alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Deep Purple

Deep Purple er ensk rokkhljómsveit. Purple ásamt Black Sabbath og Led Zeppelin hafa haft mikil áhrif á þungarokk. Meðal þekktustu laga þeirra eru Smoke on the water og Child in time.

Sveitin var stofnuð árið 1968 í Hertford. Liðskipan sveitarinnar hefur tekið ýmsum breytingum í gegnum árin. Þekktasta og vinsælasta liðskipanin var frá 1969 til 1973 með Ian Gillan (söngur), Jon Lord (hljómborð/orgel), Roger Glover (bassi), Ian Paice (trommur) og Ritchie Blackmore (gítar). Þessi liðskipan kom aftur saman 1984-1989 og 1992-1993.  Árin 1976–1984 tók Purple hlé. Fyrrum meðlimir sveitarinnar stofnuðu þá aðrar hljómsveitir: Ritchie Blackmore stofnaði Rainbow, David Coverdale stofnaði Whitesnake og Ian Gillan stofnaði Ian Gillan Band. Gítarleikarinn Steve Morse spilaði með Deep Purple frá 1994 til 2022. Ian Gillan hefur lengst af verið söngvari sveitarinnar en aðrir söngvarar hafa verið Rod Evans í blábyrjun og David Coverdale frá 1973-1976.
Árið 2022 varð Simon Mcbride nýr gítarleikari sveitarinnar.

Deep Purple hefur spilað á Íslandi nokkrum sinnum, árin 1971, 2004, 2007 og 2012. ,

Breiðskífur
Shades of Deep Purple (1968)
The Book of Taliesyn (1968)
Deep Purple (1969) 
Deep Purple in Rock (1970)
Fireball (1971)
Machine Head (1972)
Who Do We Think We Are (1973)
Burn (1974)
Stormbringer (1974)
Come Taste the Band (1975)
Perfect Strangers (1984)
The House of Blue Light (1987)
Slaves and Masters (1990)
The Battle Rages On... (1993)
Purpendicular (1996)
Abandon (1998)
Bananas (2003)
Rapture of the Deep (2005)
Now What?! (2013)
Infinite (2017)
Whoosh (2020)
Turning to Crime (2021)

Tilvísanir

Enskar hljómsveitir
Enskar þungarokkshljómsveitir
Katrín Þorvaldsdóttir Sívertsen

Katrín Þorvaldsdóttir Sívertsen (3. apríl 1829 - 23. desember 1895) var eiginkona Jóns Árnasonar, þjóðsagnaritara, og systir Kristínar, konu Jóns Thoroddsen. 

Katrín ólst upp  hjá foreldrum sínum, Þorvaldi Sívertsen og Ragnhildi Skúladóttur kanselliráðs að Skarði. Hún giftist séra Lárusi M. Johnsen að Holti í Önundarfirði 1847. Hann varð síðan prestur að Skarðsþingum, og lést þar 1859. Eftir það fór hún heim til föður síns, og var þar á 4. ár þangað til hann lést. Þá fór hún í Flatey til Brynjólfs kaupmanns Benediktssen og frú Herdísar konu hans, sem var vinkona Katrínar, og þar var hún þangað til hún giftist landsbókaverði Jóni Árnasyni 1866, fluttist þá alfarin til Reykjavíkur og dvaldi þar síðan. Þau hjón eignuðust son, Þorvald að nafni, en hann dó 1883 í latínuskólanum í Reykjavík. Hún og Jón ólu upp Þorvald Thoroddsen, landfræðing, frá unglingsaldri, eftir að faðir hans lést. Þorvaldur var systursonur Katrínar, sonur Jóns Thoroddsen og konu hans Kristínar Ólínu Þorvaldsdóttur. 

Íslenskar konur á 19. öld
Íslendingar á 19. öld
Tommi og Jenni

Tommi og Jenni (Tom & Jerry) eru amerískar teiknimyndir sem fyrst litu dagsins ljós árið 1940. Höfundar myndanna eru William Hanna og Joseph Barbera. Teiknimyndirnar snúast um eilífa baráttu milli aðalpersónanna, kattarins Tomma og músarinnar Jenna, þar sem ærslahúmor er alls ráðandi.

