alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Encyclopædia Britannica

Alfræðiorðabókin Britannica (enska: Encyclopædia Britannica ) er elsta alfræðiorðabókarútgáfan á ensku um almenn málefni. Greinar hennar eru almennt taldar áreiðanlegar, nákvæmar og vel skrifaðar.

Saga 
Upphaflega var alfræðiorðabókin gefin út í Edinborg af prentaranum Colin Macfarquhar og leturgrafaranum Andrew Bell. Fyrsta útgáfan var í þremur bindum sem komu út, eitt á ári, 1768 til 1771. Ritið seldist vel og þegar komið var að fjórðu útgáfunni árið 1809 voru bindin orðin tuttugu. Á áttunda áratug nítjándu aldar flutti útgáfan frá Edinborg til London og varð hluti af samsteypu dagblaðsins The Times. Eftir elleftu útgáfu Britannicu, árið 1911, flutti hún á ný, nú til Chicago, þar sem hún komst í eigu Sears verslanafyrirtækisins. Hún er enn staðsett í Chicago, en síðan 1996 hefur eigandinn verið svissneski milljarðamæringurinn Jacqui Safra sem á líka Merriam-Webster orðabókina. Síðasta útgáfan kom út í 32 bindum árið 2010. 

Í mars árið 2012 var tilkynnt að prentútgáfu ritsins yrði hætt en áfram yrði hugað að þróun Encyclopædia Britannica Online.

Samningur við Íslenska ríkið 
Þann 20. apríl 1999 gerði Björn Bjarnason fyrir hönd menntamálaráðuneytis Íslands samning við Encyclopedia Britannica International Ltd þess efnis að öll íslensk IP-net fengju aðgang að vefútgáfu alfræðiorðabókarinnar gegn ákveðnum skilyrðum, sem sett voru fram í samningnum. Gilti hann til 30. apríl 2000 og borgaði ráðuneytið 10,000 sterlingspund, eða rúmlega eina milljón íslenskra króna fyrir.

Þetta var í fyrsta skipti sem slíkur aðgangur hafði verið keyptur fyrir heilt land, en slíkir samningar eru oftast gerðir við einstaka skóla, þá oftast mennta- eða háskóla. Verðið sem einstaklingur þarf að borga fyrir ársaðgang að alfræðiorðabókinni á vefnum er 40 pund. Miðað við það fékk menntamálaráðuneytið um 99,9 prósenta afslátt ef borið er saman við að íbúar landsins hefðu allir keypt aðgang sjálfir.

Tenglar 
 Vefsíða Encyclopædia Britannica
 Útgáfa Britannica sem Ísland hefur fullan aðgang að
 Skönnuð útgáfa af Encyclopædia Britannica frá árinu 1911
 Hluti 1911 útgáfunnar hjá Project Gutenberg.
 Samingur menntamálaráðuneytisins við Encyclopedia Britannica International Ltd
 Fréttatilkynningin „Aðgangur Íslendinga að alfræðiorðabókinni Encyclopædia Britannica“ frá menntamálaráðuneytinu
 Tölur um aðsókn frá íslenskum IP-netum að Britannica

Alfræðiorðabækur
Karíbahaf

Karíbahaf , Karabíska hafið eða Vestur-Indíur er haf sem afmarkað er af norðurströnd Suður-Ameríku, Atlantshafinu, Litlu-Antillaeyjum, Stóru-Antillaeyjum, Mexíkóflóa og Mið-Ameríku.

Flatarmál þess er um 2.754.000 km², dýpsti punktur þess er Kaímangjáin milli Kúbu og Jamaíku sem er 7.500 m undir sjávarmáli. Í því eru ekki færri en 7000 eyjar og hafinu er skipt í 25 yfirráðasvæði sem ýmist eru sjálfstæð ríki eða hlutar annarra ríkja.

Saga 
Stórveldi Evrópu lögðu svæðið undir sig á 16. og 17. öld og börðust einnig innbyrðis um yfirráð. Eyjunum var þannig skipt í yfirráðasvæði sem nefndust spænsku Vestur-Indíur, bresku Vestur-Indíur, dönsku Vestur-Indíur, frönsku Vestur-Indíur og hollensku Vestur-Indíur, en mörk þessara svæða gátu verið breytileg eftir stríðsgæfu viðkomandi nýlenduveldis.

