alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Jefferson Starship

Jefferson Starship er bandarísk rokkhljómsveit frá San Francisco í Kaliforníu. Hljómsveitin var stofnuð 1974 af hópi tónlistarmanna, meðal annars fyrrum meðlimum hljómsveitarinnar Jefferson Airplane, Paul Kantner og Grace Slick. Hljómsveitin hefur gengið í gegnum ýmsar mannabreytingar. Árið 1984 hætti Kantner og setti lögbann á notkun hljómsveitarnafnsins. Nokkrir meðlimir héldu þá áfram sem hljómsveitin Starship. Árið 1992 endurstofnaði Kantner hljómsveitina sem Jefferson Starship: The Next Generation sem kom fram reglulega þar til Kantner lést árið 2016. Árið 2020 gaf hljómsveitin út 11. stúdíóplötu hljómsveitarinnar, Mother of the Sun.

Á löngum ferli hefur hljómsveitin átt átta gullplötur og eina safnplötu sem líka fór í gull. Ein allravinsælasta plata hljómsveitarinnar er Red Octopus frá 1975 með smellinum „Miracles“. Annar stórsmellur, „Count On Me“ kom út á plötunni Earth árið 1978. Árið 1979 breytti hljómsveitin um stíl og gaf út plötuna Freedom at Point Zero með smellinum „Jane“. Þá hafði Grace Slick hætt um stutt skeið. Hljómsveitin hélt áfram að eiga lög á vinsældalistum þar til hún hætti 1984. Eftir endurkomu árið 1992 gaf hljómsveitin út tónleikaplötur og plötur með eldra efni og ábreiðum.

Bandarískar rokkhljómsveitir
Eyrarfjall

Eyrarfjall getur átt við:
Eyrarfjall í Kjós.
Eyrarfjall í Önundarfirði.

Aðgreiningarsíður
Michael Grace Phipps

Michael Grace Phipps (10. janúar 1910 – 13. mars 1973) var bandarískur kaupsýslumaður, pólómeistari, eigandi/ræktandi kappreiðahesta og mannvinur.

Ævisaga 
Michael Phipps var sonur John Shaffer Phipps og Margarita Celia Grace. Hann var meðlimur í póló liði Yale háskólans bæði árin 1930 og 1932. Hann tók þátt í Alþjóðlega pólóbikarnum árin 1936 og 1939. Sem meðlimur í Meadow póló klúbbnum á Long Island, New York, 1938 fékk hann tíu marka sætið, en það er hæsta sæti sem hægt er að ná í póló. Þann 17. mars 1994 var hann kjörinn og vígður í Pólósafnið og frægðarhöllina, 21 ári eftir dauða hans.

Tilvísanir 

Fólk dáið árið 1973
Fólk fætt árið 1910
Norrænu tónlistarverðlaunin

Norrænu tónlistarverðlaunin (eða Nordic Music Prize) eru árleg tónlistarverðlaun fyrir bestu norrænu hljómplötuna. Verðlaunin voru stofnuð á by:Larm ráðstefnunni árið 2010 og voru þau innblásin af bresku Mercury Prize verðlaununum. Fyrsta afhendingin hlaut Jónsi fyrir plötuna Go, og var hún veitt af Hákoni krónprins. Árið 2018 byrjaði by:Larm í samstarfi með Hyundai og var þar með nafninu breytt.

Valdar eru tólf útgáfur frá Norðurlöndunum og eru þær dæmdar af alþjóðlegri dómnefnd. Verðlaunin árið 2022 voru tíu þúsund evrur.

Verðlaunahafar og tilnefningar

Sjá einnig
 Tónlistarverðlaun Norðurlandaráðs

Tilvísanir

Tenglar
 Vefsíða by:Larm

Tónlistarverðlaun
Þverá (Fljótshlíð)

Þverá í Fljótshlíð er um 31 km. löng með upptök við Hámúlagarð í Fljótshlíð og endamark þar sem hún fellur í Ytri-Rangá sem eftir það skiptir um nafn og heitir Hólsá.

Eystri-Rangá fellur í Þverá 5 km frá mótunum við Ytri-Rangá.

