alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Institut de droit international

Þjóðaréttarstofnunin (fr. Institut de Droit International) er stofnun sem tileinkuð er rannsóknum og þróun á þjóðarétti. Stofnunin telur til sín marga af helstu þjóðaréttarlögfræðingum heimsins. Stofnunin hlaut friðarverðlaun Nóbels árið 1904.

Söguágrip
Þjóðaréttarstofnunin var stofnuð að frumkvæði Gustave Moynier og Gustave Rolin-Jaequemyns ásamt níu öðrum þjóðaréttarlögfræðingum þann 8. september árið 1873 í Salle de l'Arsenal í ráðhúsinu í Gent í Belgíu.

Skipulagning
Þjóðaréttarstofnunin er einkarekin og telur til sín félaga, meðlimi og heiðursmeðlimi. Samkvæmt reglum stofnunarinnar mega meðlimir og félagar undir 80 ára aldri ekki vera fleiri en 132. Stofnunin býður höfundum markverðra fræðirita um þjóðarétt aðild, með því skilyrði að þeir séu pólitískt óháðir. Stofnunin reynir að velja félaga víðs vegar að úr heiminum.

Stofnunin heldur þingfundi tvisvar á ári til að ræða þróun þjóðaréttar og leggur fram ályktanir þar sem tillögur eru settar fram um breytingar á alþjóðalögum. Stofnunin tjáir sig ekki um nein ákveðin deilumál.

Tillögur stofnunarinnar eru margvíslegs eðlis en margar þeirra snúast sérstaklega um alþjóðleg mannréttindalög og friðsamlega úrlausn milliríkjadeilna. Þetta leiddi til þess að stofnunin hlaut friðarverðlaun Nóbels árið 1904.

Stofnunin er enn virk og hélt málþing í Napólí í september árið 2009. Höfuðstöðvar samtakanna færast reglulega samkvæmt þjóðerni aðalritarans að hverju sinni. Núverandi höfuðstöðvar stofnunarinnar eru í Genf í Sviss.

Núverandi meðlimir stofnunarinnar eru meðal annars þekktir lögfræðingar og lögspekingar, dómarar við Alþjóðadómstólinn, Alþjóðlega hafréttardóminn og Alþjóðlega sakamáladómstólinn. 

Stofnunin birtir ársrit þar sem hægt er að nálgast nefndarskýrslur, umfjallanir um þingfundina og yfirlýsingar og ályktanir af fundunum. Skýrslur af stjórnarfundum, meðal annars um kosningar, eru einnig birtar í ársritinu. Á vefsíðu stofnunarinnar er jafnframt hægt að nálgast yfirlýsingar, ályktanir og efni sem eftir á að birta í ársritinu.

Tilvísanir

Alþjóðastofnanir
Handhafar friðarverðlauna Nóbels
Þjóðaréttur
Alþjóðafriðarskrifstofan

Alþjóðafriðarskrifstofan (en. International Peace Bureau; fr. Bureau international de la paix), stofnuð árið 1891, er ein elsta alþjóðlega friðarstofnun í heimi.

Alþjóðafriðarskrifstofan var stofnuð sem Fasta alþjóðlega friðarskrifstofan (fr. Bureau International Permanent de la Paix). Frá og með árinu 1912 hefur hún gengið undir nafninu Alþjóðafriðarskrifstofan. Frá 1946 til 1961 var hún kölluð Alþjóðlega tengslanefndin fyrir friðarsamtök (fr. Comité de liaison international des organisations de paix).

Stofnunin hlaut friðarverðlaun Nóbels árið 1910 fyrir að starfa sem „milliliður á milli friðarsamtaka ýmissa ríkja“. Árið 1913 hlaut Henri La Fontaine einnig verðlaunin fyrir störf sín við Alþjóðafriðarskrifstofuna. Ellefu aðrir friðarverðlaunahafar Nóbels hafa einnig verið meðlimir í Alþjóðafriðarskrifstofunni.

