alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
1413

Árið 1413 (MCDXIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Árni Ólafsson varð biskup í Skálholti og var um leið skipaður hirðstjóri.
 Vigfús Ívarsson lét af hirðstjórn eftir 24 ár í embætti.
 Snorri Torfason kom til landsins eftir að hafa verið tepptur árum saman á Grænlandi og í Noregi. Ekkert hafði spurst til hans frá 1406 og var kona hans gift öðrum manni.
 Englendingar hófu verslun á Háagranda í Hafnarfirði.

Fædd

Dáin
 Jón, biskup í Skálholti.

Erlendis 

 21. mars - Hinrik 5. varð konungur Englands.
 St. Andrews-háskóli í Skotlandi, sem stofnaður var 1410, fékk leyfisbréf frá páfa fyrir starfsemi sinni. Hann er elsti háskóli Skotlands og þriðji elsti enskumælandi háskóli í heimi.

Fædd
 19. nóvember - Friðrik 2., kjörfursti af Brandenborg (d. 1337).

Dáin
 20. mars - Hinrik 4. Englandskonungur (f. 1367).

1413
1411-1420
1423

Árið 1423 (MCDXXIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 5. október - Guðmundur ríki Arason kvæntist Helgu Þorleifsdóttur, elstu dóttur Vatnsfjarðar-Kristínar.
 Englendingar rændu konungsgarðinn á Bessastöðum. Þeir fóru líka víða um norðanlands með ránum og gripdeildum og brenndu kirkjur í Grímsey og á Húsavík.

Fædd

Dáin 
 Jón Tófason, biskup á Hólum.
 Ari Guðmundsson, sýslumaður á Reykhólum.

Erlendis 
 Helgiár í Róm.
 27. apríl - Bæheimsku styrjaldirnar: Taborítar unnu úrslitasigur á Útrakistum í orrustunni við Horic.
 31. júlí - Hundrað ára stríðið: Englendingar unnu sigur á Frökkum í orrustunni við Cravant

Fædd
 3. júlí - Loðvík 11. Frakkakonungur (d. 1483).

Dáin
 23. maí - Benedikt XIII mótpáfi (f. 1328).
 Richard Whittington, borgarstjóri Lundúna (f. 1358).

1423
1421-1430
1424

Árið 1424 (MCDXXIV í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Harðindavetur, kallaður Kynjavetur.
 Mislingar og fleiri farsóttir gengu um landið.
 Miklar erjur voru milli Englendinga og fulltrúa Danakonungs og rændu Englendingar konungsgarðinn á Bessastöðum bæði 1423 og 1424.

Fædd

Dáin

Erlendis 
 17. ágúst - Hundrað ára stríðið: Englendingar vinna sigur á stærri her Frakka í orrustunni við Verneuil.
 Eiríkur af Pommern, Danakonungur, hélt í pílagrímsferð til Landsins helga og setti Filippu drottningu til að stýra Norðurlöndum á meðan.

Fædd
 31. október - Vladislás III Póllandskonungur (d. 1444).
 Lúðvík 4., kjörfursti af Pfalz (d. 1449). 

Dáin

1424
1421-1430
1434

Árið 1434 (MCDXXXIV í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 17. október - Ormur Loftsson hirðstjóri giftist Solveigu Þorleifsdóttur og Soffía Loftsdóttir systir hans giftist Árna Þorleifssyni bróður Solveigar.

Fædd

Dáin
 Árni Einarsson Dalskeggur, eyfirskur höfðingi.
 Þorgils, ábóti í Munkaþverárklaustri.

Erlendis 
 30. maí - Bæheimsku styrjaldirnar: Orrustan við Lipan.
 Jan van Eyck málaði frægt málverk af Giovanni Arnolfini og brúði hans, Giovanna Cenami.

Fædd
 Elinóra af Portúgal, keisaraynja, kona Friðriks 3. keisara (d. 1467).

Dáin
 11. júní - Vladislás 2. Pólverjakonungur.
 12. nóvember - Loðvík 3., konungur Napólí (f. 1403).

