alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Jóhannes Gunnarsson (f. 1897)

Jóhannes Gunnarsson, (3. ágúst 1897 – 17. júní 1972) var prestur rómversk-kaþólsku kirkjunnar á Íslandi og biskup hennar í Reykjavík frá 1942 þar til hann sagði af sér embæti 1967.  

Jóhannes fæddist í Reykjavík og var sonur Gunnars Einarssonar sem var fyrsti Íslendingurinn eftir siðaskiptin sem gerðist kaþólikki. Gunnar kynntist kaþólskum kenningum þegar hann var við nám í Danmörku. 
Jóhannes hóf nám hjá jesúítum á Íslandi áður en hann fór til Danmerkur í framhaldsnám. Hann lagði síðar stund á guðfræðinám í Hollandi. Jóhannes var vígður prestur þar 1924 og snéri sama ár aftur til Íslands og hóf þjónustu við Landakotskirkju.

Jóhannes var skipaður Vicar Apostolic Emeritus yfir Íslandi og einnig titilbiskup Hóla biskupsdæmis 1942 af Píusi XI. Jóhannes var ekki titlaður biskup Reykjavíkur sem er nú formlegur titill kaþólska biskupsins á Íslandi. Þegar Jóhannes tók við embætti voru einungis þrír kaþólskir söfnuðir á landinu og rúmlega 400 safnaðarmeðlimir. 

Jóhannes biskup sat Annað Vatikansráðið frá 1962 til 1965, en sagði af sér embæti 1967, eftir tuttugu og fimm ára biskupssetu. Hann lést árið 1972, 74 ára gamall.

Ítarefni 
 Catholic-Hierarchy
 Saga kaþólsku kirkjunnar á Íslandi

Neðanmálsgreinar 
 

Biskupar kaþólsku kirkjunnar á Íslandi
Pétur Bürcher

Pétur Bürcher, (upphaflega Pierre Bürcher) (20. desember, 1945 var biskup rómversk-kaþólsku kirkjunnar á Íslandi 2007-2015. Pétur er ættaður úr Fiescherdalnum í Oberwallis í Sviss, hann var vígður til prests í Genf 27. mars 1971, skipaður aðstoðarbiskup í Lausanne-Genf og Fribourg 3. febrúar 1994, skipaður stjórnandi biskupsdæmisins í Reykjavík 30. október 2007 af Benedikt XVI og settur í embætti 15. desember 2007.

Ítarefni 
 Catholic-Hierarchy
 Kaþólska kirkjan á Íslandi

Tilvitnun 

Biskupar kaþólsku kirkjunnar á Íslandi
Furstinn

Furstinn (í. Il Principe, e. The Prince) er þekktasta rit Niccolòs Machiavelli 
(1469 - 1527) sem var opinber þjónn frá Flórens. Niccolò skrifaði bókina árið 1513 en hún kom fyrst út árið 1532. Bókin er leiðarvísir handa furstum um hvernig halda skuli völdum og auka þau, hvaða brögðum beri að beita og hvaða sögulega lærdóma sé hægt að draga. Um leið sýnir hún einkar vel hugsunarhátt og aðferðir valdhafa gegnum aldirnar, enda er hún eitt frægasta stjórnmálarit allra tíma.

Á enskri tungu er það orðið niðrandi lýsingarorð að segja einhvern vera machiavellian og er þá átt við að viðkomandi sé snauður tilfinningum, og jafnvel siðferði og hugsi einvörðungu um eiginhagsmuni.

Ítalskar bækur
Bókaárið 1532
Skíðishvalir

Núlifandi hvalategundir skiptast í tvo undirættbálka, skíðishvali (Mysticeti) og tannhvali (Odontoceti). Flokkunarfræðingar  telja 14 núlifandi tegundir skíðishvala og finnast þeir í öllum heimshöfum. 

Í stað tanna hafa skíðishvalir hornkenndar plötur, svo nefnd skíði í efri skolti, sem notaðar eru til að sía fæðuna frá sjónum en helsta fæða þeirra eru krabbadýr, einkum sviflægar krabbaflær, og smáfiskar. Opna hvalirnir kjaftinn upp á gátt þegar þeir eru í æti og loka honum svo á ný. Þrýsta þeir síðan sjónum út gegnum skíðin og gleypa átuna.  

