alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Meja

Meja (fædd Meja Anna Pernilla Beckman 12. febrúar 1969 í Nynäshamn) er sænsk söngkona og lagahöfundur. Meðal þekktustu laga hennar eru „All 'Bout the Money“ og „Private Emotion“ (dúett með Ricky Martin). Meja var söngkona í danshópnum Legacy of Sound áður en hún hóf sólóferil sinn.

Útgefið efni

Breiðskífur 
 Holy Groove (með Legacy of Sound) (1993)
 Tour de Force (með Legacy of Sound) (1994)
 Meja (1996)
 Live in Japan-The Flower Girl Jam (1997)
 Seven Sisters (1998)
 Realitales (2000) 
 My Best (2002)
 Mellow (2004)
 The Nu Essential (2005)

Smáskífur 
 „Happy“ (með Legacy of Sound) (1993)
 „I can't let you go“ (með Legacy of Sound) (1993)
 „Feels so good“ (með Legacy of Sound) (1993)
 „Livin'n Learnin'“ (Legacy of Sound) (1993)
 „How Crazy Are You?“ (1996)
 „Welcome to the Fanclub of Love“ (1996)
 „I Wanna Make Love“ (1996)
 „Rainbow“ (1996)
 „Pop & Television“ (1998)
 „All 'Bout the Money“ (1998)
 „Lay Me Down“ (1998)
 „Beautiful Girl“ (1998)
 „Radio Radio“ (1998)
 „Intimacy“ (1999)
 „Private Emotion - duet with Ricky Martin“ (2000)
 „Spirits“ (2000)
 „Hippies in the 60's“ (2000)
 „I'm here Saying Nothing“ (2001)
 „Wake Up Call“ (2004)
 „Life is a River“ (2004)

Tenglar 
Vefsíða

Meja á Myspace

Sænskir söngvarar
Fólk fætt árið 1969
Edduverðlaunin 2008

Edduverðlaunin 2008 voru tíunda afhending Edduverðlauna Íslensku kvikmynda- og sjónvarpsakademíunnar fyrir kvikmyndir og sjónvarpsefni framleitt árið 2008. Afhendingin fór fram í Háskólabíói 16. nóvember 2008. Kynnir kvöldsins var Halla Vilhjálmsdóttir leikkona. Afhendingin var sýnd í frestaðri útsendingu í Sjónvarpinu.

Veitt voru verðlaun í 22 flokkum, en áður höfðu flest verið veitt sextán verðlaun 2002 og 2007, auk heiðursverðlauna ÍKSA og framlags Íslands til Óskarsverðlaunanna. Helsta breyting á verðlaunaflokkum var sú að svokölluð fagverðlaun (hljóð, kvikmyndataka, klipping o.s.frv.) sem árið 2007 voru í þremur flokkum voru nú veitt í sjö flokkum. Einnig var ákveðið að veita verðlaun fyrir leik í fjórum flokkum, leikari/leikkona í aðal-/aukahlutverki, líkt og gert var fyrir 2004, en árið 2007 voru þessir flokkar þrír talsins og þar áður aðeins tveir.

Kvikmyndinn Brúðguminn eftir Baltasar Kormák hlaut alls fjórtán tilnefningar (sem er met) og sjö verðlaun. Kvikmynd Óskars Jónassonar, Reykjavík - Rotterdam, hlaut tíu tilnefningar og fimm verðlaun.

Tilnefningar til Edduverðlaunanna 2008
Tilnefningar voru kynntar 1. nóvember 2008.

Stuttmynd ársins

Heimildarmynd ársins

Frétta- eða viðtalsþáttur ársins

Tónlist ársins

Hljóð ársins

Menningar- eða lífstílsþáttur ársins

Skemmtiþáttur ársins

Sjónvarpsmaður ársins

Leikið sjónvarpsefni ársins

Gerfi ársins

Búningar ársins

Leikmynd ársins

Handrit ársins

Leikkona ársins í aukahlutverki

Leikari ársins í aukahlutverki

Leikkona ársins í aðalhlutverki

Leikari ársins í aðalhlutverki

Klipping ársins

Kvikmyndataka ársins

Vinsælasti sjónvarpsmaður ársins
Vinsælasti sjónvarpsmaðurinn var tilnefndur samkvæmt kosningu á netinu og valinn með símakosningu.

