alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Skepnur (norræn goðafræði)



Alsviður

Auðhumla (Auðumla, Auðumbla)

Árvakur

Eikþyrnir

Fáfnir 
Fáfnir er sonur dvergkonungsins Hreiðmars. bræður hans eru Regin, Ótr, Lyngheiðr go Lofnheiðr. 

Sagan segir að Óðinn, Loki og Hænir hafi á leið sinni mætt Ótr, sem hafði brugðið sér í líki oturs yfir daginn. Loki drepur Otr og flær hann. Æsirnir koma að heimkynnum Hreiðmars og um kvöldið sýna þeir skinnið af otrinum sem þeir drápu. Hrieiðmar og hinir synir hans Fáfnir og Regin taka Æsina til fanga og halda þeim þar til að Loki hefur safnað saman lausnarféi. Loki verður sér úti um gullið ásamt hringnum Andvaranaut með því að fanga dverginn Andavara og neyða hann til að láta gullið og hringinn af hendi. Andvari setur álög á gullið og hringinn sem gera að verkum að hver sá sem hringinn og gullið eigi muni deyja. Fáfnir drepur faðir sinn til að eignast gullið sjálfur og varð mjög illskeyttur og gráðugur. Fáfnir heldur því næst til óbyggða með fjársjóð sinn  og verður að endanum að dreka (holdgerfingur græðgi) til að vernda fjarsjóð sinn. Fáfnir er síðar drepinn af Sigurði fáfnisbana.

Fenrisúlfur (Hróðvitnir, Fánagandr) 
Fenrisúlfur er eitt af þremur afkvæmum  Loka og tröllkonunnar Angurboðu. Systkini hans eru Miðgarðsormur (Jörmundgandr) og Hel. 

Í ragnarökum segir völuspá að Fenrisúlfur losni úr fjötrum sínum og verða svo stór að gin hans nær frá jörðu og upp í himinn er hann gapir. Fenrisúlfur mun berjast við Óðinn í ragnarrökum og mun vega hann.

Freki 
Freki er annar af tveimur úlfum Óðins.

Garmur

Geri 
Geri er annar af tveimur úlfum Óðins.

Gullfaxi

Gullkambi

Gullinbursti

Gullinkambi

Gulltoppur

Hati

Heiðrún

Hildisvíni

Huginn

Hveðrungur 
Hveðrungur er viðurnefni á Loka. samanber 55. vísu í Völuspá þar sem að Víðar (sonur Óðins) drepur Fenrisúlf sem er kallaður megi Hveðrungs það er sonur Loka.

Miðgarðsormur (Jörmungandur) 
Miðgarðsormur eða Jörmungandur er skrímsli sem liggur í hafinu og umkringir heiminn og bítur þar í sporð sér.

Miðgarðsormur er eitt af þremur afkvæmum  Loka og gýgunnar Angurboðu. Systkini hans eru Fenrisúlfur og Hel.

Mánagarmur

Móinn

Muninn

Níðhöggur

Ratatoskur

Salgófnir

Skinfaxi

Skollur

Sleipnir

Svaðilfari

Sæhrímnir

Viðófnir
Játvarður 7. Bretlandskonungur

Játvarður 7. (Albert Edward) (9. nóvember 1841 – 6. maí 1910). Játvarður 7. var konungur sameinaðs ríkis Stóra Bretlands og Írlands, breska samveldisins og auk þess keisari Indlands. Játvarður kom til ríkis 1901 eftir móður sína Viktoríu drottningu og hafði þá verið prinsinn af Wales í 60 ár. Játvarður stuðlaði að viðgangi samúðarsambandsins (Entente Cordiale) við Frakka og Rússa gegn Þríveldabandalaginu.