Kvikmynd 

Teiknimyndapersónur
Kjartan (Strumparnir)

Gargamel (Kjartan) er persóna úr Strumpunum. Hann er galdramaður sem reynir síendurtekið að ná strumpunum.

Teiknimyndapersónur
Plútó (hundur)

Hundurinn Plútó er persóna úr þáttum og stuttmyndum Walt Disney. Hann kom fyrst fram í þætti Mikka mús. Plútó er hundur af blönduðu kyni.

Teiknimyndapersónur
The Wiggles

The Wiggles er Bretar-Áströlsk barnahljómsveit. Stofnuð í byggo's London á HIT Entertainment, byggo's Altrincham á Mackinnon & Saunders, byggo's Warwickshire á Ragdoll Productions, byggo's Sydney á Southern Star Entertainment og byggo's Sydney á Australian Broadcasting Corporation árið 1991.

Breskar hljómsveitir
Ástralskar hljómsveitir
Mario Beccaria

Mario Beccaria (fæddur í Sant'Angelo Lodigiano 18. júní 1920, dáinn 22. nóvember 2003) var ítalskur stjórnmálamaður og borgarstjóri í Sant'Angelo Lodigiano frá 1960 til 1964.

Hann var meðlimur í hreyfingu Ítalskra kristilegra demókrata 1968 til 1972 og 1972 til 1976.

Í Sant'Angelo Lodigiano hefur gata verið nefnd eftir honum.

Tilvísanir

Tenglar 
 Þingstörf Mario Beccaria (ítalska)

Beccaria, Mario
Beccaria, Mario
Úrúk

Úrúk var borgríki í Súmer. Borgríki í Súmer höfðu musteri í kjarna borgar sinnar og átti einn ákveðinn guð að búa í musteri hvers borgríkis. Einn af frægustu konungum Súmera var yfir Úrúk 2700–2500 f.Kr., hann hét Gilgamesh og var tveir þriðju guð sonur viskugyðjunnar Nínsún og hálfguðsins Lugalbanda. Það er til ljóð sem heitir Gilgamesar-kviða og er hún talin vera ein af elstu mestu bókmenntaverkum jarðar þar er fjallað um m.a. Gilgamesh, syndaflóðið og upphaf heims Súmera.

Borgríki
Súmer
Verðsamráð

Verðsamráð er þegar aðilar sem ættu að hafa með sér samkeppni gera með sér samráð um að kaupa eða selja tiltekna vöru eða þjónustu aðeins á tilteknu verði, eða halda markaðsaðstæðum þannig að verðið sé fast með því að stýra framboði og eftirspurn. 

Tilgangur verðsamráðs getur verið að hækka verð vöru og auka þannig hagnað seljenda, tryggja afslátt til kaupenda eða viðhalda verðstöðugleika.

Verðsamráð er almennt bannað með samkeppnislögum en þó geta verið undantekningar sem þá eru háðar tilteknum skilyrðum.

Tengt efni
 Útboðssvindl

Viðskiptaglæpir
Samkeppni
Fjallkonan (blað)

Fjallkonan var íslenskt tímarit sem kom út frá 1884 til 1911. Fyrstu fjögur árin var blaðið gefið út hálfsmánaðarlega en eftir það vikulega. Valdimar Ásmundsson var stofnandi tímaritsins og ritstjóri til dauðadags 1902.

Tenglar
 Fjallkonan á Tímarit.is

Íslensk tímarit
Í fótspor Daldóna

Í fótspor Daldóna (franska: Sur la piste des Dalton) eftir Morris (Maurice de Bevere) og René Goscinny er 17. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1961, en sagan sem hún hefur að geyma birtist fyrst í teiknimyndablaðinu Sval (f. Le Journal de Spirou) árið 1960. Bókin hefur ekki komið út á íslensku.

