alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Robert Cecil, vísigreifi af Chelwood

Edgar Algernon Robert Gascoyne-Cecil, fyrsti vísigreifinn Cecil af Chelwood (14. september 1864 – 24. nóvember 1958), var breskur lögfræðingur og stjórnmálamaður. Hann var einn af helstu hönnuðum Þjóðabandalagsins og vann lengi að því að efla starfsemi þess. Hann hlaut friðarverðlaun Nóbels fyrir störf sín með bandalaginu árið 1937.

Æviágrip
Robert Cecil var sonur Roberts Gascoyne-Cecil, þriðja markgreifans af Salisbury, sem var þrívegis forsætisráðherra Bretlands fyrir Íhaldsflokkinn. Cecil gekk í heimavistarskóla þar til hann var 13 ára en gekk síðan í fjögur ár í Eton-skóla og nam lögfræði við Oxford-háskóla. Þar fékk hann orð á sig sem fær rökræðumaður. Eftir námslok varð hann árið 1886 einkaritari föður síns, sem var þá forsætisráðherra, en gerðist strax næsta ár lögfræðingur í Inner Temple í London. Árið 1889 kvæntist Cecil Eleanor Lambton. Hjónin eignuðust engin börn.

Cecil var kjörinn á neðri deild breska þingsins í þingkosningum árið 1906. Snemma á stjórnmálaferli sínum varð Cecil þekktur fyrir stuðning sinn við fríverslun. Cecil var 50 ára þegar fyrri heimsstyrjöldin braust út og var því of gamall til að gegna almennri herþjónustu. Í staðinn vann hann fyrir Rauða krossinn á stríðsárunum og árið 1915 varð hann varautanríkisráðherra. Næsta ár gekk hann í breska leyndarráðið og varð hafnarbannsráðherra í ríkisstjórninni.

Á stríðsárunum varð Cecil æ áhugasamari um að koma á fót alþjóðastofnun til að halda friðinn eftir stríðslok. Árið 1917 fékk hann utanríkisráðherrann Arthur Balfour til liðs við sig til að koma hugmyndum sínum í framkvæmd. Hann fékk einnig stuðning Woodrows Wilson Bandaríkjaforseta og eftir stríðið var Þjóðabandalagið stofnað árið 1919. Cecil var aðlaður árið 1923 sem Cecil vísigreifi af Chelwood og gekk í kjölfarið á lávarðadeild breska þingsins. Frá 1923-24 var hann innsiglisstjóri og árin 1924-27 kanslari hertogadæmisins Lancaster. 

Árið 1923 varð Cecil forseti sambands Þjóðabandalagsins og gegndi þeirri stöðu þar til bandalagið var leyst upp árið 1946. Árið 1923 stofnaði Cecil bresku samtökin Þjóðabandalagssambandið (e. League of Nations Union), sem hann leiddi jafnframt til ársins 1945. Ásamt Frakkanum Pierre Cot stofnaði hann Alheimsfriðarsamkomuna (fr. Rassemblement universel pour la paix), sem hann var jafnframt forseti fyrir. Cecil hlaut friðarverðlaun Nóbels árið 1937. Árið 1938 mótmælti Cecil München-sáttmálanum, sem viðurkenndi tilkall Þjóðverja til Súdetahéraðanna í Tékkóslóvakíu.

Eftir seinni heimsstyrjöldina sótti Cecil síðasta fund Þjóðabandalagsins í Genf og lauk síðustu ræðu sinni með orðunum: „Þjóðabandalagið er dautt; lifi Sameinuðu þjóðirnar!“.

Eftir upplausn Þjóðabandalagsins settist Cecil að mestu í helgan stein. Hann hélt áfram að sækja fundi lávarðadeildarinnar og talaði stundum fyrir alþjóðlegum friðarverkefnum sem heiðursforseti Félags Sameinuðu þjóðanna. Cecil hélt síðustu ræðu sína á lávarðadeildinni í apríl 1953, þar sem hann ítrekaði stuðning sinn við heimsfriðinn.

