alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Vatnakrabbaplága

Vatnakrabbaplága (fræðiheiti: Aphanomyces astaci) er vatnasveppur sem sýkir vatnakrabba, sérstaklega evrasísku ættkvíslina Astacus, en krabbarnir drepast innan fárra vikna eftir sýkingu. Rannsóknir hafa sýnt að tegundir frá Ástralíu, Nýju Guíneu og Japan eru einnig viðkvæmar fyrir sýkingunni.

Sýkin kom fyrst til Evrópu til Ítalíu 1859, annaðhvort með innfluttum vatnakröbbum frá Norður-Ameríku, eða í kjölvatni. Eftir það breiddist hún hratt út, og fannst í Svíþjóð 1907, í Spáni 1972, í Noregi 1971, í Bretlandi 1981, í Tyrklandi i 1984 og í Írlandi 1987.

Eftir 150 ár, þá hefur enn ekki fundist þol í innfæddum evrópskum vatnakröbbum.

Tegundin var rannsökuð og nefnd af þýskum sveppafræðingi, Friedrich Schikora (1859–1932), 1906.

Sporar sýkilsins hverfa á nokkrum vikum eftir að allir sýktir vatnakrabbar eru farnir.

Tilvísair

Tenglar

Global Invasive Species Database 
Canadian Fisheries and Oceans Crayfish Plague information
Trade Environment Database Case Study on Crayfish Plague

Sníkjusveppir
Huda Sharawi

Huda Sharawi (23. júní 1879 - 12. desember 1947) var egypskur kvenréttindasinni, þjóðernissinni og stofnandi Kvenréttindafélags Egyptalands.

Æviágrip 
Huda Sharawi fæddist inn í El-Sharawi fjölskylduna í Efra-Egyptalandi, en faðir hennar var fyrsti forseti Egypska fulltrúaráðsins. Huda ólst að mestu leyti upp í kvennabúri/kvenálmu þar sem konur voru einangraðar og skyldugar til að vera með slæður. Huda fékk góða menntun frá ungaaldri, fékk góða kennslu í hinum ýmsu fögum og talaði meðal annars frönsku, tyrknesku og arabísku ásamt því að læra hluta úr Kóraninum.

Hjónaband 
Þegar Huda var 13 ára komst hún að því að hún ætti að giftast frænda sínum, Ali Pasha Sharawi, sem var mikið eldri en hún. Hjónaband þeirra einkenndist af einhliða stjórn Ali, m.a. bannaði hann Hudu að spila á píanó og að heimsækja ættingja. Huda skildi við hann að borði og sæng eftir 15 mánaða hjónaband í kjölfar brots hans á samningi í tengslum við hjónabandið. Næstu 7 ár var Huda nokkurn veginn frjáls. Hún bætti við þekkingu sína, m.a. í arabískum bókmenntum og lærði ljóðlist og á píanó. Einnig fór hún sjálf að versla, sem þótti mjög sjaldgæft fyrir konu að gera, og hvatti móður sína til að gera slíkt hið sama.

Kvenréttindi 
Eftir 7 ára aðskilnað frá eiginmanni sínum fór Huda með honum til Parísar, þar sem hún uppgötvaði nýjan heim með konum sem gengu frjálsar um götur borgarinnar. Huda var mjög á móti þeim hömlum sem konum voru settar í kvenálmum. Hún fór því að skipuleggja fyrirlestra fyrir konur sem myndi ýta þeim út úr húsi og á almannafæri. Árið 1919 tók Huda þátt í að skipuleggja ein stærstu kvenmótmæli gegn stjórn Breta í Egyptalandi.

Huda hugsaði sífellt um hvernig hægt væri að bæta líf kvennana í kringum hana. Hún stakk því upp á að komið yrði á fót skóla með sjúkrastofu fyrir þær, og með ýmsum framlögum og fjáröflunum varð sú hugmynd að veruleika. Einnig fannst henni að hvetja þyrfti konur í sinni vitsmunalegu ástund og í apríl 1914 var Intellectual Association of Egyptian Women stofnað.

