alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Abdulrazak Gurnah

Abdulrazak Gurnah (f. 20. desember 1948) er tansanískur rithöfundur sem skrifar á ensku og býr í Bretlandi. Frægustu skáldsögur hans eru Paradise (1994), sem var tilnefnd bæði til Booker-verðlaunanna og Whitbread-verðlaunanna, Desertion (2005) og By the Sea (2001), sem var tilnefnd til Booker-verðlaunanna og til bókaverðlauna Los Angeles Times. Gurnah hlaut Nóbelsverðlaunin í bókmenntum árið 2021 fyrir að hafa „stað­fast­lega og með mikilli sam­kennd af­hjúpað af­leiðingar ný­lendu­stefnunnar í Austur-Afríku og á­hrif hennar á líf rót­lausra og brott­fluttra ein­stak­linga“.

Æviágrip 
Abdulrazak Gurnah fæddist á eyjunni Sansibar undan ströndum Austur-Afríku. Hann fór til náms á Bretlandi árið 1968. Hann gekk þar fyrst í Christ Church-háskóla í Canterbury en á þeim tíma veitti Lundúnaháskóli gráður fyrir nám í þeim skóla.

Gurnah nam síðan við Háskólann í Kent og útskrifaðist þaðan með doktorsgráðu árið 1982. Frá 1980 til 1982 kenndi Gurnah við háskólann Bayero University Kano í Nígeríu. Hann er núna prófessor og leiðbeinandi við enskudeild Háskólans í Kent. Sem fræðimaður hefur hann helst einbeitt sér að ritverkum eftir sjálfstæði nýlendanna og orðræðu um nýlendustefnu, sérstaklega með tilliti til Afríku, Karíbahafsins og Indlands.

Hann hefur ritstýrt tveimur bindum af greinasafninu Essays on African Writing og birt greinar um fjölda rithöfunda eftirnýlendutímans, meðal annars V. S. Naipaul, Salman Rushdie og Zoë Wicomb. Hann er ritstjóri bókarinnar A Companion to Salman Rushdie (Cambridge University Press, 2007). Gurnah hefur einnig verið í ritstjórn tímaritsins Wasafiri frá árinu 1987.

Gurnah hefur haft umsjón með rannsóknarverkefnum um ritverk Rushdie, Naipaul, G. V. Desani, Anthony Burgess, Joseph Conrad, George Lamming og Jamaica Kincaid.

Þann 7. október 2021 var Gurnah sæmdur bókmenntaverðlaunum Nóbels fyrir að hafa „stað­fast­lega og með mikilli sam­kennd af­hjúpað af­leiðingar ný­lendu­stefnunnar í Austur-Afríku og á­hrif hennar á líf rót­lausra og brott­fluttra ein­stak­linga“.

Tilvísanir

Handhafar bókmenntaverðlauna Nóbels
Tansanískir rithöfundar
Þináta

Þináta (fræðiheiti: Phacidium balsamicola) er sveppategund sem leggst á þintegundir. Hann veldur nokkrum skaða í jólatrjáarækt.

Tilvísanir

Sníkjusveppir
Asksveppir
Sveppir á Íslandi
Lerkiáta

Lerkiáta (fræðiheiti: Lachnellula willkommii) er sveppategund sem leggst á lerkitegundir. Hann veldur nokkrum skaða þar sem vetur eru mildir.

Tilvísanir

Sníkjusveppir
Asksveppir
Sveppir á Íslandi
Maria Ressa

Maria Angelita Ressa (f. 2. október 1963) er filippseysk-bandarískur blaðamaður og meðstofnandi og framkvæmdastjóri fréttavefsíðunnar Rappler. Hún hafði áður unnið í tæpa tvo áratugi sem rannsóknarblaðamaður CNN í Suðaustur-Asíu. Ressa hlaut friðarverðlaun Nóbels árið 2021 ásamt rússneska blaðamanninum Dmítríj Múratov fyrir bar­áttu þeirra fyr­ir tján­ing­ar­frelsi í heima­löndum sínum.

