alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hafnartorg

Hafnartorg er verslunarrými í byggingu við gömlu höfnina í Kvosinni Reykjavík. Hafnartorg afmarkast af Geirsgötu til norðurs, Lækjargötu til austurs, Tryggvagötu til suðurs og Kolaportinu til vesturs. Gert er ráð fyrir verslunum og veitingastöðum á grunnhæð húsanna og skrifstofum og 76 lúxusíbúðum á hæðunum fyrir ofan.

Hafnartorg skiptist í sjö byggingar. Heildarstæð bygginganna er 23.350 fm.

Skipulag 
Framkvæmdin hefur verið umdeild frá upphafi. Sigmundur Davíð Gunnlaugsson fyrrum forsætisráðherra kallaði Hafnartorg „mesta skipulagsslys í miðbæ Reykjavíkur“ og reyndi að fá útliti húsanna breytt.

Framkvæmdir 
Á lóðinni þar sem Hafnartorg rís var áður stórt bílaplan. Gröftur á lóðinni hófst snemma árs 2015 en í ljós kom að gamall hafnargarður lægi undir bílaplaninu. Hann var um það bil 70 m langur og vel varðveittur. Þann 11. september 2015 skyndifriðlýsti Minjastofnun hafnargarðinn. Sex vikum seinna var hann friðlýstur í heild sinni af settum forsætisráðherra. Loks var tekin ákvörðun um að fjarlægja garðinn og nota hluta af honum í nýbygginguna.

Vegna legu nýju húsanna þurfti að breyta gatnamótum Geirsgötu og Lækjargötu í svokölluð T-gatnamót. Framkvæmdir á gatnamótunum hófust í mars 2017 og voru þau opnuð fyrir umferð í nóvember sama ár.

Heimildir 

Kvosin
Miðborg Reykjavíkur
1. deild kvenna í knattspyrnu 2013

Leikar í 1. deild kvenna í knattspyrnu hófust í 32. sinn árið 2013.

A riðill

Liðin

Staðan í deildinni

Stigatafla 
Staðan fyrir 14. umferð, 24. ágúst 2013.

Töfluyfirlit

Markahæstu leikmenn 
Lokaniðurstaða 24. ágúst 2013.

B riðill

Liðin

Staðan í deildinni

Stigatafla 
Staðan fyrir 14. umferð, 24. ágúst 2013.

Töfluyfirlit

Markahæstu leikmenn 
Lokaniðurstaða 24. ágúst 2013.

Úrslit 
Frá 31. ágúst til 7. september 2013.

Undanúrslit

Úrslitaleikur

Heimildaskrá

Heimild 

1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi
Knattspyrna á Íslandi
Bárður Ísleifsson

Bárður Ísleifsson (f. 21. október 1905 á Akureyri, d. 6. janúar 2000 í Reykjavík) var íslenskur arktikekt. Hann starfaði ýmist sjálfstætt eða fyrir Húsasmeistara ríkisins. Meðal þekktustu bygginga hans eru Sundhöll Keflavíkur (í samstarfi við Guðjón Samúelsson), Landspítalinn, Fjórðungssjúkrahúsið á Akureyri, kirkjan á Svalbarðseyri, Reykjalundur, Hjúkrunarskóli Íslands, Sundlaug Vesturbæjar, prófessorabústaðir Háskóla Íslands og húsakynni Landsbankans á Akureyri, Ísafirði og Selfossi.

Heimildir 

Íslenskir arkitektar
Chlodwig zu Hohenlohe-Schillingsfürst

Chlodwig Carl Viktor, fursti af Hohenlohe-Schillingsfürst og prins af Ratibor og Corvey (31. mars 1819 – 6. júlí 1901), yfirleitt kallaður furstinn af Hohenlohe, var þýskur stjórnmálamaður sem var kanslari Þýskalands og forsætisráðherra Prússlands frá 1894 til 1900. Hann hafði gegnt ýmsum embættum fyrir kanslaratíð sína: Meðal annars hafði hann verið forsætisráðherra Bæjaralands (1866–1870), sendiherra til Parísar (1873–1880), utanríkisráðherra (1880) og landstjóri Alsace-Lorraine (1885–1894). Hann var einn áhrifamesti frjálslyndi stjórnmálamaður síns tíma í Þýskalandi.

