alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Thamnocalamus

Thamnocalamus er ættkvísl hnaus-bambus í grasaætt. Tegundirnar finnast í Himalajafjöllum sem og Madagaskar og suður Afríku. 

Thamnocalamus er náskyld Fargesia. Þessar tvær ættkvíslir eru stundum taldar sem ein af sumum grasafræðingum.

Tegundir
 Thamnocalamus chigar (Stapleton) Stapleton - Nepal
 Thamnocalamus spathiflorus (Trin.) Munro - Tíbet, Bútan, Indland, Nepal
 Thamnocalamus tessellatus (Nees) Soderstr. & R.P.Ellis - Madagaskar, suður Afríka
 Thamnocalamus unispiculatus T.P.Yi & J.Y.Shi - Tíbet

áður meðtaldir
see Chimonobambusa Drepanostachyum Fargesia Himalayacalamus Neomicrocalamus Pleioblastus Pseudosasa 
 Thamnocalamus collaris - Himalayacalamus collaris 
 Thamnocalamus cuspidatus - Fargesia cuspidata
 Thamnocalamus denudatus - Fargesia denudata
 Thamnocalamus dracocephalus - Fargesia dracocephala
 Thamnocalamus falcatus - Drepanostachyum falcatum
 Thamnocalamus falconeri - Himalayacalamus falconeri 
 Thamnocalamus hindsii - Pseudosasa hindsii 
 Thamnocalamus hindsii var. gramineus - Pleioblastus gramineus
 Thamnocalamus murielae - Fargesia murielae 
 Thamnocalamus nitidus - Fargesia nitida 
 Thamnocalamus nitidus subsp. ciliatus - Fargesia qinlingensis
 Thamnocalamus prainii - Neomicrocalamus prainii 
 Thamnocalamus quadrangularis - Chimonobambusa quadrangularis
 Thamnocalamus ringala - Drepanostachyum falcatum
 Thamnocalamus robustus - Fargesia robusta
 Thamnocalamus sparsiflorus - Fargesia murielae 
 Thamnocalamus spathaceus - Fargesia spathacea
 Thamnocalamus vaginatus - Pleioblastus argenteostriatus

Tilvísanir

 
Bambus
Université Paris-Saclay

Université Paris-Saclay eða Paris-Saclay University, þekktur sem UPS, er opinber háskóli í París í Île-de-France í Frakkland. UPS leggur mikla áherslu á raunvísinda-og verkfræðigreinar.

Tenglar 

 Heimasíða skólans

Háskólar í París
Grandi

Grandi er svæði í vestanverðri Reykjavík sem tilheyrir vesturbæjarhverfi borgarinnar eða nánar tiltekið Örfirisey. Eftir efnahagshrunið árið 2008 varð þar allmikil uppbygging. Veitingastaðir, ísbúðir og matarverslanir voru stofnaðar. Sjóminjasafn Reykjavíkur var einnig reist á Grandagarði.

Vesturbær Reykjavíkur
Université Fédérale Toulouse Midi-Pyrénées

Université Fédérale Toulouse Midi-Pyrénées, þekktur sem UFTMP, er opinber háskóli í Toulouse í Midi-Pyrénées í Frakkland. UTFMP leggur mikla áherslu á raunvísinda- og verkfræðigreinar.

Tenglar 

 Heimasíða skólans

Háskólar í Frakklandi
Stórfurstinn

Stórfurstinn (franska: Le Grand Duc) eftir Morris (Maurice de Bevere) og René Goscinny er 40. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1973, en sagan sem hún hefur að geyma birtist fyrst í teiknimyndablaðinu Pilote sama ár.

