alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Gljásilfri

Gljásilfri (fræðiheiti: Margarites helicinus) er lítill sæsnigill. Kuðungurinn er aðeins um 3 mm hár og litur hans er getur verið frá appelsínugulu til brúns með grænu eða fjólubláu mynstri. Gljásilfra má finna undir steinum eða fasta við þang við neðri mörk flæðarmáls og í fjörupollum.

Heimildir 

 Rocky Shore Animals 
 Mynd af gljásilfra með egg

Lindýr
Sniglar
Fortálknar
Montevídeó

Montevídeó (framburður: [monteβi'deo]) er höfuðborg Úrúgvæ. Hún er jafnframt stærsta borg landsins og aðalhafnarborg þess. Árið 2011 bjuggu 1,7 milljón manns í borginni.

Uppruni nafnsins 
Þrátt fyrir að borgin sé ekki ýkja gömul er uppruni nafns hennar ekki fyllilega skýr. Borgin stendur við fjall og engin vafi leikur á því að það á við fyrri hlutan en um síðari hlutan eru ýmsar getgátur, frá því að vera afbökun á portúgölsku vide eu: Sé ég, (ekki talin sú líklegasta) til þess að síðari hlutinn sé stafsetningarorð úr spænsku Monte vi de este a oeste: Fjall ég sá frá austri til vesturs.
og loks að fjallið sé kennt við heilagan Ovidio sem Portúgalar hafa haldið mikið upp á og borgin tilheyrði um tíma Portúgal.

Borgir í Úrúgvæ
Höfuðborgir
Fortálknar

Fortálknar (fræðiheiti: Prosobranchia) eru  undirflokkur snigla sem hafa möttulhol og loku úr hornkenndri plötu sem gerir þeim kleift að loka munna kuðungsins. Flestar tegundir þeirra lifa í sjó en færri í ferskvatni og nokkrar eru landsniglar. 

Flestir fortálknar gjóta eggjum í þunnum, hornkenndum eða leðurkenndum hylkjum sem dýrin festa saman í sívala ströngla eða eggjabú og festa það á þara eða steina. Unginn kemur oftast úr egginu sem lítt þroskað svifdýr eða lirfa, með aðeins vísi að fæti og skel sem rétt er farin að myndast. Þó eru nokkrar tegundir sem ljúka lirfustiginu í egginu en aðrar lifa sem svifdýr uns þær ná fullum þroska. Nokkrar tegundir fæða lirfur í stað eggja og af íslenskum tegundum gera klettadoppa og brúðarhetta það.

Þekktar eru um 33.000 tegundir af fortálknum en einungis 135 þeirra hafa fundist við Ísland innan 400 metra dýptarlínu.*  Meðal fortálkna eru kóngar svo sem beitukóngur og hafkóngur og doppur eins og fjörudoppa og þangdoppa.

Tilvísanir

Heimild 
 

Lindýr
Bertálknar

Bertálknar (fræðiheiti: Opisthobranchia) eru tegund lindýra. Í hefðbundinni dýrafræði voru þeir áður flokkaðir sem undirtegund snigla í fylkingu lindýra en nú er litið á þá sem sérstakan ættbálk. Bertálknar draga nafn sitt af því að oft eru tálknin utanáliggjandi og mynda einskonar krans utan á dýrinu. Algengt er þó einnig að bertálknar hafi ekki tálkn heldur andi gegnum húðina og hafa þeir oft ýmsar fellingar þannig að líkamsyfirborðið verður stærra sem gerir öndun um húð auðveldari.

Þeir hafa langoftast hvorki möttulhol né loku eins og fortálknar. Margar tegundir hafi ekki kuðung eða hann (skelin) er staðsettur inni í sniglunum. Ef þeir hafa kuðung þá er hann mjög lítill ólíkt hjá fortálknum sem hafa stóra og sterka kuðunga.  Margar tegundir bertálkna eru skrautlegar og litríkar t.d. sjófiðrildi (e. sea butterfly) og sjóhéri (e. sea hare). Þekktar eru um 4000 tegundir af bertálknum.

Heimild 
 

Lindýr
Gengi

Gengi er verð gjaldmiðils reiknað í öðrum gjaldmiðli.

