alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Philip W. Heyman

Philip Wulff Heyman (f. 15. nóvember 1837 í Kaupmannahöfn, d. 15. desember 1893 Kaupmannahöfn) var danskur framkvæmdastjóri, stofnandi ölsmiðjunnar Tuborg og bróðir Isaac W. Heyman. Heyman var af gyðingaættum og er grafinn í gyðinga-„kirkjugarðinum“ Vestre (Mosaisk Vestre Begravelsesplads) í Kaupmannahöfn.

Starfsferill 
1858 setti Heyman á fót í Kaupmannahöfn fyrirtæki sem bjó til smjör og fékk innan langs vænan byr í seglin, nefnilega þegar hann fáum árum seinna hóf að flytja út danskt smjör til Englands.

1864 hóf hann, fyrstur í Danmörku, að pakka smjör í blikkdósir og senda það til staða handan sjós. 1866 stofnsetti hann ásamt H. Puggaard & Co. Svínasláturhús Kaupmannahafnar (Københavns Svineslagteri), sem hann seinna varð eini eigandi að, og nokkru seinna stofnaði hann fleiri svínasláturhús í Varde, Assens og Malmø.
Til að auka framgang þessara fyrirtækja stóð hann fyrir mikilvægu starfi í kynbótum á svínastofnunum í Danmörku til að mæta kröfum, sem settar voru fram í Englandi.

Heyman studdi við bakið á Martin Dessaus og gerði hann til að mynda framkvæmdastjóra sláturhússins í Assens.

Heyman var einn af stofnendum hlutafélagsins Tuborgs Fabrikker þann 13. maí 1873 og tók seinna meir, við hliðina á sinni þegar umtalsverðu starfsemi, við forstjórastöðu ölsmiðjunnar þegar fyrirtækið var í lélegu ásigkomulagi undir stjórn Leopold Damm. Hann fór yfir alla starfsemina í brugghúsinu og vann það upp í að vera eitt af þeim stærstu og best séðu í Danmörku med þekktum vörumerkjum eins og Rød Tuborg (1875) og Grøn Tuborg (1880).

Heyman var var klár viðskiftajöfur. Með áræðni, fyrirhyggju og vinnusemi eignaðist hann umtalsverðar fjárhæðir. Á sama tíma rak hann þó nokkurt velgerðarstarf.

Hann tók ekki mikinn þátt í opinberu lífi enda var hann alltaf upptekinn við að reka fyrirtækin sín.

Fjölskylda 
Ein af dætrum Heymans, Paula, giftist Benny Dessau, sem var ráðinn til starfa á Tuborg 1891, og sem tók við af honum sem stjóri.

Sonurinn Aage Heyman (1869-1960) tók yfir önnur viðskifta-verkefni (svínaslátrun innlend & erlend). Tvær aðrar dætur voru tengdar listum: Myndhöggvarinn Gerda Madvig og Jenny Seligmann, kvænt málaranum Georg Seligmann.

Systir hans var ennfremur kvænt Moses Ruben sem minnst er fyrir að hafa safnað hljóðupptökum undir lok 19. aldar og til þeirra teljast elstu hljóðupptökur á dönsku sem varðveist hafa.

Viðurkenningar 
Heyman var sæmdur danska riddarakrossinum 1885 og etatsráð 1892.

Við Tuborg Höfn er ennfremur gata nefnd í hausinn á honum.

Danskir athafnamenn
Allium tubiflorum

Allium tubiflorum er tegund af laukætt ættuð frá Kína (Gansu, Hebei, Henan, Hubei, Shaanxi, Shanxi, Sichuan) frá sjávarmáli upp í 2000 m. hæð

Allium tubiflorum er ein fárra tegunda af ættkvíslinni Allium sem er án hinnar einkennandi lauk eða hvítlauks lyktar. Hann myndar staka lauka, egg til kúlulaga, að 2 sm í þvermál. Blómstöngullinn er að 40 sm langur. Blöðin eru rörlaga, að 3 mm í þvermál, nokkurnveginn jafnlöng blómstönglinum. Blómskipunin er með fáum rauðum eða fjólurauðum blómum.

Tilvísanir

Ytri tenglar
 line drawing of Allium tubiflorum, Flora of China Illustrations vol. 24, fig. 232, 1-4 

Laukar
Laukætt
Allium tulipifolium

Allium tulipifolium er tegund af laukætt ættuð frá Kína (Xinjiang), Kazakhstan og Altay Krai. Hún finnst þar í 600–1000 m. hæð.

