alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Fríða Á. Sigurðardóttir

Fríða Áslaug Sigurðardóttir (11. desember 1940 – 7. maí 2010) var íslenskur rithöfundur. Hún hlaut íslensku bókmenntaverðlaunin 1990 fyrir skáldsöguna Meðan nóttin líður og síðan Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs 1992 fyrir sömu bók. 

Fríða fædd­ist á Hesteyri í Sléttu­hreppi á Horn­strönd­um 11. des­em­ber 1940 og var hún næstyngst 13 systkina. For­eldr­ar henn­ar voru Stef­an­ía Hall­dóra Guðna­dótt­ir hús­móðir (f. 22.6. 1897, d. 17.11. 1973) og Sig­urður Sig­urðsson, bóndi og verkamaður (f. 28.3. 1892, d. 9.5. 1968). Fríða lauk stúd­ents­prófi frá ML árið 1961, BA-prófi frá Há­skóla Íslands 10 árum síðar og loks cand. mag.-prófi í ís­lensku frá HÍ 1979. Hún starfaði sem bóka­vörður á Há­skóla­bóka­safni og Am­er­íska bóka­safn­inu frá 1964-1970, var deild­ar­full­trúi við heim­speki­deild HÍ frá 1971-1973 og stunda­kenn­ari við Há­skóla Íslands og Kenn­ara­há­skóla Íslands frá 1973-1975.

Allt frá ár­inu 1978 fékkst hún fyrst og fremst við ritstörf en sinnti einnig próf­arka­lestri, þýðing­um o.fl.
 Fyrsta bók Fríðu, smá­sagna­safnið Þetta er ekk­ert al­var­legt, kom út árið 1980. 
 Í kjöl­farið sendi Fríða frá sér fjölda smá­sagna og skáld­sagna auk þýðinga á verk­um er­lendra höf­unda. 
 Skáld­saga henn­ar Meðan nótt­in líður (1990) hlaut Íslensku bók­mennta­verðlaun­in 1991 og Bók­mennta­verðlaun Norður­landaráðs 1992, eins og fyrr er nefnt. 
 Síðasta verk Fríðu var skáld­sag­an Í húsi Júlíu sem kom út í októ­ber 2006. 
 Eft­ir Fríðu birt­ist einnig fjöldi greina um bók­mennt­ir í blöðum og tíma­rit­um auk þess sem hún sendi frá sér rit­gerð um leik­rit Jök­uls Jak­obs­son­ar. 

Verk Fríðu hafa verið þýdd á fjölda tungu­mála, þar á meðal ensku, tékk­nesku, þýsku og Norður­landa­mál­in. 
Hún var heiðurs­fé­lagi í Rit­höf­unda­sam­bandi Íslands. 

Fríða gift­ist eig­in­manni sín­um, Gunn­ari Ásgeirs­syni yfir­kenn­ara (f. 1937), árið 1959 og voru þau bú­sett í Reykja­vík. 

Fríða er systir Jakobínu Sigurðardóttur skáldkonu.

Tengt efni 
 Tilnefningar til bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs frá Íslandi
 Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs

Tenglar 
 Gef bókum tíma til að fæðast; grein í DV 1991

íslenskir rithöfundar

Íslenskar konur
Handhafar íslensku bókmenntaverðlaunanna
Handhafar Bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs
Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu
Stúdentar úr Menntaskólanum á Laugarvatni
Corona (hljómsveit)

Corona er ítölsk eurodance-hljómveit stofnuð í Massa í Toskana árið 1993 af hópi í kringum útsetjarann Francesco Bontempi. Auk Bontempis voru þátttakendur í verkefninu Francesco Alberti, Graziano Fanelli, Ivana Spagna, Theo Spagna, Antonia Bottari, Annerley Gordon og Fred Di Bonaventura.  Olga de Souza voru fengnar til að syngja og Olga de souza varð andlit hópsins út á við sem „Corona“. Fyrsti slagari sveitarinnar var „Rhythm of the Night“ 1994 1995: „Baby Baby“ og „Try Me Out“.