Söguþráður 

Söguþráður bókarinnar er tilbrigði við kunnuglegt stef og svipar mjög til framvindu mála í eldri bókunum Daldónar, ógn og skelfing Vestursins og Flótti Daldóna. Daldónunum tekst að strjúka úr fangelsi með því að grafa göng undir fangelsismúrinn og Lukku Láki er beðinn um aðstoð við að hafa hendur í hári þeirra. Lukku Láki er tregur í taumi, en þegar Daldónarnir ræna hestum frá gömlum vini hans, Tex Thompson, hefur Láki eftirför ásamt Léttfeta og fangelsishundinum Rattata. Allt gengur á afturfótunum til að byrja með og Daldónunum tekst að vopnast og láta greipar sópa í bænum Rightful Bend. Lukku Láka tekst að grípa Jobba Daldón glóðvolgan og koma fyrir bak við lás og slá, en þegar Láki er sjálfur yfirbugaður af hinum bræðrunum í felustað þeirra skammt frá bænum semja þeir við skerfarann um fangaskipti á Láka og Jobba. Í hönd fer sannkölluð óöld í héraðinu og bæjarbúar flýja Rightful Bend af ótta við blóðugt lokauppgjör milli Daldónanna og Lukku Láka.

Fróðleiksmolar 

 Í bókinni er Rattati, heimskasti hundur Villta Vestursins og þó víðar væri leitað, kynntur til sögunnar. Hann var nokkurs konar mótleikur Goscinny við dýrkun bandarísks kvikmyndaiðnaðar á ofurgáfuðum hundum eins og Lassie og Rin Tin Tin á fyrstu áratugum 20. aldarinnar. Rattati átti eftir að birtast í mörgum seinni Lukku Láka bókum og verða ein af aðalpersónum bókaflokksins, en meðan Goscinny naut við birtust Rattati og Daldónarnir raunar alltaf í sömu bókum. Í fótspor Daldóna er stundum talin marka upphaf gullaldartímabils Lukku Láka, enda höfðu þá allir aðalleikendur seríunnar verið kynntir til sögunnar.
 Í fótspor Daldóna er fyrsta Lukku Láka bókin þar sem Léttfeti talar: hann lýsir vanþóknun sinni á Rattata við fyrstu kynni þeirra félaga.
 Teiknimyndahetjunni Jerry Spring bregður fyrir í bókinni ásamt mexíkóskum félaga sínum Pancho. Lærifaðir Morris, belgíski teiknarinn Jijé (Joseph Gillain, 1914-1980), var höfundur sagnanna um Jerry Spring.

Lukku Láki
Myndasögur
ISG Business School

ISG Business School er evrópskur verslunarskóli með skólalóðir í París, New York og Tókýó. Hann er stofnaður 1967. ISG býður ýmis meistaranám (Master programmes) í sérhæfðum stjórnsviðum, svo sem: markaðssetningu, fjármálasvið, eða frumkvöðlastarfsemi. Skólinn á yfir 20 000 hollvini (alumni) í verslun og stjórnmálum, svo sem: Emmanuel Besnier (Framkv.stj. (CEO) Lactalis), David Manoukian (Framkv.stj. (CEO) The-Sphere.com), auk François Baroin, fyrrum franska ráðherra.

Tilvísanir

Ytri tenglar
 Opinber vefsíða

Háskólar í Frakklandi
Angkor Wat

Angkor Wat (Höfuð-borgmusterið) í Kambódíu er best þekkta hofið í Angkor-fornminjagarðinum, sem er eitt mikilvægasta fornleifasvæðið í Suðaustur-Asíu. Svæðið nær yfir um 400 km2, skógi vaxið svæði, Angkor-garðurinn inniheldur stórkostlegar leifar af mismunandi höfuðborgum Khmer-heimsveldisins sem var við lýði frá 8. til 14. aldar. Fyrir utan áðurnefnt Angkor Wat er hið víðfræga Angkor Thom með 72 turnum sem hver hefur fjögur Búdda-andlit, Bayon-musterið með ótal höggmyndum og áhugaverður skreytingum. Svæðið nýtur nú verndar UNESCO, sem hefur sett upp margþætt verkefni til að vernda það og umhverfi þess 