Játvarður giftist dóttur Kristjáns 9. Danakonungs, Alexöndru 10. mars 1863. Hún bar þá titilinn Prinsessa Alexandra Karolína María Karlotta Lovísa Júlía af Slésvík-Holstein-Sonderborg og Glúkksborg. Hún varð eftir það Prinsessa af Wales, og hefur borið þann titil lengst allra. Þau eignuðust sex börn, og þar á meðal George Frederick Ernest Albert sem síðar varð Georg V. Játvarður 7. lést í Buckingham-höll úr alvarlegu berkjukvefi (bronkítis). Á dánarbeði hans kom Prinsinn af Wales (síðar Georg V) og sagði honum að hestur hans „Witch of the Air“ hafði borið sigurorð á Kempton Park-veðreiðarvellinum. Við það svaraði hann: „Það gleður mig mjög“ og voru það andlátsorð hans. 

Játvarður 7. var tengdur næstum því hverri einustu kóngafjölskyldu í Evrópu á sínum tíma, aðallega gegnum móður sína og tengdaföður, og var því oft kallaður „frændi Evrópu“.

Breskir einvaldar
Keisarar Indlands
Prinsar af Wales
Sachsen-Coburg-Gotha-ætt
Þjóðhöfðingjar Ástralíu
Þjóðhöfðingjar Kanada
Þjóðhöfðingjar Nýja-Sjálands
Kirby (Nintendo)

Kirby hefur verið stjarnan í mörgum leikjum frá HAL Laboratory og hefur einnig verið vinsæl anime persóna undanfarin ár.

Kirby hefur birst í yfir tuttugu leikjum síðan 1992 og á sína eigin teiknimyndaseríu. Kirby serían hefur selst í yfir 30 milljón eintökum um heim allan. Aðalleikir seríunnar eru platform leikir sem fylgja lauslega tímaröðinni sem er sama röð og þeir gefa leikina út. Vanalega byrja þeir á vondum her sem hótar heimilinu hans í Dream Land á plánetunni Pop Star og Kirby reynir að vinna þá.

Tölvuleikjapersónur
Nintendo
Leikari

Leikari eða leikkona er starfsheiti og haft um þann sem fer með hlutverk persónu á sviði, í kvikmynd eða sjónvarpi og notar til þess texta sem leikskáld (eða handritshöfundur) hefur samið.

Tegundir leikara
Til eru eftirfarandi tegundir leikara:

 aðalleikari: sá sem leikur aðalhlutverkið.
 aukaleikari: sá sem leikur aukapersónu, persónu sem ekki er í aðalhlutverki.
 áhættuleikari: sérþjálfaður maður sem leikur í áhættuatriðum fyrir leikara.
 dansleikari: ballet-dansari, oft einnig haft um þann sem aðeins dansar í söngleikjum.
 eftirherma: sá sem hermir eftir.
 farandleikari: leikari sem flakkar um með leikhópi.
 gamanleikari: sá sem leikur í gamanleik, einnig nefndur háðleikari.
 harmleikari: sá sem leikur í harmleik.
 látbragðsleikari (svipbrigðaleikari): sá sem ekki notar orð, heldur líkamann til að tjá persónu eða aðstæður (mimic).
 leikhússkórmey: stúlka í kór, kemur oft fyrir í söngleikjum(chorus girl).
 statisti: sá sem leikur ónafngreinda persónu í hópatriðum.

Leiklist
Tallinn

Tallinn (sögulegt nafn (til 1918): Reval, á forníslensku Rafali eða Refalir) er höfuðborg og aðalhöfn Eistlands. Hún er staðsett í Harju-sýslu á norðurströnd Eistlands við Finnlandsflóa, 80 km suður af Helsinki. Íbúar Tallinn eru um það bil 400.000 manns og er flatarmál borgarinnar 159,2 km² (2014). Borgarstjórinn heitir Edgar Savisaar, fyrirverandi borgarstjórinn er Jüri Ratas sem var borgarstjóri í rúm 2 ár. Stærsta vatnið í Tallinn heitir Ülemiste (9,6 km²) og er aðal drykkjarvatnsforði borgarbúa. Sögulega nafnið Reval (latína: Revalia) er sænskt og þýskt (gömul sænska: Räffle).

