alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hávarðar saga Ísfirðings

Hávarðar saga Ísfirðings er Íslendingasaga og er ein af Vestfirðingasögum. Þar segir frá deilum Hávarðar og Þorbjörns Þjóðrekssonar nábýlismanns hans. Þuríður móðir Þjóðreks var dóttir Steinólfs hins lága.

Hávarður bjó á Blámýri og hét kona hans Bjargey Valbrandsdóttir (sonar Eyvindar knés, landnámsmanns í Álftafirði) en sonur þeirra Ólafur. Hann lenti í deilum við Þorbjörn, sem bjó á Laugabóli, og kynti Vakur systursonur Þorbjarnar undir, en honum er svo lýst í sögunni að hann var „maður lítill og smáskitlegur, vígmáligur og títtmáligur, fýsti Þorbjörn frænda sinn jafnan þess er þá var verr en áður“. Fór svo að Þorbjörn og menn hans fóru að Ólafi og felldu hann en hann var þá átján ára.

Foreldrum hans varð mikið um og lagðist Hávarður í rekkju en Bjargey eggjaði hann til að fara og krefjast bóta fyrir víg sonarins. Hann fór þá til Þorbjarnar, sem bauð honum afgamlan klár í sonarbætur. Hávarður fór þá heim og lá tólf mánuði í rekkju. En næsta sumar segir Bjargey Hávarði að ríða til þings og krefjast bóta. Hávarður fékk liðsinni Gest spaka Oddleifssonar og Steinþórs á Eyri og gerðu þeir sætt en Þorbjörn ónýtti hana.

Þá leitaði Bjargey til bræðra sinna er hétu Valbrandur, Ásbrandur og Þorbrandur, og fékk syni þeirra til liðs við Hávarð. Fóru þeir saman að Þorbirni og drápu hann og menn hans. Gestur Oddleifsson gerði sætt um vígin og voru systursynir Bjargeyjar gerðir útlægir í nokkur ár en Hávarði var gert að flytja af Vestfjörðum og flutti hann sig þá í Svarfaðardal og settist þar að.

Hávarðar saga er talin hafa verið rituð um miðbik 14. aldar og því telst hún til hinna yngri Íslendingasagna. Hún er jafnframt stutt í sniðum. Sú gerð Hávarðar sögu sem varðveist hefur er sögð vera sprottin úr eldri gerð sögunnar sem nú er glötuð og bendir allt til þess að hin varðveitta saga hafi verið í letur út frá munnlegri varðveislu þeirrar sögu. Þar af leiðandi hefur ýmislegt riðlast til hvað varðar landfræðilýsingar og nöfn persóna en höfundur Hávarðar sögu ruglar oft saman slíkum atriðum. Hávarðar saga er einungis varðveitt í pappírshandritum. 

Íslendingasögur
Fornrit
Kosningar

Kosningar eru formleg ákvarðanataka þar sem hópur manna kýs aðila í ákveðið embætti. Kosningar hafa verið notaðar til vals á slíkum fulltrúa í fulltrúalýðræði frá því á 18. öld. Kosningar til embættis geta verið á stigi þjóðþinga, framkvæmdavaldsins eða dómsvaldsins, til fylkis- eða sveitarstjórna. Utan stjórnmála eru kosningar notaðar hjá frjálsum félagasamtökum, hlutafélögum og öðrum fyrirtækjum.

Tengt efni 
 Alþingiskosningar
 Kosningaréttur
 Kosningaskylda
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi

Tenglar 

 PARLINE gagnagrunnur um þjóðþing með niðurstöðu kosninga frá árinu 1966
 ElectionGuide.org — Umfjöllun um kosningar í löndum um heim allan
 parties-and-elections.de: Gagnagrunnur með öllum kosningum í Evrópu frá 1945
 ACE Electoral Knowledge Network
 Angus Reid Global Monitor: Election Tracker 
 IDEA tafla með kosningakerfum heimsins 
 European Election Law Association (Eurela) 
  Kosningasaga

Stjórnmál
Eigindlegar rannsóknir

Eigindlegar rannsóknir eru rannsóknir sem ganga út á að reyna að fá dýpri skilning á ástæðum tiltekinnar hegðunar en hægt er með megindlegum aðferðum með því að horfa á einstaklinga eða litla hópa fremur en lýsandi úrtak. Eigindlegar rannsóknir nota félagsfræðilegt innsæi til þess að skilja orsök og afleiðingu. Í því felst meðal annars að horfa á einstaklinga og samfélag í víðu samhengi, setja sig í spor annarra og öðlast þar með frekari skilning á aðstæðum þeirra.

