alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Flótti Daldóna

Flótti Daldóna (franska: L´Évasion des Dalton) eftir Maurice de Bevere (Morris) og René Goscinny er 15. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1960, en sagan sem hún hefur að geyma birtist fyrst í teiknimyndablaðinu Sval (f. Le Journal de Spirou) á árunum 1958-59. Bókin hefur ekki komið út á íslensku.

Söguþráður 

Hinum alræmdu Daldónum tekst að flýja úr fangelsi með því að yfirbuga fangavörð og Lukku Láki hefur eftirför. Daldónarnir taka fljótt upp sína eftirlætisiðju, þ.e. að ræna banka, og finna sér felustað í afskekktum kofa. Þeim dettur það snjallræði í hug að dreifa plakötum þar sem lýst er eftir Lukku Láka fyrir ýmis afbrot og brátt standa allir í þeirri trú að Láki sé stórhættulegur óbótamaður. Til lokauppgjörs kemur milli Lukku Láka og Jobba Daltón þar sem það verður Jobba að falli að hafa sett smurolíu í byssuslíður sitt til að vera fljótari að draga, en þegar til kastanna kemur skreppur flughál byssan úr hendi hans. Lukku Láki hefur betur og kemur Daldónunum fjórum í hendur riddaraliðsins.

Fróðleiksmolar 

 Eftir hina "alvarlegu" Allt í sóma í Oklahóma kemur lauflétt saga þar sem Daldónarnir eru í aðalhlutverki í annað skipti í bókaflokknum - fyrsta skiptið var Daldónar, ógn og skelfing Vestursins sem kom út tveimur árum fyrr. Þema bókarinnar - leit Lukku Láka að Daldónunum eftir flótta þeirra úr fangelsi - átti eftir að endurtaka sig í mörgum seinni bókum í bókaflokknum.
 Í byrjun bókarinnar ræða Daldónarnir í fangaklefanum um móður sína. Hún átti síðar eftir að verða aðalsöguhetja í bókinni Mamma Dagga.

Lukku Láki
Myndasögur
Fritillaria agrestis

Fritillaria agrestis er tegund vepjulilju sem var fyrst lýst af Edward Lee Greene. Hún finnst eingöngu í Kaliforníu, þar sem  hún finnst í dreift frá Mendocino County og Butte County til Ventura County. Hún vex í þungum jarðvegi, sérstaklega leirjarðvegi. Ekki algeng.

Lýsing
Fritillaria agrestis hefur uppréttan stöngul sem nær um hálfum meter á hæð með klump af 5 til 12, löngum, mjóum blöðum í hvirfingu við stofn. Lútandi blómin eru bjöllulaga, hvert um 3 sentimetra langt og stundum sveigð til endanna. Þau eru hvít með grænleitar eða bleikleitar merkingar á ytri hlið blóma og fjólu-brún að innan. Blómið hefur óviðkunnanlega lykt.

Tilvitnanir

Ytri tenglar
Jepson Manual Treatment
United States Department of Agriculture Plants Profile
Calphotos Photo gallery

Liljuætt
Glóbrystingslilja

Fritillaria pudica er smávaxin planta sem finnst í vestari hluta Bandaríkjanna (Idaho, Montana, Oregon, Washingtonríki, Wyoming, nyrst í Kaliforníu, Nevada, norðvestur Colorado, Norður Dakota og Utah) og Kanada (Alberta og Bresku Kólumbíu). Það er jurt af liljuætt sem fyrst var lýst af Frederick Traugott Pursh, og fékk sitt núverandi nafn af Kurt Sprengel (1766-1833).  Blómið er gult og bjöllulaga. Hún vex í þurrum, lausum jarðvegi; hún er með fyrstu plöntum til að blómstra eftir að snjóa leysir, en blómið endist ekki lengi; eftir því sem krónublöðin eldast, verða þau múrsteinsrauð og sveigjast út.