Söguþráður 

Hans hátign Leoníd stórfursti, sérlegur erindreki Rússakeisara, kemur í heimsókn til Bandaríkjanna ásamt hjálparhellu sinni, Boulenkov ofursta. Lukku Láki er boðaður á fund innanríkisráðherra í Washington þar sem honum er falið það verkefni að fylgja furstanum í skoðunarferð um Villta Vestrið, enda ríður á að ferðalagið heppnist vel þar sem í húfi er mikilvægur viðskiptasamningur við Rússa. Furstinn vill hefja ferðina á heimsókn til hins róstusama bæjar Abilene í Kansas. Ferðin hefst, en hvorki Lukku Láki né furstinn vita að rússneskur stjórnleysingi veitir þeim eftirför í því skyni að ráða furstann af dögum. Á kránni í Abilene heillar Leoníd fursti söngkonuna Lauru Legs upp úr skónum með herramannslegri framkomu og hún varar Lukku Láka í kjölfarið við áformum kráareigandans Jackson´s um að ræna furstanum. Ránstilraunin fer út um þúfur og félagarnir koma til bæjarins Bellow Springs. Í nágrenni bæjarins stendur yfir leit að hættulegum stigamanni, Texas Ripper, og stórfurstinn ákveður að taka þátt í leitinni.

Fróðleiksmolar 

 Sagan um stórfurstann er innblásin af heimsókn Alexei Alexandrovich fursta (1850-1908) til Bandaríkjanna árið 1871. Alexei fursti, sem var fjórði sonur Alexanders II Rússakeisara, ferðaðist víðs vegar um Bandaríkin með lest og hitti m.a. Ulysses S. Grant bandaríkjaforseta og ýmsar sögufrægar persónur Villta Vestursins eins og William Frederic Cody (Buffalo Bill) og George Armstrong Custer hershöfðingja. Alexei fursta og Custer varð raunar vel til vina og fóru þeir m.a. saman á vísundaveiðar í Nebraska.
 Heimildir eru fyrir því að á ferðalagi sínu hafi Alexei fursti kynnst ensku leikkonunni Lydiu Thompson (1838-1908) á sýningu í St. Louis og hrifist mjög af söng hennar. Leikkonan er því mögulega fyrirmynd Lauru Legs í bókinni.
 Í sögunni fá Lukku Láki og Leoníd stórfursti aldrei vitneskju um tilraunir rússneska stjórnleysingjans til að koma þeim fyrir kattarnef. Í lok sögunnar bendir allt til þess að ódæðismanninum muni takast ætlunarverk sitt, en hann hættir við þegar hann heyrir að von sé á Rússakeisara til Bandaríkjanna. Alexander II Rússakeisari kom aldrei til Bandaríkjanna, en hann var myrtur af stjórnleysingjum í St. Pétursborg árið 1881.
 Snemma í sögunni kemur í ljós að Leoníd fursti er mikill aðdáandi bandaríska rithöfundarins James Fenimore Cooper (1789-1851), höfundar skáldsögunnar um Síðasta Móhíkanann.
 Sagan minnir nokkuð á þjóðsöguna um hinn rússneska Grigory Potemkin.
 Leoníd stórfursti er skopstæling á bresk/bandaríska kvikmyndaleikaranum Sidney Greenstreet (1879-1954). Í íslensku útgáfu bókarinnar Allt um Lukku Láka er hins vegar talið að fyrirmynd furstans sé leikarinn og leikstjórinn Orson Welles (1915-1985).
 Stórfurstinn var ein af eftirlætisbókum Morris.

Íslensk útgáfa 
Stórfurstinn var gefinn út af Froski útgáfu árið 2018.

Lukku Láki
Myndasögur
Viðreisn

Viðreisn er íslenskur stjórnmálaflokkur sem bauð sig fram í fyrsta skipti í Alþingiskosningum 2016. Fyrsti stefnumótunarfundur samtakanna var haldinn 11. júní 2014 en formlegur stofnfundur fór fram í Hörpu þann 24. maí 2016. Benedikt Jóhannesson, útgefandi, er einn af upphafsmönnum samtakanna og er fyrrum formaður flokksins. Hann var lengi vel trúnaðarmaður innan Sjálfstæðisflokksins en skráði sig úr honum til að vinna að stofnun Viðreisnar í kjölfar tillögu ríkisstjórnarinnar um afturköllun aðildarumsóknar að Evrópusambandinu og mótmælunum sem fylgdu henni. Samkvæmt Benedikt má finna innan Viðreisnar fólk sem hefur verið virkt í Sjálfstæðisflokki og Samfylkingunni, auk annarra sem annað hvort tilheyrðu öðrum flokkum eða engum. Núverandi formaður er Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir.

