alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Jósefos Flavíos

Jósefos Flavíos, oft nefndur Jósefos sagnaritari, (37 – um 100) var Gyðingur frá Galíleu og þekktur sem helsti sagnfræðingur Gyðinga á fornöld. Hann tók beinan þátt í uppreisn Gyðinga 64 – 70 og var viðstaddur eyðileggingu Jerúsalem og musterisins.

Ævisaga 
Jósefos var af góðum ættum presta og jafnvel æðstupresta. Í ævisögu sinni rekur hann ættir til Hasmónea, oftar þekktir sem Makkabear, en þeir stofnuðu sjálfstætt ríki í Palestínu á annarri öld fyrir okkar tímatal.

Í upphafi stríðsins var hann tekinn til fanga af rómverska hershöfðingjanum Vespasíanusi sem sendur hafði verið af Neró keisara að berja niður uppreisnina. Hann lýsir því sjálfur í ævisögu sinni hvernig hann stjórnaði aðgerðum í Galíleu gegn Rómverjum en sveik félaga sína og gaf sig á vald Vespasíanusar hershöfðingja um leið og Rómverjar birtust. Þar sem hann var af góðum ættum og háttsettur meðal andstæðinganna hefur hann fengið sæmilega góða umönnun. Hann segist hafa spáð fyrir um það við Vespasíanus að hann yrði næsti keisari enda ættu messíasarspádómar Biblíunnar við hann. Þetta þótti með ólíkindum enda ekkert brottfararsnið á Neró keisara auk þess sem Vespasíanus var ekki af júlíönsku ættinni sem allir keisarar höfðu tilheyrt.

Stuttu seinna framdi Neró sjálfsmorð og Vespasíanus lagði af stað til Rómar að heimta keisaratignina en Títus sonur hans tók við stjórn hersins. Samkvæmt Jósefosi voru þeir feðgar svo ánægðir með að spádómurinn hafði ræst að þeir ættleiddu hann inn í ætt sína, flavíönsku ættina, og nefnist hann Jósefos Flavíos (réttara Títus Flavíus Jósefus) eftir það. Vespasíanus varð keisari árið 69 og ríkti í tíu ár en Títus tók síðan við af honum og ríkti í tvö ár.

Bækur Jósefusar 
Bókin um Gyðingastríðin eru skrifuð að beiðni þeirra feðga Vespasíanusar og Títusar og kom væntanlega út stuttu eftir að stríðinu lauk endanlega árið 73. Hún er skrifuð á arameísku, móðurmál Jósefosar, en seinna þýddi hann hana á grísku með aðstoð annarra. Aðeins eru til grískar útgáfur af ritinu. Tuttugu árum seinna skrifaði hann helsta rit sitt, Sögu Gyðinga en þá var Dómitíanus orðinn keisari, bróðir Títusar.

Árið 97 skrifaði hann rit þar sem hann svarar gagnrýni á söguriti sínu. Grikkinn Apíon dró í efa að fornsögur af Gyðingum gætu verið sannar og benti meðal annars á að Heródótos sagnfræðingur sem skrifaði um þjóðir heims á fimmtu öld f.o.t. minnist ekkert á Gyðinga.

Árið 99 skrifaði hann ævisögu sína. Þá er flavíanska ættin fallin frá völdum fyrir nokkru og Trajanus orðinn keisari.

Heimildir 
 
 

Rómverskir sagnaritarar
Veðurmet á Íslandi

Þetta er listi yfir veðurmet á Íslandi. 

Alls hefur hiti yfir 30°C mælst 6 sinnum á Íslandi. Hæst fór hann í 36,0°C á Teigarhorni 24. september 1940 en það telst ekki met vegna þess að hitinn virtist rjúka upp þótt svalt væri bæði um morguninn og á öðrum tímum þegar veður var skráð.

Tilvísanir

Heimildir 
 Íslensk veðurmet

Veðurmet á Íslandi
Heiður

Orðið Heiður vísar hingað, en heiður getur einnig átt við „íslenska kvennmannsnafnið Heiður“.

