alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
John Snorri Sigurjónsson

John Snorri Sigurjónsson (fæddur 20. júní 1973, látinn í febrúar 2021) var íslenskur fjallgöngumaður. 
Árið 2017 varð hann fyrsti Íslendingurinn til að klífa tindana Lhotse (fjórða hæsta fjalls heims) og K2 (næsthæsta fjalls heims).  
Hann lést árið 2021 á K2, en hann stefndi á að vera meðal þeirra fyrstu til að klífa K2 að vetrarlagi.

Fjallgönguferill 

 Hvítfjall (Mont Blanc; 4.808 metrar) árið 2011
 Ama Dablam (6.812 metrar) árið 2015
 Elbrus (5.642 metrar) árið 2016
 Lhotse (8.516 metrar) árið 2017 (fyrsti Íslendingurinn á toppinn)
 K2 (8.611 metrar) árið 2017 (fyrsti Íslendingurinn á toppinn)
 Broad Peak (8.047 metrar) árið 2017
 Matterhorn (4.478 metrar) árið 2018
 Breithorn (4.164 metrar) árið 2018
 Pollúx (4.092 metrar) árið 2018
 Manaslu (8.156 metrar) árið 2019

Veturganga á K2 
Í janúar 2020 ætlaði John Snorri sér að verða fyrstur til að klífa K2 að vetrarlagi, en þurfti að hætta við.

Nepalskur hópur náði þessu markmiði í janúar 2021, en John Snorri hélt sig við áætlun sína og lagði af stað 21. janúar 2021 á K2.

Þann 5. febrúar 2021 slitnaði samband við hóp Johns Snorra og var lítil von að meðlimirnir fyndust á lífi. Hópurinn samanstóð af John Snorra, Juan Pablo Mohri frá Síle og feðgunum Ali Sadpara og Sajid Ali Sadpara frá Pakistan. 
Pakistönsk stjórnvöld töldu þá af þann 18. febrúar.

Lík Johns Snorra og félaga hans fannst í 7.800 metra hæð í lok júlí. Vísbendingar voru að þeir hefðu verið á niðurleið frá toppnum.

Ævi 
John Snorri fæddist við Ölfus. Hann var kvæntur sex barna faðir.

Hann var framkvæmdastjóri fyrirtækisins Proxima sem seldi fasteignir í Búlgaríu.

Tenglar 

 johnsnorri.com

Tilvísanir
Íslenskir fjallgöngumenn
fólk fætt árið 1973
Fólk dáið árið 2021
Steinbjörk

Steinbjörk, eða Betula ermanii, er tegund af trjám í birkiætt (Betulaceae). Þetta er mjög breytileg tegund og vex í norðvestur Kína, Kóreu, Japan, og austast í Rússlandi (Kúrileyjum, Sakhalin, Kamchatka). Hún getur orðið 20 metra há.

Tilvísanir

Viðbótarlesning
 Ohwi, J. Flora of Japan, 1984. 
 Woody Plants of Japan, Vol. 1, 2000. 

Birkiætt
Vetrareik

Vetrareik (fræðiheiti Quercus petraea) er eikartegund sem upprunnin er í Evrópu, Kákasus og í Anatólíu. Vetrareik er náskyld annarri eikartegund sumareik (Quercus robur) og vex á svipuðum svæðum. Sumareik þekkist frá vetrareik á því að laufin sumareikur hafa mjög stuttan stilk 3-8 mm langan. Einnig er akarn sumareikur öðruvísi en akarn vetrareikur. Sumareik og vetrareik blandast oft og er blendingur þeirra þekktur sem Quercus × rosacea.

Heimildir 
 Nú eiga eikur leikinn, Bændablaðið 17. mars 2016
 Quercus petraea, Lystigarður Akureyrar

Tilvísanir

Beykiætt
Tré
Rauðíkorni

Rauðíkorni (fræðiheiti Sciurus vulgaris) er íkornategund sem algeng er í Evrópu.
Rauðíkorni er um 23 sm á lengd án skotts en heildarlengd  er um 45 sm. Rauðíkorni  leggst ekki í dvala á veturna. Rauðíkorni hefur hopað mjög á Bretlandseyjum fyrir innfluttri íkornategund gráíkorna (Sciurus carolinensis).

