alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sigurður Ólafsson og Sigurveig Hjaltested syngja

Sigurður Ólafsson og Sigurveig Hjaltested syngja er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1953. Á henni syngur Sigurður Ólafsson lagið Kvöldkyrrð og Sigurður og Sigurveig Hjaltested syngja saman lagið Blikandi haf. Útsetning og hljómsveitarstjórn var í höndum Carl Billich. Hljómsveitina skipuðu auk Billich, Josef Felzmann, fíðla, Bragi Hlíðberg, harmonika, Trausti Thorberg, gítar og Einar B. Waage, bassi. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.

Lagalisti 
 Kvöldkyrrð - Lag - texti: Jónatan Ólafsson - Númi Þorbergsson
 Blikandi haf - Lag og texti: Freymóður Jóhannsson (Tólfti september) -

Nótnahefti 

Íslenzkir tónar
Hljómplötur gefnar út árið 1953
Sylwia Grzeszczak

Sylwia Karolina Grzeszczak (fædd árið 1989 í Poznań) er pólsk söngkona. Hún hefur gefið út tvær breiðskífur ásamt sex smáskífum frá þessum plötum. Fyrstu hjlómplötuna gaf hún út í samvinnu við pólska söngvarann Liber. Sólóplatan hennar sem kom út árið 2011 seldist mjög vel eftir að smáskífurnar „Małe rzeczy“ og „Sen o przyszłości“ náðu báðar fyrsta sæti á pólska topplistanum.

Útgáfur

Breiðskífur 
 Ona i On, með Liber (2008)
 Sen o przyszłości (2011)

Smáskífur 
 „Nowe szanse“, með Liber (2008)
 „Co z nami będzie“, með Liber (2008)
 „Mijamy się“, með Liber (2009)
 „Nasza baśń“ , með Liber (2009)
 „Małe rzeczy“ (2011)
 „Sen o przyszłości“ (2011) 
 „Karuzela“ (2012)
 „Flirt“ (2013)

Tenglar 
 Opinber vefsíða

Pólskar söngkonur
Svavar Lárusson og Monti-tríóið

Svavar Lárusson og Monti-tríóið er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1954. Á henni syngur Svavar Lárusson tvö lög með Monti-tríóinu. Platan er hljóðrituð í Stuttgart í Þýskalandi. Pressun: AS Nera í Osló.

Lagalisti 
 Húmsins skip - Lag - texti: Stan Jones - Loftur Guðmundsson - 
 Gleym mér ei - Lag - texti: Whitney, Kramer - Svavar Lárusson -

Sérkenni 
Plata þessi er sérstök því á henni er notað Hammond orgel í fyrsta sinn á íslenskri plötu ásamt því að notast er við bergmál og aðra hljóðeffekta.

Heimildir 

Íslenzkir tónar
Hljómplötur gefnar út árið 1954
Alfreð Clausen með kvartett Aage Lorange

Alfreð Clausen með kvartett Aage Lorange er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1954. Á henni syngur Alfreð Clausen lögin Þú, þú, þú og Ég bið þín við undirleik kvartetts Aage Lorange. Kvartettinn skipuðu auk Aage, Þorvaldur Steingrímsson sem spilaði á fiðlu, Ólafur Pétursson sem lék á harmoniku og Einar B. Waage bassaleikari. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.

Lagalisti 
 Þú, þú, þú - Lag - texti: Olias - Loftur Guðmundsson - 
 Ég bið þín - Lag - texti: Reid - Loftur Guðmundsson

Auglýsing

Heimildir 

Íslenzkir tónar
Hljómplötur gefnar út árið 1954
Soffía Karlsdóttir með tríói Aaage Lorange

Soffía Karlsdóttir með tríói Aage Lorange er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1954. Á henni syngur Soffía Karlsdóttir lögin Það er draumur að vera með dáta og Það sést ekki sætari mey með tríói Aage Lorange. Aage leikur á píanóið, Þorvaldur Steingrímsson á fiðlu og Paul Bernburg á trommur. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.

Lagalisti 
 Það er draumur að vera með dáta - Lag - texti: Brink - Bjarni Guðmundsson - 
 Það sést ekki sætari mey - Lag - texti: Rodgers, Hammerstein - Loftur Guðmundsson

Umfjöllun um lagið "Það er draumur að vera með dáta" 
Þó að lagið Það er draumur að vera með dáta hafi náð miklum vinsældum sýndist sitt hverjum um innihald ljóðsins, en lagið var fyrst sungið í revíunni Hver maður sinn skammt frá 1941.

