alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Engey (Kollafirði)

Engey er næststærsta eyjan í Kollafirði á eftir Viðey. Þar er nú viti sem var reistur árið 1902 en áður fyrr var búið í eynni og var þar oft margbýli. Elstu heimildir um byggð í Engey eru í Njálu. Í eynni var kirkja frá 1379 til 1765. Ríkið keypti eyjuna af síðasta ábúandanum (Sigurði Gíslasyni frá Hamraendum) eftir stríð. Eignarhaldið var síðan flutt til borgarinnar 1978. Engey er 1500 m löng, 400 metra breið og um 0,4 km2 að flatarmáli.

Á 19. öld voru skipasmiðir úr Engey þekktir og svokallað Engeyjarlag á bátum varð algengasta bátalagið um allan Faxaflóa. Fremstur þessara skipasmiða var Kristinn Magnússon, sem smíðaði 220 skip og báta á árunum 1853-1875. Hann þróaði einnig seglabúnað sem varð almennur á Faxaflóasvæðinu og stundaði þilskipaútgerð í félagi við Geir Zoëga og fleiri. Búið var í eynni til 1950. Öll hús í eynni voru brennd árið 1966, enda þá grautfúin og að falli komin. 

Við eyjuna er kennd Engeyjarættin, afkomendur Snorra Sigurðssonar ríka, sem bjó mjög lengi í eynni og lést þar hátt á níræðisaldri árið 1841. Til hennar heyrir til dæmis Bjarni Benediktsson, sem var forsætisráðherra frá 1963 til 1970, Björn Bjarnason, fyrrverandi ráðherra og Ragnhildur Helgadóttir fyrrverandi ráðherra. 

Nokkrar hernaðarminjar eru í Engey en á árum heimsstyrjaldarinnar síðari voru þar reist virki til að verja innsiglinguna í Reykjavíkurhöfn. Þar er meðal annars neðanjarðarstjórnstöð. Minjarnar þar eru betur varðveittar en víða annars staðar vegna þess að eyjan fór í eyði fljótlega eftir að stríðinu lauk.

Í sveig út frá suðurodda eyjarinnar liggur langt sker, Engeyjarboði, sem sjór rétt flýtur yfir á fjöru. Ljósbauja gegnt Reykjavíkurhöfn merkir enda boðans.

Síðasta fjölskyldan sem bjó í Engey var fjölskylda Valdemars Guðmundssonar og Öllu konu hans. Alla var gælunafn. Börnin þeirra eru Guðmundur Valdimarsson, Björn sonur Öllu, Haraldur sonur hjóna Ragna og Sigurður alsystkyn Halla.þau fluttu í land 1958 og varð Valdemar yfirfangavörður á Skólavörðustíg 9 fram yfir 1976. Þess má til gamans geta að Valdi lék í mynd Óskars Gíslasonar  Bakkabræður ásamt Skarphéðni Össurarsyni föður Össurar.

Tenglar 
 Engey brosir á móti þér; grein í Lesbók Morgunblaðsins 2001
 Stríðsminjar í Engey; grein í DV 1994

Eyjar við Ísland
Íslensk eyðibýli
Örnefni í Reykjavík
Lappland

Lappland eða Samaland (samíska: Sápmi) er það menningarsvæði sem Samar byggja eða hafa byggt í gegnum tíðina. Lappland nær yfir norðurhluta Skandinavíu og Kólaskaga og skiptist milli Noregs, Svíþjóðar, Finnlands og Rússlands.

Í Noregi:
 Finnmörk
 Norðurland
 Norður-Þrændalög
 Tromsfylki

Í Svíþjóð:
 Jamtaland
 Norðurbotn
 Vesturbotn
 Dalir
 Angurmannaland
(Sjá Lappland (Svíþjóð))

Í Finnlandi:
 Lapin lääni (Lappalén) - sýsla
 Lapin maakunta (Lappahérað) - hérað
(Sjá Lappland (Finnland))

Í Rússlandi:
 Múrmansk

Norðurlönd
Landafræði Noregs
Landafræði Svíþjóðar
Landafræði Finnlands
Landafræði Rússlands
1484

Árið 1484 (MCDLXXXIV í rómverskum tölum)

Atburðir 

 Finnbogi Jónsson varð lögmaður norðan og vestan.
 Básendar urðu verslunarstaður (hugsanlega þó fyrr).
 Samkvæmt manntali í ensku borginni Bristol þetta ár voru þá 48 eða 49 Íslendingar þar vinnumenn eða þjónar.

