alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Niels Bohr

Niels Bohr (7. október 1885 – 18. nóvember 1962) var danskur eðlisfræðingur og nóbelsverðlaunahafi. 

Hann fékk Nóbelsverðlaunin fyrir framlag sitt varðandi skilning á uppbyggingu atómsins og skammtafræði. Hann fékk verðlaunin 1922. Niels leiðbeindi og vann með fjölda af helstu eðlisfræðingum síðustu aldar við stofnun sína í Kaupmannahöfn. Hann vann síðar meir við hlið breskra eðlisfræðinga við Manhattan verkefnið. Bohr giftist Margrethe Nørlund árið 1912, og eitt barn þeirra, Aage Bohr, varð mikilsvirtur eðlisfræðingur sem fékk einnig Nóbelsverðlaunin árið 1975. Bohr hefur verið sagður einn mikilvægasti vísindamaður síðustu aldar.

Æviágrip 
Bohr fæddist í Kaupmannahöfn árið 1885. Faðir hans, Christian Bohr, var prófessor við Kaupmannahafnarháskóla. Fjölskylda móður hans hafði efnast af bankastarfsemi. Bróðir hans var Harald Bohr, stærðfræðingur og knattspyrnumaður. Hann fór á Ólympíuleika með danska landsliðinu. Niels hafði einnig áhuga á knattspyrnu og spiluðu þeir bræðurnir báðir fyrir liðið Akademisk Boldklub, þar sem Niels var markmaður.

Árið 1903 byrjaði Bohr í Kaupmannahafnarháskóla, þar sem hann nam upprunalega heimspeki ásamt stærðfræði. En hann varð því afhuga og sneri sér að námi í eðlisfræði. Hann fékk svo doktorsgráðu 1911.

Árið 1910 hitti Bohr Margrethe Nørlund, en hann giftist henni tveimur árum síðar. Þau eignuðust sex börn.

Árið 1922 fékk Bohr Nóbelsverðlaunin í eðlisfræði fyrir rannsóknir sínar á sviði skammtafræða. En hann var frumherji á því sviði.

Árið 1943 frétti Bohr að þýska lögreglan ætlaði að handtaka hann. Danska andspyrnuhreyfingin náði þó að koma í veg fyrir þetta með því að smygla honum til Svíþjóðar. Skömmu seinna var hann fluttur til Bretlands. Þar var hann kynntur fyrir leyniáætlun sem fól í sér byggingu kjarnorkusprengju (Manhattan áætlunin). Hann var svo fluttur til Bandaríkjanna þar sem höfuðstarfsemi áætlunarinnar átti sér stað.

Bohr vann að Manhattan áætluninni í Bandaríkjunum þar sem hann var þekktur undir nafninu Nicholas Baker, af öryggisástæðum. Hlutverk hans var að vera einskonar ráðgjafi. Hann hafði áhyggjur af byggingu þess háttar (kjarnorku) vopna og tilvonandi vopnakapphlaups.

Bohr var þeirrar skoðunar að að deila ætti rannsóknarniðurstöðum áætlunarinnar með vísindasamfélaginu öllu og þar með rússum. En Winston Churchill var á móti því að deila hugmyndum og þekkingu á þessu sviði með öðrum, þá sérstaklega Rússum.

Eftir stríðið var Bohr fluttur til Kaupmannahafnar. Þar talaði hann fyrir friðsamlegri notkun kjarnorku. 

Hann lést svo af völdum hjartaáfalls árið 1962

Heimildir 
 

Bohr, Niels
Bohr, Niels
Handhafar stórkross Hinnar íslensku fálkaorðu
Jean-Marc Bosman

Jean-Marc Bosman (fæddur 30. október 1964 í Liege) er belgískur fyrrum knattspyrnumaður sem er þekktastur fyrir að hafa barist fyrir atvinnuréttindum sínum með þeim afleiðingum að umhverfi knattspyrnunnar í Evrópu gjörbreyttist eftir að hinn svokallaði Bosman-dómur féll í desember 1995.

