alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Landfræðiflikra

Landfræðiflikra (fræðiheiti: Rhizocarpon geographicum) er fléttutegund af flikruætt. Landfræðiflikra er ein algengasta fléttan á Íslandi. Hún vex á basalti og finnst nánast á hverjum steini.

Efnafræði
Landfræðiflikra inniheldur rhizócarpinsýru, psóróminsýru og barbatinsýru.

Þalsvörun landfræðiflikru er K- fyrir miðlag, C-, KC-, P+ gult og J+ blátt.

Myndir

Tilvísanir

Flikruætt
Pottur

Pottur er skálarlaga ílát úr málmi sem notað er til að elda mat á eldavél. Vanalega eru tvær höldur á potti. Skaftpottar eru þó með eitt aflangt skaft.

Tengill
 Pottar, pönnur og skálar, Húsfreyjan, 1. tölublað (01.01.1966), Blaðsíða 31 

Mataráhöld
860

Árið 860 (DCCCLX í rómverskum tölum) var 60. ár 9. aldar.

Atburðir 
 Múhameð 1. af Córdoba réðist inn í Pamplóna og tók krónprinsinn Fortún Garcés höndum ásamt dóttur hans Onneca Fortúnez.
 Karl sköllótti lét reisa víggirtar brýr yfir árnar Signu og Leiru.
 Sumarið - Víkingaforingjarnir Hásteinn og Björn járnsíða herjuðu á Ítalíu og rændu borgina Luna. Þeir sigldu upp Arnó og réðust einnig á Písa og Fiesole.
 18. júní - Um 200 skipa floti frá Garðaríki sigldi inn Bospórus og hóf að herja á Konstantínópel.
 21. desember - Aðalbert tók við konungdómi í Wessex.

Fædd

Dáin 
 20. desember - Aðalbaldur af Wessex lést.

860
851-860
Klyfberi

Klyfberi er sérstakur bogalaga búnaður úr tré með tveimur tréslám sem notaður var til að hengja klyfjar á hesta. Fyrir vélaöld var hey flutt á hestum og allur varningur í og úr kaupstað. Fyrst var settur á hestinn reiðingur úr torfi. Það var mjúkt efni sem hlífði baki hestsins. Ofan á reiðinginn var settur klyfberi. Tréslár á klyfberanum lögðust að síðum hestsins. Á miðjum klyfbera voru tveir krókar þar sem hey var fest í með ull eða hrosshári. Nauðsynlegt var að klyfjar væru álíka miklar báðum megin á hestinum.

Heimildir
 Mynd af klyfbera (Sarpur Aðfang nr.787130)
Ríkislögmaður

Ríkislögmaður er embætti á vegum íslenska ríkisins sem fer með rekstur dómsmála fyrir ríkið og stofnanir þess. 

Lög um embætti ríkislögmanns voru samþykkt á Alþingi árið 1985 en embættið tók formlega til starfa 1. janúar 1986. Í upphafi heyrði embættið undir fjármálaráðuneytið og heyrir nú undir forsætisráðuneytið.

Núverandi ríkislögmaður er Einar Karl Hallvarðsson hæstaréttarlögmaður og tók hann við embættinu árið 2011.

Ríkislögmenn 
Gunnlaugur Claessen (1986-1994)

Jón G. Tómasson (1994-1999)

Skarphéðinn Þórisson (1999 - 2011)

Einar Karl Hallvarðsson (2011 -

Tenglar 
Lög um ríkislögmann nr. 51/1985 (sótt 2. nóvember 2019)

Heimasíða embættis ríkislögmanns (sótt 2. nóvember 2019)

Tilvísanir 
Opinberar stofnanir
Listmálari

Listmálari er sá eða sú sem fæst við listmálun; málar málverk með málningu. Gildir þá einu hvers lags málning er notuð og á hvers lags undirlag.

List
Nafnaþjónn

Nafnaþjónn (e. Domain Name System, DNS) er internet þjónusta sem þýðir á milli IP-tölu og netslóðar.