Fædd
 Jón Arason, Hólabiskup (d. 1550).

Dáin

Erlendis

 29. ágúst  - Innósentíus VIII (Giovanni Battista Cybo) varð páfi.
 5. desember - Innósentíus VIII páfi gaf rannsóknarréttinum skipun um að elta uppi villutrúarmenn og nornir í Þýskalandi undir leiðsögn dóminíkanamunkanna Heinrichs Kramer og Jacobs Sprenger og lagði þannig í fyrsta sinn galdur og villutrú að jöfnu.
 Vilhjálmur Caxton, fyrsti enski prentarinn, prentaði Dæmisögur Esóps.
 Portúgalski sæfarinn Diogo Cão fékk fyrirmæli um að sigla eins langt suður og hann kæmist. Hann sigldi suður með Afríku og fann mynni Kongófljóts.
 Portúgalskonungur skipaði nefnd stærðfræðinga sem fékk það hlutverk að gera töflur sem auðvelduðu sjómönnum að finna breiddarbauginn.

Fædd
 1. janúar - Ulrich Zwingli, svissneskur siðbótarmaður (d. 1531).
 Anna af Foix, drottning Ungverjalands (d. 1506)

Dáin
 4. mars - Heilagur Kasimír, prins af Póllandi (f. 1458).
 12. ágúst - Sixtus IV páfi (f. 1414).

1484
1481-1490
1494

Árið 1494 (MCDXCIV í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Plágan síðari gekk á Íslandi, nema á Vestfjörðum.
 Árni Snæbjarnarson varð ábóti í Viðeyjarklaustri.
 Pétur Trúels Tómasson varð hirðstjóri á Íslandi.

Fædd
 (líklega) - Ragnheiður Pétursdóttir á rauðum sokkum, húsfreyja á Svalbarði (d. fyrir 1540).

Dáin
 Brandur Jónsson, lögmaður.
 Einar Björnsson jungkæri, dó erlendis, „nær svo giptur borgmeistaradóttur“, segir í annálum.
 Jón Árnason, ábóti í Viðeyjarklaustri. 
 Páll Brandsson sýslumaður á Möðruvöllum, Ingibjörg Þorvarðsdóttir kona hans og synir þeirra dóu öll í plágunni og urðu langvinnar deilur um arf eftir þau.

Erlendis 
 25. janúar - Alfons 2. varð konungur Napólí.
 3. maí - Kristófer Kólumbus kom auga á Jamaíku.
 7. júní - Spánn og Portúgal gerðu með sér Tordesillas-sáttmálann og skiptu þar með Nýja heiminum á milli sín.
 22. október - Ludovico Sforza varð hertogi af Mílanó.
 Ítalíustríðin hófust og stóðu til 1559.
 17. nóvember - Karl 8. Frakkakonungur hélt innreið sína í Flórens.

Fædd
 9. apríl - François Rabelais, franskur rithöfundur (d. 1553).
 20. apríl - Johannes Agricola, þýskur siðaskiptamaður (d. 1566).
 12. september - Frans 1. Frakkakonungur (d. 1547).
 6. nóvember - Súleiman mikli, soldán Ottómanaveldisins (d. 1566).
 Hans Tausen, danskur siðaskiptamaður (d. 1561).

Dáin
 11. janúar - Domenico Ghirlandaio, ítalskur myndlistarmaður (f. 1449).
 25. janúar - Ferdínand 1. Napólíkonungur (f. 1423).

1494
1491-1500
1493

Árið 1493 (MCDXCIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 4. febrúar - Solveig Hrafnsdóttir gekk í klaustur á Reynistað. Hún átti síðar eftir að vera abbadís þar í meira en fjóra áratugi.
 Stefán Jónsson Skálholtsbiskup fór í yfirreið um Austurland.
 Skriðuklaustur í Fljótsdal var stofnað.
 Englendingurinn Roger Tege sigldi til Íslands í trássi við bann Danakonungs með hveiti, malt og klæði.

