alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Davíð konungur

Davíð er í hebresku biblíunni annar konungur Ísraelsríkis.

Í sögunni sem sagt er frá í biblíunni er Davíð ungur fjárhirðir sem öðlast fyrst frægð sem hörpuleikari og síðan fyrir að sigra filistínska risann Golíat með handslöngvu sinni. Sagan um Davíð og Golíat er víðfræg og táknræn fyrir lítilmagna sem vinnur bug á sterkari óvini. Davíð verður skjaldsveinn Sáls konungs og náinn vinur sonar hans, Jónatans. Sál snýst að endingu gegn Davíð af ótta við að hann hyggist ræna krúnu hans. Eftir að Sál og Jónatan láta lífið í orrustu er Davíð lýstur konungur Ísraels. Davíð hertekur síðan Jerúsalem og fer með Sáttmálsörkina inn í borgina, þar sem hann reisir konungsríkið sem Sál hafði stofnað. Sem konungur kemur Davíð Hetítanum Úría fyrir kattarnef til þess að geta haldið leyndu ástarsambandi sínu við konu hans, Batsebu. Samkvæmt sömu sögu neitar Guð Davíð síðan um leyfi til að reisa honum musteri í Jerúsalem og sonur Davíðs, Absalom, reynir að steypa honum af stóli. Davíð flýr frá Jerúsalem en snýr aftur eftir dauða Absaloms og gerist konungur Ísraels á ný. Áður en Davíð deyr velur hann son sinn, Salómon, til að taka við krúnunni.

Í spámannaritum hebresku biblíunnar er Davíð gjarnan lýst sem hinum fullkomna konungi og sem forföður Messíasar.

Sagnfræðingum um miðausturlönd til forna kemur saman um að Davíð hafi líklega verið til í kringum árið 1000 f. Kr. en fátt er vitað um hann sem sögulega persónu. Engar skýrar heimildir eru til um líf Davíðs utan biblíunnar en Tel Dan Stele-steinninn, letraður steinn sem konungur Damaskus reisti á aldamótum 9. og 8. aldar f. Kr. til að fagna sigri á tveimur óvinaþjóðum, inniheldur hebreska orðið ביתדוד eða bytdwd, sem flestir fræðimenn þýða sem „ætt Davíðs“. Sagnfræðingar efast almennt um að hið sameinaða ísraelska konungsríki sem biblían lýsir hafi verið til í raun.

Í rituðum skáldverkum og munnmælasögum Gyðinga á seinni tímum er Davíðs oft getið og jafnframt er rætt um hann í nýja testamentinu. Frumkristnir menn túlkuðu líf Jesú gjarnan með tilliti til hugmynda um Messías í sambandi við Davíð. Jesús er gjarnan túlkaður sem afkomandi Davíðs. Einnig er Davíðs getið í Kóraninum og öðrum íslömskum sögusögnum. Biblíupersónan Davíð er fyrirmynd fjölda skáldpersóna, -verka og annarra rita.

Heimild 
 

Persónur í gamla testamentinu
Konungar Ísraels
Allium wallichii

Allium wallichii er tegund af laukætt frá Indlandi, Nepal, Sikkim, Bútan, Mjanmar, Tíbet og hlutum Kína (Guangxi, Guizhou, Hunan, Sichuan, Xizang, Yunnan). Hann vex í 2300–4800 m hæð.

Allium wallichii er með langa jarðstöngla og hnaus af mjóum laukum. Blómstöngullinn er að 110 sm hár, þríhyrndur í þversniði. Blöðin eru flöt, að 20 mm breið, yfirleitt styttri en blómstöngullinn. Blómin eru hvít, bleik, rauð, dökkfjólublá (stundum næstum svört).

Þetta er ein af mikilvægum nytjajurtum Sherpa.

