alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Fürth

Fürth er borg í Bæjaralandi í suðurhluta Þýskalands með um 130 þúsund íbúa (2019). Borgin hefur öldum saman staðið í skugga á nágrannaborg sinni, Nürnberg, enda eru borgirnar nær samvaxnar. Síðan 2007 gengur Fürth undir heitinu Vísindaborgin Fürth.

Skjaldarmerki 
 

Skjaldarmerki Fürth sýnir einfaldlega grænan þriggja laufa smára á hvítum grunni. Borgarlitirnir eru grænn og hvítur. Smárinn birtist fyrst á innsiglum 1562, en uppruni og merking er óljós.

Orðsifjar 
Fürth hefur ætíð heitið þessu nafni, þó að staðsetningin hafi verið svolítið ábótavant (Fürthe, Furt). Það merkir einfaldlega vað, enda myndaðist bærinn við vað yfir ána Rednitz (sbr. Frankfurt = Frankavað).

Söguágrip 
Sagan segir að Karlamagnús sjálfur hafi stofnað Fürth árið 793. Hvað sem því líður, þá kemur borgin fyrst við skjöl 1007, er Hinrik II. keisari ritaði. Þar kemur fram að í borginni séu kirkjur, myllur, brýr, akrar og engi. Fürth stóð hins vegar ávallt í skugga nágrannaborgarinnar Nürnberg og jafnvel Bamberg, sem liggur aðeins norðar. Fürth nær gjöreyðilagðist í 30 ára stríðinu 1634. Þar börðust Gústaf Adolf II. konungur Svía og hinn kaþólski Wallenstein í einni af stórorrustum stríðsins, með þeim afleiðingum að borgin brann gjörsamlega, utan örfárra húsa. 1685 fluttu margir Frakkar og Hollendingar inn í borgina. Þar með myndaðist mikill iðnaður, sérstaklega fataiðnaður. 1792 verður Fürth prússnesk. Iðnaður jókst enn. Árið 1808 var Fürth innlimað í Bæjaraland, eftir að Prússland beið ósigur fyrir Napoleon. Þar með fær Fürth loks borgarréttindi. 1835 átti sér sá sögulegi atburður stað að fyrsta járnbrautarlest Þýskalands keyrði milli Nürnberg og Fürth. Þar með hófst iðnbyltingin fyrir alvöru í borginni. 1922 höfnuðu íbúarnir sameiningu við Nürnberg. Fürth varð því áfram eigin borg. Í heimstyrjöldinni síðari slapp Fürth að mestu leyti við loftárásir. Aðeins 11% borgarinnar brann. Borgin var svo hertekin af bandarískum her. Síðustu hermennirnir yfirgáfu borgina ekki fyrr en 1992. Árið 1950 fór íbúafjöldinn yfir 100 þúsund.

Frægustu börn borgarinnar 
 (1897) Ludwig Erhard, annar kanslari sambandslýðveldis Þýskalands 
 (1923) Henry Kissinger, fyrrverandi utanríkisráðherra Bandaríkjanna

Byggingar og kennileiti 

 Ráðhúsið er einkennisbygging borgarinnar. Það var reist 1840-44 með viðbyggingu 1845-50. Á viðbyggingunni var reistur ítalskur turn, sem var byggður nákvæmlega eins og Palazzo Vecchio í Flórens. Undir turninum er stór og mikill fundarsalur. Turninn sjálfur er aðeins opinn fyrir vissa viðburði. Hann er lýstur upp á nóttinni og þykir afar fagur, bæði dag og nótt.
 Mikjálskirkjan stendur við endann á fögru torgi sem kallast Grüner Markt, græni markaðurinn. Hún var reist eftir eyðingu borgarinnar í 30 ára stríðinu á 17. öld í gotneskum stíl. Einkennilegt er hvernig háturninn er miklu minni en turnstallurinn. Allar innréttingar eru frekar nýlegar, nema 8 metra hátt sakramentishús sem varðveist hefur frá 15. öld.

