alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Oceansize

Oceansize var ensk framsækin rokkhljómsveit frá Manchester á Englandi hún var stofnuð árið 1998 og starfaði til 2011.

Breiðskífur
Effloresce (2003)
Everyone Into Position (2005)
Frames (2007)
 Preserved While the Bodies Float Up (2010)

Stuttskífur
 Amputee (1999)
 A Very Still Movement (2001)
 Relapse (2002)
 Music for Nurses (2004)
 Home & Minor (2009)

Lagt niður 2011
Breskar hljómsveitir
Vilhjálmur og Elly Vilhjálms syngja jólalög

Vilhjálmur og Elly Vilhjálms syngja jólalög  er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1971. Hljóðritun fór fram í Ríkisútvarpinu undir stjórn Péturs Steingrímssonar. Útsetningar og hljómsveitarstjórn, Jón Sigurðsson.

Lagalisti
Jólaklukkur - Bæði syngja -Lag - texti: Amerískt þjóðlag - Loftur Guðmundsson
Jól á hafinu - Vilhjálmur syngur - Lag - texti: Steer/Hansen - Jóhanna G. Erlingsson
Gefðu mér gott í skóinn - Elly syngur - Lag - texti: J. Marks - Ómar Ragnarsson 
Jólin allstaðar - Bæði syngja - Lag - texti: Jón Sigurðsson - Jóhanna G. Erlingsson
Snæfinnur snjókarl - Vilhjálmur syngur - Lag - texti: Nelson/Rollins - Hinrik Bjarnason
Hvít jól - Bæði syngja - Lag - texti: Irving Berlin - Stefán Jónsson
Hátíð í bæ - Vilhjálmur syngur - Lag - texti: Bernhard - Ólafur Gaukur
Jólasnjór - Bæði syngja - Lag - texti: Livingstone/Evans - Jóhanna G. Erlingsson
Ég sá mömmu kyssa jólasvein - Elly syngur - Lag - texti: Connor - Hinrik Bjarnason
Jólasveinninn minn - Bæði syngja - Lag - texti: Autry/Haldeman - Ómar Ragnarsson
Litla jólabarn - Elly syngur - Lag - texti: Worsing/Anderson —  Ómar  Ragnarsson
Jólin koma - Vilhjálmur syngur -  Lag - texti: Spielman/Torre — Ómar  Ragnarsson

Textabrot af bakhlið plötuumslags 

SG-hljómplötur
Hljómplötur gefnar út árið 1971
Verðbólga

Verðbólga er hugtak í hagfræði, og mælir verðhækkun yfir ákveðið tímabil og er oftast miðað við 12 mánaða tímabil. Þegar talað er um verðbólgu er venjulega átt við almenna hækkun í verði vara og þjónustu sem heimili neyta. Verðbólga kemur fyrst og fremst til vegna peningaprentunar. Kostnaðarverðbólga er verðbólga sem er tilkomin vegna þess að laun hækka umfram framleiðni. Óðaverðbólga var heiti sem notað var í fjölmiðlum á 8. áratug 20. aldar til að lýsa verðbólgu á Íslandi og víðar í heiminum, þar sem verðhækkanir mældust í mörgum tugum prósentna á ársgrundvelli eða jafnvel vel yfir 100%. Verðhjöðnun er andstæða verðbólgu og þýðir að verðlag lækkar: þ.e.a.s. að verð á vörum og þjónustu lækkar.

Tenglar 
 Hvað er verðbólga?; grein úr Morgunblaðinu 1983
 
 
  Hvað er verðbólga?; grein í Þjóðviljanum 1978
 Þróun verðbólgunar á Íslandi í 15 ár; grein í Morgunblaðinu 1976

Hagfræði
Framfærsluvísitala

Framfærsluvísitala er vísitala sem mælir breytingar á framfærslukostnaði meðalfjölskyldu. Meðalfjölskyldan, sem miðað er við, er hin svokallaða vísitölufjölskylda, þ.e.a.s. hjón með tvö börn (3,98 einstaklingar). 