Fritillaria pudica myndar smáa lauka, sem hægt er að grafa upp og éta hráa eða eldaða; hún þjónaði indíánum vel sem fæði fyrrum, og er stundum étin enn. Nútildags er jurtin ekki svo algeng svo að grafa upp lauka og éta er frekar gert í neyð. Jurtin er kölluð  á Sahaptin.

Tilvitnanir

Ytri tenglar
USDA Plants Profile 
Photo gallery

Liljuætt
Fritillaria striata

Fritillaria striata er liljutegund sem var lýst af Alice Eastwood. Fritillaria striata er í Vepjuliljuættkvísl. Engar undirtegundir finnast skráðar.

Heimildir

Ytri tenglar 

Liljuætt
Fritillaria atropurpurea

Fritillaria atropurpurea er jurt af liljuætt sem fyrst var lýst af Thomas Nuttall

Myndir

Útbreiðsla
Fritillaria atropurpurea vex í vestari hluta Bandaríkjanna, þar sem hún finnst oft undir trjám í laufblönduðum moldarjarðvegi á milli 1000-3200 metrum yfir sjávarmáli. Þessi tegund hefur víðasta útbreiðslu vepjulila í Norður Ameríku, frá Kaliforníu, Arizona og Nýju Mexíkó norður til Oregon og Norður Dakota.

Lýsing
Fritillaria atropurpurea verður frá 10 til allt að 60 sm á hæð með mjó, ydd blöð. Lútandi blómin eru með gleiðum krónublöðum, hvert 1-2 sm langt, gulleit með dökk brúnfjólubláum flekkjum..

Tegundin líkist Fritillaria pinetorum, en hefur lútandi blóm þar sem hin hefur upprétt.

Tilvísanir

Ytri tenglar
Jepson Manual Treatment
USDA Plants Profile 

Photo gallery

Liljuætt
Kertafleyting

Kertafleyting er athöfn þar sem kertum (eða öðrum ljósum) er fleytt á vatni. Á Íslandi hefur kertafleyting einkum tengst friðarbaráttu og baráttu gegn kjarnorkuvopnum og vígbúnaðarkapphlaupi. Samtök íslenskra friðarhreyfinga hafa staðið fyrir árlegri kertafleytingu á Reykjavíkurtjörn til að minnast fórnarlamba kjarnorkuárásanna á Hírósíma og Nagasakí í Japan dagana 6. og 9. ágúst 1945. Athöfnin fer að jafnaði fram að kvöldi annars hvors þessara daga ásamt með ávarpi, ljóðalestri og tónlist. Siðurinn varð til í Japan og byggist á gamalli hefð þar (Tōrō nagashi (灯籠流し)) en hefur breiðst út um heiminn á undangengnum áratugum.

Japönsk menning
Les Géants pétrifiés

Les Géants pétrifiés (Íslenska Steinrisarnir) er fyrsta bókin í ritröðinni Sérstakt ævintýri um Sval... (franska Série Le Spirou de…) þar sem ýmsir listamenn fá að spreyta sig á að semja ævintýri um Sval og Val, sem þó teljast ekki hluti hinnar opinberu ritraðar. Bókin kom út árið 2006. Höfundur sögunnar er Fabien Wehlmann en Yoann teiknaði. Bókin hefur enn ekki komið út á íslensku.

Söguþráður 
Svalur og Valur eru við fornleifarannsóknir í Miðjarðarhafinu ásamt dvergvaxna og nærsýna vísindamanninum Martin. Þeir finna gripi sem benda til forsögulegrar menningar frá Kyrrahafinu, sem Martin tengir strax við goðsagnir um sokkið meginland milli Asíu og Ameríku.

Uppgötvunin vekur áhuga hins ófyrirleitna og vellríka fornleifafræðings Callaways sem baðar sig í sviðsljósi fjölmiðla og hugsar fremur um að selja söfnurum fornminjar fyrir stórfé en að sinna vísindunum. Valur heillast af frægð Callaways og gullfallegum einkaritara hans og slæst í för með þeim í æsilegu kapphlaupi við Sval og Martin um hverjir finni fyrst leifar þessarar týndu menningar.