Ressa hefur starfað sem yfirmaður fréttastofu CNN bæði í Jakarta í Indónesíu og í Maníla á Filippseyjum. Hún hefur jafnramt stýrt frétta­stofu stærstu sjón­varps­stöðvar Fil­ipps­eyja, ABS-CBN. Hún stofnaði Rappler árið 2012 ásamt tveimur starfssystrum sínum.

Árið 2020 var Ressa dæmd sek fyrir meiðyrði vegna brota gegn umdeildum lögum um netglæpi sem sett höfðu verið árið 2012. Dómurinn gegn henni var víða gagnrýndur af mannréttindahópum og blaðamönnum sem árás gegn fjölmiðlafrelsi.

Árið 2018 var Ressa í hópi blaðamanna sem bandaríska tímaritið Time útnefndi manneskju ársins fyrir baráttu þeirra gegn falsfréttum. Þann 13. febrúar 2019 var Ressa handtekin vegna ásakana um að Rappler hefði birt falsfréttir um viðskiptajöfurinn Wilfredo Keng. Fréttin, sem birt var árið 2012, fjallaði um tengsl hans við fyrrverandi dómara við hæstarétt landsins. Í júní 2020 var hún sakfelld af dómstóli í Maníla fyrir meiðyrði. Bent hefur verið á að fréttagreinin sem um ræddi var birt áður en netglæpalögin tóku gildi.

Þar sem Ressa er hávær gagnrýnandi Rodrigo Duterte, forseta Filippseyja, hefur víða verið litið á handtöku og sakfellingu hennar sem pólitíska aðför af hálfu ríkisstjórnarinnar. Ressa tók fyrsta viðtal sitt við Duterte á níunda áratugnum, þegar hann var borgarstjóri Davaó. Árið 2015, þegar Duterte var í framboði til forseta, tók Ressa við hann viðtal sem vakti heimsathygli þar sem hann viðurkenndi að hafa drepið þrjár manneskjur á borgarstjóratíð sinni. Eftir að Duterte var kjörinn forseti fór Ressa í auknum mæli að beina sjónum sínum að nettröllum úr hópi stuðningsmanna Duterte sem dreifðu falsfréttum á vefnum í þágu forsetans. Rappler fjallaði einnig um fíkniefnastríð Duterte og fjölda fólks sem hefur verið tekið af lífi án dóms og laga á stjórnartíð hans. Duterte hefur á móti sakað Rappler um að flytja falsfréttir og stjórn hans hefur sakað miðilinn um að stunda skattsvik.

Ressa er meðal 25 leiðtoga í Upplýsinga- og lýðræðisnefnd Blaðamanna án landamæra.

Tilvísanir

Filippseyskir blaðamenn
Handhafar friðarverðlauna Nóbels
Nicholas Crafts

Nicholas Francis Robert Crafts fæddur 9.mars 1949 í Nottingham á Englandi, fyrrum prófessor í sögu hagfræðinnar í London School of Economics frá 1995 - 2005, einnig fyrrum prófessor í University of Leeds 1987 - 1988, er nú prófessor í London School of Economics og Political Science University of London síðan 1995 og er einnig prófessor í sögu hagfræðinnar í University of Warwick og hefur verið síðan 2005. Crafts kennir einnig fyrir TRIUM Global Executive MBA Program, bandalag NYU Stern School of Business. Crafts gekk í Brunts Grammar School í Mansfield. Hann var nemi við Trinity College í Cambridge og lauk BA -prófi í hagfræði árið 1970.

Framlag til hagfræðinnar 
Crafts sérhæfir sig mörgu, meðal annars í breskri hagfræði seinustu 200 ára, evrópskum hagvexti, sagnfræði bresku hagfræðinnar, iðnbyltingunni, alþjóðlegum tekjujöfnuðum, sérstaklega tengdum mannþróunnarvísitölum. Cafts hefur yfir ævina skrifað og gefið út gríðarlegt magn af allskyns greinum og fræðiritum, til dæmis um bresk yfirvöld og alþjóðastofnanir líkt og Alþjóðagjaldeyrissjóðinn.