Fædd

Dáin

Erlendis 
 15. mars - Kristófer Kólumbus kom aftur til Spánar frá Nýja heiminum.
 4. maí - Alexander VI páfi gaf út páfabulluna Inter caetera þar sem því var lýst yfir að öll lönd sem finnist vestan Azoreyja skyldu tilheyra Spáni.
 19. ágúst - Maxímilían 1. varð keisari hins Heilaga rómverska ríkis.
 29. september - Kristófer Kólumbus lagði af stað frá Cadiz í aðra ferð sína til Vesturheims.
 19. nóvember - Kólumbus tók land á Púertó Ríkó.
 Karl 8. Frakkakonungur skilaði Margréti af Austurríki aftur til föður hennar ásamt þeim heimanmundi sem henni hafði fylgt þegar hún trúlofaðist honum. Hann hafði gifst Önnu af Bretagne 1491.

Fædd
 12. nóvember - Bartolommeo Bandinelli, ítalskur myndhöggvari (d. 1560).
 Vilhjálmur 4., hertogi af Bæjaralandi (d. 1550). 
 Steinn Sture yngri, ríkisstjóri Svíþjóðar (d. 1520). 

Dáin
 19. ágúst - Friðrik 3., keisari hins Heilaga rómverska ríkis (f. 1415).

1493
1491-1500
1421

Árið 1421 (MCDXXI í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Kirkjan á Möðruvöllum í Hörgárdal brann.
 Þorsteinn Ólafsson varð lögmaður sunnan og austan.

Fædd

Dáin

Erlendis 
 26. maí - Mehmet 1. soldán dó og sonur hans Múrat 2. tók við.
 Hinrik 5. Englandskonungur hélt í herferð til Frakklands sem hann átti ekki afturkvæmt úr.

Fædd
 31. október - Vladislás 3. Póllandskonungur (d. 1444).
 6. desember - Hinrik 6. Englandskonungur (d. 1471).

Dáin
 22. mars - Tómas af Lancaster, hertogi af Clarence, næstelsti sonur Hinriks 4. Englandskonungs (f. 1388).

1421
1421-1430
1431

Árið 1431 (MCDXXXI í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 4. febrúar - Jón Vilhjálmsson Craxton Hólabiskup vígði átta nunnur til klausturlífs á Reynistað. Ein þeirra ól barn nokkrum mánuðum síðar og um næstu áramót fæddi önnur nunna í klaustrinu barn.
 Eiríkur af Pommern var hylltur konungur á Alþingi.
 Samþykkt á Alþingi að Jón Gerreksson biskup skuli senda sveina sína úr landi.
 Erlendum kaupmönnum bannað að hafa vetursetu á Íslandi en það bann var þó ekki virt.
 Áttatíu enskir duggarar voru drepnir við Mannskaðahól á Höfðaströnd í Skagafirði.  
 Bólusótt gekk um landið þetta ár eða 1430 og varð mikið mannfall.

Fædd

Dáin

Erlendis 
 11. mars - Evgeníus IV varð páfi.
 26. mars - Réttarhöldin yfir Jóhönnu af Örk hófust.
 30. maí - Jóhanna af Örk brennd á báli.
 16. desember - Hinrik 6. Englandskonungur krýndur konungur Frakklands í París.

Fædd
 1. janúar - Alexander VI páfi (d. 1503).
 Vlad Drakúla, fursti í Vallakíu (d. 1476).
 (sennilega) - François Villon, franskt skáld.

Dáin
 25. janúar - Karl 2., hertogi af Lorraine (f. 1364).
 20. febrúar - Marteinn V páfi.
 30. maí - Jóhanna af Örk, frönsk alþýðuhetja og dýrlingur (f. 1412).

Tilvísanir 

1431
1431-1440
1432

Árið 1432 (MCDXXXII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Fyrsta þýska skipið kom til Íslands á vegum Hansakaupmanna.
 Jón Gerreksson Skálholtsbiskup lét handtaka Þorvarð Loftsson og Teit Gunnlaugsson og hafði þá í haldi í Skálholti. Þorvarður slapp þó um haustið.
 Kirkjubólsbrenna: Sveinar Jóns Gerrekssonar brenndu bæinn á Kirkjubóli á Miðnesi og drápu þar Ívar hólm Vigfússon en Margrét systir hans slapp naumlega. (Þessi atburður er oft settur árið 1433 en nú er talið mun líklegra að hann hafi orðið þetta ár.)
 Ormur Loftsson varð hirðstjóri eftir lát föður síns, Lofts ríka.