Æviágrip
Chlodwig zu Hohenlohe-Schillingsfürst var kominn af aðalsætt sem hafði ráðið yfir furstadæminu Hohenlohe-Schillingsfürst í Heilaga rómverska ríkinu. Þegar Chlodwig fæddist árið 1819 hafði furstadæmið verið innlimað í konungsríkið Bæjaraland vegna herfara Napóleons.

Eftir ósigur Bæjara í austurrísk-prússneska stríðinu árið 1866 útnefndi Lúðvík 2. konungur Hohenlohe forsætisráðherra Bæjaralands. Hohenlohe var hlynntur samruna Bæjaralands við nýja þýska keisaraveldið, enda var þjóðerniskennd hans sem Bæjara ekki ýkja sterk. Eftir að Þýskaland sameinaðist í kjölfar fransk-prússneska stríðsins var Hohenlohe útnefndur varaforseti þýska ríkisþingsins og síðan sendiherra Þjóðverja til Parísar.

Árið 1894 féllst Hohenlohe, þá 75 ára, á beiðni Vilhjálms 2. Þýskalandskeisara um að taka við kanslaraembættinu af Leo von Caprivi. Ýmsar ástæður lágu að baki vali keisarans á Hohenlohe: Furstinn var trúr Hohenzollern-ættinni, hafði verið vinur Bismarcks og var því í náðinni hjá fjölmiðlum sem tengdust Bismarck og höfðu gagnrýnt Caprivi. Auk þess var Hohenlohe af góðum ættum sem prússnesku junkerarnir báru virðingu fyrir.

Hohenlohe lét minna á sér bera sem kanslari en forverar hans: Hann kom sjaldan fyrir þýsku þingin og leyfði ráðherrum sínum að starfa nokkuð sjálfstætt. Á kanslaratíð Hohenlohe tók fyrsta einkamálalögbók Þýskalands (Bürgerliches Gesetzbuch eða BGB) gildi. Hún er enn í gildi í dag og þykir ein sú besta sinnar tegundar.

Hohenlohe reyndi í orði kveðnu að hafa hemil á herskárri utanríkisstefnu keisarans og halda keisaranum fyrir utan borgaraleg stjórnmál en tókst ekki vel upp. Samband Þjóðverja við Breta versnaði mjög á þessum tíma vegna glannalegra ummæla Vilhjálms keisara og Hohenlohe fékk lítið að gert. Hohenlohe sagði af sér sem kanslari þann 17. október árið 1900.

Tilvísanir

Kanslarar Þýskalands
Utanríkisráðherrar Þýskalands
Þýskir furstar
Grumman G21 Goose

Grumman G21 Goose var sjóflugvél sem var notuð til innanlandsflugs á Íslandi frá 1944 til ársins 1956. Vélin gat lent á sjó og landi og nýttist því vel í þeim byggðarlögum sem ekki höfðu flugvelli. Þegar lent var á sjó gat Grumman Goose ekið upp á land. Loftleiðir áttu alls fimm vélar af þessari tegund en Flugfélag Íslands tvær.

Flugvélar
Flugfélag Íslands

Þrjú flugfélög hafa notað nafnið Flugfélag Íslands. Það fyrsta var stofnað árið 1919 en starfaði aðeins í eitt ár. Nýtt flugfélag, Flugfélag Akureyrar, var síðan stofnað árið 1937 sem síðar breytti nafni sínu í Flugfélag Íslands. Árið 1973 sameinuðust Flugfélag Íslands og Loftleiðir í Flugleiðir. Árið 1997 var Flugfélag Íslands stofnað eftir sameiningu innanlandsdeildar Flugleiða og Flugfélags Norðurlands. Nafni félagsins var breytt í Air Iceland Connect árið 2017.

16. mars 2021 rann Air Iceland Connect saman við Icelandair og félögin rekin undir sama hatti síðan.

Íslensk flugfélög
Bernhard von Bülow

Bernhard Heinrich Martin Karl von Bülow (3. maí 1849 – 28. október 1929) var þýskur stjórnmálamaður sem gegndi ýmsum mikilvægum ríkisstjórnarembættum á ferli sínum. Hann var utanríkisráðherra frá 1897 til 1900 og kanslari Þýskalands frá 1900 til 1909.