Leikstjóri ársins

Kvikmynd ársins

Heiðursverðlaun ÍKSA

Edduverðlaunin
Erich Hartmann

Erich Alfred Hartmann (19. apríl 1922 – 20. september 1993) var þýskur herflugmaður í seinni heimsstyrjöldinni, sem enn þann dag í dag telst vera sá fræknasti í sögu flughernaðar. Erich Hartmann, sem uppnefndur var „Bubi“ af bandamönnum en „Svarti djöfull“ af óvinum, er sagður hafa skotið niður 352 óvinaflugvélar, en 345 þeirra voru skotnar niður í stríði við hinn sovéska flugher. Hann flaug allt í allt 1404 herferðir og lenti 825 sinnum í flugátökum á vegum Luftwaffe. Á þeim tíma brotlenti hann 14 sinnum, en ástæður brotlendinganna voru annaðhvort skemmdir af völdum splúndurbrota frá óvinaflugvélum eða vélarbilunar. Hann hélt því sjálfur fram að hann hefði aldrei verið skotinn niður eða þuft að lenda vegna árásaskota óvinarins. 

Þýskir herflugmenn
Stúart-endurreisnin

Stúart-endurreisnin eða endurreisn konungdæmis í Englandi (enska: Restoration) er í sögu Englands heiti á valdatíð síðustu tveggja konunga Englands af Stúartættinni; Karls 2. 1660 til 1685 og Jakobs 2. 1685 til 1688. Á þessum tíma blómstraði veraldleg menning á Englandi, undir áhrifum frá Hollandi og Frakklandi, en áður hafði hreintrúarstefna verið ríkjandi í menningarlífinu á tímum Enska samveldisins sem bannaði meðal annars leikhús og fordæmdi veraldlegar bókmenntir. Endurreisnartímabilinu lauk með Dýrlegu byltingunni þegar Vilhjálmur Óraníufursti rændi völdum á Englandi.

Saga Englands
17. öldin
Æskulýðsfylkingin

Æskulýðsfylkingin - samband ungra sósíalista var félag ungra stuðningsmanna Sameiningarflokks alþýðu - Sósíalistaflokksins sem var stofnað á löngu stofnþingi í byrjun nóvember 1938 skömmu eftir stofnun flokksins. Samtökin höfðu sig lengst af lítið í frammi.

Upp úr miðjum 7. áratugnum breyttust samtökin mjög og urðu samastaður róttæklinga af ýmsu tagi. Árið 1970 slitu samtökin endanlega öllu sambandi við arftaka Sósíalistaflokksins, Alþýðubandalagið. Nafninu var breytt í Fylkingin - baráttusamtök sósíalista og samtökin þar með orðin stjórnmálaflokkur. Eftir harðar innri deilur gengu trotskíistar með sigur innan samtakana og sóttu um aðild að Fjórða alþjóðasambandinu (alþjóðasambandi trotskíista) árið 1976 og skiptu samtökin þá um nafn og voru nefnd Fylking baráttusinnaðra kommúnista. Árið 1984 var ákveðið að Fykingarfélagar gengi í Alþýðubandalagið en störfuðu einnig áfram í sér samtökum. Ári seinna, 1985, var enn skipt um nafn og hétu þá samtökin Baráttusamtök sósíalista en umsvif samtakanna fór hraðdvínandi eftir þetta.

Málgagn Æskulýðsfylkingarinnar og eftirfylgjandi samtaka var tímaritið Neisti.