Svæðið í heild er þyrping mustera sem mynda stærstu trúarlegu minnismerki í heimi. Angkor Wat var upphaflega byggt sem hindúahof fyrir Khmer-konungsættina, en Búddastyttur voru settar upp þegar hofið var helgað Mahajana-búddisma við lok 12. aldarinnar. Khmer-konungurinn Suryavarman II lét byggja musterið snemma á 12. öldinni í  Yaśodharapura (núverandi Angkor), höfuðborg Khmer konungsættarinnar, sem hof ríkis síns og sitt eigið grafhýsi. Angor Wat var tileinkað Visnjú. Í hofinu nær byggingarstíll Khmera hátindi og það hefur verið notað sem merki landsins og er á fána þess og er vinsælasti áfangastaður landsins meðal ferðamanna.

Heimildir

Tilvísanir 

Kambódísk hof
George R.R. Martin

George Raymond Richard Martin, fæddur George Raymond Martin (20. september, 1948) er bandarískur rithöfundur best þekktur fyrir bókaflokk sinn Söngur um ís og eld sem bandaríska kapalsjónvarpsstöðin HBO byggði síðar sjónvarpsþættina Game of Thrones á.

Uppvaxtarár
George R.R. Martin fæddist í Bayonne í fylkinu New Jersey. Faðir hans var hafnarverkamaður.  Fjölskylda móður hans hafði verið vel stæð en missti auð sinn í Heimskreppunni. Hann var minntur á missi ættarauðsins á hverjum degi þegar hann fór framhjá húsi og bryggju sem hafði einu sinni  verið í eigu fjölskyldu hans. Honum fannst að þó foreldrar hans væru fátækir þá væri uppruni þeirra tign og göfgi sem þau hefðu verði svipt.  George átti tvær systur Darleen og Janet. Móðir hans var að hálfu af írskum ættum en hann var einnig af frönskum, enskum welskum og þýskum ættum. Hann taldi sig einnig að fjórðungi af ítölskum ættum en DNA próf sýndi  ekki ítalskar rætur  heldur að hann var sennilega að fjórðungi Ashkenazi gyðingur.

Bandarískir rithöfundar
Dragon Ball Z

Dragon Ball Z er japönsk anime þáttaröð sem er framleidd af Toei Animation. 

Anime
Bangsar og bananar

Bananas in Pyjamas (íslenska: bangsar og bananar) er ástralskur barnaþáttur sem var frumsýndur 20. júlí 1992 á ABC. Það voru gerðar sex þáttaraðir á árunum 1992 - 2001 sem voru leiknar með brúðum og búningum. 

Árin 2011 - 2013 voru gerðar tvær teiknimynda-þáttaraðir. Fyrsta var 104 þátta kom 2011 - 2012, önnur 52 þátta kom 2012 - 2013.

Heimildir 

Ástralskir sjónvarpsþættir
Jökulgarður

Jökulgarður er garður eða hryggur myndaður af jökulurð eða jökulruðningi sem jökull ber fram. Við enda virks jökuls getur efnið borist fram og myndað jökulgarð sem kallast endagarður ("terminal moraine" á ensku). En efnið getur líka sest að við hliðar skriðjökuls sem jaðarurð ("lateral moraine" á ensku).

Heimildir
Ari Trausti Guðmundsson, Ragnar Th. Sigurðsson: Íslenskur jarðfræðilykill. Reykjavík (Mál og menning) 2004

Jarðfræði
Pearl S. Buck

Pearl Sydenstricker Buck (26. júní 1892 – 6. mars 1973), einnig þekkt undir kínverska nafninu Sai Zhenzhu (Chinese: 賽珍珠), var bandarískur rithöfundur og skáldsagnar höfundur. Sem dóttir trúboða, eyddi Buck megni lífs síns fyrir 1934 í Kína. Skáldsagan hennar The Good Earth var best selda skáldsaga Bandaríkjana 1931 og 1932 og vann Pulitzer verðlaunin 1932. 1938 fékk hún Nóbelsverðlaunin í bókmenntum.