Hópurinn gaf út plötuna Walking On Music árið 1998 sem náði ekki neinum vinsældum, en Bontempi og Olga de Souza héldu áfram samstarfi með nýrri plötu árið 2000. De Souza gaf að síðustu út plötu með eigin efni árið 2006 undir nafninu Corona. 

Ítalskar hljómsveitir
Heimastjórn

Heimastjórn er þar sem hluti ríkis krefst að honum sé gefinn meiri sjálfsstjórn af miðstjórninni. Til dæmis var Íslandi gefin heimastjórn af Danmörku áður en það varð sjálfstætt ríki (Grænland og Færeyjar voru líka gefin heimastjórn en eru ekki enn sjálfstæð ríki). 

Á Bretlandi er heimastjórn venjulega krafa landanna sem standa saman sem Bretland (sérstaklega Skotlands, Norður-Írlands og Wales) um aukin völd.

Mikilvægt er að taka fram að heimastjórn er ólík sambandsstjórnarstefnu eins og í Kanada, Þýskalandi, Sviss og Bandaríkjunum. Sambandsstjórnarstefna ábyrgist að fylki er til, en til að koma á heimastjórn þarf að breyta lagasetningu og hana er hægt að afturkalla.

Heimastjórn
Stafræn mynd

Stafræn mynd er framsetning myndar í tvíundakerfi og getur verið annaðhvort vigur- eða rastamynd. Yfirleitt á við heitið „stafræn mynd“ rastamynd. Stafrænir ljósmyndavélar og skannar geta skapað stafrænir rastamyndar. Til að búa til vigurmyndar á maður að nota hönnunarforrit og skapa mynd með höndunum. 

Það eru mörg myndasnið stafrænna mynda, til dæmis:
 GIF (rastamynd)
 JPEG (rastamynd)
 PNG (rastamynd)
 SVG (vigurmynd)

Notendur geta notað hugbúnað til að horfa á myndir, eins og vafrar eða ljósmyndaforrit.

Tengt efni 
 Vigurmynd
 Rastamynd

Myndvinnsla
Google Chrome

Google Chrome er vafri frá Google. Fyrsta útgáfan af Google Chrome var betaútgáfa fyrir Microsoft Windows gefin út þann 2. september 2008 og fyrsta stöðuga útgáfa vafrans kom út 11. desember 2008. Nærri 70% notenda nota Chrome á árinu 2019. Chrome er því langvinsælasti vafri heims. Útgáfur af Chrome fyrir Linux og Mac OS X hafa verið til frá útgáfu 5.0 sem kom út árið 2010 en opinberar betaútgáfur fyrir þessi stýrikerfi komu út 8. desember 2009. 

Stærstur hluti af frumkóða Chrome var gefinn út undir frjálsu hugbúnaðarleyfi árið 2008 undir heitinu Chromium og þróaður áfram í opnu ferli.

Fram að útgáfu 27 notaðist Chrome við WebKit-umbrotsvélina en frá og með útgáfu 28 hafa allar útgáfur Chrome, nema Chrome fyrir iOS, notast við Blink sem er grein af WebKit-kóðanum.

Vafrinn notar nýtt verklag til að sýsla með vefsíður; til dæmis er hver flipi keyrður í aðskildum ferli. Google Chrome var líka fyrsti vafrinn sem flutti flipastiku upp í titilstiku þegar heilskjáshamur var virkjaður.

Tengt efni 
 Flipar í vöfrum

Heimildir

Tenglar 
 Google Chrome heimasíðan þar sem hægt er að sækja Google Chrome

Vafrar
Google
Náttúrulegt umhverfi

Náttúrulegt umhverfi er andstæða tilbúins eða manngerðs umhverfis. Það á við allt það sem kemur fyrir af náttúrunnar hendi á Jörðinni, hvort sem átt er við lífverur eður ei. Það eru tvær aðaltegundir náttúrulegs umhverfis:
 Náttúran öll eins og gróður, dýr, örverur, jarðvegur, berg, andrúmsloft og náttúrumyndanir
 Náttúruauðlindir og fyrirbæri eins og loft, vatn og loftslag auk orka, geislun, rafhleðsla og segulmagn sem eru ekki vegna manna

Náttúrulegt umhverfið er ólík manngerðu umhverfi sem samanstendur af því sem menn hafa búið til eða hafa umtalsverð áhrif á. Maður lítur á svæði sem náttúrulegt umhverfi ef áhrif af mönnum eru neðan við nokkurn þröskuld.