Alþjóðleg herferð gegn hernaðarútgjöldum
Alþjóðlega herferðin gegn hernaðarútgjöldum er varanleg ársherferð sem Alþjóðafriðarskrifstofan hleypti af stokkunum í desember árið 2014 til að takast á við óhófleg hernaðarútgjöld ríkja á heimsvísu.

Markmið herferðarinnar er að þrýsta á stjórnvöld heimsins að fjárfesta í heilsu-, mennta-, atvinnu og loftslagsgeirunum frekar en í hernaði. Herferðin kallar einnig á eftir árlegri endurúthlutun að lágmarki 10% hernaðarríkisútgjalda til annarra verkefna. Herferðin beitir sér einnig fyrir minnkun á alþjóðlegri vopnaframleiðslu og vopnasölu.

Herferðin stendur einnig fyrir alþjóðlegum aðgerðadegi gegn hernaðarútgjöldum til þess að vekja athygli almennings, fjölmiðla og stjórnvalda á kostnaði hernaðarútgjalda og hvetja til nýrrar forgangsröðunar.

Seán MacBride-friðarverðlaunin
Frá árinu 1992 hefur Alþjóðafriðarskrifstofan úthlutað Seán MacBride-friðarverðlaununum til einstaklinga eða stofnana sem hafa „unnið framúrskarandi störf í þágu friðar, afvopnunar og/eða mannréttinda.“ Verðlaunin eru nefnd eftir Seán MacBride, handhafa friðarverðlauna Nóbels sem var formaður Alþjóðafriðarskrifstofunnar frá 1968–74 og forseti hennar frá 1974-1985.

Tilvísanir

Alþjóðastofnanir
Friðarsamtök
Handhafar friðarverðlauna Nóbels
Quaker Peace and Social Witness

Quaker Peace & Social Witness (ísl. Friðar- og félagsvitni kvekara), áður kallað Friends Service Council (ísl. Þjónusturáð vinanna) er ein af miðstjórnarnefndum breska kvekarasöfnuðarins. Samtökin hafa það að markmiði sínu að breiða út boðskap kvekara um jafnrétti, frið og sannleika og starfa með bæði stórum og smáum þrýstihópum í Bretlandi.

Árið 1947 tóku samtökin við Friðarverðlaunum Nóbels ásamt bandarískum systursamtökum sínum, American Friends Service Committee, fyrir hönd kvekara.

Tilvísanir

Tenglar
Heimasíða QPSW

Handhafar friðarverðlauna Nóbels
Kvekarasamtök
American Friends Service Committee

American Friends Service Committee (ísl. Bandaríska vináttu- og þjónustunefndin) er stofnun bandarískra kvekara sem vinnur að friði og samfélagsréttlæti í Bandaríkjunum og um allan heim.

Samtökin voru stofnuð árið 1917 að undirlagi dr. Rufusar Jones, sem kom fram í forsvari til Bandaríkjastjórnar í fyrri heimsstyrjöldinni til að fá undanþágu frá herkvaðningu fyrir kvekara. Svo var búið um hnútana að kvekarar fengu í gegnum AFSC að gegna margvíslegu hjálparstarfi í stað herþjónustu og tóku meðal annars þátt í endurbyggingu fjölda franskra þorpa í kjölfar stríðsins.

Árið 1947 tóku samtökin við Friðarverðlaunum Nóbels ásamt breskum systursamtökum sínum, Friends Service Council, fyrir hönd kvekara.

Tilvísanir

Handhafar friðarverðlauna Nóbels
Kvekarasamtök
92 á stöðinni

92 á Stöðinni voru sjónvarpsþættir Spaugstofunnar árið 1992. Þættirnir byrjuðu 11. janúar 1992 og enduðu 30. maí 1992 á RÚV og voru um 20 mínútur. Þættirnir voru 20 talsins. 22. febrúar 1992 var Spaugstofan með skemmtiatriði í Söngvakeppninni sem nefndust "Lífsbarátta landans". Umsjón þáttanna og handrit sáu þeir Karl Ágúst Úlfsson, Sigurður Sigurjónsson, Randver Þorláksson, Pálmi Gestsson og Örn Árnason. Framhaldsþættirnir Imbakassinn byrjuðu haustið 1992 á Stöð 2 en Stöðin byrjaði aftur árið 1996 með Enn ein stöðin. 

