alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Birgir jarl

Birgir jarl Magnússon (um 1210 – 21. október 1266) var sænskur jarl og valdamaður sem stýrði Svíþjóð í nafni Valdimars konungs, sonar síns, frá 1250-1266. Hann efldi mjög vald konungs í Svíþjóð og stýrði herförinni sem tryggði yfirráð Svía yfir Finnlandi. Hann er einnig talinn hafa stofnað höfuðborgina Stokkhólm um 1250.

Birgir var af Bjälbo-ætt í Austur-Gautlandi og hétu foreldrar hans Magnús minnisskjöldur og Ingiríður Ylfa, sem sögð er hafa verið dótturdóttir Sörkvis eldri. Birgir Brosa jarl (d. 1202) var frændi hans og hét Birgir eftir honum. Seint á 4. áratug 13. aldar gekk hann að eiga systur Eiríks konungs smámælta og halta, Ingibjörgu. Á næstu árum styrkti Birgir mjög stöðu sína og var sennilega þegar orðinn einn valdamesti maður landsins þegar Eiríkur mágur hans gerði hann að jarli 1248. Eftir það var Birgir hinn raunverulegi stjórandi Svíþjóðar, allt þar til hann lést 1266.

Árið 1249 tókst Birgi að binda enda á langvinnar deilur við Norðmenn og samdi þá meðal annars um trúlofun ellefu ára dóttur sinnar, Ríkissu, og Hákonar unga Hákonarsonar, sem hafði verið krýndur meðkonungur föður síns 1240 en var þó valdalaus. Þau giftust 1251 og áttu saman einn son sem dó ungur. Árið 1250 hélt Birgir svo í herför til Finnlands, sem seinna var kölluð Önnur sænska krossferðin, og tókst að ná Finnlandi endanlega undir sænsk yfirráð. Á meðan hann var þar lést Eiríkur konungur. Hann var barnlaus og Birgir flýtti sér heim til að fá elsta son sinn, Valdimar, kjörinn konung. Þegar hann kom heim hafði Valdimar, sem þá var aðeins um tíu ára gamall, þegar verið kjörinn og varð Birgir ríkisstjóri. Bæði fyrir og eftir lát Eiríks reyndu ýmsir aðalsmenn, þar á meðal synir Knúts konungs langa, að gera uppreisn gegn Birgi en hann bældi allt slíkt niður og lét taka syni Knúts af lífi. 

Birgir er oft sagður hafa stofnað borgina Stokkhólm en þáttur hans í því er þó óviss. Hann var síðasti jarlinn í Svíþjóð, titillinn var aldrei notaður eftir lát hans.

Ingibjörg kona Birgis dó árið 1254 en 1261 giftist hann Mechthilde af Holtsetalandi, ekkju Abels Valdimarssonar Danakonungs. Hann dó 21. október 1266 og er grafinn í Varnhems-kirkju á Vestur-Gautlandi. 

Á meðal barna Birgis og Ingibjargar voru Ríkissa sem giftist fyrst Hákoni unga og síðar Hinrik fursta af Werle í Mecklenburg; Valdimar konungur; Magnús hlöðulás, konungur; Eiríkur hertogi af Smálöndum, sem sagður er hafa gefið sjálfum sér nafnið Eiríkur alls-ekki, og Bengt eða Benedikt, hertogi af Finnlandi og biskup af Linköping. Einnig átti Birgir soninn Gregers.

Heimildir 
 
 

Sænskir jarlar
Valdimar Birgisson

Valdimar Birgisson (um 1240 – 26. desember 1302) var konungur Svíþjóðar frá 1250 til 1275, þegar hann var settur af.