Nasirnar opnast ofan á höfðinu hjá öllum hvölum og þeir þurfa þess vegna aðeins að lyfta efsta hluta þess upp yfir yfirborð sjávar til að anda. Skíðishvalir hafa tvö blástursop en tannhvalir aðeins eitt.

Stærðarmunur kynjanna er lítill hjá skíðishvölum, þótt kýrnar séu oftast heldur stærri en skíðishvalir eru einkvænisdýr.

Margar skíðishvalategundir eru mikil fardýr og fara oft um mörg þúsund kílómetra leið milli vetrar og sumardvalarstaða. Skíðishvalir gefa frá sér afar sérkennileg hljóð og er það kallað að þeir „syngi“. Hljóðið getur borist gífurlega langt og er álitið vera mikilvægt til samskipta á úthöfunum.

Ættir skíðishvala 
Vísindamenn skipta núlifandi skíðishvölum í fjórar ættir:

 Gráhvalaætt (Eschrictiidae)

Í gráhvalaætt er ein tegund og lifir einungis við strendur Norður-Kyrrahafs.

 Sunnhvelaætt (Neobalaenidae)

Í sunnhvelaætt er einungis ein tegund, litli sléttbakur. Lítið er vitað um þessa hval tegund sem lifir í grennd við Suðurskautslandið. Litli sléttbakur er minnsta tegund skíðishvala og er um 4 til 6 metra á lengd og 3000 til 3500 kg á þyngd.

 Sléttbakaætt (Balaenidae)

Í sléttbakaætt eru fjórar tegundir í tveim ættkvíslum. Í Norður-Atlantshafi eru norðhvalur og sléttbakur. 

 Reyðarhvelaætt (Balaenopteridae)

Í reyðarhvelaætt eru átta tegundir í tveim ættkvíslum. Fimm af þeim lifa í Norður-Atlantshafi og eru það hnúfubakur, steypireyður, langreyður, sandreyður og hrefna. Steypireyðurin er stærsta dýr sem nokkru sinni hefur lifað á jörðinni, getur orðið allt að 30 m löng og getur orðið 150 tonn að þyngd.

Heimildir 
 Páll Hersteinsson (ritstj.), Íslensk spendýr (Reykjavík: Vaka-Helgafell, 2005). ISBN 9979-2-1721-9

Tenglar 

 

Hvalir
Skíðishvalir
Nanna (norræn goðafræði)

Nanna er í norrænni goðafræði gyðja sem gift var Baldri syni Óðins. Baldur var þannig einn af ásum og bjó á stað sem var kallaður Breiðablik og var á himninum fyrir ofan Ásgarð. Þar var allt tandurhreint og óspillt.

Nanna var dóttir Neps. Sonur Nönnu og Baldurs var Forseti. Forseti átti heima nálægt föður sínum á himninum fyrir ofan Ásgarð en í „sal“ eða höll sem kallaðist Glitnir. Glitnir var nokkurs konar „sáttahöll“ þar sem Forseti fyrirgaf sakir eða „sakavandræði“ þeirra sem komu þangað.

Í Gesta Danorum eru Baldur og Höður keppinautar um ástir Nönnu.

Ásynjur
N4

N4 er íslenskur fjölmiðill sem framleiðir yfir 350 íslenska þætti á ári. Fyrirtækið var stofnað 1. maí 2006 þegar fyrirtækin Samver, Extra dagskráin, Smit kvikmyndagerð og Traustmynd voru sameinuð sem N4. Samver hafði áður rekið sjónvarpsstöðina Aksjón sem var forveri N4. N4 er staðsett á Akureyri og er eini íslenski fjölmiðillinn staðsettur utan höfuðborgarsvæðisins. N4 vill sýna fólki hvað Íslendingar hafa fram að færa. Þeir halda úti Sjónvarpsstöð, Facebook, Youtube, Instagram, Twitter, Tiktok, hlaðvarpi og blaði sem kemur út aðra hverja viku ásamt því að bjóða upp á aðstoð við birtingarmál og búa til framleiðsluverkefni. Hægt er að finna allar frekari upplýsingar um þau á n4.is.