Spaugstofan
1992
Little Richard

Richard Wayne Penniman (fæddur 5. desember, 1932 – látinn 9. maí 2020), betur þekktur sem Little Richard var bandarískur söngvari, lagahöfundur og tónlistarmaður. Hann er talinn vera frumkvöðull í rokktónlist og braust á stjörnuhimininn á 6. áratug 20. aldar með píanódrifnu rokki og rámri röddu sinni. Meðal þekktustu laga hans var Tutti Frutti (1955). Richard hafði einnig áhrif á soul og fönk-tónlist. Árið 1962 túraði Richard með Bítlunum sem voru meðal annars undir áhrifum hans og höfðu tekið ábreiðu af laginu Good Golly Miss Molly. Elton John, Queen og Motörhead eru meðal hljómsveita sem vísa í Little Richard sem áhrifavald.

Richard var 3. af 12 systkinum og ólst upp í trúarlegri fjölskyldu. Hann átti í samböndum bæði við konur og karlmenn.

Breiðskífur
Here's Little Richard (1957)
Little Richard (1958)
The Fabulous Little Richard (1958)
Pray Along with Little Richard (1960)
Pray Along with Little Richard (Vol 2) (1960)
The King of the Gospel Singers (1962)
Little Richard Is Back (And There's A Whole Lotta Shakin' Goin' On!) (1964)
Little Richard's Greatest Hits (1965)
The Incredible Little Richard Sings His Greatest Hits - Live! (1967)
The Wild and Frantic Little Richard (1967)
The Explosive Little Richard (1967)
Little Richard's Greatest Hits: Recorded Live! (1967)
The Rill Thing (1970)
Mr. Big (1971)
The King of Rock and Roll (1971)
Friends from the Beginning – Little Richard and Jimi Hendrix (1972)
Southern Child (1972) unreleased
Second Coming (1972)
Right Now! (1974)
Talkin' 'bout Soul (1974)
Little Richard Live (1976) all studio
Going All The Way With Little Richard (live) (1979)
God's Beautiful City (1979)
Lifetime Friend (1986)
Shake It All About (1992)
Little Richard Meets Masayoshi Takanaka (1992)
Southern Child (2005) - Tekin upp árið 1972

Bandarískir tónlistarmenn
Fólk fætt árið 1932
Fólk dáið árið 2020
Alþjóðaþingmannasambandið

Alþjóðaþingmannasambandið (e. Inter-Parliamentary Union; fr. Union Interparlementaire) er samband þinga sem stofnað var árið 1889 að undirlagi hins franska Frédérics Passy og hins breska Randals Cremer. Frá stofnun sinni hefur Alþjóðaþingmannasambandið verið einn helsti vettvangur alþjóðasamstarfs þingmanna og flest þjóðþing heims eiga aðild að því. Árið 2019 áttu 178 þjóðþing aðild að sambandinu og 12 svæðisbundin þingmannasamtök aukaaðild. Alþingi hefur verið aðili að Alþjóðaþingmannasambandinu frá árinu 1951. Sambandið er elsti alþjóðlegi samstarfsvettvangur á sviði stjórnmála sem enn starfar.

Lög sambandsins kveða á um að tilgangur þess sé að „vinna að friði og samstarfi meðal þjóða og treysta lýðræði og þjóðkjörin fulltrúaþing í sessi“. Stefnt er að þeim markmiðum með því að örva samstarf og skoðanaskipti milli þingmanna, standa vörð um mannréttindi og auka almenningsvitund um starfsemi þjóðþinga. Alþjóðaþingmannasambandið hefur haft áheyrnaraðild að Sameinuðu þjóðunum frá árinu 2002.

Þingfundir Alþjóðaþingmannasambandsins eru haldnir tvisvar á ári en þess á milli stendur sambandið fyrir ýmsum ráðstefnum og öðrum fundum. Æðsta vald í innri málum sambandsins er í höndum ráðs sem skipað er þremur fulltrúum frá hverju aðildarríki. Sambandið kýs jafnframt 15 meðlimi sem skipa framkvæmdastjórn þess auk forseta og og formanni kvennanefndar sambandsins.