Tíð átök nýlenduveldanna og veikburða stjórn þeirra á svæðinu, auk þess sem Spánn flutti reglulega um hafið stóra skipsfarma af góðmálmum og eðalsteinum frá hinu mikla nýlenduveldi sínu í Suður-Ameríku, gerði það að verkum að Karíbahafið varð draumastaður sjóræningja fram á 18. öld.

Orðsifjar 
Hafið dregur nafn sitt af Karíbum, indíánum sem bjuggu á eyjunni Hispaníóla þegar Kristófer Kólumbus kom þangað árið 1492, en Kólumbus sjálfur gaf svæðinu nafnið Vestur-Indíur.

Yfirráðasvæði í Karíbahafi 
 Angvilla
 Antígva og Barbúda
 Arúba
 Bahamaeyjar
 Bandarísku Jómfrúreyjar
 Barbados
 Bresku Jómfrúreyjar
 Dóminíka
 Grenada
 Guadeloupe
 Hispaníóla
 Hollensku Antillaeyjar
 Jamaíka
 Caymaneyjar
 Kúba
 Martinique
 Mexíkó
 Montserrat
 Navassaeyja
 Púertó Ríkó
 Sankti Kristófer og Nevis
 Sankti Lúsía
 Sankti Vinsent og Grenadíneyjar
 Trínidad og Tóbagó
 Turks- og Caicoseyjar

Lönd sem liggja að Karíbahafi 
 Venesúela
 Kólumbía
 Panama
 Kosta Ríka
 Níkaragva
 Hondúras
 Gvatemala
 Belís
 Mexíkó

Tilvísanir
Sjúkrahúsið á Akureyri

Sjúkrahúsið á Akureyri (SAk), áður Fjórðungssjúkrahúsið á Akureyri (FSA), i veitir almenna og sérhæfða heilbrigðisþjónustu, þar sem áhersla er lögð á bráðaþjónustu og helstu sérgreinameðferðir. Það er annað tveggja sérgreinasjúkrahúsa landsins og gegnir lykilhlutverki í almannavörnum. Sjúkrahúsið er kennslusjúkrahús og vinnur að rannsóknum í heilbrigðisvísindum. Sjúkrahúsið á Akureyri er miðstöð sjúkraflugs í landinu. Að jafnaði starfa þar 600 manns í um 460 ársstörfum, þar af um 50 læknar. Fjöldi þjónusturýma er 135, þar af 115 á legudeildum og 20 á dagdeildum. Nafni sjúkrahússins var breytt með lagasetningu 2007.

Húsnæði 

Aðalbygging sjúkrahússins er staðsett á Eyrarlandsholti sunnan Lystigarðsins og austan Þórunnarstrætis. Það er um 25 þúsund fermetrar. Sjúkrahúsið á Akureyri veitir almenna og sérhæfða heilbrigðisþjónustu.

Stjórn og hlutverk 
Sjúkrahúsið á Akureyri starfar skv. lögum um heilbrigðisþjónustu nr. 40/2007 og um það er fjallað í 21. gr. laganna. Það veitir sérhæfða sjúkrahúsþjónustu, m.a. á göngu- og dagdeildum, fyrir landsmenn og almenna sjúkrahúsþjónustu í sínu heilbrigðisumdæmi.  

Það annast starfsnám háskólanema í heilbrigðisvísindagreinum við Háskólann á Akureyri. 

Einnig er það varasjúkrahús Landspítalans.

Heimildir

Tengt efni 
 Kristnesspítali

Tenglar 
Vefsíða Sjúkrahússins á Akureyri

Fjórðungssjúkrahús
Akureyri
Opinberar stofnanir
Íslenskar ríkisstofnanir
Sjúkrahús á Íslandi
Sívalningur

Sívalningur er í rúmfræði þrívíð, aflöng, rúmmynd með hringlaga þverskurð. Endafletirnir eru að jafnaði þvert á langás hlutarins. Sem dæmi um sívalning mætti nefna kústskaft og niðursuðudós. Í stærðfræði er sívalningur táknaður sem annars stigs ferill með eftirfarandi kartesíusarhnitajöfnu:

Formúlur

Flatarmál 

Flatarmál:

Til eru óvenjulegri gerðir af sívalningum, eftirfarandi er þver-sporger sívalningur:

andhverfur sívalningur:

fleygger sívalningur:

Flatarmál möttuls 

Flatarmál möttuls er pi sinnum þvermál sinnum hæð.