Fædd

Dáin
 Hrafn Guðmundsson, lögmaður norðan og vestan.
 Loftur Guttormsson ríki, hirðstjóri.
 Ingibjörg Pálsdóttir á Möðruvöllum, kona Lofts ríka.
 Ívar hólmur Vigfússon á Kirkjubóli á Miðnesi.

Erlendis 
 Vor - Albanir gerðu uppreisn gegn yfirráðum Tyrkja undir forystu Gjergj Arianit Komneni.
 22. ágúst - Eiríkur af Pommern samdi um vopnahlé við Hansasambandið og Holtsetaland.
 Flórens sigraði Siena í orrustunni við San Romano.

Fædd

 15. janúar - Alfons 5., konungur Portúgals (d. 1481).
 30. mars - Mehmet 2. Tyrkjasoldán (d. 1481).
 Innósentíus VIII páfi (d. 1492).
 Kristín Abrahamsdóttir, drottning Svíþjóðar, kona Karls Knútssonar Bonde

Dáin

1432
1431-1440
1441

Árið 1441 (MCDXLI í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Robert Wodborn var Hólabiskup í nokkra mánuði en kom líklega aldrei til Íslands.
 Teitur Gunnlaugsson varð lögmaður sunnan lands og austan.
 Þorleifur Pálsson varð lögmaður norðan lands og vestan.
 28. október - Evgeníus IV páfi skipaði Gerrek Lundikin, þýskan prest frá Björgvin, ábóta í Viðeyjarklaustri. Hann kom þó aldrei til landsins.

Fædd

Dáin

Erlendis 
 Kristófer af Bæjaralandi tók við af Karli Knútssyni sem konungur Svíþjóðar.
 Hinrik 6. Englandskonungur stofnaði King's College við Cambridge-háskóla.
 Tveir Eþíópíumenn sóttu kirkjuþing í Flórens. Það er fyrsta þekkta dæmið um að fulltrúar koptísku kirkjunnar kæmu til Evrópu.
 Alfons 5. Aragóníukonungur lagði Napólí undir sig eftir fimm mánaða umsátur.
 Norðurjóskir bændur gerðu uppreisn gegn Kristófer af Bæjaralandi en hún var brotin á bak aftur og leiðtoginn, Henrik Tagesen, tekinn af lífi.

Fædd

Dáin
 1. apríl - Blanka 1., drottning Navarra (f. 1387).
 9. júlí - Jan van Eyck, hollenskur listmálari

1441
1441-1450
1442

Árið 1442 (MCDXLII í rómverskum tölum)

Atburðir 

 Sjávarflóð: sjór gekk upp um allar búðir á Eyrarbakka.
 Kristófer af Bæjaralandi krýndur konungur af Noregi.

Fædd 
 28. apríl - Játvarður 4. Englandskonungur (d. 1483).

Dáin 

1442
1441-1450
Krónborgarhöll

Krónborgarhöll eða Krúnuborgarhöll (danska: Kronborg Slot) er höll sem stendur við Eyrarsund 1 km norðan við Helsingjaeyri í Danmörku, þar sem sundið er mjóst milli Helsingjaeyrar og Helsingjaborgar Svíþjóðarmegin. Höllin er ferhyrnd í endurreisnarstíl, byggð á árunum 1574 til 1585.

Friðrik II Danakonungur lét byggja höllina á grunni miðaldavirkisins Króksins sem Eiríkur af Pommern hafði látið reisa á þessum stað til að framfylgja innheimtu Eyrarsundstolls af öllum skipum sem áttu leið um sundið. 

Margir ferðamenn líta á höllina sem Elsinore sem er höll konungs í Hamlet eftir William Shakespeare. Shakespeare hefur hugsanlega fengið hugmyndina að nafninu úr sögum enskra sjómanna sem séð höfðu höllina þegar þeir biðu þess að greiða tollinn á Helsingjaeyri. 

Árið 2000 var Krúnuborgarhöll tekin á heimsminjaskrá UNESCO.

