alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Ummyndun

Ummyndun eða myndbreyting er þegar fólk, dýr eða hlutir breyta um form. Í bókmenntum eru ummyndanir stundum tengdar göldrum, t.d. í Ódysseifskviðu Hómers, Gullna asnanum eftir rómverska rithöfundinn Apuleius og í bókunum um Harry Potter. Galdrarnir eru stundum taldir vera misjafnlega erfiðir eftir því hverju og í hvað hlutunum er breytt. Ummyndun er námsgrein í Hogwartsskóla, kennd af Minervu McGonagall.

Bókmenntahugtök
Spádómur

Spádómur er umsögn um framtíðina. Þeir sem hafa þennan hæfileika nefnast spámenn eða spákonur.

Tengill 
 Er eitthvert mark takandi á spádómum og þess háttar?; af Vísindavefnum

Spádómsfræði
1348

Árið 1348 (MCCCXLVIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Jón Guttormsson skráveifa var dæmdur á náð konungs fyrir illvirki og sigldi á konungsfund það ár að biðja sér griða. 
 Jón Sigurðsson Skálholtsbiskup kom til Íslands frá Noregi en þegar skip hans og önnur skip sigldu til Íslands var Svarti dauði ekki kominn til Noregs svo að Íslendingar sluppu við pestina að sinni.

Fædd

Dáin
 Holti Þorgrímsson hirðstjóri.
 Jón Sigurðsson, biskup í Skálholti frá 1343.

Erlendis 
 7. apríl - Karlsháskóli stofnaður í Prag.
 Fyrstu tilfelli svarta dauða í Mið- og Vestur-Evrópu.
 Júní - Svarti dauði barst til Englands.
 Heilagur Georg tók við af Játvarði góða sem verndardýrlingur Englands.
 Magnús Eiríksson Svíakonungur fór í stríð gegn Hólmgarði og Svíar biðu ósigur í orrustunni við Schabtschin en lögðu Hnetuborg undir sig.
 Játvarður 3. Englandskonungur stofnaði sokkabandsorðuna.
 Svarti dauði herjaði í Kaíró.

Fædd
 Andronikos 4. Palaeologos, Býsanskeisari.
 Rikardis af Schwerin, Svíadrottning, kona Albrechts af Mecklenburg (d. 1377).

Dáin
 2. september - Jóhanna, prinsessa af Englandi (f. um 1333).
 12. september - Jóhanna halta, Frakklandsdrottning, fyrri kona Filippusar 6. (f. 1293).

1348
1341-1350
1387

Árið 1387 (MCCCLXXXVII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Eiríkur Guðmundsson varð hirðstjóri.
 Narfi Sveinsson varð lögmaður sunnan og austan.
 Ritun Flateyjarbókar hófst.
 Björn Jórsalafari kom til landsins eftir að hafa hrakist með skipi til Grænlands tveimur árum áður.
 Mikael Skálholtsbiskup setti Þorgerði abbadís í Kirkjubæ af og vígði Halldóru Runólfsdóttur í hennar stað, en hún var svo sett af nokkrum mánuðum síðar.

Fædd

Dáin

Erlendis 
 1. janúar - Karl 3. varð konungur Navarra eftir að faðir hans, Karl 2., lést.
 5. janúar - Jóhann 1. varð konungur Aragóníu og Valensíu eftir að faðir hans, Pétur 4., lést.
 16. janúar - Sigmundur, síðar keisari hins Heilaga rómverska keisaradæmis, eiginmaður Maríu Ungverjalandsdrottningar, lét myrða tengdamóður sína, Elísabetu af Bosníu, og lýsti sjálfan sig meðkonung Ungverjalands.
 23. ágúst - Margrét Valdimarsdóttir mikla varð ríkisstjóri yfir Noregi og Danmörku við lát sonar hennar, Ólafs 4.
 Geoffrey Chaucer byrjaði að semja Kantaraborgarsögur.

Fædd
 6. júlí - Blanka 1., drottning Navarra (d. 1441).
 16. september - Hinrik 5. Englandskonungur (d. 1422).

Dáin
 1. janúar - Karl 2. illi, konungur Navarra (f. 1332).
 5. janúar - Pétur 4. Aragóníukonungur (f. 1319).
 16. janúar – Elísabet af Bosníu, drottning Ungverjalands (f. 1340).
 23. ágúst - Ólafur 4. Hákonarson (f. 1370).