Eigindlegar rannsóknir eru aðallega notaðar í félagsvísindum. Gagnasöfnun fyrir eigindlegar rannsóknir gengur gjarnan út á opin viðtöl, rýnihópa, þátttökuathuganir, etnógrafíur og vettvangsrannsóknir.

Tengt efni
 Félagsháttafræði
 Grunduð kenning
 Megindlegar rannsóknir

Heimildir 
 Garðar Gíslason.(2016). Félagsfræði 2: Kenningar og samfélag. Reykjavík: Forlagið.

Eigindlegar rannsóknir
Þéttipunktur

Þéttipunktur er hugtak í grannfræði og mengjafræði og á við punkt p mengis S, sem er þannig að sérhver grennd G punktsins p, inniheldur óendalegan fjölda punkta umhverfis p. 

Þéttipunktur getur einnig átt við runu (Rn), sem er þ.a. punktar rununnar nálgast þéttipunktinn eins nærri og vera vill þegar talan n vex.

Tengt efni
 Aðfella
 Markgildi

Grannfræði
Mengjafræði
Grennd

Grennd er grunnhugtak í grannfræði. Grennd G punkts p í menginu V er hvert hlutmengi  iðurs V sem inniheldur p.

Götuð grennd er opið mengi sem umlykur p. Götuð grennd er því í raun ekki grennd. Hana má nota til að skilgreina samfelldni falls.

Dæmi: Fall f(x) er samfellt í punktinum p, ef til er götuð grennd G við p þar sem finna má stak x þ.a. |f(x)-f(p)| geti orðið eins lítið og vera vill.

Grannfræði
Mengjafræði
Sigurdís Harpa Arnarsdóttir

Sigurdís Harpa Arnarsdóttir (fædd 3. maí 1964 í Vestmannaeyjum) er íslenskur myndlistarmaður. Hún útskrifaðist úr Myndlistaskóla Akureyrar árið 1994. Sigurdís hefur haldið fjölda einka- og samsýninga á Íslandi og einnig sýnt verk sín  í Danmörku, Noregi, Finnlandi og Þýskalandi.

Tenglar 
 www.sigurdis.is Heimasíða Sigurdísar

Íslenskir myndlistarmenn
Vestmannaeyjar
Kola- og stálbandalag Evrópu

Kola- og stálbandalag Evrópu var yfirþjóðleg samtök stofnuð árið 1952 sem voru undanfari Evrópusambandsins. Samtökin voru stofnuð af sex Vestur-Evrópuríkjum eftir seinni heimsstyrjöldina. Stofnríkin voru Belgía, Frakkland, Holland, Lúxemborg, Ítalía og Vestur-Þýskaland. Aðalhvatamaður stofnunar samtakanna var utanríkisráðherra Frakklands, Robert Schuman, sem kom að Schuman-yfirlýsingunni þann 9. maí 1950. Schuman batt vonir sínar við varanlegan frið í Evrópu og sameinuð ríki. Lykillinn að hans mati var að sjá til þess að hagsmunir Frakklands og Þýskalands yrðu sameiginlegir, þar með myndu þjóðirnar ekki fara í stríð á ný.