Tilvísanir

Heimildir 

 

Borgir í Þýskalandi
Info Norden

Info Norden er upplýsingaveita á vegum Norrænu ráðherranefndarinnar. Norræna félagið á Íslandi sér um rekstur Íslandsdeildar þjónustunnar. Hún veitir upplýsingar varðandi flutning, atvinnu og nám á Norðurlöndunum til einstaklinga og fyrirtækja. Þjónustan var sett á laggirnar 1998 en vefsíða Info Nordenkom til sögunnar 2002.

Upplýsingaþjónustan er á íslensku, dönsku, sænsku, norsku og finnsku. Notendur geta fundið hagnýtar upplýsingar um hvert Norðurlandanna á vefsíðu Info Norden. Einnig er hægt að senda sérstaka fyrirspurn frá síðunni á hverju undantöldu tungumálanna og jafnframt fá svar á því norræna tungumáli sem óskað er eftir. 

Info Norden taka einnig við fyrirspurnum í síma.

Info Norden er liður í starfi Norrænu ráðherranefndarinnar um afnám hindrana sem koma í veg fyrir hreyfanleika á milli Norðurlandanna.

Tenglar 
Info Norden (á íslensku)
 Norræna ráðherranefndin (á íslensku)
 Norræna félagið á Íslandi 

Norræna ráðherranefndin
Erlangen

Erlangen er borg í Bæjaralandi í suðurhluta Þýskalands og er með 115 þúsund íbúa (2019). Hún er hluti af stórborgarsvæði Nürnberg og liggur rétt norðan við Nürnberg og Fürth. Erlangen er helst þekkt sem húgenottaborgin í Bæjaralandi.

Skjaldarmerki 
Skjaldarmerki Erlangen er þrískipt. Rauður örn með svarthvítan skjöld og snýr til hægri. Svartur örn með bókstafina ES og snýr til vinstri. Loks gullið ljón með tvær rófur. Öll dýrin eru með kórónu á höfði. Ljónið merkir miðborgina í Erlangen. Um er að ræða lúxemborgíska ljónið sem verið hefur í skjaldarmerkinu síðan 1397. Ernirnir eru ernir Brandenborgar og Prússlands, en bæði löndin hafa ráðið Erlangen í styttri tíma. Bókstafirnir ES standa fyrir Elisabeth Sophie, eiginkonu markgreifans Christian Ernst frá Bayreuth, en hann byggði nýjan borgarhluta fyrir innflutta húgenotta.

Orðsifjar 
Borgin hét áður Erlangon, sem er dregið af Erl og Wangen. Erl merkir trjátegundina elri. Wangen er vangur, sléttlendi (sbr. víðavangur).

Söguágrip 

Bærinn hefur sennilega myndast á 10. öld og kemur fyrst við skjöl 1002 sem Villa Erlangon. Erlangen fékk þó ekki borgarréttindi fyrr en 1398. Á árunum 1402 til 1806 átti Hohenzollern-ættin borgina. Borgin var gjöreyðilögð í 30 ára stríðinu. Eyðileggingin var þvílík að bæði borgin og nærsveitir voru mannlausar í 20 ár á eftir. Þegar Loðvík XIV í Frakklandi afturkallaði Nantes-tilskipunina 1685 um trúfrelsi húgenotta, streymdu þúsundir þeirra í þýska ríkið. Margreifinn Christian Ernst sá sinn hag í því að bjóða húgenottum að setjast að hinni eyðilögðu borg. Fjöldi þeirra var hins vegar þvílíkur, að Christian Ernst ákvað að reisa nýja borg handa þeim við hliðina á Erlangen (Neustadt). Um 7500 fjölskyldur fengu þar nýtt heimili. Einnig var reist verksmiðja og kirkja (La Temple). Árið 1706 brann gamla borgin nær til kaldra kola í eldsvoða. Árið 1792 varð Erlangen prússnesk, 1806 frönsk og 1810 bærísk. Árið 1812 var Erlangen og Neustadt sameinuð í eina borg. 1945 hertók bandarískur her borgina bardagalaust, sem slapp að öllu leyti við loftárásir. En Bandaríkjamenn eyðilögðu þó síðasta forna borgarhliðið, þar sem það var í vegi fyrir þá.