Jarðvísindi eru öll vísindi sem eru fjalla um Jörðina. Jarðvísindi skiptist í fimm aðalfræðigreinar: landafræði, jarðfræði, jarðeðlisfræði, landmælingafræði og haffræði. Þessar fræðigreinar nota eðlisfræði, efnafræði, líffræði, tímatalsfræði og stjörnufræði til að byggja eigindlegan og magnbundinn skilning jarðkerfisins. Í jarðvísindum er yfirleitt talað um fjögur hvolf: jarðskorpu, vatnshvolf, andrúmsloft og lífhvolf sem eru í samræmi við berg, vatn, loft og líf. Stundum tala fræðimenn einnig um freðhvolf og jarðvegahvolf sem samsvara hvort um sig ísi og jarðvegi.

Umhverfið
Vistfræði
Umhverfi

Umhverfi er náttúra og manngerð fyrirbæri, svo sem menn, dýr, plöntur og aðrar lífverur, jarðvegur, jarðmyndanir, vatn, loft, veðurfar, landslag, samfélag, heilbrigði, menning og menningarminjar, atvinna og efnisleg verðmæti.

Umhverfi getur átt við:

 Félagslegt umhverfi, menningu þar sem maður býr og fólk og stofnanir sem hann hefur samband við
 Manngert umhverfi, umhverfi byggt af mönnum
 Náttúrulegt umhverfi, náttúru Jarðar

Tilvísun
The Edge

David Howell Evans (fæddur 8. ágúst 1961), þekktastur sem The Edge eða Edge, er írskur hljómborðs-, gítarleikari og aðalbakraddasöngvari hljómsveitarinnar U2. Árið 2003 komst hann í 24. sæti á lista Rolling Stone yfir 100 bestu gítarleikara allra tíma.

Tilvísanir 

Írskir tónlistarmenn
Edge

Edge getur átt við eftirfarandi:
 The Edge, írskan tónlistarmann
 EDGE, farsímastaðal
 Kaupþing Edge reikningana Kaupþings
Frumuhringur

Frumuhringur eða frumuferill kallast það þegar fruma undirbýr sig fyrir skiptingu. Í dreifkjörnungum fer fram tvískipting frumunnar. Í heilkjörnungum skiptist frumuhringurinn í tvo fasa; annars vegar interfasa þar sem fruman undirbýr sig fyrir jafnskiptingu; og hins vegar jafnskiptingu þar sem fruman skiptir sér í tvær dótturfrumur. Frumuhringurinn er nauðsynlegur til að gera fullvaxta lífveru úr frjóvgaðri okfrumu en einnig sem liður í endurnýjun hárs, húðar og blóðfrumna.

Frumulíffræði
Okfruma

Okfruma er fyrsta þrepið í tilurð einstakrar nýrrar lífveru þegar hún samanstendur af aðeins einni frumu. Orðið er notað líka til að eiga við hóp fruma sem verður til eftir fyrstu frumuskiptingarnir en réttara heiti hans er kímfruma. Okfruma verður yfirleitt til við frjóvgun tveggja einlitninga, það er að segja eggfrumu frá kvenkyns einstaklingi og sæðisfrumu frá karlkyns einstaklingi sem sameinast til að gera tvílitning. Svo inniheldur okfruma DNA frá bæði móðurinni og föðurnum og hún hefur allar nauðsynlegar erfðaupplýsingar til að mynda nýjan einstakling.

Í spendýrum fer eggfruman eftir frjóvgun niður eggjaleiðara og skiptist á meðan í tvennt án að breyta stærð. Þessi mítósufrumuskipting heitir klofnun. Öll spendýr fara í gegnum okfrumaþrep lífsins. Okfrumur verða að fósturvísum og síðan að fóstri. Mannleg okfruma er til í um fjóra daga og verður kímblaðra á fimmti degi.

