alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Landamæralaust land

Landamæralaust land er eyríki sem deilir ekki eyjunni eða eyjunum sem það er staðsett á með öðru landi, dæmi um land sem er eyríki en ekki landamæralaust er Írska lýðveldið (deilir eyjunni með Bretlandi), stundum er umdeilt er hvort sum lönd eru landamæralaus eða eyríki, eitt slíkt tilfelli er Kúba en Bandaríkin hafa yfirráð yfir Guantanamo-flóa á Kúbu.
Ísland er dæmi um landamæralaust land.

Tengt efni
Landlukt

Landafræðihugtök

en:List of island countries
Herjólfur

Sjá einnig mannsnafnið Herjólfur.

Herjólfur hefur verið heiti á þremur ferjum sem gengið hafa á milli Heimaeyjar í Vestmannaeyjum og Þorlákshafnar, og seinna meir Landeyjahafnar. Núverandi Herjólfur, sá þriðji í röðinni, gengur á milli Vestmannaeyja og Landeyjarhafnar. Hann var tekinn í notkun árið 1992, og var þar um að ræða margfalt stærra og hraðaskreiðara skip en það sem á undan gekk. Hann tekur um 60 fólksbíla og allt að 388 farþega. Herjólfur er gerður út af Eimskipum, einu stærsta skipafélagi landsins. Herjólfur er eina skip Eimskipa sem er skráð á Íslandi.

Tengt efni 
 Listi yfir ferjur í strandsiglingum á Íslandi

Tengill 
 Herjólfur.is

Samgöngur á Íslandi
Skip
Bílferjur
Vestmannaeyjar
Frigg

Frigg er einnig íslenskt kvenmannsnafn

Frigg Fjörgynsdóttir er höfuðgyðja í norrænni goðafræði, eiginkona Óðins og móðir Baldurs og Hermóðs hins hvata. Nafn hennar merkir ást eða hin elskaða. Frigg veit öll örlög og hún er verndari hjúskapar, fjölskyldu og heimilis. 

Einkennisgripir hennar eru lyklar, mistilteinn, valshamur og rokkur sem hún notar til að spinna skýin.
Frigg býr að Fensölum í Ásgarði. Þar hefur hún ellefu þjónustumeyjar: Fullu, Hlín, Gná, Lofn, Sjöfn, Syn, Gefjun, Snotru, Eiri, Vár og Vör.

Sögur af Frigg 
Af börnum sínum unnu Óðinn og Frigg Baldri mest en hann var bjartastur ása. En þar sem Frigg vissi öll örlög vissi hún að Baldur var feigur. Til að reyna að vernda hann fékk hún allar skapaðar verur, menn, dýr og jurtir, og alla skapaða hluti úr málmi, tré og steini til að sverja að gera honum aldrei mein. Eftir það gátu goðin skemmt sér við að kasta hlutum að Baldri vitandi það að honum yrði ekki meint að. Því miður uppgötvaði Loki að ein lítil jurt, mistilteinn, hafði ekki svarið Frigg þennan eið því hún hafði álitið hann of ungan til að geta valdið skaða og gat þannig með klækjum drepið Baldur. Að Baldri látnum freistaði Hermóður hinn Hvati þess að fá bróður sinn heimtan frá Hel og var honum tjáð að Baldur fengi að fara ef allir hlutir, bæði lifandi og dauðir fengjust til að gráta hann. Frigg sendi þá erindreka um allan heim til að biðja alla, bæði lifandi sem dauða hluti til að sýna ást sína á Baldri og gráta hann. Allir urðu við þeirri bón, bæði menn, dýr, steinar og málmar, því allir elskuðu Baldur. En að lokum komu sendiboðarnir að gamalli konu sem neitaði að gráta Baldur því aldrei hefði hún elskað hann. Reyndist þetta vera Loki í dulargervi og Baldur mátti því dvelja áfram í Helju.

