alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hundur í óskilum

Hundur í óskilum er íslensk hljómsveit skipuð þeim Hjörleifi Hjartarsyni og Eiríki G. Stephensen. 

Hljómsveitin var stofnuð í Svarfaðardal árið 1994. Hjörleifur og Eiríkur leika á fjölda óvenjulegra hljóðfæra og spilar jafnt lög annarra tónistarmanna sem eigið efni í spaugilegum útsetningum. Hafa þeir félagar, sem báðir eru kennaramenntaðir, haldið fjölda tónleika og verið iðnir við að kynna grunnskólabörnum hinar fjölbreyttu hliðar tónlistarinnar.  Hljómsveitin gaf út plötu árið 2002 sem hét Hundur í óskilum.  Útgáfutónleikar voru haldnir á á Dómó í Reykjavík þann 15. nóvember og á Græna hattinum á Akureyri þann 29. nóvember. Seinni plata þeirra félaga nefndist Hundur í óskilum snýr aftur og kom hún út árið 2007. Hún var tekin upp á Græna hattinum í maí sama ár.

Þeir félagar í Hundinum sömdu tónlist fyrir sýningu Þjóðleikhússins á Íslandsklukkunni, sem sýnd var 2010-2011 undir stjórn Benedikts Erlingssonar, og fluttu hana sjálfir á fjölunum. Fyrir tónlistina hlotnuðust þeim Grímuverðlaunin 2010. Þeir sömdu einnig og sviðsettu leikritið Saga þjóðar sem var frumsýnt og leikið nokkrum sinnum hjá Leikfélagi Akureyrar haustið 2011 en var síðan sýnt í Borgarleikhúsinu fram á vor 2013. Leikritið hlaut Grímuverðlaun 2012. Næsta verkefni hljómsveitarinnar er leikverkið Öldin okkar sem frumsýnt var á Akureyri síðla árs 2014 undur stjórn Ágústu Skúladóttur og síðan sýnt í Borgarleikhúsinu. Nýjasta verkefni Hundsins er leikritið Kvenfólk sem frumsýnt var á Akureyri haustið 2017 einnig undir stjórn Ágústu Skúladóttur. Það var síðan sýnt í Borgarleikhúsinu 2018-2019.

Íslenskar hljómsveitir
Murat Boz

Murat Boz (f. 7. mars,1980 í Zonguldak) er tyrkneskur söngvari og leikari.

Hljómplötur

Tenglar 
 Murat Boz Official Web Site 

Tyrkneskir söngvarar
Ásgeir Elíasson

Ásgeir Elíasson (22. nóvember 1949 – 9. september 2007) var knattspyrnuþjálfari og stjórnaði landsliði Íslands í knattspyrnu 1991-1995. Hann var þjálfari Fram í tólf keppnistímabil, lengst allra manna.

Ásgeir lék landsleiki fyrir Íslands hönd í þremur íþróttagreinum: knattspyrnu, handknattleik og blaki.

Þjálfaraferill 
1974 ÍR
1975 Víkingur Ólafsvík
1980 FH
1981–84 Þróttur
1985–91 Fram 3x Íslandsmeistaratitlar
1991–95 A-landslið karla
1992–94 U-21 ára landslið karla
1996–99 Fram
2000–2005 Þróttur
2006 Fram
2007 ÍR

Heimildir 

Íslenskir knattspyrnumenn
Íslenskir knattspyrnuþjálfarar
María Teresa af Austurríki

María Teresa, heilög rómversk keisaraynja, drottning af Bæheimi, erkihertogaynja af Austurríki (þýska: Maria Theresia, ungverska: Mária Terézia, rúmenska: Maria Tereza, slóvakíska: Mária Terézia, tékkneska: Marie Teresie; 13. maí 1717 – 29. nóvember 1780) var erkihertogaynja Austurríkis, drottning Bæheims og Ungverjalands og í raun heilög rómversk keisaraynja. Hún var elsta barn Karls 6. keisara og konu hans, en þau átti enga syni. Hann reyndi að koma því fyrir svo að hún myndi erfa veldi hans þegar hann lést (árið 1740), en það olli miklum deilum og af því hlaust austurríska erfðastríðið, en loksins árið 1745 gat hún komið því svo að maður hennar var krýndur keisari og réði hún í raun öllu um það fyrirkomulag og hún titlaði sjálfa sig heilaga rómverska keisaraynju. María Teresa var einn þekktasti og valdamesti meðlimur Habsborgaraættarinnar, og af mörgum einnig talinn einn besti þjóðhöfðinginn úr þeirra röðum. Hún beitti sér meðal annars fyrir umbótum á sviði fjármála og menntunar, ýtti undir verslun og þróun í landbúnaði og endurskipulagði austurríska herinn, en þessar aðgerðir allar eru sagðar hafa styrkt ríki hennar mjög. María Teresa átti 16 börn en á meðal þeirra voru Marie Antoinette og keisararnir Jósef 2. og Leópold 2..