Viðskipti
Alþjóðahagfræði
Hagfræði
Paramaríbó

Paramaríbó er höfuðborg og stærsta borg Súrínam. Borgin stendur við Súrinamfljót og er um 15 km frá Atlantshafi. Árið 2012 voru 240.924 íbúar í Paramaríbó.

Borgir í Súrinam
Dakka

Dakka (bengalska: ঢাকা; framburður: [ɖʱaka]) er höfuðborg Bangladess. Hún stendur við Búrígangafljót. Íbúafjöldi er 14,5 milljónir en á stórborgarsvæðinu búa nálægt 19 milljónir, sem gerir hana eina af fjölmennustu borgum jarðar.

Borgir í Bangladess
Borgir í Asíu
Höfuðborgir
Snasi

Snasi eða schnauzer er hundategund sem upprunalega var ræktuð í Þýskalandi.

Schnauzerhundar eru til í þrem mismunandi stærðarflokkum: dvergschnauzer sem eru á stærð við kjölturakka. Meðalstór schnauzer sem er eins og nafnið gefur til kynna, meðalstór hundur og svo risaschnauzer en þeir eru nokkuð stórir. Allir hafa þessir hundar svipuð einkenni, mikið skegg, eru til í nokkrum litaafbrigðum og þykja einstaklega góðir heimilishundar.

Tengill
Dverschnauzer.is 

Hundategundir
Dúsjanbe

Dúsjanbe (tadsikíska: Душанбе) er höfuðborg og stærsta borg Tadsikistan. Árið 2014 bjuggu tæp 800.000 manns í borginni.

Orðsifjar nafnins eru ekki landfræðilegar heldur var í öndverðunni haldinn markaður eða sölutorg þar á mánudögum og Dúsjanbe þýðir mánudagur.

Borgir í Tadsíkistan
Borgir í Mið-Asíu
Höfuðborgir
Katmandú

Katmandú (nepalska: काठमाडौं, काठमान्डु, nepalskt basamál: यें) er höfuðborg og stærsta borg Nepal. Upprunalegir íbúar Katmandú eru Nevar, sem að tala nepalskt basamál. Borgin er u.þ.b. 1300 m yfir sjávarmáli. Talið er að u.þ.b. 2,5 milljónir manns búi í borginni og 4 milljónir á stórborgarsvæðinu (2019). Katmandú er leitt af -Kasthamandap sem var nafn á einstöku húsi.

Borgir í Asíu
Borgir í Nepal
Höfuðborgir
Managva

Managva er höfuðborg og stærsta borg Níkaragva og stendur borgin við Managvavatn. Borgin var gerð að höfuðborg landsins árið 1857. Árið 2012 bjuggu 1.028.808 manns í borginni.

Borgir í Níkaragva
Borgir í Mið-Ameríku
Höfuðborgir
Eva Braun

Eva Braun (fædd Eva Anna Paula Braun 6. febrúar árið 1912, dáin Eva Hitler 30. apríl árið 1945) var langtíma félagi og stuttlega eiginkona Adolfs Hitler. Hún framdi sjálfsmorð með eitri þann 30. apríl 1945 um klukkan 3:30 síðdegis.

Tenglar
 
 

Dauðsföll af völdum sjálfsmorða
Braun, Eva
Asmara

Asmara (ge'ez: አሥመራ; arabíska: أسمرا) er höfuðborg og stærsta þéttbýli Erítreu. Í borginni búa um 800.000 manns (2017). Borgin er rúmlega 2.300 metra yfir sjávarmáli. Handverk og föt, unnar kjötvörur, bjór, skór og leirverk eru helstu iðngreinar borgarinnar.

Borgir í Eritreu
Borgir í Afríku
Höfuðborgir
Ávaxtafluga

Ávaxtafluga einnig þekkt sem Bananafluga (fræðiheiti: Drosophila melanogaster) er skordýr af geirflugnaætt.

Útlit 

Ávaxtaflugur eru með rauð augu og gulbrúnar á lit með svarta hringi. Kvendýrin eru um  2.5 mm löng og karldýrin eru örlítið minni og bak þeirra er dekkra. Auðvelt er að kyngreina ávaxtaflugur á litamun.