Hún er fremur lítil til að byrja með en vex eftir því sem hliðarár falla í hana og er orðin um 4 m3/sek við ármót við Eystri-Rangá.

Áin var áður fyrr miklu stærri en 1946 var hlaðinn 600 metra langur varnargarður sem veitti megninu af ánni í Markarfljót.

Ár á Íslandi
Twenty One Pilots

Twenty One Pilots (stílað sem twenty øne piløts) er bandarísk hljómsveit frá Columbus, Ohio. Hljómsveitin var stofnuð árið 2009 af söngvaranum Tyler Joseph ásamt Nick Thomas og Chris Salih, sem seinna hættu í henni árið 2011. Síðan þá hefur hún samanstaðið af Joseph og trommaranum Josh Dun. Tvíeykið er best þekkt fyrir lögin „Stressed Out“, „Ride“ og „Heathens“. Sveitin hlaut Grammy verðlaun í flokknum besti poppflutningur tvíeykis/hóps árið 2017 fyrir „Stressed Out“.

Gefnar voru út breiðskífurnar Twenty One Pilots (2009) og Regional at Best (2011) á eigin vegum, áður en skrifað var undir hljómplötusamning hjá Fueled by Ramen árið 2012. Þriðja breiðskífan, Vessel, var síðan gefin út árið eftir. Fjórða platan þeirra, Blurryface, var gefin út árið 2015 og naut hún mikilla vinsælda. Hún varð fyrsta breiðskífan til að innihalda lög sem hafa öll verið gull viðurkenndar af RIAA. Smáskífan „Heathens“ var síðan gefin út fyrir myndina Suicide Squad og náði öðru sæti á Billboard Hot 100. Eftir að hafa tekið sér árs hlé, gaf hljómsveitin út fimmtu breiðskífuna, Trench, árið 2018. Sjötta platan, Scaled and Icy, var gefin út árið 2021.

Útgefið efni

Breiðskífur
 Twenty One Pilots (2009)
 Regional at Best (2011)
 Vessel (2013)
 Blurryface (2015)
 Trench (2018)
 Scaled and Icy (2021)

Stuttskífur
 Three Songs (2012)
 Migraine (2013)
 Holding on to You (2013)
 Quiet is Violent (2014)
 The LC LP (2015)
 Double Sided (2016)
 TOPxMM (The Mutemath Sessions) (2016)
 Triplet EP (2018)
 Location Sessions (2021)

Tónleikaplötur
 Spotify Sessions (2013)
 Blurryface Live (2016)
 Scaled and Icy (Livestream Version) (2021)

Tilvísanir

Tenglar

 Vefsíða Twenty One Pilots
 
 Twenty One Pilots á Twitter

Bandarískar hljómsveitir
Shehbaz Sharif

Mian Muhammad Shehbaz Sharif (f. 23. september 1951) er pakistanskur stjórnmálamaður og núverandi forsætisráðherra Pakistans.

Shehbaz Sharif er yngri bróðir Nawaz Sharif, sem hefur þrisvar verið forsætisráðherra Pakistans. Shehbaz, sem þá var forsætisráðherra í Púnjab-héraði, tók við af Nawaz sem leiðtogi Múslimabandalagsins (N) eftir að Nawaz var leystur úr embætti vegna meints fjármálamisferlis þegar nafn hans birtist í Panamaskjölunum árið 2016. Shehbaz Sharif leiddi Múslimabandalagið í þingkosningum ársins 2018, þar sem flokkurinn tapaði fyrir Réttlætishreyfingu Imrans Khan.

Í apríl 2022 samþykkti stjórnarandstaðan vantrauststillögu gegn Imran Khan eftir að Réttlætishreyfingin missti þingmeirihluta sinn vegna liðhlaupa. Shehbaz Sharif var í kjölfarið kjörinn nýr forsætisráðherra af þinginu.

Tilvísanir

Forsætisráðherrar Pakistans
Karólínueyjar

Karólínueyjar eru eyjaklasi í Kyrrahafinu norður af Papúa-Nýju Gíneu. Eystri hluti eyjanna tilheyrir Míkrónesíu, en sá vestlægari til Palá.