Heimildir 

Íslenzkir tónar
Hljómplötur gefnar út árið 1954
Alfreð Clausen syngur með Carl Billich

Alfreð Clausen syngur með Carl Billich er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1954. Á henni syngur Alfreð Clausen lögin Góða nótt og Ég minnist þín við undirleik Carl Billich. Plötumiðar voru grænir á plötunni sem gaf til kynna að um léttklassísk lög væri að ræða. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.

Lagalisti 
 Góða nótt - Lag - texti: Clutsam - Ólafur Björn Guðmundsson  - 
 Ég minnist þín - Lag - texti: Írskt þjóðlag - Ásmundur Jónsson frá Skúfsstöðum

Söngvarinn 

Íslenzkir tónar
Hljómplötur gefnar út árið 1954
Ingibjörg Þorbergs syngur með hljómsveit Carl Billich

Ingibjörg Þorbergs syngur er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1954. Á henni syngur Ingibjörg Þorbergs lögin Móðir mín og Pabbi minn við undirleik hljómsveitar Carl Billich. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.

Lagalisti 
 Móðir mín - Lag - texti: Winkler - Þorsteinn Sveinsson - 
 Pabbi minn - Lag - texti: Burkhard - Þorsteinn Sveinsson

Íslenzkir tónar
Hljómplötur gefnar út árið 1954
Ingibjörg Þorbergs syngur á ensku

Ingibjörg Þorbergs syngur er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1954. Á henni syngur Ingibjörg Þorbergs lögin Trying og Oh, my papa við undirleik hljómsveitar Carl Billich. Í hljómsveitinni voru Vilhjálmur Guðjónsson, Trausti Thorberg og Einar B. Waage. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.

Lagalisti 
 Trying - Lag og texti: Billy Vaughn - 
 Oh, my papa - Lag - texti: Burkhard - Parsons, Turner

Íslenzkir tónar
Hljómplötur gefnar út árið 1954
Marz-bræður syngja

Marz-bræður syngja er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1954. Á henni syngur söngkvartettinn Marz-bræður tvö lög ásamt tríói Eyþórs Þorlákssonar. Marz-bræður voru þeir Magnús Ingimarsson, Ásgeir Sigurðsson, Sigurður Sívertsen og Vilhjálmur B. Vilhjálmsson. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.

Lagalisti 
 (H)Anna litla (Anna mín með ljósa lokka) - Lag - texti: Lincke - Theodór Einarsson
 Segl bera hann til þín - Lag - texti: Kennedy, Williams - Theodór Einarsson

Íslenzkir tónar
Hljómplötur gefnar út árið 1954
Clara Zetkin

Clara Zetkin (f. 5. júlí 1857, d. 20. júní 1933) var þýskur stjórnmálamaður og kommúnisti. Zetkin er þekkt fyrir að stuðla að stofnun alþjóðlegan baráttudag kvenna, sem er haldinn hátíðlegur 8. mars ár hvert. Zetkin var einnig einn af leiðtogum kommúnistaflokks Þýskalands ásamt Rósu Luxemburg og Karli Liebknecht.

Þýskir kommúnistar
Kvenréttindi
Alfreð Clausen og Konni

Alfreð Clausen og Konni er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1954. Á henni syngur Alfreð Clausen tvö lög með Baldri Georgs Takács í gervi trébrúðunnar Konna. Kvartett Jan Morávek leikur undir. Í honum voru auk Jan, Gunnar Sveinsson, Eyþór Þorláksson og Pétur Urbancic. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.

Lagalisti 
 Elsku mey, ég dey - Lag - texti: NN - Loftur Guðmundsson
 Segðu mér sögu - Lag - texti: NN - Loftur Guðmundsson -

Baldur og Konni 
Baldur Georgs Takács þýðandi, kennari, töframaður og búktalari hóf samstarf við brúðuna Konna árið 1945. Þeir skemmtu víða við góðar undirtektir, meðal annars í Tívolíinu í Vatnsmýrinni á árunum 1947-1960, á miðnæturskemmtunum Hljómplötunýjunga í Austurbæjarbíói, í Tívolí í Kaupmannahöfn og á Dyrehavsbakken. Einnig skemmtu þeir í sjónvarpi á upphafsárum þess og birtust eftirminnilega eftir langt hlé í kvikmyndinni Með allt á hreinu. Þeir félagar komu við sögu á fimm hljómplötum. Konni er varðveittur á Þjóðminjasafninu.

