alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Rómverska Bretland

Rómverska Bretland á við þann hluta Bretlandseyja sem Rómverjar stjórnuðu frá árinu 43 til um það bil 410. Rómverjar kölluðu þetta svæði Brittaníu, og með tíð og tíma náði það yfir suðurhluta landsins norður að landamærum Kaledóníu. Fyrir landvinninga Rómverja höfðu Bretar menningar- og viðskiptatengsl við meginland Evrópu, en innrásarmennirnir innleiddu nýjungar í landbúnaði, þéttbýlisþróun, iðnaði og byggingarlist. Enn í dag sjást merki um þessi áhrif.

Heimildir sem fjalla um tímann eftir landvinninga Rómverja eru fáar, en nokkrir rómverskir sagnaritarar fjalla lauslega um Brittaníu. Nöfn margra landstjóra Brittaníu eru þekkt. Helstu heimildir um rómverska Bretland stafa frá fornleifafundum og áletrunum.

Fyrsta herferð Rómverja til Bretlands var á vegum Júlíusar Caesars árið 55 og 54 f.Kr. Landvinningar byrjuðu þó ekki fyrr en 43 e.Kr. undir stjórn Claudíusar keisara. Rómverjar stofnuðu þar rómverskt skattland og smám saman færðu þeir út yfirráðasvæði sitt, en aldrei tókst þeim að ná tökum á Kaledóníu. Landvinningum þessum fylgdi tímabil rómversk-breskrar menningar. Til þess að koma í veg fyrir árásir úr norðri byggðu Rómverjar Hadríanusarmúrinn á norðurlandamærum skattlandsins, og var lokið við hann um árið 128. Árið 142 fóru þeir enn norðar og byggðu Antonínusarmúrinn, en hörfuðu suður um það bil tuttugu árum síðar. Um árið 197 skiptist Brittanía í tvö skattlönd: Britannia Superior og Britannia Inferior, en árið 305 skiptist hún í fleiri skattlönd og var gerð að biskupsdæmi. Þá var mikið um innrásir barbara og skattlöndin komust oft undir stjórn valdaræningja. Rómverjar fóru frá Bretlandi árið 410 en áhrif þeirra héldust í mörg hundruð ár.

Tenglar 
 Roman Britain

Rómverska Bretland
Saga Englands
Firth of Forth

Firth of Forth (stundum kallaður Forthfjörður á íslensku, gelíska: Linne Foirthe) er utan við ós árinnar Forth í Skotlandi, þar sem áin rennur í Norðursjó. Jarðfræðilega er Firth of Forth fjörður sem myndaðist á síðustu ísöld. Norðan við fjörðinn liggur Fife og sunnan við hann eru Vestur-Lothian, Edinborg og Austur-Lothian. Á tíma Rómverja var þetta svæði kallað Bodotria. Í firðinum eru nokkrar eyjar:
Bass Rock
Craigleith
Cramondeyja
Eyebroughy
Fidra
Inchcolm
Inchgarvie
Inchkeith
Inchmickery
The Lamb
Mayeyja

Heimildir 

Landafræði Skotlands
Norður-England

Norður-England (e. Northern England, North of England eða the North) er ekki opinbert stjórnunarsvæði á Englandi, en er óformlegt samband sýslna sem eiga sameiginlega menningu og sögu. Suðurhluti svæðisins nær að ánni Trent og norðurhlutinn á landamæri að Skotlandi. Sögulega hefur eyjan Mön verið tengd svæðinu og að sumu leyti er hún það enn. Íbúar á Norður-Englandi eru um það bil 14,5 milljónir, og svæðið er 37.331 km² að flatarmáli.

Í fornöld var Norður-England hluti Brigantiu, stærsta brýþonska konungsríkis á Bretlandi. Eftir landvinninga Rómverja á Bretlandi varð Jórvík höfuðborg svæðisins, sem þá hét Britannia Inferior og síðar Britannia Secunda. Eftir tímabil Rómverja urðu til ný konungsríki Hen Ogledds („gamla norðursins“). Englar stofnuðu konungsríkin Bernisíu og Deiru. Þaðan kom konungsríkið Norðymbraland sem átti sína gullöld í menningu og menntun. Höfuðstaður þess var Lindisfarne, þar sem írskir munkar stofnuðu munkaklaustur. Síðar komst svæðið undir stjórn Víkinga sem stofnuðu þar Danalögin. Á þeim tíma voru sterk tengsl á milli Norður-Englands og Manar, Dyflinar og Noregs. Síðar sameinaði Játráður Englandskonungur Norðymbraland Englandi.

