alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Skoðun

Skoðun er í heimspeki venjulega skilgreind sem sannfæring án sannreynslu eða staðfestingar, þ.e. þegar maður heldur að eitthvað sé satt án þess að vita það. Skoðun, í þessum skilningi, er þess vegna íbyggið viðhorf, þar sem hún er fólgin í því viðhorfi til tiltekinnar staðhæfingar að staðhæfingin sé sönn.

Skoðun í þekkingarfræði
Af því að skoðun er venjulega sögð vera það að halda að eitthvað sé satt án þess að vita það, er stundum litið svo á að þegar maður veit eitthvað, þá sé það ekki skoðun manns. Þetta kann hins vegar að vera villandi því þetta gefur til kynna að skoðun og þekking séu ósamrýmanlegar. Til að komast hjá þessu mætti segja að þegar maður veit eitthvað, þá sé það ekki einungis skoðun manns.

Í þekkingarfræði er skoðun yfirleitt talin liggja til grundvallar þekkingu og er þá þekking skilgreind sem sönn, rökstudd skoðun. Það er að segja, maður veit að P (þar sem P stendur fyrir hvaða staðhæfingu sem vera skal) ef:
maður hefur þá skoðun að P
það er satt að P
maður hefur fullnægjandi ástæðu til að halda að P

Skoðun er því ekki frábrugðin þekkingu hvað viðfang eða inntak varðar heldur er munurinn fólginn í réttlætingu og óhagganleika. Skoðun getur verið vel eða illa rökstudd og getur verið sönn eða ósönn en réttnefnd þekking getur ekki verið ósönn, heldur er hún sönn skoðun sem maður hefur fullnægjandi ástæður fyrir; á hinn bóginn er það sem maður veit einnig skoðun manns samkvæmt hinni hefðbundnu skilgreiningu þekkingar.

Til að varpa ljósi á þetta má hugsa sér tvo menn sem báðir telja að það sé rigning úti. Segja má að báðir hafi þá skoðun að það sé rigning úti. En annar þeirra telur að það sé rigning úti vegna þess að fyrr um daginn var þungskýjað og leit út fyrir að það myndi ef til vill rigna; hann hefur aftur á móti ekki athugað málið. Hinn telur að það sé rigning úti af því að hann sá það út um gluggann. Í þessu tilviki hafa báðir þá skoðun að það sé rigning úti (af því að báðir telja að það sé rigning úti) og það er í báðum tilvikum satt. En sá síðarnefndi hefur fengið staðfestingu á að það rigni, því hann sá það út um gluggann; sá fyrrnefndi hefur hins vegar ekki sannreynt að það sé rigning úti og veit því ekki að það sé rigning úti þótt hann haldi það og það sé satt. Það sem annar maðurinn heldur að sé satt, það veit hinn. Viðfang þekkingar hins síðarnefnda og skoðunar hins fyrrnefnda - nefnilega staðhæfingin að það sé rigning úti - er það sama; og inntakið - að staðhæfingin sé sönn - er einnig það sama. Munurinn er fólginn í réttlætingunni.

Skoðun í hversdagsmáli
Í hversdagsmáli er orðið „skoðun“ stundum skilið öðrum, víðari skilningi þar sem skoðun er ekki síður talin vera persónulegt mat eða viðhorf sem er hvorki satt eða ósatt.

Tengt efni
Íbyggið viðhorf
Sannleikur
Þekking

Tenglar

Þekkingarfræði

ar:اعتقاد
hu:Hit
zh:信仰
Landstjóri

Landstjóri er embættismaður (venjulega hluti framkvæmdavaldsins) í stjórn nýlendu eða yfirráðasvæðis sem ekki nýtur fulls sjálfstæðis. Landstjóri heyrir venjulega undir þjóðhöfðingja ríkisins og er fulltrúi hans.

 
Stjórnarembætti
Hérað

„Hérað“ er einnig notað sem stytting á nafni Fljótsdalshéraðs. Fyrir heimaland hobbita í bókum J.R.R. Tolkiens, sjá Hérað (Tolkien).
Hérað er landfræðilegt svæði innan lands sem bæði getur verið formlega og óformlega skilgreint. Formlega getur hérað verið stjórnsýslueining sem þá er yfirleitt næsta stjórnsýslustig fyrir ofan sýslu.

