alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hússtjórnarskóli Reykjavíkur

Hússtjórnarskólinn í Reykjavík, áður Húsmæðraskólinn í Reykjavík, er hússtjórnarskóli staðsettur í glæsilegu húsi við Sólvallagötu 12 í Vesturbæ Reykjavíkur sem var byggt árið 1921 af Jónatan Þorsteinssyni. Bandalag kvenna í Reykjavík keypti húsnæðið undir skólann sem hóf starfsemi þar 7. febrúar 1942. Skólinn hefur starfað óslitið síðan ýmist sem heilsársskóli eða í annarri mynd. Árið 1975 breyttist Húsmæðraskólinn í Reykjavík í Hússtjórnarskólann í Reykjavík og var þá gerður að ríkisskóla. Námið var stytt í eina önn en einnig var farið að bjóða upp á dag- og kvöldnámskeið. Árið 1998 var skólinn svo gerður að sjálfseignarstofnun sem rekin er með framlagi frá ríkissjóði.

Námið
Hlutverk og markmið náms við Hússtjórnarskólann í Reykjavík er að mennta nemendur í hússtjórnargreinum sem mun nýtast þeim í daglegu lífi. Skólinn er einnar annar heilstætt nám sem veitir nemendum sérhæfða kennslu í hússtjórnargreinum. Í skólanum eru kennd helstu undirstöðu atriði í hekli, prjóni, fatasaumi, útsaumi, vefnaði, matreiðslu, vörufræði, næringarfræði, þvotti og ræstingu og lífsleikni. Námsmat byggir einkum á verkefnum nemenda sem lögð eru fyrir prófdómara. Önnin skiptist í tvö holl þar sem nemendum er skipt í tvo hópa eftir því hvort þeir hefja námið í matreiðslu eða fatasaumi. Í lok hvers holls er síðan haldið svokallað foreldraboð þar sem nemendur í matreiðslu undirbúa og bjóða fjölskyldu og vinum í stórfenglega veislu þar sem handavinna nemenda er einnig lögð til sýnis.

Í lok hverrar annar heldur skólinn opið hús þar sem gestir og gangandi geta að skoða afrakstur nemenda og bragðað á dýrindis kökum og bakkelsi sem nemendur hafa matreitt.

Félagslíf 
Í upphafi hverrar annar kjósa nemendur tvo fulltrúa í stjórn nemendafélagsins. Þessir tveir fulltrúar halda utan um ýmsa viðburði utan skóla svo sem leikhúsferðir, prjónakvöld o.fl.

Vinnu- og námsferðir
Á hverri önn er farin heilsdagsferð um Suðurland. Þar eru staðir eins og Þingvellir, Skálholt og Sólheimar meðal annars heimsóttir og nemendum kynnt saga þessarra þekktu staða. 
Nemendur á haustönn fara í heildags berjaferð þar sem týnd eru bláber, krækiber og hrútaber sem eru nýtt til sultu- og saftgerðar síðar á önninni. 
Skólinn býður einnig upp á bæjarferð um miðbæ Reykjavíkur þar sem nemendum er kynntur gamli bærinn og saga húsa, listaverka og merkra staða í miðbænum. 
Farið er með nemendur í Ístex ullarverksmiðjuna á Álafossi þar sem þeim er sýnt ferlið við vinnslu íslensku ullarinnar. 
 

Hússtjórnarskólar á Íslandi
Vesturbær Reykjavíkur

Íslenskir framhaldsskólar
Stjörnustríð: Annar hluti — Árás klónanna

Stjörnustríð: Annar hluti — Árása klónanna (Attack Of The Clones  ensku) er kvikmynd frá 2002 beint af George Lucas. Hún er önnur kvikmyndin í Stjörnustríðs-röðnni en sú fimmta sem komin er út, og er með aðalleikurunum: Ewan McGregor, Hayden Christensen, Natalie Portman, Christopher Lee, Frank Oz, Samuel L. Jackson, Ian McDiarmid, Temuera Morrison, Jimmy Smits og Daniel Logan

Söguþráður

Tenglar 

Stjörnustríð
Liam Neeson

Liam Neeson (fæddur 7. júní 1952) er leikari frá Norður-Írlandi. Hann hefur leikið meðal annars í Stjörnustríðum: Fyrsta hluta – Ógnvaldinum (1999) og í Batman Begins (2005).