Tenglar 

 N4
Facebook
Instagram
Twitter
Hlaðvarp

Íslenskar sjónvarpsstöðvar
Heimilistónar

Heimilistónar er íslensk kvennahljómsveit stofnuð 1997. Hún er nú samansett af þeim stöllum Vigdísi Gunnarsdóttur leikkonu, Elvu Ósk Ólafsdóttur leikkonu, Kötlu Margréti Þorgeirsdóttur leikkonu, Ragnhildi Gísladóttur söng- og leikkonu, og Ólafíu Hrönn Jónsdóttur leikkonu. Áður var Halldóra Björnsdóttir í hljómsveitinni en hún hætti árið 2003 og komu í hennar stað Katla Margrét og Ragnhildur.

Hljómsveitin gaf út breiðskífuna Herra ég get tjúttað árið 2007.

2018 tók hljómsveitin þátt í Söngvakeppninni, komust í úrslit og lenti þar í þriðja sæti með lagið, Kúst og fæjó.

Íslenskar hljómsveitir
Stofnað 1997
Snertill

Þessi grein fjallar um línu sem hefur sömu hallatölu og ferillinn sem hún snertir, sjá einnig ósnertil.

Snertill eða snertillína er rúmfræðilegt hugtak og á við tiltekna línu og ákveðinn feril, sem snertast þannig að hallatala línunnar og ferilsins er sú sama í snertipunktinum.

Tilvísanir

Tenglar 

Diffurrúmfræði
Fallafræði
Diffurgrannfræði
Evklíðsk rúmfræði
Línuaðgerð

Línuaðgerð eða einföld línuaðgerð er aðgerð, sem notuð er til að leysa línuleg jöfnuhneppi. Línuaðgerðir eru eftirfarandi: 

 Víxlun á jöfnum.
 
 Margföldun jöfnu með fasta, sem er ekki núll.
  þar sem 
 Margföldun á jöfnu með fasta og samlagning við aðra jöfnu í hneppinu.
 

en:Elementary row operations
Martha's Vineyard

Martha's Vineyard (í. Vínekra Mörtu) er eyja undan austurströnd Bandaríkjanna, suður af Þorskhöfða, 231.75 km² að stærð. Eyjan er hluti af Massachusettsfylki. Um 15 þúsund manns búa þar.

Bandarískar eyjur
Massachusetts
Boeing 747

Boeing 747 er farþegaþota framleidd af Boeing. Flugvélin er tveggja hæða. Efri hæðin er um það bil þriðjung yfir vélinni, það er að segja önnur hæð er þrisvar sinnum styttri en fyrsta hæð, önnur hæð er nú fyrsta farrými. Hún er oft kölluð „júmbóþota" og ein þekktasta flugvél í heimi.

Boeing 747 er tvisvar og hálfum sinnum stærra en Boeing 707 sem var ein algengasta farþegaþota sjötta áratugsins. Fyrsta flug Boeing 747 var árið 1969.

747-100
Var fyrsta tegundin af Boeing 747 þotu eins og allar 747 þoturnar var hún með tvær hæðir á 100 voru 6 gluggar á efri hæðinni, enda styttri heldur en þessar nýju. Núna er búið að taka nærri allar 747-100 í gegn og breyta þeim í flutningaþotur, 167 747-100 hafa verið byggðar.

747SR
Var stærri gerð af -100 týpunum en Japanir vildu fá slíka þotu til að nota til innanlandsflug.

747-100B
Seinni gerðin af -100 þotunum sem hafði meira flugþol og betri hönnun.

747SP
Pan Am og Iran Air báðu um þessa vél til lengri fluga en þessi vél á metið "Lengsta flug án stopps" sem var 12.000 kílómetra leið frá Sydney til San Francisco enda var það markmiðið með SP þotunni. Hún var styttri í lengd og hafði 12 glugga á efri hæðinni.