Valdimar var elsti sonur Birgis jarls Magnússonar og Ingibjargar Eiríksdóttur, sem var dóttir Eiríks Knútssonar konungs og systir Eiríks konungs smámælta og halta. Eiríkur dó barnlaus 1250 og var Valdimar systursonur hans, sem þá var um 10 ára gamall, valinn konungur í hans stað en faðirinn, Birgir jarl, varð ríkisstjóri. Hann hafði raunar verið valdamesti maður landsins síðustu árin sem Eiríkur lifði. Birgir stýrði Svíþjóð til æviloka og skpti þá litlu þótt Valdimar yrði myndugur. Þegar hann dó 1266 fékk Valdimar loks konungsvöld en mun hafa verið tilþrifalítill konungur og er raunar helst nafnkunnur fyrir ástarævintýri sín.

Valdimar giftist Soffíu, elstu dóttur Eiríks plógpenings Danakonungs, árið 1260 og áttu þau allmörg börn. Árið 1272 átti hann í ástarsambandi við yngri systur hennar, Juttu, og er sagt að þau hafi átt barn saman. Juttu var þá komið fyrir í klaustri en skriftafeður Valdimars fyrirskipuðu honum að fara í pílagrímsferð til Rómar í yfirbótarskyni. Það gerði hann árið 1274 en þegar hann sneri aftur lenti hann í deilum við bræður sína, fyrst Eirík hertoga af Smálöndum og síðar Magnús hlöðulás, en deilur þeirra áttu sér líklega mun eldri rætur. Bræðurnir gerðu uppreisn gegn Valdimar, sem neyddist til að flýja til Noregs ásamt Soffíu drottningu. Hann reyndi að snúa aftur en var þá tekinn til fanga og neyddur til að segja af sér. Magnús hlöðulás tók völdin og var kjörinn konungur. Valdimar var svo sleppt úr haldi og hann gerður að hertoga af Gautlandi 1277. Um svipað leyti sagði Soffía drottning skilið við mann sinn og sneri heim til Danmerkur.

Valdimar dvaldi sjálfur í Danmörku í níu ár en sneri síðan aftur heim og árið 1288 hneppti Magnús hann í varðhald í virkinu Nyköpingshus, að sögn vegna léttúðugs lífernis hans. Þar dvaldi hann þar til hann dó 1302 en mun þó hafa átt þægilega vist í fangelsinu og hafði meðal annars hjákonu sína þar með sér.

Heimildir 
 
 

Svíakonungar
Saga Svíþjóðar
Hallvarður Vébjörnsson

Hallvarður Vébjörnsson (um 1020 – 15. maí 1043) var bóndasonur frá Vestfold í Noregi. Hann var í móðurætt náskyldur konungunum  Ólafi helga og  Haraldi harðráða. Hallvarður ætlaði eitt sitt að róa yfir vatnið Drafn, þegar að bar ánauðuga og vanfæra konu, sem bað hann að ferja sig, því að hún væri saklaus ásökuð um þjófnað og á flótta frá mönnum í vígahug. Hallvarður tók við konunni, en skömmu síðar bar að þrjá menn, sem hrundu fram öðrum báti og veittu þeim eftirför. Hallvarður bauð lausnargjald eða dóm á mál hennar en var skotinn með ör í hálsinn, sem var til ólífis. Menn þessir drápu konuna og urðuðu en bundu kvarnarstein um hálsinn á líki Hallvarðs og sökktu því. Það flaut um síðir upp, og jarteinir urðu við gröf hans, svo að Haraldur harðráði lét grafa upp líkið, smíða um það vandað skrín og flytja til kirkju í Osló. Þar var síðar reist mikil kirkja og helguð Hallvarði. Hann er verndardýrlingur borgarinnar, og mynd hans prýðir enn skjaldarmerki hennar. Hann er álitinn píslarvottur, því að hann hafi látið lífið við að hjálpa saklausum. Á Íslandi var rituð saga af Hallvarði á norrænu máli, en hún er aðeins varðveitt að litlum hluta í handritum Árnasafns.

Tenglar 
 Hallvarður Vébjörnsson á vefnum Helgisetur.

