alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Kea (fugl)

Kea eða kjápáfi (Nestor notabilis) er stór páfagaukur sem finnst í skógum og fjalllendi á Suðurey Nýja Sjálands. Áður var hann veiddur en árið 1986 var hann verndaður. Hann flokkast undir viðkvæmar tegundir samkvæmt IUCN.

Kea-fuglinn er ólífugrænn með appelsínugulan lit undir vængjum. Goggur er langur, boginn og grábrúnn. Hann hefur talsverðar gáfur, er forvitinn, getur leyst þrautir og notað verkfæri. Hann er stundum kallaður trúður fjallanna en hann getur verið fullforvitinn og stríðinn þegar hann á við muni manna.

Kea-fuglar lifa saman í hópum, oft rúmlega tugur fugla. Hreiðugerð er í dældum og við tré. Þeir eru alætur og borða meira en 40 plöntur, aðra fugla og jafnvel spendýr. Þeir hafa sést ráðast á kindur. 

Kakapó-fuglinn sem er sunnarlega á eyjunni er skyldur kea.

Heimild

Páfagaukar
Dýralíf Nýja-Sjálands
Viðkvæmar tegundir
Dílbreyskja

Dílbreyskja (fræðiheiti: Stereocaulon paschale) eða dílabreyskja er flétta af breyskjuætt. Dílbreyskja er með algengustu fléttum í norðlægum nágrannalöndum Íslands en er afar sjaldgæf á Íslandi þar sem hún finnst t.d. í Þjórsárverum.

Dílbreyskja er náskyld grábreyskju og líkist henni í útliti. Dílbreyskja hefur þó blábakteríur af ættkvíslinni Stigonema, sem eru dökkar að lit, en grábreyskja af ættkvíslinni Nostoc sem er ljósleitari.

Dílbreyskja inniheldur fléttuefnin atranórin og lóbarinsýru.

Tilvísanir

Breyskjuætt
Keníaskildingur

Keníaskildingur er gjaldmiðillinn í Kenía.

Afrískir gjaldmiðlar
Hafdiskur

Hafdiskurinn er tvískelja lindýr af diskaætt. Hafdiskar eru fjárhagslega ein af mikilvægustu sjávartegundum norðaustur Ameríku.

Útlit 
Hafdiskurinn hefur tvær skeljar sem haldast saman með vöðva og er vöðvinn ástæðan fyrir því að tegundin er veidd, vöðvinn er eldaður og étinn. Vöðvinn er fitulítill prótíngjafi með hátt hlutfall seleníum og B-vítamína.

Skelin er í laginu eins og báróttur diskur og dregur nafn sitt af henni. Efri skelin er yfirleitt bleik eða brún en neðri skelin hvít eða kremuð. 5-10% hafdiska eru þó albinóar, sem sagt báðar skeljarnar hvítar.

Lifnaðarhættir 

Heimkynni hafdiska er í norðvestur Atlantshafi á landgrunni frá Maine til St. Lawrenceflóa suður af Hatteras höfða í Norður Karólínu. Hafdiskar lifa yfirleitt á 18-110 m dýpi en geta líka lifað á aðeins 2 m dýpi í árósum við Maine og Kanada. Á syðri slóðum finnast þeir aðallega frá 45 til 75 m dýpi og eru ekki eins algengir í grynnri sjó vegna hærra hitastigs sjávar. Jafnvel þó að stofninn sé ekki oft að finna á meira en 110 m dýpi, hafa fundist hafdiskar á allt að 384 m dýpi og á 170 til 180 m dýpi í kringum Maine flóa. Hafdiskar þyrpast saman í einskonar bæli sem festast við botninn og haldast þar heil í nokkur ár og jafnvel til frambúðar ef aðstæður eru hagstæðar, þ.e. hitastig, nægt fæði í kring og góð skilyrði fyrir hrygningu og þroskaskeið lirfa. Fullvaxna hafdiska er yfirleitt að finna í þéttum sandi, í möl, á skeljum og á grjótum.