Svalur og Martin kynnast Thian, ungri fornleifafræðistúdínu frá Indónesíu. Saman rekast þau á nokkra hvatvísa unga Maóra sem segja þeim ævaforna þjóðsögu um veg til neðarsjávarborgarinnar Kauwheke Rae, sem varin sé af risastórum skrímslum.

Callaway kemst einnig á slóðina og tekst í krafti auðs síns að fá einkaleyfi til að leita fornminja á landgrunninu. Hann umgengst þær af virðingarleysi og spillir minjum við að fjarlægja styttur til að selja auðkýfingum. Á sama tíma leita Svalur, Martin og Thian á enn meira dýpi og uppgötva sjálfa neðansjávarborgina. Skrímslin reynast forsögulegar neðansjávarrisaeðlur sem elta félagana. Þau koma til lands í miðju forngripauppboði Callaways. Skrímslin sökkva dýrmætri snekkju hans og gestirnir eiga fótum fjör að launa. Martin bjargar aðstoðarkonunni ægifögru og hún verður þegar ástfangin af honum. Sögunni lýkur á að Callaway hrökklast á brott með skottið á milli lappanna en Thian sér fram á mikla vinnu við fornleifarannsóknir.

Fróðleiksmolar 
 Sagan er sú fyrsta í hliðarsagnaflokknum um ævintýri Svals og Vals. Þeim Yoann og Wehlmann þótti takast svo vel upp að þeir voru fáeinum árum síðar gerðir að aðalhöfundum Svals og Vals. 
 Kafbátur Sveppagreifans úr Svamlað í söltum sjó kemur mjög við sögu í ævintýrinu.
 Maórunum í sögunni verður tíðrætt um að kvikmyndirnar um Hringadróttinssögu hafi verið teknar upp á Nýja-Sjálandi. Slíkar samtímavísanir eru fátíðar í Svals & Vals-sagnaheiminum.
 Fornleifafræðingurinn Martin kemur við sögu í Svals og Vals-bók nr. 54, Vikapiltur á vígaslóð. Hann er eina aukapersónan sem kynnt hefur verið til sögunnar í hliðarsagnaflokknum sem öðlast hefur framhaldslíf í aðalbókaflokknum.

Svalur og Valur

Bókaárið 2006
Claudius Gothicus

Claudius Gothicus (10. maí 213 – janúar 270), einnig þekktur sem Claudius 2., var keisari Rómaveldis á árunum 268 til 270.

Claudius virðist hafa verið hermaður öll sín fullorðinsár og unnið sig statt og stöðugt upp metorðastigann innan hersins. Undir forvera sínum, Gallienusi, varð hann yfirmaður í riddaraliðssveit keisarans og tók þátt í umsátri keisarans um borgina Mediolanum (Mílanó) þegar hershöfðinginn Aureolus gerði uppreisn. Gallienus var myrtur meðan á umsátrinu stóð og var Claudius þá hylltur sem keisari.

Heimsveldinu var ógnað af germönum við Dóná þegar Claudius tók við völdum auk þess sem Gallienus hafði misst völd yfir stórum landssvæðum; Gallíska keisaradæminu í vestri og Palmyru í austri. Claudius einbeitti sér fyrst að því að mæta Gotum sem valdið höfðu glundroða í Anatólíu og á Grikklandi. Claudius vann stórsigur á þeim í orrustunni við Naissus og hlaut við það viðurnefnið Gothicus. Einnig vann hann orrustu við Alemanna, sem gert höfðu innrás í norður-Ítalíu. Þessu næst sneri Claudius sér að Postumusi, hershöfðingja sem tekið hafði völd í Gallíu, Hispaníu og Britanníu og lýst sjálfan sig keisara. Ríki Postumusar er nú þekkt sem Gallíska keisaradæmið. Claudius vann Hispaníu og hluta af Gallíu aftur undir vald Rómar en lést úr plágu (mögulega bólusótt) áður en honum tókst að eyða ríki Postumusar. Talið er að Claudius hafi útnefnt einn helsta hershöfðingja sinn, Aurelianus, sem eftirmann sinn, en áður en Aurelianus varð keisari náði bróðir Claudiusar, Quintillus, völdum í nokkra mánuði.

