alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Heiðinnamannahellir

Heiðinamannahellir í Skíðadal er ekki eiginlegur hellir heldur steinbogi mikill sem sýnist til að sjá sem víður hellismunni. Steinboginn er ofarlega í Heiðinnamannafjalli nálægt mynni Gljúfurárdals. Hann er hluti af berggangi miklum úr fagurlega stuðluðu basalti sem skerst upp í gegn um berglögin. Ganginn má rekja nokkur hundruð metra leið efst í fjallshlíðinni með stefnu til suðsuðvesturs. Boginn er óvenjuleg og fögur náttúrusmíð sem sorfinn er til af vatni og vindum. Hugsanlegt er að þarna hafi verið hellir en að þak hans hafi fallið að hluta einhvern tíma á síðari öldum en steinboginn staðið eftir. Vinsæl en allerfið gönguleið liggur að Heiðinnamannahelli. Hin kunna þjóðsaga Krosshólshlátur tengist hellinum.

Krosshólshlátur 
„Heiðinnamannahellir heitir hellir nokkur innarlega í Skíðadal. Þar lá á sú trú að jötunn einn  byggi. Krosshóll heitir bær innarlega í Skíðadal. Eitt haust er sagt að þangað kæmi kýr sem enginn þekkti. Bóndinn tekur kúna, elur hana um veturinn og skoðar sem sína eigin. Eina nótt um vorið vaknar bóndi við það að hann heyrir hlátur mikinn og stórkarlalegan. Hann rís upp og lítur út um glugga og sér hvar jötunn einn mikill fer og hefur kú þá á baki sér sem bóndi hafði alið um veturinn. Hlær jötuninn gríðarlega og 
heyrir bóndi að hann er hróðugur yfir því að bóndinn skyldi hafa alið fyrir hann kúnna heilan vetur, og haft ekki neitt fyrir. Síðar er sagt, þegar einhver hlær mjög hátt, að hann hlæi Krosshólshlátur.“ (Gríma hin nýja V, bls. 165).

Heimildir 
 Árbók Ferðafélags Íslands 1990, bls. 63-64
 Gríma hin nýja V
 Elín Ósk Hreiðarsdóttir 2002. Fornleifakönnun í Eyjafirði XVII. Fornleifastofnun Íslands FS168-99093

Dalvíkurbyggð
Svarfaðardalur
Hellar á Íslandi
Kolkrabbi

Kolkrabbi (fræðiheiti: Octopus vulgaris) er lindýr sem tilheyrir ætt smokka.

Tilvísanir 

Lindýr
Smokkar
Kolkrabbar
Word Ways

Word Ways: The Journal of Recreational Linguistics er bandarískt tímarit um tómstundamálvísindi sem var stofnað árið 1968 af Greenwood Periodicals.

Tímaritið kemur út fjórum sinnum á ári. Núverandi ritstjóri er Jeremiah Farrell.

Ritstjórar 
 1968: Dmitri Borgmann
 1969: Howard Bergerson
 1970–2006: A. Ross Eckler, Jr.
 2006–: Jeremiah Farrell

Tenglar 
Word Ways: The Journal of Recreational Linguistics
Skjalasafn

Tímarit
Bandarísk tímarit
Stofnað 1968
Þriðji viðauki stjórnarskrár Bandaríkjanna

Þriðji viðauki stjórnarskrár Bandaríkjanna (e. Third Amendment to the United States Constitution eða Amendment III) er þriðja grein réttindaskrár Bandaríkjanna (e. Bill of Rights), sem setur hömlur á að hermenn séu vistaðir á almennum heimilum á stríðstímum, en bannar slíkt hið sama alfarið á friðartímum liggi samþykki húseigandans ekki fyrir. Viðaukinn er það ákvæði stjórnarskrárinnar sem hefur farið hvað minnst fyrir á síðustu árum, en var upphaflega mjög mikilvægt og táknrænt í sjálfstæðisbaráttu Bandaríkjanna.