Þegar notandi skrifar inn netslóð í vefskoðara eða annað forrit sem hefur samskipt á internetinu þá þarf tölvan að vita við hvaða tölvu hún á að tala. Tölvur nota IP-tölur til að tala saman, ekki netföng, og þegar notandi biður tölvuna sína um að senda skilaboð á ákveðið netfang þá spyr tölvan fyrirframtilgreindan nafnaþjón hver  IP-talan á þessu netfangi sé.

Nafnaþjónar geta verið almennir eins og t.d. nafnaþjónar hjá internet söluaðilum, Google er með opinn nafnaþjón á IP tölunni 8.8.8.8, Cloudflare er líka með nafnaþjón á IP tölunni 1.1.1.1. Einnig geta nafnaþjónar starfað innan staðarnets, t.d. innan fyrirtækja. Þetta er þægilegt þegar komnar eru margar tölvur á vinnustaðinn og kerfisstjórar nafngreina þá vélarnar til að stjórna þeim í stað þess að muna hvaða tölva hefur hvaða IP tölu.

Veraldarvefurinn
Tölvur
Coniston Water

Coniston Water er vatn í Cumbria á norður-Englandi, nánar tiltekið í Lake District og er þriðja stærsta vatn svæðisins (eftir Windermere og  Ullswater). Lengd þess er um 8,8 kílómetrar og er mesta breidd 800 metrar. Dýpt er mest 56 metrar.
Crake-fljót rennur úr vatninu til sjávar.

Feðgarnir Malcolm og Donald Campbell settu hraðamet á vatninu frá 1956 til 1966. Donald lést á vatninu árið 1967 þegar hann reyndi að bæta metið. Lík hans og bátur fundust árið 2001.

Heimild

Stöðuvötn á Englandi
Ullswater

Ullswater er vatn í Cumbria á norður-Englandi, nánar tiltekið í Lake District og er annað stærsta stöðuvatn þar á eftir Windermere. Lengd þess er um 11 kílómetrar og er mesta breidd um 1 kílómetrar. Dýpt er mest 63 metrar. Nokkur þorp eru við vatnið og er vinsælt að ganga í umhverfi þess og sigla.

Nafnið er talið vera komið af norræna orðinu úlfur.

Heimild

Stöðuvötn á Englandi
Scafell

Scafell er fjall í Lake District á norðvestur-Englandi. Það er 964 metrar sem gerir það næsthæsta fjall Englands á eftir Scafell Pike en hryggurinn Mickledore aðskilur fjöllin.

Fjöll á Englandi
Sophie Wilmès

Sophie Wilmès (f. 15. janúar 1975) er belgískur stjórnmálamaður og fyrrverandi forsætisráðherra Belgíu. Hún er fyrsta konan sem hefur verið forsætisráðherra landsins.

Æviágrip 
Wilmès fæddist í umdæminu Ixelles á stórborgarsvæði belgísku höfuðborgarinnar Brussel. Hún ólst upp í bænum Grez-Doiceau í Vallóníu og nam samskiptafræði og viðskiptastjórnun við Saint-Louis-háskóla í Brussel. Hún vann síðar sem fjármálarágðjafi við lögmannsstofu.

Einkahagir
Wilmès er gift áströlskum manni að nafni Christopher Stone og á með honum fjögur börn.

Stjórnmálaferill 
Wilmès varð héraðsráðgjafi í Uccle árið 2000. Frá 2007 til 2013 stýrði Wilmès fjármálum, frönskumælandi menntunarmálum, samskiptamálum og viðskiptamálum í bænum Sint-Genesius-Rode. Frá 2014 til 2015 var hún héraðsráðgjafi í Flæmska Brabant. Hún var kjörin á neðri deild belgíska þingsins árið 2014. 

