alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Banach-rúm

Banach-rúm er fullkomið, staðlað vigurrúm. Það er nefnt eftir Stefan Banach, sem fyrst skilgreindi og rannsakaði slík rúm.

Skilgreining 
Banach-rúm er vigurrúm sem er fullkomið normað vigurrúm. Það þýðir að það sé vigurrúm V yfir svið rauntalna eða tvinntalna ásamt staðli (normi) ‖·‖ þannig að sérhver Cauchyruna (með tilliti til firðarinnar d(x, y) = ‖x − y‖) í V eigi sér markgildi í V. 

Stærðfræði
Alþingiskosningar 2003

Alþingiskosningarnar 2003 fóru fram þann 10. maí. Í fyrsta skipti var kosið samkvæmt nýrri kjördæmaskipan. Á kjörskrá voru 211.304 en kosningaþátttaka var 87,7%.

Stjórn Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks undir forystu Davíðs Oddssonar hélt þingmeirihluta sínum þrátt fyrir að Sjálfstæðisflokkurinn tapaði fjórum sætum. Samfylkingin bætti við sig þremur sætum, Frjálslyndi flokkurinn tveimur, Vinstri-grænir töpuðu einum manni og Framsóknarflokkurinn stóð í stað.

Forseti Alþingis var kjörinn Halldór Blöndal, Sjálfstæðisflokki en 2005 tók Sólveig Pétursdóttir við embættinu.

Úrslit í einstökum kjördæmum

Kjörnir alþingismenn 2003

Kjördæmabreytingar 2003
1. Norðurlandskjördæmi vestra, Vestfjarðakjördæmi og Vesturlandskjördæmi sameinuð að undanskildum Siglufirði. Þingmönnum fækkað úr 15 í 10.
2. Norðurlandskjördæmi eystra og Austurlandskjördæmi sameinuð að undanskilinni Höfn í Hornafirði og að viðbættum Siglufirði. Þingmönnum fækkað úr 11 í 10.
3. Suðurlandskjördæmi sameinað Reykjanesi og Höfn í Hornafirði. Þingmannafjöldinn 10.
4. Höfuðborgarsvæðishluti Reykjaneskjördæmis gerður að sér kjördæmi. Þingmannafjöldinn 11.
5. Reykjavíkurkjördæmi skipt upp í tvö kjördæmi. Þingmönnum fjölgað úr 19 í 22.

Heimildir
 Hagstofa Íslands

Tenglar 
 Auglýsing frá landskjörstjórn um framboð við alþingiskosningar 10. maí 2003; birtist í Fréttablaðinu 30. apríl 2003
   Kosningasaga

Alþingiskosningar
2003
Nýi garður

Nýi-Garður er ein af byggingum Háskóla Íslands á háskólalóðinni milli Odda og Lögbergs, gegnt Norræna húsinu. Hann var byggður sem stúdentagarður og tekinn í notkun árið 1943. Á 10. áratug 20. aldar var hlutverki hússins breytt og hýsir það nú skrifstofur kennara hugvísindasviðs auk ýmissa tengdra stofnana, s.s. Hugvísindastofnunar og tungumálamiðstöðvarinnar. Þar fer fram hluti af kennslu íslensku fyrir erlenda stúdenta.

Háskóli Íslands
Framhaldsskólastærðfræði á Íslandi


Hér er námsefni í áföngum í stærðfræði lýst eftir því sem þau eru skilgreind í aðalnámsskrá framhaldsskólanna.

STÆ103 
 Rúmfræði
 Jafna beinnar línu
 Pýþagórasarreglan
 Algebra
 Þáttunarreglur og liðunarreglur

STÆ203 
 Margliður
 Annars stigs jafna.
 Fallafræði
 Fleygbogar.

STÆ303 
 Vigrar í tveimur víddum.
 Ákveður í tveimur víddum.
 Hornafallareglur.
 Kósínusarlögmálið.