Á níunda áratugnum lagði Crafts fram þá kenningu að á meðan iðnbyltingunni stóð var óeðlilega hátt hlutfall breska hagkerfisins (miðað við önnur lönd sem iðnvæddust síðar) varið til iðnaðar og alþjóðaviðskipta og að breskt hagkerfi hafði og mun alltaf eiga það til að vaxa hægt. Crafts segir að þegar Þýskaland og Bandaríkin náðu Bretlandi fram undir lok nítjándu aldar, var það ekki vegna þess að brestur í Bretlandi hægði heldur uxu þau lönd hraðar, enda bæði stærri lönd. Crafts mældi vaxtarhraða ýmissa atvinnugreina til þess að mæla vöxt breska hagkerfisins meðan á iðnbyltingunni stóð. Hann komst að því að heildar vöxtur var mun lægri en áður hafði verið talið, og var aðalega í tveimur atvinnugreinum, bómuli og járni. Nokkrir sagnfræðingar (ekki Crafts sjálfur) notuðu þessar tölur til að gefa til kynna að það væri óviðeigandi að lýsa tímabilinu sem „iðnbyltingu“. Flestir héldu því hins vegar fram að þótt vaxtarhraði hefði verið hægari og stöðugri í iðnbyltingunni en áður var talið, þá væri hinsvegar hugmyndin um „iðnbyltingu“ enn gild.

Heimildir
Arndís Anna K. Gunnarsdóttir

Arndís Anna Kristínardóttir Gunnarsdóttir (f. 3. febrúar 1982) er íslenskur lögfræðingur og alþingismaður Pírata í Reykjavíkurkjördæmi suður. Arndís Anna var kosin á þing í alþingiskosningunum árið 2021.

Tilvísanir 
Fólk fætt árið 1982
Íslenskir lögfræðingar
Þingmenn Pírata
Íslenskar konur
Ágúst Bjarni Garðarsson

Ágúst Bjarni Garðarsson (f. 29. september 1987) er íslenskur stjórnmálafræðingur og alþingismaður Framsóknarflokksins í Suðvesturkjördæmi. Ágúst Bjarni var kjörinn á þing í alþingiskosningunum árið 2021. 

Ágúst Bjarni hefur m.a. starfað sem aðstoðarmaður Sigurðar Inga Jóhannssonar formanns Framsókarflokksins í Atvinnu- og nýsköpunarráðuneytinu,  forsætisráðuneytinu og samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytinu, verið framkvæmdastjóri þingflokks Framsóknarflokksins og bæjarfulltrúi flokksins í Hafnarfirði.

Tilvísanir 

Fólk fætt árið 1987
Íslenskir stjórnmálafræðingar
Þingmenn Framsóknarflokksins
Ásthildur Lóa Þórsdóttir

Ásthildur Lóa Þórsdóttir (f. 20. nóvember 1966) er íslenskur grunnskólakennari og alþingismaður Flokks fólksins í Suðurkjördæmi. Ásthildur Lóa var kjörin á þing í alþingiskosningunum árið 2021. 

Ásthildur hefur verið formaður Hagsmunasamtaka heimilanna frá 2017 og setið í stjórn og samninganefnd grunnskólakennara.

Tilvísanir 

Fólk fætt árið 1966
Íslenskir kennarar
Þingmenn Flokks fólksins
Íslenskar konur
Berglind Ósk Guðmundsdóttir

Berglind Ósk Guðmundsdóttir (f. 7. júlí 1993) er íslenskur lögfræðingur og alþingismaður Sjálfstæðisflokksins í Norðausturkjördæmi. Berglind var kosin á þing í alþingiskosningunum árið 2021. 

Berglind hefur starfað sem lögfræðingur hjá Háskólanum á Akureyri og verið varabæjarfulltrúi á Akureyri.