Heimildir 
 
 

Íkornaætt
Stríð Rússlands og Japans

Stríð Rússa og Japana (Русско-японская война á rússnesku, 日露戦争 á japönsku) var stríð á árunum 1904–05 á milli rússneska keisaradæmisins og japanska keisaradæmisins vegna hugmynda beggja ríkja um landvinninga í Mansjúríu og Kóreu. Helstu vígstöðvar í stríðinu voru Liaoningskaginn og Mukden í suðurhluta Mansjúríu, Japanshaf og Gulahaf.

Rússar sóttust eftir hlýrri höfn við Kyrrahafið til þess að geyma herflota sinn og til þess að efla vöruflutninga á sjó. Höfn þeirra við Vladivostok var aðeins nothæf á sumrin vegna hafíss en höfnin Artúrshöfn, flotastöð í Liaoning héraðs sem Rússar höfðu að láni frá Kína, var nothæf allt árið um kring. Frá lokum fyrra stríðs þeirra við Kínverja árið 1895 höfðu Japanir óttast að Rússar kynnu að skipta sér af áætlunum þeirra um að skapa sér áhrifasvæði í Kóreu og Mansjúríu. Rússar höfðu rekið útþenslustefnu í austurhluta Síberíu frá valdatíð Ívans grimma á 16. öld. Þar sem þeir litu á Rússa sem keppinauta buðust Japanir til að viðurkenna rússnesk yfirráð í Mansjúríu í skiptum fyrir viðurkenningu á Kóreu sem hluta af japönsku áhrifasvæði. Rússar neituðu og kröfðust þess að Kórea norðan við 39. breiddargráðu yrði hlutlaust svæði milli japanskra og rússneskra áhrifasvæða. Japanska ríkisstjórnin leit á þetta sem rússneska ógn við útþenslustefnu þeirra í Asíu og ákvað að hefja stríð. Eftir að samningaviðræður mistókust árið 1904 réðist japanski flotinn óvænt á austurhluta rússneska flotans í Artúrshöfn.

Rússar töpuðu ítrekað gegn Japönum en Nikulás 2. Rússakeisari var sannfærður um að þeir gætu unnið stríðið og ákvað að láta ekki undan. Fyrst beið hann eftir útkomum ákveðinna sjóorrusta og síðan framlengdi hann stríðið til að bjarga sæmd Rússaveldis með því að forðast „auðmýkjandi frið.“ Stríðinu lauk með friðarsáttmálum í Portsmouth sem Theodore Roosevelt Bandaríkjaforseti stóð fyrir. Fullnaðarsigur japanska hersins kom áhorfendum um allan heim í opna skjöldu. Valdajafnvægi var umbylt í Austur-Asíu og innganga Japana á alþjóðasviðið var endurmetin. Stríðið var fyrsti stórsigur Asíuveldis á Evrópuveldi með nútímahernaði.

Tilvísanir

Stríð á 20. öld
Saga Rússlands
1904
Saga Japans
Saga Kína
Joe Wright

Joseph Eugene "Joe" Wright (fæddur 1. apríl 1963) er bandarískur fyrrum körfuknattleiksmaður. Wright setti stigamet í Úrvalsdeild karla í körfuknattleik er hann skoraði 46,6 stig að meðaltali í leik tímabilið 1992-1993. Mest skoraði hann 67 stig í einum leik en það er það næst mesta sem einn leikmaður hefur skorað í efstu deild karla á Íslandi.

Wright gekk til liðs við Breiðablik í janúar 1993 eftir að hafa spilað með Turun NMKY í hinni finnsku Korisliiga fram að jólum. Hann hafði verið með 44,7 stig að meðaltali í leik með Turun NMKY tímabilið 1991-1992 og mest skorað 79 stig í einum leik, sem er met í efstu deildinni í Finnlandi.

Wright var valinn í stjörnuleik KKÍ í febrúar 1993.