Alfreð og Konni í Austurbæjarbíói

Heimildir 

Íslenzkir tónar
Hljómplötur gefnar út árið 1954
Bárðardalshraun

Bárðardalshraun þekur botn Bárðardals allt ofan frá svokölluðum Skafeyrum og niður að Ullarfossi. Flestir bæir í dalnum standa á hrauninu eða við jaðar þess. Eldvörp eða upptakagígar Bárðardalshrauns eru ekki þekktir með neinni vissu. Eitt sinn var talið að hraunið væru frá Trölladyngju en berggerðin sýnir að svo er ekki. Trölladyngja er yngri og hraun hennar hylja Bárðardalshraun á stóru svæði. Nú er talið að hraunið sé komið frá gígaröð við Jökulsá á Fjöllum austan við Trölladyngju sem Gígöldur nefnast. Lítt ber þó á gíglögun á eldvörpunum sem öll eru upp brotin, sundurtætt og sandblásin. Gígöldur tilheyra goskerfi Bárðarbungu líkt og Tungnárhraunin og þar með Þjórsárhraunið mikla. Dílasamsetning og útlitseinkenni Bárðardalshrauns eru áþekk því sem er í Tungnárhraunum. Uppi á hálendinu er Bárðardalshraun víðast hulið yngri hraunum og gosmyndunum. Það kemur í ljós þar sem það kemur út undan svokölluðu Fellsendahrauni sunnan við Suðurárbotna í Ódáðahrauni. Frá nyrstu tungum Fellsendahrauns má rekja Bárðardalshraunið niður með Suðurá og það er kennt við hana á þessum slóðum og nefnist Suðurárhraun. Víða er það úfið á yfirborði en helluhraunsflákar eru hér og hvar. Það hefur flætt niður í Bárðardal á tveimur stöðum, sitt hvoru megin Skafhóla. Aðalstraumurinn kom norðan Skafhóla og rann upp að Hrafnabjörgum vestan Skjálfandafljóts. Þá sveigði hraunið niður dalinn og fyllti hann hlíða á milli. Stuðlabergsumgjörðin í kring um Aldeyjarfoss er gerð úr hrauninu og Goðafoss fellur út af hraunjaðrinum. Hrauntota teygir sig inn í mynni Ljósavatnsskarðs og við Ljósavatn hafa myndast gervigígar í því. Utan við Fosshól dregst hraunið saman enda mjókkar dalurinn þar. Þingey í Skjálfandafljóti, sem Þingeyjarsýslur eru kenndar við, er í ysta hluta hraunsins. Eyjan endar í samfelldri hraunbrún sem liggur á ská yfir dalinn frá gljúfrinu neðan við Barnafoss, um Ullarfoss og að undirhlíðum Fljótsheiðar þar utan við. Hraunbrúnin er 10–30 m há og er öll meira og minna vatnssorfin eftir fljótið. Bárðardalshraun er í hópi 10 stærstu hrauna landsins. Það er talið 444 km² að flatarmáli og um 8 km³. Það er talið vera um 9000 ára.

Heimildir 

Eldstöðvakerfi á Íslandi
Suður-Þingeyjarsýsla
Hraun á Íslandi
Raddað tvívaramælt önghljóð

Raddað tvívaramælt önghljóð er samhljóð sem er að finna í nokkrum tungumálum. Hljóðið er táknað af [β] í alþjóðlega hljóðstafrófinu.

Samhljóð
Tvívarahljóð
Önghljóð
Mini

Mini er lítill smábíll sem framleiddur var af British Motor Corporation (BMC) og arftökum þeirra frá 1959 til 2000. Bíllinn er talinn tákn um breska menningu frá sjöunda áratugnum. Hönnun hans hafði áhrif á heila kynslóð bílahönnuða. Mini er framdrifinn sem sparar pláss þannig að 80% flatarmáls gólfsins má nota fyrir farþega og farangur. Sumir telja bílinn breska útgáfu af Volkswagen Bjöllu sem var jafn vinsæl og Mini í Norður-Ameríku. Árið 1999 var Mini kosinn annar áhrifamesti bíll 20. aldar en í fyrsta sæti var Ford T.