Tilvísanir 

Fólk fætt árið 1993
Íslenskir lögfræðingar
Íslenskar konur
Þingmenn Sjálfstæðisflokksins
Grenibarrfellisveppur

Grenibarrfellisveppur (fræðiheiti: Rhizosphaera kalkhoffii) er sveppategund sem leggst á grenitegundir, en veldur sjaldan verulegum skaða. Hann getur einnig lagst á þin og döglingsvið.

Tilvísanir

Rhizosphaera Needle Cast  - University of Illinois Extension
Rhizosphaera kalkhoffii and R. pini - Farm Forestry New Zealand

Sníkjusveppir
Asksveppir
Sveppir á Íslandi
Argentínska karlalandsliðið í körfuknattleik

Argentínska karlalandsliðið í körfuknattleik leikur fyrir hönd Argentínu í körfuknattleik. Það hefur verið meðlimur í FIBA síðan árið 1932. Liðið vann til gullverðlauna á Ólympíuleikunum árið 2004 og hefur einu sinni orðið heimsmeistari, árið 1950.

Titlar 
HM
Gull: 1950
Silfur: 2002, 2019

Ólympíuleikarnir
ÓL-Gull 2004
ÓL-Silfur 2008

Heimildir 

https://www.argentina.basketball/ver/noticias/de/el-alma-argentina

Karlalandslið í Körfuknattleik
Íþróttir í Argentínu
Medway

Medway er bæjarþyrping í Kent-sýslu í Suðaustur-Englandi. Hún samanstendur af fimm stórum bæjum (Strood, Rochester, Chatham, Gillingham og Rainham) og nokkrum minni þorpum. Þar búa 280,000 manns (2019).

Nafn 

Medway heitir eftir Medwayá sem rennur í gegnum byggðina.

Saga

Það voru Rómverjar sem reistu bæinn Rochester og byggðu þar brú.

Á saxneska tímanum var myntslátta sett upp í Rochester.

Árið 885 sigldu víkingarnir upp Medwayá og sátu um Rochester.

Í Rochester stendur normennsk dómkirkja og normennskur kastali.

Árið 1215 sat konungur John um Rochester-kastala til þess að ná honum aftur frá uppreisnarher.

Svæðið var mikilvægur staður fyrir pílagríma á leið sinni frá Winchester til Canterbury og líka fyrir musterisriddararna.

Á 16. öld var stór slippur reistur í Chatham og Gillingham og voru mörg fræg skip voru smíðuð þar, þ.á.m. HMS Victory sem Nelson stýrði í orrustunni við Trafalgar.

Árið 1667 sigldu Hollendingar upp Medwayá og eyðilögðu mörg skip.

Slippinum var lokað 1984 en hluti hans er nú ferðamannastaður.

Menning 

Rithöfundurinn Charles Dickens bjó í Medway og margir staðir eru nefndir í bókunum hans. Árlega er haldin hátíð í Rochester sem heitir Dickens Festival.

Helsta fótboltaliðið í Medway er Gillingham FC.

Bíómyndin Ironclad fjallar um umsátrið um Rochesterkastala.

Content in this edit is from the existing English Wikipedia article at https://en.wikipedia.org/wiki/Medway
Hríseyjarviti

Hríseyjarrviti er viti í Hrísey við Eyjafjörð sem tekinn var í notkun þann 6. nóvember árið 1920. Hann var friðlýstur árið 2003.

Saga
Samkvæmt frumvarpi laga um vitabyggingar frá árinu 1917 var Vitamálaskrifstofunni falið að reisa vita í Hrísey. Skilyrði landsstjórnarinnar fyrir byggingu hans var að sveitarfélögin í grenndinni skuldbindu sig til að reisa tvö aðra vita: Hjalteyrarvita og Svalbarðseyrarvita.

Hönnuðir vitabyggingarinnar voru verkfræðingarnir Guðmundur Hlíðdal og Thorvald Krabbe. Vitinn er fimm metra hár steinsteyptur turn, 2,7 sinnum 2,7 metrar að utanmáli. Á honum er 3,3 metra hátt ljóshús úr járni.

