alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Kröfuhafaskipti

Kröfuhafaskipti er þegar kröfuhafa er skipt út fyrir annan. Útskipting fer fram með þeim hætti að kröfuhafinn sem fer út (framseljandi) framselur kröfu sinni til kröfuhafans sem kemur í hans stað (framsalshafa).

Almenna reglan er sú að kröfuhafa hverju sinni er heimilt að framselja kröfu sína á hendur skuldara án samþykkis hins síðarnefnda, að því gefnu að krafan geymi ekki reglur sem banna eða takmarka slíkt framsal. Réttlætingin fyrir þessu eru þarfir viðskiptalífsins auk þess sem (nær) engar breytingar verða á skyldum skuldarans.

Kröfuréttur
Lögfræði
Kröfuhafi

Kröfuhafi er einstaklingur eða lögaðili sem á tilkall til þess að skuldari standi skil á umsaminni greiðslu, og hefur heimild til að fullnustu því tilkalli ef skuldarinn efnir hana ekki eins og samið hafði verið. Kröfuhafinn getur almennt framselt þennan rétt sinn með kröfuhafaskiptum

Kröfuréttur
Lögfræði
Lausnardagur

Lausnardagur er sá dagur sem skuldarinn á fyrst rétt til að losna undan skuldbindingu sinni með því að inna sína greiðslu af hendi. Leiði ekki annað af samningi eða landslögum er lausnardagur sami dagur og gjalddagi.

Fyrir lausnardag getur kröfuhafi sér að ósekju almennt synjað um að taka á móti greiðslu skuldara. Hins vegar er álitið að í sumum tegundum skuldarsambanda geti skuldarinn greitt sinn hluta hvenær sem er, svo sem í neytendalánum, í vaxtalausum lánum, og sömuleiðis ef handveðsali krefst þess að greiða skuld sína gegn afhendingu veðandlagsins.

Kröfuréttur
Lögfræði
Lán til afnota

Lán til afnota er þegar lánveitandi lánar öðrum verðmæti í takmarkaðan tíma án þess að krefjast endurgjalds. Í íslenskri dómaframkvæmd hefur endurgjaldið verið túlkað þannig að lánveitandinn má ekki spyrja neins af lánþega í tengslum við lánið, jafnvel þótt það sé eingöngu örlítið viðvik.

Í 16. kafla þjófabálks Jónsbókar er kveðið á um að aðilinn er nýtur hagsbóta af lánveitingunni beri áhættuna af því að verðmætið tapist eða skemmist. Þar má finna undantekningu um að þetta gildi ekki af lántakinn ferst með verðmætinu, en þar væri álitið að hann hafi varið það með lífi sínu.

Kröfuréttur
Lögfræði
Hnoðuxi

Hnoðuxi  (fræðiheiti; Aleochara sparsa) er bjöllutegund sem var fyrst lýst af Oswald Heer, 1758.

Tilvísanir

Jötunuxaætt

Bjöllur
Skordýr á Íslandi
Richarlison

Richarlison de Andrade  er  brasilískur knattspyrnumaður, sem spilar sem spilar fyrir Everton og brasilíska landsliðið. 

Brasilískir knattspyrnumenn
Nátthagi

Nátthagi er gróðurlítill dalur rétt norðan við Suðurstrandarveg og sunnan við Fagradalsfjall. Vorið 2021 tók þunnfljótandi helluhraun að renna niður í dalinn frá gígnum í Geldingadölum og þakti botn hans og fyllti smám saman.

Dalir á Íslandi
Reykjanesskagi
Aleochara bilineata

Aleochara bilineata er bjöllutegund sem var fyrst lýst af Leonard Gyllenhaal, 1810.  

Tegundin er nokkuð notuð til að halda niðri stofni flugna sem skemma matjurtir, eins og kálflugu, en hver bjalla getur étið um 1200 kálfluguegg um ævina.

Tilvísanir

Jötunuxaætt
Bjöllur
Lífrænar varnir
Fagraskógarfjall

Fagraskógarfjall er um 680 m. fjall í Hnappadal í Borgarbyggð, sunnan við Hítardal. Við suðaustanvert fjallið er fellið Grettisbæli.