Tilvísanir

Breskir vísigreifar
Embættismenn Þjóðabandalagsins
Handhafar friðarverðlauna Nóbels
Stjórnmálamenn í breska Íhaldsflokknum
Tælenska karlalandsliðið í knattspyrnu

Tælenska karlalandsliðið í knattspyrnu er er fulltrúi Tælenska knattspyrnusambandsins, og leikur fyrir hönd Tælands. Þeir hafa aldrei komist á heimsmeistaramótið, enn oft tekið þátt í asíubikarnum og einu sinnu tekist að næla í brons, það var á þeirra fyrsta móti árið 1972. Þjálfari liðsins er Japaninn knái Akira Nishino. 

Asísk knattspyrnulandslið
Karlalandslið í knattspyrnu
Panamska karlandsliðið í knattspyrnu

Panamska karlalandsliðið í knattspyrnu er er fulltrúi Panama í knattspyrnu og er stjórnað af Panamska knattspyrnusambandinu. Þeir tóku fyrst þátt á heimsmeistaramóti árið 2018. Þeir hafa hinsvegar oft tekið þátt í CONCACAF mótinu og náð þar tvívegis í silfur (árin 2005 og 2013)

Mið-amerísk knattspyrnulandslið
Karlalandslið í knattspyrnu
Gríska karlalandsliðið í knattspyrnu

Gríska karlalandsliðið í knattspyrnu er er fulltrúi Grikklands í knattspyrnu og er stjórnað af Gríska knattspyrnusambandinu. á EM 2004 tókst þeim þvert á flestar spár að verða evrópumeistarar með öguðum varnarleik undir styrkri stjórn þjóðverjarns Otto Rehhagel

Evrópsk knattspyrnulandslið
Karlalandslið í knattspyrnu
Hvít-Rússneska karlalandsliðið í knattspyrnu

Hvít-Rússneska karlalandsliðið í knattspyrnu keppir fyrir Hvíta-Rússlands í alþjóðlegum fótbolta. Þeir léku áður undir merkjum Sovétríkjanna enn þann 20. Júlí árið 1992 léku þeir sinn fyrsta landsleik undir eigin merki.

Evrópsk knattspyrnulandslið
Karlalandslið í knattspyrnu
Finnska karlalandsliðið í knattspyrnu

Finnska karlalandsliðið í knattspyrnu leikur fyrir hönd Finnlands í alþjóða knattspyrnu og er stýrt af finnska knattspyrnusambandinu.

Liðið komst í fyrsta sinn á stórmót á EM 2021.

Saga
Finnska knattspyrnusambandið var stofnað árið 1907 og gekk í Alþjóðaknattspyrnusambandið ári síðar, en um þær mundir var Finnland enn hluti af Rússneska keisaradæminu. Fyrsti landsleikur Finna fór fram árið 1911 og sumarið 1912 var liðið meðal þátttakenda á Ólympíuleikunum í Stokkhólmi. Þar höfnuðu Finnar í fjórða sæti eftir að hafa slegið Ítali og Rússa úr leik. Það telst enn í dag besti árangur Finna í alþjóðakeppni.

Finnska borgarastyrjöldin leiddi til klofnings í finnsku íþróttahreyfingunni. Starfrækt voru tvö knattspyrnusambönd, annað borgaralegt sem tefldi fram hinu opinbera landsliði Finnlands en hitt var skipað kommúnistum og sendi lið á alþjóðamót verkamanna. Síðarnefnda sambandið hafi á að skipa mörgum öflugum leikmönnum, en undir lok þriðja áratugarins gekk stór hópur þeirra til liðs við borgaralega sambandið til að eiga kost á að keppa fyrir landsliðið. „Liðhlaupar“ þessir urðu hryggjarstykkið í finnska landsliðinu á fjórða áratugnum og voru í meirihluta í liðinu sem keppti á Ólympíuleikunum í Berlín árið 1936 og féll úr leik í fyrstu umferð. Finnar tóku í fyrsta sinn þátt í forkeppni HM fyrir mótið 1938 en töpuðu öllum leikjum.

