alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Samtök ferðaþjónustunnar

Samtök ferðaþjónustunnar (SAF) eru hagsmunasamtök fyrirtækja sem starfa við ferðaþjónustu á Íslandi. Samtökin voru stofnuð 11. nóvember 1998. Samtökin voru byggð á grunni Sambands veitinga- og gistihúsa og lögðu önnur hagsmunasamtök sem störfuðu innan ferðaþjónustunnar niður starfsemi sína á sama tíma. Meginhlutverk SAF er að gæta sameiginlegra hagsmuna félagsmanna sinna, vinna að því að fyrirtækin búi við starfsskilyrði sem gera þau samkeppnishæf á alþjóðamarkaði og vinna að vexti og viðgangi greinarinnar með öllum tiltækum ráðum. Nánari upplýsingar um tilgang samtakanna er að finna í lögum SAF sem auðvelt er að finna á heimasíðu þessari. Í dag er fjöldi fyrirtækja í SAF. Það eru flugfélög, ferðaskrifstofur, gististaðir, veitingahús, bílaleigur, hópbifreiðafyrirtæki, afþreyingarfyrirtæki svo og önnur fyrirtæki sem telja sig til ferðaþjónustufyrirtækja.

SAF starfa með öðrum hagsmunasamtökum og eru þau ein af 8 aðildarsamtökum Samtaka atvinnulífsins sem stofnuð voru 15. september 1999 með samruna Vinnuveitendasambands Íslands og Vinnumálasambandsins. Með stofnun SAF talar ferðaþjónustan einni röddu gagnvart stjórnvöldum, fjölmiðlum svo og öðrum sem ferðaþjónustufyrirtæki skipta við og er stefna SAF í hinum ýmsum málum unnin á vegum stjórnar og nefnda, en innan samtakanna starfa 7 fagnefndir.  Þar að auki starfa  þverfaglegar nefndir s.s. umhverfisnefnd, nethópur svo og fleiri nefndir sem sinna sérstökum verkefnum. Aðalfundur SAF hefur æðsta vald í málefnum samtakanna en 7 manna stjórn stýrir málum milli aðalfunda. SAF er umsagnaraðili um lagafrumvörp og reglugerðartillögur og eiga samtökin fulltrúa í fjölmörgum nefndum, stjórnum og ráðum bæði á vegum opinberra aðila og annarra. Á þann hátt hafa samtökin áhrif á starfsumhverfi fyrirtækjanna..

SAF á aðild að Samtökum atvinnulífsins.

Tilvísanir

Tenglar

 Heimasíða Samtaka ferðaþjónustunnar

Íslensk félagasamtök
Samtök atvinnurekenda í raf- og tölvuiðnaði

Samtök atvinnurekenda í raf- og tölvuiðnaði (SART) eru hagsmunasamtök fyrirtækja sem starfa í rafiðnaði á Íslandi.

SART á aðild að Samtökum atvinnulífsins.

Tenglar

 Heimasíða SART

Íslensk félagasamtök
Samtök fiskvinnslustöðva

Samtök fiskvinnslustöðva (SF) eru hagsmunasamtök  fyrirtækja sem starfa í fiskvinnslu á Íslandi. Samtökin voru stofnuð 22. nóvember 1974.

SF á aðild að Samtökum atvinnulífsins

Tilvísanir

Tenglar

 Heimasíða SF

Íslensk félagasamtök
Samtök fjármálafyrirtækja

Samtök fjármálafyrirtækja (SFF) eru hagsmunasamtök fyrirtækja sem starfa í fjármálageiranum á Íslandi. Samtökin voru stofnuð árið 2006 þegar Samtök banka og verðbréfafyrirtækja og Samband íslenskra tryggingafélaga voru sameinuð.

SFF á aðild að Samtökum atvinnulífsins.

Tilvísanir

Tenglar

 Heimasíða SFF

Íslensk félagasamtök
Samtök iðnaðarins

Samtök iðnaðarins (SI) eru hagsmunasamtök fyrirtækja í iðnaði á Íslandi.