Þann 7. júlí 2018 féll skriða eða berghlaup úr fjallinu sem stíflaði um tíma Hítará. Við það myndaðist vatn sem nefnt var Bakkavatn. Skriðan var einfaldlega nefnd Skriðan.

Tilvísanir
Fjöll á Íslandi
Borgarbyggð
Aleochara acerba

Aleochara acerba er bjöllutegund sem var fyrst lýst af Thomas Casey, 1911.

Tilvísanir

Jötunuxaætt
Bjöllur
Aleochara andensis

Aleochara andensis er bjöllutegund sem var fyrst lýst af Roberto Pace, 2008.

Tilvísanir

Jötunuxaætt
Bjöllur
Aleochara arawakorum

Aleochara arawakorum er bjöllutegund sem var fyrst lýst af Roberto Pace, 1990.

Tilvísanir

Jötunuxaætt
Bjöllur
Katla (sjónvarpsþættir)

Katla er íslensk drama sjónvarpsþáttaröð búin til og leikstýrð af Baltasar Kormáki og Sigurjóni Kjartanssyni. Handritshöfundar eru Baltasar Kormákur, Sigurjóni Kjartanssson, Davíð Már Stefánsson og Lilja Sigurðardóttir. Þáttaröðin var frumsýnd 17. júní 2021 á Netflix .

Söguþráður 
Einu ári eftir eldgos í Kötlu hefur lífið í friðsæla smábænum Vík breyst til muna. Eldstöðin er ennþá virk og jökulísinn ofan við gosopið að einhverjum hluta bráðnaður.

Bærinn hefur verið rýmdur og eins svæðið í kring en einungis er hægt að komast þangað með því að fara yfir Markarfljót.

Þeir örfáu bæjarbúar sem eftir eru ná að halda nauðsynlegri þjónustu í samfélaginu gangandi og þrátt fyrir frábæra staðsetninguna er Vík orðin að nokkurs konar draugabæ.

Ástandið verður svo enn ógnvænlegra þegar dularfull fyrirbæri byrja að koma undan jöklinum og hafa í för með sér afleiðingar sem enginn gat séð fyrir.

Leikarar 

 Guðrún Eyfjörð
 Ingvar Sigurðsson
 Björn Thors
 Íris Tanja Flygenring
 Þorsteinn Bachmann
 Aliette Opheim
 Sólveig Arnarsdóttir
 Haraldur Ari Stefánsson sem Einar 
 Birgitta Birgisdóttir í hlutverki Rakelar
 Helga Braga Jónsdóttir í hlutverki Vigdísar 
 Björn Ingi Hilmarsson í hlutverki Leifs 
 Aldís Amah Hamilton sem Eyja 
 Hlynur Atli Harðarson sem Mikael

Þættir

Framleiðsla

Þróun 
Í október 2019 var greint frá því að RVK Studios væri að þróa seríu byggða á yfirnáttúrulegu eldfjalladrama fyrir Netflix,  í leikstjórn Baltasars Kormáks og Sigurjóns Kjartanssonar .

Tilvísanir

Ytri tenglar 
 

Íslenskir sjónvarpsþættir
CGFC

CGFC er fjöllistahópur sem samanstendur af Arnari Geir Gústafssyni, Ýri Jóhannsdóttur, Birnir Jóni Sigurðssyni og Hallveigu Kristínu Eiríksdóttur. Hópurinn var stofnaður árið 2015 þegar meðlimir hans kynntust í Skapandi Sumarstörfum í Kópavogi og hefur verið starfandi síðan. Frá stofnun hefur hópurinn sett upp fjöldann allan af sýningum og innsetningum, þar sem þau leggja áherslu á myndræna túlkun, heimildavinnu og tilraunir í frásagnaraðferðum. Árið 2020 hlaut hópurinn tilnefningu til Grímunnar sem Leikrit Ársins fyrir sviðsverkið "Kartöflur". 