Bílahönnuðurinn Alec Issigonis teiknaði bílinn fyrir BMC en hann var framleiddur í verksmiðjum í Longbridge og Cowley á Englandi og í Sydney í Ástralíu og seinna í öðrum löndum. Þrjár nýjar útgáfur af Mini voru framleiddar og seldar á Englandi og voru ýmsar gerðir af þessum útgáfum, þar á meðal skutbíll, pallbíll, vörubíll og jeppi. Auk þessara gerða voru Mini Cooper og Cooper „S“ útgáfurnar, sem báðar voru sportbílar og vinsælar í rallakstri. Í fyrstu var Mini seldur undir merkjunum Austin og Morris en síðar varð Mini sér merki. Hann var seldur aftur undir merkinu Austin á níunda áratugnum.

Enskar bifreiðar
Rúsína

Rúsínur eru þurrkuð vínber. Rúsínur eru framleiddar víða um heiminn en þær má borða hráar eða nota í matreiðslu. Orðið „rúsína“ á rætur að rekja til franska orðsins raisin sem þýðir „vínber“, en á frönsku er rúsína kölluð raisin sec sem þýðir „þurrkað vínber“. Franska orðið á rætur að rekja til latneska orðsins racemus sem þýðir „vínberjaklasi“.

Oftast eru rúsínur sólþurrkaðar en stundum eru þær settar í vatn og svo er vatninu náð úr þeim. Rúsínur eru í flestum tilfellum framleiddar úr steinlausum vínberjum þannig að engir steinar verði í rúsínunum. Rúsínur innihalda 60–70% ávaxtasykur ásamt steinefnum og trefjum. Viðurkennt er að rúsínur valda vindgangi.

Heimildir 
 
 

Ávextir
Hailemariam Desalegn

Hailemariam Desalegn (fæddur 19. júlí 1965) er eþíópískur stjórnmálamaður og var forsætisráðherra Eþíópíu frá 20. ágúst 2012 til 15. febrúar 2018. Hann hafði áður gengt stöðu staðgengils forsætisráðherra og utanríkisráðherra í ríkisstjórninni frá 2010. Hann er fyrsti forystumaður í ríkisstjórn Eþíópíu sem er mótmælendatrúar.

Upphafsár 
Hailemariam fæddist árið 1965 í Boloso Sore héraði Suður-Eþíópíu. Hann er af þjóðflokki Welayta sem aðallega byggja Suður-Eþíópíu. Þar lærði hann og varði stærstum hluta æsku sinnar. Árið 1988 útskrifaðist hann í byggingarverkfræði frá Háskólanum í Addis Ababa. Hann starfaði síðan í tvö ár sem aðstoðarmaður við Arba Minch rannsóknarháskólann. Hann hlaut námsstyrk til að sækja meistaranám í verkfræði við Tækniháskólann í Tampere í Finnlandi. Að námi loknu snéri hann aftur til Eþíópíu og starfaði við ýmis fræðileg verkefni og stjórnunarleg. Hann var forseti Vatnstæknistofnunarinnar við Araba Minch í 13 ár. Þá sótti hann einnig leiðtoganám í Azusa Pacific University, í Kaliforníu, Bandaríkjunum.

Stjórnmálaþátttaka 
Í lok síðustu aldar hóf hann þátttöku í stjórnmálum sem aðili að Lýðræðis- og byltingarhreyfingu eþíópísku þjóðarinnar (EPRDF) sem er stjórnarflokkurinn. Hann varð varaforseti SNNPR sem er eitt sambandslýðvelda Eþíópíu (2000–2002); og forseti þess frá 2002 til 2006. Árið 2010 var hann gerður að staðgengli forsætisráðherra og utanríkisráðherra   

Hann var kjörinn á eþíópíska þingið árið 2005. Hann gegndi síðan ýmsum trúnaðarstörfum fyrir forsætisráðherrann, meðal annars í félagsmálum. Hann veitti aganefnd stjórnarflokksins forstöðu. Þá var hann í framkvæmdastjórn EPRDF og varaformaður frá 2010.