Dýrlingar
Norðmenn
Benedikt Sveinsson (sýslumaður)

Benedikt Sveinsson (20. janúar 1826 – 2. ágúst 1899) fæddist í  Sandfelli í Öræfum. 

Ekki finnst lengur ministerialbók með skírn Benedikts, og sumir álíta hann fæddan sama dag árið 1827. Foreldrar hans voru séra Sveinn Benediktsson (1792-1849) og kona hans, Kristín Jónsdóttir (1794-1879). Benedikt ólst upp hjá foreldrum sínum á Mýrum í Álftaveri. Hann gekk í Reykjavíkurskóla 1846-1850 en var þá vikið úr skóla út af pereatinu. Hann gerðist þá um hríð kennari á Reynistað í Skagafirði en lauk stúdentsprófi utanskóla 1852. Á árunum 1852-1858 stundaði Benedikt laganám við Kaupmannahafnarháskóla. Hann lauk góðu embættisprófi og gegndi síðan embætti dómara og dómsmálaritara í Landsyfirréttinum í Reykjavík á árunum 1859-1870. Þá var honum vikið frá embætti fyrir umdeildar sakir. Benedikt bjó á Elliðavatni við Reykjavík á árunum 1860-1874. Þá fékk hann embætti sýslumanns í Þingeyjarsýslum, sem hann gegndi til 1897. Hann bjó nyrðra á Héðinshöfða á Tjörnesi. Eftir að hann lét af embætti, bjó hann í Reykjavík, fyrst í Skildinganesi og síðast á Vatnsenda.

Benedikt giftist 1859. Kona hans var Katrín Einarsdóttir (1840-1914). Þau skildu. Þessi börn þeirra komust upp: Ragnheiður á Akureyri, f. 1860, Einar skáld og sýslumaður, f. 1864, Kristín, f. 1867, og Ólafur Sveinar Haukur bóndi á Vatnsenda, f. 1872.  

Benedikt átti sæti á Alþingi frá 1861 til dauðadags, samtals í 38 ár á 22 þingum. Á sjö þingum var hann forseti ýmist í neðri deild eða sameinuðu þingi. Hann lét mjög til sín taka sjálfstæðismál þjóðarinnar og fleiri umtöluð málefni og þótti um árabil einn helsti stjórnmálaleiðtogi landsins.

Ítarefni 
 Alþingi, æviágrip. Skoðað 4. september 2010.
 Hannes Þorsteinsson í Andvara árið 1900 (liggur frammi á vefnum timarit.is).

Íslendingar sem gengið hafa í Kaupmannahafnarháskóla
Sýslumenn á Íslandi
Íslenskir stjórnmálamenn

Forsetar Alþingis
Hamstur

Hamstrar tilheyra Cricetidae, stórri ætt nagdýra. Þeir eru af undirætt hamstra (Cricetinae) sem telur um 25 tegundir í 6-7 ættkvíslum. Það eru til hamstar af ýmsum stærðum, loðhamstrar, dverghamstrar og gullhamstrar. Hamstrar lifa yfirlett í 3-4 ár en Roborovski-hamsturinn er langlífastur þessara tegunda. Algengustu tegundirnar sem haldnar eru sem gæludýr eru dverghamstrar og gullhamstrar. Kjörlendi ýmissa hamstrategunda er þurrlendi, jafnvel eyðimerkur. Hamstrar lifa villtir í Evrópu og Asíu, oft við ár þar sem þeir grafa sér göng. Þeir sofa á daginn en eru virkir í rökkri og að nóttu. Þeir eru nærsýnir og litblindir. Karldýrin verða 70-140 grömm og kvendýrin 95-150 grömm. Ungar í einu goti eru frá 4-12.

Hamstrar eru algeng gæludýr um allan heim. Algengustu sjúkdómar hamstra eru augnsýkingar, maurar og lýs, kvef og lungnasýkingar. Hamstrar éta nýtt gras, hey, hnetur og fræ, hrátt grænmeti og ávexti. Þeir þurfa að hafa fóður allan sólarhringinn og ferskt vatn.