Heiður, æra, drengskapur, sómi eða sæmd er mat á félagslegri stöðu manneskju og hve vel er hægt að treysta henni, dæmt út frá hegðun hennar.

Tengt efni 
 uppreisn æru
 vegsauki/vegsemd
 öndvegi

Dygðir og lestir
Fjölgreindakenningin

Fjölgreindakenningin er kenning eftir Howard Gardner sem skiptir greind í nokkur svið. Gardner skilgreinir greind sem Greind er líffræðileg/sálfræðileg geta til að vinna úr þekkingu/upplýsingum sem hægt er að nýta til að leysa mál eða skapa afurðir sem hafa gildi í menningu.

Tenglar 

 Fjölgreindakenningin 

Sálfræði
Winnipeg

Winnipeg er stærsta borg og höfuðborg Manitoba í Kanada. Winnipeg er sjöunda stærsta borg Kanada og þar búa yfir 60% íbúa Manitobafylkis eða um 700.000 íbúar (2015). Winnipeg er nálægt landfræðilegri miðju Norður Ameríku. 

Nafnið „Winnipeg“ kemur úr Cree tungumálinu og merkir „gruggugt vatn“ og vísar það til vatnsins í ám og vötnum á svæðinu. 

Winnipeg svæðið var viðskiptamiðstöð frumbyggja fyrir komu Evrópubúa til svæðisins um aldamótin 1800. Á seinni hluta 19. aldar og byjun 20. aldar var Winnipeg ein af ört stækkandi borgum Norður-Ameríku og varð hún fljótt miðstöð flutninga og framleiðslu.

Landfræði 
Winnipeg liggur í botni Rauðárdalsins (Red River Valley). Fyrir norðan Winnipeg er Winnipegvatn (11. stærsta stöðuvatnið í heimi). Svæðið er nánast alveg flatt og það eru engar brekkur eða hæðir í borginni eða í nágrenni við hana. Hæð Winnipeg yfir sjávarmáli er 240m. Flatarmál borgarinnar er samtals .

Álmur vex víða í borginni og setur svip sinn á eldri hluta bæjarins.

Veðurfar 
Winnipeg hefur rakt loftslag með miklum hitasveiflum eftir árstíðum. Hitinn er yfirleitt fyrir neðan frostmark frá miðjum nóvember fram í miðjan mars. Mesti kuldi sem mælst hefur var -47.8 °C þann 24.desember 1879. Sumur í Winnipeg geta svo verið ansi heit, en mesti hiti sem mældur hefur verið var 42.2 °C þann 11.júlí, 1936. Þrátt fyrir þessar miklu sveiflur í hita þá státar Winnipeg þó af titlinum Önnur sólríkasta borg Kanada.

Samfélag
Íbúar Winnipeg eru margir hverjir af evrópskum uppruna. Einnig er hlutfall frumbyggja í borginni hærra en í öðrum borgum Kanada (um 11%) og er fjöldi tungumála talaður á svæðinu. Auk ensku og frumbyggjatungumála eins og Cree er m.a. þar töluð franska, þýska, og tagalog en í Winnipeg er næst stærsta samfélag Filipseyinga í Kanada á eftir Toronto.

Samgöngur 
Borgin státar af góðum lestarsamgöngum, almenningsvögnum og góðum þjóðvegum. Í Winnipeg er líka alþjóðaflugvöllurinn James Armstrong Richardson International Airport.

Íslendingar í Winnipeg 
Nokkur fjöldi Íslendinga er búsettur í Winnipeg og bæjum í kring í Manitobafylki, m.a. Gimli. Íslenskur heiðurskonsúll hefur starfað í Winnipeg frá 1942, en árið 1999 var opnuð aðalræðisskrifstofa með útsendum diplómat. Ræðismaður Íslands í Winnipeg er nú Þórður Bjarni Guðjónsson.

