alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Jón Pétursson (læknir)

Jón Pétursson (1733-1801) var íslenskur læknir. Hann var handlæknir í Norðlendingafjórðungi og skrifaði merk rit um læknisfræði. Jón fæddist árið 1733 á Hofsá í Svarfaðardal. Foreldrar hans voru Pétur Jónsson frá Hnjúki í Svarfaðardal og Margrét Illugadóttir frá Nesi í Höfðahverfi í Grýtubakkahreppi. Jón stundaði nám í Hólaskóla og lauk prófi þaðan 14. maí 1759. Árið 1760 varð hann djákni á Munkaþverá á Staðarbyggð í Eyjafirði.

Bjarni Pálsson fyrsti landlæknir á Íslandi ritaði Gísla Magnússyni Hólabiskupi og bað hann að útvega sér lærisvein úr Norðurlandi og réðst Jón árið 1762 til vistar í Nesi við Seltjörn. Jón stundaði læknisfræðinám þar í tvo vetur. Árið 1764 kom til Íslands Johan Gerald König sem verið hafði nemandi sænska grasafræðingsins Carls von Linné. Erindi hans var að safna grösum fyrir nýja útgáfu af Flora Danica sem var fræðirit af öllum villtum plöntum í danska ríkinu. Með König var teiknarinn Sören Johannes Helt. Sumrin 1764-1765 voru þeir í grasasöfnun og var Jón Pétursson sennilega leiðsögumaður þeirra. Jón Pétursson fer til Kaupmannahafnar 1765 með König og er skráður í Hafnarháskóla. Jón skrifar árið 1769 ritgerð um skyrbjúg á Íslandi en ritgerð hans virðist fjalla um holdsveiki. Jón mun hafa verið herlæknir í sjóher Dana á árunum 1770-1771 og farið til Spánar, Alsír og Egyptalands. Jón lauk ekki læknaprófi frá Hafnarháskóla en hann kann að hafa lokið handlæknanámi frá öðrum skóla sem var miðaður við þarfir hersins og flotans. Jón fór aftur til Íslands 1772 og var til 1775 í Nesi við Seltjörn sem aðstoðarmaður landlæknis og fyrsta lyfsalans Björns Jónssonar sem kom til starfa 1772. Árið 1775 varð Jón handlæknir í Norlendingafjórðungi og sat í Viðvík í Skagafirði. Árið 1782 sendir Jón frá sér bók um iktsýki en hann var sjálfur ills haldinn af liðagigt. Í þeirri bók setur Jón fyrstur manna  fram lýsingu á iktsýki sem á við sjúkdóminn arthiritis rheumatoides. 
Jón samdi einnig Lækningabók fyrir almúga.

Heimildir
 Örn Bjarnason, Jón Pétursson læknir og ritverk hans II, Læknablaðið 2011, 97: 245-7
 Örn Bjarnason, Jón Pétursson læknir og ritverk hans I, Læknablaðið 4. tbl. 97. árg. 2011
 Jón Pétursson, Lækningabók fyrir almúga, útg.1834
 Jón Pétursson, Stutt ágrip um Iktsýki útg. 1782

Íslenskir læknar
Upplýsingin
Konungsverslunin síðari

Konungsverslunin síðari er tímabil í íslenskri verslunarsögu frá 1774-1787  og síðasta tímabil  Einokunarverslunarinnar. Konungsverslunin síðari varð  meðal annars vettvangur umbótatilrauna Danakonungs á Íslandi. Verslunin gekk mjög vel til að byrja með, en með lokum Bandaríska frelsisstríðsins og Móðuharðindunum árið 1783 versnaði hagur verslunarinnar hratt og varð algert hrun síðustu ár einokunarinnar.