Frægustu börn borgarinnar 

 (1789) Georg Ohm eðlisfræðingur 
 (1961) Lothar Matthäus knattspyrnumaður

Byggingar og kennileiti 
 Húgenottakirkjan var fyrsta kirkjan sem húgenottar utan Frakklands reistu. Þeir fengu að flytjast til Erlangen 1686 og byrjuðu að byggja kirkjuna aðeins tveimur mánuðum seinna. 1693 var hún tilbúin og kölluð “le Temple” af húgenottum (musterið). Kirkjan var turnlaus þá, turninum var ekki bætt við fyrr en 1732-36.
 Kastalinn í Erlangen var reistur 1700-1704 af ítalska byggingameistaranum Antonio della Porta. 1703 keypti markgreifinn Christian Ernst slotið til að gefa það þriðju eiginkonu sinni, Elisabeth Sophie. Kastalanum tilheyrir mikill garður ásamt Húgenottabrunninum, garðhýsi (Orangerie) og Konkordien-kirkjunni. 1814 brann kastalinn til kaldra kola, aðeins múrverkið stóð uppi. 1821-25 var hann endurbyggður og bætt við hann til afnota fyrir háskólann. Í dag er kastalinn eingöngu notaður af háskólanum.

Tilvísanir

Heimildir 
 

Borgir í Þýskalandi
Niels Kier

Niels Jensson Kier (d. 11. október 1730) var Dani sem var sýslumaður, varalögmaður og lögmaður á Íslandi á 18. öld og bjó á Nesi við Seltjörn. 

Niels Kier var að eigin sögn borgarstjórasonur frá Svendborg á Fjóni. Hann kom hingað með kaupmönnum og var innanbúðarmaður í Hólminum (Reykjavík) fyrst í stað. Síðar giftist hann dóttur Jóns Eyjólfssonar (1642 - 3. ágúst 1716), sútara, sýslumanns á Seltjarnarnesi og varalögmanns frá 1707. Árið 1703 fékk hann konungsbréf um að hann skyldi fá sýsluna eftir tengdaföður sinn. Árið 1706 var hann umboðsmaður Páls Beyer landfógeta og árið 1713 var hann settur til að vera landskrifari á Alþingi. Árið 1717 varð hann svo varalögmaður eftir tengdaföður sinn og fékk jafnframt loforð um að taka við lögmannsembættinu sunnan og austan þegar Páll Vídalín félli frá.

Niels Kier fékk Kjósarsýslu 1704 og Gullbringusýslu 1710 og hélt báðum til dauðadags; hann var líka sýslumaður í Árnessýslu um tíma. Páll Vídalín dó á Alþingi 1727 og gegndi Kier lögmannsstörfum á því þingi og tók svo við. Hann dó haustið 1730 og var þá skuldum vafinn. Jens Spendrup, sýslumaður í Skagafjarðarsýslu, gegndi lögmannsstarfinu á Alþingi sumarið eftir en varð þó ekki lögmaður, heldur tók Magnús Gíslason við embættinu 1732.

Heimildir 
 Safn til sögu Íslands. 2. bindi, Kaupmannahöfn 1886.

Lögmenn á Íslandi
Gísli Halldórsson (arkitekt)

Gísli Halldórsson (f. 12. ágúst 1914 d. 8. október 2012) er íslenskur arkítekt og fyrrverandi borgarfulltrúi í Reykjavík. Meðal verka Gísla má nefna: Laugardalshöll, Hótel Loftleiðir, Lögreglustöðin í Reykjavík og Tollstöðvarhúsið.

Starfaði um tíma með Sigvalda Thordarsyni arkítekt.