Uppreisn - ungliðahreyfing Viðreisnar var stofnuð í maí árið 2016. Hugmyndin var að ungliðar mönnuðu framboðslista Viðreisnar til jafns við þá eldri. 

Samkvæmt stefnuviðmiðum Viðreisnar eru samtökin „nútímalegur, frjálslyndur flokkur sem hefur það að markmiði að berjast fyrir réttlátu samfélagi, stöðugu efnahagslífi og fjölbreyttum tækifærum. Áhersla er lögð á markaðslausnir, vestræna samvinnu, frelsi, jafnrétti og jafnan atkvæðisrétt fyrir alla“.

Formenn

Alþingiskosningar
Viðreisn hlaut 10,5% fylgi í Alþingiskosningunum árið 2016 og 7 þingmenn kjörna. Í kosningunum til Alþingis árið 2017 minnkaði fylgi flokksins niður í 6,7 og hlaut flokkurinn 4 þingmenn kjörna. Í kosningum til Alþingis árið 2021 fékk Viðreisn 8.3% atkvæða, bætti við sig þingmanni og fékk alls 5 þingmenn kjörna.

Borgarstjórnarkosningar
Í sveitarstjórnarkosningunum 2018 í Reykjavík fékk Viðreisn tvo borgarfulltrúa: Þórdís Lóa Þórhallsdóttir og Pawel Bartoszek. Flokkurinn myndaði meirihluta með Samfylkingu, Vinstri grænum og Pírötum. Í sveitarstjórnarkosningunum 2022 náði Pawel Bartoszek ekki kjöri en Þórdís Lóa myndaði meirihluta ásamt Samfylkingu, Pírötum og Framsóknarflokki.

Tilvísanir

Tenglar 
 Heimasíða Viðreisnar
 Viðreisn á Facebook

Íslenskir stjórnmálaflokkar
Stofnað 2016
Viðreisn
Ghosts

Ghosts er tveggja manna borðspil hannað af Alex Randolph og gefið út af Milton Bradley árið 1982.

Tenglar 
 http://www.thegamesjournal.com/reviews/Ghosts.shtml
 http://www.boardgamegeek.com/boardgame/2290/ghosts

borðspil
Observatory Marine Park Eilat

Observatory Marine Park Eilat (hebreska: פארק המצפה התת-ימי באילת) er sjávardýrasafn, neðansjávarskoðunarstöð og skemmtigarður í Rauðahafinu. Safnið er staðsett á Southern Beac í Eilat í Ísrael.

Gallery

Tenglar 

   Heimasíða Observatory Marine Park Eilat 

Ísrael
Skemmtigarðar
Jordan Spieth

Jordan Alexander Spieth (f. 27. júlí 1993) er Bandarískur atvinnumaður í golfi og spilar á PGA mótaröðinni. Hann er númer eitt í heiminum samkvæmt Official World Golf Ranking í 45. viku 2015. Hann hefur unnið bæði Masters og Opna Bandaríska meistaramótið á þessu ári. Hann vann einnig Fedex stigalistann.

Fyrsta risamótið sem Jordan vann var Masters 2015 og þénaði hann 1,8 milljónir dollara á því. Hann lék á 270 höggum eða 18 höggum undir pari vallarins og sló þar með met Tiger Woods sem yngsti sigurvegari á Masters. Hann vann líka Opna Bandaríska 2015 á 5 höggum undir pari vallarins og er hann yngsti sigurvegarinn og sló þar með met Bobby Jones frá 1923. Hann fullkomnaði svo tímabilið með sigri á Tour Championship og þar með Fredex cup.

Bandarískir kylfingar
PGA
Fáni Frakklands

Fáni Frakklands er þrílitur fáni með þremur lóðréttum röndum, rauðri, hvítri og blárri. Á frönsku heitir hann tricolore (þrílitur). Litirnir þrír eru oft tengdir við frelsi, jafnrétti og bræðralag („liberté – égalité – fraternité“), sem voru kjörorð frönsku byltingarinnar, en táknar í raun konunginn (hvítur) og París (blár og rauður). Hlutföll fánans eru 2:3.

