alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Síðrokk

Síðrokk (enska post-rock) er jaðarrokks stefna. Í raun ætti þó frekar að tala um post-rock sem hugtak, þar sem að mjög ólík bönd geta flokkast undir þessa stefnu. Stefnan lýsir sér þannig að hljómsveitirnar spila instrumental-rokk á tilraunakenndan máta. Hljóðfærunum er oft beitt á óhefðbundin hátt, rafáhrif má oft greina og lagasmíðarnar eru töluvert flóknari en gerist hjá flestum rokkhljómsveitum. Djass-áhrif eru einnig sterk, sumar hljómsveitir spila spunakennda tónlist á meðan aðrar hallast af ambient-stefnu Brian Enos. Post-rock er í raun tilraun til að fara lengra með rokktónlistina, brjótast úr stöðnuðum lagasmíðum rokksins og innleiða ferskan hljóm í rokkheiminn. Maður að nafni Simon Reynolds skapaði hugtakið post-rock og lýsti því svona: "Það er þegar rokk hljóðfærum er beitt en ekki í þágu rokksins. Gítarinn er notaður til að framkalla ákveðinn hljómblæ og áferð í stað þess að spila riff".

Upphaf stefnunar 
Erfitt að er segja nákvæmlega hvenær það var sem stefnan varð til. Ýmiss bönd hafa lagt margt til hennar, þar má nefna My Bloody Valentine, Stereolab og Slint. En flesir eru þó á því máli að Tortoise hafi verið fyrsta bandið sem hægt var að flokka sem post-rock band. Í verkum þeirra má finna allar þessar áherslur sem fyrr var talað um: djass-, raf- og ambientáhirf að undanskildu rokkinu. Annað band sem var brautriðjandi í senunni var Mogwai. Þeir voru þó að vinna með töluvert öðruvísi hugmyndir en Tortoise. Þeir fara lengra út í ambient og enn lengra út í rokk. Á köflum dettur hlustandanum í hug dauðarokk þegar þeir hlusta á Mogwai. Mogwai eru helstu áhrifavaldar stefnunnar.

Hljómsveitirnar 
Post-rock sveitirnar eru ólíkar eins og þær eru margar. Í ljúfari kanntinum eru bönd eins og Tristeza og Lanterna. Tristeza spila hæg og melódísk lög undir miklum áhrifum frá raftónlist á meðan Lanterna hafa skapað sér sinn eigin hljóm með því að notast mikið við kassagítara. Aðrar eru undir miklum klassískum áhrif og beita fiðlum, sellóum og blásturshlóðfærum óspart, þar má nefna Godspeed You Black Emperor! og Sickoakes. Enn aðrar færast nær málmi og spila þungt og tilfinningaþrungið rokk, I'msonic rain, ISIS og Red Sparrows. Og svo djass- og spunakenndar eins og Do Make Say Think. Ekki má gleyma konungum konstrúktorsins, Explosions in the Sky. Þeir leika fallegt melódískt rokk sem hægt og rólega breytist yfir í dramatíska þungarokkskafla.

Íslenskar hljómsveitir 
Íslenska hljómsveitin Sigur Rós er meðal stærstu nöfnum síðrokks stefnunar á heimsvísu en meðal annara íslenska síðrokkshljómsveita má til að mynda nefna Miri, Úlpu , Kimono og Sofandi.

Tónlistarstefnur
Bifröst (þorp)

Bifröst er háskólaþorp í Norðurárdal í Borgarbyggð sem byggst hefur upp í kringum Háskólann á Bifröst. Þar voru 208 íbúar með lögheimili 1. desember 2015.

Borgarbyggð
Þéttbýlisstaðir Íslands
Benedikt Sveinsson (yngri)

Benedikt Sveinsson (2. desember 1877 – 16. nóvember 1954) var íslenskur stjórnmálamaður, ritstjóri, bókavörður og bankastjóri.