Allium tulipifolium  er með lauk sem er egg til kúlulaga, að 2 sm í þvermál. Blómstöngullinn er að 40 sm hár, rörlaga. Blöðin eru flöt, vaxkennd, að 2 sm breið, mun styttri en blómstöngullinn, með bleikum eða dökk grænum jaðri. Blómskipunin er með mörg blóm, krónublöðin hvít með dökkgrænum eða purpuralitum miðstreng.

Tilvísanir

Ytri tenglar
 line drawing of Allium tulipifolium, Flora of China Illustrations vol. 24, fig. 229, 1-4  
 photo of isotype of Allium tulipifolium, herbarium specimen at Missouri Botanical Garden

Laukar
Laukætt
Allium tardiflorum

Allium tardiflorum er tegund af laukætt ættuð frá Ísrael. Þetta er laukmyndandi fjölæringur sem blómstrar síðla hausts, í september eða október. Blómin eru á löngum blómstilk, með linkulegri blómskipun. Krónublöðin eru græn með purpuralitri miðæð og jaðri.

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
Allium tuolumnense

Allium tuolumnense er tegund af laukætt einlend í Tuolumne County, Kaliforníu, þar sem hún finnst eingöngu á litlu svæði í lágfjöllum Sierra Nevada við Rawhide Hill og Red Hills. Hún vex í „serpentine“ jarðvegi.

Lýsing
Allium tuolumnense vex upp af rauðbrúnum lauk sem er 1 til 2 sm langur. Blómstöngullinn er grannur, að 50 sm langur og stakt blað álíka langt.

Blómskipunin er með 20 til 60 blóm, hvert á blómlegg sem er 1 til 2 sm langur. Blómin eru tæplega sentimeters breið fullopnuð, með sex hvít eða bleik , egglaga krónublöð. Fræflarnir eru sex.

Tilvísanir

Ytri tenglar
Jepson Manual Treatment — Allium tuolumnense
USDA Plants Profile 
Flora of North America
Allium tuolumnense — U.C. Photo gallery

Laukar
Laukætt
Gelendzhík

Gelendzhik (rússneska: Геленджи́к) er hafnarborg í Krasnodarfylki í Rússlandi. Borgin stendur við norðaustanvert Svartahaf. Íbúar eru um 55.000 (2010). Nafn borgarinnar er komið úr tyrknesku en Ottómanveldið var þar með verslun áður en Rússar náðu yfirráðum.

Í dag er borgin vinsæll sumarleyfisstaður. Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu var með bækistöðvar sínar í borginni fyrir Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2018.

Heimild
 

Borgir í Rússlandi
Kærleiksreglan

Kærleiksreglan eða örlætisreglan er aðferð í heimspeki til þess að skilja afstöðu viðmælanda betur. Reglan er til í ýmsum útgáfum og kveður almennasta snið hennar á um að ætla viðmælanda þínum eins góðan málstað og kostur er, í ljósi þess sem hann segir. Markmið reglunnar er að forðast rangtúlkanir og að gera öðrum upp skoðanir eða rökvillur ef möguleiki er fyrir hendi að túlka orð viðmælandans á samheldinn og rökrænan hátt.

Dæmi um skilgreiningar 
Reglan var fyrst sett fram formlega 1958-59 af Neil L. Wilson. Regluna setur hann fram sem svar við spurningunni: Ef viðmælandi þinn vísar til einstaklings með eiginnafni, hvernig er best að átta sig á því nákvæmlega hver einstaklingurinn sé sem viðmælandi þinn er að vísa til? 

Dæmi sem Neil tekur er um viðmælanda sem fullyrðir fimm staðhæfingar um "Caesar": (1) Caesar hertók Gallíu. (2) Caesar byggði brú yfir Rínarfljót. (3) Caesar var myrtur 15. mars. (4) Caesar notaði torkennilegar setningargerðir. (5) Caesar var kvæntur Boudica.Samkvæmt örlætisreglu Neil er "Caesar" sá einstaklingur sem samsvarar flestum fullyrðingunum, og er því væntanlega Júlíus Caesar sem uppfyllir fyrstu fjögur skilyrðin. 