Norður-írskir leikarar
Sumarbústaður

Sumarbústaður eða sumarhús er hús sem notað er til afþreyingar, oftast á sumrin. Sumarbústaði er oft að finna í þyrpingum í sveitinni. Sumarbústaðir geta verið einfaldir, t.d. kofi með rúmum og eldunaraðstöðu, eða eins og heimahús með baðherbergi, fullkomnu eldhúsi o.fl. Sumarbústaðir eru vinsælir á Norðurlöndum og eru oft einhvers konar timburhús, en þeir geta líka verið steyptir.

Á Íslandi
Sumarbústaðir voru um 13.000 á Íslandi árið 2018. Vinsælir staðir eru til að mynda Grímsnes og Skorradalur.

Tengt efni 
 Kofi
 Neyðarskýli

Tilvísanir
Hús
Sorpa

Sorpa er byggðasamlag í eigu sveitarfélaganna á höfuðborgarsvæðinu sem sér um hirðingu, móttöku og förgun sorps.

Saga 
Átta sveitarfélög á höfuðborgarsvæðinu; Reykjavík, Kópavogur, Garðabær, Mosfellsbær, Seltjarnarnes, Bessastaðahreppur og Kjalarneshreppur, tóku sig saman og stofnuðu fyrirtækið „Sorpeyðingu höfuðborgarsvæðisins“ árið 1988. Fljótt festist gælunafnið „Sorpa“ við það. Móttökustöð var opnuð í Gufunesi árið 1991 og nýr 40 hektara urðunarstaður í Álfsnesi (Kjalarnesi) tekinn í notkun. Áður höfðu sorphaugar verið reknir í Gufunesi, enn áður á Eiðisgranda. Stofnkostnaður var 600 milljónir króna (1,9 milljarðar króna á verðlagi ársins 2019).

Árið 2000 sendi Sorpa tæp 30% af þeim úrgangi sem þeim barst í endurvinnslu og urðaði 70%.

Árið 2017 rak Sorpa 6 endurvinnslustöðvar á höfuðborgarsvæðinu, móttökustöð í Gufunesi, auk fjölda grenndargáma í hverfunum þar sem tekið er við flokkuðu sorpi.

Árið 1996 hóf Sorpa að safna metangasi frá urðunarstaðnum í Álfsnesi og 2021 var GAJA, gas- og jarðgerðarstöð opnuð á Álfsnesi. Stöðin tekur við lífrænu sorpi til moltugerðar og framleiðir metan. Stöðin var harðlega gagnrýnd fyrir að fara 1,5 milljörðum fram úr kostnaðaráætlun og var framkvæmdastjóra fyrirtækisins vikið frá störfum vegna þess.

Góði hirðirinn 
Um 1993 hófu starfsmenn Sorpu að koma heillegum húsgögnum til hjálparþurfi gegnum hjálparsamtök og 1995 var opnaður nytjamarkaður sem fékk nafnið „Góði hirðirinn“ árið 1999. Árið 2018 var Efnismiðlun Sorpu opnuð við Sævarhöfða. Þar er að finna heillegt byggingarefni og stærri nytjahluti eins og flísar, sturtuklefa, reiðhjól og fleira.

Góða hirðinum berast daglega 5 gámar af nytjahlutum, þar af eru tveir sem sendir eru til baka til förgunar eða endurvinnslu.

Tilvísanir

Sorpstjórnun
Höfuðborgarsvæði Íslands
Egidio Miragoli

Egidio Miragoli, (f. 20. júlí, 1955) er biskup rómversk-kaþólsku kirkjunnar í Mondovì á Ítalíu. Hann var skírður í Heilög þrenning og Bassianusarkirkjan í Gradella. Hann var skipaður prestur árið 1979 og frá 1994 til 2017 starfaði hann hjá sókn prestur í kirkjunni Santa Francesca Cabrini i Lodi. 29. september 2017
 var hann síðan settur biskup í Mondovì, og tók við af Luciano Pacomio.