STÆ313 
 Tölfræði
 Meðaltal
 Staðalfrávik
 Normaldreifing

STÆ403 
 Fallafræði.
 Eintækt fall
 Átækt fall
 Jafnstæð og oddstæð föll
 Formengi
 Myndmengi
 Mengjafræði
 Markgildi
 Deildun

STÆ413 
 Líkindafræði
 Atburður

STÆ503 
 Örsmæðareikningur
 Heildun
 Hlutheildun
 Heildunaraðferðir
 Fyrsta stigs línulegar deildarjöfnur

STÆ513 
 Strjál stærðfræði
 Talningarfræði
 Umröðun
 Talnafræði
 Hrein algebra

STÆ523 
 Vigrar í þremur víddum.
 Kúluhornafræði.
 Fylkjareikningur.

STÆ603 
 Annars stigs línulegar deildarjöfnur
 Tvinntölur

STÆ703 
 Línuleg bestun

Stærðfræði
Íslenskir framhaldsskólar
Íslenskir stjórnmálaflokkar



Núverandi íslenskir stjórnmálaflokkar

Flokkar með fulltrúa á þingi

Flokkar utan þings
 Húmanistaflokkurinn 1984-
Björt Framtíð 2012-
 Alþýðufylkingin 2013- 
 Íslenska Þjóðfylkingin 2016-
 Sósíalistaflokkur Íslands 2017-
 Frelsisflokkurinn 2017-
Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn 2020-
Ábyrg framtíð 2021-

Fyrrverandi íslenskir stjórnmálaflokkar 
 Alþýðubandalagið 1956-1999 (→Samfylkingin)
 Alþýðuflokkurinn 1916-1999 (→Samfylkingin)
 Bandalag jafnaðarmanna 1983-1987
 Baráttusamtök eldri borgara og öryrkja 2007
 Borgaraflokkurinn 1987-1991 (→Sjálfstæðisflokkurinn)
 Borgaraflokkurinn 1923-1926 (→Frjálslyndi flokkurinn)
 Bændaflokkurinn 1933-1942 (→Framsóknarflokkurinn) (→Sjálfstæðisflokkurinn)
 Bændaflokkurinn 1912-1916 (→Framsóknarflokkurinn)
Dögun 2012-2021 (→ Flokkur fólksins)
Einingarsamtök kommúnista (ml) 1973-1979 (→Kommúnistasamtökin)
 Flokkur heimilanna 2013
 Flokkur mannsins 1984-1993 (→Húmanistaflokkurinn)
 Framboðsflokkurinn 1971
 Framfaraflokkurinn 1897-1902 (→Framsóknarflokkurinn)
 Framsóknarflokkurinn 1902-1905 (→Þjóðræðisflokkurinn)
 Frjálslyndi flokkurinn 1926-1929 (→Sjálfstæðisflokkurinn)
 Frjálslyndi flokkurinn 1973-1974
 Frjálslyndi flokkurinn 1998-2012 (→Dögun)
 Heimastjórnarflokkurinn 1900-1923 (→ Borgaraflokkurinn)
 Hinn flokkurinn 1979
 Húmanistaflokkurinn 1993-2002
 Hægri grænir 2010-2016 (→ Íslenska Þjóðfylkingin)
Íhaldsflokkurinn 1924-1929 (→Sjálfstæðisflokkurinn)
 Íslandshreyfingin - lifandi land 2007 (→Samfylkingin)
 Kommúnistaflokkur Íslands 1930-1938 (→Sameiningarflokkur alþýðu - Sósíalistaflokkurinn)
 Kommúnistaflokkur Íslands (m-l) 1972-1979 (→Kommúnistasamtökin)
 Kommúnistasamtökin 1979-1985 
 Landsbyggðarflokkurinn 2013-2014
 Landvarnarflokkurinn 1902-1912 (→Sjálfstæðisflokkurinn)
 Lýðræðisvaktin 2013-2016
 Náttúrulagaflokkurinn 1995
 Nýtt afl 2003 (→Frjálslyndi flokkurinn)
 Óháðir bændur 1916 (→Framsóknarflokkurinn)
 Regnboginn 2013
 Samstaða 2012-2013 (→Flokkur heimilanna) 
 Samtök frjálslyndra og vinstri manna 1969-1974
 Samtök fullveldissinna 2009-2013 (→Flokkur heimilanna)
 Samtök um kvennalista 1983-1999 (→Samfylkingin)
 Sameiningarflokkur alþýðu - Sósíalistaflokkurinn 1938-1968 (→Alþýðubandalagið)
 Samtök um jafnrétti og félagshyggju 1987 (→Borgaraflokkurinn)
 Sjálfstæðisflokkurinn 1907-1927
 Sólskinsflokkurinn 1979
 Þjóðarflokkurinn 1987-1991
 Þjóðræðisflokkurinn 1905-1908 (→Sjálfstæðisflokkurinn)
 Þjóðvaki 1994-1999 (→Samfylkingin)
 Þjóðvarnarflokkur Íslands 1953-1968 (→Alþýðubandalagið)
 Öfgasinnaðir jafnaðarmenn 1991

