alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Þjóðarmorðið í Kambódíu

Þjóðarmorðið í Kambódíu átti sér stað á árunum 1975-1979 undir stjórn Pol Pot og Rauðu khmerana. Talið er að á bilinu 1,5-2 milljónir manna hafi verið myrt. 

Þann 17.apríl árið 1975 tóku Rauðu khmerarnir völdin í Kambódíu undir stjórn Pol Pot. Samstundis hófst endurskipulagning á ríkinu og voru borgarbúar fluttir með valdi út í sveit til að starfa sem bændur og verkamenn í landbúnaði. Fjölskyldum var einnig skipt upp með valdi. Vegna þess að Rauðu khmerarnir vildu gera Kambódíu óháða umheiminum var innfluttningur bannaður, líka á nauðsynjum eins og mat og lyfjum. Þess vegna veiktist fjöldi fólks af sjúkdómum sem hægt hefði verið að koma í veg fyrir og hungri. börn voru ekki undanskilin harðræði og morðum.

Rauðu khmerunum var illa við skipurlögð trúarbrögð og voru kristnir og búddatrúar fyrir miklum ofsóknum, en Cham múslimar urðu þó verst úti. Um 70% þeirra voru drepnir. Helstu skotmörk stjórnarinnar voru menntamenn svo sem læknar, prestar, blaðamenn og stjórnarandstæðingar og gekk þetta hatur svo langt að jafnvel fólk með gleraugu var sjálfkrafa talið vera gáfað og varð fyrir barðinu og ofsóknum khmerana. 

Leiðtogi khamerana var Pol Pot en aðrir hátt samverkamenn hans voru Nuon Chea, Ieng Sary,  Son Sen og Khieu Samphan.

S-21 fangabúðirnar 
Toul Sleng fangelsið betur þekkt sem S-21 voru fangabúðir sem voru staðsettar í fyrrum menntaskóla í Phnom Penh en var breytt í fangelsi. Talið er að um 200.000 fangar hafi farið í þessar fangabúðir þar sem langflestir voru pyntaðir og myrtir. Fangabúðirnar voru reistar í þeim tilgangi að hýsa og refsa fyrrum félögum Rauðu khmerana grunaða um svik eða njósnir. Þegar fangarnir komu í S-21 voru teknar myndir af þeim og þeir neyddir til að þylja upp ævisögu sína frá æsku fram að handtöku. Klefarnir voru litlir og var tugum fanga troðið saman í klefa. Fangar voru iðulega yfirheyrðir og pyntaðir til að ná fram játningu. Þrengt var að öndunarvegi fangana og algengt var að þeim var gefið raflost og oft játuðu fangar glæpi sem þeir frömdu ekki til að bjarga lífi sínu.

Endalok þjóðamorðsins 
Árið 1979 réðst víetnamski herinn inn í Kambódíu og fjarlægði Pol Pot og Rauðu khmerana frá völdum. Khmerarnir flúðu að landamærum Tælands og héldu áfram uppreisn en án árangurs. Árið 1977 á  meðan réttað var yfir Rauðu khmerunum flúði Pol Pot til norðaustur Kambódíu. Margir Rauðu khmerana sluppu með hjálp vestrænna landa yfir til Tælands. 

Eftir kosningar árið 1993 komst Sihanouk prins aftur til valda og þá snéru kambódísk flóttabörn sem höfðu flúið ásamt fjölskyldum sínum aftur til Phnom Penh. Alþjóðasamfélagið hefur lengi verið gagnrýnt fyrir að aðstoða ekki almenna borgara í Kambódíu á meðan þjóðarmorðinu stóð.