Ættkvísl Allocricetulus
A. curtatus — 
A. eversmanni —

Ættkvísl Cansumys
C. canus -

Ættkvísl Cricetulus
C. alticola — 
C. barabensis — Kínadverghamstur
C. griseus — 
C. kamensis — 
C. longicaudatus — 
C. migratorius — 
C. obscurus — 
C. pseudogriseus — 
C. sokolovi —

Ættkvísl Cricetus
C. cricetus - Hamstur

Ættkvísl Mesocricetus - Gullhamstrar
M. auratus - Gullhamstur
M. brandti -
M. newtoni -
M. raddei -

Ættkvísl Phodopus- Dverghamstrar
P. campbelli
P. roborovskii - Eyðimerkurhamstur
P. sungorus

Ættkvísl Tscherskia
T. triton

Tenglar 

Nagdýr
Högni Sigurðsson

Högni Sigurðsson (11. ágúst 1693 – 7. júlí 1770) prestafaðir. Foreldrar hans voru séra Sigurður Högnason (1654 – 1732) og fyrri kona hans, Guðrún Böðvarsdóttir (1661 – ). Þau sátu  Einholt á Mýrum í Hornafirði og þar ólst Högni upp. Hann gekk í Skálholtsskóla og var útskrifaður með góðum vitnisburði 1710. Hann tók prestvígslu 1714 og þjónaði næstu ár sem aðstoðarprestur, ef til vill bæði hjá föður sínum og á Kálfafellsstað í Suðursveit. Hann var sóknarprestur á Kálfafellsstað 1717 – 1727, síðan á Stafafelli í Lóni 1727 – 1750 og loks á Breiðabólstað í Fljótshlíð 1750 – 1763. Þá gaf hann kallið upp við Stefán son sinn en var áfram staðarhaldari til æviloka. Séra Högni var prófastur í báðum Skaftafellssýslum 1723-1739 en síðan hinni eystri 1739 – 1750. Hann missti skamma stund kjól og kall 1751, fyrir svokallað hervirki á hjáleigu frá Breiðabólstað, en fékk komið fyrir sig bótum. Hann þótti góður tungumálamaður og þýddi lærdómskver fyrir börn, sem var kallað Ponti og lengi notað. Hann ritaði einhverja elstu ministerialbók, sem varðveitt er á Íslandi.

Séra Högni giftist 12. október 1718. Kona hans var Guðríður Pálsdóttir (1694-1762). Þau komu upp 17 börnum: Páll, f. 1719, Hólmfríður, f. 1721, Þórunn, f. 1722, Halldór, f. 1723, Stefán, f. 1724, Valgerður, f. 1725, Solveig, f. 1726, Guðrún, f. 1726, Böðvar, f. 1727, Guðrún, f. 1728, Sigurður, f. 1730, Þórður, f. 1731, Ögmundur, f. 1732, Árni, f. 1734, Vigdís, f. um 1734, Guðrún, f. 1735, Elín, f. 1739. Allir átta bræðurnir urðu prestar.

Heimildir 
 Hannes Þorsteinsson: Ævir lærðra manna, 28. bindi, bl. 27r og áfram, handrit í Þjóðskjalasafni.
 Páll Eggert Ólason: Íslenzkar æviskrár II, bls. 381-382, Reykjavík 1949.
 Vigfús Guðmundsson: Breiðabólstaður í Fljótshlíð, bls. 58-62, Reykjavík 1969.

Íslenskir prestar
6

Árið 6 (VI í rómverskum tölum) var 6. ár fyrstu aldar okkar tímatals og almennt ár sem hófst á föstudegi samkvæmt júlíanska tímatalinu. Á þeim tíma var það þekkt í Róm sem ræðismannsár Lepídusar og Luciusar Arruntiusar yngri (eða sjaldnar sem árið 759 ab urbe condita). Árið hefur verið þekkt sem árið 6 eða 6 eftir Krists burð síðan á miðöldum þegar Anno Domini-tímatalið, hið Kristna tímatal, var tekið upp í Evrópu.