Heimildir 

747
Farþegaflugvélar
Línuleg jafna

Línuleg jafna er jafna, sem hefur línulega eiginleika, þ.e. þar sem hver liður er annað hvort fasti eða margfeldi af fasta og (fyrsta veldi af) einni breytu. Ferill, sem línuleg jafna lýsir er bein lína. Það eru til margar leiðir til að tákna línulega jöfnu en ein algeng útgáfa er

 

þar sem  er hallatalan og  eru hnit einhvers punkts í línunni. Línuleg jafna fyrir beina línu í gegnum punktinn  með hallatöluna  væri því  eða .

Sjá einnig 
 Óhliðruð línuleg jafna

Línuleg algebra
Fallafræði
Línurit

Línurit (stundum nefnt graf) er myndræn framsetning tölulegra gagna. Sýna má feril falls, eða ofanvarpið, á tvívíða sléttu, en einnig má sýna tölfræðigögn í línuriti. Línurit er oftast teiknað í kartesísku (rétthyrndu) hnitakerfi fyrir tiltekið bil og sýnir í reynd tvenndirnar (x, y), þar sem x er stak í formengi falls f, en y = f(x) er tilsvarandi stak í varpmenginu.

Sýna má feril falls í línuriti.

Tengt efni 
 Kökurit
 Stöplarit 
 Súlurit

Rúmfræði
Fallafræði

pt:Função#Gráficos de função
SSC Napoli

SSC Napoli er ítalskt knattspyrnulið frá Napólí í Kampaníu-héraði.

Sigrar 
 Ítalskir meistarar: 2
 1986-87, 1989-90

 Evrópubikarinn : 1
 1989

 Ítalska bikarkeppnin: 5
 1961-62, 1975-76, 1986-87, 2011-12, 2013-14

 Ítalska ofurbikarinn: 2
 1990, 2014

 Coppa delle Alpi: 1
 1965-66

 Anglo-Italian League Cup: 1
 1976

Þekktir leikmenn
Diego Maradona
Gianfranco Zola
Marek Hamšík
Dries Mertens
Gonzalo Higuaín
Lorenzo Insigne
Edinson Cavani

Tengill 
 Heimasíða félagsins

Ítölsk knattspyrnufélög
Þema

Þema (eða tema) er hugtak sem vísar til uppistöðu eða meginhugmynda listaverks (eða uppákomu), m.ö.o. hugmyndakeðja sem rennur sem nokkurskonar rauður þráður í gegnum verkið og litar það vissum hughrifum. Viðfangsefni (subject) listaverks er hugtak sem grípur yfir heildarhugmynd verksins (innra eðli þess), t.d. „dauðinn“ eða „tíminn“. Þema er aftur á móti oftast skilgreint sem ytra eðli verksins, t.d. „skemmtanamenning níundaáratugsins“ eða „firring borgarlífsins“.

Tengt efni 
 Leiðsögustef (mótíf)
Ásgeir Einarsson

Ásgeir Einarsson (23. júlí 1809 – 15. nóvember 1885) var íslenskur bóndi og alþingismaður á 19. öld. Hann fæddist í Kollafjarðarnesi á Ströndum, sonur Einars Jónssonar dannebrogsmanns, (f. 9. júlí 1754, d. 6. desember 1845) og konu hans Þórdísar Guðmundsdóttur (f. um 1777, d. 31. júlí 1861). Systkini Ásgeirs voru; Torfi Einarsson á Kleifum alþingismaður, þótti höfuðskörungur og þingmaður Strandamanna 1867-1877 - Um hann átti Jón forseti að hafa sagt við öl : "Væri ég ekki Jón á Gautlöndum, vildi ég vera Torfi á Kleifum", Magnús Einarsson á Hvilft í Önundarfirði, en hann var smiður ágætur og hugvitsmaður og var um tíma varaþingm. Jóns forseta í Ísafjarðarsýslu, Guðmundur Einarsson á Kleifum, Jón bóndi og skipstjóri á Sveinseyri við Dýrafjörð og Ragnheiður Einarsdóttir kona Sakaríasar bónda á Heydalsá og Kollafjarðarnesi en móðir Guðlaugar Sakaríasdóttur konu Torfa Bjarnasonar í Ólafsdal.