Nafnið Tallinn (Tana-linn) merkir Danavirki. Danski fáninn, Dannebrog, er sagður hafa fallið af himni ofan í orrustu sem Danir háðu í Lyndanisse 
einsog Danir nefndu þá Tallinn, en orustan var háð 15. júní 1219.

Íbúafjöldi 

Íbúafjöldi Tallinn frá 1372 til 2014:

Borgir og bæir í Eistlandi
Höfuðborgir
Hansasambandið
Kristján 8.

Kristján 8. (1786 – 1848) konungur Danmerkur frá 1839; varð ríkisstjóri í Noregi 1813, undirritaði stjórnarskrána á Eiðsvelli 1814 og varð þá konungur Noregs, en neyddist til að segja af sér sama ár vegna stríðshótana Svía. 

Kristján 8. var sonur Friðriks erfðaprins, sem var bróðir Kristjáns 7. Hann giftist 1806 Karlottu Friðriku af Mecklenburg-Schwerin, frænku sinni, en hjónaband þeirra var óhamingjusamt. Karlotta Friðrika fæddi son 1808, sem síðar varð Friðrik 7. Þegar Kristján komst að því að Karlotta Friðrika átti í ástarsambandi við franskan söngkennara sinn og tónskáldið Edouard du Puy, batt hann enda á hjónabandið og henni var meinað að sjá son sinn. Hún vistaðist eftir það í Horsens. Þann 22. maí 1815 kvæntist Kristján 8. Karólínu Amalíu (Caroline Amalie). Þau áttu engin börn. 

Á valdatíma Kristjáns 8. jókst mjög andstaðan við einveldið.

Danakonungar
Hertogar af Holtsetalandi
Noregskonungar
Saga Danmerkur
Kæna

Kæna eða julla er lítil, opin seglskúta með eitt mastur og lausan kjöl án kjölfestu. Til eru gríðarlega margar gerðir af kænum, allt frá stórum trapisubátum niður í litla toppera. Áður fyrr var algengt að nota kænur sem skipsbáta. Kænusiglingar eru vinsæl afþreying og íþrótt um allan heim. 

Orðið „kæna“ er haft um allavega og óskilgreinda smábáta eða smáfleytur með segli eða án. Gaflkæna: er t.d. lítill (segl)bátur með gafli fyrir aftan skut. Kæna er einnig haft um austurtrog, sem notað er til að ausa vatni úr bátum (og jafnvel brunnum); einnig nefnt austurkæna. Í dag er algengasta merking orðsins opinn seglbátur með lausan kjöl án kjölfestu, andstætt við kjölbáta sem eru oftast seglbátar með bæði káetu og kjölfestu.

Bátshlutar á kænu

Hér er listi yfir algeng hugtök sem notuð eru yfir bátshluta kænu (númerin vísa til skýringarmyndarinnar):

Stjórnborði/bakborði, kulborði/hléborði, skutur, stefni, skrokkur (4), kjölur (5), fellikjölur, kjalarrauf, stýri, stýrisblað (6), stýrisframlenging, mastur (8), bóma (12), stórsegl (1), framsegl (2), belgsegl (3), bómustrekkjari (17), niðurhal, úthal, upphal, stórskaut (11), skaut, táband, festinál, klemma, hliðarstög (10), framstag (16), afturfaldur, framfaldur, segltoppur, sprek, fótur, kló, háls, auga, kjaftakellingar, vindvísir, veifa

Bátar
Jüri Ratas

Jüri Ratas (fæddur 2. júlí 1978 í Tallinn) er eistneskur stjórnmálamaður og fyrrverandi forsætisráðherra Eistlands. Hann var borgarstjóri Tallinn á árunum 2005 - 2007. Hann er meðlimur í eistneska Miðflokknum. Jüri Ratas er kvæntur og á þrjú börn.