1387
1381-1390
1342

Árið 1342 (MCCCXLII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Munkar í Þykkvabæjarklaustri börðu Þorlák Loftsson ábóta og hröktu hann úr klaustrinu.
 Jón Hallsson úr Dal undir Eyjafjöllum fangaði Arnór Þórðarson sýslumann og lét fóthöggva hann og fingurhöggva.
 Ormur Ásláksson varð biskup á Hólum.

Fædd

Dáin
 7. október - Ketill Þorláksson á Kolbeinsstöðum, riddari og hirðstjóri.
 Eiríkur Sveinbjarnarson í Vatnsfirði, riddari og hirðstjóri (f. um 1277).

Erlendis 
 7. maí - Klemens VI (Pierre Roger) varð páfi.
 16. júní - Álaborg í Danmörku fékk kaupstaðarréttindi.
 26. júní - Svíar unnu sigur á Dönum í orrustu við Kaupmannahöfn.
 16. júlí - Loðvík 1. varð konungur Ungverjalands.
 4. september - Jóhannes Komnenos 3. varð keisari í Trebisond.
 Konstantín 4. (Guy de Lusignan)) varð konungur Armeníu.

Fædd
 15. janúar - Filippus 2. hertogi af Búrgund (d. 1404).
 Mótpáfinn Klemens VII (d. 1394).
 Levon 5. Lusignan, konungur Armeníu (d. 1393).

Dáin
 24. apríl - Benedikt XII páfi.
 16. júlí - Karl 1., konungur Ungverjalands.

1342
1341-1350
1364

Árið 1364 (MCCCLXIV í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Ólafur Pétursson og Þorsteinn Eyjólfsson urðu hirðstjórar á Íslandi.
 Bann frá 1348 um að útlendingum væri bannað að sigla til skattlanda Noregs var endurnýjað.
 Gunnsteinn var vígður ábóti á Þingeyrum.

Fædd

Dáin
 Þórarinn Sigurðsson Skálholtsbiskup.

Erlendis 
 Karl 5. varð konungur Frakklands.
 Bretónska erfðastríðinu lauk með sigri Montfort-ættar í orrustunni við Auray.
 Feðgarnir Magnús Eiríksson smek og Hákon 6. Magnússon settir af sem konungar Svíþjóðar.
 Háskólinn í Kraká stofnaður. Hann er elsti háskóli Póllands.

Fædd
 Niccolò Niccoli, fræðimaður sem fann upp Ítalíuskrift (d. 1437).

Dáin
 8. apríl - Jóhann 2., konungur Frakklands (f. 1319).
 29. september - Karl 1., hertogi af Bretagne (f. 1319).
 Valdimar 3., Danakonungur (f. um 1314).

1364
1361-1370
1331

Árið 1331 (MCCCXXXI í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Egill Eyjólfsson varð Hólabiskup.
 Skálholtsannáll segir að óáran hafi orðið á korni á Íslandi þetta ár.

Fædd

Dáin
 16. apríl - Lárentíus Kálfsson, Hólabiskup (f. 1267).
 4. apríl - Þórður Kolbeinsson bóndi í Haukadal.

Erlendis 
 8. september - Stefan Uroš 4. Dušan krýndi sjálfan sig konung Serbíu í Skopje.
 24. september - Játvarður Balliol varð konungur Skotlands.
 22. október - Kogon Japanskeisari tók við völdum.
 Haust - Magnús Eiríksson varð fullveðja og tók við völdum í Svíþjóð.
 Arabíski landkönnuðurinn Ibn Battuta ferðaðist um Eþíópíu, Mogadishu, Mombasa, Zansibar og víðar um Austur-Afríku og var ferðasaga hans eina lýsing sem til var á strönd Austur-Afríku öldum saman.

Fædd
 Blanka af Navarra, Frakklandsdrottning, seinni kona Filippusar 6. (d. 1398).

Dáin
 30. desember - Bernardo Gui, rannsóknardómari og persóna í Nafni rósarinnar eftir Umberto Eco (f. 1261 eða 1262).

1331
1331-1340
1370

Árið 1370 (MCCCLXX í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Jarðskjálfti á Suðurlandi leggur tólf bæi í rúst og sex láta lífið sunnan við Ölfus.
 Þorgautur Jónsson varð hirðstjóri.
 Árni Jónsson varð ábóti í Munkaþverárklaustri.
 Síðustu heimildir um skip á Gásum.