Hérað hefur venjulega greinilega ríkjandi höfuðborg, til dæmis Szczecin í Vestur-Pommern (Pólland), stundum er fleiri aðalborgir af svæðinu - dæmis borgaklasi með Ruhr-héraðið í Norðurrín-Vestfalía (Þýskaland).

Landafræðihugtök
Stjórnsýslueiningar
Héruð
Jötunn

Jötunn og þurs eru í norrænni goðafræði heiti á fjandsamlegum risum sem búa í Útgarði og Jötunheimum á mörkum jarðar. Þeir eru afkomendur risans Ýmis sem fæddist í Ginnungagapi. Þeir urðu til í sömu mund og alheimur skapaðist og áður en jörðin varð til. Þegar kýrin Auðhumla sleikti saltsteina í upphafi alda urðu til jötnar sem goðin síðan settu í Niflheima.

Orðsifjar 
Orðið jötunn klofnaði með u-klofningu út frá orðinu etunaR, mögulega tökuorð úr finnsku orðunum etana, etona (sem þýðir „snigill“, „ormur“ eða „illmenni“), úr prótó-germanska orðinu *etuna- („mannæta“, „átvagl“) með sömu rót og enska orðið eat („borða“ eða „éta“) og íslensku orðin át, éta, jata, jötna og æti. Samstofna færeyska orðinu jøtun, nýnorska orðinu jutul, jøtul, jotun, jotne; nýsænska orðinu jätte, fornsænska orðinu iætun, nýdanska orðinu jætte, forndanska orðið iætæn, fornenska orðið eoten sem hefur sömu merkingu; gamla lágþýska orðinu eteninne (galdranorn).

Heimildir
Myndlist

Myndlist er samheiti yfir þær fjölmörgu og fjölbreyttu listgreinar sem byggjast fyrst og fremst á sjónrænni framsetningu. Hefðbundnar greinar myndlistar eru málaralist, teikning, prentlist og höggmyndalist. Nýjar listgreinar eins og klippimyndir, innsetningar, gjörningalist, tölvulist og vídeólist teljast til myndlistar og graff er stundum talið til myndlistar. Myndlist telst til sjónlista, ásamt kvikmyndagerð, ljósmyndun, byggingarlist og nytjalist á borð við iðnhönnun, grafíska hönnun, fatahönnun, innanhússarkitektúr og skreytilist.

Myndlist er aðgreind frá sviðslistum, orðlistum, tónlist og matargerðarlist, þótt skilin séu langt frá því að vera skýr.

Tengt efni 
 Málverk

Tenglar 
 Elstu nafngreindu myndlistarmenn Íslendinga; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1999
 Margt er skrýtið í kýrhaus listasögunnar; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1994
 Gullöldin í norrænni myndlist; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1994
 Um hvað fuglarnir að syngja; 1. grein í Lesbók Morgunblaðsins 1968
 Ljóðræn hláka eftir reglustikuskeiðið; 2. grein í Lesbók Morgunblaðsins 1968
 Ekki er víst að góð mynd sé fögur; 3. grein í Lesbók Morgunblaðsins 1968
Enskir tenglar:
 Oxford Art Online upplýsingaveita um myndlist.

Menning
Myndlist
Skipting (flokkunarfræði)

Skipting er flokkur í vísindalegri flokkun jurta sem jafngildir fylkingu hjá dýrum. Þótt orðið Division hafi verið notað um fylkingar plantna og til ársins 1993 um fylkingar sveppa á erlendum málum þá hefur fylking verið notuð á íslensku um þetta stig hjá dýrum, plöntum og sveppum.

Vísindaleg flokkun
Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu

Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu er staðsettur á Höfn í Hornafirði. Hann var stofnaður árið 1987 af ríkinu og sveitarfélögum í Austur-Skaftafellssýslu. Fyrstu 15 árin fékk FAS, eins og hann er yfirleitt kallaður, inni í húsi Nesjaskóla í Nesjahreppi en fluttist síðan í Nýheima á Höfn í Hornafirði haustið 2002, eftir að Nesjahreppur sameinaðist Höfn.

Dagskólanemendur eru um 100 og hefur sú tala hækkað jafnt og þétt síðustu ár. Skólinn er í samstarfi við aðra framhaldsskóla á Austurlandi samkvæmt sérstökum samstarfssamningi. Markmið þessa samnings er að bæta aðgengi nemenda að eins fjölbreyttu námsframboði og kostur er ásamt fleiru. Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu er aðili að Fræðsluneti Austurlands sem hefur það markmið að bæta aðgengi íbúa fjórðungsins að háskólanámi og símenntun.

