alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Melarokk

Melarokk voru tónleikar sem voru haldnir á Melavellinum í Vesturbæ Reykjavíkur á laugardegi 28. ágúst 1982. Tónleikarnir eru stundum sagðir marka endalok blómaskeiðs pönksins á Íslandi. Heimildarmynd Friðriks Þórs, Rokk í Reykjavík, hafði komið út vorið áður, og tónleikarnir Risarokk voru haldnir í Laugardalshöll 10. september af aðstandendum myndarinnar, aðeins tíu dögum eftir Melarokk, en þeir fengu slæma dóma.

Tónleikarnir hófust fyrst einum og hálfum tíma eftir áætlaðan tíma vegna þess að aðstandendur námskeiðs Paul Zukovsky í Háskólabíói óttuðust að Melarokk myndi trufla lokahátíð þeirra, því var beðið þar til þeim tónleikum lauk. Um 2000 manns sóttu tónleikana þrátt fyrir kulda og rok. Aðalnúmer kvöldsins, hljómsveitin Þeyr, mætti ekki þegar hún átti að leika síðust í röðinni og nokkrir meðlimir annarra hljómsveita hlupu þá í skarðið til að loka dagskránni. 

Hljómsveitirnar sem komu fram á tónleikunum voru Reflex, Tappi tíkarrass, KOS, Grýlurnar, Hin konunglega flugeldarokksveit, Stockfield Big Nose Band, Q4U, Vonbrigði, Fræbbblarnir, Þrumuvagninn, Pungó og Daisy, Lola, Bandóðir, BARA-flokkurinn og Purrkur Pillnikk.

Tenglar 
 Melarokk; grein í Morgunblaðinu 1982
 Glatkistan

Pönk á Íslandi
Tónleikar á Íslandi
1982
Lagos

Lagos er stærsta þéttbýlissvæði í Nígeríu ásamt því að vera stærsta þéttbýlissvæði í Afríku. Borgin er í örum vexti en þar eiga heima meira en 8 milljón manns. Fólksfjölgun í borginni sú önnur hæsta í Afríku og sú sjöunda hæsta í heiminum (mest fólksfjölgun í Afríku á sér nú stað í borginni Bamakó í Malí). Borgin sem áður var höfuðborg Nígeríu er nú aðalmiðstöð efnahags og viðskipta í Nígeríu.

Tilvísanir 

Nígería
Cyrano de Bergerac

Cyrano de Bergerac (6. mars 1619 – 28. júlí 1655) var franskt leikskáld og skylmingamaður. Hann er fyrst og fremst þekktur í dag vegna samnefnds leikrits um hann sem Edmond Rostand skrifaði 1897. 

Frönsk leikskáld
Hvítasunnudagur

Hvítasunnudagur (áður fyrr stundum nefndur hvítdrottinsdagur, píkisdagur eða pikkisdagur) er hátíð í kirkjuári kristinnar kirkju. Hann er 49. dagurinn eftir páskadag og tíundi dagurinn eftir uppstigningardag. Forngrískt heiti hans er πεντηκοστή [ἡμέρα] (pentekostē [hēmera]) sem merkir fimmtugasti (dagur). Dagsins er minnst sem þess dags þegar heilagur andi kom yfir lærisveinana og aðra fylgjendur Jesú eins og lýst er í Postulasögunni.

Frídagur á Íslandi 
Mánudagurinn eftir hvítasunnudag, annar í hvítasunnu, er almennur frídagur á Íslandi og víðar í Evrópu. Einnig var fram til ársins 1770 þriðji í hvítasunnu almennur frídagur, en það ár var hann afhelgaður. Eins var með þriðja í jólum, þriðja í páskum og þrettándann, sem einnig höfðu verið helgi- og frídagar, þar sem konungi fannst íslensk alþýða hafa of mikið af almennum frídögum.

Hvítasunnudagur á næstu árum 

 2022 - 5. júní
 2023 - 28. maí
 2024 - 19. maí
 2025 - 8. júní
 2026 - 24. maí

Dagatal
Kristnar hátíðir
Hræranlegar hátíðir
Íslenskir fánadagar
Lögbundnir frídagar á Íslandi
Saltvík

Saltvík er jörð á Kjalarnesi við Kollafjörð. 