Árið 1923 stofnaði Huda Kvenréttindafélag Egyptalands, sem er ennþá starfandi í dag. Félagið einblíndi á ýmis mál, m.a. kosningarétt kvenna og menntun þeirra. Hún leiddi félagið fram til seinasta dags.

Eftir andlát eiginmanns síns 1922 hætti Huda að ganga með slæðu, það þótti marka tímamót í kvenréttindabaráttu í Mið-Austurlöndum.

Mannúðarstörf 
Árið 1909 stofnaði Huda Sharawi fyrstu mannúðarsamtökin sem rekin voru af konum, en samtökin buðu upp á þjónustu fyrir fátækar konur og börn. Huda trúði því að með því að konur rækju svona samtök myndi það ögra þeirri hugmynd að konur væru einungis skapaðar fyrir nautn karlanna og þyrftu vernd þeirra.

Tilvísanir 

Egypskir femínistar
Sequoioideae

Sequoioideae (rauðviður) er undirætt af barrtrjám í ættinni Cupressaceae. Hún er algengust í strandskógum norður Kaliforníu.

Lýsing
Þær þrjár ættkvíslir í undirættinni eru Sequoia og Sequoiadendron í Kaliforníu og Oregon og Metasequoia í mið-Kína. Amerísku rauðviðartegundirnar teljast til stærstu og hæstu trjáa í heiminum, og geta þau orðið þúsunda ára gömul.
Metasequoia, með núlifandi tegundina Metasequoia glyptostroboides, er mun smærri.

Útbreiðsla

Hubei og Hunan héruð Kína
Náttúruleg útbreiðsla Metasequoia glyptostroboides er í  Chongqing héraði í suðurhluta mið Kína.

Kalifornía, Bandaríkjunum
Náttúruleg útbreiðsla Sequoiadendron giganteum er einvörðungu á vesturhlíðum Sierra Nevadafjalla í Kaliforníu.
Náttúruleg útbreiðsla Sequoia sempervirens er einvörðungu í "Northern California coastal forests (WWF ecoregion)", við strönd Norður Kaliforníu og nokkrar mílur inn í Oregon.

Paleontology
Sequoioideae er ævaforn undirætt, með elstu Sequoioideae tegundina, Sequoia jeholensis, sem fannst í Júra jarðlögum.  

Steingerfingar sýna gríðarlega útbreiðslu á Krítartímabilinu, sérstakelga norðantil. Ættkvíslir af Sequoioideae hafa fundist við heimskautsbaug, í Evrópu, norður-Ameríku, og um Asíu og Japan. Kæling loftslags í lok Eósen og Ólígosen dró úr útbreiðslu norðan til, sem og eftirfylgjandi ísaldir.

Verndunarstaða

Þeim er ógnað af tapi búsvæða vegna bælingar villielda, skógarhöggs, og loftmengunar.
Öll undirættin er í útrýmingarhættu.  IUCN Red List metur Sequoia sempervirens í útrýmingarhættu (A2acd), Sequoiadendron giganteum í útrýmingarhættu (B2ab) og Metasequoia glyptostroboides í útrýmingarhættu (B1ab).

Tilvísanir

Bibliography and links

:de:Liste der dicksten Mammutbäume in Deutschland. List of Large Giant Redwoods in Germany
 IUCN 2013. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2013.2. Downloaded on 10 January 2014.
James Donald, John Rubin (directors) (2009). Climbing Redwood Giants (film). [National Geographic. http://channel.nationalgeographic.com/channel/explorer/videos/climbing-redwood-giants/|title=Climbing Redwood Giants]
 "Big trees". Notes from the Field tv. 6 minutes in. PBS. Retrieved 10 January 2014.