Tenglar
 Tímaritið Neisti á Tímarit.is

Íslensk æskulýðsfélög
Fyrrum íslenskir stjórnmálaflokkar
Sósíalismi
Kommúnismi
Trotskíismi
Hafnarstræti 107 b (Akureyri)

Hafnarstræti 107 b, einnig þekkt sem Ingimarshús, er eitt af tveim húsum sem stóðu í Skátagili, hitt var rifið. Samkvæmt einni tillögu í Akureyri í Öndvegi fær það að standa lengur. Ingimarshús var reist árið 1906 sem gripahús og er steinsteypt. Ingimar Jónsson söðlasmiður og bólstrari byggð það upp á grunni gripahússins á árunum 1910 og 1920 sem verkstæði og heimili. Konráð Jóhannsson gullsmiður var einnig með vinnustofu í húsinu.

Árið 2002 var hljómsveitin Hvanndalsbræður stofnuð í húsinu af þeim Rögnvaldi Braga Rögnvaldssyni, Val Frey Halldórssyni og Sumarliða Helgasyni.

Árið 2010 opnaði kaffihúsið Kaffi Ilmur í húsinu eftir breytingar

Tilvísanir 

Götur á Akureyri
Hús á Akureyri
Konungar í Jórvík

Konungar í Jórvík voru flestir af norrænum uppruna. Norskir og danskir víkingar lögðu Norðymbraland undir sig um 866, og var konungdæmið Jórvík stofnað nokkrum árum síðar. Konungdæmið náði yfir Jórvíkurskíri (Yorkshire) og talsvert svæði þar í grennd. Snorri Sturluson segir í Heimskringlu að Norðymbraland sé fimmtungur Englands. 
Konungarnir réðu yfir Jórvík og Norðymbralandi. Stundum einnig yfir Dyflinni, eynni Mön og Borgunum fimm í Danalögum. Þetta svæði varð fyrir verulegum áhrifum af norrænni menningu.

Hálfdan Ragnarsson (loðbrókar) var fyrsti konungur í Jórvík, en Eiríkur blóðöx (d. 954) sá síðasti. Eftir að enska krúnan náði þessu svæði undir sig, var því lengi stjórnað af jörlum.

Listi yfir konunga í Jórvík 
 875 – 877 : Hálfdan 1. Ragnarsson, sonur Ragnars loðbrókar, konungur í Dyflinni 873–883
 877 – 883 : E.t.v. millibilsástand
 883 – 895 : Guðröður 1. ljómi
 900 – 902 : Knútur
 902 – 902 : Æthelwold
 902 – 910 : Hálfdan 2., Eowils og Ívar beinlausi
 910 – 921 : Rögnvaldur 1.
 921 – 927 : Sigtryggur Cáech, konungur í Dyflinni frá 917
 927 – 927 : Guðröður 2., konungur í Dyflinni frá 920
 927 – 939 : Aðalsteinn Englandskonungur, konungur í Wessex frá 924
 939 – 941 : Ólafur 1. Guðröðarson, konungur í Dyflinni frá 934
 941 – 943 : Ólafur 2. kvaran, konungur í Dyflinni 945, rekinn frá völdum
 943 – 944 : Rögnvaldur 2. Guðröðarson
 944 – 944 : Ólafur 2. kvaran
 944 – 946 : Játmundur 1. Englandskonungur, konungur í Wessex frá 939
 946 – 948 : Játráður Englandskonungur, konungur í Wessex 946–955
 948 – 949 : Eiríkur blóðöx, konungur Noregs 930–936, rekinn frá völdum
 949 – 952 : Ólafur 2. kvaran
 952 – 954 : Eiríkur blóðöx

Tengt efni 
 Konungar í Dyflinni

Heimildir

Tenglar 
 The Scandinavian Kings of York

Saga Englands
Saga Noregs
Stubbarnir

Stubbarnir (enska: Teletubbies) er breskur gaman- og  fræðsluþáttur fyrir börn framleiddur af BBC. Þættirnir segja frá fjórum verum (Tinky Winky, Dipsy, Laa-Laa og Po) og ævintýrum þeirra.