Afbrigði
Tvö afbrigði eru almennt viðurkennd:

Allium wallichii var. wallichii  --- Blöðin mjókka ekki í blaðstilk við grunninn

Allium wallichii var. platyphyllum (Diels) J.M.Xu	--- Blöðin mjókka ekki í blaðstilk við grunninn ---  finnst aðeins í Yunnan

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
Matjurtir
Allium qasyunense

Allium qasyunense er tegund af laukplöntum ættuð frá miðausturlöndum (Ísrael, Palestínu, Sýrlandi og Jórdaníu). Þetta er laukplanta með rjómalitaða blómskipan.

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
Allium anceps

Allium anceps er tegund af laukplöntum ættuð frá vesturhluta Bandaríkjanna, þar sem hún er útbreidd í Nevada, og nær útbreiðslan yfir í nærliggjandi svæði í Kalifornía, Idaho, og Oregon. Hún vex í ófrjóum leir- eða grýttum jarðvegi.

Þetta er fjölær jurt með blómstöngul upp af 2 sm háum og 4 sm breiðum lauk. Laukarnir eru að 5 saman, stundum saman í brúnu eða gulbrúnu hýði. Blöðin eru tvö, flöt sigðlaga, að 26 sm löng. Blómstöngullinn er uppréttur, að 15 sm hár, og flatur með vængjuðum kanti. Blómskipanin samanstendur af 15 til 35 blómum. Stjörnulaga blómin eru um 1 sm breið með sex bleikum krónublöðum með grænum æðum. Fræflarnir sex eru með  gulum frjóhnappi með gulu frjódufti. Þegar fræið er þroskað visnar stöngullinn og brotnar af, yfirleitt með blöðunum.

Laukarnir eru ætir og voru fæðuuppspretta Paiute indíána, sem steiktu þá og pressuðu í kökur.

Tilvísanir

Ytri tenglar
 Myndir af Allium anceps hjá Calphotos

Laukar
Laukætt
Élisa Bonaparte

Marie Anne Élisa Bonaparte Baciocchi Levoy (3. janúar 1777 – 7. ágúst 1820) var korsísk-frönsk aðalskona sem ríkti sem prinsessa af Lucca og Piambino (1805–1814) og sem stórhertogaynja af Toskana og greifynja af Compignano á Ítalíu í umboði bróður síns, Napóleons keisara.

Élisa var fjórða barn og elsta dóttir Carlo Buonaparte og Letiziu Ramolino sem komst á legg. Hún var yngri systir Napóleons Bónaparte. Hún átti einnig eldri bræðurna Joseph og Lucien og yngri systkinin Louis, Pauline, Caroline og Jérôme.

Sem prinsessa af Lucca og Piombino og stórhertogaynja af Toskana var Élisa eina systir Napóleons sem fór með pólitísk völd. Samband þeirra var stundum stirt vegna móðgunargirni Napóleons og hvassra ummæla Élisu. Élisa hafði mikinn áhuga á list, sérstaklega leiklist, og ýtti undir listastarfsemi í löndunum þar sem hún ríkti.

Æviágrip
Élisa giftist þann 1. maí 1797 Felice Pasquale Baccioli. Árið 1798 flutti Élisa til Parísar, þar sem hún umgekkst mennta- og menningarsamfélagið. Eftir að bróðir hennar tók sér keisaratign árið 1804 fékk Élisa titilinn „hennar keisaralega hátign“ og næsta ár fékk hún til sinna yfirráða furstadæmin Lucca og Piombino. Árið 1809 varð hún stórhertogaynja Toskana.

Élisa stýrði ríkjum sínum af klókindum og ötulsemi. Hún stofnaði banka og listaskóla fyrir myndhöggvara, endurskipulagði lögin að franskri fyrirmynd, setti skatt á kirkjuna og lokaði öllum klaustrum nema þeim sem hýstu aðra starfsemi, innleiddi ókeypis heilbrigðisþjónustu fyrir fátæka, stofnaði landbúnaðarskóla, og kom á almennri skólaskyldu fyrir stúlkur. Hún stóð einnig fyrir stórtækum byggingarverkefnum, þar á meðal vatnsveitu sem hún byrjaði að byggja árið 1811. Hún vann sér þó inn óvinsældir þar sem hún var frönsk, vegna óbilgirni sinni gagnvart kirkjunni og fyrir að rífa niður gamlar byggingar og var uppnefnd „La Madame“.

