alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Equal Rights Amendment

Equal Rights Amendment (ERA) er tillaga til viðauka við stjórnarskrá Bandaríkjanna sem kveður á um jafnrétti kynjanna og bannar alla mismunun á grundvelli kyns í lögum alríkisins eða fylkjanna. Tillagan var samþykkt af Bandaríkjaþingi 1972, og send til afgreiðslu löggjafarþinga fylkjanna. Samkvæmt stjórnarskrá Bandaríkjanna þarf þrjá fjórðu hluti fylkja (38 af 50) að samþykkja tillögu að stjórnarskrárbreytingum til að þær öðlist gildi. Á árunum 1972-77 samþykktu 35 fylki viðaukann, flest á árunum 1972-73. Á árunum 1974-77 drógu þing fjögurra fylkja fyrri samþykkt sína baka. Frá aldamótum hafa þrjú fylki til viðbótar viðaukann. Lagaleg staða tillögunnar er hins vegar óljós, því samkvæmt lögum frá 1972 gaf Bandaríkjaþing fylkjunum aðeins frest til ársins 1979 til að samþykkja viðaukann. Lögskýrendur greinir á um hvort sú dagsetning sé bindandi, og því hvort hægt sé að endurvekja tillöguna. Sömu leiðis eru skiptar skoðanir um hvort fylki geti dregið fyrri samþykkt á stjórnarskrárbreytingu til baka.

Rætur viðaukans má rekja til annars áratugs tuttugustu aldar og þegar komið var á fjórða áratuginn, sýndu báðir ráðandi flokkar Bandaríkjaþings, Demókratar og Republikanar, honum stuðning. Engu að síður, þegar kom að því að hann var fyrst tekinn fyrir á þingi árið 1947, andmæltu báðir flokkarnir viðaukanum og unnu gegn lagasetningunni með þeim rökum að hún myndi veit konum sérstaka vörn. 

Tillagan var endurvakin á sjöunda áratugnum af femínistum sem töldu hann eðlilegt framhald mannréttindabaráttu sjöunda áratugarins. Viðaukinn naut þverpólítísks stuðnings. Richard Nixon studdi meðal annars tillöguna. Margir í grasrót Repúblíkanaflokksins, sérstaklega í röðum evangelista og kristinna íhaldsmanna voru hins vegar mjög andsnúnir viðaukanum sem þeir töldu að græfi undan hefðbundnum fjölskyldugildum. Leiðtogar kristinna íhaldsmanna, þar á meðal sjónvarpspredíkararnir Jesse Helms og Jerry Falwell beittu sér af krafti gegn ERA og þrýstu á stjórnmálamenn að hafna honum. Mikilvægasti drifkrafturinn í baráttunni gegn ERA var Phillis Scharfly sem stýrði fjöldahreyfingu íhaldssamra kvenna.

Tilvísanir 

Stjórnarskrá Bandaríkjanna
Charleston (Vestur-Virginíu)

Charleston er höfuðborg og stærsta borg Vestur-Virginíu. Íbúar eru um 47.000 (2019) en um 200.000 á stórborgarsvæðinu.
Kolaiðnaður var mikilvægur Charleston áður.

Borgir í Vestur-Virginíu
Irving Kristol

Irving Kristol (22. janúar 1920 – 18. september 2009), var bandarískur blaðamaður og ritstjóri. Hann var einn áhrifamesti hugmyndasmiður bandarískrar nýíhaldsstefnu á ofanverðri tuttugustu öld og hefur verið nefndur „guðfaðir nýíhaldsstefnunnar“.  

Kristol var fæddur í Brooklyn-hverfi New York. Foreldrar hans voru gyðingar og innflytjendur frá Austur Evrópu. Kristol útskrifaðist með BA gráðu í sagnfræði frá City College í New York árið 1940. Árið 1942 giftist Kristol sagnfræðingnum Gertrude Himmelfarb. Saman eignuðust þau tvö börn, Elizabeth Nelson og Bill Kristol, sem fetaði í fótspor föður síns sem blaðamaður, ritstjóri og álitsgjafi. 