Konungur keypti öll hlutabréf Almenna Verslunarfélagsins 16. maí 1774. Konungur yfirtók Íslandsverslunina í þeim tilgangi að efla atvinnuvegi landsins og hagnast í leiðinni. Konungsverslunin var í höndum verslunarfélags sem var í eigu konungs en var rekið sem sjálfstætt fyrirtæki. Konungssjóður fjárfesti mikla fjármuni í fyrirtækinu. Ríkjandi efnahagsstefna í Danmörku á þessum tíma síðari hluta 18. aldar var svokallaður kameralismi en í því fólst  m.a. meiri ríkisafskipti af atvinnulífi en á tímum kaupauðgisstefnunnar (merkantílismans). Kameralistar voru undir sterkum áhrifum frá búauðgisstefnu og litu svo á að uppspretta auðs væri í framleiðslu en ekki utanríkisviðskiptum.

Heimildir 
 Gísli Gunnarsson, ''Upp er boðið Ísaland: einokunarverslun og íslenskt samfélag 1602-1787'', Reykjavík, Örn og Örlygur, 1987.

Einokunarverslun Dana
Flora Danica

Flora Danica er afar stórt danskt uppflettirit um jurtir og afsprengi upplýsingarinnar. Það kom út á árunum 1761-1883 og eru í ritinu litaðar myndir af jurtum frá Danmörku og Noregi (seinna allri Skandinavíu). Höfuðverkið er 51 hefti og þrjú viðbótarhefti með alls 3.240 koparstungum af öllum jurtum sem vaxa villt í dansk konungsríkinu. Verkið var sent út bæði svarthvítt og í í lit og voru nokkkur eintök send til Íslands. Verkið var gefið út á löngum tíma og á þeim tíma breyttist verkefnið mörgum sinnum. Til Íslands var sent eitt eintak í lit og mun Sigurður málari hafa stuðst við Flora Danica við sínar blómateikningar.

Árið 1764 kom til Íslands Johan Gerald König sem verið hafði nemandi sænska grasafræðingsins Carls von Linné. Erindi hans var að safna grösum fyrir nýja útgáfu af Flora Danica sem en markmiðið var að hafa þar myndir af öllum villtum plöntum í danska ríkinu. Með König var teiknarinn Sören Johannes Helt. Sumrin 1764-1765 voru þeir í grasasöfnun og var Jón Pétursson sennilega leiðsögumaður þeirra. Jón fór með König til Kaupmannahafnar en þegar hann kom til Íslands nokkrum árum seinna þá hafði hann með sér þau eintök af Flora Danica sem var út hlutað til Íslands. Til Íslands komu fimm eintök, þar af eitt í lit.

Heimildir

 Flora Danica – Det Kongelige Bibliotek. Flora Danica Online  1997-1999 af alle Flora Danicas 3240 håndkolorerede, kobberstukne tavler.
  Digital udstilling om Flora Danica på Google Cultural Institute Flora Danica (1761) 

Fræðirit
Upptrekkt leikfang

Upptrekkt leikfang er leikfang sem sem gengur fyrir upptrekktri fjöður og hreyfist þegar búið er að trekkja það upp. Árið 1509 bjó  Leonardo da Vinci til upptrekkt ljón til að fagna Loðvík 12. konungi í Ítalíu. Upptrekkt leikföng voru í  fyrstu  aðeins fyrir hirð og aðal og voru stór flókin kerfi gíra og fjaðra. René Descartes reyndi að útbúa upptrekkt líkön til að styðja við kenningar sínar um að öll dýr væru flóknar vélar. Sagan segir að upptrekkt líkan af stúlku í fullri stærð hafi fundist í kistli hans á skipi þegar hann var á leið til Svíþjóðar en líkaninu verið fleygt fyrir borð að skipun  skipstjórans.
Áhugi á stórum flóknum upptrekktum vélum minnkaði með tímanum en fjöldaframleidd lítil, ódýr, upptrekkt leikföng  urðu útbreidd um 1800. Leikfangaframleiðendur í Evrópu fjöldaframleiddu fyrstu upptrekktu leikföngin í kringum 1880. Margs konar hönnun var þróuð. Nokkuð lát var á þróun upptrekkta leikfanga þegar fyrstu ódýru Alkaline rafhlöðurnar komu um 1960 en þá gátu vélar hreyfst án þess að fyrir hendi væri upptrekkibúnaður. Vinsældir upptrekktra fjöldaframleiddra leikfanga döluðu.  Árið 1977 framleiddi japanska fyrirtækið Tomy vélmenni sem gat gengið og var gert alfarið úr plastefnum. Það gerði mögulegt að minnka stærð gírkassa sem geymir fjöður.