Samtök iðnaðarins eiga aðild að Samtökum atvinnulífsins.

Tenglar

 Heimasíða Samtaka iðnaðarins

Íslensk félagasamtök
Samtök verslunar og þjónustu

Samtök verslunar og þjónustu (SVÞ) eru hagsmunasamtök fyrirtækja sem starfa í verslun og þjónustu á Íslandi.

SVÞ á aðild að Samtökum atvinnulífsins.

Tenglar

 Heimasíða SVÞ

Íslensk félagasamtök
Fimbulvetur

Fimbulvetur er hinn kaldi og veðrasami vetur er Ragnarök fylgja eftir í ásatrú.
Í Snorra Eddu, Ragnarök er þessum vetri lýst svona: ,,Hár segir: ,,Mikil tíðindi eru þaðan að segja mörg. Þau hin fyrstu að vetur sá kemur er kallaður Fimbulbvetur. Þá drífur snær úr öllum áttum. Frost eru þá mikil og vindar hvassir. Ekki nýtur sólar. Þeir fara þrír saman og ekki sumar á milli. En áður ganga svo aðrir þrír vetur að þá er um alla veröld orustur miklar. "

Atburðir í norrænni goðafræði
Borgarhliðin í München

Borgarhliðin í München eru þrjú: Karlstor, Isartor og Sendlinger Tor. Þau eru til mikillar prýði í miðborg München.

Isartor 

Isartor afmarkar miðborgina í vestri. Það er yngst hliðanna þriggja og var ekki reist fyrr en 1337 þegar borgarmúrarnir voru víkkaðir. Hliðið er með tvo hliðarturna og háan turn fyrir miðju. Alls eru fimm göt í hliðinu. 1833 var klukka sett í stóra turninn. Hún átti að verða sett upp í Karlstor, en það stórskemmdist óvart í púðursprengingu og því var klukkan sett upp í Isartor. Hliðið stórskemmdist í loftárásum Heimsstyrjaldarinnar síðari. Viðgerðum lauk ekki fyrr en 1957, en þær voru aðeins til bráðabirgða. 1971-72 fóru frekari viðgerðir fram og fékk hliðið þá sína núverandi mynd. Í dag er safn í hliðinu, tileinkað spaugfuglinum Karl Valentin. Auk þess er kaffitería í hliðinu.

Karlstor 
Karlstor afmarkar miðborgina í austri. Það var reist um aldamótin 1300 og kom fyrst við skjöl 1302. Það hét þá Neuhauser Tor. Hliðið er með tvo ferningslaga turna, alsettum varnargrjóti. Götin eru þrjú. Hliðið hefur nokkrum sinnum verið lagfært og stækkað. 1791 var turnunum breytt talsvert og þá var farið að kalla hliðið Karlstor. 1857 varð sprenging í vopnageymslu í hliðarhúsi sem stórskemmdi hliðið. Það var því gert upp og var þá núverandi tenging sett á milli turnanna. Í loftárásum seinna stríðsins stórskemmdist hliðið á nýjan leik og var byggt upp á ný í einföldu formi. Þegar verslunarhús við hliðina var umbreytt, komu í ljós leynigöng sem lágu frá hliðinu í austurátt. Göng þessi mátti nota til að komast aftur fyrir víglínu óvina eða nota það sem flóttleið.

Sendlinger Tor 
Sendlinger Tor er þriðja gamla borgarhliðið sem enn stendur í München og afmarkar miðborgina til suðurs. Hliðið var reist þegar borgarhliðin voru útvíkkuð í kringum aldamótin 1300 og kom fyrst við skjöl 1319. Hliðið er ákaflega einfalt. Tveir múrsteinsturnar sem eru tengdir með steinboga. Hliðið var þó stærra áður fyrr, en hlutar þess voru fjarlægðir 1808. 1906 var miðhlutinn tekinn burt og núverandi bogi settur á í staðinn, til að rýmka til fyrir umferð. Hliðið slapp við meiriháttar skemmdir í loftárásum seinna stríðsins og var síðast lagfært á níunda áratugnum.