Barrtré
CD Tenerife

Íþróttafélag Tenerife (á spænsku: Club Deportivo Tenerife) er knattspyrnufélag í borginni Santa Cruz de Tenerife á Tenerife á Spáni. Félagið var stofnað árið 1912 undir útlenska heitinu Sporting Club Tenerife og spilar nú í annarri deild í knattspyrnu á Spáni. Einkennislitirnir eru hvítur og blár.

Félagið hefur spilað 13 leiktíðir í efstu deild (La Liga) og 42 leiktíðir í annarri deild. Síðast spilaði liðið í La Liga árið 2010. Út frá stigafjölda í fyrstu deild er liðið 28. besta knattspyrnulið Spánar (á þeim lista er Real Madrid efst), og var 137. besta knattspyrnulið 20. aldar í Evrópu skv. Alþjóðlega knattspyrnutölfræðifélaginu. 

Liðið hefur tvisvar lent í fimmta sæti í La Liga (1992–93 og 1995–96), það komst í undanúrslit í Evrópukeppni félagsliða í knattspyrnu veturinn 1996–97, og sigrað Hans Gampers-bikarinn á móti FC Barcelona árið 1993. Mikill keppnisrígur helst milli íþróttafélags Tenerife og íþróttasambands Las Palmas.

Tilvísanir 
Spænsk knattspyrnufélög
Tenerife

Heimildir
Félag kvenna í atvinnulífinu

Félag kvenna í atvinnulífinu er íslensk félagasamtök stofnað árið 1999 til þess að styðja við frekari þátttöku kvenna í íslensku atvinnulífi.

Tenglar 
 Félag kvenna í atvinnulífinu
 Ekki til höfuðs körlum – Frjáls verslun, 7. tölublað (01.07.1999), Bls. 52-53 

Íslensk kvennasamtök
Efnahagur Íslands
Lady Brewery

Lady Brewery er íslenskt farandsbrugghús sem stofnað var árið 2017 af þeim Þóreyju Björku Halldórsdóttur og Ragnheiði Axel Eyjólfsdóttur. Brugghúsið er örbrugghús.

Þar sem Lady Brewery er farandsbrugghús þá leigir það aðstöðu hjá öðrum brugghúsum við gerð bjórana. First Lady er einkennisbjór fyrirtækisins. 

Lady Brewery hefur bruggað bjórana sína í Ölvisholti og Ægi Brugghúsi.

Tenglar 
 Lady Brewery Icelandic women craft beer
 Fyrsti bjór Lady Brewery kominn á krana
 Konur í brugggeiranum á íslandi brugga saman bjor af tilefni alþjódlega kvennadagsins
 Íslenskur bjór hjá Lady Brewery
Harem

Harem þýðir „staður kvenfólksins“ og er náskylt orðinu haram, sem er arabíska fyrir bannað. Á íslensku hefur orðið oft verið þýtt sem „kvennabúr“, en „kvenálma“ er nákvæmara heiti. Harem er í raun staður heimilisins þar sem óviðkomandi er meinaður aðgangur.

Kvenálmur eru almennt tengdar við Íslam, en vitað er af tilvist þeirra í Mið-Austurlöndum fyrir komu Íslam. Kvenálmur voru algengar meðal efri og lægri stétta fram að 20. öld, en eftir því sem leið á 20. öldina takmörkuðust þær frekar við heimili efri stétta.

Hugmyndir um kvenálmuna 
Kvenálman var vinsælt efni í vestrænum listum, þá sérstaklega hjá karlmönnum sem höfðu aldrei stigið fæti inn í þær. Þar var sérstaklega vinsælt að mála kvenálmuna upp sem dularfullan og forboðinn stað. Reina Lewis hefur lýst kvenálmunni sem „frjósamasta rými hins oríentalíska ímyndunarafls.“ Skrif vestrænna kvenna sem heimsóttu kvenálmurnar varpa öðruvísi ljósi á þær. Lafði Mary Montague skrifaði á árunum 1717–18 bréf, þar sem hún lýsir reynslu sinni. Montague leit á kvenálmuna sem öruggt rými fyrir konur til að skiptast á upplýsingum og þekkingu.