 
Listar tengdir íslenskum stjórnmálum
Alþingiskosningar 1999

Alþingiskosningarnar 1999 fóru fram 8. maí. Á kjörskrá voru 201.408 en kjörsókn var 84,1%.

Ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks hélt öruggum þingmeirihluta, Framsókn tapaði þremur mönnum en Sjálfstæðismenn bættu við sig einum en fylgi þeirra hafði ekki verið meira síðan í kosningunum 1974.

Þessar kosningar voru þær fyrstu eftir verulega breytta flokkaskipun í íslenskum stjórnmálum. Alþýðuflokkurinn, Alþýðubandalagið, Kvennalistinn og Þjóðvaki voru nú ekki lengur í framboði heldur ákváðu þessir flokkar að bjóða fram saman undir merkjum Samfylkingar í því sjónarmiði að búa til breiðfylkingu jafnaðarmanna og félagshyggjufólks. Nokkrir þingmenn og varaþingmenn Alþýðubandalagsins gátu þó ekki hugsað sér að taka þátt í slíku og stofnuðu nýjan vinstri flokk: Vinstri hreyfinguna – grænt framboð.

Þriðji nýji flokkurinn sem lét að sér kveða var svo Frjálslyndi flokkurinn undir stjórn Sverris Hermannssonar sem stofnaður var haustið 1998 og lagði mikla áherslu á málefni fiskveiðistjórnunar. 17,7% fylgi á Vestfjörðum tryggði flokknum tvo menn inn á þing.

 Margrét Frímannsdóttir var talskona Samfylkingarinnar
Forseti Alþingis var kjörinn Halldór Blöndal, Sjálfstæðisflokki

Úrslit í einstökum kjördæmum

Kjörnir alþingismenn 1999

Heimildir
 Hagstofa Íslands
 „Úrslitin komu ekki á óvart“, Morgunblaðið, 11. maí, 1999.
 „Gera á sértækan gróða fyrirtækja upptækan - Vinstrihreyfingin ­ grænt framboð, er vinnuheiti nýs stjórnmálaafls á vinstri væng“, Morgunblaðið, 27. október, 1998.
Alþingiskosningar

Tengill 
 Framboðslistar við alþingiskosningar 8. maí 1999; af heimasíðu Alþingis
   Kosningasaga
Golfklúbburinn Vestarr

Golfklúbburinn Vestarr er golfklúbbur í Grundarfirði. Hann var stofnaður árið 1995. Árið eftir var byrjað að byggja upp 9 holu golfvöll austan við Grundafjörð, í svokallaðri Suður-Bár. Þar heitir nú Bárarvöllur eftir Bari á Ítalíu, þar sem sjómenn hafi haft kapellu.

Nafnið klúbbsins, Vestarr, kemur frá Vestarri Þórólfssyni sem er sagt að hafi verið fyrsti landnámsmaður í Eyrarsveit. Um hann má lesa í Eyrbyggjasögu.