Rómverskir keisarar
Himinskífan frá Nebra

Himinskífan frá Nebra er þunn skífa úr bronsi um 32 sm að þvermáli. Skífan er talin frá um 1.600 árum fyrir Krist og hún fannst í  Nebra, Sachsen-Anhalt í Þýskalandi.

Tenglar 
 Die Sonnenwenden - Das astronomische Wissen der Bronzezeit
Fjármagnshöft

Fjármagnshöft eru svæðisbundnar takmarkanir sem settar eru á flutning og/eða notkun fjármagns til og/eða frá viðkomandi svæði. Fjármagnshöft eru að því leyti frábrugðin gjaldeyrishöftum að þau ná almennt til ákveðinna tegunda fjármagnsflutninga óháð því hvaða gjaldmiðla er um að ræða.

Á Íslandi voru fjármagnshöft innleidd í kjölfar bankahrunsins 2008 til þess að hemja fjármagnsútflæði vegna falls bankanna, en sömu takmarkanir voru hinsvegar ekki lagðar á almenn vöru- og þjónustuviðskipti. Þann 8. júní 2015 kynnti ríkisstjórn Íslands áætlun um losun fjármagnshafta sem stefnt yrði að í tengslum við uppgjör slitabúa föllnu bankanna, en þeirri áætlun var að hluta til komið til framkvæmda með lögum um nauðasamninga fjármálafyrirtækja og sérstakan stöðugleikaskatt sem voru samþykkt á Alþingi þann 3. júlí sama ár.

Tengt efni 
 Gjaldeyrishöft

Tenglar 
 Spurt og svarað um gjaldeyrismál og fjármagnshöft  á vef Seðlabanka Íslands
 Spurt og svarað um gjaldeyrismál og fjármagnshöft á vef Fjármálaeftirlitsins
 Aðgerðaáætlun til losunar fjármagnshafta á vef fjármála- og efnahagsráðuneytisins
 Lög nr. 59, 9. júlí 2015 um breytingu á lögum um fjármálafyrirtæki, nr. 161/2002, með síðari breytingum (nauðasamningar).
 Lög nr. 60, 9. júlí 2015 um stöðugleikaskatt.

Hagfræði
Nýja-Brúnsvík

Nýja-Brúnsvík (enska: New Brunswick, franska: Nouveau-Brunswick) er fylki í Austur-Kanada. Höfuðborgin heitir Fredericton en stærsta borgin er Moncton. Íbúafjöldi er u.þ.b. 773 þúsund (2019). Bæði enska og franska eru talaðar í fylkinu.

Saga 
Nýja-Brúnsvík var eitt fjögurra svæða sem áður var hluti af breska héraðinu Kanada. Þar áður var það hluti af bresku nýlendunni Nova Scotia. Árið 1867 varð það sérstakt fylki innan ríkjasambandsins Kanada.

Nafn 
Nafnið „Nýja-Brúnsvík“ má rekja til þýsku borgarinnar Brúnsvíkur í Saxlandi, Þýskalandi. Breski konungurinn Georg 1. rakti ættir sínar þangað.

Landafræði 
Nýja-Brúnsvík er 72.908 ferkílómetrar að stærð. Fylkið á landamæri að Quebec í norðri, bandaríska fylkinu Maine í vestri og Nýja-Skotlandi í austri. Austan við Nýju-Brúnsvík er einnig fylkið Eyja Játvarðar prins og brú sem reist var 1997 tengir fylkin tvö. 