Innanverð kvenálman 
Kvenálman var misstór eftir heimilum, og t.d. var rómað að kvenálma Abbasída-kalífa hafi innihaldið yfir 15,000 einstaklinga, með þjónum og þrælum. Í tilviki kalífa voru eiginkonur, hjákonur og konur skyldar embættismönnum einnig innan kvenálmunnar. 

Leila Ahmed skilgreinir harem bæði sem kerfi sem veitir karlmönnum kynferðislegan aðgang að fleiri en einni konu, en einnig sem kerfi þar sem kvenættingjar karlmanns deila tíma og rými og veitir konum auðveldan aðgang að öðrum konum innan samfélags síns.

Tilvist kvenálmunnar hafði áhrif á byggingalist Mið-Austurlandanna, en það má m.a. sjá á mashrabiya gluggum svokölluðum. Mashrabiya gluggarnir voru skornir úr viði, til að gera konum kleift að horfa út á við án þess að hægt væri að gægjast inn. 

Fyrr á tíðum tíðkaðist að ráða geldinga til að þjónusta í kvenálmunni, þar sem þeir voru ekki taldir ógna. Þessir geldingaþjónar voru almennt bara á færi vel stæðra fjölskyldna, og fjöldi þeirra gat sagt til um stöðu fjölskyldunnar. Geldingarnir voru almennt vanaðir þrælar frá Súdan.

Tilvísanir 

Herbergi
Íslömsk menning
Sandefjord

Sandefjord (íslenska: Sandar) er borg og sveitarfélag í  Vestfold og Telemark í Noregi. Íbúar voru þar tæp 63.000 árið 2018 en um 44.000 eru í Sandefjord sjálfri. Borgin er 110 km suðvestur af Ósló og hefur verið talin til stórborgarsvæðis höfuðborgarinnar. 

Sandefjord er þekkt sögulega fyrir víkinga og hvalveiðar. En Gaukstaðaskipið fannst árið 1880 við samnefndan fjörð. Sandefjord hefur verið kölluð hvalveiðihöfuðborg heimsins og er þar hvalveiðisafn; Hvalfangstmuseet.

Sandefjord og Sandar sameinuðust árið 1968 og urðu íbúar rúmlega 31.000. Árið 2017 sameinaðist Sandefjord bæjunum Stokke og Andebu og urðu íbúar rúm 61.000. Málningarframleiðandinn Jotun er eitt mikilvægasta fyrirtæki borgarinnar. Baðstrendur og ferðaþjónusta eru einnig mikilvægar Sadefjord.

Torp-alþjóðaflugvöllurinn er nálægt Sandefjord.

Heimild

Borgir í Noregi
Borgir í Vestfold
Skien

Skien (norræna: Skiða) er borg og sveitarfélag í  Þelamörk í suður-Noregi. Borgin er ein elsta borg landsins sem rekur uppruna sinn til miðalda og er höfuðstaður Þelamerkur. Samvaxna þéttbýlið Porsgrunn/Skien er 7. stærsta þéttbýlissvæði Noregs með meira en 100.000 manns en Skien sjálf er með um 55.000 íbúa (2018). Porsgrunn er samvaxin Skien.
Meðal þekktustu íbúa Skien var leikskáldið Henrik Ibsen en safn og leikhús er tileinkað honum þar.

Geiteryggen heitir flugvöllur borgarinnar en hann sinni innanlandsflugi. Odds BK er knattspyrnulið Skien.

Heimild

Borgir í Noregi
Borgir í Þelamörk
Tønsberg

Tønsberg (fornnorræna: Túnsberg) er byggð og sveitarfélag í suður-Noregi og stærsti þéttbýlisstaður sem og höfuðstaður Vestfold-fylkis. Íbúar eru um 51.000 (2016) og er Tönsberg um 102 kílómetra suður af Ósló. Borgin er sú elsta í Noregi og var stofnuð af Haraldi hárfagra. Ásubergsskipið, þekkt víkingaskip, fannst við byggðina og er Slottsfjellet er gamall virkisstaður.