Ratas baðst lausnar úr embætti forsætisráðherra þann 13. janúar 2021 eftir að rann­sókn hófst á Miðflokkn­um í tengsl­um við spillingarmál. Málið snerist um fasteignafélag sem hafði þegið miklar fjárhæðir úr ríkissjóði og náð arðbærum samningum við borgarstjórn Tallinn, sem einnig er stýrt af Miðflokknum.

Tilvísanir

Borgarstjórar Tallinn
Forsætisráðherrar Eistlands
Jeddah

Jeddah er borg í Sádi-Arabíu.

Vinabæir 
Jeddah er vinabær:

Myndir 

Borgir í Sádi-Arabíu
Vænir

Vænir  (sænska: Vänern) er stærsta stöðuvatn í Suður-Svíþjóð, hvort sem litið er til flatarmáls (5648 km2) eða vatnsmagns (153 km3). Vænir er í 44 metra hæð yfir sjávarmáli og meðaldýpi þess er 27 metrar, en mesta dýpi mælist 106 metrar. Stærsta eyja í Væni er Þórseyja (Torsö) og næst stærst er Kállandseyja (Kållandsö), en annars má finna þar yfir 22.000 litlar eyjar. 

Vænir er þriðja stærsta stöðuvatn Evrópu á eftir Ladogavatni og Onegavatni.

Tilvísanir 

Stöðuvötn í Svíþjóð
Gautelfur

Gautelfur (sænska: Göta älv) er lengsta og vatnsmesta á Svíþjóðar. Hún er afrennsli Vænis (Vänern) í Kattegat (þ.e. Jótlandshaf) og er 91 km löng. Hún greinist í tvennt við Kungälv og skilja kvíslirnar eyna Hísing frá meginlandinu. Nyrðri kvíslin heitir Nordre älv (nyrðri elfur), en syðri kvíslin heldur óbreyttu nafni. Hafnarsvæði Gautaborgar við mynni syðri kvíslarinnar. Við Trollhättan eru stórir fossar í Gautelfi sem hafa verið virkjaðir. Trollhätteskurðurinn liggur framhjá fossunum og gerir Gautelfi skipgenga til Vænis. 

Ár í Svíþjóð
Link (The Legend of Zelda)

Link er tölvuleikjapersóna og hetjan í The Legend of Zelda seríunni búin til af Shigeru Miyamoto. The Legend of Zelda er ein af stærstu og vinsælustu leikjasería frá Nintendo með yfir 47 milljón eintök seld árið 2006. Persónan birtist fyrst árið 1986 í The Legend of Zelda, þar sem hann var í tvívídd og í seinni tíð hefur hann verið í þrívídd. Link hefur einnig komið fram í öðrum leikjum frá Nintendo, myndasögum og meira að segja sjónvarpsþátt um The Legend of Zelda seríunna.

Tölvuleikjapersónur
Nintendo
Hippókratesareiðurinn

Hippókratesareiðurinn er samviskueiður lækna sem talið er að hinn forngríski læknir Hippókrates hafi skrifað. Flestar sögulegar heimildir benda til þess að Hippókrates hafi fært hann í letur sjálfur, en það er einnig mögulegt að einhver af stúdentum hans hafi skrifað hann með hliðsjón af viðhorfi Hippókratesar til læknavísindanna - og síðan kennt eiðinn við hann. Hippókratesareiðurinn, eða læknaeiðurinn eins og hann er einnig kallaður, er siðferðilegur leiðarvísir fyrir lækna sem snýr aðallega að því að áminna þá um að óvirða ekki sjúklinginn, að þeir bregðist ekki trúnaði hans og komi eins fram við alla, óháð kyni eða kynþætti. Í upprunalegri mynd sinni er hann litaður af klíkustarfsemi eins og því að aðeins synir lækna og þeirra nánustu skuli læra fræðin, svona eins og til að vernda fagið með því að takmarka kennsluna aðeins við þá sem hægt er að treysta fyrir leyndardóminum.

