alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Staðarskáli

Staðarskáli er veitingaskáli fyrir botni Hrútafjarðar. Skálinn er rétt vestan við Hrútafjarðarár og var tekin í notkun árið 2008, en þessi skáli tók við hlutverki eldri skála sem bar sama nafn og stendur við bæinn Stað rétt austan Hrútafjarðarár .

Saga 

Fyrstu olíutankar voru settir upp við bæinn Stað rétt austan Hrútafjarðarár árið 1929 af dönsku fyrrtæki D.T.P.A. sem olífélagið Esso tók síðar við. Olífélagið Shell flutti síðan starfssemi við Stað. Um miðja öldina var settur upp við bensínsöluna lítill söluskúr fyrir sælgæti og gosdrykki. Staðarskálinn er formlega stofnaður 9. júní 1960 og varð landsþekktur enda í alfararleið á milli Norður- og Suðurlands. Hann var bækistöð flutningabíla og viðkomustaður Norðurleiðar. Á sumrin störfuðu þar um 35 - 40 manns.
 
Árið 2008 byggði Vegagerðin nýja ný brú nokkru neðar þar sem Síkáin Hrútarfjarðar- og Seláin koma saman. Nýr Staðarskáli var byggður vestast í landi Staðar.

„Staðarskáli er Ísland“ 

Skáldið Þórarinn Eldjárn gerði Staðarskála ódauðlegan með ljóði sínu „Staðarskáli er Ísland“. Hann sagði Staðarskála vera miklu meira en þjóðvegasjoppa með salernum og tilburðum til matargerðar. „Staðarskáli er menningarlegt og sálfræðilegt fyrirbæri og á vissan hátt smækkuð mynd af Íslandi og spegill samfélagsins,”  sagði Þórarinn Eldjárn. Hann sagði ljóðið vera fyrst og fremst stemmningsljóð frá Staðarskála en honum teldi Staðarskáli vera einn íslenskasti staður sem til er. Þarna blandaðist saman sveitastemmning og borgarfólk sem rennur hjá. Formið er bundið en ekki rímað og þarna er vísað beint í Gunnarshólma Jónasar Hallgrímssonar „Hér vil ég una ævi minnar daga".
 
Hér er brot úr kvæðinu:„Staðarskáli er Ísland, einhver þétting

í andrúmslofti veldur þeirri staðreynd.

Það er eins og mikið safngler sogi

í sjóðandi brennidepil alla geisla

inn í þessa miðstöð mannaferða

Mekka þeirra sem á landið trúa.“

Sá einnig 

  Þórarinn Eldjárn
 Hrútafjörður

Vestur-Húnavatnssýsla
Gilsbakki (Eyjafirði)

Gilsbakki er jörð í Eyjafirði og er bærinn fyrir minni Skjóldals. 

Úr landi Gilsbakka var nýbýlið Árbakki byggt. Bæirnir Gilsbakki og Árbakki eru byggðir undir melum sem heita Háumelar. Sunnan bæjana rennur  Skjóldalsá fram úr gljúfri eftir farvegi sínum austur í Eyjafjarðará.

Tenglar 
 Gilsbakkafréttir

Íslenskir bæir
Eyjafjarðarsveit
Árbakki (Eyjafirði)

Árbakki er jörð í Eyjafjarðarsveit. Árbakki er fyrir mynni Skjóldals, jörðin byggðist sem nýbýli úr landi Gilsbakka.

Íslenskir bæir
Eyjafjarðarsveit
Stemma

Stemma getur einnig átt við sögnina „að stemma“.
Stemma (eða kvæðalag) er lagstúfur notaður til að flytja hefðbundinn íslenskan kveðskap, oftast rímur eða lausavísur. Þegar stemma er flutt er það kallað að kveða, það er tegund af söng, sem leyfir vissan breytileika og dregur oft seiminn. Þekktar stemmur skipta hundruðum. Þær eru flestar í fornum lýdískum eða dórískum tóntegundum og hver stemma sniðin að einhverjum ákveðnum bragarhætti, til dæmis ferskeytlu, braghendu, stuðlafalli, gagaravillu og svo framvegis, eftir hrynjandi hverrar og einnar. Fyrir hverja stemmu eru til einn eða fleiri lagboðar þ.e. vísa sem stemman er kennd við og algengt er að flytja.