Saga Evrópu
Evrópusambandið
Viðskiptavaki

Viðskiptavaki (e. market maker eða liquidity provider) er fyrirtæki eða einstaklingur á fjármálamarkaði sem er „jafnan reiðubúinn að kaupa og selja þá flokka verðbréfa sem hann hefur tekið að sér að sjá um á auglýstu verði. Viðskiptavaki kaupir bréf þau sem hann hefur tekið að sér jafnvel þó að engir aðrir kaupendur finnist á markaðinum. Hann selur jafnframt af eigin bréfum þegar enginn annar seljandi finnst. Með þessu jafnar viðskiptavaki sveiflur sem gætu orðið á endursölumarkaðinum. Viðskiptavakar hafa tekjur sínar af því að kaupa sjálfir verðbréf á ákveðnu verði og selja þau síðan aftur á nokkru hærra verði.”

Tilvísanir 

Viðskiptafræði
Yfirþjóðlegt vald

Yfirþjóðlegt vald nefnist það vald í alþjóðasamtökum sem er yfir fullveldi ríkja hafið. Þá er fullveldi ríkjanna framselt til yfirstjórnar viðkomandi samtaka. Dæmi um slík samtök er Evrópusambandið.

Þjóðaréttur
Músikbúðin

Músikbúðin var hljómplötuverslun sem þeir Svavar Gests og Kristján Kristjánsson (K.K.) stofnuðu árið 1953. Búðin var til húsa í Hafnarstræti 8 í miðborg Reykjavíkur. Kristján Davíðsson listmálari teiknaði innréttingar og valdi liti í verslunina sem þótti flott og smekkleg. Fyrst í stað seldi búðin mest hljóðfæri, nótur og innfluttar hljómplötur en árið 1954 byrjaði Músikbúðin að gefa út hljómplötur undir merkinu Tónika. Gefnar voru út tvær raðir: „grænn miði“ fyrir dægurlög og „rauður miði“ fyrir þjóðlög og kórasöng. Músikbúðin var lögð niður árið 1956 og hljómplötulagerinn og útgáfuréttur seldur til Fálkans.

Útgáfa Tónika
78 snúninga

Grænn miði
 P-100 - Ragnar Bjarnason með undirleik K.K sextetts, „Í faðmi dalsins“/„Í draumi með þér“. - 1954
 P-101 - Ólafur Briem og Adda Örnólfsdóttir, Tríó Ólafs Gauks, „Yndæl er æskutíð“/„Íslenzkt ástarljóð“. - 1954
 P-102 - Ragnar Bjarnason með undirleik K.K sextetts, „All of me“/Ingibjörg Þorbergs með undirleik K.K sextetts, „Nótt“. - 1954
 P-103 - Öskubuskur, „Bjartar vonir vakna“/„Haderian, hadera“ - 1954
 P-104 - Öskubuskur, „Óskalandið“/„Seztu hérna“ - 1954
 P-105 - Ragnar Bjarnason, „Anna“/„Anna í Hlíð“ - 1954
 P-106 - Ragnar Bjarnason og Sigrún Jónsdóttir, „Heyrðu lagið“/„Stína, ó, Stína“ - 1954
 P-107 - Don Arden, „Eftirhermur“/„Sleeping beauty“ - 1954
 P-108 - Björn R. Einarsson, „Koss“/ Björn R. Einarsson og Gunnar Egilsson, „Ó, pápi minn“ - 1954
 P-109 - Gestur Þorgrímsson, „Á Lækjartorgi“/„Rómeó og Júlía“ - 1954
 P-110 - Öskubuskur, „Bimbó“/„Við mánans milda ljós“ - 1954
 P-111 - Björn R. Einarsson, „Ást í leynum“/ Björn R Einarsson og Gunnar Egilsson, „Til unnustunnar“ - 1954
 P-112 - Öskubuskur, „Karlmenn“/ Björn R Einarsson og Gunnar Egilsson, „Konur“ - 1954
 P-113 - Leikbræður, „Borgin við sæinn“/„Fiskimannaljóð frá Capri“ - 1954