Sagt er að Élisa hafi sem stórhertogaynja Toskana átt í ástarsambandi við hirðskáld sitt, fiðluleikarann Niccolò Paganini. Samband hennar við Napóleon versnaði síðustu valdaár hennar þar sem hún bauð páfann, sem átti í deilum við Napóleon, velkominn í ríki sitt.

Eftir hundrað dagana árið 1815 var Élisa gerð brottræk frá Ítalíu. Hún settist að í Tríeste (sem þá tilheyrði austurríska keisaradæminu) og stytti sér þar stundir með því að fjármagna fornleifauppgröft.

Heimild
 

Bonaparte-ætt
Stórhertogar af Toskana
Konungsríkið Frakkland

Konungsríkið Frakkland er nafnið sem almennt er notað um stjórnskipulag Frakklands frá miðöldum fram á 19. öld. Sagnfræðingar miða stofnun franska konungdæmisins við þrjá atburði: Valdatöku Kloðvíks árið 481, skiptingu Karlungaveldisins með Verdun-samningnum árið 843 og valdatöku Húgó Kapet Frakkakonungs árið 987.

Kloðvík konungur Franka tók kaþólska skírn og myndaði þar með bandalag franknesku ríkjanna við kaþólsku kirkjuna. Þetta bandalag var staðfest með krýningu franskra konunga í Reims til ársins 1824, þar sem konungarnir þáðu vald sitt í umboði Guðs. Fyrstu Kapetingarnir forðuðust að krýna syni sína opinberlega sem konunga alls ríkisins því völd þeirra náðu ekki í raun út fyrir Île-de-France. Það var ekki fyrr en á valdatíð Filippusar 2. sem konungar Kapetinga fóru að undirrita opinberar tilskipanir sínar sem konungur alls Frakklands og gátu beitt pólitísku valdi um allt ríkið. Landsvæði Frakklands skiptist í þau lén sem voru undir konungi Vestur-Frankalands við skiptingu Karlungaveldisins árið 843.

Samruni lénsdæmanna leiddi til þess að nauðsynlegt var að stofna konungsstjórn yfir ríkinu. Loðvík 9. lagði mikla áherslu á hlutverk sitt sem dómara og á hans valdatíð var franskt þing stofnað til að vera hæstiréttur ríkisins. Í kjölfar hundrað ára stríðsins setti Karl 7. Frakkakonungur varanlega skatta á ríkið og stofnaði varanlegan her. Richelieu kardínáli, ráðherra Loðvíks 13. og Loðvíks 14., dró úr miðstýringu ríkisins og gaf frönskum héröðum aukna sjálfsstjórn undir aðalsmönnum sem ríktu þar í umboði konungsins.

Völd konungsins í Frakklandi jukust stöðugt en reynt var á vald hans á ýmsum óeirðartímum, borgarastyrjöldum og valdatíðum ólögráða konunga. Ágreiningurinn um konungsvaldið varð enn skarpari á tíma Upplýsingarinnar og gilda hennar. Á þeim tíma var viðleitni til þess að ríkisstjórnin væri byggð á rökvísi, ríkisvaldinu væri skipt og að einstaklingsréttindi væri höfð í hávegum. Franska byltingin hófst með stofnun stjórnarskrárbundinnar konungsstjórnar og síðan með stofnun lýðveldis. Konungsríkið var síðar endurreist og tilraunir gerðar með þingbundna konungsstjórn árið 1830 og 1848. Síðasta franska konungsríkið var júlíríkið, sem leið undir lok árið 1848.

Heimild
 

Saga Frakklands
Fyrrum Evrópuríki
Stofnað 843
Lagt niður 1792
Lagt niður 1848
668

668 (DCLXVIII í rómverskum tölum) var 68. ár 7. aldar og hlaupár sem hófst á laugardegi samkvæmt júlíska tímatalinu.