Grunnur framfærsluvísitölu byggir á niðurstöðum rannsókna Hagstofunnar yfir visst tímabil. Þeir útgjaldaþættir sem mest vægi hafa eru t.d. húsnæði, bifreið, matvörur, föt, skemmtanir o.s.frv. Vísitala framfærslukostnaðar er reiknuð fjórum sinnum á ári og sýnir verðlag í byrjun febrúar, maí, ágúst og nóvember. 

Vísitölur
Hagfræði
Byggingarvísitala

Byggingarvísitala er vísitala sem mælir hvernig kostnaður við húsbyggingar breytist frá einum tíma til annars. 

Vísitölur
Byggingar
Hagfræði
Gjøa

Gjøa var fyrsta skipið til sigla norðvesturleiðina milli Atlantshafsins og Kyrrahafsins. Áhöfn sex manna með Roald Amundsen við stjórnvölinn fór leiðina á þremur árum. Var siglt frá Osló 1903 og kom skipið til Nome í Alaska 1906. 

Skipið var frosið fast allt að tvö ár af þeim þremur sem ferðin tók og minnir því um margt á ferðalag Fram sem Fridtjof Nansen stýrði 1895. Leiðangursmenn Gjøa notuðu tímann til mælinga svo hægt væri að ákvarða staðsetningu segulnorðurs og einnig var áhersla á að rannsaka og kynnast menningu Inúíta.

Tenglar
 Minnismerki í San Francisco 
 Norska sjóminjasafnið 
 Myndir af Gjøa 

Skip
Könnun Norður-Heimskautsins
Lánskjaravísitala

Lánskjaravísitala er vísitala sem var í upphafi reiknuð út frá vísitölu neyslu og byggingarvísitölunni - þ.e.a.s. að 2/3 framfærsluvísitölunnar eru lagðir saman við 1/3 af byggingarvísitölunni og þá fékkst út lánskjaravísitalan. Árið 1990 var vísitölunni breytt þannig að þrjár vísitölur giltu jafnt, vísitala neyslu, launavísitala og byggingarvísitala. Árið 1995 var vísitölunni breytt aftur þannig að nú fylgir lánskjaravísitala eingöngu vísitölu neyslu.

Vísitölur
Hagfræði
Vefverslun

Vefverslun er verslun sem fer fram á Internetinu. Oftast er um einhvers konar afbrigði af áskriftarverslun eða póstverslun að ræða. Gott dæmi um vefverslun er Amazon.com.

Verslun
Mótorhjól

Mótorhjól eða vélhjól er bifhjól knúið sprengihreyfli, sem hefur meira rúmtak en 50 cm3. Torfæruhjól eru notuð í akstri á vegleysum eða í torfærukeppnum, en götuhjól aðeins á góðum vegum. Kappaksturshjól eru hraðskreið mótorhjól notuð í mótorhjólakappakstri.

Ökutæki sem eru í grunnin hönnuð eins og reiðhjól, en hafa hjálparmótor eru flokkuð sem tegund af reiðhjólum, kölluð pedelecs á ensku, háð nokkrum skilyrðum samkvæmt tilskipun ESB, 2002/24. Skilyrðin eru : Vélin er bara er virkur ef stigið er á pedölunum, hámarksafl vélar er 250 W, og ennfremur minnki aflið úr vélinni eftir sem hraðinn aukist, uns vélin veiti enga aðstoð við 25 km hraða.

Sjá einnig 
 Bifhjól
 Fjórhjól
 Létt bífhjól
 Skellinaðra
 Vespa

 Mótorhjólasafn Íslands

Tengill 

  Stutt grein European Cyclists Federation um E-Mobility
Nýja Frakkland

Nýja Frakkland er heiti á þeim svæðum sem Frakkar lögðu undir sig í Nýja heiminum frá því að Jacques Cartier hóf könnun Lawrencefljóts árið 1534 þar til Frakkar létu Spáni og Bretlandi landsvæði sín eftir árð 1763. Á hátindi sínum náði Nýja Frakkland frá Nýfundnalandi í austri að Klettafjöllum í vestri, og frá Hudsonflóa í norðri að Mexíkóflóa í suðri. 

