alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
20. riddarasveitin

20. riddaraliðssveitin (franska: Le 20e de cavalerie) eftir Maurice de Bevere (Morris) og René Goscinny er 27. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1965, en sagan sem hún hefur að geyma birtist fyrst í teiknimyndablaðinu Sval (f. Le Journal de Spirou) árið 1964.

Söguþráður 

Ófriður vofir yfir í Wyoming héraði þar sem Kayenna-indíánar saka hvíta landnema um óleyfilegar vísundaveiðar. Lukku Láki er sendur af ríkisstjórninni til Kayenna-virkis þar sem 20. riddaraliðssveitin hefur aðsetur undir stjórn hins stranga Skarpgeirs ofursta. Lukku Láka gengur illa að koma á friðarsamningum við indíánana þar sem í þeirra röðum er fúlmennið Flónjón, liðhlaupi úr 20. riddaraliðssveitinni sem hefur svarið þess eið að ná sér niðri á riddarasveitinni og kyndir undir ófriði. Kayennar koma á hernaðarbandalagi við aðrar indíánaþjóðir - Oglalagg-síuxa, Eld-síuxa og Araphóa - og hefja umsátur um virkið. Þegar matarbirgðaskemman brennur til kaldra kola eftir áhlaup indíánanna verður ljóst að eina von 20. riddaraliðssveitarinnar er að senda Lukku Láka og Geirskarp riddara, son ofurstans, til að sækja hjálp til Framneskaupstaðar (e. Frontier Gulch) þar sem riddarafylkið hefur aðalbækistöð. Er það mikil hættuför þar sem virkið er umkringt af indíánunum.

Fróðleiksmolar 

 Bókin er lauslega byggð á vestrunum Fort Apache frá árinu 1948 og Rio Grande frá árinu 1950 sem báðum var leikstýrt af John Ford og skörtuðu John Wayne, Henry Fonda, Maureen O´Hara og Shirley Temple í aðalhlutverkum. Fyrri myndin er oft talin fyrsta Hollywood kvikmyndin þar sem frumbyggjar Ameríku eru sýndir í jákvæðu ljósi. Að sama skapi er dregin upp mun geðfelldari mynd af indíánum í 20. riddaraliðssveitinni heldur en gert var í Bardaganum við Bláfótunga sem kom út sjö árum fyrr. Þremur árum síðar kom út önnur Lukku Láka bók sem byggð var á kvikmynd eftir John Ford, Póstvagninn (f. La Diligence).
 20. riddaraliðssveitin er fyrsta Lukku Láka bókin þar sem Asíubúi er í áberandi hlutverki: þvottahússeigandinn frá Kanton Ming Lí Fú.
 Bókin er oft talin í hópi bestu Lukku Láka bókanna. Gagnrýnandinn Frank Plowright var á sama máli í ritdómi á vefmiðlinum Slings and Arrows um enska útgáfu bókarinnar, en gaf henni þó aðeins tvær stjörnur (af fimm mögulegum) þar sem hann taldi teikningar Morris af Ming Lí Fú einkennast af kynþáttafordómum.
 Skarpgeir ofursti er skopstæling á bandaríska leikaranum Randolph Scott (1898-1987) sem lék í fjölda vestrakvikmynda á ferli sínum.

Íslensk útgáfa 

20. riddaraliðssveitin var gefin út af Fjölva árið 1977 í íslenskri þýðingu Þórs Stefánssonar. Þetta er önnur bókin í íslensku ritröðinni.

Lukku Láki
Myndasögur
Fritillaria whittallii



Heimild
Gard. Chron., ser. 3, 13: 506 1893.

Liljuætt
Heiðursvörður Billa Barnunga

Heiðursvörður Billa barnunga (franska: L'Escorte) eftir Maurice de Bevere (Morris) og René Goscinny er 28. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1966, en sagan sem hún hefur að geyma birtist fyrst í teiknimyndablaðinu Sval (f. Le Journal de Spirou) á árunum 1964-65.