Bækur 

 Il sacramento della penitenza. Il ministero del confessore: indicazioni canoniche e pastorali, curatela. Milano, Àncora Editrice, 1999, ISBN 88-7610-764-9
 Il Consiglio pastorale diocesano secondo il Concilio e la sua attuazione nelle diocesi lombarde, tesi di dottorato, Roma, Pontificia università gregoriana, 2000, ISBN 88-7652-855-5

Myndir

Tilvísanir

Ítarefni 
 Catholic-Hierarchy
 Biskupsdæmið í Mondovì 

Ítalskir biskupar
Kaþólskir biskupar
Uppruni tegundanna

Uppruni tegundanna (fullt nafn á ensku: On the Origin of Species by Means of Natural Selection, or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life) er fræðirit eftir Charles Darwin sem gefið var út þann 24. nóvember 1859. Ritið er talið grunnurinn að þróunarlíffræði. Í ritinu kynnti Darwin kenningu sína um að tegundir þróast frá kynslóð til kynslóðar með náttúruvali. Þar kynnti Darwin gögn um að líffræðingur fjölbreytileiki varð til þegar verur með sameiginlegan forföður kvíslast í ólíkar áttir. Darwin nýtti gögn sem hann safnaði á leiðangri um borð í Beagle á fjórða áratugi nítjándu aldar ásamt niðurstöðum rannsókna og prufa í kjölfar leiðangursins.

Þegar Uppruni tegundanna kom út höfðu mismunandi kenningar um þróun tegundanna verið lagðar fram til að útskýra nýjar uppgötvanir í vísindum. Stuðningur við slíkar kenningar ríkti meðal andófslíffærafræðinga og almennings en snemma á 19. öld hafði enska vísindamannastéttin mikil tengsl við ensku biskupakirkjuna. Kenningar um frumbreytingu (e. transmutation) tegunda voru umdeildar því þær stungu í stúf við þá trú að tegundir væru fastir hlutar í hönnuðu stigveldi og að mannfólk væri einstætt og óskýlt öðrum dýrum. Deilt var um pólítisku og guðfræðilegu afleiðingar frumbreytingarkenningarinnar en vísindamannastéttin viðurkenndi hana ekki.

Bókinni var ætlað almennum lesendum og vakti mikla athygli á sínum tíma. Því Darwin var þekktur vísindamaður var kenningum hans tekið af alvöru og sönnunargögnin sem hann kynnti hvöttu til vísindalegrar, heimspekilegrar og trúlegrar umræðu. Umræðan um bókina studdi herferð T. H. Huxley um að skilja vísindi frá trú og gera þau veraldleg. Innan tveggja áratuga ríkti sátt meðal vísindamanna um að þróun hafði átt sér stað en þeir voru þó tregir að veita kenningunni þá merkingu sem Darwin taldi viðeignandi. Á tíma svokallaða „myrkva Darwinisma“ frá 1880 til 1930 var lögð áhersla á aðrar þróunarkenningar. Fyrir fimmta áratug tuttugustu aldar hafði hugtak Darwins um aðlögun tegunda með náttúruvali fest sér sess og er nú talið grunnhugtak náttúruvísinda.

Charles Darwin
Þróunarkenningin
Granada

Granada er höfuðborg samnefnds héraðs í Andalúsíu á Spáni. Granada er við fjallsrætur Sierra Nevada við ármót fjögurra fljóta: Darro, Genil, Monachil og Beiro. Borgin liggur í yfir 738 metrum yfir sjávarmáli en er aðeins eins tíma ökuferð frá Miðjarðarhafi. 

Samkvæmt manntalinu 2005 voru íbúar sjálfrar borgarinnar 236.982 en íbúar stórborgarsvæðins voru 472.638. Granada er því 13. stærsta borg á Spáni. Um það bil 3,3% íbúa höfðu ekki spænskt ríkisfang en flestir þeirra eru frá Suður-Ameríku. 