Tilvísanir

Tenglar 
 Aðalræðisskrifastofa 
 Winnipeg-borg
 Að flytja til Winnipeg 

Winnipeg
Manitoba
Borgir í Kanada
Eyrarteigur

Eyrarteigur er jörð í Skriðdal, sem liggur samsíða Fljótsdal að austanverðu og er bærinn í um 25 km fjarlægð frá Egilsstöðum. Rétt fyrir ofan brúna á Þórisá í landi Eyrarteigs fannst kuml árið 1995.

Þjóðvegur 1 eða svokallaður hringvegur liggur um Skriðdal milli Egilsstaða og Hafnar í Hornafirði. Í miðjum dalnum er Þingmúli (eða Múlakollur), lágt en einkennandi fjall sem til sést víða af Héraði.  Þar undir var þingstaður Austfirðinga til forna og nefnast Múlasýslur eftir Þingamúlanum.  Landnámsmaðurinn Ævar hinn forni bjó á Arnhólsstöðum í Skriðdal sem er rétt hjá Múlanum.  Þaðan var einnig Björn Pálsson flugkappi og gerði hann m.a flugvöll fyrir neðan bæinn.

Norður af Múlanum og rétt norðan við umrædda Arnhólsstaði er Eyrarteigur.  Fjallið upp af bænum Eyrarteigi heitir Skúmhöttur og er 1229 m hátt, næst hæsti tindur í Austfjarðafjallgarðinum, Kistufell 1231 m er rétt norðan við Skúmhött.  Á tindinn liggur þekkt gönguleið og má finna upplýsingar um hana í bæklingum, vefsíðum og bókum um gönguleiðir á Austurlandi/Íslandi.

Rétt fyrir ofan brúna á Þórisá í landi Eyrarteigs fannst kuml árið 1995.  Ekki sjást mikil ummerki um það en falleg og skemmtileg gönguleið er upp með gilinu sem Þórisáin rennur í. 

Árið 1995 fannst fornmannsgröf rétt sunnan Þórisár í Skriðdal, spölkorn ofan við þjóðveginn.  Þetta reyndist eitt merkasta kuml frá landnámsöld, sem fundizt hefur hér á landi.  Ríkur höfðingi hefur veið heygður þar ásamt hesti sínum, vopnum og skartgripum.  Grautarskál, sem fannst meðal munanna, vakti mikla athygli.  Hún varð til þess, að sumir eigna kumblið  landnámsmanninum Graut-Atla.  Aðrir gizka á Ævar hinn forna.  Kumlinu var komið fyrir með upphaflegum ummerkjum í Minjasafni Austurlands á Egilsstöðum.

Tilvísanir

Heimildir
 Steinunn Kristjánsdóttir Kuml við bakka Þórisár í Skriðdal hi.is

Íslenskir bæir
Fljótsdalshérað
Margit Sandemo

Margit Sandemo ( 23. apríl 1924 - 1. september 2018) fæddist í Valdres í Noregi og er norsk-sænskur rithöfundur. Hún er einna þekktust fyrir bækur sínar um Ísfólkið, sem eru allt í allt 47 útgefin bindi. Hún hefur einnig skrifað marga aðra bókaflokka eins og Galdrameistarann og Ríki ljóssins. Helsta sérkenni Margit Sandemo sem rithöfundar er ríkt ímyndunarfl, rómantík, spenna og yfirnáttúrulegir atburðir. Söguþræðir bóka hennar eru oft og tíðum flóknir og þræða sig á milli bóka. 

Í aðalhlutveki eru sérstakir töfragripir, gömul letur og tákn sem aðalpersónurnar reyna að ráða fram úr til að leysa úr ráðgátunni í tíma, meðan þær berjast við ill öfl. Atburðirnir í skáldsögum hennar gerast að mestu leyti  í Evrópu á fyrri tímum og í byrjun nútímans, sérstaklega í Noregi og Íslandi. Stundum lenda aðalpersónurnar í ævintýrum í fjarlægari löndum eins og á Spáni og Austurríki. Miðalda kastalar, skógur sem er undir álögum og friðsæll herragarður eru meðal sögusviðs bóka hennar.