Donald Davidson hefur sett regluna í annað form (sem byggir m.a. á fyrri útfærslum Quine). Davidson segir að við leggjum mestan skilning í orð og hugsanir annarra þegar við túlkum þau á þann veg sem bestar samskilning okkar (e. optimises agreement). Það er, að er við leggjum þann skilning í orð viðmælanda okkar sem samræmist mest okkar eigin skilningi og þekkingu, leiðir það okkur fyrir vikið til þess að við ætlum viðmælanda okkar sem oftast sannar skoðanir, ef möguleiki er á því.

Skýringar 

Þekkingarfræði
Mælskufræði
Anthony Bourdain

Anthony Michael Bourdain (25. júní 1956 – 8. júní 2018) var bandarískur sjónvarpskokkur.

Tenglar

 

Bandarískir kokkar
Chris Hansen

Christopher Edward „Chris“ Hansen (f. 13. september 1959) er bandarískur blaðamaður.

Tenglar

 

Bandarískir blaðamenn
E.T.A.

E.T.A. (skammstöfun fyrir Euskadi Ta Askatasuna á basknesku eða Baskneskt heimaland og frelsi)
voru róttæk vinstri þjóðernis- og aðskilnaðarsamtök frá Baskalandi sem voru starfandi á Spáni og Frakklandi frá árinu 1959 til 2018.

Markmið samtakanna var sjálfstæði Baskalands en þau þróuðust úr því að kynna baskneska menningu yfir í ofbeldisfullar aðgerðir eins og sprengingar, aftökur og mannrán. Frá 1968 til 2010 drápu samtökin 829 manns (þar af tæpur helmingur óbreyttir borgarar). Frá árinu 2010 lýstu samtökin yfir vopnahléi og árið 2017 ákváðu þau að losa sig við öll vopn og sprengiefni. Árið eftir, 2018, leystu samtökin sig upp.
Stjórnmálaflokkurinn Batasuna (2001-2013) var talinn tengdur ETA og var bannaður. Leiðtogar ETA dvöldu yfirleitt í Frakklandi en þar fóru þeir huldara höfði en á Spáni.

ETA voru skilgreind sem hryðjuverkasamtök af Evrópusambandinu, Bandaríkjunum og Kanada.

Heimild
 

Saga Spánar
Baskaland
Hryðjuverkasamtök
Stofnað 1959
Lagt niður 2018
Allium tuberosum

Allium tuberosum er tegund af laukætt ættuð frá suðvesturhluta Shanxi í Kína, og ræktuð víða annarsstaðar í Asíu og annarsstaðar í heiminum.

Lýsing 
Allium tuberosum er fjölær jurt sem vex upp af smáum aflöngum lauk (um 10 mm í þvermál), seigur og trefjóttur, upp af kröftugum jarðstöngli. Blöðin eru bandlaga, 1,5 til 8 mm breið, ólíkt bæði matlauk og hvítlauk. Blómstöngullinn er 25 til 60 sm langur og er blómskipunin kúlulaga, með hvítum blómum. Hann vex í hægt stækkandi breiðum, en sáir sér einnig auðveldlega. Á hlýrri svæðum (USDA zone 8 og hlýrri), getur hann verið sígrænn.

Bragðið líkist meir hvítlauk en graslauk.

Flokkun 
Upphaflega lýst af Johan Peter Rottler, var tegundinn löglega lýst af Curt Polycarp Joachim Sprengel 1825.A. tuberosum er flokkuð innan Allium í undirættkvísl Butomissa (Salisb.) N. Friesen, deild Butomissa (Salisb.) Kamelin, hóp sem samanstendur einvörðungu af A. tuberosum og A. ramosum L..

Útbreiðsla og búsvæði 
A. tuberosum kom fram á Síberísku-Mongólsku-Norður Kínversku seppunum,en er víða ræktuð og orðin ílend, Hún hefur verið skráð á dreifðum svæðum í Bandaríkjunum (Illinois, Michigan, Ohio, Nebraska, Alabama, Iowa, Arkansas, Nebraska, og Wisconsin). Hinsvegar er hún talin algengari í Bandaríkjunum vegna aðgengis að fræi og plöntum sem framandi kryddjurt og þess hve ágeng hún er. Tegundin er einnig útbreidd um meginland Evrópu of ágeng annarsstaðar.