Saga 
Fyrir upptöku þrílitarins hafði konungsríkið Frakkland notast við einfaldan, hvítan fána, stundum skreyttan liljutáknum frönsku konunganna eða skjaldarmerkjum þeirra. Í frönsku byltingunni höfðu byltingarmenn farið að klæðast rauðum og bláum hattborðum og barmmerkjum eftir fall bastillunnar. Það var markgreifinn af Lafayette sem bætti hvíta litnum við til þess að gera einkennismerkin „þjóðlegri“ þar sem hvítur var „forn franskur litur“. Lafayette notaði þrílitinn síðan sem einkennismerki Þjóðvarðarliðsins (Garde nationale) sem hann leiddi en Jacques-Louis David hannaði síðar aðra útgáfu af fánanum sem varð þjóðfáni Frakklands.

Fáninn tók gildi 15. febrúar árið 1794 eftir stofnun fyrsta franska lýðveldisins. Hann var tekinn úr notkun árið 1814 eftir ósigur Napóleons og endalok fyrsta franska keisaraveldisins. Frakkland varð þá konungsríki á ný og gamli hvíti fáninn var aftur tekinn í notkun. Hvíti fáninn var notaður til ársins 1830, en eftir júlíbyltinguna og stofnun júlíríkisins var þríliti fáninn aftur tekinn upp og hefur æ síðan verið þjóðfáni Frakklands.

Tilvísanir

Frakkland
Þjóðartákn Frakklands
Frakkland
Le Figaro

Le Figaro er franskt dagblað sem kemur út daglega. Blaðið var stofnað árið 1826 og er gefið út í París. Það er oft borið saman við keppinaut sinn Le Monde. Ritstjórnarskoðun blaðins er miðhægrisinnuð.

Það er næststærsta blað í Frakklandi sem dreift er út um allt landið á eftir Le Parisien og á undan Le Monde, en sum svæðisbundin dagblöð hafa fleiri lesendur.

Frönsk dagblöð
Þjóðarsorg

Þjóðarsorg er tímabil þar sem þjóð syrgir opinberlega saman. Þjóðarsorg er oft yfirlýst af stjórnvöldum til minningar um fólk sem var þjóðinni mjög mikilvægt, til dæmis forsætisráðherra, forseta, konunga og drottningar og aðra þjóðhöfðingja. Þjóðarsorg er í mörgum tilfellum yfirlýst á sama degi og jarðarför viðkomandi eða á minningarthöfn nokkrum árum síðar. Einnig er þjóðarsorg haldin eftir stóran harmleik, náttúruhamfarir eða hryðjuverkaárás, þar sem margt fólk fórst. 

Víða er fánum flaggað í hálfa stöng meðan á þjóðarsorg stendur.

Sorg
Stade de France

Stade de France er þjóðarvöllur Frakklands, staðsettur í Saint-Denis í norðurhluta Parísar. Hann er fimmti stærsti íþróttavöllur Evrópu með 81.338 sæti. Bæði franska knattspyrnulandsliðið og franska rugbylandsliðið nota völlinn fyrir alþjóðleg íþróttamót. Völlurinn var upphaflega byggður vegna heimsmeistaramóts Alþjóðaknattspyrnusambandsins 1998.

París
Íþróttavellir í Frakklandi
Sprengjuárásirnar í Madrid 2004

Sprengjuárásirnar í Madrid 2004 voru sprengjur sem sprungu næstum samtímis í lestarkerfi Madrid, höfuðborgar Spánar, að morgni hins 11. mars 2004, þremur dögum fyrir þingkosningar og tveimur og hálfu ári eftir hryðjuverkin í New York 11. september. 191 maður lést og 1.800 slösuðust við sprengingarnar. 