Lífshlaup 

Þroski ávaxtaflugu ræðst af hitastigi. Þroski (egg til fullvaxta flugu) tekur skemmstan tíma eða 7 daga við 28 °C. Þroski tekur lengri tíma við hærra hitastig (30 °C, 11 daga) vegna streitu við svo háan hita. Bestu skilyrðin eru við 25 °C 8,5 daga, við 18 °C tekur þroskinn 19 daga. Þroskatíminn lengist ef mergð flugna er mikil. Kvendýr verpa 400 eggjum, um fimm í einu inn í rotnandi ávöxt eða aðra hentuga staði t.d. rotnandi sveppi. Eggin sem eru um 0,5 mm löng klekjast út eftir 12-15 klukkustundir (við 25 °C). Lirfran vex í 4 daga (við 25 °C) og nærist á meðan á örverum sem valda rotnun ávaxtarins sem og af sykri hans. Lirfan púpar sig og eftir fjóra daga (við 25 °C) koma fullorðnar flugur úr púpunum. 

Kvendýrin verða frjó um  8 - 12 klukkustundum eftir að þær skríða úr púpu.

Rannsóknir 
Ávaxtaflugan er sú lífvera sem mest hefur verið rannsökuð. Ástæður eru þessar:
 Flugan er lítil og auðveld í ræktun á tilraunastofum
 Flugan fjölgar sér hratt (eftir 2 vikur) og eignast fjölda afkvæma (kvendýr verpa >800 eggjum á einum degi)
 Fullþroskuð lirfa sýnir risavaxna litninga í munnvatnskirtlum

Heimildir 
 

Geirflugnaætt
Golfklúbburinn Keilir

Golfklúbburinn Keilir (skammstöfun GK) er íslenskur golfklúbbur staðsettur í Hafnarfirði. Golfklúbburinn rekur tvo golfvelli; Hvaleyrarvöll og hinn svokallaða 9 holu golfvöll.

Saga
Golfklúbburinn Keilir var stofnaður 18. febrúar 1967 í félagsheimili Kópavogs.

Golfvellir

Hvaleyrarvöllur

9 holu golfvöllur

Tilvísanir

Tenglar
 www.keilir.is/ - Opinber heimasíða Golfklúbbsins Keilis
 Golfklúbburinn Keilir á Golf.is

Íþróttabandalag Hafnarfjarðar
Keilir
Flókadalur (Borgarfirði)

Flókadalur er dalur í Borgarfjarðarsýslu og liggur frá vestri til austurs á milli Reykholtsdals og Lundarreykjardals. Hann er breiður en grunnur og liggur á milli lágra hálsa.

Flókadalur þykir fremur sviplítill. Hlíðarnar og dalbotninn eru aflíðandi og dalurinn rennur í raun saman við hálendið án greinilegra marka. Dalbotninn er ekki sléttur, heldur er hæðahryggur eftir miðjum dalnum sem skiptir honum í tvennt. Nokkur smávötn og tjarnir eru í lægðum í hryggnum. Um syðri dalinn rennur Flóka eða Flókadalsá en Geirsá um þann nyrðri. Allnokkrir bæir eru í dalnum en hann var þó ekki sérstakt sveitarfélag, heldur heyrði hann til Reykholtsdalshreppi og síðan Borgarfjarðarsveit og er nú í Borgarbyggð.

Heimildir 
 Íslenska Alfræðiorðabókin, 1. bindi, Ritstjórar Dóra Hafsteinsdóttir og Sigríður Harðardóttir, Bókaútgáfan Örn og Örlygur, án útgst, 1990.

Borgarbyggð
Dalir á Íslandi
Flókadalur (Skagafirði)

Flókadalur er bæði dalur og byggðarlag í Skagafjarðarsýslu og er kenndur við Hrafna-Flóka Vilgerðarson, sem sagður er hafa numið þar land þegar hann sneri aftur til Íslands löngu eftir að hann hafði vetrardvöl í Vatnsfirði og gaf landinu nafn.

Framan við Flókadal er Hópsvatn og skilur lágur malargrandi það frá hafinu. Inni í dalnum er Flókadalsvatn. Um Flókadal rennur Flókadalsá. Allnokkrir bæir eru í dalnum, sem er grösugur en snjóþungur á vetrum. Nokkrir þverdalir ganga inn úr Flókadal og er þar afrétt sveitarinnar.