Menntamálaráðherra friðlýsti Hríseyjarvita þann 1. desember árið 2003. Tekur friðunin til bæði innra og ytra byrðis auk þess sem óheimilt er að raska umhverfi hans í 100 metra radíus.

Á Hríseyjarvita gefur að líta minningartöflu um alla þá menn sem starfað hafa sem vitaverðir í eynni. Var hún gefin af ættmennum fyrsta vitavarðarins, Ottós M. Þorgilssonar, sem gegndi starfinu lengst allra eða í 33 ár.

Heimild 

Vitar á Íslandi
Eyjafjörður
Alexander Schallenberg

Alexander Georg Nicolas Christoph Wolfgang Tassilo Schallenberg (f. 20. júní 1969) er austurrískur erindreki, lögfræðingur og stjórnmálamaður úr Austurríska þjóðarflokknum (ÖVP). Hann er fyrrverandi kanslari Austurríkis og núverandi utanríkisráðherra í stjórn Karls Nehammer. Schallenberg gegndi embætti kanslara Austurríkis í um tvo mánuði eftir að kanslarinn Sebastian Kurz sagði af sér þann 9. október 2021 og stakk upp á að Schallenberg tæki við af sér.

Uppvöxtur og menntun
Schallenberg fæddist árið 1969 í Bern í Sviss, þar sem faðir hans vann sem sendiherra Austurríkis. Sem sendiherrasonur ólst Schallenberg upp á Indlandi, Spáni og í Frakklandi. Hann nam lögfræði við Vínarháskóla og við Panthéon-Assas-háskóla frá 1989 til 1994. Eftir útskrift nam hann við Evrópuháskólann í Brugge til ársins 1995.

Starfsferill

Schallenberg hóf störf við utanríkisráðuneyti Austurríkis árið 1997. Hann tók við af Karin Kneissl sem utanríkisráðherra þann 3. júní 2019. Hann hélt þeirri stöðu í annarri ríkisstjórn Sebastians Kurz, sem tók við völdum þann 7. janúar 2020.

Eftir að Schallenberg sótti fund Evrópusambandsins í Lúxemborg dagana 12. október og 13. október 2020 ásamt belgíska utanríkisráðherranum Sophie Wilmès greindist hann með COVID-19. Wilmès staðfesti síðar á Twitter-síðu sinni að hún hefði greinst með kórónuveiruna.

Schallenberg tók við embætti kanslara Austurríkis eftir að Sebastian Kurz sagði af sér vegna spillingarrannsóknar í október 2021. Stjórnarandstæðingar héldu því þó fram að Kurz myndi áfram í reynd vera áhrifamesti maður ríkisstjórnarinnar sem leiðtogi Þjóðarflokksins og hygðist stýra Austurríki sem „skuggakanslari“ með Schallenberg sem staðgengil sinn. 

Í desember tilkynnti Kurz hins vegar að hann hygðist hætta alfarið í stjórnmálum. Í kjölfarið lýsti Schallenberg því yfir að hann hygðist hætta sem kanslari þegar nýr formaður Þjóðarflokksins hefði verið kjörinn þar sem kanslari og flokksforingi ættu að vera sami maðurinn. Innanríkisráðherrann Karl Nehammer var valinn sem nýr formaður Þjóðarflokksins og nýr kanslari í ríkisstjórninni.

Önnur störf
Schallenberg hefur frá árinu 2020 setið í trúnaðarráði Þjóðarsjóðs Austurríkis fyrir fórnarlömb þjóðernissósíalisma.

Schallenberg er skilinn og á fjögur börn.

Tilvísanir

Kanslarar Austurríkis
Utanríkisráðherrar Austurríkis
Jóhann Páll Jóhannsson

Jóhann Páll Jóhannsson (fæddur 31. maí 1992.) er þingmaður Samfylkingarinnar í Reykjavíkurkjördæmi norður. Hann var áður blaðamaður hjá Stundinni. Jóhann er með MSc. í evrópskri stjórnmálahagfræði frá London School of Economics and Political Science og MSc. í sagnfræði frá Edinborgarháskóla. Áður lauk hann heimspekinámi við Háskóla Íslands með lögfræði á alþjóðasviði sem aukagrein.

