alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Íþróttafélagið Garpur

Íþróttafélagið Garpur var stofnað 30. september 1992. Stofnfélagar voru 27 og var stofnað af og fyrir þrjá hreppi í sömu sveit; Landhrepp, Holtahrepp og Ásahrepp en þessir hreppir eru allir í Rangárvallasýslu. Aðsetur íþróttafélagsins er að Laugalandsskóla í Holtum sem liggur að landveginum suður í Landsveit. Núverandi formaður er Bjarni Bent Ásgeirsson. Frá upphafi hafa að minnsta kosti 227 iðkendur keppt eða æft undir barmerkjum Íþróttafélagsins Garps og geta með sanni sagt að þeir séu Garpar. En iðkendur og félagsmenns íþróttafélagsins geta og mega kalla sig Garp en þykir það mikil nafnbót þar í sveit.

Deildir innan félagsins 
Það er margt um að velja hjá þessu þróttmikla íþróttafélagi. En það er eitt sem félagið hefur ávallt staðið fyrir og það er að veita börnum sveitarinnar hreyfingu, skemmtun og síðast en ekki síst félagsskap í nafni drengilegra leikja. Því hefur sjaldan, ef nokkurn tímann, verið starfandi meistaraflokkur innan félagsins. Félagið er líka stoð og burðarveggur fyrir íþróttir fyrir Laugalandsskóla. Þó er ekki lokað fyrir neinn að sækja æfingu hjá Garpsmönnum.

Þær deildir og það sem er hægt að iðka hjá íþróttafélaginu er eftirfarandi: blak, badminton, knattspyrna, handknattleikur, frjálsar íþróttir og síðast en ekki síst glíma en þeir allra fræknustu fara í glímuna og spreyta sig þar. Yngstu iðkendur Garps fara í Stubbaleikfimi en það hefur verið fastur liður áratugum saman hjá íþróttafélaginu eða að minnsta kosti tvo áratugi.

Landsveit 
Sveitin sem Íþróttafélagið Garpur er staðsett heitir Landsveit og er að sögn félagsmanna fegursta sveit Íslands. Oft fylgir með „og að auðvitað þó víðar væri leitað því Ísland er fegursta land alheimsins“. En sveitin liggur við Heklurætur og fylgir því heilmikil saga. Þarna bjuggu bændurnir sem gáfu Heklu nafnið „Hlið helvítis“ og þarna í sveitinni var útihátíðin að Galtalæk haldin ár eftir ár. Búrfellsvirkjun er í sveitinni og hellir sem sannar það að írskir papar dvöldu hér á landi á undan víkingunum og á meðan. Þeir ristu rúnir í hellin en hellirinn er talinn vera felustaður þeirra fyrir víkingum. Hellirinn er á vesturhlið Skarðfells sem liggur í sveitinni. Að Leirubakka er hótel og hið fræga Heklusetur en þar er saga Heklu tekin fyrir. Í sveitinni ríkir mikil hestamennska og eru margir sveitabæir, sumarbústaðir og búgarðar sem eru eignir hestamanna í sveitinni.

Tilvísanir
Sigríður Víðis Jónsdóttir

Sigríður Víðis Jónsdóttir (f. 20. nóvember 1979) er íslenskur rithöfundur og núverandi aðstoðarmaður umhverfisráðherra. 

Sigríður starfaði áður sem upplýsingafulltrúi UNICEF á Íslandi.

Fyrsta bók Sigríðar er Ríkisfang: ekkert. Flóttinn frá Írak á Akranes, sem kom út haustið 2011. Fyrir hana hlaut Sigríður viðurkenningu Hagþenkis, félags höfunda fræðirita og kennslugagna, auk þess sem hún var tilnefnd til Íslensku bókmenntaverðlaunanna og til Fjöruverðlaunanna, bókmenntaverðlauna kvenna.

Tilvísanir 

Íslenskir rithöfundar
Íslenskir blaðamenn

Íslenskar konur
Neymar

Neymar da Silva Santos Júnior (fæddur 5. febrúar 1992) er brasilískur fótboltamaður sem spilar sem framherji fyrir Paris Saint-Germain og brasilíska landsliðið. Neymar hefur einnig spilað fyrir brasilíska liðið Santos og spænska liðið FC Barcelona.