Habsborgarar
Heilagar rómverskar keisaraynjur
Erkihertogaynjur Austurríkis
Þjóðhöfðingjar Ungverjalands
Drottningar Bæheims
Drottningar Króatíu
Kardemommubærinn - leikrit á hljómplötu

Kardemommubærinn er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1970.  

Á henni flytja leikarar við Þjóðleikhúsið Kardemommubæinn eftir Thorbjörn Egner í uppfærslu Þjóðleikhússins frá 1960. Tónlistin er eftir Thorbjörn Egner. Hulda Valtýsdóttir þýddi leikritið og Kristján frá Djúpalæk þýddi ljóð. Hljómsveitarstjóri er Carl Billich. Leikstjóri er Klemens Jónsson og sögumaður er Jónas Jónasson.

Persónur 
Bastían bæjarfógeti - Róbert Arnfinnsson
Frú Bastían - Anna Guðmundsdóttír
Tobías gamli - Jón Aðils
Soffía frænka - Emilía Jónasdóttir
Kamilla litla - Henny Ragnarsdóttir
Tommi - Þórarinn Eldjárn
Sörensen rakari - Jón Sigurbjörnsson
Bakari - Lárus Ingólfsson
Sívertsen sporvagnsstjóri - Þorgrímur Einarsson
Berg kaupmaður - Rúrik Haraldsson
Ræningjarnir: Kasper - Ævar Kvaran
Ræningjarnir: Jesper - Baldvin Halldórsson
Ræningjarnir: Jónatan - Bessi Bjarnason

Ath. Leikritið er lítið eitt stytt svo það henti betur til flutnings á hljómplötu.

Lag úr Kardemommubænum 

Ræningjarnir syngja um týnda hluti:

Textabrot af bakhlið plötuumslags 

SG-hljómplötur
Hljómplötur gefnar út árið 1970
Niðarósdómkirkja

Niðarósdómkirkja (norska: Nidarosdomen) í Niðarósi eða Þrándheimi, er næst stærsta dómkirkja í Norður-Evrópu (á eftir Uppsaladómkirkju). Kirkjan er miðstöð fyrir Niðarósstifti eða Þrándheimsstifti sem nær yfir Norður-Þrændalög og Suður-Þrændalög.

Þar sem Niðarósdómkirkja stendur hefur í frumkristni verið lítil timburkirkja. Eftir að Ólafur Haraldsson Noregskonungur féll á Stiklarstöðum árið 1030, var hann grafinn í Niðarósi. Brátt urðu þar ýmsar jartegnir, sem leiddu til þess að hann varð höfuðdýrlingur Norðmanna, og víðar um Norðurlönd. Flokkar pílagríma streymdu að úr ýmsum áttum eftir Niðarósvegunum, til þess að sækja Ólaf heim og njóta þeirra jarteikna (kraftaverka) sem hann var frægur fyrir. 

Um 1070 var hafist handa við að byggja mun stærri steinkirkju yfir legstað Ólafs, og var hún fyrsti vísir að Niðarósdómkirkju. Árið 1153 varð Niðarós erkibiskupssetur. Umdæmi erkibiskupsins náði yfir norðvesturhluta Svíþjóðar, Noreg, og þau lönd sem þaðan höfðu byggst, allt frá Orkneyjum, Suðureyjum, Mön, Hjaltlandi og Færeyjum, til Íslands og Grænlands. Varð það til þess að efla mjög Niðarós sem kirkjulega miðstöð. 