Rúmmál 

Rúmfræði
Þorgeir Ljósvetningagoði

Þorgeir Ljósvetningagoði Þorkelsson (fæddur 940) var lögsögumaður Alþingis árin 985-1001. Á þeim tíma risu upp deilur milli kristinna og heiðinna. Þorgeir var þá leiðtogi síðarnefndra, en leiðtogi kristinna Síðu-Hallur. Sagt er að til að komast að niðurstöðu hafi Þorgeir lagst undir feld í nokkurn tíma og síðan ákveðið að Ísland skyldi vera kristið, en leyfa útburð barna, át á hrossakjöti og blót ef það væri gert í laumi.

Íslendingar
Sagnfræði

Sagnfræði er fræðigrein sem fæst við rannsóknir á sögu fyrirbæra, atburða, einstaklinga, hópa, svæða og samfélaga. Sagnfræðirannsóknir byggja á markvissri og skipulagðri heimildarýni, þar sem heimildum er eftir atvikum skipt í frumheimildir og eftirheimildir. Sagnfræðirannsóknir greinast eftir aðferðafræði og því sjónarhorni sem beitt er, en einnig eftir því hvert viðfangsefni rannsóknarinnar er.

Sagnfræði er ýmist talin til hugvísinda eða félagsvísinda.

Helstu greinar sagnfræði
 Einsaga
 Félagssaga
 Söguspeki

Helstu viðfangsefni
 Bókmenntasaga
 Hagsaga
 Listasaga
 Menningarsaga
 Stjórnmálasaga
 Styrjaldarsaga
 Vísindasaga

Eftir staðsetningu 
 Saga veraldar
 Saga Afríku
 Saga Ameríku
 Saga Asíu
 Saga Evrópu
 Saga Norðurlanda
 Saga Íslands
 Saga Kópavogs
 Saga Reykjavíkur
 Saga Eyjálfu
 Saga Suðurskautslandsins

Eftir nákvæmari staðsetningum 
 Saga Norður-Ameríku
 Saga Suður-Ameríku
 Saga Rómönsku-Ameríku
 Saga Mið-Ameríku
 Saga Mið-Ameríku fyrir daga Kólumbusar
 Saga Kyrrahafsins
 Saga Evrasíu
 Saga Evrópu
 Forsaga Evrópa
 Saga fornþjóða Evrópu
 Saga miðalda
 Saga nýaldar Evrópu
 Saga Mið-Asíu
 Saga Suður-Asíu
 Saga Norður-Asíu
 Saga Austur-Asíu
 Saga Austurlanda nær
 Saga Fornausturlanda nær
 Saga Kyrrahafseyja

Eftir tímabilum
 Forsögulega tímabilið
 Fornaldarsaga
 Miðaldasaga
 Nýaldarsaga

Trúarbragðasaga
 Saga trúarbragða
 Saga kristni
 Saga íslam
 Saga búddisma
 Gyðingatrúarsaga
 Saga hindúisma

Vísindasaga
 Vísindasaga
 Saga stærðfræðinnar
 Saga læknisfræðinnar
 Listasaga
 Stjarnfræðisaga
 Tónlistarsaga
 Heimspekisaga
 Saga sálfræðinnar
 Hagsaga
 Félagssaga
 Sagnfræðisaga
 Saga hagfræðinnar

Stjórnmálasaga
 Saga kvenréttindabaráttu

Sagnfræði
Barnamosar

Barnamosar (fræðiheiti: Sphagnum) er ættkvísl mosa sem eru afar rakadrægir. Barnamosi vex aðalega á norðurhveli jarðar í freðmýri, en einnig er að finna tegundir (þótt þær séu færri) á suðurhveli jarðar.

Nafnsifjar 
Íslenska heitið "barnamosi" er komið til af því að hann var settur undir hjá ungbörnum og dró í sig þvag þegar þau migu undir.  Hann hefur einnig notagildi eins og að vera jarðvegsumbót, einangrun, gleypir, og eldsneyti. Dæmi voru til þess að hann væri notaður sem nokkurs konar dömubindi með því að vefja hann í léreft og sem sáraumbúðir (í mosanum er bakteríudrepandi efni).