Texti 
Viðaukinn er svohljóðandi á ensku í hinum upprunarlega texta stjórnarskrár Bandaríkjanna:
 „No Soldier shall, in time of peace be quartered in any house, without the consent of the Owner, nor in time of war, but in a manner to be prescribed by law.“
Textinn hefur verið þýddur á íslensku á eftirfarandi hátt:
 „Á friðartímum skal enginn hermaður vera settur til vistar á nokkru heimili án samþykkis eigandans, og ekki heldur á styrjaldartímum nema á þann hátt sem fyrirskipað verður með lögum.“

Uppruni 
Þriðji viðaukinn er það ákvæði stjórnarskrár Bandaríkjanna sem á sér e.t.v. hvað lengsta forsögu, en það á rætur sínar að rekja aftur til laga sem Hinrik 1. Englandskonungur  setti á Englandi árið 1131.

Landsfeður Bandaríkjanna vildu banna dvöl hermanna á almennum heimilum vegna þess að Breska heimsveldið hafði, sérstaklega á tímum Georgs 3. Bretlandskonungs, verið stöðugt með her í amerísku nýlendunum þar sem hermenn voru oft á tíðum vistaðir á almennum heimilum nýlendubúa, bæði á stríðs- og friðartímum. Árið 1765 voru innleid lög sem voru kölluð „The Quartering Act“ og neyddu nýlendubúa til þess að sjá breskum hermönnum fyrir matföngum og gistingu. Þetta hafði í för með sér  illa meðferð hersins á einstaklingum og eignum þeirra, og vakti mikla gremju í garð breskra yfirvalda meðal nýlendubúa.

Í kjölfar mótmælanna og Teboðsins í Boston árið 1773 settu Bretar lög sem Bandaríkjamenn nefndu síðar „hin óbærilegu lög“ (e. The Intolerable Acts of 1774), en með þeim voru lögin frá 1765 um vistun hermanna á heimilum hert. „Óbærilegu lögin“ voru ein helsta kveikjan að því að Bandaríkjamenn lýstu síðan yfir sjálfstæði árið 1776. Í sjálfstæðisyfirlýsingu Bandaríkjanna (e. Declaration of Independence), sem Thomas Jefferson skrifaði, er Georg 3. Bretlandskonungur sérstaklega ávíttur fyrir að íþyngja nýlendubúum með því að þurfa að vista hermenn (e. „For Quartering large bodies of armed troops among us.“).

Þriðja viðaukanum var því ætlað að taka sérstaklega á þessu. Réttindaskrá Bandaríkjanna tók gildi árið 1791.

Staða ákvæðisins eftir frelsisstríðið 
Þar sem lítið hefur verið um stríðsrekstur á meginlandi Bandaríkjanna eftir að frelsisstríðinu lauk, hefur eftir það farið lítið fyrir ákvæði þriðja viðaukans. Hann hefur aldrei verið lagður til grundvallar í úrskurði hæstaréttar Bandaríkjanna, og sárasjaldan hefur verið vitnað til hans af dómstólum. Viðaukinn hefur gjarnan verið túlkaður á þann hátt, að hann kveði á um og tryggi friðhelgi einkalífs einstaklinga gagnvart ríkisvaldinu.

Tilvísanir

Heimildir 
 
 

Stjórnarskrá Bandaríkjanna
Bandarísk stjórnmál
Saga Bandaríkjanna
Límband

Límband er rönd þakin einhvers konar lími notuð til að festa önnur efni eða hluti saman. Grunnefni undir límið eru ýmisleg, meðal annars pappír, plastfilma, málmfilma og vefnaður. Til eru límbönd sem eru notuð í ákveðnu samhengi, til dæmis í listaverkum eða byggingavinnu. Helstu gerðir límbands eru:
 Þrýstingsvirkjað límband, notað oftast á heimilum og í skrifstofum. Límið er virkjað með þrýstingi en dr. Horace Day skurðlæknir, fann þess konar lím upp árið 1845. 
 Vatnsvirkjað límband, oftast notað til að loka pappakössum. Límið getur verið úr sterkju eða dýraafurð og verður límkennt þegar á það er borið vatn.
 Hitavirkjað límband, notað í umbúðum og byggingavinnu. Límið verður yfirleitt ekki klístrað fyrr en það er hitað upp.

Tengt efni 
 Einungrunarlímband
 Málningarlímband
 Pakkalímband

Festingar
Tänndalen

Tänndalen er þéttbýli í sveitarfélaginu Härjedalen í Svíþjóð. Þar búa 66 manns (2010).