Í annarri sögu af Frigg sést viska og sjálfstæði hennar vel. Tveir ættbálkar áttu í erjum og hélt Frigg með öðrum ættbálkinum en Óðinn með hinum. Eftir að rifist heiftarlega um þetta lofaði Óðinn því að hann myndi láta það lið vinna sem hann sæi fyrst er hann vaknaði næsta morgun, en hann vissi það að rúmið hans lá þannig að hann sæi fyrst sitt mennina í sínu liði. Meðan hann svaf sagði Frigg konunum í sínu lið að greiða hár sitt yfir andlitið svo að þær litu út eins og skeggjaðir karlar. Svo sneri hún rúminu þannig að þær yrðu það fyrsta sem Óðinn sæi er hann vaknaði. Hann var mjög hissa þegar hann vaknaði og spurði hverjir þessir síðskeggjuðu menn væru. Hann hélt loforð sitt og færði ættbálk þeirra sigur og sá að lokum að Frigg hafði valið betra liðið.

Heimildir 
 Branston, Brian. Goð og garpar úr norrænum sögnum. Reykjavík: Bókaforlagið Saga, 1979.
 Willis, Roy. Goðsagnir heimsins. Reykjavík: Mál og menning, 1998.

Ásynjur
Samningur um stjórnarskrá fyrir Evrópu

Samningur um stjórnarskrá fyrir Evrópu, oftast þekktur einfaldlega sem Stjórnarskrá Evrópusambandsins, var þjóðréttarsamningur sem undirritaður var árið 2004 af aðildarríkjum ESB sem þá voru 25. Samningurinn  var staðfestur í 18 aðildaríkjum en þegar honum var synjað í þjóðaratkvæðagreiðslum í Frakklandi og Belgíu árið 2005 endaði samningaferlið. Samningurinn tók því aldrei gildi. 

Samningnum var ætlað að leysa af hólmi fjölda eldri samninga sem mynduðu lagagrundvöll Evrópusambandsins og að einfalda ákvarðanatökuferli innan sambandsins. Eftir að samningurinn var felldur ákváðu leiðtogar Evrópusambandsins að koma heldur á umbótum í þeim samningum sem fyrir voru, sem var gert árið 2007 með undirritun Lissabon-sáttmálans.

Evrópusambandið
Hugleikur (leikfélag)

Hugleikur er leikfélag áhugafólks um leiklist. Það var stofnað í Reykjavík árið 1984. Félagið hefur þá sérstöðu meðal íslenskra leikfélaga að leikverkin sem það hefur sýnt eru nánast öll samin af meðlimum hópsins og því alfarið sprottin úr íslensku þjóðlífi. Oft á tíðum hefur verið leitað fanga í þjóðsagnaarfinum, í sögu þjóðarinnar og í gullaldarbókmenntunum en nútímaleg minni hafa einnig verið tekin til meðferðar. Söngur og tónlist hafa jafnan sett svip sinn á sýningar hópsins. Hver sem vill getur orðið félagi í Hugleik. Tilgangur félagsins er að skapa vettvang fyrir áhugafólk um leiklist og gefa því tækifæri til að stíga á svið eða starfa að öðrum þáttum leiksýninga. 

Á umliðnum árum hafa félagar í Hugleik sett upp tugi leikrita í fullri lengd og hundruð stuttverka. Mörg leikrita félagsmanna hafa verið sýnd af áhugaleikfélögum um land allt.  

Heilskvöldssýningar Hugleiks: 

1984 – Bónorðsförin 

1985 – Skugga-Björg

1986 – Sálir Jónanna

1987 – Ó, þú...

1988 – Um hið átakanlega, sorglega og dularfulla hvarf ungu brúðhjónanna Indriða og Sigríðar daginn eftir brúðkaupið og leitina að þeim

1989 – Ingveldur á Iðavöllum

1990 –Yndisferðir, Aldrei fer ég suður

1991 – Sagan um Svein sáluga Sveinsson í Spjör og samsveitunga hans

1992 – Fermingarbarnamótið

1993 – Stútungasaga, Ég bera menn sá

1994 – Hafnsögur

1995 – Fáfnismenn

1996 – Páskahret

1997 – Embættismannahvörfin

1998 – Sálir Jónanna ganga aftur

1999 – Nóbelsdraumar, Völin og kvölin og mölin

2000 – Ég sé ekki Munin

2001 – Víst var Ingjaldur á rauðum skóm

2002 – Kolrassa

2003 – Undir hamrinum

2004 – Sirkus, Kleinur, Memento mori (með Leikfélagi Kópavogs)

2005 – Patataz, Enginn með Steindóri, Jólaævintýri Hugleiks

2006 – Systur, Lán í óláni, Einu sinni var...