Flokkun 
Til ættkvísla Barnamosar teljast 382 tegundir.

Tegundir á Íslandi 
Á Íslandi eru 29 tegundir af þessum mosum:
 Sphagnum affine Renauld & Cardot — Gaddaburi
 Sphagnum angermanicum Melin — Glæsiburi
 Sphagnum angustifolium (C.E.O.Jensen ex Russow) C.E.O.Jensen — Gulburi
 Sphagnum balticum (Russow) Russow ex C.E.O.Jensen — Smáburi
 Sphagnum capillifolium (Ehrh.) Hedw. — Flikruburi
 Sphagnum centrale C.E.O.Jensen — Fölburi
 Sphagnum compactum Lam. & DC. — Digurburi
 Sphagnum contortum K.F.Schultz — Brúnburi
 Sphagnum denticulatum Brid. — Hornburi
 Sphagnum fallax (H.Klinggr.) H.Klinggr. — Oddburi
 Sphagnum fimbriatum Wilson — Trafburi
 Sphagnum flexuosum Dozy et Molk. — Bylgjuburi
 Sphagnum girgensohnii Russow. — Grænburi
 Sphagnum inundatum Russow. — Mýraburi
 Sphagnum lindbergii Schimp. ex Lindb. — Dökkburi
 Sphagnum magellanicum Brid. — Fagurburi
 Sphagnum obtusum Warnst. — Kollburi
 Sphagnum palustre Hedw. — Laugaburi
 Sphagnum papillosum Lindb. — Vörtuburi
 Sphagnum platyphyllum (Lindb. ex Braithw.)Sull ex  Warnst. — Pollaburi
 Sphagnum riparium Ångstr. — Sýlburi
 Sphagnum russowii Warnst. — Flekkuburi
 Sphagnum squarrosum Crome — Íturburi
 Sphagnum strictum Sull. — Broddaburi
 Sphagnum subnitens Russow &. Warnst. — Fjóluburi
 Sphagnum subsecundum Nees — Sveigburi
 Sphagnum tenellum (Brid.) Bory — Perluburi
 Sphagnum teres (Schimp.) Ångstr. — Bleytuburi
 ''Sphagnum warnstorfii Russow — Rauðburi

Tilvísanir

Heimildir 
 Bergþór Jöhannsson 2003. Íslenskir mosar: Skrár og viðbætur. 138 s.
 Bergþór Jóhannsson 1989. Íslenskir mosar. Barnamosaætt. 94 s.

Tengt efni 
 Mosar

Tenglar 
Íslenskir mosar — Skrár og viðbætur

Barnamosaætt
Mosar
Mosi
Electric Six

Electric Six er sextett frá Detroit í Bandaríkjunum stofnaður árið 1996 (þá sem The Wildbunch) sem spilar blöndu af þungarokki, fönki og diskótónlist.

Meðlimir 
Hljómsveitin samastóð upprunalega af Dick Valentine (söngur), Rock and Roll Indian (gítar), Surge Joebot (gítar), Disco (bassi), M (trommur) og Tait Nucleus (hljóðblöndun).

Útgefið efni

Breiðskífur 
 Fire (2003)
 Señor Smoke (2005), (endurútg. 2006)

Smáskífur 
 Danger! High Voltage (2002)
 Gay Bar (2003)
 Dance Commander (2003)
 Radio Ga Ga (Queen-lag)

Tenglar 
 Vefsíða Electric Six
 Electric Six textar 
 Grínmyndband með George W. Bush og Tony Blair þar sem tónlist Electric Six er notuð.