Finnar kepptu í knattspyrnukeppni Ólympíuleikanna 1952 sem gestgjafar en féllu út í fyrstu umferð. Liðið tók þátt í forkeppnum allra heimsmeistarakeppna og flestra Evrópumóta en endaði yfirleitt í neðsta sæti síns riðils. Um og eftir 1980 tóku úrslitin örlítið að skána. Finnar byrjuðu forkeppnina fyrir EM 1980 með miklum látum en fataðist flugið í lokaleikjunum og voru að lokum einu stigi frá því að komast áfram. Svipaða sögu má segja af forkeppni HM 1986. Sniðganga fjölda landa á ÓL 1980 þýddi að Finnland komst til Moskvu en mistókst að komast áfram úr riðlakeppninni.

Á tíunda áratugnum komu upp nokkrir afbragðsleikmenn í Finnlandi. Kunnastur þeirra var Jari Litmanen sem lék með hollenska liðinu Ajax. Richard Møller Nielsen sem gert hafði Dani að Evrópumeisturum 1992 tók við stjórn finnska liðsins og freistaði þess árangurslaust að koma Finnum á stórmót og það sama gerðist undir stjórn Roy Hodgson.

Finnar þurftu sigur á útivelli í lokaleik gegn Portúgölum til að komast á EM 2008 en þurftu að sætta sig við markalaust jafntefli. Þau úrslit tryggðu Finnum þó 33. sætið á heimslista FIFA sem er besti árangur þeirra til þessa dags.

Teemu Pukki var í aðalhlutverki í forkeppni EM 2020 þar sem Finnar náðu loksins að tryggja sér sæti í úrslitakeppni. Þeir unnu fyrsta leik sinn á mótinu gegn Dönum þann 12. júní 2021.

Þekktir leikmenn
Teemu Pukki
Jari Litmanen

Tilvísanir

Evrópsk knattspyrnulandslið
Karlalandslið í knattspyrnu
Daruma

Daruma er japönsk brúða með stór augu en án útlima. Daruma brúða er úr pappamassa sem er þyngdur að neðan svo brúðan velti ekki. Ef daruma brúðu er hallað þá reisir hún sig við aftur. Daruma brúður eru oft seldar í búddhahofum og á brúðurnar eru skrifuð japönsk skriftákn fyrir hamingju og velgengni.

Brúðan á að tákna búddhamunkinn Bodhidharma sem á japönsku er kallaður daruma og þaðan kemur heiti brúðunnar. Brúðan er búin til án handa og fóta og vísar það til þess að munkurinn sat í níu ár fyrir framan klettavegg og hugleiddi. Munkurinn var einnig sagður stunda jóga og bardagalist og er sagður hafa lagt grunn að  shaolin kung fu.
Daruma  brúða er talin verkfæri til að uppfylla óskir þannig að fyrst er annað auga brúðunnar litað og henni stillt upp á stað þar sem sá sem óskar fer framhjá á hverjum degi. Ef óskin rætist þá litast hitt augað líka og eftir það má brenna brúðuna í hofi.

Á 18. öld var damura brúðan þekkt sem leikfang, sem skopparakringla eða veltibolti.

Japanska orðið fyrir snjókall er Yuki-daruma  sem merkir snjó-daruma.

Tengill 
 Henry Punsmann: Daruma, a Symbol of Good Luck. In: Asian Folklore Studies, Jg. 21, 1962. ( PDF; 800 KB)

Japönsk menning
Ginklofi

Ekki skal rugla ginklofa við gin- og klaufaveiki.
Ginklofi (Neonatal tetanus eða tatanus neonatorum) eða ungbarnastífkrampi er gerð af stífkrampa sem kemur fram í nýfæddum börnum.