Formenn 
 Páll Guðmundsson (1995-2000)
 Dagbjartur Harðarson (2001)
 Ásgeir Ragnarsson (2002-) .

Heimildir 

Íþróttafélög í Grundarfirði
Vestarr
Gráblika

Gráblika (latína: Altostratus) er tegund miðskýja. Gráblika er gráleit og samfelld skýjaþula sem er víáttumikil en misþykk. Oftast rignir úr grábliku, en hún er getur verið undanfari regnþykknis.

Heimild 
 
 
 Veður og umhverfi, bls. 33, Unnur Ólafsdóttir þýddi, Mál og menning / Edda útgáfa hf. Reykjavík.

Miðský
Amiga 500

Commodore Amiga 500 var borðtölva sem sett var á markað af Commodore í apríl 1987.  Hún gekk á 7,09 MHz Motorola 68000 örgjörva.

Commodore Amiga 500 var aðalkeppinautur Atari 520ST.

Commodore Amiga
Benjamín dúfa (kvikmynd)

Benjamín dúfa er íslensk kvikmynd byggð á samnefndri bók frá 1995.

Íslenskar kvikmyndir
Tónlistarþróunarmiðstöðin

Tónlistarþróunarmiðstöðin er menningarmiðstöð sem opnuð var árið 2003. Hún er vettvangur fyrir unga tónlistarmenn til að skapa, taka upp og flytja tónlist. Miðstöðin er staðsett við Hólmaslóð 2. Upphafssmaður og rekstraraðili miðstöðvarinnar er Danni Pollock. Hellirinn er tónleikasalur félagsins þar sem allir félagsmenn geta haldið tónleika.

Tengill 
 Tónlistarþróunarmiðstöðin

Íslensk tónlist
Sigdal

Sigdal er sveitarfélag í Buskerud-fylki í Noregi. Íbúafjöldinn var 3.501 1. janúar 2006 og flatarmál sveitarfélagsins er 842 km². Nágrannasveitarfélögin eru Flå, Krødsherad, Modum, Øvre Eiker, Flesberg, Rollag og Nore og Uvdal.

Mestur hluti íbúanna býr í þremur þéttbýlisstöðum; Prestfoss, Solumsmoen og Eggedal.

Þekkt fólk frá Sigdal 
 Theodor Kittelsen (1857 - 1914), bjó í Sigdal.

Sveitarfélög Buskerud
Berkjubólga

Berkjubólga (bronchitis) er öndunarfærasjúkdómur þar sem bólga kemur í berkjurnar (meðalstóru lungnapípurnar) í lungunum. Berkjubólga lýsir sér sem þurr hósti, andnauð, þreyta og hiti. Oft fylgir einhverskonar hvítt slím með hóstanum, en ef það slím verður gult eða grænt á lit er komin sýking. Berkjubólga getur einnig fylgt venjulegu kvefi.  

Til eru tvær gerðir berkjubólgu: 

 Bráð berkjubólga – Henni fylgir hósti sem varir í þrjár vikur. Orsökin er oftast veirusýking. Hún leggst gjarnan á reykingamenn og íbúa í borgum þar sem mikið af svifryki og mengun er í lofti. Bráð berkjubólga læknast nær alltaf af sjálfu sér með hvíld og verkjalyfjum til að slá á hitann. Þessi gerð berkjubólgu er algeng hjá bæði fullorðnum og börnum.
 Langvinn berkjubólga – Ef að sjúklingur hóstar upp slími í minnst þrjá mánuði á ári í minnst tvo ár, þá kallast það langvinn berkjubólga. Tóbaksreykingar eru aðal orsökin. Í dag er algengara að flokka langvinna berkjubólgu undir víðara hugtakið langvinna lungnateppu.

