alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hainan

Hainan (kínverska: 海南; rómönskun: Hǎinán) er minnsta og syðsta hérað í  Alþýðulýðveldinu Kína, sem samanstendur af ýmsum nálægum eyjum í Suður-Kínahafi. Hainan eyja er sú stærsta og fjölmennasta og nær yfir 97 prósent héraðsins. Nafnið „Hainan“ þýðir bókstaflega „sunnan hafs“, sem endurspeglar stöðuna sunnan við hið grunna og mjóa Hainan-sundi (Qiongzhou -sund). Sundið aðskilur Hainan frá Leizhou-skaga suðurhluta Guangdong - héraðs og meginlands Kína.. Vesturströnd Hainan-eyju er 320 km austur af Norður-Víetnam, yfir hið grunna hafsvæði Tonkinflóa.

Héraðið nær yfir 33.920 ferkílómetra landsvæði. Þar af er Hainan eyja 32.900 ferkílómetrar og afgangur flatarmáls héraðsins nær til 200 eyja í þremur eyjaklösum, það er Zhongsha, Xisha og Nansha. Alþjóðlegur ágreiningur er við nágrannaríkja um landakröfur Kínverskra stjórnvalda gagnvart sumum þessar eyja. Á árunum 1950 til 1988 heyrðu eyjaklasarnir undir Guangdong uns það varð sérstakt hérað og sérstakt efnahagssvæði í valdatíð Deng Xiaoping.

Samkvæmt manntali Kína sem framkvæmt var árið 2020 bjuggu 10,1 milljónir manna í Hainan héraði.

Li-þjóðarbrotið telst til innfæddra á eyjunni og samanstendur af 15 prósent íbúa. Með Hlai- móðurmálið eru þeir viðurkenndir af kínverskum stjórnvöldum sem einn af 56 þjóðarbrotum Kína. Han íbúar, sem samanstendur af meirihluta kínversku þjóðarinnar (82 prósent) tala fjölbreytt tungumál þar á meðal Mandarín, Min Hainanese, Kantónska stundum nefnt Yue kínverska, Hakka kínversku.

Alls eru tíu stórborgir og tíu sýslur í Hainan héraði. Höfuðborg héraðsins er Haikou, við norðurströnd Hainan-eyju, en borgin Sanya er þekktur ferðamannastaður við suðurströndina. Aðrar helstu borgir eru Wenchang, Qionghai, Wanning, Wuzhishan, Dongfang og Danzhou.

Árið 2020 greindu kínversk stjórnvöld frá umfangsmikilli áætlun um að gera allt eyjahéraðið að fríverslunarsvæði.

Myndir

Tenglar
Vefur Britannica um Hainan. Inniheldur ýmsar upplýsingar um héraðið t.d. sögu, landslag, skipulag og markverða staði]
Enskur vefur héraðsstjórnar Hainan.  Inniheldur ýmsar upplýsingar t.d. um sögu, skipulag, fréttir og ferðaþjónustu

Heimildir

Tilvísanir 

 
Héruð í Kína
Shenzhen

Shenzhen er borg í Guangdonghéraði í Kína. Árið 2020 þegar síðasta manntal var gert í Kína, var íbúafjöldi borgarinnar um um 17,5 milljónir. Hún var fyrsta sérstaka efnahagssvæðið og jafnframt það best heppnaða. Borgin er skipulögð frá grunni. Árið 1979 stóð aðeins lítið fiskiþorp þar sem nú er ein af stærstu borgum Kína. Ungur aldur borgarinnar endurspeglast greinilega í nýtískulegum byggingarstíl. Hún liggur beint norður af Hong Kong.

Tilvísanir 

 

Borgir í Kína
Ricchi e Poveri

Ricchi e Poveri er ítölsk popphljómsveit sem stofnuð var árið 1967. Alls hefur sveitin selt meira en 20 milljónir platna.

Saga 
Ricchi e Poveri var stofnuð árið 1967 af Franco Gatti, Angela Brambati, Angelo Sotgiu og Marina Occhiena. Fyrsta opinbera framkoma þeirra var árið eftir þegar sveitin flutti lagið „L'ultimo amore“ í Cantagiro. Árið 1978 tók hljómsveitin þátt í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva með lagið „Questo Amore“. Þau lentu í 12. sæti með 53 stig. Árið 1981 hætti svo Marina Occhiena í hljómsveitinni.