Rauður miði
 K-500 - Gitte Pyskov, „Circus renz gallop“/„Sverðdansinn“ - 1954
 K-501 - Barnakór Akureyrar og Anna G. Jónasdóttir, „Á berjamó“/„Ég bið að heilsa" - 1954
 K-502 - Barnakór Akureyrar og Anna G Jónasdóttir, „Illur lækur“, „Sumri hallar“/„Sólin ljómar“, „Um sumardag“ - 1954
 K-503 - Smárakvartettinn, „Fyrst ég annars hjarta hræri“/„Kvöldið er fagurt“ - 1955
 K-504 - Smárakvartettinn, „Blærinn í laufi“/„Við lágan bæ“ - 1955
 K-505 - Smárakvartettinn, „Draumkvæði“/„Það er svo margt“ - 1955
 K-506 - Smárakvartettinn, „Góða nótt“/„Logn og blíða“ - 1955
 K-507 - Smárakvartettinn, „Í ljúfum lækjarhvammi“/„Manstu ekki vina“ - 1955

Tengt efni
 SG-hljómplötur

Heimild

Tenglar 

 Glatkistan

Íslenskar tónlistarútgáfur
Íslenskar verslanir
Jónadab

Jónadab er karlmannsnafn, komið úr Biblíunni. Nafnið er notað á Íslandi en telst ekki til viðurkenndra íslenskra mannanafna.

Vottar Jehóva nota nafnið Jónadab um þá sem munu lifa af heimsendi og lifa á jörðu til eilífðarnóns.

Heimildir 

Mannanöfn
Kirkwall

Kirkwall (af sumum kölluð Kirkjuvogur ) er höfuðborg Orkneyja og stærsta borgin á eyjunum með rúmlega 9000 íbúa.

Gísli Jónsson, íslenskufræðingur nefndi borgina Kirkjuvöll

Tilvísanir 

Bæir í Skotlandi
Orkneyjar
Öskubuskur

Öskubuskur voru kvennahljómsveit (söngsveit) sem var stofnuð af fimm nemendum í Gagnfræðaskólanum í Reykjavík árið 1945. Fáum árum síðar voru aðeins Margrét Björnsdóttir og Sigrún Jónsdóttir eftir. Þær gáfu út fjórar 78-snúninga plötur hjá útgáfunni Tónika árið 1954. Þekktustu lög þeirra af þessum plötum eru „Seztu hérna hjá mér ástin mín“ (Lydia K. Liliuokalani/Jón frá Ljárskógum) og „Bimbó“ (Rodney Morris/Guðmundur Sigurðsson).

Heimildir
 Bjarni Bragi Jónsson, „Minningargrein: Margrét Björnsdóttir“, Morgunblaðið, 11. júní 1993 (mbl.is).
 

Íslenskar hljómsveitir
Mangoldtsfallið

Mangoldtsfallið eða fall von Mangoldts er heiltölufall, sem kemur við sögu í talnafræði.

Skilgreining

Fall von Mangolds uppfyllir eftirfarandi:

þar sem summan er yfir alla þætti d heiltölunnar n.

Tengsl við Dirichletraðir
Mangoldtsfallið er nátengt föllum, sem skilgreind eru með Dirichletröðum, t.d.

þar sem ζ er Zetufall Riemanns og Re(s) > 1. 

Afleiða lograns af zetufallinu verður þá

Talnafræði
Heiltöluföll
Ólafs saga Tryggvasonar

Ólafs saga Tryggvasonar er íslensk konungasaga, skrifuð af Snorra Sturlusyni, sem segir frá ævi Ólafs Tryggvasonar Noregkonungs. Hún er hluti af konungasagnasamsteypunni Heimskringlu. Oddur Snorrason, munkur á Þingeyrum, ritaði á latínu sína eigin sögu um Ólaf á síðari hluta 12. aldar og heitir hún til aðgreiningar Ólafs saga Odds. Ólafs saga Odds er ekki varðveitt á latínu en íslenskar þýðingar af henni eru á hinn bóginn varðveittar.

Talið er að Snorri Sturluson hafi að einhverju leyti stuðst við Ólafs sögu Odds munks þegar hann setti saman sína Ólafs sögu í Heimskringlu.