Fædd

Dáin
 Hafliði ábóti í Munkaþverárklaustri.

Erlendis 
 24. maí - Stralsundsáttmálinn bindur endi á stríð Dana og Hansakaupmanna.
 20. desember - Gregoríus XI varð páfi.
 Krossbogar úr stáli fyrst notaðir sem stríðsvopn.

Fædd
 11. apríl - Friðrik 1. kjörfursti af Saxlandi (d. 1428).
 Um jólaleytið - Ólafur 4. Hákonarson konungur Noregs og Danmerkur (d. 1387).
 Jóhann 7. Palaíológos, Býsanskeisari (d. 1408).
 Jóhannes 23. mótpáfi, 1410-1415.
 Benedikt XIV, mótpáfi 1425-1430.

Dáin
 5. nóvember - Kasimír 3. Póllandskonungur (f. 1310).
 19. desember - Úrban V páfi (f. 1310)

1370
1361-1370
1392

Árið 1392 (MCCCXCII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Ófaraár mikið í skiptöpum og byrleysum að sögn Lögmannsannáls. Aðeins eitt skip af tíu sem ætluðu frá Björgvin til Íslands, Pétursbollinn, komst til landsins en strandaði og brotnaði í spón á milli Krýsuvíkur og Grindavíkur. Mannbjörg varð en allur varningur tapaðist.
 Pétur Nikulásson Hólabiskup kom til landsins með Pétursbollanum og komst til Hóla fyrir Mikjálsmessu.
 Miklar rigningar á Norðurlandi.
 Vatnsfjarðar-Kristín Björnsdóttir giftist fyrri manni sínum, Jóni Guttormssyni.
 
Fædd

Dáin

Erlendis 
 Fyrstu merkja um geðveiki varð vart hjá Karli 6. Frakkakonungi.
 María Sikileyjardrottning bældi niður uppreisn aðalsmanna.
 Háskólinn í Erfurt var stofnaður.

Fædd
 18. desember - Jóhann 8. Palaíológos, Býsanskeisari (d. 1448).
 Filippo Maria Visconti hertogi í Mílanó (d. 1447).
Dáin

Dáin 

1392
1391-1400
1393

Árið 1393 (MCCCXCIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 21. nóvember - Bardagi á Núpi í Dýrafirði á milli Björns Einarssonar í Vatnsfirði og Þórðar Sigmundssonar á Núpi. Tveir menn féllu og margir særðust. Menn Þórðar höfðu betur og flúði Björn í kirkju.
 28. desember - Jörundarkirkja á Hólum í Hjaltadal fauk í óveðri á fjórða dag jóla.

Fædd

Dáin
 Einar Hafliðason á Breiðabólstað í Vesturhópi, skrifari Lárentíusar Hólabiskups og höfundur Lögmannsannáls (f. 1307).

Erlendis 
 Her Margrétar Valdimarsdóttur sest um Stokkhólm sem varinn er af her Albrekts af Mecklenburg.
 Vítalíubræður hertaka og ræna Björgvin.

Fædd
 24. ágúst - Arthúr 3., hertogi af Bretagne (d. 1458).

Dáin
 20. mars - Jóhann Nepomuk, tékkneskur dýrlingur (f. um 1345).

1393
1391-1400
1315

Árið 1315 (MCCCXV í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 16. mars - Gvendardagur verður messudagur í Hólabiskupsdæmi þegar bein Guðmundar góða eru tekin upp.
 Auðunn rauði kom til Íslands og tók við biskupsstólnum á Hólum.
 Bygging Auðunarstofu hófst á Hólum.

Fædd
 Árni Þórðarson hirðstjóri (d. 1361).

Dáin

Erlendis 

 Kristófer bróðir Eiríks menved Danakonungs flúði land eftir að hafa tekið þátt í samsæri um að koma bróður sínum frá völdum.
 Ágúst - Loðvík 10. krýndur Frakklandskonungur í Reims.
 13. ágúst - Loðvík 10. gekk að eiga Clemence d'Anjou.
 Alfons 4. Portúgalskonungur tók við ríkjum. 
 Hungursneyðin mikla 1315-1317 hófst eftir miklar rigningar um vorið og uppskerubrest.

