alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Leeds

Leeds er borg í Vestur-Yorkshire á Englandi við Aire-ána. Hún er fjórða fjölmennasta borg á Bretlandi. Árið 2017 var fólksfjöldi Leeds um 785.000. Hún er ein af átta stærstu borgum Englands. 

Á miðöldum var Leeds markaðsbær með landbúnaðarvörur og á Túdorsöld var Leeds orðin að verslunarbæ. Í iðnbyltingunni breyttist Leeds úr bæ í borg og Leeds öðlaðist borgarréttindi árið 1893. Í byrjun tuttugustu aldar hafði efnahagsleg og félagsleg staða borgarinnar breyst verulega við uppbyggingu á akademískum stofnunum eins og Leeds-háskóla. Borgin er einnig stærsta fjármála- og lagastofnanamiðstöð landsins fyrir utan London.

Leeds United er knattspyrnufélag borgarinnar.

Vinaborgir
Leeds er vinaborg eftirfarandi borga:
  Brno, Tékklandi
  Colombo, Srí Lanka
  Dortmund, Þýskalandi
  Durban, Suður-Afríku
  Hangzhou, Kína
  Lille, Frakklandi
  Louisville, Kentucky, Bandaríkjunum
  Siegen, Þýskalandi

Borgir á Englandi
St Albans

St Albans er borg í Hertfordshire 22 km norður af Lundúnum. Fjólksfjöldi er 140.600 (2011). Verulamium er rómönsk borg nálæg St Albans. Hún var kölluð Verlamchester eftir að Rómverjar fóru burt. Nafnið er dregið af Sankti Alban sem var afhöftt í borgum. Fyrir utan miðborgina er St Albans einkum úthverfaborg. Fasteignaverð er mun hærra en annars staðar á Bretlandi.

St Albans er vinaborg eftirfarandi borga:
  Fano, Ítalíu
  Nyíregyháza, Ungverjalandi
  Nevers, Frakklandi
  Odense, Danmörku
  Worms, Þýskalandi
  Nieuwleusen, Hollandi

Borgir á Englandi
hertfordshire
Krabbar

Krabbar eru liðdýr í ættinni Brachyura, með liðskiptan líkama. Krabbar lifa í bæði fersku vatni og í sjó og anda með tálknum. Einbúakrabbi, bogkrabbi, humar og rækja eru fáein kunnuleg dýr úr hópi krabbadýra. Fáeinar tegundir krabba halda sig á þurru landi en anda eigi síður með tálknum. Krabbar hafa sterkar gripklær að framan og nota þær til að verja sig og éta. Krabbar eru rauð dýr með harða skel. Þeir klípa.

Krabbar
Krabbadýr
Heilög Lúsía

Sjá greinina Sankti Lúsía um eyríkið í Karíbahafi
Heilög Lúsía (venjulega talin hafa verið uppi um 283-304) var kristin stúlka af ríku fólki frá Sírakúsu (ítalska: Siracusa) á Sikley. Heilög Lúsía lét lífið í píslarvætti og er verndardýrðlingur blindra. Dagur heilagrar Lúsíu, Lúsíumessa, er 13. desember.

Heilög Lúsía naut talsverðrar helgi um Norðurlönd og á Íslandi, segir í Sögu Daganna, eftir Árna Björnsson. Aðfaranótt Lúsíumessu var fram á 18. öld talin lengsta nótt ársins. Lúsíumessa lagðist af um siðaskipti á norðurslóðum, en Lúsía lifði áfram í þjóðtrú í Svíþjóð og Noregi. Lúsíuhátíðir hafa komið við sögu hér á landi frá því um 1930 í sænskum búningi, en hefur þó aukist mest á síðustu 15 árum eða svo.

Tenglar 
 Heilög Lúsía, mey og píslarvottur; af Kirkju.net

Lúsía
Annus horribilis

Annus horribilis er latneskt orðatiltæki sem þýðir „hræðilegt ár“. Það er andstæða annus mirabilis sem þýðir „dásamlegt ár“.