Reykjavíkurborg keypti jörðina 1963 og 1967 var opnað þar útivistarsvæði og aðstaða fyrir börn og unglinga á vegum Æskulýðsráðs Reykjavíkur. 1971 var t.d. haldin þar Saltvíkurhátíðin að frumkvæði hljómsveitarinnar Trúbrots og Æskulýðsráðs. Æskulýðsráð rak jörðina fram á miðjan 9. áratuginn þegar hún var leigð undir aðra starfsemi. Jörðin var seld árið 1997 og þar er núna kjötvinnsla. 

Íslenskir bæir
Íþrótta- og tómstundasvið Reykjavíkur

Íþrótta- og tómstundasvið Reykjavíkur, áður Íþrótta- og tómstundaráð, enn áður Æskulýðsráð, er starfssvið í stjórnsýslu Reykjavíkurborgar sem skipuleggur tómstundastarf fyrir börn og unglinga. Starfsemin er umfangsmikil og nær yfir rekstur allra frístundamiðstöðva, frístundaheimila og félagsmiðstöðva í Reykjavík, auk Hins hússins og Fjölskyldu- og húsdýragarðsins. Að auki rekur Íþrótta- og tómstundaráð fjórar íþróttamiðstöðvar og sjö sundlaugar og ylströndina í Nauthólsvík. 

Æskulýðsráð Reykjavíkur var stofnað árið 1956 og sá í fyrstu um rekstur tómstundaheimilis við Lindargötu. 1964 flutti starfsemin í Fríkirkjuveg 11 sem áður hafði verið í eigu Góðtemplarareglunnar. 

ÍTR sér líka um Skrekk sem er hæfileikakeppni grunnskóla Reykjavíkur.

Reykjavíkurborg
Lee Hazlewood

Lee Hazlewood (9. júlí 1929 – 4. ágúst 2007) var bandarískur kántrýsöngvari og lagahöfundur. Hann var þekktastur undir lok 6. áratugarins þegar hann var í samstarfi við gítarleikarann Duane Eddy og á 7. áratugnum þegar hann vann með Nancy Sinatra. Þekktustu lög Hazlewoods eru þau sem Sinatra söng, eins og „These Boots Are Made For Walkin“, „Jackson“ og „Summer Wine“ sem var þýtt á íslensku sem „Sumarást“ og flutt af Hljómsveit Ingimars Eydal. 

Eftir 1970 dró hann sig að mestu leyti í hlé og flutti til Stokkhólms. Í Svíþjóð framleiddi hann klukkutíma langan sjónvarpsþátt, Cowboy in Sweden. Þátturinn vann til fjölda verðlauna og eitt af lögunum úr þættinum, dúett sem hann söng með Ninu Lizell, „Vem kan segla förutan vind“, varð gríðarvinsælt. 

Eitt af síðustu verkum Hazlewoods var söngur á hljómplötu Amiinu, Hilli (At The Top Of The World).

Bandarískir kántrýtónlistarmenn
Gúttóslagurinn

Gúttóslagurinn var baráttutengdar götuóeirðir í miðbæ Reykjavíkur 9. nóvember 1932. Slagsmál brutust út milli lögreglumanna og verkamanna við Góðtemplarahús Reykjavíkur („Gúttó“) en þar voru bæjarstjórnarfundir haldnir. Á fundi bæjarstjórnar þennan dag var tekin til afgreiðslu tillaga um að lækka kaupið í atvinnubótavinnu á vegum bæjarins en þá höfðu áhrif kreppunnar miklu orðið til þess að auka atvinnuleysi á landinu mikið. Mikill mannfjöldi safnaðist saman við Gútto og mótmæli byrjuðu inn í húsinu og færðust út á götu. 
Slagsmálunum lauk með því að lögregla hörfaði og hætt var við tillöguna.