Neðanmálsgreinar 

Þéttbýlisstaðir í Härjedalen
Moldá

Moldá (tékkneska Vltava) er fljót í Tékklandi. Það á upptök sín í Bæheimsskógi og er um 440 km langt. Frá Bæheimi rennur það í suðausturs svo norður, gegnum höfuðborg Tékklands, Prag og endar í Saxelfi.

Fljót í Tékklandi
Hubert Humphrey

Hubert Horatio Humphrey, Jr. (f. 27. maí 1911, d. 13. janúar 1978) var öldungardeildarþingmaður frá Minnesota og gegndi embætti varaforseta Bandaríkjanna í valdatíð Lyndon B. Johnson. Hann var menntaður stjórnmálafræðingur og lyfjatæknir. Humphrey fæddist í Wallace í Codington-sýslu í Suður-Dakota.

Menntun 
Humphrey hóf nám í Minnesota-háskóla árið 1929 en varð að hætta vegna fjárhagsörðugleika á tímum kreppunnar miklu. Þess í stað kláraði hann nám í lyfjatækni og starfaði í apóteki í eigu fjölskyldunnar. Síðar útskrifaðist hann með Bachelor gráðu í stjórnmálafræði frá Háskólanum í Minnesota og mastergráðu í stjórnmálafræði frá Háskólanum í Louisiana-fylki. Það var ætlun hans að ljúka doktorsnámi í stjórnmálafræði en hann hætti því vegna þess hversu virkur hann var í stjórnmálum.

Stjórnmálaferill 
Árið 1945 varð Humphrey borgarstjóri Minneapolis. Hann fangaði athygli þjóðarinnar með þrumuræðu um borgaraleg réttindi minnihlutahópa á Þjóðarfundi demókrata árið 1948, sama ár var hann kosinn þingmaður öldungardeildar. Hann var kjörinn varaforseti Bandaríkjanna árið 1964 og gegndi því embætti í fjögur ár í valdatíð Lyndon B. Johnson. Eftir að hafa beðið ósigur í forsetakosningum gegn Richard Nixon árið 1968 sneri Humphrey aftur til öldungardeildar árið 1971 og starfaði þar þangað til hann lést úr krabbameini í byrjun árs 1978. Það sama ár tilkynnti Jimmy Carter um stofnun Hubert H. Humphrey Fellowship Program honum til heiðurs.

Eitt af hans merkustu afrekum var að koma á sáttmála við Sovétríkin um takmörkun og bann á kjarnorkutilraunum (e. Limited Nuclear Test Ban Treaty) árið 1963. Þá átti hann þátt í að koma lögum um borgaraleg réttindi (e. Civil Rights Act) í gegnum þingið árið 1964, þrátt fyrir gífurlegt málþóf. Hann átti einnig þátt í að koma fjölda annarra laga í gegnum þing og var talinn afkastamikill á því sviði.

Tilvísanir

Heimildir 
 The Hubert H. Humphrey Fellowship Program. (e.d.) „Hubert H. Humphrey.“ Sótt 22/11/2014 af: https://www.humphreyfellowship.org/hubert-h-humphrey 
 BU Humphrey Fellowship Program. (e.d.) „Hubert H. Humphrey.“ Sótt 22/11/2014 af: http://www.bu.edu/hhh/about/hubert-h-humphrey/
 United States Senate. (e.d.). „Hubert H. Humphrey, 38th Vice President (1965-1969).“ Sótt 22/11/2014 af: https://www.senate.gov/artandhistory/history/common/generic/VP_Hubert_Humphrey.htm

Bandarískir öldungadeildarþingmenn
Demókratar
Frambjóðendur til embættis forseta Bandaríkjanna 1968
Frambjóðendur til embættis forseta Bandaríkjanna 1972
Frambjóðendur til embættis forseta Bandaríkjanna 1976
Varaforsetar Bandaríkjanna
WorldFengur

WorldFengur er upprunaættbók íslenska hestsins. WorldFengur safnar saman upplýsingum um íslenska hesta innan landa FEIF (alþjóðasamtök eigenda íslenska hestsins) og eru þær aðgengilegar á vefnum. WorldFengur er samstarfsverkefni Bændasamtaka Íslands og FEIF um að þróa einn og viðurkenndan miðlægan gagnagrunn um íslenska hestinn hvar sem er í heiminum. Í WorldFeng er að finna viðamiklar upplýsingar um á fjórða hundrað þúsund íslenskra hesta og eykst fjöldi þeirra á hverjum degi. Mætti til dæmis finna upplýsingar um ættartölu, afkvæmi, kynbótadóma, eigendur, ræktendur, kynbótamat, liti, örmerki og fleira. Einnig hefur WorldFengur að geyma um 13 þúsund myndir af kynbótahrossum.