Afsögn
Desalegn sagði af sér sem forsætisráðherra í byrjun ársins 2018 í kjölfar nærri tveggja ára stöðugra mótmæla. Þar höfðu þjóðarbrotin Orómó og Amhara verið í fararbroddi. Hundruð höfðu látið lífið í óeirðunum og þúsundir verið teknar höndum. Desalegn er fyrsti leiðtogi í nútímasögu Eþíópíu sem hefur viljugur látið af völdum; forverar hans hafa ýmist dáið í embætti eða verið steypt af stóli.

Tilvísanir

Heimildir 
 
 "A New Leader in Office", Viðtal Ethiopia News við Hailemariam Desalegn frá 9. nóvember 2010 - á ensku.
 Hailemariam Desalegn stýrir Eþíópíu til 2015 Frétt á vef Guardian 22. ágúst 2012 - á ensku.
Hailemariam Desalegn heimsækir TUT Tækniháskólann í Tampere í Finnlandi, 20. mars 2012 - á ensku.

Forsætisráðherrar Eþíópíu
Utanríkisráðherrar Eþíópíu
Alfreð Clausen syngur með Hljóma-tríóinu

Alfreð Clausen syngur með Hljóma-tríóinu er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1954. Á henni syngur Alfreð Clausen lögin Blítt og létt og Hreyfilsvalsinn með Hljóma-tríóinu. Tríóið skipuðu þeir Jenni Jónsson sem lék á trommur og harmonikkuleikararnir Ágúst Pétursson og Jóhann Eymundsson. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.

Lagalisti 
 Hreyfilsvalsinn - Lag og texti: Jenni Jónsson
 Blítt og létt - Lag - texti: Oddgeir Kristjánsson - Árni úr Eyjum - 

Íslenzkir tónar
Hljómplötur gefnar út árið 1954
Alfreð Clausen syngur með hljómsveit Josef Felzmann

Alfreð Clausen syngur  er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1954. Á henni syngur Alfreð Clausen lögin Minning og Lindin hvíslar með hljómsveit Josef Felzmann. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.

Lagalisti 
 Minning - Lag og texti: Guðmundur Jóhannsson - Guðjón Halldórsson - 
 Lindin hvíslar - Lag - texti: Þórður G. Halldórsson - Loftur Guðmundsson - 

Íslenzkir tónar
Hljómplötur gefnar út árið 1954
Volkswagen-bjalla

Volkswagen-bjalla (VW Typ 1 eða Käfer) er smábíll sem var framleiddur af þýska bílaframleiðandanum Volkswagen frá 1938 til 2003. Yfir 21 milljónir eintaka hafa verið framleiddar á þessum tíma. Bjallan er afturdrifin og vélin er loftkæld. Hún er mest framleidda bílategundin í heimi en smá breytingar hafa verið gerðar á hönnun hennar. Ný tegund af bílnum kom út árið 1997 en hún hét Volkswagen New Beetle og var seld til ársins 2011. Árið 2011 kom önnur ný tegund út sem byggð var á upprunalegu hönnun Bjöllunnar.

Þegar bíllinn var fyrst framleiddur var hann seldur sem „Volkswagen“ en bráðum varð hann þekktur sem Käfer „bjalla“ í Þýskalandi. Svo var byrjað að selja hann undir þessu nafni. Í mörgum löndum er hann þekktur sem Beetle „bjalla“ eða þýðing á þessu orði á tungumáli sem talað er í landinu. Undantekning er í Bandaríkjunum þar sem hann heitir Bug „skordýr“

Volkswagen
Þýskar bifreiðar
Pund (mælieining)

Pund (stytting lb) er massaeining sem notuð er í Bandaríkjunum, Bretlandi og ýmsum öðrum löndum. Nokkrar skilgreiningar á pundinu hafa verið notaðar í gegnum tíðina en helsta skilgreiningin sem notuð er í dag er svokallaða avoirdupois-pundið sem jafngildir 0,45359237 kg. Þessi skilgreining á pundinu hefur verið í gildi alþjóðlega síðan 1. júlí 1959.

Pundið á rætur að rekja til rómversku mælieiningarinnar libra (þess vegna er styttingin lb) en orðið „pund“ er komið af latneska orðasambandinu libra pondo sem þýðir „eins punds lóð“.