Eyjarnar urðu spænsk nýlenda 1686, en voru seldar til Þýskalands 1898. 1914, í fyrri heimstyrjöldinni, réðust Japanir á eyjarnar og hertóku og héldu þeim til loka síðari heimstyrjaldar þegar Bandaríkjamenn tóku þær af þeim. Bandaríkin deiltu þeim upp í Palá og Míkrónesíu. 
Míkrónesía hlaut sjálfstæði 1986, en Palá hlaut sjálfstæði 1994.

Kyrrahafseyjar
Royale Union Saint-Gilloise

Royale Union Saint-Gilloise, yfirleitt skammstafað sem Union SG, USG eða einfaldlega kallað Union er belgískt knattspyrnulið sem stofnað var í Saint-Gilles-hverfinu í Brussel en flutti sig á þriðja áratug tuttugustu aldar yfir í Vorst-hverfið í sömu borg. Union var eitt allra sigursælasta félagið í árdaga belgískrar knattspyrnu og varð ellefu sinnum meistari frá 1904 til 1935. Eftir seinni heimsstyrjöldina tók við langvinn eyðimerkurganga. Árið 2021 lék liðið í efstu deild í fyrsta sinn í 48 ár.

Saga
Royale Union Saint-Gilloise var stofnað árið 1897, tveimur árum eftir að keppnin um belgíska meistaratitilinn hófst. Leiktíðina 1901-02 tók félagið fyrst þátt í keppninni um Belgíumeistaratitilinn. Tveimur árum síðar varð það meistari í fyrsta sinn og varði titilinn fimm næstu ár. Á þessum árum tók félagið einnig þátt í millilandakeppnum með ágætum árangri. Union bætti tveimur titlum í sarpinn árin 1913 og 1923. Önnur gullöld félagsins stóð frá 1933 til 1935 þegar liðið var ósigrað í 60 deildarleikjum í röð, sem er ekki met í Belgíu. Þetta skilaði Union Belgíumeistaratitlum númer níu, tíu og ellefu. Það eru enn í dag einu meistaratitlar félagsins, sem einnig hefur orðið bikarmeistari í tvígang, 1913 og 1914.

Þegar borgakeppni Evrópu var haldin í annað sinn á árunum 1958-60 fór Royale Union alla leið í undanúrslit eftir að hafa m.a. slegið AS Roma úr keppni. Eftir það fór vegur Royale Union heldur hnignandi og eftir að hafa rokkað milli efstu og næstefstu deildar féll liðið úr efstu deild árið 1973. Við tóku margir áratugir í neðri deildunum þar sem hið sögufræga félag virtist aðeins ætla að vera neðanmálsgrein í sögu belgískrar knattpyrnu.

Vorið 2018 var tilkynnt að Tony Bloom, stjórnarformaður enska knattspyrnuliðsins Brighton & Hove Albion væri nýr aðaleigandi Royale Union. Með nýju eignarhaldi kom mikil peningainnspýting í félagið sem styrktist hratt. Vorið 2021 komst Royale Union upp í efstu deilt eftir nærri fimm áratuga bið og þegar á sínu fyrsta tímabili þar gerði félagið atlögu að belgíska meistaratitlinum, en varð að lokum að sætta sig við 2. sætið.

Titlar
Belgíumeistarar
 Sigrar (11): 1903–04, 1904–05, 1905–06, 1906–07, 1908–09, 1909–10, 1912–13, 1922–23, 1932–33, 1933–34, 1934–35
 Númer tvö (8): 1902–03, 1907–08, 1911–12, 1913–14, 1919–20, 1920–21, 1921–22, 1923–24

Bikarmeistarar
 Sigrar (2): 1912–13, 1913–14

Belgísk knattspyrnufélög
Stofnað 1897
Tyler Joseph

Tyler Robert Joseph (f. 1. desember 1988) er bandarískur söngvari, rappari, lagahöfundur og upptökustjóri. Hann er best þekktur sem söngvari hljómsveitarinnar Twenty One Pilots, þar sem hann spilar ásamt Josh Dun. Hann gaf út sóló plötu árið 2008 sem var nefnd No Phun Intended.