Veiðar og afli 
Samkvæmt NOAA, eru veiðar á hafdiskum í heilbrigðum mæli og á sjálfbæran hátt. Veiðar hafdiska eru þær stærstu í heimi miðað við villtar diskategundir. Árið 2008 var uppskera hafdiskavöðva í Bandaríkjunum rúmlega 24 þúsund tonn og 370 milljón dollara virði en árið 2014 aðeins rúmlega 15 þúsund tonn en 424 milljón dollara virði.  Langmestur afli er veiddur af skipum frá Massachusetts og New Jersey.The Monterey Bay Aquarium's Seafood Watch verkefnið hjálpar fyrirtækjum og neytendum að velja sér sjávarfang sem er veitt eða alið á þann hátt að sjávarlíf sé varðveitt í dag og fyrir komandi kynslóðir. Þeir skipta stofnum upp í 3 flokka ,,besta val”(Best Choises), ,,góður staðgengill”(Good Alternatives) og ,,sneiða hjá”(Avoid).   Samkvæmt lista Monterey Bay Aquarium Seafood Watch eru hafdiskar ,,góður staðgengill”. Greenpeace samtökin eru hins vegar ekki sammála og hafa sett hafdiskinn á rauðan yfir tegundir sem eru ofveiddar. Einnig  hafa samtökin bent á að veiðar á hafdiskum eru framkvæmdar með plógi og telja þeir að veiðiaðferðin sem notuð er, sé að eyðileggja kóralla og svampdýr. Samkvæmt Greenpeace drepast hátt í 1000 skjaldbökur á hverju ári vegna þessara veiða.

Núorðið hafa þó verið gerðar endurbætur á veiðibúnaðinum og eru þá settar skiljur á plógana, sem hefur dregið verulega úr veiðum á skjaldbökum og öðrum meðafla.

Tenglar 
Fishwatch.gov

Greenpeace.org

Seafoodwatch.org

Nefsc.noaa.gov
Vendilmosaætt

Vendilmosaætt (fræðiheiti: Ditrichaceae) er ætt mosa sem er nokkuð algeng á Íslandi.

Einkenni
Plöntur af vendilmosaætt eru smáir eða nokkuð smáir mosar sem vaxa á rökum eða sendnum jarðvegi. Frumur framan í blaði eru oft ferningslaga og aflangar í blaðgrunninum með engar sérstakar hornfrumur í blaðgrunni. Gróhirslan er oftast sívöl, studnum egg- eða kúlulaga, upprétt eða bogin. Munnhringurinn er yfirleitt úr stórum frumum og opkrans bauksins er einfaldur með 16 tennur.

Ættkvíslir

Tilvísanir

Mosar
Vendilmosaætt
Helgimölur

Helgimölur eða Bramafiðrildi er ætt spunafiðrilda sem hefur latneska vísindaheitið Brahmaeidae. Þetta er fáskipuð ætt og lifir aðeins á takmörkuðu svæði. Tegundir hennar finnast aðallega í S-Asíu, en einnig um austanverða Afríku og fyrir botni Miðjarðarhafs.

Spunafiðrildi
Bramafiðrildi
Kaka (fugl)

Kaka (Nestor meridionalis) er stór páfagaukur af ætt Strigopidae sem lifir í skógum Nýja-Sjálands. Undirtegundir skiptast í Nestor meridionalis septentrionalis á Norðureyju og N. m. meridionalis á Suðureyju. Tegundin flokkast undir viðkvæmar tegundir.

Kaka er grábrúnn að lit og rauðleitur um háls og kvið. Lengd er 45 cm og þyngd um 390–560 grömm. Fuglarnir ferðast um í stórum hópum í trjákrónum. Ber, fræ og skordýr eru meðal fæðu þeirra. Hreiðurgerð er í holum trjám og egg eru vanalega 2-4 talsins. Hreysiköttur er meðal annars ógn við tegundina.