Fyrrum franskar nýlendur
Fyrrum lönd í Norður-Ameríku
Nýi heimurinn

Nýi heimurinn er heiti sem var notað af fyrstu landkönnuðum Ameríku þar sem sú heimsálfa var ný fyrir þeim, meðan Gamli heimurinn var sá heimur sem þeir þekktu fyrir (Evrópa, Afríka og Asía). Kristófer Kólumbus notað fyrstur hugtakið novi orbis um Ameríku. Árið 1516 gaf Pietro Martire út ritið De orbe novo um landkönnun Spánverja í Ameríku.

Hugtakið er einkum notað í samhengi við fyrstu könnunarleiðangra og landnám Evrópubúa í Norður- og Suður-Ameríku. Í líffræði er oft talað um gamlaheimstegundir og nýjaheimstegundir þegar talað er um tegundir sem urðu eftir í Ameríku við aðskilnað meginlandanna og þróuðust í aðrar áttir en sömu tegundir í Gamla heiminum. 

Saga Ameríku
Menningarlandafræði
Vínland

Vínland er nafn á svæði í Norður-Ameríku sem Leifur heppni fann um árið 1000. Árið 1960 fundust rústir byggðar norrænna manna í L'Anse aux Meadows nyrst á Nýfundnalandi. Norsku fornleifafræðingarnir Helge Ingstad og Anne Stine Ingstad grófu rústirnar upp, og rituðu tveggja binda verk um niðurstöðurnar. Ekki er hægt að fullyrða hvort staðurinn er Vínland, sem sagt er frá í fornritum. 

Árið 1957 fannst kort, Vínlandskortið, sem sýnir staðsetningu Vínlands. Kortið var greint og kom í ljós árið 2021 að það er falsað.

Tenglar 
 Vínland Þorfinns karlsefnis og Guðríðar Þorbjarnardóttur; grein í Lesbók Morgunblaðsins 2001
  Páll Bergþórsson, Vínlandsgátan, Mál og menning,Reykjavík, 1997 
 Halldór Hermannsson, Vínlandsferðirnar,Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga - 1. tölublað (01.04.1919)

Tilvísanir
Vínland
Saga Íslands
Saga Grænlands
Feðginin Sigurður Ólafsson og Þuríður Sigurðardóttir syngja saman

Feðgin syngja saman  er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1971. Hljóðritun fór fram í Ríkisútvarpinu undir stjórn Péturs Steingrímssonar. Jón Sigurðsson stjórnar hljómsveitinni er leikur undir og útsetti öll lögin og veit ég, að margir eru mér sammála um, að hann hefur heldur betur blásið rykinu af þessum gömlu lögum og klætt  þau í búning ársins 1971. Ljósmyndir á plötuumslagi tók Kristján Magnússon.

Lagalisti
Æskuminning - Bæði syngja - Lag - texti: Ágúst Pétursson - Jenni Jóns 
Rökkvar í runnum - Sigurður syngur - Lag - texti: Jónatan Ólafsson - Fríða Sæmundsdóttir
Í Reykjavík - Þuríður syngur - Lag - texti: Hjördís Pétursdóttir - Jenni Jóns 
Hvar sem liggja mín spor - Bæði syngja - Lag - texti: N.R. Bakalainikov - Ókunnur
Árin líða - Þuríður syngur - Lag - texti: Matthías Á. Mathiesen - Ólafur Pálsson
Hreðarvatnsvalsinn - Bæði syngja - Lag - texti: Knútur R. Magnússon - Atli Þormar
Vals Moderato - Bæði syngja - Lag - texti: Magnús Pétursson
Ljósbrá - Sigurður Syngur - Lag - texti: Eiríkur Bjarnason - Ágúst Böðvarsson
Kveðja förumannsins - Bæði syngja - Lag - texti: Gunnar Ingólfsson
Játning - Þuríður syngur - Lag - texti: Sigfús Halldórsson - Tómas Guðmundsson
Nóttin og þú - Sigurður syngur - Lag - texti: Steingrímur Sigfússon - Lárus Sigfússon
Við gengum tvö - Bæði syngja -  Lag - texti: Friðrik Jónsson - Valdimar Hólm Hallstað

SG-hljómplötur
Hljómplötur gefnar út árið 1971
Grenndarhópurinn

Grenndarhópurinn er þyrping um 30 stjörnuþoka, sem inniheldur m.a. Vetrarbrautina.