Þegar Neymar var nítján ára vann hann verðlaun sem besti suður-ameríski leikmaðurinn árið 2011, eftir að hafa lent í 3. sæti árið 2010. Neymar var tilnefndur fyrir FIFA Gullknöttinn, þar sem hann lenti í 10. sæti, og FIFA Pukás verðlaunin sem hann vann. Neymar er þekktastur fyrir hraða og tækni. Honum hefur verið líkt við samherja sinn hinn argentínska Lionel Messi og samlanda sinn fyrrum brasilíska leikmanninn Pelé. Árið 2022 jafnaði Neymar markamet Pelé fyrir landsliðið.

Neymar
Lille OSC

LOSC Lille (Lille Olympique Sporting Club) oftast þekkt sem Lille OSC eða einfaldlega Lille, er franskt fótboltalið frá frönsku borginni Lille. Félagið var stofnað árið 1944 sem afleiðing af samruna félaganna Olympique Lillois and SC Fives og spilar nú í Ligue 1 sem er fyrsta deild í Frakklandi. Lille spilaði áður heimaleikina á Stade Lille Metropole en árið 2012 færði liðið sig yfir á Grand Stade Lille Métropole leikvanginn.

Titlar 
 Frakklandsmeistarar (4): 1945–46, 1953–54, 2010–11, 2020-2021
 Bikarmeistarar (6):  1945–46, 1946–47, 1947–48, 1952–53, 1954–55, 2010–11
 2. deildarmeistarar (4): 1963–64, 1973–74, 1977–78, 1999–2000
 Intertoto-meistarar (1): 2004

Frönsk knattspyrnufélög
Instituto Federal da Bahia

Háskólinn í Bahia (Instituto Federal da Bahia, oft nefndur IFBA) er ríkisrekinn rannsóknarháskóli í Salvador, Bahia, Brasilíu.

Skólinn var stofnaður árið 1910.

Tilvísanir

Tenglar 

 IFBA – opinber vefsíða skólans

Háskólar í Brasilíu
Ársæll Örn Kjartansson

Ársæll Örn Kjartansson (fæddur 6. október 1945) er íslenskur fyrrum fótboltamaður. Ársæll spilaði sem varnarmaður fyrir Knattspyrnufélag Reykjavíkur og íslenska landsliðið.

Ársæll starfaði einnig sem flugmaður og seinna meir flugstjóri hjá Loftleiðum Íslands.

Ársæll flaug þar Boieng 737 flugvélum.

Heimildir 

Íslenskir knattspyrnumenn
Sinnepsgas

Sinnepsgas er efni sem notað hefur verið sem efnavopn í hernaði. Efnafræðiformúla er C4H8Cl2S. Þjóðverjar notuðu sinnepsgas í fyrri heimstyrjöldinni árið 1917 og Frakkar og Bretar árið 1919. Sinnepsgas var notað í seinni heimstyrjöldinni á Ítalíu árið 1943. það var notað í Íran og Írak stríðum á árunum 1980 til 1988.

Sinnepsgas er lyktar- og litlaust ef það er hreint en ef það er blandað öðrum efnum verður það gulleitt eða dökkbrúnt og með sterka lykt sem minnir á sinnep, hvítlauk eða piparrót. Skaðsemi þess er að það gengur í efnasamband við vatn og myndar sameindir sem geta hvarflast við efni í húð og vefjum og við ætandi saltsýru.  Sinnepsgaseitrun veldur blöðrum á húð, augu verða sár og sjúklingar kasta upp og fá innvortis- og útvortis blæðingar. Hermenn sem eitrað var fyrir með sinnepsgasi í fyrri heimsstyrjöldinni dóu oft eftir fjórar til fimm vikur eftir miklar kvalir. Talið er að rúmlega 4000 breskir hermenn hafi dáið af völdum sinnepsgass í fyrri heimsstyrjöldinni. Þeir sem lifðu af sinnepsgaseitrun eiga á hættu að fá krabbamein í öndunarfæri. Þróaðar hafa verið aðferðir til afeitrunar og hefur reynst besta að nota peroxýsýrur sem hvarflast við sinnepsgas á nokkrum sekúndum.

