alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Ehud Olmert

Ehud Olmert (hebreska: אהוד אולמרט) (fæddur 30. september, 1945) er ísraelskur stjórnmálamaður sem var tólfti forsætisráðherra Ísraels.

Olmert tók opinberlega við sæti forsætisráðherra Ísraels þann 14. apríl 2006 en hefur í reynd gegnt starfinu frá því 4. janúar sama ár eftir að þáverandi forsætisráðherra, Ariel Sharon, fékk heilablóðfall og féll í dá.

Forsætisráðherrar Ísraels
Moshe Sharett

Moshe Sharett (hebreska: משה שרת; fæddur Moshe Shertok (hebreska: משה שרתוק) (fæddur 15. október 1894 – 7. júlí 1965) var annar forsætisráðherra Ísraels (1954 - 1955).

Sharett var fæddur í Kherson, Úkraínu, sem þá var hluti af rússneska keisaradæminu en flutti til Palestínu árið 1908. Fjölskylda hans tók þátt í að stofna ísraelsku borgina Tel Aviv.

Forsætisráðherrar Ísraels
Ob

Ob (rússneska: Обь (Obʹ)) er fljót í Rússneska sambandsríkinu, nánar tiltekið í Vestur Síberíu. Eitt mesta vatnsfall jarðar; 3,650 kílómetrar að lengd, vatnasvið er 2,99 milljónir ferkílómetra. Upptökin eru í Altajfjöllum, rennur norður og norðvestur um Síberíu og fellur í Obflóa. Fljótið er ísi lagt 5-6 mánuði á ári en annars mikilvæg siglingarleið. Mest þverá Ob er Írtysh. Samanlögð leið þeirra er 5,567 kílómetrar. Þannig mælt er fljótið það fjórða lengsta í heimi. 

Efsti hluti Ob rennur í norðvestur í Altajfjöllum, síðan í norðaustur framhjá borgunum Barnaul og Novosibirsk og sameinast ánni Tom. 

Um miðbikið streymir Ob til norðvesturs um mýrarskóga Síberíu og þar falla í það árnar Chulym, Ket, og Írtysh. Við áramót Ob og Írtysh er 78 metra há stífla og uppistöðulón nýtt til árveitu. Mikil vatnsorkuver eru í Ob fljóti. 

Neðst greinist fljótið í tvær kvíslar, Stóra-Ob og Litla-Ob og rennur þá norður og austur út í Obflóa, sem gengur suður úr Norður-Íshafinu. Flóinn er um 800 kílómetra langur en ekki nema um 60 kílómetrar á breidd. Breidd fljótsins eykst eftir því sem neðar dregur og nálægt ósum er það um 40 kílómetra breitt.

Dalurinn, sem miðhluti fljótsins rennur eftir, fer á kaf í flóðum á hverju ári, vegna þess að leysingar eru fyrr á ferð suður í Altaifjöllum en þar, 200 kílómetrum norðar. 

Fljótið leggur að mestu í 5 til 6 mánuði á hverju ári, en þrátt fyrir það er það mikilvæg samgönguæð. 

Helstu hafnarborgir við fljótið eru Novosibirsk, Barnaul, Kamen-na-Obi og Mogochin. Stórt vatnsorkuver er í Novosibirsk. Mestu olíu- og gaslindir Rússlands eru meðfram miðhluta fljótsins.

Mikil mengun neðst í fljótinu hefur gjöreytt stórum fiskistofnum, sem áður voru veiddir þar í miklum mæli.

Heimild

Tengill 
 Ob 

Ár í Rússlandi
Yitzhak Rabin

Yitzhak Rabin (hebreska: יִצְחָק רָבִּין), (fæddur 1. mars 1922 – 4. nóvember 1995) var ísraelskur stjórnmálamaður og hershöfðingi. Hann var fimmti forsætisráðherra Ísraels frá 1974 til 1977 og aftur frá 1992 þar til hann var myrtur árið 1995 af Yigal Amir, hægri öfgamanni sem var á móti Oslóarsamkomulagi Ísraela og Palestínumanna. Rabin var fyrsti forsætisráðherra landsins sem var fæddur í Palestínu, einnig sá fyrsti sem var myrtur og sá annar til að deyja í embætti (sá fyrsti var Levi Eshkol). 