Höllin og virkið Alhambra er í Granada en hún var reist af Márum. Hún er eitt helsta dæmi um íslömsku arfsögnina á svæðinu sem gerir Granada eina vinsælustu ferðamannaborg Spánar. Borgin er vel þekkt á Spáni fyrir háskólann sinn. Háskólinn er með 80.000 nemendur á fimm lóðum í borginni. Granateplið (granada á spænsku) er tákn borgarinnar.

Borgir í Andalúsíu
Bob Geldof

Robert Frederick Zenon Geldof (fæddur 5. október 1951) er írskur söngvari, höfundur, aðgerðasinni og leikari. Hann varð frægur sem aðalsöngvari í pönkhljómsveitinni The Boomtown Rats á áttunda og níunda áratugi 20. aldar. Hann samdi ásamt Midge Ure lagið „Do They Know It's Christmas?“ sem er ein söluhæsta plata allra tíma. 

Geldof er vel þekktur sem aðgerðasinni, einkum á sviði fátæktar í Afríku. Hann stofnaði ofurhljómsveitina Band Aid með Midge Ure árið 1984 til að afla fé til að draga úr hungri í Eþíópíu. Ári seinna skipulögðu þeir Geldof og Ure tónleikana Live Aid og Live 8 árið 2005. 

Írskir söngvarar
Alþjóðlegur baráttudagur gegn kynbundnu ofbeldi

Þann 17. desember 1999 ákvað Allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna að 25. nóvember skyldi vera alþjóðlegur baráttudagur gegn kynbundnu ofbeldi til minningar um Mirabal-systurnar. Tilgangur barráttudagsins er að vekja athygli á því að konur um allan heim verða fyrir nauðgun, heimilsofbeldi og annars konar ofbeldi og að slíkt ofbeldi er oft eðli sínu samkvæmt dulið.

Ofbeldi
Alþjóðadagar Sameinuðu þjóðanna
A Casa das Sete Mulheres

A Casa das Sete Mulheres er brasilískur sjónvarpsþáttur.

Leikendur 
 Camila Morgado...  Manuela
 Thiago Lacerda...  Giuseppe Garibaldi
 Giovanna Antonelli...  Anita Garibaldi
 Werner Schünemann...  Bento Gonçalves
 Eliane Giardini...  Caetana
 Nívea Maria...  Maria
 Bete Mendes... Ana Joaquina
 Daniela Escobar...  Perpétua
 Marcello Novaes... Inácio
 Mariana Ximenes...  Rosario
 Thiago Fragoso... Estevão
 Samara Felippo...  Mariana
 Luís Melo...  Bento Manuel
 Tarcísio Filho...  General Netto
 Dalton Vigh... Luigi Rossetti
 Murilo Rosa...  Afonso Corte Real
 Ney Latorraca...  Araujo Ribeiro
 Othon Bastos...  Crescencio
 José de Abreu...  Coronel Onofre Pires
 Ana Beatriz Nogueira... Rosa

Brasilískir sjónvarpsþættir
Hrægammur

„Gammur“ vísar hingað. Fyrir olíuleitarsvæðið fyrir norðan Ísland, sjá Gammur (svæði).

Hrægammar eru ránfuglar og hræætur, með fremur langan háls og meinlegan svip. Aðalfæða þeirra eru hræ dauðra dýra.

Hrægammar greinast í tvær megingreinar: hrægamma nýja heimsins og hrægamma gamla heimsins. Þessar tvær greinar sem svipar saman í útliti og atferli eru þó ekki náskyldar. Gammar gamla heimsins eru af haukaætt (Accipitridae), en í henni eru einnig ernir, gleður, vákar og haukar, en meðal gamma nýja heimsins eru t.d. kondórar og ætt þeirra kallast hrævaætt (Cathartidae). Tvær tegundir hrægamma gamla heimsins eru svo í sérstakri undirætt, sem ekki er skyldari öðrum gömmum en ránfuglum sem ekki teljast hrægammar og má því tala um þrjár greinar.