Við landvinningar Normanna árið 1066 hófst óróatímabil á Norður-England, en mikil uppbygging og stofnun nýrra bæja fylgdu því. Á miðöldum var ráð Norður-Englands stofnað, og starfaði það fram til upphafs enska samveldisins. Á svæðinu voru margar orrustur háðar, þar til Bretland sameinaðist á Stúart-tímabilinu.

Landshlutar á Englandi
Hlutdeildarskírteini

Hlutdeildarskírteini er hugtak í viðskiptafræði og er haft um þá staðfestingu sem eigandur í verðbréfa- og fjárfestingarsjóði fá þegar  sjóðurinn fjárfestir. Á hlutdeildarskírteininu kemur til dæmis fram uppgefin hlutdeild þeirra í fjárfestingunni, en eigendur hlutdeildarskírteina eiga sama rétt til tekna og eigna sjóðsins, eða viðkomandi deildar, í hlutfalli við hlutdeild sína. Meginreglan er sú að hlutdeildarskírteini í verðbréfasjóðum eru ætíð innleysanleg að kröfu eiganda. Aftur á móti gera lög ekki ráð fyrir því að hlutdeildarskírteini fjárfestingarsjóða séu ætíð innleysanleg að kröfu eiganda. 

Viðskiptafræði
Beringshaf

Beringshaf (á ensku Bering Sea; á rússnesku Бе́рингово мо́ре) er hafssvæði í nyrsta hluta Kyrrahafsins milli Alaska í austur, austurströnd Síberíu og Kamtjatkaskaga í vestur, Alaskaskaga og Aleuteyjum í suður og suðaustur. Í norður tengist það Tjúktahafi og Norður-Íshafi í gegnum Beringssund. 

Hafið dregur nafn af danska landkönnuðinum Vitus Bering sem fyrstur Evrópumanna fór þar um árið 1728 og síðar 1741.

Beringshaf er 2 315 000 km² að flatarmáli, og mæting hafsstrauma norðan úr Íshafi og sunnan úr Kyrrahafi gera það að einu ríkasta sjávarlífríki á jörðu. Bæði Bandaríkin og Rússland eiga landhelgi á Beringshafi auk alþjóðlegs hluta sem nefndur er „Donut Hole“ á ensku.

Höf
Krókódíll

Krókódíll, einnig oft nefndur hinn eiginlegi krókódíll, (fræðiheiti: Crocodylus niloticus) er skriðdýr af krókódílaætt. Krókódílar geta orðið talsvert gamlir. Þannig er til dæmis krókódíll að nafni Mr. Freshy í ástralska dýragarðinum 130 ára.

Tenglar 

 

Krókódílaætt
Sparimerkjagifting

Sparimerkjagifting eða sparimerkjabrúðkaup kallaðist það þegar ungt fólk gekk í hjónaband til að geta leyst út skyldusparnað, en á árunum 1957-1993 var öllum ungmennum á aldrinum 16-25 ára skylt að spara ákveðinn hluta launa sinna, lengst af 15%, og greiddi vinnuveitandi þann hluta launanna með sparimerkjum sem viðtakandi límdi svo inn í þar til gerða sparimerkjabók og geymdi. 

Sparimerkin fengust útborguð við 26 ára aldur en hægt var að fá undanþágu og fá uppsafnaðan sparnað greiddan út, meðal annars vegna skólanáms, við íbúðarkaup eða stofnun heimilis og var í síðastnefnda tilvikinu miðað við giftingu.

Þegar kom fram yfir 1970 fór að bera nokkuð á því að ungt fólk giftist eingöngu til að geta leyst út sparimerki sín. Stundum var um að ræða fólk sem átti þegar í ástarsambandi en einnig var algengt að fólk sem þekktist lítið sem ekkert giftist og var þá um hreint hagkvæmnishjónaband og málamyndagerning að ræða. Í smáauglýsingum síðdegisblaðanna sáust oft auglýsingar eins og þessar:

„Sparimerkjagifting. Er kannski svipað ástatt fyrir þér, unga mær. Þú færð ekki að leysa fjárhagsvandræðin öðruvísi en að gifta þig. Leggðu þá nafn þitt og símanúmer inn á augld. DV merkt Beggja hagur 832.“