2007 – Epli og eikur, Bingó (með Leikfélagi Kópavogs)

2008 – Útsýni, 39½ vika

2009 – Ó, þú aftur...

2010 – Hannyrðir og hagleiksmenn, Rokk

2011 – Helgi dauðans, Einkamál.is, Gamli góði Villi – Sjeikspír í höndum Hugleiks

2012 – Sá glataði, Læknisleikir - Tsékhov í hugleikrænni atferlismeðferð

2013 – Spilaborgir

2014 – Stund milli stríða

2015 – Sæmundur fróði (með Tónlistarskólanum í Reykjavík), Stóra hangikjöts-, Orabauna- og rófumálið: Taðreyktur sakamálatryllir

2016 – Feigð

Hugleikur fékk viðurkenningu á degi íslenskrar tungu árið 2006 og leiksýningin Rokk var valin athyglisverðasta áhugaleiksýningin 2009-10 af Valnefnd Þjóðleikhússins. Sömu sögu er að segja um Stund milli stríða sem hlaut þessa viðurkenningu 2014.

Aðsetur og æfingarhúsnæði Hugleiks er á Langholtsvegi 109-111 í Reykjavík. Núverandi formaður er Dýrleif Jónsdóttir.

Heimildir
 Heimasíða Hugleiks

Íslensk leikfélög
Hugleikur Álfsson

Hugleikur var konungur í Svíþjóð í fornöld af ætt Ynglinga, samkvæmt Heimskringlu. Hann var sonur Álfs og Beru.

Svíakonungar
Hugleikur Gautakonungur

Hugleikur (latína: Chlochilaicus, engil-saxneska: Hygelac) er í Bjólfskviðu konungur Gauta.

Líklegt þykir að fyrirmynd Hugleiks í Bjólfskviðu sé sami víkingur og gerði strandhögg á Fríslandi og féll þar fyrir frankverskum hermönnum árið 512 samkvæmt frankverskum annálum.

Bjólfskviða
Gautakonungar
Söngkeppni framhaldsskólanna

Söngkeppni framhaldsskólanna er keppni sem hefur verið haldin á vegum Félags framhaldsskólanema frá árinu 1990 til ársins 2006 þegar félagið sameinaðist Iðnnemasambandi Íslands og varð að Sambandi íslenskra framhaldsskólanema en það félag hefur séð um keppnina frá árinu 2006. Undankeppni er haldin í hverjum skóla fyrir sig og síðan keppa fulltrúar allra skólanna á lokakvöldi keppninnar, sem venjulega er haldið undir lok skólaársins.

Enginn einn skóli hefur „einokað“ þessa keppni, öfugt við Gettu betur.

2020 
Söngkeppnin, sem átti 30 ára afmæli það ár, átti að fara fram í Íþróttahöllinni á Akureyri þann 18. apríl 2020 en var frestað vegna Covid-19 faraldursins og samkomubanns vegna hans. Var keppnin í staðinn haldin í húsakynnum Exton í Kópavogi þann 26. september 2020 án áhorfenda í sal og send út beint á RÚV.

Sigurvegarar frá upphafi

Tilvísanir

Sjá einnig
 Vefsíða keppninnar
 Vefsíða Samband íslenskra framhaldsskólanema

Keppnir íslenskra framhaldsskóla
Tékkóslóvakía

Tékkóslóvakía (tékkneska Československo) var land í Austur-Evrópu. Árið 1993 var landinu skipt í tvö ríki, Tékkland og Slóvakíu.