Knattspyrnuferill 
Bosman hóf ferilinn hjá Standard Liège og var seldur þaðan fyrir ígildi €100.000 til RFC Liège árið 1986. Hann gerði fjögurra ára samning við félagið en gekk illa hjá félaginu. Þegar samningnum lauk árið 1990 voru laun hans lækkuð í tæplega þriðjung af fyrri launum. Bosman undi því illa og gerði samning við Dunkirk í Frakklandi sem tryggði honum svipuð laun og hann hafði haft. Samningaviðræður milli knattspyrnufélaganna gengu illa og deilur urðu um upphæðina og greiðsludagsetninguna.

Þegar að Dunkirk neitaði að fallast á kröfur RFC hækkaði belgíska félagið verðið á honum upp í ígildi €400,000, fjórum sinnum meira en hann hafði verið keyptur á.

Bosman þótti að sér vegið, boðin lúsarlaun og gert erfitt um að yfirgefa félag sem vildi ekkert með hann hafa. Hann hóf því að undirbúa lögsókn gegn félaginu þar sem aðgerðir þess skertu atvinnufrelsi hans. Hann var látinn æfa einn sín liðs og sendur í lán til félaga í neðri deildunum í Frakklandi og Belgíu. Að lokum endaði hann hjá 4. deildar-liðinu Vise í Belgíu árið 1994. Þar lék hann þegar niðurstaða fékkst í dómsmálinu sem hafði nú náð til Mannréttindadómstóls Evrópu.

Ferli hans lauk árið 1996, hann hafði ekki náð sér eftir álagið vegna dómsmálsins og óvildar sem hann skapaði sér.

Tengt efni 
 Bosman-dómurinn

Heimild 
 

Bosman, Jean-Marc
Saladín

Saladín (kúrdíska: Selahadînê Eyûbî, arabíska: صلاح الدين يوسف ابن ايوب Ṣalaḥ ad-Dīn Yūsuf ibn Ayyūb; fæddur 1137 eða 1138, dáinn 1193) var kúrdískur hershöfðingi sem sameinaði Egyptaland, Sýrland, Palestínu og norðurhluta Mesópótamíu og stofnaði þar keisaradæmi. Her hans náði Jerúsalem af kristnum mönnum árið 1187. Saladín barðist lengi við krossfara frá Evrópu um land og heilögu borgina Jerúsalem og bar sigur úr býtum.

Heimild 

Kúrdar
Soldánar Egyptalands
Bosman-dómurinn

Bosman-dómurinn er gæluheiti yfir dómsmál sem belgíski knattspyrnumaðurinn Jean-Marc Bosman höfðaði gegn félagsliði sínu, knattspyrnusambandi Belgíu og UEFA og varðaði rétt hans til atvinnufrelsis.

Samningi Bosman við félagslið hans, RFC Liège, var lokið en engu að síður var hann bundinn samþykki félagsins til að ganga til liðs við önnur félög. Þar sem hann var ekki lengur hluti af aðalliði félagsins og samningur hans var útrunninn skammtaði liðið honum laun eftir eigin geðþótta, þau reyndust vera tæplega þriðjungur fyrri launa hans.

Þrátt fyrir að hafa náð samningi við annað félagslið í Frakklandi gat Bosman ekki hafið störf þar sökum andstöðu RFC Liège og reglna UEFA.

Hann höfðaði því mál sem lagt var fyrir Mannréttindadómstól Evrópu árið 1993. Dómur féll loks 15. desember 1995 og kvað á um að óheimilt væri að takmarka atvinnufrelsi knattspyrnumanna þegar samningi þeirra væri lokið. Að auki kom fram í dómnum að ekki væri heimilt að takmarka atvinnuréttindi meðlima Evrópusambandsins með því að leyfa eingöngu að ákveðinn fjöldi útlendinga léki með félagsliðum. Þessar takmarkanir miðuðust því nú eingöngu við leikmenn utan evrópska efnahagssvæðisins.