Tenglar
 Clockwork (windup) mechanisms
 Wind-up mechanics - How to make wind-up toys 

Leikföng
Åndalsnes

Åndalsnes er bær í Mæri og Raumsdal í Vestur-Noregi. Bærinn er höfuðstaður Rauma-sveitarfélagsins og stendur við Romsdalsfjord. Eru íbúar um 2300 (2017). Áin Rauma rennur í gegnum bæinn. Bæjarstæði Åndalsnes þykir vera fagurt,fjöll upp í allt að 1800 metra eru þar í kring. Þverhnípið Trollveggen er þar nálægt í Raumsdal. Skemmtiferðaskip og ferðamenn á koma aðallega á sumrin. Vegir liggja til Molde og Kristjánssund til norðurs, til Álasunds í vestur og til Dombås í austur. Lest gengur einnig til Dombås þar sem hægt er að skipta til Þrándheims eða Ósló. 

Bæir í Mæri og Raumsdal
Natasja

Natasja er íslenskt kvenmannsnafn.

Íslensk kvenmannsnöfn
Douglas Haig

Douglas Haig, fyrsti jarlinn af Haig, (19. júní 1861 – 29. janúar 1928) var herforingi og hermarskálkur í breska hernum. Í fyrri heimsstyrjöldinni fór hann fyrir herdeild Breta (British Expeditionary Force eða BEF) á vesturvígstöðvunum frá árinu 1915 til loka stríðsins. Hann var herforingi í orrustunni við Somme, orrustunni með hæsta dauðsfalli í hernaðarsögu Bretlands. Hann fór einnig fyrir her Breta í orrustunni við Passchendaele, vörn bandamanna við voráhlaupi Þjóðverja og síðan í gagnáhlaupi bandamanna sem leiddi til vopnahlés þann 11. nóvember 1918.

Haig var mjög virtur meðal Breta í kjölfar stríðsins og þegar hann lést var lýst yfir þjóðarsorg á meðan útför hans var haldin. Síðan á sjöunda áratugnum hefur hins vegar farið að bera æ meira á gagnrýni á Haig fyrir forystu hans í fyrri heimsstyrjöldinni. Hann fékk viðurnefnið „Haig slátrari“ (Butcher Haig) fyrir þær tvær milljónir Breta sem létu lífið undir forystu hans. Stríðsminjasafnið í Kanada segir um Haig að „stórtæk en dýrkeypt áhlaup hans við Somme (1916) og Passchendaele (1917) eru orðin táknræn fyrir blóðsúrhellingar og vonleysi fyrri heimsstyrjaldarinnar“.

Majór-hershöfðinginn John Davidson, sem skrifaði ævisögu Haig, hefur hrósað forystu hans. Síðan á níunda áratugnum hafa margir sagnfræðingar fært rök fyrir því að hatur almennings á Haig hafi ekki tekið tillit til þróunnar nýrrar hertækni og -bragða í leiðtogatíð hans og vægi hans í sigri bandamanna árið 1918. Þessir sagnfræðingar telja himinhátt dauðsfallið afleiðingu hernaðarlegar stöðu Breta á þessum tíma.

Tilvísanir

Breskir herforingjar
Breskir jarlar
Herforingjar í fyrri heimsstyrjöldinni
Adoxa

Adoxa er ættkvísl með tveim til þremur tegundum:
Adoxa moschatellina L.   Evrasíu til Norður Ameríku
 Adoxa omeiensis H.Hara   Suðvestur Kína (Sichuan) (enn ekki alveg staðfest tegund)
Adoxa xizangensis G.Yao   Suðvestur Kína til Tíbet

Tilvísanir

Geitblaðsætt
Suðuryllir

Suðuryllir (fræðiheiti: Sambucus australis) er trjátegund í geitblaðsætt. Hann er ættaður frá Suður Ameríku (Perú, Brasilía og Bólivía).
Berin eru eitruð, en blómin eru notuð í jurtalækningum.* Aplicações em herbologia Honum er stundum ruglað við svartylli.

