alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Fiera di Primiero

Fiera di Primiero (þýska: Markt Primör; Primieríska:La Fiera) er sveitarfélag í Trentínó-Suður-Týról, á Norður-Ítalíu. Það er staðsett í miðju Primierodal við Transacqui. Það er minnsta sveitafélag Ítalíu.

Trentínó-Suður-Týról
Háskólinn í Tübingen

Háskólinn í Tübingen (Eberhard Karls Universität Tübingen) er háskóli í borginni Tübingen í Baden-Württembergi í Þýskalandi. Hann var stofnaður 1477 af Eberhard V. (Eberhard im Bart). Skólinn er meðal þeirra virtustu í Þýskalandi.

Heimildir 
 Walter Jens: Eine deutsche Universität. 500 Jahre Tübinger Gelehrtenrepublik. München: Kindler, 1977. ISBN 3-463-00709-6 (New edition: Reinbek bei Hamburg, 2004)

Tubingen
Tübingen
Joachim Gauck

Joachim Gauck (f. 24. janúar 1940) er þýskur prestur, stjórnmálamaður og mannréttindafrömuður sem var forseti Þýskalands frá 18. mars 2012 til 18. mars 2017.

Æviágrip
Joachim Gauck fæddist árið 1940 í Rostock. Þegar hann var ungur dæmdi hernámslið Sovétmanna föður Gaucks í 25 ára fangelsi og sendi hann í gúlagið í Síberíu. Gauck hafði hug á að gerast blaðamaður en hann fékk ekki inngöngu í þýsk fræði í háskóla og nam þess í stað guðfræði. Hann tók prestsvígslu árið 1967.

Gauck varð á unga aldri andsnúinn sósíalíska stjórnkerfinu í Austur-Þýskalandi. Í predikunum sínum gagnrýndi Gauck austur-þýsk stjórnvöld og talaði fyrir frelsi og mannréttindum, sem leiddi til þess að leyniþjónustan Stasi hafði með honum eftirlit. Gauck var meðal leiðtoga mótmælahreyfingarinnar sem varð til þess að Berlínarmúrinn féll árið 1989 og kommúnistastjórn Austur-Þýskalands hrökklaðist frá völdum stuttu síðar.

Eftir sameiningu Þýskalands árið 1990 fékk Gauck það hlutverk að hafa yfirumsjón með úrvinnslu úr skjalasafni Stasi. Í skjölum gömlu leyniþjónustunnar var að finna upplýsingar um milljónir manna sem austur-þýska stjórnin hafði haft undir eftirliti og áttu nú heimtingu á aðgangi að gögnunum. Gauck gegndi þessu embætti til ársins 2000 og ávann sér á þessum tíma almenna virðingu fyrir að stuðla að uppgjöri við fortíð Þýskalands en stuðla um leið að sáttum.

Gauck var nefndur sem mögulegt efni í næsta forseta Þýskalands árið 2010 og naut þá stuðnings dagblaðanna Bild og Der Spiegel. Angela Merkel kanslari og stjórnarflokkur hennar, Kristilegir demókratar, studdu hins vegar stjórnmálamann úr eigin röðum, Christian Wulff, í forsetaembættið. Wulff neyddist til að segja af sér sem forseti árið 2012 þegar saksóknari fór fram á rannsókn á honum vegna ásakana um spillingu. Við val á næsta forseta féllst Merkel á tillögu samstarfsflokks síns, Frjálsa demókrataflokksins, að Gauck yrði næsti forseti.

Gauck var kjörinn forseti Þýskalands á þýska þinginu í mars 2012 með þverpólitískum stuðningi flestra þingflokkanna (Kristilegra demókrata, Frjálsra demókrata, Jafnaðarmanna og Græningja). Aðeins Vinstriflokkurinn setti sig á móti kjöri Gaucks og tefldi fram nasistaveiðaranum Beate Klarsfeld sem forsetaefni í atkvæðagreiðslunni. Í atkvæðagreiðslunni fékk Gauck 991 atkvæði en Klarsfeld 126.