Skyldar tegundir eru kea og kakapó.

Heimild

Páfagaukar
Dýralíf Nýja-Sjálands
Viðkvæmar tegundir
Kíví (fugl)

Kíví eru ófleygir fuglar sem eru landlægir á Nýja-Sjálandi og eru af ættkvísl Apteryx og ætt Apterygidae. Þeir eru þjóðartákn landsins og eru íbúar þess stundum kallaðir kíví.

Kíví-fuglar eru af stærð kjúklings. Þeir eru yfirleitt varkárir og á ferli á nóttunni. Lyktarskynið er öflugt og eru þeir einu fuglarnir með nasir á enda goggsins. Goggurinn kemur sér vel við öflun fæðu en helsta fæðan er: Lítil dýr og ormar, fræ og ávextir. 

Samband para getur varað í 20 ár og er vanalega eitt egg sem orpið er. Egg Kíví-fugla eru stærstu egg fugla samanborið við líkamsstærð. Kívíum stendur ógn af innfluttum rándýrum.

Tegundir
Apteryx australis (enska: Southern brown kiwi, tokoeka) - Er á suður- og vesturhluta Suðureyju.
A. haasti: (enska: Great spotted kiwi) - Stærstur kíví-fugla. Stofn er um 20.000.  Er á norðurhluta Suðureyju,
A. owenii: (enska: Little spotted kiwi) - Orðið illa úti vegna rándýra. Stofn um 1350 á Kapiti-eyju við Norðureyju.
A. rowi: (enska: Okarito kiwi) - Fyrst viðurkennd tegund árið 1994. Smágerðari en aðrir kívíar. Kvenfuglar geta orðið allt að 3 eggjum. Útbreiðsla bundin við lítið svæði á vesturströnd Suðureyju. 
A. mantelli: (enska: North Island brown kiwi) - Algengasta tegundin. Er á Norðureyju og er með fjölbreytt búsvæði. Um 35.000.

Heimild

Dýralíf Nýja-Sjálands
Fáni Lettlands

Fáni Lettlands var notaður af Lettlandi frá því ríkið fékk sjálfstæði 1918 þar til Sovétríkin lögðu landið undir sig árið 1940 og aftur rétt áður en landið endurheimti sjálfstæði sitt árið 1990. Fáninn er rauður með hvítri láréttri rönd í miðju. Til eru heimildir um notkun slíks fána í Líflensku rímkrónikunni þar sem talað er um orrustu árið 1279. Höfundur núverandi fána er myndlistarmaðurinn Ansis Cīrulis sem stakk upp á honum árið 1917. Hann var formlega tekinn upp með þingtilskipun árið 1921. 

Á Sovéttímanum var notkun þessa fána bönnuð með lögum. Fáni sovétlýðveldisins Lettlands var rauður með hamar og sigð í vinstra horni efst og bláum öldum neðst. Fáni Lettlands var aftur tekinn upp af lettneska þinginu 27. febrúar árið 1990, rúmu ári áður en sjálfstæði landsins var endurheimt að fullu.

hæð á móti lengd er 1:2

Lettland
Lettland
Sumqayit

Sumqayit er þriðja stærsta borg Aserbaísjan með tæplega 300 þúsund íbúa. Borgin stendur við strönd Kaspíahafs um 30 km frá Bakú. Borgin var stofnuð 22. nóvember árið 1949. Sumqayit-ofsóknirnar gegn Armenum í borginni áttu sér stað þar frá 26. febrúar til 1. mars árið 1988. Borgin var sett á lista yfir menguðustu staði jarðar árið 2006 vegna klór- og þungmálmamengunar iðnaðar frá Sovéttímanum. Krabbamein og fæðingargallar eru mun algengari í borginni en Aserbaísjan í heild. Á 21. öld hefur verið unnið að því að draga úr menguninni.