Eða:

„Ert þú blönk? En átt inni skyldusparnað? Hvað um samhjálp í krísu, þ.e. „sparimerkjagiftingu“. Greiði allan kostnað. Trúnaður. Tilboð sendist DV, merkt D7.“

Oftast lauk kynnum hjónanna þegar að giftingarathöfninni afstaðinni, nema hvað þau þurftu seinna að ganga frá skilnaði. Það gat þó dregist og dæmi voru um að fólk uppgötvaði mörgum árum síðar, þegar það ætlaði að giftast öðrum, að sparimerkjahjónabandið var enn í fullu gildi.

Skyldusparnaður var lagður niður 1993 en nokkru áður hafði undanþága vegna giftingar verið numin úr gildi vegna sparimerkjabrúðkaupa.

Tilvísanir 

Hjónaband
Listi yfir CSI:Miami (8. þáttaröð)

Áttunda þáttaröðin af CSI: Miami var frumsýnd 21. september 2009 og sýndir voru 24 þættir.

Leikaraskipti 
Þrír nýir meðlimir bætast í hópinn: myndlistasérfræðingurinn Walter Simmons af dagvaktinni (Omar Benson Miller), fyrrverandi MDPD og LAPD lögreglumaðurinn Jesse Cardoza (Eddie Cibrian) og réttarlæknirinn Dr. Tom Loman (Christian Clemenson).

Aðalleikarar 
 David Caruso sem Horatio Caine
 Emily Procter sem Calleigh Duquesne
 Adam Rodriguez sem Eric Delko (13 þættir) 
 Jonathan Togo| sem Ryan Wolfe
 Rex Linn sem Frank Tripp 
 Eva LaRue sem Natalia Boa Vista
 Omar Benson Miller sem Walter Simmons (Þættir 3-24)
 Eddie Cibrian sem Jesse Cardoza
 Christian Clemenson sem Dr. Tom Loman

Þættir

Heimildir 
 
 
 Heimasíða CSI: Miami á CBS sjónvarpsstöðinni

CSI: Miami
Ingi Randver Jóhannsson

Ingi Randver Jóhannsson (f. 5. desember 1936, d. 30. október 2010) var íslenskur alþjóðlegur meistari og landsliðsmaður í skák. Ingi varð Íslandsmeistari árin 1956, 1958, 1959 og 1963 auk þess að hafa verið Norðurlandameistari 1961.

Heimildir
 Frétt af skák.is
 Samantekt frá chessgames.com

Íslenskir skákmenn
Staðgengilsbrúðkaup

Staðgengilsbrúðkaup er brúðkaup þar sem annaðhvort brúður eða brúðgumi, hugsanlega bæði, eru fjarstödd en staðgengill svarar fyrir þann fjarstadda. Slík hjónabönd eru þó ekki lagalega bindandi nú á tímum nema í fáeinum löndum.

Fyrr á öldum voru staðgengilsbrúðkaup algeng hjá konungs- og aðalsættum Evrópu. Þegar konungsdóttir eða hefðarjómfrú giftist til fjarlægs lands eða héraðs sendi brúðguminn oft fulltrúa sinn sem giftist brúðinni sem staðgengill hans og flutti hana svo til nýrra heimkynna, þar sem önnur giftingarathöfn fór yfirleitt fram. Stundum leið þó alllangur tími þar til brúðhjónin hittust. Þannig giftist til dæmis Katrín af Aragóníu Arthúr prinsi af Wales 19. maí 1499 en þau sáust fyrst 4. nóvember 1501 og var giftingarathöfn haldin tíu dögum síðar. Eitt þekktasta dæmið á síðari öldum er brúðkaup Napóleons Bónaparte og Maríu Lovísu, síðari konu hans, en hún giftist staðgengli keisarans 11. mars 1810 og síðan honum sjálfum 1. apríl sama ár.

Hjónabandið taldist þó ekki fullkomið fyrr en hjónin höfðu haft kynmök og þótt staðgengisbrúðkaup væri lagalega bindandi var yfirleitt auðveldara að ógilda slík hjónabönd en önnur og stundum var ekki einu sinni hirt um það. Anna hertogaynja af Bretagne giftist Maxímilían 1. af Austurríki 1490 með staðgengli en þau höfðu enn aldrei hist þegar Karl 8. Frakkakonungur þvingaði hana til að giftast sér ári síðar og Innósentíus VIII páfi lýsti svo hjónaband þeirra löglegt þar sem hjónaband Önnu og Maxímilíans hefði aldrei verið fullkomnað.