Ásgeir hóf búskap í Kollafjarðarnesi 1839. Hann var kjörinn fyrsti þingmaður Strandamanna fyrir ráðgjafarþingið 1845 og var var þjóðfundarmaður 1851. Ásgeir þótti afbrigða duglegur búhöldur og auðsæll.  Þóttu þau hjónin höfðingjar í héraði og höfðu mikla mannheill.  Ásgeir var því í flestum greinum hinn mesti hamingjumaður og eftir hann er þessi vísa, er hann kvað er hann var við smíðar á bát í Kollafjarðarnesi:

Til þín vandast bænin bein;
ég bið með anda sterkum,
að engum standi manni mein
af mínum handaverkum.

Árið 1860 þegar Ásgeir fluttist að Þingeyrum í Húnaþingi var þar torfkirkja hrörleg. Ásgeir ákvað að byggja upp kirkju á staðnum úr íslensku grjóti og var það flutt vestan úr Nesbjörgum og dregið á sleðum yfir ísi lagt Hópið og stóð bygging hennar 13 ár frá 1864 til 1877. Þingeyrakirkja er í senn fögur, svipmikil og sérkennileg og af mörgum talið eitt merkasta guðshús á Íslandi. Kirkjubyggingin kostaði 16 þúsund ríkisdali og af þeim reiddi Ásgeir sjálfur fram 10 þúsund.  Eftir hann er og lýsing Þingeyrarkirkju, Reykjavík 1878.

Árið 1875 gerðist hann þingmaður Húnvetninga og sat sem slíkur til 1880. Hann bjó í Ásbjarnarnesi 1863-1867 en fluttist svo á ný að Þingeyrum 1867 og bjó þar til æviloka.

Einkasonur hans og konu, hans 26. júní 1838 Guðlaugar Jónsdóttur kammerrás og sýslumanns á Melum, Jónssonar (f. 1813, d. 9. febrúar 1887) var hinn annálaði hesta- kvenna- vín- og vísnamaður Jón Ásgeirsson, en eftir hann er vísan þjóðkunna: 

Nú er hlátur nývakinn, 
nú er grátur tregur, 
nú er ég kátur nafni minn, 
nú er ég mátulegur.

Fyrrum Alþingismenn
Íslenskir bændur
Íslenskir stjórnmálamenn
Orrustan við Marne

Orrustan við Marne á við tvær stórorrustur við ána Marne í fyrri heimsstyrjöldinni:
 Fyrri orrustan við Marne (1914)
 Seinni orrustan við Marne (1918)

sv:Slaget vid Marne
Orrustur
PlayStation Home

PlayStation Home er þjónusta fyrir samfélag  notenda Playstation tölva.
Þjónustan hefur verið í vinnslu síðan 2005 af og hún varð opin til almennings á 11. Desember 2008.
tölvuleikir
Stuðlafylki

Stuðlafylki er hugtak í línulegri algebru sem á við fylki sem samanstendur af stuðlum breytnanna í hópi línulegra jafna.

Dæmi 

Þegar það eru m línulegar jöfnur og n óþekktar má vanalega skrifa það sem

þar sem  eru hinar óþekktu og tölurnar  eru stuðlarnir. Stuðlafylki er mxn fylkið með stuðlinum  sem færsla númer (i,j):

Tengt efni
Línulegt jöfnuhneppi

Línuleg algebra
Airbus

Airbus SAS (borið fram  á frönsku,  á ensku og  á þýsku) er einn stærsti framleiðandi farþegaflugvéla í heimi. Airbus er dótturfyrirtæki evrópska framleiðanda EADS. Höfuðstöðvar Airbus eru í Toulouse í Frakklandi.

Airbus hefur nú framleitt níu farþegaflugvélar. Nöfn þeirra allra byrja á A3, svo koma tvær tölur. Stærsta og nýjasta Airbus-vélin heitir Airbus A380 og er tveggja hæða. Singapore Airlines var fyrsta flugfélagið til að taka vélina í notkun. Minnsta Airbus-vélin er A318. Fyrsta vélin var A300 sem var tekin í almenna notkun árið 1974. Vinsælasta þotutegund Airbus er A320 fjölskyldan sem samanstendur af A318, A319, A320 og stærsta vélin: A321