Tilvísanir 

Þroskunarfræði
Æxlunarfæri
Niklas Rådström

Pär Kristian Niklas Rådström (fæddur 12. apríl 1953 í Stokkhólmi) er sænskur rithöfundur og handritahöfundur.

Niklas Rådström lagði stund á kvikmyndafræði og heimspeki. Hann skrifar skáldsögur en einnig ljóð og leikrit.

Ritverkaskrá 
 Med tystnad närbesläktade dikter 1975
 Vitnatt: skáldsaga 1976
 Dikter och andetag 1977
 Dikter kring Sandro della Quercias liv: skáldsaga 1979
 Dikt inför folkomröstningen om kärnkraft 1980
 Postumunkulus 1981
 Skuggan: ljóð 1982
 Landskap: smásögur 1983
 I Egypten däremot. En resa. Skrifaði þá bók með Stig Claesson 1984
 Hitlers barndom: formála skrifaði Alice Miller 1985
 Bokstäverna är droppar i alfabetets hav: ABC-bók, Myndir: Marianne Enquist 1985
 Den helige Antonius frestelser: böner, världsförklaringar & Stenarnas sånger 1986
 Det leva: ljóð 1987
 Berättat om natten - och andra historier om spöken, skuggorna och månen 1988
 Bok. Tolv etsningar och en svit prosadikter, ásamt Lennart Aschenbrenner 1988
 Röd och grön, bild: Catharina Günter-Rådström 1988
 Månen vet inte: skáldsaga 1989
 Pappskalle. En sång, en memoire 1990
 Terrass med druvor 1990
 Vänd ditt timglas: skáldsaga 1991
 Medan tiden tänker på annat: skáldsaga 1992
 Ängel bland skuggor: skáldsaga 1993
 Robert och den osynlige mannen; teikningar: Catharina Günther-Rådström 1994
 Den ansvarsfulla lättjan 1994
 Vad du vill: skáldsaga 1995
 Spårvagn på vintergatan: skáldsaga 1996
 Huvudsaken: kring en svit glasarbeten av Bertil Vallien (A matter of head : concerning a suite of glass sculptures by Bertil Vallien), Ljósm. Göran Örtegren 1997
 Hell: scener ur ett författarliv 1998
 Drivved från Arkadien: skáldsaga 1999
 Om att komma tillbaka till dikten 2000
 De svarta tangenternas planet 2001
 Kvartett: fjögur leikrit 2002
 Absint: historien om en blåmes; ásamt Catharina Günther-Rådström 2003
 Dantes gudomliga komedi: ljóð í þremur atriðum eftir Dante Alighieri ásamt ritgerð 2004
 Gästen 2006
 De onda 2006
 En handfull regn 2007

Rådström, Niklas
Sæðisfruma

Sæðisfruma er einlitna kynfruma karldýra. Sæðisfruma rennur saman við eggfrumu til að mynda okfrumu. Okfruma er er tvílitna og getur orðið að fósturvísi. 

Sæðisfrumur gefa tvílitna afkvæmum helming allra nauðsynlegra erfðaupplýsinga. Í spendýrum ræðst kyn afkvæmis af sæðisfrumunni: sæðisfruma með Y-litningi orsakar karlkynsafkvæmi (XY) og sæðisfruma með X-litningi orsakar kvenkynsafkvæmi. Anton van Leeuwenhoek var fyrsti maðurinn til að rannsaka sæðisfrumur árið 1677.

Sæði
Frjósemi
Æxlunarfæri
Blæðing

Getur líka átt við blæðingar kvenna.

Blæðing er það blóðæð rofnar þannig að blóð tekur að renna út úr blóðrásarkerfinu eða þegar einhverjum er vakið blóð eða vekur sér blóð. Blætt getur innvortis úr æðum, sem ekki sést á ytra borði, og útvortis en þá blæðir út um húð eða slímhúð, svo sem leggöng, munn, nef eða endaþarmsop. Heilt blóðlát heitir aftöppun blóðs, og mikið blóðlát heitir (e. desanguination). Heilbrigðum einstaklingi getur blætt 10–15% af heildarblóðmagni líkamans án alvarlegra afleiðinga. Þegar menn gefa blóð er oftast tekið 8–10% af blóðmagni blóðgjafans. 