Söguþráður 

Billi barnungi situr í fangelsi í Texas þar sem hann á eftir að afplána 1245 ár af refsidómi fyrir ýmis afbrot. Þegar dómstóll í Bykkjugili í Nýju Mexíkó fer fram á að Billi verði sendur þangað til að mæta fyrir rétti vegna annarra afbrota er Lukku Láki fenginn til að fylgja Billa. Ferðin á þó eftir að reynast viðburðarík þar sem Billi notar hvert tækifæri til að strjúka úr gæslunni. Ekki bætir úr skák að smábófinn Berti Bulla fylgir í humátt á eftir og ætlar sér að frelsa Billa úr klóm réttvísinnar í von um ágóðahlut.

Fróðleiksmolar 

 Heiðursvörður Billa barnunga er önnur Lukku Láka bókin þar sem byssubófinn með barnsandlitið er í aðalhlutverki. Sú fyrri, Billi Barnungi, kom út fjórum árum fyrr.
 Í byrjun bókarinnar kemur fulltrúi hraðpóstþjónustunnar Fljúgandi Fákanna Fótfráu (e. Pony Express) með hraðbréf til Lukku Láka. Eins og lýst er í bókinni Söngvírnum var hraðpóstþjónustunni komið á fót árið 1860, en hún lagði upp laupana rúmu ári síðar þegar ritsíminn varð að veruleika. Hinn raunverulegi Billi barnungi var þá aðeins tveggja ára, en hann fæddist árið 1859.

Íslensk þýðing 

Heiðursvörður Billa barnunga var gefin út af Fjölva árið 1979 í íslenskri þýðingu Þorsteins Thorarensen. Þetta er 19. bókin í íslensku ritröðinni.

Lukku Láki
Myndasögur
Tildrulilja

Fritillaria uva-vulpis er fjölær laukplanta af ættkvísl vepjulilja Fritillaria upprunnin frá austur Tyrklandi, norðvestur Írak og vestur Íran. Hún finnst helst í skóglendum lágfjöllum Zagros, þar sem þær vaxa í rökum engjum  og kornökrum milli 900–1800 m yfir sjávarmáli.

Nafn
Latneskt heitið þýðir "refa-vínber", og var gefið í Kew eftir kúrdíska nafninu tarsi raiwi skráðu af Guest.
Grasafræðingurinn Guest safnaði þessari plöntu í norðaustur Írak 1931 og kom með til Kew. Rannsóknir Rix sýndu að þetta safn var blanda af  Fritillaria assyriaca og Fritillaria uva-vulpis. Tegundinni var fyrst lýst af Christabel Beck undir heitinu Fritillaria assyriaca in 1953. Plöntum var safnað af Paul Furse 1962 í Persíu, og komu í ræktun undir því heiti. Árið 1974 mælti Martyn Rix hjá Kew fyrir hinu nýja nafni Fritillaria uva-vulpis fyrir Fritillaria assyriaca sensu Beck. Flestar garðplöntur seldar sem Fritillaria assyriaca eru í raun af tegundinni F. uva-vulpis.

Lýsing
Laukur Fritillaria uva-vulpis er 3 sm að þvermáli. Blómstrandi er plantan um 30 - 45sm á hæð. Þrjú til fimm, vanalega fjögur skærgræn laufblöð eru 8–12 sm löng og 1–2 sm breið, efri blöðin eru smærri. Hver stöngull ber eitt, sjaldan tvö lútandi, bjöllulaga blóm. Krónublöðin eru rúnnuð og dökkfjólublá með málmgljáa að utan, með skærgula bryddingu við mynnið, og gul að innan. Stíllinn er stuttur og gulur, ódeildur og 5–7 mm langur. Fræbelgurinn er sívalur, um.þ.b. 3 sm langur og 1 sm í þvermál. 