Flugvélaframleiðendur
Þýsk fyrirtæki
Ættarmerki

Ættarmerki var skjaldarmerki ættar og tíðkaðist meðal heldra fólks, t.d. hér á Íslandi. Haukur Erlendsson lögmaður (d. 1334) bar t.d. hauk í innsigli sínu og er það líklega hið elsta ættarmerki á Íslandi sem sögur fara af. Loftur ríki Guttormsson á Möðruvöllum (d. 1432) hafði fyrir ættarmerki hvítan fálka á bláum feldi en hafði höggorm í innsigli sínu. Björn ríki Þorleifsson og hans afkomendur höfðu að skjaldarmerki hvítabjörn í bláum feldi og hvítabjörn á hjálminum. Torfi Arason riddari á Ökrum hafði nokkru áður 1450 tekið upp samskonar merki, nema hálfur hvítabjörn var á hjálminum. 

Eggert Eggertsson, sem eitt sinn var lögmaður í Víkinni í Noregi og aðlaður 1488, hafði að skjaldarmerki hvítan einhyrning í bláum feldi og sömuleiðis á hjálmi. Sonarsonur hans, Eggert Hannesson lögmaður, fékk staðfestingu á því merki hjá Kristjáni 3. árið 1554, handa sér og afkomendum sínum, er síðan báru það í innsiglum sínum fram á 19. öld. 

Orðið ættarmerki er einnig haft um ættareinkenni, sbr. t.d.: Ættarmerki lágmannaðra forfeðra höfðu einnig skilið eftir mörg spor í innra eðli hennar. 

Skjaldarmerki
Púntland

Púntland er svæði í norðausturhluta Sómalíu sem nær yfir héruðin Nugaal, Bari, Karkaar, Mudug, Sool, Sanaag og Cayne. Höfuðstaður svæðisins er borgin Garowe en stærsta borgin er Bosaso. Stjórn Púntlands er fylgjandi sameiningu Sómalíu í eitt sambandsríki. Deilt er um hvort Sool og Sannag eru hluti Púntlands eða Sómalílands sem nær yfir norðvesturhlutann og sækist eftir fullu sjálfstæði. Svæðið er nefnt eftir hinu forna landi Púnt sem minnst er á í ritum Forn-Egypta. Bandalag ættbálka á svæðinu undir forystu Abdullahi Yusuf Ahmed lýsti yfir sjálfstjórn árið 1998. Ahmed stýrði stjórn svæðisins til 2004 þegar hann var kjörinn forseti Sómalíu. Í desember það sama ár varð Púntland fyrir miklu tjóni vegna jarðskjálftanna á Indlandshafi.

Aðalnáttúruauðlindir svæðisins eru í hafinu þar sem fiskveiðar eru stundaðar. Svæðið flytur út humar, þurrkaðan fisk og túnfisk. Frá upplausn miðstjórnarvaldsins í Sómalíu 1991 hafa ólöglegar fiskveiðar erlendra togara vaxið mikið í hafinu við strendur Púntlands. Sjórán eru mikið vandamál og sjóræningjar gera út frá þorpum við ströndina að Adenflóa í norðri þar sem ein fjölfarnasta siglingaleið flutningaskipa í heiminum er staðsett, til og frá Súesskurðinum.

Sómalía
Umdeild landsvæði
Hellisgerði

Hellisgerði er almenningsgarður í Hafnarfirði. Hann er þekktur fyrir miklar hraunmyndanir sem gefa honum óvenjulegt yfirbragð. Í garðinum er minnismerki um Bjarna Sívertsen og bonsai-garður (á sumrin) meðal annars. Hellisgerði er notaður fyrir sumarhátíðir og er þar útisvið.

Í garðinum eru trjátegundir sem eru sjaldgæfar á Íslandi eins og hrossakastanía, gráösp, skógarbeyki og degli. 

Hellisgerði var vigt á jónsmessu árið 1923 en þremur árum áður var stofnað í Hafnarfirði Málfundafélagið Magni og það var í því félagi sem hugmynd um ræktun í Hellisgerði kom fram. Fyrsta trjáplantan var gróðursett 18. maí 1924.  Steypt var tjörn í garðinn og á stall í miðjunni var set stytta sem vatn gýs út. Var það listaverk eftir Ásmund Sveinsson sem heitir Yngsti fiskimaðurinn. Styttan hefur nú verið fjarlægð úr tjörninni. Í Hellisgerði er einnig stytta af Bjarna Sivertsen riddara eftir Ríkarð Jónsson og lágmynd af Guðmundi Einarssyni sem talinn er frumkvöðull að vernd og ræktun Hellisgerðis.