Elísabet 2. Bretadrottning
Orðtakið er frægt eftir að Elísabet 2. Bretadrottning notaði það í ræðu í Guildhall í Lundúnum þann 24. nóvember 1992. Hún lýsti árinu sem annus horribilis. Hún sagði:
„1992 is not a year on which I shall look back with undiluted pleasure. In the words of one of my more sympathetic correspondents, it has turned out to be an Annus Horribilis.“
 Í mars skildi Andrés prins, annar sonur drottningarinnar, við eiginkonu sína Söruh Ferguson.
 Í apríl skildi dóttir drottningarinnar, Anna prinsessa, við eiginmanni sinn Mark Phillips.
 Í nóvember brann Windsor-kastali eitt heimila drottningarinnar til grunna.
 Í desember skildi Díana prinsessa við Karl Bretaprins.

Latnesk orðatiltæki
Preston

Preston er borg í Lancashire á Norðvestur-Englandi við Ribble ána. Hún öðlaðist borgarréttindi árið 2002 og varð fimmtugasta borg Bretlands. Preston er á sama borgarsvæði með Chorley og Leyland. Fólksfjöldi var 123.000 árið 2011. Preston er hluti af lofthjúpsjarðariðnaði með tveimur verksmiðjum BAE Systems. 

Knattspyrnufélag borgarinnar er Preston North End.

Preston er vinaborg eftirfarandi borga:
  Almelo, Hollandi
  Kalisz, Póllandi
  Nîmes, Frakklandi
  Recklinghausen, Þýskalandi

Borgir á Englandi
Lancashire
Vatnaskógur

Vatnaskógur er æskulýðsmiðstöð KFUM við Eyrarvatn í Svínadal í Hvalfjarðarsveit. Þar eru sumarbúðir.

Íslenskar sumarbúðir
Vindáshlíð

Vindáshlíð er sumarbúðir KFUK í Kjósinni, staðsett um 45 km frá Reykjavík. Þar hefur verið sumarbúðastarf fyrir stúlkur frá árinu 1947. Þar er nú rekið starf allt árið og þangað koma um 900 stúlkur á aldrinum 8-16 ára í sumarbúðir á tímabilinu júní-ágúst ár hvert. Húsakostur er góður og staðurinn státar af íþróttahúsi, og aðalmiðstöð með eldhúsi, skála og samkomusölum og loks fallegri 130 ára gamalli kirkju, Hallgrímskirkju í Kjós, sem flutt var þangað frá Saurbæ í Hvalfirði árið 1957 og endurvígð árið 1959. Kirkjan þjónar nú starfi  KFUM og KFUK á Íslandi og er friðuð síðan 1991.

Tenglar 
 KFUM
 Vindáshlíð

Íslenskar sumarbúðir
Stofnað 1947
Fríkirkjan í Hafnarfirði

Fríkirkjusöfnuðurinn í Hafnarfirði er evangelísk- lúterskur söfnuður og starfar á sama kenningargrundvelli og Þjóðkirkja Íslands. Fríkirkjusöfnuðurinn í Hafnarfirði var stofnaður á sumardaginn fyrsta árið 1913. Meðlimir árið 2022 voru 7.495.

Tenglar
Fríkirkjan í Hafnarfirði á kirkjukort.net 
 Fríkirkjusöfnuðurinn í Hafnarfirði

Trúfélög á Íslandi
Garnaslagurinn

Garnaslagurinn voru ryskingar milli verkfallsmanna og lögreglu í Reykjavík, þann 11. desember 1930. 

Garnaslagurinn kom til vegna deilu Verkakvennafélagsins Framsóknar og Sambands Íslenskra samvinnufélaga vegna kauplækkunar í Garnahreinsunarstöð SÍS við Rauðarárstíg í Reykjavík. Kom til harðra ryskinga milli lögreglu og verkfallsmanna, sem nutu aðstoðar félaga í Dagsbrún og ASÍ. Deilunni lauk þremur vikum síðar með þvi að SÍS viðurkenndi kauptaxta verkakvenna.