Pundið var einu sinni í notkun á Norðurlöndunum, til dæmis jafngilti norska pundið 498 grömmum en sænska pundið 425 grömmum (svokallaða skálpundið). Í Danmörku jafngilti pundið 471 grammi en skilgreiningunni var breytt á 19. öld þannig að pundið var jafngilt 500 grömmum í kjölfar slíkrar breytingar í Þýskalandi. Eitt pund skiptist í tvær merkur (1 mörk = 250g). Á Íslandi er þyngd nýbura oft gefin upp í mörkum enn í dag þó að metrakerfið sé notað á öllum öðrum sviðum. Þessi hefð er arfur gamla mælieiningakerfisins.

Heimildir 
 

Mælieiningar
Pund

Pund á við um ýmsa gjaldmiðla og mælieiningar:

Gjaldmiðlar

Núverandi 
 Breskt pund, einnig þekkt sem sterlingspund
 Egypskt pund
 Líbanskt pund
 Suður-súdanskt pund
 Súdanskt pund
 Sýrlenskt pund

Mælieiningar 
 Pund (mælieining), mælieining fyrir massa sem notuð er í sumum löndum
 Pund (kraftur), mælieining fyrir kraft sem notuð er í sumum löndum

Tengt efni 
 Pundsmerki
Pundsmerki

Pundsmerki (£ eða ₤) er táknið sem notað er fyrir sterlingspundið, gjaldmiðil Bretlands. Sama táknið er (eða var) notað til að tákna aðra gjaldmiðla sem heita pund eða slíkum nöfnum í öðrum löndum, svo sem írskt pund, Gíbraltarpund, ástralskt pund og ítalska líru. Nokkur lönd sem nota gjaldmiðil sem heitir pund nota ekki þetta tákn, eins og Egyptaland og Líbanon.
 
Pundsmerkið á rætur að rekja til latneska orðsins libra sem var massaeining (sjá líka greinina um mælieininguna). Þetta orð var oft skammstafað með bókstafnum L og einu eða tveimur strikum og þannig myndaðist táknið. 

Pundsmerkið er alltaf skrifað á undan upphæðinni (t.d. £12,000) en ekkert bil er haft á milli merkisins og talnanna.

Heimildir 
 

Gjaldmiðlamerki
Busun

Orðið busun eða busavíglsa er haft um eins konar vígslu nýnema, s.k. „busa“, inn í samfélag nemenda og kennara framhaldsskóla. 

Busun er nokkurskonar manndómsvígsla eða leið eldri nemenda til að sýna þeim yngri hvar þeir standa, en um leið er þeir boðnir velkomnir í viðkomandi samfélag sem annars er lokað. Busun hefur verið órjúfanlegur hluti inngöngu nema í framhaldsskóla undanfarna áratugi. Þær eru með mismunandi yfirbragði eftir framhaldsskólum.

Samkvæmt vísindavef Háskóla Íslands er orðið „busi“ hugsanlega myndað af latneska lýsingarorðinu „novus“ eða nýr. Þágufall fleirtölu er „novis“ en „busi“ er mögulega myndað af síðari lið orðmyndarinnar „novibus“ sem er ranglega myndað þágufall fleirtölu.

Ýmsar skoðanir hafa verið uppi um ágæti þessa siðar. Hér eru nokkrar ívitnanir:

Í framhaldi af dómi Héraðsdóms Reykjavíkur vorið 2012, þar sem starfsfólk Menntaskólans í Reykjavík var dæmt fyrir vítavert gáleysi þegar alvarlegt slys varð í hefðbundnum gangaslag, er líklegt að busun í framhaldsskólunum taki breytingum. Íslenska ríkinu var þar gert að greiða tæpar 9 milljónir kr. í bætur.

Tilvísanir

Heimildir 
„Hvaðan kemur orðið busi?“, Prófessor Guðrún Kvaran: Vísindavefurinn 20. júlí 2009. (Skoðað 27.8.2012).
 „Busun“ Grein Hildigunnar Þórsdóttur, Muninn 1. tölublað Nemendafélags Menntaskólans á Akureyri, 1. nóvember 2004, Bls. 26-7.
„Hin árlega busavígsla - til hvers?“ Grein eftir Cilia Marianne Úlfsdóttur þjóðfræðingi, í Fréttablaðinu, 26. ágúst 2012.
„Illa þefjaðir eftir busavígsluna“  Frétt í Morgunblaðinu 19. september 1987, 211. tölublaði, bls. 36.
Dómur Héraðsdóms Reykjavíkur í máli nr. E-2939/2011  þann 25. april 2012.
Busun „eða Tollering“ í Menntaskólanum í Reykjavík þann 4. september 2008.
Busun í Menntaskólanum á Akureyri þann 16. september 2008. 
Busun á Menntaskólanum á Ísafirði í ágúst 2007.
Busun í Fjölbrautarskólanum Breiðholti þann 7. september 2011.
Busun í Flensborg Hafnarfirði þann 7.september 2010.
Busun í Verkmenntaskólanum á Akureyri þann 30. ágúst 2007.