Stubbarnir eru íslenska þýðingin á nafni þeirra, á Íslandi hafa komið út talsettir þættir gefnir út af Myndbandavinnslunni og Hljóðrita sem og bækur gefnar út af Vöku-Helgafelli. Á íslensku nefnast persónurnar Tínkí-vínki, Dipsý, Lala og Pó.

Breskir sjónvarpsþættir
Blaðra

Blaðra er sveigjanlegur poki fylltur með ákveðnum tegundum af gasi, svo sem helíum, vetni, nituroxíð og lofti. Blöður nú til dags eru oft gerðar úr gúmmíi, latexi, pólýklórópreni eða nælonefni á meðan eldri blöðrur voru oft gerðar úr þurrkuðum dýraþvagblöðrum. Sumar blöðrur eru eingöngu notaðar til skrauts á meðan aðrar þjóna mikilvægari tilgangi svo sem í veðurfræði, læknisfræðilegri meðferð, hernaðarlegri vörn eða til samgangna. Blöðrur hafa lágan eðlismassa og tiltölulega lágan kostnað, sem leiðir að breiðum markaði.

Saga 
Indjánar frá mið- og suðu-Ameríku bjuggu til blöðrur úr leðri, eins og víða er gert í dag. Árið 1643 sýndi Evangelista Toricelli, ítalskur eðlisfræðingur, fram á að loft var meira en ekki neitt.

Það var kínversk, japönsk og  amerísk þjóðarmenning sem leiddi að upphafi blöðrunnar. Fyrsta blaðran (kölluð blaðra þvagsins) var fundin upp af brasilískum presti, Bartolomeu de Gusmao en hann var fæddur var í Portúgal. Fyrsta opinbera sýningin á blöðru var svo í portúgölskum rétti þann 8. ágúst 1709 í höllinni Casa da India í Lissabon.

Blöðrur
Tilgátusaga

Tilgátusaga er fornsaga sem er glötuð, en fræðimenn telja að hafi verið til. Það er að segja tilvist sögunnar er byggð á tilgátum fræðimanna, út frá röksemdum sem geta verið misjafnlega traustar. Einnig getur verið allgóð vissa fyrir að sagan hafi verið til en skiptar skoðanir um hversu umfangsmikið rit hún var og hvaða efni hún hafði nákvæmlega að geyma.

Dæmi um tilgátusögu er Brjáns saga. Í Þorsteins sögu Síðu-Hallssonar er vísað til rits sem nú er glatað. Fræðimenn greinir hins vegar á um hvort umrætt rit var saga Brjáns yfirkonungs á Írlandi eða saga  Sigurðar Hlöðvissonar Orkneyjajarls. Og veruleg óvissa er um innihald og umfang ritsins, þó að Brjáns þáttur í Njáls sögu gefi nokkra hugmynd um það. 

Bókmenntir
Eldsvoði

Eldsvoði eða stórbruni er stjórnlaus bruni sem ógnar lífi fólks, eignum og umhverfi. Stundum er slíkum eldi komið viljandi af stað (íkveikja) til að valda dauða eða skapa skelfingu eða vegna íkveikjuæðis. 

Algengustu ástæður eldsvoða eru að óvarlega er farið með eld eða eldfim efni, sjálfsíkveikja í efnum, neistar vegna stöðurafmagns, eldingar og íkveikjur. 

 
Slökkvilið
Uppgröftur

Uppgröftur er rannsóknaraðferð sem er notuð meðal annars í fornleifafræði, jarðfræði, réttarmeinafræði og þróunarmannfræði. Aðferðin felst í því að flytja jarðlög til að fletta ofan af leifum frá fyrri tíð. Uppgröftum er gjarnan skipt í rannsóknaruppgrefti og björgunaruppgrefti. Þeir síðarnefndu eru framkvæmdir þegar ætlunin er að raska verulega stað þar sem mikilvægar náttúru- eða fornleifar er að finna og því nauðsynlegt að fá eins miklar upplýsingar og hægt er áður en raskið á sér stað.