Ræktun 
Oft ræktuð sem skrautplanta og er fjöldi ræktunarafbrigða. A. tuberosum sker sig úr frá mörgum öðrum lauktegundum vegna seinnar blómgunar. Hún er talin auðveld í ræktun, ýmist af fræi eðaf með skiftingu á hnausunum.

Ýmis afbrigði hafa verið ræktuð fyrir blöð (t.d. 'Shiva') eða blómstöngul (t.d. 'Nien Hua'). Á meðan áherslan í Asíu hefur verið á matareiginleika, hefur áhuginn í Norður Ameríku aðallega verið á skrautgildi. 'Monstrosum' er stórt skrautafbrigði.

Myndir

Tilvísanir

Heimildir

Bækur og greinar

Greinar og kaflar 
 
 
 
 
  in 
 , in

Nettenglar 
 
 
 
 
 
 
 Allium tuberosum Rottl. ex Spreng. Medicinal Plant Images Database (School of Chinese Medicine, Hong Kong Baptist University)  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Matjurtir
Laukar
Allium tel-avivense

Allium tel-avivense er tegund af laukætt ættuð frá Ísrael, Palestínu, Jórdan og Egyptalandi, ásamt Síanískaga. Þetta er laukmyndandi fjölæringur með smárri blómskipan með fáum blómum. Krónublöðin eru bleik, og egglegið er stórt, grænt og áberandi.

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
Allium tenuicaule

Allium tenuicaule er tegund af laukætt ættuð frá  Pakistan, Afghanistan, Íran, Uzbekistan og Tajikistan. Hann myndar klasa af mjóum laukum, og blómstöngul sem verður að 20 sm langur. Blöðin eru mjög mjó og þráðlaga. Blómin eru dökk purpuralituð.

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
Fjallalaukur

Fjallalaukur (fræðiheiti: Allium senescens) er tegund af laukplöntum ættuð frá Evrasíu.

Lýsing 
Þetta er fjölær laukplanta, með allt að 30 blóm í kúlulaga blómskipun síðla sumars og verður 8 til 40 sm á hæð. Blöðin eru mjó og bandlaga.

Flokkun
Tvær undirtegundir hafa verið skráðar:
Allium senescens subsp. glaucumAllium senescens subsp. senescens Útbreiðsla Allium senescens er ættaður frá norður Evrópu og Asíu, frá Síberíu til Kóreu. Hann hefur verið fluttur til og orðinn ílendur í hlutum Evrópu, Þar á meðal Tékklandi og fyrrum Jógóslavíu.

 Nytjar Allium senescens er ræktaður til skrauts og sem erfðasjóður fyrir A. cepa'' (matarlaukur), vegna skyldleika þeirra.

Tilvísanir

Ytri tenglar 
 Rob's plants: Allium senescens
 Fine gardening: Allium senescens

Laukar
Laukætt
Vegalaukur

Vegalaukur (fræðiheiti: Allium scorzonerifolium) er gulblómstrandi tegund af laukplöntum ættuð frá Spáni, Portúgal, og Marokkó.

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
Bologna

Bologna er borg í héraðinu Emilía-Rómanja á Ítalíu. Hún er höfuðstaður héraðsins með 384.202 íbúa ( 2013). Svæðið þar sem borgin stendur hefur verið byggt mönnum að minnsta kosti frá 9. öld f.Kr. (Villanovamenningin). Svæðið varð hluti af yfirráðasvæði Galla á Norður-Ítalíu þar til Rómverjar ráku þá burt 196 f.Kr.. Það voru síðan Rómverjar sem stofnuðu borgina Bononia árið 189 f.Kr..
Þessi ævaforna borg er einkum fræg sem háskólaborg og Bolognaháskóli (stofnaður 1088) er almennt talinn elsti háskóli heims. Eitt af kennileitum borgarinnar eru skökku turnarnir tveir Torre Asinelli (97 m) og Torre della Garisenda (upphaflega 60 m en nú 48 m) sem reistir voru á 13. öld. Mun fleiri slíkir turnar prýddu borgina á sínum tíma.

Borgin er kölluð rauða borgin (la cittá rossa)

Tenglar 
 Menn móta hér viðhorf sitt til heimsins; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1989

Bologna
Borgir í Emilía-Rómanja
Southampton F.C.