Íslenskir fjöllistahópar
Þjóðgarðar á Íslandi

Ísland hefur þrjá þjóðgarða, sá fyrsti við Þingvelli var stofnaður árið 1930. Eftir 2008 voru þrír þjóðgarðar en Skaftafell og Jökulsárgljúfur sameinuðust þá inn í hinn stóra Vatnajökulsþjóðgarð. Umhverfisráðuneyti og undirstofnun þess Umhverfisstofnun fer með umsjón yfir þjóðgörðum.

Þjóðgarðar

Fyrrum þjóðgarðar
Innlimuðust inn í Vatnajökulsþjóðgarð árið 2008.

Miðhálendisþjóðgarður
Hugmyndir hafa verið uppi að gera miðhálendið að þjóðgarði en þá myndi Vatnajökulsþjóðgarður innlimast inn í hann. Stærð þjóðgarðsins yrði meira en 30.000 ferkílómetrar. Eitt að þingmálum Vinstri Grænna frá 2017 var að koma að stofnun hans. Meðferð málsins í þinginu hefur reynst erfið og voru stjórnarliðar þeirra hjá Sjálfstæðisflokki til að mynda tregir til að samþykkja þjóðgarðinn í þeirri mynd sem lagt var upp með. Sveitarstjórnir og önnur samtök hafa lýst efasemdum um miðhálendisþjóðgarð og þykir sveitarfélögum réttur sinn skertur í stjórnar og skipulagsmálum með þjóðgarði.

Tengt efni
 Listi yfir friðlýst svæði á Íslandi
Aktu taktu

Aktu taktu er íslensk skyndibitakeðja sem opnaði fyrst árið 1993 og er á fjórum stöðum á Íslandi. Á Skúlagötu, Stekkjarbakka, Ásgarði (Garðabæ) og Fellsmúla. Aðaleigandi keðjunnar er Jóhannes Ásbjörnsson. Skyndibitakeðjan er styrktaraðali hlaðvarpsins Beint í bíllinn. 

Í keðjunni er selt hamborgar, pylsur, ís, samlokur, gos og fleira.

Tilvísanir 

 https://aktutaktu.is/

Skyndibitakeðjur
Skyndibiti
Myrtuvíðir

Myrtuvíðir (Salix myrsinites) er runni af víðisætt  sem er uppruninn frá Norður-Evrópu. Hann verður lágvaxinn og þéttur. Myrtuvíðir kýs rakan jarðveg, visnuð laufin standa langt fram á vetur eða vor. Hann lifir upp í allt að 1800 metra hæð í Jotunheimen í Noregi.

Tenglar

Lystigarðurinn -Myrtuvíðir
Kjarnaskógur - Myrtuvíðir

Víðir
Víðisætt
Ebrahim Raisi

Sayyid Ebrahim Raisol-Sadati (persneska: سید ابراهیم رئیس‌الساداتی‎; f. 14. desember 1960) er íranskur íhaldssamur stjórnmálamaður og dómari sem er núverandi forseti Írans. Hann var kjörinn í forsetakosningum árið 2021 og tók við af Hassan Rouhani í embættinu þann 3. ágúst.

Sem dómari hefur Raisi verið bendlaður við aftökur á pólitískum föngum á níunda áratuginum. Talið er að hann hafi ásamt þremur öðrum dómurum skipað um 5.000 aftökur. Raisi sætir persónulegum efnahagslegum refsiaðgerðum af hálfu Bandaríkjanna vegna ábyrgðar hans á aftökunum. Andstæðingar hans hafa gefið honum viðurnefnið „slátrarinn frá Teheran“.

Raisi er tryggur stuðningsmaður Ali Khamenei, æðstaklerks Írans, og hefur verið nefndur sem hugsanlegur arftaki hans. Raisi bauð sig fram til forseta árið 2017 en tapaði fyrir sitjandi forsetanum Hassan Rouhani, sem var talinn ívið hófsamari og umbótasinnaðari. Raisi hlaut um 38% atkvæðanna á móti 57% sem Rouhani hlaut. Eftir ósigur sinn í kosningunum var Raisi útnefndur forseti íranska hæstaréttarins.