Tenglar
 Bæjarstjórnarfundi hleypt upp: Samfylkingin, kommúnistar og sósíalistar gerðu í gær út árás gegn bæjarstjórn og lögreglu; grein í Morgunblaðinu 10. nóvember 1932
 Götubardaginn á miðvikudaginn; grein í Morgunblaðinu 1932
 Hvort ber að virða; grein í Morgunblaðinu 1979

Óeirðir á Íslandi
Saga Reykjavíkur
1932
Verkalýðsbarátta
Skírn

Skírn er sakramenti hjá kristinni kirkju. Hún fer vanalega fram með því að prestur eys vatni á höfuð þess sem er skírður. Með skírn er hugmyndin að maður gangist guði á hönd og öðlist hlutdeild í fyrirgefningu og náð og aðgang að himnaríki á efsta degi.

Barnaskírn og ferming 

Flestar kirkjur skíra smábörn, en sumar þeirra telja barnaskírn ranga þar sem smábarn geti ekki verið trúað eða skilji ekki hvað felst í skríninni. Kirkjur sem skíra smábörn láta þau því yfirleitt fermast líka þegar þau stálpast, en ferming er játun eða staðfesting ungmennis á skírn sinni. Orðið er líka dregið af latneska „confirmare“ („að staðfesta“) eða „conformatio“ („staðfesting“).

Niðurdýfingarskírn 
Sumar kirkjur, einkum þær sem skíra fullorðna, ausa ekki vatni yfir höfuð þess sem er skírður, heldur er vaðið út í laug þar sem viðkomandi er dýft ofan í og skírður þannig.

Reglur um skírn á Íslandi 
Í þá daga er kirkjan réð meiru en hún gerir nú, þótti skipta mjög miklu að börn væru skírð eins fljótlega eftir fæðingu og unnt var. Það skipti sérstaklega miklu máli ef þau þóttu ekki lífvænleg, en fólk trúði því að sá sem dæi óskírður færi til helvítis (eða í forgarð helvítis í kaþólskri tíð). Því tiltóku lög nákvæmlega hvernig skyldi bera sig að, t.d. hver mætti skíra ef ekki næðist í prest (í forgangsröð frá fullveðja karlmanni til stúlkubarns) eða hvað mætti nota til skírnarinnar ef ekki næðist í rennandi lindarvatn (í forgangsröð frá snjóbráð til mjólkur).

Kristni
Hátíðahöld
Frumtök

Frumtök eru hagsmunasamtök fyrir framleiðendur frumlyfja. Tilgangur samtakana er að vernda hagsmuni framleiðanda frumlyfja á Íslandi sem og erlendis.

Listi yfir aðildarfyrirtæki 

Þau fyrirtæki sem eiga aðild að frumtökum eru:

 Amgen
 Astellas Pharma
 AstraZeneca
 Boehringer-Ingelheim
 Bristol-Myers Squibb
 Eli Lilly
 Fresnius Kabi
 GlaxoSmithKline
 Janssen-Cilag
 Lundbeck
 Icepharma
 Íslensk erfðagreining
 Merck
 Novartis
 Novo Nordisk
 Organon International
 Pfizer
 Roche
 Sanofi

Tenglar 

Heimasíða Frumtaka 

Íslensk félagasamtök
Forseti Ísraels

Forseti Ísraels (hebreska: נשיא המדינה, Nesi HaMedina, þýðing ríkisforseti) er þjóðhöfðingi Ísraels. Staðan er að mestu leyti táknræn, Forsætisráðherra hefur framkvæmdavald. Um þessar mundir er forsetinn Isaac Herzog sem tók við embætti 7. júlí 2021. Knesset, þjóðþing Ísraels, kýs forsetann til sjö ára og getur hann einungis setið í eitt kjörtímabil.

 
Ríkisstjórn Ísraels
Eftirskjálfti

Eftirskjálfti er jarðskjálftakippur sem kemur í kjölfar mikils upphafskipps í jarðskjálftum, en er oftast veikari en aðalkippurinn. Eftirskjálftar eru oftast margir eftir venjulegan jarðskjálfta, og missterkir. 

Jarðskjálftar
Dyr

Dyr eru manngengt op inn í hús eða milli herbergja, oftast með umbúnaði til að hurð geti fallið fyrir. Varast ber að rugla dyr saman við hurð, en hurð er flekinn sem fellur að dyrum. Enska orðið doorway þýðir dyr en oft er orðið door notað yfir hvortveggja, hurð og dyr, en ekki í íslensku. Orðið dyr  er fleirtöluorð.