Tenglar
 Krúnuborgarhöll
 UNESCO World Heritage Centre - Kronborg Castle

Kastalar í Danmörku
Heimsminjar á Norðurlöndum
Spurningakeppni fjölmiðlanna

Spurningakeppni fjölmiðlanna er spurningakeppni sem RÚV stóð fyrir árlega frá 1989 til 2008, þegar hún fluttist yfir til Bylgjunnar. Er henni útvarpað um páskana. Helstu fjölmiðlar landsins senda tveggja manna lið til keppni en hún er útsláttarkeppni þar sem einn fjölmiðill stendur uppi sem sigurvegari.

Sigurvegarar í gegnum tíðina

1989
 Sigurvegari: Þjóðviljinn

1990
Ekki vitað um sigurvegara

1991
Umsjónarmaður: Gyða Dröfn Tryggvadóttir
Ekki vitað um sigurvegara

1992
Umsjónarmaður: Sigurður Þór Salvarsson
 Sigurvegari: Rás 2

1993
Umsjónarmaður: Ásgeir Tómasson
Ekki vitað um sigurvegara

1994
Ekki vitað um sigurvegara

1995
Umsjónarmaður: Ásgeir Tómasson
Ekki vitað um sigurvegara

1996
 Sigurvegari: Morgunblaðið

1997
 Sigurvegi: Morgunblaðið
 Mótherjar í úrslitum: Dagur-Tíminn

1998
 Sigurvegari: Stúdentablaðið

1999
 Sigurvegari: Fréttastofa sjónvarps
 Logi Bergmann Eiðsson var í sigurliðinu

2000
Ekki vitað um sigurvegara

2001
Umsjónarmaður: Sveinn H. Guðmarsson og Björn Þór Sigbjörnsson
 Sigurvegari: Fréttablaðið

2002
Umsjónarmaður: Sveinn H. Guðmarsson
 Sigurvegari: Spurningaþátturinn Viltu vinna milljón?
 Sigurliðið skipuðu: Þorsteinn J. Vilhjálmsson og Ólafur Bjarni Guðnason

2003
Umsjónarmaður: Sveinn H. Guðmarsson
 Sigurvegari: Fréttastofa Stöðvar 2 og Bylgjunnar

2004
Umsjónarmaður: Ævar Örn Jósepsson
 Sigurvegari: DV
 Sigurliðið var skipað Jakobi Bjarnari Grétarssyni og Illuga Jökulssyni. Mottó Illuga: Ef spurt er um fugl, skal svara „jaðrakan“.
 Mótherjar í úrslitum: Fréttastofa útvarps; Anna Kristín Jónsdóttir og Ingimar Karl Helgason

2005
Umsjónarmaður: Ævar Örn Jósepsson
 Sigurvegari: Bæjarins besta (BB) á Ísafirði
 Sigurliðið skipuðu: Hlynur Þór Magnússon og Halldór Jónsson.
 Mótherjar í úrslitum: Fréttablaðið

2006
Umsjónarmaður: Ævar Örn Jósepsson
 Sigurvegari: DV
 Sigurliðið skipuðu: Arnór Hauksson og Gunnar Lárus Hjálmarsson
 Mótherjar í úrslitum: NFS

2007
Umsjónarmaður: Ævar Örn Jósepsson
 Sigurvegari: Fréttastofa Ríkisútvarpsins

2008
Umsjónarmaður: Ævar Örn Jósepsson
 Sigurvegari: Fréttastofa Ríkisútvarpsins

2009
Umsjónarmaður: Logi Bergmann Eiðsson

2010
Umsjónarmaður: Logi Bergmann Eiðsson

2011
Umsjónarmaður: Logi Bergmann Eiðsson

2012
Umsjónarmaður: Logi Bergmann Eiðsson
 Sigurvegari: Bylgjan
 Sigurliðið skipuðu: Hlynur Hallgrímsson og Bragi Guðmundsson

2013
Umsjónarmaður: Logi Bergmann Eiðsson
 Sigurvegari: Útvarp Saga
 Sigurliðið skipuðu: Markús Þórhallsson og Jóhann Kristjánsson

Spurningakeppnir
Þættir á Rás 2
Valdimar sigursæli

Valdimar sigursæli eða Valdimar 2. (28. júní 1170 – 28. mars 1241) var sonur Valdimars Knútssonar og konu hans, Soffíu af Minsk. Hann tók við konungdómi í Danmörku árið 1202 af bróður sínum, Knúti 6. sem lést barnlaus.