Á nítjándu og tuttugustu öld söfnuðu áhugamenn um íslenskan tónlistararf stemmum, meðal annarrar tónlistar, bæði á nótum (til dæmis Bjarni Þorsteinsson: Íslensk þjóðlög) og síðar á upptökum (til dæmis Silfurplötur Iðunnar og umfangsmikið upptökusafn á Stofnun Árna Magnússonar). Samhliða því að rímnakveðskapur komst úr tísku á síðari hluta nítjándu aldar og fyrri hluta þeirrar tuttugustu, fór mörgum að þykja stemmur sveitó og hallærislegar. Þær hurfu þó aldrei að fullu úr huga landsmanna; bæði lagði Kvæðamannafélagið Iðunn rækt við kveðskaparhefð frá stofnun árið 1929, nokkur tuttugustu aldar skáld, til dæmis Einar Benediktsson viðhéldu rímnakveðskap, og tónskáld, til dæmis Jón Leifs og Jórunn Viðar, unnu með gamlar stemmur. Sveinbjörn Beinteinsson og síðar Steindór Andersen fóru líka að flytja stemmur í samhengi við nútímatónlist: pönk, rapp, Sigur Rós og fleira.

Tilvísanir 

Tónlist
Bragfræði
Þjóðlagatónlist
Dirichlet-röð

Dirichlet-röð er röð, kennd við þýska stærðfræðinginn Dirichlet.

Skilgreining
Röðin

þar sem, s og an, með n = 1, 2, 3, ...,  eru tvinntölur kallast Dirichlet-röð. 

Zetufall Riemanns er þekkasta Dirichlet-röðin, en þá gildir að an = 1, fyrir |s| > 1.

Föll, skilgreind með Dirichletröð 
 Betufall Dirichlets
 Etufall Dirichlets
 Lambdafall Dirichlets
 Zetufall Riemanns

Tvinnfallagreining
ASEAN-yfirlýsingin

ASEAN-yfirlýsingin eða Bangkokyfirlýsingin er stofnskjal Sambands Suðaustur-Asíuríkja. Hún var undirrituð af fulltrúum Indónesíu, Singapúr, Filippseyja, Malasíu og Taílands 8. ágúst 1967 og var ætlað að sýna andstöðu þessara ríkja við útbreiðslu kommúnisma í Víetnam og innan eigin landamæra. Yfirlýsingin fjallaði einnig um friðsamlega sambúð og samvinnu aðildarríkjanna.

Samband Suðaustur-Asíuríkja
1967
Etufall Dirichlets

Etufall Dirichlets er fall, skilgreint með Dirichlet-röð.

Skilgreining
Fallið

þar sem s er tvinntala, kallast Etufall Dirichlets.

Etufallið er venslað við Zetufall Riemanns, táknað ζ:

þegar |s| er ekki 1.

Tengt efni 
 Betufall Dirichlets
 Lambdafall Dirichlets

Tvinnfallagreining
Lambdafall Dirichlets

Lamdafall Dirichlets er fall, skilgreint með Dirichlet-röð.

Skilgreining 
Fallið

þar sem s er tvinntala, kallast Lambdafall Dirichlets.

Lambdafallið er venslað Zetufalli Riemanns, táknað ζ:

en er óskilgreint þegar |s| = 1.

Tengt efni 
 Betufall Dirichlets
 Etufall Dirichlets

Tvinnfallagreining
Spútnikáfallið

Spútnikáfallið eða Spútnikkreppan er heiti á þeim áhrifum sem vel heppnuð aðgerð Sovétmanna til að koma Spútnik 1-gervihnettinum á braut um jörðu 4. október 1957 hafði á bandarískt samfélag. Fram að þessum tíma voru flestir Bandaríkjamenn öruggir um að Bandaríkin væru í fararbroddi í þróun nýrrar eldflaugartækni og rannsóknum á geimnum. Atvikið hafði víðtæk áhrif á bandarískt stjórnkerfi og menntakerfi og markar upphafið að geimkapphlaupinu milli risaveldanna á tímum Kalda stríðsins. Næstu þrjú árin var fjármagn til rannsókna og tækniþróunar stóraukið í Bandaríkjunum og nýjar stofnanir eins og Defense Advanced Research Projects Agency (DARPA) og National Aeronautics and Space Administration (NASA) voru settar á stofn. 

