alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Borgunarbikar karla 2014

Borgunarbikarinn 2014

1. umferð 
fös. 02. maí. 14	19:00	Leiknir F. - Höttur	Fjarðabyggðarhöllin	4-2 (0-0)
lau. 03. maí. 14	12:00	KFS - Grótta	Helgafellsvöllur	3-1 (0-1)
lau. 03. maí. 14	14:00	Kría - Vængir Júpiters	Gróttuvöllur	1-3 (1-1)
lau. 03. maí. 14	14:00	Augnablik - Léttir	Fagrilundur	7-1 (3-1)
lau. 03. maí. 14	14:00	Njarðvík - KB	Njarðtaksvöllurinn	3-1 (1-1)
lau. 03. maí. 14	14:00	Elliði - Örninn	Fylkisvöllur	2-1 (0-0)
lau. 03. maí. 14	14:00	Mídas - Afturelding	Framvöllur	1-2 (1-1)
lau. 03. maí. 14	14:00	KH - Kóngarnir	Hlíðarendi	6-3 (3-1)
lau. 03. maí. 14	14:00	Árborg - Víðir	JÁVERK-völlurinn	1-1 (0-1)
lau. 03. maí. 14	14:00	Hamar - Snæfell	Grýluvöllur	6-1 (2-0)
lau. 03. maí. 14	14:00	Fjarðabyggð - Einherji	Norðfjarðarvöllur	5-1 (4-1)
lau. 03. maí. 14	14:00	Völsungur - Nökkvi	Húsavíkurvöllur	11-0 (4-0)
lau. 03. maí. 14	14:00	KFR - Álftanes	SS-völlurinn	2-0 (0-0)
lau. 03. maí. 14	15:00	Skínandi - Afríka	Samsung völlurinn	11-0 (3-0)
lau. 03. maí. 14	16:00	Magni - Hamrarnir	KA-völlur	9-1 (2-1)
lau. 03. maí. 14	16:30	Stokkseyri - Ármann	Selfossvöllur	0-1 (0-1)
lau. 03. maí. 14	17:00	Grundarfjörður - Vatnaliljur	Akraneshöllin	5-1 (3-1)
lau. 03. maí. 14	17:00	ÍH - Ísbjörninn	Schenkervöllurinn	3-1 (2-0)
lau. 03. maí. 14	19:00	KFG - Gnúpverjar	Samsung völlurinn	4-0 (3-0)
sun. 04. maí. 14	12:00	Stál-úlfur - Þróttur V.	Kórinn - Gervigras	0-8 (0-2)
sun. 04. maí. 14	14:00	Reynir S. - Ægir	N1-völlurinn	2-3 (0-0)
sun. 04. maí. 14	14:00	Hvíti riddarinn - ÍR	Tungubakkavöllur	1-4 (1-0)
sun. 04. maí. 14	15:00	Lumman - Berserkir	Kórinn - Gervigras	3-6 (1-2)

2. umferð 
þri. 13. maí. 14	18:00	Kári - KV	Akraneshöllin	0-4 (0-2)
þri. 13. maí. 14	18:00	Berserkir - BÍ/Bolungarvík	Víkingsvöllur	2-8 (0-2)
þri. 13. maí. 14	18:45	Hamar - KFR	Grýluvöllur	1-0 (1-0)
þri. 13. maí. 14	19:15	Leiknir F. - Fjarðabyggð	Fjarðabyggðarhöllin	1-4 (0-2)
þri. 13. maí. 14	19:15	Þróttur R. - KFS	Gervigrasvöllur Laugardal	5-0 (3-0)
þri. 13. maí. 14	19:15	KH - Selfoss	Hlíðarendi	1-3 (0-2)
þri. 13. maí. 14	19:15	Sindri - Huginn	Sindravellir	4-3 (1-0)
þri. 13. maí. 14	19:15	Vængir Júpiters - Augnablik	Fjölnisvöllur - Gervigras	0-3 (0-2)
þri. 13. maí. 14	19:15	Elliði - Haukar	Fylkisvöllur	0-2 (0-1)
þri. 13. maí. 14	19:15	KA - Magni	KA-völlur	7-0 (5-0)
þri. 13. maí. 14	19:15	Grindavík - ÍA	Grindavíkurvöllur	4-1 (2-0)
þri. 13. maí. 14	19:15	Skínandi - Víðir	Samsung völlurinn	0-4 (0-2)
þri. 13. maí. 14	19:15	Ægir - Afturelding	Þorlákshafnarvöllur	0-4 (0-2)
þri. 13. maí. 14	19:15	Leiknir R. - ÍR	Leiknisvöllur	1-3 (1-1)
þri. 13. maí. 14	19:15	Þróttur V. - KFG	Vogabæjarvöllur	3-4 (1-2)
þri. 13. maí. 14	20:30	KF - Völsungur	Boginn	2-0 (0-0)
þri. 13. maí. 14	20:30	Víkingur Ó. - HK	Akraneshöllin	0-2 (0-0)
mið. 14. maí. 14	19:15	Tindastóll - Dalvík/Reynir	Hofsósvöllur	1-2 (0-2)
mið. 14. maí. 14	20:00	Grundarfjörður - Njarðvík	Akraneshöllin	2-6 (0-1)
mið. 14. maí. 14	20:30	ÍH - Ármann	Schenkervöllurinn	1-0 (1-0)
sun. 04. maí. 14	14:00	Hvíti riddarinn - ÍR	Tungubakkavöllur	1-4 (1-0)
sun. 04. maí. 14	15:00	Lumman - Berserkir	Kórinn - Gervigras	3-6 (1-2)