Benedikt fæddist á Húsavík, sonur Sveins Víkings Magnússonar, veitingamanns, og Kristjönu Guðnýjar Sigurðardóttur, húsmóður og ljósmóður. Hann lauk stúdentsprófi frá Lærða skólanum árið 1901 og tók próf í forspjallsvísindum árið eftir. Hann starfaði við blaðamennsku og ritstjórn til 1915. Árið 1917 varð hann gæslustjóri Landsbankans og bankastjóri 1918-1921. Árið 1922 var hann ráðinn útgáfustjóri að sögu Alþingis. Hann var bókavörður í Landsbókasafninu frá 1931 og síðan skjalavörður í Þjóðskjalasafni frá 1941-1948. Hann annaðist útgáfu á mörgum Íslendingasögum fyrir Sigurð Kristjánsson bóksala og skrifaði fjölda blaða- og tímaritagreina um sögu Íslands, tungu, bókmenntir og ýmis þjóðmál.

Benedikt var alþingismaður Norður-Þingeyinga 1908-1931, lengst af fyrir Sjálfstæðisflokk (eldri) en frá 1927 fyrir Framsóknarflokk. Hann var forseti neðri deildar Alþingis 1920-1930. Hann var mikill baráttumaður fyrir sjálfstæði Íslands en þegar sambandslagafrumvarpið var afgreitt á Alþingi 1918 barðist hann hart gegn samþykkt þess og var eini þingmaður neðri deildar sem greiddi atkvæði gegn því, þar sem hann taldi það ekki ganga nógu langt.

Benedikt kvæntist Guðrúnu Pétursdóttur frá Engey árið 1904 og átti með henni sjö börn, Svein, Pétur, Bjarna, Kristjönu, Ragnhildi, Guðrúnu, Ólöfu.

Í bæjarstjórn Reykjavíkur 1914—1920. Í fullveldisnefnd 1917—1918. Í verðlagsnefnd 1918—1919. Forseti Hins íslenska þjóðvinafélags 1918—1920. Kosinn í Grænlandsnefnd 1924. Sat í mörg ár þing Fiskifélags Íslands. Í milliþinganefnd um bankamál 1925.

Fyrrum Alþingismenn
Íslenskir stjórnmálamenn

Þingmenn Framsóknarflokksins
Íslenskir bankastjórar
Benedikt Sveinsson

Benedikt Sveinsson getur átt við um:
 Benedikt Sveinsson fjárfestir (f. 1938)
 Benedikt Sveinsson (yngri) (1877 - 1954)
 Benedikt Sveinsson sýslumann (1826 - 1899)
Elsass

Elsass (þýska/alsatíska Elsass; franska Alsace) er hérað í austurhluta Frakklands og liggja landamæri þess að Þýskalandi og Sviss. Héraðið var hluti af hinu heilaga rómverska keisaradæmi þegar það varð innlimað með valdi af Frakklandi á 17. öld. Eins og Lothringen hefur Elsass skipst á að vera hluti af Frakklandi og Þýskalandi. Tungumál Elsass er alsatíska, allemannísk mállýska af þýskum stofni.

Elsass
Vínhéruð
Bertolt Brecht

Bertolt Brecht eða Eugen Berthold Friedrich Brecht (10. febrúar 1898 – 14. ágúst 1956) var eitt af áhrifamestu leikskáldum 20. aldar. Hann þróaði nýja tegund leikhúss sem hann kallaði epískt leikhús. Hann er einna þekktastur fyrir Kákasíska krítarhringinn (Der kaukasische Kreidekreis), sem hann samdi sem flóttamaður í Hollywood og Mutter Courage, og kannski einna mest fyrir Túskildingsóperuna (Dreigroschenoper).

Ævi 
Brecht fæddist í Ágsborg og flutti síðar til Berlínar þar sem hann skrifaði meðal annars Túskildingsóperuna (1928) og Uppgangur og hrun Mahagonníborgar (1930) sem Kurt Weill samdi tónlistaina við. Þegar Adolf Hitler vann kosningarnar 1933 flutti Brecht úr landi og hóf langvinnt flakk um heiminn sem endaði að lokum í Bandaríkjunum. Flestum verkum Brechts frá þessum tíma er beint gegn fasisma. Á tímum Kalda stríðsins lenti hann á svörtum lista vegna tengsla við kommúnista. Hann flutti aftur til Evrópu og þáði boð um að setjast að í Austur-Berlín þar sem hann bjó til dauðadags.