Nyrsti hluti Appalasíufjalla er í Nýju-Brúnsvík. Hæsti punktur þar er Carleton-fjall (817 m). Þjóðgarðarnir Fundy-þjóðgarðurinn og Kouchibouguac-þjóðgarðurinn eru í fylkinu. Fundy-flói (e. Bay of Fundy) er við suðurströnd fylkisins en þar eru mestu sjávarföll í heimi.

Nýja-Brúnsvík
Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði
Constantius 2.

Constantius 2. (7. ágúst 317 – 3. nóvember 361) var keisari Rómaveldis á árunum 337 til 361.

Constantius 2. var sonur keisarans Konstantínusar mikla og Faustu, dóttur Maximianusar. Constantius varð keisari árið 337, að föður sínum látnum, ásamt bræðrum sínum Constantinusi 2. og Constansi. Rómaveldi var þá skipt í þrennt á milli þeirra og stjórnaði Constantius austasta hluta ríkisins með Konstantínópel sem höfuðborg. Bræður hans hófu fljótlega að deila sín á milli sem endaði með því að Constantinus var drepinn árið 340 og Constans tók við stjórn allra þeirra landsvæða sem Constantinus hafði stjórnað. Þessi skipting milli Constantiusar og Constans, þar sem Constantius stjórnaði þriðjungi ríkisins og Constans tveimur þriðju, hélst til ársins 350 þegar Constans var myrtur af liðsmönnum hershöfðingjans Magnentiusar, sem í kjölfarið lýsti sjálfan sig keisara. Constantius var á þessum tíma upptekinn við að verjast árásum Sassanída úr Persíu, en ákvað engu að síður að halda vestur á bóginn og mæta Magnentiusi. Það tók Constantius þrjú ár að ráða niðurlögum Magnentiusar sem, eftir að hafa tapað tveimur stórum orrustum, framdi sjálfsmorð í ágúst 353. Þó Constantius hafi eftir þetta verið einn keisari yfir öllu heimsveldinu þurfti hann að berjast gegn nokkrum fleiri valdaræningjum auk þess sem hann þurfti að verjast árásum germana. Þetta varð til þess að hann skipaði frænda sinn Julianus sem undirkeisara (caesar) og fól honum að stjórna vesturhluta Rómaveldis. Constantius sneri sér þá aftur að því að halda Sassanídum í skefjum en Julianus varðist árásum Alemanna í Gallíu. Árið 360 var Julianus hylltur sem keisari (augustus) af herdeildum sínum í Lutetiu (París). Constantius leit á þetta sem valdarán og hugðist halda vestur á bóginn til að takast á við frænda sinn, en á leiðinni, árið 361, veiktist Constantius og lést. Á dánarbeðinu viðurkenndi hann Julianus sem réttmætan erfingja sinn.

Constantius 2. var kristinn eins og faðir hans, en virðist hafa aðhyllst einhverja útgáfu af Aríanisma. Constantius gerði kristnu klerkastéttinni hátt undir höfði og gaf út tilskipanir henni í hag; til dæmis þurftu kristnir klerkar ekki að greiða skatta eða gegna samfélagsþjónustu eins og aðrir þegnar ríkisins. Constantius var þó ekki sérstaklega harður adstæðingur hinna hefðbundnu grísk-rómversku trúarbragða og hélt titlinum pontifex maximus sem þýddi að hann var, að minnsta kosti að nafninu til, æðsti yfirmaður gömlu trúarbragðanna.