Tenglar 
 Kaupdeila og vinnustöðvun; frétt í Morgunblaðinu 12. des. 1930

Saga Reykjavíkur
Einar Eyjólfsson

Séra Einar Eyjólfsson (fæddur 26. nóvember 1958) er prestur í  Fríkirkjunni í Hafnarfirði. Einar vígðist til starfa við Fríkirkjuna haustið 1984. 

Íslenskir prestar
Caspar David Friedrich

Caspar David Friedrich (5. september 1774 – 7. maí 1840) var þýskur listmálari sem var einn helsti fulltrúi rómantísku stefnunar þýsku. Friedrich fæddist í borginni Greifswald sem þá var hluti af Sænsku Pommern, en hann telst samt sem áður til þýskra málara. 
Friedrich flutti til Dresden 1798, og var þar til æviloka. Hann var vinur Goethe og Novalis. Einnig vinur hans Philipp Otto Runge, þeir vildu báðir eitthvað nýtt og komu með nýjunga í málaralistina.

Eitt hans fyrsta stóra verk var „Cross in the Mountains„ eða Tetschen Altar, 1807-1808.

Tenglar 
 Caspar David Friedrich; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1997

Friedrich, Caspar David
Reykjavíkurbiblía

Reykjavíkurbiblía, 1859, er sjöunda heildarútgáfa Biblíunnar á íslensku, prentuð í Reykjavík, í Prentsmiðju Íslands, sem þá var í eigu Einars Þórðarsonar. 

Á titilblaði stendur: BIBLÍA, það er öll Heilög ritning, út gefin að tilhlutun hins íslenzka biblíufélags. 6. útgáfa. (Réttara 7. útgáfa). 

Í Reykjavíkurbiblíu er texti Viðeyjarbiblíu (1841) prentaður nánast óbreyttur. Þarna eru Apókrýfar bækur Gamla testamentisins prentaðar í síðasta sinn í íslenskum biblíum um langt skeið. Þær voru aftur teknar upp í Biblíu 21. aldar, sem kom út 2007.

Mjög var til útgáfunnar vandað, bókin er í stærra broti en Viðeyjarbiblían, prentuð með  gotnesku letri eins og allar fyrri biblíuútgáfur íslenskar, og er Reykjavíkurbiblían með því síðasta sem prentað var með því letri hér á landi. Er eins og menn hafi veigrað sér við að breyta þeirri hefð að prenta Biblíur með gotnesku letri, þó að latínuletur væri þá almennt notað á íslenskar bækur. Varðveittar biblíur eru yfirleitt í alskinnsbandi og gyllt á kjöl. Reykjavíkurbiblían var gefin út í 2.000 eintökum og kostaði óbundið eintak 3 ríkisdali og 48 skildinga.

Heimild 
Sigurður Ægisson: Grein í Morgunblaðinu 1. október 2006.

Biblían
Íslenskar bókmenntir
Saga Íslands
Brem-sur-Mer

Brem-sur-Mer er borg í vesturhluta Frakklands. Fólksfjöldi árið 1999 var 2054 og heildarflatarmálið borgarinnar er 15,85 km². Íbúar borgarinnar eru kallaðir Bremois.

Tenglar
  Vefur borgarinnar

Borgir í Frakklandi
Viðeyjarbiblía

Viðeyjarbiblía, 1841, er sjötta heildarútgáfa Biblíunnar á íslensku, prentuð í Viðey á Sundum, í prentsmiðju Ólafs Stephensens. 

Á titilblaði stendur: Biblía, Það er: Heilög ritning. Í 5ta sinni útgéfin, á ný yfirskoðuð og leiðrétt, að tilhlutun ens íslenska Biblíu-félags. (Er í raun 6. útgáfa)

Á fyrri hluta 19. aldar fór af stað vakning um málrækt, sem náði inn á svið kirkjunnar. Hið íslenska biblíufélag var stofnað 1815, og vildu forráðamenn þess sníða af Biblíunni dönskuskotið málfar og þýða nákvæmar eftir frumtextunum, en þekking á þeim hafði aukist mikið. Um 1818 var byrjað að endurskoða Nýja testamentið og kom það út í tveimur hlutum í Viðey 1825 og 1827. Geir Vídalín biskup var meðal þýðenda, ásamt kennurum Bessastaðaskóla og fleirum. Árið 1827 var ákveðið að endurskoða Gamla testamentið. Að því stóðu Árni Helgason prestur í Görðum, og kennarar á Bessastöðum, einkum Sveinbjörn Egilsson. Biblían kom svo út í Viðey árið 1841. 