Sinnepsgas á Íslandi 
Eitrun af völdum sinnepsgass hefur komið upp á Íslandi þegar sprengikúlur fullar af sinnepsgasi komu upp úr sjó með skeljasandi. Þessar sprengjur voru bandarískar. Bretar og Bandaríkjamenn  notuðu sinnepsgaskúlur í fallbyssur sínar á Íslandi og Bandaríkjaher var  með  sérstaka liðssveit nálægt Selvatni norðan Lækjarbotna sem annaðist geymslu og áfyllingar á slíkar kúlur. Bandaríkjamenn förguðu í stríðslok skotfærum í sjó í Faxaflóa og við Reykjanes.

Heimildir 

 
  Sinnepsgassprengjur á afvegum í Faxaflóa - Sinnepsgas: notkun þess og eitranir (Læknablaðið 2009)

Efnavopn
Íslenska geitin

Íslenska geitin, íslenski geitastofninn, eða landnámsgeitin er lítill lokaður erfðahópur geita sem talið er að hafi borist hingað með landnámsmönnum frá Noregi og verið án innblöndunar í meira en 1100 ár. Stofninn er í útrýmingarhættu og var aðeins 818 dýr í 76 hjörðum árið 2012. Árið 1930 voru geitur á landinu um 3000. Tvisvar hefur geitastofninn farið niður fyrir hundrað dýr en það gerðist á árunum 1883-1885 og aftur um 1960. Greiddur er opinber stofnverndarstyrkur fyrir vetrarfóðraðar geitur.

Ástæður fyrir fækkun geita eru taldar vera búháttabreytingar í sveitum og myndun þéttbýlis, einangrun svæða og niðurskurður vegna riðu ásamt því að geitur voru haldnar til mjólkurframleiðslu víða í sjávarplássum fram að seinni heimstyrjöldinni því þær þurftu ekki mikið fóður og mjólkuðu nóg til heimilis. Þegar svo mjólkursamlög voru stofnuð þá lagðist mjólkurgeitahald af en fyrsta mjólkurbúið var stofnað 1927. Varnarlínur vegna sauðfjárveikivarna sem settar voru upp í kringum 1940 hafa skipt geitastofninum upp í marga litla hópa með takmökuðu flæði erfðaefnis á milli. Stærsta geitabúið á Íslandi er Háafell í Hvítársíðu með yfir 180 dýr.

Heimildir 
 Verndaráætlun fyrir íslenska geitastofninn 2012
 Geitabúið Háafell í Hvítársíðu

Geitur
Íslenskur landbúnaður
Channing Tatum

Channing Matthew Tatum (f. 26. apríl 1980) er bandarískur leikari og kvikmyndaframleiðandi, þekktastur fyrir hlutverk sín í Step Up (2006), G.I. Joe: The Rise of Cobra (2009), Dear John (2010), The Vow (2012), 21 Jump Street (2012), Magic Mike (2012) og G.I. Joe: Retaliation (2013). Channing er þekktur fyrir að leika í drama-og hasarmyndum en hann hefur einnig leikið í gamanmyndum.

Æskuár 
Tatum er fæddur og alinn upp í Cullman, Alabama. Hann er sonur Kay, sem vann hjá flugfélagi, og Glenn Tatum, sem vann sem smiður. Hann á systur sem heitir Paige. Forfeður hans eru Írar, Frakkar, Þjóðverjar og amerískir frumbyggjar. Þegar Channing var sex ára flutti fjölskyldan hans til Mississippi. Þegar Tatum var ungur var hann mikill íþróttamaður, hann æfði amerískan fótbolta, fótbolta, hlaup og hafnarbolta.

Einkalíf 
Árið 2006 kynntist Channing leikkonunni og dansaranum Jennu Dewan þegar þau léku saman í myndinni Step Up. Þau byrjuðu samband stuttu eftir að myndin var tilbúin. Parið trúlofaði sig snemma í september 2008 og gifti sig svo 11. júlí 2009. Channing og Jenna eiga saman eina dóttur, Everly, sem fæddist 31. maí 2013.