Í október árið 2015 var Wilmès útnefnd fjármálaráðherra í ríkissjórn Charles Michel eftir að forveri hennar, Hervé Jamar, sagði af sér til að geta tekið við embætti fylkisstjóra Liège. Í desember 2018 varð hún fjármála-, stjórnsýslu-, þjóðarhappdrættis- og vísindamálaráðherra í annarri ríkisstjórn Michels. Þann 27. október 2019 tók Wilmès við sem forsætisráðherra Belgíu eftir að Michel sagði af sér til að geta tekið við embætti forseta leiðtogaráðs Evrópusambandsins. Stjórn Wilmès var í upphafi aðeins starfsstjórn sem átti að sitja þar til stjórnarmyndunarumræðum lyki en þann 17. mars 2020 fékk Wilmès umboð frá konunginum til að mynda fasta minnihlutastjórn til þess að takast á við kórónaveirufaraldurinn. Wilmès lét af embætti þann 1. október 2020 eftir að ný stjórn hafði verið mynduð. Hún tók við sem utanríkisráðherra og varaforsætisráðherra í ríkisstjórn eftirmanns síns, Alexanders De Croo.

Tilvísanir 

Forsætisráðherrar Belgíu
Hong Kong-dalur

Hong Kong-dalur (merki: HK$; kóði: HKD) er opinber gjaldmiðill í Hong Kong. Einn dalur skiptist í 100 sent. Gjaldeyrisráð Hong Kong hefur umsjón með gjaldmiðlinum og er í reynd seðlabanki fyrir Hong Kong.

Bankar sem hafa leyfi gjaldeyrisráðsins mega gefa út sína eigin seðla til almennra nota í Hong Kong. Bankarnir þrír, HSBC, Bank of China (Hong Kong) og Standard Chartered Hong Kong gefa út seðla með eigin hönnun með upphæðunum HK$20, HK$50, HK$100, HK$500 og HK$1000 þar sem seðlar með sömu upphæð líkjast hver öðrum. 10 dala seðlar og mynt er aðeins gefin út af stjórnvöldum Hong Kong.

Í apríl 2016 var Hong Kong-dalur 13. mest notaði gjaldmiðill heims í gjaldeyrisviðskiptum. Dalurinn er líka notaður í Maká samhliða Makápatökum. Lengst af hefur Hong Kong-dalur verið bundinn silfurfæti eða sterlingspundi. Frá 1983 hefur dalurinn verið bundinn við Bandaríkjadal með vikmörkum. 

Hong Kong
Asískir gjaldmiðlar
Yvette Lundy

Henriette Yvette Lundy (22. apríl 1916 – 3. nóvember 2019) var frönsk andspyrnukona sem var handtekin á tíma hernáms Frakklands í seinni heimsstyrjöldinni og fangelsuð í einangrunarbúðunum Ravensbrück og Buchenwald.

Æviágrip 
Yvette Lundy fæddist til bændafjölskyldu frá Beine (nú Beine-Nauroy), nærri Reims. Hún átti tvær systur (Berthe og Marguerite) og fjóra bræður (André, René, Georges og Lucien). Í fyrri heimsstyrjöldinni neyddist fjölskylda hennar til þess að flýja þorpið, sem var nærri víglínunum í orrustunni um Champagne. Fjölskyldan settist að í Oger á meðan á stríðinu stóð.

Árið 1938 tók Yvette Lundy við kennarastöðu í Gionges og vann jafnframt sem ritari bæjarstjórans í þorpinu. Yvette flúði frá svæðinu í maí árið 1940 þegar orrustan um Frakkland hófst en sneri aftur í júlí sama ár.

Eftir að Þjóðverjar hertóku Frakkland sá Yvette um að útvega strokuföngum úr fangabúðum nasista í Bazancourt fölsk skilríki. Hún gerði slíkt hið sama fyrir fjölskyldu Gyðinga að beiðni vinkonu sinnar í París. Yvette veitti Frökkum skjól sem voru á flótta undan nauðungarvinnu Þjóðverja ásamt andspyrnumönnum úr frönsku andspyrnusveitinni Possum.