Sjá einnig  

 Greinar um fornleifauppgröft á Íslandi

Fornleifafræði
Jarðfræði
Þróunarmannfræði
Réttarmeinafræði
Húgenottar

Húgenottar voru meðlimir Frönsku siðbótarkirkjunnar frá 16. öld til 18. aldar. Húgenottar aðhylltust kenningar Kalvíns. Áður hafði gallikanismi verið áberandi í Frakklandi og var í opinberri andstöðu við páfann í Róm. Gallikanistinn Jacques Lefevre gaf út eigin þýðingu á Nýja testamentinu 1523 og síðan alla Biblíuna á frönsku 1528. Meðal nemenda hans voru margir sem snerust til lútherstrúar, eins og Kalvín sjálfur. Eftir 1550 var farið að tala um þessa frönsku mótmælendur sem „húgenotta“. 

Húgenottar nutu oft umburðarlyndis hjá konungi en um leið óx andstaða kaþólsku kirkjunnar við þá. Eftir að Katrín af Medici gaf út Saint-Germain-tilskipunina 1562 þar sem húgenottar voru í fyrsta skipti formlega viðurkenndir og leyft að stunda trú sína á laun hófust Frönsku trúarbragðastyrjaldirnar sem stóðu með hléum til 1598. Í þeim urðu húgenottar pólitískt afl sem nutu stuðnings Búrbóna og Hinriks af Navarra. Með Nantes-tilskipuninni batt Hinrik 4. endi á styrjaldirnar og gaf húgenottum jafnan rétt á við kaþólikka. 

Eftir að Loðvík 14. komst til valda jukust ofsóknir á hendur húgenottum aftur og árið 1685 afturkallaði hann öll þau réttindi sem þeir höfðu fengið með Nantes-tilskipuninni með Fontainebleau-tilskipuninni. Afleiðingin var sú að franskir húgenottar flúðu til nálægra landa þar sem mótmælendatrú var leyfð, s.s. Englands, Hollands, Sviss, Danmerkur-Noregs og Prússlands. Stórir hópar húgenotta voru aðeins eftir í einu héraði, Cévennes, í Suður-Frakklandi þar sem þeir gerðu uppreisn 1702-1715.

Saga Frakklands
Búrbónar

Búrbónar (franska: Maison de Bourbon) eru mikilvæg konungsætt í Evrópu. Þeir eru grein af Kapetingum sem tóku við af Karlungum sem konungsætt Frakklands árið 987. Búrbónar komust fyrst til valda í Navarra og síðan í Frakklandi á 16. öld. Eftir Spænska erfðastríðið á 18. öld voru Búrbónar einnig við völd á Spáni, Napólí, Sikiley og Parma. Núverandi Spánarkonungur og hertoginn af Lúxemborg eru af ætt Búrbóna.

 
Franskar aðalsættir
Tektít

Tektít er samnefni glerkenndra loftsteina af óvissum uppruna. Tektít-steinar eru óreglulegir að lögun, svartir eða græn-svartir að lit. Tektít finnst í sveimum á afmörkuðum svæðum víða um heim. 

Loftsteinar
Brjóskgljáfiskar

Brjóskgljáfiskar (Fræðiheiti: Chondrostei) eru undirflokkur geislugga sem inniheldur tvo ættbálka, uggageddur og styrjur.

Geisluggar
Uggageddur

Uggageddur (Fræðiheiti: Polypteriformes) eru ættbálkur innan Brjóskgljáfiska og innihalda aðeins eina ætt, polypteridae.

Geisluggar
Stím

Stím ehf er íslenskt eignarhaldsfélag sem er skráð á Jakob Valgeir Flosason, útgerðarmann í Bolungarvík. Fyrirtækið er til rannsóknar hjá sérstökum saksóknara fyrir hugsanleg lögbrot.