Kenningar Bertolt Brecht 
Leikhúsið átti að mati hans ekki að taka þátt í fyrir fram tapaðri samkeppni við kvikmyndina við að skapa blekkingu líkt og í leikhúsi natúralismans, heldur vera eins konar tilraun með aðstæður. Með því að nota framandgervingu (V-effekt) má koma í veg fyrir að áhorfendur lifi sig inn í atburðarásina. Í verkum hans notast hann við klippingu þar sem framvindan er skyndilega rofin með einhverjum hætti, t.d. með söngatriði.

Tengt efni 

 Berliner Ensemble

Þýsk leikskáld
Snorri Hjartarson

Snorri Hjartarson (22. apríl 1906 – 27. desember 1986) var rithöfundur og ljóðskáld. Foreldrar Snorra voru Hjörtur Snorrason, bóndi og alþingismaður, og Ragnheiður Torfadóttir frá Ólafsdal, húsfreyja. Þau bjuggu á Hvanneyri þegar Snorri fæddist en fluttu síðar í Arnarholt í Stafholtstungum. 

Snorri bjó lengi í Noregi. Hann stundaði myndlistarnám við Listaháskólann í Osló, undir leiðsögn Axel Revold frá 1931 til 1932. Fyrsta ritverk Snorra kom út á norsku árið 1934, en það var skáldsagan Høit flyver ravnen. Snorri er þekktastur fyrir ljóðabækur sínar á íslensku. Hann hlaut bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs 1981 fyrir ljóðabókina Hauströkkrið yfir mér. Snorri var bókavörður við Borgarbókasafnið eftir að hann flutti aftur til Íslands.

Ritverk
1934 Høit flyver ravnen, skáldsaga (Nasjonalforlaget, Oslo)
1944 Kvæði, ljóð (Heimskringla, Reykjavík)
1952 Á Gnitaheiði, ljóð (Heimskringla, Reykjavík)
1966 Lauf og stjörnur, ljóð (Heimskringla, Reykjavík)
1979 Hauströkkrið yfir mér, ljóð (Mál og Menning, Reykjavík)
á norsku:
1981 Haustskyming over meg, þýtt af  Ivar Orgland (Dreyer forlag, Oslo)
1981 Kvæði 1940-1966 (Mál og Menning, Reykjavík)
1992 Kvæðasafn (Mál og Menning, Reykjavík). Páll Valsson ritaði formála
1997 Brunnin flýgur álft: kvæði – Gedichte: Brennend fliegt ein Schwan (Kleinheinrich, Münster). Bernd Koberling myndskreytti. Texti á íslensku og þýsku
2006 Kvæðasafn (Mál og Menning, Reykjavík). Hjörtur Pálsson ritaði inngang: Samfylgd á ljóðvegum

Ritstjórn og þýðingar
1945 Sól er á morgun : kvæðasafn frá átjándu öld fyrri hluta nítjándu aldar (Leiftur, Reykjavík). Að nokkru þýðingar
1948 Sögur frá Noregi, Snorri Hjartarson þýddi og ritaði formála. (Bókaútgáfa Menningarsjóðs, Reykjavík)
1949 Íslensk ástaljóð, Snorri Hjartarson valdi ljóðin. (Hörpuútgáfan, Akranesi) 2. útg. 1989, 3. útg. 1990, 4. útg. 2002
1949 Íslensk ástaljóð – Nýtt safn, Snorri Hjartarson valdi ljóðin. (Bókaútgáfa Guðjóns Ó. Guðjónssonar, Reykjavík). 
1949 Íslensk nútímalýrikk - úrval, Snorri Hjartarson og Kristinn E. Andrésson gáfu út. 2. útg. 1987 Íslensk lýrik – úrvalskvæði eftir 30 skáld

