alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Klóelfting

Klóelfting (fræðiheiti: Equisetum arvense) er planta af ættkvísl elftinga af elftingarætt.

Útlit
Hún hefur gárótta, sívala og liðskipta stöngla sem hafa liðskiptar, kransstæðar greinar. Hún þekkist á því að neðsti liður hverrar greinar er mun lengri en stöngulslíðrið, þetta á þó ekki við um greinarnar á neðstu stöngulliðunum. 

Gróöxin, sem kallast skollafætur, skollafingur eða góubeitlar vaxa snemma á vorin löngu áður en elftingin sjálf sést. Þau eru blaðgrænulaus, ljósmóleit með svörtum slíðrum og falla eftir gróþroskun.

Klóelftingin nær 20 til 40 sentímetra hæð og vex gjarnan á röskuðum svæðum, í görðum, vegköntum, mólendi og skógarbotnum.

Annað 
Klóelfting hefur 216 litninga (108 pör) sem er fimm sinnum meira en maðurinn sem hefur 46 litninga.

Tilvísanir

Elftingar
Plöntur á Íslandi
Fjalldalafífill

Fjalldalafífill (fræðiheiti: Geum rivale) er jurt af rósaætt sem ber bleik slútandi blóm, 1,5 til 2 sentímetrar í þvermál. Bikarblöð þeirra eru rauð og hærð. Stöngulblöðin eru þrískipt og hafa tennta flipa og axlablöð við blaðfót. Stofnblöð eru á löngum legg, fjöðruð og bilbleðlótt, með 2 eða 3 aðalbleðla og smærri þar á milli (minna á kálblöð). Fjalldalafífill hefur gildan jarðstöngul. Jurtin nær 25 til 40 sentímetra hæð og vex gjarnan í mólendi og öðru grasigefnu landi í Norður-Ameríku, Evrópu (fyrir utan svæðið við Miðjarðarhaf) auk mið-Asíu. 

Stofnblöð eru á löngum legg, fjöðruð og bilbleðlótt, með 2 eða 3 aðalbleðla og smærri þar á milli (minna á kálblöð). Stöngulblöð 3-bleðlótt, flipar tenntir. Með axlablöð.

Heimild 
 
 Plöntuvefurinn: „Fjalldalafífill“

Rósaætt
Heinrich Böll

Heinrich Böll (21. desember 1917 – 16. júlí 1985) var þýskur rithöfundur, leikritahöfundur og höfundur útvarps- og sjónvarpsþátta. Heinrich Böll hlaut bókmenntaverðlaun Nóbels 1972. 

Böll festi sig ekki við neinar ákveðnar stefnur eða greinar innan bókmenntanna. Öll hans verk eiga það þó sameiginlegt að fást við hinn mannlega þátt lífsins.

Tenglar 
 Úr írskri dagbók; birtist í Lesbók Morgunblaðsins 1973

Böll, Heinrich
Böll, Heinrich
Kreditkort

Kreditkort eða krítarkort er rafrænt greiðslukort sem rennt er í gegnum (eða stungið í örgjörvaposa) posa hjá seljanda og þannig skuldfærast upphæðir á reikning kaupanda hjá kortafyrirtæki sem sér um greiðslu til seljanda.

Tengt efni 
 Debetkort, debetkort með greiðslufresti
 Debetstaða
 Kortagreiðslubeiðni
 Kreditkortaútlán
 Skuldfærsla

Greiðslukort
Greiðslumátar
Karate

Karate (japanska: 空手, orðrétt: „tóm hönd“) er austurasísk sjálfsvarnaríþrótt sem á rætur sínar að rekja til Japans, Okinawa og Ryukyu-eyja og á endanum til kínversks kenpo og kung fu. Í karate eru veitt högg bæði með krepptum hnefa og opinni hendi og spörk auk þess sem olnbogar og hné eru notuð til að koma höggi á andstæðinginn. Karate er vinsæl keppnisíþrótt víða um heim. Mörg afbrigði eru til. Meðal þeirra vinsælustu eru Shotokan karate, Goju-ryu karate, Wado-ryu karate og Kyokushin kaikan.

