Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1978

Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1978 eða HM 1978 var haldið í Argentínu dagana 1. júní til 25. júní. Þetta var ellefta heimsmeistarakeppnin og urðu heimamenn meistarar í fyrsta sinn eftir sigur á Hollandi í úrslitum. Meðalmarkaskorun í mótinu féll niður fyrir þrjú mörk í leik og hefur haldist þar síðan. Þetta var síðasta mótið með sextán þátttökuliðum.

Val á gestgjöfum 
Ákvörðunin um staðsetningu mótsins var tekin á þingi FIFA árið 1966. Auk Argentínu höfðu Mexíkó og Kólumbía skilað inn umsóknum, en ákveðið hafði verið að 1978-keppnin skyldi fara fram í Norður- eða Suður-Ameríku. Þegar Mexíkó tryggði sér mótið 1970 féll það frá umsókn sinni og sama gerði Kólumbía.

Mikill pólitískur óstöðugleiki var í Argentínu á sjöunda og áttunda áratugnum þar sem herinn blandaði sér oft í stjórn landsins. Einkennisplakat heimsmeistaramótsins var hannað árið 1974 á skammvinnum seinni valdaferli Juans Perón. Myndin sýndi knattspyrnumann í argentínskum landsliðsbúningi með hendur á lofti, sem minnti á kveðju Perónistahreyfingarinnar. Eftir að herforingjastjórn vék Perón frá völdum freistaði hún þess að breyta plakatinu, en FIFA neitaði.

Undankeppni 
Í fyrsta sinn í sögunni skráðu meira en 100 lið sig til keppni. Íran sigraði í keppni Asíu og Eyjaálfuliða án þess að tapa leik. Túnis hreppti sæti Afríku eftir harða keppni. Norður-Ameríkukeppnin 1977, sem fram fór í Mexíkó, var látin gilda sem forkeppni HM og unnu heimamenn alla leiki sína.

Brasilía og Perú tryggðu sér sæti Suður-Ameríku en þriðja liðið í Suður-Ameríkukeppninni, Bólivía, þurfti að leika umspilsleiki við Ungverja um laust sæti og átti Evrópuliðið ekki í vandræðum og vann samanlagt 9:2 í tveimur leikjum.

Ítalir skildu Englendinga eftir á hagstæðari markatölu. Austurríkismenn komust á HM í fyrsta sinn frá 1958 með því að hafna meðal annars fyrir ofan Austur-Þjóðverja. Skotar slógu Evrópumeistarana frá Tékkóslóvakíu úr keppni. Sovétríkin og Júgóslavía, sem lengi höfðu verið í fremstu röð í Evrópu komust heldur ekki áfram.

Ísland tók þátt í forkeppninni og lenti í riðli með Hollendingum, Belgum og Norður-Írum. Uppskeran varð rýr, sigur á Norður-Írum í Reykjavík og fimm töp.

Þátttökulið 
Sextán þjóðir mættu til leiks frá fimm heimsálfum.

  Mexíkó
  Argentína (gestgjafar)
  Brasilía
  Perú
  Íran
  Túnis

  Austurríki
  Frakkland
  Holland
  Ítalía
  Pólland

  Skotland
  Svíþjóð
  Spánn
  Ungverjaland
  Vestur-Þýskaland (meistarar)

Leikvangar 
Keppt var á sex leikvöngum, en Estadio Monumental í Buenos Aires var sá stærsti og notaður í níu viðureignum, þar á meðal í úrslitunum. Vellirnir þóttu misgóðir og þótti grasið á leikvangnum í Mar del Plata varla boðlegt fyrir leiki af þessari stærðargráðu.

Keppnin

Riðlakeppnin 
Keppt var í fjórum riðlum, hverjum með fjórum keppnisliðum. Tvö efstu liðin fóru í milliriðla.

Riðill 1 
Ítalir og Frakkar mættust í upphafsleik keppninnar, sem Ítalir unnu þrátt fyrir mark Frakka á upphafsmínútunni. Ítalir og Argentínumenn höfðu tryggt sér sæti í milliriðlum fyrir lokaleikinn.

2. júní -   Estadio José María Minella, Mar del Plata
  Ítalía  2 : 1   Frakkland

2. júní - Estadio Monumental, Buenos Aires
  Argentína 2 : 1   Ungverjaland                                                                                

6. júní - Estadio José María Minella, Mar del Plata
  Ítalía  3 : 1   Ungverjaland                                                                                      

6. júní -    Estadio Monumental, Buenos Aires
  Argentína  2 : 1   Frakkland                                                                              

10. júní -    Estadio José María Minella, Mar del Plata
  Frakkland  3 : 1   Ungverjaland                                                                                    

10. júní -    Estadio Monumental, Buenos Aires
  Argentína 0 : 1   Ítalía

Riðill 2 
Vestur-Þjóverjar og Pólverjar skiptu toppsætum riðilsins eins og búist hafði verið við. Lið Túnis kom þó verulega á óvart og blandaði sér í baráttuna um sæti í milliriðlum. Jafntefli afríska liðsins gegn Vestur-Þjóðverjum kostaði heimsmeistarana toppsætið í riðlinum. Mexíkó mætti til leiks fullt sjálfstrausts en fór heim án stiga.