Árið 1994 fékk Rabin Friðarverðlaun Nóbels ásamt Yasser Arafat og Shimon Peres fyrir að stuðla að friði í Mið-Austurlöndum. 

Forsætisráðherrar Ísraels
Myrtir ríkisstjórnarleiðtogar
Handhafar friðarverðlauna Nóbels
Yigal Amir

Yigal Amir (hebreska: יגאל עמיר) (fæddur 23. maí 1970) er ísraelskur hægriöfgamaður sem, þann 4. nóvember árið 1995, myrti þáverandi forsætisráðherra Ísraels, Yitzhak Rabin í Tel Aviv. Amir afplánar nú lífstíðardóm auk 14 ára fyrir samsæri og árás á lífvörð Rabins.

Ísraelskir glæpamenn
Tel Avív

Tel Avív eða Tel Avív-Yafo (hebreska: תֵּל אָבִיב-יָפוֹ; arabíska: تَلْ أَبِيبْ-يَافَا‎ Tal Abib-Yafa) er ísraelsk borg á strönd Miðjarðarhafsins.

Borgir í Ísrael
Nellikubyltingin

Nellikkubyltingin átti sér stað í Portúgal þann 25. apríl 1974 þegar Portúgalar steyptu herforingjastjórn landsins af stóli, en hún hafði haldið völdum í landinu frá árinu 1926. Byltingin var án blóðsúthellinga, þökk sé portúgölskum hermönnum sem óhlýðnuðust þeim fyrirmælum herforingjastjórnarinnar að skjóta á uppreisnarmenn. Byltingin dregur nafn sitt af þeirri staðreynd að portúgalskur almenningur þakkaði hermönnum óhlýðnina með því að stinga nellikum í byssuhlaup þeirra.

Saga Portúgals
Byltingar
1974
Altice Portugal

Altice Portugal er stærsta símafyrirtæki Portúgals. Fyrirtækið starfar aðallega í Portúgal og Brasilíu en býður einnig upp á símaþjónustu í Marokkó, Gíneu-Bissau, Grænhöfðaeyjum, Mósambík, Austur-Tímor, Angóla, Kenýa, Kína og São Tomé og Príncipe.

Portúgal
Símafyrirtæki
Lægð (veðurfræði)

Lægð eða lágþrýstisvæði í veðurfræði er veðurkerfi þar sem lágur loftþrýstingur er yfir tilteknu svæði á jörðinni. Á norðurhveli blása vindar rangsælis umhverfis lægðir, en öfugt á suðurhveli. Lægðum fylgja gjarnan óstöðug veður, hvassir vindar og úrkoma. Lægð er því gagnstæða hæðar.

Veðurfræði
Gaumstol

Gaumstol er taugasjúkdómur sem yfirleitt stafar af heilaskemmd í hægra hvirfilblaði. Helsta einkenni gaumstols er að sjúklingurinn veitir hlutum vinstra megin við sig litla athygli, gefur þeim svo að segja engan gaum. Þetta getur til dæmis valdið því að gaumstolssjúklingar gleyma að klára matinn vinstra megin á diskinum sínum, eða klæða sig einungis í hægri ermina á peysunni sinni.

Taugasjúkdómar
Amon Tobin

Amon Tobin, skírður Amon Adonai Santos de Araujo Tobin (Antônio Carlos Brasileiro de Almeida Jobim og Tom Jobim í Brasilíu), (7. febrúar 1972) er brasilískur tónlistarmaður. Tónlist hans er gefin út af breska útgáfufyrirtækinu Ninja Tune.