Heimildir 
 Vefur Reykjavíkurborgar

Íslenskir arkitektar
Íslenskir stjórnmálamenn
Ardennasóknin

Ardennasóknin (þýska: die Ardennenoffensive; enska: Battle of the Bulge) var stórsókn Þjóðverja í seinni heimsstyrjöld um Belgíu, við rætur Ardennafjalla, og stóð frá 16. desember 1944 til 25. janúar 1945 er bandamenn hrundu henni. Sóknin var örvæntingarfull tilraun þýska hersins til að snúa gangi styrjaldarinnar sér í vil með því að reka fleyg milli herja Bandaríkjamanna og Breta á vesturvígstöðvunum og hertaka Antwerpen í þeirri von að knýja mætti fram friðarsamninga. Þýska hernum varð vel ágengt í byrjun, enda komu þeir bandamönnum algjörlega í opna skjöldu, en lágskýjað veður og þoka kom í veg fyrir að bandamenn gætu beitt flugherjum sínum af afli gegn óvininum. Þegar létti loks til urðu loftárásir bandamanna tíðari og nákvæmari og tókst þeim smám saman að stöðva sóknina og hrekja Þjóðverja á flótta. Mannfall var gríðarlegt á báða bóga, en Ardennasóknin varð jafnframt síðasta stórsókn Þjóðverja í stríðinu.

Orrustur í Belgíu
Orrustur í seinni heimsstyrjöldinni
Gagnaver Verne Global í Reykjanesbæ

Gagnaver Verne Global að Ásbrú er stórt gagnaver sem Verne Global reisti Suðurnesjum 2012.

Miklar deilur höfðu verið um eignarhald Verne Holding en Björgólfur Thor var einn af eigendum þess og settu margir stórt spurningamerki við eignarhald hans, þar sem litið var á gagnaverið sem uppbyggingu eftir bankahrunið. Birgitta Jónsdóttir, þingmaður Hreyfingarinnar, sagði til dæmis að fyrst Björgólfur gæti tekið lán fyrir fjárfestingu til að reisa gagnaver á Reykjanesi, þá ætti hann að taka lán og greiða Icesave fyrst.

Tilvísanir

Tenglar 
 Frumvarp til laga um heimild til samninga um gagnaver í Reykjanesbæ; af Alþingi.is
 Ákvörðun um risavaxið gagnaver tekin í september; af Vísi.is
 Gagnaver tefst um ár; af Mbl.is 23. febrúar 2009
 Framkvæmdir við gagnaver stöðvast; af RÚV.is 6. janúar 2010
 Samkomulag um gagnaver Verne Holding er í eðlilegu ferli; af Vísi.is 06. jan. 2010
 Gagnaver opnað í Reykjanesbæ; af ruv.is

Suðurnes
Ormur ánauðgi Bárðarson

Ormur ánauðgi Bárðarson var landnámsmaður í Vestmannaeyjum samkvæmt því sem segir í Sturlubók Landnámu, en í Melabók og Hauksbók segir að Herjólfur hafi fyrstur byggt í eyjunum og búið í Herjólfsdal og Ormur hafi verið sonur hans. Í Sturlubók er Ormur aftur á móti sagður hafa verið sonur Bárðar Bárekssonar og bróðir Hallgríms sviðbálka. Dóttir hans var Halldóra, kona Eilífs Valla-Brandssonar, sem bjó á Völlum á Landi.

Samkvæmt Sturlubók voru eyjarnar veiðistöð og engra manna veturseta þar áður en Ormur nam þær. Vera má að menn hafi ekki þorað að byggja eyjarnir fyrir landvættum en vættatrúin er talin frumstæðari sjálfri goðatrúnni.

Tenglar 
 

Landnámsmenn á Íslandi
Elías Mar

Elías Mar (22. júlí 1924 – 23. maí 2007) var íslenskur rithöfundur, ljóðskáld og þýðandi. Foreldrar hans voru Elísabet Jónína Benediktsdóttir verkakona og Cæsar Hallbjörnsson Mar kaupmaður. Elías var fæddur og uppalinn í Reykjavík, en móðir hans lést úr bráðaberklum þegar hann var á öðru ári. Elías ólst upp hjá ömmu sinni Guðrúnu Jónsdóttur, en hún lést þegar hann var sautján ára.