Láglendisræman við ströndina, frá mörkum Sléttuhlíðar við Stafá og að mynni Flókadals, kallast „á Bökkum“. Þar er Reykjarhóll, sérkennilegur, strýtulaga hóll og er laug í kolli hans. Hann er á náttúruminjaskrá.

Heimildir 
 Íslenska alfræðiorðabókin, 1. bindi, ritstjórar Dóra Hafsteinsdóttir og Sigríður Harðardóttir, Bókaútgáfan Örn og Örlygur, án útgst., 1990.
 Jarða- og búendatal í Skagafjarðarsýslu 1781-1958. 4. hefti. Reykjavík 1959.

Dalir á Íslandi
Skagafjörður
Adam Curtis

Adam Curtis (f. 1955) er breskur heimildamyndagerðarmaður sem nú starfar hjá bresku sjónvarpsstöðinni BBC. Hann hefur unnið til fjölda verðlauna fyrir heimildarmyndir sínar, sem taka skýra afstöðu til umfjöllunarefnisins og verða oft mjög umdeildar.

Myndir eftir Adam Curtis 
 An Ocean Apart (1988): Myndin fjallar um það hvernig Bandaríkjamenn urðu þáttakendur í fyrri heimsstyrjöld.

 Pandora’s Box (1992): Þessi þáttaröð fjallar um hversu varhugaverð tækniveldi og hugmyndafræði skynsemishyggju getur verið. Curtis vann til BAFTA-verðlaunanna fyrir vikið.

 The Living Dead (1995): Myndin fjallar um valin tilvik þar sem stjórnmálamenn og aðrir hafa breytt sögunni sér til framdráttar.

 25 Million Pounds (1996): Myndin fjallar um það hvernig verðbréfamiðlarinn Nick Leeson náði einn síns liðs að knésetja Barings-bankann, einn elsta og virtasta banka Bretlands.

 The Way of the Flesh (1997): Myndin segir frá Henrietta Lacks, konu sem dó úr krabbameini árið 1951 en leyfði lækni að taka frumusýni úr illkynja æxlinu og viðhalda þeim með frumuskiptingu. Til þess að hægt væri að rannsaka krabbamein.

 The Mayfair Set (1999): Myndin fjallar um hvernig fjárfestar á frjálsum markaði höfðu áhrif á samtíma sinn á þeim tíma sem Margaret Thatcher var forsætisráðherra Bretlands.

 The Century of the Self (2002): Myndin fjallar um það hvernig kenningar Sigmund Freud um einstaklinginn og brautryðjendastarf frænda hans, Edward Bernays, í auglýsingasálfræði lögðu grunninn að neyslusamfélagi nútímans.

 The Power of Nightmares (2004): Myndin fjallar um stríðið gegn hryðjuverkum. Í henni er sett fram sú kenning að bæði stjórnmálamenn á Vesturlöndum og öfgasinnaðir múslimar í Arabaheiminum hagnist báðir á því að skapa goðsögn um hættulegan óvin.

 The Trap – What happened to our Dream of Freedom (2007): Myndin fjallar það hvernig kenningar um mannlega hegðun, sem byggðar voru á leikjafræðilíkönum John Nashs frá Kaldastríðstímanum, hafa haft áhrif á það hvernig nútímamaðurinn lítur á hugtakið frelsi.

 It Felt Like A Kiss (2009)

 All Watched Over By Machines of Loving Grace (2011)

Tenglar 
 BBC - Adam Curtis Blog
 Adam Curtis á The Internet Movie Database (Á ensku)

Breskir heimildarmyndagerðarmenn
Fólk fætt árið 1955
Gerpla (skáldsaga)

Gerpla er skáldsaga eftir Halldór Kiljan Laxness gefin út árið 1952.  Gerpla er nokkurskonar skopstæling á Fóstbræðrasögu, sem rekur æviferil fóstbræðranna Þorgeirs Hávarssonar og Þormóðar Kolbrúnarskálds í upphafi elleftu aldar.