Ferill 
Amon fæddist í Rio de Janeiro í Brasilíu en fluttist til Evrópu á unglingsaldri og er sagður hafa búið í Portúgal og í Brighton á Englandi þar sem hann gaf út fjórar EP plötur undir nafninu Cujo áður en að fyrstu breiðskífunni „Adventures in Foam“ (1996) kom hjá Ninebar útgáfufyrirtækinu. Sama ár skrifaði hann undir hjá Ninja Tune og í kjölfarið fylgdu fjórar breiðskífur sem var öllum tekið vel af sífellt stækkandi hópi aðdáenda. Árið 2004 kom út diskur með upptökum af tónleikum með honum í Solid Steel röðinni. Næsta ár tók Amon nýja stefnu þegar hann samdi tónlistina við tölvuleikinn „Chaos Theory: Splinter Cell 3“ fyrir tölvuleikafyrirtækið Ubisoft sem einnig var gefið út hjá Ninja Tune.

Stíll 
Tónlistarstíll Amon Tobins er einstakur mjög djass-skotinn og einnig eru töluverð suður-amerísk áhrif bossa nova, samba og batucada. Amon vinnur tónlist sína mestmegnis í hljóðgervlum og sækir hann efnivið sinn víða, m.a. notar hann búta úr öðrum lögum. Með ýmsum stillingum og breytingum á hljóðbútunum tekst honum að brengla og ummynda hljóð þannig að þau verða nær óþekkjanleg samanborið við upprunalegt hljóð.

Breiðskífur 
 Chaos Theory - Splinter Cell 3 Soundtrack (Ninja Tune, 2005)
 Solid Steel Presents Amon Tobin: Recorded Live (Ninja Tune, 2004)
 Out From Out Where (Ninja Tune, 2002)
 Supermodified (Ninja Tune, 2000)
 Permutation (Ninja Tune, 1998)
 Bricolage (Ninja Tune, 1997)
 Adventures in Foam (Ninebar, 1996) (sem Cujo) (endurútgefin, Ninja Tune, 2002)

Samvinnuverkefni/tónleikaupptökur 
 Peeping Tom (Ipecac, 2006) (breiðskífa með Mike Patton. Amon Tobin kemur fram í laginu „Don't Even Trip“.)
 Verbal Remixes & Collaborations (2003)

Smáskífur & EP-diskar 
 The Lighthouse (2005)
 Angel Of Theft (2004) (sem Player)
 Verbal (2002)
 East To West (2002)
 Slowly (2000)
 4 Ton Mantis (2000)
 Like Regular Chickens (Danny Breaks & Dillinja Remixes) (1998)
 Pirahna Breaks (1997)
 Mission (1997)
 Chomp Samba (1997)
 Creatures (1996)
 The Remixes (1996) (sem Cujo)
 Curfew (1995) (sem Cujo)

Tenglar 
 Formleg heimasíða Amon Tobins
 Amon Tobin á Myspace
 Amon Tobin Póstlisti 
 Umboðsfyritæki Amon Tobins / Envision Management + Production 
 Amon Tobin: útgefið efni
 Formleg síða Amon Tobin hjá Ninja Tune
 Unofficial Complete Amon Tobin / Cujo Discography at pe7er.com
 Viðtal GameSpot vegna Chaos Theory leikjatónlistarinnar

Myndbönd 
 Myndbandið við Proper Hoodidge af Out From Out Where
 Myndbandið við Verbal af Out From Out Where''
 Myndbandið við Slowly af Supermodified
 Myndbandið við 4 Ton Mantis af Supermodified
 Trailer #1 - forthcoming album in 2007
 Amon Tobin scores Hungarian Film, Taxedermia - Clip #1
 Amon Tobin scores Hungarian Film, Taxedermia - Clip #2
 Amon Tobin scores Hungarian Film, Taxedermia - Clip #3
 Short Interview 

Brasilískir tónlistarmenn
Júnó

Júnó (latína IVNO) er ein helsta gyðjan í rómverskri goðafræði. Hún samsvarar Heru í grískri goðafræði. Hún er sögð kona Júpíters og móðir Mars. Júnó á að hafa margþætt hlutverk. Meðal annars hefur hún verið tengd við hjónaband, barneignir og fjármál. 