Borgir í Aserbaísjan
Limbó (sjónvarpsþættir)

Limbó var gamanþáttaröð í leikstjórn Óskars Jónassonar með Radíusbræður (Stein Ármann Magnússon og Davíð Þór Jónsson) í aðalhlutverkum. Þættirnir, sem urðu aðeins tveir, voru sýndir í Ríkissjónvarpinu 27. febrúar og 27. mars árið 1993. Í fyrri þættinum komu fram auk Steins og Davíðs, Helga Braga Jónsdóttir, Steinunn Ólafsdóttir og Sigurjón Kjartansson, en í seinni þættinum Sigurjón Kjartansson, Jón Gnarr, Gunnar Helgason og Hjálmar Hjálmarsson. Þættirnir gengu út á tilraun þeirra Steins og Davíðs til að gera skemmtiþátt í sjónvarpi þar sem allt gengur á afturfótunum. Þættirnir fylgdu í kjölfar mikilla vinsælda útvarpsþáttarins Radíus á Aðalstöðinni. Þeir fengu misjafna dóma. Aðeins var samið um gerð tveggja þátta og ekki varð framhald á því en Sveinn Einarsson, dagskrárstjóri innlendrar dagskrárgerðar lét af störfum um sama leyti og nokkru síðar tók Hrafn Gunnlaugsson við sem framkvæmdastjóri RÚV. Næsta ár voru stuttir sketsar („Radíusflugur“) með Steini Ármanni og Davíð Þór fluttir í dægurmálaþættinum Dagsljósi og haustið 1995 voru gamanþættirnir Radíus á besta tíma á laugardögum.

Þættirnir mörkuðu upphafið á löngu samstarfi Sigurjóns Kjartanssonar og Jóns Gnarr við gerð gamanþátta. Næstu ár unnu þeir saman að þáttaröðunum Heimsenda, Tvíhöfða og Fóstbræðrum. 

Íslenskir grínþættir
1993
Aðalstöðin

Aðalstöðin getur líka átt við Aðalstöðina í Keflavík.
Aðalstöðin var útvarpsstöð sem Ólafur Laufdal stofnaði. Stöðin hóf útsendingar á FM 90,9 19. október árið 1989 en tók formlega til starfa 22. október. Fyrsti útvarpsstjóri stöðvarinnar var Bjarni Dagur Jónsson. Stöðin var til húsa í Aðalstræti 16 í miðborg Reykjavíkur. Aðalstöðin átti að vera talútvarp með áherslu á viðtals- og spjallþætti. Meðal þáttagerðafólks voru Inger Anna Aikman, Jón Ólafsson og Bjarni Arason. Gamanþættir Steins Ármanns Magnússonar og Davíðs Þórs Jónssonar, Radíus, voru sendir út af stöðinni árið 1992 og þættir Páls Óskars Hjálmtýssonar, Sætt og sóðalegt, frá 1992 til 1993. 

Um mitt ár 1998 var stöðinni breytt í útvarpsstöðina Gull sem var fyrst og fremst tónlistarstöð.

Íslenskar útvarpsstöðvar
Yacht Club de France

Yacht Club de France er franskt siglingafélag með höfuðstöðvar í París. Félagið var stofnað 15. júní árið 1867 í valdatíð Napóleons 3. Meðal frægra félaga í siglingafélaginu eru Jules Verne, Jean-Baptiste Charcot, Virginie Heriot, Paul Chauchard, Jean Decazes, Éric Tabarly og Olivier de Kersauson.

Yacht Club de France var æðsta vald í siglingakeppnum í Frakklandi framan af og átti þátt í stofnun Alþjóða kappsiglingasambandsins 1907. Árið 1946 var Siglingasamband Frakklands stofnað og tók við þessu hlutverki.

Frönsk siglingafélög
Alaska-fjallgarðurinn

Alaska-fjallgarðurinn (enska: The Alaska Range) er um 650 kílómetra langur fjallgarður í Suður-Alaska. Hann nær frá Clark-vatni í suðvestri til Hvítár í Júkon, Kanada. Í fjallgarðinum eru hæstu fjöll heims utan Asíu og Andes-fjalla. Denali, hæsta fjall Norður-Ameríku, er hluti hans.