Saga Bandaríkjanna
Spútnik-áætlunin
1957
Miðgildisbanaskammtur

LD50 (skammstöfun á enska Lethal Dose, 50% eða „banaskammtur 50%“) eða miðgildisbanaskammtur kallast í eiturefnafræði sá skammtur sem þarf til að drepa helming tilraunadýranna, en LD50 er oft notað til að gefa til kynna hvort ákveðið efni búi yfir bráðum eiturhrifum (en).

Tengt efni 
 Miðgildisbanastyrkur

Heimildir 

Eiturefnafræði
Valdimar Briem

Valdimar Briem (1. febrúar 1848 – 1930) var vígslubiskup á Stóra-Núpi í Gnúpverjahreppi.

Valdimar fæddist á Grund í Eyjafirði. Faðir hans var Ólafur Briem bóndi og smiður á Grund og móðir hans var Dómhildur Þorsteinsdóttir. Hann ólst upp í Hruna hjá Jóhanni Kristjáni Briem föðurbróður sínum sem jafnframt var prófastur í Hruna. Valdimari var veitt Hrepphólasókn árið 1873 en hún var sameinuð Stóra-Núpssókn sjö árum síðar. Þá settist Valdimar að þar. Hann var prófastur í Árnesprófastsdæmi 1896-1918. Þá var hann vígslubiskup frá 1909-1930.

Valdimar var mikið sálmaskáld og þýðandi og eru um 80 sálmar eftir hann í sálmabók Þjóðkirkjunnar. Einnig eru tíu sálmar eftir hann í færeysku sálmabókinni.

Eftir Valdimar liggja Biblíuljóð í 3 bindum, gefin út 1896 (Úr Gamla testamentinu), 1897 (Úr Nýja testamentinu) og 1898 (Davíðs sálmar). Sumt af því sem í Sálmabókinni er að finna kemur úr þessu skáldverki.
 
Meðal sálma sem hann orti eru:
 „Í dag er glatt“ 
 „Nú árið er liðið“ 
 „Í Betlehem er barn oss fætt“
 „Kallið er komið“

Tenglar 
 Aldarminning eftir Jón Thorarensen
 Sr. Valdimar Briem með tíu sálma í færeysku sálmabókinni 
 Ljóð.is - Valdimar Briem 
 Vígslubiskup Dr. Valdimar Briem og séra Ólafur Briem; Ræða Dr. theol. Jóns Helgasonar biskups í  Stóranúpskirkju við jarðarför þeirra feðga, Prestafélagsritið janúar 1930, bls. 79–86.

Íslenskir prestar
Íslenskir vígslubiskupar
Íslensk skáld
Skeiða- og Gnúpverjahreppur
Fólk fætt árið 1848
Fólk dáið árið 1930
Arnarvatn stóra

Arnarvatn stóra er stöðuvatn á Arnarvatnsheiði. Arnarvatn er 540 m.y.s og er um 4,3 km² að flatarmáli. Nokkrar víkur eru á vatninu m.a. Sesseljuvík þar sem Austurá rennur úr vatninu, sunnan við vatnið er Hólmavík þar sem Skammá rennur í vatnið en hún á upptök sín í Réttarvatni sem liggur suður af Arnarvatni. Hægt er að aka að Arnarvatni eftir vegi F578, bæði úr Miðfirði og frá Húsafelli.

Stöðuvötn á Íslandi
Arnarvatnsheiði
Barnaþrælkun

Barnaþrælkun er ólögleg starfsemi eða þrælahald barna undir lögaldri.