Tilvísanir

Alþjóðastofnanir
Þing
Stúlka með perlueyrnalokk

Stúlka með perlueyrnalokk (hollenska: Meisje met de parel) er olíumálverk eftir hollenska gullaldar listmálarann Johannes Vermeer (1632-1675) og var málað um 1665. Verkið hefur gengið undir ýmsum nöfnum í áranna rás, það hefur verið þekkt undir núverandi nafni þess síðan í lok 20. aldar eftir stóra perlueyrnalokknum sem stúlkan er með á málverkinu. Verkið hefur verið í Mauritshuis í Haag síðan 1902 og hefur verið umfjöllunarefni ýmissa bókmennta. Árið 2006 valdi hollenskur almenningur verkið sem fallegasta málverk Hollands.
Hollensk málverk
Lýðháskóli

Lýðháskóli er skólagerð sem þróaðist á Norðurlöndum  einkum  Danmörku og byggir á hugsjónum og hugmyndum N.F.S. Grundtvig. Lýðháskólar voru upprunalega alþýðuskólar fyrir fullorðna nemendur (18 ára og eldri) sem voru að búa sig undir lífið og  kennslan miðaðist við að gera nemendur að góðum borgurum.  Skólinn átti að búa nemendur undir lífið en ekki próftökur og embætti. Með tímanum þróaðist skólaformið og meiri áhersla varð á þróun einstaklingsins.

Í upphafi voru aðalnámsgreinar móðurmál og saga þess lands sem lýðháskólinn var í en einnig var kennd samfélagsfræði, mannkynssaga og bókmenntir, stærðfræði, náttúrufræði og heilsufræði auk skriftar og reikning. Áhersla var einnig á leikfimi. Nemendur bjuggu í skólanum og nemendur og kennarar borðuðu saman og áhersla var lögð á samveru. Námsgreinar breyttust með tímanum en ennþá er mikil áhersla lögð á félagskap og samveru.

Lýðháskólar á Norðurlöndum

Lýðháskólar spruttu upp í umhverfi Evrópu eftir byltinguna 1830 en 1848 var einveldi aflagt í Danmörku og árið 1849  var sett ný stjórnarskrá. Fram að þeim tíma hafði menntun í Danmörku miðast við aðals- og efnastéttir. 
Fyrsti lýðháskólinn var stofnaður í Rödding á Suður-Jótlandi árið 1946. Danir misstu landsvæðið á Suður-Jótlandi til Þjóðverja eftir Slésvíkurófriðinn 1864 og var Rödding skólinn þá fluttur til Askov. Fyrsti lýðháskólinn var stofnaður í Noregi árið 1864 og í Svíþjóð árið 1868 og Finnlandi 1892. Lýðháskólarnir voru oftast sjálfeignarstofnanir og áhersla á þverfaglegt nám og þroska einstaklinga en engin áhersla á próf.

Lýðháskólar og lýðháskólahreyfing á Íslandi
Fyrsti boðberi lýðskólahreyfingarinnar á Íslandi var Guðmundur Hjaltason en skóli sem hann stofnaði í Laufási við Eyjafjörð haustið 1883 var fyrsti vísir að lýðháskóla á Íslandi. Sá skóli var fluttur til Akureyrar árið 1884 og rekinn í nokkra vetur en lognaðist útaf vegna fárra nemenda en á  sama svæði var þá einnig nýstofnaður Möðruvallaskóli. Sigurður Þórólfsson rak lýðháskóla 1902-1920 og var skólinn frá árinu 1905 á Hvítárbakka í Borgarfirði og kallaður Hvítárbakkaskólinn. Sigurður hafði sjálfur verið við nám í Askov skólanum 1901-1902 og stofnaði kvöldskóla í Reykjavík með lýðháskólasniði  haustið 1902. Það voru 22 nemendur og var Sigurður eini fastráðni kennarinn. Sigurður flutti árið 1905 að Hvítárbakka og rak þar lýðháskóla til 1920 en seldi þá skólann til hlutafélags. Skólinn var fluttur að Reykholti árið 1931.