Dómur sögunnar er að þarna hafi margt verið afar fagurlega þýtt, enda skáld að verki. Einkum þykir Sveinbjörn Egilsson hafa unnið gott verk, en hann þýddi Aðra Mósebók, Esajas (= Jesaja), Ezekíel, Daníel, alla hina minni spámenn (frá Hósea til Malakí) og Opinberun Jóhannesar, alls 17 rit. Er hann sagður hafa þýtt úr frummálunum, hebresku og grísku. Alþýðlegur blær var á orðavali í anda Fjölnismanna. Fræðimenn eru sammála um að Viðeyjarbiblía sé mikil framför frá útgáfunum í Kaupmannahöfn 1747 og 1813.

Viðeyjarbiblían telst vera fyrsta nýþýðing Biblíunnar á íslensku, þ.e. þar sem textinn er endurþýddur í heild sinni.

Vandað var til útgáfunnar, bókin er í stærra broti en Grútarbiblían, prentuð með gotnesku letri, eins og aðrar bækur Viðeyjarprentsmiðju. Varðveittar biblíur eru yfirleitt í alskinnsbandi og stundum gyllt á kjöl. Viðeyjarbiblía var gefin út í 1.400 eintökum og kostaði hvert eintak 4 ríkisdali og 48 skildinga.

Heimildir 
Sigurður Ægisson: Grein í Morgunblaðinu 1. október 2006.
Jón Árnason: Æfisaga Sveinbjarnar Egilssonar. Framan við Ljóðmæli Sveinbjarnar Egilssonar, Rvík 1952.

Biblían
Íslenskar bókmenntir
Saga Íslands
Viðey
Manntjón

Manntjón er hugtak sem er notað þegar talað er um fjölda dáinna (og stundum einnig særðra) vegna t.d. náttúruhamfara, hungursneyðar, stríðs, slysa eða af völdum hryðjuverka. Manntjón á þannig bæði við um fjölda látinna af „náttúrulegum“ orsökum og af mannavöldum, en mannfall á yfirleitt aðeins um fjölda látinna af mannavöldum. 

Náttúruhamfarir
Styrjaldir
Tikrit

Tikrit (تكريت, Tikrīt) er bær í Írak, 140km norðvestan við Bagdad, á bökkum árinnar Tígris. Áætlaður íbúafjöldi árið 2002 var tæp 30 þúsund. Bærinn er höfuðstaður stjórnsýsluumdæmisins Salah ad-Din. 

Tikrit er frægastur fyrir að vera fæðingarstaður Saladíns (um 1138) og Saddams Hussein (1937). 

Borgir og bæir í Írak
Gregoríus 15.

Gregoríus 15. (9. janúar 1554 – 8. júlí 1623) hét upphaflega Alessandro Ludovisi og var páfi frá 9. febrúar 1621 til dauðadags.

Alessandro var sonur Pompeo Ludovisi greifa í Bologna. Hann lærði í jesúítaskólanum Collegio Romano í Róm og síðan í Bologna-háskóla til að fá gráðu bæði í kirkjurétti og rómarrétti. Hann hóf feril sinn sem lögmaður í þjónustu páfa í Róm. 

1612 skipaði Páll 5. páfi hann erkibiskup í Bologna. 1616 var hann sendimaður páfa í Savoja sem sáttasemjari milli Karls Emmanúels 1. hertoga og Filippusar 3. vegna deilna um yfirráð yfir Montferrat. Sama ár var hann gerður að kardinála og fimm árum síðar var hann kjörinn páfi eftir lát Páls.

Þegar Gregor settist í hásæti páfa var hann 67 ára gamall og skipaði þegar frænda sinn, Ludovico Ludovisi, kardinála þótt hann væri einungis 25 ára, og gerði hann að aðstoðarmanni sínum. Öðrum ættmennum sínum tryggði hann einnig stöður og titla, bæði með beinum skipunum og með því að hafa milligöngu um hjónabönd þeirra.