Samkvæmt yfirlýsingu frá Jakobi Valgeiri var félagið stofnað 16. nóvember 2007 í þeim tilgangi að sjá um eignarhald, umsýslu, kaup og sölu á verðbréfum. Strax við stofnun fjárfesti Stím í 3,8% hlut í FL Group fyrir 8,4 milljarða króna og 4,3% hlut í Glitni fyrir 16,4 milljarða króna. Þessi fyrirtæki tvö voru þá þegar nokkuð krosseignatengd. Samanlagt námu þessar fjárfestingar 24,8 milljarða króna en þar af komu 19,6 milljarða króna, eða tæp 80%, sem lán frá Glitni. Glitnir tók einvörðungu veð í bréfunum sem keypt voru. Stuttu eftir fjárfestinguna skilaði FL Group mesta tapi Íslandssögunnar, eða 70 milljörðum króna.

Í yfirlýsingu segir Jakob Valgeir að frumkvæðið að þessum viðskiptum hafi komið frá starfsmönnum Glitnis sem leituðu til hans og fleiri fjárfesta. Þá segir hann:

Tilvísanir

Tenglar 
 Um Stím af Tíðarandanum
 Yfirlýsing stjórnarformanns Stíms, 29. nóvember 2008

Íslensk fyrirtæki
Herforingjastjórn

Herforingjastjórn er stjórnarfar þar sem stjórn landsins er í höndum hersins. Slík stjórn getur verið opinber (t.d. þar sem ríkisstjórn landsins er herforingjaráð) eða óopinber (t.d. þar sem yfirmenn hersins hafa mikil áhrif á borgaralega ríkisstjórn). Yfirleitt tekur herforingjastjórn við völdum eftir stjórnarbyltingu. Oft er yfirlýstur tilgangur slíkra stjórna sá að vera starfsstjórnir tímabundið þar til „eðlilegt ástand“ kemst aftur á, t.d. þegar mikill órói ríkir. Stundum leiðir herforingjastjórn til einræðis þar sem einn valdamikill herforingi eða borgaralegur stjórnmálamaður með mikil tengsl við herinn verður einræðisherra.

Lönd þar sem herforingjastjórnir eru við völd
  Súdan; Bráðabirgðaherstjórn eftir byltinguna 2019.
  Malí; Herforingjastjórn frá valdaráninu 2020.
  Mjanmar; Herforingjastjórn frá valdaráninu 2021. 
  Búrkína Fasó; Herforingjastjórn frá valdaráninu 2022.

Stjórnarfar
Gaukur á Stöng

Gaukur á Stöng eða Gaukurinn er krá og skemmtistaður í Blöndalshúsi við Tryggvagötu í miðborg Reykjavíkur. Staðurinn var opnaður 19. nóvember 1983 en hann var stofnaður af nokkrum ungum hagfræðingum og lögfræðingum sem þá voru nýkomnir heim úr námi og átti upphaflega að vera ölkrá að þýskri fyrirmynd. Bjór var að vísu ekki leyfður á þeim tíma en staðurinn seldi bjórlíki til 1989 þegar hann gat farið að selja bjór. Gaukurinn varð fljótlega vinsæll sem lítill tónleikastaður fyrir bæði djass- og rokkhljómsveitir. Nafnið er tilvísun í Gauk Trandilsson sem bjó á bænum Stöng á þjóðveldisöld.

Tenglar 

 Glatkistan

Íslenskir skemmtistaðir
Krár á Íslandi
Miðborg Reykjavíkur
Opinber þjónusta

Opinber þjónusta er þjónusta veitt af fyrirtæki eða stofnun, sem að mestum hluta er kostuð af ríkssjóði. Starfsmenn slíkra stofnana eru opinberir starfsmenn, sem lúta lögum um opinbera starfsmenn. Æðstu stöðuheiti, stjórnunar- og ábyrgðarstöður nefnast embætti. Talað er um að „skipa“ eða „kjósa“ í embætti og að einhver „gegni“ embætti sem vísar til þess að oft er slík embættisveiting framkvæmd opinberlega af æðstu ráðamönnum; konungi, forseta eða ráðherra. Þeir sem gegna einhverju embætti eru kallaðir embættismenn.

Aðeins þeir starfsmenn íslenska ríkisins sem taldir eru upp í 22. gr. laga nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins teljast vera opinberir embættismenn með embættisskipun. Slíkir embættismenn eru skipaðir í embætti til fimm ára í senn.