Tenglar 

 Ólafs saga Odds
 Ólafs saga Tryggvasonar hin mesta

Ævisögur
Konungasögur
Hergilsey

Hergilsey er eyja fremur norðarlega í Breiðafirði. Að sögn Landnámu heitir hún eftir Hergils hnapprass sem þar bjó. Faðir hans var Þrándur mjóbeinn, sem kom til Íslands með Geirmundi heljarskinni, nam hluta Breiðafjarðareyja og bjó í Flatey. Kona hans var dóttir Gils skeiðarnefs, landnámsmanns í Gilsfirði. Sonur Hergils var Ingjaldur, sem kemur við Gísla sögu Súrssonar. Kona Hergils var Þórarna dóttir Ketils ilbreiðs Þorbjarnar tálkna.

Heimildir benda til þess að eyjan hafi ýmist verið byggð eða í eyði fram eftir öldum en árið 1783 flutti maður að nafni Eggert Ólafsson (langalangafi Jochums Eggertssonar) þangað og tókst að byggja Hergilsey svo upp að átján árum síðar bjuggu þar 60 manns. Eyjan er ekki stór en henni fylgja mikil hlunnindi, eggjatekja, fuglatekja, selveiði og fleira og þaðan er stutt á góð fiskimið. Seinna bjó þar Snæbjörn Kristjánsson (1854–1938), landskunnur sjósóknari og héraðshöfðingi og gaf hann út ævisögu sína, Sögu Snæbjarnar í Hergilsey, sem þykir einkar góð heimild um mannlíf og búskaparhætti í Breiðafjarðareyjum. Hergilsey fór í eyði 1946.

Eynni tilheyra um þrjátíu úteyjar og hólmar, þar á meðal Oddbjarnarsker. Þaðan réru oft tugir báta.

Tenglar 
 Fornleifarannsókn í Hergilsey sumarið 2008, eftir Guðrúnu Öldu Gísladóttur (ritstj.), Oddgeir Hansson og Ugga Ævarsson, Fornleifastofnun Íslands, Skýrsla FS432-08053, Reykjavík, 2009 

Breiðafjarðareyjar‎
Severo Ochoa

Severo Ochoa de Albornoz (fæddur 24. september 1905 í  Luarca í Astúríashéraði á Spáni, dáinn 1. nóvember 1993 í Madríd á Spáni) var spænskur og bandarískur lífefnafræðingur. Hann hlaut nóbelsverðlaunin í lífeðlis- og læknisfræði árið 1959 fyrir rannsóknir sínar á lífsmíð kjarnsýra.

Æviágrip 
Severo Ochoa fæddist í hafnarbænum Luarca við Biskajaflóann og ólst þar upp fyrstu æviárin, en fluttist sjö ára gamall með móður sinni til Málaga í Andalúsíu eftir að faðir hans dó. Í Málaga gekk hann í skóla og fékk fljótlega mikinn áhuga á líffræði, ekki síst eftir kynni sín af verkum hins fræga spænska taugalíffræðings og nóbelsverðlaunahafa, Santiago Ramón y Cajal. Hann hélt því til náms við læknaskóla Madrídarháskóla árið 1923, en missti raunar af Ramón y Cajal sem þá var nýhættur. Hann lauk námi árið 1929. Tveimur árum síðar kvæntist hann Carmen Garcia Cobian. 
Að námi loknu hélt Ochoa til Otto Meyerhof í Heidelberg í Þýskalandi þar sem hann vann að lífefna- og lífeðlisfræðilegum rannsóknum á vöðvum. Hjá Meyerhof hlaut hann mikilvæga reynslu í rannsóknatækni og –nálgunum sem átti eftir að gagnast honum mjög síðar meir. Næstu árin átti hann eftir að gegna mörgum rannsóknastöðum hjá ýmsum þekktum fræðimönnum í Englandi og á Spáni þar til 1945 að hann fluttist til Bandaríkjanna og gerðist prófessor við við læknaskóla New York-háskóla, en þeirri stöðu gegndi hann allt til 1985, þegar hann flutti aftur til Spánar. Hann lést í Madríd haustið 1993, á 89. aldursári.