Atburðir

Fædd
 Jesús (oft talið síðasta mögulega fæðingarár hans vegna manntals Quiriniusar).
 Neró Julius Caesar, sonur Germanicusar og Agrippínu eldri.
 Milonia Caesonia, rómversk keisaraynja.

Dáin
 3. febrúar - Ping keisari Hanveldisins.
 Kleópatra Selena 2. drottning Kýrenæku og Líbýu (f. 40 f.Kr.).
 Oródes 3. keisari Parþa. 

1-10
Agnes af Frakklandi, keisaraynja

Agnes af Frakklandi (1171 – eftir 1204) eða Anna keisaraynja var frönsk konungsdóttir á 12. og 13. öld, keisaraynja í Býsansríkinu og var orðin ekkja eftir tvo býsanska keisara þegar hún var fjórtán ára.

Agnes var dóttir Loðvíks 7. Frakkakonungs og þriðju eiginkonu hans, Adelu af Champagne. Hún var alsystir Filippusar 2. Ágústs Frakkakonungs. Manúel 1. Komnenos Býsanskeisari, sem hafði kynnst Loðvík 7. í Konstantínópel 1147 þegar hann var í Annarri krossferðinni, taldi nú tíma kominn til að eignast Frakka sem trygga bandamenn í Vestur-Evrópu og sendi fulltrúa sína til frönsku hirðarinnar veturinn 1178-1179 til að semja um hjónaband milli einkasonar síns og erfingja, Alexiosar, og dóttur Frakkakonungs.

Loðvík samþykkti ráðahaginn og Agnes litla var send til Konstantínópel til að alast upp við hirð eiginmanns síns tilvonandi, eins og algengt var á miðöldum þegar hjónaband hafði verið ákveðið milli hefðarfjölskyldna. Alys hálfsystir Agnesar, sem átti að giftast Ríkharði ljónshjarta, ólst til dæmis upp við ensku hirðina frá níu ára aldri og þær systur sáust aldrei. Agnes sigldi frá Montpellier til Konstantínópel um páskana 1179 og fylgdu henni 19 skip. Tekið var á móti brúðinni ungu með miklum hátíðahöldum en þótt hana skorti þrjú ár upp á venjulegan lágmarksgiftingaraldur segja heimildir að hún og Alexíos, sem var tveimur árum eldri, hafi verið gefin saman ári síðar, 2. mars 1180, og hjónabandið hafi verið fullkomnað. Agnesi var þá gefið nafnið Anna.

Alexíos varð keisari þegar faðir hans dó 24. september sama ár en móðir hans, María af Antíokkíu, réði mestu um stjórn ríkisins. Þremur árum síðar hrifsaði frændi Manúels keisara, Andronikos 1. Komnenos, til sín völdin. Hann lét handtaka og síðar lífláta Maríu af Antíokkíu og í október 1183 lét hann kyrkja Alexíos. Skömmu síðar giftist hann hinni tólf ára gömlu ekkju hans en sjálfur var hann um 65 ára gamall, hafði verið mikið glæsimenni og kvennamaður en einnig mjög hæfur herforingi og stjórnmálamaður.

Þau Agnes/Anna voru gift í tvö ár en þá var Andronikosi steypt af stóli. Hann reyndi að flýja Konstantínópel með Agnesi og einni hjákonu sinni en náðist og var pyndaður og tekinn af lífi 12. september 1185.