Fædd
 20. maí - Bonne af Lúxemborg, Frakklandsdrottning, kona Jóhanns 2. (d. 1349).

Dáin
 9. maí - Húgó 5., hertogi af Búrgund (f. 1282).
 15. ágúst - Margrét af Búrgund, fyrri kona Loðvíks 10. (f. 1290). 

1315
1311-1320
1308

Árið 1308 (MCCCVIII í rómverskum tölum)

Atburðir 

 Jarðskjálfti á Suðurlandi olli því að átján bæir hrundu og sex manns létu lífið.
 Lárentíus Kálfsson fór til Noregs og var þar settur í fangelsi af kórsbræðrum í Niðarósi.
 Árni Helgason biskup og Haukur Erlendsson lögmaður komu á fót lærðra manna spítala i Gaulverjabæ í Flóa. Það hefur þó fremur verið elliheimili fyrir gamla presta en sjúkrahús.

Fædd

Dáin
 Þórður Narfason á Skarði, íslenskur lögsögumaður.
 Guðmundur Þorvarðsson, ábóti í Helgafellsklaustri.

Erlendis 
 25. janúar - Játvarður 2. Englandskonungur gekk að eiga Ísabellu af Frakklandi. Þau voru krýnd réttum mánuði síðar.
 Hinrik 7. kjörinn keisari hins Heilaga rómverska ríkis.

Fædd

Dáin
 8. nóvember - Duns Scotus, skoskur heimspekingur (f. um 1266).
 Erlendur biskup í Kirkjubæ, þekktasti miðaldabiskup Færeyinga.

1308
1301-1310
1310

Árið 1310 (MCCCX í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Árni Helgason biskup kom til landsins með kirkjuvið í nýja dómkirkju í Skálholti, sem Hákon háleggur og ýmsir norskir höfðingjar höfðu gefið honum.
 Ívar Jónsson hólmur varð hirðstjóri.
 Þórður Kolbeinsson, sonur Kolbeins Auðkýlings, vó Karlamagnús Magnússon, banamann föður síns, í hefndarskyni.
 Guðmundur var vígður ábóti í Þingeyraklaustri.

Fædd
 Eysteinn Ásgrímsson munkur (d. 1361).

Dáin

Erlendis 
 11. maí - 64 musterisriddarar brenndir á báli fyrir villutrú.
 17. júlí - Friðarsamningar í Helsingjaborg milli Svía, Dana og Norðmanna. 

Fædd
 30. apríl - Kasimír 3. Póllandskonungur (d. 1368).
 Jóhanna d'Évreux, Frakklandsdrottning, Frakklandsdrottning, þriðja kona Karls 4. (d. 1371). 
 Úrban V (Guillaume de Grimaud) páfi (d. 1370).

Dáin
 Arnolfo di Cambio ítalskur myndhöggvari (f. 1232).

1310
1301-1310
Sambandslögin

Sambandslögin voru lög um samband Íslands og Danmerkur sem voru samþykkt árið 1918 í þjóðaratkvæðagreiðslu með miklum meirihluta, 90,9% greiddra atkvæða. Kosningaþátttaka var 43,8%.

Danir áttu frumkvæði að því að samið var um ný sambandslög við Ísland. Jón Magnússon, forsætisráðherra Íslands, hafði í upphafi aðeins beðið Dani um leyfi til þess að taka upp sérstakan siglingafána fyrir Ísland. Carl Theodor Zahle, forsætisráðherra Danmerkur, bauð Íslendingum þess í stað til viðræðna um að endurskoða sambandslög landanna í heild sinni. Ríkisstjórn Zahle setti saman nefnd skipaða meðlimum Róttæka vinstriflokksins, Jafnaðarmanna og Vinstriflokksins til þess að semja við Íslendinga um ný sambandslög milli ríkjanna.

Kosið var um skilmálana sem sambandsnefndin hafði samið um í þjóðaratkvæðagreiðslunni. Ísland varð þar með fullvalda og frjálst ríki í konungssambandi við Danmörku, þjóðirnar höfðu sama þjóðhöfðingja, Danakonung, sem þá var Kristján 10. Danir skyldu fara með utanríkismál Íslendinga í umboði þeirra og ríkisborgararéttur átti að vera gagnkvæmur milli ríkjanna. Auk þess voru ákvæði til bráðabirgða um að Danir sæju um landhelgisgæslu fyrir Íslendinga og hæstiréttur Danmerkur yrði æðsti dómstóll Íslendinga þar til þeir kysu að taka bæði málin í sínar hendur. Hæstiréttur Íslands var stofnaður tveimur árum seinna 1920. Samninginn var hægt að endurskoða eftir 1940.