Á fimmta og sjötta áratugnum starfaði Kristol sem blaðamaður og ritstjóri ýmissa tímarita, þar á meðal A Journal of Independent Radical Thought og ásamt þessu tímariti að þá gaf hann líka út Commentary, Encounter, The Reporter, The National Interest og svo The New Leader. Árið 1965 stofnaði Kristol ásamt Daniel Bell tímaritið The Public Interest sem hann átti eftir að ritstýra til ársins 2002. 

Á yngri árum var Kristol róttækur vinstrimaður og tilheyrði hópi and-stalínískra Trotskýista sem voru þekktir sem „The New York Intellectuals“. Meðal annarra meðlima hópsins var Gertrude Himmelfarb sem Kristol gekk síðar að eiga. Á eftirstríðsárunum tóku Kristol ásamt ýmsum öðrum meðlimum hópsins að efast um stefnu Demókrataflokksins, og þokaðist Kristol til hægri í stjórnmálaskoðunum. Á sjöunda áratugnum varð hann helsti fulltrúi svokallaðra nýíhaldsmanna (e: neoconservatives).  

Kristol og aðrir nýíhaldsmenn gagnrýndu hugmyndir vinstrimanna um að hægt væri að leysa samfélagsleg vandamál með aðstoð ríkisvaldsins. Félagslegri aðstoð, velferðarþjónusta og tilraunir til að uppræta fátækt og önnur félagsleg vandamál sköpuðu fleiri vandamál en þau leystu, og græfu á endanum undan bandarískum gildum og „bandaríska draumnum“. Aðrir áhrifamiklir ný-íhaldsmenn voru meðal annars Daniel Bell og Nathan Glazer sem ritstýrðu The Public Interest með Kristol.  

Kristol hafði mikil áhrif á ýmsa þingmenn Repúblíkanaflokksins, þar á meðal Jack Kemp sem var náinn ráðgjafi Ronalds Reagan, og einn áhrifamesti þingmaður flokksins á ofanverðri 20. öld. Kemp var meðal annars einn af helstu hugmyndasmiðum efnahagsstefnu Ronald Reagan..

Tilvísanir

Bandarískir blaðamenn
Charleston

Charleston getur átt við:
Charleston, fylkishöfuðborg Vestur-Virginíu.
Charleston, borg í Suður-Karólínu.
Charleston, dans sem vinsæll var um miðja 20. öld.
Aðgreiningarsíður
Charleston (Suður-Karólínu)

Charleston er stærsta borg Suður-Karólínu með um 240.000 íbúa og 800.000 íbúa á stórborgarsvæðinu (2019).

Borgir í Suður-Karólínu
Meloidogyne hapla

{{Taxobox
| name = 
| image =
| image_caption = Meloidogyne hapla
| regnum = Dýraríki (Animalia)
| phylum = Þráðormar (Nematoda)
| classis = Secernentea
| ordo = Tylenchida
| familia = Heteroderidae
| genus = Meloidogyne| species = M. hapla| binomial = Meloidogyne hapla
}}

Meloidogyne hapla er tegund af þráðormum sem myndar örsmá gall á um 550 ræktunarjurtum og illgresistegundum. Tegundin er einnig nokkuð vetrarþolin.

Kvendýrin geta verpt allt að 1000 eggjum í einn klump. Afkvæmin leggjast strax á hýsilinn og þau klekjast úr eggi. Einkenni sjást á rótum, blöðum og sem almenn vaxtartregða plöntunnar. Á rótunum sjást þau vaxtartregða, visnun og æxlisvöxtur (gall). Göllin eru yfirleitt smá og hnöttótt og nálægt smáum rótum. Þau myndast þegar þráðormurinn fer í rótina og gefur frá sér efni sem stækka rótarfrumurnar sem þeir nærast á. Þetta hamlar virkni rótanna við vatns og næringarupptöku og veldur misvexti, visnun og gulnun. Einkenni eru annars mismunandi eftir hýslum og magni smits. 