Tenglar 
 Karatesamband Íslands
 Karate.is - Karatefélagið Þórshamar
 International Traditional Karate Federation
 Japan Karate Association 
 World Karate Federation
Tígris

Tígris er annað tveggja fljóta sem afmarka Mesópótamíu (orðrétt: landið milli fljótanna) en hitt er Efrat. Tígris er austara fljótið. Það á upptök sín í fjöllum Tyrklands og rennur í gegnum Írak út í Persaflóa. Tígris sameinast Efrat um 200 km frá sjó og heitir eftir það Shatt al-Arab.

Fljót í Írak
Fljót í Tyrklandi
Harro Magnussen

Harro Magnussen (1861 – 1908) var þýskur myndhöggvari, fæddur í Hamborg í Þýskalandi. Hann var sonur Christians Carls Magnussen, listmálara, sem var sonur prófessors Finns Magnússonar.   Harro stundaði nám í lista-akademíunni í Munchen, en varð síðar nemandi Begas í Berlín. Hann starfaði síðar í þjónustu Vilhjálms keisara.

Galleri

Neðanmálsgreinar

Tenglar 

 Harro Magnussen; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1958

Þýskir listamenn
Karachi

Karachi stærsta borg Pakistans og ein af stærstu borgum heims. Hún var áður höfuðborg landsins og er enn miðstöð menningar og verslunar og stærsta höfn landsins. Meðal innfæddra er hún þekkt sem „borg ljósanna“ (روشنين جو شهر). Íbúar borgarinnar eru tæplega 14,7 milljónir (2008).

Borgir í Pakistan
Höfuðverkur

Höfuðverkur er verkur í höfði. Stundum er orsökina að finna í hálsi eða baki eða nefi.

Höfuðverkur er langoftast óverulegur og ekki til marks um alvarlegt ástand. Algengustu ástæður höfuðverkjar eru streita, vökvatap og mígreni, lágur blóðsykur og kinnholsbólga. Alvarlegri ástæður höfuðverkjar eru heilahimnubólga, heilabólga, alvarlegur háþrýstingur og æðgúll eða æxli í heila.

Tenglar 
 

Læknisfræði
Heimsfaraldur

Heimsfaraldur (einnig útbreidd farsótt) er farsótt sem nær mjög mikilli útbreiðslu, jafnvel í öllum heimsálfum.

Meðal þekktra heimsfaraldra má nefna svarta dauða sem átti upptök sín í Asíu en geisaði einnig í Evrópu á 14. öld og dró 20-30 milljónir manna til dauða; og spænsku veikina sem fyrst varð vart í mars 1918 í Kansas í Bandaríkjunum og dró 25 milljónir manna til dauða á fyrstu sem mánuðunum.

Farsóttir
Sóttvarnir
Mænusótt

Mænusótt (e. polio), einnig nefnd mænuveiki og lömunarveiki er smitsjúkdómur af völdum veirusýkingar sem berst manna á milli einkum með saurgerlum sem komast í snertingu við munninn og meltingarveg, t.d. í gegnum mengað vatn eða gegnum einhverja aðra millileið. Um 90% þeirra sem smitast af mænusótt eru einkennalausir en ef veiran berst í blóðrásina getur hinn smitaði sýnt ýmis einkenni. Í innan við 1% tilvika berst veiran í miðtaugakerfið og herjar þá á og skaðar hreyfitaugunga og leiðir til lömunar. Algengast er að mænan bíði skaða.

Jakob Heine greindi lömunarveiki fyrstur árið 1840. Karl Landsteiner uppgötvaði veiruna sem veldur veikinni, poliovirus, árið 1908. Dr. Hilary Koprowski var fyrstur manna til að þróa mótefni við veirunni, Jonas Salk þróaði annað mótefni árið 1952 og Albert Sabin árið 1962 en bólusetning hefur komið í veg fyrir mörg hundruð þúsund dauðsföll.
Meðal einkenna er ljósfælni og stífleiki í hálsi.