Hrægamma er að finna í öllum heimsálfum utan Suðurheimskautslandsins og Ástralíu. Alls eru til 23 tegundir af hrægömmum, 16 í gamla heiminum en 7 í þeim nýja.

Ránfuglar
Lavandula stoechas

Lavandula stoechas eða spænskt lofnarblóm er blómjurt af ættinni Lamiaceae sem vex í Miðjarðarhafslöndum. Spænskt lofnarblóm hefur verið flutt til Ástralíu og breiðst þar út og er talið þar til ágengra tegunda.

Tilvísun

Varablómaætt
Lavandula dentata

Lavandula dentata eða franskur lavendill er blómjurt af varablómaætt (Lamiaceae).

Tilvísun

Varablómaætt
Lækningajurtir
Dísartré

Dísartré (fræðiheiti Azadirachta indica) einnig nefnt neem tré eða nimtré er tré af mahogany ættinni Meliaceae. Það er ein tveggja tegunda af Azadirachta og er frá Indlandsskaga (Indland, Nepal, Pakistan, Bangladesh, Sri Lanka og  Maldíveyjar). Það vex í hitabeltisloftslagi.  Neem tré vaxa einnig á eyjum í suðurhluta  Íran. Neem olía er unnin úr ávöxtum og fræjum dísartrés. Dísartré vex hratt og getur náð 15-20 m hæð en sjaldan orðið allt að 35-40 m há. Dísartré er sígrænt en getur fellt lauf í miklum þurrkum. Greinar eru langar og krónan umfangsmikil og þétt. Ummál stofns getur orðið 15-20 m á gömlum trjám. Dísartré líkist mjög  tegundinni Melia azedarach.

Dísartré þolir þurrk sérstaklega vel og getur vaxið þar sem árleg úrkoma er undir 400 mm en við slíkar aðstæður er tréð háð grunnvatni. Dísartré þrífst þar sem meðalhitastig er 21–32 °C. Það þolir mjög hátt hitastig en þolir ekki ef kuldi fyrir niður fyrir 4 °C. Dísartré er eitt af fáum trjám sem mynda skugga sem þrífst á þurrkasvæðum við strönd Indlands og Pakistans. Á Indlandi og á hitabeltisvæðum þar sem fólk af indverskum uppruna býr er algengt að sjá dísartré notuð til að varpa skugga sem götutré, umhverfis musteri, skóla og opinberar byggingar og í bakgörðum almennings. Á mjög þurrum svæðum eru dísartré gróðursett á stóru landsvæði.

Tilvísanir 

Lækningajurtir
Illgresi

Illgresi er jurt sem vex á stað þar sem hún þykir óæskileg. Það á oft við varðandi fæðuframleiðslu svo sem á ökrum og í bithögum þar sem vaxa jurtir sem fólk eða dýr vilja ekki borða.

Plöntur
Geitakál

Geitakál (eða geitanjóli) (fræðiheiti Aegopodium podagraria) er jurt af sveipjurtaætt sem áður fyrr var notuð til lækninga og sem grænmeti. Geitakál var ræktað við klausturgarða og hefur breiðst út frá þeim en núna er litið á það sem illgresi. Geitakál finnst á Íslandi.  Fyrr á tímum var jurtin notuð til að lækna þvagsýrugigt og er er nafnið Podagraria komið af því.
Geitakál getur viðhaldið sér og fjölgað með rótarskotum og erfitt er að uppræta það þar sem það hefur náð að festa sig í sessi. Það er talið illgresi og ágeng tegund í sumum löndum.