Niðarósdómkirkja er krýningarkirkja Noregskonunga, þó að sá siður sé nú reyndar aflagður.

Byggingarsaga 
Elstu hlutar kirkjunnar eru um 850 ára gamlir, en viðgerðir, viðbætur og breytingar hafa verið gerðar allt til okkar daga. Háaltarið, sem er í barrokkstíl, er frá árinu 1743 og er eftir myndskerann Jonas Granberg.

Elstu hlutar kirkjunnar 
Af elstu steinkirkjunni, sem byggð var 1070 - 1090, er varla nokkuð eftir. Aðrir gamlir byggingarhlutar eru:
Kirkjuskipið, með turni, 1220-1240
Þverskipið, 1140-1180
Skrúðhúsið, 1170-1180
Átthyrningurinn, 1183-1210
Vesturgaflinn, 1248-1320 (endurbyggður að miklu leyti á 19. og 20. öld)

Eldsvoði og viðgerð 
Oftar en einu sinni hefur kviknað í kirkjunni, síðast 1719 eftir að eldingu laust niður í kirkjuna. Árið 1869 hófst mikil viðgerð, og raunar endurgerð, á dómkirkjunni, undir stjórn arkitektsins Heinrich Ernst Schirmer. Viðgerðinni var að mestu lokið 1965, en það var þó ekki fyrr en 2001 að gengið var formlega frá verklokum.

Tenglar

Opinber heimasíða Niðarósdómkirkjunnar
Stutt myndband af kirkjuklukkum Niðarósdómkirkjunnar
Ljósmyndir af Niðarósdómkirkjunni

Dómkirkjur
Kirkjur í Noregi
Artemidóros

Artemidóros (gríska: Ἀρτεμίδωρος) var forngrískur rithöfundur á 2. öld e. Kr. Hann var frá Efesos en kenndi sig við borgina Daldes í Lýdíu.

Eftir hann liggur ritið Oneirokritika, um drauma og draumráðningar. Það er byggt á rannsóknum hans á verkum forvera sinna í greininni auk draumlýsinga sem hann safnaði á ferðum sínum. Er það jafnframt helsta heimildin um lífshlaup hans og skoðanir. Verkið er í fimm bókum. Þar af eru þrjár fyrstu tileinkaðar manni að nafni Cassius Maximus og ætlaðar hinum almenna lesanda. Fjórða og fimmta bók voru aftur á móti ætlaðar syni hans (og nafna) einum til lestrar. Oneirokritika er eina varðveitta draumráðningabókin úr fornöld.

Forngrískir rithöfundar
Hlutleysa

Hlutleysa er í algebru ákveðið stak, sem á við tiltekna aðgerð, þ.e. aðgerðin hefur engin áhrif á stakið. Stakið "I" er hlutleysa aðgerðar * ef eftirfarandi gildir fyrir sérhvert stak x:

x * I = x og/eða I * x = x.

Talan núll er hlutleysa samlagningar og nefnist samlagningarhlutleysa, en talan "1" er hlutleysa margföldunar og nefnist margföldunarhlutleysa. Núllfylkið er sömuleiðis hlutleysa við samlagningu fylkja og einingarfylkið, en hlutleysa við margöldun fylkja.

Tengt efni 
 Hlutleysufall

Ytri tenglar 
 

Algebra
Hrein algebra

fa:عمل دوتایی#عضو خنثی
Listi yfir ensk orð af fornnorrænum uppruna

Listi yfir ensk orð af fornnorrænum uppruna.

A 
 ado
 aloft
 anger
 awe
 are
 awkward
 axle

B 
 bag baggi
 bait beita
 bark bǫrkr
 bask baðask
 berserk berserkr
 billow bylgja
 birth byrðr
 blunder blundra
 both bathir
 bulk bulki
 bulk balkr
 bull boli
 bylaw bylög