Fræðastörf 
Ochoa starfaði lengstan hluta starfsferils síns að rannsóknum á starfsemi ensíma í lífrænum oxunarferlum, svo sem í orkunámsferlum frumunnar. Hann lagði mikið af mörkum til þekkingar á efnaskiptum sykrunga og fitusýra, svo og á lífsmíðaferlum kjarnsýra. Meðal merkra uppgötvana sem rannsóknir hans áttu beinan þátt í má til dæmis nefna líffræðilegt hlutverk B1 vítamíns, smíð ATP um oxandi fosfórun, ljósefnafræðilega afoxun pýridínkirna í ljóstillífun og ýmislegt fleira tengt grunnefnaskiptum lifandi frumna.

Árið 1959 deildi hann nóbelsverðlaununum í lífeðlis- og læknisfræði með Arthur Kornberg fyrir þátt sinn í að útskýra hvernig kjarnsýrurnar, RNA og DNA, eru smíðaðar í lifandi frumum.

Heimildir 

Lífefnafræði
Spænskir lífefnafræðingar
Bandarískir lífefnafræðingar
Nóbelsverðlaunahafar í lífeðlis- og læknisfræði
Fólk fætt árið 1905
Fólk dáið árið 1993
Höskuldsey

Höskuldsey er eyja sunnarlega á Breiðafirði, norður af Akureyjum. Þar var um langt skeið helsta verstöð á sunnanverðum Breiðafirði og reru þaðan stundum tugir báta. Eyjan er nú í eyði en húsin standa enn og þar er viti. 

Eyjan er láglend og ekki mjög stór og bar ekki mikinn búskap en virðist hafa verið orðin þekkt verstöð mjög snemma því að í Eyrbyggju segir frá því að Þorsteinn þorskabítur hafi drukknað í róðri frá Höskuldsey árið 938 og horfið inn í Helgafell ásamt förunautum sínum. Helgafellsklaustur átti eyna frá því um 1280 og þaðan var mikið útræði allt fram til 1920. Þó var lendingin aldrei góð. Auk heimabæjarins, sem var á miðri eyni, voru þar allmargar búðir og voru sumar einungis notaðar á vertíð en í öðrum var búið allt árið.

Timburhús var reist í Höskuldsey um 1920 og nokkru síðar steinhús en hún fór í eyði 1960. Viti var reistur á austanverðri eynni 1926, en fluttur í nýtt hús árið 1948. Núverandi vitahús er 7,2 metra ferstrendur turn. Ljóseinkenni hans er Fl WRG 6s (þrískipt blikkljós á 6 sekúndna fresti).

Þjóðsögur sögðu að Höskuldsey mundi sökkva ef þar væru samtímis stödd 20 hjón. Ekki er vitað til að það hafi nokkru sinni gerst.

Breiðafjarðareyjar‎
Vitar á Íslandi
Heiltölufall

Heiltölufall er raun- eða tvinngilt fall með náttúrlegar tölur sem formengi. Fallið f skilgreint  er dæmi um einfalt heiltölufall.

Dæmi um heiltöluföll
 Mangoldtsfallið
 Mertensfallið
 Möbiusarfall

Talnafræði
Heiltöluföll
Weierstrassfall

Weierstrassfall eða Weierstrassfallið er samfellt fall, kennt við Karl Weierstraß, sem er hvergi deildanlegt.

Skilgreining

Weierstrassfallið f er skilgreint með:

,

þar sem ,   er jávæð náttúrleg, oddatala og

Fallið er samfellt á öllum rauntalnaásnum, en hvergi deildanlegt.

Weierstrass kynnti fallið 18. júlí 1872.

Fallafræði
Samhangandi mengi

Samhangandi mengi er mengi, sem ekki er mögulegt að skrifa, sem sammengi tveggja opinna, sundurlægra mengja.