Tenglar
 Bogi Th. Melsteð, Um æskuárin og íslenskan lýðháskóla,Andvari - 1. Tölublað (01.01.1907)
 Jóhann Hannesson, Um kirkjulega lýðháskóla, Kirkjuritið - 9. Tölublað (01.11.1963)
 Heimsókn í Lýðháskólann í Skálholti, Skinfaxi - 3. Tölublað (01.06.1979) bls. 4-9
 Lýðháskólar og landbúnaður Dana, Plógur - 4. tölublað (02.07.1902
 Jón Torfi Jónasson, Lýðháskólar á Íslandi í byrjun 20. aldar, Steinar í Vörðu, 1999
 Lýðháskólinn í Voss 70 ára
 Lýðháskólar (upplýsingasíða)
 Lýðháskólar. Hugmyndafræði - Saga hér á landi (B.Ed. ritgerð)

Lýðháskólar
Áramótaskaup 2018

Áramótaskaup 2018 var áramótaskaup sýnt í sjónvarpinu RÚV 31. desember 2018. Efniviður Skaupsins var fjölbreyttur en áberandi var Me too-hreyfingin og þeim kynferðisáreitum sem uppljóstrað var um á árinu.

Leikstjóri var Arnór Pálmi Arnarsson og var þetta annað skaupið hans. Höfundar handrits voru þau Ilmur Kristjánsdóttir, Jón Gnarr, Katla Margrét Þorgeirsdóttir, Katrín Halldóra Sigurðardóttir og Sverrir Þór Sverrisson en þau léku líka flest hlutverkin. Með yfirumsjón handrits var Arnór Pálmi Arnarsson.

Viðfangsefni 
Það að það hafi rignt óvenju mikið það árið.
Rakaskemmdir í nýbyggingu ON.
Skortur á pólsku vinnufólki.
Flóknar reglur um hvað má taka mikið magn af áfengi tollfrjálst úr fríhöfninni.
Það að almenningur skilur almennt ekki fréttir af veiðigjöldum, þriðja orkupakkanum og fleiru.
Falsfrétt um að Laddi væri dáinn.
Áætluð kaup Icelandair Group á WOW Air sem gengu ekki í gegn.
Höfundaréttarvarin strá og framkvæmdir á bragganum við Nauthólsveg sem fór langt fram úr áætluðum kostnaði.
Bílstjóri gleymdi mikið fatlaðri konu í bíl á meðan hann fór í kaffipásu.
Þegar Vodafone fór að heita Sýn á reikningum í heimabankanum.
Mikil aukning á kynjaveislum, veislum þar sem foreldrar tilkynna um kyn barnsins og fjölbreyttar útfærslur á þeim.
Matasendingar koma með drónum. 
Samkynhneigiðir meiga ekki gefa blóð.
Fólk að fá sér húðflúr með alskonar lífsspeki og áminningum.
Mikil kynferðisleg áreitni yfirmanna hjá Orkuveitu Reykjavíkur.
Kæra á Sigur Rós vegna ógreiddra skatta, vangreiðslur hljómsveitarinnar til Hörpu og ásakanir um kynferðislega áreitni á hendur Orra Pál Dýrasyni.
Kostnaður við Vaðlaheiðargöng fóru langt fram úr áætluðum kostnaði.
Samræður Sigmundar Davíðs, Bergþórs, Ólafs, Gunnars, Karls og Önnu Kolbrúnar nást á segulband og úr verða klaustursupptökur.
Annað sem gert var grín að var Steingrímur J. Sigfússon, Pia Kjærsgaard, Krakkafréttir, Skúli Mogensen, Lof mér að falla. Eyþór L. Arnalds, Borgarlínan, sjónvarpsþátturinn Fjölskyldan, Flateyjargátan, ketó, Rúrik, kvikmyndin Kona fer í stríð, Katrín Jakobsdóttir, Dagur B. Eggertsson og Sigga Kling.