Tenglar 
 Stjörnufræðivefurinn: Grenndarhópurinn 

Grenndarhópurinn
Stjörnuhvirfingar
Hjól

Orðið getur líka átt við reiðhjól eða vélhjól.

Hjól er hringlaga hlutur sem er festur á öxul sem snýst í legu. Hjólið er lykilhluti öxulhjólsins sem er ein af sex grunnvélum klassískrar vélfræði. Hjól með öxli eru notuð til að flytja þunga hluti eða vinna önnur verk í samsettum vélum þar sem þarf að draga úr núningi. Hjól eru lykilþættir í talíum, snúningshjólum leirkerasmiða, stýrishjólum á skipum og bílum, og þar fram eftir götunum.

Hjól eru notuð í flutningum. Þau draga úr núningi með því að rúlla um öxul sinn ef vægi er beitt á þau, til dæmis þyngdarafli eða öðrum ytri kröftum eða átaki. Talið er að hjólið hafi fyrst verið fundið upp í Mesópótamíu á Nýsteinöld og Súmerar fundu upp á því að nota snúningshjól í leirkeragerð, en ekki er vitað hvort notkun þess breiddist út þaðan eða hafi þróast í öðrum heimshlutum með sjálfstæðum hætti.

Hjól
Lögskýring

Lögskýring er sú aðgerð að skýra sett lög.

Greinarmun má gera á því að rannsaka merkingu lagagreinar (skýring), eða hitt að „ákveða hvaða tilvik megi falla undir lagareglu (heimfærslu)“. Sá greinarmunur hefur þó ekki mikla þýðingu fyrir íslenskum dómstólum.

Almennt er talið að lögskýringarleiðir séu þrjár. Almenn lögskýring, þrengjandi lögskýring og rýmkandi lögskýring.

Tilvísanir 

Lögfræði
Vaxtavextir

Vaxtavextir eru vextir af vöxtum.

Til forna var litið á vaxtavexti sem hið versta okur og voru þeir til að mynda bannaðir í Rómarrétti auk þess að vera lagðir til jafns við guðlast í flestum útbreiddustu trúarbrögðum veraldar, og átti það einnig við í öndverðu á Íslandi eða allt fram að siðaskiptum.

Nú til dags er misjafnt eftir löndum hvort notaðir séu vaxtavextir, en á Íslandi hefur það almennt verið heimilt samkvæmt nútímalöggjöf. Fjallað er um vaxtavexti í 12. gr. núgildandi laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, þar sem segir að sé vaxtatímabil lengra en tólf mánuðir án þess að vextirnir séu greiddir skuli þeir lagðir við höfuðstól og nýir vextir reiknaðir af samanlagðri fjárhæð. Ekki má þó bæta vöxtum við höfuðstól oftar en á tólf mánaða fresti, nema um sé að ræða innlánsreikninga lánastofnana (banka).

Vaxtavextir birtast líka í þeirri aðferð sem notuð hefur verið á Íslandi síðan árið 1979 við verðtryggingu lánsfjár, sem felst í því að færa verðbótaþátt vaxta ofan á höfuðstól láns áður en nafnvextir eru reiknaðir af hinum nýja höfuðstól á hverjum gjalddaga, sem jafngildir því að reiknaðir séu grunnvextir af þeim hluta heildarvaxta sem svarar til verðbótaþáttarins. Þetta er þó ekki augljóst af því hvernig vextir eða verðtrygging virka ein og sér, heldur er það sprottið af samspili þeirra þegar bæði koma saman í slíkri útfærslu. Óverðtryggð lán með svokölluðu vaxtagreiðsluþaki geta einnig tekið á sig svipaða eiginleika ef breytilegir vextir þeirra hækka yfir umsamin mörk.