Rómverskir keisarar
Gjaldeyrislán

Gjaldeyrislán er lán sem er tekið í erlendum gjaldeyri. Gjaldeyrislán geta verið í hinum ýmsu gjaldmiðlum erlendra ríkja. Gjaldeyrislán eru leyfileg á Íslandi og hafa verið það lengst af, hvort sem um er að ræða innlenda eða erlenda aðila. Eftir hrun fjármálakerfisins var til að mynda tekið risastórt gjaldeyrislán fyrir Seðlabanka Íslands og höft sett á gjaldeyrisviðskipti annarra innlendra aðila, en burtséð frá höftunum er samt ennþá heimilt að lána erlendan gjaldeyri eða þiggja hann að láni frá þeim sem eiga eitthvað af honum, ef þeir kjósa að semja sín á milli um slíkar lánveitingar.

Tengt efni 
 Gengistrygging
 Erlent lán

Tilvísanir 

Hagfræði
Erlent lán

Erlent lán er lán sem er tekið frá erlendum aðila. Dæmi um erlent lán gæti verið ef íslenskt fyrirtæki myndi taka lán hjá banka í öðru landi. Slíkt lán gæti svo sem verið í hvaða gjaldmiðli sem er en líklegt má þó telja að lán erlendis frá séu almennt afgreidd í gjaldmiðlum viðkomandi landa. Lántaki getur þá undir eðlilegum kringumstæðum skipt lánsfénu sjálfur í aðra mynt eftir þörfum. Ekki er vitað um nein erlend neytendalán Íslendinga, enda hafa erlendir bankar aldrei boðið neytendalán hér á landi.

Tengt efni 
 Gengistrygging
 Gjaldeyrislán

Tilvísanir 

Fjármál
Hagfræði
Verðtryggingarjöfnuður

Verðtryggingarjöfnuður lýsir samhenginu á milli verðtryggðra eigna og skulda fjármálastofnunar. Ef verðtryggðar eignir eru meiri en verðtryggðar skuldir, þá er jöfnuðurinn jákvæður. Jákvæður verðtryggingarjöfnuður veldur því að stofnunin ætti að hagnast á verðbólgu, að öðru óbreyttu.

Tilvísanir

Tengt efni 
 Verðtrygging

Hagfræði
Apahrellir

Apahrellir (Araucaria araucana) er sígrænt suður-amerískt barrtré af fornri barrtrjáaætt Araucariaceae, sem finnst nánast einungis á suðurhveli.

Útbreiðsla og lýsing
Vaxtarsvæði þess er í hlíðum mið- og suður- Andesfjalla Chile og Argentínu í u.þ.b. 600-1800 metrum yfir sjávarmáli og á suðlægu breiddargráðunum 37-40°. Hæð apahrellis getur orðið allt að 30-40 metrar. Það vex hægt en getur náð miklum aldri; yfir 1300 ára . Apahrellir myndar engin brum heldur hættir að vaxa þegar kólnar og byrjar að vaxa aftur þegar hlýnar. Trén verða kynþroska um 40 ára aldurinn. Börkurinn er grábrúnn og raðast barr reglulega í kringum hann. 

Nálarnar eru þykkar, mjög beittar og svipar til kaktusa. Könglarnir eru kringlóttir og stórir. Fræin eru einnig mikil um sig og hafa verið notuð af frumbyggjum í fæðuöflun. Trén skiptast í karl- og kventré með aflöngum karlkönglum og kringlóttum hærðum kvenkönglum. Hver köngull er með um 200 fræ og hvert fræ um 4 cm að lengd. Frjóvgun fer fram með vindi.

Tréð er það harðgerðasta sinnar ættar og getur þolað allt að 20 stiga frost. Það hefur verið ræktað með góðum árangri í Evrópu þar á meðal Bretlandi, Noregi og Færeyjum. Þar er það ræktað í hafrænu loftslagi. Bretar fluttu tréð inn á seinni hluta 18. aldar og Skandinavar á miðri 19. öld. Apahrellir er þjóðartré Chile. Alþjóðlegu Náttúruverndarsamtökin IUCN telja tréð í útrýmingarhættu.