Tatum, Channing
Step Up

Step Up er bandarísk kvikmynd þar sem Channing Tatum og Jenna Dewan fara með aðalhlutverk.

Bandarískar kvikmyndir
Kvikmyndir frumsýndar 2006
G.I. Joe: The Rise of Cobra

G.I. Joe: The Rise of Cobra er kvikmynd þar sem Channing Tatum fer með aðalhlutverk.

Bandarískar kvikmyndir
Dear John

Dear John er bandarísk kvikmynd þar sem Channing Tatum og Amanda Seyfried fara með aðalhlutverk.

Bandarískar kvikmyndir
The Vow

The Vow er bandarísk kvikmynd þar sem Channing Tatum og Rachel McAdams fara með aðalhlutverk.

Bandarískar kvikmyndir
21 Jump Street

21 Jump Street er kvikmynd þar sem Channing Tatum og Jonah Hill fara með aðalhlutverk.

Bandarískar kvikmyndir
Kvikmyndir frumsýndar 2012
Frank Ocean

Christopher Francis Ocean (fæddur Christopher Breaux 28. október 1987), betur þekktur undir sviðsnafni sínu Frank Ocean, er bandarískur söngvari og lagahöfundur frá New Orleans, Louisiana. Ocean byrjaði feril sinn á því að semja nafnlaust lög fyrir tónlistarmenn eins og Brandy Norwood, Justin Bieber og John Legend. Árið 2010 náðu lögin „Novacane“ og „Swim Good“ gríðalegum árangri og vöktu áhuga hjá tónlistarfólki eins og Kanye West, Beyoncé Knowles og Jay-Z og þar af leiðandi birtust lögin á plötunni Watch the Throne með West og Jay-Z.

Árið 2012 lenti Ocean í öðru sæti á BBC's Sound of 2012-listanum. Fyrsta platan hans Channel Orange sem hann gaf út í júlí 2012 á plötunni voru til dæmis lögin „Thinkin Bout You“, „Lost“ og „Sweet Life“.

Æskuár 
Christopher „Lonny“ Breaux fæddist 28. október 1987 í Kaliforníu. Þegar hann var um það bil fimm ára flutti hann til New Orleans,Louisiana. Þegar Frank var unglingur safnaði hann sér pening með því að slá gras, ganga með hunda og þrífa bíla fyrir þá sem vildu, til þess að hann gæti borgað fyrir tíma í stúdíóinu.

Einkalíf 
Árið 2010 breytti hann nafninu sínu úr Christopher Breaux yfir í Christopher Francis Ocean í gegnum löglega vefsíðu. Ocean var einn af fyrstu afrískættuðu amerísku tónlistarmönnum til þess að viðurkenna samkynhneigð sína.

Ocean, Frank
Frank Ocean
Kaldbakur (Eyjafirði)

Kaldbakur er fjall við Eyjafjörð norður af Grenivík og er hluti af fjallakeðju sem einu nafni nefnist Látrafjöll. Fjallið er 1.173 m hátt og hæst fjalla við norðanverðan Eyjafjörð að austan. Á tindi Kaldbaks er varða sem hlaðin var af landmælingamönnum danska herforingjaráðsins árið 1914.

Eyjafjörður
Fjöll á Íslandi
Channel Orange

Channel Orange er fyrsta plata bandaríska söngvarans Franks Ocean.
Sweet Life

Sweet Life er lag á plötunni Channel Orange eftir Frank Ocean. Lagið er skrifað af Ocean og Pharrell Williams.

Frank Ocean
Thinkin Bout You

Thinkin Bout You er lag á plötunni Channel Orange eftir Frank Ocean.

Frank Ocean
Watch the Throne

Watch the Throne er plata eftir Kanye West og [[Jay-Z] sem kom út árið 2011.

Hljómplötur gefnar út árið 2011
Upprunalega stafrænt

Efni er upprunalega stafrænt sem verður til í tölvubúnaði en er ekki stafrænt endurgert af öðrum miðli.

