alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hestfjörður

Hestfjörður er mjór og langur fjörður, um 15 km, í sunnanverðu Ísafjarðardjúpi. Næsti fjörður úr norðvestri er Seyðisfjörður en svipmikið fjall, Hestur, skilur firðina að. Til austurs er Skötufjörður en Hvítanes heitir á milli hans og Hestfjarðar. Undirlendi er lítið í Hestfirði og fjallshlíðar beggja megin fjarðarins eru brattar í sjó fram. Samgöngur hafa löngum verið erfiðar í firðinum og lá sá hluti Djúpvegarins, sem síðast var lagður, um fjörðinn.

Fyrstu rækjumiðin við Ísland fundust árið 1927 í Hestfirði. Við mynni hans og Skötufjarðar er eyjan Vigur, næststærsta eyjan á Ísafjarðardjúpi.

Heimildir
 

Norður-Ísafjarðarsýsla
Firðir á Íslandi
Ísafjarðardjúp
Tímabil

Tímabil eða tímaskeið er samfelld röð atburða milli tveggja tíma í sögunni, sem á sér upphaf og endi. Ef fjallað er um tímabil fyrir árið 1 eru ártöl auðkennd með f.Kr (fyrir Kristsburð). Ef nauðsyn krefur er ártöl eftir árið 1 auðkennd með e.Kr (eftir Kristsburð).

Eðlisfræðileg skilgreining er að tímabil sé lokað bil á tímaásnum.

Tími
Saga
Last.fm

Last.fm er breskt vefútvarp og tónlistarsamfélgassíða stofnuð árið 2002. Þar eru yfir 21 milljón virkra notenda í yfir 200 löndum.

Vefsíður
DMOZ

DMOZ, hét upphaflega The Open Directory Project, er tenglasafn unnið af sjálfboðaliðum en rekið af AOL Inc.

Tenglar 
 Vefur DMOZ 

Vefsíður
HAARP

HAARP er geisla- og tónleikamynddiskur frá ensku hljómsveitinni Muse, sem var útgefinn 2008.

Lagalisti 
Öll lög skrifuð og samin af Matthew Bellamy, nema þar sem getið er annara höfunda.

Muse
Charlotte Perrelli

Charlotte Perrelli (fædd Anna Jenny Charlotte Nilsson 7. október 1974) er sænsk söngkona og sigurvegari í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1999 fyrir Svíþjóð með lagið „Take me to your heaven“. Selma Björnsdóttir, söngkona keppti fyrir Ísland og hafnaði í öðru sæti með 146 stig. 

Charlotte keppti í sömu keppni árið 2008 með lagið „Hero“.

Útgefið efni
1999 - Charlotte
2001 - Miss Jealousy
2004 - Gone Too Long
2006 - I din röst
2008 - Hero
2008 - Rimfrostjul
2012 - The Girl

Tenglar 

 Heimsíða Charlotte Perelli

Sænskir söngvarar
Þátttakendur í söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva
Margrét Jónsdóttir (listamaður)

Margrét Jónsdóttir (fædd 1953 í Reykjavík) er íslenskur listmálari.

Tengill 
 Margrét á UMM.is 

Íslenskir myndlistarmenn
Stigma

Stigma (hástafur: Ϛ, lágstafur: ϛ) er úreltur stafur í gríska stafrófinu. Í gríska númerakerfinu hefur hann gildið 6.

Tenglar 
 Stigma

Grískt stafróf
Heta

Heta (hástafur: Ͱ, lágstafur: ͱ) er úreltur stafur í gríska stafrófinu.

Tenglar
 Heta

Grískt stafróf
Sjó

Sjó (hástafur: Ϸ, lágstafur: ϸ) er úreltur stafur í gríska stafrófinu.

Tenglar
 Sjó

Grískt stafróf
Gufufjörður

Gufufjörður er stuttur fjörður, sem gengur ásamt Djúpafirði inn úr Þorskafirði við norðanverðan Breiðafjörð. Fjörðurinn er svo grunnur að á fjöru tæmist hann svo eftir standa aðeins leirur. Skálanes skilur Gufufjörð frá Kollafirði til vesturs en Grónes er á milli Gufufjarðar og Djúpafjarðar til austurs. 