Tenglar 
 Harmleikur hetjuskaparins, Helgafell, 1. maí 1953, bls. 91-102.
 Jafnoki hans finnst ekki í bókmenntum samtímans, Þjóðviljinn, 11. nóvember 1954, bls. 7.
 Er Halldór Laxness höfundur Fóstbræðrasögu? Um höfundargildi, textatengsl og þýðingu í sambandi Laxness við fornsögurnar, Ástráður Eysteinsson; Skáldskaparmál, 1. janúar 1990, bls. 171-188.
 Fóstbræður og garpar úr Gerplu, Einar Kárason; Vísir, 19. júní 2015, bls. 22-23.

Skáldsögur eftir Halldór Laxness
Lén (líffræði)

Lén er flokkur í vísindalegri flokkun lífvera. 

Árið 1990 stakk Carl Woese upp á því að raungerlar, forngerlar og heilkjörnungar væru þrjár helstu þróunarlínur lífvera og gerði þá í samræmi við það að lénum sem hann kallar Bacteria, Archaea og Eucarya. Þetta þriggja léna kerfi hefur fengið á sig mikla gagnrýni en hefur engu að síður að mestu tekið við af tveggja léna kerfi Chattons sem leið til að flokka ríkin sjálf. Tveggja léna kerfi Chattons flokkaði lífverur í dreifkjörnunga og heilkjörnunga.

Tilvísanir 

Vísindaleg flokkun
Hringur (skartgripur)

Hringur eða baugur (sbr. baugfingur)) er skartgripur sem oftast er borinn á fingri, annaðhvort til skrauts eða til staðfestingar á trúlofun eða giftingu. Táhringur er borinn á tám (sjaldnast um þumaltána) og nefhringur er borinn í gati í nasavængnum eða í miðsnesinu. Til forna var fingurgull hringur hafður á fingri, en baugur og hringur voru orð sem höfð voru aðallega um armbauga sem voru miklu stærri og þyngri en fingurgullin.  

Skartgripir
Hálsmen

Hálsmen er skartgripur sem maður setur um hálsinn á sér.

Hálstau
Skartgripir
Kóreska

Kóreska er tungumál talað í Austur-Asíu. Það er talað af 78 milljónum manns sem gerir það af þrettánda mest talaða tungumáli heims. Ekki hefur tekist að sýna fram á skyldleika kóresku við neitt annað tungumál. Helmingur orðaforðans eru tökuorð úr kínversku.

Engin tilvísunarfornöfn eru til í kóresku og enginn greinir. Nafnorð flokkast ekki í kyn og taka engum breytingum í fleirtölu.
Kóreska er ýmist rituð lóðrétt eða lárétt með Hangul sem hefur 40 bókstafi. 21 bókstafur táknar sérhljóð (tíu einhljóð og ellefu tvíhljóð) en nítján bókstafir tákna samhljóð, þar af tákna fimm stafir tvö samhljóð í einu. Grundvallarorðaröð er frumlag — andlag — sögn.

Elstu ritheimildir eru frá um 1100. 

Tungumál í Asíu
Kórea
Ungverska

Ungverska er finnsk-úgrískt tungumál sem er talað í Ungverjalandi og nokkrum nágrannaríkjum. Það tilheyrir úrölsku tungumálafjölskyldunni.

Finnsk-úgrísk tungumál
Ungverjaland
Rúmenska

Rúmenska er rómanskt mál skylt ítölsku talað af 24-26 milljónum að móðurmáli og 4 milljónum sem annað mál. Það er 34. mest talaða mál heims sem móðurmál.

Rúmenska er rituð með afbrigði af Latnesku letri. Ekki er langt síðan latnest letur var tekið upp og ósamræmi tal- og ritmáls því með minnsta móti.

Elstu textar 
sá elsti einstaki texti sem varðveist hefur á rúmensku er bréf frá 1521, svokölluð ritsending Neacșu. Er hún bréf sent af Neacșu Lupu, verslunarmanni í Câmpulung, til Johannes Benkner, prins af Brașov, og er innihald bréfsins viðvörun um innrás Tyrkja inn í Transylvaníu og Vallakíu.