Tengill 
 Dómur Mannréttindadómstóls Evrópu á ensku

Heimild 
 

Vinnuréttur
Knattspyrna
Dúett

Dúett (enska: duet, ítalska: duo) er tónverk sem flutt er af eða ætlað er tveimur tónlistarmönnum. Dúett er algengastur í söng og píanóleik. Fyrir önnur hljóðfæri er algengara að nota orðið duo.

Dúett er þegar tveir tónlistarmenn flytja tónverk saman, hvort sem þeir spila á sama hljóðfæri eða ekki. Dúett er einnig tónverk sem samið er fyrir tvo flytjendur. Orðið má líka nota um annað sem krefst tveggja þátttakenda.

Tónfræði
Líkindafræði

Líkindafræði er grein innan stærðfræðinnar sem fjallar um fyrirsjáanleika atburða og líkur á því að sá atburður eigi sér stað. Skilgreining á líkindum er vandasöm, en fræðimenn skipta sér að öllu jöfnu í tvær höfuðfylkingar hvað þetta varðar.

 Hughyggjumenn, sem fylgja að öllu jöfnu kenningum Bayes, álíta að líkindi séu með öllu huglægt fyrirbæri.
 Formhyggjumenn, sem telja að líkindi séu eiginleiki sem atburður hefur.

Menn eru þó almennt á einu máli um aðalatriðin, þ.e., stærðfræðilegu aðferðirnar sem liggja til grundvallar líkindafræði.

Saga líkindafræðinnar 
Elstu þekktu rannsóknirnar á líkindafræði voru stundaðar af Pierre de Fermat og Blaise Pascal, en þeir rannsökuðu m.a. líkindi atburða í Baccara og öðrum spilavítaspilum.

Árið 1933 skilgreindi Andrey Kolmogorov líkindafræðilegar frumsendur, sem eru í dag þekktar sem Kolmogorov-frumsendurnar eða Frumsendur líkindafræðinnar, en þær byggja á mengjafræði.

Tengt efni 
 Andrey Kolmogorov
 Atburður
 Frumsendur líkindafræðinnar
Fræðilegar líkur
 Formúla Bayes
 Jafnar líkur
 Líkindamál
 Líkindi
 Skilyrtar líkur
 Slemni
 Slembiferli
 σ-algebra
 Útkomurúm
 Tölfræði
 Úrtak
 Þýði

 

id:Peluang (matematika)
Grímsneshreppur

Grímsneshreppur var hreppur í miðri Árnessýslu. Var hann frá Soginu austur að Brúará og náði upp á Lyngdalsheiði. Hvítá er sunnan við hreppinn.

Árið 1905 var hreppnum skipt í tvennt og var nyrðri hlutinn kallaður Laugardalshreppur en sá syðri hélt nafninu óbreyttu.  1. júní 1998 sameinaðist Grímsneshreppur Grafningshreppi og mynduðu þeir saman Grímsnes- og Grafningshrepp.

Fyrrum sveitarfélög Íslands
Árnessýsla
Grafningshreppur

Grafningshreppur var hreppur í miðri Árnessýslu. 

1. júní 1998 sameinaðist hann Grímsneshreppi og mynduðu þeir saman Grímsnes- og Grafningshrepp.

Fyrrum sveitarfélög Íslands
Árnessýsla
Líkindamál

Líkindamál er, í líkindafræði, jákvætt mál á mælanlegu rúmi sem almennt er notað til þess að mæla líkurnar á einhverjum atburður í líkindarúmi.

Ef að P er líkindamál og E er einhver atburður þ.a.  er P(E) líkurnar á því að atburðurinn E eigi sér stað.

Formleg skilgreining 
Sé P vörpun úr σ-algebru  yfir á bilið  sem uppfyllir eftirfarandi skilyrði, þá er P líkindamál.

 .
 .
 Ef  og  þá gildir að .
 Ef  og  þá gildir .

Tengt efni
 Líkindafræði
 Líkindarúm
 Sigma-algebra
 Mál

Heimildir 
 
 Inngangur að líkinda- og tölfræði, hefti eftir Hermann Þórisson og Skúla Hauk Sigurðarson, 2005.

Líkindafræði
Kjalarneshreppur

Kjalarneshreppur var hreppur í Kjósarsýslu. 