1. júní -   Estadio Monumental, Buenos Aires
  Vestur-Þýskaland  0 : 0   Pólland

2. júní - Estadio Gigante de Arroyito, Rosario
  Túnis 3 : 1   Mexíkó                                                                                

6. júní - Estadio Chateau Carreras, Córdoba
  Vestur-Þýskaland  6 : 0   Mexíkó                                                                                      

6. júní -    Estadio Gigante de Arroyito, Rosario
  Pólland  1 : 0   Túnis                                                                              

10. júní -    Estadio Chateau Carreras, Córdoba
  Vestur-Þýskaland  0 : 0   Túnis                                                                                    

10. júní -    Estadio Gigante de Arroyito, Rosario
  Pólland 3 : 1   Mexíkó

Riðill 3 
Aðeins átta mörk voru skoruð í leikjunum sex. Það mátti að hluta til kenna um afleitum vallaraðstæðum en allir leikir Brasilíu, sem skoraði aðeins tvívegis í riðlinum, fóru fram á glænýjum leikvangi í Mar del Plata. Grjótharður völlurinn gerði það að verkum að lykilmenn liðsins náðu sér ekki á strik eða meiddust. Brasilíumenn voru sannfærðir um að þetta væri ráðabrugg heimamanna til að koma höggi á keppinauta sína. Þær grunsemdir minnkuðu ekki eftir jafnteflisleik gegn Svíum í annarri umferð, þar sem mark var dæmt af Brasilíu í uppbótartíma fyrri hálfleiks þegar Zico skallaði í netið úr hornspyrnu en dómarinn hafði flautað meðan boltinn var í loftinu. Austurríkismenn, sem tóku þátt í úrslitakeppni í fyrsta sinn í tuttugu ár komu mjög á óvart með því að ná toppsætinu.

3. júní -   Estadio José Amalfitani, Buenos Aires
  Austurríki  2 : 1   Spánn

3. júní - Estadio José Maria Minella, Mar del Plata
  Brasilía 1 : 1   Svíþjóð                                                                                

7. júní - Estadio José Amalfitani, Buenos Aires
  Austurríki  1 : 0   Svíþjóð                                                                                      

7. júní -    Estadio José Maria Minella, Mar del Plata
  Brasilía  0 : 0   Spánn                                                                              

11. júní -    Estadio José Amalfitani, Buenos Aires
  Spánn  1 : 0   Svíþjóð                                                                                    

11. júní -    Estadio José Maria Minella, Mar del Plata
  Brasilía 1 : 0   Austurríki

Riðill 4 
Skoska landsliðið mætti fullt sigurvissu til leiks og lét þjálfarinn Ally MacLeod að því liggja að Skotar gætu orðið heimsmeistarar. Þegar til Argentínu var komið logaði allt í deilum milli leikmanna og stjórnenda liðsins og ekki bætti úr skák þegar Skotar steinlágu fyrir Perú í fyrsta leik. Til að bæta gráu oná svart féll Willie Johnston, leikmaður WBA á lyfjaprófi eftir að hafa tekið inn lyf við astma. Í næsta leik mættu Skotar liði Íran og vanmátu andstæðinga sína enn á ný og gerðu 1:1 jafntefli. Silfurlið Hollendinga frá fyrra heimsmeistaramóti vann Íran og gerði jafntefli gegn Perú í tveimur fyrstu leikjunum en þótti leika langt frá sínu besta. Var jafnvel rætt um að skipta út þjálfaranum Ernst Happel fyrir milliriðlanna. Perúbúar nældu í toppsætið, flestum að óvörum eftir sigur á Íran. Lokaleikur riðilsins var milli Hollendinga og Skota þar sem þeir síðarnefndu þurftu þriggja marka sigur til að komast áfram á markatölu. Um tíma virtist kraftaverkið ætla að rætast þegar Skotar komust í 3:1, en Hollendingar minnkuðu muninn aftur og þar við sat. Súrsætur sigur Skota í lokaleiknum er þó talinn meðal bestu úrslita í sögu liðsins á seinustu áratugum.

3. júní -   Estadio Chateau Carreras, Córdoba
  Perú  3 : 1   Skotland

3. júní - Estadio Ciudad de Mendoza, Mendoza
  Holland 3 : 0   Íran                                                                                

7. júní - Estadio Chateau Carreras, Córdoba
  Skotland  1 : 1   Íran                                                                                      

7. júní -    Estadio Ciudad de Mendoza, Mendoza
  Holland  0 : 0   Perú                                                                              

11. júní -    Estadio Chateau Carreras, Córdoba
  Perú  4 : 1   Íran                                                                                    

11. júní -    Estadio Ciudad de Mendoza, Mendoza
  Skotland 3 : 2   Holland

Milliriðlar 
Keppt var í tveimur fjögurra liða riðlum. Sigurliðin fóru í úrslitaleikinn en liðin í öðru sæti léku um bronsverðlaunin.