Bülow kom úr fjölskyldu sem átti sér langa sögu af ríkisþjónustu. Faðir hans var ríkiserindreki og móðir hans var dóttir samningamanns. Bernhard von Bülow óx úr grasi í miðju ýmissa helstu stjórnmálaviðburða síns tíma. Faðir hans var í þjónustu Danmerkur og varð því vitni að rígnum milli danskra og þýskra þjóðernissinna í Holtsetalandi sem leiddi til síðara Slésvíkurstríðsins árið 1864.

Æviágrip

Bakgrunnur
Bernhard von Bülow fæddist til Bülow-aðalsættarinnar frá Mecklenburg. Hann var sonur utanríkisráðherrans Bernhards Ernst von Bülow. Afabróðir hans, Heinrich von Bülow, hafði verið sendiherra Prússa í Englandi frá 1827 til 1840.

Kona Bernhards von Bülow var furstaynjan Maria Anna Zoë Rosalia di Camporeale, stjúpdóttir ítalska forsætisráðherrans Marco Minghetti.

Ferill
Bülow barðist sem sjálfboðaliði í fransk-prússneska stríðinu árið 1870. Eftir stríðið gerðist Bülow ríkiserindreki fyrir nýja þýska keisaraveldið og vann sem ritari þýsku sendiherranna í París, St. Pétursborg og Búkarest. Árið 1893 var hann útnefndur sendiherra Þýskalands í Róm.
 
Árið 1897 var Bülow útnefndur utanríkisráðherra Þýskalands. Sem utanríkisráðherra einbeitti hann sér að nýlendumálum Þýskalands og gekk meðal annars frá innlimun Karólínueyja í þýska nýlenduveldið. Fyrir þetta fékk hann greifanafnbót.

Vilhjálmur 2. Þýskalandskeisari útnefndi Bülow kanslara Þýskalands árið 1900. Bülow gegndi kanslaraembættinu í níu ár, næstlengst allra kanslara þýska keisaraveldisins á eftir Otto von Bismarck. Hann hélt saman stjórnarsamstarfi frjálslyndra og íhaldsmanna með viðleitni sinni til að miðla málum og feta milliveginn. Sem kanslari rak hann virka utanríkisstefnu og bætti við í þýska nýlenduveldið. Hann stóð meðal annars fyrir því að Þýskaland eignaðist nýlendu í Jiaozhou-flóa í Kína.

Árið 1905 hlaut Bülow furstanafnbót fyrir afrek sín í þýskri utanríkispólitík.

Sumarið 1909 mistókst ríkisstjórn Bülows að koma fjárlagafrumvarpi sínu í gegnum þýska ríkisþingið. Bülow neyddist í kjölfarið til að segja af sér sem kanslari þann 14. júlí 1909.

Árin 1914–1915 var Bülow aftur sendiherra Þjóðverja í Róm. Honum var falið að telja Ítali á að ganga til liðs við Miðveldin. Honum mistókst þetta og í apríl árið 1915 gekk Ítalía inn í fyrri heimsstyrjöldina í liði með bandamönnum. Bülow hélt því síðar fram að honum hefði verið falið vonlaust verkefni.

Þegar Theobald von Bethmann-Hollweg, eftirmaður Bülows sem kanslari, neyddist til að segja af sér í júlí árið 1917 vonuðust margir til að Bülow myndi gerast kanslari á ný. Vilhjálmur keisari valdi þess í stað Georg Michaelis til að taka við embættinu.

Bülow gaf út endurminningar sínar eftir að stríðinu lauk. Endurminningarnar þykja vel skrifaðar en deilt er um sagnfræðilegt gildi þeirra. Bülow lést þann 28. október 1929, daginn áður en kreppan mikla hófst.

Tilvísanir

Kanslarar Þýskalands
Utanríkisráðherrar Þýskalands
Þýskir furstar
Þýskir greifar
Jakobítar

Jakobítar voru pólitísk hreyfing í Bretlandi og á Írlandi sem stefndi að endurheimt konungdæmis Stúartættarinnar eftir að síðasti Stúartkonungurinn, Jakob 2. Englandskonungur, var hrakinn frá völdum af Vilhjálmi Óraníufursta frá Hollandi. Jakobítar gerðu nokkrar uppreisnir frá 1689 til 1746. 