32-liða úrslit

16-liða úrslit 

Knattspyrna á Íslandi
Bikarkeppni karla á Íslandi
Morðingjarnir

Morðingjarnir er íslensk rokkhljómsveit sem var stofnuð árið 2005. Hljómsveitin hefur gefið út fjórar breiðskífur, þá nýjustu árið 2016, auk nokkurra smáskífulaga. Þrír meðlimir sveitarinnar voru áður í hljómsveitinni Dáðadrengir.

Meðlimir 
Atli Erlendsson - bassi
Baldur Ragnarsson - gítar
Haukur Viðar Alfreðsson - söngur, gítar
Helgi Pétur Hannesson - trommur

Breiðskífur
Í götunni minni (2006)
Áfram Ísland! (2007)
Flóttinn mikli (2009)
Loftsteinn (2016)

Smáskífur
Ó náttúra (2010)
Jólafeitabolla/Þú komst með jólin til mín (2010)
Blóð (2011)

Tilvísanir 

Íslenskar hljómsveitir
Carl Pontoppidan

Carl Pontoppidan (f. 27. september 1748 í Bergen í Noregi, d. 22. ágúst 1822 í Kaupmannahöfn) var norskur kaupmaður og rithöfundur. Aðeins 18 ára að aldri kom hann til Keflavíkur í fylgd með Holger Jacobaeus, sem tók við rekstri kaupstaðarins árið 1766 fyrir hönd Almenna verslunarfélagsins, og starfaði Carl sem lærlingur hans. En Carl gekk í þjónustu verslunarinnar þegar hann missti föður sinn sama ár. Carl dvaldi um árabil í Keflavík og varð undirassistant og assistant í Keflavík. Við upphaf Konungsverslunarinnar síðari fluttist Carl frá Íslandi. Hann var settur yfir verslun við Ísland, Grænland, Færeyjar og Finnmörku árið 1781. Carl vann sig upp frekar innan Almenna verslunarfélagins. Árið 1791 varð hann vara-borgarráðsfulltrúi í Kaupmannahöfn. Árið 1804 varð hann fullgildur borgarráðsfulltrúi í Ḱaupmannahöfn. Carl skrifaði einnig bækur.

Tengill 
 Carl Pontoppidan

Pontoppidan, Carl
Strákarnir

Strákarnir var gamanþáttur í umsjón Audda, Sveppa, Péturs Jóhanns og Ofurs-Huga. Þátturinn hófst 3. febrúar 2005, strax eftir að 70 mínútur hætti 20. desember 2004. En þátturinn hætti 23. júní 2006. Þátturinn var með svipuðu sniði og 70 Mínútur nema bara 25 mínútur og ekki í beinni útsendingu, og allt fyrir fram unnið en 70 Mínútur var yfirleitt unninn samdægurs. Þátturinn byrjaði fjórum sinnum í viku (mánudögum, þriðjudögum, miðvikudögum, fimmtudögum og "Best of" á föstudögum). Árið 2006 hófst önnur þáttaröð í henni bættust við Gunni Samloka og Atli. Að þáttaröðinni lokinni hættu strákarnir samstarfinu í bili. Lokasyrpa þáttanna var sýnd 23. júní 2006. 