Heimild

Borgir í Noregi
Borgir í Vestfold
Wonogiri

Wonogiri er hérað staðsett í suðausturhluta Mið-Jövu, Indónesíu. Umdæmið hefur íbúa 1.057.774 manns (2016) og er höfuðborgin í Wonogiri. Stærðin er 1,822.37 km2,

Java
Moss

Moss er borg og sveitarfélag í  Austfold í suður-Noregi. Íbúar eru um 33.000 (2018).

Moss er þekkt fyrir Moss-fundinn árið 1814 þegar Dansk-norska ríkið var leyst upp eftir napóleonsstyrjaldirnar. Svíakonungur og norska ríkisstjórnin skrifuðu undir vopnahlé en Svíar kröfðust þess að Noregur yrði undir Svíþjóð.

Heimild

Borgir í Noregi
Borgir í Austfold
Arendal

Arendal eða Arnardalur er borg og sveitarfélag í Agðir fylki í suður-Noregi. Íbúar eru um 43.000 (2016).
Skipaiðnaður og hefur verið Arendal mikilvægur og er það enn í dag. Framleiðsla á bátum og raftækjum er meðal mikilvægra atvinnugreina.

Heimild

Borgir í Noregi
Borgir í Austur-Ögðum
Tuban

Tuban er hérað staðsett á norðurströnd Austur-Jövu í Indónesíu. Höfuðborgin er Tuban, sem er 100 km vestur af borginni Surabaya. Umdæmið hefur íbúafjöldann 2.647.771 manns árið 2014 og er flatarmál svæðisins 1.977,5 km2.

Java
Metasequoia

Metasequoia er ein þriggja ættkvísla sem nefnast rauðviður, og er aðeins ein tegund lifandi í ættkvíslinni, en þrjár tegundir þekktar frá stengerfingum. Núlifandi tegundin (Metasequoia glyptostroboides) er hraðvaxið tré ættað frá Lichuan, Hubei í Kína. Þrátt fyrir að vera minnsta tegundin í undirættinni verður hún að minnsta kosti 50 metra há. Síðan hún var uppgötvuð 1944, hefur hún verið vinsælt garðtré.

Steingervingar
Metasequoia þekkjast frá mörgum stöðum á norðurhveli; meira en 20 steingerfðar tegundir hafa verið nefndar (sumar voru jafnvel greindar sem Sequoia), en eru nú taldar vera aðeins þrjár, M. foxii, M. milleri, og M. occidentalis. 

Ættkvíslin þekkist frá jarðlögum frá síð-Krítartíma til Míósen, en engir steingerfingar hafa fundist frá síðari tímum. Fyrir uppgötvunina var ættkvíslin talin hafa orðið útdauð um Míósen; þegar hún fannsr var hún kölluð  "lifandi steingervingur".

[[File:Metasequoia branchlet 03.jpg|thumb|right|upright|Steingerð grein af M. occidentalis frá Eósen (Ypresian) ]]

Tilvísanir

Viðbótarlesning

 Proceedings of the Second International Symposium on Metasequoia'' and Associated Plants, August 6–10, 2006, Metasequoia: Back from the Brink? An Update. Edited by Hong Yang and Leo J. Hickey. Bulletin of the Peabody Museum of Natural History, Volume 48, Issue 2 31 October 2007, pp. 179–426. 
 The Reports of the Third International Metasequoia Symposium, August 3 to 8, 2010, Osaka, Japan

Tenglar
The metasequoia organisation 
Giant redwoods in the U.K.
"Metasequoia glyptostroboides". Integrated Taxonomic Information System.
D.A. Hänks. "Crescent Ridge Dawn Redwoods Preserve".