Heimildir 
 
 
 

München
Sigurður Guðmundsson (lögmaður)

Sigurður Guðmundsson (d. eftir 1294) var íslenskur lögmaður á 13. öld og bjó í Hlíð (seinna Lögmannshlíð) í Eyjafirði.

Ætt Sigurðar er óþekkt og fátt um hann vitað. Hann var aðeins lögmaður í eitt ár, 1292. Á árunum 1293-1294 átti hann í deilum við Jörund Hólabiskup út af Möðruvöllum, sem hann þóttist eiga erfðatilkall til, og var bannsunginn af því tilefni en sættist síðar við biskup.

Ekki er ólíklegt að Guðmundur Sigurðsson lögmaður hafi verið sonur Sigurðar.

Heimildir 
 Safn til sögu Íslands. 2. bindi, Kaupmannahöfn 1886.

Lögmenn á Íslandi
Bárður Högnason

Bárður Högnason (d. 1311) var lögmaður á Íslandi árið 1301. Hann var norskur og hafði riddaratign. Hann hafði komið hingað áður 1295 sem sendimaður Eiríks konungs og hefur því verið eitthvað kunnugur landinu.

Vorið 1301 kom Bárður aftur með Loðni af Bakka og Álfi úr Króki, sendimanni Noregskonungs. Hafði Hákon konungur háleggur sent þá til landsins og útnefnt Bárð og Loðin lögmenn. Var það í fyrsta skipti sem konungur tók sér vald til að skipa íslenska embættismenn og tók hann ekkert tillit til þess að fyrir voru lögmenn sem Íslendingar höfðu sjálfir kosið ári áður. Áttu þeir meðal annars að sjá til þess að konungur yrði hylltur af Íslendingum. Ekkert varð þó af því, Íslendingar tóku sendingunni illa og varð ekkert af hyllingunni. Þremenningarnir fóru úr landi um haustið.

Bárður kom hingað aftur 1303, 1307 og 1310 sem sendimaður Noregskonungs.

Heimildir 
 Safn til sögu Íslands. 2. bindi, Kaupmannahöfn 1886.

Lögmenn á Íslandi
Þorbjörn öngull

Þorbjörn öngull Þórðarson er persóna í Grettis sögu. Hann er þekktastur fyrir að vera banamaður Grettis sterka.

Þorbjörn er sagður hafa verið sonarsonur Hjalta Þórðarsonar landnámsmanns í Hjaltadal. Hann bjó í Viðvík og var óeirðamaður mikill. Skagfirðingar keyptu hann til að vinna á Gretti þegar hann var sestur að í Drangey en honum tókst ekki að sækja að Gretti fyrr en Þuríður fóstra Þorbjarnar, sem var fjölkunnug, lagði bölvun á rótarhnyðju sem hún lét svo reka út í Drangey. Þegar Grettir ætlaði að höggva hnyðjuna í eldinn hljóp öxin í fót hans og kom sýking í sárið, svo að hann var nær dauða en lífi þegar Þorbjörn kom í eyna og vann á honum.

Þorbjörn öngull hjó höfuðið af Gretti og fór með það til Ásdísar móður hans á Bjargi í Miðfirði og sýndi henni. Hann var gerður brottrækur af landinu fyrir vígið og fór til Noregs og síðan til Miklagarðs og gekk í lið Væringja. En Þorsteinn drómundur, hálfbróðir Grettis, elti hann þar uppi og drap hann. Þorsteinn var settur í dýflissu en hefðarkonan Spes keypti hann lausan.

Tengill 
 Grettis saga

Persónur Íslendingasagna
Væringjar
Guðmundur Magnússon (leikari)

Guðmundur Magnússon (f. 6. júlí 1947) er íslenskur leikari. Hann var um tíma varaþingmaður Vinstri grænna, en er þó kunnastur fyrir störf sín á vettvangi Öryrkjabandalagsins, en hann gegndi formennsku þar árin 2008-2014.