Eftir strákanna fór Pétur fór í Næturvaktina, Sveppi í Algjör Sveppi og Auddi í Tekinn.

Íslenskir sjónvarpsþættir
Hugi Halldórsson

Hugi Jens Halldórsson (f. 1981) er íslenskur sjónvarpsmaður. Hann er þekktur fyrir hlutverk sitt sem ofurhugi í sjónvarpsþáttunum 70 mínútur og Strákunum.

Árið 2004 gekk hann til liðs við 70 mínútur sem Ofur-Hugi. Þegar 70 mínútur hættu 20. desember 2004 gerði Hugi þættina Jing Jang á Popptíví sem var blanda af spurningaþætti og spjallþætti. 28. febrúar 2005 hætti Jing Jang og Hugi fór í Strákanna þangað til þeir hættu í júní 2006.

Árið 2011 byrjaði Hugi með sitt eigið fyrirtæki Stórveldið sem sá um framleiðslu á sjónvarpsþættum og kvikmyndum. Stórveldið hætti árið 2016. 

Íslenskir sjónvarpsmenn
Lesitín

Lesitín er almennt heiti á flokki efnasambanda sem heita fosfatíðýlkólín og úr þeim efnum er næringarefnið kólín einkum unnið. Það er náttúrlegt efnasamband sem finnst í öllum lífverum.
Lesitín var fyrst einangrað árið 1846 af franska efnafræðingnum og lyfjafræðingnum Theodore Gobley. Hann einangraði lesitín upprunalegar úr eggjarauðum. Lesitín er selt sem fæðubótarefni og lyf. Það er oft unnið úr sojabaunum. Það er einnig notað í steikingarúða til  að koma í veg fyrir að matur festist við steikingarpotta.

Tengill 
 Lesitín

Fosfórlípíð
Þeytuefni
Soja
Sidraflói

Sidraflói er flói í Miðjarðarhafi við strönd Líbýu. Flóinn er helsta miðstöð túnfiskveiða í Miðjarðarhafi.

Miðjarðarhaf
Landafræði Líbýu
NBA2k14

NBA2k14 er körfubolta tölvuleikur sem var gefinn út á leikjavélarnar Xbox, Playstation 3, Playstation 4 og einkatölvur. Leikurinn gerist í bandarísku körfuboltadeildinni National Basketball Association.

Tölvuleikir
Anasazi

Anasazi var forn menning frumbyggja Ameríku sem náði frá fernum ríkjamörkum Utah, Arizona, Nýju Mexíkó og Colorado. Talið er að afkomendur Anazasi-fólks hafi að einhverju leyti þróast út frá Oshara-menningunni sem aftur þróaðist frá Picosa-menningunni.

Fólkið bjó í húsnæði sem var meðal annars niðurgrafin hús, stórfjölskylduhús, stór hús að hætti Púeblóna og hellar sem grafnir voru inn í kletta í varnarskyni. Samgöngukerfi Anasazi-manna var flókið. Það náði yfir slétturnar í Colorado og tengdi saman hundruð samfélaga og þéttbýliskjarna. Þeir höfðu þekkingu á stjörnufræði og nýttu hana í byggingarlist. Trúarlega byggingin Kiva, sem var aðallega notuð við helgihald, var mikilvægur hluti samfélagsgerðar þessara forna samfélags.

Í nútímamáli hafa fólkið og fornmenning þess verið kölluð Anazasi, í sögulegum tilgangi. Navajó-indíánarnir, sem voru ekki erfðafræðilega skyldir þeim, kölluðu þá þessu nafni. Eftir því sem sagan hermir merkir nafnið „fornir óvinir“. Púeblónar nú á dögum vilja ekki að þetta heiti sé notað.