Gufufjörður er í Landnámu sagður kenndur við Ketil gufu Örlygsson, landnámsmann, sem nam fjörðinn og Skálanes. Bjó Ketill í Gufudal upp af fjarðarbotninum. Þórhallur Vilmundarson prófessor hefur leitt að því líkur í grein í tímaritinu Grímni að Gufufjörður og önnur örnefni sem tengd eru Katli gufu eigi sér í raun náttúrulegar skýringar og bendir meðal annnars á að oft liggur þokuslæðingur yfir leirunum í Gufufirði á fjöru þótt annars sé heiðskírt og er það vegna uppgufunar frá leirunum.

Austur-Barðastrandarsýsla
Firðir á Íslandi
Rafsegulfræði

Rafsegulfræði eru kenningar um rafsegulmagn sem settar voru fram á 19. öld, aðallega af James Clerk Maxwell. 

Rafsegulfræði
Brabançonne

Brabançonne er þjóðsöngur Belgíu og hefur hollenska, franska og þýska útgáfu, þ.e. fyrir hvert opinbert tungumál landsins.

Þjóðsöngvar
Helena Paparizou

Helena Paparizou (gríska: Έλενα Παπαρίζου, fædd 31. janúar 1983) er sænsk-grísk söngkona sem þó er fædd og uppalin í Svíþjóð. Hún sigraði Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið 2005 fyrir Grikklands hönd.

Tengill 
 Elena Paparizou 

Grískir söngvarar
Þátttakendur í söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva
Grískir tölustafir

Grískir tölustafir er talnakerfi sem rekur upphaf sitt til Grikklands. Kerfið sem notað var til forna var örlítið breytt á miðöldum til að mynda kerfið sem notað er enn í dag.

Það byggist á ákveðnum bókstöfum sem gefnum hefur verið töluleg gildi:

Grískir tölustafir eru víða notaðir í dag, svo sem í tölusettum listum, klukkum, blaðsíðunúmerum á undan aðalefni bókar, tölusetningu framhaldsmynda, tölusetningu ritverka í meira en einu bindi, kaflanúmer í bók og tölusetningu sumra íþróttaleika, eins og til dæmis Ólympíuleikanna. Einnig eru grískir tölustafir iðulega notaðir til þess að tákna ártöl, svo sem útgáfuár bóka.

Reglur um grísku tölurnar eru þannig, að sé stafur með lægra gildi á undan staf með hærra gildi, þá er sá lægri dreginn frá hinum hærri. Annars er lagt saman. Það er dálítið á reiki hvort notaðir eru hástafir eða lágstafir.

Grískt stafróf
Tölustafir
Orkuvarðveisla

Þessi grein er um eðlisfræðilögmálið um orkuvarðveislu. Sjá greinina orkusparnaður um notkun endurnýjanlegra orkugjafa.
Orkuvarðveisla er lögmál í eðlisfræði sem segir að orkumagn í lokuðu kerfi er fasti. Orkan eyðist því hvorki né eykst heldur breytir aðeins um mynd. Til dæmis getur hreyfiorka breyst í hitaorku við núning. 

Orka
Eðlisfræðilögmál
Orkusparnaður

Orkusparnaður er sú viðleitni að minnka það orkumagn, sem maðurinn notar. Hægt er að ná fram orkusparnaði með betri orkunýtni þar sem sama niðurstaða fæst með minni orkuneyslu. Á heildina litið stuðlar orkusparnaður að fjárhagslegum sparnaði, betra umhverfi, auknu öryggi og auknum þægindum. Orkusparnaður er mikilvægur þáttur í stefnumótun í orkumálum samfélaga, fyrirtækja og einstaklinga.

Orka
Samfélag
Arnaut Daniel

Arnaut Daniel de Riberac var franskur farandsöngvari á 12. öld sem Dante lýsir sem „il miglior fabbro“ („besti smiðurinn“) og Petrarca sem „stórmeistara ástarinnar“. Hann orti á próvensölsku. Hann fann upp sestínuna.

Farandsöngvarar
Miðaldaskáld
Ferdowsi

Hakīm Abol-Qāsem Ferdowsī Tūsī (persneska: حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی) (um 935 - um 1020) var persneskt skáld þekktur fyrir sagnakvæðið Bók konunganna sem var rituð kringum árið 1000.