Blæðing gengur nærri lífi manns þegar hún orsakar blóðþurrð eða blóðþrýstingsfall. Líkaminn getur notað ýmis verklög til að geyma samvægi líkamisins.

Nokkrir sjúkdómar eins og dreyrasýki geta aukið áhættu blæðinga. Athugið vel að blæðingar í fleirtölu er oft haft um tíðir kvenna, sbr. vera á blæðingum.

Tengt efni 
 Innvortis blæðing

Blóð
Læknisfræðileg neyðartilvik
Blæðingar

Blæðingar, tíðir eða klæðaföll er regluleg losun blóðs og legslímuleifa úr legi og leggöngum á meðan konur eru frjósamar. Líkaminn þarf að hafa egg til frjóvgunar ásamt næringu fyrir eggið ef af frjóvgun verður. Hins vegar þarf líkaminn að losna við birgðirnar og setja nýjar í staðinn.

Ýmsar hreinlætisvörur, t.d. dömubindi, tíðatappar og tíðabikarar, eru notaðar meðan á blæðingum stendur til þess að koma í veg fyrir að fatnaður skemmist.

Tíðahringurinn 
Hver tíðahringur hefst með blæðingum og hjá fullorðnum konum líða að meðaltali 28 dagar frá upphafi blæðinga en allt frá 21 degi til 35 er talið eðlilegt. Hjá unglingsstúlkum er eðlilegt tímabil 21-45 dagar. Blæðingar vara oftast í um 2–7 daga í senn. Venjulega stoppa þær á meðan meðgöngu og brjóstagjöf stendur. Stuttu fyrir upphaf tíðahrings geta konur fundið fyrir fyrirtíðaspennu sem einkennist af líkamlegum og andlegum kvillum, t.d. eymslum í brjóstum, ertingu, þreytu og depurð. Blæðingum fylgja oft verkir í maga, baki og lærum og eru allt frá því að vera mjög vægir yfir í að vera nær óbærilegir.

Breytingaskeiðið 
Breytingaskeiðið (eða tíðahvörf) er það tímabil þegar frjósemistímabilinu er að ljúka. Hjá konum hefst það venjulega í seinni hluta fimmtugsaldursins eða við upphaf sextugsaldursins. Þessi ferill tekur mörg ár og er afleiðing líffræðilegrar öldrunar. Í sumum tilfellum veldur hann talsverðum truflunum á daglegum athöfnum kvenna og vellíðan þeirra.

Blæðingar
Björgunarafrekið við Látrabjarg (kvikmynd)

Björgunarafrekið við Látrabjarg er íslensk heimildarmynd sem tekin var upp og gerð af Óskari Gíslasyni. Hún fjallar um björgunarafrekið við Látrabjarg þegar togarinn Dhoon strandaði við bjargið 12. desember 1947. Myndin var tekin upp ári síðar og kom út árið 1949. Í henni eru notaðar myndir sem teknar voru þegar annar breskur togari, Sargon, strandaði við Örlygshöfn ári síðar en Dhoon.

Íslenskar heimildarmyndir
Kvikmyndir frumsýndar 1949
Þrotlaus leit

Þrotlaus leit er hugtak í tölvunarfræði og haft um tilraun þar sem stuðst er við happa- og glappaaðferð til þess að brjóta tölvuöryggi með því að prófa mörg hugsanleg gildi á aðgangsorðum eða dulmálslyklum.

Tölvunarfræði
IKEA

IKEA er sænskt fyrirtæki sem hannar, framleiðir og selur „flatpökkuð“ húsgögn, fylgihluti, heimilistæki, innréttingar og matvæli í verslunum sínum um allan heim. Fyrirtækið var brautryðjandi í sölu á ódýrum flatpökkuðum húsgögnum en nú er það orðið stærsti húsgagnaframleiðandi heimsins.