Ricchi e Poveri hefur tekið upp á bæði ítölsku og spænsku. Þekkt lög frá sveitinni eru meðal annnara „Mamma Maria“, „Se m'innamoro“, „Made in Italy“ og „M'innamoro di te“. Þá hefur lagið „Voulez Vous Danser“ verið endurútgefið sem íslenskt jólalag.

Útgefið efni 
 Un diadema di successi (1976)
 Ricchi & Poveri (1976)
 I musicanti (1976)
 Come eravamo (1980)
 E penso a te (1982)
 Mamma Maria (1982)
 Voulez vous danser (1983)
 Sarà perche ti amo (1983)
 Ieri & oggi (1983)
 Dimmi quando (1985)
 Cocco bello Africa (1987)
 Nascerà Gesù (1988)
 Buona giornata e... (1989)
 I grandi successi (1994)
 Parla col cuore (2001/2002)

Ítalskar hljómsveitir
Stofnað 1967
Hubei

Hubei (kínverska: 湖北; rómönskun: Húběi) er landlukt hérað í mið-Kína. Höfuðborg héraðsins er Wuhan sem þjónar sem miðstöð samgangna, stjórnmála, menningar og efnahags Mið-Kína.

Hubei, liggur í hjarta Kína og myndar hluta af miðju vatnasvæði Jangtse fljóts (eða Bláár). Nafn héraðsins þýðir „norður af vatninu“ og vísar til stöðu þess norðan við Dongting-vatn. Fram að valdatíma hins mikla Kangxi keisara (1661–1722) Tjingveldisins (1644–1911/12) mynduðu Hubei og nágrenni þess í Hunan hérað, eitt hérað, Huguang. Þeim var síðan skipt upp og gefið núverandi nöfn, byggt á staðsetningu þeirra miðað við Dongting vatnið: Hubei, sem þýðir „norður af vatninu“; og Hunan, „suður af vatninu.“

Hubei liggur að héruðunum Henan í norðri, Anhui í austri, Jiangxi í suðaustri, Hunan í suðri, Chongqing í vestri og Shaanxi í norðvestri.

Hubei er oft kallað „land fiskar og hrísgrjóna“ (鱼米之乡). Meðal mikilvægra landbúnaðarafurða Hubei eru bómull, hrísgrjón, hveiti og te. Aðrar atvinnugreinar eru bílaframleiðsla, málmvinnsla, vélarframleiðsla, orkuöflun, vefnaður, matvæli og hátæknivörur. Auk þess eru ýmis steinefni að finna í Hubei í verulegu magni, þar á meðal bórax, vollastónít, granat, járn, fosfór, kopar, gifs, rútíl, klettasalt, gullamalgam, mangan og vanadium.

Hin mikla „Þriggja gljúfra stífla“ er staðsett við Yichang, vesturhluta Hubei. Hún er heimsins stærsta fallorkustífla með 22.500 megavatta framleiðslugetu sem svarar til 5 prósenta af rafmagnsnotkun Kína. Hún var tilbúin til notkunar árið 2009.

Íbúar Hubei héraðs eru tæplega 60 milljónir. Þar af voru íbúar Wuhan árið 2018 um 11 milljónir.

Myndir

Tenglar
Vefur Britannica um Hubei. Inniheldur ýmsar upplýsingar um héraðið t.d. sögu, landslag, skipulag og markverða staði]

Heimildir 
 
 

 
Héruð í Kína
Wuhan

Wuhan er höfuðborg Hubeihéraðs í Kína. Hún er mikilvæg borg við Jangtsefljót. 

Árið 2020 þegar síðasta manntal var gert í Kína, var íbúafjöldi borgarkjarnans 10.392.693 en íbúafjöldi undir lögsögu borgarinnar var 12.326.518.

Wuhan gerðist vinabær Kópavogs í tengslum við kínverska menningarhátíð 2007.