Austur-Evrópa
Fyrrum Evrópuríki
Osaka

Osaka (大阪市; Ōsaka-shi ) er þriðja stærsta borg Japans en íbúafjöldi borgarinnar er um 2,7 milljónir. Fólksfjöldi borgarinnar á vinnutíma er hinsvegar sá næst mesti í landinu á eftir Tókýó.
Borgin er staðsett við Osaka-flóa á Honsu-eyju og er ein mikilvægasta hafnar og iðnaðarborg landsins og höfuðstaður Osaka-héraðs. Á Osaka-stórborgarsvæðinu búa um 16,6 milljónir manna.

Japanskar borgir
Senegal

Senegal er land í Vestur-Afríku sem á landamæri að Máritaníu í norðri, Malí í austri og Gíneu og Gíneu-Bissá í suðri. Auk þess skagar Gambía inn í landið úr vestri. Senegal á strönd að Atlantshafi í vestri og um 500km undan strönd þess eru Grænhöfðaeyjar sem heita eftir vestasta odda Senegal, Grænhöfða (Cap-Vert). Loftslag í Senegal er hitabeltisloftslag með tvær árstíðir: þurrkatíma og regntíma.

Á 17. og 18. öld stofnuðu Evrópuveldin nokkra verslunarstaði á strönd Senegal. Árið 1677 lögðu Frakkar eyjuna Gorée undir sig en þar var miðstöð fyrir þrælaverslun. Á 6. áratug 19. aldar hófu Frakkar svo að leggja landið undir sig og Senegal varð hluti af Frönsku Vestur-Afríku. Landið hlaut sjálfstæði árið 1959. Fyrsti forseti landsins var Léopold Senghor sem ríkti til 1980.

Senegal á aðild að Afríkusambandinu, Sameinuðu þjóðunum, Efnahagsbandalagi Vestur-Afríkuríkja (ECOWAS) og Bandalagi ríkja í Sahel-Sahara.

Heiti 
Heiti landsins er dregið af Senegalfljóti sem markar landamæri þess í norðri og austri. Nokkrar kenningar eru til um uppruna heitisins. Árið 1850 setti presturinn David Boilat fram þá kenningu að nafnið kæmi úr wolof, suñu gaal „okkar bátur“. Þessi orðskýring er sú sem er almennt viðurkennd í Senegal.

Eftir 1960 hafa ýmsir fræðimenn sett fram aðrar kenningar um uppruna nafnsins, eins og að það sé dregið af heiti Berbaþjóðflokksins Sanhadja eða Zenaga.

Landfræði 

Senegal er á vesturhluta meginlands Afríku. Landið er staðsett milli 12. og 17. breiddargráðu norður og 11. og 18. lengdargráðu vestur. Senegal á strönd að Atlantshafi í vestri, og landamæri að Máritaníu í norðri, Malí í austri og Gíneu og Gíneu-Bissá í suðri. Að auki umlykur það Gambíu nánast alveg, þ.e. í norðri, austri og suðri, fyrir utan stutta strandlengju við Atlantshafið.

Einkennandi landslag í Senegal eru hæðóttar sandsléttur í vesturhlutanum sem rísa upp að fjallsrótum í suðaustri. Þar er hæsti punktur Senegal, Baunez-hryggur, 2,7 km suðaustur af Nepen Diakha, 648 metrar á hæð.  Senegalfljót myndar norðurlandamæri landsins. Aðrar ár eru Gambíufljót og Casamance-fljót. Höfuðborgin Dakar liggur á skaganum Grænhöfða, vestasta punkti meginlands Afríku. Vestasti oddinn nefnist Pointe des Almadies og liggur rétt norðan við Dakar. Grænhöfðaeyjar, sem liggja um 560 km vestar, heita eftir höfðanum.

Stjórnmál

Stjórnsýslueiningar

Senegal skiptist í fjórtán héruð sem heita hvert eftir sínum höfuðstað:

Tilvísanir 

Senegal
Vaduz

Vaduz er höfuðborg smáríkisins Liechtenstein.

Liechtenstein
Höfuðborgir
Jakob 6. Skotakonungur

Jakob 6. Skotakonungur eða Jakob 1. konungur Englands, Írlands og Skotlands frá 1603 (Karl Jakob, enska: Charles James) (19. júní 1566 – 27. mars 1625) var fyrstur til að sameina undir einn konung öll konungsríkin þrjú á Bretlandseyjum þegar hann tók við völdum eftir lát Elísabetar 1.. Hann var fyrsti enski konungurinn af Stúartættinni.