Meðal fyrirmynda hennar eru að sögn Sandemo höfundar á borð við Shakespeare, Dostojevskíj, Tolkien, Agatha Christie og Kjersti Scheen. Hún las öll verk Shakesperes þegar hún var átta ára gömul og var ekki mikið eldri þegar hún byrjaði að lesa glæpasögur. Finnskur kvæðabálkur er þjóðþekktur sagnaskáldskapur um Finnska fólkið, Bangsímon eftir A.A. Milne og Lér konungur voru hennar uppáhald. Á fullorðinsárum hefur hún lesið mun minna því hún óttaðist ómeðvitaðan ritstuld. Hún segir að hún hafi einnig fengið listrænan innblástur frá finnskum málverkum Akseli Gallen-Kallela og Svartálfsmálverkum Garhard Munthe. Hún hefur einnig þegið innblástur frá klassískri tónlist eins og frá tónskáldunum Johann Sebastian Bach og Beethoven og einnig gömlu evrópsku sögunum. Fyrir utan þetta er hún hrifin af Star Wars-myndum, hryllingsmyndum eins og The Silence of the Lambs stjórnað af Jonathan Demme og fyrstu sjónvarpsþáttirnir af og X-files. Í hennar huga eru þó nýjustu þættirnir í seríunni hreint rusl.

Norskir rithöfundar
Fólk fætt árið 1924
Ammóníak

Ammóníak er efnasamband sem hefur efnaformúluna NH3. Það er gas við staðalaðstæður með rammri lykt, og er ætandi og hættulegt. 

Basar
Ólífræn efni
Köfnunarefnissambönd
Gamli heimurinn

Gamli heimurinn er sá hluti jarðarinnar sem Evrópubúar þekktu á 15. öld fyrir landafundina miklu. Gamli heimurinn telur því Evrópu, Asíu og Afríku meðan Nýi heimurinn nær yfir Ameríku og (stundum) Eyjaálfu. 

Landafræði
Kortagerð
Hvíta húsið (Akranes)

Hvíta húsið á Akranesi er tómstundahús fyrir unlinga á aldrinum 16-21 árs.

Akranes
Cunningham

Cunningham eða niðurhal er á seglskútu band til að strekkja framfald bermúdasegls niður við hálsinn og breyta þannig lagi seglsins. Þessi tækni heitir eftir bandaríska siglingamanninum og kappaksturshetjunni Briggs Cunningham sem átti upptökin að henni. 

Cunningham er einfaldlega lína fest við mastrið eða bómuna sem liggur í gegnum kósa neðarlega á framfaldinum og síðan í trissu og klemmu á þilfarinu. Þannig er hægt að strekkja eða slaka á framfaldinum milli cunninghamsins að neðan og dragreipisins að ofan og stilla hvort mesta belgvídd seglsins er framarlega eða aftarlega. Þetta er fínstillingaratriði sem á fremur við um kappsiglingarbáta en skemmtibáta.

Seglbúnaður
Enterprise (kæna)

Enterprise er fjögurra metra löng tvímenningskæna hönnuð af breska skútuhönnuðinum Jack Holt árið 1956. Hún er opin með flotholt undir bekkjum og einkennandi blá segl. Hún er fremur óstöðug miðað við bát af þessari stærð og notast sjaldnast við belgsegl. Hún er einkum vinsæl í Bretlandi. Enterprise er alþjóðleg keppnisgerð viðurkennd af Alþjóða siglingasambandinu.

Kænur
Seglskútugerðir
Mirror

Mirror er vinsæl flatbotna einmenningskæna hönnuð af breska skútuhönnuðinum Jack Holt og sjónvarpsmanninum Barry Bucknell árið 1962. Hún heitir eftir breska dagblaðinu Daily Mirror sem styrkti verkefnið. Þeir notuðu nýja tækni við smíðina sem fólst í því að hefta og líma saman krossviðarborð. Hönnunin miðaðist við að hægt væri að smíða kænuna með einföldum verkfærum. Hún er til dæmis með flötu stefni sem gerir hana auðveldari í smíðum. Upphaflega var hún með gaffalsegl en nú orðið er algengara að notast við bermúdasegl og álmastur.