Lög

Frumsamin
Eru hommar kannski menn - Magnús Þór Sigmundsson.
Næsta (lokalagið) - Kristinn Óli Haraldsson, Jóhannes Damian Patreksson, Kolbeinn Veinsson, Guðrún Ýr Eyfjörð Jóhannesdóttir.

Lög með nýjum texta
Rigning allt árið aka. Ain't No Sunshine - Bill Withey
Vínmagn í tollinum aka. Piparkökusöngurinn - Christian Hartman, Thorbjörn Egner , Baka piparkökur
Sigurrósarlagið aka. Tíu litlir negrastrákar

Heimildir

Áramótaskaup
2018
Háteigsvegur

Háteigsvegur er gata í Rauðarárholti kennd við býlið Háteig. Háteigskirkja stendur við Háteigsveg og einnig kirkja og félagsheimili Óháða safnaðarins nokkru austar. Sjómannaskólinn er við Háteigsveg og hús Kennaraháskóla Íslands. Þar er ennfremur gamall vatnsgeymir. Gatan heitir eftir Háteig, núna númer 36, reist 1919.

Götur í Reykjavík
Steve Bruce

Stephen Roger Bruce er enskur knattspyrnustjóri og fyrrum leikmaður. Hann þjálfaði síðast Newcastle United í Ensku úrvalsdeildinni. 

Bruce er fyrrum leikmaður Manchester United og ýmissa annarra liða.

Enskir knattspyrnustjórar
Fólk fætt árið 1960
Tröllkonuhlaup

Tröllkonuhlaup er lágur foss í Þjórsá, rétt austan Búrfells. Hærri foss Þjófafoss er nokkru sunnar.
Eftir að virkjað var í Þjórsá við Búrfell hefur vatnsrennsli minnkað mikið í fossinn og er hann vatnslaus á veturna.

Saga um tröllkonurnar
Það finnist í sögu af Gissuri í Botnum: "Þessar stillur er sagt að tröllkonan úr Búrfelli hafi sett í Þjórsá svo að hún þyrfti ekki að væta sig í fæturna er hún fór að finna systur sína (í Bjólfelli efst á Rangárvöllum) og stokkið þar yfir í þrem hlaupum. Heita nú klettir þessir  síðan þá Tröllkonuhlaup."

Tilvísanir

Tenglar
Nat.is - Tröllkonuhlaup 
 Rennslið minnkar meira um Þjófafoss og Tröllkonuhlaup (Kristján Már Unnarsson, visir.is,  25. júní 2018)

Þjórsá
Fossar á Íslandi
Þjófafoss

Þjófafoss  er foss í Þjórsá, við Merkurhraun  og austur af Búrfelli. Tröllkonuhlaup eru rétt austan Þjófafoss. Nafnið er tilkomið af því að þjófum var drekkt þar. Fossinn er um 11 m hár. Gljúfur Þjórsár neðan við fossinn er grafið niður í  Tungnárhraunin, sem þarna mynda þykkan hraunastafla. Sjá má fjögur þeirra í suðurvegg gljúfursins. Neðst er Þjórsárhraunið mikla, þá koma Sigölduhraun og D-hraunið svokallaða en efst er Búrfellshraun. Undir fossinum bulla blátærar lindir fram undan hraununum um 100 l/s. Þegar rennsli er lítið í Þjórsá er fossinn nánast þurr þar sem allt vatnið fer þá um aðfærslugöng Búrfellsvirkjunar en skilar sér aftur í Þjórsá um farveg Fossár neðan við Þjófafoss.

Tenglar
South.is Þjófafoss

Fossar á Íslandi
Rangárþing ytra
Skeiða- og Gnúpverjahreppur
Tröllafoss (Leirvogsá)

Tröllafoss er foss í  Leirvogsá í Mosfellsdal.

Fossar á Íslandi
Mosfellsdalur
Árbæjarlaug

Árbæjarlaug er sundlaug í Árbæjarhverfi í Reykjavík. Sundlaugin er gegnt Fylkisvellinum í nágrenni við Árbæjarskóla. Árbæjarlaug er með 25 metra útilaug og 10 metra innilaug auk heitra potta, vaðlaugar og rennibrauta. Sundlaugin var opnuð árið 1994.