Persnesk skáld
Shota Rustaveli

Shota Rustaveli (georgíska: შოთა რუსთაველი) var georgískt skáld á 12. öld. Hann er höfundur sagnakvæðisins Riddarinn í tígrisfeldinum. 

Georgísk skáld
Miðaldaskáld
Kālidāsa

Kālidāsa (devanagari: कालिदास) var skáld og leikskáld á sanskrít sem skipar svipaðan sess í bókmenntum á sanskrít og William Shakespeare gerir í enskum bókmenntum. Verk hans byggja á hindúskri hefð. Ekki er vitað hvenær hann var uppi, en líklega var það á 4. eða 5. öld. 

Fornindversk skáld
Fornindversk leikskáld
Wu Cheng'en

Wu Cheng'en (hefðbundin kínverska: 吳承恩; einfölduð kínverska: 吴承恩; pinyin: Wú Chéng'ēn, um. 1500–1582) var kínverskur rithöfundur og skáld á tímum Mingveldisins. Frægasta verk hans er Vesturferðin sem er eitt af höfuðverkum kínverskra bókmennta.

Kínverskir rithöfundar
Kínversk skáld
Fuzûlî

Fużūlī (arabíska: فضولی) var höfundarnafn skáldsins Muhammad bin Suleyman (محمد بن سليمان) (um 1483 – 1556). Hann er oft talinn helsti höfundur dívanhefðarinnar í tyrkneskum bókmenntum. Ljóðasafnið hans er ritað á þremur tungumálum aserbaídsjantyrknesku, persnesku og arabísku.

Dívanskáld
Asersk skáld
Arthur Rimbaud

Jean Nicolas Arthur Rimbaud (IPA: [aʁtyʁ ʁɛ̃ˈbo]) (20. október 1854 – 10. nóvember 1891) var franskt skáld sem orti í anda táknsæisins. Prósaljóð hans Une Saison en Enfer og Illuminations höfðu mikil áhrif á framúrstefnuskáldin í upphafi 20. aldar. Rimbaud hafði ort sín helstu verk fyrir 21 árs aldur þegar hann ákvað að hætta skrifum. Eftir það ferðaðist hann um Evrópu og fór til Jövu, Kýpur, Aden og Harar þar sem hann kynntist landstjóranum Ras Makonnen, föður Haile Selassie. Hann lést úr krabbameini aðeins 37 ára gamall.

Tenglar 
 Undanfari nútíma ljóðlistar; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1968
 Um þýðingar franskra ljóða á íslensku; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1972

Frönsk skáld
William Wordsworth

William Wordsworth (7. apríl, 1770 – 23. apríl, 1850) var enskt rómantískt skáld sem var, ásamt Samuel Taylor Coleridge, einn af upphafsmönnum stefnunnar. Þeir gáfu saman út ljóðasafnið Lyrical Ballads árið 1798 sem er af mörgum talið marka upphaf rómantíska tímabilsins.

Ensk skáld
Isaac Bashevis Singer

Isaac Bashevis Singer (jiddíska: יצחק באַשעװיס זינגער ) (f. 21. nóvember, 1902; d. 24. júlí, 1991) var pólskættaður bandarískur rithöfundur, nóbelsverðlaunahafi og einn af helstu rithöfundum jiddískra bókmennta. Hann skrifaði öll sín verk á jiddísku og gaf út í dagblöðum, en ritstýrði sjálfur ensku útgáfunum. Hann var undir áhrifum frá Knut Hamsun sem hann þýddi í æsku. Sögur hans endurspegla menningu austurevrópskra gyðinga, þjóðsögur og þjóðtrú, með íronísku sjónarhorni nútímamanns.