Í rannsókn spænska réttarkerfisins kom í ljós að hryðuverkahópur sem hermdi eftir al-Kaída hefði framkvæmt árásirnar, en engin merki um beina þátttöku al-Kaída fundust. Spænsku námuverkamennirnir sem seldu árásarmönnunum sprengiefni voru handteknir þó að þeir tækju ekki þátt í skipulagningu eða framkvæmd árásanna. Eftir 21 mánuðar rannsókn var Jamal Zougam dæmdur fyrir þátttöku sína í árásunum.

Árásirnar voru mannskæðustu hryðjuverkin í sögu Spánar og meðal þeirra mannskæðustu í Evrópu, aðeins á eftir Lockerbie-sprenguárásinni 1988 hvað varðar tölu látinna.

Hryðjuverk
2004
Saga Spánar
Myllumerki

Myllumerki, myllutengi eða kassamerki, er merki eða tagg sem er notað á samfélagsmiðlum og örbloggum sem auðveldar notendum að finna færslur um tiltekið þema eða umræðuefni. Myllumerki er lykilorð eða (stutt) lykilsetning sem fylgt er eftir með tákninu # (myllutákn). Myllumerkið er stafbila- og greinimerkjalaust og er samklesst myllutákninu. Það gerir fólki auðveldara að finna og tengjast því efni sem er tengt merkinu og taka þátt í umræðum um það með því að nota sama merki. 

Myllumerkið er ein tegund lýsisgagnamerkja sem notuð eru í bloggum og samfélagsmiðlum á netinu, til dæmis Twitter, Instagram og Facebook. Kassamerki eru mjög oft notuð í umræðum um samfélagsleg mál og til að sýna samstöðu með fólki sem hefur orðið fyrir fordómum eða harmleik.

Heimildir 

Samfélagsmiðlar
Hassan Rouhani

Hassan Rouhani (persneska: حسن روحانی; fæddur Hassan Fereydoun þann 12. nóvember 1948) er fyrrverandi forseti Írans og sjötti maðurinn sem hefur verið í því embætti. Áður var hann löggjafi, fræðimaður og diplómat. Hann var kosinn í forsetaembætti 3. ágúst 2013 og endurkjörinn árið 2017. Hann er lögfræðingur og fyrrum ríkiserindreki. Hann hefur átt sæti í sérfræðingaráði Írans frá 1999 og í ráðgjafaráði æðsta leiðtogans frá 1991. Hann var ritari þjóðaröryggisráðsins frá 1989 til 2005 og lykilmaður í því að semja um kjarnorkuáætlun Írans við Bretland, Frakkland og Þýskaland. 

Rouhani hefur verið lýst sem hófsömum leiðtoga. Í kosningabaráttunni hét hann því að bæta samskipti við Vesturlönd og borgararéttindi innanlands.

Tilvísanir

Forsetar Írans
Aðalritarar Samtaka hlutlausra ríkja
Manuel Valls

Manuel Carlos Valls Galfetti (fæddur 13. ágúst 1962) er fransk-spænskur stjórnmálamaður og fyrrum forsætisráðherra Frakklands. Hann gekk í það embætti þann 31. mars 2014 og gegndi því til ársins 2016. Hann var innanríkisráðherra Frakklands frá 2012 til 2014. Valls var meðlimur í Sósíalistaflokknum en sagði sig úr honum árið 2017. 

Hann fæddist í Barselóna, en faðir hans var spænsk-katalónskur og móðir hans svissnesk. Hann var borgarstjóri Évry frá 2001 til 2012, og var kosinn í öldungadeild Franska þingsins í fyrsta skiptið árið 2002. Hann tilheyrði frjálslyndu deild Sósíalistaflokksins, sem er svipuð skandinavískum félagslegum lýðræðisflokkum.

Valls sagði af sér sem forsætisráðherra í desember árið 2016 til þess að geta sóst eftir út­nefn­ingu Sósí­al­ista­flokks­ins sem frambjóðandi í frönsku forsetakosningunum 2017. Í forvali Sósíalistaflokksins tapaði Valls hins vegar fyrir Benoît Hamon. Eftir forsetakosningarnar 2017 sagði Valls sig úr Sósíalistaflokknum og lýsti yfir stuðningi við stjórnmálahreyfingu Emmanuels Macron, nýkjörins forseta Frakklands. Hann lýsti því yfir að Sósíalistaflokkurinn væri dauður í núverandi mynd og sóttist eftir því að bjóða sig fram á þing fyrir flokk Macrons, La République en marche, en hafði ekki erindi sem erfiði.