Æska
Joseph var fæddur í Columbus, Ohio. Hann á tvo bræður og eina systur. Móðir hans var stærðfræði kennari áður en hún byrjaði sem körfuboltaþjálfari í Olentangy Orange High School. Faðir hans var þjálfari og skólastjóri í Worthington Christian High School. Joseph spilaði körfubolta frá ungum aldri og hélt áfram að spila sem leikstjórnandi fyrir Worthington Christian. Hann afþakkaði skólastyrk frá Otterbein University eftir að hann byrjaði að hafa áhuga á tónlist. Hann hóf lagasmíðar þegar að hann fann gamalt hljómborð í geymslu heima hjá sér.

Ferill

Twenty One Pilots

Hljómsveitin Twenty One Pilots var stofnuð árið 2009. Hún samanstóð af Joseph og tveim vinum hans úr skólanum, Nick Thomas og Chris Salih. Joseph fann upp á nafninu eftir að hafa lesið verkið All My Sons sem fjallar um mann sem er ábyrgur fyrir dauða tuttugu og eins flugmanna.

Árið 2011 yfirgáfu Thomas og Salih hljómsveitina, þar sem þeir vildu einbeita sér að öðrum hlutum. Trommarinn Josh Dun kom í stað þeirra og skrifuðu þeir undir plötusamning hjá Fueled by Ramen árið 2012. Þeir hlutu Grammy verðlaun árið 2017 í flokknum besti poppflutningur tvíeykis/hóps.

Einkalíf
Joseph var í heimakennslu þegar hann var yngri áður en hann fór í miðskóla. Hann er með húðflúr sem hann segir eiga mikla merkingu og það tákni „eitthvað sem bjargaði lífi hans“. Hann vill hins vegar ekki gefa upp meininguna. Hann giftist Jenna Black árið 2015 og eiga þau saman tvö börn sem fæddust 2020 og 2022.

Útgefið efni
Sjá Twenty One Pilots fyrir útgefið efni með hljómsveitinni.

Breiðskífur
 No Phun Intended (2008)

Ljóðagerð
 What's Your Story? (2012)
 Street Poetry (2013)

Sjá einnig
 Josh Dun

Tilvísanir

Tenglar

 Síða Twenty One Pilots
 
 Tyler Joseph á Twitter

Bandarískir söngvarar
Bandarískir rapparar
Bandarískir tónlistarmenn
Gunnars kvæði á Hlíðarenda

Gunnars kvæði á Hlíðarenda er sagnadans eða danskvæði sem telst séríslenskur. Þetta er eini íslenski sagnadansinn, svo vitað sé, sem fjallar um atburði úr Íslendingasögunum. Fræðimenn hafa gert tilraun til þess að aldursgreina kvæðið út frá málfari og orðalagi og var kvæðið að öllum líkindum ort í lok 16. aldar eða í byrjun 17. aldar. Kvæðið er varðveitt í Kvæðabók Gísla Ívarssonar frá 1819 (JS 405 4to.).
Sagnadansar
Króka-Refs saga

Króka-Refs saga er ein af Íslendingasögunum og er gjarnar flokkuð með Laxdæla sögu og Þorskfirðinga sögu í Breiðfirðinga Sögur.

Sagan gerist á tímabilinu 950 - 1050. Hún er rituð niður um 1350. Hún var í svonefndri Vatnshyrnu en er nú varðveitt í heilu lagi í aðeins einu handriti AM 471, 4to, frá síðari hluta 15. aldar.

Til að fá einhvern samanburð á lengd sögunar er hún um 1/5 af lengd Laxdæla sögu.