Sonur Guðmundar er leikarinn Þorsteinn Guðmundsson.

Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

Tenglar
 

Íslenskir leikarar
Drottningarindversk vörn

Drottingarindversk vörn er skákbyrjun, afbrigði indverskrar varnar, og hefst á leikjunum: 1.d4 Rf6, 2.c4 e6, 3.Rf3 b6.

Drottningarindversk vörn
Indverskar varnir
Skákbyrjanir
Grünfeldsvörn

Grünfeldsvörn er skákbyrjun, afbrigði indverskrar varnar, nefnd eftir Ernst Grünfeld og kemur upp eftir leikina:

 1.d4 Rf6
 2.c4 g6
 3.Rf3 d5

Kóngsindversk vörn nefnist byrjun þegar svartur leikur 3..Bg7 í stað 3..d5.

Indverskar varnir
Grünfeldsvörn
Teitur Gunnlaugsson

Teitur Gunnlaugsson ríki (d. eftir 1467) var íslenskur höfðingi og lögmaður á 15. öld. Hann var stórauðugur, átti eignir í Skagafirði og Hornafirði, og bjó lengst af í Bjarnanesi í Nesjum við Hornafjörð. Ætt hans er óþekkt, en líklega var hann Skagfirðingur í föðurætt en Hornfirðingur í móðurætt.

Sagnir sem voru skráðar meira en hálfri annari öld síðar segja að Teitur hafi verið annar helsti andstæðingur Jóns Gerrekssonar biskups. Hann hafi verið handtekinn og hafður í haldi í Skálholti ásamt Þorvarði Loftssyni. Þorvarður slapp þó um haustið en Teitur sat í varðhaldi veturinn 1432–1433, fram til páska. Sagan segir að hann hafi komist undan þegar veisla var haldin í Skálholti og þeir sem áttu að gæta Teits urðu drukknir og týndu lyklunum en þjónustustúlka á staðnum fann þá og opnaði fyrir Teiti, svo að hann komst undan. Í Árbókum Espólíns segir að hann hafi tekið stúlkuna með sér austur í Hornafjörð, gefið henni tuttugu hundraða jörð og gift hana ríkum manni.

Um sumarið 1433 fóru þeir Teitur, Þorvarður og Árni Einarsson Dalskeggur að biskupi, drekktu honum í Brúará en drápu sveina hans. Er sagt að Teitur og menn hans hafi sundriðið Hvítá við Þengilseyri og hafi það aldrei verið gert fyrr. Sama sumar var Teitur kosinn lögmaður á Alþingi og kann það að hafa átt sinn þátt í því að engin eftirmál urðu vegna biskupsdrápsins. Teitur var tvívegis lögmaður norðan og vestan, 1433–1437 og 1444–1453 og lögmaður sunnan og austan 1441–1450, og því um allt land 1444–1450. Þessi ártöl eru þó óviss því ekki er vitað með vissu hverjir gengdu lögmannsembættunum á 15. öld.

Teitur er einn þeirra sem nefndir eru í hyllingarbréfi Eiríks konungs af Pommern 1431 og taldi hann Eirík eina löglega konunginn þaðan í frá, því þótt Eiríkur væri settur af 1440 vildi Teitur aldrei hylla annan konung að Eiríki lifandi, hvorki Kristófer af Bæjaralandi né Kristján 1., fyrr en 1459, þegar hann var leystur frá eið sínum með alþingisdómi, en þá var Eiríkur látinn. Hann virðist hafa verið mjög valdamikill og í miklum metum, þar sem hann komst upp með að neita að hylla konungana. 