Southampton Football Club er enskt knattspyrnulið frá Southampton, Hampshire, sem spilar í ensku úrvalsdeildinni. Frá 2001 hefur heimavöllur liðsins verið St Mary's Stadium en áður var liðið á vellinum The Dell í 103 ár. Liðið hefur unnið FA-bikarinn einu sinni. Besti árangur liðsins í efstu deild er annað sæti 1983-84.

Meðal þekktra leikmanna liðsins eru Kevin Keegan, Matthew Le Tissier, Alan Shearer, Gareth Bale, Sadio Mané, Virgil van Dijk, James Ward-Prowse og Danny Ings.

Leikmannahópur

Núverandi hópur

Met
Flestir leikir
Terry Paine – 815  : 1956–1974

Flest mörk
Mick Channon – 228  : 1966–1977, 1979–1982

Flest mörk á einu tímabili
Derek Reeves – 44  : 1959–60

Flest mörk í einum leik
Albert Brown – 7  : gegn Northampton Town, 28 December 1901

Yngsti leikmaður
Theo Walcott– 16 ára og 143 daga. frumraun hanns var í leik gegn Wolverhampton Wanderers, 6. ágúst árið 2005

Hæsta verð fyrir leikmann
Kaup á Dani Osvaldo, €15.1 (£12.8) milliónir frá Roma
Sala á Sadio Mané, £34 milljónir til Liverpool.

Heimildir 

Ensk knattspyrnufélög
Stofnað 1885
Brighton & Hove Albion

Brighton & Hove Albion Football Club er enskt knattspyrnulið frá Brighton og Hove  í Austur-Sussex. Liðið hóf frumraun sína í ensku úrvalsdeildinni árið 2017. 

Eftir að hafa naumlega sloppið við fall var Chris Hughton stjóri liðsins látinn fara eftir tímabilið 2018-2019 þegar liðið var 2 stigum frá fallsæti. Graham Potter sem þjálfaði Östersund í Svíþjóð tók við af honum og var frá 2019-2022.

Leikmannahópur

Núverandi hópur
18.október 2020

Heimildir 

Ensk knattspyrnufélög
Stofnað 1901
A.F.C. Bournemouth

A.F.C. Bournemouth er enskt knattspyrnulið frá Bournemouth í Dorset. Liðið hóf frumraun sína í ensku úrvalsdeildinni árið 2015 og spilaði 5 tímabil þar undir stjórn Eddie Howe sem nú stýrir Newcastle United. Frá 2020 til 2022 spilaði liðið í ensku meistaradeildinni. Liðið komst aftur í úrvalsdeildina 2022.

Ensk knattspyrnufélög
Stofnað 1899
Regis Philbin

Regis Francis Xavier Philbin (f. 25. ágúst 1931; d. 24. júlí 2020) var bandarískur leikari.

Tenglar
 

Bandarískir leikarar
Jenny Slate

Jennifer Sarah „Jenny“ Slate (f. 25. mars 1982) er bandarískur leikari.

Tenglar

 

Bandarískir leikarar
Bandarískir uppistandarar
Kreml (Moskva)

Kreml (Моско́вский Кремль; Moskovskíj Kreml á rússnesku) er borgarvirki í miðri Moskvu. Virkið stendur við Moskvufljót til suðurs, dómkirkju heilags Basils og rauða torgið til austurs og Alexandersgarðinn til vesturs. Virkið er þekktasta kreml í Rússlandi. Innan Kremlar eru fimm hallir og fjórar dómkirkjur. Byggingarnar eru umkringdar kremlarmúrnum og sérhönnuðum varðturnum múrsins. Innan borgarvirkisins er einnig Kremlarhöll sem var híbýli Rússakeisara í Moskvu á tíma rússneska keisaradæmisins. Kreml er í dag bústaður forseta Rússlands.

Orðið „Kreml“ merkir „borgarvirki“ og er oft notað með nafnskiptum til að vísa til rússnesku ríkisstjórnarinnar sjálfrar á svipaðan hátt og „hvíta húsið“ vísar oft til ríkisstjórnar Bandaríkjanna. Áður vísaði „Kreml“ í daglegu tali oft til ríkisstjórnar Sovétríkjanna. Stundum er orðið „Kremlarfræði“ notað um rannsóknir á sovéskum og rússneskum stjórnmálum.