Ingvar Kamprad stofnaði fyrirtækið í Svíþjóð árið 1943. Í dag er það í eigu hollensks fyrirtækis (Inter IKEA Systems) sem er stjórnað af Kamprad-fjölskyldunni. IKEA er skammstöfun sem samanstendur af upphafsstöfum nafns stofnandans (Ingvar Kamprad), fyrsta staf bóndabæjarins þar sem hann ólst upp (Elmtaryd) og fyrsta staf heimabæjarins hans (Agunnaryd í Smálöndum).

Fyrirtækið selur vörur í verslunum sínum og á netinu í nokkrum löndum. Það er með 296 verslanir í 36 löndum; flestar verslanir eru í Evrópu, Bandaríkjunum, Kanada, Asíu og Ástralíu. Þýskaland er stærsti markaður IKEA en þar rekur það 44 verslanir; Bandaríkin eru næststærsti markaðurinn með 36 verslanir. Verslanirnar sjálfar eru oft stórar bláar gluggalausar byggingar sem eru hannaðar þannig að viðskiptavinir þurfi að skoða allar vörurnar áður en farið er til kassa. Samt eru oft ákveðnar flýtileiðir svo að viðskiptavinir komist fljótlegar um verslunina.

Fyrsta verslunin var opnuð árið 1958 í Svíþjóð.

Sænsk fyrirtæki
Þór IV (skip)

Varðskipið Þór, nánar tiltekið Þór IV, er íslenskt varðskip, sem sjósett var í ASMAR skipasmíðastöðinni í Síle, 28. apríl 2009. Þór er 4.250 brúttótonn, 93,65 m á lengd og 16 á breidd. Hann er knúinn tveimur 4.500 kW aðalvélum með ganghraða allt að 19,5 hnútum og dráttargeta er 120 tonn. Skipherra er Halldór B. Nellett.

Þór er hannaður af Rolls Royce Marine í Noregi með norska varðskipið Harstadt sem fyrirmynd.

koma Þórs

Tilvísanir

Tengt efni 
 Þór (skip) (1899-1929)
 Þór II (1930-1946)
 Þór III (1951-1982)

Tenglar 
 http://www.lhg.is/starfsemi/adgerdasvid/nyttvardskipthor/  
 http://www.lhg.is/media/skip/thor/VS_THOR_Einblodungur_web.pdf PDF
 http://www.innanrikisraduneyti.is/frettir/nr/27327
 http://www.dv.is/frettir/2011/10/29/luxus-thor-kominn-til-hafnar/  
 „Glæsilegur Þór sjósettur“ á Mbl.is.

Video 
New Icelandic Coast Guard Vessel Thor (Þór)

Íslensk varðskip
Landhelgisgæsla Íslands
Klettafjallageit

Klettafjallageit (fræðiheiti: Oreamnos americanus) er spendýr af undirætt geitfjár. Náttúruleg heimkynni þeirra er í fjallendi Norður-Ameríku. Geiturnar hafa hvíta ull og bæði hafrar og huðnur hafa dökk horn. Geiturnar eru að jafna um 1 meter á herðar og vega milli 45 og 130 kg. Klettafjallageitur eru mjög fótvissar í bröttum klettum og nota lagklaufir á afturfótum til að auka fótfestuna.

Tengill
Vísindavefurinn: Gætuð þið frætt mig um fjallageitur?

Geitfé
Gagnrýni

Gagnrýni er mat eða dómur á einhverju svo sem listaverki, hugsun eða framleiðslu og getur verið allt frá einni athugasemd eða stuttri blaðagrein upp í heila bók. Íslenska orðið gagnrýni er myndað af forliðnum gagn-, sem merkir í gegn og nafnorðinu rýni sem merkir nákvæm athugun. Orðið kemur fyrst fram á prenti í Eimreiðinni árið 1896, þar sem Valtýr Guðmundsson leggur það til sem þýðingu á orðinu krítík. Sá sem gagnrýnir er nefndur gagnrýnandi. 

Alþýðuskýringin um að orðið merki að rýna til gagns, þ.e. að eitthvað sé skoðað nytsamlega, hefur í seinni tíð náð nokkurri fótfestu, en sú skýring er í engu samræmi við merkingu og tilurð orðsins.