Bandarískar rokkhljómsveitir
Fönkhljómsveitir
Diskóhljómveitir
Mjólkursamsalan

Mjólkursamsalan, skammstafað MS, er íslenskt hlutafélag í eigu samvinnufélaganna Auðhumlu og Kaupfélags Skagfirðinga sem sinnir sölu og vinnslu á mjólk og mjólkurafurðum. MS varð til í núverandi mynd við hagræðingu í mjólkuriðnaðinum sem hófst skipulega um miðjan tíunda áratuginn þegar stjórnvöld ákváðu að lækka þyrfti kostnað við vinnslu á mjólk.  Sameinaðist rúmur tugur félaga í mjólkuriðnaði í færri einingar næsta áratuginn.  Mjólkursamsalan í núverandi mynd hefur starfað frá árinu 2007. Elsta fyrirtækið í sameinuðu félagi MS er Mjólkursamlag KEA, sem stofnað var á sérstökum fulltrúaráðsfundi 4. september árið 1927, sem telst vera stofndagur MS. Mjólkursamsalan notar 1-2% af þeim sykri sem fluttur er til Íslands árlega, eða um 150 til 300 tonn.

Framleiðslustöðvar
MS framleiðir vörur sínar á eftirfarandi stöðum:

Akureyri
Búðardalur
Egilsstaðir
Reykjavík
Selfoss

Dótturfyrirtæki
Íslenskar mysuafurðir (til helmings við Kaupfélag Skagfirðinga)

Erlend starfsemi 
Árið 2006 hófst útflutningur á skyri til Bandaríkjanna, til Grænlands árið 2007 og til Finnlands árið 2010. Í dag er vörumerki Mjólkursamsölunnar, Ísey skyr fáanlegt i 20 löndum 

Árið 2020 var skipulagi Mjólkursamsölunnar breytt. Tvö fé­lög fara með er­lenda starf­semi fyr­ir­tæk­is­ins en það þriðja með inn­lenda starf­semi. Mjólkursamsalan er með innlenda starfsemi og Ísey út­flutn­ing­ur ehf. og Ísey Skyr Bar ehf. færðist í fé­lagið MS er­lend starf­semi ehf. og hlut­ur fyrirtækisins í banda­ríska skyr­fyr­ir­tæk­inu Icelandic Provisi­ons í fé­lagið MS eign­ar­hald ehf. Öll félögin eru áfram í eigu sam­vinnu­fé­lagana Auðhumlu og Kaup­fé­lags Skag­f­irðinga.

Íslenskuátök 
Frá árinu 1994 hefur fyrirtækið lagt mikið kapp á störf í þágu íslenskrar tungu. Sama ár samdi Þórarinn Eldjárn íslenskuljóðið sem hefst á orðunum „Á íslensku má alltaf finna svar“ sérstaklega fyrir MS í tilefni af samstarfi MS og Íslenskrar málnefndar. Ljóðið er ort við þekkt lag eftir Atla Heimi Sveinsson.

Mjólkurfernur hafa oft verið skreyttar ljóðum og smásögum. Árið 2018 fékk MS heiðursverðlaun hvatningarverðlauna viðskiptalífsins um eftirtektaverða notkun á íslenskri tungu.

Heimildir

Tenglar
 Vefsíða MS
 Samtök afurðastöðva í mjólkuriðnaði
 Uppbygging stórveldis í skjóli einkaleyfis; grein í Morgunblaðinu 1992

Íslenskir matvælaframleiðendur
Íslensk mjólkurfélög
Emmessís

Emmessís er framleiðslu- og dreifingarfyrirtæki sem framleiðir og selur margar tegundir af ís, frostpinnum, íssósum og öðrum frosnum matvælum. Emmessís er staðsett í sömu byggingu og MS við Bitruháls 1 í Reykjavík.

Fyrirtækið var stofnað árið 1960 sem ísgerð Mjólkursamsölunnar (MS) og af skammstöfuninni MS kemur nafnið Emmessís.

Tilvísanir 

Íslenskir matvælaframleiðendur
Íslensk fyrirtæki
Morfeos

Morfeus („sá sem myndar / mótar / formar“) er guð eða persónugervingur drauma í grískri goðafræði. Í ættartölum guðanna sem voru skrifaðar snemma á klassíska tímanum, er hann sonur svefnguðsins Hypnosar, bróður Þanatosar sem er persónugervingur dauðans, en báðir eru þeir „synir næturinnar“.

Lyfið morfín dregur nafn sitt af honum.