Staðgengilsbrúðkaup tíðkast enn sumstaðar, oftast vegna þess að annað hjónanna getur ekki verið viðstatt vegna herþjónustu, fangelsisvistar, farbanns eða af öðrum gildum ástæðum. Lagalegt gildi þeirra er þó misjafnt. Í nokkrum ríkjum Bandaríkjanna geta hermenn í þjónustu erlendis þó notað staðgengil til að giftast maka sínum löglega. Rússneski geimfarinn Júríj Malechenko giftist Ekaterínu Dmitrievu með staðgengli 10. ágúst 2003. Hann var þá í geimstöð á sporbaug um jörðu en hún í Texas.

Heimild 
 

Hjónaband
Beaufort-haf

Beauforthafið er hafsvæði í Norður-Íshafi norðan við Alaska og Norðvestur-Kanada.

Hafsvæðið er um 80 000 km² að flatarmáli og mesta dýpt er 4.683 metrar. Beauforthaf er ísi þakið allt árið að undanteknum mánuðunum ágúst og september þegar 50 til 100 km breið rák næst landi opnast. Hafsvæðið er nefnt eftir breska aðmírálnum Sir Francis Beaufort. Á hafsbotninum fannst olía og gas upp úr 1960 en fyrstu tilraunaboranir fóru fram 1986. 

Bandaríkin og Kanada deila enn um hvar draga eigi mörk milli landanna á hafsvæðinu. 

Mackenziefljótið og mörg minni fljót renna út í Beauforthaf en í því er mjög auðugt dýralíf, fiskar, fuglar, selir og hvalir. Þar er meðal annars mikið af mjaldri.

Norður-Íshaf
Höf
Akureyjar (Skarðsströnd)

Akureyjar er eyjaklasi fyrir Skarðsströnd í Dalasýslu, út af mynni Gilsfjarðar og hafa eyjarnar raunar stundum verið sagðar í Gilsfirði. Heimaeyjan, þar sem bærinn var, er í miðjum klasanum, umkringd um 30 smærri eyjum og er víða grunnt á milli eyjanna og hægt að ganga þar um fjöru. Varast ber að rugla eyjunum saman við Akureyjar í Helgafellssveit.

Á fyrri öldum voru eyjarnar stundum byggðar en stundum ekki þótt þar þætti góð bújörð því eigendur þeirra bjuggu á höfuðbólum uppi á landi og vildu stundum nýta eyjarnar sem hlunnindi í stað þess að leigja þær. Þar var þó búið 1703 en á meðan Magnús Ketilsson sýslumaður bjó í Búðardal á síðari hluta 18. aldar og átti eyjarnar nytjaði hann þær sjálfur. Afkomendur hans settust þar svo að og dóttursonur hans, séra Friðrik Eggerz, bjó þar frá 1851 um nær 30 ára skeið og er þekktasti ábúandi eyjanna. Minningar hans, Úr fylgsnum fyrri aldar I-II, komu út á árunum 1950-1952. Sonur hans var Sigurður Eggerz, rithöfundur og ráðherra, og ólst hann hér upp. 

Ein af vinnukonum séra Friðriks í Akureyjum var skáldkonan Júlíana Jónsdóttir, sem varð fyrst íslenskra kvenna til að gefa út ljóðabók, og var hún oft kennd við eyjarnar.

Akureyjar fóru í eyði 1954. Síðasti ábúandi eyjanna var Tómas Jónsson frá Elivogum á Langholti í Skagafirði, þekktur sem fyrirmyndin að Hervaldi í Svalvogum í skáldsögu Indriða G. Þorsteinssonar, Þjófur í Paradís.

Tilvísanir

Heimildir 
 Friðrik Eggerz: Úr fylgsnum fyrri aldar I-II. Iðunn, Reykjavík 1950-1952.
 

Breiðafjarðareyjar‎
Dalasýsla
Skarðsströnd
Birgir Leifur Hafþórsson

Birgir Leifur Hafþórsson (fæddur 16. maí 1976 á Akranesi) er kylfingur. Hann varð atvinnumaður í golfi tvítugur eða árið 1997.