Tengt efni 
 Dyrabjór

Tilvísanir 

Byggingarlist
Farþegaflugvél

Farþegaflugvél er flugvél sem hefur fyrst og fremst það hlutverk að flytja farþega gegn greiðslu. Slíkar flugvélar eru yfirleitt reknar af flugfélögum sem eiga eða leigja flugvélarnar. 

Hvað telst vera farþegaflugvél er mismunandi milli landa en yfirleitt er miðað við vél með fleiri en 20 sæti fyrir farþega og/eða tómaþyngd sem er yfir 22.680 kíló eða 50.000 pund og minnst tvo hreyfla.

Tengt efni
Breiðþota

Farþegaflugvélar
Breiðþota

Breiðþota er farþegaflugvél með tvo gangvegi og sjö til tíu farþega í hverri sætaröð. Bolurinn er venjulega 5-6 metrar á breidd. Dæmigerðar breiðþotur bera 200 til 600 farþega meðan venjulegar flugvélar bera mest um 280 farþega.

Nokkrar breiðþotur 
 Boeing 747
 Airbus A380

Flugvélar
Minnisvarði

Minnisvarði eða minnismerki er hlutur sem þjónar þeim tilgangi að minna á látna manneskju eða liðinn atburð. Algengasta form minnisvarða er legsteinn sem settur er yfir gröf látinnar manneskju. Minnisvarðar sem helgaðir eru þekktu fólki eða merkisatburðum eru venjulega höggmyndir, gosbrunnar eða jafnvel almenningsgarðar.

 

es:Memorial
pl:Pomnik
fi:Muistomerkki
Suðurlandsskjálftinn 29. maí 2008

Þann 29. maí 2008 klukkan 15:45 riðu yfir tveir suðurlandsskjálftar samtímis sem voru af vægisstærð um 6,3 stig yfir Suðurland á Íslandi. Talið er að annar skjálftinn hafi hrint hinum af stað. Hann fannst á höfuðborgarsvæðinu og alla leið til Ísafjarðar. Almannavarnir lýstu yfir hæsta viðbúnaðarstigi í Selfossi, Hveragerði og nágrenni vegna hugsanlegra eftirskjálfta. Ekkert mannfall varð, en nokkrar sauðkindur urðu undir byggingum og fórust og nokkrum þurfti að lóga.

Skemmdir og slys

Eignatjón 
Töluverðar skemmdir urðu á þeim svæðum sem næst lágu skjálftaupptökunum. Hlutir hrundu úr hillum á heimilum og verslunum, meðal annars næstum allar flöskur ÁTVR-verslunarinnar í Hveragerði og á Selfossi og sprungur mynduðust í húsveggjum. Töluvert var einnig um skemmdir innandyra þegar húsgögn og aðrir lausamunir köstuðust til og frá í jarðskjálftanum.Af öryggisástæðum var fólki sem bjó næst upptökunum ráðlagt að sofa ekki heima hjá sér næstu nótt á eftir. Einhver slys urðu á fólki við skjálftann, en engin alvarleg. Þjóðvegur eitt skemmdist við Ingólfsfjall og skemmdir urðu á Óseyrabrú sem var lokað tímabundið á meðan skemmdirnar voru metnar.

Slys og áhrif á fólk 
Ekki er vitað um nein stórslys á fólki en allmargir urðu fyrir smávægilegum meiðslum þegar skjálftinn reið yfir. Vistfólk á dvalarheimilum aldraðra í Hveragerði og á Selfossi sem og sjúklingar á Sjúkrahúsinu á Selfossi voru flutt út undir bert loft og starfsfólk  og fangar á Litla Hrauni eyddu deginum úti í garði fangelsisins.

Slys á dýrum 
Útihús hrundu á nokkrum bæjum. Á bænum Krossi í Ölfusi hrundi útihúsið með þeim afleiðingum að fé varð undir og þurfti að lóga nokkrum ám og lömbum.

Skriður og grjóthrun 
Grjóthrun og skriðuföll urðu víða í hlíðum Ingólfsfjalls. Allt að hundrað tonna björg ultu sums staðar niður á flatlendið og rykmekkir stigu upp. Skriðurnar voru flestar smáar og ollu hvergi tiltakanlegu tjóni. Jarðvegsspilda seig fram í Sogið innan við Sogsbrúna. Fréttir bárust af smávægilegu grjóthruni í Esju og í Vestmannaeyjum.