Tilvísanir

Geitblaðsætt
Yllir
Hvítyllir

Sambucus gaudichaudiana, er undirgróður í strandregnskógum í austur og suðaustur Ástralíu.

Blöðin eru samsett. Hvít blómin eru í stórum klösum og verða að gljáandi hvítum berjum, 3–6 sm í þvermál.

Nytjar
Sæt, hvít berin eru étin af innfæddum.

Tilvísanir

Geitblaðsætt
Yllir
Asíudvergyllir

{{Taxobox
| name = Asíudvergyllir
| regnum = Jurtaríki (Plantae)
| divisio = Dulfrævingar (Magnoliophyta)
| classis = Tvíkímblöðungar (Magnoliopsida)
| ordo = Stúfubálkur (Dipsacales)
| familia = Geitblaðsætt (Adoxaceae)
| genus = Yllir (Sambucus)
| species = S. adnata| binomial= Sambucus adnata
| binomial_authority = Wall.
| range_map = 
| range_map_caption = Útbreiðslusvæði
| image2 = 
| image2_caption = 
| synonyms = Sambucus schweriniana RehderSambucus gautschii Wettst.
}}Asíudvergyllir' (fræðiheiti: Sambucus adnata'') er planta af geitblaðsætt sem var lýst af Nathaniel Wallich. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

Tilvísanir

Geitblaðsætt
Yllir
Flauelsyllir

Flauelsyllir (fræðiheiti: Sambucus velutina) er tiltölulega stór lauffellandi runni sem er einlendur í suðvesturhluta Bandaríkjanna. Þessi tegund er einkennandi fyrir mið Kaliforníu og vestur Nevada.

Einkenni 
Flauelsyllir er með græn fjaðurskift blöð sem eru áberandi hærð við snertingu. Vanalega eru 5 til 9 smáblöð, hvert um  5-30 sm langt. Runninn getur orðið um 3 til 8 metra hár, með stöngla sem eru oft um 30-60 sm í þvermál. Berin eru svarblá.

Tilvísanir 

elderberry.askdefine 
plant.photos.net 
plantmaps.com 

Geitblaðsætt
Yllir
Moskóvín

Moskóvín er eitt af 118 frumefnunum í lotukerfinu.

Frumefni
Varroa

Varroa er ættkvísl sníkjumítla sem lifa á hunangsflugum af ættkvíslinni Apis, settir í eigin ætt: Varroidae. Ættkvíslin er nefnd eftir Marcus Terentius Varro, Rómverskum fræðimanni og býræktenda. Þegar búið er sýkt af mítlinum heitir það Varroaveiki.

Varroa mítlar eru taldir ein versta plágan hjá alíbýflugum í heiminum vegna þess að þeir dreifa sjúkdómum eins og vírusum þegar þeir sjúga úr þeim líkamsvessana. Sníklarnir eða sjúkdómarnir eru ekki svo slæmir  hvor fyrir sig, en saman eru þeir hættulegir búunum.

Saga og útbreiðsla
Varroa mítlar fundust fyrst á Jövu um 1904, en eru nú nær allsstaðar þar sem alibýflugur eru ræktaðar nema Ástralíu, Manareyju og norðurhluta Noregs. Hann fannst í Bandaríkjunum 1987 og á Nýja Sjálandi árið 2000, and in the United Kingdom in 1992 (Devon).

Býræktendur reyna stöðugt að rækta upp mótstöðu við sníklinum. USDA hefur ræktað upp stofn býflugna sem hefur hreinsunaratferli sem heldur niðri sníklinum. Þessum stofni er dreift nú til býflugnabænda.