Heitið - Wuhan - er svipað og Búdapest leitt af tveim borgum, sitt hvorum megin við fljótið Yangtze sem uxu saman:"Wu" (Wuchang; 武昌) sunnan meginn og "Han"  (Hankou; 汉口), norðan meginn.

Tilvísanir 

 

Borgir í Kína
Jólamatur

Jólamatur er matur sem er borðaður á jólunum. Oft er átt við jólamáltíðina sem er borðuð ýmist borðuð á  aðfangadag eða  jóladag, en stundum er átt við mat sem er borðaður yfir jólatímabilð.
Jólamatur er líkt og jólasiðir mismunandi milli landa.

Jólamatur
Bútasaumur

Bútasaumur (e. Quilting) er aðferð við að sauma saman úr efnisbútum stærra verk, eins og teppi sem dæmi, úr minni efnisbútum, oftast með því að raða bútunum í mynstur eða mynd.

Tenglar 
 Íslenska bútasaumsfélagið
 Saga bútasaums í Ameríku 

Handavinna
Bengal

Bengal, Bangla eða Bongo er landsvæði í Suður Asíu þar sem Ganges og Brahmaputra sameinast og renna út í Bengalflóa. Svæðið skiptist milli Vestur Bengal og Bangladesh (Austur Bengal). Þéttbýli er mikið en þar búa yfir 200 milljónir manna, aðallega bengölskumælandi. Stærstu borgirnar eru Kolkata og Dakka.

Landafræði Indlands
Landafræði Bangladess
Evruseðill

Evruseðlar eru peningaseðlar hins sameiginlega gjaldmiðils ESB. Þeir voru fyrst settir í umferð 1. janúar 2002. Ólíkt evrumynt eru seðlarnir eins báðum megin í öllum þáttökuríkjum. Í stað einstakra þjóðlegra tákmynda sýna evruseðlarnir ímynduð dæmi frá tímabilum í listasögu Evrópu. Framhliðarnar sýna hlið eða glugga sem tákna „opinleika“ en bakhliðarnar sýna brýr, tákn um „samtengingu“.

Fyrsta útgáfa (2002-2011) 
Fyrsta útgáfa sýnir skammstöfun Seðlabanka Evrópu á tungumálum 15 aðildarríkja ESB (1999). „Evra“ er skrifuð með latnesku og grísku letri. Skipt hefur verið um seðlabankastjóra einu sinni og eru því tvær mögulegar undirskriftir. Ráðgert er að ný útgáfa fari í umferð árið 2011. Þá verður fleiri skammstöfunum bætt við sem og Kýrillísku letri.

Tengt efni 
 Evra
 Evrumynt

Evrópusambandið
Forboðna borgin

Forboðna borgin er Beijing, heimili keisara af Ming- og Tjingveldanna. Hin eiginlega keisarahöll (Gugong), sem er nú hallarsafn, nær yfir meira en 110 ha. Umhverfis hana er 50 m breiður skurður fullur af vatni og 10,7 m hár múr. Ming-keisarinn Yongle (1403-1424) lét endurnýja fullkomlega á árunum 1406-1420.

Notes 

Byggingar og mannvirki í Kína
Evrumynt

Evrumynt er mynt hins sameiginlega gjaldmiðils ESB. Hún var fyrst sett í umferð 1. janúar 2002 en myntslátta hófst árið 1999. Bakhliðarnar eru mismunandi eftir útgáfulandi en mynt frá einu þáttökuríki er samt sem áður gjaldgeng í því næsta. Framhliðarnar eru eins í öllum þáttökuríkjum, með upphæð og nafn gjalmiðilsins ritað með latnesku letri. Gefnar eru út 8 upphæðir: 1, 2, 5, 10, 20 og 50 sent og 1 og 2 evrur.

Önnur útgáfa (2007-) 
Hér sjást framhliðar núverandi útgáfu.

Fyrsta útgáfa (1999-2006) 
Fyrsta útgáfa sýndi einungis þáverandi 15 aðildarríki ESB. 1,2 og 5 sent voru eins og í 2007 útgáfunni.