Öndunarfærasjúkdómar
Flå

Flå er sveitarfélag í Buskerud-fylki í Noregi. Íbúar sveitarfélagins voru 998 1. janúar 2006 og flatarmál þess er 705 km². Nágrannasveitarfélög eru Sør-Aurdal í norðri, Ringerike í austri, Krødsherad og Sigdal í suðri, Nore og Uvdal í vestri og Nes í norðvestri.

Skjaldarmerki 
Skjaldarmerki Flå sýnir björn, en svæðið var gósenland bjarna á þeim tíma sem birni var enn að finna í Buskerud.

Sveitarfélög Buskerud
Edmund Hillary

Edmund Hillary (fæddur 20. júlí 1919 - 11. janúar 2008) var nýsjálenskur fjallamaður og landkönnuður sem er þekktastur fyrir að hafa verið fyrstur til að ná tindi Everestfjalls, ásamt Tenzing Norgay, 29. maí 1953. Hann náði einnig á Suðurpólinn 4. janúar 1958.

Nýsjálenskir landkönnuðir
Könnun Suðurskautslandsins
Jonas Gahr Støre

Jonas Gahr Støre (fæddur 25. ágúst 1960) er norskur stjórnmálamaður og núverandi forsætisráðherra Noregs. Støre hefur verið leiðtogi norska Verkamannaflokksins frá árinu 2014 og var utanríkisráðherra Noregs í annarri ríkisstjórn Jens Stoltenbergs frá 2005 til 2012. Støre tók við embætti forsætisráðherra í október árið 2021 eftir þingkosningar mánuðinn áður.

Ævi
Hann gekk í Berg-menntaskólann í Ósló og hlaut eftir það þjálfun hjá norska sjóhernum. Seinna nam hann stjórnmálafræði í París og hóf doktorsnám við London School of Economics en hætti fljótt við.

Þá lá leið hans fyrst til lagadeildar Harvard-háskóla þar sem hann kenndi í eitt skólaár. Frá 1986 til 1989 stundaði hann fræðastörf við Norwegian School of Management. Á árunum 1989 til 1995 starfaði hann sem ráðgjafi hjá forsætisráðuneyti Noregs. Því næst var hann sendiherra Noregs hjá SÞ frá 1995 til 1998. Á eftir fylgdi staða hjá Alþjóðaheilbrigðisstofnuninni undir Gro Harlem Brundtland. Því næst var hann ráðinn starfsmannastjóri Jens Stoltenbergs 2000-1.

Jonas vann 2002 til 2003 hjá norsku hugveitunni Econ Analyse og 2003 til 2005 sem framkvæmdastjóri norska Rauða krossins.

Norska vinstriblokkin vann sigur í þingkosningum í september árið 2021. Støre tók við af Ernu Solberg sem forsætisráðherra Noregs þann 14. október og fer fyrir minnihlutastjórn Verkamannaflokksins og Miðflokksins.

Tenglar

Forsætisráðherrar Noregs
Støre, Jonas Gahr
Johann Gutenberg

Johann Gutenberg eða Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg (um 1398 – 3. febrúar 1468) var þýskur málmsmiður og uppfinningamaður sem öðlaðist frægð fyrir að finna upp aðferð við að nota lausa leturstafi í prentun. Árið 1448 fann hann upp meðal annars málmblöndu fyrir leturgerð, prentblek með olíu sem bindiefni, aðferð til að steypa leturstafina í nokkru magni með mikilli nákvæmni og nýja gerð prentvélar sem byggðist á vínberjapressu. Með því að sameina þessar nýjungar í nýtt framleiðslukerfi tókst honum að fjöldaframleiða bækur með miklum hraða og meiri gæðum en þekktust í prentvinnslu fram að því. Hin nýja prenttækni olli byltingu í bókaútgáfu og þar með útbreiðslu hugmynda og lærdóms í allri Evrópu.