Íslenska útgáfan 
Eiðurinn hefur tekið breytingum í áranna rás; sum atriði hafa horfið og önnur verið endurorðuð. Eiðurinn er því nokkuð mismunandi eftir löndum og jafnvel milli læknaskóla. Flestir læknaskólar láta þó nemendur sína skrifa undir einhverja útgáfu hans.Íslenska útgáfan af eiðnum var útfærð árið 1932 og rituð í sérstaka bók. Undir þau heitorð hafa nær allir læknar sem hafa útskrifast úr læknadeild Háskóla Íslands ritað nöfn sín.

Íslenska útgáfan af heitorði lækna hljómar svo:

Ég sem rita nafn mitt hér undir, lofa því og legg við drengskap minn að beita kunnáttu minni með fullri alúð og samviskusemi að láta mér ávallt annt um sjúklinga mína án manngreinarálits að gera mér far um að auka kunnáttu mína í læknafræðum að kynna mér og halda vandlega öll lög og fyrirmæli er lúta að störfum lækna

Upprunaleg útgáfa Hippókratesareiðsins 
Upprunalega útgáfan er lítið notuð nú á dögum; þar er meðal annars höfðað til grískra guða og gert ráð fyrir að læknisfræði tilheyri körlum en ekki konum. Einnig eru læknar hvattir til andstöðu gegn fóstureyðingum, líknardauða og dauðarefsingum, málefni sem öll eru mjög umdeild í flestum vestrænum nútímasamfélögum. Eiðurinn var skrifaður á forngrísku en er til á íslensku í þýðingu Valdemars Steffensen og yngri þýðingu Kristínar Ólafsdóttur.

Forngrísk læknislist

hu:Hippokratész#A hippokratészi eskü
Prammi

Prammi eða flatbytna (einnig lekta eða fljótalekta) er flatbotna og grunnrist skip, oft langt og mjótt með flötum skut og lítinn gang. Íbúðarpramma (húsbáta) má t.d. sjá á Signu eða í síkjum Amsterdam sem og víðar. Það er einnig talað um pramma þegar átt er við vöruflutningafleka sem hafðir eru í slefi á eftir fljótabátum eða notaðir við dýpkunarstarfsemi í höfnum. Einnig eru til það sem kallaðir hafa verið herprammar, sem voru mikið notaðir á 18. öldinni, sér í lagi í Eystrasaltshafinu á meðan Napóleonsstyrjöldunum stóð. Hver prammi hafði 2-3 möstur og gat borið 10-20 fallbyssur.

Prammategundir

 dýpkunarprammi
 fljótaprammi
 landgönguprammi
 íbúðarprammi
 léttbátur 
 vöruprammi

Skip
Rauðpanda

Rauðpanda, oft kallaður bjarnköttur eða kattbjörn, (fræðiheiti: Ailurus fulgens) er lítið spendýr, lítið stærra en köttur, sem lifir aðallega á jurtum. Rauð panda er með klær sem hægt er að draga inn að hluta og falskan þumal (líkt og risapanda) sem er aðeins framlenging á úlnliðnum. Rauð panda finnst í Himalajafjöllum í Indlandi, Nepal og Suður-Kína.

Rándýr
Alþýðubankinn

Alþýðubankinn var íslenskur banki sem var stofnaður 5. mars 1971 upp úr Sparisjóði alþýðu sem hafði verið stofnaður 29. apríl 1967. Hlutverk bankans var að treysta atvinnuöryggi launafólks og styðja við starfsemi verkalýðsfélaga. Eigendur bankans voru Alþýðusamband Íslands og ýmis verkalýðsfélög. 

3. janúar 1990 sameinaðist Alþýðubankinn Iðnaðarbankanum, Útvegsbankanum og Verzlunarbankanum sem mynduðu Íslandsbanka.