Jörð færðist til 
Með haustinu sáu menn að mælipunktar landmælinga höfðu færst úr stað, svo mæla þarf land upp á nýtt. Mælingarnar eru gerðar á vegum Landmælinga Íslands, Vegagerðarinnar, sveitarfélaganna o.fl. Meðal annars hækkaði Selfoss um 6 cm og færðist til suðausturs um 17 cm, miðað við mælipunkta í Reykjavík. Haft var eftir Páli Bjarnasyni, við Verkfræðistofu Suðurlands, að tilfærslan gæti „verið heilmikil, en ekkert sem fólk finnur beint fyrir. Þetta gerðist líka eftir skjálftana árið 2000, en þá gekk færslan sem var um 10 cm á Selfossi að hluta til baka. Í skjálftunum í vor færðist Selfoss til um 17 cm til suð-austurs og hækkaði um 6 cm, en Hveragerði færðist um 14 cm til norð-austurs en þetta mun sennilega ganga að einhverju leyti til baka eins og árið 2000.“

Heimildir

Tenglar 
MBL.is, Íbúar boðaðir á fund með áfallateymi
MBL.is, Stöðugir eftirskjálftar
MBL.is, Mat á tjóni unnið hratt
MBL.is Ingólfsskáli eyðilagðist
Metið hvort fólk getur farið heim

Jarðskjálftar á Íslandi
Kosningaaldur

Kosningaaldur er lágmarksaldur sem þarf til að öðlast kosningarétt í almennum kosningum samkvæmt lögum. Langflest lönd heimsins tilgreina kosningaaldur. Í dag er algengast að miða við átján ára aldur en þegar almennum kosningum var komið á var algengt að miða við 21 árs aldur. 

Í sumum löndum má kjósa 16 ára: Austurríki, Skotlandi, Þýskalandi (sum sambandsríki), Bosníu-Herzegóvínu (16 ára með atvinnu), Argentínu, Brasilíu, Nikaragva, Kúbu og Ekvador. Í einstökum ríkjum er kosningaaldurinn 17, 20 og 21 árs.

Kosningar
Mizunoo annar

Mizunoo annar (japanska: 後水尾天皇 Go-Mizunoo-tennō) (29. júní 1596 – 11. september 1680) var 108. Japanskeisarinn samkvæmt hefðbundinni röð. Hann ríkti frá 1611 til 1629. Mizunoo var þriðji sonur Yōzei annars. Fyrsta eiginkona hans var Tokugawa Kazuko, dóttir Tokugawa Hidetada. Dóttir þeirra varð síðar Meishō keisaraynja. 

Japanskeisarar
Nurhaci

Nurhaci (kínverska: 努爾哈赤 [Nǔ'ěrhāchì] or 努爾哈齊 [Nǔ'ěrhāqí]; mansjúríska: ) (1558 – 30. september 1626) var stofnandi Mansjúveldisins í Kína. Árásir hans á Mingveldið í Kína og Jóseonveldið í Kóreu lögðu grunninn að Kingveldinu sem ríkti í Kína frá 1644 til 1912. Hann sameinaði ættbálka Jurchena undir sinni stjórn og lýsti sig fyrsta kan síðara Jinveldisins árið 1616. 

Keisarar Tjingveldisins
Mústafa 1.

Mústafa 1. (1591 – 20. janúar 1639) (arabíska: (arabíska: مصطفى الأول) var Tyrkjasoldán frá 1617 til 1618 og aftur 1622 til 1623. Hann var bróðir Akmeðs 1. sem lést ungur úr taugaveiki. Mústafa var talinn seinfær eða í besta falli taugaóstyrkur og var aldrei annað en tæki í valdabaráttu hirðmanna í Topkapı-höll. Í valdatíð  bróður síns var honum haldið í stofufangelsi í fjórtán ár. Eftir stutt valdaskeið í kjölfar andláts Akmeðs tók hinn ungi sonur Akmeðs, Ósman 2. við hásætinu (1618-1622). Eftir að janissarar myrtu Ósman, tók Mústafa aftur við völdum um stutt skeið en var brátt steypt af stóli af bróður Ósmans, Múrað 4. (1623-1640).