Grísk goðafræði

id:Oneiroi#Morfeus
Vikivaki

Vikivaki er forn hringdans sem stundaður hefur verið á skemmtunum um öll Norðurlönd frá miðöldum til okkar daga. Orðið vikivaki er notað ýmist um dansinn, kvæðin sem sungin eru undir dansinum eða „gleðir“ - skemmtanir þar sem slíkur dans er stundaður. Þekktasti vikivaki nútímans er eflaust dansinn sem er stiginn á Ólafsvöku í Færeyjum við sagnakvæðið Orminn langa síðustu helgina í júlí ár hvert.

Kvæðin 
Nú á dögum er hugtakið vikivaki regnhlífarhugtak yfir sagnadansa (epísk kvæði), vikivakakvæði (lýrísk kvæði), vikivakaleiki og aðra íslenska dansleiki.

Vikivakar hafa yfirleitt viðlag en stuðlar og höfuðstafir eru óreglulegir. Á Ólafsvöku stendur einn forsöngvari á miðju gólfi og kveður en allir taka undir í viðkvæði.

Dansinn 
Vikivaki er oft í heimildum einungis kallaður „dans“ og kvæðin „danskvæði“. Vikivaki er hringdans, þar sem þátttakendur haldast í hendur eða hver um axlir annars og stíga tvö dansspor til vinstri og eitt til hægri, með ýmsum breytum, svo sem að stappa í gólfið í áttunda hverju spori. Þegar löng sagnakvæði eru sungin undir er gjarnan stigið fastar í gólfið þegar kemur að dramatískum augnablikum í sögunni.

Dæmi um þekkta vikivaka 
Dæmi um þekkta vikivaka eru t.d:

 Ásu dans (sagnadans)
 Ásukvæði (sagnadans)
 Draumkvæði (Stjúpmóðurkvæði) (sagnadans)
 Drykkjuspil (vikivakakvæði)
 Hani, krummi, hundur, svín (íslenskur dansleikur)
 Hjartarleikur (vikivakaleikur)
 Hoffinsleikur (vikivakaleikur)
 Komdu til mín fyrsta kvöldið jóla (íslenskur dansleikur)
 Konuríki (sagnadans)
 Máninn hátt á himni skín (álfadans)
 Nú er glatt hjá álfum öllum (álfadans)
 Nú er glatt í hverjum hól (álfadans)
 Ormurinn langi (færeyskur sagnadans)
 Ólafur liljurós (sagnadans)
 Ólöfar kvæði (sagnadans)
 Regin smiður (færeyskur sagnadans)
 Taflkvæði (Jómfrú situr í hæga loft) (sagnadans)
 Tófukvæði (sagnadans)
 Tunnan valt (íslenskur dansleikur)
 Vallarakvæði systrabana (sagnadans)
 Vefarinn (íslenskur dansleikur)

Annað 
 Vikivaki er stiginn í lokaatriði kvikmyndarinnar Dalalíf.

Tengt efni 
 Gleði (veisla)
 Sagnadansar
 Vikivakakvæði
 Vikivakaleikir
 Þjóðdans
 Lausavísur
 Þulur
 Rímur
 Sagnakvæði

Tenglar 
 

Íslensk þjóðkvæði
Sagnadansar
Vikivakakvæði
Vikivakaleikir
Hringdansar
Miðaldir
Færeyjar
Þjóðlagatónlist
Reykjavíkurflugvöllur

Reykjavíkurflugvöllur  er flugvöllur í Vatnsmýri í Reykjavík. Flugrekstur hófst þar árið 1919 við mjög frumstæðar aðstæður. Bretar gerðu svo varanlegan flugvöll þar í síðari heimsstyrjöld sem Íslendingar fengu full yfirráð yfir í stríðslok. Innanlandsflug hefur síðan þá haft miðstöð sína á vellinum og einnig gerðu Loftleiðir út þaðan til 1962 en þá var farið að nota Keflavíkurflugvöll fyrir millilandaflug.

Árið 2008 fóru 426.971 flugfarþegar um völlinn í innanlandsflugi og 36.918 í millilandaflugi (Grænland og Færeyjar).