Skólar
Pund (gjaldmiðill)

Pund er gjaldmiðill í sumum löndum. Pundið á uppruna sinn á Bretlandi og jafngildi virði eins punds silfurs.

Núverandi gjaldmiðlar 
 Breskt pund, einnig þekkt sem sterlingspund
 Egypskt pund
 Líbanskt pund
 Suður-súdanskt pund
 Súdanskt pund
 Sýrlenskt pund

Fyrrverandi gjaldmiðlar 
 Ástralskt pund (til 1966, ástralskur dalur tók við af pundinu)
 Írskt pund (til 2002, evran tók við af pundinu) 
 Kanadískt pund (til 1859, kanadískur dalur tók við af pundinu)
 Kýpverskt pund (til 2008, evran tók við af pundinu)
Sigfús Halldórsson syngur „Dagný“ og leikur undir

Sigfús Halldórsson syngur og leikur er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1953. Á henni syngur Sigfús Halldórsson tvö laga sinna Dagný og Íslenzkt ástarljóð og leikur undir á píanó. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.

Lagalisti 
 Dagný - Lag - texti: Sigfús Halldórsson - Tómas Guðmundsson - 
 Íslenskt ástarljóð - Lag - texti: Sigfús Halldórsson - Vilhjálmur frá Skáholti - 

Íslenzkir tónar
Hljómplötur gefnar út árið 1953
Pavel Lisitsian syngur

Pavel Lisitsian syngur er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1953. Á henni syngur Pavel Lisitsian tvö lög við píanóundirleik Tatjönu Kravtsenko. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.

Lagalisti 
 Armenskt lag - Lag - texti: Dolucanjan
 Rósin - Lag - texti: Árni Thorsteinsson - Guðmundur Guðmundsson -

Tilurð plötunnar 
Armenski bariton-söngvarinn Pavel Lisitsian og píanóleikarinn Tatjana Kravsenko héldu nokkra tónleika á Íslandi á vegum MÍR í maí 1953. Þau fengu lofsamlega dóma fyrir flutning sinn og var upptöku af tónleikum útvarpað 31. maí 1953.  Tage Ammendrup fór þess á leit við listamennina að leika inn á plötu í þessari ferð og var talið viðeigandi að flutt yrði eitt lag frá Armeníu og eitt íslenskt lag. Rósin eftir Árna Þorsteinsson varð fyrir valinu sem fulltrúi íslenskra sönglaga. Pavel starfaði í Bolshoi leikhúsinu í Moskvu frá 1940-1966.

Pavel Lisitsian 

Íslenzkir tónar
Hljómplötur gefnar út árið 1953
Soffía Karlsdóttir og Sigurður Ólafsson syngja saman

Soffía Karlsdóttir og Sigurður Ólafsson syngja er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1955. Á henni syngur Soffía Karlsdóttir lagið Ég veit ei hvað skal segja og Soffía og Sigurður Ólafsson syngja lagið Maður og kona. Tríó Jan Morávek leikur undir. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.

Lagalisti 
 Ég veit ei hvað skal segja - Lag - texti: Coleman, Darion, Gimble - Loftur Guðmundsson - 
 Maður og kona - Lag - texti: Burch - Jenni Jónsson

Íslenzkir tónar
Hljómplötur gefnar út árið 1955
Jan Moravék og hljómsveit flytja Austurstrætis-stomp

Jan Moravék og hljómsveit er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1955. Á henni leikur tríó og kvartett Jan Morávek lögin Tóna-boogie og Austurstrætis-stomp eftir Jan sjálfan. Hljómsveitina skipa auk Jan, þeir Stefán Edelstein, píanó, Pétur Urbancic, bassi, og Axel Kristjánsson gítar. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.

Lagalisti 
 Austurstrætis-stomp - Lag: Jan Morávek - 
 Tóna-Boogie - Lag: Jan Morávek -

Jan Morávek 

Íslenzkir tónar
Hljómplötur gefnar út árið 1955