Raisi bauð sig aftur fram til forseta árið 2021. Í kosningunum hafnaði verndararáð Írans miklum meirihluta umsókna um forsetaframboð og því álitu margir að ríkisstjórnin hefði í reynd búið svo um hnútana að Raisi myndi vinna. Margir frjálslyndir Íranir sniðgengu kosningarnar í mótmælaskyni. Kjörsókn í kosningunum var mjög léleg en Raisi vann sigur með rúmum helmingi greiddra atkvæða. 

Frá því að Raisi tók við völdum í Íran hefur verið hert á reglum sem skylda íranskar konur til að klæðast hijab-slæðum og siðgæðislögregla ríkisins hefur fengið auknar heimildir til að láta framfylgja reglunum. Þann 16. september 2022 hófust fjöldamótmæli gegn írönskum stjórnvöldum eftir að kúrdísk kona að nafni Jina Amini lést í haldi siðgæðislögreglunnar, sem hafði handtekið hana og misþyrmt henni vegna meints brots hennar gegn reglum um klæðaburð. Í ávarpi sem Raisi flutti þann 28. september sagði hann að öll þjóðin væri sorgmædd vegna andláts Jinu Amini en að stjórn hans gæti ekki leyft fólki að „trufla frið sam­fé­lags­ins með óeirð­u­m“. Í skjali sem lekið var til Amnesty International kom fram að yfirstjórn öryggissveita í Teheran hefði sent fyrirmæli til öryggissveita um allt landið þann 21. september um að tekið skyldi á mótmælendum með hörku.

Tilvísanir

Forsetar Írans
Emiliano Buendía

Emiliano Buendía Stati (fæddur 25. desember árið 1996) er argentískur kantmaður sem spilar fyrir enska úrvalsdeildarliðið Aston Villa. Hann hóf ferilinn 2014 fyrir spænska liðið Getafe. Árið 2018 var hann keyptur til Norwich City sem spilaði þá í ensku B-deildinni. Tímabilið 2019-2020 spilaði Buendía með Norwich City í ensku úrvalsdeildinni en féll með þeim. Tímabilið 2020-2021 hjálpaði hann Norwich aftur upp í efstu deild. Hann var valinn leikmaður tímabilsins í Championship deildinni það tímabil. Þann 7. júní 2021 var tilkynnt að Aston Villa væri búið að kaupa hann. Talið var að kaupverðið sé 33 milljónir punda. Buendia sló met hjá Aston Villa og sem dýrustu kaup í sögufélagsins. Hann er einnig metsala hjá Norwich.

Argentínskir knattspyrnumenn
Rúbínn

Rúbínn er eðalsteinn, í lit bleikur, fjólublár eða rauður, sem er tegund af kórund sem aftur er gerður úr áloxíði.

Rauði liturinn er til kominn vegna nokkurs magns af krómi.

Nafnið kemur einfaldlega frá latínu fyrir rauður - ''ruber'.

Rúbínn er mjög sjaldgæfur í náttúrúnni en má framleiða með nútíma iðnaðarháttum.

Eðalsteinar
John McGinn

John McGinn (fæddur 18. október 1994) er skoskur atvinnumaður í fótbolta sem spilar fyrir Aston Villa og skoska landsliðið. Mcginn spilaði fyrir St Mirren og Hibernian áður en hann skrifaði undir hjá Aston Villa 2018. Hann spilaði fyrsta landsleik sinn fyrir skoska landsliðið 2016, í 35 leikjum fyrir Skotland hefur hann skorað 10 mörk. McGinn skrifaði undir nýjan 5 ára samning við Aston Villa 11. desember 2020 sem gildir til 2025.