Tilvísanir 

Saga Kambódíu
Þjóðarmorð
Kosningar í Bandaríkjunum 1952

Kosningar í Bandaríkjunum fóru fram þann 4. nóvember árið 1952.
 Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1952
 Öldungadeildarkosningar í Bandaríkjunum 1952
 Fulltrúadeildarkosningar í Bandaríkjunum 1952
 Fylkisstjórakosningar í Bandaríkjunum 1952

 
1952
1952
Kosningar í Bandaríkjunum 1948

Kosningar í Bandaríkjunum fóru fram þann 2. nóvember árið 1948.
 Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1948
 Öldungadeildarkosningar í Bandaríkjunum 1948
 Fulltrúadeildarkosningar í Bandaríkjunum 1948
 Fylkisstjórakosningar í Bandaríkjunum 1948

 
1948
1948
Kosningar í Bandaríkjunum 1944

Kosningar í Bandaríkjunum fóru fram þann 7. nóvember árið 1944.
 Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1944
 Öldungadeildarkosningar í Bandaríkjunum 1944
 Fulltrúadeildarkosningar í Bandaríkjunum 1944
 Fylkisstjórakosningar í Bandaríkjunum 1944

 
1944
1944
Kosningar í Bandaríkjunum 1940

Kosningar í Bandaríkjunum fóru fram þann 5. nóvember árið 1940.
 Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1940
 Öldungadeildarkosningar í Bandaríkjunum 1940
 Fulltrúadeildarkosningar í Bandaríkjunum 1940
 Fylkisstjórakosningar í Bandaríkjunum 1940

 
1940
1940
Kosningar í Bandaríkjunum 1936

Kosningar í Bandaríkjunum fóru fram þann 3. nóvember árið 1936.
 Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1936
 Öldungadeildarkosningar í Bandaríkjunum 1936
 Fulltrúadeildarkosningar í Bandaríkjunum 1936
 Fylkisstjórakosningar í Bandaríkjunum 1936

 
1936
1936
Kosningar í Bandaríkjunum 1932

Kosningar í Bandaríkjunum fóru fram þann 8. nóvember árið 1932.
 Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1932
 Öldungadeildarkosningar í Bandaríkjunum 1932
 Fulltrúadeildarkosningar í Bandaríkjunum 1932
 Fylkisstjórakosningar í Bandaríkjunum 1932

 
1932
1932
Chloé Zhao

Chloé Zhao (kínverska: 赵婷; pinyin: Zhào Tíng; f. 31. mars 1982) er kínverskur kvikmyndagerðarmaður sem er einna helst þekkt fyrir störf sín í sjálfstæða kvikmyndaiðnaðinum í Bandaríkjunum.

Fyrsta kvikmynd hennar, Songs My Brothers Taught Me (2015) var frumsýnd á Sundance-kvikmyndahátíðinni þar sem hún hlaut mikið lof gagnrýnenda og var tilnefnd til Independent Spirit-verðlaunanna sem besta kvikmyndin. Önnur kvikmynd hennar, The Rider, (2017) hlaut einnig jákvæðar viðtökur og var tilnefnd til Independent Spirit-verðlauna sem besta myndin auk þess sem Zhao var tilnefnd til verðlauna fyrir bestu leikstjórnina.

Zhao náði frekari velgengni með kvikmyndinni Nomadland (2020), sem vakti alþjóðlega athygli og vann til fjölda verðlauna, meðal annars til Gullljónsins á Kvikmyndahátíðinni í Feneyjum, áhorfendaverðlaunanna á Alþjóðlegu kvikmyndahátíðinni í Torontó og Óskarsverðlauna sem besta kvikmyndin. Zhao vann Óskarsverðlaun sem besti leikstjórinn við 93. veitingu verðlaunanna árið 2021 auk þess sem hún var sæmd verðlaunum Samtaka bandarískra kvikmyndaleikstjóra, Golden Globe-verðlaunum og verðlaunum bresku kvikmyndaakademíunnar. Zhao er önnur konan sem hefur unnið Óskarsverðlaun sem besti leikstjórinn, á eftir Kathryn Bigelow sem vann árið 2010 fyrir Sprengjusveitina. Zhao er fyrsta asíska konan sem hefur unnið verðlaunin. Fréttir um verðlaunin voru ritskoðaðar í Kína og á kínverskum samfélagsmiðlum. 

Zhao leikstýrði Marvel-ofurhetjumyndinni Eternals sem var frumsýnd í nóvember 2021.