Ginklofi á Íslandi
Fyrst er getið um ginklofa í minnisbók Odds biskups frá 1630 og einnig í riti Gizurar Péturssonar sem var prestur í Vestmannaeyjum 1687-1713. 
Ginklofi var mjög skæður á Heimaey í Vestmannaeyjum og eyjunni St. Kildu í Suðureyjum og er talið að 70-80% lifandi fæddra barna sem fæddust á þessum eyjum hafi dáið á fyrstu tveimur vikum frá fæðingu. Einkenni þessara eyja voru að íbúar lifðu mikið á sjófugli, einkum fýl og lunda. 

Um miðja 19. öld var veikinni útrýmt í Vestmannaeyjum fyrir atbeina dansks læknis, Peter Anton Schleisner.

Með konungsúrskurði 6. júní 1827 var ákveðið að stofna læknisembætti í Vestmannaeyjum. Var A.F. Schneider skipaður læknir 1845 en á undan honum höfðu verið þrír læknar, sá seinasti A.S.I. Haaland, en ekki hafði tekist að ná tökum á barnadauða vegna ginklofa. Haaland vakti athygli á slæmu neysluvatni, almennum óþrifnaði og að naflastrengur barna í Vestmannaeyjum væri ekki eðlilega bundinn upp og ekki tíðkaðist að konur væru með börn sín á brjósti.

Schleisner læknir kom upp fæðingarstofnun í Vestmannaeyjum sem hann kallaði Stiftelsen. Þar voru viðhafðar strangar hreinlætisráðstafanir og notuð naflaolía á naflasár nýbura. Þessi naflaolía (Balsamum copaiba) var borin á daglega. Einnig var hugað að umhverfisvernd og mataræði og allt fuglakjöt bannað. Schleisner fór frá Vestmannaeyjum og fæðingarstofnunin Stiftelsen lagðist niður en áfram var haldið að nota naflaolíu. Í riti frá 1849 er skýrsla (udtog) Schleisners frá Íslandsdvölinni. 

Í öðrum löndum tíðkaðist að sótthreinsa nafla barna með jurtum. Frumbyggjar Ameríku lögðu sundurskorinn kerlingareld (Lycoperdon pyriforme) við nafla barna uns stúfurinn féll af.

Heimildir
 Ginklofinn í Vestmannaeyjum, Læknablaðið : fylgirit - 14. fylgirit (15.05.1982)
Armenska karlalandsliðið í knattspyrnu

Armenska karlalandsliðið í knattspyrnu er er fulltrúi Armeníu í knattspyrnu og er stjórnað af Armenska knattspyrnusambandinu. Þekktasti leikmaður þeirra er Henrikh Mkhitaryan.

Evrópsk knattspyrnulandslið
Karlalandslið í knattspyrnu
Ítalahlynur

Ítalahlynur (fræðiheiti Acer opalus) er  lauftré af ættkvísl hlyna (Acer). Ítalahlynur  verður allt að 20 m í heimkynnum sínum; fjallendi í suður-Evrópu og norðvestur-Afríku. Blöðin eru stór, gljáandi og fagurgræn, handsepótt og sljóydd. Börkur ítalahlyns er grár til bleikleitur. Haustlitur er gulur.
Hlynir
Kímplanta

Kímplöntur eru ungar plöntur sem myndast við spírun fræs. Dæmigerð kímplanta samanstendur af þremur meginhlutum: kímrót, kímstöngli og kímblöðum. Skipta má blómplöntum í tvo hópa eftir því hversu mörg kímblöð kímplantan hefur, einkímblöðunga og tvíkímblöðunga. Kímplöntur berfrævinga eru mun fjölbreyttari en kímplöntur blómplantna. Til dæmis hafa kímplöntur furu allt að átta kímblöð.

Grasafræði
Síberíuhlynur

Síberíuhlynur (fræðiheiti: Acer ginnala) er lítil hlyntegund sem er með útbreiðslu í Austur-Asíu; Kóreu, Japan, Austur-Mongólíu og Amúr-dal í Rússlandi. Hann verður 3-10 metrar að hæð og er vinsæl skrautplanta í Norður-Ameríku og Evrópu. Síberíuhlynur er kuldþolnastur hlyna. Lítil reynsla er af honum á Íslandi.