 Listi yfir þekkta hýsla

 Actinidia chinensis (Kíví)
 Ageratina adenophora 
 Allium cepa (matlaukur)
 Ananas comosus (ananas)
 Anemone  
 Apium graveolens (sellerí)
 Arachis hypogaea 
 Beta
 Beta vulgaris var. saccharifera (sykurrófur)
 Brassica napus var. napus (repja)
 Brassica oleracea var. capitata (kál)
 Cajanus cajan 
 Camellia sinensis (te) 
 Capsicum (paprikur og chili)
 Carica papaya (papaya)
 Chenopodium album 
 Chenopodium quinoa (quinoa)
 Chrysanthemum 
 Cichorium intybus 
 Coffea (kaffi)
 Convolvulus arvensis 
 Cucumis (melónur og gúrkur)
 Cyclamen
 Daucus carota (gulrætur)
 Dianthus caryophyllus 
 Dioscorea batatas 
 Eustoma grandiflorum (Lisianthus) 
 Fabaceae (belgjurtir)
 Fragaria ananassa (jarðarber)
 Glycine max (soja)
 Lactuca sativa (salat)
 Linum usitatissimum (lín)
 Medicago sativa (steinsmári)
 Mentha (myntur)
 Nicotiana tabacum (tóbak)
 Olea europaea subsp. europaea (Evrópskar ólífur)
 Pelargonium 
 Phaseolus (baunir)
 Raphanus sativus (radísur)
 Rosa (rósir)
 Rubus 
 Sinapis alba 
 Solanum 
 Solanum lycopersicum (tómatar)
 Solanum melongena 
 Solanum nigrum (náttskuggi)
 Solanum tuberosum (kartöflur)
 Tanacetum cinerariifolium 
 Trifolium (smárar)
 Vicia (fléttur)
 Vitis vinifera (vínviður)
 Zingiber officinale (engifer)

 Tilvísanir 

 Tenglar 
 Wang C., Lower S., Thomas V. P. & Williamson V. M. (2010). "Root-Knot Nematodes Exhibit Strain-Specific Clumping Behavior That Is Inherited as a Simple Genetic Trait". PLoS ONE 5'''(12): e15148. .
 Root-Knot Nematode

Sníkjudýr
Kartöflusjúkdómar
Meloidogyne

Meloidogyne eru sníkjudýr á plöntum. Þetta eru jarðvegs þráðormar sem eru helst á svæðum með heitu loftslagi eða stuttum vetrum. Um 2000 tegundir plantna á heimsvísu eru næmar fyrir sýkingu af þeim  og valda þeir um 5% taps uppskeru í heiminum. Þeir sýkja ræturnar og valda gallvexti sem dregur úr þroska og lifun plantnanna.

Nafnið Meloidogyne er myndað úr tvemur grískum orðum sem þýða "epla-laga" og "kvenkyns".

Tegundir
Meloidogyne acronea
Meloidogyne ardenensis Santos, 1968
Meloidogyne arenaria
Meloidogyne artiellia
Meloidogyne brevicauda
Meloidogyne chitwoodi
Meloidogyne coffeicola
Meloidogyne exigua
Meloidogyne fruglia
Meloidogyne gajuscus
Meloidogyne hapla
Meloidogyne incognita
Meloidogyne javanica
Meloidogyne enterolobii (= Meloidogyne mayaguensis)
Meloidogyne naasi
Meloidogyne partityla
Meloidogyne thamesi

Tilvísanir

Tenglar 
 APS Review
 Plant Nematology Lab, University of Leeds

Sníkjudýr
Þráðormar
Trichogramma minutum

Trichogramma minutum er sníkjuvespa af ættinni Trichogrammatidae. Henni var lýst af Charles Valentine Riley 1871. Tegundin var upphaflega frá mið og austurhluta Bandaríkjanna (austan við Klettafjöllin). Vestan við Klettafjöll er eins útlítandi tegund; Trichogramma platneri, en þær eru nær ófrjóar saman.Hún sækir helst í hýsla á trjám og runnum.
Hún sníkir á mörgum fiðrildategundum (og öðrum hreisturvængjum) og er mikið notuð í lífrænum vörnum, þar á meðal gegn rifsþélu.