Deilumál 
Chloé Zhao flutti frá Kína þegar hún var 15 ára til að nema í Bretlandi og settist síðan að í Bandaríkjunum. Brottflutningur hennar og gagnrýni hennar gegn kínverskum stjórnvöldum hafa leitt til þess að í Kína líta margir á Zhao sem „svikara“. Í viðtali sem Zhao veitti tímaritinu Filmmaker Magazine árið 2013 sagði Zhao að hún minntist þess að í Kína barnæsku hennar hefðu „lygar verið um allt“.

Árið 2021 varð viðtal Zhao við ástralska vefmiðilinn News.com umdeilt þegar textanum var breytt milli tveggja útgáfa. Í fyrri útgáfu viðtalsins var haft eftir henni: „Bandaríkin eru núna [now] mitt land“. Viðtalið var síðar leiðrétt og tilvitnunin varð: „Bandaríkin eru ekki [not] mitt land“.

Kvikmynd Zhao, The Rider, var ekki sýnd í Kína. Nomadland átti að koma út í landinu í apríl árið 2021 en þar var myndinni hótað ritskoðun.

Kvikmyndir
 2008 : Post (stuttmynd)
 2009 : The Atlas Mountains (stuttmynd)
 2010 : Daughters (stuttmynd)
 2011 : Benachin (stuttmynd)
 2015 : Songs My Brothers Taught Me
 2017 : The Rider
 2020 : Nomadland
 2021 : Eternals

Tilvísanir

Kínverskir kvikmyndaleikstjórar
Óskarsverðlaunahafar í flokki besta leikstjóra
Actinostrobus acuminatus

Actinostrobus acuminatus er sígræn trjátegund frá suðvesturhluta Vestur-Ástralíu þar sem hún vex á árbökkum.

Hún verður um 1 til 4,5 m há.

Tilvísanir

Farjon, A. (2005). Monograph of Cupressaceae and Sciadopitys. Royal Botanic Gardens, Kew. .

Barrtré
Actinostrobus pyramidalis

Actinostrobus pyramidalis er sígræn trjátegund frá suðvesturhluta Vestur-Ástralíu þar sem hún vex á rökum sandsléttum.

Hún verður að 8 m há.

Tilvísanir

 Flora Base - The western Australian Flora
Farjon, A. (2005). Monograph of Cupressaceae and Sciadopitys. Royal Botanic Gardens, Kew. .
 

Barrtré
Actinostrobus arenarius

Actinostrobus arenarius er sígræn trjátegund frá Vestur-Ástralíu þar sem hún vex á sandsléttum.

Hún verður að 5 m há.

Tilvísanir

Barrtré
Namangan

Namangan er borg í austurhluta Úsbekistan . Hún er stjórnsýslu-, efnahags- og menningarmiðstöð Namanganhéraðs. Namangan er staðsett í norðurjaðri Ferganadals, innan við 30 km frá landamærum Kirgistan. Namanganflugvöllur er við borgina.

Namangan hefur verið mikilvæg handverks- og verslunarmiðstöð í Ferganadalnum síðan á 17. öld. Margar verksmiðjur voru reistar í borginni á tímum Sovétríkjanna. Í síðari heimsstyrjöldinni fimmfaldaðist iðnaðarframleiðsla í Namangan samanborið við 1926–1927. Sem stendur er Namangan aðallega miðstöð fyrir léttan iðnað, sérstaklega í matvælaiðnaði. Skráðir íbúar borgarinnar voru 475.700 árið 2014.

Borgir í Úsbekistan
Namanganhérað
Líffilma

Líffilma eða örverufilma er samnæringarsamfélag örvera sem loða saman á frumuveggjum og bindast alls konar yfirborði. Örverurnar mynda um sig net utanfrumufjölliða, sem eru venjulega blanda af fjölsykrum, próteinum, lípíðum og DNA. Þar sem þær hafa þrívíða byggingu og eru samfélagsform, eru líffilmur stundum kallaðar „örveruborgir“.