Heimildir
 Baldur Johnsen, Um mænuveikina, Vesturland, 47. Tölublað (30.11.1946), Blaðsíða 4 

Smitsjúkdómar
Listi yfir fjölmennustu borgir heims

Eftirfarandi er listi yfir fjölmennustu borgir heims miðað við íbúafjölda innan borgarmarka. Íbúafjöldinn er ekki miðaður við stórborgarsvæði hverrar borgar. Sjá lista yfir fjölmennustu þéttbýlissvæði heims og lista yfir fjölmennustu stórborgarsvæði heims.

Tengt efni 
 Listi yfir stærstu borgir Bandaríkjanna
 Listi yfir stærstu borgir Evrópusambandsins
 Borgir Kína eftir fólksfjölda

Listar yfir borgir

ar:ملحق:قائمة المدن حسب عدد السكان
de:Liste der größten Städte der Welt
gl:Maiores cidades do mundo
he:הערים הגדולות בעולם
it:Lista di città del mondo per popolazione
ka:მსოფლიოს უდიდესი ქალაქები
lv:Pasaules lielākās pilsētas pēc iedzīvotāju skaita
ms:Senarai bandar raya mengikut populasi
sr:Списак градова по броју становника
uk:Список тридцяти найбільших міст світу
Stafafell í Lóni

Stafafell í Lóni er kirkjustaður í Lóni milli Eystrahorns og Vestrahorns í Austur-Skaftafellssýslu. Þar er nú gistiheimili og miðstöð fyrir útivist, en vinsælar gönguleiðir liggja frá Stafafelli upp í Lónsöræfi.

Tenglar
 Stafafellskirkja á kirkjukort.net 

Kirkjur á Íslandi
Austur-Skaftafellssýsla
Fryst matvæli

Fryst matvæli eða frostvara eru matvæli sem geymd eru með frystingu. Frysting er algeng aðferð við varðveislu matvæla sem hægir á niðurbroti matvæla og gerir þau ólífvænleg fyrir bakteríur með því að breyta því vatni sem þau innihalda í ís. 

Varðveisla matvæla
Hannes Sigurðsson

Hannes Þorsteinn Sigurðsson (f. 10. apríl 1983 í Reykjavík) er íslenskur knattspyrnumaður. Hann er fyrirliði Viking FK í Stafangri í Noregi. Hann var áður leikmaður FH, Stoke City F.C., Brøndby IF og nú með Viking.

Íslenskir knattspyrnumenn
Varalið lögreglunnar

Varalið lögreglu eða varalögregla eru sveitir manna sem kallaðir eru til að aðstoða lögreglu í sérstökum tilvikum. Þessar sveitir geta verið hvoru tveggja, vopnaðar eða óvopnaðar og geta samanstaðið af sjálfboðaliðum eða meðlimum í lögreglunni.

Ísland
Í lögreglulögum frá 1940 til 1996 var ríkislögreglustjóra heimilað, með samþykki dómsmálaráðherra, að við sérstakar aðstæður bæta við varalögreglumönnum til að gæta öryggis. 

Þessi lög voru notuð nokkrum sinnum á árum síðari heimsstyrjaldarinnar. Sem einkenni höfði varaliðslögreglan svartmálaða breska hermannahjálma. Var máluð hvít stjarna framan á hjálmana og stafirnir "VL" fyrir neðan. 

Fyrir utan það var lögunum einungis beitt í tvö skipti. Var annað þann 30. mars 1949 þegar mikil átök urðu á Austurvelli fyrir framan Alþingishúsið vegna ákvörðunnar Alþingis um inngöngu Íslands í NATÓ. Þá var varalið lögreglunnar kallað út og voru varaliðarnir með breska hermannahjálma og armbindi, ýmist hvít eða í fánalitunum, sem einkenni. Í þessu varaliði voru einungis félagar í Verði, stúdentafélagi Sjálfstæðisflokksins og Heimdalli, ungliðahreyfingu sama flokks.

Seinna skiptið sem varaliðið var kallað út til að aðstoða lögregluna í Reykjavík, var um mánaðamótin maí-júní 1973 þegar forsetarnir Richard Nixon og Georges Pompidou funduðu á Kjarvalsstöðum. Þetta varaliðið var í dökkbláum samfestingum með dökkbláar bátahúfur sem í var lögreglustjarna.