Nafn
Nafnið apahrellir (monkey puzzle) er tilkomið vegna ummæla Charles Austin, bresks lögræðings á 19. öld þegar hann sá tréð í Englandi í fyrsta skipti. Kom honum til hugar að apakettir gætu ekki klifið það hæglega. Þó lifa ekki apakettir ekki á útbreiðslusvæði trésins. Fræðiheitið (araucaria araucana) vísar til héraðsins Araucanía í Chile. Enn annað heiti á því er pehuén, nafn sem Mapuche frumbyggjar kalla það.

Tenglar
Kjarnaskógur - Apahrellir

Heimild

Tilvísanir

Tegundir í útrýmingarhættu
Barrtré
Síle
Araucanía-fylki
Máfalilja

Fritillaria verticillata er asísk planta af liljuætt, fyrst lýst af Carl Ludwig von Willdenow, upprunnin frá Japan, Kóreu, Mongólíu, Xinjiang, Kazakhstan, og Altay svæði í Siberíu.

Fritillaria verticillata verður allt að 60 cm há, vanalega með einu blómi efst, en stundum allt að 5. Laufin eru að mestu í hvirfingum, með 4-7 blöð í hverri, hvert blað er allt að 10 sm á lengd, en sjaldan meir en 10mm á breidd. Blómin eru lútandi, bjöllulaga, hvít eða föl-gul, stundum með fjólubláum blettum.

áður meðtalin
Fritillaria verticillata var. thunbergii  - nú nefnd Fritillaria thunbergii

Tilvitnanir

Ytri tenglar
Pacific Bulb Society, Asian Fritillaria Four ljósmyndir af nokkrum tegundum ásamt Fritillaria verticillata
Practical Plants, Fritillaria verticillata  nytjar til matar og lækninga
Natural Medicinal Herbs, Fritillaria verticillata

Liljuætt
Fritillaria biflora

Fritillaria biflora er tegund vepjulilju frá vestur Kalifornía nyrðri Baja California. Hún þrífst helst í chaparral og skóglendi, einnig í graslendi.

Fritillaria biflora er fjölær jurt allt að 60 sm há. Hún er nefnd súkkulaði-lilja "chokolade lily" á ensku vegna þess að litur blómanna getur verið súkkulaði-brúnn, þó þau séu stundum dökk brún, grænfjólublá, eða gulgræn.

Afbrigði
Tvö afbrigði eru viðurkennd:

Fritillaria biflora var. biflora  -- laufin breiðlensulaga, mesta hluta útbreiðslusvæðis.

Fritillaria biflora var. ineziana Jeps., Fl. Calif. 1: 306 (1922).  -- lauf mjólensulaga, sjaldgæf, afbrigðið þekkist aðeins frá einum stað: San Mateo County

Tilvitnanir

Tenglar 

Jepson Manual Treatment - Fritillaria biflora
USDA Plants Profile; Fritillaria biflora 
Fritillaria biflora - U.C. Photo gallery
Theodore Payne Foundation: Chocolate Lily 

Liljuætt
Fritillaria anhuiensis

Fritillaria anhuiensis er Kínversk tegund plantna af liljuætt og var fyrst lýst af Sing Chi Chen og S.F.Yin. Hún er ættuð frá Anhui og Henan héröðum í Kína.

Fritillaria anhuiensis myndar lauka allt að 20mm að ummáli. Blómstöngullinn verður allt að 50 sm hár, yfirleitt með 1 eða 2 blóm en stöku sinnum 3, eða 4. Blómin eru lútandi, yfirleitt gulleit með fjólubláum blettum en stundum eru þau hvít eða fjólublá.

Tilvitnanir

Liljuætt
Fritillaria bucharica



Lýsing 
Fritillaria bucharica er jurt af liljuætt (Liliaceae). 15 til 30 sm. Blöðin eru grágræn. Neðstu blöðin verða um það bil 8 sm löng og 4 sm breið, þau neðri lensulaga og gagnstæð. Lútandi blómin eru hvít eða daufbleik (lilla), með grænum æðum.
Blómgun er í April til Mai.