Tölfræði

Deila um staðsetningu 
Lengi hafa staðið nokkrar deilur um flugvöllinn og staðsetningu hans. Andstæðingar hans benda á mikla nálægð við byggð og víðáttumikið byggingarlandið sem fer undir völlinn. Fylgismenn vallarins segja hann vera stóran vinnustað og nauðsynlegan til þess að Reykjavík geti sinnt sínu hlutverki sem höfuðborg landsins. Flugvöllurinn er á aðalskipulagi Reykjavíkurborgar til 2016 en framhaldið eftir það er óljóst. Þann 17. mars 2001 var haldin atkvæðagreiðsla í Reykjavík um framtíð flugvallarins. Þátttakan var dræm en naumur meirihluti gildra atkvæða var fyrir því að völlurinn myndi víkja eftir 2016. Niðurstöður atkvæðagreiðslunnar voru ekki bindandi fyrir borgaryfirvöld þar sem borgarráð hafði samþykkt að niðurstaða atkvæðagreiðslunnar yrði bindandi ef 75 prósent atkvæðisbærra íbúa tækju þátt eða að 50 prósent atkvæðisbærra manna greiddu öðrum valkostinum í kosningunni atkvæði sitt. Niðurstöðurnar voru sem hér segir:

Heimildir

Tenglar 
* Landsbyggðin verður afskekktari, Rúv.is 26. september 2012
 Viljum við miðbæ eða flugvöll; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1981

Flugvellir á Íslandi
Mannvirki í Reykjavík
Melbourne

Melbourne er höfuðborg ástralska fylkisins Victoriu. Á stór-Melbourne svæðinu búa um þrjár og hálf milljónir manna. Svæðið er hinsvegar mjög mörg sveitarfélög og í Melbourne-borg sjálfri (sem er miðborgin) búa einungis 46.000 manns. Í gegn um borgina liggur áin Yarra.

Saga 
Borgin var stofnuð árið 1835 af tveimur hópum frjálsra manna (ólíkt mörgum öðrum áströlskum borgum sem flestar voru stofnaðar sem fanganýlendur). Til að byrja með var hún einungis smábær, en þegar gull uppgötvaðist í Victoriu og hún var gerð að sjálfstæðri nýlendu með Melbourne sem höfuðborg, óx borgin hratt og á níunda áratug nítjándu aldar varð hún næst-stærsta borg breska heimsveldisins. Þegar Samveldið Ástralía var stofnað árið 1901 var Melbourne gerð höfuðborg hins nýja samveldis og hélt hún því hlutverki til stofnunar Canberra 1927.

Borgin er nefnd eftir Melbourne lávarði, sem var tvisvar forsætisráðherra Bretlands (1834 og 1835–1841).

Menning 
Melbourne er ein helsta menningarborg Ástralíu. Þar er árlega haldin kvikmyndahátíð, þaðan koma margir heimsfrægir tónlistarmenn og hljómsveitir (m.a. Nick Cave og AC/DC) og hún er ein helsta kvikmyndaframleiðsluborg Ástralíu. Mikil gróska er líka í íþróttum í Melbourne og eru þar mjög mörg íþróttalið (t.d. eru 9 af 16 liðum í úrvalsdeildinni í áströlskum fótbolta þaðan). Ólympíuleikarnir voru haldnir þar 1956 og árlega fer þar fram ástralski Formúlu 1 kappaksturinn. Í borginni eru svo þar að auki sjö háskólar, höfuðstöðvar margra fyrirtækja og margt fleira. Borgin hýsti Heimsveldisleikana árið 2006 og fóru þeir fram á MCG, Melbourne Cricket Ground.

Borgir í Ástralíu
Vinnusálfræði

'''Vinnusálfræði''' fæst við hegðun fólks á vinnustöðum. Vinnusálfræði er tengd klínískri sálfræði, félagssálfræði og fleiri þáttum eins og lögum og jafnrétti kynjanna.

Aðalviðfangsefni vinnusálfræðinga er að nýta sálfræðilega þekkingu og aðferðir til að stafsmenn og fyrirtæki nái árangri. Vinnusálfræðingar nota sálfræðileg próf til að mæla þekkingu, hæfileika, getu og aðra eiginleika fólks í ýmsu skyni tengt vinnu og vinnustöðum, t.d. vegna ráðningar, stöðuhækkunnar, eða til að mæla starfsánægju.

Vinnusálfræði er bæði fræðilegt og hagnýtt fag.