Eginleikar samhangandi grannrúms
Látum X vera grannrúm, en þá eru eftirfarnaid eiginleikar jafngildir því að X sé samhangandi:

 Ekki er mögulegt að skrifa X sem sammengi tveggja sundurlægra, lokaðra mengja.
 Einu mengin í X, sem eru bæði opin og lokuð er tómamengið og X.
 Einu mengin í X án jaðars eru tómamengið og X.
 Sérhvert samfellt fall á X með strjált mengi, t.d. {1, 0}, sem varpmengi er fastafall.

Hlutmengi D í grannrúmi X er samhangandi þþaa ekki eru til tvö hutmengi, A och B, sem hvorugt er tómt, þ.a. 

 og .

Mengjafræði
Grannfræði
Karl Weierstrass

Karl Weierstrass (ritað Karl Theodor Wilhelm Weierstraß á þýsku) (31. október 1815 – 19. febrúar 1897) var þýskur stærðfræðingur. Hann hannaði og kynnti Weierstrassfallið, sem síðar var nefnt eftir honum. Bolzano-Weierstrass setningin er einnig kennd við hann. Georg Cantor var einn nemenda hans.

Skilgreining Weierstrass á samfelldni 
Weierstrass notaði eftirfarandi ε/δ-skilgreiningu til að skilgreina samfelldni:

 er samfellt í  ef fyrir sérhvert  þ.a.

Weierstrass, Karl
Fastafall

Fastafall er fremur óháhugavert fall, sem er alls staðar fasti, þ.e. fallið f(x) = c, þar sem c er fasti, kallast fastafall og tekur gildið c í öllum punktum x. Afleiða fastafalls er eðlilega alls staðar núll.

Ef fastafallið tekur gildið núll, kallast það núllfall.

Fallafræði
Skólavörðuholt

Skólavörðuholt (stundum nefnt Holtið af íbúum þess; hét áður Arnarhólsholt) er hæð austan við Tjörnina í Reykjavík og er hæsti punktur í miðborg Reykjavíkur. Efst á Skólavörðuholti er Hallgrímskirkja, helsta kennileiti borgarinnar, og fyrir framan hana er stytta af Leifi Eiríkssyni sem Bandaríkjamenn gáfu Íslendingum í tilefni af Alþingishátíðinni 1930. Skólavörðustígur liggur til austurs upp á holtið frá mótum Bankastrætis og Laugavegar. 

Skólavörðuholt hét upphaflega Arnarhólsholt þar sem það er fyrir ofan Arnarhól og var stórgrýttur melur með jökulurð og gott berjaland áður en þar var byggt. Vesturhlíð hæðarinnar er kölluð Þingholt eftir bæ sem þar stóð áður fyrr. Núverandi nafn sitt fékk holtið eftir að Skólavarðan var reist þar árið 1793 en hana reistu skólapiltar úr Hólavallarskóla.

Eitt og annað 
 Á Skólavörðuholti stóð áður fyrr Listvinahúsið, en þar hélt Guðmundur frá Miðdal til og steypti þar rjúpur, fálka og ketti úr leir og brenndi í ofni. Kjarval vann þar líka um tíma.  
 Á fimmta, sjötta og jafnvel sjöunda áratug 20. aldar tíðkaðist það að selja bíla við styttuna af Leifi Eirikssyni. Menn sem vildu selja bíla sína auglýstu þá til sýnis „við Leifsstyttuna“ á einhverjum tíma dagsins.

Tengt efni 
 Listasafn Einars Jónssonar (Hnitbjörg)
 Steinkudys
 Tækniskólinn (áður Iðnskólinn í Reykjavík)

Tilvísanir

Tenglar 
 Í sporöskjunni; grein í Morgunblaðinu 1993
 Margt hefur breyst frá því Skólavörðuholtið var berjastaður; grein í Morgunblaðinu 1984
 Úr bæjarlífinu, Benedikt Jóhannesson, Lesbók Morgunblaðsins, 40. tölublað (04.10.1936), Bls. 316-317

Miðborg Reykjavíkur
Nikolaikirkjan í Kíl

Nikolaikirkjan í Kíl (Nikolaikirche) stendur við aðalmarkaðstorgið í miðborginni og er elsta standandi bygging borgarinnar.