Kænur
Seglskútugerðir
Daily Mirror

Daily Mirror er breskt æsifréttablað stofnað árið 1903. Tvisvar í sögu blaðsins var efsta hluta dagblaðsins breytt í The Mirror, frá 1985 til 1987 og aftur frá 1997 til 2002, sem er það sem blaðið er kallað í daglegu tali. The Daily Mirror er eina dagblað Bretlands sem hefur stöðugt stutt  Verkamannaflokkinn síðan árið 1945.

Alfred Harmsworth stofnaði dagblaðið þann 2. nóvember 1903 sem blað fyrir konur sem var skrifuð af konum, og það útskýrir nafnið.

Bresk dagblöð
U.M.F. Hvöt

U.M.F. Hvöt er ungmennafélag stofnað 22. desember 1907 og eru höfuðstöðvar þess staðsettar á Borg í Grímsnesi.

Knattspyrnudeild Hvatar keppir nú í Sunnlensku utandeildinni og endaði liðið í 9. sæti deildarinnar sumarið 2008.

Tenglar 
 Vefsíða 

Íslensk knattspyrnufélög
Grímsnes- og Grafningshreppur
Stofnað 1907
Drekasvæðið

Drekasvæðið er hafsvæði í Norður-Íshafi, við Jan Mayen-hrygginn, skammt frá Jan Mayen, Svæðið er innan landhelgi Íslands og gera íslensk stjórnvöld sér vonir um að þar megi finna jarðgas og olíu. Svæðið var boðið út til olíuleitar í janúar 2009.

Íslenskar orkurannsóknir (ÍSOR) hafa unnið að jarðfræðilegum og jarðeðlisfræðilegum mælingum vegna undirbúningsvinnu fyrir olíuleitina. Í tengslum við þessa vinnu hafa allmörg ný örnefni orðið til, bæði á hafsvæðum og hafsbotni. Raunar á það einnig við um hafsvæði suður af landinu þar sem Íslendingar gera kröfur um nýtingarrétt.

Svæðin sem hér um ræðir eru, auk Drekasvæðis, í Ægisdjúpi (Síldarsmugunni) og á Bergrisanum (Hatton-Rockall). Nöfnin á svæðunum voru sótt til íslensku landvættanna sem sagt er frá í Ólafs sögu Tryggvasonar í Heimskringlu. Drekasvæðið er nefnt eftir drekanum sem fór ofan eftir dalnum í Vopnafirði og blés eitri. Bergrisinn var nefndur eftir risanum sem gekk fram á Vikarsskeiði með járnstaf í hendi. 

Frægasti dreki íslenskra bókmennta er Fáfnir og því eru mörg örnefni á Drekasvæðinu sótt í Völsungasögu. Helstu hryggir á botninum heita t.d. Fáfnir, Otur, Sigurður, Gunnar, Gjúki, Sörli og Erpur. Síðan má nefna Fáfnisrennu, Sörlabotn og Gjúkakrók.

Sjá einnig
 Olíuleit við Ísland
 Jan Mayen-hryggurinn
 Gammur (svæði)

Tenglar
 Erindi haldin á Ársfundi Orkustofnunar 2009 (pdf)
 Stefnt að útboði sérleyfa til olíuleitar við Ísland í janúar 2009 - frétt iðnaðarráðuneytisins um útboð á olíuleit við Drekasvæðið auk margvíslegs ítarefnis
 Þjónustumiðstöð fyrir olíuleit á Drekasvæðinu - Staðarval og aðstöðusköpun, september 2008 (pdf)
 Drekasvæðið kortlagt
 Fjárveitingar til að rannsaka Drekasvæðið
 Þjónustumiðstöð fyrir Drekasvæðið
 Stöðugt meiri athygli á Drekasvæðið til olíuvinnslu
 Leyniskýrslur um Drekasvæðið afhjúpaðar 
 Auknar líkur á olíu á Drekasvæðinu
 National Energy Authority Of Iceland: New Studies Underpin Oil Potential In The Dreki Area, Northeast Of Iceland
 Olían lekur upp úr Drekasvæðinu
 Olíuskattar Íslands draga úr áhuga á Drekaútboðinu