Tilvísanir
Elena Kagan

Elena Kagan (f. 28. apríl 1954) er dómari við Hæstarétt Bandaríkjanna. Hún var skipuð af Barack Obama forseta, sem eftirmaður John Paul Stevens sem lét af embætti vegna aldurs. Kagan tók við embætti þann 7. ágúst 2010, 112. hæstarréttardómari landsins og fjórða konan.

Æska og menntun 
Kagan var fædd og uppalin í Upper West Side-hverfinu í New York og á tvo bræður. Faðir hennar, Robert Kagan, var lögfræðingur og móðir hennar, Gloria Kagan, var kennari. Kagan er lýst sem sjálfstæðu og viljasterku barni.

Kagan stundaði nám við Princeton, Oxford þar sem hún útskrifaðist með mastersgráðu í heimspeki árið 1983 og útskrifaðist svo úr Lögræðiskóla Harvard árið 1986. Kagan er ógift og barnlaus.

Starfsferill 
Kagan starfaði sem aðstoðarprófessor við Lögfræðiskóla Háskólans í Chicago árið 1991 og varð svo fastráðinn lögfræðiprófessor þar árið 1995.

Kagan starfaði því næst sem Associate White House Councel undir þáverandi forseta Bill Clinton frá 1995-1996. Á 17. júní árið 1999 tilnefndi Clinton Kagan sem dómara í Áfrýjunarrétti Bandaríkjanna fyrir D.C. svæðið, til þess að taka við af James L. Buckley, en ekkert varð úr þeirri tilnefningu.

Kagan sneri svo aftur til háskólaumhverfisins og starfaði sem gestaprófessor við Lögfræðiskóla Harvard árið 1999. Árið 2001 fór hún að starfa að fullu við Harvard og árið 2003 varð hún rektor skólans, fyrsta konan til að gegna því starfi. Einblíndi hún sérstaklega á að auka ánægju nemendanna með því að til dæmis byggja nýjar aðstöður, endurbæta námsskrá fyrsta árs nema og að bjóða upp á ókeypis morgunkaffi. 

Snemma árs 2007 var Kagan ein af fáum sem komu til greina til að starfa sem forseti Harvard-háskólans, en tapaði hún þeirri stöðu fyrir Drew Gilpin Faust. 

Þann 5. janúar 2009 tilkynnti forsetinn, Barack Obama, að hann myndi tilnefna Kagan í embætti ríkislögmanns Bandaríkjanna (e. Solicitor General) og varð sú tilnefning svo staðfest af Öldungadeildinni þann 19. mars 2009, 61 atkvæði gegn 31, varð hún því einnig fyrsta konan til að gegna þeirri stöðu. Birtist Kagan svo fyrst fyrir Hæstarétti Bandaríkjanna 9. september, 2009.

Skipun í Hæstarétt 
Þann 9. apríl árið 2010 tilkynnti þáverandi Hæstaréttadómarinn, John Paul Stevens, að hann muni hætta störfum það sumarið. Það var svo þann 10. maí árið 2010 sem Barack Obama tilnefnir Kagan til Hæstaréttadómara og fékk sú ákvörðun mikinn stuðning frá prófessorum og rektorum í háskólasamfélaginu í Bandaríkjunum. Formleg vígsluathöfn fyrir Kagan sem Hæstaréttardómara átti sér svo stað þann 1. október árið 2010. Er Kagan fjórða konan til að gegna þessu embætti og áttundi gyðingurinn.