Í september árið 2018 lýsti Valls því yfir að hann hygðist gefa kost á sér sem borgarstjóri Barselóna. Kosningarnar voru haldnar þann 26. maí 2019, en Valls hlaut aðeins um 12% atkvæða og lenti í fimmta sæti.

Tilvísanir

Forsætisráðherrar Frakklands
Frambjóðendur til embættis forseta Frakklands
Innanríkisráðherrar Frakklands
Spænskir stjórnmálamenn
Forsætisráðherra Frakklands

Forsætisráðherra Frakklands (franska: Premier ministre français) er undir fimmta franska lýðveldinu ríkisstjórnarleiðtogi og leiðtogi ráðherraráðsins. Undir þriðja og fjórða lýðveldunum bar embættið heitið forseti ráðherraráðsins (Président du Conseil des Ministres) eða forseti ráðsins (Président du Conseil) í daglegu tali. 

Núverandi forsætisráðherra Frakklands er Élisabeth Borne.

 
Frönsk stjórnmál
Hreyfiseðill

Hreyfiseðill er meðferðarúrræði sem læknir skrifar upp á í samráði við sjúkling og er ávísun á hreyfingu eftir forskrift. Sjúklingi er vísað til hreyfistjóra eða samhæfingaraðila sem útbýr hreyfiáætlun í samráði við hann. Sjúklingurinn framfylgir áætluninni upp á eigin spýtur en undir eftirliti hreyfistjóra sem fylgist með árangri og meðferðarheldni. 

Meðal sjúkdóma sem hreyfiseðlar geta gagnast gegn eru: Hjarta- og æðasjúk­dóm­ar, lungna­sjúk­dóm­ar, stoðkerf­is­sjúk­dóm­ar, offita, kvíði, þung­lyndi, streita, fullorðinssykursýki og þrálátir verkir.

Markmið og skipulag
Tilgangur hreyfiseðla er að draga úr áhrifum lífstílssjúkdóma og þar með lyfjanotkun, læknaheimsóknum og innlögnum. Þá dregur úr kostnaði heilbrigðisþjónustunnar.  Innleiðing hreyfiseðla hófst í Heilsugæslu höfuðborgasvæðisins sem tilraunaverkefni á fimm heilsugæslustöðvum í byrjun árs 2011 og hefur verið innleitt á Akureyri og fleiri heilbrigðisstofnunum síðan. Stefnt var að því að hreyfiseðlar yrðu komnir í almenna notkun á öllum heilbrigðisstofnunum landsins og hjá sérfræðilæknum í árslok 2016. Velferðarráðuneytið hefur komið að skipulagningu innleiðingarinnar. Markmiðið er að að gera hreyfiseðla hluta af al­mennri heil­brigðisþjón­ustu en til­rauna­verk­efni um notk­un hreyfiseðla telst vera lokið. Inn­leiðing hreyfiseðla á Íslandi bygg­ist á sænskri fyr­ir­mynd en þetta meðferðarform hef­ur náð mik­illi út­breiðslu þar og víðar um lönd á und­an­förn­um árum og þykir ár­ang­urs­rík.

Læknir leggur mat á hvort einstaklingurinn geti nýtt sér hreyfingu sem hluta af meðferð sinni. Hreyfistjóri eða samhæfingaraðili (sjúkraþjálfarar sem hafa fengið þjálfun í áhugahvetjandi samtali) aflar svo nauðsynlegra upplýsinga frá sjúklingi varðandi hreyfingu og velur þau úrræði sem henta sjúklingnum í samráði við hann og útbýr hreyfiáætlun.  Í viðtalinu er lagt faglegt mat á stöðu viðkomandi hvað varðar þol, getu, áhugahvöt og áhugasvið og síðan er lögð upp áætlun um hreyfingu, hvernig, hversu oft, hversu lengi og hversu mikil ákefð er hentug. Hann kennir þátttakanda að nota tölvuforrit til skráningar þegar hreyfing er stunduð. Eftirfylgnin á hreyfiseðlinum er síðan í höndum samhæfingaraðila og læknis.