Íslenskir bankar
Bylgjan

Bylgjan er íslensk útvarpsstöð sem hóf útsendingar 28. ágúst 1986. Bylgjan er fyrsta löglega einkarekna útvarpsstöðin á Íslandi. Dagskrárgerðarfólk var blanda af reyndu fyrrum starfsfólki Ríkisútvarpsins og fólki sem var nýkomið úr námi.

Frægir skemmtiþættir á Bylgjunni

 Betri stofan
 Bibba á Brávallagötunni
 Bylgjulestin
 Harrý og Heimir
 N á tali hjá Hemma Gunn
 Simmi og Jói
Kid Icarus

Kid Icarus er „platform“ tölvuleikur hannaður af TOSE Software Co., Ltd og gefin út af Nintendo fyrir Nintendo Entertainment System árið 1987. Hann er fyrsti af aðeins tveimur leikjum í Kid Icarus seríunni. Hann var endurútgefin fyrir Wii Virtual Console þann 23. febrúar 2007 í Evrópu.

Virtual Console leikir
NES leikir
Opera (vafri)

Opera er ókeypis og vinsæll vafri sem getur farið á vefsíður, sent og fengið tölvupóst, stjórnað tengiliðum, spjall á netinu og birt Widgets. Það er einnig til lítill símavafri frá Opera sem heitir Opera Mini sem er ókeypis. Opera forritið var gert af Geir Ivarsøy og Íslendinginn Jon Stephenson von Tetzchner.

Vafrar
Ókeypis hugbúnaður
Kristján 7.

Kristján VII (29. janúar 1749 - 13. mars 1808) var konungur Dansk-norska ríkisins. Hann var sonur Friðriks V og Lovísu af Stóra-Bretlandi. Hann tók við völdum tæplega 17 ára, þann 14. janúar 1766. Hann giftist barnungri frænku sinni,  Karólínu Matthildi af Stóra-Bretlandi þann 8. nóvember sama ár. Hún var þá aðeins 15 ára. Tveimur árum seinna, eða 1768, eignaðist hún son sem síðar varð Friðrik VI og var hann eina barnið sem þau áttu saman. 

Kristján er sagður hafa sýnt góðar gáfur á barnsaldri en þegar hann eltist kom í ljós að hann gekk ekki heill til skógar. Sumir telja að hann hafi verið haldinn geðklofa og kom sjúkdómur hans sérstaklega fram þegar hann nálgaðist tvítugt og smám saman varð hann alveg óhæfur til að stýra ríkinu, en hann var mjög áhrifagjarn og auðvelt að stýra honum svo að ríkisstjórnin var að mestu í höndum ráðgjafa hans. Þess í stað stundaði konungur krárnar í Kaupmannahöfn ásamt vændiskonunni Anna Cathrine Benthagen (Stígvéla-Katrínu). 

Konungurinn ferðaðist til Þýskalands 1768 og í Altona kynntist hann lækninum Johann Friedrich Struensee. Fór svo vel á með þeim að Struensee fór með Kristjáni til Kaupmannahafnar og varð líflæknir hans. Þegar bólusóttarfaraldur hófst í Kaupmannahöfn haustið 1769 kom Struensee því til leiðar að fjöldi barna var bólusettur, þar á meðal Friðrik litli krónprins, og ávann hann sér þar með traust drottningarinnar og varð svo elskhugi hennar. Kristján konungur treysti æ meira á lækni sinn og Struensee stýrði landinu í raun 1770-1772 og hann og vinur hans, Enevold Brandt, einangruðu konunginn frá hirðinni. 