1. desember er almennt kallaður fullveldisdagurinn til minningar um þá samþykkt Sambandslaganna að Ísland var viðurkennt sem fullvalda og frjálst ríki. Íslenski fáninn var dreginn að húni í fyrsta sinn sem fullgildur þjóðfáni. Lítið var samt um hátíðahöld, og olli spánska veikin þar mestu um. Meira var þó um hátíðarhöld 100 árum síðar. Með fjölmörgum viðburðum um allt land. Þegar aldarafmæli fullveldisins var minnst.

Tengt efni 
 Uppkastið

Tilvísanir

Heimild
 Fullveldisviðurkenningin 1918 var engin gjöf; grein í Morgunblaðinu 1939
 

Sjálfstæðisbarátta Íslendinga
Íslensk lög
1918
1330

Árið 1330 (MCCCXXX í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Grímur Þorsteinsson varð lögmaður norðan og vestan í fyrra sinn.
 Mikil og sögufræg brúðkaupsveisla haldin í Haga á Barðaströnd.
 Haukur Erlendsson kom til Íslands með konungs boðskap um kvennamál og fleira (gæti þó hafa verið 1331).
 Réttarbætur settar um gæði vaðmáls og skuldir við kaupmenn.

Fædd

Dáin

Erlendis 

 19. október - Játvarður 3. Englandskonungur náði sjálfur undir sig stjórnartaumunum og lét hengja Roger Mortimer, elskhuga móður sinnar, Ísabellu drottningar, sem hafði stýrt ríkinu um þriggja ára skeið, og gera eignir hans upptækar.
 Serbar unnu sigur á Búlgörum í orrustunni Við Velbuzhd og héldu áfram sókn sinni inn í Makedóníu.
 Alfons 11. Kastilíukonungur bannaði öllum hirðmönnum sem gerðu sig seka um að borða hvítlauk eða lauk að láta sjá sig við hirðina eða yrða á aðra hirðmenn í fjórar vikur á eftir.

Fædd
 15. júní - Svarti prinsinn, Játvarður, sonur Játvarðs 3. Englandskonungs.
 Nicolas Flamel, franskur handritaskrifari, bóksali og alkemisti (d. 1417).

Dáin
 21. janúar - Jóhanna af Búrgund, drottning Frakklands, kona Filippusar 5. (f. 1292).
 26. júlí - Evfemía af Pommern, drottning Danmerkur, kona Kristófers 2. (f. 1285).
 2. ágúst - Jólanda af Dreux, Skotadrottning (kona Alexanders 3.) og síðar hertogaynja af Bretagne (f. 1263).
 29. nóvember - Roger Mortimer, fyrsti jarlinn af March og í raun stjórnandi Englands 1327-1330 (f. 1287).
 Pietro Cavallini, ítalskur listmálari (f. 1259).

1330
1321-1330
Einar Sigurðsson í Eydölum

Einar Sigurðsson í Heydölum, eða Eydölum, (1539 – 15. júlí 1626) var helsta trúarskáld sinnar tíðar. Hann var ungur settur til mennta og nam í Hólaskóla. Var hann alllengi prestur í Nesi í Aðaldal og bjó þar við heldur þröngan kost. Einar missti fyrri konu sína frá ungum börnum en kvæntist fljótlega aftur og átti margt barna með seinni konu sinni. Fljótlega eftir að Oddur sonur hans varð biskup í Skálholti veitti hann föður sínum Heydali í Breiðdal og við þann bæ er Einar jafnan kenndur. Heydalir voru gott brauð og þar stóð hagur hans með blóma. Hann var góðvinur Guðbrands biskups Þorlákssonar á Hólum og naut þess í ýmsu. Biskup leitaði til Einars er hann fór að undirbúa útgáfu kristilegs kvæðasafns sem út kom 1612 og gengið hefur undir nafninu Vísnabók Guðbrands. Fyrsti hluti þeirrar bókar er að mestu eftir Einar. Hann kvað gjarnan trúarleg kvæði undir vikivakaháttum og er Kvæði af stallinum Kristí („Nóttin var sú ágæt ein...“) einna þekktast slíkra kvæða eftir hann. Einar er eitt hinna austfirsku skálda.