Reynsla
Á Íslandi var alls 360 hreyfiseðlum ávísað á 12 mánaða tímabili, frá maí 2013 til maí 2014. Verkefnið hefur gefist vel og eftir því sem skipulag og utanumhald hefur þróast hefur árangurinn batnað og meðferðarheldni aukist. Fyrstu fjóra mánuði ársins 2013 var meðferðarheldnin um 57% en fyrstu fjóra mánuði 2014 var hún um 78%.

Í Svíþjóð og Noregi hefur verið gefin út handbók af sérfræðingum;  Fysisk aktivitet i sjukdomsprevention och sjukdomsbehandling (FYSS). Hún er ætluð sem stuðningur við heilbrigðiskerfið og að ávísa réttri tegund og magni af hreyfingu. Fylgni þess að sjúklingar fylgi almennu eða einföldu ráði um hreyfingu er lág, um 10-15%. En ávísun á hreyfingu (Fysisk aktivitet på recept (FaR)) sýnir fram á góða meðferðarfylgni (60-70%) og sú aðferð sem nú hefur verið innleidd í íslensku heilbrigðiskerfi er þróuð út frá þessari aðferð.

Heimildir

Læknisfræði
Heilsa
Líkamsrækt
Pressuger

Pressuger eða bökunarger er ger sem er notað til að hefa brauð og brauðvörur. Bökunarger er örverur af tegundinni  Saccharomyces cerevisiae sem er sama tegund en annað afbrigði  af örverums sem eru í ölgeri sem notað er í bjórframleiðslu.

Matargerð
Listi yfir eldfjöll Íslands

Helstu eldfjöll Íslands eru hér skráð eftir svæðum.

Á Reykjanesi 
 Keilir
 Þorbjörn
 Sandfellshæð
 Þráinsskjöldur
 Heiðin há
 Brennisteinsfjöll
 Bláfjöll
 Selvogsheiði
 Leitin
 Vífilsfell
 Sveifluháls
 Hengill
 Fagradalsfjall

Á Suðurlandi 
 Eyjafjallajökull
 Katla (Mýrdalsjökull)
 Seyðishólar
 Kerið

Á Suðurlandshálendinu
 Hekla 
 Torfajökull
 Vatnaöldur
 Veiðivötn
 Tindfjallajökull
 Laki
 Eldgjá

Á Vesturlandi 
 Grábrók
 Eldborg (Hnappadal)
 Ljósufjöll
 Ytri Rauðamelskúla
 Syðri Rauðamelskúla
 Snæfellsjökull

Á Norðurlandi 
 Krafla
 Hverfjall
 Leirhnjúkur
 Námafjall
 Vindbelgur
 Hlíðarfjall (Krafla)
 Þeistareykjarbunga
 Kverkfjöll

Á Austurlandi 
 Snæfell
 Breiðdalsgosstöðin

Á Hálendinu 
 Askja 
 Herðubreið
 Hofsjökull
 Kollóttadyngja
 Trölladyngja
 Hrossaborg
 Viðidalsfjöll
 Hveravellir
 Prestahnúkur
 Skjaldbreiður
 Hlöðufell
 Ok

Undir Vatnajökli 
 Grímsvötn
 Bárðarbunga
 Kverkfjöll
 Skaftárkatlar
 Esjufjöll
 Hamarinn (Vatnajökull)
 Öræfajökull (Hvannadalshnúkur)
 Þórðarhyrna
 Pálsfjall

Á hafi úti 
 Surtsey
 Eldfell
 Vestmannaeyjar
 Mánáreyjar
 Klakkeyjar

Tengt efni
Eldfjöll Íslands

 
Jarðfræði Íslands
Listar tengdir Íslandi
Glúten

Glúten (eða jurtalím) er prótín sem finnst í korntegundum eins og  hveiti, byggi og rúgkorni. Glútenofnæmi er talið hrjá um 1% Evrópubúa. Hins vegar er glútenlaust mataræði líka tískufyrirbrigði og getur hugsanlega aukið líkur á offitu

Heimildir 

 Glúten eða glútensnautt

Tenglar

Prótín
Glútenóþol

Glútenóþol (e. Non-celiac gluten sensitivity (NCGS)) er óþol fyrir glúteni í kornvörum.