Rómverskar gyðjur
Rómversk goðafræði

Rómversk goðafræði fjallar um trúarbrögð Rómverja til forna. Hvað varðar goðafræðina sjálfa, það er hvaða goð eru tilbeðin, má segja að þeir hafi að miklu leyti gert gríska goðafræði að sinni eigin. Nöfnin eru oftast önnur en goðin eru engu að síður oft talin þau sömu eða urðu þau sömu eftir því sem grísk menning varð áhrifameiri í Rómaveldi. Einnig tóku þeir upp goð margra annarra þjóða sem þeir náðu yfirráðum yfir. Rómverjar áttu þó sín eigin goð (sem runnu oftast vel inn í gríska jafningja sína) og gerðu skýran greinarmun á sínum eigin og þeim sem þeir tóku upp eftir öðrum. Þeirra eigin goð kölluðu þeir di indigetes en þau innfluttu de novensides. Þrátt fyrir mörg sameiginleg goð var iðkun trúarbragðanna og hugsunin á bak við þau oft á tíðum mjög ólík því sem var í Grikklandi. Rómverjar gerðu mikið af því að tengja goðin við mannfólkið og áttu margar sögur um uppruna sinn og borgar sinnar, hvernig mætti rekja hana til goðanna. Þeir áttu hins vegar ekki mikið af sögum um goðin að gera mannlega hluti, sem Grikkirnir áttu aftur á móti.

Tenglar
Laugardalur

Laugardalur er hverfi í Reykjavík. Til hverfisins teljast borgarhlutarnir Tún, Teigar, Lækir, Laugarnes, Sund, Heimar, Langholt, Vogar, Skeifan og Fen. Hverfið dregur nafn sitt af stóru íþrótta- og útivistarsvæði, Laugardalnum  sem er í miðju hverfisins. Á því svæði eru  m.a. Þvottalaugarnar, Laugardalslaug, Laugardalshöll, Grasagarður Reykjavíkur og Fjölskyldu- og húsdýragarðurinn. Sigurður málari setti fram þá hugmynd árið 1871 að Laugardalur yrði íþrótta- og  útivistarsvæði fyrir íbúa Reykjavíkur. Mýrin í Laugardal var ræst fram árið 1946.

Í hverfinu eru þrjú stór iðnaðar- og verslunarhverfi: Skeifan og Glæsibær, Vogarnir með Sundahöfn og Holtagarða, og Borgartún. Inni í íbúðahverfunum er líka mikið um verslun og atvinnuhúsnæði í bland. Við Laugalæk er til dæmis klasi af matvælaverslunum og matvælaframleiðendum. Á Laugarási norðaustan við Laugardalinn eru friðlýstar ísaldarminjar. 

Ásmundarsafn og Listasafn Sigurjóns Ólafssonar eru í Laugardalshverfinu.Þessi söfn eru staðsett í húsum þar sem heimili og vinnustofur listamannanna Ásmundar og Sigurjóns voru. Stærstu íþróttafélögin í hverfinu eru Glímufélagið Ármann og Knattspyrnufélagið Þróttur. Mörg íþróttafélög eru með starfsemi sína í hverfinu, eins og Karatefélag Reykjavíkur, Tennis- og badmintonfélag Reykjavíkur, Skylmingafélag Reykjavíkur og sundfélögin.

Í hverfinu eru grunnskólarnir Langholtsskóli, Laugarnesskóli, Laugalækjarskóli og Vogaskóli. Menntaskólinn við Sund er í hverfinu. Listaháskóli Íslands rekur listnámsbrautir í gömlu sláturhúsi Sambandsins við Laugarnesveg. Kirkjur í hverfinu eru Laugarneskirkja, Áskirkja og Langholtskirkja.

Íbúar í Laugardalshverfi voru tæplega 16.500 árið 2019.

Heiti 
Eiríkur Hjartarson rafmagnsfræðingur og kona hans, Valgerður Halldórsdóttir, byggðu hús um 1929 í Laugamýri og nefndu það eftir Laugardal í Biskupstungum. Valgerður var ættuð þaðan en fædd í Vesturheimi. Íþróttahöllin sem reis þar í grenndinni um 1960 fékk nafn sitt af þessu húsi en síðan festist það smám saman við næsta nágrenni og hin síðustu ár hefur það verið haft um allt hverfið innan marka hins gamla Laugarneslands - og meira til. Eiríkur og Valgerður hófu ræktun við hús sitt og komu upp sannkölluðum sælureit, sem varð löngu seinna undirstaða grasagarðsins í Laugardal.