Jakob var sonur Maríu Stúart Skotadrottningar. Hann giftist 1590 Önnu af Danmörku, systur Kristjáns 4. Danakonungs.

Konungar Skotlands
Konungar Englands
Konungar Írlands
Stuart-ætt
Benedikt 16.

Benedikt XVI. (opinber útgáfa á latínu Benedictus PP. XVI; 16. apríl 1927 – 31. desember 2022) skírður Joseph Alois Ratzinger var páfi kaþólsku kirkjunnar frá 2005 til 2013. Hann var kjörinn páfi 19. apríl 2005, 17 dögum eftir fráfall Jóhannesar Páls II. Benedikt var 78 ára þegar hann var kjörinn. Hann varð þar með elsti einstaklingurinn til að ná kjöri sem páfi síðan Klement XII. varð páfi árið 1730, einnig 78 ára að aldri. Benedikt sagði af sér embætti i febrúar 2013 og tók sú afsögn gildi 28. febrúar. Benedikt er fyrsti páfinn sem segir af sér embætti síðan Gregoríus XII. gerði það árið 1415 og sá fyrsti sem gerir það sjálfviljugur frá afsögn Selestínusar V. árið 1294.

Ratzinger var virtur guðfræðingur áður en hann varð erkibiskup af München og kardináli árið 1977. Árið 1981 skipaði Jóhannes Páll páfi II. hann æðsta yfirmann þeirrar deildar kaþólsku kirkjunnar sem sér um að viðhalda réttrúnaði. Árið 1998 varð hann svo varaformaður Kardinálaráðsins og 2002 formaður. 

Ef litið er á fyrri verk og störf Benedikts innan kaþólsku kirkjunnar má sjá að hugsunarháttur hans var um margt líkur hugsunarhætti Jóhannesar Páls II., fyrirrennara hans. Hann virtist mótfallinn því að kirkjan slakaði á sinni hefðbundnu andstöðu við fóstureyðingar, getnaðarvarnir og fleira. Val hans á nafninu Benedikt sagði hann vera vísun til Benedikts XV sem var páfi meðan á fyrri heimsstyrjöldinni stóð og í heilagan Benedikt sem þótti sýna að honum þótti kirkjan standa höllum fæti og að hann ætlaði sér að reyna að rétta hlut hennar.

Tilvísanir

Páfar
Þýskir prestar
Flugvél

Flugvél er loftfar sem er þyngra en loft. Sem dæmi teljast fis, svifflugur, tvíþekjur, þyrlur og þotur til flugvéla en hvorki loftbelgir né loftskip. Flugvél er farartæki sem flýgur og er knúin af hreyflum. Vængirnir á flugvélum gegna því hlutverki að halda flugvélinni á lofti. Í flugtaki eru notaðir blaktar (flaps) til þess að lyfta henni frá jörðu þannig að vindurinn stefni upp og mótstaða myndist undir vængjunum og lyfti henni upp. Stélið er svolítið eins og stjórnbúnaður til þess að beina flugvélinni upp, niður til hægri og vinstri. Hreyflarnir á farþegaþotu snúast á gífurlegum hraða og beinir vindinum svo hratt að flugvélin hreyfist.

Tengt efni 
 Afturbrennari
 Flugslóði

Tenglar 
 Vængjaður draumur; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1979
 Á flugi og ferð; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1928
 Fljúgandi vængur; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1996
Sverrir Jakobsson

Sverrir Jakobsson (f. 18. júlí 1970) er íslenskur sagnfræðingur. 

Hann útskrifaðist frá Menntaskólanum við Sund árið 1990, lauk svo B.A.-prófi við Háskóla Íslands 1993 og M.A.-prófi frá Háskólanum í Leeds í Bretlandi. Lauk svo doktorsprófi frá HÍ 2005. Sverrir var aðjunkt í sagnfræði við Háskóla Íslands árin 2010-2013, lektor 2013-2014 og hefur starfað sem prófessor í sagnfræði við Háskóla Íslands frá árinu 2014 .