Tengill
Lystigarður Akureyrar

Tilvísanir

Hlynir
Georgíska karlalandsliðið í knattspyrnu

Georgíska karlalandsliðið í knattspyrnu er er fulltrúi Georgíu í knattspyrnu og er stjórnað af Georgíska knattspyrnusambandinu. 

Evrópsk knattspyrnulandslið
Karlalandslið í knattspyrnu
Hoya benstoneana

Hoya benstoneana er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er í Filippseyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya benvergarai

Hoya benvergarai er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er í Filippseyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya betchei

Hoya betchei er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er á Samóa.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya bhutanica

Hoya bhutanica er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er í suður Bútan.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya bicknellii

Hoya bicknellii er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er í Filippseyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya bicolensis

Hoya bicolensis er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er í Filippseyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya bicolor

Hoya bicolor er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er í Filippseyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya bifunda

Hoya bifunda er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er í Filippseyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya brittonii

Hoya brittonii er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er í Filippseyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya brooksii

Hoya brooksii er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er á Súmötru.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya buotii

Hoya buotii er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er í Filippseyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya burmanica

Hoya burmanica er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er frá austurhluta Indlands (Assam) austur til Víetnam.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya burtoniae

Hoya burtoniae er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er í Filippseyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya buruensis

Hoya buruensis er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er í Mólúkkaeyjum (Buru).

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya butleriana

Hoya butleriana er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er í Filippseyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya camphorifolia

Hoya camphorifolia er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er í Filippseyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya cardiophylla

Hoya cardiophylla er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er í Filippseyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya carmelae

Hoya carmelae er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er í Filippseyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya celata

Hoya celata er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er í Filippseyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya celsa

Hoya celsa er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er í Filippseyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Vetrarólympíuleikarnir 2022

Vetrarólympíuleikarnir 2022 eru 24. vetrarólympíuleikarnir. Þeir fóru fram í Beijing í Alþýðulýðveldinu Kína frá 4. til 20. febrúar 2022. Þetta voru aðrir ólympíuleikarnir og fyrstu vetrarólympíuleikarnir sem fóru fram í Alþýðulýðveldinu Kínu. 

Beijing var valin eftir kosningu Alþjóðaólympíunefndarinnar 31. júlí 2015.

Vetrarólympíuleikar
2022
Maneki-neko

Maneki-neko (招き猫) er algeng japönsk stytta sem er í  senn verndargripur og heillagripur. Nú á dögum eru stytturnar oftast gerðar úr keramik eða plasti. Styttan er af ketti með aðra klóna upprétta að biðja eða gefa vísbendingu. Slíkum styttum er vanalega stillt upp í og oft við inngang verslana, veitingahúsa, snyrtistofa, þvottahúsa, efnalauga og annarra fyrirtækja. Sumar slíkar styttur eru knúnar rafhlððum og þá færir kötturinn framlöpp hægt upp og niður.

Maneki-neko eru í ýmsum litum, stílgerðum og mismunandi skreyttar. Það er algengt að þær séu hvítar, svartar, gylltar og stundum rauðar. Slíkar styttur eru stundum litlir lyklahringir, sparibaukar, ilmstaukar, pottar fyrir inniblóm og ýmis konar skreytingar en eru líka stundum stórar styttur. Stytturnar eru vinsælar hjá kínverskum kaupmönnum og eru líka þekktar sem kínverska lukkukisur.

Heimildir
 What is that Cat? (Japan Monthly Magazine) 
 Maneki-neko (dictionary.sensagent.com)

Japönsk menning
Rowan Atkinson

Rowan Atkinson (fæddur 6. janúar 1955) er breskur leikari. Hann er þekktastur sem Hr. Bean í samnefndum sjónvarpsþáttum (1990-1995). Hann er einnig þekktur sem Johnny English í myndunum Johnny English (2003), Johnny English Reborn (2011) og Johnny English Strikes Again (2018). Hann lék líka Bean í myndinni Bean (1997), Mr. Bean's Holiday (2007) og í teiknimyndaþáttum um hann (2003 - 2019).