Hann sameinaðist Reykjavíkurborg 7. júní 1998.

Fyrrum sveitarfélög Íslands
Kjósarsýsla
Atburður (líkindafræði)

Í líkindafræði er atburður  mengi útkoma eða með öðrum orðum hlutmengi í útkomumenginu (Ω).

Sundurlægir atburðir 
Ef að sniðmengi tveggja atburða er tómt, þá eru atburðirnir kallaðir sundurlægir. Það er að segja, ef að A og B eru atburðir, þá eru þeir sundurlægir ef og aðeins ef .

Dæmi 

Klassískt dæmi er að varpa hlutkesti - sex hliða teningur, þar sem að líkurnar á hverri hlið teningsins er 1/6. Möguleikarnir eru . Þá eru hugsanlegir atburðir öll hugsanleg hlutmengi í , til dæmis {1}, {jákvæðar tölur}, {tölur hærri en 3} og {3, 4}. 

Í Lottó 5-38 eru 38 mögulegar tölur, og mengi allra hugsanlegra útkoma . Nú er einhver þátttakandi í lottóinu með röðina 4 - 12 - 19 - 30 - 31 á lottómiðanum sínum. Þá vonast hann eftir að atburðurinn  endurtaki sig fimm sinnum, því þá hefur hann unnið til fyrsta vinnings.

Sé spilastokkur tekinn, með 52 spilum ásamt tveimur jókerum, og eitt spil valið af handahófi úr stokknum, þá eru hér tíundaðir nokkrir hugsanlegir atburðir:
 Mannspil kemur upp (atburðurinn hefur 12 stök).
 Fjarki kemur upp (atburðurinn hefur 4 stök).
 Rautt spil kemur upp (26 stök).
 Hjarta-tían kemur upp (1 stak).
 Spil kemur upp sem er hvorki rautt né svart, og er ekki jóker (0 stök. Líkindin á þessum atburði eru engir).

Heimildir 
 

Líkindafræði
Selvogshreppur

Selvogshreppur var hreppur í suðvesturhorni Árnessýslu. 

Hann sameinaðist Ölfushreppi 1. janúar 1989.

Fyrrum sveitarfélög Íslands
Árnessýsla
Stæner

Stæner var íslensk hljómsveit sigraði músíktilraunir 1998. Hún var skammlíf og náði einungis að gefa frá sér lagið Sú er sæt á safnplötunni Flugan #1 (1998). Oddur Snær Magnússon spilaði á þeremín í þessu lagi en hann spilaði á þó nokkur einkennileg hljóðfæri með sveitinni. 

Magnús söngvari og gítarleikari sveitarinnar gekk síðar til liðs við hljómsveitina Úlpu.

Oddur Snær Magnússon er sonur Magnúsar Kjartanssonar (1951) tónlistarmanns.

Hljómsveitarmeðlimir 
 Magnús Leifur Sveinsson / Söngur og Gítar.
 Kári Kolbeinsson / Trommur
 Kristján Hafsteinsson / Bassi
 Oddur Snær Magnússon / Hljómborð, Þeremín

Tilvísanir 

Íslenskar hljómsveitir
Sigurvegarar Músíktilrauna
Flugan

Flugan #1 var geisladiskur sem Error músík gaf út árið 1998. Rafn Jónsson (Rabbi) sá um upptökustjórn.

Lagalisti 
 Botnleðja - Dagur eitt (03:31)
 Woofer - Töffarinn (03:43)
 Upplifun Ragnars Sólberg - Málum myrkrið eins og sólina (02:11)
 Stæner - Sú er sæt (02:56)
 Rennireið - Endalaust líf (04:53)
 Þórunn Antonía - Children of love (Rivers of my mind) (04:48)
 PRJ/Greys - Partýbær ufo (remix) (03:52)
 Ampop - Ampop (04:50)
 Stolía - Greifinn af Íslandi (05:09)
 Panorama - Disease (04:19)
 Woofer - Heimsókn (03:10)
 Panorama - Rotnun (05:22)
 Ampop - Kaiserslauten Criminal Polizei (05:30)
 Stolía - Broddgölturinn sítuðandi (remix) (05:07)