Saga 
Kirkjan var reist á 13. öld, en henni var umbreytt á 14. öld að fyrirmynd Péturskirkjunnar í Lübeck. Á 19. öld var framhlið kirkjunnar endurnýjuð í gotneskum stíl. Kirkjan skemmdist talsvert í loftárásum heimstyrjaldarinnar síðari. Meðan kirkjan brann tókst aðeins að bjarga örfáum hlutum. Nokkrir aðrir gamlir hlutir prýða kirkjuna að innan. Má þar nefna altari frá 1460, skírnarfont frá 1344 og sigurkross frá 1490.

Andariddarinn 

Stór og mikil bronsstytta var sett upp fyrir utan kirkjuna 1928. Hún var af engli með sverði og stóð á úlfi. Styttan átti að sýna á táknrænan hátt sigur hins góða yfir hinu vonda. Þaðan er heitið Andariddari komið (Geistkämpfer). Nasistum mislíkaði stórum þessi stytta og mátu hana sem úrkynjaða list. Þeir fjarlægðu styttuna 1937, en það tókst að bjarga henni frá bræðsluofnunum. Þegar kirkjan var endurreist og vígð 1954, var styttan aftur sett þar sem hún var áður.

Þjóðsaga 
Til er þjóðsaga sem átti að hafa gerst fyrir nokkru síðan. Í kirkjunni voru ungir kórpiltar að spila með spilastokk meðan presturinn var að predika. Einum piltinum gekk ekki sem best og byrjaði að bölva. Þá hafi Kölski komið inn og snúið hann úr hálsliði, þannig að blóð piltsins slettist á einn vegginn. Aðrir segja að Kölski hafi slegið hann svo fast utanundir að blóðið slettist á vegginn. Síðan hafi kölski tekið dauða piltinn með sér út um gluggann. Blóðflekkurinn en enn sjáanlegur og næst ekki með nokkru móti af. Gluggann er heldur ekki hægt að laga svo vel sé, því alltaf er eitthvað að honum.

Heimildir 
 

Byggingar í Kíl
Kirkjur í Þýskalandi
Afdráttarháttur

Afdráttarháttur er íslenskur bragarháttur sem er tvöfaldur í roðinu, þ.e.a.s. seinni parturinn leynist í þeim fyrri, því hann kemur af sjálfu sér ef numinn er einn stafur framan af hverju orði. Oft eru aðeins fyrstu tvær braglínur vísna með afdráttarhætti birtar, því mögulegt er að lesa úr fyrripartinum hvað leynist í þeim seinni:

Dæmi:
Sveinar krjúpa, svellur móður, 
svanir fljúga. 

Seinni hlutinn yrði þá:

Veinar rjúpa, vellur óður, 
vanir ljúga. 

Gísli Jónsson íslenskufræðingur skrifaði einu sinni í þætti sínum Íslenskt mál sem birtist reglulega í Morgunblaðinu:
Einhver mesta raun íslensks máls er að yrkja vísu með afdráttarhætti, svo að vel fari. Afdráttarháttur er þess eðlis að af hverju orði í fyrra hluta vísunnar skal taka fremsta stafinn, og kemur þá seinniparturinn af sjálfkrafa. 

Hann birtir síðan þá vísu (sléttubönd) með afdráttarhætti sem hann taldi vera hina bestu sinnar tegundar. Hún er þannig:
Skulda stærðir höldum há,
hárum skallar gróa.
Kulda tærðir öldum á
árum kallar róa. 
(Gísli Konráðsson á Akureyri 1916-2003)
Fleiri dæmi:
Særður stungum, þreyttur þreyði,
þræddi menga svið,
ærður tungum, reittur reiði
ræddi enga við. 
(Ragnar Ágústson frá Svalbarði, V-Hún.)

Drósir ganga, dreyrinn niðar
drjúpa skúrir.
Rósir anga, reyrinn iðar
rjúpa kúrir. 
(Jóhannes úr Kötlum).

Tilvísanir 

Ljóð
Bragarhættir
Bragfræði