Tenglar 
 Gildi gagnrýninnar; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1992
 Gagnrýni; grein í Eimreiðinni 1896

Heimildir 
 
 
 Valtýr Guðmundsson, „Gagnrýni.“ Eimreiðin, 2. árg., 3. tbl. (01.09.1896), bls. 161–5.
Fjallganga

Fjallganga er íþrótt, tómstundagaman eða atvinna þar sem gengið er upp eða klifruð eru fjöll til styttri eða skemmri tíma.

Búnaður og klæðnaður
Ýmis búnaður er notaður til fjallgöngu: Gönguskór, útivistarföt, göngustafir, vaðskór, legghlífar og bakpoki. Í erfiðari ferðum eru notaðar línur sem festar eru niður í berg eða jökul, mannbroddar/jöklabroddar og ísaxir. Tjöld eru notuð í lengri ferðum, þá fylgja dýnur og svefnpokar. Prímusar eru notaðir til eldunar á mat.

Oft er talað ytra lag, miðlag og innra lag þegar rætt er um útivistarföt. Ytra lagið eru þykkari og sterkari klæðnaður sem þolir ágang veðurs, miðlagið eru léttari buxur eða peysa og innsta lagið eru ullar eða gerviefnaföt ætluð til einangrunar í kulda. 

Alls ekki er mælt með gallabuxum eða bómullarfatnaði þar sem slíkur fatnaður dregur í sig vatn og einangrar illa.

Tenglar
Útivist- Fróðleikur
Fjallgöngur - þjálfun 

Fjallganga
Útivist

sv:Klättring#Alpin klättring
Eggfruma

Eggfruma eða egg er einlitna kynfruma kvendýra. Dýr og kímplöntur hafa báðar eggfrumur. Eggfruman er frjóvguð inni í kvenkynslíkama og verður að fósturvísi í leginu. Í kvenmönnum verða eggfrumur til í eggjastokkum. Allar eggfrumur eru til staðar í kvenmanni við fæðingu. Þær þroskast með aðferð sem heitir eggmyndun. 

Eggfruma er ein stærsta fruma manna og hægt er að sjá hana með berum augum. Eggfruma manna er um það bil 100–200 µm að stærð.

Egg
Frjósemi
Æxlunarfæri
Ósamansett húsgögn

Ósamansett húsgögn er tegund húsgagna sem maður á að setja saman sjálfur. Þessi tegund húsgagna er keypt í mörgum hlutum og er seld í flötum kassa. Kassinn inniheldur leiðbeiningar fyrir eigandann svo að hann geti sett húsgögn saman.

Saga 
Ósamansett húsgögn voru fyrst fundin upp af sænska tækniteiknaranum Gillis Lundgren. Lundgren fékk hugmynd þegar hann reyndi að setja borð í bílinn sinn. Samkvæmt frásögnum braut hann fætur af borðinu svo að hann gæti sett borðið í bílinn og setti það saman aftur heima hjá sér. Hann ræddi um hugmyndina við atvinnurekanda sinn, IKEA, sem slík húsgögn að rekstrargrundvelli sínum. 

Ósamansett húsgögn eru vinsæl hjá viðkskiptavinum sem vilja spara fé og borga ekki fyrir sendingu vara. Þessi tegund húsgagna er yfirleitt einföld að setja saman og þarfa að eigandi að nota einföld verkfæri. 

Húsgögn
Stafrænt sjónvarp

Stafrænt sjónvarp er sjónvarpsútsending með stafrænu merki en ekki hliðrænu. Víða um heiminn er verið að leggja hliðrænt sjónvarp af og byrjað að senda út eingöngu starfrænt sjónvarpsmerki. 

Holland var fyrsta landið sem hætti að senda út hliðrænt sjónvarp árið 2006. Síðan hafa mörg önnur lönd gert slíkt hið sama. Mörg lönd eru með það markmið að stöðva útsendingu á hliðrænu sjónvarpi á næstu árum. Til dæmis var skipti yfir í stafrænar útsendingar í Bandaríkjunum árið 2009 og á Bretlandi var skiptingunni lokið árið 2012. Stærri lönd hafa átt við vandamál að stríða með því að sleppa hliðrænum útsendingum vegna þess að margir eiga gamalt eða úrelt sjónvarpstæki.