Elías Mar var einn fyrsti íslenski rithöfundurinn til að skrifa samtímasögur úr Reykjavík og skáldsagan Vögguvísa er einatt talin fyrsta unglingasaga sem skrifuð hefur verið á íslensku. Einnig hefur því verið haldið fram að í skáldsögunni Man eg þig löngum komi í fyrsta skipti í íslenskum bókmenntum fram samkynhneigð sögupersóna. Sögur Elíasar hafa verið þýddar á eistnesku, esperanto, færeysku, norsku og þýsku.

Elías Mar starfaði lengst af sem prófarkalesari á Þjóðviljanum.

Verk

Skáldsögur 
 Eftir örstuttan leik, 1946
 Man eg þig löngum,1949
 Vögguvísa, 1950 (gefin út í Þýskalandi árið 1958 undir nafninu Chibaba, chibaba: Bruchstück eines Abenteuers)
 Sóleyjarsaga, 1954 og 1959

Smásögur 
 Gamalt fólk og nýtt, 1950
 Saman lagt spott og speki, sérprentuð smásaga, 1960
 Það var nú þá, 1985

Ljóð 
 Ljóð á trylltri öld, 1951
 Speglun, 1977
 Hinum megin við sólskinið, 1990
 Mararbárur: úrval ljóða 1946-1998, 1999

Þýðingar 
 Vonin blíð eftir William Heinesen, 1970
 Óveðursnótt eftir Georges Duhamel, 1951
 Vinur skógarins eftir Leonid Leonov, 1956
 Þriðja stúlkan eftir Aghötu Christie, 1986
Auk þess þýddi Elías fjölda útvarpsleikrita og framhaldssagna fyrir útvarp

Heimildir 
 Hjálmar Sveinsson. Nýr penni í nýju lýðveldi. Omdúrman, 2007.

Tenglar 
 Viðtal við Elías Mar á vef Samtakanna 78
 Nýr penni í nýju lýðveldi. Elías Mar á sextíu ára rithöfundarafmæli

Íslenskir rithöfundar
Íslenskir þýðendur
Dala-Kollur Veðra-Grímsson

Dala-Kollur Veðra-Grímsson eða Kollur Grímsson var landnámsmaður í Dalasýslu. Hann kom með Auði djúpúðgu til landsins, fékk land hjá henni og giftist sonardóttur hennar.

Í Sturlubók Landnámu segir að Kollur hafi verið sonur Veðrar-Gríms og Laxdæla kallar hann hersi. Auður hafði að sögn tuttugu frjálsborna menn á skipi sínu og var Kollur þeirra virðingarmestur og hafði forráð með henni.

Sama vorið og Auður reisti bæ í Hvammi gifti hún Kolli Þorgerði Þorsteinsdóttur rauðs, sonardóttur sína, og hélt brúðkaupsveislu þeirra. Lét hún þau fá miðhlutann úr landnámi sínu, allan Laxárdal og allt til Haukadalsár og telst hann því landnám Kolls, sem eftir það nefndist Dala-Kollur. Bær þeirra var fyrir sunnan Laxá og nefndist seinna Höskuldsstaðir.

Börn þeirra Dala-Kolls og Þorgerðar voru þau Höskuldur, Gróa kona Véleifs gamla og móðir Hólmgöngu-Bersa, og Þorkatla, kona Þorgeirs Ljósvetningagoða. Kollur dó þegar börn hans voru stálpuð en Þorgerður festi þá ekki lengur yndi á Íslandi, að því er segir í Laxdælu, heldur fluttist til Noregs og gekk þar að eiga Herjólf Eyvindarson. Áttu þau son sem hét Hrútur. Þorgerður flutti aftur til Íslands eftir lát Herjólf og dó hjá Höskuldi syni sínum. Hrútur Herjólfsson flutti seinna til Íslands og bjó á Hrútsstöðum (Rútsstöðum).