Skoskir knattspyrnumenn
Fólk fætt árið 1994
Fáni Filippseyja

Fáni Filippseyja samanstendur af þremur reitum. Efst er blátt, neðst er rautt en frá vinstri sker sig hvítur þríhyrningur inn í hina litina. Í hvíta hlutanum er gul sól og þrjár gular stjörnur. Hann er er nauðalíkur þeim tékkneska, nema hvað rauði og hvíti liturinn hafa víxlast. Fáni þessi var fyrst dreginn að húni 1898 eftir uppreisn Filippseyinga gegn Spánverjum. Hvíti þríhyrningurinn táknar jafnrétti og bræðralag. Blái reiturinn merkir frið, sannleik og sanngirni. Rauði reiturinn merkir föðurlandsást og kjark. Sumir segja að litirnar hafi verið valdir úr fána Bandaríkjanna af þakklæti fyrir aðstoðina við að hrekja Spánverja burt. Sólin stendur fyrir frelsi og héruðin átta sem voru til 1898. Stjörnurnar þrjár tákna hina þrjá aðalhluta sem Filippseyjar samanstendur af (Lúson, Mindanaó og Visayas-svæðið þar á milli). Upphaflega var fáninn aðeins í notkun í tvö ár en 1901 tók fáni Bandaríkjanna við. 1919 fengu Filippseyingar þjóðfánann opinberlega aftur og hefur hann verið það síðan, með þeirri undantekningu að Japanir bönnuðu hann 1941-43 meðan þeir hertóku eyjarnar í heimstyrjöldinni síðari. Blái liturinn hefur breyst örlítið en hann var ljósblár til að byrja með (er dökkblár núna).

Filippseyjar
Fánar Asíuríkja
Filippseyjar
Skjaldarmerki Filippseyja

Skjaldarmerki Filippseyja er með sömu liti og fáni Filippseyja, nema hvað þeir raðast í kringum hvítan hringlaga reit. Í honum er sól en stjörnurnar þrjár eru í hvíta reitnum fyrir ofan. Auk þess er ljón í rauða reitnum en það stendur fyrir yfirráð Spánverja frá miðri 16. öld til 1898. Í bláa hlutanum er amerískur skallaörn sem tákn fyrir Bandaríkin (skallaörninn er í innsigli Bandaríkjanna).

Filippseyjar
Skjaldarmerki Asíuríkja
Forseti Filippseyja

Forseti Filippseyja er bæði þjóðhöfðingi landsins og stjórnarleiðtogi. Núverandi forseti er Bongbong Marcos.

Listi yfir forseta Filippseyja frá upphafi. Tímabilið 1901-1935 er forsetalaust, enda stjórnuðu Bandaríkjamenn landinu.
Phratora vulgatissima

Phratora vulgatissima er evrópsk bjöllutegund sem leggst á trjágróður af víðiætt. Hún er nauðalík asparglyttu, en er oftast svört með bláan gljáa, en sjaldnar bronslituð eins og asparglyttan. Í Evrópu eru nokkrar skordýrategundir afræningjar af henni, t.d.: Anthocoris nemorum, sem og sníkjuvespur: Perilitus brevicollis og Symmorphus bifasciatus.

Heimildir 

Meindýr
Bjöllur
Anthocoris nemorum

Anthocoris nemorum er tegund af skortítu frá Evrasíu. Hún étur aðallega smærri skordýr eins og blaðlýs og roðamaura. Þess vegna er hún notuð í lífrænar varnir..

Myndir

Tilvísanir 

Skortítur
Luigi Negri

Luigi Negri (fæddur í Codogno 4. ágúst 1956) er ítalskur arkitekt, stjórnmálamaður og ritari í Lega-Lombarda frá 1993 til 1995.

Hann var meðlimur í hreyfingu Norðursambandsins 1992 til 2001.

Í dag ástríða hans fyrir listasögunni varð til þess að hann dýpkaði umfram allt postulínsrannsóknir og safnaði þeim saman.