Tengill
Heimasíða 

Þingmenn Samfylkingarinnar
Íslenskir blaðamenn
Kurt Alder

Kurt Alder (10. júlí 1902 - 20. júní 1958) var þýskur efnafræðingur og nóbelsverðlaunahafi. 

Var honum veittur nóbellinn í efnafræði ásamt Otto Diels, fyrir þeirra athuganir á því sem í dag er nefnt Diels–Alder-efnahvarf.

Er stór gígur á tunglinu eftir honum nefndur. 

Nóbelsverðlaunahafar í efnafræði
Þýskir efnafræðingar
Sikileyjarsund

Sikileyjarsund er um 145 km breitt sund milli Sikileyjar og Túnis í miðju Miðjarðarhafi. Sundið skiptir Miðjarðarhafi í austur- og vesturhluta, þar sem Jónahaf er austan megin og Tyrrenahaf austan megin. Eyjan Pantelleria er í miðju sundinu, en austan við það er Malta og Möltubanki. Mesta dýpi í sundinu er 316 metrar. Ríkjandi hafstraumar eru frá vestri til austurs á yfirborðinu, en frá austri til vesturs við botninn. 

Miðjarðarhaf
Þrístökk

Þrístökk er frjálsíþróttagrein sem svipar nokkuð til langstökks nema hvað sá sem stekkur skýtur niður fætinum tvö auka skipti eftir fyrsta stökkið. Saman eru þau flokkuð sem flöt stökk á móti hæðarstökkum.

Keppt var í þrístökki á hinum fornu Ólympíuleikum og hún hefur verið föst keppnisgrein síðan Ólympíuleikarnir voru endurvaktir árið 1896.

Samkvæmt reglum Alþjóða frjálsíþróttasambandsins skal stökkið tekið þannig að íþróttamaðurinn lendir fyrst á sama fæti og hann stökk með og tekur þá annað stökkið, en endar með öndverðum fæti.

Nústandandi heimsmet (utanhúss í karlaflokki) er 18,29 m. Heimsmethafi er Bretinn Jonathan Edwards.

Frjálsar íþróttir
Málaliði

Málaliði eða leiguhermaður er einstaklingur og þá sérstaklega hermaður sem tekur þátt í bardögum vegna persónulegrar umbunar en stendur annars utan við hernaðarátök og gegnir ekki herþjónustu í einhverju ríki. Málaliðar berjast fyrir fé eða einhvers konar borgun en ekki vegna stjórnmálalegra hagsmuna.

Málaliðar sem eru teknir til fanga á vígvelli teljast ekki stríðsfangar og njóta ekki verndar Genfarsáttmálans.

Heimild

Hernaður
Stríð
Diiriye Guure

Diiriye Guure (1860 – 1920) var konungur Darawiishs á árunum 1895 til 1920 og garad (lávarður) Dhulbhantes og síðar konungur Nugaal. Hann er einna helst frægur  að hafa stofnað and-nýlenduveldi Dervish.

Heimildir 

Einveldi
Battle royale

Battle royale er tegund af tölvuleik   sem einkennist af því að  vera  fjölnotendanetleikur þar sem   spilað til síðasta manns og leikjaframvindan gengur út á að lifa af,  kanna leikheiminn og finna bjargráð. Í Battle royale leikjum eru tugir eða hundruð spilara í einu  sem  allir byrja með lágmark útbúnað og markmið þeirra er að útrýma öllum andstæðingum og reyna að forðast að vera króaðir af utan öruggra svæða sem minnka þegar líður á leikinn. Sigurvegari er seinasti spilari eða lið sem er á lífi. Tölvuleikurinn Fortnite er dæmi um Battle royale leik.

Hugtakið Battle royale um tölvuleiki sprettur upp úr japanskri kvikmynd frá 2000  með  þessum titli,Battle Royale. Kvikmyndin er byggð á samnefndri skáldsögu þar sem þemað er að berjast til síðasta manns í leikvangi sem dregst saman.