Afmörkun 
Í vestur markast hverfið af línu sem dregin er eftir miðri Snorrabraut. Í austur markast hverfið af Elliðaám, syðri kvísl.  Í suður markast hverfið af línu sem er dregin um eftirtaldar götur og skal miðað við miðju þeirra: Hverfisgötu, Laugaveg, Suðurlandsbraut, Grensásveg og Miklubraut. Í norður markast hverfið af sjó.

Múlahverfi tilheyrir ekki Laugardal, heldur Háaleiti og Bústöðum, þar sem mörkin eru dregin við Suðurlandsbraut, en ekki Miklubraut. Hins vegar fylgja Túnin Laugardal fremur en Hlíðum.

Hverfi Reykjavíkur
Háliðagras

Háliðagras (fræðiheiti: Alopecurus pratensis) er grastegund af ættkvíslinni Alopecurus. Háliðagras vex jafnan í Evrópu og Asíu. Á Íslandi vex tegundin villt og er lítillega notuð til túnræktar. Háliðagras líkist nokkuð Vallarfoxgrasi í útliti.

Háliðagras getur orðið allt að 110 cm hátt og hefur frekar breið, slétt blöð. Slíðurhimnan er 1-2 mm á lengd. Tegundin er viðkvæm fyrir ryðsveppi og má því oft greina ryðrauða bletti á blöðum. Axpunturinn, er einnig nefnist kólfur, er sívalur, allangur og mjúkur viðkomu. 

Háliðagras þrífst best í rökum, frjósömum jarðvegi og er viðkvæmt fyrir þurrki. Það er snemmþroska og er gott fóður ef það er slegið nokkuð snemma því orkugildi þess fellur hratt eftir því sem það sprettur úr sér. Tegundin gefur góða uppskeru og þolir vel beit og traðk. Hinsvegar hentar það illa í blöndu með öðrum tegundum túngrasa, þar sem það er oftast úr sér sprottið á meðan aðrar tegundir eru enn lítið þroskaðar.

Samlífi 
Háliðagras er ein þeirra grastegunda sem sveppurinn korndrjóli (Claviceps purpurea) vex á.

Heimild 
 

Liðagrös
Vikulokin

Vikulokin er íslenskur útvarpsþáttur í umsjón Önnu Kristínar Jónsdóttur og Helga Seljan. Hann er á dagskrá Rásar 1 á laugardagsmorgnum milli 11 og 12. Í þáttinn koma að jafnaði þrír gestir sem spjalla um fréttir vikunnar og bera fram sína skoðun á hlutunum.

Íslenskir útvarpsþættir
Body Worlds

Körperwelten eða Body Worlds er heiti sýningar sem flutt er á milli staða reglulega þar sem sérstaklega meðhöndlaðir líkamar og líffæri eru til sýnis. Heilir mannslíkamar, stök líffærakerfi, líffæri og þversnið af líkömum eru plastaðir (e. plastination) og þeir notaðir sem sýningargripir (fáeina má snerta). Auk þess eru líkamar nokkurra dýra til sýnis (t.d. úlfaldi), þótt svo að mest megnis sé um mannslíkama og –líffærakerfi að ræða. Sumir sýningagripirnir sýna áhrif sjúkdóma á líkaman, svo sem áhrif liðagigtar á hnébein og dauða líkamsvefi eftir heilablóðfall. Á sýningunni má einnig sjá fóstur á hinum ýmsu stigum meðgöngu auk óléttrar konu. Sýningin var hugmynd þýsks líffærafræðings að nafni Gunther von Hagens sem fann upp á plöstunaraðferðinni sem notuð er. Nokkrar hliðstæðar sýningar eru til með öðrum sýningargripum svo sem Body Worlds 2 og 3.