Tilvísanir 

Dómarar við hæstarétt Bandaríkjanna
Konungsríkið Ayutthaya

Konungsríkið Ayutthaya (taílenska: อยุธยา) var taílenskt konungsríki í Suðaustur-Asíu sem stóð frá 1351 til 1767. Ríkið var stofnað í borginni Ayutthaya af konunginum Uthong sem gerði theravada búddisma að ríkistrú. Brátt lagði Ayutthaya undir sig voldugar borgir á borð við Sukhothai og Phitsanulok og gerði árásir á Angkor. Ayutthaya varð þannig ráðandi borgríki á svæðinu og aðrar borgir og furstadæmi guldu þeim skatt. Ayutthaya gerði nokkrar tilraunir til að leggja víggirtu hafnarborgina Malakka undir sig en án árangurs. Frá miðri 16. öld hóf Taungúveldið í Búrma árásir á ríkið. Eftir miðja öldina tókst þeim að leggja Ayutthaya undir sig og gera konunga þess að undirkonungum. Ayutthaya lýsti aftur yfir sjálfstæði árið 1584 og tókst að hrinda endurteknum árásum frá Búrma næstu áratugi. Um miðja 17. öld náði ríkið hátindi sínum undir stjórn Narai mikla sem átti í miklum viðskiptum við Frakkland. Á 18. öld tók ríkinu að hnigna. Árið 1767 gerði Konbaungveldið í Búrma innrás og lögðu borgina Ayutthaya í rúst. Við tók konungsríki Taksins með höfuðborgina Thon Buri um nokkurra ára skeið þar til Rama 1. tók við eftir uppreisn gegn Taksin og flutti höfuðborgina þangað sem Bangkok stendur nú. 

Saga Taílands
Fyrrum Asíuríki
Daniel Sturla

Daniel Fernando Sturla Berhouet, SDB (4. júlí 1959) er erkibiskup rómversk-kaþólsku kirkjunnar í Úrúgvæ.

Tilvísanir

Tenglar 
 CV: Sturla

Kaþólskir biskupar
Úrúgvæjar
Kardinálar
Steina and Woody Vasulka

Steina og Woody Vasulka eru brautryðjendur í vídeólist á heimsvísu. Þau hafa verið búsett um árabil í Bandaríkjunum þótt bæði séu íslenskir ríkisborgarar. Steina [Steinunn Briem Bjarnadóttir (1940)] er fædd og uppalin í Reykjavík en sótti framhaldsnám í fiðluleik til Prag og dvaldist þar árin 1959 til 1965. Þar kynntist hún verðandi eiginmanni sínum, verkfræðingnum og kvikmyndagerðarmanninum Woody [Bohuslav] Vasulka (1937). Árið 1968 fékk Woody íslenskan ríkisborgararétt og ári síðar voru þau búin að koma sér fyrir í New York, þar sem þeirra beið að taka virkan þátt í þróun hinnar alþjóðlegu vídeóbyltingar sem þá var í burðarliðnum. Árið 1971 stofnuðu þau The Kitchen í Greenwich Village, á Manhattan, þekktustu og virtustu margmiðlunarmiðstöð veraldar. Vorið 1973 yfirgáfu Steina og Woody New York-borg og settust að í Buffalo, þar sem þau gegndu prófessorsstöðu við SUNY, fyrstu háskóladeild heims í praktískum margmiðlunarfræðum. Árið 1980 fluttu þau suður til Santa Fe í Nýju-Mexíkó, þar sem þau búa enn og starfa. Þann 16. október 2014 opnaði Vasulka stofa í Listasafni Íslands.

Vasulka-stofa er miðstöð fyrir margmiðlunarlist á Íslandi, með megináherslu á varðveislu, rannsóknir og kynningu á verka- og heimildasafni Steinu og Woodys Vasulka. Vasulka-stofa er sett á stofn í samstarfi Listasafns Íslands og Vasulka Inc. og er undirdeild Listasafns Íslands. Með stofnun Vasulka-stofu beinir Listasafn Íslands athygli að varðveislu vídeólistar sem hefur hingað til skort upp á að hugað sé vel að. Sem höfuðsafn á sviði myndlistar gegnir Listasafn Íslands lykilhlutverki í varðveislu íslenskrar myndlistar og á það ekki síður við um vídeóverk og margmiðlunarlist en þá list sem unnin er með hefðbundnari tækni.