Þann 19. júní árið 1944 handtóku Gestapo-liðar Yvette í Gionges. Til þess að hylma yfir systkinum sínum laug hún því í yfirheyrslu að hún væri einkabarn foreldra sinna. Yvette var sett í fangelsið í Châlons-sur-Marne og síðan flutt í fangabúðir í Romainville. Mánuði síðar var hún flutt í pyntingarbúðirnar Neue Bremm og síðan til Ravensbrück, þar sem hún hlaut fanganúmerið 47.360.

Þann 16. nóvember árið 1944 var Yvette flutt til Buchenwald undir fanganúmerinu 15.208 og skráð í Kommando-þrælkunarbúðirnar í Schlieben. Rússneski herinn frelsaði Yvette og aðra fanga í búðunum úr haldi þann 21. apríl árið 1945. Yvette og aðrir fangar úr hópnum hennar gengu að minnsta kosti 200 kílómetra til Halle og fengu flug þaðan til Parísar, þar sem þau hlutu gistingu í boði stjórnvalda á glæsihótelinu Lutetia.

Eftir stríðið varð Yvette Lundy ein af hetjum andspyrnuhreyfingarinnar í Marne. Frá árinu 1959 fór hún að tjá sig í auknum mæli um þátttöku sína í andspyrnuhreyfingunni og um fangavist sína í Þýskalandi. Hún heimsótti meðal annars skóla til að segja sögu sína og varð afar vinsæl meðal franskra nemenda.

Yvette gaf út sjálfsævisöguna Le Fil de l’araignée árið 2012. Yvette var ein fyrirmyndin að persónunni Mademoiselle Lundi í kvikmyndinni Liberté, sem kom út árið 2009. Hún lést í Épernay þann 3. nóvember árið 2019.

Tilvísanir

Franskir andspyrnumenn
Pridi Banomyong

Pridi Banomyong (taílenska: ปรีดี พนมยงค์; 11. maí 1900 – 2. maí 1983) var tælenskur stjórnmálamaður og prófessor. Hann var forsætisráðherra og háttsettur ríkismaður Tælands og aldarafmæli fæðingar hans var fagnað af UNESCO árið 2000.

Forsætisráðherrar Taílands
Mark Rutte

Mark Rutte (f. 14. febrúar 1967) er hollenskur stjórnmálamaður sem hefur verið forsætisráðherra Hollands frá árinu 2010 og formaður Frelsis- og lýðræðisflokksins (VVD) frá árinu 2006.

Rutte, sem þá átti að baki feril í viðskiptageiranum, var skipaður samfélags- og atvinnumálaráðherra Hollands árið 2002 í ríkisstjórn Jans Peter Balkenende eftir að Frelsis- og lýðræðisflokkurinn gekk í stjórnarsamstarf með Kristilegum demókrötum. Rutte var síðan kjörinn á neðri deild hollenska þingsins árið 2003. Næsta ár varð hann menningar-, mennta- og vísindamálaráðherra. Eftir að Frelsis- og lýðræðisflokkurinn hlaut slæma útreið í héraðskosningum árið 2006 sagði flokksformaðurinn Jozias van Aartsen af sér. Rutte bauð sig fram til að taka við af honum og vann sigur í formannskjöri þann 31. maí. Hann sagði af sér sem ráðherra stuttu síðar. Rutte leiddi síðan flokkinn í þingkosningum fáeinum vikum síðar. Í kosningunum tapaði flokkurinn sex þingsætum en varð þó stærsti flokkurinn í stjórnarandstöðunni.

Árið 2010 vann Frelsis- og lýðræðisflokkurinn flest atkvæði allra flokka og varð stærsti flokkurinn á hollenska þinginu í fyrsta sinn í sögu flokksins. Eftir langar stjórnarmyndunarviðræður tók Rutte við embætti forsætisráðherra Hollands þann 14. október. Hann var þá fyrsti frjálslyndi forsætisráðherra Hollands í 92 ár og næstyngsti forsætisráðherra í sögu landsins. 