Tækni
Lost

Lost getur átt við:

 Lost, Hljómsveir frá Akureyri
 
  (taugaáfall)
 , þegar blóðrásarkerfið nær ekki að dæla nægilegu blóði til vefja líkamans
 Lost, bandaríska sjónvarpsþætti
 Lost, lag eftir Frank Ocean
Torfi Einarsson

Torfi Einarsson (25. desember 1812 – 21. desember 1877) var var bóndi á Kleifum á Selströnd frá 1835 til æviloka og þingmaður Strandamanna á árunum 1864 – 1877.

Torfi fæddist í Kollafjarðarnesi á Ströndum. Foreldrar hans voru Einar Jónsson dannebrogsmaður, bóndi þar og kona hans, Þórdís Guðmundsdóttir (fædd um 1777, dáin 31. júlí 1861), húsmóðir. Bróðir Torfa var Ásgeir Einarsson alþingismaður.

Kona Torfa var Anna Einarsdóttir (20. ágúst 1802 – 26. júní 1879) húsmóðir. Foreldrar hennar voru Einar Einarsson og kona hans Helga Ólafsdóttir. Dætur þeirra Torfa voru Soffía (1842), Guðbjörg (1845).

Fyrrum Alþingismenn
Íslenskir bændur
Íslenskir stjórnmálamenn
Magnús Einarsson á Hvilft

Magnús Einarsson var íslenskur bóndi á 19. öld. Hann fæddist 23. júlí 1809 í Kollafjarðarnesi á Ströndum, sonur Einars Jónssonar dannebrogsmanns, á  Kollafjarðarnesi.  (f. 9. júlí 1754, d. 6. desember 1845) og konu hans Þórdísar Guðmundsdóttur (f. um 1777, d. 31. júlí 1861). Tvíburabróðir Magnúsar var Ásgeir Einarsson alþingismaður og annar bróðir Torfi Einarsson alþingismaður.

Magnús braust úr sárri fátækt í álnir og gerðist stórbóndi  á Hvilft í Önundarfirði. í Strandasýslu. Hann dó 27. maí 1870.

Magnús var helsti stuðningsmaður Jóns forseta á Vestfjörðum og var jafnframt varamaður hans sem alþingismaður fyrstu árin. Á þessum árum var enn mikilvægara en nú að hafa góða stuðningsmenn heima í héraði, því í þessum fyrstu kosningum til Alþingis var Jón Sigurðsson úti í Kaupmannahöfn og þurfti því alfarið að treysta á menn heima í héraði. Í skrifum Lúðvíks Kristjánssonar, fræðimanns eftir hans miklu rannsóknir, er berlega ljóst að Magnús á Hvilft er maðurinn sem Íslendingar eiga að þakka hina traustu forystu í baklandi Jóns á Vestfjörðum og gaf honum undirstöðu til sinnar kröftugu sjálfstæðisbaráttu.

Þess má geta að í Hrafnseyrarnefnd sat einn afkomanda Magnúsar, Gunnlaugur Finnsson, bóndi og f.v. alþingismaður á Hvilft, Önundarfirði.

Fyrrum Alþingismenn
Íslenskir bændur
Íslenskir stjórnmálamenn
Kanye West

Kanye Omari West (fæddur 8. júní 1977) er bandarískur hip hop-tónlistarmaður, lagahöfundur, plötuframleiðandi, leikstjóri og tískuhönnuður. West var alinn up á miðstéttarheimili í Chicago, Illinois og byrjaði að rappa í þriðja bekk og varð brátt mikilvægur þáttur í hip-hop senu borgarinnar. West gekk í listarskóla áður en hann hætti og sneri sér alveg að tónlistinni seint á árunum 1990 – 2000. Þótt löngun Kanyes hafi í raun staðið til þess að verða rappari tóku hljómplataframkvæmdastjórar hann ekki alvarlega, sáu hann fyrst og fremst sem framleiðanda. West hefur gefið út tíu plötur og er með söluhæstu tónlistarmönnum allra tíma með rúmlega 30 milljón sölum á áþreyfanlegum eintökum, og yfir 100 milljónir stafrænna sala. Kanye West hefur verið mjög sigursæll á tónlistarverðlaunahátíðum og hefur tekið heim með sér 21 Grammy styttur og hefur verið tilnefndur 68 sinnum.