Tilvísanir 

Lífrænar varnir
Sníkjuvespur
Monasterio de El Escorial

Konunglega klaustrið í San Lorenzo de El Escorial er bygging sem inniheldur konungshöll, basilíku, pantheon, bókasafn, skóla og klaustur. Það er staðsett í spænska bænum San Lorenzo de El Escorial á Madrídarsvæðinu og var byggt á 16. öld; milli 1563 og 1584.

Sjálfstjórnarhéraðið Madríd
Radomir Antić

Radomir Antić, Радомир Антић (22. nóvember 1948 – 6. apríl 2020) var serbneskur knattspyrnumaður og þjálfari. Hann er eini maðurinn sem hefur afrekað að stýra þremur stærstu liðum Spánar: Real Madrid, Barcelona og Atlético Madrid.

Ævi og ferill
Radomir Antić fæddist í smábænum Žitište í gömlu Júgóslavíu. Fjölskylda hans flutti síðar til Užice og hóf Antić knattspyrnuferil sinn hjá borgarliðinu. Tvítugur gekk hann til liðs við Partizan frá Belgrað og lék þar næsta áratuginn. Þótt Antić þætti ágætur varnarmaður lék hann aðeins einn landsleik fyrir Júgóslavíu, sem hafði yfir afarsterku liði að ráða um þessar mundir.

Frá 1977-84 lék Antić í þremur löndum. Fyrst með Fenerbahçe í Tyrklandi, þá með Real Zaragoza á Spáni og loks Luton Town í Englandi. Á síðastnefnda staðnum komst Antić í hetjutölu þegar hann skoraði sigurmark í lokaumferðinni 1983 sem hélt Luton í efstu deild á kostnað Manchester City árið eftir lagði hann skóna á hilluna.

Árið 1988 hóf Antić þjálfaraferilinn hjá sínu gamla félagi Real Zaragoza, sem hann stýrði í tvö tímabil með ágætum árangri. Í mars 1991 bauðst honum óvænt að taka við stórliðinu Real Madrid, sem þá hafði vikið gömlu goðsögninni Alfredo Di Stéfano úr starfi eftir fáeina mánuði. Undir stjórn Antić byrjaði Real Madrid leiktíðina 1991-92 vel og sat á toppnum í lok janúar, auk þess sem liðið var komið í fjórðungsúrslit í UEFA bikarnum. Hugur stjórnenda félagsins lá þó til að fá Leo Beenhakker, fyrrum þjálfara hollenska landsliðsins við stjórnvölinn. Hann var ráðinn til starfa sem yfirmaður knattspyrnumála á leiktíðinni miðri og að lokum skipt út fyrir Antić, þrátt fyrir sjö stiga forystu í deildinni. Undir stjórn Beenhakker hafnaði Real í öðru sæti á eftir Barcelona og féll úr leik í undanúrslitum í UEFA bikarnum.

Frá Real Madrid lá leið Antić til Real Oviedo sem hann stýrði til 1995. Árangurinn þar vakti athygli stjórnenda Atlético Madrid sem réðu hann fyrir leiktíðina 1995-96. Árangurinn varð vonum framar og varð Atlético tvöfaldur meistari þegar á fyrsta tímabili. Antić átti eftir að stýra félaginu í þrígang yfir fimm ára tímabil frá 1995-2000.

Antić hélt aftur til Oviedo árið 2000, en tókst ekki að byggja á fyrri velgengni. Liðið féll um vorið og var þjálfarinn rekinn í kjölfarið. Eftir tveggja ára hlé frá knattspyrnuþjálfun fór Antić aftur í stjórasætið í janúar 2003 í kjölfarið af brottrekstri Louis van Gaal frá Barcelona. Allt hafði gengið á afturfótunum hjá liðinu sem sat í fimmtánda sæti spænsku deildarinnar. Undir stjórn Antić endaði Barcelona í sjötta sæti og féll naumlega út í fjórðungsúrslitum Meistaradeildarinnar, en samningur hans var ekki framlengdur í lok leiktíðar.