Tengt efni 
 Tilnefningar til bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs frá Íslandi
 Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs

Tengill 
Grein eftir Jón Val Jensson, cand. theol., um æviferil Snorra, ljóð hans o.fl. (með heimildaskrá)

Íslensk skáld
Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs
Handhafar Bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs
Samveldisleikarnir 2006

Samveldisleikarnir 2006 voru haldnir í Melbourne í Ástralíu dagana 15. til 26. mars. Þetta var stærsta íþróttamót í borginni frá því að Ólympíuleikarnir voru haldnir þar árið 1956.

Íþróttagreinar 
Á leikunum 2006 var keppt í 16 íþróttagreinum, þar af 12 einstklings- og 4 liðsgreinum. Samtals var keppt í 247 æfingum. Innan borðtennis, fimleika og kraftlyftinga voru einnig æfingar fyrir fatlaða.

Samveldisleikarnir
Life in Slow Motion

Life in Slow Motion er sjöunda breiðskífa breska söngvarans David Gray og kom hún út árið 2005.

Lagalisti 
 „Alibi“
 „The One I Love“
 „Lately“
 „Nos De Cariad“
 „Slow Motion“
 „From Here You Can Almost See The Sea“
 „Ain't No Love“
 „Hospital Food“
 „Now and Always“
 „Disappearing World“

Breiðskífur David Gray
Hljómplötur gefnar út árið 2005
A New Day at Midnight

A New Day at Midnight er sjötta breiðskífa breska tónlistarmannsins David Gray. Kom hún á eftir hinni vinsælu White Ladder-plötu sem kom tónlistarmanninum á kortið. A New Day at Midnight náði þó ekki eins miklum vinsældum og fyrrirrennari hennar.

Lagalisti 
 „Dead In The Water“ - 3:07
 „Caroline“ - 3:39
 „Long Distance Call“ - 3:42
 „Freedom“ - 6:48
 „Kangaroo“ - 3:32
 „Last Boat To America“ - 4:50
 „Real Love“ - 4:40
 „Knowhere“ - 3:55
 „December“ - 3:35
 „Be Mine“ - 4:24
 „Easy Way To Cry“ - 3:53
 „The Other Side“ - 4:31

Breiðskífur David Gray
Hljómplötur gefnar út árið 2002
White Ladder

White Ladder er fjórða breiðskífa breska tónlistarmannsins David Gray. Platan kom út árið 1998 en hún sló ekki í gegn fyrr en árið 2000. Platan er óvenjuleg að því leyti að David tók hana alla upp sjálfur heima í íbúðinni sinni og gaf hana síðan út undir eigin merkjum.

Lagalisti 
 „Please Forgive Me“
 „Babylon“
 „My Oh My“
 „We're Not Right“
 „Nightblindness“
 „Silver Lining“
 „White Ladder“
 „This Year's Love“
 „Sail Away“
 „Say Hello Wave Goodbye“ (ábreiða af lagi Soft Cell)
 „Babylon II“ (einungis gefið út í Bandaríkjunum)

Breiðskífur David Gray
Hljómplötur gefnar út árið 1998
Godspeed You! Black Emperor

Godspeed You! Black Emperor er kandadísk síðrokkshljómsveit sem var stofnuð árið 1994. Sveitin er nefnd í höfuðið á svarthvítri heimildamynd sem gerð var 1976 og fjallaði um japanskt mótorhjólagengi sem kallaði sig „The Black Emperors“. Hljómsveitin er gefin út af Constellation Records sem sérhæfir sig í síðrokki og hefur myndað sterka stefnu gegn kapítalisma. Mannaskipti hafa verið töluverð en þegar mest var voru 15 manns í sveitinni. Ýmis hliðarverkefni hafa því orðið til, þar má nefna A Silver Mt. Zion, Fly Pan Am og 1-Speed Bike.