Tengt efni 
 Evra
 Evruseðlar

Evrópusambandið
Jón Jónsson á Hafsteinsstöðum

Sjá aðgreiningarsíðu fyrir aðra einstaklinga sem heita Jón Jónsson.
Jón Jónsson (fæddur á Hóli í Sæmundarhlíð 6. janúar 1850, dó á Hafsteinsstöðum 20. mars 1939) var íslenskur bóndi og hreppsstjóri á Hafsteinsstöðum í Staðarhreppi í Skagafirði. Foreldrar hans voru Jón Jónsson bóndi og hreppsstjóri á Hóli og kona hans Sigríður Magnúsdóttir.

Jón var elstur systkyna sinna og var því tiltölulega ungur sendur að heiman á vertíðir, einkum að Siglunesi og að Reykjum á Reykjaströnd. Hann fékk Hafsteinsstaði til ábúðar og bjó þar að mestu ásliðið 1879-1920 en þá tók Jón sonur hans við búinu. Jón þótti hagsýnn fjáraflamaður og fékk að auki góðan arf með konu sinni. Hann eignaðist því smám saman allmargar jarðir og jarðarparta um sýsluna og var á tímabili einn af mestu jarðeignamönnum í Skagafirði. Hann húsaði vel upp á Hafsteinsstöðum, sléttaði tún og girti og var forgöngumaður um bætta búskaparhætti. Í hreppstjóratíð sinni stundaði hann nokkuð málarekstur fyrir sveitunga sína og þótti slyngur málafylgjumaður. Í Skagfirskum æviskrám er honum þannig lýst að hann hafi verið lágur vexti en allþrekinn, knár og kappsfullur, skarpgreindur, fljótur að hugsa og skjótur til svars. Hann var víðlesinn og fjölfróður enda stálminnugur.

Jón var hreppsstjóri Staðarhrepps 1883-1931, hreppsnefndaroddviti 1892-1896 og sýslunefndarmaður 1886-1928. Hann var lengi áhrifamaður í héraði og var í framboði við alþingiskosningar 1900 en náði ekki kjöri. Hann var mjög sjálfstæður í skoðunum og lítill félagshyggjumaður. Jón var hagmæltur en ræktaði ekki þá hæfileika sína fyrr en á gamals aldri, eftir að hann varð blindur. Þá orti hann nokkuð sér til dægrastyttingar. Frægt er erindi hans úr lengra kvæði um Skagafjörð:

Fagur er fjörður Skaga,
fjöllin hans ber af öllum,
eyjar við hafið hillir,
hlíðarnar gróður skrýðir,
fjölbyggðir fjórtán dalir,
flæðilönd stærðar svæði,
áttsett byggð varin vættum,
vítt um kring fjallahringur.

Kona Jóns á Hafsteinsstöðum var Steinunn Árnadóttir, fædd á Ystamói í Fljótum 6. júlí 1851, dáin á Hafsteinsstöðum 29. desember 1933. Hún var dóttir Árna Þorleifssonar (1824-1889) hreppsstjóra í Ystamói og Valgerðar Þorvaldsdóttur (1834-1907) konu hans. Steinunn þótti búkona mikil og skörungur og stóð manni sínum hvergi að baki. 

Börn hennar og Jóns voru:
 Valgerður 1878
 Árni 1883
 Sigríður 1885
 Jón 1888

Heimild 
 Skagfirskar æviskrár I. Sögufélag Skagfirðinga 1964, bls. 163-2-164.

Íslenskir bændur
Fólk fætt árið 1850
Fólk dáið árið 1939
Wensleydale

Wensleydale er dalur í austri Pennínafjallanna í Norður-Yorkshire í Englandi. Ure-áin er í dalnum.

Wensleydale-ostur er tegund osts sem dregur nafn sitt af dalnum.

Dalir í Englandi
Magnús Birgir Jónsson

Magnús Birgir Jónsson (fæddur 24. ágúst 1942 í Vestmannaeyjum) er íslenskur prófessor og doktor í búfjárrækt. Þá er hann einnig landsráðunautur í nautgriparækt (í hlutastarfi á móti Gunnfríði E. Hreiðarsdóttur) hjá Bændasamtökum Íslands.