Tölvuleikir eftir tegund
Tölvuleikir
Kjörnir alþingismenn 2021

Í Alþingiskosningunum 25. september 2021 náðu eftirfarandi þingmenn kjöri:

Nánar um kjörna Alþingismenn 
33 karlar náðu kjöri en 30 konur. Hlutfall kvenna á þingi var því jafn hátt og eftir kosningarnar 2016 en hefur aldrei verið hærra en í þessum tvennum kosningum.

Yngsti kjörni þingmaðurinn var Lilja Rannveig Sigurgeirsdóttir en hún var 25 ára og 10 daga gömul á kjördag. Elsti kjörni þingmaðurinn var Tómas Andrés Tómasson en hann var 72 ára og 173 daga gamall á kjördag. Tómas var jafnframt elsti nýliðinn í sögu þingsins. Meðalaldur kjörinna þingmanna var 49,1 ár.

Starfsaldursforseti nýkjörins þings var Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir sem  hafði áður setið á 24 löggjafarþingum. Þorgerður og Þórunn Sveinbjarnardóttir voru einu þingmennirnir sem tóku fyrst sæti á Alþingi á 20. öldinni og þannig einnig einu þingmennirnir sem voru fyrst kjörnir voru á þing áður en núverandi kjördæmaskipan var tekin upp.

23 þingmenn voru nýliðar á móti 40 sem áður höfðu gegnt þingmennsku.

Breytingar á kjörtímabilinu
1. → - 9. október 2021: Birgir Þórarinsson gekk úr Miðflokki yfir í Sjálfstæðisflokkinn áður en þing kom fyrst saman eftir kosningar, þingflokkaskipti svo skömmu eftir kosningar eiga sér engin fordæmi á lýðveldistímanum.

Tenglar
 Fyrsta þing þingmanna - Alþingisvefurinn

Alþingiskosningar
Alþingismenn
Andri Lucas Guðjohnsen

Andri Lucas Guðjohnsen er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir sænska félagið IFK Norrköping. Andri var kallaður í fyrsta skipti A-landsliðið haustið 2021 leik í undankeppni HM 2022. Andri er af fótboltaætt en Eiður Guðjohnsen er faðir hans, Arnór Guðjohnsen afi og Sveinn Aron Guðjohnsen.

Íslenskir knattspyrnumenn
Fólk fætt árið 2002
Finnska karlalandsliðið í körfuknattleik

Finnska karlalandsliðið í körfuknattleik leikur fyrir hönd Finnlands í körfuknattleik. Það hefur verið meðlimur í FIBA síðan árið 1939. 

Karlalandslið í Körfuknattleik
Eistneska karlalandsliðið í körfuknattleik

Eistneska karlalandsliðið í körfuknattleik leikur fyrir hönd Eistlands í körfuknattleik. Það hefur verið meðlimur í FIBA síðan árið 1934. 

Karlalandslið í Körfuknattleik
Elías Rafn Ólafsson

Elías Rafn Ólafsson er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar sem markmaður fyrir danska félagið FC Midtjylland. Einnig spilar hann með U-21 íslenska landsliðinu. 

Elías var kallaður í fyrsta skipti í A-landsliðið haustið 2021 fyrir forkeppni HM 2022. Skömmu áður hafði hann verið valinn leikmaður mánaðarins í dönsku Superliga. 

Íslenskir knattspyrnumenn
Fólk fætt árið 2000
Go, Dog. Go! (teiknimynd)

Go, Dog. Go! eru bandarísk-kanadískir teiknimyndaþættir sem hófu göngu sína 26. janúar 2021 á Netflix. Þátturinn var skapaður af Adam Peltzman. Teiknimyndin er byggir á samnefndri bók eftir bandaríska rithöfundinn P. D. Eastman.