Tengill 
 Heimasíða Framhaldsskólans í Austur-Skaftafellssýslu

Íslenskir framhaldsskólar
Teheran

Teheran (persneska: تهران Tehrān) er höfuðborg Íran og Teheransýslu. Um 8,7 milljónir búa í borginni sjálfri og 15 milljónir á stórborgarsvæðinu. Teheran er líka fjölmennasta borg Íran og Vestur-Asíu, og með annað stærsta stórborgarsvæði í Mið-Austurlöndum, á eftir Kaíró. Á heimsvísu er Teheran í 24. sæti yfir fjölmennustu þéttbýlissvæði. Teheran er þekkt fyrir hraða útþenslu og nýstárlegan arkitektúr, eins og Milad-turninn og Fereshteh Pasargad-hótelið sem arkitektinn Zaha Hadid hannaði.

Í fornöld stóð medíska borgin Hrages á hluta þess svæðis sem Teheran nær nú yfir. Sú borg var lögð í rúst nokkrum sinnum, í kjölfar innrása Araba, Tyrkja og Mongóla. Ray er nú úthverfi í Teheran.

Teheran var fyrst gerð að höfuðborg í valdatíð Agha Mohammad Khan árið 1786 vegna nálægðar við lönd undir írönskum yfirráðum í Kákasus sem þá voru bitbein Persa og Rússa í stríðum Rússa og Írana. Höfuðborg Persíu hefur oft verið flutt til í tengslum við átök ættarvelda. Teheran er 32. höfuðborg Persíu. Víðtækt niðurrif og enduruppbygging hófst á 3. áratug 20. aldar og alla 20. öld voru miklir fólksflutningar til borgarinnar. 

Í Teheran er að finna ýmsa sögulega staði, eins og hallirnar Golestan, Sa'dabad og Niavaran, þar sem tvö síðustu ættarveldi keisaradæmisins höfðust við. Meðal einkennisbygginga í borginni eru Azadi-turn, reistur 1971, í valdatíð Mohammad Reza Shah, í tilefni af 2.500 ára afmæli keisaraveldisins; Milad-turn, sjötti hæsti turn heims; og Tabiat-brú sem var opnuð 2014.

Flestir íbúar borgarinnar eru Persar sem tala persnesku sem móðurmál, en þar búa líka stórir hópar með önnur móðurmál sem tala persnesku sem annað mál. Um 99% íbúa borgarinnar tala og skilja persnesku.

Í Teheran eru alþjóðaflugvöllur (Khomeini-flugvöllur), innanlandsflugvöllur (Mehrabad-flugvöllur), Teheranlestarstöðin, Neðanjarðarlestarkerfi Teheran, hraðvagnakerfi, sporvagnar og umfangsmikið hraðbrautarnet.

Helstu vandamál sem borgin glímir við eru loftmengun og hætta á jarðskjálftum. Vegna þessa hefur komið til tals að flytja höfuðborgina annað. Árið 2016 var Teheran metin í 203. sæti yfir borgir eftir lífsgæðum. Sama ár var borgin líka í topp 10 yfir mest vaxandi ferðamannastaði.

Borgir í Íran
Praia

Praia (portúgalska fyrir strönd) er höfuðborg Grænhöfðaeyja. Íbúafjöldi var um 155.000 árið 2017.

Grænhöfðaeyjar
Höfuðborgir
Ríkiserindrekstur

Ríkiserindrekstur er sá starfi að fara með alþjóðasamskipti eins og samningaviðræður milli ríkja. Venjulega fer ríkiserindrekstur fram þannig að sérstakir alþjóðafulltrúar koma saman á alþjóðavettvangi og eiga viðræður um stríð og frið, menningarsamskipti og milliríkjaviðskipti. Ríkiserindrekstur er venjulega lykilatriði þegar gerðir eru alþjóðasamningar.

Tengt efni 
 Utanríkisstefna
 Utanríkisþjónusta
 Alþjóðasamskipti

Ríkiserindrekstur
Baun

Baun eða erta er almennt heiti á fræjum jurta af ertublómaætt sem þroskast inni í belgjum. Þessar jurtir eru þekktar fyrir að binda nitur úr andrúmsloftinu sem kemur til af samlífi með bakteríum sem finnast í rótarhnúðum þeirra. Vegna þessa hafa baunir hátt próteininnihald sem gerir þær að eftirsóttum matjurtum.