Birgir Leifur hefur orðið Íslandsmeistari í golfi í fjögur skipti, síðast árið 2014. Elendis lenti Birgir Leifur í öðru sæti í úrtökumóti fyrir síðari hluta sænsku mótaraðarinnar, í Vesteras, árið 1997. Stofnað var fyrirtæki um kylfinginn, sem heitir Eigendur Birgis.

Tilvísanir 

Íslenskir kylfingar
Íþróttamenn frá Akranesi
Íslandsmeistarar í golfi

Íslandsmeistaramótið í golfi hefur verið haldið frá 1942 í karlaflokki og frá 1967 í kvennaflokki.

Heimildir 

Golf
Steinkol

Steinkol eru kol með mjög hátt kolefnisinnihald, eða 75 – 90% og því það kol sem mest eru unnin til eldsneytis. Þau eru kolsvört á litin, gljáandi og mjög hörð og finnast í misþykkum lögum í jörðu. 

Sem eldsneyti eru þau einkum notuð til raforkuframleiðslu og fyrir fjarveitur til húshitunar en einnig til gas og koks framleiðslu.

Kol
Eldsneyti

it:Carbone#Antracite
Bankasýsla ríkisins

Bankasýsla ríkisins er íslensk ríkisstofnun sem tók til starfa í janúar 2010 í kjölfar bankahrunsins 2008. Hlutverk stofnunarinnar er að fara með hlut ríkisins í fjármálafyrirtækjum og á hún að hafa lokið störfum eigi síðar en fimm árum eftir að hún var sett á fót.

Tilvísanir

Tenglar 

 Heimasiða
 Lög um Bankasýslu ríkisins.

Íslenskar ríkisstofnanir
Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009
Tímon og Púmba

Tímon og Púmba eru persónur í teiknimyndunum Konungi ljónanna og annarri sem er samnefnd þeim báðum. Púmba er feitt vörtusvín en Tímon er jarðköttur.

Tilvísanir

Tenglar 
 

Teiknimyndapersónur
Upplýsingalæsi

Upplýsingalæsi er nýlegt hugtak á sviði bókasafns- og upplýsingafræða sem snýst um að geta skilgreint ákveðna og meðvitaða upplýsingaþörf og geta fullnægt henni með því að afla viðkomandi þekkingar. Hugtakið er ákveðin framlenging á hugtakinu læsi sem vísar til þess að kunna að lesa. Aðrar framlengingar á læsi hafa einnig verið nefndar til sögunnar og jafnvel talist nauðsynlegar til þess að einhver geti talist upplýsingalæs; s.s. myndlæsi, fjölmiðlalæsi, tölvulæsi og netlæsi.

Í Prag-yfirlýsingunni svonefndu um eflingu upplýsingalæsis í samfélaginu frá árinu 2003 var upplýsingalæsi sagt fela í sér „þekkingu á eigin upplýsingaþörfum og hæfileikanum til að staðsetja, finna, meta, skipuleggja og nota á skilvirkan hátt upplýsingar við að fjalla um þau málefni og viðfangsefni sem eru til staðar, er forsenda þess að taka fullan þátt í upplýsingasamfélaginu og er hluti af þeim grundvallar mannréttindum að njóta símenntunar“. Við þessa skilgreiningu hefur krafa um siðræna notkun upplýsinga og gagnrýna hugsun einnig bætst.

Hugtakið upplýsingalæsi er fyrst talið hafa verið notað árið 1974 af Paul G. Zurkowski, sem var þá formaður Samtaka Upplýsingaiðnaðsins (í dag Software and Information Industry Association). Með aukinni hnattvæðingu; þróunar á sviði upplýsingatækni hefur umræða um upplýsingalæsi orðið meira áberandi.

Tilvísanir

Tenglar
 Upplýsing.is: Vefur bókasafns- og upplýsingafræða
 Kennsluvefur Upplýsingar, félags bókasafns- og upplýsingafræða, um upplýsingalæsi
 Ertu upplýsingalæs?, af vef Auðar Harðardóttur
 Vefur Alþjóðasamtaka bókasafna um upplýsingalæsi
 Association of College and Research Libraries , vefur Samtaka amerískra rannsóknarbókavarða um upplýsingalæsi á háskólastigi
 InfoLit GLOBAL , vefur á vegum IFLA og Unesco um upplýsingalæsi)
 SCONUL - Society of College, National and University Libraries , enskur háskólavefur um upplýsingalæsi
 Fjölmiðlar og upplýsingalæsi á vef UNESCO
 NordInfoLit