Árið 1455 sýndi Gutenberg fram á getu þessarar nýju tækni með því að prenta Biblíu í tveimur bindum og selja fyrir 300 flórínur eintakið. Þetta var umtalsvert lægra verð en handskrifuð Biblía kostaði áður. Í dag eru þekkt ellefu heil eintök af Gutenbergbiblíunni. Biblían var þó ekki fyrsta prentaða bókin sem Gutenberg gaf út þar sem hann hafði áður gefið út Ars Minor, hluta af kennslubók Aelius Donatus í latneskri málfræði.

Þýskir uppfinningamenn
Þýskir prentarar
Edward Jenner

Edward Jenner (17. maí 1749 – 26. janúar 1823) var enskur sveitalæknir sem uppgötvaði bólusetningu gegn bólusótt með því að nota vægt afbrigði kúabóluveirunnar. Hann kom með þá tilgátu að vökvi sem mjaltakonur fengu úr sárum eftir kúabólu verndaði þær gegn bólusótt. Hann prófaði þessa tilgátu sína árið 1796 á ungum dreng og sýndi fram á að aðferðin skapaði ónæmi fyrir bólusótt.

Enskir læknar
Ný félagsrit

Ný félagsrit var tímarit, sem hafði það meginmarkmið að kynna skoðanir Jóns Sigurðssonar fyrir íslensku þjóðinni. Það kom út árlega tímabilin 1841–1864 og 1869–1873 auk þess sem það kom út árið 1867. Samanlagt voru þetta 30 árgangar, mestmegnis ritaðir af Jóni Sigurðssyni sjálfum.

Forsaga 
Eftir að  konungsbréf kom um endureisn Alþingis þá var stofnað félag í Kaupmannahöfn og virðast Fjölnismennirnir Brynjólfur og Konráð hafa verið hvatamenn að því. Það var ætlun þeirra að það félag héldi áfram útgáfu Fjölnis og var félagið kallað Fjölnisfélagið. Haustið 1840 gekk Jón Sigurðsson í félagið, hann útvegaði nokkra félagsmenn í viðbót og voru þá 12 komnir í félagið og var kosin 3 manna nefnd Brynjólfur, Jón og Eggert Briem til að semja lög félagsins. Brynjólfur vildi setja Fjölnisnafnið í lögin en Jón og Eggert ekki. Var gengið til atkvæðagreiðslu  og voru einungis 3 sem vildu halda Fjölnisnafninu en 8 á móti því. Samkvæmt hinum óskráðu félagslögum urðu þeir þó að vera 9. Varð úr að 6 sögðu sig úr Fjölnisfélaginu 9. febrúar 1841 og fengu aðra 6 til liðs við sig og ákváðu að gefa út nýtt tímarit, Ný félagsrit og kom það út um vorið.

Heimildir 
 Ný félagsrit á Tímarit.is
 

Íslensk tímarit
Sumardagurinn fyrsti

Sumardagurinn fyrsti, einnig kallaður Yngismeyjardagur, er fyrsti dagur Hörpu, sem er fyrstur af sex sumarmánuðum í gamla norræna tímatalinu. Sumardaginn fyrsta ber alltaf upp á fimmtudag á tímabilinu frá 19.-25. apríl (það er fyrsta fimmtudag eftir 18. apríl). Sumardagurinn fyrsti var lengi messudagur eða til 1744. 

Íslensk þjóðtrú segir að ef sumar og vetur frjósi saman boði það gott sumar, en með því er átt við að hiti fari niður fyrir frostmark aðfararnótt sumardagsins fyrsta. Í Sögu daganna - hátíðir og merkisdagar (bls. 50, 2. útg., 1977) eftir Árna Björnsson, þjóðháttafræðing, segir um sumardaginn fyrsta: 

Hvarvetna var fylgst með því, hvort frost væri aðfararnótt sumardagsins fyrsta, þ.e. hvort saman frysti sumar og vetur. Yfirleitt var það talið góðs viti og jafnvel álitið að rjóminn ofan á mjólkurtrogunum yrði jafn þykkur og ísskánin á vatninu þessa nótt. Í því skyni settu menn skál eða skel með vatni út um kvöldið og vitjuðu svo eldsnemma morguns.