Gauck gegndi einu fimm ára kjörtímabili sem forseti Þýskalands en tilkynnti í júní 2016 að hann myndi ekki sækjast eftir endurkjöri. Frank-Walter Steinmeier tók við af Gauck sem forseti í mars 2017.

Tilvísanir 	

Gauck, Joachim
Handhafar stórkross Hinnar íslensku fálkaorðu
Þýskir prestar
Margrit Kennedy

Margrit Kennedy (21. nóvember 1939 – 28. desember 2013) var þýskur arkitekt, höfundur og fréttaskýrandi. Hún var gagnrýnin á bankakerfið.

Heimildaskrá 
 The inner city (Architects' year book) 1974 
 Building Community Schools: An Analysis of Experiences (Educational Building and Equipment Series, Volume 2) 1979 
 Interest and Inflation Free Money: Creating an Exchange Medium That Works for Everybody and Protects the Earth, first published in 1987 and updated repeatedly afterward, last time in 2006 (in German anyway). The English 1995 version is available online. 
 Designing Ecological Settlements: Ecological Planning and Building: Experiences in New Housing and in the Renewal of Existing Housing Quarters in Euro (Reflektierte Praxis) 1997 
 Handbuch ökologischer Siedlungs(um)bau. Neubau- und Stadterneuerungsproj... in Europa 1998 
 Regionalwährungen. Neue Wege zu nachhaltigem Wohlstand (with Bernard A. Lietaer), Riemann, München 2006, ISBN 978-3-570-50052-1 
 Occupy Money, J. Kamphausen, Bielefeld 2011, ISBN 978-3-89901-595-9 

Þýskir arkitektar
2. Mósebók

2. mósebók (á grísku: ἔξοδος, Exodos; á hebresku: שמות Sh'mot ("brottförin"), á latínu: Liber Exodus) er önnur af fimm mósebókum. Mósebækur eru fyrsti hluti gamla testamentisins og nefnast saman Torah á hebresku. Bókin fjallar um för Ísraelsmanna frá Egyptalandi undir leiðsögn Móses.

Efni 

Í upphafi bókarinnar er sagt frá fæðingu Móses, sem fæddist þegar faraóinn í Egyptalandi hafði skipað að öll sveinbörn skyldu drepin. Samkvæmt Biblíunni dregur Móses nafn sitt af því að hann var „dreginn úr vatni“ af dóttur faraósins. Nútíma fræðimenn telja líklegra að nafnið sé dregið af egypsku orði. Rótin er hin sama og endingin á sérnafninu Ramses, sem merkir fæddur af sólguðinum Ra. Þannig þýðir Móses „fæddur“.

Drottinn skipar Móses að leiða Ísraelsmenn frá Egyptalandi en faraóinn heftir för þeirra. Drottinn refsar Egyptum með tíu plágum. Síðasta plágan dugði til að sannfæra faraóinn en þá var sérhver frumburður Egypta drepinn. Drottinn bað Ísraelsmenn að merkja híbýli sín svo að eyðandinn kæmi ekki þangað. Páskahefð gyðinga fagnar því að eyðandinn gekk fram hjá híbýlum Ísraelsmanna. 

Á leiðinni til Kanaan-svæðis klauf Móses Rauðahafið. Nútímatúlkun fræðimanna er sú að hér sé ekki átt það sem við þekkjum sem Rauðhafið í dag en ekki er vitað fyrir víst hvaða haf eða vatn er um að ræða. Drottinn birtist Móse á Sínaífjalli og kynnir honum nýjan sáttmála sinn við Ísraelsmenn. Sér í lagi segir hann í löngu máli frá því hvernig skal útbúa tjaldbúðir Drottins. Þegar Móse kemur niður af fjallinu með steintöflur meitlaðar af Drottni sér hann fólkið tilbiðja gullkálf. Hann skipar hópi Levíta að drepa villutrúarfólkið og þrjú þúsund falla. Þetta atvik er eitt af mörgum í mósebókum þar sem Ísraelsmenn breyta gegn vilja guðs. Flest atvikin eru talin upp í 4. mósebók.