1188 varð hann hertogi í Slésvík og 1202 konungur Danmerkur eftir lát bróður síns. Hann hélt áfram því starfi föður síns og bróður að vinna lönd undir dönsku krúnuna. Fyrst lagði hann Holtsetaland undir sig og síðan Þéttmerski, Lýbiku og Hamborg, norðurströnd Pommern og eyjuna Rügen.

Þegar páfi bað hann um að leggja í krossferð til Palestínu ákvað hann heldur að ráðast inn í Eistland (sem þá var enn ekki kristið land) til aðstoðar sverðriddurum. Í orrustunni við Lyndanise 15. júní 1219 lagði hann Eistland undir sig.

Hann var tekinn til fanga árið 1223 í veiðiferð ásamt syni sínum af Hinriki af Schwerin sem var undirsáti hans. Honum var sleppt 1226 gegn því að hann gæfi upp tilkall til þeirra norðurþýsku héraða sem hann hafði lagt undir sig. Ári síðar réðst hann inn í Þýskaland til að ná þeim aftur, en beið ósigur í orrustunni við Bornhöved 22. júlí og varð að sætta sig við að landamærin milli Danmerkur og Þýskalands yrðu aftur færð frá Saxelfi að Egðu.

Ólafur hvítaskáld dvaldist við hirð Valdimars konungs, síðasta árið sem hann lifði, 1240–1241. Í Knýtlinga sögu segir að Ólafur hafi numið af honum marga fræði. (Íslensk fornrit 35, 315).

Danakonungar
1170

Árið 1170 (MCLXX í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Væringar urðu með Íslendingum og norskum kaupmönnum.
 Þorlákur helgi Þórhallsson vígður ábóti Þykkvabæjarklausturs en hafði áður verið príor frá 1168.

Fædd
 Sighvatur Sturluson, höfðingi af Sturlungaætt (d. 21. ágúst 1238).

Dáin
 Snorri Húnbogason, lögsögumaður á Skarði á Skarðsströnd.

Erlendis 
 25. nóvember - Knútur lávarður tekinn í helgra manna tölu.
 29. desember - Thomas Becket drepinn í dómkirkjunni í Kantaraborg.
 Hinrik ungi krýndur meðkonungur föður síns, Hinriks 2. Englandskonungs.
 Knútur 6. krýndur meðkonungur föður síns, Valdimars mikla Danakonungs.
 Normannar lögðu Dublin undir sig.
 Absalon biskup lét hefja smíði Hróarskeldudómkirkju.
 Ákveðið að engan mætti heiðra sem dýrling nema hann væri áður viðurkenndur af páfa.
 Bela 3. varð konungur Ungverjalands.

Fædd
 28. júní - Valdimar sigursæli konungur Danmerkur (d. 1241).
 Heilagur Dóminíkus, stofnandi Dóminíkanareglunnar (d. 1221).
 Leonardo Pisano (Fibonacci), ítalskur stærðfræðingur (d. 1250).

Dáin
 29. desember - Thomas Becket, erkibiskup í Kantaraborg (f. 1118).
 Kristín Björnsdóttir, drottning Svíþjóðar, kona Eiríks helga.

1170
1161-1170
Helsingjaeyri

Helsingjaeyri (danska: Helsingør) er bær á austurströnd Sjálands í Danmörku með um 63.000 íbúa (2018). Bærinn stendur við Eyrarsund þar sem sundið er grennst milli Sjálands og Helsingjaborgar á Skáni í Svíþjóð. Bílferja gengur milli bæjanna. Elstu heimildir um bæinn eru frá 1231 en hann fékk kaupstaðarréttindi 1426 frá Eiríki af Pommern um leið og Eyrarsundstollurinn var settur á og virkið Krókurinn reist og síðar Krúnuborgarhöll.

Ólafskirkjan er elsta bygging bæjarins, en þar var Dietrich Buxtehude m.a. organisti um tíma.

Bæir í Danmörku
Brønshøj

Brønshøj er eitt af úthverfum Kaupmannahafnar, Danmörku. Það er staðsett í vestari hluta Kaupmannahafnar á milli Utterslev, Husum, Rødovre, Friðriksbergs og Norðurbrúar.

Hverfið er byggt í kringum restina af sveitaþorpinu Brunshoga og býr þar aðallega millistéttarfólk í einbýlishúsum. Íbúafjöldi í Brønshøj árið 2006 var um 39.000 manns.