Tilvísanir 
Sveipjurtaætt
Þvagsýra

Þvagsýra er lífrænt efnasamband sem myndast í líkamanum. Þvagsýra inniheldur kolefni, nitur, súrefni og vetni og hefur efnafræðiformúlu  C5H4N4O3.  Þvagsýra er  venjulegur þáttur í þvagi. Há gildi þvagsýru í blóði geta leitt til þvagsýrugigtar og tengjast öðrum sjúkdómum eins og  sykursýki og myndun nýrnasteina. Þvagsýra er síðasta stig í niðurbroti púrína sem koma úr fæðu eða myndast við frumuniðurbrot.  Flest dýr önnur en prímatar mynda svokallaða uricasa sem brjóta niður þvagsýru sem skilst út um nýru. Þvagsýrugildi prímata eru hærri en annarra dýra. Við eðlilegt sýrustig í líkamanum er þvagsýra á jónuðu formi sem úrat. Ef styrkur úrats eykst þá er hætta á ofmettun og kristallamyndun.

Sýrur
Lífræn efnasambönd
Sake

Sake (japanska: 酒) er hrísgrjónavín sem búið er til með því að gerja afhýdd pússuð hrísgrjón. Ólíkt víni sem er búið til með því að gerja sykurinn sem finnst náttúrulega í ávöxtum, einkum vínberjum, er sake framleitt með bruggun og ferlið er því líkara bjórframleiðslu. Sterkja í hrísgrjónunum breytist í sykur sem gerjast svo í alkóhól.

Munurinn á bjórframleiðslu og sakeframleiðslu er sá að í bjórframleiðslu breytist sterkja í sykur á einu stigi og sykurinn gerjast svo í alkóhól á öðru stigi en við framleiðslu á sake eiga þessi tvö ferli sér stað á sama tíma. Þar að auki er mismikið alkóhól í sake, víni og bjór. Í víni er yfirleitt milli 9%–16% alkóhól, bjór inniheldur yfirleitt 3%–9% alkóhól en sake inniheldur um það bil 18%–20%. Sake er þó oft þynnt með vatni niður í 15% alkóhólstyrk áður en það er átappað.

Á japönsku getur orðið sake (酒 „áfengi“) átt við hvaða áfengan drykk sem er. Í Japan kallast sake yfirleitt nihonshu (日本酒 „japanskur drykkur“). Sake er þjóðardrykkur Japans og þess er oftast neytt á hátíðum. Hefð er fyrir að hita sake örlítið í sérstakri postulínsflösku sem heitir tokkuri áður en þess er neytt. Því er þá hellt í litlan postulínsbolla sem heitir sakazuki og sopið.

Japönsk matargerð
Áfengir drykkir
Koddi

Koddi er púði sem sofið er á og notaður til að styðja hausinn meðan á legið er í rúmi. Í vesturlöndum samanstanda koddar af koddaveri og uppstoppuðum púða sem settur er í koddaverið. Koddi getur ýmist verið fylltur af náttúrulegu efni eins og dúni eða manngerðu efni eins og plastsvampi. 

Húsgögn
Eldstæði

Eldstæði er innrétting þar sem kveikja má eld með öruggum hætti. Núorðið eru eldstæði í heimahúsum yfirleitt til skrauts en sögulega voru þau notuð til upphitunar herbergja eða húsa, matreiðslu og lýsingar. Orðið arinn á við opið eldstæði. Yfir arni er oft arinhilla sem upprunalega var ætlað til að fanga reykinn. Reykháfur leiðir reyk sem verður til við brennslu úr eldstæðinu og út úr húsinu.

Í eldstæðum má brenna ýmiss konar eldsneyti. Það eldsneyti sem verður fyrir valinu er breytilegt eftir heimssvæðum og í gegnum söguna. Á Norðurlöndum var eldiviður oft notaður vegna trjáauðgi. Nú á dögum eru til eldstæði sem ganga fyrir jarðgasi eða rafmagni.

Áhrif viðarreyks á heilsu og umhverfi

Áhrif á heilsu 
Viðarreykur losar mikið magn af hættulegum efnum. Því hefur oft verið líkt við sígarettureyk, þar sem magn krabbameinsvaldandi efna er mun hærra og gerir viðarreyk um 30-falt meira krabbameinsvaldandi en sígarettureykur. Viðarreykur ýtir til að mynda undir alvarleika og veldur astma, lungnaþembu, lungnakrabbameini, æðasjúkdómum, blóðtappa og hjartaáföllum.