Eldri varalið
Saga varaliðs íslenskrar lögreglu er þó mun eldri. Árið 1855 var stofnuð varalögregla sem átti að aðstoða Reykjavíkurlögregluna þegar bruna bæri að höndum í bænum. Varalið var kallað út til að aðstoða lögregluna við konungskomurnar 1921, 1926 og 1936. Einnig var varalið lögreglunnar kallað út í nóvember 1921 vegna átaka um rússneskan dreng í Suðurgötu 14, sem hér var á vegum Ólafs Friðrikssonar.
Í samband við sjómannaverkfall í Reykjavík í júní 1923 var varalið og lögregla notuð til að berja niður verkfallsmenn.  Sérstök Þingvallalögregla varaliðsmanna var stofnuð í sambandi við Alþingishátíðina 1930. Í þessari lögreglu voru 100 menn, sem áttu að sjá um alla löggæslu á staðnum og aðstoða hátíðargesti.

Aðalheimild
 Varalögreglan í Reykjavík 1885-1985

Neðanmálsgreinar

Löggæsla
Listi yfir fjölmennustu stórborgarsvæði heims

Eftirfarani er listi yfir fjölmennustu stórborgarsvæði heims. Spurningin um hverjar eru stærstu borgir heims er flókin vegna þess að oft er óljóst hvernig á að skilgreina borg; miðað er við margar ólikar skilgreiningar en auk þess er vandséð að skilgreiningar passi alltaf við aðstæður á hverjum stað. Hér er miðað við stórborgarsvæði, sem felur ekki einungis í sér íbúafjölda innan borgarmarka heldur allan íbúafjöldann á einu og sama atvinnusvæðinu.

Á listanum er miðað við fólksfjöldatölur frá árinu 2003. Listinn felur í sér túlkun á staðreyndum.

Athugasemdir

Tengt efni 
 Listi yfir fjölmennustu borgir heims
 Listi yfir fjölmennustu þéttbýlissvæði heims
 Listi yfir stærstu borgir Bandaríkjanna
 Listi yfir stærstu borgir Evrópusambandsins

Listar yfir borgir

ar:قائمة الأقاليم الأكثر كثافة سكانية في العالم
da:Verdens største byer
eo:Plej grandaj urboj laŭ enloĝantaro
fr:Liste des mégapoles
id:Daftar wilayah metropolitan berdasarkan populasi
ru:Список городских агломераций по численности населения
vi:Các thành phố lớn nhất thế giới xếp theo dân số
Barbara Meier

Barbara Meier (fædd 25. júlí 1986 í Amberg í Þýskalandi) er þýsk fyrirsæta.

Heimildir 

Meier, Barbara
Koparstunga

Koparstunga (eða eirstunga) er aðferð við gerð grafíkmynda þar sem myndin er grafin í koparplötu og síðan þrykkt á pappír (koparstungupappír), og er ekki ólíkt verklagi við gerð ætingar. Þessi prentaðferð fellur undir það sem kallað hefur verið lægðaprent. 

Myndlist
Greinarmerki

Greinarmerki (eða lesmerki eða lestrarmerki) er merki til skýringar eða glöggvunar í lesmáli. Notkun greinarmerkja fer eftir tungumáli, en helstu greinarmerkin sem notuð er á íslensku eru:

Dæmi um notkun greinarmerkja:

Íslensk greinarmerki:

 Bandstrik ( - )
 Gæsalappir, bæði einfaldar ( , ‘ ) og tvöfaldar ( „ “ )
 Hornklofar ( [ ] )
 Oddklofar ( < > )
 Komma, högg ( , )
 Punktur, depill ( . )
 Semikomma, depilhögg ( ; )
 Spurningarmerki ( ? )
 Svigar ( ( ) )
 Upphrópunarmerki, köllunarmerki ( ! )
 Tvípunktur, tvídepill ( : )
 Þankastrik ( — )
 Þrípunktur ( … )
Auk þessara greinarmerkja eru:
 Ávísunarmerki ( ☞ )
 At-merki ( @ )
 Bakstrik ( \ )
 Dauðamerki ( † )
 Greinarmerki ( § )
 Og-merki ( & )
 Skástrik ( / )
 Stjörnumerki ( * )
 Tilda ( ~ )
 Tvíkross ( # )
 Undirstrik ( _ )
 Úrfellingarmerki ( ' )
Flest þessara merkja eru notuð í tölvunarfræði. Eftirfarandi merkin eru sérmerki og gjaldmiðlamerki:
 Dollaramerki ( $ )
 Evrumerki ( € )
 Höfundaréttarmerki ( © )
 Pundmerki ( £ )
 Prósentumerki ( % )
 Tvíbroddur ( ˆ )
 Skrásett vörumerki ( ® )
 Vörumerki ( ™ )
 Pípumerki ( | )