Kaupmannahöfn
Lágþýska

Lágþýska (einnig niðursaxneska eða plattþýska) er þýsk mállýska. Hið opinbera heiti tungumálsins á lágþýsku er nedersaksisch eða plattdüütsch. Lágþýska er vesturgermanskt tungumál og skyldast ensku, frísnesku, hollensku og afríkönsku (tungumáli í Suður-Afríku).

Vesturgermönsk tungumál
Þýskar mállýskur
IP-tala

IP-tala (frá Internet Protocol sem merkir netsamskiptareglur) er tala sem tölvur fá þegar þær tengjast við netið. Talan gegnir tveimur hlutverkum: Til að netþjónar viti hver það er sem sé að tengjast, og til að þeir viti hvert þeir eigi svo að senda upplýsingarnar. 

Fjórða útgáfa IP samskiptareglunnar (IPv4) var sú fyrsta til að ná útbreiðslu og er talan þá 32-bita stór. Dæmi um þannig tölu: 91.198.174.225 og er hægt að skilgreina rétt yfir 4 milljarða mismunandi vistfanga með IPv4 (232 = 4.294.967.296).

Sjötta útgáfa IP samskiptareglunnar (IPv6) er 128-bita stór og dæmi um þannig tölu: 2001:0db8:0000:0000:0AA3:0000:1428:57ab. Með henni er hægt að skilgreina 2128 vistföng (um 340 milljarðar milljarðar milljarðar milljarða). Byrjað var að úthluta IPv6 tölum í kringum 2005 og hafa þær enn ekki náð það mikilli útbreiðslu.

Tengt efni
 Network address translation

Internetið
Egill Einarsson

Egill Einarsson (fæddur 13. maí 1980), betur þekktur sem Gillzenegger, Gillz eða DJ Muscle Boy, er íslenskur fjölmiðlamaður, hnakki, tónlistarmaður, fyrirsæta, vaxtarræktargarpur, útvarpsmaður, grínisti og leikari.

Ferill 
Egill hefur starfað við ýmsa fjölmiðlun, meðal annars sem pistlahöfundur hjá Bleiku og bláu og sem útvarpsmaður á útvarpsstöðinni KissFM en hann er líklega þekktastur fyrir sjónvarpsþátt sinn á sjónvarpsstöðinni Sirkus og bók sína, Biblíu fallega fólksins. Í bókinni leggur hann línurnar fyrir þá sem langar til að tilheyra hópi „fallega fólksins“. Egill var í hljómsveitinni Merzedes Club sem tók þátt í undankeppni Eurovision árið 2008. Egill var meðhöfundur símaskrárinnar 2011 sem gefin er út af fyrirtækinu Já. Hann skrifaði einnig vikulega pisla í DV á árunum 2005 og 2006. Árið 2009 var hann ráðin á Stöð 2 og gerði þætti eins og Auddi og Sveppi (2009), Ameríski draumurinn (2010) og Mannasiðir Gillz (2011). Árið 2014 frumsýndi hann sína eigin kvikmynd, Lífsleikni Gillz. Frá 2011 hefur hann verið einn af þremur umsjónarmanna útvarpsþáttarins FM95BLÖ. Árið 2021 lék hann eitt aðalhlutverkið í kvikmyndinni Leynilögga.

Bækur eftir Egil 
 Biblía fallega fólksins (2006)
 Mannasiðir Gillz (2009)
 Lífsleikni Gillz (2010)
 Heilræði Gillz (2011)

Sjónvarpsþættir 
 Biblía fallega fólksins (2006)
Laugardalslögin (2007-2008)
Wipeout Ísland (2009)
 Auddi og Sveppi (2009-2011)
 Ameríski draumurinn (2010)
 Mannasiðir Gillz (2011)

Bíómyndir 
 Svartur á leik (2012)
 Lífsleikni Gillz (2014)
 Leynilögga (2021)

Útvarpsþættir 

 FM95BLÖ (2011-)

Tilvísanir

Tenglar 
 Kallarnir.is 
 Síða Gillzeneggers

Íslenskir þáttastjórnendur
50 Cent

Curtis James Jackson III (fæddur 6. júlí 1975) er bandarískur rappari sem gengur undir listamannsnafninu 50 Cent.