Atburðir

 15. september - Keisarinn Konstans 2. var myrtur í baði í hallarbyltingu í Sýrakúsu á Sikiley. Hirðin sneri aftur til Konstantínópel eftir 5 ára fjarveru.
 Kínverskar hersveitir luku við að leggja Kóreuskaga undir keisarann Gao Zong og stofna þar leppríki. Konungsríkið Goguryeo leið undir lok.
 Theódór af Tarsus varð erkibiskup í Kantaraborg.
 Kotrag, konungur Stór-Búlgaríu, vann sigur á bróður sínum, Batbayan, og hélt suður yfir Kákasusfjöll.
 Austrómverski herforinginn Saborios óskaði eftir aðstoð Muawiyah 1. kalífa við að koma Konstantínusi 4. frá völdum. Kalífinn sendi her undir stjórn sonar síns, Yazid 1., og lagði Amorium í Litlu-Asíu undir sig.

Fædd
 Al-Walid 1. kalífi (d. 715).
 Gyōki, japanskur búddaprestur (d. 749).
 Jústiníanus 2. keisari Austrómverska ríkisins (d. 711).

Dáin
 Brahmagupta, indverskur stærðfræðingur (f. 597).
 15. september - Konstans 2. keisari Austrómverska ríkisins (f. 630).
 Jodok, bretónskur dýrlingur (f. um 600).
 Saborios, austrómverskur herforingi.
 Wandregisel, frankverskur munkur.
 Zhiyan, kínverskur patríarki (f. 602). 

668
661-670
Wolverhampton Wanderers F.C.

Wolverhampton Wanderers Football Club einnig kallað Wolves (Úlfarnir) er enskt knattspyrnufélag frá Wolverhampton sem stofnað var árið 1877. Liðið hefur verið 63 tímabil í efstu deild á Englandi og unnið titillinn þrisvar ásamt því að hafa unnið FA-bikarinn fjórum sinnum. 

Tímabilið 2017-2018 varð liðið meistari í ensku meistaradeildinni og komst í úrvalsdeildina. Síðast voru Úlfarnir frá 2009-2012 í úrvalsdeildinni.

Heimavöllur liðsins er Molineux Stadium sem tekur rúm 32.000 í sæti.

Leikmannahópur

Heimildir 

Ensk knattspyrnufélög
Stofnað 1877
971–980

971-980 var 8. áratugur 10. aldar.

Atburðir
 Heilaga rómverska ríkið og Austrómverska keisaradæmið gerðu með sér bandalag gegn innrásum víkinga úr austri (Kænugarði) og norðri (Danmörku).
 Þingið Tynwald á Mön var stofnað (979).
 Songveldið í Kína lagði önnur konungsríki undir sig, þar á meðal Norður-Han, síðast þeirra ríkja sem kennd eru við fimm konungsættir og tíu konungsríki.

971-980
961–970

961-970 var 7. áratugur 10. aldar.

Atburðir
 Stríð milli Austrómverska keisaradæmisins og Abbasída.
 Svjatoslav 1. af Kænugarði sigraði Kasara og réðist gegn Búlgörum á Balkanskaga.
 Heilaga rómverska ríkið var endurreist þegar Ottó mikli lagði Norður-Ítalíu undir sig og var krýndur keisari af páfanum í Róm 962.

961-970
951–960

951-960 var 6. áratugur 10. aldar.

Atburðir
 Ottó mikli réðist inn í Ítalíu til að staðfesta yfirráð sín yfir lénum Norður-Ítalíu.
 Helga af Kænugarði snerist til austrænnar kristni.
 Songveldið í Kína var stofnað.

951-960
941–950

941-950 var 5. áratugur 10. aldar.

Atburðir
 Ingvar Hræreksson af Kænugarði leiddi margar herfarir til Miklagarðs.
 Berengar greifi af Ivreu, gerði uppreisn gegn Húgó af Ítalíu og varð konungur Ítalíu 950.