Breskir leikarar
Akursalat

Akursalat (Valerianella locusta)  einnig kallað vorsalat, lambasalat eða strandbrúða er smávaxin einær jurt sem ræktuð er sam blaðgrænmeti. Blöðin eru mjúk og dökkgræn og eru á bragðið með einkennandi hnetukeim.

Tilvísanir 

Garðabrúðætt
Matjurtir
María Guðjohnsen

María Guðjohnsen er íslenskur listamaður sem sérhæfir sig í grafískri- og þrívíddarhönnun. Verkin hennar eru vangaveltur um tilveruna, með innblæstri úr vísindaskáldskap og mjög sérstakri fagurfræði. Miðlarnir sem hún notar eru yfirleitt alltaf bundnir við einhverskonar tölvu eða tækni, svo sem sýndarveruleika, varpanir, gervigreind eða hefðbundna skjái. Hún hefur sett upp sýningar með verkum sínum í Reykjavík, Berlín, New York og Los Angeles. Einnig starfaði hún sem búningahönnuður í bíómyndinni Þorsta

Einkasýningar 

 2020 "Mögulegir heimar" - Cocoo's Nest, Reykjavík
 2019 "Millistig" - Gallerý Grásteinn, Reykjavík.
 2018 "The Taxi Dialogues" - BerlinBlue Art, Berlin

Samsýningar 

 2022 "Art & NFT: The Digital Roots" - Frieze, LA
 2021 "Do the Liminal Space!" - SVA Flatiron Gallery, NY
 2020 "VNYE Hi-Resolution" - Times Square, NY
 2020 "Samsýning" - Núllið, Reykjavík
 2020 "List í ljósi" - Seyðisfjörður
 2020 "Vetrarhátíð" - Skólavörðustígur, Reykjavík
 2020 "Four Generations" - Gallerí Grásteinn, Reykjavík
 2019 "Rask #2" - Ingólfsstræti 6, Reykjavík
 2019 "Fluid" - Night Embassy, Berlin
 2019 "Adidas Future Studios" - Berlin
 2019 "Interactive Identities" - GlogauAir, Berlin
 2018 "Kronach Leuchtet" - Kronach

Tilvísanir
Andri Freyr Hilm­ars­son

Andri Freyr Hilmarsson (fæddur 26. apríl 1983) er íslenskur sjónvarpsmaður. Andri hefur verið frá upphafi í þáttunum Með okkar augum eða síðan 2011. Árið 2020 fór Andri í þættina Andrar á flandri og leitin af Mr. Bean með Andra Frey Viðarssyni nafna sínum þar sem þeir ferðuðust til bretlands og tilgangurinn var að finna hinn eina sanna Mr. Bean. 

Andri greindist einhverfur þriggja ára gamall.

Tilvísanir 

Íslenskir sjónvarpsmenn
Fólk fætt árið 1983
Sjónhimnuskemmdir

Sjónhimnuskemmdir (retinopathy) er hvers konar skemmdir á sjónhimnu augna sem skerðingu á sjón. Algengasta orsök sjónhimnuskerðingar er sykursýki. Sjónhimnuskerðing af völdum sykursýki er aðalorsök blindu hjá fólki á vinnumarkaði. Það er talið að 5 % blindu í heiminum megi rekja til þess.