Hljómsveitin 

Hljómur sveitarinnar byggist fyrst og fremst á framúrstefnulegu rokki í bland við klassík. Aftur á móti notar hún mikið sampl sem aðalsprauta bandsins, Efrim Menuck, safnar. Þessi sömpl eru mörg mjög ólík - börn að syngja frönsk ljóð, lestir og viðtöl við presta og gamla menn. Einnig notar hljómsveitin mínímalíska óhljóða kafla til þess að brúa bilið á milli kafla. Uppbygging og kaflaskipti einkenna mjög lög bandsins og hefur ekki enn verið gefið út lag með sveitinni sem er styttra en 10 mínútur. Flest lögin eru þó á milli 15 og 20 mínútna löng. Bandið er einstaklega pólitíkst og birtist það bæði í hinum ýmsu sömplum sem prýðir plötur þeirra og í textunum á plötuumslögum þeirra. Eitt sinn hefur hljómsveitin meira að segja verið handtekin vegna gruns um að vera hryðjuverkamenn. Sumir vilja meina að Godspeed sé Kristileg hljómsveit. Í fyrsta lagi er það vegna orðsins „Godspeed“, en það er breskt orðatiltæki, sem þýðir nokkurn veginn „gangi þér vel“. Í öðru lagi er það vegna sampls sem finna má í laginu Static, en þar talar maður um frelsun sína. Allt trúarlegt sem birtist í verkum Godspeed er birt í kaldhæðni. Hljómsveitin er trúlaus og á móti efnishyggju og kapítalisma.

Útgefin verk 

Kanadískar hljómsveitir
Stofnað 1994
Lucanus

Marcus Annaeus Lucanus (3. nóvember 39 - 30. apríl 65) var rómverskt skáld og er af mörgum talinn meðal bestu höfunda á síðklassíska tímabilinu eða á svonefndri „silfuraldarlatínu“.

Lucanus var að störfum á valdatíma Nerós og naut þónokkurra vinsælda. Hann hlaut verðlaun fyrir kveðskap árið 60. Söguljóð hans, Pharsalia (sem í handritum heitir Bellum civile eða Borgarastríðið), fjallaði um borgarastríðið í Róm um miðja 1. öld f.Kr. milli Júlíusar Caesars og Pompeiusar og fékk góðar viðtökur. Aftur á móti féll hann úr náð valdhafa og var viðriðinn samsæri Gaiusar Calpurniusar Pisos. Þegar upp komst að hann hefði gerst sekur um landráð var hann neyddur til þess að fremja sjálfsmorð með því að láta sér blæða út. Áður en hann lést hafði hann ásakað ýmsa aðra í von um að verða náðaður, m.a. móður sína.

Faðir hans var tekinn af lífi í kjölfarið en móðir hans slapp, sem og ekkja hans Polla Argentaria, og hlaut lof Statiusar á valdatíma Domitianusar. Að Lucanusi látnum var afmælisdagur hans haldinn hátíðlegur. Eitt árið var flutt ljóð í tilefni dagsins, sem enn er varðveitt; þar er ekkja Lucanusar ávörpuð og ýmislegt kemur fram um ævi og störf Lucanusar (Statius, Silvae, II.7).

Söguljóð Lucanusar um borgarastríðið var óklárað þegar hann lést og er handritageymd kvæðisins fremur flókin vegna fjölda uppskrifta sem ber oft ekki saman. 

Pharsalia var í miklum metum á miðöldum; Dante getur Lucanusar tvisvar:
 Í De vulgari eloquentia er hans getið ásamt Óvidíusi, Virgli og Statiusi sem eins fjögurra regulati poetae (II, VI, 7) 
 í gleðileiknum guðdómlega er hans getið ásamt Hómeri, Hóratíusi, Óvidíusi og Virgli (Inferno, IV,88).

Verk hans höfðu gríðarleg áhrif á skáldskap og leikritun á 17. öld. Shelley, Southey og Macaulay lofuðu allir verk hans mjög.

Pharsalia er til í íslenskri þýðingu frá 12. eða 13. öld, sem síðari hluti Rómverja sögu.