 

Tyrkjasoldánar
Ósman 2.

Ósman 2. (líka þekktur sem Genç Osman sem merkir „Ósman ungi“ á tyrknesku) (ósmanska: عثمان ثانى ‘Osmān-i sānī) (3. nóvember, 1604 – 20. maí, 1622) var Tyrkjasoldán frá 1618 til dauðadags. Hann var sonur Akmeðs 1. sem lést þegar hann var aðeins þrettán ára. Fjórtán ára varð hann soldán í kjölfarið á hallarbyltingu gegn föðurbróður hans, Mústafa 1.. Hann samdi um frið við Safavídaríkið í Íran og hélt með her inn í Pólland í Moldavísku stórmennastyrjöldunum. Eftir ósigur gegn Pólverjum í orrustunni um Kotin 1621 sneri hann aftur til Istanbúl með skömm og kenndi lífverðinum, janissörum, um ófarirnar. Hann hóf að reyna að brjóta lífvörðinn niður með því að loka kaffihúsum þeirra og koma á fót nýjum her skipuðum Tyrkjum. Janissarar brugðust við með uppreisn, handtóku soldáninn og létu kyrkja hann. 

Myrtir þjóðhöfðingjar
Tyrkjasoldánar
Gústaf 2. Adólf

Gústaf 2. Adólf (9. desember 1594 – 6. nóvember 1632) var konungur Svíþjóðar frá 1611. Í sögu Svíþjóðar miðast upphaf stórveldistímans við valdatöku hans. Hann var sonur Karls hertoga og konu hans Kristínar af Holstein-Gottorp. Frændi hans, Sigmundur 3., Póllandskonungur, gerði áfram tilkall til sænsku krúnunnar og deilurnar um ríkiserfðir héldu áfram milli landanna. 1626 réðist Gústaf inn í Lífland og hóf með því Pólsk-sænska stríðið (1626-1629) og í júní 1630 réðist hann inn í Þýskaland sem verndari málstaðar mótmælenda í Þrjátíu ára stríðinu. Sænski herinn sneri stríðsgæfunni skjótt mótmælendum í hag en Gústaf sjálfur féll í orrustunni við Lützen tveimur árum síðar.

Svíakonungar
Vasaætt
Möttulstrókurinn undir Íslandi

Möttulstrókurinn undir Íslandi er einn af öflugustu möttulstrókum jarðarinnar. Talið er að miðja stróksinns sé núna undir norðvesturhluta Vatnajökuls (Grímsvötn, Bárðarbunga). Talið er að Ísland hafi orðið til vegna þessa möttulstróks. Á síðustu árþúsundum hefur komið hér upp stór hluti þeirrar kviku sem öll eldgos á jörðinni framleiddu ofan sjávar.

Áætlað er að möttulstrókurinn sé um 200 km í þvermál sem sennilega nær að mörkum möttuls og kjarna á um 2900 km dýpi. Efnið í honum er um 300 °C heitara en efnið umhverfis.

Tenglar 
 
 
 
 Richard Allen's Iceland page, UC Berkeley
 Geology and geodynamics of Iceland, by Reidar G. Trønnes, Institute of Earth Sciences, Reykjavík (PDF) 
 Jun Korenaga: Origin of the Iceland hotspot and the North Atlantic Igneous Province. Mantle Plumes Org. (2004)

Jarðfræði Íslands
Listi yfir farfuglaheimili á Íslandi

Þetta er listi yfir  staðsetningu farfuglaheimila á Íslandi.

 Akureyri
 Árnes
 Berunes
 Bíldudalur
 Borgarfjörður eystri
 Fljótsdalur
 Grundarfjörður
 Húsey
 Hvoll
 Höfn
 Korpudalur
 Kópasker
 Laugarvatn
 Njarðvík
 Ósar
 Reykhólar
 Reykjanes
 Reykjavík
 Seyðisfjörður
 Skógar
 Stykkishólmur
 Sæberg
 Vagnsstaðir
 Vík
 Ytra Lón
 Vestmannaeyjar

Tenglar 

Listi yfir farfuglaheimili á Íslandi á heimasíðu Farfugla 

Listar tengdir Íslandi
John Thomas Stanley

Sir John Thomas Stanley (26. nóvember 1735 – 2. október 1807) var breskur barónett af Alderley og ferðalangur. 