Tegundir
Ættkvíslin Varroa inniheldur eftirfarandi tegundir:
 Varroa destructor Anderson & Trueman, 2000 
 Varroa jacobsoni Oudemans, 1904
 Varroa rindereri de Guzman & Delfinado-Baker, 1996
 Varroa sinhai (Delfinado & Baker, 1974)
 Varroa wongsirii (Lekprayoon & Tangkanasing, 1991)

Sjá einnig
Alibýfluga

Tilvísanir

Mítlar
Alibýflugnasjúkdómar
Spiladós

Spiladós er tæki sem spilar tónlist með því að nota pinna á sívalningi eða diski sem snýst til að ýta við einni tönn á stálgreiðu þannig að tónn heyrist. 

Spiladósin gat verið stór málmsívalningur sem snerist þegar sveif til hliðar við dósina var snúið eða hún trekt upp. Sívalningurinn lék þá um greiðu og framkallaði hljóð. Spiladósir voru stundum þannig að hægt var að leika  mismunandi lög eftir því hvernig spiladósin var stillt.

Spiladósir þóttu miklar gersemar og voru stundum flóknar að gerð. Þegar Jérôme-Napoléon bróðursonur Napóleons Bonaparte kom í heimsókn til Íslands árið 1856 þá færði hann Pétri Péturssyni biskupi Íslands spiladós sem er lýst sem stokk er spilar 8 lög. Stokkurinn var úr palisandertré og grópaðar rósir og myndir inn í lokið úr rósavið en spilverkið innan í var allt úr stáli og látúni.

Heimildir

 Spiladós Aðfang 314184 (Sarpur.is)
 Spiladós í eigu barónsins á Hvítárvöllum Aðfang nr.1407961
 Spiladós sem Jerome Napoleon gaf Pétri Péturssyni biskup. Aðfang nr.343578

Hljóðfæri
Luigi Di Maio

Luigi Di Maio (f. 6. júlí 1986 í Avellino) er ítalskur stjórnmálamaður og fyrrum leiðtogi Fimmstjörnuhreyfingarinnar á Ítalíu. Hann er jafnframt fyrrverandi utanríkisráðherra Ítalíu og er yngsti maðurinn sem hefur gegnt því embætti.

Ferill 
Di Maio er elstur þriggja bræðra. Móðir hans kennir ítölsku og latínu en faðir er kaupsýslumaður í byggingariðnaði. Hann hóf nám í verkfræði en skipti frá því til lögfræði en hvarf frá því án þess að ljúka prófi. Hann hefur áður starfað sem blaðamaður, vefhönnuður og sem gæslumaður á íþróttaleikvangi.

Eftir kosningasigur Fimmstjörnuhreyfingarinnar árið 2018 stofnaði Fimmstjörnuhreyfingin ríkisstjórn ásamt Norðursambandinu með Giuseppe Conte sem forsætisráðherra. Di Maio var atvinnuráðherra, ráðherra fjárhagsþróunar og varaforsætisráðherra í stjórninni og var jafnan talinn hinn eiginlegi valdsmaður hennar ásamt Matteo Salvini, formanni Norðursambandsins.

Þann 30. september 2018 kynnti Di Maio fyrstu fjárlög ríkisstjórnarinnar og lýsti því yfir að þau myndu „útrýma fátækt“ á Ítalíu. Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins hafnaði hins vegar þessum fjárlögum þann 23. september með þeim röksemdum að fjárlögin færu á svig við viðmiðin sem sambandið setur aðildarríkjum sínum. Þetta var í fyrsta sinn sem framkvæmdastjórnin skipaði aðildarríki að endurskoða fjárlagafrumvarp sitt. Di Maio sagði viðbrögð Evrópusambandsins ekki koma á óvart því fjárlögin væru „fyrstu fjár­lög Ítal­íu sem hafi verið skrifuð í Róm, en ekki í Brus­sel.“ Ríkisstjórnin neyddist síðar til að gera breytingar á fjárlögunum og draga úr fjárhallanum til þess að koma í veg að þurfa að sæta sektargreiðslum af hálfu Evrópusambandsins.

Þann 8. ágúst lýsti Salvini því yfir að hann hygðist slíta ríkisstjórnarsamstarfi Norðursambandsins við Fimmstjörnuhreyfinguna. Í kjölfarið kusu meðlimir Fimmstjörnuhreyfingarinnar að stofna nýja ríkisstjórn í samstarfi við ítalska Lýðræðisflokkin. Di Maio tók við embætti utanríkisráðherra í nýju ríkisstjórninni.