Eftir Dýrlegu byltinguna 1688 lifðu Jakob 2. og afkomendur hans í útlegð í Frakklandi en gerðu nokkrar tilraunir til að endurheimta breska konungdæmið. Stuðningsmenn þeirra voru aðallega í skosku hálöndunum, Írlandi og í norðurhluta Englands (Northumberland og Lancashire). Þó nokkra stuðningsmenn var líka að finna í Suðvestur-Englandi og Wales.

Jakobítar litu svo á að valdataka Maríu og Vilhjálms væri ólögleg. Kaþólskir íbúar Bretlands vonuðu auk þess að Stúartættin myndi aflétta hömlum á trú þeirra og mismunun gegn þeim. Í Skotlandi blandaðist málstaður jakobíta við skoska ættbálkakerfið. 

Merki jakobíta er hvítur borðahnútur. Jakobítar halda 10. júní, afmælisdag James Francis Edward Stuart, hátíðlegan sem dag hvítu rósarinnar.

 
Saga Skotlands
Saga Bretlands
Saga Írlands
Georg Michaelis

Georg Michaelis (8. september 1857 – 24. júlí 1936) var kanslari Þýskalands í nokkra mánuði árið 1917 á meðan fyrri heimsstyrjöldin var í fullum gangi. Hann var fyrsti kanslari Þýskalands sem ekki var af aðalsættum. Michaelis var þekktur úr athafnalífinu og sem kanslari var helsta afrek hans að hvetja yfirstéttirnar til að sækjast eftir friði við Rússland, sem leiddi til þess að friðarsáttmáli við Rússa var undirritaður nokkrum mánuðum eftir að hann lét af embættinu. Michaelis grunaði að stríðslok væru í nánd og ýtti því undir þróun á innviðum landsins til þess að hraða viðreisn Þýskalands þegar friðurinn kæmi. Michaelis þótti alvörugefinn og illa í stakk búinn til að takast á við vandamálin sem steðjuðu að Þýskalandi á stuttri kanslaratíð sinni.

Æviágrip
Michaelis gekk í háskóla í Breslau, Leipzig og Würzburg, og hlaut doktorsgráðu í lögfræði. Frá 1885 til 1889 bjó hann í japönsku höfuðborginni Tókýó og vann þar sem lögfræðiprófessor í Dokkyo-háskólanum. Hann vann síðar í stjórnsýslu Prússlands og var útnefndur innanríkisráðherra Prússlands árið 1909. Frá 1915 fór hann fyrir Reichsgetreidestelle-ráðuneytinu svokallaða, sem stóð fyrir korn- og hveitiframleiðslu í Prússlandi í fyrri heimsstyrjöldinni.

Eftir að yfirmenn þýska hersins, Paul von Hindenburg og Erich Ludendorff, neyddu Theobald von Bethmann-Hollweg kanslara til að segja af sér var Michaelis útnefndur til að taka við embættinu þann 14. júlí 1917. Hann gegndi embættinu til 31. október sama árs en sagði síðan af sér þar sem þingið leit í síauknum mæli á hann sem strengjabrúðu Hindenburgs og Ludendorffs.

Frá 1. apríl 1918 til 31. mars 1919 var Michaelis ríkisstjóri prússneska héraðsins Pommern. Eftir að styrjöldinni lauk vann hann með verka- og hermannaráðum á staðnum en neyddist til að segja af sér eftir að stjórn Jafnaðarmanna tók við í Prússlandi. Michaelis vann síðar sem talsmaður ýmissa fyrirtækja, fyrir nemendafélög og fyrir lútersku kirkjuna í Prússlandi.

Heimildir
 Becker, Bert: Georg Michaelis: ein preußischer Jurist im Japan der Meiji-Zeit; Briefe, Tagebuchnotizen, Dokumente 1885-1889. München: Iudicium 2001.
 Regulski, Christoph: Die Reichskanzlerschaft von Georg Michaelis 1917: Deutschlands Entwicklung zur parlamentarisch-demokratischen Monarchie im Ersten Weltkrieg. Marburg: Tectum-Verlag 2003.