uppruni orðaforða 
 4/5 eða um 80,5% eru af rómönskum uppruna
 39,25% frá hinum upprunalega latneska orðaforða, sá stærsti einstaki þáttur
 15,26% seinni tíðar lánorð úr skólamáli (vocaboli eruditi)
 22,12% úr frönsku svo sem merci fyrir takk
 4% nýlegri lánorð út ítölsku
 10,2% hafa slavneskan uppruna
 6,2% úr hinni fornu kirkjuslavnesku
 2,6% úr búlgörsku
 1,12% úr rússnesku
 0,85% serbó-króatísku
 0,25% úkraínsku
 0,2% pólsku
 þýsku 2,47%
 nútímagrísku 1,7%
 1% undirlagsmál frumbyggja dakíu
 úngversku 1,4%
 0,75% tyrknesku
 0,07% ensku (í örustum vexti)
 0,19% onomatopea
 2,71% óþekktum og/eða óvissum uppruna

Málfræði 
Ákveðinn greinir er viðskeyttur en óákveðinn undansettur. Nafnorð hafa 3 föll: Nefnifall, eignarfall og ávarpsfall. Ennfremur hafa nafnorð 3 málfræðileg kyn.

Lýsingarorð í rúmensku beygjast eftir tölu, falli og kynjum og eru oft eftirsett líkt og í vest-rómönsku málunum. Ennfremur líkt og í öðrum rómönskum málum hafa sagnorð tvö ósamsett þátíðarform, nálæga þátíð (Imperfect) og fjarlæga þátíð(Mai mult ca perfect). Ólíkt öðrum rómönskum málum hinsvegar er framtíð mynduð með hjálpar sögn en ekki með ósamsettu formi(sérstakri endingu), og er hjálparsögnin leidd af að ætla eða vilja líkt og í þýskum málum, (sbr. gottneska munan hyggjast, ætla).

Rómönsk tungumál
XForms

XForms er XML-mál sem er notað til að búa til eyðublöð á heimasíðum. Það er notað í (X)HTML skjölum.

XML-mál
XPath

XPath er XML-mál sem er notað til að finna gögn í eigindum XML-skjala.

Tenglar
 XPath kennsla 
 XSLT og XPath tilvísun  

XML-mál

he:XSL#XPath
XPointer

XPointer er XML-mál sem að notað er til að búa til nákvæma hlekki í XML-skjölum.

XML-mál
XQuery

XQuery er spurnarmál notað til að sækja gögn úr XML-skjölum og meðhöndla.

XML-mál
XSLT

XSLT (eða XSL) er XML-mál notað til að setja stíla á XML skjöl. Það er W3C-staðall.

W4C-staðlar
XML-mál
XSL Formatting Objects

XSL Formatting Objects (skammstafað XSL-FO) er XML-mál notað til að setja stíla á XML-skjöl.

XML-mál
RDF

RDF (Resource Description Framework) er XML-mál notað til að lýsa gögnum á vefnum.

XML-mál
RSS

RSS (Really Simple Syndication) er XML-mál notað til að dreifa gögnum einnar vefsíðu yfir á margar.

XML-mál
SOAP

SOAP (Simple Object Access Protocol) er einfalt XML-samskiptamál sem gerir vefsíðum einfaldara fyrir að senda gögn yfir HTTP.

XML-mál
Wireless Markup Language

WML (Wireless Markup Language) er XML-samskiptamál hannað til að sýna vefsíðuefni á farsímum.

Internetið
Farsímar
Web Services Description Language

Web Services Description Language (skammstafað WSDL) er XML-mál hannað til að lýsa vefþjónustu. WSDL 2.0 er W3C-tilmæli.

XML-mál
Klasahús

Klasahús eru íbúðarhús sem eru hönnuð samtímis og reist í litlum þyrpingum, oft utan um þjónustumiðstöð. 

Fasteignir
Sigurður Guðmundsson

Sigurður Guðmundsson getur átt við um:
 Sigurð Guðmundsson lögmann í Hlíð (13. öld)
 Sigurð Guðmundsson lögmann á Svalbarði (d. 1378)
 Sigurð Guðmundsson málara (1833-1874)
 Sigurð Guðmundsson, arkitekt (1885-1958)
 Sigurð Guðmundsson vígslubiskup (1920-2010)
 Sigurð Guðmundsson myndlistarmann (f. 1942)
 Sigurð Guðmundsson bóndi í Víðinesi í Hjaltadal og hreppsnefndarmaður í Hólahreppi.
 Sigurð Guðmundsson landlækni 1998-2006 og 2008-2009.
Muggur

Guðmundur Pétursson Thorsteinsson, betur þekktur sem Muggur, (5. september 1891 – 26. júlí 1924) var íslenskur listamaður frá Bíldudal, sonur athafnamannsins Péturs J. Thorsteinssonar og Ásthildar Guðmundsdóttur. Knattspyrnumennirnir Samúel, Gunnar og Friðþjófur voru bræður Muggs.