Nám og störf 
Magnús lauk búfræðiprófi frá Bændaskólanum á Hvanneyri 1960 og B.Sc.-prófi (framhaldsdeild) þremur árum síðar. Lokaverkefnið nefndist „Hagkvæmni djúpvinnslu frá jarðfræðilegu sjónarmiði“. Magnús fór þá út til Noregs til frekara náms og lauk doktorsprófi í landbúnaðarfræðum frá Landbúnaðarháskólanum að Ási árið 1969. Doktorsritgerð hans hét „Variasjonsårsaker i melkeavdråtten hos Islandske kyr“. Þá var hann einnig í námsdvöl við Landbúnaðarháskólann í Edinborg 1980.

Magnús var skólastjóri Bændaskólans á Hvanneyri á árunum 1972 til 1984 og aftur frá 1992 til 1999. Þá var hann rektor Landbúnaðarháskólans á Hvanneyri (forvera Landbúnaðarháskóla Íslands) frá stofnun hans 2001 til 2004. Hann var ráðunautur hjá Búnaðarsambandi Suðurlands á árunum 1963 til 1964 og tilraunastjóri hjá sambandinu árin 1970 til 1972. Einnig starfaði hann sem sérfræðingur í kynbótum hjá Norges Pelsdyrlag (loðdýraræktarsamband Noregs). Á árunum 1990 til 1992 var hann forstöðumaður Hagþjónustu landbúnaðarins. Frá árinu 2005 hefur Magnús gengt stöðu prófessors við Landbúnaðarháskóla Íslands auk þess sem hann hefur starfað sem kennari um árabil, bæði í bænda- og framhaldsdeild. Frá sumrinu 2007 hefur hann einnig verið landsráðunautur í nautgriparækt í hlutastarfi.

Íslenskir búfræðingar
Vestmannaeyingar
Fólk fætt árið 1942
Ritgerð um ríkisvald

Ritgerð um ríkisvald (á ensku: Two Treatises of Government eða Two Treatises of Government: In the Former, The False Principles and Foundation of Sir Robert Filmer, And His Followers, are Detected and Overthrown. The Latter is an Essay concerning The True Original, Extent, and End of Civil-Government) er rit um stjórnmálaheimspeki eftir enska heimspekinginn John Locke og birtist fyrst nafnlaust árið 1689. Ritgerðirnar eru tvær en venjulega er titillinn hafður í eintölu á íslensku. Í fyrri ritgerðinni er sett fram gagnrýni á feðraveldi þar sem Locke gagnrýnir eða hrekur kenningar Roberts Filmer úr ritinu Patriarcha málsgrein fyrir málsgrein. Í síðari ritgerðinni setur Locke fram eigin stjórnspekikenningu sem byggist á hugmyndum um náttúrurétt og samfélagssáttmála.

Heimildir 
 Ashcraft, Richard. Locke's Two Treatises of Government. (Boston: Unwin Hyman, 1987).
 Ashcraft, Richard. Revolutionary Politics and Locke's "Two Treatises of Government". (Princeton: Princeton University Press, 1986).
 Dunn, John. The Political Thought of John Locke. (Cambridge: Cambridge University Press, 1969).
 Macpherson, C.B. Political Theory of Possessive Individualism. (Oxford: Clarendon Press, 1962).
 Strauss, Leo. Natural Right and History. (Chicago: University of Chicago Press, 1953).
 Waldron, Jeremy. God, Locke, and Equality. (Cambridge: Cambridge University Press, 2002).
 Zuckert, Michael P. Launching Liberalism. (University Press of Kansas, 2002).

Bókaárið 1689
Heimspekileg ritverk
Ritverk eftir John Locke
Cheddar

Cheddar er stórt þorp og hreppur í Sedgemoor í Somerset í Englandi. Þorpið er þekkt fyrir ost sem nefndur er eftir bænum, cheddar-ost, og einnig vegna Cheddar-gljúfursins.

Þorp í Englandi
Cheddar-ostur

Cheddar-ostur er ensk ostategund kennd við þorpið Cheddar í Somerset, Englandi. Osturinn er harður og fölgulur á litinn og gerður úr kúamjólk. Cheddar-ostur er vinsælasti osturinn í Bretlandi og nær sala hans yfir 51% af ostamarkaði landsins.