Árbær
Sundlaugar í Reykjavík
Breiðholtslaug

Breiðholtslaug er sundlaug í Breiðholti. Sundlaugin er við Gerðuberg í nágrenni við Fjölbrautarskólann í Breiðholti og Fellaskóla og til að byrja með var hún eingöngu skólasundlaug. Leiknisvöllurinn stendur við laugina. Aðallaugin, sem er 25 metra útilaug, var opnuð árið 1981. 

Breiðholt
Sundlaugar í Reykjavík
Klébergslaug

Klébergslaug er sundlaug á Kjalarnesi í nágrenni við Klébergsskóla. Sundlaugin er útilaug sem var opnuð árið 1998.

Kjalarnes
Sundlaugar í Reykjavík
Reynisvatn

Reynisvatn er lítið stöðuvatn í Reykjavík. Vatnið er austan við Grafarholt á Reynisvatnsheiði ofan við Úlfarsárdal.

Vatnið hefur verið notað fyrir sleppiveiði og bæði regnbogasilungi og laxi sleppt þar.

Stöðuvötn á Íslandi
Grafarholt
Hólmsheiði

Hólmsheiði er heiði og stórt útivistarsvæði austan við Reykjavík og Rauðavatn. Hólmsá rennur sunnan við heiðina milli Nátthagavatns og Elliðavatns. Fangelsið á Hólmsheiði er á heiðinni. Þar hefur verið umtalsverð skógrækt og heiðin verið skilgreind sem hluti af græna treflinum umhverfis Höfuðborgarsvæðið.

Útivistarsvæði í Reykjavík
Skógrækt á Íslandi
Sjóminjasafnið í Reykjavík

Sjóminjasafnið í Reykjavík er sjóminjasafn á Grandagarði við Reykjavíkurhöfn. Það er eitt fimm safna sem heyra undir Borgarsögusafn Reykjavíkur frá 2014. Safnið var formlega stofnað 30. nóvember 2004 en undirbúningur hafði þá staðið frá 2001.

Sjö sýningar eru á safninu og er varðskipið Óðinn til sýnis.

Tenglar
Heimasíða

Söfn í Reykjavík
Hvítkál

Hvítkál (Fræðiheiti Brassica oleracea var. capitata)  er tvíær jurt sem er ræktuð sem einær  matjurt og ein algengasta og mest ræktaða káltegundin. Hvítkál er  náskylt káltegundum svo sem rauðkáli, blöðrukáli, rósakáli, blómkáli og spergilkáli og einnig mustarði, piparrót og karsa. 
Höfuðkál er safnheiti fyrir ræktunarafbrigði af  Brassica oleraceae var. capitata en til þeirra teljast eftirfarandi kálafbrigði: 
 hvítkál (Brassica oleracea var. capitata f. alba)
 rauðkál (Brassica oleracea var. capitata f. rubra) 
 blöðrukál (Brassica oleracea var. sabauda)
 toppkál (Brassica oleracea var. capitata elliptica).

Hvítkál er matreitt á ýmsan hátt og oft soðið í súpur eða notað í hrásalat. Hvítkál er einnig súrsað eða gerjað og búið til súrkál.

Tenglar
 Kál - brakandi og ferskt(Vilmundur Hansen, Bændablaðið, 28. ágúst 2017)
 Hvítkál (islenskt.is)

Garðakál
Blöðrukál

Blöðrukál (Brassica oleracea var. sabauda) eða savoy kál  er káltegund sem er náskyld hvítkáli og grænkáli.

garðkál
Kvekarar

Kvekarar eða hryllingsmenn eru kristin kirkjudeild sem formlega heitir Vinasamfélagið eða Vinakirkjan. Hluti af hugmyndafræði kvekara gengur út á að Guð sé í öllum mönnum og tali beint til þeirra. Þess vegna sé óþarfi að hafa presta eða guðsþjónustur sem milliliði. Í kirkjusamkomum kvekara er því öllum leyft að taka til máls eftir því sem „hið innra ljós“ þeirra segir til um.