Tengt efni
 Glútenofnæmi

Heimildir 

meltingarsjúkdómar
Glútenofnæmi

Glútenofnæmi (líka nefnt glúten garnamein og glúteniðrakvilli) er bólgusjúkdómur í þörmum og sjálfsofnæmissjúkdómur sem lýsir sér þannig að þeir sem þjást af sjúkdómnum þola alls ekki mat sem inniheldur glúten. Sjúkdómurinn er sérlega algengur í fólki af norður-evrópskum uppruna.  Einkenni geta verið margvísleg en helstu einkenni eru langvinnur niðurgangur, þyngdartap, kviðverkir og skortseinkenni. Sjúkdómnum fylgir aukin áhætta á öðrum sjálfsofnæmissjúkdómum og krabbameini í meltingarvegi. Best er fyrir þá sem eru með sjúkdóminn að lifa á glútensnauðu fæði  og forðast afurðir sem innihalda hveiti, rúg og bygg.

Tengt efni
 Glútenóþol

Heimildir 
 Sigurður Jón Júlíusson, Hallgrímur Guðjónsson, Glúten garnamein, Læknaneminn 2016 bls. 22-25

Sjúkdómar
Sjálfsofnæmissjúkdómar
Sléttubönd

Sléttubönd eru dýrt kveðin ferskeytla sem hægt er að lesa bæði afturábak og áfram án þess að raska bragforminu. Merking vísunnar getur þó breyst. Þekkt dæmi um sléttubönd er þessi tvíræða mannlýsing, eignuð sr. Jóni Þorgeirssyni (1597-1674) á Hjaltabakka, föður Steins biskups:
Grundar dóma, hvergi hann
hallar réttu máli.
Stundar sóma, aldrei ann
illu pretta táli.

Tilbrigði við formið eru svokölluð vatnsheld sléttubönd þar sem orðin í fyrri vísupartinn ríma við orðin í seinni vísupartinn og vatnsheld sléttubönd með afslætti. Sá bragarháttur mun vera einn sá flóknasti í íslenskum kveðskap. Dæmi um slíkt er eftirfarandi vísa eftir sr. Sigurð Norland:

Frauður kvikur hendist hátt,
heitur skefur grunna,
rauður vikur, endist átt,
eitur kefur runna.

Heimildir 
 
  (svar eftir Gunnlaug V. Snævarr)
 Ben Ax., Láttu ganga ljóðaskrá, Vísir (26.01.1974): bls. 9. Sótt frá timarit.is, 5. mars 2017.

Ljóð
Bragarhættir
Brynhildur Þórarinsdóttir

Brynhildur Þórarinsdóttir (f. 27. ágúst 1970) er íslenskur rithöfundur, barnabókahöfundur og bókmenntafræðingur. Hún lauk M.A. prófi í íslenskum bókmenntum frá Háskóla Íslands 2004. Brynhildur hefur starfað við fjölmiðla og sem pistlahöfundur fyrir útvarp og prentmiðla og sem lektor í íslensku við Háskólann á Akureyri.

Verðlaun
Brynhildur hlaut fyrstu verðlaun í smásagnasamkeppni Samtaka móðurmálskennara árið 1997 fyrir söguna Áfram Óli. Hún hlaut Íslensku barnabókaverðlaunin árið 2004 fyrir söguna Leyndardómur ljónsins og Norrænu barnabókaverðlaunin 2007 fyrir endursagnir sínar á Íslendingasögunum Njálu, Eglu og Laxdælu.

Heimild 
 Bókmenntir.is 

Íslenskir rithöfundar
Íslenskir bókmenntafræðingar
Íslenskir kvenrithöfundar
Handhafar Íslensku barnabókaverðlaunanna
Handhafar Norrænu barnabókaverðlaunanna

Íslenskir barnabókahöfundar