Tilvísanir

Tenglar 
 Þingstörf Luigi Negri (ítalska)

Negri, Luigi
Negri, Luigi
Stöðvarvík

Stöðvarvík voru sjónvarpsþættir sem Spaugstofan gerði árið 1997. Þeir voru tíu talsins, sá fyrsti var sýndur 11. október 1997 og sá síðasti 13. desember 1997. Þættirnir voru öðruvísi en fyrri þættir Spaugstofunnar að því leyti að þessir þættir gerðust ekki á lítilli fréttastofu heldur í litlu sjávarplássi úti á landi. Þættirnir sögðu frá litlu bæjarblaði þar sem fréttamenninir Pétur og Ófeigur unnu. Einnig sögðu þættirnir frá hárgreiðslustofu í bænum. Þættirnir urðu ekki það vinsælir að ákveðið var Enn ein stöðin yrði frekar á dagskrá þegar Spaugstofan byrjaði aftur snemma árs 1998.

Íslenskir sjónvarpsþættir
Spaugstofan
1997
Linda Ásgeirsdóttir

Linda Ásgeirsdóttir er íslensk leikkona. Hún er þekktust fyrir að vera Skoppa í Skoppu og Skrítlu og einn meðlimur Spaugstofunnar veturinn 1998-1999.

Íslenskar leikkonur
Ýrúrarí

Ýrúrarí er listamannsnafn textíllistakonunnar Ýrar Jóhannsdóttur.

Ýr Jóhannsdóttir útskrifaðist með BA gráðu í textílhönnun frá Glasgow School of Art vorið 2017. Hún hefur á ferli sínum unnið að ýmsum textílverkefnum, samsýningum og sviðsverkum á Íslandi sem og erlendis. Frá árinu 2012 hefur Ýrúrarí hannað peysur og undanfarin ár hafa verkin þróast yfir í endurvinnsluverkefni á notuðum peysum. Ýr Jóhannsdóttir er einn stofnmeðlima fjöllistahópsins CGFC, þar sem hún sinnir hlutverki höfundar, flytjanda og textílsérfræðings. Þar að auki spilar hún með brassdúettinum "I Found a Friend", sem hún skipar ásamt Birni Jóni Sigurðssyni. Árið 2020 hlaut Ýr Grímutilnefningu sem höfundur fyrir Leikrit Ársins ásamt hópnum CGFC fyrir verkið Kartöflur, og var tilnefnd til Hönnunarverðlaunanna árið 2020. 

Í samstarfi við fatasöfnun Rauða kross Íslands hefur Ýr endurunnið peysur sem orðið hafa fyrir hnjaski í fyrra lífi og henta ekki í sölu í Rauða kross búðirnar. Endurunnar peysur Ýrúrarí hafa hlotið töluverða athygli hérlendir sem og erlendis og hafa sem dæmi verið seldar til listamanna á borð við Miley Cyrus og Erykah Badu. 

Ýr hefur kennt furðupeysunámskeið í Textile Arts Center í New York, Handverksskólanum í Skals, Nordic museum í Seattle og í Myndlistaskólanum í Reykjavík.

Tilvísanir

Íslenskir listamenn
Medina separata

Medina separata er evrópsk flugutegund af sníkjuflugnaætt. Hún verpir í lirfur nokkurra skordýrategunda, ekki síst asparglyttu.

Tilvísanir 

Tachinidae
Giannis Antetokounmpo

Giannis Sina Ugo Antetokounmpo (fæddur árið 1994) er grískur körfuknattleiksmaður sem spilar með Milwaukee Bucks.
Hann hefur verið kallaður gríska undrið eða Greek Freak og hefur unnið til tveggja MVP (Most valuable player) titla í NBA-deildinni
2019 og 2020, og varð ásamt Kareem Abdul-Jabbar og LeBron James sem einn af leikmönnum sem hafa unnið til þessa verðlauna fyrir 26 ára aldur. Antetokounmpo vann einnig verðlaunin varnarmaður ársins 2020 og varð sá eini ásamt Michael Jordan (1988) og Hakeem Olajuwon (1994) til að hreppa þann titil með MVP sama ár. Að auki hefur hann verið valinn 5 sinnum í NBA-stjörnuleikinn.

Giannis leiddi Bucks til úrslita NBA 2021 þegar liðið vann Phoenix Suns 4-2. Hann var valinn MVP í úrslitum og skoraði 50 stig í lokaleiknum.