Hún líkist mjög Fritillaria assyriaca sem, hinsvegar, hefur sprota á stönglinum, grænleitari blóm og aðeins víðari munn og vex yfirleitt hærra yfir sjó.

Ræktun
Fritillaria uva-vulpis þarf hlý og þurr sumur, og frjósaman, humus-ríkan jarðveg. Í Bretlandi er talið best að hafa hana í pottum. Hún fjölgar sér auðveldlega með smálaukum, sem þurfa nokkur ár áður en hún nær blómgunarstærð. Laukunum ætti að vera plantað um 10 sm dýpt. Blómstrar í apríl í Bretlandi.

Heimildir

Liljuætt
Svölulilja

Fritillaria tubiformis er fjölær laukplanta í liljuætt, ættuð frá Alpasvæðum suðvestur Frakklands og norður Ítalíu.

Undirtegundir
 Fritillaria tubiformis var. burnatii (Planch.) Rouy
 Fritillaria tubiformis subsp. tubiformis
 Fritillaria tubiformis subsp. moggridgei (Boiss. & Reut. ex Planch.) Rix

Heimildir

Ytri tenglar
Alpine Garden Society Plant Encyclopedia, Fritillaria tubiformis
Botany Czech, Fritillaria tubiformis subsp. moggridgei  in Czech with color photos
Acta Plantarum Galleria della Flora italiana, Fritillaria tubiformis 
Flore Alpes

Liljuætt
Álkulilja

Fritillaria ruthenica er jurt af liljuætt sem var lýst af Wikst.

Myndir

Heimildir 
<references>

Ytri tenglar 

Liljuætt
Fritillaria rhodia

Fritillaria rhodia, nefnd Rhodos-Vepjulilja er  Grísk tegund plantna í liljuætt. Hún finnst aðeins vilt á Rhódos í gríska eyjahafinu, þó hefur hún verið ræktuð annarsstaðar.

Heimildir

Tenglar
Pacific Bulb Society, European Fritillaria Two ljósmyndir af Fritillaria rhodia ásamt fleiri tegundum
Fritillaria Group, The Alpine Garden Society, Fritillaria species R-S ljósmyndir af Fritillaria rhodia ásamt fleiri tegundum

Liljuætt
Fritillaria recurva

Fritillaria recurva, er Norður Amerísk laukplanta í liljuætt, sem var fyrst lýst af George Bentham.

Útbreiðsla
Fritillaria recurva vex í suðvestur Oregon og norður Kaliforníu í Klamath Mountains, Northern Coast Ranges, Cascade Range, and Sierra Nevada. Mest af þekktum fundarstöðum í Kaliforníu eru í norðurhlutanum, suður til Solano sýslu  og El Dorado sýslu, en finnst einnig í Tulare sýslu og Mariposa sýslu. Tegundin hefur einnig verið tilkynnt í Douglassýslu og Washoe sýslu í Nevada. Hún vex í þurru, opnu skóglendi og chaparral frá 300-2200m.

Lýsing
Fritillaria recurva er laukmyndandi fjölæringur. Laufin eru í hvirfingum, lensulaga til mjólensulaga. Krónublöðin eru skarlatsrauð með gulum flekkjum að innan. Blómin bjöllulaga, lútandi. Fræðiheitið, "recurva", lýsir krónublöðunum sem eru aftursveigð. Fræið er vængjuð hnota.

Fritillaria recurva blómstrar frá júní til oktober. Hún blómstrar um tvemur vikum fyrr en F. gentneri, sem hefur annan rauðan lit. Um allt útbreiðslusvæði hennar er hægt að þekkja hana frá öðrum Keisaralilju tegundum á skærrauðum lit sínum, gulum flekkum innan í blóminu og aftursveigðum krónublöðum.<ref name="annchalmers">[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=242101630 Flora of North America, Fritillaria recurva']</ref> Blendingar við þær 10 tegundir sem vaxa á útbreiðslusvæðinu gera greiningu erfiða.
Í suðvestur Oregon líkist F. recurva hinni sjaldgæfu F. gentneri. Sú seinni er greind frá F. recurva'' á skiftum stílnum og lengri safakirtlum.
Krómosónagildið er 2n = 24, 36