Barrtré
Abu Ghraib-fangelsið

Abu Ghraib (arabíska:سجن أبو غريب Sijn Abū Ghurayb) var fangelsi á vegum Bandaríkjahers frá árunum 2003–2006 fyrir íraska fanga og hýsti allt að 3.800 fanga í einu. Fangelsið varð frægt árið 2004 þegar myndir af mannréttindabrotum innan fangelsisins frá árinu 2003 voru gerðar opinberar.

Saga 
Abu Graihb er staðsett um 32 kílómetra norður af Baghdad höfuðborg Írak á 280 hektara svæði. Fangelsið var fyrst opnað á 6. áratugnum sem hámarksöryggisgæslu fangelsi. Frá 9. áratugnum var fangelsið notað af Saddam Hussein til þess að pynta og drepa pólitíska fanga. Fangelsinu var síðan lokað árið 2002 en var síðan yfirtekið af Bandaríkjunum við upphaf innrásarinnar í mars 2003.
Fangelsi í Írak
Íraksstríðið
Wahhabismi

Wahhabismi er íhaldssöm hugmyndafræði innan súnní íslam sem varð til á átjándu öld og er nú ríkjandi í Sádi Arabíu.

Saga 
Upphafsmaður Wahhabisma var Múhameð ibn Abd al-Wahhab. Hann fæddist árið 1703 í bænum Uyayna á Arabíuskaganum þar sem Sádi Arabía er nú. Al-Wahhab lærði guðfræði og varð þar heillaður af hugmyndum Ibns Taymiyya sem var uppi á 14. öld og lagði áherslu á að samfélagið líktist samfélagi Múhameðs spámanns á 7. öld. Árið 1745 flúði al-Wahhab til al-Diríyya vegna ofsókna. Al-Diríyya er lítið þorp þar sem Múhameð al-Sád var leiðtogi en hann var forfaðir Sád fjölskyldunnar. Al-Wahhab gerði bandalag við al-Sád og hefur þetta bandalag staðið í nærri 300 ár. Samkomulagið felst í því að afkomendur al-Sád lofa að fylgja afkomendum al-Wahhab í trúarlegum málum og í staðinn lofa afkomendur al-Wahhab að styðja afkomendur al-Sád í veraldlegum efnum.

Hugmyndafræði
Wahhabismi túlkar íslam mjög strangt og gengur út á hreintrúarstefnu. Eins og áður kom fram vilja wahhabistar að samfélagið sé eins og samfélag Múhameðs var og þar af leiðandi séu allar nýjungar eftir hans tíma bannaðar. Samkvæmt wahhabisma er mikilvægt að múslímar sverji veraldlegum höfðingja hollustu sína, til þess að tryggja líf eftir dauðann. Veraldlegi höfðinginn sem er í þessu tilfelli konungur Sádi-Arabíu hverju sinni, á þá rétt á algjörri hollustu þegna sinna svo lengi sem hann stjórnar eftir lögum Allah.

Al-Wahhab vildi meðal annars uppræta dýrlingadýrkun og pílagrímaferðir, þar af leiðandi hafa flestir staðir sem tengjast upphafi íslam verið eyðilagðir. Áætlað er að um 95% af sögulegum stöðum í Mekku og Medínu hafi verið eyðilagðir. Al-Wahhab benti á að samkvæmt Kóraninum er neysla áfengis bönnuð og fylgjendur wahhabismans telja einnig að tóbak eigi að vera bannað. Æskilegur klæðnaður er skilgreindur vandlega í wahhabisma, sérstaklega þegar kemur að konum. Skoðun al-Wahhab á öðrum trúarbrögðum var einstrengingsleg og hann taldi gyðinga og kristna menn villitrúarmenn og að hver sá sem sóttist eftir vernd eða bað um aðstoð hjá slíkum villitrúarmönnum myndi aldrei öðlast fyrirgefningu Allah.