Meðal þjóðgarða innan fjallanna eru: Wrangell–St. Elias-þjóðgarðurinn og verndarsvæði, Denali-þjóðgarðurinn og verndarsvæði og Lake Clark-þjóðgarðurinn og verndarsvæði. George Parks-þjóðvegurinn frá Anchorage til Fairbanks liggur um lægri fjöll svæðisins og Richardson-þjóðvegurinn liggur frá Valdez til Fairbanks (Alaska-olíuleiðslan er samsíða veginum).

Helstu tindar
Denali (6190 m)
Mount Foraker (5304 m)
Mount Hunter (4442 m)
Mount Hayes (4216 m)
Mount Silverthrone (4029 m)
Mount Moffit (3970 m)
Mount Deborah (3761 m)
Mount Huntington (3730 m)
Mount Brooks (3624 m)
Mount Russell (3557 m)

Heimild

Fjallgarðar
Fjöll í Alaska
Alaskaskagi

Alaska-skagi er er um 800 km skagi sem liggur í suðvestur frá meginlandi Alaska að Aleut-eyja. Skaginn er mikið eldfjallasvæði og hluti af Kyrrahafseldhringnum. Suðurhluti hans er fjöllóttur en nyrðri hlutinn láglendur. Loftslag þar svipar til Íslands og Eldlands (Argentína).

Meðal verndaðra svæða þar eru Katmai National Park and Preserve, Aniakchak National Monument and Preserve, Becharof National Wildlife Refuge, Alaska Peninsula National Wildlife Refuge og Izembek National Wildlife Refuge.

Brúnbjörn, elgur, hreindýr og úlfur eru meðal stærri spendýra þar.

Heimild

Alaska
Skógarsmári

{{taxobox
|image = Trifolium medium - keskmine ristik.jpg
|image2 = Bombus terrestris - Trifolium medium - Keila.jpg
| regnum = Jurtaríki (Plantae)
| divisio = Dulfrævingar (Magnoliophyta)
| classis = Tvíkímblöðungar (Magnoliopsida)
| ordo = Belgjurtabálkur (Fabales)
| familia = Ertublómaætt (Fabaceae)
| subfamilia = Faboideae
| genus = Smárar (Trifolium)
|species = T. medium|binomial = Trifolium medium
|binomial_authority = L.
|synonyms =
Trifolium flexuosum Jacq.
Trifolium sarosiense Hazsl.
|synonyms_ref = 
|}}Skógarsmári, eða Trifolium medium''', er blómstrandi plöntu tegund í ertublómaætt Fabaceae. Hann er  mjög líkur rauðsmára, Trifolium pratense'', en smáblöðin eru mjórri og án hvítra merkinga. Tegundin vex villt í Evrópu, frá Bretlandi til Kákasus.

Ræktun 
Skógarsmári hefur lítið verið í ræktun þar sem hann er mjög skriðull, sem hentar ekki í venjulegum görðum. Stilkurinn er einnig sveigður og stendur ekki vel undir sér svo honum hættir til að leggjast undan eigin þunga. Skógarsmári hefur lítið eitt verið notaður til jarðvegsbætingar þar sem hann er niturbindandi eins og aðrar tegundir af ertublómaætt.

Tilvísun

Tenglar 
 Trifolium medium; af Lystigarður.akureyri.is
Den virtuella floran
Nordiske floran, Runebjerg projekt

Ertublómaætt
Smárar
Niturbindandi plöntur
Tungnaá

Tungnaá (eða Tungná) er jökulá sem kemur úr vesturhluta Vatnajökuls og fellur til suðvesturs um                                                           Tungnaáröræfi uns hún sveigir til norðurs í Tungnárkróki og rennur í gegn um Sigöldulón, Hrauneyjalón, Sporðöldulón og til Þjórsár. Hún er stærsta þverá Þjórsár en árnar tvær koma saman í Sultartangalóni þar sem er virkjunin Sultartangastöð. Áin hefur einnig verið virkjuð við Sigöldu, Hrauneyjafoss og Búðahálsvirkjun. Tvær brýr eru yfir fljótið.