Ríkisstjórn Rutte sprakk í apríl árið 2012 eftir að henni mistókst að ná fjárlagafrumvarpi sínu í gegnum þingið. Blásið var til kosninga en í kosningunum bætti Frelsis- og lýðræðisflokkurinn við sig þingsætum og stofnaði síðan nýja samsteypustjórn með Verkamannaflokknum. Stjórnin varð sú fyrsta frá árinu 1998 sem lauk kjörtímabili sínu. Í kosningum árið 2017 tapaði Frelsis- og lýðræðisflokkurinn þingsætum en var áfram stærsti flokkurinn á þinginu. Eftir metlangar stjórnarmyndunarviðræður myndaði Rutte nýja stjórn ásamt Kristilegum demókrötum, Lýðræðisflokknum 66 og Kristilega bandalaginu. Rutte hóf þriðja kjörtímabil sitt sem forsætisráðherra þann 26. október 2017.

Ríkisstjórn Rutte sagði öll af sér þann 15. janúar 2021 eftir að upplýst var að á stjórnartíð hans hefðu um 26.000 fjölskyldur neyðst til að endurgreiða ríkinu barnabætur vegna falskra ásakana um að hafa svikið sér þær. Stjórnin sat þó áfram fram að kosningum sem haldnar voru þann 17. mars 2021. Þrátt fyrir hneykslismálið vann flokkur Rutte flest atkvæði í kosningunum samkvæmt útgönguspám.

Tilvísanir

Forsætisráðherrar Hollands
Hildur Knútsdóttir

Hildur Knútsdóttir (f. 16. júní 1984) er íslenskur rithöfundur. Hún hlaut íslensku bókmenntaverðlaunin í flokki barnabóka árið 2016 fyrir bók sína Vetrarhörkur.

Hildur hefur lokið BA-prófi í bókmenntum og skapandi skrifum frá Háskóla Íslands. Hún hefur starfað sem verkefnastjóri í loftslagsmálum hjá Náttúruverndarsamtökum Íslands, bókavörður á Borgarbókasafni Reykjavíkur og texta- og hugmyndasmiður. Hildur var um tíma varaþingmaður Vinstri hreyfingarinnar græns framboðs og tók sæti á Alþingi í mars 2017.

Ritverk 

 Skógurinn (2020)
 Hingað og ekki lengra ásamt Þórdísi Gísladóttur (2020)
 Nornin (2019)
 Orðskýringar (2018)
 Ljónið (2018)
 Doddi: Ekkert rugl! ásamt Þórdísi Gísladóttur (2017) 
 Doddi: Bók sannleikans ásamt Þórdísi Gísladóttur (2016)
 Vetrarhörkur (2016)
 Vetrarfrí (2015) 
 Draugaljósið (2015) 
 Ævintýraeyjan : þrautir, leikir, gátur og skemmtun! (2014)
 Spádómurinn (2012)
 Sláttur (2011)

Viðurkenningar 

 2017 - Íslensku bókmenntaverðlaunin: Vetrarhörkur
 2016 - Fjöruverðlaunin: Vetrarfrí

Tilvísanir 

Fólk fætt árið 1984
Íslenskir rithöfundar
Íslenskir barnabókahöfundar
Íslenskar konur

Handhafar íslensku bókmenntaverðlaunanna
Handhafar Fjöruverðlaunanna
Ásdís Halla Bragadóttir

Ásdís Halla Bragadóttir (f. 6. júlí 1968) er íslenskur stjórnmálafræðingur, rithöfundur og ráðuneytisstjóri í Háskóla-, iðnaðar- og nýsköpunarráðuneytinu. Hún hefur m.a. starfað sem blaðamaður á Morgunblaðinu, framkvæmdastjóri þingflokks Sjálfstæðisflokksins, bæjarstjóri í Garðabæ, forstjóri BYKO og verið stjórnarformaður EVA Consortium ehf. sem er fyrirtæki á sviði einkarekinnar velferðar- og heilbrigðisþjónustu.