Líffilmur geta myndast á lifandi og dauðu yfirborði og koma fyrir í náttúrunni, í iðnaði og á sjúkrahúsum. Örverufrumur sem vaxa í líffilmum hegða sér á annan hátt en örverur sem svífa um stakstæðar í vökva. Tannsteinn er vel þekkt dæmi um líffilmu, og líffilmur er oft að finna innan í pípulögnum og á botni skipa.

Tilvísanir

Örverur
Himnulíffræði
Lífrænt efni
Jarðvegsfræði
Calocedrus rupestris

Calocedrus rupestris er sígrænt tré frá Víetnam.

Tilvísanir

Barrtré
Calocedrus decurrens

Calocedrus decurrens er sígrænt tré frá V-Bandaríkjunum, þar sem það vex upp í 50–2,900 metra hæð.

Tilvísanir

Barrtré
Calocedrus formosana

Calocedrus formosana er sígrænt tré frá Tævan.

Tilvísanir

Barrtré
Calocedrus macrolepis

Calocedrus macrolepis er sígrænt tré (25–35 m hátt) frá suðvestur Kína (Guangdong vestur til Yunnan), norður Víetnam, norður Laos, nyrst í Tælandi og norðaustur Myanmar.

Tilvísanir

Barrtré
Calocedrus huashanensis

Calocedrus huashanensis er útdauð barrtrjártegund í grátviðarætt þekkt úr jarðlögum frá Ólígósentímabilsins.

Tilvísanir

Útdauðar tegundir
Barrtré
Tútsar

Tútsar eru einn af stærstu þjóðflokkum Rúanda. Þeir komu upphaflega frá Eþíópíu á 15. öld. Tútsar tala Bantú.

Uppruni 
Talið er að Tútsar séu upprunir við ána Níl. Þeir eru líka otf kallaðir Batusi, Tússi, Watusi eða Watutsi og búa nú flestir í Rúanda og Búrúndí. Tútsar koma fyrst til sögunnar á 14. eða 15. öld og komu þá  inn á núverandi landsvæði úr norðaustri. Þeir þóttu vera mjög hæfir stríðsmenn og náðu þeir völdum yfir Hútúum án mikilla átaka. Tútsar og Hútúar lifðu að mestu friðsamlega þrátt fyrir að Tútsar hefðu meiri völd þar sem þeir áttu flesta nautgripi landsins og nutu hernaðaryfirburða. Konungur Tútsa var kallaður Mwami og var hann talinn vera af guðlegum uppruna. Þjóðflokkur Tútsa stækkaði þangað til á nýlendutímabilinu í Evrópu sem var seint á 19. öld. 

Tútsar eru minnihlutahópur í báðum löndumum og voru þeir um það bil 19% íbúa Rúanda og 14% í Búrundí fram til 1990. Tútsum fækkaði gríðarlega í þjóðarmorðinu í Rúanda árið 1994.

Tilvísanir

Afrískir þjóðflokkar
Rúanda
Rocky IV

Rocky IV er kvikmynd sem var frumsýnd þann 21. nóvember 1985. Sylvester Stallone skrifaði handritið, leikstýrði og lék aðalhlutverkið. Auk hans lék Talia Shire, Adrian Balboa konu Rockys, Burt Young lék Paulie Pennino, mág hans og Dolph Lundgren lék Ivan Drago, höfuðandstæðing Rockys.

Efni 

Rocky IV er ein vinsælasta mynd allra tíma. Myndin þykir vera erkitýpan af kaldastríðsmynd. Stallone lét Rocky sem er bandarískur alþýðumaður,  vera hjartahreinan og með ríka réttlætiskennd á meðan Rússar eru svikulir og falskir. Ivan Drago hafði áður drepið Apollo Creed, besta vin Rockys í hringnum og ákveður hann að hefna fyrir vin sinn með því að berjast í Moskvu. 