Tenglar 
 
 

Dalasýsla
Landnámsmenn á Íslandi
Laxdæla saga
Persónur Íslendingasagna
Helgi Hrólfsson

Helgi Hrólfsson var landnámsmaður í Skutulsfirði. Hann var sonur Hrólfs í Gnúpufelli, sonar Helga magra og var að sögn Landnámu „getinn austur“ (í Noregi) og upplenskur í móðurætt. Hefur Helgi því fæðst áður en faðir hans fór til Íslands og verið óskilgetinn. 

Hann ólst upp hjá frændum sínum í Noregi og fór til Íslands þegar hann var fullorðinn að leita ættmenna sinna. Hann kom í Eyjafjörð, sem þá var fullnuminn, en faðir hans var þá kvæntur og átti mörg börn. Líklega hefur Helgi ekki fengið þær móttökur sem hann vænti, að minnsta kosti ætlaði hann þegar aftur til Noregs en skip hans varð afturreka, hraktist inn í Súgandafjörð og var hann þar um veturinn hjá Hallvarði súganda. Um vorið fór hann að leita sér bústaðar og fór inn í Ísafjarðardjúp, þar sem enn var ónumið land. Þar er sagt að hann hafi fundið skutul í flæðarmáli í firði einum og hafi numið fjörðinn, þó ekki allan, og gefið honum nafn eftir skutlinum.

Landnáma segir að sonur Helga hafi verið Þorsteinn ógæfa, sem fór utan og vó hirðmann Hákonar jarls Grjótgarðssonar. Það stenst þó engan veginn tímans vegna, ef ættfærsla Helga er rétt.

Tenglar 
 

Ísafjarðardjúp
Landnámsmenn á Íslandi
Vestfirðingasögur

Vestfirðingasögur eru hópur Íslendingasagna. Til þeirra teljast Gísla saga Súrssonar, Fóstbræðra saga, Hávarðar saga Ísfirðings og þættir Þormóðar, Auðunar og Þorvarðar krákunefs.

Líklega mætti telja Þorskfirðinga sögu hér með en þó er það ekki gert í útgáfum fornritafélagsins.

Íslendingasögur
Fjallabræður

Fjallabræður er 60 manna önfirskur karlakór sem flytur lög sín með rokkuðu undirspili fimm manna hljómsveitar. Kórinn var óformlega stofnaður á haustmánuðum árið 2006. Hann kom meðal annars fram í myndinni Maybe I should have. Fyrst hljómplata Fjallabræðra, samnefnd kórnum, kom út árið 2009.

Tenglar 
 Facebook síða Fjallabræðra

Íslenskir kórar
Halldór J. Kristjánsson

Halldór Jón Kristjánsson (f. 13. janúar 1955 í Reykjavík) er fyrrverandi bankastjóri Landsbanka Íslands. Sólon Sigurðsson, fyrrverandi bankastjóri Búnaðarbankans, segir Halldór hafa þrýst á sig að veita Björgólfi Guðmundssyni og syni hans Björgólfi Thor lán fyrir kaupum á Landsbankanum þegar hann var einkavæddur í skrefum á árunum 1999-2003.

Ævi 
Halldór lauk stúdentsprófi frá Tyrefjord Høyere Skole í Noregi árið 1973. Hann stundaði nám í lífefnafræði (e. Associate Degree) við Loma Linda University í Bandaríkjunum 1974-1975. Lauk lögfræðipróf frá Háskóla Íslands 1979. L.L.M.-próf í þjóðarrétti (e. International Legal Studies) við New York-háskóla, School of Law 1981. Framhaldsnám í samningarétti við Harvard Law School 1986.