Greinar 
 Upplýsingalæsi - nauðsynleg kunnátta á nýrri öld - þróun hugtaks, grein eftir Ingibjörgu Sverrisdóttur í Bókasafninu 
 Mat á kennslu í upplýsingalæsi á háskólastigi - tillögur fyrir bókasafn Háskólans á Akureyri, grein eftir Astrid Margrét Magnúsdóttir í Bókasafninu 
 Information literacy and its importance for the information and knowledge society, Þórdís T. Þórarinsdóttir
 Prag yfirlýsingin (2003) um eflingu upplýsingalæsis í samfélaginu
 Alexandríuyfirlýsingin (2005) um upplýsingalæsi og símenntun
 ACRL - Information Literacy Competency Standards for Higher Education, staðall um upplýsingalæsi á háskólastigi
 Australian and New Zealand Information Literacy Framework , staðall frá Ástralíu og Nýja Sjálandi
 Understanding Information Literacy, bók sem er útgefin af UNESCO
 Netríkið Ísland - Stefna ríkisstjórnar Íslands um upplýsingasamfélagið 2008 – 2012
 Ávarp ráðherra, Katrínar Jakobsdóttur á landsfundi Upplýsingar, félags bókasafns- og upplýsingafræða

Þekking
Bókasafns- og upplýsingafræði
Upplýsingatækni
Dennis Hastert

John Dennis „Denny“ Hastert (2. janúar 1942) er bandarískur stjórnmálamaður. Hastert var þingmaður Repúblikanaflokksins í fulltrúadeild Bandaríkjaþings fyrir 14 kjördæmi Illinois frá 1987 til 2007. Frá 1999 til 2007 gegndi Dennis starfi þingforseta fulltrúadeildarinnar. Hastert er sá repúblikani sem hefur gengt starfi þingforseta hvað lengst.

Hastert sagði af sér þingmennsku 26. nóvember 2007, en hann hafði þá verið bendlaður við nokkur spillingarmál. Hastert hafði þannig tengst víðfemu spillingarmáli Jack Abramoff, hann var sakaður um að hafa beitt völdum sínum í þinginu til að hagnast á óheiðarlegu landabraski í Illinois og fyrir að hafa hylmt yfir kynferðislegri áreitni repúblikanans Mark Foley gegn ungum karlkyns starfsmönnum þingsins.

Árið 2015 var Hastert ákærður fyrir að brjóta bankalög og ljúga að lögreglumönnum. Hann var sakaður um að hafa greitt mútufé til að hylma yfir eigin kynferðisbrot og um að stunda ólögleg gjaldeyrisviðskipti til að forðast skýrsluskil. Í apríl næsta ár var Hastert dæmdur fyrir að greiða mútufé til að þagga niður „rað-barnaníð“ sem hann hafði gerst sekur um á árunum 1965 til 1981 á meðan hann vann sem þjálfari í barnaskóla. Hastert var dæmdur í fimmtán mánaða fangelsi og til að fara í meðferð fyrir kynferðisglæpum. Honum var jafnframt gert að greiða 250 þúsund Bandaríkjadali í sérstakan sjóð til styrktar fórnarlömbum kynferðisglæpa.
 
Dennis Hastert er sagður fyrirmyndin að persónunni Glen Allen Walken, þingforseta Bandaríkjaþings í sjónvarpsþáttunum The West Wing. Walken er leikinn af John Goodman.

Tilvísanir

Bandarískir kynferðisafbrotamenn
Hastert, Dennis
Hastert, Dennis
Martröð á Álmstræti

A Nightmare on Elm Street (ísl. Martröð á Álmstræti) er hrollvekjumynd frá 1984 sem var samin og leikstýrð af Wes Craven. Með aðalhlutverkin fara Heather Langenkamp, Robert Englund, John Saxon, Ronee Bakley og Johnny Depp (í sínu fyrsta hlutverki í kvikmynd).