Antić tók við stjórn serbneska landsliðinu fyrir forkeppni HM 2010. Serbar komust í úrslitakeppnina í Suður-Afríku þar sem liðið vann góðan sigur á Þjóðverjum, en töp gegn Ástralíu og Ghana gerðu það að verkum að Serbar höfnuðu í neðsta sæti í riðlinum og Antić var látinn taka poka sinn.

Á árunum 2012-15 stýrði hann félagsliðum í Kína. Hann lést árið 2020.

Serbneskir knattspyrnumenn
Knattspyrnustjórar Atlético Madrid
Meloidogyne incognita

Meloidogyne incognita  er tegund af þráðormum af ættinni Heteroderidae. Þessi þráðormur er ein af fjórum algengustu tegundum heimsins og er með fjölda hýsla. Hann veldur oft stórum, óreglulegum gallvexti á rótum hýslanna..

Tilvísanir 

 Lamberti, Franco and Taylor, Charles Edwin (eds.) (1979) Root-knot nematodes (Meloidogyne species): systematics, biology and control Academic Press, New York,  
 Diez, J. A., and Dusenbery, D. B. (1989) "Preferred temperature of Meloidogyne incognita" Journal of Nematology 21: pp. 99–104
 McCarter, James P. et al. (2003) "Analysis and functional classification of transcripts from the nematode Meloidogyne incognita" Genome Biology 4: R26 ,

Tenglar  
  Myndir 
  Lýsing

Sníkjudýr
Kartöflusjúkdómar
Meloidogyne acronea

Meloidogyne acronea er tegund af þráðormum af ættinni Heteroderidae. Hann sníkir á baunategundinni Cajanus cajan og veldur miklum skaða.

Tilvísanir

Tenglar 
 Nemaplex, University of California - Meloidogyne acronea
  American Society of Nematologists - Meloidogyne acronea
 Coetzee, V. Meloidogyne acronea, a new species of root-knot nematode. Nature. 1956 May 12;177(4515):899-900.

Sníkjudýr
Þráðormar
Meloidogyne exigua

Meloidogyne exigua er tegund af þráðormum af ættinni Heteroderidae.

Tilvísanir 

Sníkjudýr
Þráðormar
Meloidogyne naasi

Meloidogyne naasi er tegund af þráðormum af ættinni Heteroderidae. Tegundin veldur gallvexti á grösum.

Tilvísanir

Tenglar 
 Nemaplex, University of California - Meloidogyne naasi 
 Invasive.org - Meloidogyne naasi

Sníkjudýr
Þráðormar
Meloidogyne thamesi

Meloidogyne thamesi er tegund af þráðormum af ættinni Heteroderidae. Hann sníkir á te (Camellia sinensis)

Tilvísanir 

Sníkjudýr
Þráðormar
Meloidogyne enterolobii

Meloidogyne enterolobii er tegund af þráðormum af ættinni Heteroderidae.

Tilvísanir

Tenglar 
 Meloidogyne mayaguenesis pest information

Sníkjudýr
Þráðormar
Globodera rostochiensis

Globodera rostochiensis er tegund af þráðormum af ættinni Heteroderidae. Þeir sníkja á jurtum af náttskuggaætt.

Tilvísanir

Tenglar 
 Nemaplex, University of California - Globodera rostochiensis
 Species Profile - Golden Nematode (Globodera rostochiensis), National Invasive Species Information Center, United States National Agricultural Library.
 Áminning til kartöflubænda - Bændablaðið

Sníkjudýr
Þráðormar
Kartöflusjúkdómar
Globodera pallida

Globodera pallida er tegund af þráðormum af ættinni Heteroderidae. Þeir sníkja á jurtum af náttskuggaætt.

Tilvísanir

Tenglar 
 Species Profile - Pale Cyst Nematode (Globodera pallida), National Invasive Species Information Center, United States National Agricultural Library. 
 Áminning til kartöflubænda - Bændablaðið

Sníkjudýr
Þráðormar
Kartöflusjúkdómar
Kartöfluhnúðormur

Globodera  er ættkvísl af þráðormum af ættinni Heteroderidae. Þeir sníkja á jurtum af náttskuggaætt.