Heimildir

Tenglar 
 Hvenær var upphaflega farið að nota punkta, kommur og greinaskil?; af Vísindavefnum
Austur-Agðir

Austur-Agðir (norska: Aust-Agder) er fyrrum fylki í suður Noregi, það var 9.157 km². Höfuðstaðurinn og stærsta borgin í fylkinu var Arendal. Árið 2020 sameinaðist það Vestur-Ögðum. Fylkið var í landshlutanum Suðurland.

Sveitarfélög 
 Åmli
 Arendal
 Birkenes
 Bygland
 Bykle
 Evje og Hornnes
 Froland
 Gjerstad
 Grimstad
 Iveland
 Lillesand
 Risør
 Tvedestrand
 Valle
 Vegårshei

Fylki Noregs
Þelamörk

Þelamörk (norska: Telemark) er fylki í suður Noregi. Fylkið er 15.299 km² að stærð og íbúarnir eru um það bil 166.000. Höfuðstaður fylkisins og stærsta borgin er Skiðan, með um 85.000 íbúa. Fylkið er í landshlutanum Austurland.

Sveitarfélög 
 Bamblar (Bamble)
 Bærin (Bø)
 Drangadalur (Drangedal)
 Fyrirdalur (Fyresdal)
 Hjartadalir (Hjartdal)
 Krákarey (Kragerø)
 Hvítiseið (Kviteseid)
 Niðsærdalur (Nissedal)
 Númi (Nome)
 Notoddinn (Notodden)
 Porsgrund (Porsgrunn)
 Sauðarhérað (Sauherad)
 Seljugerði (Seljord)
 Siljan
 Skiðan (Skien)
 Tinnur (Tinn)
 Þotki (Tokke)
 Vinjar (Vinje)

Fylki Noregs
Yfirmynntur vatnakarpi

Yfirmynntur vatnakarpi (fræðiheiti: Pseudorasbora parva) er fiskur af ætt vatnakarpa. Hann er upprunninn í Asíu en var fluttur til Rúmeníu sem skrautfiskur í garðtjarnir á 7. áratug 20. aldar. Þaðan komst hann út í Dóná og þar með allt vatnakerfi Evrópu þar sem hann er nú álitinn innrásartegund. Hann ber með sér sníkjudýr (Sphaerothecum destruens) sem eru ekki skaðleg honum sjálfum en ráðast á aðra fiska, eins og t.d. vatnabláma (Leucaspius delineatus). 

Vatnakarpar
Skrautfiskar
Söngvakeppni sjónvarpsins

RÚV hefur líka staðið fyrir Söngkeppni sjónvarpsins þar sem klassískir söngvarar kepptu.
Söngvakeppni sjónvarpsins er íslenska undankeppnin fyrir Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva. Söngvakeppnin er framleidd af RÚV. Mismikið hefur verið gert úr keppninni og misjafn háttur hafður á valinu. Stundum hefur ein dómnefnd, eða dómnefndir verið látin velja úr sigurlagið, stundum hafa atkvæði áhorfenda verið látin ráða og stundum blanda af þessu tvennu. Í sex skipti var ekki keppni heldur valdi RÚV úr innsendum lögum og þrjú þau efstu voru kynnt í þættinum.

Söngvakeppnin var fyrst haldin 7. mars 1981, fimm árum áður en Ísland tók fyrst þátt í evrópsku keppninni.