Tilvísanir

Kanslarar Þýskalands
Stjórnmálaleiðtogar í fyrri heimsstyrjöldinni
Georg von Hertling

Georg Friedrich, Graf von Hertling (31. ágúst 1843 – 4. janúar 1919), var bæverskur stjórnmálamaður sem var forsætisráðherra Bæjaralands frá 1912 til 1917 og síðan forsætisráðherra Prússlands og kanslari Þýskalands frá 1917 til 1918. Hann var fyrsti stjórnmálamaðurinn úr skipulögðum stjórnmálaflokki sem gegndi kanslaraembættinu.

Æviágrip
Hertling varð heimspekikennari í Háskólanum í München og samdi bækur um Aristóteles (1871) og Albertus Magnus (1880). Frá 1875 til 1890 og frá 1893 til 1912 sat hann á þýska ríkisþinginu og frá 1909 til 1912 var hann leiðtogi þýska Miðflokksins á þinginu. Árið 1891 gerði ríkisstjóri Bæjaralands Hertling að þingmanni til lífstíðar í efri deild bæverska héraðsþingsins.

Sem leiðtogi stærsta flokksins á bæverska héraðsþinginu var Hertling árið 1912 útnefndur forsætisráðherra og utanríkisráðherra Bæjaralands. Hann var fyrsti forsætisráðherrann sem var útnefndur í embættið í valdi meirihluta á þingi. Lúðvík 3. konungur Bæjaralands gaf honum síðar greifanafnbót. Eftir að fyrri heimsstyrjöldin braust út árið 1914 studdi Hertling ríkisstjórn Theobalds von Bethmann-Hollweg kanslara en afþakkaði boð um að taka við kanslaraembættinu þegar Bethman-Hollweg neyddist til að segja af sér árið 1917. Eftir að Georg Michaelis féll úr embættinu í nóvember sama ár féllst Hertling á að taka við kanslaraembættinu og gerðist jafnframt forsætisráðherra Prússlands. Hertling var fyrsti stjórnmálamaðurinn sem gegndi þessum embættum; forverar hans höfðu verið stjórnsýslumenn eða hermenn.

Hertling var íhaldsmaður sem vildi stefna að algerum sigri Þýskalands. Vegna aldurs síns og íhaldssemi var hann illa í stakk búinn til að keppast um völdin við yfirstjórn hersins sem laut forystu hershöfðingjanna Pauls von Hindenburg og Erichs Ludendorff. Líkt og Michaelis á undan honum var í síauknum mæli litið á Hertling sem strengjabrúðu Hindenburgs og Ludendorffs, sem höfðu á síðasta kafla styrjaldarinnar í raun breytt Þýskalandi í herforingjastjórn. Á stjórnartíð Hertlings fór allt út um þúfur fyrir þýska herinn á vesturvígstöðvunum. Þar sem Hertling tókst ekki að leysa úr kreppunni neyddist hann í lok ársins 1918 til að segja af sér svo furstinn Maximilian von Baden gæti gerst kanslari og samið um frið við bandamenn.

Tilvísanir

Tenglar
 Erinnerungen aus meinen Leben  "Æviminningar mínar" 1. bindi á archive.org. Á þýsku
 Erinnerungen aus meinen Leben  "Æviminningar mínar" 2. bindi á archive.org. Á þýsku

Kanslarar Þýskalands
Stjórnmálaleiðtogar í fyrri heimsstyrjöldinni
Þýskir greifar
Maximilian von Baden

Maximilian fursti af Baden (Maximilian Alexander Friedrich Wilhelm; 10. júlí 1867 – 6. nóvember 1929), oft kallaður Max von Baden, var þýskur aðalsmaður, herforingi og stjórnmálamaður. Hann var erfinginn að hertogadæminu Baden og var í stuttan tíma kanslari Þýskalands í lok fyrri heimsstyrjaldarinnar. Hann sótti um vopnahlé fyrir hönd Þjóðverja í lok styrjaldarinnar í samræmi við fjórtán punkta Woodrows Wilson Bandaríkjaforseta. Til að samræmast punktunum breytti hann þýsku ríkisstjórninni í þingræðisstjórn með því að veita leiðtoga Jafnaðarmanna, Friedrich Ebert, kanslaraembættið og lýsa síðan einhliða yfir afsögn Vilhjálms 2. Þýskalandskeisara þann 9. nóvember 1918. Með þessu var Weimar-lýðveldið stofnað.