Ertublómaætt
Baunir
Hneta

Hneta er þurr ávöxtur (þurraldin) með eitt fræ (sjaldnar tvö) þar sem veggir fræhylkisins verða harðir þegar það nær fullum þroska og fræið er laust frá fræhylkinu. Hnetur flokkast sem þurraldin vegna þess að þær hafa þurrt fræleg. Þær innihalda mikið af olíu og eru því eftirsóttur matur og orkugjafi.

Hnetuofnæmi er fremur algengt og oft mjög alvarlegt vandamál vegna þess hve hnetuafurðir eru víða notaðar.

 
Grasafræði
Kínverska tímatalið

Kínverska tímatalið er sólbundið tungltímatal (sem tekur mið af gangi bæði sólar og tungls). Í dag er notast við gregoríska tímatalið í Kína en kínverska tímatalið er enn notað til að staðsetja hátíðir eins og tunglhátíðina og áramót. Það er einnig notað til að staðsetja daga sem þykja heppilegir til að gifta sig t.d. eða opna nýja byggingu. Af því að mánuður í kínverska tímatalinu fylgir gangi tunglsins segir það nokkuð um tunglkvartil.

Í kínverska tímatalinu hafa líka árin dýraheiti sem ganga í tólf ára hring; Árin eru þannig (í þeirri röð) ár rottunnar, nautsins, tígursins, kanínunnar, drekans, slöngunnar, hestsins, kindarinnar (eða geitarinnar), apans, hanans, hundsins og svínsins. 29. janúar 2006 hófst þannig ár hundsins og á kínversku áramótunum 2007 hófst ár svínsins.

Tímatöl
Octave Mirbeau

Octave Mirbeau (16. febrúar 1848 í Trévières – 16. febrúar 1917 í París) var franskur höfundur. 

Octave Mirbeau var mikill menntamaður og maður margra skoðana um stjórnmál, (stjórnleysisinni) sem barðist alla ævi fyrir réttlæti, sérstaklega varðandi Dreyfusmálið. Sem listagagnrýnandi lofsöng hann listamenn eins og Claude Monet, Auguste Rodin, Camille Pissarro, Vincent van Gogh, Paul Cézanne og stuðlaði meira en margir aðrir að viðurkenningu þeirra. 

Sem skáldsagnahöfundur sló hann í gegn með Le Jardin des Supplices (1899) og Le Journal d’une Femme de Chambre (1900). Á leikhússviðinu varð hann heimsfrægur með Les affaires sont les affaires (1903).

Þekktustu verk

Skáldsögur 
 Le Calvaire (1886).
 L'Abbé Jules (1888).
 Sébastien Roch(1890).
 Dans le ciel (1893-1989).
 Le Jardin des supplices (Pyndingagarðurinn) (1899).
 Le Journal d'une femme de chambre (1900).
 Les 21 jours d'un neurasthénique (1901).
 La 628-E8 (1907).
 Dingo (1913).
 Un gentilhomme (1920)

Leikrit 
 Les Mauvais bergers (1897).
 Les affaires sont les affaires (1903).
 Farces et moralités (1904).
 Le Foyer (1908).
 Les Dialogues tristes (2007).

Önnur ritverk 
 Lettres de l'Inde (1991).
 L'Affaire Dreyfus (1991).
 Combats esthétiques (1993).
 Combats littéraires (2005).
 Correspondance générale (2003-2006-2009).

Heimildir 

  Pierre Michel - Jean-François Nivet, Octave Mirbeau, l'imprécateur au cœur fidèle, Séguier, 1990.
  Pierre Michel,  Les Combats d'Octave Mirbeau, Besançon, 1995 .
  Samuel Lair, Mirbeau et le mythe de la Nature, Presses universitaires de Rennes, 2004.
  Robert Ziegler, The Nothing Machine - The fictions of Octave Mirbeau, Rodopi, 2007.
   Anita Staron, L'Art romanesque d'Octave Mirbeau — Thèmes et techniques, Wydawnictwo Uniwersytetu Lodzkiego, 2014.
  Cahiers Octave Mirbeau, n° 1-21, 1994-2014.

Tenglar 

 Société Octave Mirbeau.
 Dictionnaire Octave Mirbeau.
 Pierre Michel, Bibliographie d'Octave Mirbeau.