Heimildir

Tilvísanir 

Frumbyggjaþjóðir Norður-Ameríku
The Common Linnets

The Common Linnets (hörfinkurnar) er hollenskt söngdúó sem í eru söngkonan Ilse DeLange, fædd 1977, (Ilse Annoeska de Lange) og söngvarinn Waylon, fæddur 1980 (Willem Bijkerk). Þau eru bæði sjálfstæðir flytjendur og hafa þekkst sem slíkir í mörg ár en hófu að syngja saman árið 2013. Þau tóku þátt í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva í Kaupmannahöfn árið 2014 fyrir hönd Hollands og urðu í öðru sæti á eftir Conchitu Wurst frá Austurríki. Lagið þeirra heitir Calm After The Storm og er í kántrístíl eins og flest lögin þeirra en þau flytja kántrí, blúgrass og popp.

Hollenskir tónlistarmenn
Ísland Got Talent

Ísland Got Talent er íslensk útgáfa af Got Talent-þáttunum. Þátturin hóf göngu sína á Íslandi árið 2014 og voru dómararnir þá Bubbi Morthens, Þórunn Antonía Magnúsdóttir, Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir og Jón Jónsson. Í seríu 2, árið 2015, hætti Þórunn Antonía og Selma Björnsdóttir kom í hennar stað. Auðunn Blöndal var kynnir þáttanna í fyrstu og annari þáttaröð. 

Í seríu 3, árið 2016 hættu allir dómarar og nýjir tóku við, sem voru Dr. Gunni (Gunnar Lárus Hjálmarsson), Ágústa Eva Erlendsdóttir, Marta Smarta (Marta María Jónasdóttir) og Jakob Frímann Magnússon. Kynnir þáttana var þá Emmsjé Gauti.

Seríur

Dómarar og kynnir (önnur tafla)

Upptökur 

Íslenskir sjónvarpsþættir
Íslenskir raunveruleikaþættir
Raunveruleikasjónvarpsþættir
Ameríski draumurinn

Ameríski draumurinn eru þættir frá 2010 þar sem Auðunn Blöndal, Egill Einarsson, Sverrir Þór Sverrisson, og Vilhelm Anton Jónsson keppast í því að ferðast hringinn í kringum Bandaríkinn. Í draumnum eru tvö lið, sem eru 2 harðir (Auddi og Gillz) og Villisveppirnir (Sveppi og Villi).

2 harðir unnu Ameríska drauminn.

Framhaldsþátturinn Evrópski draumurinn var sendur út 2012, Asíski draumurinn 2017 og Suður-Ameríski draumurinn 2018.

Staða liða 

Sjónvarpsþættir
Íslenskir sjónvarpsþættir
Algjör Sveppi og töfraskápurinn

Algjör Sveppi og töfraskápurinn er þriðja myndin í Algjör Sveppi kvikmyndaseríunni. Myndin er frá 2011 og var frumsýnd 9. september sama ár. Aðalhlutverk fara þau Sverrir Þór Sverrisson (Sveppi), Vilhelm Anton Jónsson (Villi), Guðjón Davíð Karlsson (Gói), Ilmur Kristjánsdóttir, Auðunn Blöndal (Auddi) svo eitthvað sé nefnt. Framhaldið Algjör Sveppi og Gói bjargar málunum kom út árið 2014.

Allar þessar myndir höfðu grílaleg áhrif á æsku ungmenni og varð að stórum myndum.

Söguþráður 
Flestir vita að í herberginu hans Sveppa er töfrum gæddur skápur þótt fáir viti í hverju töfrarnir felast. Dag einn lokast Ilmur, vinkona Sveppa, inni í skápnum og kemst ekki út. Nú er illt í efni og versnar til muna þegar í ljós kemur að illmenni í útlöndum ásælist skápinn og lætur ræna honum. Þar með hefst æsilegur eltingarleikur og ævintýri þar sem þeir Sveppi, Villi og Gói þurfa að elta bófana, svindla sér inn á Þjóðminjasafnið, hjóla um á þotuhjólum og læra á fljúgandi húsgögn svo eitthvað sé nefnt. Leikurinn berst síðan um víða velli, út á sjö, upp í loft og meira að segja upp á jökul. Útsjónarsemi félaganna er sem fyrr með ólíkindum og þótt hætturnar leynist við hvert fótmál fer svo að lokum að sagan fær farsælan endi og sannar um leið hið fornkveðna að allt er gott sem endar vel.