Heimild 
 
 Rómverja saga – fréttatilkynning um útgáfu 2010 — Af vefsíðu Árnastofnunar. 

Dauðsföll af völdum sjálfsmorða
Rómversk skáld
Silfuraldarlatína

Silfuraldarlatína, silfurlatína eða síðklassísk latína er það skeið í latneskri málsögu og bókmenntasögu nefnt sem nær yfir 1. og 2. öld e.Kr. eða frá 14 - 180. Silfuraldarlatína er tímabilið á eftir gullaldarlatínu og á undan síðfornaldarlatínu. Tímabil gull- og silfuraldarlatínu er nefnt klassísk latína.

Bókmenntir þessa tímabils hafa stundum verið álitnar verri eða ómerkilegri en bókmenntir gullaldarlatínunnar og því getur orðið „silfuraldarlatína“ haft neikvæðan blæ. Aftur á móti þykir mörgum gagnrýnin á höfunda silfuraldarinnar ósanngjörn og margir þeirra hafa fengið mikla athygli fræðimanna undanfarið.

Tímabili silfuraldarlatínu má skipta í tvennt: tímabil róttækra tilrauna á síðari hluta 1. aldar og „nýklassisissmi“ á 2. öld.

Á valdatímum Nerós og Domitianusar reyndu skáld á borð við Lucius Annaeus Seneca, Lucanus og Statius fyrir sér með nýjan stíl, sem hefur hefur verið lofaður og lastaður jafnt af gagnrýnendum síðari tíma.

Bókmenntir þessa tíma bera vitni um mælskufræði í menntun Rómverja. Höfundar eru oft háfleygir, framandi orðaforði og orðanotkun og fáguð orðatiltæki eru víða í ritum þeirra.

Verk frá síðari hluta 1. aldar bera oft merki um áhuga höfunda á ruddalegu ofbeldi, göldrum og öfgakenndum ástríðum. Vegna áhrifa frá stóuspeki dvínaði mikilvægi guðanna en geðshræringar og orsakir þeirra eru mikilvægt stef. Geðshræringar eins og reiði, stolt og öfund fá nánast líffærafræðilega meðhöndlun í formi bruna, bólgu og uppsöfnunar blóðs eða galls. Statius lýsir jafnvel innblæstri sönggyðjanna sem „hitasótt“.

Þótt eindregnum aðdáendum klassískrar gullaldarlatínu, bæði í fornöld og á nýöld, hafi ekki líkað öfgar þessara skálda bæði í efnistökum og stíl voru þau eigi að síður í miklu uppáhaldi evrópskra menntamanna á endurreisnartímanum og meðal margra enskra skálda módernismans.

Við lok 1. aldar voru ýmsir höfundar farnir að bregðast við og Tacitus, Quintilianus og Juvenalis bera allir vitni um endurlífgun hófstilltari stíls undir áhrifum frá klassískri latínu á valdatíma Trajanusar og antonísku keisaranna.

Á silfuröldinni voru einnig samdar tvær skáldsögur á latínu sem eru varðveittar: Gullni asninn eftir Apuleius og Satyricon eftir Petronius.

Meðal höfunda silfuraldarinnar eru Petronius, Seneca, Phaedrus, Persius, Quintilianus, Lucanus, Statius, Valerius Flaccus, Silius Italicus, Tacitus, Martialis, Juvenalis, Plinius yngri, Suetonius, Aulus Gellius, og Apuleius.

Tilvísanir

Heimild
Braund, Susanna Mortin, Latin Literature (London: Routledge, 2002).
Conte, Gian Biagio, Latin Literature: A History. Joseph B. Solodow (þýð.) (Baltimore: Johns Hopkins University Press, 1994).
Mellor, Ronald, Tacitus (London: Routledge, 1993).