Gregor hafði lítil afskipti af stjórnmálum í Evrópu, utan að styrkja Ferdinand 2. keisara gegn mótmælendum og Sigmund 3. gegn Tyrkjaveldi með fjármunum. Hann sendi frá sér síðustu tilskipun páfa gegn göldrum þar sem allar refsingar voru mildaðar og dauðarefsing bundin við þá sem gert höfðu samning við djöfulinn eða framið morð með göldrum. 

Páfar
Loðvík 13.

Loðvík 13. (27. september 1601 – 14. maí 1643) Frakkakonungur, eða Loðvík 2. konungur Navarra, kallaður Loðvík réttláti, var konungur Frakklands og Navarra frá 1610 til dauðadags. Hann var elsti sonur Hinriks 4. og Mariu de'Medici. 

Loðvík komst til valda eftir morðið á föður hans aðeins átta ára gamall. Móðir hans fór með stjórn ríkisins fyrir hann þar til hann varð lögforráða þrettán ára gamall, en hélt áfram í valdataumana þar til Loðvík tók völdin í sínar hendur fimmtán ára gamall, og rak hana í útlegð um leið og hann lét myrða helsta ráðgjafa hennar, Concino Concini. 

Helsti ráðgjafi Loðvíks var Richelieu kardináli og undir þeirra stjórn hurfu Frakkar frá stuðningi við Habsborgara og Spán, en afturkölluðu jafnframt þau pólitísku réttindi sem húgenottar höfðu fengið í valdatíð Hinriks. Richelieu skipaði Frakklandi við hlið mótmælenda í Þrjátíu ára stríðinu og veitti bæði Kristjáni 4. og Gústaf 2. Adolf fjárstyrk til að hindra framsókn Habsborgara og varðveita valdajafnvægið á meginlandi Evrópu. 

Loðvík 13. lést úr steinsótt, ári eftir Richelieu kardinála.

Frakkakonungar
Konungar Navarra
Búrbónar
Tjingveldið

Tjingveldið (kínverska: 清朝, Qīng cháo; mansjúmál:  Daicing gurunð; mongólska: Манж Чин Улс) einnig kallað Mansjúveldið var síðasta keisaraættin sem ríkti yfir Kína frá 1644 til 1912. Keisaraættin kom frá mansjúættbálkinum Aisin Gioro í Mansjúríu og hóf að leggja Kína undir sig 1644. Mansjúmenn gerðu uppreisn gegn hinu ríkjandi Mingveldi undir stjórn Nurhacis 1616 og lýstu yfir stofnun Síðara Jinveldisins. 1636 breyttu þeir nafninu í Tjingveldið og 1644 lögðu þeir Peking undir sig. Þeir náðu fullum yfirráðum yfir Kína 1683 en hankínverjar (sem eru meirihluti íbúa Kína) litu alla tíð á Tjingveldið sem erlend yfirráð. 

Tjingveldinu tók að hnigna hratt eftir miðja 19. öld, ekki síst vegna þrýstings frá evrópsku nýlenduveldunum og Japan. Keisaraveldið var lagt niður í kjölfar Xinhai-byltingarinnar og keisaraekkjan Longyu sagði af sér fyrir hönd síðasta keisarans Puyi 12. febrúar 1912.

Saga Kína
Fyrrum Asíuríki
Philippe de Champaigne

Philippe de Champaigne (26. maí 1602 – 12. ágúst 1674) var barokkmálari af franska skólanum. Hann fæddist í Brussel og lærði hjá Jacques Fouquières. 1621 flutti hann til Parísar þar sem hann vann við skreytingar í Lúxemborgarhöll ásamt Nicolas Poussin undir stjórn Nicolas Duchesne. 