Jökulár á Íslandi
Jens Steindór Benediktsson

Jens Steindór Benediktsson (13. ágúst 1910 – 1. desember 1946) var íslenskur guðfræðingur, blaðamaður, þýðandi og rithöfundur. Hann fæddist á Spákonufelli á Skagaströnd en fluttist með foreldrum sínum til Reykjavíkur árið 1925. Árið 1935 var hann meðal félaga í Flokki þjóðernissinna og árið eftir varð hann ritstjóri málgagns flokksins, Íslands. Árið 1938 var hann í 20. sæti lista flokksins fyrir bæjarstjórnarkosningar í Reykjavík og þá titlaður laganemi.

Hann giftist Guðríði Guðmundsdóttur árið 1940 og sama ár eignuðust þau dóttur. Um sama leyti hóf hann nám í guðfræði við Háskóla Íslands og tók að sér blaðaskrif í lausamennsku fyrir Morgunblaðið, einkum knattspyrnulýsingar. Hann lauk prófi í guðfræði árið 1942 og átti að taka við prestsembætti að Hvammi í Laxárdal ári síðar. Þegar til kom var prestsetrið ekki laust til ábúðar. Hann ákvað því að verða um kyrrt í Reykjavík og gerðist blaðamaður hjá Morgunblaðinu. Þar fékkst hann við ritdóma og íþróttafréttir. Hann tók meðal annars þekkt viðtal við Halldór Laxness á Gljúfrasteini sem birtist í Morgunblaðinu 4. september 1946.

Jens gaf út eitt smásagnasafn með frumsömdum sögum, Vor á nesinu, sem kom út 1941 en áður hafði ein saga eftir hann birst í Eimreiðinni. Hann fékkst nokkuð við þýðingar og þýddi meðal annars Norsk æfintýri eftir Asbjørnsen og Moe, Sumar og ástir eftir Vicki Baum og Stríðsherrann á Mars eftir Edgar Rice Burroughs. Jens skrifaði hluta fyrsta bindis uppflettiritsins Hvar - Hver - Hvað ásamt Geir Aðils sem kom út 1946.

Hann varð bráðkvaddur 36 ára gamall eftir aðeins fjögurra daga veikindi. Þau Guðríður eignuðust tvær dætur.

Íslenskir guðfræðingar
Íslenskir blaðamenn
Íslenskir rithöfundar
Íslenskir þýðendur
Morsárfoss

Morsárfoss eða Morsárfossar eru kallaðir þeir fossar sem falla undan klettabelti innst hjá Morsárjökli, skriðjökuls Vatnajökluls í Vatnajökulsþjóðgarði.
Morsárfossarnir komu fyrst í ljós um árið 2007 eftir bráðnun samnefnds jökuls  Mælingar sýna að einn fossanna er 227 metrar á hæð sem er um 30 metrum hærra en Glymur sem áður taldist hæsti foss landsins 

Þrjú nöfn komu til greina þegar valið var nafn á fossinn: Skoðanakönnun sem fór fram á vegum mbl.is gaf að nafnið Morsárfoss væri vinsælast með 119 atkvæði. Morsi og Klettafoss voru jöfn með 56 atkvæði og Jökulfoss var þriðji með 50. Örnefnanefnd Árnastofnunnar lagði til að nafnið Morsi yrði notað en það er þó ekki staðfest. Örnefnanefnd hefur ekki staðfest nafn í ársskýrslum sínum.