Heimildir 

Íslenskar grínmyndir
Sveppa-kvikmyndirnar
Gloppuhnjúkur

Gloppuhnjúkur er í Skíðadal upp af bænum Kóngsstöðum. Hann er 1017 m hár og hlaðinn úr rúmlega 10 milljón ára gömlum basaltlögum. Að baki hans eru Rauðuhnjúkar yfir 1200 m háir. Sitt hvoru megin við hnjúkinn eru smádalirnir Gloppudalur og Draugadalur. Í Gloppudal er lítið fjallavatn eða tjörn, Gloppuvatn. Úr því fellur Gloppuá til Þverár sem aftur fellur í Skíðadalsá. Kóngsstaðadalur/Þverárdalur gengur til vesturs milli hárra fjalla inn af Gloppuhnjúk. 

Í ævisögu Ásgríms Jónssonar listmálara er fjallað nokkuð um Skíðadal og þar er minnst á hnjúkinn: "Sjálfur er dalurinn þröngur, en fjöllin allt í kring geysihá, og er þeirra á meðal Gloppa, einkennilegt fjall og minnisstætt, sem tekur nafn sitt af tröllskessu." 

Skíðdælsk stemma:
Fjallahringsins hamrastál
hylur mjallardúkur.
Eins og bolli í undirskál
ertu Gloppuhnjúkur. (HjHj)

Tilvísanir
Dalvíkurbyggð
Svarfaðardalur
Fjöll á Íslandi
Lawrence-flói

Lawrence-flói eða Lárensflói er stór árós Lárensfljóts sem tengir Vötnin miklu í Norður-Ameríku við Atlantshaf. Flóinn er hálflokað hafsvæði 236 þúsund ferkílómetrar að stærð. Meðaldýpi í flóanum er 146 metrar. 

Flóinn markast í norðri af eyjunni Labrador og Québec-fylki, í austri af Nýfundnalandi, í suðri af Nova Scotia-skaganum og Bretonhöfðaeyju og í vestri af Gaspe-skaga, Nýju Brúnsvík og Québec-fylki. Helstu eyjar í flóanum eru Anticosti-eyja, Eyja Játvarðs prins, Magðalenueyjar og Bretonhöfðaeyja.

Atlantshaf
Flóar við Kanada
Líbýuhaf

Líbýuhaf (arabíska: البحر الليبي‎, gríska: Λιβυκόν πέλαγος, latína: Libycum Mare) er hafsvæði í Miðjarðarhafi undan strönd hinnar fornu Líbýu (það er Kýrenæku og Marmaríku) sem nú samsvarar austurhlutanum af strönd Líbýu og vesturhlutanum af strönd Egyptalands, frá Tóbrúk að Alexandríu, norður að suðurströnd Krítar. Aðrar eyjar í hafinu eru grísku eyjarnar Gavdos, Gavdopúla, Kúfonesí og Krýse.

Austan við hafið er botn Miðjarðarhafs, norðan við það er Jónahaf og vestan við það er Sikileyjarsund.

Miðjarðarhaf
Landafræði Líbýu
Landafræði Grikklands
Maine-flói

Maine-flói er stór flói undan austurströnd Norður-Ameríku. Flóinn nær frá Þorskhöfða í suðri að Sable-höfðaeyju í austri. Bandarísku fylkin Maine og New Hampshire eiga strönd að flóanum, auk kanadísku héraðanna New Brunswick og Nova Scotia. 

Massachusetts-flói og Fundy-flói eru hluti af Maine-flóa.

Atlantshaf
Landafræði Bandaríkjanna
Flóar við Kanada
Gunnlaðar saga

Gunnlaðar saga er skáldsaga eftir Svövu Jakobsdóttur. Bókin kom fyrst út árið 1987. Sagan var tilnefnd til norrænu bókmenntaverðlaunanna árið 1990. Í sögunni er flakkað í sífellu milli frásagnarsviða, forsögulegs tíma og nútíðar en sagan byggir á goðsögur úr Hávamálum sem Svava telur að Snorri Sturluson hafi afbakað. Höfuðpersónar er gyðjan Gunnlöð sem sagt er frá í Hávamálun en hún gætti skáldskaparmjaðar sem Óðinn sóttist eftir og komst yfir með klækjabrögðum.