Norður-Íshaf
Landhelgi Íslands
Lundúnaturn

Lundúnaturn (á ensku Tower of London, opinberlega Her Majesty’s Royal Palace and Fortress) er kastali í miðbæ Lundúna á Englandi og er við norðurbakka Tempsár. Hann er í hverfinu Tower Hamlets og er við svæðið sem heitir Tower Hill. Turninn var fyrst og fremst notaður sem virki, höll og fangelsi. Hann var líka notaður fyrir pyntingar og aftökur, sem hergagnabúr, ríkissjóður, dýragarður og myntslátta. Frá 1303 hefur turninn verið geymslustaður krúnudjásnanna.

Fangelsi í London
Ferðamannastaðir í London
Bedford

Bedford er borg á Englandi og er höfuðborg Bedfordshire. Árið 2015 var íbúafjöldi borgarinnar 107,590, sem tekur með í reikninginn 19.720 manns sem búa í samliggjandi þéttbýli; Kempston. Ouse-á rennur gegnum borgina.

Bedford var byggð á miðöldum sem kaupstaður fyrir aðliggjandi sveit. 

Borgir og bæir í Bedfordshire
Borgir á Englandi
Skorarheiði

Skorarheiði er lág og óbrött heiði á milli Furufjarðar og Hrafnsfjarðar. Á heiðinni eru mörk Hornstrandafriðlands.

Hornstrandir
Heiðar á Íslandi
St Peter's College (Auckland)

St Peter's College í Auckland á Nýja Sjálandi er drengjaskóli sem var stofnaður 1939. Hann er leiðandi kaþólskra grunnskóla landsins og eingöngu ætlaður piltum á aldrinum 7-13 ára. Amare et Servire (To Love and To Serve) eru einkunarorð skólans og mætti þýða „að elska og þjóna“.

Tenglar 
 www.st-peters.school.nz

Skólar á Nýja Sjálandi
Andrea Jónsdóttir

Andrea Sigríður Jónsdóttir (f. á Selfossi 7. apríl 1949) er þekkt útvarpskona og plötusnúður, sem hefur verið tignuð rokk-amma Íslands af fjölmiðlum. 

Andrea lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík og stundaði um tíma nám í ensku við Háskóla Íslands. Hún hóf störf sem prófarkalesari á Þjóðviljanum árið 1972 og vann þar í meira en áratug. Árið 1984 hóf hún umsjón með eigin þætti á Rás 2 1984.

Um helgar spilar Andrea tónlist á skemmtistaðnum Dillon á Laugavegi.

Andrea hlaut riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu árið 2018 fyrir framlag sitt til kynningar á íslenskri og erlendri dægurtónlist.

Tilvísanir 

Íslenskir útvarpsmenn
Íslenskir plötusnúðar
Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu
Okraglak-sporkringluhúsið í Pila

Okraglak-sporkringluhúsið í Pila er sögufrægt sporkringluhús í Póllandi.

Saga sporkringluhússins í Pila nær aftur til áranna 1870 – 1874 og tengist umfangsmikilli þróun járnbrauta á prússnesku yfirráðasvæði. Þetta tiltekna hús varð fyrirmynd margra bygginga af sömu gerð í Evrópu sökum þess að notuð var óvenjuleg arkitektískt lausn við hönnun þess. Reglubundinni starfsemi hússins var hætt á 10. áratug 20. aldar og féll í gleymsku eftir margra ára starfsemi. 