Síðar vann hann fyrir Mariu de'Medici og Richelieu kardinála. Síðar á ævinni varð hann fyrir áhrifum frá jansenisma. Eftir að lömuð dóttir hans læknaðist fyrir kraftaverk í nunnuklaustrinu Port-Royal, málaði hann eitt frægasta verk sitt Ex Voto de 1662 sem sýnir dóttur hans með abbadísinni Cathérine-Agnès Arnauld.

Franskir listamenn
Barokkmálarar
Maria de'Medici

Maria de'Medici (26. apríl 1575 – 3. júlí 1642) var drottning í Frakklandi þar sem hún var kölluð Marie de Médicis. Hún var önnur eiginkona Hinriks 4. Frakkakonungs og móðir Loðvíks 13. 

Maria var dóttir Frans 1. stórhertoga í Toskana og Jóhönnu frá Austurríki. Hún giftist Hinriki árið 1600 eftir að hjónaband hans og Margot drottningar var ógilt. Elsti sonur hennar, Loðvík, fæddist í Fontainebleau-höll ári síðar.

Hjónabandið var ekki farsælt. Maria átti í átökum við hjákonur Hinriks, en fékk því jafnframt framgengt að Margot drottningu var hleypt aftur til Frakklands. Hún sýndi lítinn áhuga á stjórnmálum meðan Hinrik var á lífi og þegar hann var myrtur og hún varð ríkisstjóri fyrir barnungan son sinn, varð hún háð hirðmey sinni Leonoru Dori og ítölskum eigimanni hennar, Concino Concini. Í utanríkismálum hvarf hún frá hinni hefðbundnu andstöðu Frakklands við Spán enda sjálf af ætt Habsborgara og gekk frá því að börn hennar giftust meðlimum spænsku konungsfjölskyldunnar.

Stærsta verkefni hennar var bygging Lúxemborgarhallar sem hófst 1615 samkvæmt teikningum Salomons de Brosse. Peter Paul Rubens var hirðmálari hennar.

Stefna og stjórnunarhættir þeirra Concinis voru óvinsælir meðal hirðarinnar. Hún var neydd af franska háaðlinum til að kalla saman franska stéttaþingið 1614-1615 í síðasta sinn fram að frönsku byltingunni. Þar kom fram biskupinn Richelieu sem ákafur talsmaður forréttinda kirkjunnar. 1616 gerði hún hann að æðstaráði í ríkisstjórn sinni og ráðgjafa sínum við hlið Concinis.

1617 gerði Charles de Luynes hallarbyltingu og fékk hinn fimmtán ára gamla Loðvík 13. til að taka stjórnina í eigin hendur. Loðvík lét myrða Concini og setti móður sína í stofufangelsi í Blois-höll í Loire-dal. Richelieu var einnig rekinn í útlegð. Tveimur árum síðar slapp hún og tók þátt í tilraun til hallarbyltingar undir stjórn bróður Loðvíks, Gaston hertoga af Orléans. Sveitir Loðvíks brutu byltinguna auðveldlega á bak aftur, en í kjölfarið sættust þau fyrir milligöngu Richelieus sem tók sæti de Luynes við hlið konungs eftir 1621.

Maria reyndi þá að koma Richelieu frá völdum og misheppnuð tilraun hennar og annarra óvina kardinálans til að fá konung til að segja honum upp störfum árið 1630 var kölluð Dagur flónanna. Eftir það var hún aftur rekin í útlegð til Compiègne þaðan sem hún flúði til Brussel 1631 og Amsterdam 1638 þar sem henni var tekið með kostum og kynjum. Litið var á heimsókn hennar sem óopinbera viðurkenningu á sjálfstæði Hollands. 

Hún lést að lokum í Köln árið 1642.

Drottningar Frakklands
Búrbónar
Medici-ætt
Compiègne

Compiègne er bær í stjórnsýsluumdæminu Oise í Picardie-héraði í Norður-Frakklandi. Bærinn stendur við Oise-fljót. Íbúar eru um 40 þúsund (2012).

Borgir í Frakklandi
Leonora Dori

Leonora Dori, kölluð Galigaï (19. maí 1568 – 8. júlí 1617) var hirðmey Mariu de'Medici, fyrst meðan hún var hertogadóttir í Flórens og síðar drottning Frakklands. Fjölskylda hennar var þjónustufólk Medicifjölskyldunnar og móðir hennar var brjóstmóðir Mariu. 