Í ársbyrjun 1772 tók hópur hirðmanna, þar á meðal Júlíana María ekkjudrottning, stjúpmóðir Kristjáns, og sonur hennar og hálfbróðir konungs, Friðrik erfðaprins, sig saman um að steypa Struensee og var hann handtekinn og tekinn af lífi ásamt Enevold Brandt en Karólína Matthildur drottning var send í útlegð og dó fáeinum árum síðar. Dóttir hennar, Lovísa Ágústa, sem næsta víst er að var dóttir Struensee þótt Kristján konungur hafi gengist við henni, ólst aftur á móti upp við dönsku hirðina ásamt bróður sínum.

Kristján var engan veginn fær um að taka við völdum að nýju og var hann í raun hafður áfram í einangrun. Fram til 1784 voru völdin í höndum ráðgjafa, einkum Ove Høegh-Guldberg, en þá gerði Friðrik krónprins hallarbyltingu og tók við völdum. Formlega var faðir hans þó áfram einvaldur og undirritaði öll lög; stundum neitaði hann að undirrita það sem sonur hans lagði fyrir hann en Friðrik beið þá átekta og lagði lögin aftur fyrir föður sinn seinna. Þá hafði Kristján gleymt öllu saman og undirskrifaði lögin.

Kristján 7. var konungur í rúma fjóra áratugi þótt hann hefði í raun aldrei eiginleg völd. Hann dó úr hjartaslagi í Rendsborg 13. mars 1808 og var grafinn í Hróarskeldudómkirkju.

Danakonungar
Hertogar af Holtsetalandi
Eiríkur blóðöx

Eiríkur 1. blóðöx eða Eiríkur blóðöx Haraldsson (d. 954) var konungur Noregs á árunum 933 til um 935. Hann var sonur Haraldar hárfagra og sá eini af fjölmörgum sonum hans sem átti tiginborna móður; hugsanlega var það ástæðan til þess að hann var gerður að nokkurs konar yfirkonungi en sumir bræður hans urðu fylkiskonungar og undir hann settir. Ekki heppnaðist það fyrirkomulag þó vel og samkvæmt því sem segir í Heimskringlu drap Eiríkur alls fimm bræður sína. 

Hann þótti óvæginn og var illa liðinn og einnig drottning hans Gunnhildur kóngamóðir, sem kölluð er Össurardóttir í Heimskringlu en hefur líklega verið dóttir Gorms gamla Danakonungs. Fáeinum árum eftir að Eiríkur tók við ríkjum kom hálfbróðir hans, Hákon Aðalsteinsfóstri, til Noregs en hann hafði alist upp hjá Aðalsteini Englandskonungi. Eiríkur hraktist þá úr landi. Hann varð síðar konungur yfir Norðymbralandi á Englandi og sat í Jórvík (York), en Gunnhildur var mest í Danmörku með fjórum sonum þeirra, sem gerðu hvað eftir annað út herleiðangra og reyndu að ná ríkinu af Hákoni. Einn þeirra, Haraldur gráfeldur, varð Noregskonungur eftir lát Hákonar.

Noregskonungar
Varberg

Varberg er hafnarborg á vesturströnd Svíþjóðar í samnefndu sveitarfélagi sem er í Hallandsfylki. Íbúar eru um 25 þúsund. Borgin er vinsæll ferðamannastaður og sérstaklega á sumrum þegar fólk sækir í baðstrendur. Varberg er líka einn af helstu heilsulindabæjum í Evrópu. Allan ársins hring er mikið af ungu fólki sem kemur til Varbergs til að stunda vindbrettasiglingar. 

Borgin hefur verið í byggð frá því á 11. öld og hefur um langt skeið verið miðstöð viðskipta. Þar var byggður kastali árið 1280, og um nokkurt skeið á 20. öld voru Monark- og Crescent-reiðhjól framleidd í borginni. 

Þar búa um 35.000 manns (2017) og 64.000 í sveitarfélaginu.

Neðanmálsgreinar

Tengill 
 Heimasíða Varbergs

Borgir í Svíþjóð
Hafnarborgir
Helgarpósturinn

Helgarpósturinn var íslenskt vikublað sem kom fyrst út á árunum 1979 til 1988 og var svo endurvakinn 1994 og lifði þá til 1997.