Áhrif á umhverfi 
Ein klukkustund af viðarbruna í eldstæði veldur svipaðri umhverfismengun og bílferð frá Reykjavík til Mývatns. Í Evrópu er útblástur sótagna meiri frá viðarbruna en allri umferð lagðri saman. Þar að auki tekur á bilinu 50-80 ár af enduruppgræðslu að jafna útblástur gróðurhúsalofttegunda þegar tré er fellt og brunnið. 

Árið 2018 var gefin út íslensk vefsíða, eldstaedi.is, sem gefur upplýsingar um áhrif viðarreyks á heilsu og umhverfi. Hún var samstarf við Þröst Þorsteinsson prófessor í umhverfis- og auðlindafræði við jarðvísindadeild Háskóla Íslands, Ásu Einarsdóttur sérfræðing í barnalækningum og bráðalækningum, hollensku vefsíðuna www.luchtfonds.nl og Ferdinand Leferink formann tveggja góðgerðastofnana, Enar Kornelius Leferink háskólanema og David Marshall hugbúnaðarverkfræðingi í vefsíðusmíð.

Tengt efni 
 Eldstó
 Hlóðir
 Kamína
 Ofn

Tilvísanir 
Húsgögn
Ilmvatn

Ilmvatn er blanda ilmolía, ilmefna og leysiefna sem notað er til að gefa mannslíkamanum, dýrum, hlutum eða herbergjum notalegan ilm. Ilmefnin í ilmvatni geta ýmist verið náttúruleg, t.d. úr jurtum eða dýrum, eða manngerð. 

Heimildir eru til um að ilmvatn hafi verið notað frá fornum tíma. Nútímailmvatnagerð hófst á 19. öld þegar fyrstu manngerðu ilmefnin voru fundin upp, m.a. vanillín og kúmarín.

Ilmvötn
Snyrtivörur
Corleone

Corleone (/korleˈoːne/, Cunigghiuni eða Curliùni á sikileysku) er bær, 54 km suður af Palermó, með rúmlega 11.000 íbúa. Helst er talið að nafn bæjarins merki hjarta ljónsins og er einmitt ljón að finna í skjaldarmerki hans.

Núverandi bæjarstjórar eru þrír, Maria Cacciola, Giovanna Termini og Rosanna Mallemi og voru þeir skipaðir af sérstakri nefnd eftir að bæjarstjórnin var leyst upp vegna gruns um samstarf við mafíuna.

Bærinn er um 55 km. frá sjó og er í um 550 metra hæð yfir sjávarmáli.

Bæir á Ítalíu
Grjótkrabbi

{{Taxobox
| name = Grjótkrabbi
| image = Rock crab on tunicate colony.jpg
| regnum = Dýraríki (Animalia)
| phylum = Liðdýr (Arthropoda)
| subphylum = Krabbadýr (Crustacea)
| classis = Stórkrabbar (Malacostraca)
| ordo = Tífætlur (Decapoda)
| infraordo = Eiginlegir krabbar (Brachyura)
| superfamilia = Cancroidea
| familia = Steinkrabbar (Cancridae)
| genus = Cancer'
| species = C. irroratus| binomial = Cancer irroratus| binomial_authority = Say, 1817
}}
Grjótkrabbi (fræðiheiti: Cancer irroratus'') er krabbategund sem er upprunnin frá Suður-Karólínu norður til Labrador. Grjótkrabbi getur orðið allt að 15 sm að skjaldarbreidd. Búsvæði hans er allt frá fjöru og niður í 750 m dýpi. Grótkrabbi er alæta og lifir á fiskurm krabbadýrum, burstaormum, samlokum, smokkfiskum og ígulkerjum. Töluverður stærðamunur er milli kynja. Mökun og frjóvgun eggja fer fram á haustin og bera kvendýrin frjóvguð egg með sér á afturbolsfótum fram að klaki næsta vor. 

Grjótkrabbi fannst fyrst við Ísland árið 2006 og er nú algengur í Hvalfirði og finnst víða um vestanvert landið.