Tengt efni
Klassísk latína
Latnesk málsaga
Latneskar bókmenntir

Latína
Latneskar bókmenntir

en:Silver Age of Latin literature
Fjallahjól

Fjallahjól eru reiðhjól á breiðum dekkjum með allt að 27 gírum og sérhönnuð til að ferðast um utan malbikaðra vega. Fyrstu fjallahjólin komu á sjónarsviðið á níunda áratug tuttugustu aldar og voru þau hönnuð út frá Schwinn Balloon-hjólinu.

Tegundir fjallahjóla 
Undanfarin ár hefur komið fram á sjónarsviðið fjöldinn allur af tegundum og mismunandi afbrigði af reiðhjólum. Fjallahjól eru framleidd með annað hvort framdempara eða með tveimur dempurum; einum að framan og einum að aftan. Slík hjól eru kölluð víðavangshjól eða cross-country. Ferðahjólin eru einnig vinsæl. Yfirleitt eru það einfaldlega hefðbundin fjallahjól með aukaútbúnaði, s.s. brettum og bögglaberum en þeir allra hörðustu fjárfesta í sérútbúnum ferðahjólum með sérstöku lagi og miklu af sérsniðnum útbúnaði. Nú seinustu ár hafa einnig komið fram hjól sem líkjast BMX-hjólum og eru mest notuð í brautum, á stökkpöllum og innanbæjar. Fjallabrun er orðið vinsælt sport víða um heim og er því oft líkt við snjóbrettaæðið. Sérútbúin hjól sem líkjast einna helst mótorkrosshjólum eru notuð í þessa íþrótt en keppnir eru haldnar víða um heim. Free-ride-hjól eru svo nýjasta æðið en sá stíll er sóttur til Bresku Kólumbíu í Kanada þar sem hjólað er eftir mjög tæknilega erfiðum leiðum, oft á uppbyggðum pöllum, með ýmsum þrautum og stökkpöllum. Þessi hjól eru mitt á milli fjallabrunshjóla og víðavangshjóla, yfirleitt með dempurum að framan og aftan svipað og fjallabrunshjólin en oft léttari og meðfærilegri.

Tenglar 
Íslenski fjallahjólaklúbburinn
Landssamtök hjólreiðamanna
Hjólreiðafélag Reykjavíkur 
Hjólamenn 
Þríþrautarfélag Reykjavíkur

Heimild 
 
UCI Mountain Bike & Trials World Championships "Val di Sole 2008", ITALY

Gerðir reiðhjóla
Útivist
Stonehenge

Stonehenge er mannvirki frá nýsteinöld og bronsöld, gert úr risasteinum staðsett við Amesbury í Wiltshire í Englandi, um það bil 13 km í norðvestur frá Salisbury. Stonehenge er einn þekktasti forsögulegi staður í heiminum og tákn Englands. Fornleifafræðingar hyggja að steinarnir séu frá um 3000 f.Kr. til 2200 f.Kr.. Ýmsar kenningar eru um tilgang staðarins; trúarhof, hof tileinkað forfeðrum, grafreitur og staður til að fagna sumar og vetrarsólstöðum. Nálægt Stonehenge eru stórir kringlaga haugar sem eru grafreitir.

Stonehenge og nánasta umhverfi er á Heimsminjaskrá UNESCO síðan árið 1986. Staðurinn er friðaður að breskum lögum sem Scheduled Ancient Monument. Svipað mannvirki sem heitir Avebury, liggur ekki svo langt frá Stonehenge.

Upprunafræði 

Stonehenge Complete eftir Christopher Chippendale segir orðið Stonehenge koma frá engilsaxnesku orðunum „stān“, sem merkir steinn og öðru hvoru orðinu „hencg“, sem þýðir karmur eða „hen(c)en“, sem merkir gálgi eða píningartól. Miðaldagálgar voru gerðir úr einum klump sem lagður var þversum yfir tvo aðra lóðrétta klumpa, sem minnir nokkuð á byggingarlag Stonehenge.