Æviágrip
Maximilian fæddist í Baden-Baden og var sonur prússneska furstans og herforingjans Vilhjálms af Baden og konu hans, Maríu von Leuchtenberg. Hann hlaut menntun í anda húmanisma og varð herliði í prússneska hernum á unga aldri. Hann giftist Maríu Lovísu af Hanover, prinsessu af Stóra-Bretlandi og Írlandi, hertogaynju af Braunschweig-Lüneburg, dóttur Þyrí Danaprinsessu og Ernst Ágústs hertoga af Cumberland, krónprinsins af Hanover. Maximilian hætti virkri herþjónustu árið 1911 sem majór-hershöfðingi.

Maximilian var frændi og síðar erfingi hins barnlausa lénsherra hertogadæmisins Baden, Friðriks 2. stórhertoga. Hann tók við af Friðrik sem ættarhöfuð Baden-fjölskyldunnar árið 1928.

Baden gerðist kanslari Þýskalands í stað Georgs von Hertling í lok fyrri heimsstyrjaldarinnar, í október árið 1918. Þjóðverjar höfðu í raun tapað stríðinu og hlutverk Badens var að semja um vopnahlé við bandamenn. Hann var ekki sammála þýsku herforingjunum um það hvernig skyldi staðið að friðarumræðunum en hann þáði þó kanslaraembættið og leiddi fyrstu þýsku ríkisstjórnina með þátttöku stærsta flokksins á ríkisþinginu, Jafnaðarmannaflokksins. Jafnaðarmennirnir Friedrich Ebert og Philipp Scheidemann voru ráðherrar í ríkisstjórn Badens.

Friðarviðræður Baden-stjórnarinnar voru truflaðar af byltingum sem brutust út í Þýskalandi árið 1918. Baden gerði sér grein fyrir því að keisarinn gæti ekki ríkt áfram og til þess að fyrirbyggja sósíalíska byltingu í Þýskalandi lýsti Baden einhliða yfir afsögn keisarans þann 9. nóvember 1918. Eftir afsögn keisarans sagði Baden sjálfur af sér og leyfði Ebert að gerast kanslari í von um að hann myndi eiga auðveldara með að semja við bandamenn. Á sama tíma hafði Scheidemann lýst yfir stofnun lýðveldis í Þýskalandi.

Baden afþakkaði boð Eberts um að gerast ríkisstjóri nýju stjórnarinnar og tók ekki frekari þátt í þýskum stjórnmálum. Þótt hann þyki almennt ekki hafa verið merkilegur kanslari hefur honum stundum verið hrósað fyrir að hjálpa til við friðsamleg stjórnarskipti þegar keisaraveldið í Þýskalandi var að hruni komið.

Tilvísanir

Tenglar
 Deutsches Historisches Museum: Biografi

Kanslarar Þýskalands
Stjórnmálaleiðtogar í fyrri heimsstyrjöldinni
Þýskir furstar
Heinrich Brüning

Heinrich Aloysius Maria Elisabeth Brüning (26. nóvember 1885 – 30. mars 1970) var þýskur stjórnmálamaður og fræðimaður úr Miðflokknum sem var kanslari Þýskalands á tíma Weimar-lýðveldisins frá 1930 til 1932.