A riðill 
Hollendingar hófu riðilinn með látum og unnu stórsigur á Austurríkismönnum. Jafntefli þeirra gegn Vestur-Þýskalandi í hitaleik gerði það að verkum að lokaleikurinn á móti Ítalíu varð hreinn úrslitaleikur. Þar höfðu Hollendingar betur og komust þannig annað skiptið í röð í úrslitaleik HM. Austurríkismenn urðu neðstir í riðlinum en fögnuðu þó sínum menn sem þjóðhetjum eftir sigur á grönnum sínum Vestur-Þjóðverjum í lokaleiknum.

14. júní -   Estadio Chateau Carreras, Córdoba
  Austurríki  1 : 5   Holland

14. júní - Estadio Monumental, Buenos Aires
  Ítalía 0 : 0   Vestur-Þýskaland                                                                                 

18. júní - Estadio Chateau Carreras, Córdoba
  Holland 2 : 2   Vestur-Þýskaland                                                                                       

18. júní -    Estadio Monumental, Buenos Aires
  Ítalía  1 : 0   Austurríki                                                                              

21. júní -    Estadio Chateau Carreras, Córdoba
  Austurríki  3 : 2   Vestur-Þýskaland                                                                                    

21. júní -    Estadio Monumental, Buenos Aires
  Ítalía 1 : 2   Holland

B riðill 
Markalaust jafntefli í leik Argentínu og Brasilíu í annarri umferð hafði í för með sér að bæði lið þurftu að reyna að vinna lokaleik sinn með sem mestum mun. Þar sem viðureign Argentínu og Perú fór fram síðar um daginn, vissu heimamenn að þeir þyrftu að vinna stórsigur. Þrálátur orðrómur hefur alla tíð verið um að úrslitunum hafi verið hagrætt.

14. júní -   Estadio Ciudad de Mendoza, Mendoza
  Perú  0 : 3   Brasilía

14. júní - Estadio Gigante de Arroyito, Rosario
  Argentína 2 : 0   Pólland                                                                                

18. júní - Estadio Ciudad de Mendoza, Mendoza
  Perú 0 : 1   Pólland                                                                                       

18. júní -    Estadio Gigante de Arroyito, Rosario
  Argentína  0 : 0   Brasilía                                                                              

21. júní -    Estadio Ciudad de Mendoza, Mendoza
  Pólland   1 : 3   Brasilía                                                                                    

21. júní -    Estadio Gigante de Arroyito, Rosario
  Argentína 6 : 0   Perú

Bronsleikur 
Brasilíumenn hlutu þriðja sætið, þrátt fyrir að lenda undir á móti Ítölum.

24. júní - Estadio Monumental, Buenos Aires, áh. 69.659
  Brasilía 2:1  Ítalía

Úrslit 
Hollendingar töpuðu sínum öðrum úrslitaleik í röð þegar liðið laut í lægra haldi fyrir gestgjöfunum eftir framlengda viðureign. Nokkur töf varð á að leikurinn gæti hafist, þar sem Argentínumenn gerðu athugasemdir við hlífðarbúnað á úlnlið René van de Kerkhof, sem Hollendingar töldu hluta af sálfræðistríði heimamanna. Dómari leiksins gerði Kerkhof að búa betur um hlífina. Olli sú ákvörðun mikilli óánægju Hollendinga sem neituðu að taka þátt í verðlaunaafhendingu að leik loknum.

Mario Kempes tók forystuna fyrir Hollendinga, en Dick Nanninga jafnaði síðla leiks. Minnstu munaði að Holland stæli sigrinum í lokin, en skot þeirra fór í stöngina. Í framlengingunni kom Kempes Argentínu yfir á nýjan leik og undir lokin renndi Daniel Bertoni knettinum í netið eftir góðan undirbúning frá Kempes sem var valinn bæði maður leiksins og mótsins.

25. júní - Estadio Monumental, Buenos Aires, áh. 71.483
  Argentína 3:1  Holland (e.framl.)

Markahæstu leikmenn 
102 mörk voru skoruð í keppninni og skiptust þau niður á 62 leikmenn, þar af voru þrjú sjálfsmörk.

6 mörk
 Mario Kempes
5 mörk
 Rob Rensenbrink
 Teófilo Cubillas
4 mörk
 Leopoldo Luque
 Hans Krankl
3 mörk
 Dirceu
 Roberto Dinamite
 Paolo Rossi
 Johnny Rep
 Karl-Heinz Rummenigge

Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla
1978