Eftirlíkingar af Cheddar eru algengar á Írlandi, í Bandaríkjum, Ástralíu, Nýja-Sjálandi, Suður-Afríku og Kanada. Osturinn hefur verið búinn til að minnsta kosti frá árinu 1170.

Enskir ostar
Kúamjólkurostar
Ensk matargerð
The Ting Tings

The Ting Tings er ensk sjálfstæð rokk hljómsveit sem samanstendur af tveim félögum: Jules De Martino (gítar, trommur, söngvari) og Katie White (söngvari, gítar, bassatrumba). Þau er frá Leigh, Manchester og var hljómsveitin stofnuð desember 2004 í Salford. Þau hafa gefið út fjórar smáskífur hjá Columbia Records, þar á meðal „That’s Not My Name“ sem var komst í efsta sæti UK Singles Chart-vinsældalistans. Hljómplatan We Started Nothing kom út þann 19. maí 2008 og toppaði einnig í Bretlandi.

Breskar hljómsveitir
Stofnað 2004
Ernir

'''Ernir getur átt við eftirfarandi:
 Mannsnafnið Ernir
 Flugfélagið Ernir
 Erni (fugla)
 Fjallið Erni, Bolungarvík
 Fjallið Ernir, Skutulsfirði.
Nestlé

Nestlé er alþjóðlegt matvælafyrirtæki með höfuðstöðvar í Vevey í Sviss, stofnað 1905 við samruna tveggja fyrirtækja. Nestlé er skráð í svissnesku kauphöllina sem SWX og árleg velta er 87 milljarðar svissneskra franka. Nestlé framleiðir m.a. neskaffi, súkkulaði og annað sælgæti, drykki, rjómaís, barnamat, krydd, frosinn mat og gæludýrafóður.

Svissnesk fyrirtæki
Fákeppni

Fákeppni nefnist það þegar fáir aðilar eða fyrirtæki hafa yfirburðastöðu á tilteknum markaði og hafa einhvers konar samvinnu sín á milli til að hafa áhrif á verðmyndun á þeim markaði. Fákeppnisfyrirtækin geta, t.d. með verðsamráði, stjórnað verði á þeirri vöru sem er seld og keypt á viðkomandi markaði. Þegar aðeins er um einn, ráðandi aðila á markaðinum er talað um einokun.

Tengill 
 Fákeppni í smærri hagkerfum - Ráðstefna 7. apríl 2006. Innlegg Páls Gunnars Pálssonar forstjóra Samkeppniseftirlitsins (ræða flutt á ensku), (pdf)
 Fáokun á Íslandi Tryggvi Þór Herbertsson, Hagfræðistofnun 

Viðskiptafræði
Hagfræði
James Prescott Joule

James Prescott Joule  (24. desember 1818 – 11. október 1889) var enskur eðlisfræðingur og bruggari, sem fæddist í Salford í Lancashire. 

Joule, James Prescott
Satyajit Ray

Satyajit Ray (; 2. maí 1921 – 23. apríl 1992) var bengalskur kvikmyndagerðarmaður frá Indlandi. Auk þess var hann myndskreytir, tónskáld, textahöfundur, rithöfundur og ritstjóri. Þekktustu kvikmyndir hans eru Apu-þríleikurinn (1955-1959), Jalsaghar (1958), The Big City (1963) og Carulata (1964).

Hann fæddist í Kalkútta og var sonur rímnaskáldsins Sukumar Ray. Hann hóf feril sem myndlistarmaður, en fékk áhuga á kvikmyndagerð eftir að hafa hitt franska leikstjórann Jean Renoir (sem tók myndina Fljótið í Kalkútta árið 1949) og séð Reiðhjólaþjófana eftir Vittorio De Sica í ferð til London árið 1948. Fyrsta kvikmynd hans, Pather Panchali (1955), vann til fjölda alþjóðlegra verðlauna.