Líffærafræði
Sýningar
Menning

Menning er sú heild þekkingar samfélags svo sem trú, siðir, saga og tungumál. Margar mismunandi skilgreiningar eru til á menningu. Menning hefur einnig verið skilgreind sem „lífsmynstur heilla samfélaga“. Menningarstofnun Sameinuðu þjóðanna, UNESCO, hefur einnig lagt til að menning sé skilgreind sem:
„... samsafn þeirra trúarlegu, efnislegu, vitrænu og tilfinningalegu þátta sem einkenna hvert samfélag eða samfélagshóp. Listir og bókmenntir teljast til menningar, en einnig lífsstíll, sambúðarform, mannleg gildi, hefðir og skoðanir.“

Heimildir 

Menning
Bókstafur

Bókstafur er táknmynd sem er hluti af ákveðnu ritmáli. Í mörgum ritmálstegundum, til dæmis latneska ritmálinu sem flest vestræn tungumál nota, eru bókstafir notaðir til að tákna tiltekin hljóð, en í ýmsum öðrum tegundum ritmáls eru orð eða hugtök táknuð með einstökum stöfum eða táknum.

Í hreinu fónemísku stafrófi stendur hver bókstafur fyrir eitt ákveðið hljóð en oft tákna þó stafir fleiri hljóð en eitt. Stundum standa líka tveir bókstafir saman fyrir eitt hljóð — eða jafnvel þrír; dæmi um það er „sch“ í þýsku. Bókstafur getur einnig staðið fyrir tvö eða fleiri mismunandi hljóð og þá eru það ýmist stafirnir í kring eða uppruni orðsins sem hafa áhrif á framburð. Sem dæmi má nefna að í spænsku er stafurinn c borin fram (k) ef hann stendur á undan a, o eða u, eins og í orðunum cantar, corto, cuidado, colorado og catalac, en c er borið fram (s) á undan e og i, eins og í orðunum centimo og ciudad. Bókstafir eru ekki aðeins hljóðtákn, þeir hafa líka ákveðin nöfn, misjöfn eftir tungumálum. Bókstafurinn Z heitir til dæmis zed í flestum enskumælandi löndum nema í Bandaríkjunum þar sem hann er kallaður zee en á kallast bókstafurinn seta.

Bókstöfum er skipað niður í ákveðna röð og kallast hún stafrófsröð. Stafrófsröðun er misjöfn eftir tungumálum en þó hin sama í meginatriðum. Bókstafir geta einnig haft talnamerkingu og rómverskar tölur eru settar saman úr bókstöfum. Nú er þó yfirleitt notast við arabískar tölur.

Segja má að gríska stafrófið, sem varð til fyrir um 3000 árum, sé elsta eiginlega stafrófið þótt það sé runnið frá föníska stafrófinu, því að í því gríska fékk hver samhljóði og hver sérhljóði sinn bókstaf. En stafirnir sjálfir eiga sér flestir mun eldri rætur og eru í raun einfaldaðar útgáfur af táknum úr myndmáli. Stafurinn A er til dæmis upphaflega kominn úr egypsku letri og var þar nautshaus með horn. Föníkumenn tóku hann upp í sitt ritmál og sneru honum á hlið en Grikkir sneru honum á hvolf og þar með var A komið til sögunnar.

Í latnesku ritmáli og raunar fleirum eru allir bókstafir til í tvenns konar formi, hástafir og lágstafir (stórir stafir og litlir), og er í mörgum tilvikum mikill munur á útliti þeirra þótt þeir tákni nákvæmlega sama hljóðið. Hástafir eru aðallega notaðir í upphafi málsgreina og sérnafna, í fyrirsögnum eða til að leggja sérstaka áherslu á eitthvert atriði en í þýsku byrja öll nafnorð á hástaf og í mörgum tungumálum byrja öll orð nema smáorð í titlum bóka, kvikmynda og fleira slíkt á hástaf.