Mósesáttmálinn 

Mósesáttmálinn er þriðji sáttmálinn sem kemur fram í Mósebókum, eftir Nóasáttmálann og Feðraveldissáttmálann sem Drottinn gerði við Abraham. Mósesáttmálinn er frábrugðin hinum fyrri þar sem hann er tvíhliða. Hann leggur þungar skyldur á Ísraelsmenn með fjölmörgum reglum sem taldar eru upp í 3., 4. og 5. Mósebók. Á móti heitir Drottinn því að vernda Ísraelsmenn. Mikilvæg kenning um Mósesáttmálann var sett fram af Jon Levenson. Hann bendir á að Mósesáttmálinn er að formi til og efni svipaður samtíma sáttmálum sem sigurvegarar, sérstaklega Hittítar, gerðu við sigraðar þjóðir.

Hyksos 

Vinsæl söguskoðun er að lýsingin á komu Ísraelsmanna til Egyptalands og brottför þeirra þaðan tengist veru Hyksos þjóðarinnar í Egyptalandi. Hyksos var af Semítískum uppruna eins og Ísraelsmenn. Þeir réðust á Egyptaland 1720 f. Kr. og settust þar að. Síðar var þeim bolað frá. Það er hugsanlegt að faraóinn sem var Ísraelsmönnum vinveittur í 2. Mósebók hafi verið Hyksos og að lýsingin af brottför Ísraelsmanna sé í raun lýsing á brotthvarfi Hyksos þjóðarinnar frá Egyptalandi.

Biblían
Gamla testamentið
Bensen

Bensen er litarlaus, rokgjarn, lífrænn vökvi sem blandast ekki við vatn. Bensen er mikilvægt milliefni í efnaiðnaði og er notað til framleiðslu á plastefnum. Bensen er í bensíni en má ekki vera í hærra hlutfalli en 1%. Bensen í andrúmslofti er aðallega af mannavöldum og stafar meðal annars af bifreiðaumferð og reykingum.

Efnafræðingurinn Michael Faraday uppgötvaði bensen árið 1825.

Heimild 
 Skýrsla um loftgæði bls. 22

Arómatísk efnasambönd
4. Mósebók

4. mósebók (á grísku: Ἀριθμοί, Arithmoi; á hebresku: במדבר, Bəmidbar ("í eyðimörkinni"), á latínu: Numeri) er fjórða af fimm mósebókum. Mósebækur eru fyrsti hluti gamla testamentisins og nefnast saman Torah á hebresku. Bókin fjallar um för Ísraelsmanna um eyðimörkina fyrir komuna til fyrirheitna landsins.

Efni 
4. mósebók segir frá för Ísraelsmanna um eyðimörkina. Þeir koma til Kanaan-svæðis og senda menn til að kanna aðstæður. Mennirnir verða hræddir við Kanaanþjóðina og veigra sér við að halda inn í landið. Drottinn reiðist þeim og kveður svo á að enginn þeirra sem var eldri en tvítugt þegar þjóðin hélt af stað frá Egyptalandi muni upplifa komuna til fyrirheitna landsins, að tveimur undanteknum. Þannig dæmir hann Ísraelsþjóð til að ganga um eyðimörkina í 40 ár í viðbót. Bókinni lýkur þegar ný kynslóð Ísraelsmanna snýr aftur til Kanaan og er tilbúin að vaða ána Jórdan.

Í bókinni er sagt frá ýmsum afglöpum Ísraelsmanna. Þeir haga sér svolítið eins og óþekk börn. Drottinn og Móses skiptast á að missa þolinmæðina á þessari erfiðu þjóð. Þolinmæliðdans Drottins og Móses er mikilvægur þráður í gegnum 4. mósebók. Þegar Drottinn missir þolinmæðina reynir Móses að tala máli fólksins og öfugt.