Indverskir kvikmyndagerðarmenn
Nýlendustefna

Nýlendustefna er sú stefna eins ríkis að leggja önnur ríki og ríkislaus landsvæði undir sig, koma þar á stjórnarfarslegum og menningarlegum yfirráðum með nýlendustjórn og byggja þau landnemum. Nýlenduveldið stjórnar nýlendunni með þeim hætti að nýta auðlindir hennar í eigin þágu, þar á meðal vinnu íbúa nýlendunnar, og sem markað fyrir sína eigin umframframleiðslu. Oft reynir nýlendustjórn einnig að koma á menningarlegum breytingum, t.d. hvað varðar tungumál, sbr. menningarleg heimsvaldastefna. Orðið heimsvaldastefna er notað um nýlendustefnu sem sækist eftir því að gera nýlenduveldið að heimsveldi.

Tengt er þetta efni um þetta 
 Heimsvaldastefna

Ytri tenglar 
 

 *
Íðnet

Íðnet (á ensku Ethernet) er staðarnet (LAN) sem notast við ákveðina nethögun (network architechture).

Íðnet
Arnar Grétarsson (knattspyrnumaður)

Arnar Grétarsson (fæddur 20. febrúar 1972) er íslenskur knattspyrnumaður sem lék með Breiðabliki í Kópavogi. Hann lék einnig með Rangers í Glasgow, Leiftri á Ólafsvík, AEK Athens F.C. í Aþenu og K.S.C. Lokeren í Belgíu.

Íslenskir knattspyrnumenn
Fólk fætt árið 1972
Unix-legt

UNIX-legt stýrikerfi (stundum ritað *nix) er stýrikerfi sem hagar sér líkt og UNIX-kerfi. Unix-legt kerfi keyrir sh forskriftir eða nauðalíkar. Unix-leg kerfi eru flest samsett úr stýrikerfiskjarna s.s. Linux, libc s.s. glibc, init og ýmsum notendaforritum, s.s. zsh og Xorg.

Heimildir 

Unix
Fjölskyldur stýrikerfa
XMLHttpRequest

XMLHttpRequest (XHR) er DOM API sem JavaScript frá ECMA, ActiveX frá Microsoft og önnur vafraforskriftumál geta notað til að senda XML-beiðni til vefþjóns, sem keyrir þá hugsanlega eitthvert forrit eða sendir til baka uppfærðar upplýsingar, til dæmis um úrslit íþróttaleikja. Þessi tegund af AJAX-kóðun ætti ekki að rugla saman við XML Domain Request (XDR) sem er minni útgáfa af XMLHttpRequest hönnuð af Microsoft.

Sýnidæmi 
Hér eru nokkur dæmi u XMLHttpRequest-kóða.

function ajax(url, vars, callbackFunction) {
  var beidni =  new XMLHttpRequest();
  beidni.open("POST", url, true);
  beidni.setRequestHeader("Content-Type",
                           "application/x-www-form-urlencoded");

  beidni.onreadystatechange = function() {
    var buid = 4, alltILagi = 200;
    if (beidni.readyState == buid && request.status == alltILagi) {
      if (beidni.responseText) {
        callbackFunction(beidni.responseText);
      }
    }
  };
  beidni.send(vars);
}

var beidni = new XMLHttpRequest();
beidni.open("GET", url, false);
beidni.send(null);
if(!beidni.getResponseHeader("Date")) {
  var geymt = beidni;
  beidni =  new XMLHttpRequest();
  var efBreyttSidan = geymt.getResponseHeader("Last-Modified");
  efBreyttSidan = (efBreyttSidan) ?
      efBreyttSidan : new Date(0); // January 1, 1970
  beidni.open("GET", url, false);
  beidni.setRequestHeader("If-Modified-Since", efBreyttSidan);
  beidni.send("");
  if(request.status == 304) {
    beidni = geymt;
  }
}

Heimildir 

Vefforritun
JavaScript
XML
Sigurður Jónsson í Ystafelli

Sjá aðgreiningarsíðu fyrir aðra einstaklinga sem heita Sigurður Jónsson.
Sigurður Jónsson í Ystafelli (f. á Litluströnd við Mývatn 28. janúar 1852, d. 16. janúar 1926) var íslenskur bóndi, stjórnmálamaður og atvinnumálaráðherra 1917-1920 fyrir Framsóknarflokkinn.