Glæpir
Þrælahald
Hvammstangakirkja

Hvammstangakirkja er sóknarkirkja Hvammstangasóknar og er í Breiðabólstaðarprestakalli. Kirkjan var vígð 21. júlí 1957, en hún var hönnuð af Guðjóni Samúelssyni.Kirkjusmiður var Snorri Jóhannesson smiður á Hvammstanga. Kirkjan stendur ofarlega í þorpinu við Kirkjuveg, sunnan kirkjunar liðast Syrði-Hvammsá í gegnum þorpið.

Byggt var safnaðheimili við kirkjuna og var það vígt árið 2007 á 50 ára afmæli kirkjunar, en safnaðarheimilið er hannað af Haraldi V Haraldssyni arkitekti.

Prestar

Prestar sem hafa þjónað við Hvammstangakirkju

 Sr. Gísli H Kolbeins
 Sr. Pálmi Matthíasson (1977 - 1981)
 Sr. Guðni Þór Ólafsson
 Sr. Kristján Björnsson (1989 - 1998)
 Sr. Sigurður Grétar Sigurðsson (1998 - 2009)
 Sr. Magnús Magnússon (2009 - )

Organistar

Organistar sem hafa þjónað við Hvammstangakirkju
 Karl Hjálmarsson
 Ingibjörg Pálsdóttir
 Helgi Sæmundur Ólafsson
 Pálína Fanney Skúladóttir

Heimildir

 Sr. Pálmi Matthíasson http://wayback.vefsafn.is/wayback/20090422053907/www.kirkja.is/Starfsfolk/SrPalmiMatthiassonSoknarprestur/

Tenglar
Hvammstangakirkja á kirkjukort.net 
 Sr. Kristján Björnsson http://wayback.vefsafn.is/wayback/20090421163903/www.landakirkja.is/prestar-og-soknarnefnd/

Kirkjur á Íslandi
Húnaþing vestra
Hvammstangi
Stewie Griffin

Stewie Gilligan Griffin er teiknimyndapersóna úr bandarísku sjónvarpsþáttunum Family Guy. Stewie er sonur Peter Griffin og Lois Griffin. Stewie hatar Lois, vill drepa hana og ná heimsyfirráðum. Besti vinur hans er hundurinn Brian. 

Teiknimyndapersónur

Family Guy
Blóðvatnslækning

Blóðvatnslækning felst í því að nota blóðvatn sem inniheldur mótefni til að flytja ónæmi milli fólks eða dýra.

Barnaveiki var áður læknuð með því að hestar voru smitaðir af veikinni. Þeir sýkjast ekki en mynda mótefni gegn bakteríunum. Svo var dýrunum tekið blóð og úr því unnið blóðvatn eða sermi (blóðvökvi, sem storknunarefni höfðu verið fjarlægð úr) með mótefni, sem svo var dælt í æð sjúklinga. Nú hefur þessi blóðvatnslækning, sem raunar var beitt gegn fleiri sjúkdómum, þokað fyrir bólusetningu og sýklalyfjum.

Heimildir  
 Örnólfur Thorlacius (2002). Lífeðlisfræði, kennslubók handa framhaldsskólum

Blóð
Ónæmisfræði
Gröftur

Gröftur eru leifar dauðra baktería, hvítkorna og annarra frumna ásamt vessa og ónýtum vefjum.

Heimildir  
Örnólfur Thorlacius (2002). Lífeðlisfræði, Kennslubók fyrir framhaldsskóla
Fituleysin vítamín

Fituleysin vítamín eru vítamín sem leysast greiðlega í fitu og fituleysiefnum. Fituleysin vítamín, sem raunar teljast lípíð, leysast ekki í vatni. Dæmi um fituleysin vítamín eru A-vítamín, D-vítamín, E-vítamín og K-vítamín. Fituleysin vítamín eru meðal annars í móðurmjólk og lýsi. Ef fituleysanleg vítamín er neytt í of stórum skömmtum, safnast þau fyrir í líkamanum. Náttúruleg fituleysanleg vítamín hafa þó ekki eiturefnaráhrif.