Á íslensku hafa komið út eftirfarandi bækur eftir Pearl S. Buck
 Gott land
 Austan vindar og vestan
 Móðirin
 Drekakyn
 Synir trúboðanna

Heimildir

Tilvísanir 

Bandarískir rithöfundar
Handhafar bókmenntaverðlauna Nóbels
Aguas Blancas (Lavalleja)

Aguas Blancas er lítið þorp staðsett sunnan Lavalleja, Úrúgvæ.

Sjá einnig 
 Aguas Blancas Dam

Tilvísanir 
    IDM - Campings
   Ferðaþjónusta í Úrúgvæ - Aguas Blancas / Lavalleja
Heybaggi

Heybaggi og heyrúlla er aðferð til að geyma þurrkað gras (hey). Þeir er oftast umvafðar plasti til að vernda heyið frá að blotna og mygla.

Landbúnaður
Þunglyndi (geðröskun)

Þessi grein fjallar um sjúklegt þunglyndi. Orðið getur einnig átt við hugarástandið þunglyndi.

Þunglyndi er geðröskun sem felur í sér dapra lund, breytingar á hugsun, hegðun og líkamsheilsu. Langvinn vanlíðan með viðvarandi depurð, vonleysi og þeirri hugsun að flest eða allt sé tilgangslaust eru einkenni um sjúklegt þunglyndi. Sé vanlíðanin svo alvarleg að hún skerði námsgetu eða vinnuþrek og valdi truflun á einkalífi er um að ræða alvarlegt þunglyndi. 

Talið er að 15-20% fólks fái þunglyndi í einhverri mynd einhvern tímann á ævinni.

Tenglar
Þunglyndi – Persóna.is
Hver er hin almenna skilgreining á þunglyndi? – Vísindavefurinn
Hvað er þunglyndi? – Doktor.is 
Spurningalisti fyrir þunglyndi - Minlidan.is

Tilvísanir

Geðröskun
Hlaupahjól

Hlaupahjól eru hjól með stýri, bretti og hjólum. Þau eru knúin áfram af þeim sem stendur á hjólinu en hann hefur annan fótinn á brettinu en notar hinn til að spyrna hjólinu áfram. Algengt er að nútímahlaupahjól séu úr áli með tveimur litlum hjólum og geti lagst saman þegar hjólið er ekki í notkun. Sum hlaupahjól fyrir ung börn eru með 3 eða 4 hjólum og eru úr plasti. Hlaupahljól sem fara á miklum hraða eru með mjög stóru framhjóli.

Hlaupahjól eru oft notuð til að komast á milli staða í stórum byggingum eins og verslunarmiðstöðum,spítölum og flugvöllum.  
Hlaupahjól með hjálparmótór teljast létt bifhjól.

Tilvísanir 

Farartæki
Clash of Clans

Clash of Clans er fjölnotendanetleikur fyrir ssnjalltæki. Leikurinn er herkænskuleikur útgefinn og þróaður af Supercell í Helsinki í Finnlandi. Leikurinn kom út fyrir ios stýrikerfið 2. ágúst 2012 en kom út fyrir Android seinni hluta árs 2013.

Tengill 
 Clash of Clans

Finnskir tölvuleikir
Tölvuleikir frá 2012
Herkænskuleikir
Fjölnotendanetleikir
Snjallsímaleikir
Fjallarauðviður

Fjallarauðviður, risarauðviður eða mammúttré (og áður þekkt sem risafura) (fræðiheiti: Sequioadendron giganteum) er barrtré sem vex í fjalllendi Kaliforníu. Heimkynni þeirra eru í 1.000-2.000 metra hæð í vesturhlíðum Snjófjalla (Sierra Nevada).  Fjallarauðviður er verndaður innan þjóðskóga eða þjóðgarða. Það tekur þúsund ár eða meira að ná þeim gríðarlega sverleika sem þær eru þekktastar fyrir. Þær sverustu eru meira en 3000 ára gamlar.