Heimildir 
 Hellisgerði Vikan, 28. Tölublað (15.07.1943)

Hafnarfjörður
Almenningsgarðar á Íslandi
Samtök hernámsandstæðinga

Samtök hernámsandstæðinga voru samtök sem stofnuð voru á Þingvallafundinum svokallaða 10. september 1960 þar sem saman komu ýmis félög hernámsandstæðinga alls staðar af landinu á fundi í Hótel Valhöll. Aðdragandinn að stofnun samtakanna var fyrsta Keflavíkurgangan sem farin var 19. júní sama ár, en til hennar var efnt af nokkrum einstaklingum í Reykjavík. Ýmsar blikur þóttu líka vera á lofti haustið 1960; Ísland átti í öðru þorskastríðinu við Breta og til stóð að Bandaríski flotinn myndi taka við rekstri Keflavíkurstöðvarinnar. Menn óttuðust mjög að herskip og kjarnorkuknúnir kafbátar búnir kjarnaoddum myndu gera Ísland að skotmarki ef til kjarnorkustyrjaldar kæmi. Kalda stríðið hafði harðnað þá um vorið eftir njósnaflugvélarmálið í maí en samskipti stórveldanna Bandaríkjanna og Sovétríkjanna versnuðu til muna í kjölfarið.

Samtökin stóðu að fleiri Keflavíkurgöngum næstu árin og voru virk í skipulagningu mótmæla gegn herstöðinni en lognuðust út af eftir 1970. Samtök herstöðvaandstæðinga (nú Samtök hernaðarandstæðinga) sem voru stofnuð 1975 voru að vissu leyti arftaki samtakanna.

Tilvísanir

Íslensk félagasamtök
Kalda stríðið á Íslandi
Guðmundur Friðjónsson

Guðmundur Friðjónsson frá Sandi (24. október 1869 – 26. júní 1944) var rithöfundur, skáld og bóndi sem bjó á bænum Sandi í Aðaldal í Suður-Þingeyjarsýslu. Hann er einna þekktastur fyrir sérstæðan ritstíl sinn.

Æviágrip
Guðmundur fæddist að Silalæk í Aðaldal þar sem faðir hans, Friðjón Jónsson, var þá bóndi. Friðjón flutti síðar að Sandi og Guðmundur tók þar við búskap eftir föður sinn. Guðmundur gekk í Möðruvallaskóla árin 1891-1893 og og var það eina menntun hans. Upp frá því gerðist hann bóndi og umsvifamikill rithöfundur og stóð oft styr um hann í blöðum og tímaritum landsins. Í mörg ár hafði hann þann sið að hann tók sig upp frá búi sínu og flutti fyrirlestra um ýmis þjóðmál, hugmyndir sínar og hugsjónir. Bróðir Guðmundar, Sigurjón Friðjónsson, var einnig rithöfundur og skrifaði eins og bróðir hanns um mörg málefni sem ekki voru almennt í umræðunni og umdeild. Einn sonur Guðmundar, Þóroddur Guðmundsson, var einnig rithöfundur og ritaði meðal annars ævisögu Guðmundar.

Fyrsta kvæðabók Guðmundar kom út árið 1902 og hét Úr heimahögum, en áður hafði hann birt smásögur, ljóð og sagnaþætti í Eimreiðinni. Næstu ár hélt Guðmundur uppteknum hætti, ritaði stutta þætti og sögur, orti kvæði og birti sumt af þessu hér og þar. Hann skrifaði ritgerðir um ýmis efni í blöð og tímarit. Árið 1904 gaf hann út safn af dýrasögum, Undir beru lofti, (hann gaf svo út aðra bók með dýrasögum árið 1938: Úti á víðavangi). Árið 1907 kom út eina skáldsaga hans, Ólöf í Ási. Sagan hlaut misjafna dóma, þótti klúr og jafnvel ósiðleg á köflum. Guðmundur skrifaði ekki lengri sögur enda mun hann hafa átt örðugt með að taka fyrir ritverk sem kröfðust langrar aðsetu.