1434
1431-1440
1435

Árið 1435 (MCDXXXV í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 5. janúar - Jón Vilhjálmsson Craxton Hólabiskup var í Flórens og veitti Eugenius 4. páfi honum lausn frá biskupsstörfum á Hólum og lét hann fá Skálholt í staðinn, þar sem hafði verið biskupslaust. Þó bentir allt til þess að Gozewijn Comhaer hafi verið vígður Skálholtsbiskup sama ár. Hann fór til Íslands 1437.
 Jón Bloxwich varð biskup á Hólum. Hann kom aldrei til Íslands.
 Einar Ísleifsson var vígður ábóti í Munkaþverárklaustri.

Fædd

Dáin
 Þorsteinn Ólafsson, lögmaður norðan og vestan.

Erlendis 
 8. júní - Dómkirkjan í Uppsölum var vígð.
 15. og 17. júlí - Samið var um frið milli Danakonungs og greifanna í Holsetalandi og Hansakaupmanna í Vordingborg. 
 21. september - Arras-sáttmálinn á milli Karls 7. Frakkakonungs og Filippusar góða Búrgundarhertoga undirritaður. Þar með lauk bandalagi Búrgundarmanna og Englendinga gegn Frakkakonungi.
 14. október - Eiríkur af Pommern aftur tekinn til konungs í Svíþjóð en hann hafði verið settur af ári áður.

Fædd
 28. október - Andrea Della Robbia, ítalskur myndhöggvari (d. 1525).

Dáin
 24. september - Ísabella af Bæjaralandi, Frakklandsdrottning, kona Karls 6. (f. um 1370).
 Tsjeng He, kínverskur landkönnuður (f. 1371).

1435
1431-1440
1436

Árið 1436 (MCDXXXVI í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Vor - Jón Bloxwich Hólabiskup kom til Englands og fékk leyfi hjá Hinrik 6. til að senda ensku Íslandskaupmennina til þess að rannsaka biskupsdæmið og gefa skýrslu um ástand þess.
 Ásgeir Pétursson varð lögmaður sunnan og austan (líklega).
 14. október - Margrét Vigfúsdóttir og Þorvarður Loftsson gengu í hjónaband.
 Desember - Jón Vilhjálmsson Craxton biskup var í skuldavanda í London og fékk leyfi Hinriks 6. til að senda skip til Íslands að sækja varning til lúkningar skuldum sínum.
 Eldgos í eða við Heklu samkvæmt Biskupaannálum.

Fædd

Dáin

Erlendis 
 Febrúar - Engelbrektsuppreisnin í Svíþjóð hófst.
 25. mars - Dómkirkjan í Flórens vígð.
 Apríl - Hundrað ára stríðið: Frakkar náðu París aftur á sitt vald.
 5. júlí - Bæheimsku styrjöldunum lauk og Sigmundur keisari var tekinn til konungs yfir Bæheimi.
 1. september - Engelbrektsuppreisninni lauk og Eiríkur af Pommern var aftur viðurkenndur sem konungur Svíþjóðar.

Fædd
 Johann Müller, þýskur stærðfræðingur, d. 1576.
 Ísabella af Bourbon, önnur kona Karls djarfa, síðar Búrgundarhertoga (d. 1465).

Dáin
 4. maí - Engelbrekt Engelbrektsson, sænsk frelsishetja.

1436
1431-1440
1426

Árið 1426 (MCDXXVI í rómverskum tölum)

Atburðir 

 16. júní - Bæheimsku styrjaldirnar: Hússítar sigra krossfara úr fjórðu bæheimsku krossferðinni í orrustunni við Usti nad Labem.
 Um sumarið koma Hansakaupmenn og greifarnir í Holsetalandi saman og lýsa stríði á hendur Eiríki af Pommern og viðskiptabanni á öll Norðurlönd.

Fædd 
 Febrúar - Kristján I Danakonungur (d. 1481).

Dáin 

1426
1421-1430
1427

Árið 1427 (MCDXXVII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Guðmundur ríki Arason, sýslumaður á Reykhólum fór ránsferðir um Húnaþing.
 Jón Vilhjálmsson Craxton Hólabiskup kom til Íslands.
 Loftur Guttormsson varð hirðstjóri norðan og vestan, líklega með Þorsteini Ólafssyni.