Sögumaður í Gunnlaðar sögu er miðaldra kona sem er á leið til Íslands frá Kaupmannahöfn í flugvél með dóttur sinni Dís og tveimur gæslumönnum hennar en dóttirin hafði verið tekin föst  þá um sumarið fyrir að ræna fornu gullkeri úr Þjóðminjasafni Dana. Móðirin segir sögu dóttur sinnar en dóttirin segist hafa sogast á yfirskilvitlegan hátt gegnum tíma og rúm til að lifa á ný örlög gyðjunnar Gunnlaðar.

Tilvísanir

Tengill 
 Bikar lífsins! Gunnlaðar saga eftir Svövu Jakobsdóttur í Hafnarfjarðarleikhússinu 
Bókaárið 1987
Íslenskar skáldsögur
Hatursorðræða

Hatursorðræða (e. hate speech) er, í almennum skilningi, orðræða sem ræðst gegn einstaklingi eða hópi á grundvelli til dæmis kynþáttar, trúar, kyns, fötlunar eða kynhneigðar.

Í lagalegum skilningi er hatursorðræða hver sú orðræða, bending eða atferli, skrif eða tjáning, sem er bönnuð sökum þess að hún kann að hvetja til ofbeldis eða saknæms athæfis gegn einstaklingi eða hópi sem nýtur verndar laganna, eða sökum þess að er lítillækkandi eða ógnandi fyrir slíkan einstakling eða hóp. Lögum er ætlað að bera kennsl á einstakling eða hóp sem nýtur verndar laganna. Í sumum löndum geta þeir sem fyrir hatursorðræðu verða sótt til saka fyrir rétti. Mjög er deilt um hatursorðræðu á netinu og hvar mörk tjáningarfrelsis og hatursorðræðu skarast. Gagnrýnendur laga gegn hatursorðræðu líkja hugtakinu við Newspeak í skáldsögu George Orwells og segja það notað til þöggunar. 

Í tilmælum ráðherraráðs Evrópuráðsins nr. 97 er hatursorðræða skilgreind sem: „öll tjáning sem dreifir, hvetur til, stuðlar að eða réttlætir kynþáttahatur, útlendingahatur, gyðingahatur eða annars konar hatur sem byggist á umburðarleysi, þar á meðal umburðarleysi sem er tjáð með herskárri/óvæginni þjóðræknisstefnu/þjóðernishyggju eða þjóðhverfum sjónarmiðum, mismunun og fjandskap gegn minnihlutahópum, farandverkafólki og fólki af erlendum uppruna.“

Tengt efni 
Deila og drottna
Fleygmál
Merkimiðapólitík
Persónuníð

Tilvísanir 

Fordómar
Mismunun
Samfélagshyggja

Samfélagshyggja er stefna í stjórnmálaheimspeki sem varð til á seinni hluta 20. aldar. Samfélagshyggja er tilbrgiði við félagshyggju, andstæð róttækri einstaklingshyggju en leggur áherslu á samfélag og samfélagslega ábyrgð. Samfélagshyggja er ekki nauðsynlega ósamrýmanleg frjálslyndisstefnu.

Upphaf samfélagshyggjunnar má rekja til viðbragða ýmissa heimspekinga við riti bandaríska stjórnmálaheimspekingsins Johns Rawls, Kenning um réttlæti, sem kom út árið 1971. Töldu þeir að í riti Rawls væri of mikil áhersla lögð á einstaklinginn óháð samfélaginu sem hann býr í.

Meðal hugsuða félagshyggjunnar má nefna:
 Alasdair MacIntyre — After Virtue
 Michael Sandel — Liberalism and the Limits of Justice
 Charles Taylor — Sources of the Self
 Michael Walzer — Spheres of Justice

Á Íslandi hafa stjórnmálahreyfingar á vinstri væng stjórnmálanna, sem kjósa að kenna sig ekki við jafnaðarstefnu, stundum kennt sig við samfélagshyggju.

Tenglar 
 Klassísk rit jafnaðarsinna á Íslandi
 Sigríður Þorgeirsdóttir, „Frelsi, samfélag og fjölskylda: Femínísk gagnrýni, samfélagshyggja og frjálslyndisstefna“, birtist í tímaritinu Hugur, 6. árg. 1993–1994, bls. 35–46.
 