Tenglar 
 Lög um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001

Tengt efni 
 Vextir

Tilvísanir 

Hagfræði
Lögfræði
Bibliotheca Arnamagnæana

Bibliotheca Arnamagnæana (latína: Bókasafn Árna Magnússonar) er ritröð sem Árnasafn í Kaupmannahöfn, Den Arnamagnæanske Samling, gefur út. 
Í ritröðinnni er fjallað um íslensk og norræn fræði, bæði í útgáfum og fræðilegum ritgerðum. Fyrsta bindið kom út 1941 og 47. bindið árið 2011.

Árið 1956 hófst útgáfa á viðaukabindum (latína: supplementum) í stærra broti, sem eru einkum fyrir mikið myndskreytt verk. Af þeim hafa komið út 7 bindi, um rúnir, tónlist, útskurð o.fl. 

Jón Helgason forstöðumaður stofnunarinnar var ritstjóri meðan hans naut við, en síðan hafa Jonna Louis-Jensen, Peter Springborg, Britta Olrik Frederiksen og fleiri annast ritstjórn.

Sum bindin eru greinasöfn, og hafa þau titilinn Opuscula (fleirtala orðsins opusculum eða „smárit“). Þau eru tölusett og mynda ritröð innan ritraðarinnar. Má líta á þau sem tímarit um textafræði, sem kemur út óreglulega.

Tengill
 Bibliotheca Arnamagnæana

Heimild
 Vefsíða Den Arnamagnæanske Samling.

Íslensk handrit
Íslenskar bókmenntir
Den Arnamagnæanske Samling

Den Arnamagnæanske Samling eða Árnasafn er safn handrita og rannsóknarstofnun í íslenskum og norrænum fræðum við Kaupmannahafnarháskóla. Stofnunin er systurstofnun Stofnunar Árna Magnússonar á Íslandi. Báðar eru kenndar við Árna Magnússon (1663-1730), sem var prófessor við háskólann í Kaupmannahöfn, og var stofnandi og eigandi handritasafnsins.

Meðal útgáfurita stofnunarinnar eru eftirtaldar ritraðir:
 Bibliotheca Arnamagnæana.
 Editiones Arnamagnæanæ.

Tenglar 
 Den Arnamagnæanske Samling 
 Árnasafn; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1963
 Litið inn í Árnasafn; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1956

Íslensk handrit
Kaupmannahafnarháskóli
Söfn í Danmörku
Hino Nacional Brasileiro

Hino Nacional Brasilero er þjóðsöngur Brasilíu.

Brasilísk menning
Áreiðanleikakönnun

Áreiðanleikakönnun er ítarleg rannsókn ásamt skýrslugjöf um stöðu og starfsemi félags sem gerð er í tengslum við samruna, kaup á hlutafé og útboð sem tengist aðgæsluskyldu kaupanda og upplýsingaskyldu seljanda.

Tilvísanir 

Hagfræði
Egill Eyjólfsson

Egill Eyjólfsson (1295 – 1341) var biskup á Hólum frá 1331 til dauðadags, 1341. 

Faðir Egils var Eyjólfur, gullsmiður, en móðir hans var Þorgerður Egilsdóttir.

Egill var settur til náms í Þingeyraklaustri, og var Lárentíus Kálfsson, síðar biskup, einkakennari hans þar. Varð Egill fyrst djákni, vígðist prestur 1318 og varð um svipað leyti skólameistari á Hólum, rúmlega tvítugur. Auðunn rauði var þá biskup, og var mjög stirt samband hans við Þingeyramunka, ekki síst Lárentíus. Egill beitti sér þá fyrir því, haustið 1319, að þeir Auðun og Lárentíus sættust.

Egill hélt síðar Grímstungur í Vatnsdal, en fékk svo Grenjaðarstað í  Aðaldal að veitingu Eilífs erkibiskups. 