Hvað átt er við með góðu sumri í þjóðtrúnni er nokkuð á reiki, en hugsanlega er einkum átt við að nyt búpenings verði góð, sem verður þegar taðan er kjarnmikil. Ef engjar og tún eru seinsprottin verða hey oft kjarngóð og því ætti nytin einnig að verða góð. Slíkt gerist þegar svalt er og vott framan af sumri, en síðan hlýrra og þurrt og kann þjóðtrúin að vísa til þess að þegar vorið er kalt þá er oftast frost á sumardaginn fyrsta sem leiðir líkum að því að sumarið verði seinna á ferðinni. Þá er allur gróður einnig seinni að taka við sér, en það gerir grösin kjarnbetri og bætir nyt búpenings.

Hátíðir á sumardaginn fyrsta 
Í seinni tíð hefur skátahreyfingin haldið uppi hátíð á þessum degi með skátamessum og skrúðgöngum. Einnig hefur það færst í vöxt að bæjarfélög haldi ýmiskonar hátíðarhöld, oftast fyrir fjölskylduhátíðir með áherslu á börn. Á stærri stöðum eins og Reykjavík er þeim skipt niður og haldnar hverfishátíðir.

Sumardagurinn fyrsti á næstu árum 
 2021 - 22. apríl
 2022 - 21. apríl

Lögbinding sem frídagur 
Sumardagurinn fyrsti var gerður að frídegi með lögum nr. 88, 24. desember 1971.

Tengt efni 
 Fyrsti vetrardagur
 Lögbundnir frídagar á Íslandi

Tenglar 

 
 Veðurkort frá Veðurstofu Íslands sem sýnir veðrið á sumardaginn fyrsta frá árinu 2000 til 2010
 Tímasetning sumardagsins fyrsta. Fróðleikur um mismunandi útreikninga á misseristalinu í gegnum aldirnar og löndum
 Lög um 40 stunda vinnuviku, 1971 nr. 88 24. desember lögbinda sumardaginn fyrsta sem frídag.
 
Tímatöl
Dagatal
Íslenskir hátíðisdagar
Íslenskir fánadagar
Lögbundnir frídagar á Íslandi
Solomon Asch

Sálfræðingurinn Solomon Asch (14. september 1907 - 20. febrúar 1996) er aðallega þekktur fyrir félagssálfræðirannsóknir sínar á hópþrýstingi, þar sem hann sýndi fram á að fólk getur verið tilbúið til að samþykkja skoðanir sem augljóslega eru rangar ef meirihluti manna gerir það.

Verk Asch urðu kveikjan að umdeildum tilraunum félagssálfræðingsins Stanley Milgram, og Asch var leiðbeinandi Milgrams í doktorsverkefni hans við Harvard-háskóla.

Sálfræðingar
Elizabeth Loftus

Elizabeth Loftus er sálfræðingur sem fæst helst við rannsóknir á minni, sérstaklega á minnisbrenglun. Hún er fræg fyrir tilraunir sem sýndu að hægt er að mynda hjá fólki falskar minningar.

Sálfræðingar
Döðlupálmi

Döðlupálmi (fræðiheiti: Phoenix dactylifera) er pálmi, sem er ræktaður víða vegna þess að hann ber æta ávexti, sem kallaðir eru döðlur.  Döðlur eru trefja- og sykurríkar og innihalda C vítamín.

Myndir

Tilvísanir 

Pálmar
Explosions in the Sky

Explosion in the Sky er bandarísk post-rock hljómsveit sem var stofnuð í Austin, Texas árið 1999. 

Hljómsveitina skipa Munaf Rayani og Mark Smith, sem eru gítarleikarar, Micheal James sem leikur á bassa og Chris Hrasky trommuleikara. Hljómsveitin leikur melódískt instrumental rokk, í anda Mogwai og Sigur Rósar og er á mála hjá útgáfufyrirtækinu Temporary Residence Limited.