Sigurlög í Söngvakeppni sjónvarpsins 

Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva
Íslenskir sjónvarpsþættir
Ríkisútvarpið
Íslenskar söngvakeppnir
Listi yfir lönd eftir tíðni sjálfsmorða

Listi yfir tíðni sjálfsmorða eftir löndum miðast við tölur frá Alþjóðaheilbrigðisstofnuninni (WHO). Fjöldi sjálfsmorða hvors kyns er miðaður við heildarfjölda íbúa af því kyni (t.d. fjölda karla í hverju landi deilt í fjölda sjálfsmorða karla). Heildartíðni sjálfsmorða er miðuð við heildarfjölda sjálfsmorða í hverju landi en er ekki meðaltal af sjálfsmorðum karla og kvenna enda er hlutfall karla og kvenna ekki alveg jafnt í hverju landi.

Listinn

Tilvísanir 

Listar yfir lönd
Sjálfsmorð
Luís de Camões

Luís Vaz de Camões (um 1524 – 10. júní 1580) er höfuðskáld Portúgala. Hann samdi þónokkuð af lýrískum kveðskap bæði á portúgölsku og spænsku og leikritum en er þekktastur fyrir söguljóð sitt Lusiadas.

Tilvísanir 

Camoes, Luis Vaz
Abu Nuwas

Abu-Nuwas al-Hasan ben Hani al-Hakami (750 – 810) þekktastur sem Abu-Nuwas (á arabísku:ابونواس), var þekkt arabískt skáld. Hann fæddist í Ahvaz í Persíu og var af persneskum og arabískum ættum. 

Hann er almennt talinn merkasta skáldið á klassískri arabísku en orðspor hans hvílir einkum á drykkjusöngvum sem hann orti og kvæðum um sveinaástir.

Heimildir 

Arabísk skáld
Persnesk skáld
Símastaur

Símastaur eða rafmagnsstaur er einfaldur staur eða stöng sem heldur uppi símavír eða lágspennurafmagnsvír. Tilgangur slíkra staura er að koma í veg fyrir skammhlaup og halda vírunum ofan við umferð á yfirborðinu. Háspennuvírum er haldið uppi með stórum rafmagnsmöstrum. 

Götumunir
Rafkerfi
Símakerfi
Fylki Noregs

Listi yfir fylki Noregs, eftir mannfjölda. Meginlandi Noregs er skipt í 11 hluta sem kallast fylki (norska: fylke). Fylkin voru kölluð amt, þangað til árið 1918, þegar nafnið amt var breytt í fylke. Svalbarða er stjórnað af ríkinu og er ekki talinn fylki. Árið 2020 lét Stórþingið sameina fylki svo að þau urðu 11 (áður voru þau 19). 

Fylki Noregs
Listar tengdir Noregi
Noregur

ru:Административное деление Норвегии#Фюльке
zh:挪威行政區劃#郡
Hamamatsu

Hamamatsu (浜松市, Hamamatsu-shi) er borg í Shizuoka-umdæmi í héraðinu Chūbu á suðurströnd japanska meginlandsins Honshū. Íbúar eru rúmlega 800 þúsund. Borgin er einkum þekkt sem iðnaðarborg, sérstaklega fyrir framleiðslu á hljóðfærum og vélhjólum.

Iðnaður

Fyrirtæki með höfuðstöðvar í Hamamatsu 
  Hamamatsu Photonics KK
  Kawai Hljóðfæri Mfg
 Roland Corporation
  Suzuki Motor Co
 Tokai Gakki (einnig þekkt sem Tokai gítar Company Ltd)
 Yamaha Corporation

Fyrirtæki stofnuð í Hamamatsu 
  Honda Motor Co

Japanskar borgir
Fiskabúr

Fiskabúr er lífbúr með að minnsta kosti eina gegnsæja hlið þar sem fiskar og aðrar vatnategundir eru ræktaðar. Fiskabúr eru aðallega fyrir ræktun fiska, en önnur vatnadýr, eins og krabbadýr, froskdýr, skjaldbökur, sniglar, sjávarspendýr og vatnaplöntur eru oft höfð með. Í sædýrasöfnum eru oft gríðarstór fiskabúr sem geta haldið yfir milljón lítrum af vatni.