West stofnaði plötuútgáfufyrirtækið GOOD Music eftir velgengni frumraunar sinnar, The College Dropout. West hefur mörgum verið mikill áhrifavaldur og einnig uppgötvað stjörnur á einn eða annan hátt og mætti þar helst nefna John Legend, Travis Scott, Big Sean, Chance the Rapper og Desiigner.

Þátttaka í stjórnmálum
Kanye West bauð sig fram í forsetakosningum Bandaríkjanna árið 2020 fyrir eigið stjórnmálaafl, „Afmælisflokkinn“ (e. Birthday Party). Þegar West tilkynnti um framboð sitt í júlí 2020 var framboðsfrestur til að komast á kjörseðla í mörgum ríkjum Bandaríkjanna þegar liðinn. Í nóvember 2022 tilkynnti West að hann hygðist aftur gefa kost á sér í forsetakosningum ársins 2024. 

West hefur vakið athygli og umtal með ýmsum umdeildum yfirlýsingum sínum, meðal annars um að þrælahald og kúgun svarts fólks í Bandaríkjunum hafi verið „val“ þeirra sjálfra. Í október 2022 leiddu ummæli West um Gyðinga sem þóttu einkennast af Gyðingahatri til þess að West var tímabundið bannaður á samfélagsmiðlinum Twitter og ýmis stórfyrirtæki, meðal annars þýski íþróttavöruframleiðandinn Adidas, slitu samstarfi við hann. Hann vakti frekari hneykslan í desember sama ár þegar hann lýsti yfir aðdáun sinni á Adolf Hitler og nasistum.

Einkalíf 
Kanye West kvæntist raunveruleikaþáttastjörnunni Kim Kardashian í maí 2014 eftir tveggja ára samband. Saman eiga þau dótturina North „Nori“ West, fædda 15. júní 2013, soninn Saint West, fæddan 5. desember 2015, og dótturina Chicago West, fædd 15. janúar 2018. West og Kardashian tilkynntu að þau hygðust skilja í janúar 2021.

Plötuútgáfur

Breiðskífur 
 The College Dropout (2004)
 Late Registration (2005)
 Graduation (2007)
 808s & Heartbreak (2008)
 My Beautiful Dark Twisted Fantasy (2010)
 Watch The Throne (2011)
 Yeezus (2013)
 The Life of Pablo (2016)
Ye (2018)
Jesus Is King (2019)

Tilvísanir

Bandarískir milljarðamæringar
West, Kanye
Bandarískir rapparar
Frambjóðendur til embættis forseta Bandaríkjanna 2020
Frambjóðendur til embættis forseta Bandaríkjanna 2024
Sviðsnafn

Sviðsnafn er nafn sem listamenn taka sér oft upp í stað skírnarnafns síns. Oftast er það vegna þess að upprunalegt nafn þeirra telja þeir eða aðrir að sé ekki líklegt til vinsælda, oftast vegna þess að erfitt er að muna það eða bera það fram. Oft einnig vegna þess að þegar er til þekkt fólk með sama nafni. Sem dæmi þá heitir Michael Keaton réttu nafn Michael Douglas en breytti því til að forðast misskilning.

Dægurmenning
John Legend

John Roger Stephens (f. 28. desember 1978), betur þekktur undir sviðsnafninu John Legend er bandarískur tónlistarmaður, lagahöfundur og leikari.

Bandarískir tónlistarmenn
Bandarískir leikarar
Brandy Norwood

Brandy Rayana Norwood (f. 11. febrúar — 1979), einnig bara nefnd Brandy eða Bran'Nu, er bandarísk tónlistarkona og skemmtikraftur.

Bandarískir tónlistarmenn
Magic Mike

Magic Mike er kvikmynd með Channing Tatum sem kom út árið 2012.