Á menntaskólaárum sínum komst hann ásamt tvíburabróður sínum Ármanni þrívegis í úrslit í Gettu betur og sigraði í keppninni árið 1990.

Sverrir var í forsvari fyrir Samtök herstöðvaandstæðinga og formaður þeirra 1999-2000. Þá var hann formaður Hagþenkis, félags höfunda kennslubóka og fræðirita 2000-2008.

Helstu bækur:

Við og veröldin. Heimsmynd Íslendinga 1100-1400 (Reykjavík: Háskólaútgáfan, 2005).

Saga Breiðfirðinga I. Fólk og rými frá landnámi til um 1400 (Reykjavík: Sagnfræðistofnun, 2015).

Auðnaróðal. Baráttan um Ísland 1096-1281 (Reykjavík: Sögufélag, 2016).

Kristur. Saga hugmyndar (Reykjavík: Hið íslenska bókmenntafélag, 2018).

The Varangians. In God´s Holy Fire (Basingstoke: Palgrave Macmillan, 2020).

Meðhöfundur:

Historical Dictionary of Iceland, 3. útgáfa (ásamt Guðmundi Hálfdanarsyni, Lanham: Rowman & Littlefield, 2016).

Engin venjuleg verslun – Saga Áfengis- og tóbaksverslunar ríkisins í 90 ár (ásamt Hildigunni Ólafsdóttur og Sumarliða Ísleifssyni, Reykjavík: Vínbúðin ÁTVR, 2018).

Útgáfur

Íslenzk fornrit 31-32. Hákonar saga Hákonarsonar (ásamt Þorleifi Haukssyni og Tor Ulset, Reykjavík: Hið íslenska fornritafélag, 2013).

Ritstjórn:

Þjóðerni í þúsund ár? Ritstj. Sverrir Jakobsson, Jón Yngvi Jóhannsson og Kolbeinn Proppé (Reykjavík: Háskólaútgáfan, 2003).

Images of the North. Histories-Identities-Ideas (Studia Imagologica. Amsterdam Studies on Cultural Identity, 14 (Amsterdam: Rodopi, 2009).

The Routledge Research Companion to the Medieval Icelandic Sagas. Ritstj. Ármann Jakobsson og Sverrir Jakobsson (London & New York: Routledge, 2017).

Sturla Þórðarson (1214-1284) – Skald, Chieftain and Lawman. Ritstj. Jón Viðar Sigursson og Sverrir Jakobsson (Turnhout: Brill, 2017).

Hugmyndaheimur Páls Briem. Ritstj. Ragnheiður Kristjánsdóttir og Sverrir Jakobsson (Reykjavík: Sagnfræðistofnun, 2019).

Íslenskir sagnfræðingar
Sigurvegarar í Gettu betur

Prófessorar við Háskóla Íslands
Stúdentar úr Menntaskólanum við Sund
Oscar Reutersvärd

Oscar Reutersvärd (29. nóvember 1915 – 2. febrúar 2002) var sænskur myndlistarmaður sem fékkst við teikningar á ómögulegum hlutum, það er þrívíðum hlutum sem aldrei gætu verið til í þremur víddum. Reutersvärd varð fyrir áhrifum frá skrifum eðlisfræðingsins Rogers Penrose og helgaði sig rannsóknum á þrívíðum þverstæðum eins og endalausa stiganum sem hann uppgötvaði á undan Penrose og M. C. Escher sem gerði hann síðar frægan. Reutersvärd aðhylltist púrisma sem er afsprengi kúbisma. Hann teiknaði því ekki raunsætt umhverfi kringum formin eins og Escher gerði heldur hélt sig strangt við rúmfræðileg form, alltaf með sama sjónarhorni (samsíða sjónarhorni eða japönsku sjónarhorni) og gerði meðal annars um 2500 númeraðar myndir af þessum toga.

Tengt efni 
 Sjónvilla

Sænskir listamenn
Kóbolt

Kóbolt eða kóbalt er frumefni með efnatáknið Co og er númer 27 í lotukerfinu.