Biblían
Gamla testamentið
Enuma Elish

Enûma Eliš er sköpunarsaga Babýlóníumanna. Í upphafi er sagt frá Tiamat, skrímsli sem svipar til dreka. Það var ekki til land, heldur bara sjór.  Guðirnir hræddust Tiamat og leituðu til Marduk, sem leiðir stríð gegn Tiamat og drepur hana. Marduk notar lík Tiamat til að greina að himin og jörð. Þannig skapaði Marduk heiminn.

Sagan er talin vera rituð á 18. öld f.Kr., á tímum Hammurabis. Fræðimenn greina sterk áhrif á sköpunarsögu Biblíunnar, sér í lagi á fyrstu málsgreinarnar: „Í upphafi skapaði Guð himin og jörð. Jörðin var þá auð og tóm. Myrkur grúfði yfir djúpinu en andi Guðs sveif yfir vötnunum.“

Babýlónía
Sáputré

Sáputré (fræðiheiti Quillaja saponaria) er sígrænt tré af ættinni Quillajaceae sem upprunnið er í heitu til tempruðu belti í miðhluta  Chile. Tréð finnst allt upp í 2000 m frá sjávarmáli og getur orðið 15 – 20 m hátt. Það þolir allt að -12°C (10°F) í náttúrulegum heimkynnum sínum. Það er oft notað til uppgræðslu til að endurheimta skóglendi þar sem jarðvegur er súr. Úr berki trésins má vinna duft sem notað er í sápu því það freyðir í vatni því það er í því saponin sem kallast quillaia. Viður sáputréss er notaður í húsgögn og úr trénu eru unnin ilmefni sem notuð eru í ilmvötn og snyrtivörur. 

Börkur af sáputré hefur mjög lengi verið notaður í lækningaskyni í Andesfjöllunum og þá sérstaklega við brjóstverkjum. Börkurinn inniheldur quillaia sem er notað sem fæðubótarefni og í ýmis lyf og heilsuvörur og sem eldvarnarfroða. Það er einnig notað í ljósmyndafilmur og til að láta drykki freyða. Saponin innihald barkarins örvar slímmyndun í öndunarfærum og er notað í hóstalyf. Saponin í trénu er einnig notað sem fyrirbyggjandi lyf í bóluefnum vegna þess að það örvar ónæmiskerfi. Ein tegund QS21 sem unnin út saponin úr þessu tré hefur reynst örva ónæmiskerfi manna.

Tenglar 

 
 
 

Ertublómaætt
3. Mósebók

3. mósebók (á grísku: Λευιτικός, Leuitikos; á hebresku: ויקרא Vayikra („brottförin“), á latínu: Leviticus) er þriðja af fimm mósebókum. Mósebækur eru fyrsti hluti gamla testamentisins og nefnast saman Torah á hebresku.

Efni 
Bókin fjallar um lög og reglur Ísraelsmanna. Hún fjallar einnig um þegar Levítar eru gerðir að prestum þjóðflokksins. Latneska, gríska og enska heiti bókarinnar er dregið af Levítum. Efnið skiptist í nokkra hluta:

 1. - 7. kafli fjalla um hvernig fórnir skulu fara fram
 8. - 10. kafli fjallar um þegar Aron og synir hans eru vígðir til prests
 11. - 15. kafli fjallar um hreinleika fyrir guði og meðferð á mat
 16. kafli fjallar um Yom Kippur, hvíldardag hvíldardaganna, sem er heilagasta hátíð Gyðinga í dag
 17. - 26. kafli fjalla um heilagleiklögin

Mannfræðingurinn Mary Douglas er upphafsmaður nútíma túlkunnar á 3. mósebók. Hún lítur svo á að hreinleikalögin eru táknræn. Til dæmis er hugmyndin um misheilaga staði í tjaldbúðum Drottins mikilvæg til að skýra táknræna þýðingu hreinleikans.