Tilvísanir

Tenglar 
 Harper Adams University College Nematology Research
 Technical Notes on potato cyst nematode management from Harper Adams University College

 UK Government technical overview
 Pictures of the nematodes and infected plants
 Áminning til kartöflubænda - Bændablaðið

Sníkjudýr
Þráðormar
Kartöflusjúkdómar
Eldhúsdagsumræður

Eldhúsdagsumræður eru almennar stjórnmálaumræður sem fara fram á Alþingi í lok hvers þings. Þar er rætt um störf Alþingis, stefnu og fjármál, og þessar umræður eru vanalega sýndar í sjónvarpi.

„Að gera sér eldhúsdag“ þýðir að taka til í eldhúsinu sínu og ganga frá hlutum sem maður hafði ekki náð að ganga frá.

Tilvísanir 

Alþingi
Daniel Patrick Moynihan

Daniel Patrick Moynihan (16. mars 1927 – 26. mars 2003) var bandarískur stjórnmálamaður og félagsfræðingur. Moynihan starfaði sem ráðgjafi ríkisstjórna repúblíkana og demókrata á sjöunda áratugnum. Moynihan var ráðgjafi í ríkisstjórnum John F. Kennedy og Lyndon B. Johnson, og lék lykilhlutverk í átaki Johnson til að uppræta fátækt, (e. War on Poverty). Hann gekk síðar til liðs við ríkisstjórn Richard Nixon sem sérlegur ráðgjafi forsetans um velferðarmál. Moynihan var sendiherra Bandaríkjanna á Indlandi 1973-1975 og gegndi stöðu sendiherra hjá Sameinuðu Þjóðunum 1975-76.

Hann var öldungadeilarþingmaður Demókrataflokksins fyrir New York fylki frá 1977-2001. Moynihan var oft gagnrýninn á stefnu flokksins, velferðarkerfið og tilraunir til að beita ríkisvaldinu til að leysa samfélagsleg vandamál. Þó hann hafi aldrei yfirgefið Demókrataflokkinn telst Moynihan til ný-íhaldsmanna (e. neoconservative).

Moynihan var mikilvirkur fræðimaður. Auk fjölda fræðigreina og skrifaði hann alls 19 bækur, flestar um félagsleg vandamál, sérstaklega fátækt í stórborgum. Hann var prófessor við bæði Cornell- og Harvard háskóla.

Moynihan-skýrslan 
Árið 1965 birti Moynihan niðurstöður rannsókna sem hann hafði unnið sem ráðgjafi í ríkisstjórn Kennedy. Skýrslan, sem fjallaði um fátækt meðal blökkumanna í stórborgum Bandaríkjanna bar heitið The Negro Family: The Case for National Action, en var í daglegu tali kölluð the Moynihan Report. Skýrslan skýrði fátækt sem afleiðingu annarra félagslegra vandamála, þar á meðal einstæðra mæðra, en 25% svartra barna fæddust utan hjónabands. Moynihan hélt því fram að fjölgun svartra einstæðra mæðra og önnur félagsleg vandamál í hverfum blökkumanna væru afleiðing skaðlegrar menningar sem rekja mætti til tíma þrælahalds og aðskilnaðarstefnu í Suðurríkjum Bandaríkjanna.

Moynihan skýrslan vakti mikla athygli og umræður. Moynihan varð fyrir harðri gagnrýni hinnar Nýju Vinstrihreyfingar sem, sérstaklega talsmanna Black Power hreyfingarinnar. Moynihan var meðal annars sakaður um að vilja gera svarta sjálfa ábyrga fyrir eigin fátækt og jaðarsetningu. William Ryan, sálfræðingur og aðgerðasinni mannréttindahreyfingarinnar, bjó til frasann „að kenna fórnarlambinu um“ (e. blaming the victim) þar sem hann ásakaði Moynihan um að „réttlæta ójöfnuð með því að finna galla hjá fórnarlömbum ójöfnuðar.“  Gagnrýnendur Moynihan, sérstaklega hugsuðir Black Power hreyfingunnar, á borð við Stokely Carmichael og Charles Hamilton, töldu að fátækt og félagsleg vandamál meðal svartra Bandaríkjamanna skýrðust af kerfislægu kynþáttamisrétti og hvítri kynþáttahyggju sem ívilnaði hvítum umfram svarta. 