Di Maio sagði sig úr Fimmstjörnuhreyfingunni í júní 2022 vegna ágreinings við Giuseppe Conte um vopnasendingar til Úkraínu.

Tilvísanir

Ítalskir stjórnmálamenn
Utanríkisráðherrar Ítalíu
Ítalskir stjórnmálamenn
Loftsekkjamítill

Loftsekkjamítill (fræðiheiti: Acarapis woodi) er mítlategund sem veldur loftsekkjaveiki í alibýflugum  og var henni fyrst lýst á Wighteyju við Bretlandseyjar.  Acarapis woodi mítlarnir búa og fjölga sér í loftsekkjum í býflugum. Kvenmítillinn festir 5 til 7 egg við veggi loftsekkjanna, þar sem lirfan klekst og þroskast á þeim  11 - 15 dögum sem það tekur hana að verða fullvaxinn mítill. Mítlarnir setjast að í ungum býflugum, allt að tveggja vikna gömlum, en þeir sjúga blóð í loftsekkjunum með sograna.Meir en hundrað mítlar geta verið í hverri berkju og veikir það býfluguna. Mítlarnir eru yfirleitt minna en 175μm langir, og sjást einvörðungu í smásjá. Þeir dreifa sér með að klifra úr öndunarfærunum og á hár býflugnanna þar sem þeir komast yfir á aðrar býflugur.

Aðrar áþekkar mítlategundir eru Acarapis externus og Acarapis dorsalis.

Tilvísanir

Mítlar
Alibýflugnasjúkdómar
Napoléon Joseph Charles Paul Bonaparte

Napoléon Joseph Charles Paul Bonaparte einnig kallaður Prins Bonaparte og Prins Jérôme Napoléon (9. september 1822 – 17. mars 1891) var annar sonur Jérôme Bonaparte konungs Vestfalíu og konu hans Katarínu prinsessu af Württemberg. Faðir hans var bróðir Napóleons Bonaparte. Eftir frönsku byltinguna árið 1848 var hann kosinn í þjóðarráð Frakklands sem fulltrúi Korsíku.

Hann kom til Íslands árið 1856 í tengslum við málaleitan Frakka um að fá leyfi til að koma upp franskri nýlendu í Dýrafirði.

Tengt efni 
 Dýrafjarðarmálið

Heimildir 
 Kjartan Ólafsson, Áform Frakka um nýlendu við Dýrafjörð. Napóleon prins á íslandi 1856, Saga XXIV (1986), bls. 147-203.
 Ísland á sýningu í París 1856-1857 (Fornleifur)

Napoléon Joseph Charles Paul
Acarapis

Acarapis er ættkvísl af mítlum. Acarapis er í ættinni Tarsonemidae. 

Ættartré samkvæmt Catalogue of Life:

Ytri tenglar
 http://idtools.org/id/mites/beemites/factsheet.php?name=15290 Bee mite ID- myndir og upplýsingar

Tilvísanir

Mítlar
Lírukassi

Lírukassi er vélrænt hljóðfæri með pípum í kassa sem er oftast mikið skreyttur og úr viði. Lírukassi er byggður upp eins og pípuorgel en í staðinn fyrir að spilari spili á orgelið þá er því stýrt með því að einhver snúi sveif eða með úrverki með lóðum og fjöðrum. Lögin sem spila á eru greypt í viðarhólka (eða sívalninga) sem samsvara lyklaborðinu á hefðbundnu pípuorgeli.

Hljómborðshljóðfæri
Mary Ellen Wilson

Mary Ellen Wilson (mars, 1864 – 30. október 1956) einnig kölluð Mary Ellen McCormack var bandarískur þolandi heimilisofbeldis. Málaferli gegn fósturmóður hennar árið 1874 urðu til þess að athygli beindist að barnaverndarmálum og lög um barnavernd voru sett og félög stofnuð til að vinna að réttindum barna. Málaferlin eru fyrsta skráða tilfellið í Bandaríkjum Norður-Ameríku um ofbeldi gegn börnum.