Tilvísanir

Ytri tenglar
Jepson Manual Treatment — Fritillaria recurva
United States Department of Agriculture Plants Profile — Fritillaria recurva 
Fritillaria recurva — University of California @ Berkeley, Calphotos Photo gallery

Liljuætt
Kríulilja

Fritillaria purdyi, er sjaldgæf tegund blómstrandi plantna af liljuætt. Hún er upprunnin frá norðvestur Kaliforníu þar sem hún vex í serpentine jarðvegi í fjöllunum. Hún hefur einnig fundist í Josephine County, Oregon.

Lýsing
Fritillaria purdyi er fjölær laukplanta með uppréttann stöngul frá 10 - 40 sm á hæð. Leaves are ovate, up to 10 centimeters long. Sléttur stöngullinn  er með sveip af bjöllulaga blómum. Hvert blóm hefur 6 hvíð krónublöð með brúnfjólubláum rákum eða blettum og með bleikum blæ.

Heimildir

Ytri tenglar
USDA Plants Profile; Fritillaria purdyi 
Fritillaria purdyi - Photo gallery

Liljuætt
Soundgarden

Soundgarden var grugg (grunge)-hljómsveit frá Seattle. Sveitin var stofnuð árið 1984 og starfaði til 1997. Eftir slitin hóf Chris Cornell, söngvari bandsins, sólóferil og gekk einnig í hljómsveitina Audioslave. Matt Cameron hóf þá að tromma með Pearl Jam.

Árið 2010 kom sveitin aftur saman og gaf út plötuna King Animal. Meðlimirnir unnu að nýrri plötu árið 2017.
Sjálfsvíg Cornells í maí 2017 þýddi endalok sveitarinnar. Eftirstandandi meðlimir komu saman í janúar 2019 á minningartónleikum um Cornell og tilkynntu að þeir myndu ekki koma saman aftur.

Breiðskífur  
Ultramega OK (1988)
Louder Than Love (1989)
Badmotorfinger (1991)
Superunknown (1994)
Down on the Upside (1996)
King Animal (2012)

Meðlimir 
Chris Cornell – söngur, gítar (1985-1997, 2010-2017), trommur (1984–1985)
Kim Thayil – gítar (1984–1997, 2010–2019)
Ben Shepherd – bassi, bakraddir (1990–1997, 2010–2019)
Matt Cameron – trommur, bakraddir (1986–1997, 2010–2019)

Tilvísun 

Bandarískar rokkhljómsveitir
Stofnað 1984
Lagt niður 2019
Gaddavír á gresjunni

Gaddavír á gresjunni (franska: Des barbelés sur la prairie) eftir Maurice de Bevere (Morris) og René Goscinny er 29. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1967, en sagan sem hún hefur að geyma birtist fyrst í teiknimyndablaðinu Sval (f. Le Journal de Spirou) árið 1965.

Söguþráður 
 Garðyrkjubóndinn Áslákur hefur keypt landskika á sléttunni miklu. Þegar nautahjörð í eigu hins digra Kussa Kassa, nautabaróns sem situr í nálægum bæ, er rekin þvert yfir jörð Ásláks með tilheyrandi landspjöllum heldur Áslákur til fundar við Kussa á krá hans í Kúagili. Kussi bregst illa við erindinu, en Lukku Láki, sem fyrir tilviljun er staddur á kránni, bjargar bóndanum frá því að verða hengdur í hæsta gálga af Kussa og kumpánum hans. Þegar Áslákur bregður á það ráð að girða land sitt með gaddavír verður fjandinn laus þar sem það þykir jaðra við landráð að reisa gaddavírsgirðingar á sléttunni. Áslákur leitar liðsinnis annarra bænda í héraðinu, en Kussi Kassi smalar til sín digrustu kúakóngum og nautabarónum til að ráða niðurlögum Ásláks og félaga. Það kemur í hlut Lukku Láka að búa bændurna undir komandi uppgjör.