Önnu var ekki gert mein og næst fréttist af henni 1193 en þá er hún sögð vera ástkona Teódórs Branas, eins af herforingjum keisaradæmisins. Vitað er að þau giftust sumarið 1204 (sennilega ekki fyrr vegna þess að Anna tapaði lífeyri sínum við að giftast ótignum manni). Eftir það er ekkert um Önnu vitað en Teódór Branas var herforingi í keisarahernum að minnsta kosti til 1219. Vitað er að þau áttu eina dóttur. Nafn hennar er ekki þekkt en hún giftist Narjot de Toucy, sem var ríkisstjóri keisaradæmisins um tíma.

Heimild 
 

Keisaraynjur Býsansríkisins
Alísa af Frakklandi

Alísa af Frakklandi, greifynja af Vexin (4. október 1160 – um 1220) var frönsk konungsdóttir og lengi heitmey Ríkharðs ljónshjarta, þótt þau giftust aldrei.

Alísa var dóttir Loðvíks 7. Frakkakonungs og annarrar konu hans, Konstönsu af Kastilíu, en fyrsta kona Loðvíks var Elinóra af Akvitaníu, sem síðar giftist Hinriki 2. Englandskonungi og varð móðir Ríkharðs. Dætur hennar og Loðvíks, María og Alix, voru því hálfsystur bæði Alísu og Ríkharðs. Konstansa dó af barnsförum þegar hún fæddi Alísu en fimm vikum síðar gekk faðir hennar að eiga Adelu af Champagne.

Í janúar 1169 gerðu Loðvík og Hinrik 2. samkomulag um að Alísa og Ríkharður skyldu giftast. Þau voru þá átta og ellefu ára. Alísa var send til Englands og ólst upp við hirð Hinriks. Þau Ríkharður hefðu mátt giftast þegar hún varð tólf ára en af því varð ekki, ef til vill vegna þess að Ríkharður var þá farinn til Akvitaníu og var þar með móður sinni. Árið 1177 hótaði Alexander 3. páfi að setja lendur Englandskonungs á meginlandinu í bann ef ekki yrði af brúðkaupinu en til þess kom þó ekki.

Miklar sögur voru á kreiki um að Hinrik hefði sjálfur gert Alísu að ástkonu sinni og hún hefði jafnvel alið honum barn. Um það er ekkert vitað með vissu en hvernig sem á því stóð var Ríkharður aldrei fáanlegur til að kvænast Alísu. Hinrik dó 1189 og 12. maí 1191 giftist Ríkharður Berengaríu af Navarra þótt trúlofun þeirra Alís hefði aldrei verið slitið formlega.

Filippus 2., bróðir Alísu, bauð Jóhanni landlausa hana fyrir eiginkonu en Elinóra móðir Jóhanns er sögð hafa komið í veg fyrir að af því hjónabandi yrði. Alísa giftist að lokum Vilhjálmi 3. Talvas, greifa af Ponthieu, 20. ágúst 1195 og áttu þau tvær dætur sem komust upp. Önnur þeirra var amma Elinóru af Kastilíu, konu Játvarðar 1. Englandskonungs, svo að afkomendur Alísu sátu eftir allt saman á konungsstóli í Englandi.

Heimild 
 

Flokkur:Franskar konungsdætur
Flokkur:Konur í Frakklandi á miðöldum
Margrét af Frakklandi, Ungverjalandsdrottning

Margrét af Frakklandi (nóvember 1157 – ágúst/september 1197) var frönsk konungsdóttir á 12. öld, kona Hinriks unga, sem var meðkonungur föður síns, Hinriks 2. Englandskonungs og því Englandsdrottning, og síðar drottning Ungverjalands.

Margrét var eldri dóttir Loðvíks 7. og miðkonu hans, Konstönsu af Kastilíu. Þriggja ára að aldri var hún heitbundin Hinrik unga, elsta syni Hinriks 2. Englandskonungs og Elinóru af Akvitaníu, sem áður hafði verið gift Loðvík föður Margrétar. Dætur Loðvíks og Elinóru, María og Alix, voru því hálfsystur þeirra beggja. Ríkharður ljónshjarta, bróðir Hinriks unga, var líka trúlofaður Alísu, alsystur Margrétar.