Tilvísanir

Tenglar 
 Halldór J Kristjánsson í Samtíðarmönnum 2003
 Verðbréfun er athyglisverð leið! grein eftir Halldór í Frjálsri verslun
 Halldór vill ekki tjá sig um samskiptin við Sólon; af Vísi.is 12. feb. 2010

Íslenskir viðskiptamenn
Íslenskir lögfræðingar
Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009

Íslenskir bankastjórar
Örn (landnámsmaður)

Örn, landnámsmaður í Arnarfirði og síðar við Eyjafjörð, var frændi bræðranna Geirmundar og Hámundar heljarskinns en föðurnafn hans er óþekkt.

Örn fór af Rogalandi í Noregi vegna ofríkis Haraldar konungs hárfagra. Hann kom fyrst til Vestfjarða og nam land í Arnarfirði, „svo vítt sem hann vildi“, því hann kom þar að ónumdu landi. Hann var fyrsta veturinn á Tjaldanesi á norðurströnd fjarðarins, því þar hvarf sólin ekki í skammdeginu. Eftir eitt eða tvö ár frétti hann svo af Hámundi frænda sínum norður í Eyjafirði og ákvað að flytja þangað. Hann seldi þá Áni rauðfeldi landnám sitt og fluttist á brott.

Eftir því sem segir í Landnámu hafði Hámundur heljarskinn fengið land á vesturströnd Eyjafjarðar í landnámi Helga magra en nú lét hann Örn fá landnám sitt og fékk aftur land hjá Helga inni í Eyjafirði. Örn bjó í Arnarnesi, en Hámundur hafði búið á Hámundarstöðum.

Tenglar 
 

Landnámsmenn á Íslandi
Húsasmiðjan

Húsasmiðjan er íslenskt byggingavörufyrirtæki sem var stofnað árið 1956. Verslanir fyrirtækisins eru 31 talsins að meðtöldum dótturfyrirtækjum. Stofnandi Húsasmiðjunnar var Snorri Halldórsson.

Tenglar 
 Húsasmiðjan
 Nærri 13 milljarða tap hjá Húsasmiðjunni; af VB.is 11. feb. 2010
 Húsasmiðjan skiptir um kennitölu??, frétt á vef Múrbúðarinnar 11. janúar 2012

Íslenskur byggingariðnaður
Íslenskar verslanir

Íslenskar verslunarkeðjur
Nordjobb

Nordjobb er norrænt vinnumarkaðsverkefni sem hefur verið starfandi frá 1985. Verkefnið er í eigu Sambands Norrænu félaganna, FNF, og fjármagnað af Norrænu ráðherranefndinni, ráðuneytum í einstökum löndum og að nokkru leyti með verkefnaúthlutunum. Samþætting verkefnisins fer fram á norrænu skrifstofunni í Kaupmannahöfn, en Nordjobb hefur starfsemi á öllum Norðurlöndunum, Danmörku, Finnlandi, Íslandi, Noregi og Svíþjóð og sjálfstjórnarríkjunum Álandseyjum, Færeyjum og Grænlandi. 

Nordjobb er ekki rekið í ágóðaskyni og er óháð stjórnmálaflokkum. Á hverju ári er um 700 - 800 sumarstörfum miðlað til norrænna og evrópskra ungmenna á aldrinum 18-30 ára. Grundvallarstefna Nordjobb er að miðla vinnu og húsnæði og skipuleggja tómstundadagskrá fyrir þátttakendur í verkefninu. Frá árinu 1985 hefur ríflega 25.000 störfum verið miðlað til ungmenna á Norðurlöndum.

Markmið 
Að auka á hreyfanleika ungmenna á norræna vinnumarkaðnum ásamt því að styrkja norrænan vinnumarkað. Sérstök áhersla er á að vinna gegn atvinnuleysi ungs fólks. Auk þess stuðlar Nordjobb að aukinni þekkingu á Norðurlöndunum, menningu og tungumálum þjóðanna, meðal þátttakenda í verkefninu.