Mirbeau, Octave
Franskir stjórnleysingjar
Tegund í útrýmingarhættu

Tegund í útrýmingarhættu er hópur lífvera, venjulega flokkunarfræðileg tegund, sem vegna lítils fjölda eða breytinga á búsvæðum á á hættu að vera útdauða, þ.e. hverfa af yfirborði jarðar. Í mörgum löndum heims eru sérstök lög sem kveða á um sérstaka vernd fyrir slíkar tegundir eða búsvæði þeirra; til dæmis lög sem banna veiðar, takmarka landnýtingu eða afmarka verndarsvæði. Einungis nokkrar af þessum tegundum komast á lista yfir tegundir í útrýmingarhættu en flestar þeirra deyja einfaldlega út án þess að nokkur taki eftir því.

Tegundir hafa reglulega þróast og dáið út frá upphafi lífs. Helsta áhyggjuefnið nú er aukin tíðni útdauða á síðustu 150 árum eða svo, þ.e. eftir iðnbyltinguna og fólksfjölgun samfara henni, sem á sér enga hliðstæðu í þróunarsögunni. Ef líffræðilegur fjölbreytileiki heldur áfram að minnka með slíkum hraða (eða auknum hraða, eins og virðist vera raunin) gætu milljónir tegunda dáið út á næsta áratug. Þótt jafnan veki mesta athygli þegar stór spendýr eða fuglar eru í útrýmingarhættu, þá stafar mesta hættan af röskun á stöðugleika heilla vistkerfa þegar lykiltegundir hverfa á einhverjum stigum fæðukeðjunnar.

Dæmi um dýr sem finnast við Ísland og eru í útrýmingarhættu eru sandreyður, steypireyður, langreyður, íslandssléttbakur, lúða, gítarfiskur og vínlandskarfi.

Ástand stofns 
Ástand stofns gefur vísbendingu um líkurnar á því að tegund haldi áfram tilveru sinni. Mörg atriði eru tekin með í reikninginn þegar reynt er að meta ástand stofna; ekki aðeins fjöldi einstaklinga á tilteknum tíma, heldur einnig breytingar á stofnstærð í tíma, æxlunartíðni, þekktar ógnir og svo framvegis. 189 lönd (þar á meðal Ísland) hafa undirritað samning um líffræðilegan fjölbreytileika sem felur í sér að hvert land búi til aðgerðaáætlun um líffræðilegan fjölbreytileika til að vernda og byggja upp stofna í útrýmingarhættu.

Þekktasti listinn yfir ástand stofna frá verndarsjónarmiði er rauði listi IUCN. IUCN heldur utanum gagnagrunn yfir mat á stofnstærð yfir 60 þúsund tegunda, en af þeim er um þriðjungur talinn vera í útrýmingarhættu.

Myndasafn 

 
Náttúruvernd
Þjóðminjasafn Íslands

Þjóðminjasafn Íslands  er miðstöð þjóðminjavörslu og rannsókna á menningarsögulegum minjum á Íslandi. Á vegum safnsins er sýning í safnhúsinu við Suðurgötu á menningarsögu Íslendinga frá landnámi til vorra daga og þar eru sýndir allir merkustu gripir safnsins.

Þjóðminjasafnið var stofnað með með stofnun Forngripasafnsins árið 1863 en þá var  stiftsyfirvöldum í umboði íslensku þjóðarinnar fært nokkurt safn forngripa að gjöf með því skilyrði að stofnað yrði íslenskt forngripasafn.Margir fornmunir höfðu þá verið fluttir frá Íslandi og voru í erlendum söfnum eða í eigu einstaklinga. Sigurður Guðmundsson málari var einn aðalhvatamaður að stofnun safnsins. Þjóðminjavörður er Margrét Hallgrímsdóttir, fornleifafræðingur.

Safnið geymir Þórslíkneskið sem þykir vera með merkari gripum safnsins.

Húsnæði safnsins 

Fyrstu árin var Forngripasafnið á lofti Dómkirkjunnar, síðan var það í tukthúsinu  við Skólavörðustíg, svo í Landsbankahúsinu við Austurstræti og síðan í Alþingishúsinu. Árið 1908 var safnið  flutt í sérbyggt safnahús á efstu hæð Safnahússins við Hverfisgötu og var þar til 1950 en þá var Þjóðminjasafnið opnað í eigin húsakynnum við Suðurgötu.