Mannslíkaminn getur framleitt bæði K-vítamín og D-vítamín í einhverju magni. Bakteríur í þörmunum geta framleitt töluvert magn af K-vítamíni, en húðin er fær um að framleiða nægt magn af D-vítamíni ef hún verður fyrir sterkri sól.

Heimildir  
Örnólfur Thorlacius (2002). Lífeðlisfræði, kennslubók handa framhaldsskólum
<references>
Vítamín
Áhrifsbreyting

Áhrifsbreyting (fræðiheiti: analogia) er í málfræði það þegar hljóð eða orðmyndir breytast fyrir áhrif annarra hliðstæðra (t.d. r fyrir s í vera, var í stað vesa, vas, sbr. vorum, verið; eða e fyrir ei í tveimur í framburði sumra, sbr. þremur). Gísli Jónsson, íslenskufræðingur, lét að því liggja í einum af pistlum sínum í Morgunblaðinu, að áhrifsbreyting væri „fínt nafn á fyrrverandi málvillu, þegar nógu margir hafa tekið villuna upp“.  Gísli lýsti þessu þannig í öðrum pistli:

Menn draga dám af sessunaut sínum, einn apar eftir öðrum, og kallast tíska. Orðin hafa þegið þessa öpunarhneigð í arf frá sköpurum sínum og skipta stundum um ham að einhverju eða öllu leyti til þess að líkja eftir öðrum orðum. Það er kallað áhrifsbreyting. Þetta má segja að sé fínt orð (skrauthvörf) yfir það sem daglega væri nefnt málvilla. Með öðrum orðum: Þegar ein orðmynd lagar sig eftir annarri, án þess að um „eiginlega hljóðbreytingu“ sé að ræða, kallast það áhrifsbreyting, þegar nógu margir hafa tekið breytinguna upp, er hún „viðurkennd“. Annars er þetta bara málvilla. 

Hann tilfærir síðan dæmi: Orðið fræ sem er af va-stofni er nú farið að beygjast sem ja-stofn.  

Viðurkennd áhrifsbreyting er t.d. þegar nefnifallið mær er látið þoka fyrir mey úr þolfalli og þágufalli. Það er jafnvel talið rétt mál að segja María mey og hrein mey, þar sem svipmeira er og sögulega rétt að segja María mær og hrein mær.

Tilvísanir 

Málfræði
Kjörnir alþingismenn 1959 (fyrri)

Þetta er listi yfir kjörna Alþingismenn eftir Alþingiskosningar 1959 (júní).

Reykjavíkurkjördæmi

Hafnarfjörður

Gullbringu og Kjósarsýsla

Árnessýsla

Rangárvallasýsla

Vestmannaeyjar

Vestur Skaftafellssýsla

Austur Skaftafellssýsla

Suður Múlasýsla

Norður Múlasýsla

Seyðisfjörður

Norður Þingeyjarsýsla

Suður Þingeyjarsýsla

Eyjafjarðarsýsla

Akureyri

Siglufjörður

Skagafjarðarsýsla

Austur Húnavatnssýsla

Vestur Húnavatnssýsla

Strandasýsla

Ísafjörður

Norður Ísafjarðarsýsla

Vestur Ísafjarðarsýsla

Barðastrandasýsla

Dalasýsla

Snæfells og Hnappadalssýsla

Mýrasýsla

Borgarfjarðarsýsla

Landskjörnir

Samantekt

Ráðherrar

Forsetar Alþingis

Alþingiskosningar
Lofthæna

Lofthæna er kvenmannsnafn sem hefur verið notað einu sinni á Íslandi svo vitað sé. Lofthæna Guðmundsdóttir (1842 - 1912) átti heima í Skaftafellssýslu.

Nafnið kemur tvisvar fyrir í Landnámabók. Lofthæna Erpsdóttir var kona Braga skálds. Dóttir þeirra var Ástríður slækidrengur, kona Arinbjarnar hersis úr Fjörðum, og hét dóttir þeirra einnig Lofthæna. Sonur hennar var Hrosskell Þorsteinsson landnámsmaður í Hvítársíðu. 