Heimsminjar
Rústir á Englandi
Heimastjórnarflokkurinn

Heimastjórnarflokkurinn var íslenskur stjórnmálaflokkur sem var myndaður utan um ákveðna stefnu í stjórnarskrármálinu rétt fyrir aldamótin 1900. Heimastjórnarflokkinn skipuðu andstæðingar Valtýskunnar á Alþingi og börðust fyrir því að komið yrði á heimastjórn með því að Íslandsráðgjafi væri staðsettur á Íslandi en ekki í Kaupmannahöfn líkt og áður.

Heimastjórnarflokkurinn fékk helming atkvæða í Alþingiskosningum 1900 en naut ekki meirihluta á þingi fyrr en eftir kosningarnar 1902. Heimastjórn var svo samþykkt með breytingu á stjórnarskránni 1902. Hannes Hafstein, einn aðalforystumaður flokksins, var skipaður fyrsti ráðherra Íslands 1. febrúar 1904.

Flokkurinn missti meirihluta sinn á þingi þegar „uppkastið“ (drög að sambandslögum um samband Íslands og Danmerkur) var fellt eftir Alþingiskosningar 1908 þar sem andstæðingar þess úr Sjálfstæðisflokki (kosningabandalags Þjóðræðisflokksins og Landvarnarflokksins) fengu meirihluta. Hannes Hafstein sagði af sér ráðherraembætti eftir að vantrauststillaga hafði verið samþykkt.

Eftir Alþingiskosningar 1911 stofnuðu ýmsir fylgismenn Heimastjórnarflokksins, svo sem Hannes Hafstein og Stefán Baldvin Stefánsson, Sambandsflokkinn ásamt hluta Sjálfstæðisflokksins með það að augnamiði að koma með ný drög að sambandslögunum 1912 („bræðingurinn“). Hannes varð aftur ráðherra fyrir þennan flokk sama ár. Þegar Sambandsflokkurinn leið undir lok 1914 gengu flestir fylgismenn hans aftur í Heimastjórnarflokkinn.

Í borgarstjórnarkosningum 1918 buðu ýmsir úr Heimastjórnarflokki og Sjálfstæðisflokki fram sameiginlegan lista undir nafni Sjálfstjórnarflokksins. Síðast bauð Heimastjórnarflokkurinn fram í Alþingiskosningum 1919 og fékk þá 13 þingmenn en hafði að auki stuðning fjögurra þingmanna utan flokka. 1920 gengu ýmsir þingmenn flokksins í Utanflokkabandalag hægri manna á þingi. Sama ár varð Lögrétta, málgagn Heimastjórnarflokksins, að vikublaði Morgunblaðsins. 1922 varð Utanflokkabandalagið að Sparnaðarbandalaginu og við kosningarnar 1923 gengu leifar Heimastjórnarflokksins inn í kosningabandalag með Sparnaðarbandalaginu og Sjálfstæðisflokki sem nefndist Borgaraflokkurinn sem síðar varð Íhaldsflokkurinn 1924.

Útgáfumál
Árið 1905 einkenndist af hatrömmum átökum á sviði stjórnmálanna, sem náðu hámarki í deilunum um símamálið. Hafði Björn Jónsson beitt blaði sínu Ísafold ákaft í þessu orðaskaki.

Komust Heimastjórnarmenn að þeirri niðurstöðu að hreyfing þeirra þyrfti á öflugum málgögnum að halda. Voru í því skyni stofnsett tvö ný blöð sem hófu útgáfu í ársbyrjun 1906. Annars vegar vikublaðið Lögrétta í ritstjórn Þorsteins Gíslasonar. Þorsteinn hafði áður fylgt Valtýingum, andstæðingum Heimastjórnarflokksins að málum. Lögrétta kom út til ársins 1936, en hafði þá um alllangt skeið verið gefin út í nánum tengslum við Morgunblaðið.

Á Akureyri stofnuðu Heimastjórnarmenn blaðið Norðra, sem gefið var út til ársins 1916.

Tengt efni
 Hannes Hafstein
 Stefán Baldvin Stefánsson
 Sambandslögin
 Heimastjórn

Fyrrum íslenskir stjórnmálaflokkar