Biblían
Gamla testamentið
Sódóma og Gómorra

Sódóma og Gómorra eru borgir sem koma fyrir í Biblíunni. Íbúar Sódómu voru óforbætanlegir syndarar í augum Drottins, sem ákvað að lokum að tortíma borginni eins og sagt er frá í 19. kafla 1. Mósebókar. Lot, frændi Abrahams, bjó á sléttunni við borgina Sódómu. Þegar útsendarar Drottins komu til Lot bauð hann þeim gistingu þó hann kynni ekki á þeim deili. Íbúar Sódómu komu um nóttina og vildu liggja með mönnunum. Lot hélt yfir þeim hlífiskyldi en bauð þeim þess í stað dætur sínar sem höfðu ekki verið við karlmann kenndar. Í dögun lét Drottinn rigna eldi og brennisteini yfir Sódómu og Gómorru en hlífði Lot.

Biblían
Annað ráðuneyti Steingríms Hermannssonar

Annað ráðuneyti Steingríms Hermannssonar er heiti á annari ríkistjórn Steingríms Hermannsonar. Hún var samsteypustjórn Framsóknar, Alþýðuflokks og Alþýðubandalags. Stjórnin var mynduð eftir að ríkisstjórn Þorsteins Pálssonar sprakk.

Ráðherrar 
Steingrímur Hermannsson (Framsókn), forsætisráðherra og ráðherra Hagstofu Íslands
Jón Baldvin Hannibalsson (Alþýðuflokki), utanríkisráðherra
Jón Sigurðsson (Alþýðuflokki), iðnaðarráðherra, viðskiptaráðherra og samstarfsráðherra Norðurlandanna
Jóhanna Sigurðardóttir (Alþýðuflokki), félagsmálaráðherra
Guðmundur Bjarnason (Framsókn), heilbrigðisráðherra
Halldór Ásgrímsson (Framsókn), sjávarútvegsráðherra og dóms- og kirkjumálaráðherra
Ólafur Ragnar Grímsson (Alþýðubandalagi), fjármálaráðherra
Svavar Gestsson (Alþýðubandalagi), menntamálaráðherra
Steingrímur J. Sigfússon (Alþýðubandalagi), samgönguráðherra og landbúnaðarráðherra

Íslensk ráðuneyti (Stjórnarráð Íslands)
Hjalti Skeggjason

Hjalti Skeggjason var íslenskur höfðingi á 9. og 10. öld og var einn af helstu leiðtogum kristinna manna við kristnitökuna. Hann bjó í Þjórsárdal.

Hjalti var sonur Skeggja Þorgeirssonar, Eilífssonar, Ketilssonar einhenda Auðunarsonar, landnámsmanns á Á á Rangárvöllum. Hann giftist Vilborgu, dóttur Gissurar hvíta Teitssonar og voru þeir tengdafeðgar kristnaðir og skírðir af Þangbrandi biskupi. Á Alþingi árið 999 var að því er segir í Kristni sögu mikið deilt um trúmál og kristniboð Þangbrandar og „guðlöstuðu þá sumir menn mjök, en þeir er skírðir voru ámæltu goðunum, og var at því sveitardráttur mikill“. Hjalti orti þá kviðlinginn „Vilk eigi goð geyja, grey þykir mér Freyja“ og var dæmdur sekur skóggangsmaður fyrir goðgá (guðlast)

Þeir Gissur fóru svo til Noregs og segir í Kristni sögu að þeir hafi siglt á skipi sem Hjalti hafi látið smíða í Þjórsárdal og draga niður eftir Rangá til sjávar. Þeir voru hjá Ólafi Tryggvasyni Noregskonungi einn vetur en konungur sendi þá svo til Íslands til að kristna landsmenn. Þeir komu til Íslands rétt fyrir Alþingi. Á þinginu höfðu þeir fjölda fylgismanna því margir Íslendingar höfðu þá tekið kristna trú. Gissur og Hjalti gengu til Lögbergs og báru upp erindi konungs. Þótti þeim mælast vel en en svá mikil ógn fylgði orðum þeira, at engir óvinir þeira þorðu at tala móti þeim. Þingheimur skiptist í tvo flokka en á endanum urðu sættir og úrskurðaði Þorgeir Ljósvetningagoði að Íslendingar skyldu taka kristni.