Antetokounmpo er sonur nígerískra innflytjenda í Grikklandi. Hann á fjóra bræður og spila tveir þeirra, Kostas og Thanasis í NBA. Fjölskyldan flutti til Milwaukee þegar hann hóf að spila með Bucks, 18 ára að aldri.

Heimild

Tengill
NBA tölfræði Giannis A.

Grískir körfuknattleiksmenn
Fólk fætt árið 1994
Toto Cutugno

Toto Cutugno (fæddur 7. júlí 1943) er ítalskur poppsöngvari og tónlistarmaður. Toto sigraði í Eurovision 1990 með lagið Insieme árið 1992. Hann var gestgjafi Gigliola Cinquetti í Eurovision 1991 keppninni.

Breiðskífur 

 Albatros (1976)
 Come ieri, come oggi, come sempre (1978)
 La mia musica (1981)
 L'italiano (1983)
 Azzura malinconia (1986)
 Voglio l'anima (1987)
 Innamorata, innamorato, innamorati (1987)
 Mediterraneo (1987)
 Toto Cutugno (1990)
 Insieme: 1992 (1990)
 Non e facile essere uomini (1992)
 Voglio andare a vivere in campagna (1995)
 Canzoni nacoste (1997)
 Il treno va (2002)
 Cantando (2004)
 Come noi nessuno al mondo (2005)

Ítalskir tónlistarmenn
Uppreisn - ungliðahreyfing Viðreisnar

Uppreisn - ungliðahreyfing Viðreisnar var stofnuð í maí árið 2016. Uppreisn er samansafn ungs fólks sem vill frjálslyndara og opnara samfélag. Hreyfingin berst fyrir jafnrétti á öllum sviðum samfélagsins og gerir það ýmist í verki eða með orðum. Meðlimir Uppreisnar sinna málefna- og trúnaðarstörfum fyrir ungliðahreyfinguna og Viðreisn. Hreyfingin tryggir að raddir ungs fólks heyrist hátt og skýrt innan Viðreisnar. Einnig stendur hreyfingin fyrir alls konar viðburðum allt árið sem eru opnir hverjum þeim sem kann að hafa áhuga.

Innan Uppreisnar starfar eitt undir félag, Uppreisn í Reykjavík semheldur utan um ungliðastarf Viðreisnar í Reykjavík.
Viðreisn
Stofnað 2016
Dímon (Þjórsárdal)

Dímon er kubbabergsstapi yfir 200 metrum í Þjórsárdal. Bergið í honum er talið hafa myndast við gos í megineldstöð fyrir 2 milljónum ára, þar eru lagskipt hraunlög. Umhverfis Dímon er birkiskógur og upp við hann er greniskógur, þ.e. Skriðufellsskógur.

Heimild
Ofan Hreppafjalla. Ferðafélag Íslands. 1996.

Fjöll á Íslandi
Þjórsárdalur
Dímon

Dímon getur átt við:
Dímon (Þjórsárdal)
Stóra-Dímon og Litla-Dímon á Markárfljótsaurum.

Aðgreiningarsíður
466

Árið 466 (CDLXVI í rómverskum tölum)

Atburðir 
 Þeódórik 2., konungur Vestgota (Vísigota) er drepinn af yngri bróður sínum, Evrik, sem tekur við konungstigninni. Evrik stækkar ríki Vestgota í suður-Gallíu og Hispaníu.
 Evrik biður Austrómverja um að viðurkenna sjálfstæði konungdæmis Vestgota, sem þá var að nafninu til undir yfirráðum Vestrómverska keisaradæmisins. Það var þó ekki fyrr en árið 475 sem Vestgotar fengu sjálfstæði sitt viðurkennt.
 Tarasikodissa, austrómverskur hershöfðingi, kemur upp um samsæri yfirmanns hersins, Ardabur, gegn Leó 1., keisara. Ardabur er handdtekinn en Tarasikodissa giftist dóttur Leó og tekur sér nafnið Zenon. Zenon sest svo á keisarastól árið 474.
 Húnar fara með her yfir ísilagða Dóná og ráðast inn í Austrómverska keisaradæmið. Húnar fara um Dakíu, Balkanskaga og að veggjum Konstantínópel en hafa ekki styrk til að taka borgina og snúa til baka.