Íslenskar hljómplötur
Hergé

Hergé, dulnefni fyrir Georges Prosper Remi (fæddur 22. maí 1907 í Etterbeek, Brussel, Belgíu, lést 3. mars 1983) var belgískur myndasöguhöfundur. Hergé skapaði meðal annars teiknimyndaflokkinn um Tinna, Afreksverk Palla og Togga og Ævintýri Alla, Siggu og Simbós. Hann var þekktur fyrir einkennandi stíl sem var kallaður ligne claire eða „hrein lína“, miklar bakgrunnsrannsóknir í síðari verkum sínum og nákvæmni í myndrænni framsetningu.

Nafnið Hergé er komið af franska framburði „R.G.“ sem eru upphafsstafir fæðingar- og ættarnafns Hergé gagnstæðir (Georges Remi - R.G.).

Hann fæddist í bænum Etterbeek nærri Brussel. Tólf ára gerðist hann skáti og fyrstu teikningar hans birtust í fréttabréfum og tímaritum skátahreyfingarinnar í Belgíu. Um tvítugt fékk hann starf við íhaldssama kaþólska dagblaðið Le XXe Siècle („20. öldin“) sem var undir ritstjórn fasistans Norbert Wallez. Wallez kom á fót sérblaði fyrir börn, Le Petit Vingtième („litla tuttugasta“) sem kom út með dagblaðinu á hverjum fimmtudegi. Hergé varð ritstjóri blaðsins og aðalmyndhöfundur. Þar byrjaði hann að þróa sína eigin myndasögu og fyrsta Tinnasagan, Tinni í Sovétríkjunum, hóf ferill sinn í blaðinu í janúar 1929. Sögurnar um Tinna og Palla og Togga sem birtust í Le Petit Vingtième slógu í gegn í Belgíu. Fyrsta „alvarlega“ Tinnasagan, Blái lótusinn, kom þar út á árunum 1934-35. Í þeirri sögu lagði Hergé meiri áherslu á bakgrunnsrannsóknir og flóknari atburðarás. Þegar Þjóðverjar lögðu Belgíu undir sig í síðari heimsstyrjöld var Le XXe Siècle lokað. Hergé hélt áfram að teikna fyrir Le Soir en þegar bandamenn náðu Belgíu á sitt vald var því blaði lokað. Hann var sjálfur ásakaður um samvinnu með hernámsliði Þjóðverja og fékk ekki vinnu eftir stríð. Næstu ár endurteiknaði hann nokkrar af eldri sögunum, meðal annars með aðstoð Edgar P. Jacobs. Árið 1946 tók útgefandinn Raymond Leblanc hann upp á sína arma og fjármagnaði stofnun vikuritsins Tintin þar sem Ævintýri Tinna héldu áfram að birtast. Eftir taugaáfall árið 1950 stofnaði hann, ásamt nokkrum samstarfsmönnum, Studios Hergé. Þar unnu allt að 50 manns þegar mest var, þar á meðal þekktir myndasöguhöfundar á borð við Jacques Martin, Bob de Moor og Roger Leloup. Þar vann Hergé til dauðadags.

Hergé-safnið var opnað 2009 í Louvain-La-Neuve.

Tengt efni 
 Opinber Tinnasíða
 Tintinologist.org - Velþekkt Tinnasíða á ensku
 Intertintin : Tintin - Kuifje - Tinnaútgáfur eftir löndum

Hergé
Myndasögur
Þingvallahreppur

Þingvallahreppur var hreppur í uppsveitum Árnessýslu, kenndur við hinn forna þingstað alþingis. 

Hinn 9. júní 2002 sameinaðist hann Laugardalshreppi og Biskupstungnahreppi og mynduðu þeir saman nýtt sveitarfélag sem fékk nafnið Bláskógabyggð.