Íslendingasögur
Vikivakakvæði

Vikivakakvæði eru íslensk lýrísk danskvæði sem urðu vinsæl á vökunóttum hér á landi á 16. og 17. öld. og 18. öld. Stundum eru þessi kvæði einfaldlega kölluð vikivakar. Talið er að vikivakakvæðin hafi tekið við af sagnadansahefðinni þegar fram liðu stundir en sagnadansar eru epísk kvæði sem Íslendingar kynntust nokkuð fyrr á kaþólskum tíma eða fyrir siðaskipti. Dæmi um þekkt vikivakakvæði eru Kvæðið af stallinum Kristí („Nóttin var sú ágæt ein") eftir Einar Sigurðsson í Heydölum (1539- 15. júlí 1626) og Drykkjuspil („Hýr gleður hug minn") eftir séra Ólaf Jónsson frá Söndum (um 1560-1627). Þjóðlög sem hafa varðveist við þessi gömlu vikivakakvæði eru annars sárafá.

Dæmi um íslensk vikivakakvæði 

 Bónda kvæði
 Dansinn undir hlíða
 Drykkjuspil
 Eg er setztur að dröngum
 Eitt kellingar kvæði
 Fellur á engin móða
 Hér uppá svarar ein
 Kvæðið af stallinum Kristí
 Rám og hás er röddin mín
 Sá eg í gleðinni
 Sefur hjá seima lindi
 Svo sagði stúlkan
 Við stúlkuna vil eg stíga sjálfur mína
 Þær halda mig þurrlegan

Tengt efni 

 Vikivaki
 Sagnadans
 Vikivakaleikir
 Þjóðdans
 Sagnakvæði
 Þulur
 Rímur
 Lausavísur
Vikivakaleikir

Vikivakaleikir voru dansleikir sem iðkaðir voru á vökunóttum á Íslandi á 17. 18. og 19. öld. Dæmi um vikivakaleiki má nefna Hoffinsleik, Frísadans, Hjartarleik, Hoffinsleik, Háu-Þóruleik og Giftingahjal. Sumir þessara leikja eru samnorrænir og þekkjast m.a í Færeyjum.

Tengt efni 

 Vikivaki
 Sagnadans
 Vikivakakvæði
 Þjóðdans
Josh Dun

Joshua William Dun (f. 18. júní 1988) er bandarískur tónlistarmaður. Hann er best þekktur fyrir að vera trommuleikari hljómsveitarinnar Twenty One Pilots þar sem hann spilar með Tyler Joseph. Einnig spilar hann á önnur ásláttarhljóðfæri, trompet og hljómborð.

Æska
Dun var fæddur í Columbus, Ohio. Hann á tvær systur og einn bróður. Hann byrjaði að æfa á trompet áður en hann ákvað að kenna sjálfum sér á trommur. Ein aðferð sem hann notaði við æfingar var að endurtaka takta sem hann heyrði í lögum. Hann vann hjá Guitar Center í þrjú ár þar sem hann vann með fyrrverandi meðlim Twenty One Pilots, Chris Salih, sem seinna kynnti hann fyrir Tyler Joseph.

Ferill

House of Heroes
Í mars 2010 byrjaði Dun í hljómsveitinni House of Heroes eftir að trommarinn, Colin Rigsby, tók sér hlé. Í stað Rigsby spilaði Dun undir mörgum lögum breiðskífunnar Suburba. Hann tók þátt í tónleikaferðalagi hljómsveitarinnar þangað til að Rigsby snéri aftur.

Twenty One Pilots

Dun planaði upprunalega að flytja til Nashville, Tennessee til að sækjast eftir feril í trommuleik, en var stoppaður af þáverandi trommara Twenty One Pilots, Chris Salih, sem bauð honum plássið sitt. Hann spilaði undir á einum tónleikum með Tyler Joseph eftir að Salih og bassaleikarinn Nick Thomas yfirgáfu sveitina. Þeir spiluðu eitt lag áður en lögreglan aflýsti sýningunni. Eftir það varð Dun varanlegur meðlimur hljómsveitarinnar. Hann hefur unnið í öllum breiðskífum hennar frá árinu 2011. Dun og Joseph skrifuðu undir plötusamning hjá Fueled By Ramen árið 2012. Þeir hlutu Grammy verðlaun árið 2017 í flokknum besti poppflutningur tvíeykis/hóps.