Helstu ritverk
 Úr heimahögum - 1902
 Undir beru lofti - 1904
 Ólöf í Ási - 1907
 Tíu sögur - 1918
 Úr öllum áttum - 1919
 Sólhvörf - 1921
 Uppsprettulindir - 1921
 Kveldglæður - 1923
 Héðan og handan - 1925
 Kvæði - 1925
 Kviðlingar - 1929 
 Úr byggð og borg - 1934
 Úti á víðavangi - 1938
 Utan af víðavangi - 1942

Tenglar 
 Guðmundur Friðjónsson á Sandi; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1944
 Virðuleg útför Guðmundar á Sandi; grein í Morgunblaðinu 1944
 Við útför skáldsins á Sandi; grein í Lögbergi 1944

Íslenskir rithöfundar
CERN

Kjarnrannsóknastofnun Evrópu (franska: Conseil Européen pour la Recherche Nucléaire, skammstafað CERN, framburður „SERN“) er evrópsk miðstöð rannsókna í kjarneðlisfræði, stofnuð 1954, staðsett á landamærum Frakklands og Sviss, skammt utan við Genf. Upphaflega voru aðildarlöndin 12 en eru nú 24. Ísrael er fyrsta aðildarríkið utan Evrópu, en árið 2015 bættust Tyrkland og Pakistan í hópinn. Fjöldi vísindamanna, sem þar starfa er um 6500.

CERN rekur samstæðu af tíu hröðlum, sem ýmist eru línuhraðlar eða hringhraðlar. Stærstir þeirra eru Stóri raf-/jáeindahraðllinn (e. Large Electron Positron collider, skammstafað LEP), sem er hringhraðall, 9 km í þvermál, og Stóri róteindahraðallinn (e. Super Proton Synchroton, skammstafað SPS), einnig stóri sterkeindahraðallinn (e. Large Hadron Collider, skammstafað ''LHC), 27 km að ummáli).

Þann 15. desember 2015 fundu tveir óháðir hópar vísindamanna í CERN áður óþekkta öreind, sem talið er að geti annað hvort verið þyngri útgáfa af Higgs-bóseindinni eða þá þyngdaraflseind (e. graviton).

Þátttökuríki eftir stærð 

 Þýskaland
 Frakkland
 Stóra-Bretland
 Ítalía
 Spánn
 Holland
 Sviss
 Pólland
 Belgía
 Svíþjóð
 Noregur
 Austurríki
 Grikkland
 Danmörk
 Finnland
 Tékkland
 Portúgal
 Ungverjaland
 Slóvakía
 Búlgaría
 Ísrael
 Tyrkland
 Pakistan

Kjarneðlisfræði
Eiður Arnarsson

Eiður Arnarsson (fæddur 26. september 1966) er bassaleikari sem helst má kenna við hljómsveitirnar Todmobile og Stjórnina. Eiður spilaði einnig með Sniglabandinu, Tweety og fleiri hljómsveitum. Hann hlaut Íslensku tónlistarverðlaunin árin 1993, 1994 og 1996 sem bassaleikari ársins. Eiður hefur leikið inn á fjölda hljómplatna á sínum ferli en hann hóf bassaleik árið 1981. Að líkindum eru þau lög sem Eiður hefur leikið inn á hljómplötur að minnsta kosti 300 talsins. Hann starfaði um tíma sem forstöðumaður tónlistardeildar Senu.

Íslenskir tónlistarmenn
Gwyneth Paltrow

Gwyneth Kate Paltrow (fædd 27. september 1972) er bandarísk leikkona og þekktust fyrir hlutverk sitt í kvikmyndum á borð við Iron Man.

Hlutverk

Kvikmyndir

Sjónvarp

Bandarískir leikarar
Óskarsverðlaunahafar í flokki bestu leikkonu í aðalhlutverki
Ölver (sumarbúðir)

Ölver er sumarbúðir KFUM og KFUK eru undir hlíðum Hafnarfjalls um 25 km frá Akranesi og um 10 km frá Borgarnesi.  

Íslenskar sumarbúðir