Eftir fráfall Lárentíusar Kálfssonar, 1331, var Egill kjörinn biskup á Hólum. Lítið er vitað um biskupstíð hans, en þó er talið að fjárhagur stólsins hafi þá verið í góðu lagi.

Heimildir
Páll Eggert Ólason: Íslenskar æviskrár I.
Þorsteinn Gunnarsson (ritstj.): Um Auðunarstofu, bls. 184.

Hólabiskupar í kaþólskum sið

Íslendingar á 14. öld
Ómar Ragnarsson - Gáttaþefur í glöðum hópi

Ómar Ragnarsson - Gáttaþefur í glöðum hópi  er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1971. Hljóðritun fór fram í Ríkisútvarpinu undir stjórn Péturs Steingrímssonar. Útsetningar og hljómsveitarstjórn er í höndum Jóns Sigurðssonar. Ljósmyndir á plötuumslagi tók Kristinn Benediktsson.

Lagalisti
Kátt er í hverjum bæ
Eitthvað út í loftið
Óli drjóli 
Heyrnin í Hurðaskelli
Gáttaþefur og börnin
Já, auðvitað krakkar
Það er alveg rétt
Ég set góðgæti í skóinn
Ég vildi ég væri
Kennið mér krakkar
Vertu nú sæll

Textabrot af bakhlið plötuumslags 
 

SG-hljómplötur
Hljómplötur gefnar út árið 1971
Ómar Ragnarsson
Þorvaldur víðförli

Þorvaldur Koðránsson víðförli var íslenskur maður sem tók kristna trú á ferðum sínum um Evrópu. Hann var aðstoðarmaður og túlkur Friðriks trúboðsbiskups frá Þýskalandi, þegar hann reyndi að boða kristni  Íslandi í kringum 981. Þetta trúboð var jafnframt hið fyrsta sem fór fram á Íslandi. 

Þeir félagar bjuggu í fjóra vetur á Lækjamóti í Víðidal og fóru um landið og boðuðu trú við misjafnar undirtektir. Ort voru um þá níðkvæði og þeir sagðir samkynhneigðir. Það þoldi Þorvaldur illa og drap þá sem þannig höfðu ort. Að lokum héldu þeir til Noregs og þar sagði biskup skilið við Þorvald „því að þú vilt seint láta af manndrápum“.

Þorvaldur var frá Stóru-Giljá í Austur-Húnavatnssýslu og er þar minnisvarði um þá félaga alveg við þjóðveginn beint á móti bænum. Í Þorvaldar þætti víðförla segir að Þorvaldur hafi farið í pílagrímsferð til Jerúsalem og víðar og endað ævina í klaustri í Býsansríki.

Árni Bergmann samdi skáldsögu um Þorvald.

Tenglar

 Þorvalds þáttur víðförla

Íslenskir trúboðar
Þingmaríumessa

Þingmaríumessa (eða þingmáríumessa) er 2. júlí. Það er vitjunardagur Maríu, en hann bar upp á alþingistíma frá lokum 13. aldar til 1700. Sami dagur er einnig nefndur: Maríumessa hin nýja. 

Vikan frá Jónsmessu til Þingmaríumessu nefnist messur (kv.ft).

Kristnar hátíðir
Skyn

Skyn var félag nemenda með sérstaka námsörðuleika sem stofnað var árið 2007 með aðsetur við Háskóla Íslands. Félagið var heildar- og þverfagleg samtök sem vann meðal annars að umbætum á Uglunni, fjarkennslu skólans. Félagið var afskráð árið 2020.

Nafnið Skyn var fengið úr kvæðinu Gylfaginning:

Saga 
Forverar félagsins voru meðal annars Sameinað hagsmunafélag nemenda með sérstaka námsörðuleika, Skuld og Lesblindufélag Háskóla Íslands. 