Borgarahópurinn í Pila réðst í það verkefni að bjarga þessu rismikla húsi. Hópurinn kostar kapps um að gera sporkringluhúsið að ferðamannastað með því að endurgera starfsemi járnbrautanna. Hjá hópnum vaknaði einnig hugmynd um að nýta húsið og hefur hann hvatt opinbera og einkaaðila að taka þátt í varðveislu hússins fyrir komandi kynslóðir.

Tengill 
 Okraglak-sporkringluhúsið í Pila. 

Byggingar í Póllandi
Samgöngur
Lárus Guðmundsson

Lárus Guðmundsson  (fæddur 12. desember 1961) er fyrrverandi knattspyrnumaður frá Íslandi. Hann var atvinnumaður sem spilaði sem framherji erlendis. Hann hefur nú snúið sér að þjálfun og þjálfaði Stjörnuna frá Garðabæ en er nú stjórnarformaður og þjálfari KFG (Knattspyrnufélags Garðabæjar).

Ferill

Ferill með félagsliðum 
Lárus byrjaði ferilinn hjá Víkingi og náði síðar árangri í Þýsku Bundesligunni með Bayer Uerdingen og 1. FC Kaiserslautern.

Landsliðsferill 
Hann spilaði fyrst fyrir íslenska landsliðið árið 1980, lék alls 17 landsleiki og skoraði í þeim 3 mörk. Lárus lék sinn fyrsta landsleik 18 ára. Eflaust hefðu landsleikirnir orðið fleiri en 17 ef ekki hefði verið fyrir deilur hans og Tonys Knapp, fyrrverandi landsliðsþjálfara.

Árangur erlendis 
Lárus Guðmundsson skipar sér í nokkra sérstöðu yfir árangur í bikarkeppnum erlendis og það af fleiri en einni ástæðu.

Lárus er sá eini sem hefur unnið bikarinn í tveimur löndum og sá eini sem hefur byrjað inn á í bikar­úrslitaleik og unnið bikarinn í einu af stóru löndunum (Englandi, Ítalíu, Spáni, Frakklandi og Þýskalandi). Lárus er líka aðeins einn af fjórum leikmönnum sem hafa náð að skora tvö mörk í bikarúrslitaleik.

Lárus Guðmundsson varð fyrst bikarmeistari með Waterschei í Belgíu 1982 þegar hann skoraði bæði mörkin í 2-0 sigri á Waregem og aðeins þremur árum seinna vann Lárus bikarinn í Vestur-Þýskalandi með liði sínu Bayer Uerdingen sem vann Bayern München 2-1 í úrslitaleik. Lárus lék vel í leiknum og átti þátt í sigur­markinu en Uerdingen lenti 0-1 undir.

Markahæstur í Evrópukeppni 
Lárus Guðmundsson lék um árabil sem atvinnumaður í Belgíu og Þýskalandi  á 9. áratug síðustu aldar. Lárus var eldfljótur og brögðóttur markahrókur. Hann mætti mótbyr á  ferli sínum og þurfti snemma að leggja skóna á hilluna vegna meiðsla. Lárus er markahæsti leikmaður Íslands í Evrópukeppni frá upphafi, en hann skoraði tíu mörk í Evrópukeppni með Waterschei og Bayern Uerdingen.

Titlar 
 DFB-Pokal: 1985

Heimildir 

Íslenskir knattspyrnumenn
Gaulverjabær (Armoríku)

Gaulverjabær er þorp í teiknimyndasögunum um Ástrík gallvaska og er heimabær Ástríks og félaga hans. Gaulverjabær er staðsettur í Armoríku, en svo hét nyrsta héraðið í Norðvestur-Frakklandi. Í teiknimyndasögunum náðu Rómverjar aldrei yfirráðum yfir Gaulverjabæ.

Ástríkur
Teiknimyndir
Sjóðríkur seiðkarl

Sjóðríkur er ein af aðalsöguhetjunum í ævintýrum Ástríks gallvaska. Hann er hávaxinn með hvítt, sítt skegg og einatt klæddur í hvítan kyrtil og með rauða skikkju. Hann er seiðkarl þorpsins og bruggar meðal annars galdraseyðið kjarnadrykk sem gefur íbúunum ofurkrafta.