Útbreiðsla
Fritillaria bucharica kemur frá vesturhluta Mið-Asíu og í Norður-Afghanistan í grýttum brekkum, milli kletta og runna frá 900 til 2400 metrum yfir sjávarmáli.

Nytjar 
Fritillaria bucharica er stundum höfð í steinhæðum.

Heimildir 
 Eckehart J. Jäger, Friedrich Ebel, Peter Hanelt, Gerd K. Müller (Hrsg.): Rothmaler Exkursionsflora von Deutschland. Band 5: Krautige Zier- und Nutzpflanzen. Spektrum Akademischer Verlag, Berlin Heidelberg 2008, ISBN 978-3-8274-0918-8.

Liljuætt
Guðbrandur Hlíðar

Guðbrandur Einar Hlíðar (9. nóvember 1915 - 31. desember 2000) var dýralæknir í Reykjavík. 

Hann lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum á Akureyri árið 1935 og dýralæknaprófi frá Dýralæknaháskólanum í Kaupmannahöfn árið 1944.

Sambýlismaður Guðbrands frá árinu 1956 var Sven Bertil Herder Andersson, danskennari og gerlafræðingur. Þeir gengu í staðfesta samvist árið 1996.

Ásgeir Guðmundsson skráði æviminningar hans og komu þær út í bókinni Eyrnatog og steinbítstak hjá Skjaldborg árið 1992.

Tilvísanir 
Fólk fætt árið 1915
Fólk dáið árið 2000
Stúdentar úr Menntaskólanum á Akureyri
Íslenskir dýralæknar
Snælenja

Snælenja (Nothofagus antarctica) er lauftré frá suðurodda Suður-Ameríku af ættkvíslinni Nothofagaceae. Telst það vera suðlægasta tré í heimi.

Lýsing 
Snælenja þekur hlíðar hátt í fjöll upp í Chile og Argentínu og vex í dölum Eldlandsins. Það er lítið, sumargrænt tré með flæktar greinar eða runni allt að 17 m hár í heimkynnum sínum. Krónan er óregluleg. Lauf haldast græn á trénu langt eftir hausti. Skyld tegund er hvítlenja (Nothofagus pumilio).

Á Íslandi 
Snælenja virðist dafna við sömu skilyrði og birki, en þarf þó betra skjól og meiri framræslu. Vex oftast sem runni og er til í trjásöfnum og einstökum görðum.

Tilvísanir 

Beykiætt
Pasja

Pasja (ottómantyrkneska: پاشا‎, tyrkneska: paşa; úr persnesku pādšā (padisja) persneska: پادشا‎) er titill sem var notaður í Tyrkjaveldi yfir háttsetta landstjóra, herforingja og aðra merkismenn. Pasja var opinbert virðingarheiti, svipað og titillinn sir í Bretlandi. Í Tyrkjaveldi voru þrír flokkar pasja: fyrsti flokkur mátti bera merki með þremur töglum, annar með tveimur og þriðji með einu. Í Egyptalandi fyrir stofnun lýðveldis var pasja titill þjóðhöfðingja, sérstaklega eftir að Múhameð Alí af Egyptalandi gerði landið sjálfstætt í reynd. 

Aðalstitlar
Orrustan um Karþagó

Orrustan um Karþagó getur átt við:
 Orrustuna um Karþagó um 149 f.Kr. í Þriðja púnverska stríðinu sem lauk með því að Rómverjar lögðu borgina í rúst.
 Orrustuna um Karþagó árið 238 sem batt endi á uppreisn Gordíanusar 2. gegn Maximínusi Thrax.
 Orrustuna um Karþagó árið 533 milli vandala og Austrómverska keisaradæmisins.
 Orrustuna um Karþagó árið 698 milli hins austrómverska varakonungsdæmis Afríku og herja Úmajada.

Saga Líbýu