viðburðarík og í Palombíu komast félagarnir í tæri við þungvopnaða flokka innfæddra indíána annars vegar en bláfátækra bænda hinsvegar sem berjast á banaspjót. Í ljós kemur þó að foringjar beggja hópa, frumbyggjastúlkan Katxina og táningurinn Selvo eru í raun leynilegir elskendur.

Með hjálp elskendanna ná Svalur og félagar í skottið á Samma og hans mönnum í þá mund sem þeir komast að æskulindinni. Í átökunum særast Kaxtina, Selvo og Tanzafio öll til ólífis. Með töframætti æskulindarinnar tekst Tanzafio þó að bjarga unga fólkinu, en fórnar sjálfum sér. Sammi og félagar halda hins vegar á braut með venjulegt vatn sem þeir telja ranglega að búi yfir yngingarmætti. Sögunni lýkur á að Svalur og Valur vinna að endurbótum á ættaróðali frændans.

Fróðleiksmolar 
 Sagan er blóðugri en gerist og gengur í sagnaflokknum, þar sem fólk er skotið með köldu blóði. Öll fórnarlömbin fá þó bót meina sinna, nema Tanaziof frændi, sem þar með er ein örfárra persóna til að deyja í Svals og Vals-bókunum.

 Þyrilvængjan sem Valur finnur upp í Baráttunni um arfinn kemur að góðum notum í upphafi sögunnar.

 Í byrjun bókar segir Níkíta aðstoðarmaður Samma honum að upp sé komið vandamál. Hann svarar kaldhæðnislega: „Ekki segja mér að við séum tannkremslausir?“ – sem er vísun í Með kveðju frá Z, þar sem Sammi og Zorglúbb fjármagna ódæði sín með tannkremssölu.

Svalur og Valur
MMORPG

MMORPG (Massively multiplayer online role-playing game) eða  fjölnotendanetspunaleikur er tegund af tölvuleik sem er samsetning úr spunaspilum á tölvum og fjölnetleikjum og eru stundum spilaðir í vöfrum þar sem mikill fjöldi spilara getur átt samskipti í sýndarheimi.

Eins og í öllum spunaleikjum eru spilarar í einhverju gervi (oft í söguheimi vísindaskáldskapar og ímyndunar)og stýra því sem persónan sem þeir leika gerir. MMORGP eru ólík spunanetleikjum þar sem aðeins einn leikmaður eða lítill hópur tekur þátt hvað varðar bæði fjölda spilara og hve sterkur leikheimur er en vanalega er hann vistaður hjá útgefanda leiksins, leikheimurinn heldur áfram að vera til og þróast þó að einstakir leikendur séu ekki tengdir og taki ekki þátt í leiknum.

MMORPG leikir eru spilaðir um allan heim og sumir leikir njóta mikilla vinsælda. World of Warcraft er vinsæll MMORPG og hafði yfir 7 milljón notendur í júlí 2013. Leikurinn Star Wars: The Old Republic sem útkom árið 2011 hafði yfir 1 milljón notenda þrem dögum eftir útgáfudag. Íslenski tölvuleikurinn Eve Online er fjöldaspunaleikur (MMORPG).

Tölvuleikir eftir tegund
Fjölnotendanetspunaleikir
Minnisspil

Minnisspil er spil fyrir einn eða fleiri leikmenn. Markmiðið er að finna pör af einhverju (t.d. spilum, dóminókubbum, pókerpeningum eða öðru) á sem stystum tíma (ef einn leikur) eða finna fleiri pör en andstæðingurinn. Í hverjum leik má leikmaður snúa við tveimur spilum. Ef þau passa saman má hann halda þeim, ef ekki á hann að snúa þeim aftur á hvolf. Leikurinn gengur út á að muna hvar samsvarandi spil var á borðinu. 

Spil
Vetrarólympíuleikarnir 2014

Vetrarólympíuleikarnir 2014 eru vetrarólympíuleikar sem eru  haldnir frá 6. til 23. febrúar árið 2014 í borginni Sotsji við strönd Svartahafs í Rússlandi. Keppt er í fimmtán íþróttagreinum. 

Ísland sendi fimm íþróttamenn til leikanna, fjóra sem keppa í alpagreinum og einn sem keppir í skíðagöngu.

Íþróttagreinar 

Vetrarólympíuleikarnir 2014
2014
Anschluss

Anschluss (tenging, bandalag eða innlimun á þýsku) eða innlimun Austurríkis var hernám og innlimun Austurríkis inn i Þriðja ríki nasista í aðdraganda Seinni heimsstyrjaldarinnar. Sameining Þýskalands og Austurríkis hafði verið stefnumál ýmissa hópa í báðum löndum frá lokum Fyrri heimsstyrjaldar en skilmálar Versalasamningsins bönnuðu slíka sameiningu. 11. mars 1938 lét Kurt Schuschnigg, kanslari Austurríkis, af embætti eftir mikinn þrýsting frá Adolf Hitler og austurrískir nasistar tóku við stjórnartaumunum. Daginn eftir hélt þýski herinn yfir landamærin og mætti engri mótstöðu. Austurríki var lagt niður sem sjálfstætt ríki og gert að héraði innan Stór-Þýskalands.

1938
Saga Austurríkis
Saga Þýskalands
Seinni heimsstyrjöldin
Jóhannes Þór Skúlason

Jóhannes Þór Skúlason (fæddur í Reykjavík 24. janúar 1973) er íslenskur sagnfræðingur, almannatengslaráðgjafi og fyrrverandi aðstoðarmaður og ræðuhöfundur forsætisráðherra Íslands Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar. Jóhannes Þór tók þátt í starfi InDefence hópsins frá október 2008 til febrúar 2011.

Menntun og fyrri störf 
Jóhannes Þór lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1993 og B.A prófi í sagnfræði frá Háskóla Íslands árið 1999. Hann lauk námi í kennslufræði til kennsluréttinda frá sama skóla árið 2000. Jóhannes Þór starfaði sem grunnskólakennari við Seljaskóla í Reykjavík frá 2000 til 2011. Hann starfaði hjá Alþingi sem aðstoðarmaður formanns Framsóknarflokksins frá febrúar 2011 til apríl 2013. Jóhannes Þór gegndi stöðu aðstoðarmanns forsætisráðherra frá maí 2013 til apríl 2016. Hann hefur rekið almannatengslafyrirtækið Orðspor en frá árinu 2018 hefur hann verið framkvæmdastjóri Samtaka ferðaþjónustunnar.

Tilvísanir 

Íslenskir sagnfræðingar
Stúdentar úr Menntaskólanum í Reykjavík