Heimild
 Greinin Retinapathy á ensku Wikipedia

Augnsjúkdómar
Tékkneska karlalandsliðið í knattspyrnu

Tékkneska karlalandsliðið í knattspyrnu (Tékkneska: Česká fotbalová reprezentace) er fulltrúi Tékklands í alþjóðaknattspyrnu. Tékkar hafa oft verið ein af sterkustu þjóðum Evrópu í knattspyrnu, þeir hafa tvisvar komist í úrslitaleik HM sem Tékkóslóvakía, árin 1934 og 1962 og þeir hafa einu sinni orðið evrópumeistarar sem Tékkóslóvakía, það var árið 1976, sem Tékkland komust þeir í úrslitaleik EM 1996 í Englandi. Á þeim árum áttu þeir marga af þekktustu knattpsyrnu mönnum heims, nægir þar að nefna Pavel Nedved, Patrick Berger, Vladimír Šmicer. Einn af frægustu markvörðum seinni ára varði stangir þeirra í mörg ár Petr Čech eða allt til ársins 2016.

Leikjahæstu menn

Markahæstu leikmenn

Evrópsk knattspyrnulandslið
Karlalandslið í knattspyrnu
Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu

Ganverska karlalandsliðið í knattspyrnu eða Svörtu Stjörnurnar eins og þeir eru oft kallaðir er stjórnað af knattspyrnusambandi Gana. Ganverska knattspyrnusambandið var stofnað árið 1957 og landið gekk til liðs við FIFA árið 1958. Gana hefur tekið þátt í þremur heimsmeistarakeppnum og fjórum sinnum hafa þeir unnið Afríkubikarinn, síðast árið 1982, þeim tókst einnig að tryggja sér bronsverðlaun á Ólympíuleikunum í Barcelona árið 1992, þjóðarleikvangur þeirra er í Accra.

U20 ára landslið Gana vann heimsmeistaramótið í sínum aldursflokki árið 2009

Saga 
Meðal þekktustu leikmenn Gana eru Abedi Pelé og Michael Essien fyrrum leikmaður Chelsea F.C.. HM 2006 var fyrsta heimsmeistara mót Ganverja.

Þekktir Leikmenn 

 Abédi Pelé
 Asamoah Gyan
 Michael Essien
 Matthew Amoah
 Sulley Muntari
 Stephen Appiah
 Anthony Yeboah
 Samuel Kuffour
 Kevin-Prince Boateng
 Andre Ayew

Titlar

 Afríkubikarinn
Gull(4): 1963, 1965, 1978, 1982 
Silfur (5): 1968, 1970, 1992, 2010,2015

Afrísk knattspyrnulandslið
Karlalandslið í knattspyrnu
Hoya clemensiorum

Hoya clemensiorum er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er á Borneó.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya commutata

Hoya commutata er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er í suðaustur Kína og Myanmar.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya corazoniae

Hoya corazoniae er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er í Filippseyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya cordata

Hoya cordata er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er í Kína.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya crassicaulis

Hoya crassicaulis er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er í Filippseyjum.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Hoya crassior

Hoya crassior er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er á Samóa.

Tilvísanir 

Vaxblómaættkvísl
Fellibylurinn Katrina

Fellibylurinn Katrina var fellibylur sem gekk aðallega yfir Flórída, Louisiana, Alabama og Mississippi síðla ágúst 2005. Hann var einn skæðasti fellubylur í sögu Bandaríkjanna. Borgin New Orleans varð mjög illa úti; flóðvarnargarðar brustu og flæddi sjór inn um 80% af borginni. Viðbrögð fylkisins, alríkisins í kjölfar fellibylsins voru gagnrýnd og þóttu lítil og sein. Í ljós kom að flóðvarnargarðar voru með galla í hönnun og gerðu ástandið verra en ella. Að minnsta kosti 1200 manns létust vegna fellibylsins, flestir í Louisiana. Um 200.000 íbúa New Orleans flýðu borgina eða helmingur.

Heimild
 
Fellibylir í Bandaríkjunum
Áfram (kvikmynd)

Áfram (enska: Onward) er bandarísk Pixar-kvikmynd frá árinu 2020.

Talsetning

Tilvísanir

Tenglar 
 

Bandarískar kvikmyndir
Disney-kvikmyndir
Kvikmyndir frumsýndar 2020