Uppruni nafnsins er óviss en talið er líklegt að það sé afbökun úr einhverju erlendu nafni.

Gríms saga loðinkinna

Mannanöfn
UMFS Dalvík

UMFS Dalvík (Ungmennafélag Svarfdæla, Dalvík) er íþróttafélag sem er starfrækt á Dalvík. Félagið var stofnað 1909. UMFS Dalvík tók áður þátt í Íslandsmótinu í knattspyrnu undir eigin merkjum bæði í karla- og kvennaflokki en er nú hluti af Dalvík/Reynir í samstarfi við Reyni Árskógsströnd

Íslensk knattspyrnufélög
Dalvík
Dalvíkurbyggð
Íþróttafélög á Dalvík
Íþróttafélög í Dalvíkurbyggð
Dalvík/Reynir

Dalvík/Reynir er knattspyrnufélag sem stofnað var árið 2006 með samvinnu Reynis, Árskógsströnd og UMFS Dalvík. Liðið leikur í 2. deild í  Íslandsmeistaramótinu í knattspyrnu.

Saga
Árið 2005 féll Leiftur/Dalvík niður í 3. deild og í kjölfarið slitu Dalvík og Leiftur samstarfi sínu sem myndaði Leiftur/Dalvík. Dalvík og Reynir Árskógsströnd ákváðu í kjölfarið að sameinast í annað sinn. Fyrri sameining var í raun ekki bein sameining þar sem Reynir dró sig út úr deildarkeppninni og leikmenn liðsins færðu sig flestir yfir í Dalvíkurliðið. Í þetta sinn var hins vegar stofnað nýtt félag, Dalvík/Reynir, bæði móðurfélögin drógu sig út úr deildarkeppninni en Dalvík/Reynir hóf þátttöku í 3. deild.

Leikmenn Dalvíkur Reynirs

Þjálfari:Dragan Kristinn Stojanovic

Aron Ingi Rúnarsson 

Ísak Andri Maronsson

Aron Máni Sverrisson

Bjarki Freyr Árnason

Bjarmi Fannar Óskarsson

Borja Lopez Laguna

Elvar Freyr Jónsson

Gunnlaugur Bjarnar Baldursson

Gunnlaugur Rafn Ingvarsson

Halldór Jóhannesson

Jóhann Örn Sigurjónsson

Kristján Freyri Óðinsson

Númi Kárason 

Rúnar Helgi Björnsson

Sergiy Shapoval

Snorri Eldjárn Hauksson

Steinar Logi Þórðarson

Sveinn Helgi Karlsson

Viktor Daði Sævaldsson

Vilhelm Ottó Bierng Ottósson

Þröstur Mikael Jónasson

Tilvísanir

Tenglar
 Heimasíða Dalvíkur/Reynis
Þorsteinn frá Hamri

Þorsteinn frá Hamri (fæddur 15. mars 1938, dáinn 28. janúar 2018) (skírður Þorsteinn Jónsson) var íslenskt ljóðskáld og rithöfundur. Hann var tilnefndur til Bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs fimm sinnum.

Eftir að hafa tekið landspróf í Reykholtsskóla fluttist hann til Reykjavíkur og hóf nám í Kennaraskólanum, en hætti eftir tvo vetur. Þorsteinn vann síðar sem aðstoðarbókavörður á Bókasafni Kópavogs. Barnabarn hans er knattspyrnumaðurinn Jón Daði Böðvarsson.

Verðlaun og viðurkenningar 
 1962 - Rithöfundsjóður Ríkisútvarpsins
 1968 - Viðurkenning úr Minningarsjóði Ara Jósefssonar
 1981 - Barnabókaverðlaun Fræðsluráðs Reykjavíkur: Gestir í gamla trénu (fyrir þýðingu).
 1981 - Menningarverðlaun DV í bókmenntum: Haust í Skírisskógi
 1991 - Stílverðlaun Þórbergs Þórðarsonar
 1992 - Íslensku bókmenntaverðlaunin: Sæfarinn sofandi
 1996 - Riddarakross hinnar íslensku fálkaorðu fyrir ritstörf
 1997 - Heiðursstyrkur úr Menningar- og styrktarsjóði SPRON
 2001 - Heiðurslaun Alþingis
 2004 - Lóð á vogarskál íslenskra bókmennta, verðlaun veitt af Félagi starfsfólks bókaverslana
 2004 - Ljóðaverðlaun Guðmundar Böðvarssonar
 2006 - Heiðursfélagi í Rithöfundasambandi Íslands
 2009 - Verðlaun Jónasar Hallgrímssonar