C 
 call kalla
 cast kasta
 club klubba
 crawl krafla
 cunt kunta

D 
 die
 dirt
 dregs

E 
 egg

F 
 flit

G 
 game
 garth
 gawk
 get
 geyser
 gift
 girth
 give
 gosling
 guest
 gun
 gust

H 
 hack
 haggle
 Hell
 hit
 husband

K 
 knife

L 
 lad
 lathe
 law
 litmus
 loose
 low

M 
 mire
 mistake
 muck
 mug

N 
 Norman, Normandy

O 
 oaf
 odd

P 
 plough & plow

R 
 Ragnarök
 raft
 raise
 ransack
 reindeer
 rive
 root

S 
 saga
 sale
 scare
 scarf
 scathe
 score
 scrape
 scrap
 seem
 scale
 skate
 ski
 skid
 skill
 skin
 skip
 skirt
 sky
 skaughter
 sleight
 snub
 stagger
 steak

T 
 take
 tarn
 their
 they
 thrope
 thrall
 thrift
 troll

U 
 ugly

V 
 Vanadium

W 
 wand
 want
 weak
 weird
 whirl
 whisk
 wight
 window
 wing

Listar um málfræði
Ólafur Hjaltason

Ólafur Hjaltason (1491(?) – 9. janúar 1569) var biskup á Hólum frá 1552 til dauðadags. Hann var fyrsti lúterski biskupinn á Hólum.

Kaþólskur prestur
Faðir: Hjalti Arnkelsson smiður og hringjari á Hólum. Móðir: Ókunn.

Óvíst er hvenær Ólafur var fæddur, ártölin 1481 og 1484 hafa verið nefnd, en Páll Eggert Ólason telur líklegast að hann hafi verið fæddur 1491 eða 1492.

Ólafur ólst upp á Hólum, stundaði síðan nám í Björgvin í Noregi, og varð prestur um 1517. Fékk skömmu síðar Vesturhópshóla og var prófastur í Húnaþingi 1527-1532. Varð síðan dómkirkjuprestur á Hólum og var mikils metinn af Jóni Arasyni biskupi. Fékk Laufás 1539, en var þó áfram á Hólum a.m.k. næsta ár. Fór vorið 1542 ásamt tveimur öðrum á konungsfund, sem fulltrúi Jóns Arasonar, og dvaldist í Danmörku og Þýskalandi veturinn 1542-1543. Kom aftur heim og var áfram í þjónustu Jóns Arasonar, var t.d. með honum í Bjarnanesreið 1547. Eftir utanförina hneigðist Ólafur til kenninga Lúthers og varð það til þess að Jón biskup bannfærði hann 1549 og svipti hann embætti. Ólafur fór til Kaupmannahafnar 1550 og fékk uppreisn æru af konungi, og Laufás á ný. Kom aftur til Íslands 1551.

Biskup á Hólum
Ólafur fór enn utan haustið 1551 og var 16. október útnefndur biskup í Hólabiskupsdæmi. Hann vígðist skömmu eftir nýár 1552 og kom til landsins um vorið. Var biskup á Hólum til æviloka 1569.
Ólafur er ekki talinn meðal helstu biskupa á Hólum, enda var fjárhagur stólsins erfiður fyrst eftir siðaskiptin. Hann lagði þó áherslu á skólahald, m.a. til að styrkja prestastéttina í hinum nýja sið.

Ólafur lét prenta nokkrar bækur í prentsmiðjunni á Breiðabólstað í Vesturhópi. Til eru tvær óheilar bækur sem hann gaf út: Passio (þ.e. píslarpredikanir, 1559), eftir Antonius Corvinus, í þýðingu Odds Gottskálkssonar, og Guðspjallabók (1562), en heimildir eru um að fleiri bækur hafi verið prentaðar í hans tíð. Ólafur mun hafa þýtt nokkra sálma á íslensku.

Í Þjóðskjalasafni Íslands er brot úr máldagabók Ólafs Hjaltasonar.

Fjölskylda
Kona Ólafs Hjaltasonar var Sigríður Sigurðardóttir. Hún var öllu yngri en hann þegar þau áttust. Þau áttu engin börn saman. Sigríður eignaðist þó barn framhjá honum með manni sem Bjarni hét og er sagður hafa flúið land. Ólafur og Sigríður skildu 1562 eða fyrr. 
Á meðan Ólafur var kaþólskur prestur eignaðist hann tvö launbörn, Hallfríði Ólafsdóttur og Hjalta Ólafsson (d. 1588) síðar prest í Fagranesi á Reykjaströnd, Skagafirði.