941-950
Saccharum

Saccharum er ættkvísl hárra, fjölærra planta af ættflokkinum Andropogoneae í grasaætt.

Ættkvíslin er útbreidd í hitabeltinu, heittempraða beltinu og hlýjum tempruðum svæðum í Afríku, Evrasíu, Ástralíu, Ameríku, og ýmsum úthafseyjum. Nokkrar tegundir eru ræktaðar og ílendar á svæðum utan náttúrulegrar útbreiðslu þeirra.

Saccharum telur með sykurreyr, auk nokkurra skrautgrasa svo sem Saccharum ravennae. Þær eru með stífan, liðóttann, trefjaríkn stöngul sem er yfirleitt sykurmikill, og eru 2 til 6 má hæð. Allar sykurreyrs tegundir geta blandast og meginræktunarafbrigðin eru flóknir blendingar.

Viðurkenndar tegundir
 Saccharum alopecuroidum (L.) Nutt. - suðaustur USA
 Saccharum angustifolium (Nees) Trin. - Suður Ameríka
 Saccharum arundinaceum Retz. - Austur + Suður + Suðaustur Asía; Nýja Guínea
 Saccharum asperum (Nees) Steud. - Suður Ameríka
 Saccharum baldwinii Spreng. - suðaustur USA
 Saccharum beccarii (Stapf) Cope - Sumatra
 Saccharum bengalense Retz. - Indland, Pakistan, Iran, Afghanistan
 Saccharum brevibarbe (Michx.) Pers. - suðaustur USA
 Saccharum coarctatum (Fern.) R. Webster - suðaustur USA
 Saccharum contortum (Baldwin ex Elliott) Nutt. - suðaustur USA
 Saccharum fallax Balansa - Kína, Assam, suðaustur Asia
 Saccharum filifolium Steud. - Afghanistan, Himalayas
 Saccharum formosanum (Stapf) Ohwi - suður Kína
 Saccharum giganteum (Walt.) Pers. - suðaustur USA, Kúba, Jamaíka, Paraguay, Argentina
 Saccharum griffithii Munro ex Aitch. - frá Yemen til Bangladesh
 Saccharum hildebrandtii (Hack.) Clayton - Madagaskar
 Saccharum kajkaiense (Melderis) Melderis - Oman, Íran, Afghanistan, Pakistan
 Saccharum kanashiroi (Ohwi) Ohwi - Nansei-shoto
 Saccharum longesetosum (Andersson) V.Naray. ex Bor - Kína, Himalaja, Indókína
 Saccharum maximum (Brongn.) Trin. - Kyrrahafseyjum
 Saccharum narenga (Nees ex Steud.) Hack. - Kína, Indland, Indókína, Eþíópía
 Saccharum officinarum L. - Nýja Guínea; ílend á mörgum hlýrri svæðum
 Saccharum perrieri (A.Camus) Clayton. - Madagaskar
 Saccharum procerum Roxb. - Kína, Himalaja, Indokína
 Saccharum ravennae (L.) L. - Evrópa, Asía, Afríka
 Saccharum robustum Brandes & Jesw. ex Grassl - Nýja Guínea
 Saccharum rufipilum Steud. - Kína, Indland, Indókína
 Saccharum sikkimense (Hook.f.) V.Naray. ex Bor - austur Himalaja
 Saccharum spontaneum L. - Asía, Afríka, Sikiley, Papuasia
 Saccharum stewartii Rajesw., R.R.Rao & Arti Garg - vestur Himalaja
 Saccharum strictum (Host) Spreng. - frá Ítalíu til Íran
 Saccharum velutinum (Holttum) Cope - Peninsular Malaysia
 Saccharum viguieri (A.Camus) Clayton - Madagaskar
 Saccharum villosum Steud. - Suður Ameríka, Mesoameríka
 Saccharum wardii (Bor) Bor ex Cope - Assam, Bhutan, Myanmar
 Saccharum williamsii (Bor) Bor ex Cope - Nepal

Tilvísanir

Grasaætt
Sykurreyr

Sykurreyr eru nokkrar tegundir í ættkvíslinni Saccharum og blendingar þeirra: 
Saccharum barberi
Saccharum edule
Saccharum officinarum sem er aðal tegundin í ræktun auk blendinga hennar.