Heimild 
Sýnisbók íslenskra bókmennta frá 1550 til 1900. Kristján Eiríksson tók saman, Reykjavík 2003.

Íslensk skáld
Bandamenn (seinni heimsstyrjöldin)

Bandamenn í Síðari heimsstyrjöldinni voru þau ríki sem börðust gegn Öxulveldunum. Til bandamanna teljast aðallega Bretland, Frakkland, Sovétríkin, Kína og Bandaríkin en fleiri smærri þjóðir voru líka hluti af bandalaginu.

Forsaga 
Árið 1904 höfðu Frakkland og Bretland gengið í hernaðarbandalag sem var í fullu gildi við upphaf Seinni heimsstyrjaldarinnar. Á fjórða áratugnum voru blikur á lofti í evrópskum stjórnmálum. Ríkisstjórnir Breta og Frakka óttuðust báðar aukinn hernaðarmátt Þýskalands og höfðu fullan hug á að standa saman ef til stríðs við Þjóðverja kæmi.

Frakkar voru líka bandamenn Pólverja. Bretar og Pólverjar voru ekki í bandalagi en forsætisráðherra Bretlands, Neville Chamberlain, hafði heitið Pólverjum stuðningi, ef Þjóðverjar réðust á þá. Sovétmenn höfðu á árinu 1939 gert samning við Þjóðverja um að ríkin tvö myndu ekki ráðast á hvort annað.

Bandamenn í stríðinu 
Þegar Þjóðverjar réðust á Pólland þann 1. september 1939 stóðu Bretar og Frakkar við skuldbindingar sínar gagnvart Pólverjum og sögðu Þjóðverjum stríð á hendur á næstu dögum. Margar nýlendur Breta sögðu Þjóðverjum sömuleiðis stríð á hendur fáum dögum síðar.

Það reyndist Þjóðverjum auðvelt að hernema Pólland og hvorki Bretar né Frakkar veittu Pólverjum neinn verulegan hernaðarstuðning í baráttu þeirra Þjóðverja. 

Bretar sendu her til Frakklands til að hjálpa Frökkum að verjast hugsanlegri þýskri innrás en þegar sú innrás kom reyndust franski og breski herinn þess lítt megnugir að stöðva Þjóðverja. Frakkland beið mikinn ósigur og ríkisstjórn Frakklands gafst upp. Hópur franskra herforingja fór í útlegð til Lundúna þar sem þeir mynduðu útlagastjórn. 

Eftir að Þjóðverjar réðust á Sovétríkin 1941 hófu Bretar og Sovétmenn náið samstarf gegn Þýskalandi. Bandaríkjamenn voru hlutlausir fyrstu mánuði stríðsins en höfðu þá stutt Breta og síðar Sovétmenn leynt og ljóst. Eftir að stríð Bandaríkjamanna við Japani hófst tóku þeir að beita sér beint gegn Japan og Þýskalandi og bandamönnum þeirra.

Ríki sem á einhverjum tímapunkti voru hluti af bandamönnum í seinni heimstyrjöldinni 

Fyrir utan þau ríki sem komu fram áður eru mjög mörg sem teljast hluti af bandamönnum. Þess ber þó að geta að eftir að ljóst var orðið að Þjóðverjar myndi tapa stríðinu í Evrópu og Japanir í Kyrrahafi og ákveðið hafði verið a stofna Sameinuðu þjóðirnar voru sett þau inngönguskilyrði að viðkomandi ríki lýsti Öxulveldunum stríð á hendur. Flest löndin á listanum lögðu ekkert fram til stríðsrekstursins.