Fyrrum sveitarfélög Íslands
Árnessýsla
Biskupstungnahreppur

Biskupstungnahreppur var hreppur í uppsveitum Árnessýslu, kenndur við tungurnar tvær sem afmarkaðar eru af Hvítá, Tungufljóti og Brúará. Hreppurinn samanstendur af þessum tungum sem og hlíðinni svokölluðu en þessar tungur eru kenndar við biskupinn í Skálholti, sem er neðarlega í miðri sveitinni. 

Hinn 9. júní 2002 sameinaðist hann Laugardalshreppi og Þingvallahreppi og mynduðu þeir saman nýtt sveitarfélag sem fékk nafnið Bláskógabyggð.

Fyrrum sveitarfélög Íslands
Árnessýsla
Laugardalshreppur

Laugardalshreppur var hreppur í uppsveitum Árnessýslu, kenndur við Laugardal norðan Laugarvatns. 

Hreppurinn var stofnaður árið 1905 þegar Grímsneshreppi var skipt í tvennt.  Hinn 9. júní 2002 sameinaðist hann Þingvallahreppi og Biskupstungnahreppi og mynduðu þeir saman nýtt sveitarfélag sem fékk nafnið Bláskógabyggð.

Fyrrum sveitarfélög Íslands
Árnessýsla
Andrej Kolmogorov

Andrejy Nikolaevich Kolmogorov (Андре́й Никола́евич Колмого́ров) (fæddur 25. apríl 1903 í Tambov, dáinn 20. október 1987 í Moskvu) var sovéskur stærðfræðingur sem gerði mikilvægar uppgötvanir í líkindafræði og grannfræði. Hann vann snemma á ferli sínum við rannsóknir á innsæisrökfræði og Fourier raðir. Hann rannsakaði einnig óróleika og klassíska aflfræði, og var einn upphafsmanna kenninga um tímaflækjur reiknirita.

Kolmogorov sagði að „kenningar um líkindi sem stærðfræðilegt rannsóknarsvið geta verið og ættu að vera þróuð frá frumsemdum á sama hátt og rúmfræði og algebra.“ Seinna þróaði hann sjálfur þessar frumsendur, sem nú eru þekktar sem frumsendur líkindafræðinnar, eða einfaldlega frumsendur Kolmogorovs.

Tengt efni 
 Frumsendur Kolmogorovs
 Kolmogorov-vídd
 Kolmogorov-flækja
 Kolmogorov-rúm
 Kolmogorov-Smirnov-próf
 Kolmogorov-Arnold-Moser-setningin
 1-0 lögmál Kolmogorovs
 Chapman-Kolmogorov-jafnan
 Chaitin-Kolmogorov-slembni

Heimildir 
 

Sovéskir stærðfræðingar
Rússneskir stærðfræðingar
Frumsendur líkindafræðinnar

Frumsendur líkindafræðinnar (einnig kallaðar frumsendur Kolmogorovs eftir Andrey Kolmogorov, sem lagði þær fram) eru þrjár frumsendur sem notaðar eru til grundvallar allri líkindafræði.

Lögð eru til grundvallar mengi hugsanlegra útkoma, Ω, sigma-algebru F sem samanstendur af hlutmengjum í Ω, og fall P sem varpar stökum úr F yfir í rauntölur. Þá gildir fyrir sérhvern atburð :

 . 
Það er að segja að líkurnar á hvaða atburði sem er, sem er stak í F, gildir að líkurnar á þeim atburði eru stærri en eða jöfn 0.
 
Það er að segja að það eru allar líkur á því að útkoman verði stak í útkomurúminu.
 Fyrir eitthvert safn sundurlægra atburða , þ.e., atburðir þar sem að  fyrir , þá gildir:

Það er að segja að líkurnar á öllum atburðum sem eiga engar sameiginlegar útkomur, lagðar saman, verður sú sama og líkurnar á atburði sem samanstendur af öllum þeim sömu útkomum.

Helstu afleiddu reglur 
 
 Ef að A og B eru sundurlægir atburðir þá er 
 Á sama hátt, ef að  eru sundurlægir atburðir gildir 
 Ef að A og B eru atburðir, og , þá er 
 , sem afleiðing af reglu 4 og frumsendu 2.
 .
 Boole ójafnan gildir um líkindi; .