Einkalíf
Bæði Dun og Tyler Joseph eru með „X“ húðflúr sem þeir létu tattóvera á sig á sviði. Merkið táknar tileinkun þeirra til aðdáenda þeirra í Columbus, Ohio. Dun byrjaði í sambandi með leikkonunni Debby Ryan árið 2013 og voru þau gift þann 31. desember 2019.

Sjá einnig
 Tyler Joseph

Tilvísanir

Tenglar

 Síða Twenty One Pilots
 
 Josh Dun á Twitter

Bandarískir tónlistarmenn
Bandarískir trommarar
Ernst von Mansfeld

Peter Ernst, greifi af Mansfeld (þýska Peter Ernst, Graf von Mansfeld) var þýskur herforingi sem barðist fyrir mótmælendatrúa í þrjátíu ára stríðinu.

Heimildir

Fólk fætt á 16. öld

Herforingjar í þrjátíu ára stríðinu
Þýskir greifar
Orrustan við Königgrätz

Orrustan við Königgrätz (Þýska Schlacht bei Königgrätz), líka kölluð Orrustan við Sadowa, var sú orrusta Austurríska-Prússneska stríðsins þar sem konungsríkið Prússland sigraði Austurríska keisaradæmið. Það átti sér stað 3. júlí 1866, nálægt bóhemsku bæjunum Königgrätz (nú Hradec Králové í Tékklandi) og Sadowa (nú Sadová í Tékklandi).

Eftirmáli
Þann 22. júlí 1866 var undirritaður friðarsamningur í Prag. Það gaf prússneskum stjórnmálamönnum mikið tækifæri með því að ryðja braut í átt að stofnun Þýskalands, einkum með Litla-Þýskalands lausnarinnar (Þýskaland án Austurríkis), með síðari stofnun Norður-þýska ríkjasambandsins.

Heimsfrægi Königgrätzermarsinn var samin til minningar um orrustuna við Königgrätz.
Svend Grundtvig

Svend Hersleb Grundtvig (9. september 1824-14. júlí 1883) var danskur bókmenntasögufræðingur og þjóðfræðingur. Hann er einkum þekktur í heimalandi sínu fyrir að hafa safnað danskri þjóðlagatónlist. Grundtvig hafði snemma gífurlega mikinn áhuga á dönskum sagnadönsum eða danskvæðum. Hann safnaði þeim og gaf út í riti sínu er ber heitið Danmarks gamle folkeviser. Svend Grundtvig safnaði einnig íslenskum fornkvæðum (sagnadönsum) með Jóni Sigurðssyni forseta og gáfu þeir út afraksturinn árin 1854-1859 í 3. bindum í ritröðinni Nordiske olfskrifter. Þetta þriggja binda verk innan ritraðarinnar þeirra Jóns og Grundtvigs fékk heitið Íslensk fornkvæði.

Tungumálakunnátta Grundtvigs var afar mikil og lærði hann til að mynda engilsaxnesku, latínu og íslensku í æsku með atbeina föður hans N. F. S. Grundtvig.

Tengsl Grundtvigs við Ísland 
Svend Grundtvig gaf út safn sitt af íslenskum fornkvæðum með Jóni Sigurðssyni forseta á árunum 1854-59. Þá var Grundtvig fyrstur manna til þess að færa rök fyrir því að Snorri Sturluson hafi samið Egils sögu.

Tengsl Grundtvigs við Færeyjar 
Svend Grundtvig hvatti færeyska kollega sinn og félaga V. U. Hammershaimb til þess að safna færeyskum þjóðkvæðum (sagnadönsum) af vörum samlanda hans. Afraksturinn var ritið Føroya kvæði: Corpus Carminum Færoensium. Söfnun Hammershaimbs á færeyskum þjóðkvæðum og dönsum er ómetanlegt framlag hans til færeysku þjóðarinnar enda eru kvæðin talin með helstu menningarverðmætum þeirra.

danskir sagnfræðingar
danskir þjóðfræðingar
Sléttulúpína

Sléttulúpína (fræðiheiti: Lupinus lepidus) er 10 til 60 sentimetra há fjölær jurt af ertublómaætt. Hún vex í Klettafjöllum Norður-Ameríku, frá Alaska, suður til suður Kaliforníu. Til hennar hafa verið talinn fjöldi afbrigða, sem stundum eru taldar sjálfstæðar tegundir.