Viðbrögðin við skýrslunni urðu til þess að þoka Moynihan lengra til hægri í stjórnmálaskoðunum og í valdatíð Nixon varð hann einn helsti andstæðingur hins Nýja vinstris sem hann taldi ógna grunngildum bandarísks samfélags.

Tilvísanir

Bandarískir öldungadeildarþingmenn
Bandarískir erindrekar
Demókratar
Fastafulltrúar Bandaríkjanna hjá Sameinuðu þjóðunum
Andrea Eyland

Andrea Eyland (f. 24. október 1980) er  kvikmyndagerðarkona í Reykjavík.

Heimild 

 Tók á móti Eddu ólétt að fimmta barni  (Visir 26. febrúar 2019)

 Er til eitthvað fallegra (Ljósmæðrablaðið bls 22. tölublað 2 árgangur 96 desember 2019)
 Vefsíða Eddunnar 2019
 Vefsíða bókarinnar Kviknar um getnað, meðgöngu, fæðingu og sængurlegu 
 Með kúluna út í loftið að kynna bókina (Ruv.is 2. desember 2017)
 Ljónynjan rymur, fæðingarsaga (mbl.is 24. maí 2018) 
 Hlaðvarp Kviknar (Vísir 17. febrúar 2020)
 Tilnefning til Eddunnar (27. febrúar 2019)
 

Íslenskir kvikmyndagerðarmenn
Sjónvarpsþættir
Bækur
Instagram
Samfélagsmiðlar
Hlaðvarpsþættir
María Lea Ævarsdóttir

María Lea Ævarsdóttir (f. 28. október 1981) er kvikmynda- og sjónvarpsefnisframleiðandi í Reykjavík.

Heimild 

https://klapptre.is/2020/10/14/rvk-feminist-film-festival-2021-ahersla-a-kvikmyndagerd-hinsegin-folks/
Tinna Þorvalds Önnudóttir

Tinna Þorvalds Önnudóttir (f. 27. janúar 1985) er leikkona, söngkona og teiknari í Reykjavík.

Tinna útskrifaðist árið 2010 með BA gráðu í klassískri leiklist frá Rose Bruford College of Theatre and Performance í London. Meðfram leiklistinni hefur hún frá árinu 2012 stundað nám í söng hjá Alinu Dubik við Tónlistarskólann í Reykjavík.

Tinna er meðlimur listhópsins Spindrift, sem sérhæfir sig í sviðsverkum en hefur einnig búið til videoverk.

Tinna er einnig teiknari og hélt sína fyrstu sýningu á Hlemmur Square í tengslum við Reykjavík Fringe Festival 2020.

Hún er dóttir Þorvalds Þorvaldssonar stjórnmálamanns.

Heimildir

  Tinna Þorvalds Önnudóttir (Félag Íslenskra Leikara)
 Tinna Thorvald actess   
  Listhópurinn Spindrift

íslenskar leikkonur
Trichogramma brassicae

Trichogramma brassicae er sníkjuvespa af ættinni Trichogrammatidae. Hún hefur verið notuð í lífrænum vörnum síðan um 1970. Hún er ættuð frá palearktíska svæðinu og sækir í hýsla á lágvöxnum gróðri.

Tilvísanir 

Lífrænar varnir
Sníkjuvespur
Trichogramma dendrolimi

Trichogramma dendrolimi er sníkjuvespa af ættinni Trichogrammatidae. Tegundin sníkir á fjölda fiðrildategunda, en sækir helst í furufiðrildi (Dendrolimus).

Tilvísanir 

Lífrænar varnir
Sníkjuvespur
Dendrolimus

Dendrolimus er ættkvísl fiðrilda í ættinni Lasiocampidae. Ættkvíslinni var fyrst lýst af Ernst Friedrich Germar 1812. Þau eru plága á barrtrjám í Asíu og Evrópu.