Sir John ferðaðist um Ísland sumarið 1789, ásamt grasafræðingi, landmælingamanni og teiknara. Þeir komu hingað á skipinu John of Leit, sem var 150 lestir að stærð, búið 6 tveggja punda fallbyssum. Sir John birti tvær greinar um hveri á Íslandi þegar hann sneri aftur.

Tenglar 
 Stanley greifi af Alterlev á Íslandi sumarið 1789; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1965

Breskir barónettar
Barónett

Barónett er aðalsmaður á Bretlandi af lægstu arfgengri tign. Barónett er lægri titill en barón en æðri en riddari. Barónett hefir Sir fyrir framan nafn sitt og á ensku er skrifað Bart á eftir því til styttingar á barónett. Dæmi: Sir John Thomas Stanley, Bart.

Aðalstitlar
Saumgirni

Saumgirni (eða kattargirni) er strengjaefni snúið úr þurrkuðum þörmum sláturdýra og haft m.a. í hljóðfæra- og tennisspaðastrengi og sárasaumþráð. Saumgirni er aldrei unnið úr þörmum katta, þó það sé stundum nefnt kattargirni. Orðið kattargirni er komið úr ensku, en enskan nefnir saumgirnið catgut. Talið er að það orð sé ummyndun á orðinu kitgut ("fiðlustrengur"), en kit í upphafi orðsins er skylt orðinu „citara“ eða „kitara“ sem er skylt orðinu gítar. Orðið hefur síðan með alþýðuskýringu breyst í catgut. 

Dýraafurðir
Efni
Steingervingur

Steingervingar eru leifar dýra, jurta eða annarra lífvera frá fortíð. Þeir verða til þegar lífrænar leifar falla í mjúkan leir, gjarnan í vatni, sem síðar verður að setbergi. Steingervingafræði er rannsókn steingervinga og myndun þeirra. Steingervingar myndast yfirleitt ekki á skemmri tíma en 10.000 árum og því eru yngstu steingervingarnir frá nútíma. Þeir elstu eru hins vegar alveg frá upphafsöld (fyrir milljörðum ára síðan). Mörg lífsform hafa fundist sem steingervingar, plöntur, dýr og jafnvel örverur.

Steingervingar á Íslandi og fundarstaðir þeirra 

Elstu steingervingar sem hafa fundist á Íslandi eru frá míósen, um 15 milljón ára. Það eru plöntuleifar og eru fundarstaðir m.a. yst á Vestfjarðakjálkanum, í Þórishlíðarfjalli í Selárdal, Svalvogum við Dýrafjörð, Botni í Súgandafirði og Breiðhillu utan við Bolungarvík. Í Mókollsdal í Strandasýslu hafa auk plöntuleifa fundist steingerðar leifar skordýra sem talin eru 8–9 milljón ára gömul. Í jarðlögum á Tjörnesi má sjá mót tertíer og kvarter í jarðlagastafla og þar er mikið um steingervinga sjávardýra, aðallega skeljar og kuðunga, en einnig selabein. Þessi jarðlög settust til á sjávarbotni, hörðnuðu síðan og risu úr sæ. Fossvogslögin eru jarðlög frá síðjökultíma sem hafa harðnað vegna þess að þau eru rík af gjósku.

Heimild 
 Náttúrufræðistofnun Íslands, steingervingar 
 
 „Steingervingar í íslenskum jarðlögum“; grein í Tímanum 1975

 
Steingervingafræði
Ryksuga

Ryksuga er heimilistæki sem notað er til að sjúga ryk og óhreinindi af gólfum. Í þróuðum löndum eru ryksugur algengar hjá heimilisfólki til að hreinsa teppi. Síá eða miðflóttahreinsari safnar óhreinindum til að raða niður síðar.