Æviágrip 
Guðmundur fluttist til Danmerkur árið 1903 12 ára gamall með fjölskyldu sinni til Kaupmannahafnar. Hann bjó ýmist á Íslandi eða í Danmörku og ferðaðist mikið. Af helstu verkum Muggs má nefna klippimyndina Sjöundi dagur í Paradís en eftirprenntun af þeirri mynd er til víða, blýantsteikninguna Kossinn, altaristöfluna Kristur læknar sjúka sem er í Bessastaðakirkju, myndina Kolaburður af kolaburði kvenna í Reykjavík, en ekki tíðkaðist á Bíldudal að konur væru látnar skipa upp kolum, ólíumálverið Snæfellsjökull og Den bedrövede Prins eða Hryggi prinsinn. Hann vann fjölbreytt verkefni með olíu, vatnslitum, kolum og klippimyndum, meðal annars „Sjöundi dagur í Paradís“ og barnabókina Sagan af Dimmalimm. Hann teiknaði margar myndir sem tengjast efni íslenskra þjóðsagna. Sumar þeirra eru mjög fyndnar og skemmtilegar. Hann teiknaði myndir af fólki og hann málaði myndir af blómum og landslagi. Hann myndskreytti líka íslensk spil sem voru fyrstu spilin á Íslandi og urðu mjög vinsæl. 
Muggur var ekki einungis heillaður af myndlistinni heldur var hann afbragðs leikari og lék eitt af aðalhlutverkunum í fyrstu leiknu kvikmyndinni sem gerð var á Íslandi, Sögu Borgarættarinnar janúar 1921.

Muggur stundaði listnám sitt í Danmörku í Det Kongelige danske Kunstakademi í Kaupmannahöfn árin 1911-1915, en hann fór víða í námsferðum sínum, meðal annars til Þýskalands, Bandaríkjanna og Ítalíu. Muggur var aðeins 32 ára gamall þegar hann andaðist úr berklum á heilsuhælinu í Søllerød. Í sama herberginu stuttu áður dó bróðir
hans Gunnar, einnig úr berklum.  Öll listaverk eftir Mugg eru úr höfundarétti samkvæmt íslenskum höfundalögum. Verk eftir hann í eigu opinberra stofnanna er að finna í Listasafni Íslands. 

Gröf Muggs er í Hólavallakirkjugarði.

Sýningar  
Listaverk eftir Guðmund hafa verið sýnd um allt land, þar á meðal:
 Hafnarhúsið - Sjónarmið - Á mótum myndlistar og heimspeki 21. maí - 4. september 2011
 Gerðarsafn í Kópavogi, 3. júlí - 29. ágúst 2010
 Listasafn Íslands - Íslensk myndlist 1900-1930 27. mars - 2. maí 2004
 Tónlistarskólinn í Bíldudal, júlí 2002
 Gerðarsafn í Kópavogi, 3. júlí - 29. ágúst 2010
 Listasafn Íslands - úr myndheimi Muggs 1991
 Listasafn ASÍ 1984
 Bogasalur Þjóðminjasafnsins 1958
 Ásmundarsalur 1948

Verk

Tenglar 
 Æviágrip á Arnfirðingur.is
 Um Mugg á umm.is 
 Sjöundi dagurinn í Paradís, grein eftir Leif Sveinsson í Morgunblaðinu
 Sagan af Dimmalimm, rafræn útgáfa

Heimildir 
 http://www.landogsaga.is/section.php?id=9&id_art=2032
 http://www.listasafnreykjavikur.is/desktopdefault.aspx/tabid-2182/3368_read-1768
 http://www.gerdarsafn.is/syningar/nr/52  
 http://spilasafn.com/index.php/hoennudhir-isl-spila/98-gudhmundur-thorsteinsson-muggur 
 http://www.umm.is/UMMIS/Listamenn/Listamadur/65 

Íslenskir myndlistarmenn
Íslenskir teiknarar
Íslenskir leikarar
Ríkarður Jónsson

Ríkarður Rebekk Jónsson (20. september 1888 - 17. janúar 1977) var íslenskur myndhöggvari og tréskurðarlistamaður.