Stafrænt sjónvarp er sent út á ýmsna hátt. Útbreiddustu útsendingarkerfin eru DVB-T í Evrópu og Austur-Asíu og ATSC í Norður-Ameríku. Stafrænt sjónvarp er líka sent út í háskerpu.

Tengt efni 
 Hliðrænt sjónvarp
 Stafrænt sjónvarp á Íslandi

Sjónvarp
Stöðlakot

Stöðlakot (áður Stuðlakot) er steinbær í miðbæ Reykjavíkur sem stendur við Bókhlöðustíg 6. Húsið er líklega reist árið 1872 í núverandi mynd, og er hugsanlega elsti steinbærinn í Reykjavík. 

Jón Árnason, nefndur hinn ríki, eignaðist Stöðlakot árið 1850 og átti kotið til dauðadags 1874. Hann stóð að gagngerðri endurbyggingu bæjarins 1872 og hlóð með grjóti. Herma sagnir að til þess hafi verið notað tilhöggvið grjót sem af gekk við byggingu Hegningarhússins. Bendir þetta til þess að Stöðlakot sé elsti steinbærinn í Reykjavík. Stöðlakot hét um tíma Narfabær.

Tenglar 
 Stöðlakot; grein í Lesbók Morgunblaðsins 2000
 Stöðlakot (minjastofnun.is)

Steinbæir í Reykjavík
Miðborg Reykjavíkur
Bókhlöðustígur

Bókhlöðustígur er brött gata í miðbæ Reykjavíkur sem nær frá Þingholtsstræti niður að Lækjargötu. Laufásvegur endar í norðri við Bókhlöðustíg, sömuleiðis Miðstræti. Við Bókhlöðustíg stendur einn elsti steinbærinn í  Reykjavík og nefnist Stöðlakot. 

Við Bókhlöðustíg er Frímerkjahúsið og þar var lengi  starfræktur söluturninn Hallinn. 

Miðborg Reykjavíkur
Götur í Reykjavík
TED (ráðstefna)

TED (enska: Technology, Entertainment, Design — íslenska: Tækni, skemmtun, hönnun) er árleg ráðstefna sem hefur skilgreint ætlunarverk sitt sem svo að það sé að „dreifa hugmyndum sem eiga það skilið að heyrast.“ Fyrirlestrarnir eru allir frekar stuttir, og spanna efni eins og til dæmis vísindi, listir, hönnun og stjórnmál, menntun og menning, viðskipti, hnattræn málefni, tækni og þróun og skemmtanir. Þau sem talað hafa á þessum ráðstefnum er til dæmis: Al Gore og Bill Clinton, Sylvia Earle og Dave Eggers, Murray Gell-Mann og Bill Gates. 

Á heimasíðu TED er hægt að nálgast fyrirlestrana, og er það gert til að hugmyndirnar fari sem víðast.

Tenglar 
 Heimasíða TED

Menntun
Ráðstefnur
Efnarannsóknastofa landsins

Efnarannsóknastofa landsins, einnig nefnd Rannsóknastofa landsins, Rannsóknastofan eða (eftir 1918) Efnarannsóknastofa ríkisins var stofnuð árið 1906 til að sinna efnagreiningum og öðrum rannsóknum í þágu landbúnaðar og iðnaðar á Íslandi.

Fyrsti forstöðumaður (og lengi vel eini starfsmaður) stofnunarinnar var Ásgeir Torfason efnaverkfræðingur og veitti hann henni forstöðu allt til dánardægurs í september 1916. Að Ásgeiri látnum tók Gísli Guðmundsson gerlafræðingur við forstjórastöðunni og gegndi henni til 1921, þegar Trausti Ólafsson efnaverkfræðingur tók við. Árið 1937 rann Efnarannsóknastofan, ásamt Matvælaeftirlitinu og gerlarannsóknastofu Mjólkursamsölunnar, inn í nýstofnaða Iðnaðardeild Atvinnudeildar Háskóla Íslands.

Heimildir 
 

Hagnýtt vísindi
Stofnað 1906