Margrét ól manni sínum son 19. júní 1177 en hann var fæddur fyrir tímann og dó fárra daga gamall. Fæðingin var mjög erfið og líklega varð hún til þess að Margrét gat ekki orðið þunguð aftur. Talið er að Hinrik hafi um 1182 farið að huga að því að reyna að fá hjónaband þeirra ógilt vegna barnleysisins og ásakaði hana meðal annars um framhjáhald með jarlinum af Pembroke, sem óvíst er að nokkur fótur hafi verið fyrir. En áður en af því yrði dó hann sumarið 1183.

Árið 1186 giftist Margrét aftur Bela 3. Ungverjalandskonungi. Hann dó 1196 og ári síðar dó Margrét í Akkó, þegar hún var í pílagrímsferð til Landsins helga.

Heimildir 
 

Drottningar Englands
Drottningar Ungverjalands
Drottningar Króatíu
Franskar konungsdætur
Matthildur hertogaynja af Saxlandi

Matthildur af Englandi (1156 – 28. júní 1189), einnig nefnd Maud, var ensk konungsdóttir á 12. öld og síðar hertogaynja af Saxlandi og Bæjaralands.

Matthildur var elsta dóttir Hinriks 2. Englandskonungs og Elinóru af Akvitaníu og systir Hinriks unga, Ríkharðs ljónshjarta og Jóhanns landlausa. Hún virðist hafa eytt bernskuárunum að mestu með móður sinni en árið 1165 kom erkibiskupinn af Köln til ensku hirðarinnar til að semja um að gifta Matthildi þýskum prinsi. Upphaflega átti að gifta hana syni Friðriks 1. keisara en úr varð að Matthildur var lofuð Hinrik ljóni, hinum valdamikla hertoga Saxlands og Bæjaralands. Hún var send frá Englandi til Þýskalands í september 1167, þá ellefu ára, og giftist Hinrik 1. febrúar 1168. Hann var þá 39 ára.

Hinrik ljón var á þessum tíma einn auðgasti og voldugasti maður Þýskalands og bandamaður Friðriks 1. keisara. Hann fór í krossferð 1172-1173 og stýrði Matthildur löndum hans á meðan. En árið 1174 lenti Hinrik ljón í deilum við keisarann og þau hjónin urðu að flýja frá Þýskalandi og leita hælis hjá föður Matthildar í Normandí. Þar voru þau til 1185 en var þá leyft að snúa heim til Saxlands. Snemma árs 1189 skipaði keisarinn Hinriki aftur að fara í útlegð. Matthildur varð að þessu sinni eftir til að gæta hagsmuna eiginmanns síns en dó skömmu síðar.

Þau áttu eina dóttur og fjóra syni, þar á meðal Ottó 4. keisara.

Enskar konungsdætur
Plantagenetætt
Jakob Guðjohnsen

Jakob Guðjohnsen (f. 23. janúar 1899, d. 11. október 1968) var íslenskur verkfræðingur og rafmagnsstjóri í Reykjavík.

Ævi og störf 

Jakob fæddist á  Húsavík, sonur  Stefáns Guðjohnsens verslunarstjóra og konu hans. Hann lauk verkfræðiprófi í Kaupmannahöfn 1926 og hóf þá þegar störf sem verkfræðingur hjá  Rafmagnsveitu Reykjavíkur og gegndi starfi rafmagnsstjóra frá 1961 til dauðadags.

Samhliða störfum sínum fyrir Rafmagnsveituna kom Jakob að ýmsum verklegum framkvæmdum á sviði orkumála. Hann var t.a.m. ráðunautur við smíði  Andakílsárvirkjunar.

Íslenskir verkfræðingar
Elinóra Kastilíudrottning

Elinóra af Englandi (13. október 1162 – 31. október 1214) var ensk konungsdóttir og síðar drottning Kastilíu og Tóledó. Þar nefndist hún Leonor.