Tilvísanir

Byggingar í Moskvu
Forsetabústaðir
Guðmundur Benediktsson

Guðmundur Benediktsson (einnig þekktur sem Gummi Ben) (f. 3. september 1974) er íslenskur sjónvarpsmaður, fyrrum knattspyrnumaður og knattspyrnuþjálfari.

Guðmundur hóf knattspyrnuferil sinn með Þór, Akureyri. Hann hélt til atvinnumennsku í Belgíu aðeins 16 ára gamall. Guðmundur spilaði lengst af með KR og var valinn leikmaður ársins 1999 þegar KR varð íslandsmeistari. Hnémeiðsl settu strik á knattspyrnuferil hans.

Guðmundur hefur verið knattspyrnulýsandi og þáttagerðarmaður fyrir Stöð 2 og Rúv. Hann vakti heimsathygli á Evrópumótinu árið 2016 þegar hann lýsti leikjum Íslenska landsliðsins af mikilli innlifun. 

Sonur hans, Albert Guðmundsson, spilar með AZ Alkmaar í Hollandi og var valinn í íslenska landsliðið fyrir HM 2018. Þess utan á Guðmundur þrjú yngri börn.

2019-2020 voru sýndir spjallþættir með Guðmundi sem hétu Föstudagskvöld með Gumma Ben.

Íslenskir knattspyrnumenn
Íslenskt fjölmiðlafólk
884

884 (DCCCLXXXIV í rómverskum tölum) var 84. ár 9. aldar. Það hófst á miðvikudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.

Atburðir
 Karlóman 2. greiddi víkingum Danagjöld til að fá þá til að hverfa frá Amiens.
 12. desember - Karl digri tók við konungdómi í Frankaveldinu við lát Karlómans.

Fædd

Dáin
 15. maí - Marínus 2. páfi.
 12. desember - Karlóman 2. Frankakonungur.

884
881-890
Eldarnir í Yellowstone 1988

Eldarnir í Yellowstone 1988 voru mestu skógareldar í skráðri sögu Yellowstone-þjóðgarðsins í Bandaríkjunum. Eldarnir kviknuðu frá 14. júní 1988 sem nokkrir smærri eldar en breiddust út vegna langvarandi þurrka og vinds. Á endanum varð stórbruni sem varði í marga mánuði og eyðilagði mikið af mannvirkjum í þjóðgarðinum. Þann 8. september 1988 var garðinum lokað fyrir öllum nema viðbragðsaðilum í fyrsta sinn frá stofnun hans. Um haustið varð aukinn loftraki og kaldara veður til þess að draga úr eldinum og þann 18. nóvember voru síðustu eldarnir slökktir. Samtals urðu 3.213 km² fyrir áhrifum vegna brunans. 

Talið er að mikið af eldiviði í formi gamallar stafafuru sem var ríkjandi í skógum þjóðgarðsins, ásamt miklu af yngri trjám sem höfðu lagt skógarbotninn undir sig, hafi átt þátt í að skapa svo mikla skógarelda. Á þessum tíma var tekið að líta á náttúrulega skógarelda sem eðlilegan hluta af þróun vistkerfisins og því var reynt að hafa stjórn á eldinum fremur en berjast við að slökkva hann. Vistkerfi þjóðgarðsins beið ekki neinn varanlegan skaða af eldunum og fá stærri spendýr fórust.

Yellowstone-þjóðgarðurinn
1988
Skógareldar
Ískóð

Ískóð (fræðiheiti: Boreogadus saida) er hánorræn smávaxin þorskfiskategund (20–30 cm) sem útbreidd er umhverfis Norðurheimskautið og jafnframt sú fisktegund sem hefur veiðst hvað nyrst í Norður-Íshafinu. Ískóð heldur sig aðallega við botn og þá oft í þéttum torfum en stundum finnst það einnig uppsjávar. Ískóð er ein af örfáum hánorrænum fisktegundum sem finnast við Ísland og við landið eru suðurmörk útbreiðslu þess í norðaustanverðu Norður-Atlantshafi.

Tilvísanir 

Þorskfiskar
Pardusfiskur

Pardusfiskur (fræðiheiti: Cromileptes altivelis) er fiskur í borraætt sem nær um 70 cm lengd. Er hann stundum nefndur Grace Kelly eftir amerísku leikkonunni sem giftist mónakó-prins en í Mónakó er ein merkasta hafrannsóknarstofnun heims.