Fædd

Dáin

Erlendis 
 16. júní - Bæheimsku styrjaldirnar: Hússítar vinna lokasigur á krossförum úr fjórðu bæheimsku krossferðinni í orrustunni við Tachov.
 Portúgalinn Diogo de Silves fann Asóreyjar.
 Bremen rekin úr Hansasambandinu.
 Belgrad féll aftur í hendur Ottómana eftir að hafa verið höfuðborg sjálfstæðs ríkis Serba frá 1403.
 Eiríkur af Pommern Danakonungur lagði Eyrarsundstoll á öll skip sem fóru um Eyrarsund.
 Hansasambandið réðist á Kaupmannahöfn en dansk-sænskur floti hrakti lið þeirra á brott.

Fædd
 26. október - Sigmundur erkihertogi af Austurríki (d. 1496).
 30. nóvember - Kasimír 4. Jagiellon, konungur Póllands (d. 1492).

Dáin
 17. apríl - Jóhann 4., hertogi af Brabant (f. 1403).

1427
1421-1430
1438

Árið 1438 (MCDXXXVIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Helgi Guðnason varð lögmaður norðan og vestan.

Fædd

Dáin

Erlendis 
 1. janúar - Albert 2. af Habsborg varð konungur Ungverjalands.
 18. mars - Albert 2. af Habsborg varð konungur Þýskalands.
 Eiríkur af Pommern missti Svíþjóð. Karl Knútsson Bonde varð ríkisstjóri.

Fædd
 1. desember - Pétur 2., hertogi af Bourbon (d. 1503).

Dáin

1438
1431-1440
1428

Árið 1428 (MCDXXVIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

Fædd

Dáin
 Bjarni Andrésson ábóti í Viðey (vígður 1405).

Erlendis 

 Hansaskip rændu við strendur Noregs.
 Hansakaupmenn brenndu bæinn Landskrona á Skáni til að skaða verslun við Hollendinga.
 12. október - Hundrað ára stríðið: Umsátrið um Orléans hófst.

Fædd
 Diðrik Píning, þýskur landkönnuður (d. 1491).

Dáin

1428
1421-1430
1418

Árið 1418 (MCDXVIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Árni Ólafsson Skálholtsbiskup, sem gegndi jafnframt biskupsembætti á Hólum því Jón Tófason, sem skipaður var 1411, kom ekki til landsins fyrr en 1419, reið á einum degi um veturinn á hjarni yfir Kjöl; var við óttusöng í Skálholti um morguninn en kom til Hóla fyrir aftansöng.
 Maður að nafni Ívent eða Avant Sasse fór um landið og safnaði peningum fyrir heilagan Antóníus.
 Veturinn 1417-1418 var kallaður Bónavetur vegna fjárbóna og álagna sem Árni biskup fylgdi fast eftir, meðal annars fyrir hönd Eiríks konungs af Pommern, sem átti í kosnaðarsömum hernaði.

Fædd

Dáin

Erlendis 
 19. maí - Jóhann óttalausi, hertogi af Búrgund, hertók París.
 September - Englendingar hófu umsátur um Rouen.
 Kirkjuþinginu í Konstans lauk, en það hafði staðið frá 1414.
 Portúgalar hófu landnám á Madeiraeyjum.

Fædd
 6. janúar - Kristófer af Bæjaralandi, konungur Danmerkur, Noregs og Svíþjóðar.
 12. desember - Albert 6., erkihertogi af Austurríki (d. 1463).
 Pétur 2., hertogi af Bretagne (d. 1457).
 Jóhann 2. konungur Kýpur (d. 1458).

Dáin
 2. júní - Katrín af Lancaster, Kastilíudrottning, kona Hinriks 3.
 21. desember - Jóhann XXIII, fyrrverandi mótpáfi (f. um 1370).
 Nicolas Flamel, franskur skrifari og handritasali og oft talinn helsti gullgerðarmaður Evrópu á sinni tíð (f. 1330).

1418
1411-1420
1409

Árið 1409 (MCDIX í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 19. apríl - Skjal sem skrifað var þennan dag á biskupssetrinu í Görðum um giftingu íslenskra hjóna í Hvalseyjarkirkju haustið áður er síðasta ritaða heimild sem þekkt er frá tíma norrænna manna á Grænlandi.