Heimildir
Páll Eggert Ólason: Íslenskar æviskrár IV.
Páll Eggert Ólason: Menn og menntir siðskiptaaldarinnar á Íslandi II, 478. 
 

Hólabiskupar
Ráðhús Kaupmannahafnar

Ráðhús Kaupmannahafnar stendur við Ráðhústorgið í Kaupmannahöfn. 

Það er teiknað af Martin Nyrop, sem var undir innblæstri frá Ráðhúsinu í Siena á Ítalíu, en hann var valinn eftir samkeppni. Húsið var byggt á árunum 1892-1905 og var opinberlega vígt 12. september 1905. 

Mest áberandi á húsinu eru framhlið þess, gyllt stytta af Absalon Hróarskeldubiskupi yfir svölunum og hár turn á hlið byggingarinnar. Ráðhústurninn er 105,6m að hæð og þar með ein af hæstu byggingum Kaupmannahafnar, efst í turninum eru klukka og bjöllur, en hljóðið í bjöllunum er mjög þekkt meðal Dana enda leikið kl. 12:00 daglega á DR sem og á nýársnótt kl. 00:00. Síðan 8. október 2003 hefur hádegishringingin verið spiluð af upptöku, en áður var hún send út beint úr turninum. Önnur þekkt klukka er í húsinu, en það er heimsklukka Jens Olsens. 

Fyrir aftan ráðhúsið er Ráðhúsgarðurinn, sem hægt er að komast inn í frá H. C. Andersens Boulevard og Vester Voldgade. Forveri garðsins á fyrri hluta 20. aldar náði meðfram öllu ráðhúsinu á milli því og þáverandi Vester Boulevard. Hann hvarf í byrjun 6. áratugsins þegar sú gata var lögð aftur í tengslum við smíði Langebro, en þá tók gatan einnig nafn H. C. Andersen.

Saga 

Áður en Ráðhúsið var flutt að Ráðhústorginu hefur það staðið á á öðrum stöðum. Fyrsta ráðhús Kaupmannahafnar stóð við Gamla torg. Annað ráðhúsið stóð við Bispegård á horni Nørregade og Studiestræde, sem Kaupmannahafnarháskóli tók yfir árið 1479. Þá var flutt í þriðja ráðhúsið, sem var við á Gamla torgi/Nýja torgi, og stóð það hús til ársins 1728 þegar það brann niður í brunanum í Kaupmannahöfn. 

Fjórða ráðhúsið var byggt á svipuðum stað 1728 og var teiknað af J.C. Ernst og J.C. Krieger en það brann niður 1795. Í dag er hægt að sjá á Gamla torgi hvar ráðhúsin tvö stóðu í hellulögnunum á torginu. 

Það var síðan ekki fyrr en 1815 sem fimmta ráðhúsið var byggt við Nýja torg sem bæði var ráðhús og dómshús. Það hús stendur enn og hýsir í dag Bæjardómstól Kaupmannahafnar. Það var notað sem ráðhús til ársins 1903.

Tenglar 
 Vefsíða sveitarfélagsins Kaupmannahafnar - á dönsku
 Ferð um Ráðhúsið á netinu  - á dönsku

Byggingar í Kaupmannahöfn
Ráðhús
Gipsy Kings

Gipsy Kings er frönsk gítarhljómsveit best þekkt fyrir að spila Rumba Catalana, poppaða gerð flamenkótónlistar. Hljómsveitin hlaut fyrst vinsældir fyrir samnefnda plötu sína, Gypsy Kings, sem á voru meðal annars lögin Djobi, Djoba, Bamboleo og Un Amor. Eitt þekktasta lagið þeirra er Volare, en það er rúmbaútgáfa á lagi Domenico Modugnos Nel Blu Dipinto Di blu. Meðlimir hljómsveitarinnar koma úr tveimur spænskum sígaunafjölskyldum, Reyes og Baliardo, en þær eru skyldar og fluttu báðar frá Spáni í borgarastyrjöldinni. Meðlimir sveitarinnar eru:

 Nicolas Reyes - söngur
 Pablo Reyes - bakraddir, gítar
 Canut Reyes - bakraddir, gítar
 Patchai Reyes - bakraddir, gítar
 Andre Reyes - gítar
 Diego Baliardo - gítar
 Paco Baliardo - gítar
 Tonino Baliardo - fyrsti gítar