Fædd 
 Klóvis 1., konungur Franka (d. 511) (áætluð dagsetning).

Dáin 
 1. janúar – Qianfei, keisari Liu Song veldisins í Kína (f. 449)
 Þeódórik 2., konungur Vestgota

466
461-470
465

Árið 465 (CDLXV í rómverskum tölum)

Atburðir 
 15. ágúst - Libíus Severus, vestrómverskur, keisari deyr eftir 4 ára setu á valdastóli. Libius Sverus var í raun strengjabrúða Ricimers, germansks hershöfðingja, sem fór með völdin í ríkinu. Ricimer bíður með það í tvö ár að skipa nýjan keisara.
 2. september - mikill eldsvoði brýst út í Konstantínópel og stendur í sex daga. Flest hverfi borgarinnar verða fyrir skaða.
 Basiliskos verður ræðismaður í Austrómverska ríkinu, með aðstoð systur sinnar, Verinu, sem var eiginkona Leós 1. keisara. Basiliskos sest sjálfur á keisarastólinn árið 475.
 Reimismund, konungur germanska þjóðflokksins Svefa, tekur aríanstrú sem er grein kristinnar trúar sem var á þessum tíma útbreidd á meðal germana. Á sama tíma vingast hann við Vestgotneska konunginn Þeódórik 2. sem einnig aðhyllist aríanstrú. Báðir konungarnir stjórna svæðum á Íberíuskaga sem bandamenn Vestrómverska keisaradæmisins.

Fædd 
 Líberíus - Rómverskur aðalsmaður (d. um 554)

Dáin 
 15. ágúst - Libíus Severus - keisari Vestrómverska keisaradæmisins.

465
461-470
Parken

Parken (áður Idrætsparken og Telia Parken) er íþróttaleikvangur á Indre Østerbro í Kaupmannahöfn. Hann er þjóðarleikvangur Dana í knattspyrnu og var opnaður 1992.

Völlurinn tekur rúmlega 38 þúsund og er með þak sem hægt er að draga saman. Parken er einnig notaður fyrir tónleika og þá komast um 50-55 þúsund fyrir. Mestur fjöldi tónleikagesta var þá 60 þúsund á Michael Jackson árið 1997.

Parken var notaður sem einn vallana á EM 2021.

Íþróttir í Danmörku
Dönsk íþróttamannvirki
464

Árið 464 (CDLXIV í rómverskum tölum)

Atburðir 
 6. febrúar - Ricimer, yfirmaður vestrómverska hersins og raunverulegur stjórnandi ríkisins, sigrar Alana, sem höfðu ráðist inn í Ítalíu, í orrustu nálægt Bergamo.
 Aegidíus, vestrómverskur herforingi, deyr. Aegidíus stjórnaði svæði í norðvestur-Gallíu sem kallað hefur verið konungsríkið Soissons. Aegidíus var yfirmaður hersins í Vestrómverska ríkinu en virðist hafa slitið tengslum við ríkið þegar keisarinn Majoríanus var drepinn árið 461 og Libíus Severus skipaður keisari í hans stað. Skömmu áður en hann lést reyndi Aegidíus að mynda bandalag við Vandala, að talið er annað hvort gegn Vestgotum eða gegn Vestrómverska ríkinu. Sonur Aegidíusar, Syagríus, tekur við stjórn í Soissons og heldur völdum þar til ársins 486.
 Reimismund sameinar germönsku þjóðina Svefa undir sinni stjórn. Svefar höfðu þá sest að í norðvestanverðri Hispaníu, innan landamæra Vestrómverska keisaradæmisins. Reimismund stjórnar þjóð sinni sem bandamaður (foederati) vestrómverska ríkisins.

Fædd 
 Hashim ibn Abd Manaf - Langafi Múhameðs spámanns (áætluð dagsetning).

Dáin 
 Aegidíus - Rómverskur herforingi.

464
461-470