Í samvinnu við Rhizobium-gerla getur lúpínan unnið köfnunarefni úr andrúmsloftinu.

Tenglar 
  Giblin, David, ed. (2015). "Lupinus lepidus".  WTU Herbarium Image Collection. Burke Museum, University of Washington. Retrieved 2015-01-17.
Myndasafn

Tilvísanir 

Ertublómaætt
Úlfaertur
Niturbindandi plöntur
Strandlúpína

Strandlúpína (fræðiheiti: Lupinus littoralis) er um 30 sentimetra há fjölær jurt eða hálfrunni af ertublómaætt. Hún er ættuð frá vesturströnd Norður-Ameríku, frá Bresku Kólumbíu til norðurhluta Kaliforníu.

Rótin var étin af sumum ættbálkum Indíána. 

Í samvinnu við Rhizobium-gerla getur lúpínan unnið köfnunarefni úr andrúmsloftinu.

Tenglar 
Jepson Manual Treatment
Myndasafn

Tilvísanir 

Ertublómaætt
Úlfaertur
Niturbindandi plöntur
Lækjalúpína

Lækjalúpína (fræðiheiti: Lupinus rivularis) er um 1m há fjölær jurt eða hálfrunni af ertublómaætt. Hún er ættuð frá vesturströnd Norður-Ameríku, frá Bresku Kólumbíu til norðurhluta Kaliforníu. 

Lágt gildi alkolíóða gerir hana hentuga til beitar.
Í samvinnu við Rhizobium-gerla getur lúpínan unnið köfnunarefni úr andrúmsloftinu.

Tenglar 
Jepson Manual Treatment
Myndasafn

Tilvísanir 

Ertublómaætt
Úlfaertur
Niturbindandi plöntur
Refalúpína

Refalúpína (fræðiheiti: Lupinus perennis) er 10 til 40 sentimetra há fjölær jurt af ertublómaætt. Hún er ættuð frá austurhluta Norður-Ameríku.

Í samvinnu við Rhizobium-gerla getur lúpínan unnið köfnunarefni úr andrúmsloftinu.

Tenglar 
Myndasafn

Tilvísanir 

Ertublómaætt
Úlfaertur
Niturbindandi plöntur
Ómar Már Jónsson

Ómar Már Jónsson (f. 1. september 1966) er Íslenskur stjórnandi og stjórnmálamaður. Ómar ólst upp í Súðavík og útskrifaðist úr Stýrimannaskólanum í Reykjavík með tveggja stigs skipsstjórnaréttindi árið 1988. Hann útskrifaðist frá Tækniskólanum í Reykjavík sem iðnrekstarfræðingur af markaðssviði árið 1996. Árið 2002 var Ómar ráðinn sveitarstjóri Súðavíkurhrepps eftir að flutningi byggðar á öruggt svæði í Álftafirði var að mestu lokið eftir snjóflóðin í Súðavík árið 1995. Ómar var sveitarstjóri Súðavíkurhrepps til ársins 2014.

Hann var stjórnarmaður í Iceland Sea Angling hf frá 2003-2015. Hann var í sveitarstjórn Súðavíkurhrepps frá 2006-2014. Hann var stjórnarmaður í Samtökum sveitarfélaga á köldum svæðum  frá 2009-2015. Hann var stjórnarmaður í Fjórðungssambandi Vestfirðinga frá 2010-2014. Ómar var stjórnarmaður í Byggðasafni Vestfjarða frá 2011-2014.  Hann var einnig formaður stjórnar Atvinnuþróunarfélags Vestfirðinga frá 2011-2014.  Hann var einnig formaður stjórnar Melrakkaseturs Íslands ehf.  

Árið 2014 flutti Ómar ásamt fjölskyldu sinni til Reykjavíkur. Ómar starfaði sem framkvæmdastjóri Íslandsdeildar Icelandic Plus ltd frá 2015 til 2021. 