Kona Teits er óþekkt. Eina barn þeirra sem vitað er til að hafi átt erfingja var Kristín, kona Þorleifs Árnasonar bónda í Glaumbæ í Skagafirði, sem var sonarsonur Vatnsfjarðar-Kristínar og dóttursonur Lofts Guttormssonar ríka. Þeirra sonur var Teitur Þorleifsson lögmaður, sem erfði Bjarnaneseignir eftir afa sinn og spunnust um þær miklar deilur á 16. öld. Óskilgetinn sonur Teits Gunnlaugssonar var Gunnlaugur Teitsson lögréttumaður. Engin ætt er þekkt frá Kristínu en þorri Íslendinga er kominn af Gunnlaugi.

Heimildir 
 Safn til sögu Íslands. 2. bindi, Kaupmannahöfn 1886.

Lögmenn á Íslandi
Íslendingar á 15. öld
Gilaeðla

Gilaeðla (eða gila) (fræðiheiti: Heloderma suspectum) er eðlutegund sem lifir í norður Mexíkó og á vesturströnd Bandaríkjanna og í Arizona-fylki. Dregur hún annaðhvort nafn sitt af ánni Gila, sem sprettur upp í Arizona, eða þá að áin dregur nafn af henni.

Tengt efni 
 Eiturskrímslið Gila; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1957
149 f.Kr.



Atburðir

Fædd

Dáin 
 Cato eldri, rómverskur stjórnmálamaður og rithöfundur.

149 f.Kr.
150-141 f.Kr.
234 f.Kr.



Atburðir

Fædd 
 Cato eldri, rómverskur stjórnmálamaður og rithöfundur.

Dáin 

234 f.Kr.
240-231 f.Kr.
Moskeyjarröst

Moskeyjarröst  (norska: Moskenstraumen) er malstraumur (hringiða) við Lófóteyjaklasann í norður Noregi. Moskeyjarröst er einn sterkasti hafsvelgur (malstraumur) í heimi.

Gallerí

Tilvísanir
Aron Pálmarsson

Aron Pálmarsson (f. 19. júlí 1990) er íslenskur handknattleiksmaður sem leikur með FH og íslenska landsliðinu. Hann hefur meðal annars spilað með Kiel í Þýskalandi og Barcelona á Spáni en er uppalinn í FH.

Aron lék með íslenska landsliðinu í handknattleik þegar það vann bronsverðlaun á Evrópumeistaramótinu í Austurríki 2010.

Íslenskir handknattleiksmenn
Ólafur Guðmundsson (f. 1990)

Ólafur Andrés Guðmundsson (13. maí 1990) er íslenskur handknattleiksmaður sem leikur með IFK Kristianstad.

Íslenskir handknattleiksmenn
Fólk fætt árið 1990
Hrafn Bótólfsson

Hrafn Bótólfsson (d. 17. nóvember 1390) var íslenskur lögmaður á 14. öld. Hann bjó í Lönguhlíð ytri í Hörgárdal og lést er skriða féll á bæinn. Langahlíð ytri heitir nú Skriða.

Hrafn var sonur Bótólfs Andréssonar hirðstjóra, sem var norskur að kyni, og Steinunnar Hrafnsdóttur konu hans, en hún var dóttir Glaumbæjar-Hrafns Jónssonar, sonarsonar Hrafns Oddssonar. Hann kom til landsins 1381 og hafði verið veitt lögsögumannsembættið norðan og vestan af Ólafi konungi, eða dróttseta hans, því konungurinn var barn að aldri. Samkvæmt því sem segir í annálum var róstusamt í landinu um þær mundir og Flateyjarannáll segir „efldust flokkar og friðleysi“.