Fjallarauðviður er stærsta tré í heimi. Stærsta eintakið heitir Sherman hershöfðingi og vex í Sequoia-þjóðgarðinum. Sherman er 83,8 m hár og ummál er 31,3 m við jörð.  Trén geta orðið allt að 95 metrar á hæð. 

Tréð hefur verið þekkt lengi á íslensku sem risafura en það er ekki nákvæmt þar sem tréð er ekki af furuætt, heldur einisætt. Skyld tegund heitir strandrauðviður.  Eintök af tegundinni má finna víða í trjásöfnum í Evrópu.

Árið 1985 fékk Náttúrufræðistofnun Íslands til varðveislu sneið af fjallarauðvið sem ríkisstjórn Bandaríkjanna gaf íslensku þjóðinni á 1100 ára afmæli Íslandsbyggðar árið 1974. Vegna húsnæðisvanda Náttúrufræðistofnunar var þjóðargjöfinni komið fyrir í Háskólabíói til bráðabirgða. Sneiðin er nú til sýnis í Perlunni.

Lítil reynsla er af tegundinni á Íslandi en ung eintök hafa lifað af veturinn og vaxa.

Tilvísun 

Barrtré
Norðlingaholt

Norðlingaholt er hverfi í Reykjavík sem telst hluti af Árbæjarhverfi. Íbúðir í hverfinu eru 2.700 talsins.

Hverfi Reykjavíkur
Tony Iommi

Anthony Frank „Tony“ Iommi (fæddur 19. febrúar 1948) er enskur gítarleikari sem er þekktastur fyrir að vera meðlimur þungarokkssveitarinnar Black Sabbath.

Tony Iommi er fæddur í Birmingham, Englandi. Á unglingsárum lenti hann í slysi í verksmiðju þar sem hann vann og missti framan af tveimur fingrum.  Hann óttaðist að hann ætti aldrei eftir að spila á gítar framar en kunningi hans kynnti honum fyrir Django Reinhardt, jazzgítarleikara sem hafði einnig skaddast á fingrum.  Iommi varð innblásinn af því og bjó til eins konar stubba til að festa framan á sködduðu fingurna.

Árið 1968 æfði Iommi með Jethro Tull í nokkrar vikur og kom fram með þeim í sjónvarpi ( sem hluti af The Rolling Stones Rock & Roll Circus).

Iommi hélt uppi nafni Black Sabbath á 9. og 10 áratugnum þegar upprunalegu meðlimir hljómsveitarinnar höfðu hætt. 

Árið 2000 gaf hann út sólóplötu sína, Iommi.
Árið 2011 gaf Iommi út sjálfsævisögu sína: Iron Man: My Journey through Heaven and Hell with Black Sabbath.
Iommi var greindur árið 2012 með krabbamein en hann hefur farið í árangursríka meðferð við því.

Rolling Stone tímaritið raðaði honum í númer 25 af 100 bestu gítarleikurum sögunnar.

Tilvísanir 

Fólk fætt árið 1948
Enskir gítarleikarar
Frank Zappa

Frank Vincent Zappa (f. 21. desember 1940, d. 4. desember, 1993)  var bandarískur gítarleikari og tónlistarmaður. Hann spilaði framsækið rokk af ýmsu tagi, popp, djass og klassíska tónlist. Í byrjun ferilsins stofnaði hann hljómsveitina Mothers of Invention. Zappa var afkastamikill og gaf út 62 plötur á ferli sínum frá 1968-1993. Um 50 plötur hafa verið gefnar út eftir andlát hans.

Zappa var oft gamansamur og pólitískur í textagerð og barðist gegn ritskoðun. Hann kom fram fyrir Bandaríkjaþing árið 1985 þegar það fjallaði um ritskoðun á tónlist.

Zappa var valinn númer 22. af 100 bestu gítarleikurum af tímaritinu Rolling Stone.

Sonur hans Dweezil Zappa hefur haldið tónlist hans lifandi síðustu ár með hljómsveitinni Zappa Plays Zappa en þar koma fram ýmsir tónlistarmenn sem hafa spilað með Zappa í gegnum árin, þar á meðal Steve Vai, gítarleikari. Hljómsveitin kom til Íslands árið 2006.