Almennir eiginleikar 
Kóbolt er hart, silfurhvítt járnsegulefni. Það er oft tengt nikkel og bæði efnin einkenna loftsteinajárn. Spendýr þarfnast smárra skammta af Kóboltsöltum til að lifa. Kóbolt-60, sem er geislavirk samsæta þess, er mikilvægt sporefni og var notað við geislameðferð krabbameins. Kóbolt hefur tvo þriðju segulleiðni járns. 

Algeng oxunarstig kóbolts eru +2 og +3 og jafnvel +1.

Notkun 
 Í málmblöndur
 Í ýmsa hluta þotuhreyfla.
 Tæringar- og slitþolnar málmblöndur.
 Háhraðastál.
 Steypta karbíða og demantatól.
 Í segulstál og segulmagnaða upptökumiðla:
 Alnico segulstál.
 Sem hvati í olíu- og efnaiðnaði.
 Í rafhúðun sökum útlits, hörku og oxunarviðnáms.
 Sem þerringarefni í málningu, lakk og blek.
 Sem undirlag fyrir glerung á postulíni.
 Litarefni (kóboltblár og kóboltgrænn).
 Rafskaut rafhlaðna.
 Styrking í dekk.
 Kóbolt-60 hefur mörg not sem uppspretta gammageislunar
 Við geislalækningar.
 Við dauðhreinsun.
 Það er notað í gegnumlýsingu í iðnaði til að finna samsetningargalla í málmhlutum.

Co-60 er nytsamlegt sem uppspretta gammageisla að hluta til því að það getur verið framleitt í þekktum stærðum og í mjög stórum stíl með því að láta nifteindir dynja á náttúrulegu Kóbolti í kjarnaofni í ákveðinn tíma.

Frumefni
Hliðarmálmar
Samsíða sjónarhorn

Samsíða sjónarhorn eða japanskt sjónarhorn er aðferð við að sýna þrívídd í tvívíðri mynd. Aðferðin á uppruna sinn í Kína og einkennir bæði kínverska og japanska myndlist, en ástæða nafnsins er að það voru japanskar prentmyndir sem höfðu áhrif á evrópska myndlist á 19. öld. Einkenni samsíða sjónarhorns er að það skortir fjarvídd þannig að ef t.d. er horft framan á eitt horn kubbs eru skálínur hliða hans samsíða. Allt það sem er samsíða í því þrívíða rými sem myndað er verður einnig samsíða í myndinni og hlutir minnka ekki eftir því sem fjær dregur. Samsíða sjónarhorn er oft notað í þrívíddarhönnun með aðstoð tölvu. 

Myndlist

de:Perspektive#Isometrische Axonometrie, nach DIN 5
it:Assonometria#Assonometria isometrica
Hreinstefna

Hreinstefna eða púrismi er myndlistarstefna sem spratt út úr kúbismanum. Arkitektinn Le Corbusier og Amédée Ozenfant settu hugmyndafræði stefnunnar fram í bókinni Après le cubisme árið 1918. Stefnan setti sig gegn uppbroti myndefnisins og þeirri skreytilist sem þeim þótti kúbisminn vera orðinn. Hún boðaði þess í stað einfaldleika hins rúmfræðilega forms með hreinum litflötum og upphafningu vélrænnar reglufestu. Viðfangsefnin voru gjarnan manngerðir fjöldaframleiddir hlutir.

Listastefnur
Allah

Allāh (arabíska اَللَّه; ) er arabíska orðið fyrir Guð. Það er notað af múslimum um allan heim og af arabískumælandi kristnum mönnum og gyðingum. Orðið hefur ekki fleirtölu, heldur á það aðeins við um hinn eina allsráðandi, alvitandi Guð samkvæmt skilningi eingyðistrúarbragða. Orðið er notað í arabískri þýðingu biblíunnar, kaþólskir á Möltu nota það, svo og kristnir í Indónesíu.