Fædd

Dáin

Erlendis 
 25. mars - Kirkjuþingið í Písa hófst.
 Júlí - Alexander V. mótpáfi varð páfi.
 2. desember - Háskólinn í Leipzig var stofnaður.

Fædd
 28. febrúar - Elísabet af Bæheimi, drottning Ungverjalands, Bæheims og Þýskalands (d. 1439).
 Karl Knútsson Bonde, konungur Svíþjóðar (d. 1470) (kann að hafa verið fæddur 1408).

Dáin
 13. september - Ísabella af Valois, Englandsdrottning, síðari kona Ríkharðs 2., og síðar hertogaynja af Orléans (f. 1389).
1409
1401-1410
Belgsegl

Belgsegl eða spinnaker er sérstök gerð af segli til að sigla undan vindi (lens). Belgsegl eru þríhyrnd, stór og belgmikil, yfirleitt úr léttum nælonefnum, og er beitt fyrir framan bátinn, hengt í siglutoppinn. Yfirleitt er notað léttur útleggjari út frá mastrinu að neðanverðu til að halda kulborðshorni belgseglsins úti og stilla það miðað við vindátt. Þau skiptast í samhverf og ósamhverf belgsegl (gennaker).

Gerðir segla
Stafangur

Stafangur (norska: Stavanger) er borg í Rogaland-fylki í suður-Noregi. Íbúar sveitarfélagsins voru 135 þúsund árið 2019 en yfir 230.000 á borgarsvæðinu, en borgin nær einnig yfir Sola, Randaberg og Sandnes.

Nágrannasveitarfélög eru Randaberg og Rennesøy í norðri, Sandnes í suðri og Sola í vestri.

Orðsifjar 
'Angur' merkir hér fjörður eða vík. 'Staf' er einfaldlega leitt af stafur og vísar líklega til að fjörðurinn er að mestu bugðulaus.

Landafræði 
Stafangur liggur á meginlandi Noregs en til borgarinnar heyra einnig eyjarnar í kring. Flatarmál sveitarfélagsins alls er 67,67 km² og er hæsti punkturinn Jåttånuten, 139 m yfir sjávarmáli.

Atvinnulíf 
Um þessar mundir er Stafangur „olíuhöfuðborg“ Noregs, því olíufyrirtækið Statoil hefur höfuðstöðvar sínar þar í bæ. Þar er líka stórt olíusafn og öll umferð út á olíuborpallana í Norðursjó fer um Sola flugvöll fyrir utan Stafangur.

Vinabæir 
Vinabæir Stafangurs eru eftirfarandi: 

  Fjarðabyggð
  Esbjerg (Danmörku)
  Jyväskylä (Finnlandi)
  Eskilstuna (Svíþjóð)
  Aberdeen (Skotlandi)
  Houston (Bandaríkjunum)
  Estelí (Nicaragua)
  Netanya (Ísrael)
  Nablus (Palestínu)
  Antsirabe (Madagaskar).

Þekkt fólk frá Stafangri 
 Morten Abel (1962), tónsmiður og tónlistarmaður
 Alexander Kielland (1849 - 1906), höfundur
 Kitty Kielland (1843 - 1914), listmálari
 Tore Renberg (1972 - ), höfundur
 Erik Thorstvedt (1962 - ), knattspyrnumaður .

Tenglar 
 Bæjarkort Kort af Stavangri

Borgir í Noregi
Þéttbýlisstaðir í Rogalandi
Björgvin

Björgvin (að fornu Björgyn) (norska: Bergen, Bjørgvin) er næststærsta borg Noregs, staðsett í Hörðalandsfylki í vestur Noregi. Borgin liggur á milli sjö fjalla og er sagt að þar rigni alla daga ársins. Björgvin hefur verið kaupstaður síðan á dögum Ólafs konungs kyrra (d. 1093), og var oft aðsetur konunga áður fyrr. Borgin er næststærsta borg Noregs með um 278.000  íbúa árið 2016.