Tilvísanir 

Íslamismi
Súnní
Hatari

Hatari er íslensk hljómsveit (eða margmiðlunarverkefni) sem var stofnuð árið 2015. Sveitin flytur raftónlist/iðnaðarteknó, með ádeilutexta og líflega sviðsframkomu með BDSM-ívafi. Fyrst kom sveitin saman á Iceland Airwaves árið 2016. Hatari var valin besta tónleikahljómsveit ársins 2017 af tímaritinu Reykjavík Grapevine.

Hugðarefni sveitarinnar eru að eigin sögn: Dauðinn, umbylting á samfélagi manna, tilgerðin sem felst í mannlegri tilveru, neyslusamfélagið og heimsendir.

Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva

Árið 2019 vann Hatari forkeppni Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva á Íslandi. Hljómsveitin hélt út til Ísraels og vakti þar talsverða athygli. Þrír dansarar komu fram með hópnum. Hatara voru settar línur af framkvæmdastjóra Söngvakeppninnar að ganga ekki of langt í pólitískum yfirlýsingum.

Hatari endaði í 10. sæti í keppninni. Þegar stigagjöf áhorfenda var gefin dró hljómsveitin upp borða með palestínska fánanum. Í kjölfarið gaf sveitin út lag og myndband með samkynhneigðum palestínumanni, Bashar Murad

Neyslutrans
Í janúar 2020 gaf sveitin út sína fyrstu breiðskífu, Neyslutrans og myndband fyrir smáskífuna Engin Miskunn. . Sveitin hélt útgáfutónleika í Austurbæ og til stóð að halda á Evróputúrinn Europe Will Crumble með Cyber sem upphitunarhljómsveit. Það frestaðist vegna Covid.

Meðlimir
Klemens Hannigan
Matthías Haraldsson
Einar Stefánsson

Dansarar
Sólbjört Sigurðardóttir
Sigurður Andrean Sigurgeirsson
Ástrós Guðjónsdóttir

Útgáfur

Breiðskífur
Neyslutrans (2020)

Stuttskífur
Neysluvara (2017)

Smáskífur
Ódýr (2017)
X (2017)
Spillingardans (2019)
Hatrið mun sigra (2019)
Klefi / Samed (2019)
Klámstrákur (2019)
Engin Miskunn (2020)
Dansið eða deyjið (2022)

Tenglar

 http://www.hatari.is
https://merch.hatari.is

Tilvísanir

Íslenskar hljómsveitir
Þátttakendur í söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva
Hamar (Noregi)

Hamar er borg og sveitarfélag í Heiðmörku, Noregi. Íbúar eru rúmir 30.000 (2017). Hamar liggur við stærsta vatn Noregs, Mjøsa.

Hamar var þorp á síðmiðöldum en hnignaði svo á 16. og 17. öld og var þá landbúnaðarsvæði. Dönsk stjórnvöld lýstu yfir áhuga á miðri 18. öld að koma á stofn verslunarstað við Mjösa-vatn og upp frá því byggðist þorpið aftur upp. Meðal þekktra bygginga í dag þar er íþrótta og atburðahöllin Vikingskipet sem var byggt sem höll fyrir vetrarólympíuleikana 1994.

Heimild

Borgir í Noregi
Borgir í Heiðmörku
Mjøsa

Mjøsa er stærsta stöðuvatn Noregs. Það er staðsett um 100 km norður af Ósló og er það 4. dýpsta vatn landsins; 468 metrar. Helgøya er eina eyja vatnsins að telja fyrir utan smærri eyjar og sker.
20 tegundir fiska eru í Mjösa.

Þéttbýliskjarnarnir Lillehammer, Gjøvik og Hamar eru við vatnið.

Heimild

Stöðuvötn í Noregi
Gjøvik

Gjøvik (norræna: Djúpvík) er borg og sveitarfélag í  Upplöndum í suður-Noregi. Íbúar eru um 20.000 í þéttbýlinu en 30.000 í sveitarfélaginu öllu. Borgin liggur við Mjøsa, stærsta vatn Noregs.