Tenglar 
 Helgarpósturinn; 1979-1988
 Helgarpósturinn; 1994-1997

Íslensk dagblöð
Haraldur blátönn

Haraldur blátönn (lést haustið 986) var konungur í Danmörku en síðar einnig konungur yfir hluta af Noregi. Hann var sonur Gorms gamla og Þyri danabótar og reisti eftir þau Jalangurssteininn stærri. Bluetooth-tæknistaðallinn í þráðlausum fjarskiptum er nefndur eftir Haraldi.

Árið 2018 fundu leitarmenn stóran fjársjóð á eyjunni Rügen sem talinn er vera sjóður Haralds.

Ævi 
Óvíst er hvenær hann fæddist en Sveinn Ástríðarson sagði Adam af Brimum seinna að hann hefði verið konungur í 50 ár. Það er þó óvíst en hann gæti hafa verið konungur með föður sínum, sem dó líklega um 958, e.t.v frá því um 940. Árið 948 sendi þýski keisarinn Ottó 1. þrjá biskupa til Danmerkur til trúboðs og hefur það verið talið benda til þess að þá hafi Haraldur ráðið þar mestu, fremur en Gormur faðir hans, sem var mjög andsnúinn kristni. Haraldur var þó enn heiðinn þegar foreldrar hans dóu því hann lét gera yfir þau hauga að heiðnum sið. Líklega hefur hann tekið kristni fáum árum síðar því að Jalangurssteinninn er talinn reistur um 965 og þar er Haraldur sagður hafa lagt undir sig Danmörku alla og Noreg og kristnað Dani.

Raunar er hann sagður hafa verið þvingaður til þess af Ottó keisara að taka kristni en önnur sögn segir að hann hafi tekið kristni eftir að maður að nafni Poppo bar járn til að sanna að nýja trúin væri betri en sú gamla. Haraldur lét skírast ásamt fjölskyldu sinni, hélt trúna vel og stofnaði biskupssetur að Rípum, í Slésvík og Árósum. 

Eftir að Eiríkur blóðöx Noregskonungur dó landflótta í Englandi 954 leitaði Gunnhildur kona hans og synir þeirra á náðir Haraldar og var tekið vel á móti þeim. Haraldur veitti Eiríkssonum lið í baráttu þeirra við Hákon Aðalsteinsfóstra og eftir að hann féll um 961 settist Haraldur gráfeldur Eiríksson á konungsstól en var þó skattkonungur Haraldar. Um 970 sveik Haraldur blátönn svo nafna sinn, felldi hann og náði völdum í Noregi. Hann setti Hákon Sigurðarson Hlaðajarl yfir Noreg en hann sagði sig fljótt undan yfirráðum hans og greiddi engan skatt. Tilraunum Haraldar til að ná Noregi aftur lauk endanlega með orrustunni í Hjörungavogi 986. 

Adam frá Brimum segir að kona Haraldar hafi heitið Gunnhildur en á dönskum rúnasteini kemur fram að hann hafi verið kvæntur Tófu, dóttur Mistivojs fursta af Vindlandi. Börn hans voru Sveinn tjúguskegg Danakonungur, Hákon, Þyri, sem giftist Ólafi Tryggvasyni Noregskonungi, og Gunnhildur, sem giftist til Englands.

Haraldur varð gamall og síðustu árin snerist Sveinn sonur hans gegn honum og gerði uppreisn. Haraldur beið lægri hlut og var settur af. Hann særðist, flúði til Jómsborgar og dó þar skömmu síðar af sárum sínum. Lík hans var flutt til Danmerkur og lagt til hvílu í Hróarskeldudómkirkju, sem hann hafði sjálfur látið reisa.

Tilvísanir

Danakonungar
Noregskonungar
Fólk dáið árið 986