Hljómplötur 
Gipsy Kings hafa gefið út eftirfarandi plötur:
 Allegria (1982)
 Luna de Fuego (1983)
 Gipsy Kings (1988)
 Mosaique (1989)
 Allegria (Bandaríkjaútgáfa) (1990)
 Este Mundo (1991)
 Live (1992)
 Love and Liberté (1993)
 Greatest Hits (1994)
 The Best of the Gipsy Kings (1995)
 Estrellas (1995)
 Tierra Gitana (1996)
 ''Compas (1997)
 Cantos de Amor (1998)
 Volare: The Very Best of the Gipsy Kings (1999, endurútgefin 2000)
 Somos Gitanos (2001)
 Tonino Baliardo (2003)
 Roots (2004)
 Pasajero (2006)

Tenglar 
 Opinber vefsíða
 Gipsy Kings á YouTube

Franskar hljómsveitir
Flamenkóhljómsveitir
Kambhvelja

Kambhvelja (fræðiheiti: Bolinopsis infundibulum) er hveljutegund sem lifir í Svartahafinu og Kaspíahafinu. Þær fljóta um í vatninu og spyrna sig áfram með bifhárum sem mynda raðir kamba eftir líkamanum endilöngum. Þær eru taldar einna vatnsmestar af lífverum jarðar, enda svo til litlausar og gegnsæjar. Kambhveljur eru um 25 sentimetra langar. 

Hveljur
Hellir

Hellir er kallað hvert það holrými sem leynist neðanjarðar.

Hellar á Íslandi eru aðallega þrennskonar, íshellar, manngerðir hellar og hraunhellar, en einnig eru önnur holrými í jörðu oft kallað hellar, t.d. skútar í sjávarbjörgum eða árfarvegum. Íshellar finnast aðallega þar sem jökull liggur yfir háhitasvæði, t.d. í Grímsvötnum í Vatnajökli. Fjölmargir manngerðir hellar eru á suðurlandsundirlendi og uppsveitum Árnessýslu

Hellar voru áður fyrr notaðir sem mannabústaðir, og sjálfsagt verið fyrstu skýli mannsins fyrir veðri og vindum. Seinna með þróun mannkyns urðu hellar aðeins að skjóli fyrir skepnur, og jafnvel innréttaðir sem slíkir. Þó eru enn til hellar þar sem fólk býr. Í Kína er hellir sem nefnist Sjongdong (enska: Zhongdong) og þar hefst fólk við í húsum sem eru byggð í hellinum. 

Sumstaðar á Íslandi eru hellar enn notaðir sem fjárhús.

Tengt efni 
 Listi yfir íslenska hella

Tenglar 
 Töfrahallir neðanjarðar; grein um hella úr Lesbók Morgunblaðsins 1953
 Hellar og torfbæir; grein úr Lesbók Morgunblaðsins 1978
 Hellanöfn síðustu ára - tilurð nafngifta; grein úr Lesbók Morgunblaðsins 1990
 Verður eyðilegging hraunhellanna stöðvuð?; grein úr Lesbók Morgunblaðsins 1991
 Forn smiðja í Rútshelli; grein úr Lesbók Morgunblaðsins 1995
 Hellar í Gullborgarhrauni; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1957

Hellar
Nýfundnaland

Nýfundnaland (enska: Newfoundland, franska: Terre-Neuve) er eyja út fyrir ströndu Norður-Ameríku. Landkönnuðurinn John Cabot (Giovanni Caboto) gaf eyjunni nafn árið 1497. 

Nýfundnaland er, ásamt Labrador í fylkinu Nýfundnaland og Labrador, en það hét raunar bara Nýfundnaland fram til ársins 2001. Íbúar eyjunnar eru rúmlega 505.000 og er það fjölmennari hluti fylkisins. Sumir telja að Nýfundnaland sé Vínland, sem fornar norrænar heimildir tala um, en það er mjög umdeilt. 