Tilvísanir 

Bandarískir tónlistarmenn
Hveljökull

Hveljökull er jökull sem myndast hefur á fjalli með sléttum toppi eða lítilli hásléttu. Þannig jöklar eru nokkuð algengir á Íslandi, til dæmis má taka Eiríksjökul og Þórisjökul. 

Síðan eru líka til stærri útgáfur, eiginlegir hveljöklar. Þeir verða til þegar margir staðbundnir jöklar vaxa saman með tímanum í víðáttumiklu fjallendi, einkum ef jöklunarmörk lækka mikið á allöngum kuldaskeiðum. Hveljöklar af þessu tagi eru 200-900 m þykkir hérlendis og 160-8200 km2 að flatarmáli. Sá stærsti á Íslandi er Vatnajökull.

Frá ísaskilum efst á hverjum hveljökli skríður ísinn niður á við og fram í jaðrana.

Tilvísanir 

Jöklar
Jarðfræði
Jöklafræði
Tölvuspunaspil

Tölvuspunaspil er spunaspil, oft skammstafað með RPG (Role Playing Game) eða cRPG  en það er sú tegund tölvuleiks þar sem spilar stýrir aðalpersónu (eða flokki sögupersóna) sem fara um ákveðinn heim. Mörg tölvuspunaspil eru runnin frá spunaspilum sem spiluð voru með blað og blýanti  eins og  Dungeons & Dragons og nota sams konar nálgun, stillingar og leikgerð.

Tölvuleikir
Spunaspil
Halldór Þorgeirsson

Halldór Þorgeirsson (f. 25. janúar, 1960). er íslenskur kvikmyndagerðarmaður. Frá 1979 hefur hann starfað við leikmyndagerð og sem kvikmyndaframleiðandi. 

Halldór hefur meðal annars framleitt kvikmyndirnar Stella í orlofi, Karlakórinn Hekla, Kristnihald undir Jökli, Ungfrúin góða og húsið, Húsið, Stella í framboði og Veðramót. Halldór  sat í stjórn Gljúfrasteins frá 2002 til 2015.

Íslenskir kvikmyndaframleiðendur
Hvilftarjökull

Á svæðum eins og Tröllaskaga eru margir dalir hátt uppi í fjallahlíðum sem eru eins og skál í laginu. Þetta eru hvilftardalir. Þeir urðu til með því að lítil jökull lá í langan tíma í dæld. Þessi jökull hreyfði sig og skreið niður eftir hlíðinni og með því móti stækkaði hann dalinnn. Jökull af þessu tagi kallast hvilftarjökull eða skálarjökull.

Utan eldvirka svæðisins á Íslandi, þ.e. á Vesturlandi, Norðurlandi vestra, Austurlandi og á Vestfjörðum, hefur langvinnt rof og veðrun mótað landslagið og fjöllin. Þar mynda víðáttumiklir hraunstaflar lagskiptan, sorfinn berggrunn og ísaldarjökull lagðist margoft yfir þetta land. Í hvert sinn skóf hann og svarf berggrunninn í mörg þúsund ár. Smájöklar þeir sem til eru í dag, t.d. á Tröllaskaga urðu eftir og lágu alls staðar í fjallahlíðum þegar ísaldarjökullinn hopaði hratt inn til landsins við lok síðasta jökulskeiðs.

Einhvers konar skál eða dalbotn í fjallshlíð (hvilft) er venjulega sæti hvilftarjökuls. Skálin er meira eða minna þverhnípt efst og innst og til hlíðanna er hún brött en fremst er oft þröskuldur. Þar sem botninn nær heldur dýpra ofan í fjallið en þrepið, geta tjarnir og fannir legið þar fyrir innan eftir hvarf jökulsins. Þekkt dæmi er snjóskaflinn í Gunnlaugsskarði í Esjunni.