 
Stjórnspeki
Stjórnmálafræði
Sósíalismi
Ofbeldi

Ofbeldi er „viljandi notkun krafts eða valds, annaðhvort hótuð eða raunveruleg, gegn sjálfum sér, öðrum einstaklingi, eða hópi eða samfélagi, sem leiðir til eða er líkleg til að leiða til meiðsla, dauða, sálfræðilegs skaða, vanþroskunar eða sviptingar“. Velferðarráðuneyti Íslands skiptir ofbeldi í fjóra aðalflokka: líkamlegt ofbeldi, tilfinningalegt ofbeldi, vanrækslu og kynferðislegt ofbeldi. Afleiðingar ofbeldis skipast í skammtíma- og langtímaafleiðingar en eru meðal annars minnkaður möguleiki til að gleðjast, hegðunarvandamál, lélegt sjálfstraust, erfiðleikar í að treysta öðrum og erfiðleikar í námi.

Um allan heim deyja 1,6 milljón fórnarlömb ofbeldis á hverju ári: 50% vegna sjálfsmorðs, 35% vegna manndráps og 12% voru bein afleiðing stríðs eða annarra átaka. Áætlað er að 60,9 af hverjum 100.000 Afríkubúum deyja á hverju ári vegna ofbeldis. Ofbeldi leiðir til tuga spítalainnlagna, hundraða heimsókna til slysadeilda og þúsunda funda með læknum. Í mörgum tilfellum er hægt að koma í veg fyrir ofbeldi.

Heimildir
Hafnarvigtin (Geirsgötu)

Hafnarvigtin er lítið stakt hús við Geirsgötu sem var reist árið 1946.
Húsið teiknuðu arkitektarnir Einar Sveinsson og Gunnar H. Ólafsson.  Á Páskunum 2004 opnaði  Tómas Tómassons þar veitingahúsið Hamborgarabúllan. 

Byggingar í Reykjavík
Leshús

Leshús var bókaútgafa sem Þorgeir Þorgeirson stofnaði árið 1988. Vefur Leshúss  er enn uppi, með efni nokkurra rita sem þar var gefið út.

Tengt efni 

 Þorgeir Þorgeirson
 Þorgeir Þorgeirson gegn íslenska ríkinu

Íslensk fyrirtæki
Mannréttindadómstóll Evrópu

Mannréttindadómstóll Evrópu dæmir í málum sem snúa að mannréttindabrotum samkvæmt Mannréttindasáttmála Evrópu. Núverandi aðsetur er í Strasbourg í Frakklandi. Dómstóllinn var stofnaður árið 1959 á grunni 19. greinar mannréttindasáttmálans. Núverandi landsdómari frá Íslandi er Róbert Spanó prófessor og fyrrum forseti lagadeildar Háskóla Íslands og settur umboðsmaður Alþingis. Hinn 1. maí 2017 var Róbert kjörinn forseti deildar (Section President) á fundi fullskipaðs dómstóls (Plenary Court). Hinn 2. apríl 2019 var Róbert kjörinn varaforseti dómstólsins til þriggja ára. Hinn 20. apríl 2020 var Róbert svo kjörinn forseti Mannréttindadómstóls Evrópu, fyrstur Íslendinga og fyrstur Norðurlandabúa í tíð dómstólsins í núverandi mynd. Hann er jafnframt yngsti forseti dómstólsins frá upphafi.

Tengt efni 
 Þorgeir Þorgeirson gegn íslenska ríkinu

Tenglar 

 Vefsetur Mannréttindadómstóls Evrópu
 Upplýsingar um skilyrði fyrir því að sækja mál fyrir dómstólnum, af bresku síðunni yourrights.org.uk 

Mannréttindi
Yfirþjóðlegir dómstólar
Alpamítur

Alpamítur eða biskupshúfa (fræðiheiti Epimedium alpinum) er fjölær harðgerð jurt af míturætt.

Heimild 

 Alpamítur (Lystigarður Akureyrar)

Míturætt
Bjarnaber

Bjarnaber eða Darwinsbroddur (fræðiheiti Berberis darwinii) er runni af míturætt. Hann er með fíngerð lítil laufblöð með 3-5 hvössum broddum og ber appelsínugul blóm í þyrpingum um allar greinar og blá ber. Bjarnaber er harðger og frostþolinn runni. Tegundin var fyrst greind í Suður-Ameríku af Charles Darwin en íbúar á Patagóníu svæði Suður-Ameríku höfðu þá frá alda öðli nýtt berin.

Heimildir 

Míturætt
Runnar
Drekabroddur

Drekabroddur (fræðiheiti Berberis amurensis) er harðgerður runni.