Tenglar 
 Waifs and Strays , The New York Times, April 11, 1874
 Mary Ellen Wilson; Further Testimony As To The Child's Ill Treatment By Her Guardians , The New York Times, April 12, 1874
 Mary Ellen Wilson; Further Testimony In The Case—Two Indictments Found Against Mrs. Connolly By The Grand Jury , The New York Times, April 14, 1874
 Our City Charities Versus The Case Of Mary Ellen , The New York Times, April 16, 1874
 Prevention Of Cruelty To Children , The New York Times, April 17, 1874
 Mary Ellen Wilson; Mrs. Connolly, the Guardian, Found Guilty, And Sentenced To One Year's Imprisonment At Hard Labor , The New York Times, April 28, 1874

Barnavernd
Acarapis dorsalis

{{Taxobox
| name = Acarapis dorsalis
| status = 
| image = 
| image_caption = 
| regnum = Dýraríki (Animalia)
| phylum = Liðdýr (Arthropoda)
| classis = Áttfætlur (Arachnida)
| subclassis =  Mítlar (Acarina)
| ordo = Trombidiformes
| familia = Tarsonemidae
| genus = Acarapis
| species = A. dorsalis
| binomial = Acarapis dorsalis
| binomial_authority = Morgenthaler, 1934
| range_map = 
| range_map_caption = 
| image2 = 
| image2_caption = 
| synonyms = 
}}Acarapis dorsalis'' er mítlategund sem var lýst af Morgenthaler 1934. Engin undirtegund er skráð í Catalogue of Life.

Tilvísanir

Mítlar
Alibýflugnasjúkdómar
Acarapis externus

{{Taxobox
| name = Acarapis externus
| status = 
| image = 1-Acarapis externus was vagans female dors DIC100 BMOC 79-0930-006.jpg
| image_caption = 
| regnum = Dýraríki (Animalia)
| phylum = Liðdýr (Arthropoda)
| classis = Áttfætlur (Arachnida)
| subclassis =  Mítlar (Acarina)
| ordo = Trombidiformes
| familia = Tarsonemidae
| genus = Acarapis
| species = A. externus
| binomial = Acarapis externus
| taxon_authority = Morgenthaler in Morison, 1931
| range_map = 
| range_map_caption = 
| image2 = 
| image2_caption = 
| synonyms = 
}}Acarapis externus'' er mítlategund sem var lýst af Morgenthaler í Morison 1931. Engin undirtegund er skráð í Catalogue of Life.

Tilvísanir

Mítlar
Alibýflugnasjúkdómar
Acarapis vagans

{{Taxobox
| name = Acarapis vagans
| status = 
| image = 
| image_caption = 
| regnum = Dýraríki (Animalia)
| phylum = Liðdýr (Arthropoda)
| classis = Áttfætlur (Arachnida)
| subclassis =  Mítlar (Acarina)
| ordo = Trombidiformes
| familia = Tarsonemidae
| genus = Acarapis
| species = A. vagans
| binomial = Acarapis vagans
| taxon_authority = Schneider, 1941
| range_map = 
| range_map_caption = 
| image2 = 
| image2_caption = 
| synonyms = 
}}Acarapis vagans'' er mítlategund sem var lýst af Schneider 1941. Engin undirtegund er skráð í Catalogue of Life.

Tilvísanir

Mítlar
Alibýflugnasjúkdómar
Charles Louis Alphonse Laveran

Charles Louis Alphonse Laveran (18 juní 1845 – 18 maí 1922) var franskur læknir sem vann læknanóbelinn 1907 fyrir uppgötvanir sínar um örsníkjudýr sem valda smitsjúkdómum, svo sem malaríu og trypanosomiasis.