Fróðleiksmolar 
 Bakgrunnur þessarar bókar eru illvígar deilur um jarðnæði og beitarrétt á landi í villta vestrinu sem stundum hafa verið nefndar gaddavírsstríðin (e. The Fence Cutting Wars). Eins og lýst er í bókinni stóðu deilurnar stundum milli kornyrkjubænda annars vegar og kúabaróna hins vegar, en oft var líka um að ræða innbyrðis átök milli jarðeigenda eða landnema og þeirra sem fyrir voru um mörk jarða. Gaddavírinn, sem kom fram á sjónarsviðið í villta vestrinu á seinni hluta 19. aldar, gegndi lykilhlutverki í þessum skærum þar sem hann gerði eigendum jarða kleift að girða lönd sín með minni tilkostnaði en áður. Tóku þá gaddavírsgirðingar að rísa skipulagslaust um alla sléttuna. Þessum átökum lauk með lagasetningu sem bannaði mönnum að eigna sér beitarlönd úr almenningum og gerði vírklippingar refsiverðar.
 Ekki er óhugsandi að Morris og Goscinny hafi einnig sótt innblástur að sögunni í tvær vestrakvikmyndir frá 6. og 7. áratugnum þar sem svipuðum atburðum er lýst, þ.e. vestrunum Shane frá árinu 1953 og Cattle King frá árinu 1963.

Íslensk útgáfa 
Gaddavír á gresjunni var gefin út af Fjölva árið 1979 í íslenskri þýðingu Þórs Stefánssonar. Þetta er 20. bókin í íslensku ritröðinni.

Lukku Láki
Myndasögur
Nýfundnalandsskógarmörður

Nýfundnalandsskógarmörður (fræðiheiti: Martes americana atrata) er rándýr af marðarætt sem má finna á Nýfundnalandi. 

Marðarætt
Nýfundnaland
Hafnasamband Íslands

Hafnasamband Íslands er félag sveitarfélaga sem reka hafnir. Sambandið var stofnað árið 1969 að frumkvæði Sambands íslenskra sveitarfélaga. Aðild að samtökunum geta þau sveitarfélög átt sem reka höfn eða hafnasamlag.

Hafnir á Íslandi eru reknar sem sér rekstrareining innan sveitarfélaga, Hafnasambandið er málsvari þessara rekstareininga gagnvart ríkinu, hvort sem er vegna fjármála, reglugerða eða laga.

Tenglar 
 Vefur Hafnasambands Íslands
Evrópulerki

Evrópulerki (fræðiheiti: Larix decidua) er tegund lerkis af þallarætt. Það er upprunið úr fjalllendi Mið-Evrópu, aðallega Ölpunum og Karpatafjöllum og í vex í allt að 2400 metra hæð. Það lifir hins vegar illa á láglendi þar og er viðkvæmt fyrir sjúkdómum.

Á Íslandi
Á Íslandi vex það vel og betur en rússalerki/síberíulerki, sérstaklega á láglendi. Það getur orðið kræklótt vegna haustkals. 

Elstu eintök sem vitað er um eru í Mörkinni, Hallormsstaðaskógi, sáð um 1904. Einnig eru um aldargömul tré í Skrúði í Dýrafirði og á Akureyri.  Krónan getur orðið mikil um sig. Evrópulerki, staðsett í  Hólavallakirkjugarði, var útnefnt borgartré Reykjavíkur árið 2011.  Hæstu tré eru um 24 metrar á hæð (2016). 

Árin 1996, 2004 og 2014 hefur evrópulerki verið valið tré ársins af Skógræktarfélagi Íslands.