Tilnefningar 
 1972 - Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs: Himinbjargarsaga eða Skógardraumur
 1979 - Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs: Fiðrið úr sæng Daladrottningar
 1984 - Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs: Spjótalög á spegil
 1992 - Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs: Vatns götur og blóðs
 1995 - Íslensku bókmenntaverðlaunin: Það talar í trjánum
 1999 - Íslensku bókmenntaverðlaunin: Meðan þú vaktir
 2015 - Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs: Skessukatlar

Tengt efni 
 Tilnefningar til bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs frá Íslandi
 Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs

Heimildir 
 Bókmenntavefurinn Vefsíða Borgarbókasafns Reykjavíkur
 And­lát: Þor­steinn frá Hamri Mbl.is

Tenglar 
Verk Þorsteins á netinu
 „Frá málaferlum til mógrafar“; grein sem birtist í Fálkanum 1966
 Glatkistan

Íslenskir rithöfundar

Íslensk skáld
Handhafar íslensku bókmenntaverðlaunanna
Kjörnir alþingismenn 1956

Þetta er listi yfir kjörna Alþingismenn eftir Alþingiskosningarnar 1956.

Reykjavíkurkjördæmi

 Árið 1957 kom Eggert Þorsteinsson inn fyrir Harald Guðmundsson

Hafnarfjörður

 Árið 1958 varð Emil Jónsson formaður Alþýðuflokksins

Gullbringu og Kjósarsýsla

Árnessýsla

Rangárvallasýsla

Vestmannaeyjar

Vestur Skaftafellssýsla

Austur Skaftafellssýsla

Suður Múlasýsla

Norður Múlasýsla

Seyðisfjörður

Norður Þingeyjarsýsla

Suður Þingeyjarsýsla

Eyjafjarðarsýsla

Akureyri

Siglufjörður

Skagafjarðarsýsla

Austur Húnavatnssýsla

Vestur Húnavatnssýsla

Strandasýsla

Ísafjörður

Norður Ísafjarðarsýsla

Vestur Ísafjarðarsýsla

Barðastrandasýsla

Dalasýsla

Snæfells og Hnappadalssýsla

Mýrasýsla

Borgarfjarðarsýsla

Landskjörnir

Samantekt

Ráðherrar

Forsetar Alþingis

Alþingiskosningar
Ummyndanir

Þessi grein fjallar um kvæðið eftir Ovidius. Fyrir rit Apuleiusar, sjá Gullni asninn. Fyrir skáldsöguna eftir Kafka, sjá Hamskiptin. 
Ummyndanir (stundum líka nefnd Hamskiptin eða Myndbreytingarnar ) (latína: Metamorphoses) er söguljóð) eftir rómverska skáldið Óvidíus, samið undir sexliðahætti í fimmtán bókum. Óvidíus lauk líklega við ljóðafléttuna milli 2 og 8 f.Kr. Verkið er samansafn goðsagna þar sem menn eða guðir skipta líkjum, það er að segja ummyndast í annað form, dýr eða plöntur eða annað, og er verkið fléttað saman af mikilli hind þannig að um það bil 250 sögur renna saman eins og þær væru geirnegldar í eina heild. Einkennist verkið allt af léttleika og stílsnilld, enda var það mikið lesið í fornöld og á miðöldum, og er reyndar mikið lesið enn í dag. 

Ummyndanir höfðu mikil áhrif á myndlist endurreisnartímabilsins og bókmenntir allt frá því verkið birtist fyrst. Það kom fyrst út í íslenskri þýðingu Kristjáns Árnasonar árið 1975 í tímaritinu Eimreiðin. Kristján kaus að þýða verkið í óbundnu máli að hætti Sveinbjarnar Egilssonar þegar hann þýddi Hómerskviður. Til að gefa hugmynd um verkið í ljóðformi, þýddi Kristján niðurlag verksins undir sexliðahætti og birti það í inngangi.