Útgefin verk 

How Strange, Innocence (2000) 
Those Who Tell the Truth Shall Die, Those Who Tell the Truth Shall Live Forever (2001)
(Þeir sem segja sannleikann munu deyja, þeir sem segja sannleikann munu lifa endalaust)
The Earth Is Not a Cold Dead Place (2003)
(Jörðin er ekki kaldur dauður staður)
The Rescue (2005) 
All of a Sudden I Miss Everyone (2007)
(Allt í einu sakna ég allra)

Tenglar 
 Vefsíða hljómsveitarinnar“

Bandarískar rokkhljómsveitir
Drangey

Drangey er eyja fyrir miðjum Skagafirði 6,6 km2 að stærð. Hennar er fyrst getið í Grettis sögu en Grettir hafðist þar við seinustu 3 árin ásamt bróður sínum Illuga og þrælnum Glaumi og var loks veginn í henni 1031. Eyjan hefur stundum verið nefnd „Vorbæra Skagfirðinga“, en þeir sóttu til hennar bæði egg og fugl á hverju vori.  Drangey er að mestu úr móbergi. 
Fuglalíf er fjölbreytt í Drangey þótt mest beri þar á svartfuglategundum: stuttnefju, langvíu, álku og lunda. Stuttnefjan og langvían verpa í bjarginu sjálfu en álkan einkum í urðum undir því. Lundinn grefur sér aftur á móti holur á brúnunum. Auk þess verpa rita og fýll í björgunum og hrafn og valur eiga sér þar einnig griðland. 

Í gamalli þjóðsögu segir að tvö nátttröll hafi verið á ferð með kú sína yfir fjörðinn þegar lýsti af degi. Urðu þau og kýrin þá að steini. Er Drangey kýrin og stendur Kerling sunnan hennar. Karl var fast fyrir norðan eyna en féll í jarðskjálfta 1755. 

Sigið er eftir eggjum í Drangey, en áður fyrr var fuglinn einnig veiddur á fleka sem lagðir voru á sjóinn. Voru þeir alsettir snörum úr hrosshári og nefndust „snöruflekar“. Voru þrír flekar jafnan tengdir saman með um það bil tveggja faðma löngum spotta. Saman nefndust þeir „niðurstaða“. Veiðimenn héldu lengst af til í byrgjum á fjörunni sem er við eyna sunnanverða. Þaðan reru þeir einnig til fiskjar. Var þar allt upp í 200 manna verstöð þegar flest var og fyrir kom að fuglafli fór yfir 200 þúsund í mestu aflaárum. Flekaveiðar lögðust af 1966. 

Grettir Ásmundarson synti árið 1030 frá Drangey í land en síðan þá hafa nokkrir sundkappar synt svokallað Grettissund.

Tilvísanir

Tenglar 
 Drangey; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1934
 Drangeyjarför; grein í Alþýðublaðinu 1958
 Rannsóknarför til Drangeyjar; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1934
 Norðurförin og Drangeyjarsund; grein í Lögbergi 1928

Eyjar við Ísland
Skagafjörður
Alexandre Dumas eldri

Alexandre Dumas, père, upphaflega Dumas Davy de la Pailleterie (24. júlí 1802 – 5. desember 1870) var franskur rithöfundur, best þekktur fyrir sögulegar skáldsögur sínar sem hafa gert hann að einhverjum víðlesnasta höfundi heims. Sögur hans (s.s. D'Artagnan-bækurnar og Greifinn af Monte Cristo) komu gjarnan fyrst út sem bókaraðir eða framhaldssögur í tímaritum og dagblöðum. Hann skrifaði einnig mörg leikrit og blaðagreinar. Dumas var sonur Thomas-Alexandre Dumas, herforingja frá Haítí sem hafði barist í frönsku byltingarstríðunum við hlið Napóleons.

Einn sonur hans og alnafni gerðist einnig rithöfundur og eru þeir því nefndir Alexandre Dumas eldri (père - faðir, á frönsku) og Alexandre Dumas yngri (fils - sonur).

Franskir rithöfundar