Heimild 

Steinkrabbar
Kynferðisleg áreitni

Kynferðisleg áreitni er kynferðisleg hegðun, líkamleg eða munnleg (/rituð), jafnvel táknræn, sem er í óþökk þess sem fyrir henni verður og hefur möguleg áhrif á sjálfsvirðingu viðkomandi og er jafnvel síendurtekin þrátt fyrir að tekið sé skýrt fram að hennar sé alls ekki óskað. Kynferðisleg áreitni getur verið líkamleg snerting, óskir um kynferðislegar athafnir, svívirðileg svipbrigði og/eða óviðurkvæmilegt orðbragð.

Tengt efni 
 Kynferðislegt ofbeldi (kynbundið ofbeldi)
 Nauðgun

Kynferðisglæpir
Lou Gehrig-sjúkdómur

Lou Gehrig-sjúkdómur eða ALS (e. amylotrophic lateral sclerosis) er taugahrörnunarsjúkdómur og er algengasta form hreyfitaugahrörnunar (MND). Þeir sem þjást af ALS eru með skaddaða efri og neðri heilataugar. Sjúkdómurinn er kenndur við bandaríska hafnarboltaleikmanninn Lou Gehrig en hann lést af völdum sjúkdómsins árið 1941.

Algengast er að menn veikist af ALS eða öðrum gerðum af MND eftir fimmtugt. Sjúkdómurinn lýsir sér þannig að aðeins viljastýrðir vöðvar verða fyrir áhrifum. Fyrstu einkenni eru oftast slappleiki í vöðvum í fótum og höndum og krampar í fótum og höndum og tal verður erfiðara. Sjúkdómurinn er ólæknandi. Lyfið Rilutek hefur verið notað til að lengja líf sjúklinga.
Stephen Hawking var greindur með ALS skömmu fyrir 21 árs aldur.

Heimild 

 
 Rilutek
Taugasjúkdómar
Mico Preto

Mico Preto er brasilísk þáttaröð (telenovela). Þættirnir voru fyrst sýndir árið 1990 (7. maí - 30. nóvember).

Leikendur 

Brasilískir sjónvarpsþættir
Róhingjar

Róhingjar eru þjóðarbrot sem eru frá Rakín-héraði í vestur-Mjanmar. Róhingjar eru 1,5-2 milljónir talsins og búa nú í aðallega í Bangladess og Mjanmar, en stórir hópar búa nú til að mynda í Sádí-Arabíu og Pakistan. Þeir eru súnní og súfista-múslimar og tungumál þeirra er indóarískt. Það er skylt chittagongísku og bengölsku (sem töluð eru í Bangladess) og því óskylt búrmísku. Sameinuðu þjóðirnar hafa lýst þjóðinni sem einum mest ofsótta minnihlutahópnum í heiminum.

Róhingjar rekja sögu þjóðar sinnar aftur um aldir í Mjanmar en stjórnvöld viðurkenna í dag þá ekki sem eitt þjóðarbrota í landinu og segja þá hafa komið frá Bangladess. Á síðustu áratugum hefur mjanmarski herinn staðið í átökum við þjóðina, þ.e. árin 1978, 1991–1992, 2012, 2015 og 2016–2017. Róhingjar hafa löngum eldað grátt silfur við Rakhína, þjóðarbrot sem er í meirihluta í Rakhine-fylki. Til að mynda skiptist í síðari heimsstyrjöld stuðningur þjóðarbrotanna þannig að Róhingjar studdu Breta en Rakhínar Japani. 

Róhingjar búa við skert ferðafrelsi, rétt til menntunar og í stjórnmálaþátttöku í nútíma Mjanmar. Árin 2016-2017 bjuggu um ein milljón Róhingjar í Mjanmar en í lok árs 2017 höfðu yfir 600 þúsund flúið yfir til Bangladess vegna átaka.

Heimild

Tenglar
Hverjir eru Róhingjar - Rúv
Svona er líf Róhingjanna - Rúv

Who are the Rohingya - Al Jazeera
Asískir þjóðflokkar
Mjanmar