Elsta lýsingin 
Til er lýsing á Björgvin frá því að Ólafur kyrri fékk heimsókn hóps danskra og norskra krossfara árið 1191 áður en þeir lögðu út á Norðursjó. Lýsing þessi er sú elsta sem til er af borginni:
Bær þessi er frægasti bær þar til lands, prýddur konungs höll og líkneski af hinni heilögu jómfrú. Líkami hinnar heilögu Sunnifu hvílir á upphækkun í dómkirkjunni. Að auki eru klaustur mörg, bæði fyrir munka og nunnur. í bænum býr margt manna og er bærinn auðugur og hefur gnótt allra hluta. Harðfiskur, sem kallast skreið og er svo mikið af þeirri vöru að hvorki er hægt að telja, né meta. Skip og menn koma siglandi frá öllum landshornum, Íslendingar, Grænlendingar, Englendingar, Þjóðverjar, Danir, Svíar, Gotlendingar og margar aðrar þjóðir sem of langt væri upp að telja. Þar eru einnig mikið magn af víni, hunangi, hveiti, góðum klæðum, silfri og öðrum söluvörum og mikil verslun með margvíslega hluti.

Þekkt fólk frá Björgvin 

 Jón Halldórsson, biskup í Skálholti 
 Ivar Giæver (1929), eðlisfræðingur og Nóbelsverðlaunahafi
 Alf Nordhus (1919 - 1997), hæstaréttarlögmaður
 Arne Bendiksen (1926), tónlistarmaður
 Ole Bull (1810 - 1880), tónsmiður og fiðluleikari
 Jan Eggum (1951), tónlistarmaður
 Dorothe Engelbretsdotter (1634 - 1713), rithöfundur
 Gabriel Finne (1866 - 1899), rithöfundur
 Tryggve Gran (1889 - 1980), flugmaður
 Edvard Grieg (1843 - 1907), tónsmiður
 Nordahl Grieg (1902 - 1943), rithöfundur
 Inger Hagerup (1905 - 1985), rithöfundur
 Ludvig Holberg (1684 - 1754), leikritahöfundur og fræðimaður
 Sissel Kyrkjebø (1969), söngkona
 Vibeke Løkkeberg (1945), kvikmyndakona
 Kurt Nilsen, (1978), söngvari og Idol-stjarna
 Amalie Skram (1846 - 1905), rithöfundur
 Gunnar Staalesen (1947), rithöfundur
 Harald Sæverud (1897 - 1992), tónsmiður
 Johan Sebastian Welhaven (1807 - 1873), rithöfundur

Vinabæir 
Vinabæir Björgvins eru eftirfarandi: 

  Gautaborg
  Newcastle
  Seattle
  Turku
  Árósar

Tilsvísanir 

http://www.ssb.no/aarbok/2009/tab/tab-053.html 

Borgir í Noregi
Hansasambandið
Fredrikstad

Fredrikstad er borg í Austfold-fylki í Noregi. Stendur hún við ósa stærstu ár Noregs, Glommu. Íbúar borgarinnar voru um 82.000 2019 og eru nágrannasveitarfélögin Råde, Sarpsborg og Hvaler.

Saga 
Fredrikstad var stofnað árið 1567 og fékk nafn sitt árið 1569, þá í höfuðið á Friðriki II Danakonungi. Í raun var verið að endurreisa Sarpsborg, sem er 15 km ofar, eftir að Svíar höfðu brennt hana til grunna í stríði Dansk-norska ríkisins og Svíþjóðar. 

Í Norðurlandaófriðnum mikla (1700 - 1721) var floti Dansk-norska ríkisins með heimahöfn í Fredrikstad.

Atvinnulíf 
Fredrikstad hefur alltaf verið mikil verslunarborg, vegna þess hve vel hún liggur til, ekki langt frá landamærum Svíþjóðar. Þar í borg voru stórar sögunarmyllur sem tóku við trjábolum sem flutu niður ánna.