Söguþráður 

Myndin fjallar um unglingsstúlkuna Nancy Thompson og vini hennar sem eru ásóttir í draumi af Freddy Krueger. Freddy drepur vini Nancyar í draumi með hnífahanska og hefur mátt til þess að stjórna draumum krakkana. Foreldrar Nancyar segja henni að Freddy var barnamorðingi sem myrti yfir tuttugu börn á Álmstræti. Hann var handtekinn en var sleppt. Foreldrarnir á Álmstræti tóku lögin í eigin hendur og brenndu Freddy lifandi inn í skemmunni þar sem hann myrti börnin og Freddy  drepur börn foreldrana í draumi til að hefna sín. Nancy ákveður að hún verður að færa Freddy úr draumaheiminum í raunveruleikann til að drepa hann.

Leikarar 
 Heather Langenkamp sem Nancy Thompson
 Robert Englund sem Freddy Krueger
 John Saxon sem Don Thompson lögregluforingi, faðir Nancyar
 Renee Bakley sem Marge Thompson, móðir Nancyar
 Johnny Depp sem Glen Lantz, kærasti Nancyar
 Amanda Wyss sem Tina Gray, besta vinkona Nancyar
 Nick Corri sem Rod Lane, kærasti Tinu

Bandarískar kvikmyndir
Hryllingsmyndir
Kvikmyndir frumsýndar 1984
Halloween

Halloween (ísl. Hrekkjavaka) er sjálfstæð bandarísk hrollvekjumynd frá 1978 sem var samin af John Carpenter og Debru Hill og leikstýrð af John Carpenter. Carpenter samdi einnig tónlistina í myndinni. Með aðalhlutverkin fara Donald Pleasence og Jamie Lee Curtis (í sínu fyrsta kvikmyndahlutverki). Framhaldið Halloween II kom út 1981 og átta framhaldsmyndir fylgdu. Myndin var endurgerð 2007 af Rob Zombie.

Söguþráður 
Hrekkjuvökukvöldið 1963 í smábænum Haddonfield í Illinois myrðir sex ára gamall Michael Myers 15 ára gömlu systur sína Judith með eldhúshníf. Hann er lagður á Smith's Grove-geiðveikrahælið í umsjón Dr. Sams Loomis sem er staðráðinn í að Michael sé illskan uppmáluð. Eftir að hafa verið 15 ár í Smith's Grove er Michael fluttur í öryggisfangelsi en sleppur kvöldið fyrir hrekkjavökuna og fer aftur til Haddonfield og Loomis flýtir sér þangað. Loomis uppgötvar að Michael hefur tekið legstein Judithar og fær Brackett fógeta að hjálpa sér að finna hann. Michael (nú með hvíta plastgrímu um andlitið) byrjar að elta unglingsstelpuna Laurie Strode. Hrekkjavökukvöldið á Laurie að passa fyrir vinafólk og vinir hennar skemmta sér í húsinu á móti en Michael myrðir þau miskunarlaust og stillir þeim upp svo að Laurie getur fundið þau þegar hún rannsakar húsið. Michael ræðst að henni og hún flýr. Hún stingur Michael með prjóni í hálsinn og með herðatré í augað og hníf í bringuna en hann deyr ekki. Þegar Michael er að kyrkja Laurie bjargar Loomis henni og skýtur Michael sex sinnum og hann dettur af svölunum. Þegar Loomis kemur út á svalirnar er Michael horfinn.

Leikarar 
 Donald Pleasence sem Dr. Sam Loomis
 Jamie Lee Curtis sem Laurie Strode
 Charles Cyphers sem Leigh Brackett fógeti
 Nancy Loomis sem Annie Brackett, vinkona Lauriear og dóttir Leighs Brackett fógeta
 P.J. Soles sem Lynda van der Klok, vinkona Lauriear
 Kyle Richards sem Lindsey Wallace, stelpa sem Laurie passar
 Brian Andrews sem Tommy Doyle, strákur sem Laurie passar
 John Michael Graham sem Bob Simms, kærasti Lyndu
 Nancy Stephens sem Marion Chambers, aðstoðarkona Loomis
 Tony Moran sem 21-árs Michael Myers
 Will Sandin sem 6-ára Michael Myers
 Nick Castle sem The Shape (grímuklæddur Michael Myers)
 Sandy Johnson sem Judith Myers

Bandarískar kvikmyndir
Hryllingsmyndir
Ferdinand de Saussure

Ferdinand de Saussure (26. nóvember 1857 – 22. febrúar 1913) var svissneskur málvísindamaður og einn þeirra sem lagði grunninn að þróun málvísinda á 20. öld. Hann er talinn faðir strúktúralismans.

Tilvísanir

Tenglar 
 

Saussure, Ferdinand de