Tenglar 
 www.vasulka.org
Mutapa

Mutapa (sjónamál: Wene we Mutapa; portúgalska: Monomotapa) var ríki í sunnanverðri Afríku frá fyrri helmingi 15. aldar til 1760. Ríkið náði frá Sambesí að Limpopo þar sem nú eru ríkin Simbabve og Mósambík. Stofnendur ríkisins voru líklega afkomendur þeirra sem byggðu borgina Simbabve miklu. Höfuðborgin var Zvongombe við Sambesí. Titill konungsins var mwenemutapa. Þegar Portúgalir komu til þessa svæðis um aldamótin 1500 var Mutapa öflugasta ríki sjóna í sunnanverðri Afríku. Áhrif Portúgala og svahílímælandi kaupmanna voru mikil við ströndina og konungar Mutapa nutu góðs af verslun þeirra við Indland. Portúgalir tóku upp formleg samskipti við konungana um 1560. Árið 1629 reyndi konungur Mutapa að reka Portúgali af höndum sér en mistókst og neyddist til að gerast undirkonungur Portúgals að nafninu til. Þótt það hafi engin áhrif haft í reynd jukust völd Portúgala í suðausturhluta Afríku í kjölfarið, líka innanlands. Ástæðan fyrir áhuga Portúgala á landinu voru einkum gullnámur, en margir Portúgalir töldu að þar væri að finna landið Ófír og námur Salómons konungs sem talað er um í Biblíunni. Eftir miðja 17. öld stofnaði Changamire Dombo Rozwi-veldið með Danamombe sem höfuðborg. Konungur Mutapa varð nú ýmist undirkonungur Portúgala eða Rozwi næstu áratugina, eftir því hvor náði meiri áhrifum á svæðinu. Þegar síðasti konungurinn dó 1759 varð borgarastyrjöld vegna ríkiserfða. Sigurvegararnir ríktu eftir það frá Chidima og notuðust við titilinn mambo a Chidima. Þannig ríktu þeir til 1917 þegar síðasti konungur Chidima lést í orrustu gegn Portúgölum. 

Fyrrum Afríkuríki
Saga Simbabve
Saga Mósambík
Svalur í hringnum

Svalur í hringnum er önnur bók Frosks útgáfu um Sval og Val og kom út árið 2014. Er bókin þó merkt númer þrjú í ritröðinni, en bók nr. 3 kom út síðar. Hún hefur að geyma þrjár sögur frá upphafsárum Franquin, sem allar birtust í fyrstu bók hinnar opinberu Svals og Vals-ritraðar Quatre aventures de Spirou et Fantasio

Söguþráður 
Spirou et les plans du robot (íslenska: Vélmennisuppdrátturinn) er sjálfstætt framhald eldri sögu um Sval og Val, sem sagði frá útistöðum þeirra við geggjaðan vísindamann sem fundið hafði upp fullkomið vélmenni. Sagan hefst á að þeir félagarnir lesa viðtal við vísindamanninn, sem komið hafði verið fyrir á geðveikrahæli. Í því segir hann frá vélmenni sínu og sjá Svalur og Valur í hendi sér að glæpamenn muni ásælast teikningarnar þessari snjöllu uppfinningu, ef þær sé að finna í tilraunastofu hans.

Eftir mikinn eltingaleik tekst Sval að farga teikningunum. Glæpamennirnir halda þá á geðveikrahælið og ræna vísindamanninum en Svalur og Valur ná honum til baka. Vísindamaðurinn fær höfuðhögg og gleymir öllu um vítisvélar þær sem hann ætlaði að búa til og gerist friðsamur. Þrjótarnir eru handteknir.

Spirou sur le ring (íslenska: Svalur í hringnum) gerist meðal götustráka í Brussel. Fanturinn og hrekkjusvínið Steingeir veður uppi með ofríki gagnvart smástrákunum í hverfinu. Einn þeirra er vinur Svals og verður úr að Svalur og Steingeir mætist í hnefaleikabardaga.

Í aðdraganda bardagans lúskrar Steingeir á saklausum vegfarendum og beitir fjárkúgunum. Svalur kemst hins vegar í kynni við gamlan hnefaleikaþjálfara sem veitir honum leiðsögn. Þrátt fyrir ýmis bellibrögð andstæðingsins vinnur Svalur frægan sigur í bardaganum. Steingeir er hrakinn í burtu af smástrákunum, en Svalur sýnir honum göfuglyndi og þeir verða vinir.

Spirou fait du cheval (íslenska: Svalur knapi) er stysta saga bókarinnar, rétt um átta blaðsíður að lengd. Svalur og Valur bregða sér í útreiðartúr, en bykkjan sem Svalur fær til reiðar gengur af göflunum og reynist hafa gríðarlegan stökkkraft. Útreiðartúrinn endar því með ósköpum.