Þekkt fólk frá Fredrikstad 
 Egil «Drillo» Olsen, knattspyrnuþjálfari
 Roald Amundsen, pólfari
 Jørn Andersen, knattspyrnumaður og -þjálfari
 Leah Isadora Behn, dóttir krónprinsessu Märtha Lois og Ari Behn
 Laura Cathrine Bjølstad, móðir Edvards Munch
 Hilde Hagerup, rithöfundur
 Klaus Hagerup, rithöfundur

Borgir í Austfold
Stefán Snævarr

Stefán Snævarr (fæddur 1953 í Reykjavík á Íslandi) er íslenskur heimspekingur og prófessor í heimspeki við háskólann í Lillehammer í Noregi. Stefán fæst einkum við stjórnspeki og fagurfræði. Auk rita um heimspeki hefur Stefán gefið út skáldverk og ljóðabækur. Árið 2010 vann hann fyrstu verðlaun í alþjóðlegri ritgerðasamkeppni International Association for Aesthetics fyrir ritgerðina "Aesthetic Wisdom".

Menntun 
Stefán lauk meistaraprófi í heimspeki við háskólann í Osló árið 1986. Hann lauk doktorsprófi við háskólann í Bergen árið 1998. Árið 2003 varð hann prófessor í heimspeki við háskólann í Lillehammer.

Helstu rit

Um heimspeki 
 2011 Kredda í kreppu. Frjálshyggjan og móteitrið við henni
 2010 Metaphors, Narratives, Emotions. Their Interplay and Impact
 2008 Kunstfilosofi. En kritisk innføring
 2004 Ástarspekt. Greinar um heimspeki
 2003 Fra Logos til Mytos: Metaforer, mening og erkjennelse
 1999 Minerva and the Muses: The Place of Reason in Aesthetic Judgement (Doktorsritgerð Stefáns).

Ljóðabækur og skáldverk 
 2002 Rómúlía hin eilífa: sýnisbók rómúlskra bókmennta (skáldverk eða e.k. skáldsaga)
 1997 Ostraka
 1989 Bragabar
 1988 Stefánspostilla
 1987 Hraðar en ljóðið
 1984 Greifinn af Kaos
 1981 Sjálfssalinn
 1975 Limbórokk

Tenglar 
 Blogg Stefáns á Eyjunni 
 Um kreppubók Stefáns Snævars, ritdómur Arnar Ólafssonar 

Fagurfræðingar
Íslenskir heimspekingar
Siðfræðingar
Íslenskir rithöfundar
Íslensk ljóðskáld
Heimir Geirsson

Heimir Geirsson (fæddur 1954) er íslenskur heimspekingur og prófessor í heimspeki við ríkisháskólann í Iowa.

Menntun 
Heimir lauk námi frá Kennaraháskóla Íslands árið 1979. Hann lauk B.A.-prófi frá Háskóla Íslands árið 1981. Að námi loknu við Háskóla Íslands hélt Heimir til Bandaríkjanna. Hann lauk M.A.-prófi í heimspeki frá University of Nebraska og doktorsprófi frá sama skóla árið 1988. Doktorsritgerð Heimis hét Names and Beliefs og var unnin undir leiðsögn Albert Casullo.

Helstu ritverk

Bækur 
 2000 (ritstj.) ásamt Margaret Holmgren, Ethical Theory: A Concise Anthology (Broadview Press).
 1998  ásamt Michael Losonsky, Beginning Metaphysics: An Introductory Text with Readings (Blackwell Publishers).
 1996 (ritstj.) ásamt Michael Losonsky, Readings in Language and Mind (Blackwell Publishers).

Greinar 
 „Conceivability and Defeasible Modal Justification“ í Philosophical Studies (2005): 279-304.
 „Frege and Object Dependent Propositions“ í Dialectica 56 (2002): 299-314.
 „True Belief Reports and Sharing of Beliefs“ í Journal of Philosophical Research 23 (1998): 331-342.
 „Partial Propositions and Cognitive Content“ í Journal of Philosophical Research 21 (1996): 117-128.
 „Necessity, Apriority, and True Identity Statements“ í Erkenntnis 40 (1994): 227-242.

Heimild 
 

Heimspekingar 20. aldar
Heimspekingar 21. aldar
Íslenskir heimspekingar
Þekkingarfræðingar
Málspekingar
Logi Gunnarsson

Logi Gunnarsson (fæddur 1. nóvember 1963) er íslenskur heimspekingur og prófessor í heimspeki við Universität Potsdam í Þýskalandi. Logi fæst einkum við siðfræði, frumspeki og heimspeki Wittgensteins.