Árið 1016 sigldi Hjalti til Noregs og var með Ólafi konungi digra, sem sendi hann ásamt Birni stallara sínum til Svíþjóðar að leita friðarsamninga við Ólaf skautkonung og sömdu þeir um trúlofun Ingigerðar dóttur hans og Ólafs helga, sem ekkert varð þó úr. Frá þessu ferðalagi segir ítarlega í Ólafs sögu helga. Hjalti sneri aftur til Íslands 1018.

Dótir Hjalta og Vilborgar var Jórunn, sem giftist Járnskeggja, syni Einars Þveræings. Börn þeirra voru Einar, afi Björns Gilssonar Hólabiskups og Björns Gilssonar ábóta, og Guðrún, amma Magnúsar Einarssonar Skálholtsbiskups.

Heimildir 
  Á www.heimskringla.no.

10. öldin
Kristnitakan
Íslendingar á 10. öld
Efnavopnasamningurinn

Samningur um bann við þróun, framleiðslu, söfnun og notkun efnavopna og um eyðingu þeirra eða efnavopnasamningurinn er alþjóðasamningur um vopnatakmarkanir sem bannar framleiðslu, söfnun og notkun efnavopna. Efnavopnastofnunin sér um framkvæmd samningsins, en það er óháð stofnun staðsett í Haag í Holland. Samningurinn bætir við og stækkar gildissvið Genfarsamningsins frá 1925. Samningurinn var lagður fyrir Allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna af Afvopnunarráðstefnunni 3. september 1993. Í nóvember samþykkti þingið samninginn sem var lagður fram til undirritunar 13. janúar 1993. Hann tók formlega gildi 29. apríl 1997 eftir undirritun 65 landa. Nú hafa 193 af þeim 196 löndum sem viðurkennd eru af Sameinuðu þjóðunum undirritað samninginn. Ísrael á eftir að fullgilda hann og þrjú lönd (Norður-Kórea, Egyptaland og Suður-Súdan) hafa ekki undirritað hann.

Tenglar
 Samningurinn í fullri lengd á íslensku

Alþjóðasamningar
Afvopnun
Sameinuðu þjóðirnar
Höfn

Getur líka átt við um Höfn í Hornafirði.

Höfn er staður þar sem skip og bátar geta leitað vars fyrir veðri og vindum eða er lagt til geymslu. Höfn getur verið náttúruleg höfn: náttúrulegt var við höfða, víkur, eyjar eða granda; eða mannvirki með öldubrjótum, sjóvarnargörðum og hafnargörðum eða blanda af þessu tvennu. Manngerðar hafnir þarfnast oft reglulegrar dýpkunar þar sem þær eru reistar upp við land þar sem dýpi er lítið. Manngerðar hafnir eru oftast með bryggjukanta, bryggjur, kvíar og aðra aðstöðu til að skip geti lagst að landi, hægt sé að sjósetja þau og taka á land, ferma og afferma o.s.frv.

Hafnir
Örfilma

Örfilma og örfisja eða fisja er filma sem notuð er til að geyma skjöl á smækkuðu formi til að auðvelda flutning og geymslu. Filman er ýmist samfelld spóla (örfilma) eða stök spjöld (fisja). Með filmutækni er hægt að minnka skjölin niður í um það bil 1/25 af upprunalegri stærð. Til að skoða skjölin þarf sérstaka örfilmuvél sem stækkar skjalið upp á skjá eða örfilmuprentara.

Sú hugmynd að nota ljósmyndafilmu til að varðveita skjöl kom fyrst fram um miðja 19. öld en notkun örfilmu hófst ekki fyrr en á millistríðsárunum. 

Skjalasöfn
Bókasöfn
Geymslumiðlar
Ödípús

Ödípús, einnig ritað Ödipus eða Oidipús (Οἰδίπους Oidipous sem merkir „bólginn fótur“), var sagnkonungur í Þebu í Grikklandi hinu forna. Hans er getið víða í grískum bókmenntum, svo sem í Ilíonskviðu og Ódysseifskviðu Hómers en einnig varð goðsagan um Ödípús Sófóklesi efni í harmleikina Ödípús konungur, Ödípús í Kólonos og Antígónu sem saman mynda Þebuleikina en svo eru nefnd varðveitt leikrit Sófóklesar, sem tengjast goðsögnum Þebu. Enn fremur var Ödípús viðfangsefni Ödípúsarkviðu, glötuðu grísku söguljóði eftir Kinæþon, og Þebukviðu eftir rómverska skáldið Statius.