Heimildir 
 

Líkindafræði

de:Wahrscheinlichkeitstheorie#Axiome von Kolmogorow
Þeremín

Þeremín er rafmagnshljóðfæri sem fundið var upp snemma á 20. öldinni.

Saga þeremínsins 

Rússneskur vísindamaður að nafni Léon Theremin fann upp þeremínið árið 1919 þegar hann var að rannsaka útvörp og útvarpsbylgjur á mismunandi tíðnum. Þá hafði ekkert rafmagnshljóðfæri verið fundið upp og var því þeremínið það fyrsta í heiminum. Theremin ferðaðist um heiminn og kynnti hljóðfærið við góðar undirtektir. Árið 1928 fékk Theremin einkaleyfi á tækinu en þetta sama ár kom Frakkinn Maurice Martenot fram með rafhljóðfæri sem hafði hljómborð. En hljóðfærið Ondes Martenot, þrátt fyrir útlit ólíkt þeremíninu, hafði sambærilega hegðun og hljóm og byggði á sömu tækni.

Virkni þeremíns 
Þeremínið er eina hljóðfæri í heiminum sem byggist á því að hljóðfæraleikarinn snertir ekki hljóðfærið.

Þeremín er monofónískt hljóðfæri.

Hljóð þeremínsins hefur oft verið líkt við háa kvennmannsrödd eða „draugahljóð“. Melódíur spilaðar á þeremín eru bundnar og flakkar hljóðfærið á milli nótna í stað þess að hafa skref eða högg (plokk) á nótum.

Þeremín hefur tvö loftnet sem gefa frá sér rafsegulsvið. Með því að færa hendurnar inní rafsegulsviðið breytist hljóðið. Annað loftnetið (sem vísar oftast upp og lítur út eins og útvarpsloftnet) stjórnar tíðni hljóðsins meðan hitt (sem er oftast hringlaga og liggur lárétt svo vinstri hendin svífi fyrir ofan) stjórnar styrk hljóðsins. Sitt hvor hendin stjórnar sitt hvoru loftnetinu til að framkalla hljóð, því fjær sem hendurnar eru því dýpra og/eða veikara verður hljóðið.

Þeremín í tónlist 
Þeremín fékk mikla viðurkenningu um allan heim sem tækniundur en náði þó ekki mikilli fótfestu í tónlist til að byrja með. Einhverjir klassískir tónlistarmenn skrifuðu verk fyrir þeremín en hljóðfærið hlaut mestar vinsældir í bíómyndum til að framkalla draugahljóð.

Þeremín var fyrst notað í dægurtónlist í Good Vibrations eftir Beach Boys árið 1956. Þar notar Brian Wilson tegund af þeremíni sérhannað af Robert Moog til að framkalla þeremínhljóðið.

Íslenskar hljómsveitir sem notað hafa þeremín 
 Stæner
 Coburn
 Bárujárn
 Berndsen
 Hermigervill

Erlendar hljómsveitir sem notað hafa þeremín 
 Beach Boys
 Garbage
 Goldfrapp
 Led Zeppelin
 Nine Inch Nails
 Queens of the Stone Age

Erlendir tónlistarmenn sem hafa notað þeremín
 Barbara Buchholz
 Jean Ven Robert Hal
 Jean Michel Jarre
 Ector Zazou

Klassískir þeramínleikarar 
 Clara Rockmore
 Lydia Kavina
 Pamelia Kurstin
 Natalie Naveira
 Pietra Wexstun

Rafmagnshljóðfæri
Hljóðfæri
Einradda

Einradda hljóðfæri er hljóðfæri sem getur aðeins spilað eina nótu í einu.

Einradda tónlist er þegar verk hefur eina rödd eða fleiri sem spila/syngja allir sömu laglínuna. Kaflar inni í verkum geta verið mónófónískir, en það er afskaplega sjaldgæft að finna heil mónófónísk verk í tónlist yngri en 500 ára. Samanber samröddun og fjölröddun.