Ives W. McGaffney fann upp fyrst ryksuguna árið 1868 í Chicago, og var hún knúin með handafli. Hún var erfið í notkun því snúa þurfti sveif á handfanginu og ýta samtíms. Hubert Cecil Booth fann upp rafmagnsryksuga árið 1901. 

Heimilistæki
Þvagrásarsvampur

Þvagrásarsvampur er gljúpur vefur sem fyrirfinnst hjá konum og liggur á milli lífbeinsins og veggja legganganna.

Tengt efni
G-bletturinn

Líffærafræði
Yasuo Fukuda

Yasuo Fukuda (福田 康夫 Fukuda Yasuo, f. 16. júlí 1936) var 91. forsætisráðherra Japans og formaður Frjálslynda lýðræðisflokksins þar til hann sagði af sér vegna óvinsældar í september 2008. Hann varð forsætisráðherra eftir að Shinzō Abe sagði af sér í september 2007. Yasuo er sonur Takeo Fukuda sem einnig var forsætisráðherra Japan á áttunda áratugnum. Yasuo var kjörinn á neðrideild japanska þingsins árið 1990.

Tengill 	 
 Opinber vefsíða forsætisráðherra Japans (enska)

Forsætisráðherrar Japans
Ryūtarō Hashimoto

Ryutaro Hashimoto (橋本 龍太郎 Hashimoto Ryūtarō, fæddur 29. júlí 1937, dáinn 1. júlí 2006) var forsætisráðherra Japans frá 1996 til 1998 og formaður Frjálslynda lýðræðisflokksins. Hann sagði af sér vegna stjórnmálahneykslis.
Hann lést 1. júlí 2006 á spítala í Tókýó.

Tengill   	 
 Opinber vefsíða forsætisráðherra Japans (enska)

Hashimoto, Ryutaro
Spittal an der Drau

Spittal an der Drau er borg í fylkinu Kärnten í Austurríki. Áætlaður íbúafjöldi árið 2016 var 16 þúsund.

Borgir í Austurríki
Saalfelden

Saalfelden am Steinernen Meer er borg í fylkinu Salzburg í Austurríki. Áætlaður íbúafjöldi árið 2014 var 16 þúsund.

Borgir í Austurríki
České Budějovice

České Budějovice (þýska: Budweis) er borg í Tékklandi. Íbúar borgarinnar eru um 93 þúsund talsins (2015).

Tenglar 
 vefsíða České Budějovice
 Virtual show

Borgir í Tékklandi
Siglingafræði

Siglingafræði, stýrimennska eða stýrimannafræði er sú fræðigrein sem fæst m.a. við að reikna út staðsetningu, stefnu og ferð farartækis, t.d. skips á siglingu eða loftfars á flugi.

Tenglar 
 Skip og siglingafræði; grein í Morgunblaðinu 1971

Siglingar
Flug
Góðtemplarahús Reykjavíkur

Góðtemplarahús Reykjavíkur (jafnan kallað Gúttó) var einlyft bárujárnsklætt timburhús sem stóð á uppfyllingu í Tjörninni sunnan við Alþingishúsið á horni Templarasunds og Vonarstrætis. Húsið var rifið 1968 og þar er nú bílastæði þingmanna. 

Húsið var reist af Góðtemplarastúku Reykjavíkur og vígt 2. október 1887. 1890 var komið þar fyrir kassasviði og fóru leiksýningar þar fram, þar til Leikfélag Reykjavíkur tók til starfa í Iðnó 1897. Fjöldi annarra félagasamtaka hafði einnig aðstöðu í húsinu um lengri eða skemmri tíma. Frá 1903 var bæjarstjórn Reykjavíkur með fundi í húsinu, en hún hafði áður komið saman í Hegningarhúsinu Skólavörðustíg. Síðasti bæjarstjórnarfundurinn sem haldinn var í húsinu var sá sem endaði með Gúttóslagnum 9. nóvember 1932.

Íslenska ríkið keypti húsið árið 1935, en templarar og önnur félagasamtök höfðu þó afnot af húsinu áfram. 1968 var húsið rifið.

Tengt efni 
 Gúttóslagurinn

Tenglar 

 Glatkistan

Heimildir

Leikhús á Íslandi
Horfnar byggingar í Reykjavík
Miðborg Reykjavíkur
Síður sem þurfa hnit