Ríkisvald
Georg Brandes

Georg Morris Cohen Brandes (4. febrúar 1842 - 19. febrúar 1927) var danskur fræðimaður, sem hafði mikil áhrif á menningu í Evrópu, sér í lagi á Norðurlöndunum frá um 1870 og fram yfir aldamótin 1900. Í Danmörku er hann gjarnan kenndur við „stökkið í módernismann“ (d. det Moderne Gennembrud). Brandes er til að mynda talinn hafa talsverð áhrif á norska rithöfundinn Henrik Ibsen. Ekki má gleyma áhrifum Brandesar á Verðandimenn, ekki síst þá Hannes Hafstein, Gest Pálsson og Einar Kvaran.

Tilvísanir

Tenglar 
 
 Umfjöllun á Gagnasafni um danskar bókmenntir  (á dönsku)
 Georg Brandes' "Skrivebord" – sýndarútstilling á vef Hins konunglega danska bókasafns (á dönsku)
 Georg Brandes' dagbøger 1860-1927 online, dagbækur Georgs
 Kalliope um Brandes (dönsk vefsíða)

Módernismi
Danir
Brevis commentarius de Islandia

Brevis commentarius de Islandia (latína „Stutt greinargerð um Ísland“ eða „Stutt skýringarit um Ísland“) er ádeilurit eftir Arngrím Jónsson var fyrst gefin út árið 1593 á latínu í Kaupmannahöfn.

Saga
Guðbrandi Þorlákssyni líkaði illa við hina neikvæðu ímynd Íslands í útlöndum, og því fékk hann frænda sinn Arngrím til að rita verkið, en tilgangur þess var að verja Ísland gegn ranghugmyndum og gróusögum. 

Brot úr upphafi bókar:

Á latínu:
Breuis Commentarius de Islandia: quo Scriptorum de hac Insula errores deteguntur, & extraneorum quorundam conuitijs, ac calumnijs, quibus Islandis liberiùs insultare solent, occurritur: per Arngrimum Ionam Islandum. Á íslensku:Stutt greinargerð um Ísland: þar sem flett verður ofan af þeim villum sem ritaðar hafa verið í garð Íslands og sá rógburður og átölur sem hafðar hafa verið gegn Íslendingum hraktar: ritað af Arngrími Jónssyni.

Útgáfa
 Arngrímur Jónsson: Brevis Commentarius de Islandia / Stutt greinargerð um Ísland'', Reykjavík: Sögufélag 2008, 331 s. Einar Sigmarsson annaðist útgáfuna og ritaði formála. — Bráðabirgðaútgáfa kom út 1993.

Tengt efni
 Crymogæa

Tenglar
Ritið Brevis commentarius de Islandia  í heild sinni á latínu og ensku

Heimildir

Arngrímur Jónsson
Latneskar bókmenntir
Byr sparisjóður

Byr sparisjóður er íslenskur sparisjóður sem varð til við samruna Sparisjóðs vélstjóra og Sparisjóðs Hafnarfjarðar árið 2006 en í mars 2007 var Byr kynnt sem nafn á hinum nýja sameinaða sparisjóði. Haustið 2007 sameinaðist Byr sparisjóður Sparisjóði Kópavogs. Í desember sama ár rann Sparisjóður Norðlendinga inn í Byr.

Fyrsta ákæra sérstaks saksóknara var á hendur Styrmi Þór Bragasyni, fyrrverandi forstjóri MP banka, Jón Þorsteinn Jónsson, fyrrverandi stjórnarformann Byrs og Ragnar Zophonías Guðjónsson, fyrrverandi sparissjóðsstjóra Byrs fyrir umboðssvik og, í tilviki Styrmis, peningaþvætti vegna Exeter-málsins svonefnda. Það mál snýst um eins milljarðs króna lán sem Byr veitti félaginu Exeter Holding í tveimur hlutum haustið 2008 án nokkurra trygginga og olli sparisjóðnum miklu fjárhagslegu tjóni.