Tengt efni
Listi yfir tré á Íslandi sem hafa náð 20 metra hæð

Tilvísanir

Lerki

Þallarætt
Himalaja-einir

Himalajaeinir (fræðiheiti: Juniperus squamata) er sígrænn runni af einisætt sem uppruninn er í Himalajafjöllum og öðru fjallendi suður-Asíu. Hann kýs sól og framræstan jarðveg og verður nokkurra metra hár. Hann er vinsæl garðplanta á Íslandi og hefur reynst vel bæði sunnanlands og norðan. Ýmis undiryrki eru til af honum.

Tilvísanir 	

Einisætt
Sjóskátar

Sjóskátar voru stofnaðir ári eftir að skátahreyfingin var stofnuð af Robert Baden-Powell, þeir starfa í fjölda landa
til jafns við skáta. Aðalverkefni þeirra er sjór vötn og ár, og að sigla.

Félagasamtök
Fálkalilja

Fritillaria pontica planta af liljuætt upprunnin af Balkansvæðinu (Grikkland, Albanía, Júgóslavía og Norðvestur Tyrklandi)

Lýsing
Fritillaria pontica er fjölær laukplanta sem verður frá 15 - 45 sm á hæð. Blöðin eru stakstæð, mjólensulaga. Bjöllulaga blómin eru eitt til tvö, lútandi, grágræn með brúnleitari kanti. Blómstrar í maí

Heimildir

Liljuætt
Arnarlilja

Fritillaria persica er blómstrandi planta af  liljuætt, ættuð frá suður Tyrklandi, Íran, Írak, Líbanon, Sýrlandi, Palestínu og Ísrael.  Hún er víða ræktuð sem skrautplanta og er orðin slæðingur í Lazio héraði í Ítalíu.

Lýsing
Fritillaria persica er fjölær laukplanta sem verður 30 - 60 sm á hæð. Hver planta ber allt að 30, keilu eða bjöllulaga blóm, um 2 sm löng, með lit frá dökk-fjólubláum yfir í gulgræn.

Ræktun
Fritillaria persica þarf svipaða meðhöndlun og keisarakróna.
Algengt afbrigði er 'Adiyaman', sem er hærra og blómviljugara heldur en villiplöntur af upprunasvæðinu.Það er með dökkfjólubláum blómum.

Heimildir

Liljuætt
Valentinianus 3.

Valentinianus 3. (2. júlí 419 – 16. mars 455) var keisari Vestrómverska ríkisins frá árinu 425 til dauðadags árið 455.

Faðir Valentinianusar 3. var Constantius 3. sem var keisari í nokkra mánuði áður en hann lést, árið 421. Móðir hans var Galla Placidia sem var systir Honoriusar keisara. Þegar Honorius lést árið 423 var embættismaðurinn Johannes skipaður keisari. Austrómverski keisarinn Theodosius 2., sem var frændi Honoriusar og Göllu Placidiu, viðurkenndi ekki Johannes sem keisara og árið 424 skipaði hann Valentinianus sem undirkeisara sinn (caesar) og ári síðar sem keisara (augustus) yfir Vestrómverska ríkinu. Theodosius sendi her til Ítalíu til að takast á við Johannes og var Johannes sigraður eftir átök við Ravenna og tekinn af lífi stuttu síðar. Valentinianus 3. var aðeins 6 ára þegar hann varð keisari og því var ríkinu stjórnað að miklu leiti af móður hans til að byrja með. Germanskir þjóðflokkar voru helsta ógnin við vald keisarans á valdatíma Valentinianusar og til dæmis höfðu Vestgotar sest að í suður Gallíu og Vandalar í Hispaníu. Þessir þjóðflokkar réðu sér að miklu leiti sjálfir þó þeir væru innan landamæra Rómaveldis. Árið 429 færðu Vandalar sig um set og hertóku norður-Afríku af Rómverjum. Við þetta misstu Rómverjar yfirráðin yfir norður-Afríku þangað til Austrómverjar hertóku svæðið aftur á 6. öld. Árið 437 ferðaðist Valentinianus til Konstantínópel og kvæntist Liciniu Eudoxiu, dóttur Theodosiusar 2. Eftir að Valentinianus varð fullorðinn reiddi hann sig meira og meira á mikilvægasta hershöfðingja sinn, Flavius Aetius. Aetius einbeitti sér mest að því að verja Gallíu fyrir árásum Germana. Húnar, undir stjórn Atla Húnakonungs, urðu sífellt meiri ógn við Rómaveldi á þessum tíma. Árið 451 mætti sameinaður her Rómverja, Franka, Vestgota og fleiri, her Húna í orrustunni við Katalánsvelli. Aetius fór fyrir herafla Rómverja sem bar sigur úr býtum. Atli flúði bardagann en hélt þó áfram að valda Rómverjum vandræðum og gerði innrás í Ítalíu árið eftir. Hann leiddi her sinn til Rómar, þar sem Valentinianus var þá staddur, en hætti við að ráðast á borgina eftir að Leo 1. páfi hafði verið sendur til að semja við hann. Atli lést árið 453 og við það endaði ógn Húna við Rómaveldi. Valentinianus myrti Flavius Aetius árið 454, líklega vegna þess að honum stóð ógn af völdum Aetiusar. Árið eftir var Valentinianus sjálfur myrtur af liðsmönnum Aetiusar, að undirlagi Petroniusar Maximusar sem varð keisari í kjölfarið.