Höfuðstaðurinn og stærsta borgin er St. John's

Tengt efni
Nýfundnaland og Labrador

Nýfundnaland
Björn Th. Björnsson

Björn Th. (Theodor) Björnsson (3. september 1922 — 25. ágúst 2007) var íslenskur listfræðingur og rithöfundur. Hann hefur skrifað bækur um íslenska listasögu og sögulegar skáldsögur.

Björn fæddist í Reykjavík, foreldrar hans voru Baldvin Björnsson gullsmiður og Martha Clara Björnsson, fædd Bemme, húsmóðir. Björn útskrifaðist frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1943 en þar gegndi hann embætti forseta Framtíðarinnar, nemendafélags MR, árið 1941. Því næst nam hann listasögu við Edinborgarháskóla 1943-44, var í háskóla í London 1944-46 og svo Kaupmannahafnarháskóla 1946-49.

Að námi loknu kenndi Björn við Myndlista- og handíðaskóla Íslands, Kennaraskólann og Háskóla Íslands. Hann starfaði að undirbúningi að stofnun Ríkissjónvarpsins á árunum 1958-1964 og að þáttagerð eftir stofnun þess. Hann ritstýrði tímaritinu Birtingi á tímabilinu  1958-1963. Virkisvetur, fyrsta skáldsaga Björns, hlaut fyrstu verðlaun í skáldsögusamkeppni Menntamálaráðs árið 1959.

Ritverk
Skáldsögur
 1959 - Virkisvetur
 1975 - Haustskip
 1993 - Falsarinn
 1997 - Hraunfólkið: Saga úr Bláskógum
 1997 - Solka
 1998 - Brotasaga
 2000 - Byltingarbörn
 2001 - Haustlauf
 2004 - Glóið þið gullturnar
 2007 - Jarlhettur: sagan um Þórurnar tvær á Þingvelli 

Leikrit: 
 1991 - Ljón í síðbuxum, leikur í 12 atriðum með lokaþætti.
 1992 - Dunganon leikrit í 12 atriðum með lokaþætti. 

Annað: 
 1954 - Íslenzka teiknibókin í Árnasafni
 1954 - Íslenzkt gullsmíði, afmælisrit: Skartgripaverzlun Jóns Sigmundssonar. 
 1955 - Brotasilfur
 1956 - Myndhöggvarinn Ásmundur Sveinsson
 1961 - Á Íslendingaslóðum í Kaupmannahöfn
 1964 - Íslenzk myndlist á 19. og 20. öld, I
 1969 - Reykjavík
 1973 - Íslenzk myndlist á 19. og 20. öld, II
 1973 - Aldateikn
 1982 - Seld norðurljós, Björn Th. Björnsson ræðir við fjórtán fornvini Einars Benediktssonar. 
 1984 - Þingvellir - staðir og leiðir
 1988 - Minningarmörk í Hólavallagarði
 1996 - Úr plógfari Gefjunar: tólf Íslendingaþættir

Tilvísanir

Tenglar
 Bókmenntavefurinn - Björn Th. Björnsson
  Mbl.is - Björn Th. Björnsson látinn

Íslenskir listfræðingar
Íslenskir rithöfundar
Stúdentar úr Menntaskólanum í Reykjavík
Íslendingar sem gengið hafa í Kaupmannahafnarháskóla
Domenico Modugno

Domenico Modugno (9. janúar 1928 – 6. ágúst 1994) var ítalskur leikari, söngvari, gítarleikari og lagahöfundur, og síðar á ævinni þingmaður á ítalska þinginu. Hann er frægastur fyrir lagið „Nel blu dipinto di blu“ (stundum kallað „Volare“) sem hann samdi ásamt Franco Migliacci. Þetta lag varð vinningslag á Sanremo-tónlistarhátíðinni árið 1958, lenti í þriðja sæti í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva og vann tvenn Grammy-verðlaun. Hann tók aftur þátt í söngvakeppninni árið eftir með lagið „Piove“, síðan sem höfundur lagsins „Addio, addio“ sem Claudio Villa flutti 1962 og aftur 1966 með lagið „Dio, come ti amo“.

1986 hóf hann þátttöku í stjórnmálum í róttæka flokknum og var kosinn á þing fyrir Tórínó árið eftir.