Tilvísanir

Tenglar 
 Byr.is 
 Lýsing BYR sparisjóður Ágúst 2007
 Samruni Byrs og SPK samþykktur; grein í Fréttablaðinu 4. október 2007
 Blöskrar vinnubrögð stjórnenda Byrs; grein af Rúv.is 2010

Íslenskir sparisjóðir
Sparisjóður vélstjóra

Sparisjóður vélstjóra er sparisjóður sem starfaði á Íslandi frá 1961. Sparisjóðurinn sameinaðist Sparisjóði Hafnarfjarðar og hefur starfað sem Byr sparisjóður frá mars 2007.

Sparisjóður vélstjóra var stofnaður 11. nóvember 1961. Hann var fyrst til húsa að Bárugötu 11 en flutti árið 1971 í Hátún 4a og síðan 4. nóvember 1977 í eigið húsnæði að Borgartúni 18. Sparisjóður vélstjóra opnaði útibú að Síðumúla 1 og síðar var afgreiðsla flutt í Rofabæ 39. Í apríl 2002 var afgreiðslan flutt og stofnað nýtt útibú í Hraunbæ 119 og í desember 2002 var opnuð ný afgreiðsla í Orkuveituhúsinu við Bæjarháls 1.

Íslenskur sjávarútvegur
Íslenskir sparisjóðir
Styrjur

Styrjur (fræðiheiti: Acispenseriformes) eru ættbálkur innan undirflokksins brjóskgljáfiskar. Ættbálkurinn inniheldur tvær ættir, Styrjuætt (Acipenseridae) og Skóflustyrjuætt (Polyodontidae).

Tenglar

Styrjur
Kóralslöngur

Kóralslöngur eru af ætt eiturslangna (fræðiheiti: Micrurus) og  auðkenndar á því að vera litríkar, þ.e.: dumbrauðar, gulhvítar og svartar. 

Hreisturdýr
Nýuggar

Nýuggar eru undirflokkur geislugganna og hafa tvo ættbálka, bryngeddur og eðjufiska. Einnig einn deiliflokk, beinfiska.

Geisluggar
Bryngeddur

Bryngeddur eru útdauður ættbálkur.

Geisluggar
Nútíma nýuggar

Nútíma nýuggar (Teleostei, einnig nefndir sannir beinfiskar) eru stór innflokkur innan undirflokksins nýuggar.

Geisluggar
Baðstofa

Baðstofa var haft um ólíka hluti á hinum ýmsu tímum. Orðið var í upphafi haft um hús til (gufu)baða, með ofni eða tengt ónstofu. Í bók sinni Híbýlahættir á miðöldum, segir höfundirinn: Arnheiður Sigurðardóttir:

 Orðið baðstofa [[...]] mun á Norðurlöndum í öndverðu hafa táknað hús, þar sem gufubað var framleitt með þeim hætti, að köldu vatni var stökkt á glóandi steina í hinum svonefnda grjótofni. 

Á 16. öld, á fyrstu stigum torfbæjarins, breyttist þó merking orðsins. Arnheiður segir í bók sinni: 

Á 16. öld virðist stofan aðallega orðið fyrir gesti, en baðstofan aðalíveruherbergið, og líklegt má telja, að á venjulegum bændaheimilum hafi baðstofan gegnt hlutverki beggja. 

og

Oft eru tilnefndar fleiri en ein baðstofa á sama bæ. Þannig getur um fornu- og stórubaðstofu á Munkaþverá árið 1519. 

En á 18. öld var það haft um íveru-, vinnu- og matarstað, oft á palli öðrumegin eða beggja vegna. Frá 18. öld var það svo haft um helsta íbúðarhús torfbæjarins, svefn-, vinnu- og dvalarstað. (Sbr. fyrri tíma kvöldvökur). 

Nú til dags er orðið oftast haft um síðustu merkingunni hér að framan og herbergi eða sal til gufubaða (t.d. við sundlaugar).

Tenglar 
 
 Ýmislegt um baðstofur; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1952