Helstu rit 
 2003 (ritstj.) ásamt Kristjáni Kristjánssyni, Heimspekimessa: ritgerðir handa Mikael M. Karlssyni prófessor sextugum (Reykjavík: Háskólaútgáfan).
 2000 Wittgensteins Leiter: Betrachtungen zum Tractatus (Berlin: Philo Verlag).
 Íslensk þýðing kom út hjá Háskólaútgáfunni 2005 undir titlinum Stigi Wittgensteins
 2000 Making Moral Sense: Beyond Habermas and Gauthier (Cambridge: Cambridge University Press).  -  Doktorsritgerð Loga frá árinu 1997

Frumspekingar
Heimspekingar 20. aldar
Heimspekingar 21. aldar
Hugspekingar
Íslenskir heimspekingar
Málspekingar
Siðfræðingar
Jón Ólafsson (heimspekingur)

Jón Ólafsson (fæddur 1964) er íslenskur heimspekingur.

Menntun 
Jón lauk B.A.-prófi frá Háskóla Íslands árið 1989. Að námi sínu loknu við Háskóla Íslands hlaut Jón styrk til náms við Moskvuháskóla og dvaldi eitt ár í Moskvu. Eftir tveggja ára starf á fréttastofum Ríkisútvarpsins, hélt Jón til Bandaríkjanna þar sem hann nam heimspeki við Columbia University. Hann hlaut doktorsgráðu frá Columbia árið 2000. Doktorsritgerð Jóns heitir Conflict and Method: An Essay on Dewey og fjallar um heimspeki bandaríska heimspekingsins Johns Dewey. Eftir að námi lauk var hann forstöðumaður Hugvísindastofnunar Háskóla Íslands um þriggja ára skeið, en gegnir nú stöðu prófessors og forseta félagsvísindadeildar við Háskólann á Bifröst.

Helstu ritverk 
 Appelsínur frá Abkasíu. Vera Hertzsch, Halldór Laxness og hreinsanirnar miklu (Reykjavík: Forlagið, 2012).
 Kæru félagar: íslenskir sósíalistar og Sovétríkin 1920-1960 (Reykjavík: Mál og menning, 1999).

Íslenskir heimspekingar
Þekkingarfræðingar
Erlendur Jónsson

Erlendur Ping Hwa Sen Jónsson (f. 1948) er íslenskur heimspekingur og prófessor í heimspeki við Háskóla Íslands. Hann lauk Ph.D. gráðu í heimspeki frá University of Cambridge á Englandi. Árið 1994 lauk Erlendur B.S. gráðu í tölvunarfræði frá Háskóla Íslands.

Erlendur var stundakennari við Háskóla Íslands 1978-1987. Hann varð dósent árið 1987 og prófessor árið 1996. Helstu rannsóknar- og kennslusvið Erlendar eru rökfræði og málspeki, þekkingarfræði og vísindaheimspeki.

Erlendur býr og starfar í Reykjavík. Hann er kvæntur Hönnu Maríu Siggeirsdóttur, lyfjafræðingi, og saman eiga þau tvo syni, Jón Helga og Guðberg Geir.

Helstu ritverk
Frumhugtök rökfræðinnar (1984/1992)
Vísindaheimspeki (1985/1990)
Aðferðir rökfræðinnar (1994)
Hvað eru vísindi? (2008)
Inngangur að rökfræði I (2013)

Íslenskir heimspekingar
Málspekingar
Prófessorar við Háskóla Íslands
Rökfræðingar
Kristján Kristjánsson (f. 1959)

Kristján Kristjánsson (fæddur 1959) er íslenskur heimspekingur og prófessor í heimspeki við Háskólann í Birmingham.

Kristján lauk B.A. gráðu í heimspeki frá Háskóla Íslands árið 1983, M.Phil prófi í heimspeki við University of St. Andrews á Skotlandi árið 1988 og doktorsprófi við sama skóla árið 1990. Doktorsritgerð Kristjáns hét Freedom as a Moral Concept. 

Kristján er sonur Kristjáns frá Djúpalæk.