Verk Singers í íslenskri þýðingu 
 Töframaðurinn frá Lúblín, Setberg, Reykjavík 1979. Hjörtur Pálsson þýddi. (2. útg. 1984)
 Í föðurgarði, Setberg, Reykjavík 1980. Hjörtur Pálsson þýddi.
 Óvinir – Ástarsaga, Almenna bókafélagið, Reykjavík 1980. Sigrún Ástríður Eiríksdóttir þýddi.
 Sautján sögur, Setberg, Reykjavík 1981. Hjörtur Pálsson þýddi.
 Sjosja, Setberg, Reykjavík 1984. Hjörtur Pálsson þýddi.
 Ást og útlegð, Setberg, Reykjavík 1986. Hjörtur Pálsson þýddi. (2. útg. 1987)
 Þrællinn, Setberg, Reykjavík 1987. Hjörtur Pálsson þýddi.
 Jöfur sléttunnar, Setberg, Reykjavík 1988. Hjörtur Pálsson þýddi.
 Iðrandi syndari, Setberg, Reykjavík 1989. Hjörtur Pálsson þýddi.
 Gallagripur, Setberg, Reykjavík 1991. Hjörtur Pálsson þýddi.
 Setrið, Setberg, Reykjavík 1992. Hjörtur Pálsson þýddi.
 Vegabréf til Palestínu, Setberg, Reykjavík 1993. Hjörtur Pálsson þýddi.
 Sögumaðurinn Naftalí og hesturinn hans (barnabók), Bjartur, Reykjavík 2003. Gyrðir Elíasson þýddi, Halla Sólveig Þorgeirsdóttir myndskreytti.
 Geitin Zlata og fleiri sögur, Uppheimar, Akranesi 2004. Kristín R. Thorlacius þýddi, Maurice Sendak myndskreytti.

Bandarískir rithöfundar
Jiddískir rithöfundar
Handhafar bókmenntaverðlauna Nóbels
Íslensku tónlistarverðlaunin 2007

Íslensku tónlistarverðlaunin 2007 voru afhending íslensku tónlistarverðlaunanna fyrir verk útgefin árið 2007. Afhendingin fór fram í Borgarleikhúsinu 18. mars 2008 og kynnir var Felix Bergsson.

Aðsópsmestur á hátíðinni var Páll Óskar Hjálmtýsson með hljómplötuna Allt fyrir ástina sem fór í platínu sama dag.

Tilnefningar og vinningshafar

Sígild og samtímatónlist

Hljómplötur

Tónverk

Flytjendur

Jazz

Hljómplötur

Flytjendur

Tónverk

Fjölbreytt tónlist

Hljómplata ársins: Popp/dægurtónlist

Hljómplata ársins: Rokk/jaðartónlist

Hljómplata ársins: Ýmis tónlist

Flytjendur

Lag ársins

Lagahöfundur ársins

Textahöfundur ársins

Söngkona ársins

Söngvari ársins

Önnur verðlaun

Bjartasta vonin

Kvikmynda/sjónvarpstónlist ársins

Myndband ársins

Plötuumslag ársins

Netverðlaun tonlist.is

Vinsældaverðlaun visir.is

Útflutningsverðlaun Reykjavíkur loftbrúar

Hvatningarverðlaun Samtóns

Heiðursverðlaun íslensku tónlistarverðlaunanna 2008

Tenglar
 Vefur íslensku tónlistarverðlaunanna 

Íslensku tónlistarverðlaunin
Söluviðurkenning fyrir tónlist

Söluviðurkenning fyrir tónlist er kerfi til að votta það að tiltekin hljómplata hafi selst í svo og svo mörgum eintökum. Í flestum löndum heims er stuðst við sama kerfi og í Bandaríkjunum; gullplötur, platínuplötur og demantsplötur (í sumum löndum eru líka til silfurplötur). Sölutalan á bak við hverja viðurkenningu er hins vegar mjög mismunandi eftir löndum. 

Fyrsta gullplatan var veitt Glenn Miller í febrúar árið 1942 fyrir 1.200.000. selda eintakið af smáskífunni Chattanooga Choo Choo. Núna er demantsplata veitt fyrir milljón eintök í Bandaríkjunum, platína fyrir 100.000 eintök og gull fyrir 50.000 eintök.

Á Íslandi er gullplata veitt fyrir 5.000 seld eintök og platínuplata fyrir 10.000 eintök.

Tónlistarútgáfa

de:Schallplattenauszeichnung
Billboard 200

Billboard 200 er vinsældalisti yfir 200 mest seldu breið- og stuttskífurnar í Bandaríkjunum. Listinn er gerður af Billboard og er gefinn út vikulega. Hann fer eftir sölum í smásölu eða á stafrænu formi.