Bandarískir gamanmyndir
Kvikmyndir frumsýndar 2012
Anarkó-kommúnismi

Anarkó kommúnismi eða anarkískur kommúnismi, (einnig þekkt sem stjórnleysisstefna, frjáls kommúnismi, frjálshyggju kommúnismi, og stjórnleysis sameignarstefna) er hugmyndafræði innan stjórnleysisstefnu sem boðar afnám ríkisvalds, kapítalisma og einkaeigu (á meðan virðing er borin fyrir persónulegum eigum), og talar fyrir sameign á framleiðslutækjunum, beinu lýðræði og láréttu neti af frjálsum samböndum og verkamannaráðum þar sem framleiðsla og neysla er byggð á meginreglunni „frá hverjum eftir getu, til hvers eftir þörfum“.

Anarkó-kommúnismi þróaðist frá róttækum félagshyggjumönnum eftir frönsku byltinguna en varð fyrst til sem slíkt í fyrsta alþjóðasambandinu á Ítalíu. Fræðileg störf Pjotr Kropotkín hafa komið anarkó kommúnistum að miklu gagni seinna meir í að setja á laggirnar skipulagsbandalög og andspyrnuhreyfingar. Í dag eru einungis tvö þekkt dæmi um notkun anarkó-kommúnista, anarkistauppreisnin í spænska borgarastríðinu og Fría svæðið í rússnesku byltingunni.

Tengt efni 
 Stjórnleysisstefna
 Stjórnleysis félagshyggja
 Sameignarstefna
 Saga stjórnleysisstefnu

Heimildir
Jenna Dewan

Jenna Lee Dewan-Tatum (f. 3. desember 1980) er bandarísk leikkona og dansari. Hún lék í myndum eins og Step Up og The Playboy Club og hefur verið bakdansari fyrir söngkonur eins og Janet Jackson og Christinu Aguilera. Jenna er stofnandi 33andOut Production and Iron Horse Entertainment.

Æskuár 
Jenna Dewan fæddist í Hartford í Connecticut. Hún er dóttir Nancy Bursch Smith og Darrylls Dewan. Faðir hennar er af líbanonskum og pólskum ættum og mamma hennar af þýskum og enskum ættum. Foreldrar hennar skildu þegar Jenna var lítil og mamma hennar giftist aftur. Í menntaskóla, Grapevine High School í Grapevine, Texas, var Jenna klappstýra. Hún útskrifaðist árið 1999 og var valin Dansleiksdrottning.

Leikferill 
Myndir sem Jenna hefur leikið í: 
 2005: Tamara,The Grudge 2,Take the Lead og Step Up þar sem Jenna kynntist eiginmanni sínum Channing Tatum.
 2008: Fab Five: The Texas Cheerleader Scandal og American Virgin
 2010: Setup
 2011: The Playboy Club

Einkalíf 
Árið 2006 kynntist Jenna leikaranum Channing Tatum þegar þau léku saman í myndinni Step Up. Þau byrjuðu samband stuttu eftir að myndin var tilbúin. Parið trúlofaði sig snemma í september 2008 og gifti sig svo 11. júlí 2009. Jenna og Channing eiga saman eina dóttur, Everly, sem fæddist 31. maí 2013.

Dewan, Jenna
Svartir Bandaríkjamenn

Svartir Bandaríkjamenn eru Bandaríkjamenn sem komnir eru að öllu leyti eða að hluta til frá svörtum kynstofnum Afríku. Enska heitið „African American“ vísar þá oft sérstaklega til afkomenda bandarískra þræla. 

Samkvæmt kynþáttaflokkun Bandaríkjanna eru svartir Bandaríkjamenn þriðji stærsti kynþáttur landsins á eftir hvítum og fólki frá Rómönsku Ameríku, með rúmar 40 milljónir manns eða tæp 13% Bandaríkjanna.

Sjá einnig
 Mannréttindabarátta blökkumanna í Bandaríkjunum

Tilvísanir 

Norður-amerískir þjóðflokkar
Saga Bandaríkjanna
Aníta Hinriksdóttir

Aníta Hinriksdóttir (fædd 13. janúar 1996) er íslensk frjálsíþróttakona sem keppir fyrir ÍR.