Saccharum robustum
Saccharum sinense
Saccharum spontaneum

Tilvísun

Grasaætt
Albert 2. fursti af Mónakó

Albert II (Albert Alexandre Louis Pierre Grimaldi; f. 14 mars 1958) er fursti Mónakó. Hann er sonur Rainier III og bandarísku leikkonunar Grace Kelly. Systur hans eru Caroline og Stéphanie. Í júlí 2011 kvæntist hann suður-afrísku sundkonunni Charlene Wittstock.

Hann er einn af ríkustu meðlimum konungsfjölskyldna í heiminum. Heildareignir hans nema um einum milljarði Bandaríkjadollara.

Tilvísanir

Furstar Mónakó
Gareth Bale

Gareth Frank Bale (fæddur 16. júlí, 1989) er velskur knattspyrnumaður sem spilar með Los Angeles FC. Bale er hraður, þróttmikill leikmaður með leikni í að brjóta upp varnir og í spyrnum og aukaspyrnum.

Bale hóf ferilinn með Southampton F.C., 16 ára gamall. Síðar fór hann til Tottenham Hotspur og var þar í sex ár. Frá 2013-2020  spilaði Bale með Real Madrid. Hann hefur unnið La Liga tvisvar en sigrað Meistaradeild Evrópu fimm sinnum með liðinu (þó hann hafi lítið spilað síðasta tímabil sitt). Í úrslitum Meistaradeildar 2018 kom Bale inn sem varamaður og skoraði tvö mörk og tryggði liðinu þriðja titilinn í röð í þeirri keppni. Meiðsli hafa þó sett svip sinn á feril hans með Real. Eftir um ár af óvissu hjá Real ákvað hann að fara á láni til Tottenham haustið 2020. Hann skoraði sitt fyrsta mark í endurkomunni gegn Brighton 1. nóvember sem reyndist sigurmark leiksins. Undir lok tímabilsins skoraði hann þrennu gegn botnliði Sheffield United.

Árið 2022 yfirgaf hann Real og hélt til ]]Los Angeles FC]] í MLS-deildinni. Hann vann deildartitil með þeim fyrsta árið og skoraði jöfnunarmark í úrslitaleiknum.

Bale hefur spilað með velska landliðinu síðan 2006 og er markahæsti leikmaður þess. Hann hefur tjáð það að Ryan Giggs, þjálfari liðsins, hafi verið átrúnaðargoð sitt á yngri árum.

Heimild

 

Velskir knattspyrnumenn
Fólk fætt árið 1989
Borgarskógrækt

Borgarskógrækt er gróðursetning og umönnun á trjám í borgarlandi.

Á Íslandi
Rótgróin tré í görðum sem reynsla er af eru t.d. garðahlynur, ilmbjörk, silfurreynir, ilmreynir og álmur. Minni reynsla er af trjám í göturými og opnari svæðum innan borgarlands. Tré sem standa í hellulögðu eða malbikuðu umhverfi við götur eru við erfiðari aðstæður með takmarkað rótarrými. Alaskaösp hentar þar sem nægt rými er og öflugt rótarkerfi veldur ekki vandræðum. Aspir hafa verið fjarlægðar í Reykjavík þar sem þær henta illa. Barrtré henta misvel og eru sum hver viðkvæm fyrir umhleypingum við sjávarsíðuna. Tegundir eins og gráelri og ýmsar reynitegundir lofa góðu og tilraunir hafa verið gerðar með linditré. Trjátegundir eru misnæmar fyrir mengun og vindi og taka ætti tillit til þeirra þátta í borgarlandi.