Í september 1994 gekk Wright til liðs við Grindavík og lék með þeim tvo leiki á móti M7 Basket í Evrópukeppni félagsliða. Í leikjunum tveimur skoraði hann 30 og 29 stig.

Heimildir
Leikmannasíða Joe Wright á korisliiga.fi
Leikmannasíða Joe Wright á kki.is

Tilvísanir 

Bandarískir körfuknattleiksmenn
Leikmenn Úrvalsdeildar karla í körfuknattleik
Skógviðarbróðir

Skógviðarbróðir  (Fræðiheiti: Betula x intermedia) er lágvaxinn runni eða tré af birkiætt. Hann er blendingur af fjalldrapa og birkis. 

Birkiætt
Plöntur á Íslandi
Dvergbjörk

Betula humilis er tegund af birki sem vex á meginlandi Evrópu og Asíu. Tegundin er með egglaga blöð sem eru 1.2 - 3.5 sm löng og er skyld Betula fruticosa.

Myndir

Tilvísanir

Birkiætt
Mýrahrís

Betula pumila  er lauffellandi runni ættaður frá Norður Ameríku. Það vex á stórum svæðum í norðurhluta Norður Ameríku, frá Yukon í vestri til Nýja Englands í austri og alla leið til Washington og Oregon, þar sem það vex í mýrum og árbökkum í kaldtempruðum skógum.

Tegundin verður 1-4 metrar að hæð.

Tilvísanir

Birkiætt
Georg 1. Grikklandskonungur

Georg 1. (Γεώργιος A' της Ελλάδας eða Geórgios I tis Elládas á grísku) (24. desember 1845 – 18. mars 1913), fæddur undir nafninu Kristján Vilhjálmur Ferdinand Adolf Georg af ættinni Schleswig-Holstein-Sonderbourg-Glücksbourg í Danmörku var konungur Grikklands frá árinu 1863 þar til hann var ráðinn af dögum árið 1913.  Hann var annar einvaldur Grikklands sem nútímaríkis, stofnandi grísku konungsfjölskyldunnar og sá þeirra sem ríkti lengst, í um fimmtíu ár.

Árið 1863 var Vilhjálmur Danaprins, þá sautján ára, kjörinn konungur Grikkja undir nafninu Georg 1. eftir að gríska landsþingið hafði steypt hinum óvinsæla Ottó 1. Grikklandskonungi af stóli. Georg vildi forðast mistök forvera síns og flýtti sér að aðlagast siðum Grikkja og blanda geði við nýju þegnana sína. Georg, sem enn var ungur og óreyndur, þurfti að glíma við afar erfitt innanríkisástand. Þegar hann komst til valda ríkti mikill ágreiningur á gríska stjórnmálasviðinu og landið var hrjáð af alvarlegum efnahagsvanda. Þjóðernissinnar höfðu mikil áhrif og ýttu á eftir „hugsjóninni miklu“ um eitt stórt land fyrir allt fólk af grískum uppruna.

Valdatíð Georgs 1. einkenndist því að miklu leyti af útþenslustefnu og innlimunar – stundum friðsællar og stundum ofbeldisfullrar – á héröðum þar sem meirihluti íbúa var grískumælandi: Jónaeyjum (1864), Þessalíu (1880) og ekki síst Makedóníu, Epírus og Krítar (1913). Georg og ríkisstjórnir hans unnu þó ekki tóma sigra á valdatíð hans og Grikkland fékk einnig að upplifa niðurlægingar líkt og verslunarbann stórveldanna gegn Grikklandi árið 1885 og ósigur gegn Tyrkjum í stríði árið 1897.

Georg er ættfaðir stórrar konungsfjölskyldu og sumir meðlimir hennar ríkja enn yfir Evrópuríkjum. Hann eignaðist nokkur börn með eiginkonu sinni, rússnesku stórhertogaynjunni Olgu Konstantínovnu, en samband hans við þau þótti nokkuð stormasamt.

Georg 1. Grikklandskonungur var drepinn í Þessalóníku árið 1913 og sonur hans, Konstantín 1. tók við sem konungur Grikklands.