Tengt efni 
 Forngripasafnið
 Fornleifar
 Fornleifafræði
 Hið íslenska fornleifafélag
 Fornminjanefndin
 Árbækur Fornfræðafélagsins

Heimildir 
 Þjóðminjasafnið - Svona var það

Tenglar
 Þjóðminjasafn Íslands
 Þjóðminjalög
 Þjóðminjasafn Íslands 1863-1973; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1973
 Skemman í Þjóðminjasafninu; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1954
 Dýrgripir í Þjóðminjasafni; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1952

Tilvísanir 

Íslenskar ríkisstofnanir
Söfn í Reykjavík
Mímir

Fyrir gosdrykkjagerðina, sjá Mímir (gosdrykkjagerð). Fyrir mannsnafnið, sjá Mímir (mannanafn).

Mímir var guð djúprar visku. Á árdaga bjó hann ásamt ásum í Ásgarði í frið og farsæld. Veraldaraskurinn var stundum einnig nefndur Mímameiður sem sýnir hve Mímir hefur verið mikilsverður og voldugur meðal goðanna. Hann er líka stundum nefndur Hoddmímir (hodd: gull, fjársjóður) til marks um að hann var áður fyrr ekki einungis vitur, heldur einnig frægur smiður sem skóp goðunum mikla fjársjóði.
Afhöggið höfuð hans varð síðarmeir uppspretta gervallar þekkingar allra tíma, fortíðar, nútíðar og framtíðar.

Höfuð Mímis 

Í Gylfaginningu er sagt frá stríði milli ása og vana. Er þeir sömdu um frið skiptust þeir á gíslum til tryggingar um góða hegðun. Við það settist vaninn Njörður að í Ásgarði ásamt börnum sínum, Frey og Freyju, en tveir æsir þeir Mímir og Hænir fóru til Vanaheims.

Mímir var guð djúprar visku. Hinsvegar grunaði vani að Hænir væri ekki eins vel gefinn þar sem hann kom sér alltaf hjá því að taka ákvarðanir um erfið vandamál. Vanir töldu því að æsir hefðu prettað þá þegar skipst var á gíslum og í bræði sinni hjuggu þeir höfuðið af Mími og sendu það ásum.

Þegar Óðinn fékk höfuðið smurði hann það strax með töfrajurtum og þuldi yfir því galdraþulur til að halda því lifandi. Þannig varð vísdómur Mímis ævinlega tiltækur þegar vanda bar að höndum og á hættustundum ráðgaðist Óðinn við Mími.

Mímisbrunnur 

Ein af rótum Yggdrasils teygir sig til hrímþursa og undir henni er Mímisbrunnur en vatnið í honum á að veita mikla visku um fortíð, nútíð og framtíð. Höfuð Mímis liggur við brunninn og hann drekkur daglega úr brunninum af horninu Gjallarhorni. Þegar Óðinn fór niður að Mímisbrunni í fyrsta skipti vildi hann fá að drekka af vatninu og fá þannig hlutdeild í vísdóm Mímis. Hann fékk leyfi til þess en til þess þurfti hann að fórna öðru auga sínu.

Í Gylfaginningu segir að þegar Ragnarök (heimsendir) hefjist stökkvi Óðinn á bak Sleipni og þeysi eins og stormur til Mímisbrunns til að ráðfæra sig við Mími. En í þetta sinn veitir höfuðið engin svör.

Heimildir 
 Brian Branston. Goð og garpar úr norrænum sögnum. 1979. Bókaforlagið Saga, Reykjavík

Æsir
Papiamento

Papiamento er rómanskt tungumál. Það er opinbert tungumál í Hollensku Antillaeyjum og móðurmál 350.000 manns. Papiamento á rætur í portúgölsku, spænsku, og að litlu leyti í hollensku. Til eru þrjár mállýskur papiamentos, þ.e. mállýskurnar sem talaðar eru í Arúbu, Curaçao og Bonnaire, sem eru þrjár eyjar Hollensku Antillaeyja.

Nokkrar setningar 
 Bon dia - Góðan daginn
 Bon tardi - Gott kvöld
 Bon nochi - Góða nótt
 Bon bini! - Velkomin/n
 Kon ta bai? - Hvað segirðu?
 Mi ta bon - Ég hef það bara fínt
 Danki - Takk
 Tur kos ta bon - Allt er í lagi
 Si - Já
 No - Nei
 Kon yama bo? - Hvað heitirðu?
 Ami yama... - Ég heiti...
 Di unda bo ta? - Hvaðan ertu?
 Mi ta bin di Islandia - Ég er frá Íslandi
 Te mañan - Við sjáumst

Rómönsk tungumál
Manchester United

Manchester United er enskt knattspyrnufélag frá Manchester.