Leonora og Maria voru æskuvinkonur og þegar Maria giftist Hinriki 4. og flutti til Parísar aldamótaárið 1600, fylgdi Leonora henni sem hirðmey. 1601 giftist Leonora ítalska ævintýramanninum Concino Concini, lágt settum aðalsmanni frá Arezzo sem einnig var við hirð Mariu. 

Eftir að Maria varð landstjóri fyrir hönd sonar síns eftir morðið á Hinrik 1610 óx vegur Concinis hratt og hann varð Frakklandsmarskálkur og markgreifi af Ancre. Þau söfnuðu miklum auði og með sölu á titlum og stöðum við hirðina og með því að taka Ítali fram yfir franska aðalinn öfluðu þau sér fljótt valdamikilla óvina. 

Brátt leiddi Charles de Luynes hallarbyltingu gegn Mariu og Concini og Loðvík 13., þá fimmtán ára, tók stjórnina í sínar hendur. Hann lét myrða Concini 26. apríl 1617 og í kjölfarið var Leonora handtekin og ásökuð um galdra. Eftir stutta dvöl í Bastillunni var hún hálshöggvin og lík hennar brennt. 

Saga Frakklands
Púðursamsærið

Púðursamsærið var samsæri um að drepa Jakob 1. Englandskonung og þingheim með því að sprengja Westminsterhöllina í loft upp með 36 tunnum af byssupúðri sem samsærismenn komu fyrir í kjallaranum undir þingsalnum í byrjun nóvember 1605. Sprengingin átti að verða við þingsetningu 5. nóvember. Eftir sprenginguna ætluðu samsærismennirnir sér að ræna börnum konungs og koma af stað byltingu í Midlands. 

Púðursamsærið kom í kjölfar Samsæris Watsons og Maine-samsærisins 1603. Aðalástæðan fyrir þeim var sú að kaþólskir Englendingar vildu steypa Jakobi af stóli þar sem hann hafði ekki tekið aftur andkaþólska löggjöf sem Elísabet 1. hafði komið á líkt og vonir höfðu staðið til, þar sem hann var sonur Maríu Stúart.

Foringi samsærisins var Robert Catesby en undirbúningur og framkvæmd sprengingarinnar var í höndum Guy Fawkes sem tókst að fela 36 tunnur af byssupúðri undir eldiviðarstafla í kjallara Westminster. Hefðu tunnurnar sprungið hefði stærstur hluti hallarinnar að öllum líkindum hrunið. 

Upp komst um samsærið þar sem einn samsærismanna skrifaði mági sínum William Parker, Monteagle lávarði, viðvörunarbréf 26. október sem hann lét í hendur ríkisritarans, Robert Cecil, jarli af Salisbury. Samsærismennirnir fréttu af þessu en ákváðu að halda áfram eftir að Fawkes hafði skoðað kjallarann og komist að því að allt var óhreyft. 

Kvöldið 4. nóvember fór hópur varðmanna í kjallarann vegna bréfsins. Þar fundu þeir Guy Fawkes með knippi af kveikiþráðum, eldspýtur og vasaúr. Fawkes gekkst strax við öllu saman. Hann var fluttur til Tower of London þar sem hann var pyntaður til sagna. Aðrir samsærismenn voru gripnir á flótta í Midlands. Catesby lést í skotbardaga við menn sýslumanns í Holbeach House í Staffordskíri 8. nóvember.

Púðursamsærisins er enn minnst í Bretlandi með bálköstum og flugeldum á Guy Fawkes-nótt, 5. nóvember hvert ár.

Saga Englands
1605
Eppingskógur

Eppingskógur er skóglendissvæði á suðaustur Englandi, á mörkum Stór-Lundúnasvæðisins og Essex. Hann myndaðist eftir síðustu ísöld um það bil 8000 f.Kr. Hann er 24 km² (6.000 ekrur) að flatarmáli og inniheldur graslendi, heiðar, ár, fen og tjarnir. Skógurinn teygir sig milli Forest Gate í suðri og Epping í norðri. Hann er um það bil 18 km á lengdina frá norðri til suðurs og um það bil 4 km á vídd. Skógurinn er við fjallshrygg minni dala áanna Ley og Roding. Jarðvegssamsetningin er ekki hentug fyrir landbúnað.