Menntun og ferill 
Ríkarður nam tréskurð í Reykjavík og stundaði listnám í Kaupmannahöfn. Hann fór námsferðir til Ítalíu. Hann gerði mannamyndir og minnisvarða en einnig rismyndir og tréskurðarverk í kirkjur og aðrar opinberar byggingar.

Nokkur fræg verk eftir Ríkarð 
 Skjaldarmerki Íslands frá 1918 til 1944.
 Brjóstmynd úr bronsi af Tryggva Gunnarssyni, í garði Alþingshússins, sett upp 1971
 Rismyndin Ólafur liljurós og álfamærin í Þjóðleikhúsinu í Reykjavík, sett upp 1950
 Minnisvarði um Stephan G. Stephansson á Arnarstapa í Skagafirði, settur upp 1953
 Útihurð á Arnarhváli í Reykjavík, gerð 1930

Heimildir 
 Íslenska alfræðiorðabókin A-Ö

Tengill 
 Helgrímur á háalofti, Fréttabréf Háskóla Íslands - 3. tbl. 21. árg. 1999
 Glatkistan

Íslenskir myndhöggvarar
Krullujárn

Krullujárn (einnig sléttujárn, áður nefnt bárujárn) er áhald sem breytir formi hárs með notkun hita. Krullujárn eru notuð til að krulla hárið, á meðan sléttujárn eru notuð til að slétta hár.

Saga 
Krullujárnið var þekkt í Róm til forna, en þar nefndist það calamistrum sem kom af því að það var holt að innan eins og reyr en hann nefndist calamus. Krullujárnið var oft hitað í viðarösku er oft minnst í ritum Cícerós og þá var notkun þess algeng á meðal ungmenna og hefðarkvenna í Róm.

Tegundir af krullu- og sléttujárnum 
 Boots
 Braun
 Conair
 GHD
 Philips
 Remington
 Revlon
 Toni & Guy 
 Wella
 Wigo

Í öðrum miðlum 
 Í bókinni Leiðarvísir í ástamálum II. fyrir ungar stúlkur, undir kaflanum ‚klæðaburður og þrifnaður‘ ef minnst á að stúlkum skuli „varast skaðleg hármeðul og of heit báru-járn („krullu-járn“)“. Hægt er að lesa kaflann um klæðaburð og þrifnað hér.

Neðanmálsgreinar

Tengt efni 
  

Fegurð
Sókrates (nafn)

Sókrates er íslenskt karlmannsnafn af grískum uppruna.

Dreifing á Íslandi

Þekktir nafnhafar
Sókrates, forngrískur heimspekingur

Heimildir 
 
 

Íslensk karlmannsnöfn
Þjóðvaki

Þjóðvaki var stórnmálaafl sem Jóhanna Sigurðardóttir stofnaði ásamt Ágústi Einarssyni árið 1994 eftir að hafa klofið sig út úr Alþýðuflokknum.

Flokkurinn fékk 4 þingmenn kjörna í Alþingiskosningunum 1995. Þingmenn flokksins voru Jóhanna Sigurðardóttir, Ágúst Einarsson, Ásta Ragnheiður Jóhannesdóttir og Svanfríður Jónasdóttir.  

Þingflokkur Þjóðvaka og þingflokkur Alþýðuflokksins sameinuðust 2. október 1996 í Samtök jafnaðarmanna. Þjóðvaki gekk formlega inn í Samfylkinguna árið 2000.

Heimildir 

Fyrrum íslenskir stjórnmálaflokkar
Súla (nafn)

Súla er íslenskt kvenmannsnafn. Nafnið er dregið af fuglsnafninu.

Dreifing á Íslandi

Heimildir 
 
 

Íslensk kvenmannsnöfn
Sessilía

Sessilía er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi

Heimildir 
 
 

Íslensk kvenmannsnöfn