Rómverskir keisarar
Napóleonsskjölin

Napóleonsskjölin er þriðja bók Arnaldar Indriðasonar. Hún kom út árið 1999. 

Hún er ein af stöku bókum Arnaldar, (ásamt Bettý, Myrkrið veit & Konungsbók) og tilheyrir hvorki seríunni um Erlend & Sigurð Óla né Flóvent & Thorsson og engar sögupersónur eru sameiginlegar öðrum bóka hans.

Aðalsögupersónan er Kristín lögfræðingur í Utanríkisráðuneytinu. Þegar bandaríski herinn grefur upp gamla flugvél  (hvers innihald er háleynileg napóleonsskjölin) liggur þeim á að halda aðgerðinni leyndri. Eftir símtal frá bróður sínum sem er við vetraræfingar uppi á jöklinum fær hún senda á sig flugumenn frá hernum og viðtekur eltingarleikur.

Bókaárið 1999
Röddin

Röddin er sjötta bók Arnaldar Indriðasonar. Hún kom út árið 2002.

Bókaárið 2002
Bettý (Bók)

Bettý er sjöunda bók Arnaldar Indriðasonar. Hún kom út árið 2003.

Bókaárið 2003
Konungsbók (Bók)

Konungsbók er tíunda bókin eftri spennusagnhöfundin Arnald Indriðason. Bókin kom út árið 2006.

Bókaárið 2006
Svörtuloft (skáldsaga)

Svörtuloft er þrettánda bókin eftir spennusagnahöfundinn Arnalds Indriðasonar. Bókin kom út árið 2009.

Aðalsögupersónan Sigurður Óli hittir vin í samkvæmi sem biður hann að heimsækja konu sem er að frárkúga hann með myndum sem voru teknar af honum í 'swinger' party. Þegar þangað kemur liggur konan meðvitundarlaus á gólfinu, eftir smástund fattar Sigurður Óli að árásarmaðurinn er enn í húsinu og verður fyrir höggi og árásarmaðurinn hleypur í veg.

Bókaárið 2009
Furðustrandir

Furðustrandir er fimmtánda bók rithöfundarins Arnalds Indriðasonar. Bókin kom út árið 2010.

Bókaárið 2010
Einvígið

Einvígið er fimmtánda bók Arnaldar Indriðasonar. Bókin kom út árið 2011.

Bókaárið 2011
Reykjavíkurnætur

Reykjavíkurnætur er sextánda bók Arnalds Indriðasonar. Bókin kom út árið 2012.