Tré í þéttbýli hafa oft verið valin tré ársins hjá Skógræktinni. Að auki velur Skógræktarfélag Reykjavíkur borgartré árlega í samstarfi við Reykjavíkurborg.

Tenglar 
 Borgarskógrækt : skógrækt í Reykjavík  (Höfundar Gústaf Jarl Viðarsson  ; Helgi Gíslason ; Kristján Bjarnason ; Björn Traustason 
 Ræktun götutrjáa í þéttbýli og val á tegundum (höfundar Samson Bjarnar Harðarson og Steinunn Garðarsdóttir)

Tilvísanir

Skógrækt á Íslandi
Borgarskipulagning
Leópold 1. Belgíukonungur

Leópold 1.  (16. desember 1790 – 10. desember 1865) var þýskur fursti sem varð fyrsti konungur Belgíu eftir belgísku byltinguna árið 1830. Hann ríkti frá 1831 til 1865.

Leópold fæddist inn í ríkjandi aðalsfjölskyldu í þýska hertogadæminu Saxe-Coburg-Saalfeld. Hann gekk í rússneska herinn og barðist gegn Frökkum í Napóleonsstyrjöldunum þegar franski herinn réðst inn í Saxe-Coburg. Eftir að Napóleon var sigraður flutti hann til Bretlands og kvæntist Karlottu af Wales, sem var önnur í erfðaröðinni að bresku krúnunni og eina skilgetna barn Georgs erfðaprins (sem átti síðar eftir að verða Georg 4. Bretlandskonungur). Karlotta lést aðeins einu ári eftir brúðkaup þeirra en Leópold naut áfram nokkurra áhrifa í Bretlandi. 

Eftir gríska sjálfstæðisstríðið (1821–32) var Leópold boðið að gerast konungur Grikklands en hann afþakkaði boðið þar sem hann grunaði að hið nýsjálfstæða Grikkland væri of óstöðugt. Hann þáði árið 1831 boð um að gerast konungur Belgíu eftir að Belgía vann sjálfstæði sitt. Belgíska ríkisstjórnin bauð Leópold krúnuna þar sem hann var tengdur konungsættum víðs vegar um Evrópu og var studdur af Bretum. Hann var auk þess ekki tengdur veldum eins og Frakklandi sem Belga grunaði að hygðu á landvinninga á kostnað Belgíu og gætu þannig ógnað evrópska valdajafnvæginu sem komið hafði verið á árið 1815 á Vínarfundinum.

Leópold sór embættiseið sinn sem konungur Belga þann 21. júlí 1831. Deginum er fagnað á hverju ári sem þjóðhátíðardegi Belgíu. Valdatíð hans einkenndist af tilraunum Hollendinga til að endurheimta yfirráð í Belgíu og síðar af pólitískri sundrung milli frjálslyndra Belga og kaþólikka. Leópold var sjálfur mótmælandi og þótti frjálslyndur og hlynntur efnahagslegri nútímavæðingu. Hann lék lykilhlutverk í lagningu fyrstu járnbrautar í Belgíu árið 1835 og síðan í belgísku iðnvæðingunni. Vegna óljóss orðalagsins í belgísku stjórnarskránni tókst Leópold að auka við völd konungsins á ríkisárum sínum. Honum tókst að koma í veg fyrir að byltingar ársins 1848 hefðu áhrif á Belgíu. Leópold dó árið 1865 og við honum tók sonur hans og nafni, Leópold 2. Belgíukonungur.

Heimild
 

Konungar Belgíu
Sachsen-Coburg-Gotha-ætt
Herforingjar í Napóleonsstyrjöldunum
Þýskir furstar
Leópold 1.