Í einu atriði myndarinnar eru sýndar mismunandi aðstæður Ivans og Rockys þegar þeir undirbúa sig fyrir bardagann. Rocky æfir sig úti í snjónum, hann notar það sem hann finnur í náttúrunni til að styrkja sig. Hann dregur trjádrumba og losar snjósleða en notar lítinn hefðbundinn lyftingabúnað. Á meðan er sýnt hvernig Drago notar vísindin til að ná árangri. Hann notar stera, æfingasvæðið er fullt af vísindamönnum sem nota nýjustu tækni til að mæla framgang hans og hvernig hægt er að gera hann enn sterkari. Með þessu myndmáli er verið að sýna hver er sterki aðilinn og hver er veiki aðilinn bæði í bardaganum og í kalda stríðinu.

Tilvísanir 

Bandarískar kvikmyndir
Kvikmyndir frumsýndar 1985
Libocedrus austrocaledonica

Libocedrus austrocaledonica er sígræn trjátegund af einisætt sem er einlend á Nýju-Kaledóníu.

Tilvísanir

Barrtré
Libocedrus chevalieri

Libocedrus chevalieri er sígræn trjátegund af einisætt sem er einlend á Nýju-Kaledóníu.

Tilvísanir

Barrtré
Libocedrus bidwillii

Libocedrus bidwillii er sígræn trjátegund af einisætt sem er einlend á Nýja-Sjálandi.

Tilvísanir

Barrtré
Libocedrus yateensis

Libocedrus yateensis er sígræn trjátegund af einisætt sem er einlend á Nýju-Kaledóníu.

Tilvísanir

Barrtré
Hútúar

Hútúar eru þjóðflokkur sem er upphaflega frá Stóru vötnunum í Afríku, þar sem í dag eru löndin Búrundi og Rúanda.

Uppruni 

Hútúar eru einnig kallaðir Bahutu og Wahutu, af bantútalandi fólki í  löndunum. Seint á 20. öld voru Hútúar um það bil níu og hálf milljón talsins og voru flestir í  Rúanda og Búrundi undirlagðir Tútsi-þjóðflokknum. Þegar Hútúarnir komu fyrst inn á svæðið fundu þeir að það var byggt af Twa, Pygmy veiðimönnum sem þeir neyddu til að hörfa. Hútú lifnaðarhættir miðuðust að litlum landbúnaði og félagsleg skipulag byggðist á ættinni þar sem smákóngar réðu yfir takmörkuðum lénum. Tútsar komu svo á svæðið á 14. og 15. öld og smám saman tóku þeir yfir og neyddu Hútúa í herrasamband og voru Tútsar við völd í Rúanda til 1959. (britannica T. e., 2021).  

Afrískir þjóðflokkar
Rúanda
Búrúndí
Sultartangalón

Sultartangarlón er lón á hálendi Íslands, norður af Heklu, sem sér Sultartangastöð fyrir raforku. Lónið myndaðist 1982–1984 þegar Þjórsá og Tungnaá voru stíflaðar. Það er um 20 km².

Stöðuvötn á Íslandi
Hálendi Íslands
Sigöldulón

Sigöldulón eða Krókslón er lón á sunnanverðu hálendi Íslands sem sér Sigölduvirkjun fyrir raforku. Það þekur um 14 km².

Stöðuvötn á Íslandi
Hálendi Íslands
Á Saltkráku

Á Saltkráku (Vi på Saltkråkan á frummálinu) er barnabók frá 1964 eftir sænska rithöfundinn Astrid Lindgren.

Söguþráður 
Bókin fjallar um rithöfundinn og ekkjumanninn Melker Melkersson sem býr með fjórum börnum sínum, Jóhanni 13 ára, Nikka 12 ára, Palla 7 ára og Malín 19 ára í Stokkhólmi. Í sumarfríinu sigla þau til eyjarinnar Saltkráku, þar sem þau dveljast í gamla smiðshúsinu þar sem rignir gegnum þakið. Þau verða brátt vinir fólksins sem býr á eyjunni: Grankvist fjölskyldunnar, sem samanstendur af Nisse og Mörtu og þremur börnum þeirra: Teddý 13 ára, Freddý 12 ára, Skottu, 6 ára og bernhardiner hundinum Bátsmanni. 