Ítalskir lagahöfundar
Ítalskir söngvarar
Ítalskir þingmenn
Claudio Villa (söngvari)

Claudio Villa (listamannsnafn Claudio Pica; 1. janúar 1926 – 7. febrúar 1987) var ítalskur söngvari frá Róm. Hann á, ásamt Domenico Modugno, metið í fjölda vinningslaga á Sanremo-tónlistarhátíðinni. Hann flutti ítalska lagið í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árin 1962, þar sem hann lenti í níunda sæti, og 1967 þar sem hann hafnaði í því 
ellefta. 

Ítalskir söngvarar
Grænserkur

Grænserkur (fræðiheiti: Amanita phalloides) er stór hvítur reifasveppur sem vex um alla Evrópu. Hann er einn af eitruðustu sveppum heims og ber einn ábyrgð á meirihluta dauðsfalla af völdum sveppaeitrunar í heiminum. Hann inniheldur eitrið alfaamanítín sem eyðileggur nýru og lifur. Ekkert móteitur er til við alfaamanítíni og oft er ígræðsla nýrra líffæra eina leiðin til að bjarga lífi þeirra sem veikjast eftir að hafa neytt sveppsins. Talið er að neysla grænserks hafi valdið dauða Claudíusar keisara og Karls 6. keisara. Sveppurinn líkist ýmsum algengum ætisveppum sem eykur hættuna á neyslu af gáleysi.

Reifasveppir
Eitursveppir
Uppeldisfræði

Uppeldisfræði er fræðigrein um manninn. Hver maðurinn er og hvað hann getur orðið fyrir tilstilli náms. Þá er nám skilgreint sem allt sem maðurinn lærir frá vöggu til grafar. Fræðigreinin fæst einnig við að skoða þróun uppeldishugmynda, þróun menntastofnana og samspil þess við nám einstaklinga. Í uppeldisfræði er margskonar rannsóknum beitt. Upp úr miðri 20. öld voru tilraunir og samanburðarrannsóknir algengar. Einnig hafa þekkingarfræði, fyrirbærafræði og túlkunarfræði gegnt mikilvægu hlutverki í rannsóknum á sviðinu. 

Uppeldisfræði
Reifasveppir

Serkir eða reifasveppir (fræðiheiti: Amanita) eru ættkvísl hattsveppa sem telur nokkrar af eitruðustu sveppategundum heims. Reifasveppir eru valdir að 95% dauðsfalla vegna sveppaeitrunar í heiminum, en grænserkur (Amanita phalloides) er einn valdur að um helmingi þeirra. Þessir sveppir innihalda ýmsar gerðir eiturs, en það öflugasta er alfaamanítín. Nokkrir reifasveppir, eins og t.d. hinn eftirsótti keisaraserkur (Amanita caesarea), eru vel ætir og bragðgóðir en sumt sveppatínslufólk forðast ættkvíslina alveg vegna þess hve margar hættulega eitraðar tegundir tilheyra henni.

Serkir mynda stóran æxlihnúð með hatti. Gróbeðurinn er í lagi af fönum neðan á hattinum. Eitt helsta einkenni reifasveppa er að stafur þeirra er með bæði hring og slíður. Hringurinn efst á stafnum eru leifar af fanhulu, en slíðrið við rótina eru leifar af himnu (reifum) sem hylur allan sveppinn meðan hann er ungur. Á hattinum sjást líka oft leifar af þessari himnu, eins og á greinilegum hvítum skellunum á rauðum hatti berserkjasvepps (Amanita muscaria).

Nokkrar reifasveppategundir 
  Berserkjasveppur (Amanita muscaria)
  Fjallserkur eða snæserkur (Amanita nivalis)
  Grænserkur eða vomuserkur (Amanita phalloides)
  Gráserkur (Amanita vaginata)
  Hvíti reifasveppur eða váserkur (Amanita virosa)
  Keisaraserkur (Amanita caesarea)
Lyngbúi

Lyngbúi (fræðiheiti: Ajuga pyramidalis) er fjölær jurt af varablómaætt sem vex í fjalllendi í Evrópu. 

Á Íslandi er lyngbúi afar sjaldgæfur og finnst aðeins á norðanverðum Austfjörðum. Hann er alfriðaður samkvæmt náttúruverndarlögum.

Varablómaætt