Jón Espólín þýddi verkið með fornyrðislagi á sínum tíma en sú þýðing hefur ekki komið út enn þá.

Tilvísanir

Tenglar 

 Ummyndanir; af Bókatíðindum.is

Grísk goðafræði
Rómversk goðafræði
Verk eftir Ovidius
Hubble-geimsjónaukinn

Hubble-geimsjónaukinn er geimsjónauki, sem NASA og ESA komu á sporbaug 1990 með geimskutlu. Geimsjónaukinn er nefndur eftir stjarnfræðingnum Edwin Hubble. Úr honum er m.a. hægt að sjá stjörnur og stjörnuþokur í margra ljósára fjarlægð.

Tenglar 
 Stjörnufræðivefurinn: Hubble geimsjónaukinn 
 SpaceTelescope.org

Geimsjónaukar
Stjörnuskoðun
Óveður

Óveður er tíðarfar sem getur einkennst af vindi, þrumu og eldingu (þrumuveður) eða mikilli úrkomu (til dæmis regni eða snjó), eða flutningi efna gegnum loft af vindinum (til dæmis sandstrokkur). Óveður myndast þegar lægð verður til umkringd af hæð. Kraftur úr þessum þrýstingsmuni myndir vind og ský, sérstaklega skúraský. Gerst getur að lítil svæði lægða myndast af heitu lofti sem rís upp af jörðinni, og þá geta komið fyrir rykþyrlar og hvirfilvindar.

Tengt efni 
 Fellibylur
 Illviðri
 Skýstrokkur
 Stormur
 Öskubylur

Óveður
Veðurfræði
Þruma

Þruma er það hljóð sem heyrist þegar eldingar slá niður. Nákvæma hljóðið sem kemur fram réðst af fjarlægð þrumuveðurs til hlustandans og tegund af þrumum. Það getur verið stuttur, háttur smellur eða lágur, langur drunur. Þrumur verða til þegar loft þenjast út óðfluga vegna þrýstings- og hitastigsaukninga orsakaðra af eldingum.

Þrumuveður

ja:雷#雷鳴
Corbin Bleu

| deathdate = 
| location =  Brooklyn, USA
| birthname = Corbin Bleu Reivers
| notable role = Chad High School Musical 1, 2, 3 
}}
Corbin Bleu Reivers (f. 21. febrúar 1989) er bandarískur leikari og söngvari. Hann byrjaði leikferil sinn árið 1996 og varð þekktur meðal yngri áhorfenda eftir að hafa leikið í Disney Channel bíómyndinni High School Musical.

Heimildir 
 

Bandarískir leikarar
Fólk fætt árið 1989
Elding

Elding er útrás af rafmagni úr skýi og henni fylgir oft þruma. Eldingar koma helst fyrir í þrumuveðri en stundum við eldgos, sandbylji og skógarelda. Hraði eldinga getur verið allt að 60.000 m/s og hitastigið allt að 30.000 °C. Á þessu hitastigi er nógu heitt að bræða kísl saman í sandi og við þetta getur gler myndast. Það eru um það bil 16 milljónir þrumuveðra á hverju ári um allan heim. Eldingar valda jónun í loftinu í kringum þær og svo myndast köfnunarefnisoxíð sem breytist þá í saltpéturssýru sem plöntur geta neytt.

Ekki er vitað nákvæmlega hvernig eldingar myndast. Það eru til margar mismunandi kenningar um myndun þeirra, til dæmis skoðaðar hafa verið breytingar í loftinu (í vindhraða, rakastigi, núningi og loftþrýstingi) og áhrif sólvinds. Framkoma íss í skýjum er talin koma einhverju við myndun eldinga og stungið hefur verið upp á að hann geti breytt rafhleðslu skýs og þá valdið eldingum.

Elding
Þrumuveður

sv:Åska#Blixten