Leópold 1. getur átt við eftirfarandi:

 Leópold 1. keisara hins Heilaga rómverska ríkis (1640–1705) 
 Leópold 1. konung Belgíu (1790–1865)

Aðgreiningarsíður
Monte Carlo reiknirit

Monte Carlo aðferðirnar eru breiður hópur reiknirita sem heyrir undir hóp heuristíska algóriþma. Í grunninn leitast þær við að finna hendingarkennda lausn á vandamálum sem í grunninn eru löggeng (e. deterministic). Hægt er að skapa hraðvirkan algrím með þessu móti og láta hann sækja með stakri ítrun, gögn af handahófi í von um þau séu rétt. Hægt er að hafa hraða línulegan með því að gera ítrekun staka og unnið sig er því með því móti eftir leitartré eða ganganeti. Keyrslutími getur verið lítill en áreiðanleiki sömuleiðis. Með réttum gögnum og nægum tíma ætti útkoma reikniritsins að vera nær rétta svarinu með mikilli nákvæmni enda ætti stöðug ítrun á réttum gögnum að skila réttri niðurstöðu.

Tölfræði
Fellingafjöll

Fellingafjöll myndast þegar tvær meginlandsskorpur þrýstast saman. Hvorug meginlandsskorpanna gefur eftir þannig að jarðlög beggja fleka ýtast upp og mynda þá fellingafjöll. Þegar  fellingafjöll myndast geta stórir jarðskjálftar orðið um samrekið. Dæmi um fellingafjöll eru t.d. Alparnir og Himalajafjöll.

Fjöll
Faros

Faros var í fornöld eyja við strönd Alexandríu í Egyptalandi, sem Alexander mikli tengdi við land með landbrú og var landbrú þessi kölluð Heptastadion.
Á þessari eyju lét Ptolemaios II Filadelfos (285-247 f. Kr.) sinn byggingarmeistara Sostratos frá Knítos reisa vita sem talinn var til eins af 7 undrum veraldar.

Í fáeinum evrópskum tungumálum er það orð fyrir vita leitt af eynni, svo sem frönsku (phare) og ítölsku (faro).

Í dag hefur fyrir löngu en bæst við Heptastadíon Alexanders og aðeins um útnes að ræða.

Tilvísanir
Hátekjuland

Hátekjuland er samkvæmt Alþjóðabankanum land þar sem vergar þjóðartekjur á mann eru 12.236 bandaríkjadalir eða hærri, reiknað út með Atlasaðferðinni. Hugtakið er oft notað sem samheiti yfir fyrstaheimsland og þróað ríki, þótt þessi hugtök séu skilgreind á ólíkan hátt. Margar alþjóðastofnanir taka tillit til fleiri þátta þegar þau skilgreina lönd sem „þróuð lönd“. Samkvæmt Sameinuðu þjóðunum eru sum hátekjulönd líka þróunarlönd. Vatíkanið stendur utan við þessa skilgreiningu Heimsbankans.

Samkvæmt Heimsbankanum voru 78 lönd hátekjulönd árið 2018 og höfðu flest verið það frá upphafi. Meðal nýrra hátekjulanda síðustu ár má nefna Palá, Sankti Kristófer og Nevis, Chile og Úrúgvæ. Meðal landa sem áður töldust til hátekjulanda en gera það ekki lengur má nefna Rússland, Venesúela, Hollensku Antillaeyjar og Argentínu.

Heimsbankinn
Efnahagsstaðlar
Eva Ásrún Albertsdóttir

Eva Ásrún Albertsdóttir (f. 22. maí 1959) er íslensk söngkona og ljósmóðir. Hún hefur fjórum sinnum tekið þátt fyrir hönd Íslands sem bakrödd í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva.

Bakrödd í Eurovision 

Íslenskar söngkonur
Íslenskar ljósmæður
Ungmennafélagið Afturelding (Laxárdal)

Ungmennafélagið Afturelding var stofnað á félagsfundi í Laxárdal 26. mars árið 1907. Á stofnfundinum gengu 41 í félagið. Ýmis starfsemi var í félaginu frá upphafi til viðbótar við íþróttastarf, s.s uppsetning leiksýninga. Félagið er aðili að HSÞ. Það er óvirkt í dag.

Íslensk íþróttafélög