Á eyjunni búa einnig Sigurður gamli, sem býr í litlu rauðu húsi með Stínu litlu, bændunum Jansson og Vesterman og kennararnum Birni sem verður ástfanginn af Malín. Melker, Jóhann, Nikki og Palli eru hræddir um að Malín giftist og flytji burt og þess vegna hæðast þeir að hverjum þeim sem sýnir þess merki að vera skotinn í Malín, en mest þó að hinum heimska og montna Krister. Stína og Skotta eru sammála um að Malín ætti að giftast prinsi, þess vegna kyssa þær frosk, og pæng! Allt í einu birtist ungur og myndarlegur vísindamaður Pétur Malm að nafni og þau Malín verða ástfangin. 

Skotta fær lítinn kóp að gjöf frá Árna Vesterman, og nefnir hann Móses. En Árna vantar peninga og þegar hann fréttir að Pétur Malm sýnir áhuga á að kaupa kópinn af Skottu reynir hann að taka kópinn aftur til sín. Krakkarnir ákveða því að fela Móses fyrir honum.  

Seinna verður mikil sorg á Saltkráku þegar Jokki, litla kanínan hans Palla, er bitinn til bana og lambið hennar Stínu særist. Hundurinn Bátsmaður er grunaður um verknaðinn, þannig að Nisse hyggst fara með hann út í skóg og skjóta hann. Á síðustu stundu kemur í ljós að ekki var við hundinn að sakast heldur stóran ref sem hundurinn hafði reynt að hræða burt. Maður að nafni Karlsberg ætlar að kaupa Smiðshúsið með stelpunni sinni Lottu, og þegar Melker er viss um að Karlsberg geti keypt Smiðshúsið af eigandanum Önnu Sjöblom, kemur í ljós að Palli og Skotta höfðu keypt Smiðshúsið fyrir eina krónu.

Aðalpersónur 
Aðalpersónur eru Melker Melkersson, rithöfundur. Malín Melkersson, 19 ára, Jóhann Melkersson, Nikki Melkersson, 12 ára, Páll Melkersson, 7 ára og Grankvist fjölskyldan.

Astrid Lindgren
Sænskar bókmenntir
Barnabækur
Sólsýprus

Sólsýprus (fræðiheiti: Chamaecyparis obtusa) er barrtré í Cupressaceae (Grátviðarætt), ættað frá mið-Japan, og víða ræktað á norðurhveli vegna gæða timburs. Á Japönsku heitir tegundin "hinoki".

Lýsing 
Þetta er sígrænt tré, fullvaxta um 35m hátt og að 1 m í stofnþvermál. Börkurinn er dökk-rauðbrúnn.

Ræktun 
Chamaecyparis obtusa þrífst best í rökum jarðvegi með góðu frárennsli, í góðu skjóli og birtu. Yfir 200 ræktunarafbrigði með mismunandi vaxtarlag, vaxtarhraða og lit á barri hafa verið valin til ræktunar. 

Ilmandi viðurinn er léttur en sterkur og þolinn gegn fúa. Hann er oft notaður í musteri í Japan.

Myndir

Tilvísanir

Tenglar 

Barrtré
Ertusýprus

Ertusýprus (fræðiheiti: Chamaecyparis pisifera) er barrtré í Cupressaceae (Grátviðarætt), frá mið og suður Japan, á eyjunum Honshū og Kyūshū.

Lýsing 
Þetta er hægvaxta sígrænt tré, fullvaxta um 35 til 50 m hátt, allt að 2m í stofnþvermál. Börkurinn er rauðbrúnn, með sprungur lóðrétt.

Ræktun 
Chamaecyparis pisifera þrífst best í rökum jarðvegi með góðu frárennsli, í góðu skjóli og birtu. Fjöldi ræktunarafbrigði með mismunandi vaxtarlag, vaxtarhraða og lit á barri hafa verið valin til ræktunar. Í Lystigarðinum Akureyri er ein planta í beði síðan 2001, hefur kalið stöku sinnum.