Heimild 
 

Grikklandskonungar
Myrtir þjóðhöfðingjar
Lukkuborgarætt
Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2018

Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2018 var haldin í Lissabon í Portúgal eftir að Salvador Sobral vann keppnina 2017 með lagið „Amar pelos dois“. Undankeppnirnar tvær voru haldnar 8. og 10. maí, og aðalkeppnin var haldin 12. maí. 43 lönd tóku þátt í keppninni, þar sem Rússland sneri aftur. Bosnía og Hersegóvína tók ekki þátt í þessari keppni, en það er í annað skiptið í röð.

Sigurvegarinn var Ísrael með lagið „Toy“, sem var flutt af Netta. Þetta var fjórði sigur Ísrels, eftir sigur þeirra 1978, 1979 og 1998. Í fyrsta skptið síðan að undanúrslit voru kynnt 2004, komust Azerbaijan, Rúmenía og Rússland ekki í úrslit. Einnig náði ekkert Kákasus ríkjanna í úrslit, sem hefur ekki gerst síðan 2005.

Heimildir 

Söngvakeppnir evrópskra sjónvarpsstöðva eftir árum
2018
Boxarauppreisnin

Boxarauppreisnin eða Yihetuan-hreyfingin var uppreisn sem átti sér stað í Kína á milli 1899 og 1901, undir lok Tjingveldisins, og var drifin áfram af útlendingahatri og andstöðu við útbreiðslu kristinnar trúar. Yihetuan-hópurinn („Skæruliðar sameinaðir í réttsýni“), sem fékk gælunafnið „boxararnir“ á vestrænum tungumálum, átti frumkvæði að uppreisninni og einkenndist mjög af kínverskri þjóðernishyggju og andstöðu við vestræna nýlenduvæðingu.

Uppreisnin átti sér stað samhliða alvarlegu þurrkatímabili og óreiðu vegna sívaxandi erlendra áhrifa í Kína. Eftir að ofbeldi gegn útlendingum og kristnum Kínverjum færðist í aukana í Sjandong og Norður-Kína í júní árið 1900 komu Boxararnir, sem héldu að þeir væru ónæmir fyrir erlendum vopnum, af stað uppþoti í Peking með slagorðinu „Styðjið Tjingstjórnina og útrýmið útlendingunum“. Útlendingar og kristnir Kínverjar leituðu skjóls í sendiráðahverfi borgarinnar. Þegar fréttir bárust af því vesturveldin hygðust gera innrás til að binda enda á umsátrið um sendiráðahverfið lýsti Cixi keisaraekkja yfir stuðningi við Boxarana og gaf auk þess út keisaralega stríðsyfirlýsingu á hendur erlendum veldum. Erindrekar, erlendir borgarar, hermenn og annað kristið fólk var umsetið í sendiráðahverfinu af kínverska keisarahernum og boxurunum í 55 daga.

Mikill ágreiningur var milli kínverskra ráðamanna um hvort rétt væri að styðja Boxarana eða ná fram sáttum. Yfirmaður kínverska hersins, Ronglu hershöfðingi, kvaðst seinna hafa reynt að halda hlífiskildi yfir umsetnu útlendingunum. Kína varð nú fyrir innrás átta þjóða bandalags Bretlands, Frakklands, Bandaríkjanna, Japans, Þýskalands, Rússlands, Ítalíu og Austurríki-Ungverjalands. Kínverjum tókst í fyrstu að hrekja her bandalagsins á bak aftur en voru fljótt sigraðir þegar 20.000 vopnaðir hermenn komu til Kína. Her bandalagsins kom til Peking þann 14. ágúst og rauf umsátrið um sendiráðahverfið. Herir vesturveldanna létu síðan greipar sópa um höfuðborgina og sveitina í kring og tóku af lífi alla þá sem grunaðir voru um að vera boxarar.