Bókaárið 2012
Skuggasund

Skuggasund er sautjánda bók Arnalds Indriðasonar. Bókin kom út árið 2013. Hún kom út á íslensku og spænsku samtímis. Hlaut hún meðal annars spænsku bókmenntaverðlaunin Premio RBA de Novela Negra árið 2013.

Bókaárið 2013
Aðstæðubundið nám

Aðstæðubundið nám er nám háð aðstæðum eða sú hugmynd að færni eða þekking sé bundin þeim aðstæðum sem hún verður til í og erfitt sé að yfirfæra yfir á aðrar aðstæður.

Menntun
Strawberry shortcake

Strawberry shortcake er nafn á vinsælli enskri köku með jarðarberjum og rjóma. Nafnið shortcake vísar til deigsins sem inniheldur mikla feiti og er kallað short dough eða shortened dough á ensku. Eftirrétturinn þekkist víða um heiminn og nýtur einkum vinsældar í Japan sem jólaköku.

Tilvísanir
Sergio Mattarella

Sergio Mattarella (f. 23. júlí 1941) er ítalskur stjórnmálamaður, lögmaður og dómari sem hefur verið forseti Ítalíu frá febrúar 2015. Hann var þingmaður frá 1983 til 2008, ráðherra menntamála frá 1989 til 1990 og ráðherra varnarmála frá 1999 til 2001. Hann er fyrsti forseti Ítalíu sem kemur frá Sikiley. 

Bróðir hans, Piersanti Mattarella, var forseti Sikileyjar frá 1978 til 1980 þegar hann var skotinn til bana af Antonio Rotolo að fyrirskipun mafíuforingjanna á Sikiley sem höfðu ákveðið það á fundi. Enginn var þó fundinn sekur um morðið og Rotola aldrei dæmdur fyrir það. Mafían var ekki ánægð með hve hart Piersanti gekk gegn henni og taldi sig í fyrstu eiga þar góðan bandamann því faðir þeirra hafði átt vinaleg samskipti við hana.

Mattarella tók nokkuð umdeilda ákvörðun árið 2018 þegar hann neitaði að veita nýrri ríkisstjórn Fimmstjörnuhreyfingarinnar og Norðursambandsins viðurkenningu sína. Ástæðan var útnefning þeirra á evruandstæðingnum Paolo Sa­vona í embætti fjármálaráðherra. Forseti Ítalíu hefur vald til þess að synja nýrri ríkisstjórn um staðfestingu en þessu valdi hafði aðeins þrisvar verið beitt áður. Luigi Di Maio leiðtogi Fimmstjörnuhreyfingarinnar hótaði í kjölfarið að kæra Mattarella fyrir landráð. Að endingu féllst Mattarella á að staðfesta nýju ríkisstjórnina að því gefnu að annar fjármálaráðherra yrði útnefndur.
 
Eftir afsögn Giuseppe Conte forsætisráðherra í janúar 2021 átti Mattarella frumkvæði að því að bjóða Mario Draghi, fyrrum seðlabankastjóra Evrópu, að stofna til þverpólitískrar þjóðstjórnar til þess að ljúka þingtímabilinu. Þegar Draghi bauð Mattarella afsögn sína í júlí 2022 neitaði Mattarella að samþykkja hana. 

Undir lok kjörtímabils síns í janúar 2022 hafði Mattarella lýst því yfir að hann myndi ekki bjóða sig fram til endurkjörs. Þar sem ítalska þinginu tókst ekki að komast um samkomulagi um nýjan forseta féllst Mattarella hins vegar á að gefa kost á sér til annars kjörtímabils og var kjörinn í fjórðu atkvæðagreiðslu þingsins. Hann er einungis annar forsetinn í sögu ítalska lýðveldisins sem hefur verið kjörinn til annars kjörtímabils.

Tilvísanir

Forsetar Ítalíu
Ítalskir stjórnmálamenn