Vorið 2007 bárust fréttir af því að íslenski auðmaðurinn Björgólfur Thor Björgólfsson hefði borgað 50 Cent háar fjárhæðir til þess að koma fram í fertugsafmæli sínu sem haldið var á Jamaíka.

Tenglar

Tenglar 
 Opinber heimasíða 50 Cent
 50 Cent Song Lyrics

Bandarískir rapparar
Game (rappari)

Jayceon Terell Taylor er bandarískur rappari sem gengur undir listamansnafninu Game. Hann var áður meðlimur í G-Unit og vinur 50 Cent, en hann hætti í G-Unit eftir illdeilur við hann. Fyrirætlaðir eru tónleikar með honum á Íslandi þann 18. desember 2010 á Broadway.

Bandarískir rapparar
Deimos

Deimos er ytra tungl  Mars, hitt verandi Fóbos. Deimos er að mestu úr kolefni og ís og hefur mestu endurskinshæfni allra fyrirbæra í sólkerfinu. Þvermál Deimosar er innan við 20 km og er lögun hnattarins nokkuð óregluleg. Eins og tungl jarðarinnar snýr Deimos alltaf sömu hlið að Mars. Hæð Deimos frá yfirborði Mars er um 23 500 km sem gerir innan við 1/15 af fjarlægð tunglsins frá jörðinni.

Bandaríski stjörnufræðingurinn Asaph Hall uppgötvaði Deimos árið 1877 þegar Mars var í gagnstöðu og sólnánd. Yfirborð Deimosar er þakið þykku lagi ryks svo smáatriði yfirborðsins sjást illa. Ólíkt Fóbos kemur Deimos upp í austri og sest í vestri. Mikið af því sem vitað er um Deimos er afrakstur Mariner- og Viking geimferðaáætlunar Geimferðastofnunar Bandaríkjanna.

Deimos og Fóbos eru nefnd eftir sonum Aresar í grískri goðafræði.

Tenglar 
 Upplýsingar um Deimos á Stjörnufræðivefnum

Neðanmálsgreinar

Tungl Mars
Sólkerfið
Bjarnarfjörður nyrðri

Bjarnarfjörður nyrðri er eyðifjörður á milli Dranga og Skjaldabjarnarvíkur á Ströndum. Í fjörðinn rennur jökulá úr Drangajökli, sem veldur því að hann er grunnur inn í botni og gott er að vaða þar yfir. Tvö kotbýli stóðu við Bjarnarfjörð, Skaufasel 
norðanmegin og Fornasel sunnan megin. Í firðinum er mikið um sel.

Heimild
 Vestfjarðarvefurinn

Firðir á Íslandi
Strandir
Skjaldabjarnarvík

Skjaldabjarnarvík er nyrsta víkin á Ströndum sunnan Geirólfsgnúps og var áður nyrsta býli í Strandasýslu. Landamerki voru við Geirólfsgnúp að norðan, en um Bjarnarfjarðará í botni Bjarnarfjarðar nyrðri að sunnan. Bæjarhúsin stóðu norðarlega í víkinni sem kölluð var Skjaldarvík í daglegu tali. Víkin fór í eyði árið 1947.

Sunnan til í Skjaldarvík er Sunndalur ásamt samnefndu eyðibýli og á milli hans og Bjarnarfjarðar er fjallið Rönd. Fram af því gengur nes sem á er holtaröð sem heita Þúfur. Sagt er að í einu holtinu sé landnámsmaðurinn Skjalda-Björn Herfinnsson heygður, hundurinn hans í öðru og skip hans skjöldum prýtt í þeirri þriðju.

Á leiðinni frá Þúfum inn í Bjarnarfjörð er lítið nes á miðri hlíðinni sem heitir Skaufasel. Hinu megin við fjörðinn er síðan Meyjarsel í landi Dranga. Líklegt er að þarna hafi verið býli til forna, en síðar selstaða og beitarhús.

Einn þekktasti bóndi í Skjaldabjarnarvík er Hallvarður Hallsson (um 1723-1799). Hann var sonur Halls Erlendssonar frá Horni, þótti forn í skapi og einrænn. Hallvarður er grafinn í túninu í Skjaldarbjarnavík og er vel hugsað um leiði hans. Það hefur tíðkast allt fram á okkar daga að heita á Hallvarð. 

Strandir