Ómar skipaði 4. sæti Miðflokksins í Reykjavíkurkjördæmi suður í alþingskosningunum 2021. Ómar var oddviti Miðflokksins í Reykjavík í borgarstjórnarkosningunum 2022. Hann hlaut 2,4% og   komst ekki inn í borgarstjórn.
Fólk fætt árið 1966
Íslenskir viðskiptamenn
Íslenskir stjórnmálamenn
Melrakkalúpína

Melrakkalúpína (fræðiheiti: Lupinus argenteus) er 10 til 150 sentimetra há fjölær jurt af ertublómaætt. Hún er ættuð frá vesturhluta Norður-Ameríku, frá suðurhluta Kanada til Kaliforníu. Hæring er breytileg, frá því að plönturnar séu silfurgráar til að vera nær hárlausar.

Í samvinnu við Rhizobium-gerla getur lúpínan unnið köfnunarefni úr andrúmsloftinu.

Tenglar 
 Jepson Manual Treatment
Myndasafn

Tilvísanir 

Ertublómaætt
Úlfaertur
Niturbindandi plöntur
Úlfalúpína

Úlfalúpína (fræðiheiti: Lupinus hartwegii) er um 60 sentimetra há einær jurt af ertublómaætt. Hún er ættuð frá Mexíkó.

Í samvinnu við Rhizobium-gerla getur lúpínan unnið köfnunarefni úr andrúmsloftinu.

Tilvísanir 

Ertublómaætt
Úlfaertur
Niturbindandi plöntur
Vætulúpína

Vætulúpína (fræðiheiti: Lupinus latifolius) er 30 til allt að 200 sentimetra há fjölær jurt af ertublómaætt. Hún er ættuð frá vesturhluta Norður-Ameríku, frá Bresku Kólumbíu til Kaliforníuflóa. 

Í samvinnu við Rhizobium-gerla getur lúpínan unnið köfnunarefni úr andrúmsloftinu.

Tenglar 
Jepson Manual Treatment
Myndasafn

Tilvísanir 

Ertublómaætt
Úlfaertur
Niturbindandi plöntur
Brekkulúpína

Brekkulúpína (fræðiheiti: Lupinus leucophyllus) er um 90 sentimetra há fjölær jurt af ertublómaætt.  Hún er ættuð frá vesturhluta Norður-Ameríku. Hún er eitruð og inniheldur bæði lupinine og anagyrine eins og margar aðrar lúpínutegundir.

Í samvinnu við Rhizobium-gerla getur lúpínan unnið köfnunarefni úr andrúmsloftinu.

Tenglar 
Jepson Manual Treatment
Myndasafn

Tilvísanir 

Ertublómaætt
Úlfaertur
Niturbindandi plöntur
Dverglúpína

Dverglúpína (fræðiheiti: Lupinus nanus) er 15 til 50 sentimetra há einær jurt af ertublómaætt. Hún er ættuð frá vesturhluta Bandaríkjanna (Kalifornía, Nevada og Óregon).

Í samvinnu við Rhizobium-gerla getur lúpínan unnið köfnunarefni úr andrúmsloftinu.

Tenglar 
Myndasafn

Tilvísanir 

Ertublómaætt
Úlfaertur
Niturbindandi plöntur
Andeslúpína

Andeslúpína, eða trúðalúpína (fræðiheiti: Lupinus mutabilis) er 50 til 280 sentimetra há einær jurt af ertublómaætt. Hún er ættuð frá Andesfjöllum í Suður-Ameríku. Þar hefur hún verið ræktuð í 1500 ár til matar.

Í samvinnu við Rhizobium-gerla getur lúpínan unnið köfnunarefni úr andrúmsloftinu.

Tenglar 
 The ancient Ecuadorean legume being hailed as a new superfood – BBC
 Plants for a Future
 Lupins - geography, classification, genetic resources
 'From the Andes: First Potato, Then Quinoa, Now Tarwi?' in The Natural Farmer, Fall 2004 (p. 40)
 'Tarwi' chapter, in "Lost Crops of the Incas"

Tilvísanir 

Ertublómaætt
Úlfaertur
Niturbindandi plöntur
Matjurtir