Hann fylgdi í fótspor föður síns, Louis Théodore Laveran, og gerðist herlæknir að starfi. Hann tók læknapróf frá Strassborg-háskóla 1867. Laveran gekk í franska herinn þegar fransk-prússneska stríðið skall á 1870. 29 ára gamall tók hann forstöðu fyrir hersjúkdóma og faraldra á  École de Val-de-Grâce. Undir lok starfsferils síns starfaði hann í Alsír þar sem hann vann sín helstu afrek. Hann uppgötvaði að örsníkjudýr (plasmódíum) voru það sem olli malaríu og enn fremur að annað örsníkjudýr (trípanosoma) olli afrísku svefnsýkinni. 1894 sneri hann til baka til Frakklands og sinnti ýmsum störfum tengdum hernum.

1907 var honum veitt Nóbelsverðlaun í lífeðlis- og læknisfræðum og hann gaf helminginn af því verðlaunafé til að stofna rannsóknarstofu sem vann að hitabeltissjúkdómum við Pasteur Institute. 1908 setti hann enn fremur á stofn Société de Pathologie Exotique.

Nóbelsverðlaunahafar í lífeðlis- og læknisfræði
Franskir læknar
Ascosphaera apis

Ascosphaera apis er sveppategund sem var fyrst lýst af Maasen ex Claussen, oog fékk sitt núverandi nafn af L.S. Olive & Spiltoir 1955. Ascosphaera apis er í ættinni Ascosphaera.  Engin undirtegund er skráð í Catalogue of Life. Hann veldur svonefndum kalklirfum í býflugnarækt.

Ytri tenglar 
 Beekeeping page at the University of Georgia, with a large section on Honey Bee Disorders]
 Apiculture Factsheets at the British Columbia Ministry of Agriculture and Lands
 BeeBase at the Defra Food and Environment Research Agency in the UK
 Kohala.net  Diseases and Afflictions of Honey Bees
 Beediseases  Honey bee diseases website by Dr. Guido Cordoni.
 Býflugnasjúkdómar

Tilvísanir

Sníkjusveppir
Alibýflugnasjúkdómar
Tropilaelaps

Tropilaelaps er mítlategund í ættinni Laelapidae.

Tegundir
 Tropilaelaps clareae Delfinado & Baker, 1961

Tilvísanir

Mítlar
Alibýflugnasjúkdómar
Elaine Cristina

Elaine Cristina, listrænt nafn Júlia Sánchez (13. maí 1950 í São Paulo í Brasilíu) er brasilísk leikkona.

Elaine Cristina, byrjaði snemma feril sinn á aldrinum 11 ára í A Herdeira de Ferleac. Fyrsta hlutverk hans var í Ontem, Hoje e Sempre á núdeildu TV Excelsior.

Hún er systir leikarans Gilmara Sanches. Hún var gift í meira en 40 ár með leikaranum Flávio Galvão, sem hún lék í skáldsögunni O Outro, eftir Aguinaldo Silva.

Kvikmyndir og sjónvarpsþættir

Sjónvarp 
 1965 - Ontem, Hoje e Sempre - Mônica
 1968 - Os Diabólicos - Elizabeth
 1972 - Bel-Ami - Ângela
 1972 - A Revolta dos Anjos - Diana
 1973 - A Volta de Beto Rockfeller - Ana Cristina
 1974 - Os Inocentes - Daisy
 1974 - Ídolo de Pano - Andréa
 1975 - A Viagem - Lisa
 1977 - O Profeta - Sônia
 1980 - A Deusa Vencida - Cecília
 1981 - Obrigado, Doutor - Isabel
 1983 - O Anjo Maldito - Débora
 1986 - Sinhá Moça - Baroness Cândida Ferreira
 1987 - O Outro - Ivete
 1989 - Kananga do Japão - Lizete
 1990 - Pantanal - Irma Braga Novaes
 2001 - O Direito de Nascer - Dona Conceição de Juncal
 2008 - Revelação - Olga
 2009 - Vende-se um Véu de Noiva - Eunice Baronese
 2013 - Chiquititas - Helena Kruguer

Kvikmyndir 
 1971 - Até o Último Mercenário - Mércia
 1976 - Senhora - Aurélia Camargo

Tilvísanir

Tenglar 
 

Cristina, Elaine