Billboard vinsældalistar

Vinsældalistar
Þorskafjörður

Þorskafjörður er um 16 km langur fjörður í Austur-Barðastrandarsýslu á milli Reykjaness og Skálaness. Líkt og aðrir firðir á þessum slóðum er Þorskafjörður grunnur og stendur innsti hluti hans á leirum þegar fjarar. Inn úr honum ganga tveir stuttir og grunnir firðir, Djúpifjörður og Gufufjörður.

Á Skógum í Þorskafirði fæddist skáldið Matthías Jochumsson árið 1835.

Upp úr botni Þorskafjarðar liggur þjóðvegur um Þorskafjarðarheiði yfir í Ísafjarðardjúp. Var hann lagður á árunum 1940-1946 og þjónaði sem aðalleiðin á milli Reykjavíkur og Djúps fram til 1987, þegar vegur um 
Steingrímsfjarðarheiði var opnaður.

Árið 2021 var fjörðurinn brúaður og verkinu verður lokið 2024. Verkið er hluti af færslu Vestfjarðarvegar í Gufudalssveit.

Virkjanaframkvæmdir í Þorskafirði 
Vesturorka er sprotafyrirtæki sem var stofnað með það að markmiði að kanna möguleika á að vinna raforku með því að nýta orku sjávar. Vesturorka hefur kannað virkjanir með þverbrúun í Þorskafirði. Kannanir fela í sér mat á afli og umhverfisröskun. Reiknað var með því að fjörðurinn yrði ekki brúaður og fallið frá hugmyndinni þegar ákveðið var að brúa fjörðinn.

Virkjun 
Sjá einnig Sjávarfallavirkjun

Meðalflóðahæðí Þorskafirði er 3.60m og mesta mælda flóðahæðí er 5.66m. Mögulegt er að koma fyrir allt að 10 vélum sem framleiða samanlagt allt að 254 MW

Byggðir bæir
Hofstaðir
Kinnarstaðir

Eyðibýli
Laugaland
Gröf
Þórisstaðir
Múli
Kollabúðir
Skógar

Tenglar 
 Kollabúðir; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1954

Tilvísanir

Austur-Barðastrandarsýsla
Firðir á Íslandi
Parachutes

Parachutes er fyrsta stúdíóplata bresku hljómsveitarinnar Coldplay og kom hún út 10. júlí 2000 á Bretlandi og 7. nóvember á Bandaríkjunum.

Lagalisti 
 "Don't Panic" – 2:17
 "Shiver" – 4:59
 "Spies" – 5:18
 "Sparks" – 3:47
 "Yellow" – 4:29
 "Trouble" – 4:30
 "Parachutes" – 0:46
 "High Speed" – 4:14
 "We Never Change" – 4:09
 "Everything's Not Lost" – 7:15
 "Life Is for Living" (falið lag)
 "Careful Where You Stand" (japanskt viðbótalag) – 4:45
 "For You" (japanskt viðbótalag) – 5:42

Breiðskífur Coldplay
Tónlistarárið 2000
A Rush of Blood to the Head

A Rush of Blood to the Head er annar stúdíóplata bresku hljómsveitarinnar Coldplay og kom hún út 26. ágúst 2002 á Bretlandi og 27. ágúst á Bandaríkjunum.

Lagalisti 
 "Politik" – 5:18
 "In My Place" – 3:48
 "God Put a Smile Upon Your Face" – 4:57
 "The Scientist" – 5:09
 "Clocks" – 5:07
 "Daylight" – 5:27
 "Green Eyes" – 3:43
 "Warning Sign" – 5:31
 "A Whisper" – 3:58
 "A Rush of Blood to the Head" – 5:51
 "Amsterdam" – 5:19

Breiðskífur Coldplay
Tónlistarárið 2002
X&Y

X&Y er þriðji stúdíóplata bresku hljómsveitarinnar Coldplay og kom hún út 6. júní 2005 á Bretlandi og 7. júní á Bandaríkjunum.