Skógar á Englandi
Landafræði Essex
Skírisskógur

Skírisskógur (enska: Sherwood Forest) er skógur í eigu bresku krúnunnar í Nottinghamshire á Englandi. Hann er frægur sem sögusvið þjóðsögunnar um Hróa hött. Á þessu svæði hefur verið skógur síðan síðustu ísöld en í dag er aðeins eftir 4,23 km² umhverfis þorpið Edwinstowe. 

Árið 1969 var skógurinn opnaður sem sveitagarður. Um það bil 500.000 ferðamenn heimsækja skóginn á ári hverju. Ferðamönnum hefur farið fjölgandi síðan sjónvarpsþættirnir Hrói höttur voru sýndir á BBC árið 2006.

Skógar á Englandi
Sýslur á Englandi

Það eru fjörutíu og átta sýslur á Englandi. Á ensku eru sýslurnar kallaðar counties. Allar sýslurnar eru:
 Austur-Sussex
 Austur-Yorkshire
 Bedfordshire
 Berkshire
 Bristol
 Buckinghamshire
 Cambridgeshire
 Cheshire
 Cornwall
 Cumbria
 Derbyshire
 Devon
 Dorset
 Durhamssýsla
 Essex
 Gloucestershire
 Hampshire
 Herefordshire
 Hertfordshire
 Kent
 Lancashire
 Leicestershire
 Lincolnshire
 Lundúnaborg
 Merseyside
 Norður-Yorkshire
 Norfolk
 Northamptonshire
 Northumberland
 Nottinghamshire
 Oxfordshire
 Rutland
 Shropshire
 Somerset
 Staffordshire
 Stórborgarsvæði Lundúna
 Stórborgarsvæði Manchesters
 Suður-Yorkshire
 Suffolk
 Surrey
 Tyne og Wear
 Vestur-Miðhéruð
 Vestur-Sussex
 Vestur-Yorkshire
 Warwickshire
 Wighteyja
 Wiltshire
 Worcestershire

Heimasýslur 
„Heimasýslurnar“ (e. Home Counties) er hópur sýslna sem umkringir London. Þær eru:
 Kent
 Surrey
 Essex
 Hertfordshire
 Buckinghamshire
 Berkshire

Sýslur á Englandi
Hraungerðiskirkja

Hraungerðiskirkja er kirkja í Hraungerðisprestakalli í Flóahreppi. Hún var byggð árið 1902.

Um kirkju í Hraungerði var fyrst getið í skrá Páls biskups frá um 1200. Var hún þá prestslaus. Hún var síðar helguð Pétri postula.

Heimild

Tenglar
Hraungerðiskirkja á kirkjukort.net 
Hraungerðissókn 

Kirkjur á Íslandi
Meginland Evrópu

Meginland Evrópu er heimsálfan Evrópa án allra eyja. Á Bretlandi er hugtakið notað um Evrópu án Bretlands, Manar, Írlands, Færeyja og Íslands. Á Norðurlöndum er venjulega átt við Evrópu án Bretlands, Írlands og Norðurlandanna.

Landafræði Evrópu
Kornbresk kjötbaka

Kornbresk kjötbaka (enska: Cornish pasty, korníska: pasti, hoggan) er bökutegund frá Cornwallsýslu í Englandi. Bakan er yfirleitt fyllt með kjöti, kartöflum og lauk, og bökuð. Bakan er hringur sem er brotinn saman til að mynda hálfhring. Kanturinn er því næst þéttur. Bakan má aðeins kallast kornbresk ef fyllingin er hefðbundin.

Orðið pasty er borið fram /ˈpæsti/ á ensku.

Upphaflega voru slíkar bökur gerðar fyrir kolanámumenn sem munu ekki hafa komið upp á yfirborð jarðar til að borða hádegisverð.

Ensk matargerð