Rekja má fiskabúr til ársins 1850 þegar enski efnafræðingurinn Robert Warington gerði tilraunir með rúmlega 60 lítra búr. Nokkrum árum seinna var fyrsta fiskabúr fyrir almenning sett upp í dýragarðinum í London. Fiskabúr urðu útbreiddari eftir fyrri heimsstyrjöldina þegar rafmagn gaf möguleika á lýsingu, síun og hitun vatns. Fáanleiki framandi fiska frá hitabeltislöndum varð möguleiki og með vöruflutningum með flugvélum varð áhugamálið algengara eftir miðja 20. öld. Búr úr gleri og akrýlgleri urðu viðtekin venja með sílíkoneinangrun milli samskeyta. Tæki eins og síunar- og dælutæki, ljós og hitarar eru búnaður sem fylgir oft með búrum. Lok er á búrum og er ljósið vanalega undir því.

Innanstokksmunir sem algengir eru í fiskabúrum eru sandur eða smágerðir steinar, viðarbútar (rætur), plöntur (lifandi eða gervi), steinar í ýmsu formi, skrautmunir úr ýmsu hráefni.

Eftir því sem fiskabúr er minna eru meiri líkur á að lífkerfið verði fyrir hnjaski. Niðurbrotsefni (ammónía og nítrít) sem safnast upp eru með meiri þéttni í þeim. Skipta þarf um vatn reglulega og vatnsryksuga óhreinindi.

Tengill
Skrautfiskar

Heimild

 

Lífbúr
Fiskabúr
Gæludýr
Mumiy Troll

Mumiy Troll (Му́мий Тро́лль, IPA: [ˈmumʲij ˈtrɔlʲ]) er rússnesk rokkhljómsveit sem var stofnuð árið 1981 í Vladivostok. Hljómsveitin hefur meðal annars tekið þátt í söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2001. Forsprakki hennar er Ilia Lagoutenko.

Rússneskar rokkhljómsveitir
Þátttakendur í söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva
Heimsmeistaramót

Heimsmeistaramót er yfirleitt aðalkeppnin í tiltekinni íþrótt þannig að sigurvegari á heimsmeistaramóti telst formlega vera besta þjóðin, liðið eða einstaklingurinn í íþróttinni í heimi. Sumar íþróttir eru með heimsbikarmót eða ekkert „heimsmót“ af neinu tagi en heimsmeistarar mæta þess í stað áskorendum um titilinn sem ávinna sér rétt til áskorunar með því að safna stigum í ákveðnum keppnum. Þetta á t.d. bæði við um atvinnuhnefaleika og skák.

 
Almenn íþróttahugtök
Steindepla

Steindepla (fræðiheiti: Veronica fruticans) er depla af græðisúruætt. Hún ber dökkblá blóm og vex í giljum, melum, móum og klettum.

Lýsing 
Blómin eru 1 sm í þvermál og eru fá blóm í hverjum klasa. Krónublöðin eru 4, samvaxin að neðan og misstór. Þau eru dökkblá að lit, með hvítu neðst og rauðu belti. Í hverju blómi eru tveir fræflar með hvíta frjóhnappa, frævan hefur langan stíl.

Blöð steindeplu eru oddbaugótt með stuttum randhárum. Platan nær 6 til 8 sentímetra hæð.

Deplur
Fjalladepla

Fjalladepla (fræðiheiti: Veronica alpina) er depla af græðisúruætt.

Lýsing 
Blóm fjalladeplu eru 3 til 5 mm í þvermál og standa á stuttum leggjum í klasa. Þau eru dökkblá að lit en bikarblöðin eru dökk-blágræn með hvítum randhárum. Í hverju blómi eru tvær fræflar og ein fræva. Aldin fjalladeplu eru 4 til 6 mm að lengd, sýlt í annan endann og hefur stuttan stíl.

Stöngullinn er alsettur oddbaugóttum, sljótenntum blöðum.

Fjalladepla vex, eins og nafnið gefur til kynna, í fjallshlíðum, snjódældum og lækjardrögum til fjalla.