Lagalisti 
 "Square One" – 4:47
 "What If" – 4:57
 "White Shadows" – 5:28
 "Fix You" – 4:54
 "Talk" (Berryman, Buckland, Champion, Martin, Ralf Hütter, Karl Bartos, Emil Schult) – 5:11
 "X&Y" – 4:34
 "Speed of Sound" – 4:48
 "Message" – 4:45
 "Low" – 5:32
 "The Hardest Part" – 4:25
 "Swallowed in the Sea" – 3:58
 "Twisted Logic" – 5:01
 "'Til Kingdom Come" – 4:10 (falið lag)
 "How You See the World" (japanskt viðbótalag) – 4:04

Breiðskífur Coldplay
Tónlistarárið 2005
Haffjörður

Haffjörður eða Hafursfjörður er stuttur fjörður eða vík á sunnanverðu Snæfellsnesi. Löngufjörur eru við botn Haffjarðar. Haffjarðará rennur í fjörðinn en hún þykir ein af betri veiðiám landsins. Árið 2019 strönduðu um 50 hvalir í Haffirði.

Heimildir

Snæfellsnes
Firðir á Íslandi
Oddur Snorrason

Oddur Snorrason (var uppi á síðari hluta 12. aldar), var munkur í Þingeyraklaustri og kunnur rithöfundur. Hann var prestur að vígslu.

Fjölskylduhagir 
Foreldrar Odds voru Há-Snorri Oddsson, og kona hans Ásdís (eða Álfdís) Gamladóttir. Há-Snorri var sagður kominn í beinan karllegg af Steingrími, sem nam land í Steingrímsfirði og bjó í Tröllatungu. Afi Ásdísar var Skeggi skammhöndungur, sem bjó á Bjargi í Miðfirði, systursonur Grettis Ásmundarsonar. Bróðir Ásdísar var Þóroddur Gamlason, sem var yfirsmiður við byggingu fyrstu dómkirkjunnar á Hólum, og tilgátur eru um að hann sé sami maður og Þóroddur rúnameistari, sem nefndur er í formála að málfræðiritgerðunum í Ormsbók Snorra-Eddu. 

Lítið er vitað um æviferil Odds, annað en að hann var munkur í Benediktsklaustrinu á Þingeyrum. Klaustrið var þá mikil bókmenntamiðstöð, og voru þar auk Odds, rithöfundarnir Karl Jónsson ábóti og Gunnlaugur Leifsson munkur.

Sagnaritun 
Oddur Snorrason samdi á latínu Ólafs sögu Odds, sögu Ólafs Tryggvasonar Noregskonungs sem hafði ríki í Noregi árin 995-1000. Þessi latneska frumgerð sögunnar er glötuð, en hún var þýdd á íslensku skömmu síðar (fyrir 1200), og er þýðingin til í tveimur heillegum handritum, og broti úr hinu þriðja. Sagan er oftast kölluð Ólafs saga Tryggvasonar eftir Odd munk, eða Ólafs saga Odds. Erfitt er að segja til um hversu góða mynd íslenska þýðingin gefur af latnesku frumgerðinni. Hins vegar er ljóst að Oddur hefur tekið mið af ævisögum dýrlinga, og lýsir Ólafi Tryggvasyni sem postula Norðmanna. Margt bendir til að Ólafs saga Odds hafi verið tímamótaverk í íslenskum bókmenntum og haft mikil áhrif.

Snorri Sturluson notaði Ólafs sögu Odds þegar hann samdi Heimskringlu, og sama er að segja um aðra höfunda konungasagna, t.d. höfund Ólafs sögu Tryggvasonar hinnar mestu.

Í Yngvars sögu víðförla kemur fram að Oddur hafi fyrstur ritað söguna, en fræðimenn hafa verið vantrúaðir á það, t.d. Finnur Jónsson prófessor. Á síðustu árum þó dregið úr efasemdum manna um þetta, sjá t.d. Margaret Clunies Ross 2000:306-308 og Theodore M. Andersson 2003:3.

Heimildir 
 Páll Eggert Ólason: Íslenskar æviskrár IV.
 Theodore M. Andersson (þýð.): Oddr Snorrason. The Saga of Olaf Tryggvason. Cornell University Press, 2003. ISBN 0-8014-4149-8
 Margaret Clunies Ross: Old Icelandic Literature and Society. Cambridge University Press, 2000. ISBN 0-521-63112-2.