Tengill 

Stafróf
Kalksvifþörungar

Kalksvifþörungar (fræðiheiti: Coccolithophores) eru einfrumuþörungar eða plöntusvif af ættkvíslinni Haptophyla. Þeir eru minni en skoruþörungar og kísilþörungar. Þeir eru alsettir örsmáum og fíngerðum plötum úr kalki. Kalksvifþörungar eru sjávarlífverur og er mikil mergð þeirra í ljóstillífunarbelti hafsins. Heimkynni kalksvifþörunga er úthafið. Ein tegund þeirra, Emiliania huxleyi, er algeng á norðlægum slóðum og finnst í miklu magni utan landgrunnsins sunnan við Ísland og allt til Bretlands. Talið er að sú tegund eigi mikinn hlut í varanlegri bindingu kalks og þar með einnig koltvísýrings í hafinu. Stundum er svo mikið af þessum þörungi í hafinu að það litast mjólkurhvítt. Þessi þörungur getur myndað rokgjarnt brennisteinssamband sem talið er að geti valdið niðurbroti á ósoni í lofthjúpi jarðar.

Rannsóknir á steingervingum kalksvifþörunga veita upplýsingar um hitastig og seltustig sjávar á mismunandi tímum.

Á Bíldudal er verksmiðja sem nýtir þessa þörunga og framleiðir skepnufóður. Kúabúið að Hóli í Önundarfirði hefur notað kalkið í fóður mjólkurkúna með þeirri niðurstöðu að mjólkin sem kýrnar framleiða sé fituríkari og próteinríkari en annars.

Tilvísanir

Heimildir 
 
 

Þörungar
Plöntusvif
Bardagi

Bardagi á yfirleitt við um vopnuð átök milli einstaklinga eða hópa þar sem þeir reyna að hafa sigur (þar sem hagsmunir annars aðilans ná yfirhöndinni yfir andstæða hagsmuni andstæðingsins) með því að beita andstæðinginn ofbeldi og þar sem sá möguleiki er fyrir hendi að þátttakendur séu drepnir, ólíkt slag sem yfirleitt fer fram með berum höndum og þar sem manndráp eru ekki hluti af ætlun þátttakenda. Á fyrri tímum voru þessi tvö hugtök hins vegar stundum notuð sem samheiti. 

Bardagi er oft háður sérstökum reglum. Það á til dæmis við um einvígi og hólmgöngur. Genfarsáttmálinn er dæmi um reglur um meðferð hermanna í stríði og riddaramennska var á miðöldum hefðir sem vörðuðu hegðun „sannra“ riddara. Viðureign í hnefaleikum kallast ,,bardagi".

Orrusta er dæmi um bardaga milli tveggja herliða í stríði í samræmi við tiltekna hernaðaráætlun.

Stríð
Ofbeldi
Hæka

Hæka eða á japönsku  er japanskur bragarháttur sem þróaðist út frá rengu sem er bragur þar sem tveir eða fleiri kveðast á. Hæka hefur þrjár braglínur með fimm atkvæðatáknum í fyrstu línu, sjö í næstu og fimm í þeirri þriðju. Efni rétt ortrar hæku á að tengjast náttúrunni og innihalda eitt orð (kigo) sem tengist þeirri árstíð sem er þegar hækan er ort. Hækur eru ortar í nútíð og innihalda ekki rím. Efni hækunnar eru yfirleitt tvær (sjaldnar þrjár) einfaldar skynmyndir eða upplifanir á náttúrunni.

Dæmi um hæku 
 Nú er blautt og kalt
auk þess dimmt og ógeðslegt  
íslenskt vor er stuð

Tengt efni 
 Tanka

Tenglar 
 Skáld ástríðanna; grein í Morgunblaðinu 1976

Bragarhættir
Þörungablómi

Þörungablómi er afar hröð fjölgun svifþörunga í sjó eða vatni. Venjulega er aðeins ein eða fáar tegundir sem fjölgar gífurlega og sjórinn eða vatnið breytir um lit þegar þar verður mikill fjöldi litafruma. Í þörungablóma geta verið milljónir fruma í millilítra. 

Þörungablómi getur valdið tjóni í kvíaeldi í sjó vegna þess að það verður súrefnisskortur í vatninu því á nóttunni nota þörungarnir súrefni til öndunar. Einnig þverr súrefnið við rotnun (oxun) þörunga þegar þeir deyja. Sumir þörungar eru eiturþörungar.
 