Ásdís Halla ólst upp í Ólafsvík til níu ára aldurs en fluttist þá ásamt foreldrum sínum og systkinum til Svíþjóðar og Noregs. Fjölskyldan fluttist aftur til Íslands árið 1979 og settist þá að á Akranesi. Ásdís Halla lauk stúdentsprófi frá Fjölbrautaskóla Vesturlands á Akranesi árið 1988, BA prófi í stjórnmálafræði frá Háskóla Íslands árið 1991, MA gráðu í opinberri stjórnsýslu frá Harvard háskóla árið 2000 og MBA gráðu frá Háskólanum í Reykjavík árið 2008. Hún starfaði sem blaðamaður á Morgunblaðinu frá 1991-1993, var framkvæmdastjóri þingflokks Sjálfstæðisflokksins frá 1993-1995, aðstoðarmaður Björns Bjarnasonar menntamálaráðherra frá 1995-1999 og framkvæmdastjóri nýsköpunar- og þróunarsviðs Háskólans í Reykjavík árið 2000. Hún var ráðin bæjarstjóri í Garðabæ árið 2000 og gegndi starfinu í fimm ár, eða til ársins 2005 er hún var ráðin forstjóri BYKO. Hún starfaði hjá BYKO í tvö ár og lét af störfum haustið 2007. Í gegnum fyrirtækið EVA Consortium ehf. var Ásdís Halla einn eigenda fyrirtækjanna Sinnum og Klínikin sem eru einkarekin fyrirtæki á sviði heilbrigðis- og velferðarþjónustu. 

Í desember árið 2021 var Ásdís Halla ráðin verkefnastjóri við undirbúning stofnunar nýs ráðuneytis vísinda, iðnaðar og nýsköpunar og í apríl 2022 var hún skipuð ráðuneytisstjóri Háskóla-, iðnaðar- og nýsköpunarráðuneytisins. 

Ásdís Halla var formaður Sambands ungra sjálfstæðismanna frá 1997-1999 en hún var fyrsta konan til að gegna þeirri stöðu. Hún var einnig formaður Frjálsíþróttasambands Íslands um tíma. 

Eiginmaður Ásdísar Höllu er Aðalsteinn Jónasson lögfræðingur og dómari við Landsrétt og eiga þau þrjú börn.

Bækur 
 Í hlutverki leiðtogans - líf fimm forystumanna í nýju ljósi (2000)
 Tvísaga. Móðir, dóttir, feður (2016)
 Hornauga (2018)
Ein (2020)
Læknirinn í Englaverksmiðjunni (2021)

Tilvísanir 

Íslenskir stjórnmálafræðingar
Íslenskir rithöfundar
Íslenskir stjórnmálamenn
Íslenskar stjórnmálakonur
Íslenskir ráðuneytisstjórar
Íslenskar konur
Bæjarstjórar Garðabæjar
Mamma Gógó

Mamma Gógó er íslensk kvikmynd frá árinu 2010. Aðalpersóna myndarinnar er fullorðin kona að nafni Gógo sem leikin er af Kristbjörgu Kjeld. Gógó greinist með alzheimer sjúkdóminn og á sama tíma glímir sonur hennar við fjárhagsörðugleika vegna kvikmyndar sinnar sem fær litla aðsókn í kvikmyndahúsum á Íslandi. Leikstjóri  og handritshöfundur myndarinnar er Friðrik Þór Friðriksson og byggir handritið að hluta til á ævi hans sjálfs.

Tilvísanir 
Íslenskar kvikmyndir
Kvikmyndir eftir Friðrik Þór Friðriksson
Kvikmyndir frumsýndar 2010
Frostaveturinn mikli

Frostaveturinn mikli getur átt við eftirfarandi:

 Frostaveturinn mikla árið 1881-82
 Frostaveturinn mikla árið 1917-18
Warrington

Warrington er bær í Cheshire, Englandi, á bökkum Mersey-fljóts. Warrington er 32 km austur af Liverpool og 32 km vestur af Manchester. Íbúar voru um 210.000 árið 2017.