Leikarar 

 Michela Luci sem Tag Barker
 Callum Shoniker sem Scooch Pooch
 Katie Griffin sem Ma Barker
 Martin Roach sem Paw Barker
 Tajja Isen sem Cheddar Biscuit, Franny's Mom og Beefsteak
 Lyon Smith sem Spike Barker og Gilber Barker
 Judy Marshank sem Grandma Marge Barker og Waitress
 Patrick McKenna sem Grandpaw Mort Barker, Gerald, Muttfield og Manhole Dog
 Linda Ballantyne sem Lady Lydia, Sgt Pooch, Mayor Sniffington, Leader Dog og Waggs Martinez
 Joshua Graham sem Sam Whippet og Franny's Dad
Zarina Rocha sem Kit Whiserton
Deven Mack sem Fetcher
 David Berni sem Frank
 Anand Rajaram sem Beans, Flip Chasely, Onlooker Dog, Bowser og Chili
 Stacey Kay sem Kelly Korgi
John Stocker sem Leo Howlstead
 Julie Lemieux sem Hattie og Catch Morely
 Danny Smith sem Yellow
 Paul Buckley, Reno Selmser og Zoe D'Andrea sem The Barkapellas
 Phill Williams sem Coach Chewman og Gabe Roof
 Rob Tinkler sem Early Ed
 Jamie Watson sem Donny Slippers
 Deann DeGruijter sem Sandra Paws
 Manvi Thapar sem Taylee
 Hattie Kragten sem Little Dog

Tilvísanir

Tenglar 
 
Teiknimyndir
Bandarískir teiknaðir sjónvarpsþættir
Greniryðsveppur

Greniryðsveppur (fræðiheiti: Chrysomyxa abietis) er ryðsveppategund í ættinni Coleosporiaceae, sem er sníkill á greni. C. abietis er ættaður frá Austur-Evrópu til Norður-Asíu. en hefur breiðst út til Norður-Ameríku, Ástralíu og Nýja-Sjálands.

Ytri tenglar 

Wilson, M.; Henderson, D.M. (1966). British Rust Fungi. pp. 58–59.

Tilvísanir

Ryðsveppir
Plöntusjúkdómar
Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1998

Sveitarstjórnarkosningar árið 1998 voru haldnar 23. maí 1998.

Reykjavík
Reykjavíkurlistinn hélt meirihluta sínum, hlaut 8 borgarfulltúa og Sjálfstæðisflokkurinn fékk 7.
Í framboði: Sjálfstæðisflokkurinn, Reykjavíkurlistinn, Húmanistar (áður Flokkur Mannsins) og Launalistinn.

Sameiningar sveitarfélaga
Sveitarfélagið Árborg varð til við sameiningu 4 sveitarfélaga: Selfossbæjar, Eyrarbakkahrepps, Stokkseyrarhrepps og Sandvíkurhrepps
Kjalarneshreppur sameinaðist Reykjavíkurborg. 
Borgarbyggð varð til við sameiningu Álftaneshrepps, Borgarbyggðar, Borgarhrepps og Þverárhlíðarhrepps.
Borgarfjarðarsveit varð til við sameiningu Andakílshrepps, Hálsahrepps, Lundarreykjardalshrepps og Reykholtsdalshrepps.
Sveitarfélagið Skagafjörður varð til með sameiningu ellefu hreppa:  Skefilsstaðahrepps, Sauðárkrókskaupstaðar, Skarðshrepps, Staðarhrepps, Seyluhrepps, Lýtingsstaðahrepps, Rípurhrepps, Viðvíkurhrepps, Hólahrepps, Hofshrepps og Fljótahrepps.

Tengill
Kosningasaga 1998

Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi
1998
Príon

Príon eru prótín með óvenjulegt umbrot sem geta yfirfært þá byggingu sína á önnur, venjuleg prótín. Príon bera ábyrgð á nokkrum taugahrörnunarsjúkdómum í spendýrum, þar á meðal í mönnum, eins og riðu, hjartarriðu, kúariðu, kúrú, banvænu arfgengu svefnleysi og Creutzfeldt-Jakob.

Tenglar
 

 
Prótín