Íþróttaferill 
Aníta varð heims- og Evrópumeistari í 800 metra hlaupi ungmenna með aðeins sex daga millibili í júlí 2013 og bætti Norðurlandameistaratitli í safnið tæpum mánuði síðar. Hún vann 800 m hlaupið á heimsmeistaramóti 17 ára og yngri í Donetsk í Úkraínu 14. júlí 2013, 20. júlí 2013 var hún hlutskörpust í sömu grein á Evrópumóti 19 ára og yngri í Rieti á Ítalíu og 17. ágúst sigraði hún örugglega í sömu grein á Norðurlandamóti 19 ára og yngri í Espoo í Finnlandi. Aníta bætti eigið Íslandsmet þegar hún hljóp 800 metra á 2:00,49 mínútum á ungmennamóti í Mannheim í Þýskalandi 30. júní 2013. Þann 17.ágúst 2016 bætti hún síðan Íslandsmetið aftur á Ólympíleikunum í Ríó. Það var bæting um þrjátíu og fimm sekúndubrot og var tíminn 2:00´14.

Viðurkenningar 
Í kjölfar góðs árangurs á íþróttamótum hefur Aníta fengið ýmsar viðurkenningar.

Fjölskylda 
Aníta er systurdóttir hlaupakonunnar Mörthu Ernstdóttur, sem keppti fyrir Ísland á sumarólympíuleikunum í Sydney 2000.

Tilvísanir 

Íslenskir frjálsíþróttamenn
Íslenskar frjálsíþróttakonur
Íslenskir heimsmeistarar í íþróttum
Eyjólfur Konráð Jónsson

Eyjólfur Konráð Jónsson (13. júní 1928 í Stykkishólmi — 6. mars 1997), stundum kallaður Eykon, var þingmaður Sjálfstæðisflokksins 1974-95 og ritstjóri Morgunblaðsins 1960-74.

Tenglar 
 Æviágrip á vef Alþingis

Íslenskir lögfræðingar
Íslenskir rithöfundar
Fyrrum Alþingismenn
Morgunblaðið

Ritstjórar Morgunblaðsins
Þingmenn Sjálfstæðisflokksins
Pjetur Stefánsson

Pjetur Stefánsson (f. 9. nóvember 1953 í Reykjavík) er íslenskur tónlistarmaður, dægurlagahöfundur og myndlistarmaður.

Íslenskir tónlistarmenn
Georg prins af Wales

Georg, prins af Wales (George Alexander Louis, f. 22. júlí 2013), er sonur Vilhjálms, prinsins af Wales og Katrínar, prinsessunar af Wales . Hann er annar í erfðaröðinni að bresku krúnunni. Systir hans Karlotta prinsessa af Wales er þriðja í röðinni á eftir honum og bróðir hans Lúðvík prins af Wales  sá fjórði.

Breskir prinsar
Windsor-ætt
Leysir

Leysir getur líka átt við efni sem leysir annað upp í vökvalausn.

Leysir er tæki sem sendir frá sér ljós sem er magnað með örvaðri rafsegulgeislun. Ljósið kallast leysigeisli og hefur eina ákveðna bylgjulengd (þ.e. einn lit ef um sýnilegt ljós er að ræða) og dreyfist mjög lítið, þ.a. geislinn helst grannur jafn vel langa vegalengd frá ljósgjafanum.

Neðamálsgreinar  

Eðlisfræði
Ljós
Rafsegulgeislun
Mizunakál

Mizunakál (fræðiheiti Brassica rapa nipposinica) er  japönsk káljurt af krossblómaætt með mildum sinnepskeim. Mizuna er vinsælt í salöt.

Krossblómaætt
Sinnepskál

Sinnepskál eða asíumustarður (fræðiheiti Brassica juncea) er káltegund sem notuð er í afrískri, ítalskri, indverskri, kínverskri, japanskri og kóreskri matargerð. Lauf, fræ og stilkur jurtarinnar eru æt. Í Rússlandi er unnin mustarðsolía úr sinnepskáli.

Kál