Árið 1901 voru sett lög sem kváðu á um að embættismenn sem hefðu stutt boxarana skyldu aflífaðir, erlendir hermenn skyldu staðsettir í Peking og Kína skyldi greiða þjóðunum í bandalaginu himinháar skaðabætur næstu 39 árin. Keisaraekkjan lýsti í kjölfarið yfir stuðningi við ýmsar kerfis- og efnahagsumbætur til þess að reyna að bjarga Tjingveldinu. Allt kom þó fyrir ekki og Tjingveldið hrundi árið 1912.

Heimild 
 

Saga Kína
Uppreisnir
Stríð á 19. öld
Stríð á 20. öld
Stjörnubíó

Stjörnubíó var kvikmyndahús við Laugaveg 96 í Reykjavík. Kvikmyndahúsið var upphaflega með einum sýningarsal með sætum á tveimur hæðum sem tók rúmlega 500 manns í sæti. Það tók til starfa föstudaginn 30. september 1949. Fyrsta kvikmyndin sem sýnd var í húsinu var Sagan af Karli Skotaprins (Bonnie Prince Charlie) frá 1948 með David Niven í aðalhlutverki. Bygging hússins hófst 1946 en vegna tafa á leyfum fyrir byggingarefni tafðist byggingin um tvö ár. Hjalti Lýðsson, kjötkaupmaður í Reykjavík, var forstjóri kvikmyndahússins frá opnun fram á efri ár en hann lést 1976. Eftir það rak fjölskylda hans bíóið. Stjörnubíó var með dreifingarsamning við bandaríska kvikmyndaverið Columbia Pictures. 

Meðal vinsælla kvikmynda sem sýndar voru í Stjörnubíói voru Rock Around the Clock (1956), Brúin yfir Kwai (1957), Byssurnar í Navarone (1961) og Flåklypa Grand Prix (1975). Flestar af kvikmyndum Óskars Gíslasonar voru frumsýndar í Stjörnubíói en Björgunarafrekið við Látrabjarg var þriðja kvikmyndin sem tekin var til sýninga þar 1949. Aðrar íslenskar kvikmyndir sem voru frumsýndar í Stjörnubíói voru meðal annars Morðsaga eftir Reyni Oddsson 1977, Eins og skepnan deyr eftir Hilmar Oddsson 1986, Börn náttúrunnar eftir Friðrik Þór Friðriksson 1991 og Ingaló eftir Ásdísi Thoroddsen 1992. 

Tvisvar kom upp eldur í húsinu. Fyrra skiptið var 18. janúar 1954 en bíóið hóf aftur sýningar eftir nokkurra vikna viðgerðir. Þann 18. desember 1973 gjöreyðilagðist sýningarsalur hússins í eldsvoða. Eftir það var salurinn endurbyggður á einni hæð. Bíóið var enduropnað 8. júní 1974. Árið 1982 voru enn gerðar breytingar á húsinu þegar öðrum sýningarsal, fyrir 115 áhorfendur var bætt við á efri hæð.

Síðustu kvikmyndasýningarnar í húsinu fóru fram 28. febrúar 2002. Það var rifið í október sama ár. Þar stendur nú bílastæðahúsið Stjörnuport.

Kvikmyndahús í Reykjavík
David Niven

David Niven (1. mars 1910 – 29. júlí 1983) var enskur leikari og rithöfundur. Hann hóf feril sinn á millistríðsárunum í kvikmyndum Samuel Goldwyn. Í Síðari heimsstyrjöld gekk hann aftur í breska herinn þar sem hann hafði gegnt stöðu liðþjálfa áður en hann hóf leikferil í Hollywood. Eftir stríðið tók hann aðeins að sér aðalhlutverk. Þekktustu hlutverk hans eru aðalhlutverkið í Nýir sigrar Rauðu akurliljunnar 1950, Phileas Fogg í Umhverfis jörðina á 80 dögum 1956 og meistararæninginn sir Charles Lytton í kvikmyndunum um Bleika pardusinn 1963, 1982 og 1983. Frá 1960 bjó hann í Château-d'Œx í Sviss til að forðast skatta í Bretlandi.