Elinóra var næstelsta dóttir Hinriks 2. Englandskonungs og Elinóru af Akvitaníu, og systir konunganna Hinriks unga, Ríkharðs ljónshjarta og Jóhanns landlausa. Fjórtán ára að aldri var hún gift Alfons 8. Kastilíukonungi, sem var sjö árum eldri, og var markmiðið með hjónabandinu að tryggja suðurlandamæri Akvitaníu.

Elinóra var sú dætra Elinóru af Akvitaníu sem þótti líkjast móður sinni mest hvað varðaði stjórnvisku og stjórnunarhæfileika. Hún var næstum jafnvaldamikill og maður hennar og hann mælti svo fyrir í erfðaskrá sinni að hún skyldi stýra ríkinu með syni þeirra. Hjónaband þeirra virðist hafa verið mjög gott. Alfons dó 5. október 1214 og Elinóra var að sögn svo miður sín að hún gat ekki stýrt útförinni. Hún veiktist svo og dó 28 dögum á eftir manni sínum.

Aðeins einn af sonum Elinóru og Alfons lifði þau, Hinrik (f. 1204). Þar sem móðir hans dó svo skömmu á eftir manni sínum kom það í hlut elstu systur hans, Berengaríu, að vera ríkisstjóri. Svo fór að Hinrik tók aldrei við krúnunni því að hann varð fyrir tígulsteini sem féll af húsþaki og dó 6. júní 1217. Berengaría erfði þá krúnuna. Hún hafði verið gift Alfons 9. af León en hjónaband þeirra var ógilt 1204. Hún sagði raunar samstundis af sér og Ferdínand 3. sonur hennar tók við ríkjum í Kastilíu.

Af öðrum dætrum Elinóru og Alfons má nefna Urraca, drottningu Portúgals, kona Alfons 2., Blanka, drottning Frakklands, kona Loðvíks 8. og Leonor, drottning Aragóníu, kona Jakobs 1.

Heimildir 
 

Enskar konungsdætur
Kastilíudrottningar
Plantagenetætt
Ion Geolgau

Ion Geolgău (fæddur 20. febrúar 1961) er rúmenskur knattspyrnuþjálfari og fyrrum landsliðsmaður í knattspyrnu.

Ferill 
Geolgău var meðal bestu leikmanna Rúmeníu á níunda áratugnum, lék 24 landsleiki á árunum 1980-88 og skoraði í þeim þrjú mörk.

Frá 1976-89 lék Geolgău undir merkjum uppeldisfélags síns Universitatea Craiova. Liðið var eitt hið sterkasta í Rúmeníu og vann meistaratitilinn árin 1980 og 1981. Árið 1983 komst Universitatea í undanúrslit Evrópukeppni félagsliða, fyrst rúmenskra liða. Á leiðinni þangað skoraði Geolgau mikilvæg mörk í leikjum við Bordeaux frá Frakklandi og Kaiserslautern frá Vestur-Þýskalandi.

Að keppnisferlinum loknum sneri Geolgau sér að þjálfun. Frá 1997-2003 starfaði hann í Færeyjum, þar sem hann stýrði Þórshafnarliðunum HB og B36. Í kjölfarið var hann ráðinn til starfa hjá Knattspyrnufélaginu Fram sem aðalþjálfari meistaraflokks karla sumarið 2004.

Geolgău var fyrsti útlendingurinn til að stýra Framliðinu frá árinu 1983 og voru miklar vonir bundnar við ráðninguna. Þær brugðust hins vegar illilega og var Geolgău leystur undan störfum á miðju sumri og Ólafur H. Kristjánsson ráðinn í staðinn.

Árið 2009 var Geolgău ráðinn til starfa hjá sínu gamla félagið Universitatea Craiova sem yfirmaður íþróttamála.

Geolgau, Ion
Geolgau, Ion