Trúarbrögð
Íslam
Vømmøl Spellmannslag

Vømmøl Spellmannslag var norsk þjóðlagahljómsveit sem uppi var á síðari hluta 8. áratugarins og fyrri hluta þess níunda á 20. öld. Textarnir fjalla oft á tíðum um menningu, líf og örlög fólks í uppdiktuðum afdal, „Vømmøldalen“, sem að síðustu fer undir vatn þegar Kraftselskapet reisir stíflu. Tónlist hljómsveitarinnar minnir á ýmsar þjóðlagasveitir frá sama tíma sem fengust við þjóðfélagsádeilu í anda vinstrisinnaðrar þjóðernisstefnu, til dæmis íslensku hljómsveitina Þokkabót.

Plötur
 Vømmøl'n (1974)
 Vømlingen (1975)
 Vømmølåret (1984)
 Vømmølmusikken (safnplata 1996)

Norskar hljómsveitir
Eingyðistrú

Eingyðistrú er sú trú að aðeins sé til einn allsherjar Guð og allt í heimi sé undir hann sett. Útbreiddustu eingyðistrúarbrögðin eru þau abrahamísku, svo sem gyðingdómur, kristni og íslam (sem spruttu upp úr gyðingdóm). Gyðingar og múslimar halda því þó fram að með þrenningarkenningunni hafni kristnir hugmyndinni um einn Guð og geti því ekki talist til eingyðistrúarbragða. Önnur eingyðistrúarbrögð, minna útbreidd í dag, eru meðal annars sóróismi, vissar gerðir og sprotar af hindúisma og fleira.

Fjölgyðistrú var hið dæmigerða trúarbragðaform áður fyrir útbreiðslu kristni og íslam. Það er talið að séu um 10.000 trúarbrögð í heiminum, þá flest einstök trúarbrögð fjölgyðistrú, þó öll samanlagt ekki eins fjölmenn.

Tengt efni 
 Abrahamísk trúarbrögð
 Algyðistrú
 Fjölgyðistrú

Trúarbrögð
Ingólfur Guðbrandsson

Ingólfur Guðbrandsson (6. mars 1923 – 3. apríl 2009) var einn mesti frumkvöðull Íslands á sviði ferðamála. Hann skipulagði ferðir fyrir Íslendinga um allan heim í áratugi. Eins var Ingólfur mikill tónlistarmaður og stjórnaði meðal annars Pólýfónkórnum í mörg ár.  Ingólfur var skólastjóri Barnamúsíkskólans 1956-1957, námsstjóri tónlistarfræðslu á Íslandi hjá menntamálaráðuneytinu 1956-1963 og stundakennari við Tónlistarskólann í Reykjavík frá 1957-1960.

Ingólfur stofnaði ferðaskrifstofuna Útsýn árið 1963 og var forstjóri fyrirtækisins til ársins 1988. Síðar stofnaði hann Heimsklúbb Ingólfs, Prima og rak til ársins 2002.

Börn Ingólfs eru Þorgerður Ingólfsdóttir, tónlistarkona og kórstjórnandi Hamrahlíðarkórsins og Kórs Menntaskólans við Hamrahlíð, Rut Ingólfsdóttir fiðluleikari sem er gift Birni Bjarnasyni fyrrverandi ráðherra, Vilborg Ingólfsdóttir, hjúkrunarfræðingur, Unnur María Ingólfsdóttir, fiðluleikari, Inga Rós Ingólfsdóttir, sellóleikari, Eva Mjöll Ingólfsdóttir, fiðluleikari, Andri Már Ingólfsson, forstjóri og Árni Heimir Ingólfsson, píanóleikari og doktor í tónvísindum.

Ingólfur hlaut riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu árið 1977.

Endurminningabók Ingólfs, Lífsspegill, kom út árið 1989 skráð af Sveini Guðjónssyni.

Útgefið efni
Stóra reisubókin: Stefnumót við heiminn (ISBN 9979-60-982-6)
50 fyrstu söngvar

Borgarskjalasafn
Gögn um Ingólf Guðbrandsson - http://www.borgarskjalasafn.is/Portaldata/21/Resources/borgarskjalasafn/skjalaskra/einstaklingar/Ing_lfur_Gu_brandsson_%28355%29.pdf

Tilvísanir 
Íslenskir tónlistarmenn
Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu

Tenglar 

 Glatkistan
Íslenskir kórstjórar