Enskir leikarar

Óskarsverðlaunahafar í flokki besta karlleikara í aðalhlutverki
Delta Air Lines

Delta Air Lines er bandarískt flugfélag með höfuðstöðvar við Hartsfield-Jackson-alþjóðaflugvöllinn í Atlanta, Georgíu. Delta er elsta bandaríska flugfélagið sem enn starfar. Það var stofnað sem áburðarflugvélafyrirtæki árið 1924. Árið 1929 var fyrirtækið flutt til Monroe í Louisiana og hóf farþegaflutninga. Nafninu var breytt í Delta Air Lines eftir árósum Mississippifljóts. Árið 2013 var Delta stærsta flugfélag heims miðað við fjölda farþega (120,6 milljón) og það annað stærsta miðað við tekjur og flutningsgetu. 

Bandarísk flugfélög
Stuðlabandið

Stuðlabandið er íslensk ballhljómsveit frá Selfossi. Hljómsveitin var stofnuð árið 2004 og æfði fyrst um sinn á bænum Stuðlum í Ölfusi og dregur nafn sitt þaðan.

Útgáfur 
Meðal laga sem hljómsveitin hefur gefið út eru: "Sumarsól", "Nóttin er okkar", "Kók í dós", "Alma Dögg", "Sýndu mér múvs", "Hver ert þú?" og "Andartak"

Hljómsveitarmeðlimir 
Baldur Kristjánsson - Bassi
Birgir Þórisson - Hljómborð
Bjarni Rúnarsson - Slagverk
Fannar Freyr Magnússon - Gítar
Magnús Kjartan Eyjólfsson - Söngur og gítar
Marinó Geir Lilliendahl - Trommur
Stefán Ármann Þórðarson - Kassagítar
The Getaway

The Getaway er ellefta hljóðversplata bandarísku rokksveitarinnar Red Hot Chili Peppers, gefin út af Warner Brothers 17. júní 2016.

Lagalisti
Dättlikon

Dättlikon er sveitarfélag í Sviss. Hún er í Zürich-fylkinu.

Tenglar 
 Dättlikon

Borgir í Sviss
Mehmed 6.

Mehmed 6. (محمد السادس, Meḥmed-i sâdis, وحيد الدين, Vahideddin á Ottómantyrknesku) (14. janúar 1861 – 16. maí 1926) var 36. og síðasti soldán Tyrkjaveldis. Hann ríkti í fjögur ár, frá 1918 til 1922. Sem bróðir Mehmeds 5. og elsti karlmeðlimur Osmanættarinnar varð Vahideddin erfingi að krúnunni eftir að fyrri erfinginn framdi sjálfsmorð árið 1916. Hann steig á valdastól þann 4. júlí 1918 eftir dauða bróður síns, soldánsins. Mehmed var sonur Abdúl Mejid 1. soldáns og 
Gülüstü Hanım, abkasískrar aðalskonu. Mehmed var steypt af stóli þegar tyrkneska soldánadæmið var leyst upp árið 1922.

Æviágrip
Vahideddin fæddist í Dolmabahçehöll í Konstantínópel.

Valdatíð
Fyrri heimsstyrjöldin var reiðarslag fyrir Tyrkjaveldi. Bretar og aðrir Bandamenn höfðu hertekið Bagdad, Damaskus og Jerúsalem í stríðinu og meirihluta Tyrkjaveldis var skipt upp á milli evrópsku Bandamannanna. Á ráðstefnu í San Remo í apríl 1920 var Frökkum veitt verndarsvæði í Sýrlandi og Bretum í Palestínu og Mesópótamíu. Þann 10. ágúst 1920 skrifuðu fulltrúar Mehmeds undir Sèvres-samninginn, sem viðurkenndi verndarsvæðin og sjálfstæði konungsríkisins Hejaz.

Tyrkneskir þjóðernissinnar höfnuðu friðarsáttmálunum sem fulltrúar soldánsins höfðu samþykkt. Ný ríkisstjórn, tyrkneska þjóðþingið undir stjórn Mústafa Kemal, var stofnuð í Ankara þann 23. apríl 1920. Nýja ríkisstjórnin fordæmdi stjórn Mehmeds 6. og forystu Süleyman Şefik Pasja á soldánshernum. Fyrir vikið var bráðabirgðastjórnarskrá samin.