Tenglar 
 Saga Ólafs konungs Tryggvasonar  Útgáfa frá 1853, útgefandi P. A. Munch.
 Det Arnamagnæanske Haandskrift 310 qvarto. Útgáfa frá 1895, eftir handritinu AM 310 4to.
 Yngvars saga víðförla

Íslenskir rithöfundar
Konungasögur
Rolling Stone

Rolling Stone er bandarískt tónlistar-, stjórnmála- og menningartímarit gefið út hálfsmánaðarlega. Tímartið var stofnað í San Francisco árið 1967 af Jann Wenner og Ralph J. Gleason. Wenner er enn ritstjóri og útgefandi þess í dag. Hann fékk 7.500 dollara að láni hjá fjölskyldu sinni til að setja tímaritið á markað.

Bandarísk tímarit
Lillian Gish

Lillian Diana Gish (14. október 1893 – 27. febrúar 1993) var bandarísk leikkona sem starfaði jafnt á sviði, í kvikmyndum og sjónvarpi. Leiklistarferill hennar spannaði 75 ár, eða frá 1912-1987. 

Lillian var stjarna í Hollywood á öðrum og þriðja áratug 20. aldar, og helst fyrir leik sinn í myndum leikstjórans D.W. Griffith, en hún lék t.d. aðalhlutverkið í mynd hans Birth of a Nation (1915). Hún er einnig fræg fyrir að hafa leikið í hinni frægu kvikmynd, og einu kvikmynd, leikstjórans Charles Laughton, The Night of the Hunter (Nótt veiðimannsins). Lillian lauk svo ferli sínum með því að leika á móti Bette Davis í The Whales of August sem Lindsay Anderson leikstýrði.

Tenglar 
 Lillian Gish; grein í Morgunblaðinu 1984

Gish, Lillian
Vænisýki

Vænisýki (einnig kallað ofsóknarbrjálæði, -æði, -kennd, -sýki) er geðsjúkdómur, sem einkennist af ranghugmyndum, kvíða og ótta.

Geðraskanir
Gláma

Gláma heitir hálendissvæði á Vestfjörðum, milli Breiðafjarðar að sunnan, Arnarfjarðar og Dýrafjarðar að vestan og Ísafjarðardjúps að norðaustan. Hæsti hluti Glámuhálendisins heitir Sjónfríð og nær um 920 metrum yfir sjávarmáli og sér þar víðar um Vestfjarðakjálkann en frá nokkrum öðrum sjónarhól. Uppi á Sjónfríð stendur enn mikil varða sem talið er að norski liðsforinginn Hans Frisak og landmælingamenn hans hafi reist árið 1806 eða 1809. Varðan stendur á mörkum Vestur-Ísafjarðarsýslu og Norður-Ísafjarðarsýslu. Um sjö kílómetrum sunnar og aðeins austar mætast fjórar sýslur í einum punkti, Vestur- og Norður-Ísafjarðarsýsla og Vestur- og Austur-Barðastrandarsýsla.  Lengi vel var Gláma talin vera jökull og hefur sennilega verið á kuldaskeiðum. En frá lokum 19. aldar hafa einungis stærri eða minni snjófannir legið á Glámu að sumarlagi en enginn jökull. Allt Glámuhálendið nær yfir um 230 ferkílómetra. 

Þrátt fyrir mikið stórgrýti eins og annarsstaðar á hálendi Vestfjarða lágu áður fyrr margar varðaðar leiðir yfir Glámu enda var sú leið hin skemmsta úr Dýrafirði og Arnarfirði yfir til byggðanna í Austur-Barðastrandarsýslu og innanvert Ísafjarðardjúp. Þegar riðið var til Alþingis á þjóðveldistímanum úr byggðunum í Vestur-Ísafjarðarsýslu og eins þegar lagt var upp í aðrar ferðir til héraða utan Vestfjarða var oft farið yfir Glámu. Flestir þeirra sem lögðu leið sína yfir Glámu fóru þó aðeins á milli héraða á Vestfjörðum. 
Vatnasvið Mjólkárvirkjunar í Arnarfirði er vestanvert Glámuhálendið.