Helstu rit 
2020 Flourishing as the Aim of Education: A Neo-Aristotelian View (London: Routledge).
2018 Virtuous Emotions (Oxford: Oxford University Press).
 2016 (ritstj.) ásamt D. Carr og J. Arthur, Varieties of Virtue Ethics (London: Palgrave/Macmillan).
 2015 Aristotelian Character Education (London: Routledge).
 2013 Virtues and Vices in Positive Psychology: A Philosophical Critique (Cambridge: Cambridge University Press).
 2010 The Self and Its Emotions (Cambridge: Cambridge University Press).
 2007 Aristotle, Emotions, and Education (Aldershot: Ashgate Publishing).
 2006 Justice and Desert-Based Emotions (Aldershot: Ashgate Publishing).
 2003 (ritstj.) ásamt Loga Gunnarssyni, Heimspekimessa: Ritgerðir handa Mikael M. Karlssyni prófessor sextugum (Reykjavík: Háskólaútgáfan).
 2002 Justifying Emotions: Pride and Jealousy (London: Routledge).
 2002 Mannkostir: Ritgerðir um heimspeki (Reykjavík: Háskólaútgáfan).
 1997 Af tvennu illu: Ritgerðir um heimspeki (Reykjavík: Mál og menning).
 1996 Social Freedom: The Responsibility View (Cambridge: Cambridge University Press).
 1992 Þroskakostir: Ritgerðir um siðferði og menntun (Reykjavík: Háskólaútgáfan).

Heimildir 
 
 

Heimspekingar 20. aldar
Heimspekingar 21. aldar
Íslenskir heimspekingar
Siðfræðingar
Páll Skúlason

Páll Skúlason (f. 4. júní 1945 á Akureyri á Íslandi, l. 22. apríl 2015) var íslenskur heimspekingur og fyrrverandi rektor Háskóla Íslands.

Páll lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum á Akureyri árið 1965. Hann stundaði nám í heimspeki við kaþólska háskólann í Louvain í Belgíu og lauk þaðan B.A. gráðu árið 1967 og doktorsgráðu árið 1973. Doktorsritgerð Páls, sem hét Du Cercle et du Sujet: problèmes de compréhension et de méthode dans la philosophie de Paul Ricoeur, fjallaði um heimspeki franska heimspekingsins og túlkunarfræðingsins Pauls Ricœur.

Páll varð lektor í heimspeki við Háskóla Íslands árið 1971 og var skipaður prófessor árið 1975. Hann gegndi fjölmörgum trúnaðarstörfum við Háskóla Íslands. Páll var þrisvar sinnum deildarforseti Heimspekideildar (1977-1979, 1985-1987 og 1995-1997) og rektor Háskólans 1997-2005.

Páll var meðal stofnenda Norrænu heimspekistofnunarinnar og í stjórn hennar frá 1980. Hann var formaður Félags áhugamanna um heimspeki 1981-1986.

Helstu rit 
 1975 Hugsun og veruleiki
 1987 Pælingar
 1989 Pælingar II
 1990 Siðfræði
 1991 Sjö siðfræðilestrar
 1994 Menning og sjálfstæði
 1995 Í skjóli heimspekinnar
 1998 Umhverfing
 1999 Saga and Philosophy
 2001 Le cercle du sujet dans la philosophie de Paul Ricoeur
 2005 Hugleiðingar við Öskju - um samband manns og náttúru

Heimild

Tenglar 

Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu
Íslenskir heimspekingar
Siðfræðingar
Prófessorar við Háskóla Íslands
Fólk dáið árið 2015

Rektorar Háskóla Íslands
Sigrún Svavarsdóttir

Sigrún Svavarsdóttir (fædd 25. febrúar 1958) er íslenskur heimspekingur og dósent (e. associate professor) í heimspeki við Ohio State University.

Sigrún lauk B.A. gráðu í heimspeki frá University of Washington árið 1982 og Ph.D. gráðu frá University of Michigan árið 1993. Doktorsritgerð Sigrúnar hét Thinking in Moral Terms.

Heimild 
 

Heimspekingar 20. aldar
Heimspekingar 21. aldar
Íslenskir heimspekingar
Siðfræðingar

Íslenskar konur