Goðsögur um Ödípús virðast upphaflega hafa fjallað um leið hans til valda í Þebu en hann varð kóngur í Þebu eftir að hafa ráðið niðurlögum sfinxins. Hann varð snemma harmræn hetja, sem drepur föður sinn (Lajos) og giftist móður sinni (Jóköstu eða Epiköstu) og kallar þannig hörmungar yfir fjölskyldu sína og borgina. Í harmleikjum Sófóklesar fjallar sagan um máttleysi mannsins gagnvart örlögum sínum. 

Kenning sálgreinandans Sigmunds Freud um Ödipusarduld er nefnd eftir Ödípúsi.

Tilvísanir

Heimildir 
 Morford, Mark P.O., Robert J. Lenardon og Michael Sham (2011). Classical Mythology international ninth edition (Oxford: Oxford University Press).

Tengt efni 
 Ödipusarduld

Menn og hetjur í grískri goðafræði
Tökuþýðing

Tökuþýðing eða þýðingarlán er nýyrði sem er myndað með bókstaflegri þýðingu á erlendu orði.

Sem dæmi um tökuþýðingar má nefna:
 fjarhrif
 flóðhestur
 forsetning
 guðspeki
 hljóðljómun
 móðurborð
 nefnifall
 sjálfrennireið
 þekkingarfræði

Málrækt
5. Mósebók

5. mósebók (á grísku: Δευτερονόμιον, Deuteronomion; á hebresku: דְּבָרִים Devarim („orð“), á latínu Deuteronomium) er fimmta af fimm mósebókum. Mósebækur eru fyrsti hluti gamla testamentisins og nefnast saman Torah á hebresku.

Efni 
Bókin fjallar um síðustu orð Móses, þar sem hann stendur með þjóð sinni á austurbakka árinnar Jórdan, en hinum megin árinnar er fyrirheitna landið. Drottinn segir við Móses að hann muni ekki stíga fæti á fyrirheitna landið, heldur muni deyja á austurbakkanum. Móses flytur þrjár ræður fyrir Ísraelsmenn um Mósesáttmálann. Önnur ræðan er lengst. Hún nær frá kafla 12 - 26.  Ræðan er samantekt og endurtekning á lagabálknum sem fjallað hefur verið um í 2. - 4. mósebók. Þaðan er latneska heitið komið, sem merkir „önnur lög“ eða „endurtekning á lögunum“. Í 27. kafla er lýsing á trúarathöfnum sem eiga að fara fram eftir að Ísraelsmenn fara yfir ána Jórdan. 28. kafli fjallar um umbun fyrir að fylgja sáttmálanum og refsingu fyrir óhlýðni. Þriðja ræðan, í köflum 29 og 30, er hvatning Móses til Ísraelsmanna að fara eftir lögunum.

Lokakaflar 5. Mósebókar fjalla eru annars eðlis. 32. kafli er ljóð Móse, efni sem virðist nokkuð fráskilið fyrri hluta bókarinnar. Í 33. kafla er annað ljóð þar sem Móses blessar Ísraelsmenn. Síðasti kaflinn, 34. kafli, fjallar um dauða Móses og jarðsetningu hans.

Gríska heiti bókarinnar virðist hafa orðið til fyrir misskilning. Hljómur þess svipar til hebreska nafnsins en hebreska nafnið er einfaldlega vísun í fyrstu orð bókarinnar:
Hér á eftir fer ræðan...

Biblían
Gamla testamentið
Lyon-Saint Exupéry-flugvöllur

Lyon-Saint Exupéry-flugvöllur er stærsti flugvöllur Lyon í Frakklandi. Flugvöllurinn er skýrður í höfuðið á rithöfundinum og flugmanninum Antoine de Saint-Exupéry. 