Brüning var stjórnmálafræðingur sem hafði hlotið doktorsgráðu fyrir ritgerð um afleiðingar þess að þjóðnýta breska járnbrautakerfið. Hann hóf þátttöku í stjórnmálum á þriðja áratuginum og var kjörinn á þýska ríkisþingið árið 1924. Stuttu eftir að Brüning tók við embætti kanslara þann 30. mars 1930 skall kreppan mikla á Þýskalandi. Brüning brást við með því að herða á þýsku lánstrausti og snúa við öllum launahækkunum. Þetta gerði Brüning mjög óvinsælan og svo fór að hann glataði stuðningi ríkisþingsins. Til þess að halda völdum stofnaði Brüning svokallaða „forsetastjórn“ og réð með neyðartilskipunum Pauls von Hindenburg forseta Þýskalands. Brüning lýsti yfir afsögn sinni og ríkisstjórnar sinnar þann 30. maí 1932 eftir að áætlanir hans um að koma á endurskiptingu landeigna til atvinnulausra verkamanna hafði skapað ríg milli hans og prússneskra landeigenda. Hindenburg (sem sjálfur var prússneskur aðalsmaður) neitaði að halda áfram að undirrita tilskipanir fyrir Brüning og því gat Brüning ekki lengur stjórnað landinu.

Brüning óttaðist að vera handtekinn eftir að nasistar komust til valda í Þýskalandi og flúði landið því árið 1934. Eftir stutta dvöl í Sviss og Bretlandi settist hann að í Bandaríkjunum. Þar bjó hann við fátæklegar aðstæður fyrstu árin en varð síðan kennari við Harvard-háskóla árið 1937 og gerðist prófessor þar frá 1939 til 1952. Hann varaði Bandaríkjamenn við því að Hitler hygðist fara í stríð og varaði þá síðar einnig við útþenslustefnu Sovétmanna. Brüning sneri aftur til Þýskalands árið 1951 og gerðist kennari í stjórnmálafræði við Háskólann í Köln en sneri aftur til Bandaríkjanna árið 1955 og settist í helgan stein í Vermont. Hann gekk í bandarísku Lista- og vísindaakademíuna árið 1938.

Brüning er mjög umdeildur meðal Þjóðverja og deilt er um hvort hann hafi verið „síðasti verndari Weimar-lýðveldisins“, „útfararstjóri lýðveldisins“ eða hvort tveggja. Jafnframt er deilt um hvort hann hefði getað staðið sig betur í að leysa úr efnahagskreppunni og út pólitíska óstöðugleikanum sem ríkti í Þýskalandi á þessum tíma. Brüning ætlaði sér að vernda stjórnarfar lýðveldisins en stefnumál hans og beiting neyðarlaga til að koma þeim í gegn grófu mjög undan lýðveldinu á kanslaratíð hans.

Tilvísanir

Fjármálaráðherrar Þýskalands
Kanslarar Þýskalands
Utanríkisráðherrar Þýskalands
Mýrabobbi

Mýrabobbi (fræðiheiti: Oxyloma elegans) er tegund af smávöxnum evrópskum landsniglum. Hann finnst einnig á Íslandi og Grænlandi.

Tilvísanir

Sniglar

Lindýr
Kínverskur faxhundur

Kínverskur faxhundur er hundategund sem einkennist af hárleysi á mest öllum líkama. Kínverskir faxhundar geta fæðst bæði hárlausir og með feld, kallaðir á ensku Hairless og Powderpuff.

Hundategundir
Eggbobbi

Cochlicopa lubrica er tegund af smávöxnum landsniglum í eggbobbaætt Cochlicopidae.

Erfitt getur verið að greina hana frá tegundinni Cochlicopa lubricella.

Flokkun
Cochlicopa repentina Hudec, 1960 hefur verið metin sem form af Cochlicopa lubrica 1994.

Hún finnst um gjörvalla Evrópu, NV-Afríku, V- og N-Asíu og N-Ameríku. Á Íslandi finnst hún um allt land á láglendi.

Tilvísanir

 Spencer, H.G., Marshall, B.A. & Willan, R.C. (2009). Checklist of New Zealand living Mollusca. pp 196–219 in Gordon, D.P. (ed.) New Zealand inventory of biodiversity. Volume one. Kingdom Animalia: Radiata, Lophotrochozoa, Deuterostomia. Canterbury University Press, Christchurch

Ytri tenglar
Cochlicopa lubrica at Animalbase taxonomy,short description, distribution, biology,status (threats), images
 "Cionella lubrica (Müller, 1774): Glossy Pillar". Terrestrial Gastropods of the Columbia Basin, British Columbia]
 "Cionella lubrica (Muller), Glossy pillar snail – Biodiversity of Great Smoky Mountains National Park"
 

Sniglar

Lindýr