Hrafn bjó í Lönguhlíð í Hörgárdal (þar sem Önundur Þorkelsson bjó á 12. öld og var brenndur inni af Guðmundi dýra). Kona Hrafns var Ingibjörg, dóttir Þorsteins Eyjólfssonar hirðstjóra og lögmanns á Urðum. Seint um haustið 1390 (sumar heimildir segja þó 1389) voru geysilegar rigningar og skriðuföll norðanlands. Fimmtudagskvöldið 17. nóvember gerðist það í Lönguhlíð að jörðin sprakk í sundur, vatn kom upp í stofunni og bærinn og kirkjan grófust í aur. Hjónin fórust bæði í skriðunni ásamt tveimur börnum sínum. Lík húsfreyjunnar fannst daginn eftir en lík Hrafns ekki fyrr en ári seinna og var það þá flutt að Hólum í Hjaltadal og þar var Hrafn grafinn hjá Smið Andréssyni frænda sínum.

Steinunn dóttir þeirra hjónanna var gift og farin að heiman þegar skriðan féll. Árið 1406 var Steinunn stödd í Noregi ásamt seinni manni sínum, Þorgrími Sölvasyni. Þau tóku sér far til Íslands með skipi ásamt fleiri Íslendingum. Skipið hraktist til Grænlands og þar voru þau föst í fjögur ár. Þar tókst Kolgrími nokkrum að komast yfir Steinunni með göldrum og var hann brenndur á báli en Steinunn náði sér ekki aftur eftir þessa lífsreynslu og dó á Grænlandi.

Heimildir 
 Safn til sögu Íslands. 2. bindi, Kaupmannahöfn 1886.

Lögmenn á Íslandi
Martini (kokkteill)

Martíní er kokteill sem er búinn til úr gini og vermút. Drykkurinn er venjulega skreyttur með ólífu sem er gegnumstunginn tannstöngli. Ekki má rugla kokkteilnum Martini við tegundarheitinu á frægum vermút, þ.e. hinum ítalska Martini. Kokkteillinn hefur þó líklega fengið nafn sitt af honum. Martini og Dry Martini („þurr Martini“) eru með frægustu kokteilum í heimi.

Tenglar 
 Hristan en ekki hrærðan; grein í DV 2000
 Hristan en ekki hrærðan; grein í DV 2003
 Dry Martini - konungur kokkteilanna; grein í DV 1987
 Söngvatn eða sultardropi; grein í Vísi 1970

Kokteilar
Kokteill

Kokteill (kokkteill eða hanastél) er vínblanda, þ.e. blandaður drykkur þar sem uppistaðan er sterkt áfengi af hinum ýmsu gerðum. Kokteilar eru oft skreyttir og skrautið oft viðbit með drykknum, s.s. ólífur eða límónusneið. Orðið kokteill er stundum einnig haft um kokteilboð í óformlegu máli.

Íslenskun á orðinu kokteill 
Það hefur lengi verið reynt að finna orð til að hafa um það sem á ensku er nefnt cocktail. Menn hafa jafnvel reynt að stinga upp á hljóðlíkingu: kokdillir. Það er þó meira notað í hálfkæringi en alvöru. Milska var nýyrði sem menn fundu upp á um 1960. Milska er gamalt orð og haft um drykkjablöndu (mjöð og öl), og var því cocktail shaker nefndur milskuhristir um þær mundir, t.d. í bókinni: Könnun geimsins. Íslenska orðið hanastél, sem er bein þýðing á yfirborði enska orðsins, hefur mest verið notuð, en einnig kokteill og kokkteill. 

Áfengir drykkir
Hrafn Guðmundsson

Hrafn Guðmundsson (d. 1432) eða Rafn Guðmundsson var íslenskur lögmaður á 15. öld og bjó á Skriðu (Rauðuskriðu) í Reykjadal. Ætt hans er óþekkt en hann var bróðir Ara á Reykhólum, föður Guðmundar Arasonar ríka.