Flugvöllurinn er 20 kílómetrum suðaustan við miðborg Lyon. Tvær flugbrautir eru á vellinum með stefnu í norður og suður.  Hópbifreiðar tengja flugvellinn við miðborg Lyon og aðra nærliggjandi bæi, þar á meðal Chambéry og Grenoble. Lestarsamgöngur hófust frá vellinum í ágúst 2010, sem tengir völlinn við lestarstöðina Lyon Part-Dieu. Leiðin tekur um 30 mínútur.

Tilvísanir 

Flugvellir í Frakklandi
Paris-Charles de Gaulle-flugvöllur

Paris-Charles de Gaulle-flugvöllur, einnig þekktur sem Roissy-flugvöllur er einn af stærstu flugvöllum í heimi og þar með stærsti flugvöllur Frakklands. Hann er nefndur eftir Charles de Gaulle (1890-1970) sem var leiðtogi Free French Forces og stofnandi Fimmta Franska Lýðveldisins. Flugvöllurinn er staðsettur 25 km í norð-austur af miðbæ Parísar. Flugvöllurinn starfar sem aðalmiðstöð franska flugfélagsins Air France. Árið 2012 flugu 497.763 um völlinn með 61.556.202 farþega sem gerir hann að sjöunda fjölfarnasta flugvöll í heimi. Og annan fjölfarnasta flugvöll í Evrópu á eftir London Heathrow-flugvelli. Flugvöllurinn er líka mjög mikið í Vöruflutningum sem gerir hann að fimmta fjölfarnasta flutningaflugvöll í heimi. Franck Goldnadel er framkvæmdastjóri flugvallarins.

Flugvellir í Frakklandi
Gina Ravera

Gina Ravera (fædd Gina D. Ravarra 20. maí 1966) er bandarísk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sín í Time of Your Life, ER og The Closer.

Einkalíf 
Ravera fæddist í San Francisco, Kaliforníu og er af afrískum-Amerískum og púertórískum uppruna. Hún er lærður klassískur dansari.

Ferill

Sjónvarp 
Fyrsta sjónvarpshlutverk Ravera var árið 1990 í The Fresh Prince of Bel-Air. Hefur hún síðan þá komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við Reasonable Doubts, Where I Live, Frasier, NYPD Blue, Charmed, Boston Legal og Lie to Me. 

Ravera lék Jocelyn House í dramaþættinum Time of Your Life á móti Jennifer Love Hewitt og Jennifer Garner, frá 1999-2001. Var hún síðan með stórt gestahlutverk í ER sem Dr. Bettina DeJuses frá 2006-2008. 

Árið 2005 var henni boðið hlutverk í drama-lögregluþættinum The Closer sem rannsóknarfulltrúinn Irene Daniels, sem hún lék til ársins 2009.

Kvikmyndir 
Fyrsta kvikmyndahlutverk Ravera var árið 1990 í Lambada. Hefur hún síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við Steal America, Soul Food, Kiss the Girls og The Great Debaters.

Kvikmyndir og sjónvarp

Verðlaun og tilnefningar 
ALMA verðlaun
 1999: Tilnefnd sem besta leikkona í sjónvarpsmynd eða sjónvarpsseríu fyrir hlutverkaskipti fyrir The Temptations.

Imagen Foundation verðlaun
 2009: Tilnefnd sem besta leikkona í aukahlutverki í sjónvarpi fyrir The Closer.
 2006: Tilnefnd sem besta leikkona í aukahlutverki í sjónvarpi fyrir The Closer.

NAMIC Vision verðlaun
 2007: Tilnefnd sem besta leikona í dramaseríu fyrir The Closer.

Screen Actors Guild-verðlaun
 2009: Tilnefnd sem besti leikhópur í dramaseríu fyrir The Closer.
 2008: Tilnefnd sem besti leikhópur í dramaseríu fyrir The Closer.

Tilvísanir

Heimildir 
 
 
 Gina Ravera á TVGuide.com síðunni

Tenglar 
 
 Gina Ravera á TVGuide.com síðunni

Ravera, Gina