Heimild

Borgir í Noregi
Borgir í Upplöndum
Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2019

Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2019 var haldin í Tel Avív eftir að Netta vann keppnina 2018 með lagið „Toy“. Undankeppnirnar tvær voru haldnar 14. og 16. maí, og aðalkeppnin var haldin 18. maí.

Lagið Arcade, flutt af hollenska söngvaranum Duncan Laurence sigraði. Íslenska lagið, Hatrið mun sigra, með Hatari lenti í 10. sæti.

Heimildir 

Söngvakeppnir evrópskra sjónvarpsstöðva eftir árum
2019
Levi Eshkol

Levi Eshkol (25. október 1895 – 26. febrúar 1969) var ísraelskur stjórnmálamaður sem var þriðji forsætisráðherra Ísraels. Hann var forsætisráðherra frá árinu 1963 þar til hann lést úr hjartaáfalli árið 1969. Eshkol var einn af stofnendum ísraelska Verkamannaflokksins og hafði áður gegnt ýmsum mikilvægum embættum, meðal annars embætti varnarmálaráðherra (1963–1967) og fjármálaráðherra (1952–1963).

Æviágrip
Levi Eshkol fæddist árið 1895 í þorpi nálægt Kænugarði, sem þá var hluti af rússneska keisaraveldinu. Á unga aldri var Eshkol virkur í hreyfingum síonista. Hann flutti til Palestínu (sem þá var undir stjórn Tyrkjaveldis) árið 1914 og hóf þar störf sem landbúnaðarverkamaður. Hann gekk í Gyðingahersveit sem barðist ásamt Bretum gegn Tyrkjum í fyrri heimsstyrjöldinni. Hann var einn af skipuleggjendum helstu stofnana fyrstu byggða Gyðinga í Palestínu og varð féhirðir stjórnmálaflokksins Hapoel Hatzair og landbúnaðarmiðstöðvar gyðinga. 

Árið 1929 var Eshkol kjörinn formaður landnámsnefndar innan síonistaþingsins og var einn af skipuleggjendum margvíslegrar uppbyggingar í gyðingasamfélaginu. Þegar nasistar komust til valda í Þýskalandi var Eshkol staddur þar og var honum því falið að fá þýska Gyðinga til að flytja sem mest af fjármagni sínu til Palestínu. Meðal annars gekk þetta út á að kaupa þýskar landbúnaðarvélar, láta senda þær til Palestínu og leggja andvirði þeirra í banka þar. Nasistar gerðu Eshkol brottrækan úr Þýskalandi vegna þessara aðgerða. Árið 1937 stofnaði Eshkol vatnsveitufyrirtækið Mekorot og var forstjóri þess til ársins 1951.

Meðfram þessum störfum kleif Eshkol upp metorðastigann í verkalýðs- og stjórnmálahreyfingum Gyðinga í Palestínu. Þegar Ísraelsríki var formlega stofnað árið 1948 varð Eshkol varnarmálaráðherra og frá 1948–1963 var hann formaður landnámsnefndar Ísraela. Hann var kjörinn á annað Knesset-þingið árið 1951 og varð landbúnaðarráðherra í ríkisstjórn Davids Ben-Gurion sama ár.

Eshkol var útnefndur forsætisráðherra eftir afsögn Ben-Gurions árið 1963. Hann leiddi síðan Verkamannaflokkinn til sigurs í kosningum til sjötta Knesset-þingsins árið 1965 og leiddi ríkisstjórn landsins næstu sex árin. Stuttu eftir að hann tók við embætti gerði hann nokkrar mikilvægar breytingar. Meðal annars batt hann enda á herstjórn yfir ísraelskum aröbum. Hann fór einnig í opinbera heimsókn til Bandaríkjanna og var fyrsti leiðtogi Ísraelsríkis sem var formlega boðið í heimsókn í hvíta húsið.

Á forsætisráðherratíð Eshkols börðust Ísraelar í sex daga stríðinu árið 1967 og unnu stórsigur gegn arabískum nágrannaþjóðum sínum.

Tilvísanir

Forsætisráðherrar Ísraels