Heimild
Vestfjarðarit I, Firðir og fólk, 900-1900, Kjartan Ólafsson, útg. Búnaðarsamband Vestfjarða 1999

Vestfirðir
Munshi Premchand

Munshi Premchand (hindí: प्रेमचंद, úrdú: پریمچںد) (f. 31. júlí 1880, d. 8. október 1936) var einn af helstu rithöfundum nútímans á hindí og úrdú. Hann skrifaði um 300 smásögur, fjölda skáldsagna og leikrita. Hann skrifaði um reynslu fátækra bænda og notaði alþýðumál fremur en það sanskrítskotna hindí sem þá var venja að nota sem bókmenntamál.

Indverskir rithöfundar
Pjotr Kropotkín

Pjotr Alexejevitsj Kropotkin (rússneska: Пётр Алексе́евич Кропо́ткин) (9. desember 1842 – 8. febrúar 1921) var rússneskur landfræðingur, vísindamaður og anarkisti. Hann var einn fyrsti málsvari anarkó-kommúnisma. Helstu ritverk hans um stjórnmál eru La Conquête du Pain (ísl. Hernám brauðsins) Fields, Factories and Workshops (ísl. Akrar, verksmiðjur og verkstæði) og Mutual Aid: A Factor of Evolution (ísl. Samvinna: Þáttur í þróuninni). Árið 1942 kom út á Íslandi bók hans: Krapotkín fursti: sjálfsævisaga byltingarmanns í þýðingu Kristínar Ólafsdóttur.

Uppvaxtarár
Pjotr fæddist í aðalsfjöldskyldu Moskvu árið 1842. Móðir hans var dóttir kósakks herforingja og faðir hans var fursti í Smolensk. Faðir hans átti miklar landeignir í þremur mismunandi sýslum þar sem allt að 1200 ánauðugir bændur unnu í þjónustu hans.

Pjotr hóf nám við herskóla í Sankti Pétursborg 14 ára gamall árið 1854. Skólinn samanstóð af 150 drengjum af aðalsættum sem nutu meiri réttinda en tíðkaðist í örum herskólum á þessum tíma. Á meðann náminu stóð fylgdist Pjotr grannt með þeim breytingum sem voru að eiga sér stað í rússnesku stjórnmála og menntalífi. Sem verðandi hermaður dró Pjotr frjálslyndislegan orðstýr Alexanders 2. Rússakeisara í efa en gladdist þó þegar keisarinn batt enda á rússnesku bændaánauðina árið 1861.

Árið 1862 útskrifaðist Pjotr úr herskólanum með hæstu einkunn í sínum bekk og hóf strax ferli í Keisarahernum og valdi að ganga í hersveitir Kósakka í Austur-Síberíu.

Rússneskir byltingarmenn
Rússneskir furstar
Kropotkin, Pjotr
Móses

Móses (latína Moyses, hebreska מֹשֶׁה, Mōšeh; gríska Mωυσής í bæði septúagintunni og nýja testamentinu; arabíska موسىٰ, Mūsa; ge'ez ሙሴ, Musse) var hebreskur trúarleiðtogi, lögmaður, spámaður og herstjóri sem var uppi á 13. öld f.Kr. Hefð er fyrir því að eigna honum Mósebækurnar eða Torah, fyrstu fimm bækur gamla testamentisins. Hann er líka mikilvægur spámaður í gyðingatrú, kristni, íslam, bahá'í, mormónatrú, rastafaratrú og mörgum öðrum trúarbrögðum. Samkvæmt Annarri Mósebók var hann sonur hebreskrar móður sem faldi hann þegar faraó skipaði svo fyrir að öll nýfædd hebresk sveinbörn skyldu drepin og var síðan ættleiddur af egypsku konungsfjölskyldunni. Eftir að hafa drepið egypskan þrælastjóra flúði hann og gerðist fjárhirðir. Guð skipaði honum að frelsa hina hebresku þræla og leiða þá til þess lands sem hann hafði heitið þeim. Eftir að Guð hafði látið plágurnar tíu ganga yfir Egypta leiddi Móses þá burt frá Egyptalandi og gegnum Rauðahafið. Eftir það reikuðu þeir um eyðimörkina í 40 ár. Hann kom ekki sjálfur til fyrirheitna landsins þó sagt sé að hann hafi orðið 120 ára gamall.

Persónur í gamla testamentinu
Spámenn Biblíunnar
Saga gyðinga