 Pólland, 1939 
 Ástralía, 1939
 Nýja Sjáland, 1939
 Breska Indland, 1939
 Nepal, 1939
 Nýfundnaland, 1939
 Tonga, 1939
 Suður-Afríka, 1939
 Kanada, 1939
 Panama, 1941 
 Kosta Ríka, 1941
 Dóminíska lýðveldið, 1941
 El Salvador, 1941
 Haítí, 1941
 Hondúras, 1941
 Níkaragva, 1941
 Gvatemala, 1941
 Kúba, 1941
 Mexíkó, 1942
 Brasilía, 1942
 Bólivía, 1943
 Íran, 1943
 Líbería, 1944
 San Marínó, 1944
 Ekvador, 1945
 Paragvæ, 1945
 Perú, 1945
 Úrúgvæ, 1945
 Venesúela, 1945
 Tyrkland, 1945
 Líbanon, 1945
 Sádí Arabía, 1945
 Argentína, 1945
 Síle, 1945
 Mongólía, 1945

Hernaðarbandalög
Seinni heimsstyrjöldin

de:Alliierte#Zweiter Weltkrieg
fa:نیروهای متفقین#جنگ جهانی دوم
Jón Þorláksson á Bægisá

Jón Þorláksson á Bægisá (fæddur í Selárdal í Arnarfirði 13. desember 1744 - dáinn 21. október 1819) var  prestur, kröftugt skáld og einn mikilvirkasti þýðandi 18. aldar.  Hann var einn af boðberum upplýsingarinnar á Íslandi. Tímarit þýðenda á Íslandi heitir Jón á Bægisá í höfuðið á honum.

Jón ólst að nokkru upp í Fljótshlíðinni. Hann var settur í Skálholtsskóla og útskrifaðist þaðan 1763 með góðum vitnisburði. Næstu ár var hann í þjónustu Magnúsar Gíslasonar amtmanns og síðan Ólafs Stephensens amtmanns, tengdasonar Magnúsar. Árið 1768 vígðist Jón til Saurbæjarþinga í Dalasýslu en varð að láta af prestskap vegna barneignar með Jórunni Brynjólfsdóttur í Fagradal og fór allt á sömu leið er hann fékk aftur prestsembætti. Þessu næst fór Jón að vinna hjá Hrappseyjarprentsmiðju sem stofnuð var 1773. Þýddi hann þá kvæði eftir norska skáldið Kristian Tullin og voru þau gefin út, ásamt nokkrum frumortum kvæðum hans, í Hrappsey 1774. Sama ár kvæntist Jón Margréti, dóttur Boga Benediktssonar í Hrappsey og hófu þau búskap í Galtardal. 

Árið 1788 fékk Jón að vígjast til Bægisár í Öxnadal í Hólabiskupsdæmi. Margrét, kona Jóns, og Guðrún, dóttir hans, urðu eftir í Galtardal og bjó Margrét þar til dauðadags 1808. Jón bjó á Bægisá til æviloka 1819 og þar vann hann sín merkustu bókmenntastörf. Þar þýddi hann Tilraun um manninn (e. An Essay on Man) eftir enska skáldið Alexander Pope og Paradísarmissi (e. Paradise Lost) eftir enska skáldið John Milton. Þá þýddi hann einnig Messíasardrápu (þ. Der Messias) eftir þýska skáldið Friedrich Gottlieb Klopstock. Jón orti og mikið sjálfur og var margt af því í léttum dúr.

Heimild
 Sýnisbók íslenskra bókmennta frá 1550 til 1900, Kristján Eiríksson tók saman, Reykjavík 2003.

Tenglar 
  Paradísarmissir (útg. 1828) á Bækur.is 
Greinar í tímaritum
 „Jón Þorláksson“; æviágrip; Íslenzkar æviskrár frá landnámstímum til ársloka 1940
 „Skáldið á Bægisá“; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1997
 „Skáldið sr. Jón Þorláksson á Bægisá“; 1. grein í Lesbók Morgunblaðsins 1945
 „Skáldið sr. Jón Þorláksson á Bægisá“; 2. grein í Lesbók Morgunblaðsins 1945
 „Missti hempuna tvisvar“; grein í Tímanum 1988

Íslensk skáld
Íslenskir þýðendur
Ráðherra Íslands

Ráðherra Íslands var ráðherraembætti í ríkisstjórn Danmerkur sem tók við af embætti Íslandsráðgjafa eftir stjórnarskrárbreytingu sem samþykkt var 1902 og tók gildi 1. febrúar 1904. Ráðherra Íslands hafði aðsetur á Íslandi (heimastjórn) og fór með framkvæmdavaldið í umboði Alþingis til 1917 þegar fyrsta samsteypustjórnin var mynduð og embætti forsætisráðherra Íslands búið til.

Tengt efni
 Íslandsráðgjafi
 Heimastjórnartímabilið
 Forsætisráðherrar á Íslandi

Íslensk stjórnmálasaga
Ríkisstjórn Íslands