Þörungar
Haffræði
Smáralind

Smáralind er verslunarmiðstöð að Hagasmára 1 í Smáranum, Kópavogi og jafnframt sú stærsta á Íslandi, með yfir 70 verslanir og veitingastaði, auk annarrar þjónustu. Smáralind var formlega opnuð tíu mínútur yfir tíu þann 10. október, 2001 sem er stundum skrifað 10:10, 10. 10. '01.

Byggingin er 62.200 m2 og er stærsta bygging sem opin er almenningi á landinu. Í Smáralind eru verslanir, veitingastaðir og þjónustuaðilar, meðal annars kvikmyndahús, barnaskemmtistaður og fleira. Þar er einnig Vetrargarðurinn sem er afþreyingarmiðstöð Smáralindar. Hann er samtals 9.000 m2 að stærð og innan hans er 1750 m2 sýningarsvæði þar sem meðal annars hafa verið haldnir ýmsir tónleikar, sýningar, keppnir og ráðstefnur. Í dag er þar skemmtigarður/tívolí.

Hönnun Smáralindar var samstarfsverkefni breska arkitekta- og verkfræðifyrirtækisins BDP og ASK arkitekta. Byrjað var að byggja Smáralind í mars árið 2000 og tók 19 mánuði að byggja hana. ÍSTAK var verktaki við bygginguna. Eignarhaldsfélagið Smáralind ehf. sér um eignarhald og rekstur Smáralindar og er öll eignin í eigu félagsins. Félagið leigir út verslanna- og þjónusturými. Fjöldi gesta sem leggur leið sína í Smáralind á hverju ári er yfir 4 milljónir.

Tengt efni
Kringlan
Kópavogur

Tengill 
 Heimasíða Smáralindar

Byggingar í Kópavogi
Íslenskar verslunarmiðstöðvar
Vefrallý

Vefrallý  er verkefni sem lagt er fyrir nemendur í skólastarfi til þess að þjálfa  þá í að leita að þekkingu á Netinu og vera snöggir að því. Oftast er vefrallý á því formi að kennari semur spurningalista og gefur upp eina eða fleiri vefslóðir. Vefrallý gengur út á að safna saman og finna upplýsingar.

Tengill 
Vefrallý - leiðbeiningar (Salvör Gissurardóttir) 

Menntun
Kennslutækni
Vefleiðangur

Vefleiðangur er  vefverkefni í skólastarfi sem miðar að því að safna og nota og uppbreyta gögnum í anda hugsmíðahyggju og  lausnaleitanáms. Vefleiðangur er staðlað form af verkefni sem  byrjar á því að segja hvað viðfangsefnið er, hvað á að koma út úr verkefninu og í hvaða hlutverki nemandinn er. vefleiðangur skiptist oft í þessa hluta:
 Kynning
 Verkefni
 Ferli
 Mat
 Niðurstaða
 Kennarahluti
Vefleiðangrar eru oft hópverkefni, nemendur taka að sér ákveðið hlutverk og oft er nemendum skipt í hópa sem eiga að leysa mismunandi verkefni. 

Vefleiðangrahugmynd er komin frá Bernie Dodge en hann kynnti þessa gerð verkefna árið 1996. Kennarar á Íslandi hafa samið vefleiðangra frá árinu 1998.

Tenglar 
 Vefleiðangur - leiðbeiningar (Salvör Gissurardóttir) 
WebQuest.org
 The WebQuest Page

Menntun
kennslutækni
Ættkvísl (flokkunarfræði)

Ættkvísl er hugtak sem er notað við flokkun lífvera. Ættkvísl inniheldur eina eða fleiri tegundir. Tegundir innan sömu ættkvíslar eru líkari hver annarri að forminu til en tegundum annarra ættkvísla. Heiti ættkvíslarinnar er fyrra heitið í tvínafnakerfinu, en það seinna er tegundarheitið. Ættkvísl í einu ríki getur fengið sama nafn og ættkvísl annars ríkis. 

Ættkvíslir tilheyra ættum sem er næsta skipting fyrir ofan. Sumum ættkvíslum er skipt í undirættkvíslir.

Tengt efni 
 Flokkunarfræði Linneusar
 Upprunaflokkun

Vísindaleg flokkun