Útlegð og dauði
Tyrkneska þjóðþingið leysti upp soldánadæmið þann 1. nóvember 1922 og rak Mehmed 6. frá Konstantínópel. Mehmed yfirgaf Tyrkland á bresku herskipi þann 17. nóvember og fór í útlegð til Möltu. Hann bjó seinna á ítölsku rivíerunni.

Þann 19. nóvember 1922 var frændi Mehmeds og erfingi Abdülmecid Efendi kjörinn kalífi og varð þar með nýtt höfuð Osmanættarinnar sem Abdúl Mejid 2. þar til kalífadæmið var einnig leyst upp af þjóðþinginu árið 1924.

Mehmed lést þann 16. maí árið 1926 í Sanremo á Ítalíu og var grafinn í Tekkiye-mosku Súleimans mikla í Damaskus.

Tilvísanir

Tyrkjasoldánar
Stjórnmálaleiðtogar í fyrri heimsstyrjöldinni
Æsingsóráðsheilkenni

Æsingsóráðsheilkenni er meint sjúkdómsástand sem kemur fram þegar að aðili er að veita mikið viðnám eða mótspyrnu. Ef reynt er að leggja hömlur á viðkomandi aðila, til að mynda með handjárnum eða böndum, magnast ástandið svo líkamshiti hækkar sem getur endað með öndunarstoppi, hjartastoppi og í einhverjum tilvikum, dauða.

Flestir læknar og læknasamtök, þar á meðal Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin, Bandaríska geðlækningafélagið og Bandaríska læknafélagið, viðurkenna ekki að æsingsóráðsheilkenni sé raunverulegt sjúkdómsástand. Gagnrýnendur hugtakins halda því gjarnan fram að aðallega sé vísað til meints æsingsóráðsheilkennis til þess að útskýra dauðsföll af völdum lögregluofbeldis og þannig réttlæta óhóflega valdbeitingu lögreglumanna. 

Árið 2020 skrifaði hópur taugalækna grein fyrir Brookings-stofnunina um það hvernig löggæsla hefði misnotað læknisfræðihugtakið æsingsóráðsheilkenni til þess að réttlæta lögregluofbeldi og útskýra eftir á dauðsföll fólks í haldi lögreglu.

Tilvísanir 

Heilkenni
Fuji

Fuji-fjall er hæsta og frægasta fjall Japans. Það er eldkeila sem er staðsett á eyjunni Honshu, um 100 kílómetra suðvestur af Tókýó og er 3776 metra hátt. Síðasta gos í fjallinu var frá 1707-1708.

Fjallið hefur verið álitið heilagt og var fyrrum talið bústaður guðanna. Allt frá 12.öld trúðu búddistar því, að það væri inngangur í annan heim og allt fram til 1868 var konum bannað að stíga þar niður fæti. Yfir hásumartímann gengur meira en milljón manns á fjallið.

Tilvísanir

Fjöll í Japan
Króatíuher

Króatíuher er her Króatíu. Herinn skiptist í landher Króatíu, sjóher Króatíu og flugher Króatíu. Forseti Króatíu er yfirmaður heraflans en stjórn hersins heyrir undir varnarmálaráðuneyti Króatíu.

Fjöldi hermanna í Króatíuher er um 14.000 manns auk 6.000 manna varaliðs. Herskylda var afnumin 2008.

Herinn þróaðist út frá Króatíska þjóðverðinum sem var stofnaður í upphafi Borgarastyrjaldarinnar í Júgóslavíu 1991. Í september það ár, eftir Herskálaorrustuna, náði þjóðvörðurinn á sitt vald vopnageymslum Júgóslavneska alþýðuhersins. Í nóvember var hann gerður að Króatíuher en þá var þriggja mánaða töf á gildistöku sjálfstæðis Króatíu sem Króatíuþing samþykkti í júní liðin.