Lesblindufélag Háskóla Íslands var stofnað snemma árs 2006 á rótum eldra félags sem var starfandi 1998 - 2000. Félagið var hagsmunafélag fyrir fólk með einkenni lesblindu og vildi ljúka háskólanámi, óháð því hvort það sé í námi eða ekki. Félagið var starfandi við Háskóla Íslands. 4. apríl 2007 gekk félagið í hið nýstofnaða félag Sameinað hagsmunafélag nemenda með sérstaka námsörðuleika. Eining stjórn hefur verið starfandi í félaginu frá árinu 2009, og í kjölfarið árið 2010 voru stofnaðir tveir nemendahópar sjálfstæðr frá starfsemi Skyn annar um málefni Lesblindra nemenda og hinn um málefni ADHD nemenda.

Sameinað hagsmunafélag nemenda með sérstaka námsörðuleika var stofnað til að gefa lesblindum, ADHD og Tourette, og öllum þeim sem telja sig hafa sértæka námsörðugleika, tækifæri til að hittast, veita þeim stuðning og auka samheldni þeirra. Á stefnuskrá félagsins var markmiðið að verða sýnilegt afl innan háskólans og í forsvari þegar málefni félagsins bar á góma. Félagið beitti sér fyrir réttindabaráttu félagsins jafnt innan og utan háskóla og vera þrýstihópur fyrir félagsins um málefni þess. Félagið stuðlaði að aukinni fræðslu, kennslu, umræðu og rannsóknum um málefni hópanna innan sem flestra háskólagreina. Tilgangur þess var að vera sjálfstætt og án samkeppni við önnur félög um sömu málefni á öðrum sviðum. Núverandi félag tók við starfsemi þess árið 2007 og starfaði í tvö ár.

Málefnin 
 Andleg heilsa
 Athyglisbrestur
 Áráttu-þráhyggjuröskun
 Háskóli Íslands
 Lesblinda
 Nám
 Prófkvíði
 o.fl.

Starfssvið 
 Háskóli Íslands 
 Háskólinn á Akureyri 
 Háskólinn á Bifröst 
 Háskólinn í Reykjavík 
 Hólaskóli 
 Kennaraháskóli Íslands 
 Landbúnaðarháskóli Íslands 
 Listaháskóli Íslands

Tenglar 
 Heimili félagsinns

Háskóli Íslands
Klassísk tónlist

Klassísk eða sígild tónlist er tónlist sem samin er á klassíska tímabilinu í tónlistarsögunni, þ.e. á árunum 1750-1830 eða þar um bil.

Í daglegu tali er hugtakið klassísk tónlist þó notað um (vestræna) tónlist sem samin er frá því um 1100 til dagsins í dag. Yfirleitt er þá átt við einhverskonar „listræna tónlist“ til aðgreiningar frá öðrum tónlistarstefnum, s.s. þjóðlögum, jazz-, blús-, popp-, eða rokktónlist. Þessi skilgreining er þó óljós, bæði vegna þess að mörk milli tónlistarstefna eru oft ónákvæm og einnig er það misjafnt hvað mönnum finnst vera „listrænt“.

Einnig er hugtakið notað sem samheiti yfir nokkur tónlistarform, óháð því á hvaða tímabili tónlistarsögunnar verkin eru samin. Meðal þessara tónlistarforma eru:

 Fúga
 Kammertónlist
 Kantata
 Konsert
 Ljóðasöngur
 Madrígali
 Messa
 Mótetta
 Ópera
 Óratoría
 Sinfónía
 Sónata

Oft er tónlist líka sögð klassísk ef hún hefur elst vel eða staðist tímans tönn, þó hún sé samin undir öðrum tónlistarstefnum. Til dæmis er oft sagt að tónlist Bítlanna sé orðin klassísk.

Klassísk tónlist
Forsætisráðherra Japans

Forsætisráðherra Japans síðan 1996
Granatepli

Granatepli (eða kjarnepli) (fræðiheiti: Punica granatum) er sumargræn jurt sem er runni eða lítið tré sem ber ávexti. Það verður 5-8 metra á hæð. Það er upprunnið frá landsvæðum í Afganistan og Íran til Himalajafjalla í Norður Indlandi og hefur verið ræktað frá fornu fari í löndunum við Miðjarðarhafið og Kákasus. Það er einnig ræktað í Armeníu, Íran, Indlandi og þurrari hlutum suðaustur Asíu, Malaja og Austur-Indíum og frumskógabelti Afríku. Það tekur um það bil 2-3 ár þangað til að tréð ber ávexti.