Hrafn hefur líklega orðið lögmaður norðan og vestan 1405 og gegndi því embætti allt til dauðadags 1432. Hann var staðarhaldari á Grenjaðarstað frá 1406 og bjó þar í nokkur ár en síðan flutti hann að Rauðuskriðu og bjó þar síðan. Ekki fer miklum sögum af lögmannsferli hans þótt langur væri en hann er sagður hafa verið alvörugefinn maður og réttdæmur. Árið 1431 átti hann í harðri deilu við Jón biskup Vilhjálmsson út af reka norður á Sléttu og hótaði biskup Hrafni bannfæringu. Þann 6. ágúst 1432 hélt Hrafn lögmaður þing á Hálsi í Fnjóskadal en hefur dáið stuttu síðar því að 28. nóvember sama ár var Margrét ekkja hans tekin í klaustrið á Reynistað og gaf þá kirkjunni jörð til að láta syngja sálumessur fyrir Hrafni, þar sem hann hafði dáið í banni en þó fengið kirkjuleg.

Margrét kona Hrafns var Bjarnadóttir, óþekktrar ættar. Þau áttu nokkrar dætur. Meðal þeirra voru Guðrún sem giftist Ólafi (d. 1458) launsyni Lofts ríka og bjuggu þau á Helgastöðum í Reykjadal, í Reykjahlíð í Mývatnssveit og á Hvassafelli í Eyjafirði. Börn þeirra voru Jón faðir Torfa í Klofa og Margrét, kona Bjarna Ólasonar á Hvassafelli. Ragna Hrafnsdóttir var kona Brands ríka Halldórssonar á Barði í Fljótum. Á meðal barna þeirra var Hrafn Brandsson (eldri) lögmaður.

Heimildir 
 Safn til sögu Íslands. 2. bindi, Kaupmannahöfn 1886.
 Einar Bjarnason Íslenskir Ættstuðlar I - III, Reykjavík 1969 - 1972.

Lögmenn á Íslandi

Íslendingar á 15. öld
Listi yfir CSI: Crime Scene Investigation (1. þáttaröð)

Fyrsta þáttaröðin af CSI: Crime Scene Investigation var frumsýnd 6.október 2000 og sýndir voru 23 þættir.

Framleiðsla 
Eina serían í CSI framleiðslunni sem var sýnd í 4:3 hlutfallinu. Samt var hún tekin upp í 16:9 hlutfallinu og báðar útgáfurnar má finna á Blu-ray útgáfunni.

Aðalleikarar 
 William Petersen sem Gil Grissom
 Marg Helgenberger sem Catherine Willows
 Gary Dourdan sem Warrick Brown
 George Eads sem Nick Stokes
 Jorja Fox sem Sara Sidle (Þáttur 2-23)
 Paul Guilfoyle sem Jim Brass

Listi yfir þætti

Tilvísanir

Heimildir 
 
 „DVD Release Dates“ á TVShowsOnDVD.com

Tenglar
http://www.cbs.com/primetime/csi/
Frægðarhöllin í München

Frægðarhöllin í München og Bavaria-styttan standa í Theresienwiese í München, garðinum þar sem hið vinsæla Oktoberfest fer árlega fram. Hin tröllaukna stytta af Bavaria er 27 metra há.

Frægðarhöllin 
Þegar Lúðvík I varð konungur Bæjaralands 1825, var Napoleon fallin fyrir 10 árum síðan og friður hafði komist á í Evrópu og Bæjaralandi. Lúðvík hafði mikinn áhuga á Grikklandi og vildi gjarnan breyta München í nýja Aþenu. Hann lét reisa ýmsar byggingar í grískum stíl, en hafði fengið hugmynd að því að reisa frægðarhöll nokkru áður en hann varð konungur. Áður hafði faðir hans reist frægðarhöll í borginni Regensburg (Walhalla). Lúðvík lét búa til lista yfir helstu listamenn og aðra menn frá Bæjaralandi sem skarað hafa framúr. 1833 skipulagði hann samkeppni um hönnum frægðarhallar sem standa átti á Theresienwiese í München og átti Leo von Klenze vinningstillöguna. Frægðarhöllin var þó ekki reist fyrr en 1843-53. Húsið var opinn súlnagangur í U-formi og lágu miklar tröppur upp í höllina. Gerðar voru afsteypur af 74 einstaklingum frá Bæjaralandi og þær hengdar upp í súlnagöngunum. 1868 var 10 persónum bætt við og 1888 var afsteypa af Lúðvík konungi bætt við í tilefni af 100 ára fæðingardegi hans. Í loftárásum seinna stríðsins varð frægðarhöllin fyrir sprengjum og stórskemmdist. Höllin var látin standa sem rústir í rúma tvo áratugi. Viðgerðir fóru ekki fram fyrr en 1966 og var jafnframt ákveðið að bæta við persónum frá Bæjaralandi sem skarað hafa framúr. Höllin var endurvígð 1972, skömmu eftir að Ólympíuleikarnir þar í borg voru á enda. Árið 2000 og 2009 var persónum frá 20. öldinni bætt í frægðarhöllinni. Þannig eru persónur eins og Bertolt Brecht, Werner Heisenberg, Carl Orff og fleiri Bæjarar heiðraðir í frægðarhöllinni.