Tegundir 
Dendrolimus arizanus (Wileman, 1910)
Dendrolimus kikuchii Matsumura, 1927
Dendrolimus pini (Linnaeus, 1758)
Dendrolimus punctatus (Walker, 1855)
Dendrolimus spectabilis (Butler, 1877)
Dendrolimus superans (Butler, 1877)
Dendrolimus taiwanus (Matsumura, 1932)

Tilvísanir 

Fiðrildi
Dendrolimus arizanus

Dendrolimus arizanus er mölfiðrildi af ættinni Lasiocampidae. Það finnst í Taívan.

Vænghafið er 45–57 mm. Fullorðin dýr fljúga í september.

Tilvísanir

Fiðrildi
Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band

Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band er áttunda breiðskífa Bítlanna. Platan var gefin út þann 26. maí 1967. Platan var í 27 vikur á toppi breska vinsældarlistans Record Retailer. Engar smáskífur voru gefnar út af plötunni. Platan var lauslega byggð á skáldaðri hljómsveit Stg. Pepper og er litið á hana sem þemaplötu.

Lagalisti

Hlið 1
1.	"Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band"	
2.	"With a Little Help from My Friends"
3.	"Lucy in the Sky with Diamonds"
4.	"Getting Better"
5.	"Fixing a Hole"
6.	"She's Leaving Home"
7.	"Being for the Benefit of Mr. Kite!

Hlið 2
1.	"Within You Without You"	
2.	"When I'm Sixty-Four"	M
3.	"Lovely Rita"
4.	"Good Morning Good Morning"
5.	"Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band (Reprise)"
6.	"A Day in the Life"

Bítlarnir
Hljómplötur gefnar út árið 1967
Dendrolimus pini

Dendrolimus pini, furuspinnir, er mölfiðrildi af ættinni Lasiocampidae. Tegundinni var fyrst lýst af Carl Linnaeus í 10th edition af Systema Naturae 1758. Það finnst í mestallri Evrópu til austur-Asíu.

vænghafið 45–70 mm. Fiðrildið er á flugi frá júní til ágúst eftir staðsetningu.

Lirfurnar nærast á skógarfuru (Pinus sylvestris), en einnig öðrum furutegundum (Pinus), sem og rauðgreni (Picea abies) og hvítþin (Abies alba).

Myndir

Tilvísanir

Tenglar
Pine-tree lappet at UKMoths
Lepiforum.de

Fiðrildi
Dendrolimus superans

Dendrolimus superans er mölfiðrildi af ættinni Lasiocampidae. Það finnst í Kazakhstan, Mongólíu, Kína, Rússlandi, Kóreu og Japan. Lirfurnar lifa á lerki, furu og greni.

Vænghafið er 60–102 mm. Fullorðin dýr fljúga í júní til júlí.

Myndir

Tilvísanir

Fiðrildi
Dendrolimus spectabilis

Dendrolimus spectabilis er mölfiðrildi af ættinni Lasiocampidae. Það finnst í Japan.

Tilvísanir

Fiðrildi
Zeiraphera canadensis

Zeiraphera canadensis er fiðrildi af ættinni Tortricidae. Það finnst í Kanada, aðallega þar sem hvítgreni vex, enda er barr hvítgrenis aðalfæða lirfanna. Tegundin Z. ratzeburgiana er mjög lík Z. canadensis og er nær eingöngu hægt að greina þær sundur á endaþarmskambi sem er á Z. canadensis. 
Sníkjuvespan Trichogramma evanescens heldur því að nokkru í skefjum.

Tilvísanir

Fiðrildi
Lindakrækja

Lindakrækja (fræðiheiti: Scorpidium cossonii) er mosategund af rytjamosaætt. Lindakrækja finnst víða á Íslandi. Hún vex við ferskvatn - við uppsrettur, læki, tjarnir, vötn, áreyrar og í mýrum.

Lindakrækja er sérbýla planta og engar plöntur hafa fundist með gróhirslum á Íslandi.

Tilvísanir

Mosar
Rytjamosaætt