Söguágrip
Stofnandi kvekarahreyfingarinnar var George Fox (1624–1691), sonur vefara í Leicestershire í Englandi. Fox hóf 23 ára gamall að predika gegn því sem hann taldi andlega deyfð ensku biskupakirkjunnar. Hann lagði áherslu á iðrun og leit að sannleikanum og í kringum predikanir hans spratt brátt upp söfnuður sem varð grunnurinn að Vinasambandi kvekara (e. Religious Society of Friends).

Nafnið „kvekari“ (dregið af orðinu quake, sem merkir að skjálfa) kom til þar sem meðlimir hreyfingarinnar þóttu oft skjálfa af geðshræringu þegar þeir vörðu skoðanir sínar og þar sem George Fox sagði eitt sinn þegar hann var kallaður fyrir dómara: „Skjálfið fyrir Guðs dómi.“

Kvekarahreyfingin óx ört undir leiðsögn Fox og meðlimir hennar voru orðnir um 50.000 þegar hann lést árið 1691. Hreyfingin varð þó um margt illa séð í bresku samfélagi þar sem meðlimir hennar neituðu að gegna herþjónustu og sverja stjórninni hollustueiði. Annar af fyrstu leiðtogum kvekarahreyfingarinnar var William Penn, sem hlaut árið 1981 stóra landspildu í Ameríku að gjöf frá Karli 2. Englandskonungi þar sem nú er fylkið Pennsylvanía í Bandaríkjunum. Árið 1682 úthlutaði Penn kvekurum svæði til landnáms í nýlendunni. Margir kvekarar fluttust þannig búferlum til Ameríku og áttu eftir að hafa veruleg áhrif á lagasetningu og kennsluaðferðir í Pennsylvaníu með áherslu sinni á friðarhyggju og líknarmál. Kvekarar áttu meðal annars mikinn þátt í því að Pennsylvanía varð fyrsta fylki Bandaríkjanna sem bannaði þrælahald með lögum árið 1780, á meðan frelsisstríð Bandaríkjanna geisaði enn.

Þegar Bandaríkin gengu inn í fyrri heimsstyrjöldina árið 1917 báðust kvekarar undan herkvaðningu stjórnarinnar. Rufus Jones, stofnandi kvekarasamtakanna American Friends Service Committee, fékk því framgengt að bandarískir kvekarar voru að endingu undanþegnir herþjónustu og fengu þess í stað að gegna margvíslegu hjálparstarfi í tengslum við stríðið. Eftir lok stríðsins tóku bandarískir kvekarar meðal annars þátt í að endurreisa 1666 frönsk þorp sem höfðu verið lögð í rúst, leituðu uppi fjölskyldur þýskra herfanga og tóku að sér munaðarlaus þýsk börn. Kvekarar héldu áfram líknarstarfi í Evrópu á millistríðsárunum, meðal annars með því að hlúa að særðum hermönnum í spænsku borgarastyrjöldinni og reyna að bæta kjör þýskra gyðinga eftir að gyðingaofsóknir nasista hófust í Þýskalandi.

Kvekarar hlutu friðarverðlaun Nóbels árið 1947, á 300 ára afmæli trúarhreyfingarinnar. Tvö helstu félög kvekara í Bandaríkjunum og Bretlandi, American Friends Service Committee og Friends Service Council, tóku við verðlaununum fyrir hönd kvekara.

Tilvísanir

Kristnar kirkjudeildir
Listi yfir kartöflusjúkdóma og skemmdir

Þetta er listi yfir sjúkdóma og skemmdir í kartöflum.

Bakteríusjúkdómar

Sveppasjúkdómar

Vírussjúkdómar

Þráðormar

Phytoplasmal diseases

Ýmsir sjúkdómar og skemmdir

Tilvísanir

 Common Names of Diseases, The American Phytopathological Society
 Potato Diseases (Fact Sheets and Information Bulletins), The Cornell Plant Pathology Vegetable Disease Web Page

Ytri tenglar
 

Listi yfir plöntusjúkdóma