Viðurinn er með sítrusilmi og ljósleitur, léttur en sterkur og þolinn gegn fúa. Hann er þó ekki eins góður og viðurinn af C. obtusa.

Myndir

Tilvísanir

Tenglar 
 Conifers Around the World: Chamaecyparis pisifera - sawara cypress.

Barrtré
Hvítsýprus

Hvítsýprus (fræðiheiti: Chamaecyparis thyoides) er barrtré í Cupressaceae (Grátviðarætt), frá austurhluta Bandaríkjanna, innan 160 km frá ströndinni, en frá suðurströnd Georgíu norður til suður Maine.

Lýsing 
Þetta er sígrænt tré, fullvaxta um 28m hátt, 0,8 til 2m í stofnþvermál. Börkurinn er öskugrár til rauðbrúnn.

Ræktun 
Chamaecyparis thyoides þrífst best í rökum jarðvegi, í góðu skjóli og birtu. Nokkur ræktunarafbrigði með mismunandi vaxtarlag, vaxtarhraða og lit á barri hafa verið valin til ræktunar. Í Lystigarðinum Akureyri eru tvær plöntur sem hafa kalið fyrstu árin, þó ekkert síðar.

Viðurinn er léttur en sterkur og þolinn gegn fúa.

Myndir

Tilvísanir 

Barrtré
Sunnusýprus

Sunnusýprus (fræðiheiti: Chamaecyparis taiwanensis) er barrtré í Cupressaceae (Grátviðarætt), frá fjöllum Tævan.
Tegundin er oft talin undirtegund af  Chamaecyparis obtusa, en aðrir, sérstaklega tævanskir grasafræðingar meina að þetta sé sjálfstæð tegund. Önnur skyld og lík tegund er í Tævan; Chamaecyparis formosensis.

Tilvísanir 

Barrtré
Chamaecyparis formosensis

Chamaecyparis formosensis er barrtré í Cupressaceae (Grátviðarætt), frá Tævan> Viðurinn er ilmríkur og fúaþolinn.

Myndir

Tilvísanir 

Barrtré
Chamaecyparis eureka

Chamaecyparis eureka er útdauð barrtrjártegund í grátviðarætt þekkt úr jarðlögum mið-Eósentímabilsins á Axel Heiberg eyju í Nunavut. Hún mun hafa líkst mest Chamaecyparis pisifera.

Tilvísanir

Útdauðar tegundir
Barrtré
Sequoiadendron chaneyi

Sequoiadendron chaneyi er útdauð barrtrjártegund í grátviðarætt þekkt úr jarðlögum Míósentímabilsins í Nevada. Hún mun líklega hafa verið ái Sequoiadendron giganteum.

Tilvísanir

Útdauðar tegundir
Barrtré
Bobbysocks

Bobbysocks var norskur dúett sem stofnaður var árið 1983 og sigraði söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið 1985 með laginu La det swinge. Dúettinn skipuðu norska söngkonan Hanne Krogh (f. 1956) og norsk-sænska söngkonan Elisabeth Andreassen (f. 1958).

Bæði Hanne og Elisabeth eru reyndir keppendur í Eurovision. Hanne hefur þrisvar tekið þátt í keppninni fyrir hönd Noregs, 1971, 1985 með Bobbysocks og árið 1991 sem hluti af Just 4 Fun. Elisabeth tók þátt fyrir hönd Svíþjóðar sem helmingur Chips árið 1982, með Bobbysocks árið 1985, árið 1994 söng hún ásamt Jan Werner Danielsen og í keppninni árið 1996 söng hún einsöng. 

Fyrsta plata Bobbysocks var I Don't Wanna Break My Heart sem var gefin út árið 1984 í bleikum vínyl. Hugmyndin á bak við Bobbysocks var að endurgera lög frá sjötta áratugnum með sveiflustemningu og gefa þeim nútímalegt yfirbragð. Þeirri hugmynd var að fullu beitt á fyrstu breiðskífu sveitarinnar sem var blanda af nýjum og eldri lögum.