Tenglar 
 Nordjobb
 Norræna félagið
 Halló Norðurlönd

Norrænt samstarf
Maybe I should have

Maybe I should have er íslensk heimildarmynd eftir Gunnar Sigurðsson sem fjallar um orsakir og afleiðingar bankahrunsins á Íslandi árið 2008.

Mörg málefni eru til umfjöllunar í myndinni m.a. fjármálastarfssemi, spilling, vinaráðningar,frændhygli,einkavæðing bankanna,skattaskjól, tengsl á milli stjórnmála og viðskiptalífs,Búsáhaldabyltingin, Borgarahreyfingin og viðbrögð íslenskra stjórnvalda við aðvörunum í aðdraganda hrunsins.

Í myndinni er talað við fjölmarga aðila m.a. Egil Helgason, Björgólf Thor Björgólfsson, William K. Black, Robert Wade, starfsfólk Transparency International, Evu Joly og Jón Baldvin Hannibalsson. Kvikmyndagerðamennirnir ferðast einnig víða til þess að leita að svörum við spurningum sínum eins og til Lundúna, Guernsey, Lúxemborgar og til Road Town á Bresku Jómfrúaeyjum.

Um tónlist sjá m.a. Fjallabræður, Magnús Þór Sigmundsson, Hjálmar og KK.

Myndin hefur almennt hlotið jákvæða gagnrýni á Íslandi.

Tilvísanir

Tenglar 
 Heimasíða myndarinnar 

Íslenskar kvikmyndir
Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009
Valentínusardagurinn

Valentínusardagurinn, einnig nefndur Valentínsdagur, er dagur helgaður ástinni sem haldinn er hátíðlegur á messudegi heilags Valentínusar 14. febrúar ár hvert. Dagurinn á uppruna sinn í Evrópu á 14. öld. Meðal þess sem er hefðbundið að gera þennan dag er að senda sínum heittelskaða/sinni heittelskuðu gjafir á borð við blóm og konfekt og láta valentínusar kort fylgja með. Þessar hefðir eiga uppruna sinn í Bretlandi, Frakklandi og Bandaríkjunum en í öðrum löndum gilda aðrar hefðir og sums staðar er dagurinn helgaður vináttu í stað ástar. Í löndum þar sem ekki er löng hefð fyrir því að halda Valentínusardaginn hátíðlegan hafa bandarískir siðir gjarnan fylgt þegar venjan er tekin upp.

Heilagur Valentínus
Ekki er vitað nákvæmlega hver Heilagur Valentínus var. Þetta er nafn yfir tvo, eða jafnvel þrjá, píslarvotta í sögu kirkjunnar. Annar var kristinn rómverskur prestur og læknir sem varð fyrir ofsóknum Kládíusar II Rómarkeisara, gegn kristnum mönnum. Hinn var biskupinn af Terni á Ítalíu. Mögulegt er að sögurnar af þessum tveimur mönnum eigi uppruna sinn í einum og sama atburðinum en hafi brenglast í gegnum tíðina. Um þriðja manninn er lítið vitað annað en að hann á að hafa dáið í Afríku.

Heimildir eru óljósar og ekki hægt að segja nákvæmlega til um hvenær Valentínus dó, hvort sem hann var einn maður, tveir eða þrír. En sennilegt tímabil er valdatími fyrrnefnds Kládíusar II, 268 — 270 eftir Krist.

Valentínusardagurinn á Íslandi
Sumir halda upp á Valentínusardaginn hér á landi en ekki er vitað hvenær það var fyrst gert. Elsta heimildin er úr Morgunblaðinu frá 1958:

„...hér á landi fer minna fyrir deginum. Þó hafa blómaverzlanir í Reykjavík til sölu litla blómvendi, sem hnýttir hafa verið í tilefni dagsins.“ 

Einn siður tengdur þessum degi hefur því verið komin til landsins um miðja 20. öld en smámsaman hefur hann náð meiri fótfestu þótt ekki sé mikið tilstand á þessum degi hér á landi.

Tenglar
  (Skoðað 14.2.2011)

Dagatal
Kristni
Hátíðisdagar