Króatía
Herir
Breiðdalsheiði

Breiðdalsheiði er heiði og fjallvegur  á milli Suðurdals og Breiðdals. Heiðin er 470 m há. Vegur 95 liggur um heiðina og er hann brattur niður af heiðinni í Breiðdal. Á heiðinni er lítið vatn, Heiðarvatn.

Tenglar 
 Breiðdalsheiði (Vegahandbókin)
Íslenskir fjallvegir
Austurland
Drumbabót

Drumbabót er um 100 hektara landssvæði með birkiskógarleifum við eyrar Þverár í Fljótshlíð um 9 km frá Hvolsvelli. Skógarleifarnar koma  smám saman úr sandinum og eru samkvæmt aldursgreiningum frá árunum 755-830.  Á fjölda árhringja má ráða  að trén hafi flest verið 70-100 ára gömul. Talið er að trén hafi öll drepist samtímis í jökulhlaupi sem líklega kom úr Mýrdalsjökli af völdum Kötlugoss. Geislakolsmæling bendir til að  jökulhlaupið sem grandaði  skóginum á Markarfljótsaurum átti sér  stað veturinn 822-23. 
Drumbabót er í um 45 km fjarlægð frá jaðri Mýrdalsjökuls.

Trén eru öll ilmbjörk og eru 500-600 tré á hverjum hektara. Uppgröftur á nokkrum lurkum sýnir að rót þeirra situr í sendnum 40-70 cm þykkum móajarðvegi en ofan á honum um 50 cm þykkt sandlag. Undir móajarðvegnum er malarlag.  

Nokkrir fornir munir hafa fundist í Drumbabót.

Heimildir 
 Drumbabót (Katla Geopark) 
 Drumbabót fornskógur í Fljótshlíð sem varð Kötlu að bráð? (Veggspjald á Fræðaþing landbúnaðarins	2004 
 Ný aldursgreining fornskógar (Skógræktin) 
 Ragnheiður Gló Gylfadóttir (ritstj.),Selstaða í Drumbabót - könnunarskurðir, Fornminjastjofnun 2016
 Sturla Friðriksson, Járnhólkar í Drumbabót – Náttúrufræðingurinn, 3.-4. Tölublað (01.10.2006), Bls. 118-119
 Drumbabót (landakort)
Mjúkvefjasarkmein

Mjúkvefjasarkmein er sarkmein sem myndast í tengivefjum líkamans.

Sarkmein
Ló

Ló er samheiti yfir sjáanlegar agnir af textíltrefjum  og öðrum efnum sem vanalega finnast á eða kringum fatnað. Sum efni sem notuð eru til fatagerðar svo sem bómull, hör og ull eru með mjög stuttar trefjar sem eru vafðar saman. Slíkar trefjar geta losnað með tímanum og hnökrast saman í ló. Þannig verða skyrtur og handklæði þynnri með tímanum en ló safnast fyrir í þurrkara sem flíkurnar eru þurrkaðar í.

Fatnaður
Trifolium albopurpureum

Trifolium albopurpureum er tegund blómstrandi plantna ertublómaætt. 

Hann er ættaður frá vesturströnd Norður Ameríku frá British Columbia, Kalifornía og Sierra Nevada, til Baja California. Hann finnst í margskonar búsvæðum, þar á meðal "Kaliforníu chaparral og skóglendi", graslendi, skóglendi, og fjalllendi.

Lýsing
Trifolium albopurpureum er einær jurt, ýmist jarðlægur eða uppréttur. Smáblöðin eru 1 til 3 sm löng, og hærð. Blómskipunin er ax, 0.5 til 2 sentimetra breitt, purpurarautt og hvítt að lit.

Undirtegundir
Trifolium albopurpureum er oft talinn samanstanda af þremur afbrigðum.  Þau eru:

Trifolium albopurpureum var. albopurpureum 
Trifolium albopurpureum var. dichotomum
Trifolium albopurpureum var. olivaceum

Tilvísanir

Ytri tenglar
Trifolium albopurpureum - Myndasafn

Ertublómaætt
Smárar
Niturbindandi plöntur