Eftir sigurinn í Eurovision náði lagið La det swinge miklum vinsældum og var m.a. í efsta sæti á smáskífulistum í Noregi og Belgíu. Það náði á topp tíu lista í Svíþjóð og Írlandi og á topp 20 lista í Hollandi og Austurríki. Lagið kom inn á breska smáskífulistann þann 25. maí 1985 og var þar í fjórar vikur. Það náði einnig vinsældum í löndum eins og Þýskalandi, Japan og Ástralíu.

Í tilefni sigursins í Eurovision veitti norska stórþingið sveitinni Peer Gynt-verðlaunin árið 1985.

Eftir að hafa starfað saman í fjögur farsæl ár, leystist Bobbysocks upp árið 1988. Söngkonurnar hafa síðan komið fram saman við ýmis tækifæri, t.d. á 50 ára afmælistónleikum Eurovision tónleikanna í Kaupmannahöfn í Danmörku í október 2005.

Í maí 2010 kom Bobbysocks stuttlega saman aftur til að fagna því að 25 ár voru liðin frá sigri þeirra í Eurovision og gáfu af því tilefni út safnplötuna Let It Swing - The Best Of Bobbysocks sem innihélt tvö ný lög þeirra.

Heimildir 

 Fyrirmynd greinarinnar var „Bobbysocks“ á ensku útgáfu Wikipedia. Skoðað 30. apríl 2021.

Þátttakendur í söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva
Norskar hljómsveitir
Diljá Mist Einarsdóttir

Diljá Mist Einarsdóttir (f. í Reykjavík 21. desember 1987) er lögfræðingur og alþingismaður fyrir Sjálfstæðisflokkinn í Reykjavíkurkjördæmi norður. Áður var hún aðstoðarmaður Guðlaugs Þórs Þórðarsonar utanríkisráðherra Íslands. 1. maí 2021 tilkynnti Diljá Mist um framboð sitt í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík þar sem hún sóttist eftir þriðja sæti á lista flokksins.

Diljá Mist lauk stúdentsprófi frá Verzlunarskóla Íslands árið 2006, BA-prófi í lögfræði frá Háskóla Íslands árið 2009, MA-prófi í lögfræði árið 2011 og LL.M. gráðu í auðlindarétti og alþjóðlegum umhverfisrétti árið 2017 frá sama skóla. Hún öðlaðist héraðsdómslögmannsréttindi árið 2012 og hæstaréttarlögmannsréttindi árið 2018 og starfaði sem fulltrúi á lögmannsstofunni Lögmáli frá árinu 2011 til ársins 2018 þegar hún gerðist aðstoðarmaður utanríkis- og þróunarsamvinnuráðherra. Störf Diljár innan ráðuneytisins hafa m.a. snúið að þróunarsamvinnu sem er orðinn veigamikill hluti af utanríkismálum Íslands og leiddi hún starfshóp um innleiðingu mannréttindamiðaðrar þróunarsamvinnu í tvíhliða samstarfi ásamt því að starfa í starfshópi um stuðning utanríkisþjónustunnar við útflutningsgreinar.

Diljá hefur tekist á hendur ýmis verkefni á vettvangi Sjálfstæðisflokksins frá 17 ára aldri. Hún hefur gegnt stöðu ritara og varaformanns Heimdallar, annars varaformanns Sambands ungra sjálfstæðismanna, setið í stjórn hverfafélags Sjálfstæðisflokksins í Grafarvogi, setið í stjórn Varðar, fulltrúaráðs Sjálfstæðisflokksins og átti sæti í endurskoðunarnefnd Reykjavíkurborgar. Diljá var á lista Sjálfstæðisflokksins fyrir Alþingiskosningarnar 2009 og situr sem vararborgarfulltrúi flokksins í Reykjavík.

Tilvísanir

Íslenskir lögfræðingar
Stúdentar úr Verslunarskóla Íslands
Fólk fætt árið 1987
Þingmenn Sjálfstæðisflokksins