Borgir á Englandi
Mersey

Mersey er fljót í norðvestur-Englandi. Uppruni þess er þar sem Tame- og Goyt-fljót renna saman við Stockport. Ósar þess eru við Liverpool þar sem hún tæmist í Liverpool-flóa. Í dægurmenningu var talað um Mersey-beat þ.e. tónlist úr Liverpool eftir miðja 20.-öld (Bítlarnir voru frægastir úr þeirri senu).

Mersey myndaði sögulega landamörk Lancashire og Cheshire.

Fljót í Englandi
Local Hero

Local Hero er bandarísk gamanmynd frá árinu 1983.

Leikendur

Tenglar 

Kvikmyndir frumsýndar 1983
Bandariskír kvikmyndir
Regierungsbezirk

Regierungsbezirk er þýsk stjórnsýslueining sem tekur saman nokkrar sýslur á ríkisstjórnarstiginu í sumum sambandslöndum.

Þýsk stjórnmál
Veiðarfæri

Veiðarfærum má skipta upp í ýmsa flokka. Matvæla- og landbúnaðarstofnun Sameinuðu þjóðanna skiptir veiðarfærum upp í 12 flokka og

Emil Ragnarsson skiptir þeim upp í fjóra flokka. Það eru dregin veiðarfæri, umlykjandi

veiðarfæri, kyrrstæð veiðarfæri og svo ýmis hreyfanleg veiðarfæri. Einfaldari flokkun er að skipta

þeim einungis upp í hreyfanleg og staðbundin veiðarfæri. Hreyfanleg veiðarfæri eru dregin að eða í kringum væntanlegan afla á meðan fiskar eru blekktir

að eða inn í staðbundin veiðarfæri. Botnvörpur og dragnót eru dæmi um hreyfanleg veiðarfæri, en

lína og handfæri dæmi um staðbundin. Hvernig sem fólk flokkar veiðarfæri, þá er mikill munur á

olíunotkun eftir flokkum veiðarfæra. Veiðarfæri sem eru dregin á eftir skipi eyða mun meiri olíu

en staðbundin veiðarfæri, og þá sérstaklega botnvarpa.

Tengt efni
 Fiskinet

Tilvísanir
Melvil Dewey

Melville Louis Kossuth „Melvil“ Dewey (f.10. desember 1851 – d. 26. desember 1931) var bandarískur bókasafnsfræðingur og kennari sem fann upp Dewey-flokkunarkerfið fyrir bókasafnsflokkun og var stofnandi Lake Placid-klúbbsins.

Bandarískir bókasafnsfræðingar

References
Spænski sósíalíski verkamannaflokkurinn

Spænski sósíalíski verkamannaflokkurinn (sp. Partido Socialista Obrero Español; skammstafað PSOE), oft kallaður Sósíalistaflokkurinn í daglegu tali, er spænskur stjórnmálaflokkur. Flokkurinn var stofnaður árið 1879 og er elsti starfandi stjórnmálaflokkur á Spáni.

PSOE er aðili að Flokki evrópskra sósíalista og Alþjóðasambandi sósíalista.

Saga flokksins 
Pablo Iglesias stofnaði flokkinn þann 2. maí árið 1879 með það í huga að tala máli og gæta hagsmuna verkalýðsstéttar Spánar. Flokkurinn var stofnaður á grundvelli sósíalisma og marxískra kenninga. Árið 1936 gekk flokkurinn í ríkisstjórn ásamt öðrum vinstriflokkum spænska lýðveldisins. Eftir að herforinginn Francisco Franco gerði tilraun til valdaráns ásamt spænskum íhaldsöflum síðar sama ár klofnaði PSOE í þrjár fylkingar: í marxískan byltingarflokk, í miðvinstrisinnaðan stjórnmálaflokk og í umbótaflokk.