Lýsing 
Granatepli kemum frá Persíu (Íran) og hefur verið ræktað í Georgíu, Armeníu og við Miðjarðarhafið í margar aldir. Í Georgíu og Armeníu og austur fyrir Svartahafið vex Granatepli villt.

Granatepli barst til Suður-Ameríku og Kaliforníu með spænskum landnemum árið 1769 og er nú ræktað aðallega í þurrari hlutum Kalíforníu og Arizona þar sem unninn er ávaxtasafi úr berjum þess. Ávextir granateplis eru taldir heilsubætandi og fyrirbyggja sjúkdóma.

Blóm granateplis eru skærrauð, 3 sm að þvermáli með fjórum til fimm krónublöðum. Ávöxturinn er milli sítrónu og greipaldins að stærð, 5-12 sm í þvermál, aldinið er rautt og inniheldur um 600 fræ. Granatepli þolir vel þurrk. Á svæðum þar sem mikið úrkoma er þá skemmast ræturnar oft vegna sveppasýkingar.Granatepli þolir frost allt að −10 °C.

Annað 
Orðið granatepli þýðir „epli með fræum“ (frá latneska orðinu grānātus þ.e. með fræum), enda er ávöxturinn stundum nefndur kjarnepli á íslensku. Fræ Granateplis eru borðuð hrá. Granateplasafi er vinsæll drykkur í Mið-Austurlöndum og er notaður í írönskum og indverskum réttum. Borgin Granada á Spáni ber nafn eftir þessum ávöxt. 

Blysjurtaætt
Kirkjurokið

Kirkjurokið var fárviðri sem gekk yfir landið þann 20. september árið 1900. Víða var það einnig nefnt Aldamótaveðrið. Þann dag gekk yfir landið suðvestan- og vestan illviðri, eitt hið allra versta af þeirri gerð sem sögur fara af. Margháttaður skaði varð bæði á mönnum og munum og má í því sambandi nefna drukknun 17 manna á fjórum bátum á Arnarfirði þennan örlagaríka dag. 

Manntjón varð einnig við Eyjafjörð. Þar brast veðrið á um hádegi. Íbúðarhúsið í Rauðuvík á Árskógsströnd, sem þá var nýbyggt timburhús, hófst af grunni og steyptist ofan fyrir sjávarbakkann sem það stóð á. Átta manns voru þar innan veggja og létust þrír þegar húsið féll saman. Tveir bátar fórust á Hríseyjarsundi og með þeim sex manns og bóndi í Arnarneshreppi lést síðar vegna áverka sem hann fékk í rokinu. Á landinu öllu fórust um 30 manns af völdum veðurofsans og auk þess varð gríðarlegt eignatjón. Í Svarfaðardal minntust menn og minnast enn þessa óveðurs sem Kirkjuroksins haustið 1900. Það kom til af því að tvær af fjórum kirkjum dalsins fuku og brotnuðu í spón. Það voru kirkjurnar á Urðum og Upsum. Kirkjurnar á Tjörn og Völlum skekktust á grunnum sínum svo lá við stórtjóni.

Tenglar
 Grein eftir Einar Sveinbjörnsson, veðurfræðing (Sótt 22. september 2007)
 Grein úr Norðurslóð (sept. 2000) eftir Árna Hjartarson, jarðfræðing

Nokkrar heimildir
 
 Almanak hins Íslenska Þjóðvinafélags um árið 1902. 
 Halldór Pálsson. Skaðaveður 1897-1901. Reykjavík 1968.
 Jóhannes Óli Sæmundsson. Tuttugasti september. Tímaritið Súlur 1975.
 Kristmundur Bjarnason, Saga Dalvíkur 1.-4. bindi.
 Trausti Jónsson. Fárviðrislægðin 20. september aldamótaárið 1900. Veðrið, 2. hefti, 1977.  

Illviðri
Dalvíkurbyggð