Saga og einkenni
Sjóðríkur hefur verið hluti af sagnaheimi Ástríkssagnanna allt frá fyrstu bók: Ástríkur gallvaski frá árinu 1959. Þar sem öryggi íbúa Gaulverjabæjar byggist á kjarnadrykk Sjóðríks, er hann í veigamiklu hlutverki í fjölmörgum sögum, þar sem honum er ýmist rænt af óvinveittum aðilum eða reynist ófær um að útbúa galdradrykk vegna minnisleysis eða skorts á hráefnum. Sjóðríkur er yfirleitt rödd skynseminnar í þorpinu og þarf ítrekað að hafa vit fyrir íbúum þess og bjarga þeim úr vandræðum með töfrabrögðum sínum.

Ástríkur
Myndasögur

de:Figuren aus Asterix#Miraculix
en:List of Asterix characters#Getafix
Lykt

Lykt er heiti á skynjun með þeffærum (lyktarskynfærum). Lyktin kemur til vegna rokgjarnra efnasambanda, sem breiðast út í andrúmsloftinu, oftast mjög útþynnt, og sem lyktarskyn dýrs nemur að mismiklu leyti.  Þeffæri flestra dýra, þ.á m. mannsins, eru í nefi. Margar jurtir og ávextir gefa frá sér lykt og flestir hlutir í náttúrunni og hinum manngerða heimi hafa einhvers konar lykt. Dýr nota lyktardreifingu til samskipta öllu meira en maðurinn, en þó er sannað að undirliggjandi viðtakar séu í huga mannsins sem vinna úr lykt til samskipta, sbr. til dæmis samskipti kynjanna.

Lykt og íslenskt orðfæri 
Orðið lykt er nokkuð hlutlaust orð, en allt fer það eftir því sambandi sem orðið er notað í (sbr.: góð lykt, hvaða lykt er þetta?). Það eru til mörg orð sem merkja lykt í íslensku, en í raun mætti raða þeim helstu þannig upp eftir styrk eða gæðum lyktarinnar: 

 1. ilmur, angan, des, eimur
 2. þefur, fnykur
 3. óþefur, ólykt, daunn
 4. fýla, ódaunn, steggur
 5. pest, stækja, stybba

Varast ber því að tala um góða lykt sem þef, eða vonda lykt sem angan.

Tengt efni 
 Bragðskyn

Tenglar
Richard Henry Dana

Richard Henry Dana yngri (1. ágúst 1815 – 6. janúar 1882) var bandarískur lögfræðingur og stjórnmálamaður. Hann er einna þekktastur fyrir endurminningabók sína Hetjur hafsins (enska: Two Years Before the Mast) sem fjallar um ferð hans á briggskipinu Pilgrim frá Massachusetts til Kaliforníu um Hornhöfða og heimferðina með skipinu Alert 1834-1836. Bókin er talin með sígildum verkum bandarískra bókmennta og átti þátt í því að sjóferðasögur komust í tísku næstu áratugina.

Tenglar 
 

Bandarískir rithöfundar
Bandarískir lögfræðingar
Bandarískir stjórnmálamenn
Arturo Pérez-Reverte

Arturo Pérez-Reverte Gutiérrez (f. 25. nóvember 1951) er spænskur rithöfundur og blaðamaður sem er aðallega þekktur fyrir sögulegar skáldsögur á borð við bækurnar um Alatriste höfuðsmann, og spennusögur eins og Dumasarfélagið (El club Dumas o la sombra de Richelieu) og Refskák eða bríkin frá Flandri (La tabla de Flandes) sem gerast á Spáni eða við Miðjarðarhafið.

Nokkrar kvikmyndir hafa verið gerðar eftir sögum hans. Þær þekktustu eru líklega Níunda hliðið eftir Roman Polanski (1999) og Alatriste eftir Agustín Díaz Yanes (2006). 

Spænskir rithöfundar