Eftir að Franco og stuðningsmenn hans unnu spænsku borgarastyrjöldina og komu á einræði var spænski sósíalíski verkamannaflokkurinn bannaður. Flokknum var ekki leyft að starfa á ný fyrr en árið 1977, eftir dauða Francos og endalok einræðisstjórnarinnar. Flokkurinn vann sigur í þingkosningum árið 1982 og stofnaði ríkisstjórn þar sem aðalritari flokksins, Felipe González, varð forsætisráðherra. González var forsætisráðherra Spánar fyrir flokkinn til ársins 1996, en þá bað flokkurinn ósigur í þingkosningum fyrir Þjóðarflokknum og borgaraleg hægristjórn undir forsæti José María Aznar tók við völdum á Spáni.

Árið 2004 tókst flokknum að vinna sigur gegn Þjóðarflokknum og mynda nýja ríkisstjórn með flokksleiðtogann José Luis Rodríguez Zapatero sem forsætisráðherra. Stjórn Zapateros hélt velli eftir kosningar árið 2008 en árið 2011 hlaut Sósíalistaflokkurinn sína verstu kosningu frá tíma borgarastyrjaldarinnar og Þjóðarflokkurinn vann hreinan meirihluta á þingi.

Á öðrum áratugi 21. aldar var sósíalíski verkamannaflokkurinn lengst af stærsti stjórnarandstöðuflokkurinn ásamt Borgaraflokknum og vinstriflokknum Podemos. Frá árinu 2014 hefur Pedro Sánchez verið aðalritari flokksins. Hann varð forsætisráðherra Spánar árið 2018 eftir að hafa leitt vantrauststillögu gegn stjórn Mariano Rajoy. Í kosningum sem haldnar í apríl árið 2019 vann flokkurinn um 30 prósent atkvæða og varð stærsti flokkurinn á spænska þinginu. Sánchez tókst þó ekki að mynda meirihlutastjórn og því var aftur haldið til kosninga þann 10. nóvember sama ár. Í þeim kosningum viðhélt flokkurinn svipuðu fylgi.

Aðalritarar flokksins 
Felipe González 1974–1997
Joaquín Almunia 1997–2000
José Luis Rodríguez Zapatero 2000–2012
Alfredo Pérez Rubalcaba 2012–2014
Pedro Sánchez 2014–2016, 2017–

Tilvísanir

Spænskir stjórnmálaflokkar
Stofnað 1879
Sjóarinn síkáti

Sjóarinn síkáti er fjölskylduhátíð sem haldin hefur verið árlega í Grindavík síðan 1996. Hátíðin fer fram í tengslum við Sjómannadaginn.
Play

Play er íslenskt lággjaldaflugfélag sem stofnað var 2019.

Saga 
Tveir stjórnarmenn WOW air, Arnar Már Magnússon og Sveinn Ingi Steinþórsson lýstu því yfir í júlí 2019 að nýtt flugfélag væri í bígerð og var vinnuheitið WAB (We are back). Fjármögnun félagsins kom 80 prósent erlendis frá en 20 prósent frá Íslandi.

Play ætlaði sér upphaflega að hefja flug vorið 2020. Í nóvember 2020 hafði félagið enn ekki fengið flugrekstrarleyfi en lýsti yfir því að það hefði í hyggju að hefja flug á öðrum ársfjórðungi 2021. Flugfélagið áætlaði upphaflega að það hefði 14 áfangastaði í Evrópu og Bandaríkjunum 
og að fyrstu áfangastaðirn­ir yrðu Kaupmannahöfn, London, París, Berlín, Alicante og Tenerife.
Play hóf að selja fyrstu flugmiðana í maí 2021. Athygli vakti að kjarasamningar félagsins sýndu laun undir lágmarkslaunum á Íslandi. ASÍ hvatti í kjölfarið til sniðgöngu á flugfélaginu.

Tilvísanir

Íslensk flugfélög