Á upprunaheimkynni í Indlandshafi, hefur breiðan bak- og raufarugga, allur doppóttur, hryggur hvelfdur og munnur skásettur.

Borrar
Bollulaukur

Bollulaukur (fræðiheiti: Allium caeruleum) er tegund af laukplöntum ættuð frá Mið-Asíu (Kasakstan, Kirgistan, Síberíu, Tadsikistan, Úsbekistan og Xinjiang).

Tegundin er nefnd í Flore des Serres et des Jardins de l'Europe puis L'illustration horticole eftir Charles Antoine Lemaire. Hann verður 80 sm hár, með beltislaga blöðum og litlum blómskipunum með bláum blómum snemmsumars.

Myndir

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
Gljúfralaukur

Gljúfralaukur (fræðiheiti: Allium brandegeei) er tegund af laukplöntum ættuð frá vesturhluta Bandaríkjanna. Hann hefur fundist í Colorado, Utah, Idaho, austur Oregon Montana (Park County), og Nevada (Elko County), .

Allium brandegeei vex í sendnum, eða grýttum jarðvegi í 1200 - 3300 metra hæð. Hver planta myndar 1 til 5 kringlótta eða egglaga lauka, allt að 1,5 mm í þvermál. Blómin eru bjöllulaga, að 8mm löng, í gisinni blómskipun; krónublöðin eru hvít með grænni eða purpuralitri miðæð.

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
Élysée-höll

Élysée-höll (Palais de l'Élysée á frönsku) er gamalt setur við Faubourg-Saint-Honoré-götu í áttunda hverfi Parísar. Höllin hefur verið aðsetur forseta Frakklands frá því á tíma annars franska lýðveldisins. Nafn hallarinnar er stundum notað með nafnskiptum til að vísa til frönsku ríkisstjórnarinnar.

Arkitektinn Armand Claude Mollet byggði setrið árið 1720 fyrir Louis-Henri de La Tour d'Auvergne, greifann af Évreux, en síðan þá hefur húsið átt sér litríka sögu og marga fræga húsráðendur. Loðvík 15. gaf frillu sinni, Pompadour markgreifaynju, setrið til umráða. Napóleon Bónaparte gaf setrið tengdabróður sínum, Joachim Murat. Bróðursonur Napóleons, Louis-Napoléon, bjó einnig í Élysée-höll sem forseti Frakklands frá 1848 til 1852.

Núverandi húsráðandi Élysée-hallar er Emmanuel Macron, forseti Frakklands frá 14. maí 2017.

Heimild 
 

Byggingar í París
Forsetabústaðir
Bogalaukur

Bogalaukur (fræðiheiti: Allium callimischon) er tegund af laukplöntum ættuð frá suðvestur Tyrklandi og í suðvestur Grikklandi (að meðtöldum Pelópsskaga og Krít). Hann er ræktaður í öðrum löndum vegna að fallegra blómanna.

Lýsing
Allium callimischon  er fjölær planta að 30 sm há. Hún er með smáa lauka og þráðmjó lauf. Blómstöngullinn kemur upp að vori með blöðunum, en þau visna um mitt sumar og stöngullinn stendur eftir og blómstrar að hausti, krónublöðin eru hvít með mjórri purpuralitri æð.

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
Brúðulaukur

Brúðulaukur (fræðiheiti: Allium calocephalum) er tegund af laukplöntum sem var lýst af Per Erland Berg Wendelbo. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
Snælaukur

Snælaukur (fræðiheiti: Allium ramosum) er tegund af laukplöntum ættuð frá Kasakstan, Mongólíu, Síberíu, austasta hluta Rússlands og norður Kína (Gansu, Hebei, Heilongjiang, Jilin, Liaoning, Innri Mongólía, Ningxia, Qinghai, Shaanxi, Shandong, Shanxi, Xinjiang).  Tegundin er orðin ílend á nokkrum svæðum/stöðum í austur Evrópu.  Á náttúrulegu útbreiðslusvæði hennar vex hún í 500 til 2100 metra hæð.

Allium ramosum er með klasa af mjóum laukum. Blómstöngullinn er að 60 sm langur. Blöðin eru striklaga, með kjöl, styttri en blómstöngullinn. Blómskipunin er með mörgum blómum þétt saman. Krónublöðin eru hvít eða föl rauð með rauðri miðæð. Hann er náskyldur Allium tuberosum.

Tilvísanir

Laukar
Laukætt