Heimildir 

 

Undirgreinar sálfræði

fa:روان‌شناسی صنعتی
nl:Arbeidspsychologie
ISO 3166-1

ISO 3166-1 er sá hluti ISO 3166 staðalsins sem skilgreinir tveggja og þriggja stafa kóða (kallaðir alpha-2 og alpha-3) auk kenninúmers fyrir lönd og pólitískt afmörkuð svæði. Staðallinn var fyrst gefinn út árið 1974 af Alþjóðlegu staðlastofnuninni.

Tveir skyldir staðlahlutar eru ISO 3166-2 yfir stjórnsýslueiningar landa og ISO 3166-3 yfir fyrrum sjálfstæð ríki.

ISO 3166-1 er notaður mjög víða hjá alþjóðastofnunum, í milliríkjaviðskiptum og samskiptum milli landa. Hann er samt ekki eina kerfi landakóða sem er í notkun. Dæmi um önnur slík kerfi eru listi yfir landsnúmer fyrir millilandasímtöl og landakóðar Alþjóðaólympíunefndarinnar.

Heimildir

Tenglar 
 ISO 3166-1 á vefsíðu ISO 
 ISO kóðar á vefsíðu CIA 
 ISO 3166 á yfir 30 tungumálum (m.a. á csv sniði)
 ISO 3166-1 á nokkrum tungumálum (á XML sniði) 

1
Lönd

sv:ISO 3166#ISO 3166-1-koder
Borgarbyggð

Borgarbyggð er sameinað sveitarfélag á Vesturlandi með nokkrum þéttbýliskjörnum; Borgarnesi, Bifröst, Hvanneyri, Reykholti og Varmalandi og er stærsta sveitarfélag á Íslandi, sem stendur við sjó, en byggir ekki afkomu sína að neinu leyti á sjávarútvegi.

Sameining
Sveitarfélagið varð til þegar Borgarnesbær, Hraunhreppur, Norðurárdalshreppur og Stafholtstungnahreppur sameinuðust í eitt sveitarfélag 11. júní 1994. Síðar, 7. júní 1998, sameinuðust Álftaneshreppur, Borgarhreppur og Þverárhlíðarhreppur Borgarbyggð.

23. apríl 2005 var svo kosið um sameiningu við Borgarfjarðarsveit, Hvítársíðuhrepp, Kolbeinsstaðahrepp og Skorradalshrepp. Öll sveitarfélögin samþykktu sameiningu nema Skorradalshreppur, þar var kosið í annað sinn 4. júní sama ár og sameiningartillagan felld í annað sinn. Hin fjögur sveitarfélögin sameinuðust þó og tók sú sameining gildi 10. júní í kjölfar sveitarstjórnarkosninganna 2006.

Staðsetning
Borgarbyggð nær allt yfir alla Mýrasýslu og Borgarfjarðarsýslu norðan Skarðsheiðar að Skorradalshreppi undanskildum, það er að segja frá frá norðanverðum Skarðsheiði í suðri, að Eyja- og Miklaholtshreppi í norðri og að Holtavörðuheiði í austri.

Atvinnuvegir
Aðalatvinnuvegir Borgarbyggðar eru landbúnaður, þjónusta og iðnaður, (bygginga, málm og matvælaiðnaður). Meirihluti atvinnustarfsemi Borgarbyggðar fyrir utan landbúnað fer fram í Borgarnesi.

Menntun
Í Borgarbyggð eru tveir grunnskólar; Grunnskólinn í Borgarnesi og Grunnskóli Borgarfjarðar (varð til við sameiningu Kleppjárnsreykjaskóla, Andakílsskóla og Varmalandsskóla) og fimm leikskólar, Klettaborg og Ugluklettur í Borgarnesi, Hraunborg á Bifröst, Andabær á Hvanneyri og Hnoðraból í Reykholtsdal. Auk þess eru tveir háskólar í sveitarfélaginu, Háskólinn á Bifröst (áður Viðskiptaháskólinn og þar áður Samvinnuháskólinn Samvinnuskólinn) og Landbúnaðarháskóli Íslands (áður Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri og þar áður Bændaskólinn á Hvanneyri). Borgarbyggð á aðild að Fjölbrautaskóla Vesturlands á Akranesi og Menntaskóla Borgarfjarðar í Borgarnesi.

 
Vesturland