Sigurður var sonur Jóns Árnasonar bónda á Skútustöðum og konu hans Þuríðar Helgadóttur, en ólst upp í Ystafelli í Köldukinn hjá ekkjunni Guðbjörgu Aradóttur og tók við búi hennar 1889. Hann var bóndi í Ystafelli til 1917 og stundaði einnig kennslu á yngri árum. Hann var einn af helstu forgöngumönnum samvinnuhreyfingarinnar á Íslandi og var Samband íslenskra samvinnufélaga stofnað á fundi á Ystafelli 20. febrúar 1902.

Sigurður var kjörinn alþingismaður 1916 á vegum Óháðra bænda en kom að stofnun Framsóknarflokksins þann 16. desember 1916. Hann var fyrsti ráðherra Framsóknarflokksins.

Sigurður hætti búskap í Ystafelli þegar hann varð ráðherra og fluttist til Reykjavíkur en flutti aftur að Ystafelli þegar hann lét af embætti 1920 og átti heima þar til æviloka. Kona hans var Kristbjörg Marteinsdóttir. Ævisaga hans, Sigurður í Ystafelli og samtíðarmenn, eftir Jón Sigurðsson, kom út árið 1965.

Tengill 
 Æviágrip á vef Alþingis

Atvinnumálaráðherrar Íslands
Íslenskir stjórnmálamenn
Íslenskir bændur

Þingmenn Framsóknarflokksins
Friedrich Julius Rosenbach

Friedrich Julius Rosenbach (f. 16. desember 1842 í Grohnde an der Weser í Neðra Saxlandi; d. 6. desember 1923 í Göttingen), einnig þekktur sem Anton Julius Friedrich Rosenbach, var þýskur læknir og örverufræðingur, þekktastur fyrir að hafa sýnt fram á að stafýlókokkar og streptókokkar eru aðskildar lífverur.

Faðir Friedrichs Juliusar var Bernhard Rosenbach yfirhéraðsdómari í Grohnde an der Weser, en hann var af þekktri niðursaxlenskri fræðimannaætt og afkomandi séra Johanns Philipps Rosenbach sem verið hafði sóknarprestur í Grone-hverfinu í Göttingen í þrjátíu ára stríðinu. Margir afkomenda Johanns Philipps gerðust læknar.

Friedrich Julius Rosenbach hóf nám í náttúruvísindum 1863 við Háskólann í Heidelberg og nam síðar efnafræði hjá Friedrich Wöhler í Göttingen. Hann stundaði einnig nám í Vín, París og Berlín, og varði doktorsritgerð sína í læknavísindum í Göttingen 1867, en hún fjallaði um vefjaskemmdir af völdum silfurklóríðs. Árið eftir tók hann embættispróf sem læknir. Hann var herlæknir í prússnesk-franska stríðinu 1870-1871, en  habíleraði þó 1871 og fjallaði nýdoktorsritgerð hans um virkni karbólsýru gegn ígerðum í sárum. 1873 varð hann prófessor (außerordentlicher Professor) í skurðlækningum við háskólasjúkrahúsið í Göttingen. Árið 1920 var hann gerður að fullgildum heiðursprófessor (ordentlicher Honorarprofessor) við læknaskólann í Göttingen.

Rannsóknir Rosenbachs snerust fyrst og fremst um sýkingar í skurðsárum og önnur hagnýt málefni tengd skurðlækningum. Höfuðverk hans er oftast talið mónógrafían Mikroorganismen bei Wundinfektionskrankheiten des Menschen sem kom út 1884. Þar sýndi hann fram á að streptókokkar og stafýlókokkar eru aðskildar og aðgreinanlegar lífverur og greindi jafnframt á milli tveggja mismunandi tegunda stafýlókokka, aureus og albus. 

Þann 12. maí 1877 kvæntist hann Franzisku Merkel, dótturdóttur Friedrichs Wöhler, fyrrum lærimeistara hans.

Gatan Rosenbachweg í borgarhverfinu Weende í Göttingen er nefnd eftir honum. Við hana standa m.a. stúdentagarðar.

Heimildir 

Rosenbach, Friedrich Julius
Rosenbach, Friedrich Julius
Rosenbach, Friedrich Julius