Bavaria-styttan 
Bavaria er latneska heitið yfir Bæjaraland og er að auki tilbúin kvenpersóna sem er tákngervingur og verndarpersóna fyrir Bæjaraland. Þegar Lúðvík konungur ráðgerði að reisa frægðarhöll, var hugmyndin sú að reisa tröllaukna styttu af Bavaria þar fyrir framan. Hún var reist 1843-50 og er gerð úr bronsi. Hún var þar með fyrsta stóra bronsstyttan sem reist var síðan á fornöld. Styttan var vígð á Oktoberfest 1850, þremur árum áður en frægðarhöllin var vígð. Á þessum tíma var Maximilian II orðinn konungur Bæjaralands, en í vígslunni var Lúðvík konungur heiðraður. Styttan sjálf er 18 metra hæð og vegur rúmlega 87 tonn. En hún stendur auk þess á háum palli, þannig að styttan er alls 27 metra há. Að innan er hún hol. Þar eru 66 þrep sem hægt er að príla upp og komast á lítinn útsýnispall í höfðinu. Nasistar voru lítt hrifnir af styttunni á 4. áratugnum og ráðgerðu að fella hana og rífa frægðarhöllina með. En allar áætlanir strönduðu þegar stríðið skall á. Bavaria varð ekki fyrir sprengjum í loftárásum. Styttan var gerð upp á árunum 2001-2002.

Heimildir 
 
 

München
Erlendur Hauksson

Erlendur Hauksson (í sumum heimildum Erlingur) var íslenskur lögmaður á 14. öld. Í annálum segir að hann hafi verið lögmaður árið 1319 en hann virðist aðeins hafa gegnt embættinu í eitt ár. Hann er talinn hafa búið á Upsum í Svarfaðardal en ætt hans er óviss. Áður var hann talinn hafa verið sonur Hauks Erlendssonar lögmanns en svo mun ekki hafa verið.

Heimildir 
 Safn til sögu Íslands. 2. bindi, Kaupmannahöfn 1886.

Lögmenn á Íslandi
Guðmundur Sigurðsson (lögmaður)

Guðmundur Sigurðsson (d. eftir 1340) var íslenskur lögmaður og riddari á 14. öld, fyrst norðan og vestan 1302-1318 og svo sunnan og austan 1321-1340, eða samtals í nærri fjóra áratugi.

Guðmundur er yfirleitt talinn hafa verið sonur Sigurðar Guðmundssonar lögmanns og hafa búið í Lögmannshlíð eins og hann en sú ættfærsla er þó alls ekki örugg. Hann var í Noregi árið 1316 og var þá gerður að riddara ásamt Eiríki Sveinbjarnarsyni. Hann hafði hrút í innsigli sínu. Kona hans er talin hafa verið Gróa, dóttir Odds Þórarinssonar riddara, og var sonur þeirra (eða Guðmundar að minnsta kosti) Sigurður Guðmundsson lögmaður á Svalbarði.

Heimildir 
 Safn til sögu Íslands. 2. bindi, Kaupmannahöfn 1886.

Lögmenn á Íslandi