Það var stofnað árið 1878 undir nafninu Newton Heath LYR Football Club. Árið 1902 breytti félagið nafninu í Manchester United og árið 1910 flutti félagið á Old Trafford. Àður en Old Trafford var byggður lék félagið á ýmsum stöðum. 
Allt byrjaði þó á North Road sem um þetta leyti var notaður sem krikketvöllur og tók 12.000 áhorfendur í sæti. Eftir Það flutti félagið frá Newton Heath til Clayton, 2,2 kílómetra í norður. Nýi leikvangurinn var nefndur Bank Street. Þetta var heimavöllur hjá Newton Heath Lancashire and Yorkshire Railway, félagið breytti síðar um nafn eins og áður var getið, í Manchester United Football Club árið 1902.  
 
Liðið er sigursælasta félag Englands. Hinn 22. apríl árið 2013 vann félagið sinn 20. meistaratitil í Premier League sem er met. Félagið hefur í 11 skipti unnið Enska bikarinn (The Football Association Challenge Cup), fjórum sinnum hefur það unnið Enska deildabikarinn, og 19 sinnum Samfélagsskjöldinn (einnig er met). Það hefur einnig unnið fjölda alþjóðalegra titla; þrisvar unnið Meistaradeild Evrópu og þrisvar  Evrópukeppni bikarhafa. Eitt skipti hefur sigrað HM Félagsliða. Árið 1998–99 vann félagið þrjá titla á einu ári, á ensku kallað treble, þegar félagið  vann Premier League, Enska bikarinn og Meistaradeild Evrópu. Ekkert enskt lið geta leikið eftir.

Árið 1968 var Manchester United fyrsta enska félagið sem vann Meistaradeild Evrópu. Alex Ferguson stýrði liðinu frá árinu 1986 til ársins 2013. Hann er sá þjálfari sem hevur unnið flesta meistaratitla í enskum fótbolta. Hann er einnig sá þjálfari sem hefur verið þjálfari í lengsta tíma hjá einu félagsliði í Premier League. Í mai árið 2013 lét hann af störfum, sá sem tók við af honum var David Moyes, sem tók við þann 1. júli árið 2013. Hann var áður knattspyrnustjóri Everton F.C. .

Leikmannahópur 2021/22 

 (Fyrirliði)

Knattspyrnustjórar

Fyrirliðar

Met leikmanna

Flestir leikir

Flest mörk 
Seinast uppfært 13. maí 2008.

Titlar 

 Enska úrvalsdeildin (áður, gamla Enska fyrsta deildin) 20
 1907-08, 1910-11, 1951-52, 1955-56, 1956-57, 1964-65, 1966-67, 1992-93, 1993-94, 1995-96, 1996-97, 1998-99, 1999-00, 2000-01, 2002-03, 2006-07, 2007-08, 2008-09, 2010-11, 2012-13.
 Enska önnur deildin 2
 1935–36, 1974–75
 Enski bikarinn 12
 1908–09, 1947–48, 1962–63, 1976–77, 1982–83, 1984–85, 1989–90, 1993–94, 1995–96, 1998–99, 2003–04, 2015-16
 Deildabikarinn 5
 1991-92, 2005-06, 2008-09, 2009-10, 2016-2017
 Meistaradeild Evrópu 3
 1967–68, 1998–99, 2007–08
 Evrópukeppni bikarhafa 1
 1990-91
 Heimsmeistarakeppni félagsliða 2
 1999, 2008
 Evrópski ofurbikarinn 1
 1991
 Góðgerðaskjöldurinn/Samfélagsskjöldurinn 19 
 1908, 1911, 1952, 1956, 1957, 1965*, 1967*, 1977*, 1983, 1990*, 1993, 1994, 1996, 1997, 2003, 2007, 2008, 2010, 2011 (* Sameiginlegir sigurvegarar)

Tenglar 
 Opinber heimasíða
 Spjall á heimasíðu þeirra, Talking Reds

Heimildir 

Ensk knattspyrnufélög
Bydgoszcz

Bydgoszcz er er sjöunda stærsta borg Póllands og höfuðborg Kujavíska-Pommern sýslu.

Borgir í Póllandi