Tónfræði
Fjölnir (tímarit)

Fjölnir var íslenskt tímarit sem kom út í Kaupmannahöfn  á árunum 1835-1847, alls 9 sinnum.  Stofnendur Fjölnis hafa verið nefndir Fjölnismenn en þeir voru Brynjólfur Pétursson, Jónas Hallgrímsson, Konráð Gíslason og Tómas Sæmundsson, en á þeim tíma sem þeir stofnuðu Fjölni voru þeir allir við nám í Kaupmannahöfn. 

Þeir gáfu ritið út til 1838 allir en 5. árganginn, 1839, gaf Tómas Sæmundsson út einn og á eigin kostnað og var Fjölnir það árið prentaður í Viðeyjarprentsmiðju. Tómas var þá fluttur heim og orðinn prestur á Breiðabólstað í Fljótshlíð. Síðan féll útgáfan niður um tíma en á því árabili dvaldist Jónas á Íslandi við náttúrurannsóknir.  1843 kom Fjölnir svo út að nýju en nú hafði félag nokkurt, Fjölnisfélagið eða Nokkrir Íslendingar, tekið við útgáfunni og voru þeir Gísli Magnússon fyrst og síðan Halldór Kr. Friðriksson ábyrgðarmenn.  Tímaritið kom ekki út 1846 en síðasta tölublaðið birtist 1847, helgað minningu Jónasar Hallgrímssonar sem látist hafði vorið áður. 

Fjölnir boðaði rómantísku stefnuna í íslenskum bókmenntum, mörg helstu kvæða Jónasar Hallgrímssonar birtust fyrst í Fjölni og hann var jafnframt vakningarrit í hreintungustefnu og þjóðfrelsis- og framfaramálum.  Fjölnir hlaut misjafnar móttökur, m.a. vegna sérviskulegrar stafsetningar og þess að ráðamönnum þótti gorgeir vera fullmikill í þeim Fjölnismönnum, en tímaritið stuðlaði mjög að endurnýjun íslensks ritmáls og hafði langvinn áhrif á menningar- og stjórnmálalíf Íslendinga.

Tenglar 
 Tímaritið Fjölnir á Timarit.is
 Innblásnir menn, en stigu ofan á tærnar á mörgum; 1. grein í Lesbók Morgunblaðsins 1986
 Hverjir voru Fjölnismenn?; 2. grein í Lesbók Morgunblaðsins 1986
 Um Fjölni og Fjölnismenn. Borghildur Einarsdóttir, Birtingur 1. janúar 1965, bls. 2–35.

 
Tímarit
Íslensk þjóðernishyggja
Brynjólfur Pétursson

Brynjólfur Pétursson (15. apríl 1810 – 18. október 1851) var íslenskur lögfræðingur og embættismaður og einn Fjölnismanna.  

Brynjólfur var fæddur á Víðivöllum í Skagafirði og var einn hinna þekktu Víðivallabræðra, sona Péturs Péturssonar prófasts og seinni konu hans, Þóru Brynjólfsdóttur Halldórssonar biskups, en hinir voru þeir Jón Pétursson háyfirdómari og Pétur Pétursson biskup. Hann útskrifaðist úr Bessastaðaskóla 1828 og lauk lögfræðiprófi frá Kaupmannahafnarháskóla 1837. Hann hóf þá störf í Rentukammerinu (danska fjármálaráðuneytinu), var skrifstofustjóri íslensku stjórnarskrifstofunnar í Kaupmannahöfn frá lokum einveldis 1848 til dauðadags og fulltrúi Íslands á stjórnlagaþingi Dana 1848-1849.

Á námsárum sínum var Brynjólfur einn Fjölnismanna ásamt þeim Jónasi Hallgrímssyni, Konráð Gíslasyni og Tómasi Sæmundssyni. Hann var í stjórn Hafnardeildar Hins íslenska bókmenntafélags og forseti þess 1848-1851.

Hann dó í Danmörku rúmlega fertugur og var ókvæntur og barnlaus.

Heimildir 
 

Fjölnir
Íslenskir lögfræðingar
Íslendingar sem gengið hafa í Kaupmannahafnarháskóla
Ritstjórar Skírnis
Íslenskir sjálfstæðismenn