Upprunaleg útgáfa 
Svalur í hringnum er séríslensk útgáfa í þeim skilningi að sögur þessar hafa ekki verið prentaðar einar og sér saman á bók í öðrum löndum. Allar sögurnar þrjár birtust í fyrstu Svals og Vals-bókinni: Quatre aventures de Spirou et Fantasio (íslenska: Fjórum ævintýrum um Sval og Val).

Útgáfuupplýsingar 
Svalur í hringnum var gefin út af Froski útgáfu árið 2014. Jean Antoine Posocco, eigandi útgáfunnar, sá um uppsetningu og handskrift. Anita K. Jónsson er skráð fyrir íslenskri þýðingu.

Svalur og Valur
Koch-bræðurnir

Koch-bræðurnir eru áhrifamiklir athafnamenn í Bandaríkjunum og hafa þeir í gegnum tíðina aukið umsvif sín í stjórnmálum í Bandaríkjunum í gegnum styrki, sérfræðingahópa og aðrar rásir. Talið er að þeir hafi með þessu getað haft nánast bein áhrif á ákveðna tegund löggjafar í Bandaríkjunum þar sem að þeir hafa verið einir stærstu bakhjarlar Repúblíkana-flokksins um árabil.

Bræðurnir 
Þegar að talað er um „Koch-bræðurna“ er oftast verið að vitna í þá Charles G. Koch (f. 1935) og David H. Koch (f. 1940; d. 2019). Þeir voru tveir af fjórum bræðrum sem allir áttu hlut í samsteypunni Koch Industries en nú er Charles einn eftir. Hvor bróðir um sig er metinn á um 40,3 milljarða dollara og sitja því í fjórða sæti af 400 ríkustu einstaklingum í Bandaríkjunum og vegna pólitískra áhrifa þeirra sitja þeir saman í 24. sæti yfir valdamestu einstaklinga í heiminum. Þessi völd hafa bræðurnir skapað í gegnum mikla styrki til þingmanna, öldungadeildaþingmanna og í gegnum ýmsar greinar samsteypu sinnar og sérfræðingahópa sem þeir hafa sett á laggirnar.

Pólitísk áhrif 
Eins og fram kemur hér að ofan eru bræðurnir valdamiklir menn og hafa þeir safnað að sér þessum völdum í gegnum Repúblíkana-flokkinn í Bandaríkjunum. Koch Industries er annað stærsta einkafyrirtæki í Bandaríkjunum og skýrir það líka hve mikil áhrif þeirra eru. Helsta barráttumál þeirra er barráttan gegn reglugerðum sem snerta losun gróðurhúsalofttegunda og hafa þeir nýtt sér bæði peninga og þrýsting frá sérfræðingahópum, sem njóta styrkja frá Koch Industries til þess að hafa áhrif á útkomu dómsmála og úrskurð þingnefnda um reglugerðir í þeim málum sem snerta losu gróðurhúsalofttegunda. Þeir hafa hreinlega barist fyrir því að Umhverfisstofnun Bandaríkjanna (e. Environmental Protections Agency) verið lögð niður. Það sem skýrir þessa hegðun er einna helst það að Koch Industries er eitt af stærstu olíu- og gasfélögum í Bandaríkjunum og krefst sá geiri mikilliar losunar á gróðurhúsalofttegundum.

Heimildir 

Bandarísk stjórnmál
Andlitságræðsla

Andlitságræðsla er lækningaaðferð þar sem skipt er um andlitsvef einstaklings. Fyrsta andlitságræðslan á lifandi manneskju var framkvæmd í Frakklandi árið 2005, en aðeins hluti andlitsins var græður á. Fyrsta ágræðsla heils andlits var gerð á Spáni árið 2010. Aðferðin er ætluð þeim sem hafa orðið fyrir meiðsli, brunasárum, sjúkdómum, fæðingargöllum eða öðrum þáttum sem valda lýti.

Annar valkostur er andlitsendurgerð þar sem vefir frá öðrum líkamshlutum, svo sem bakinu, lærunum, rasskinnunum eða bringunni, eru græðir á andlit sjúklingsins. Þessi aðferð getur tekið allt að 50 skurðaaðgerðir og útkoman er oftast ófullnægjandi. Sjúklingurinn endurheimtir lítið sem ekkert notagildi andlitsvöðvanna og húðin er eins og vattteppi í útliti.

Ágræðsla
Skurðlækningar