Tilvísun 

Míturætt
Sveigbroddur

Sveigbroddur eða hertogabroddur (fræðiheiti Berberis fransisci-fernardi) er runni.

Myndir

Tilvísun 

Míturætt
Þorvarður Helgason

Þorvarður Helgason (18. maí 1930 - 7. desember 2016) var rithöfundur, þýðandi, fræðimaður, kennari og leikari.

Hann stundaði nám í leiklistarfræði og leikstjórn í Vín á sjötta áratugnum og var einn stofnenda leikhópsins Grímu 1961.

Þorvarður lauk doktorsprófi við heimspekideild Vínarháskóla árið 1969, með ritgerð um skáldið Paul Claudel.

Verk 

 1948, skáldsaga, Reykjavík 2010.
 Brimalda: könnunarsaga, Vestfirska forlagið 2007.
 Sogar svelgur: hring eftir hring: skáldsaga, Fjölvi 1992
 Flýtur brúða í flæðarmáli, Fjölvi 1991
 Bleikfjörublús: skáldsaga, Fjölvi 1990
 Svíða sands augu: eyðimerkurgangan: skáldsaga, Fjölvi 1989
 Kvennafár: fjórir einþáttungar, óútgefið leikhandrit f. Þjóðleikhúsið 1986
 Rottupabbai: einþáttungur fyrir útvarp, óútgefið leikhandrit, Ríkisútvarpið október 1979
 Þrímenningur: útvarpsleikrit, óútgefið leikhandrit, Ríkisútvarpið apríl 1979
 Textar 1, leikrit, Letur 1978
 Nýlendusaga, Helgafell 1975
 „Fílabeinsturn: smásaga“, í Eimreiðinni, Reykjavík 1974
 Eftirleit: skáldsaga, Prentsmiðja Jóns Helgasonar, 1970
 Claudel in Wien: dissertation zur Erlangung des Doktorgrades an der Philosophischen Fakultät der Universität Wien, doktorsritgerð skilað 20. maí 1970
 Sigur: útvarpsleikrit, óútgefið leikhandrit, Ríkisútvarpið - Sjónvarp
 Við eldinn: útvarpsleikrit, óútgefið leikhandrit

Þýðingar 

 Kjallarar Vatíkansins: dárasaga þýð. ásamt Gérard Lemarquis, Ormstunga 2000
 Heimsókn (gestakoma): leikrit í einum þætti, útvarpsleikrit, Ríkisútvarpið maí 1981
 Max Frisch, Andorra: leikrit í tólf myndum, fyrir LFMH 1978
 Friedrich Dürrenmatt, Herakles og agíasfjósið, Bandalag íslenskra leikfélaga 1962
 Fernando Arrabal, Bílakirkjugarðurinn, óútgefið leikhandrit
 Georg Büchner, Dauði Dantons, óútgefið leikhandrit
 Wolfgang Bauer, Magic Afternoon, óútgefið leikhandrit
 Ferdinand Bruckner, Sjúk æska: leikrit í þrem þáttum, óútgefið leikhandrit

Tengt efni 

Þorgeir Þorgeirson

Rithöfundar
Íslenskir rithöfundar
Sandey (Þingvallavatni)

Sandey er eyja í Þingvallavatni og stærsta eyja í stöðuvatni á Íslandi. Sandey varð til fyrir um tvö þúsund árum í eldgosum. Eyin er mannlaus en hægt er að leigja kajak og má sigla yfir í hana. Góð fiskimið eru umhverfis eyna. Oft veiðast bleikjur eða urriðar. Tveir eldgosagígar eru í eynni og er einn þeira fullur af vatni. Það er töluvert fuglalíf í eynni yfir sumarmánuðina en engin önnur dýr lifa þar. Sandur, grjót og gróður er mikill í eynni eins og kringum Þingvallavatn.

Á hvítasunnudag 1985 drukknuðu þrír einstaklingar í Þingvallavatni, tveir menn og ein kona, að því er talið er á leið í eða úr Sandey.

Eyjan er í einkaeigu og (að því undanskildu að einhver breyting hafi orðið þar á á nýliðnum árum) heyrir undir jörðina Ölversvatn um miðja suður-ströndina.

Eyjar á Íslandi
Þingvallavatn