Deplur
Kvef

Kvef er bráðsmitandi, en meinlaus veirusjúkdómur sem veldur óþægindum og bólgum í öndunarfærum manna, einkum í nefi og háls, en jafn vel einnig í ennisholum og augum. Kvefi valda einkum picornaveirur og kórónaveirur.

Algeng einkenni kvefs eru nefrennsli, stíflað nef, særindi í hálsi, hósti og hnerri. Stundum einnig þreyta, máttleysi, höfuðverkur og lystarleysi. Hiti og beinverkir eru venjulega til marks um flensu. Einkenni kvefs hverfa yfirleitt á um 7-10 dögum en geta varað í tvær til þrjár vikur.

Engin lyf eru til gegn kvefi og bólusetning við kvefi er ekki til. Eftir að maður hefur fengið kvefpest af völdum eins afbrigðis þeirrar veiru fær maður hana þó ekki aftur. Mikilvæg forvörn gegn kvefi er handþvottur.

Tenglar 
 
 

Smitsjúkdómar
Lækjadepla

Lækjadepla (fræðiheiti: Veronica serphyllifolia) er depla af græðisúruætt.

Lýsing 
Blóm lækjadeplu eru ljósblá, í löngum, gisnum klasa. Þau eru 3 til 5 mm í þvermál og bikarblöðin eru græn og snubbótt. Fræflarnir eru tveir í hverju blómi og frævan hefur einn stíl sem verður að öfughjartalaga aldini.

Blöðin eru gagnstæð og gisin á stönglinum. Þá eru þau sporbaugótt eða egglensulaga, með stuttan stilk eða stilklaus. Jurtin öll er 10 til 20 sentímetra há og vex meðfram lækjasytrum, í skurðum eða í deigu graslendi.

Deplur
Völudepla

Völudepla (fræðiheiti: Veronica chamaedrys) er depla af græðisúruætt. Hún er mjög sjaldgæfur slæðingur á Ísland en vex víða á Norðurlöndum.

Lýsing 
Blöð völudeplu eru egglaga, gróftennt um 1,5 til 3 sentímetrar á lengd. Þau sitja gangstætt á hærðum stilknum.

Líkar jurtir 
 Varmadepla (Veronica persica)

Deplur
Claudia Schiffer

Claudia Schiffer (fædd 25. ágúst 1970 í Rheinberg í Þýskalandi) er þýsk fyrirsæta.

Heimildir 

Schiffer, Claudia
Shizuoka

Shizuoka (静岡市, Shizuoka-shi) er borg í Shizuoka-umdæmi í Japan. Íbúar eru rúmlega 700 þúsund.

Borgir og bæir í Japan
Shizuoka-umdæmi

Shizuoka-umdæmi (静岡県, Shizuoka-ken) er umdæmi í Japan í héraðinu Chūbu á Honshū.

Chūbu
Umdæmi í Japan
Íslandsbanki (eldri)

Íslandsbanki (eldri) var íslenskur banki, stofnaður 1904, aðallega með dönsku hlutafé að frumkvæði Alexanders Warburg og Ludvigs Arntzen. Bankinn var aðaluppspretta fjármagns fyrir vélvæðingu íslensks sjávarútvegs í upphafi aldarinnar. 7. mars 1930 tók Útvegsbankinn starfsemi bankans yfir.

Fyrsti bankastjóri Íslandsbanka var Sighvatur Bjarnason.

Tenglar 
 Lokun Íslandsbanka; grein í Morgunblaðinu 1931
 Frá Útvegsbankanum; grein í Morgunblaðinu 1932

Íslenskir bankar
Fyrsta orrustan um Sægon

Fyrsta orrustan um Sægon var orrusta milli sameinaðra fylkinga norður-víetnamska hersins og þjóðfrelsisfylkingarinnar (einnig þekkt sem Víet Cong) gegn suður-víetnamska hernum og bandaríkjaher í Tet-sókninni 1968. Mikilvægur þáttur í sókninni var vel skipulögð árás á höfuðborg Suður-Víetnams, Sægon, frá öllum áttum samtímis 30. janúar. Fljótlega kom í ljós að árásin hafði mistekist en skærur héldu áfram í Sægon til 7. mars. 

Víetnamstríðið
Orrustur
1968