Tilvísanir 

Jöklar
Jarðfræði
Jöklafræði

en:Cirque glacier
de:Kargletscher
fr:Glacier de cirque
Austurríska keisaradæmið

Austurríska keisaradæmið var keisaradæmi í Mið-Evrópu, stofnað upp úr einveldi Habsborgara árið 1804. Það var fjölþjóðlegt keisaradæmi og eitt stærstu velda Evrópu. Landfræðilega var það næststærsta land í Evrópu á eftir rússneska keisaradæminu (621.538 ferkílómetrar). Það var einnig þriðja fjölmennasta landið á eftir Rússlandi og Frakklandi auk þess að vera stærsta landið í þýska ríkjabandalaginu. Það var stofnað sem svar við fyrsta keisaradæmi Frakklands og skaraðist við hið heilaga rómverska ríki þar til það síðarnefnda leystist upp árið 1806. Málamiðlunin 1867 jók réttindi Ungverjalands. Það varð sérstök eining innan keisaradæmisins, sameinað í hið tvöfalda konungs- og keisaradæmi Austurríki-Ungverjaland.

Keisaradæmi
Fyrrum Evrópuríki
Saga Austurríkis
Stofnað 1804
Lagt niður 1867
Jökulrispa

Jökulrispur verða til þegar jökull fer yfir steina og klappir.

Á hverjum fersentímetra við botn t.d. 500 m þykks jökuls hvíla sem svara 45 kg. Og jöklar skríða stundum á hraða sem nemur frá nokkrum sentimetrum til eins eða tveggja metra á hverjum degi. Bergmylsna, sandkorn jafnt sem björg, festist í botni hvers jökuls bæði vegna innri afmyndunar íssins og eins vegna þess að jökullinn rennur til á undirlaginu. Bergmylsnan sverfur þá undirlagið um leið og hún mylst sjálf niður. Þá vinnur jökullinn eins og risastór þjöl sem mótar undirlagið með tímanum.

Þegar jökullinn að lokum hverfur við jökulhop, koma í ljód steinar og klappir sem eru alsett rákum, jökulrispum.

Tilvísanir 

Jöklar
Jarðfræði
Jöklafræði
Lög og réttlæti

Lög og réttlæti (pólska: Prawo i Sprawiedliwość, skammstöfun PiS) er þjóðernissinnaður íhaldssamur stjórnmálaflokkur í Póllandi. Flokkurinn var stofnaður árið 2001 af bræðunum Lech og Jarosław Kaczyński. 

Flokkurinn sigraði í kosningunum árið 2005 og Lech Kaczýnski var kosinn til forsetaembættis. Jarosław var í stöðu forsætisráðherra en boðaði til kosninga árið 2007, þar sem flokkurinn endaði í öðru sæti á eftir Borgaraflokknum (Platforma Obywatelska). Nokkrir framstæðir leiðtogar flokksins, þar á meðal Lech Kaczýnski, létust í flugslysi árið 2010. Árið 2015 fékk flokkurinn meirihluta í þingkosningunum og hefur setið við stjórn landsins síðan þá.

Pólskir stjórnmálaflokkar
Stofnað 2001
Ewa Kopacz

Ewa Bożena Kopacz (fædd Ewa Lis, þann 3. desember 1956) er pólskur stjórnmálamaður og gengdi embætti forsætisráðherra Póllands frá árinu 2014 til 2015. Hún er fyrrum forseti pólska þingsins og var fyrsta kvenna í þeirri stöðu. Auk þess var hún heilbrigðisráðherra Póllands frá árinu 2007 til 2011. Hún hefur verið meðlimur í Borgaraflokknum (Platforma Obywatelska) síðan árið 2001. 

Kopacz tók við embætti forsætisráðherra 22. september 2014 af Donald Tusk en 16. nóvember 2015 tók Beata Szydło við embættinu. Hún var önnur konan til að gegna embætti forsætisráðherra, á eftir Hönnu Suchocka. Áður en hún fór í stjórnmál var hún barnalæknir og heimilislæknir.

Tilvísanir 

Evrópuþingmenn
Forsætisráðherrar Póllands