Tilvísanir

Fossar á Íslandi
Vatnajökull
Vatnajökulsþjóðgarður
Brúnsmári

{{Taxobox
| name = Brunklöver
| status = 
| image = Trifolium spadiceum - Niitvälja.jpg
| image_caption = 
| image2 = 
| image2_caption = 
| regnum = Jurtaríki (Plantae)
| divisio = Dulfrævingar (Magnoliophyta)
| classis = Tvíkímblöðungar (Magnoliopsida)
| ordo = Belgjurtabálkur (Fabales)
| familia = Ertublómaætt (Fabaceae)
| subfamilia = Faboideae
| genus = Smárar (Trifolium)
| species = T. spadiceum
| binomial = Trifolium spadiceum
| binomial_authority = Carl von Linné
| range_map = 
| range_map_caption = 
}}Brúnsmári''' (Trifolium spadiceum'') er einær tegund í smáraætt. Blómskipanin hjá þessum litla (15 til 40 sm) smára er ekki kúlulaga eins og hjá hvítsmára og rauðsmára, heldur aflöng. Blómið er 1 sm hátt og 6mm í þvermál, brúnt með gulum toppi og verður allt brúnt við þroska.

Ytri tenglar
 Den virtuella floran

Ertublómaætt
Smárar
Niturbindandi plöntur
Steppusmári

Trifolium pannonicum er tegund af smára sem nefnist Steppusmári.

Lýsing
Steppusmári er fjölær jurt með lensulaga, dökkgrænum blöðum. Uppréttur, hærður stöngullinn getur náð 40 til 80 sm hæð. Á endanum kemur aflöng blómskipan af rjómalitum til fölgulum blómum, um 2.5 sm löng, síðla vors til mitt um sumar.

Útbreiðsla
Tegundin vex í í Evrópu (Albanía, Búlgaría, Króatía, Frakkland, Þýskaland, Grikkland, Ungverjaland, Ítalía, Moldóvía, Póllandi, Rúmaníu, Serbía, Slóvakía, Tyrkland og Úkraína).

Tilvísanir

Tenglar
 ILDIS
 Agro Atlas
 Shoot Gardening

Ertublómaætt
Smárar
Niturbindandi plöntur
Pétur Zóphóníasson

Pétur Zóphóníasson (31. maí 1879 – 21. febrúar 1946) var íslenskur ættfræðingur. Hann fæddist í Goðdölum í Skagafirði, lærði við Möðruvallaskóla og fór eftir það í verslunarnám til Kaupmannahafnar. Um aldamótin 1900 flutti hann til Reykjavíkur og hóf þar verslunarstörf. Hann hafði kynnst starfsemi taflfélaga í Danmörku og stóð fyrir stofnun Taflfélags Reykjavíkur ásamt fleirum aldamótaárið. Hann skrifaði kennslubók í skák sem kom út 1906. Hann var ritstjóri og útgefandi Þjóðólfs 1910-11. Þekktastur er hann fyrir ættfræðirit sín, einkum Ættir Skagfirðinga og hið mikla rit Víkingslækjarætt sem kom út í fjórum bindum 1939-1943 en fimmta bindið bættist við 1972. Pétur starfaði einnig mikið fyrir Góðtemplararegluna.

Kona hans hét Guðrún Jónsdóttir. Þau eignuðust 12 börn.

Íslenskir ættfræðingar
Íslenskir skákmenn
Alpasmári

Trifolium alpinum er tegund blómstrandi plantna ertublómaætt sem heitir á íslensku alpasmári. Hann er ættaður úr Ölpunum og Pýreneafjöllum.

Hann er fjölær með langa stólparót sem getur verið 1 meters löng og 1 sentimeters breið. Stuttir stönglarnir bera þrískift smáblöð að 5 sm löng. Ilmandi blómin eru bleik til ljósrauð, með purpurablæ.

Alpasmári vex á milli 1700 og 2500 m, stundum upp að 2800 m, í subalpine og alpine climate. Hann vex yfirleitt í súrum jarðvegi.

Á fjallasvæðum er þetta mikilvæg beitarplanta fyrir búfénað. Hann er einnig góður til að verja gegn jarðvegseyðingu  á hálendi.

Myndir

Tilvísanir

Ertublómaætt
Smárar
Niturbindandi plöntur
Fellasmári

{{Taxobox
| name = Fellasmári
| status = 
| image = Alpenklee.jpg
| image_caption = 
| image2 = 
| image2_caption = 
| regnum = Jurtaríki (Plantae)
| divisio = Dulfrævingar (Magnoliophyta)
| classis = Tvíkímblöðungar (Magnoliopsida)
| ordo = Belgjurtabálkur (Fabales)
| familia = Ertublómaætt (Fabaceae)
| subfamilia = Faboideae
| genus = Smárar (Trifolium)
| species = T. alpestre
| taxon = Trifolium alpestre
| taxon_authority = Linné, 1763
| range_map = 
| range_map_caption = 
}}Fellasmári''' (Trifolium alpestre'') er jurt af ertublómaætt. Eins og nafnið gefur til kynna vex hann helst (en ekki eingöngu) í fjalllendi, upp að 2,300 metrum yfir hafi.
Í Svíþjóð finnst fellasmári bara á vestra-Gotlandi og vex þar í þurrum ogkalkríkum jarðvegi í furuskógum.

Hann getur orðið að hálfs meters hár og blómstrar rauðum blómum í júní - júlí.

Ytri tenglar
Den virtuella floran - Alpklöver

Tilvísanir

Ertublómaætt
Smárar
Niturbindandi plöntur
Rio Grande

Rio Grande (spænska: Río Bravo del Norte eða Río Bravo) er eitt helsta fljót í suðvestur-Bandaríkjunum og norður-Mexíkó. Það myndar hluta landamæra ríkjanna. Fljótið á upptök sín í suður-Colorado og rennur 3051 kílómetra að Mexíkóflóa.  Stíflur og áveitur eru í fljótinu.

Fljót í Bandaríkjunum
Fljót í Mexíkó
Albatrossar

Albatross getur líka átt við um íslensku kvikmyndina Albatross frá 2015

Albatrossar (Diomedeidae) eru sjófuglar af ættbálk pípunefja (Procellariiformes). Útbreiðsla þeirra er á Norður-Kyrrahafi, Suður-Íshafi og á Suðurhveli frá Suður-Ameríku og Ástralíu. Þeir eru meðal stærstu fleygra fugla.

Albatrossar eru fimir í lofti og vængir geta spannað allt að 3,7 metra. Þeir hafast oftast við á smáeyjum og eru gjarnir á að halda sig við fæðingarstað sinn.

Albatrossar lifa mun lengur en flestir fuglar. Albatross-kvenfugl sem var merkt af bandarískum fuglafræðingum á Midway-eyju í Norður-Kyrrahfi árið er talinn 66 ára og verpir enn (febrúar 2017). 

Fuglarnir verða kynþroska 5 ára og pör mynda langtímasambönd. Mökunarferlið felur í sér ýmsa dansa til að heilla gagnstætt kyn og getur tekið nokkurn tíma að fullkomna dansana. Úr einu varpi kemur eitt egg og verða ungarnir fleygir á tæpu ári.

Tegundir 
4 ættkvíslir og 22 tegundir eru viðurkenndar af IUCN:
 Diomedea
 Diomedea amsterdamensis
 Diomedea antipodensis
 Diomedea dabbenena
 Diomedea epomophora
 Diomedea exulans
 Diomedea sanfordi
 Phoebastria
 Phoebastria albatrus
 Phoebastria immutabilis
 Phoebastria irrorata
 Phoebastria nigripes
 Phoebetria
 Phoebetria fusca
 Phoebetria palpebrata
 Thalassarche
 Thalassarche bulleri
 Thalassarche carteri
 Thalassarche cauta
 Thalassarche chlororhynchos
 Thalassarche chrysostoma
 Thalassarche eremita
 Thalassarche impavida
 Thalassarche melanophris
 Thalassarche salvini

Heimild

Tilvísanir 

Pípunefir