alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Kryddsíld (sjónvarpsþáttur)

Kryddsíld er viðtalsþáttur sem sendur er út á Stöð 2 um hver áramót (gamlársdag) og er í umsjón fréttastofu stöðvarinnar. Í þáttinn mæta stjórnmálamenn saman og svara spurningum fréttamanns stöðvarinnar. Yfirleitt er þátturinn á fremur léttum nótum þar sem farið er yfir helstu hitamál stjórnmálanna á liðnu ári. Þátturinn hóf göngu sína á útvarpsstöðinni Bylgjunni áramótin 1990 en frá 1991 var hann sendur út í sjónvarpinu. Árið 2008 varð að ljúka útsendingu vegna aðgerða mótmælenda, sem t.d. brenndu sundur kapal sem lá frá útsendingarbíl inn á Hótel Borg.

Þættirnir

Nafnið
Heiti þáttarins má rekja til misskilnings sem kom fyrst fram í smágrein í Morgunblaðinu 13. janúar 1981 (sjá hér) þar sem tekin var upp frétt úr Berlingske Tidende um að forseta Íslands, Vigdísi Finnbogadóttur, og Margréti Þórhildi Danadrottningu, hefði verið boðið í krydsild. Krydsild er í dönsku bein þýðing á enska orðinu crossfire sem merkir „skothríð úr báðum áttum“ og er notað yfir viðtöl þar sem tveir eða fleiri viðmælendur eru spurðir „í kross“ af blaðamanni eða -mönnum. Í greininni í Morgunblaðinu hafði blaðamaður, sem ekki var sleipur í dönsku, skilið það þannig að þjóðhöfðingjunum hefði verið boðið í „kryddsíldarveislu“. Mistökin urðu frægt dæmi um meinlega þýðingarvillu í dagblöðum.

Orðið „kryddsíld“ er stundum notað yfir sams konar viðtalsþætti á öðrum stöðvum og í íslenskri umfjöllun um slíka þætti erlendis.

Tilvísanir 

Íslenskir sjónvarpsþættir
Kryddsíld

Orðið getur líka átt við sjónvarpsþáttinn Kryddsíld á Stöð 2.

Kryddsíld, marineruð síld eða niðurlögð síld eru bitar af síldarflökum sem lagðir eru hráir í edik með salti og ýmsu kryddi og látnir verkast þannig. Hún er gjarnan borðuð með grófu brauði eða rúgbrauði.

Fiskréttir
Flugeldar

Flugeldar (eða rakettur) eru þrýstiknúin blys sem skotið er á loft til skrauts eða til að gefa merki (sbr. neyðarblys). Flugeldar eru aðallega framleiddir í Kína, en voru uppgötvaðir á Indlandi. Flugelda er fyrst getið í rituðum heimildum kringum árið 1200, en í upphafi voru þeir notaðir til að fæla burt illa anda og til að biðja guðina um gæfu og hamingju.

Fyrsta flugeldasýning sem haldin var á Íslandi svo sögur fari af var í Kópavogi 28. júlí 1662 eftir erfðahyllinguna á Kópavogsfundinum. Þessa var minnst 350 árum síðar 28. júlí 2012 með flugeldasýningu á vegum Sögufélags Kópavogs.

Helsti söluaðili flugelda á Íslandi eru björgunarsveitarnar, en líka íþróttafélög. Önnur félög og einkaaðilar hafa á síðustu árum einnig látið til sín taka í þessum geira. 

Flokkun flugelda  

Flugeldum er skipt eftir hættu flokkum og eru flokkar T2, P2 og F4 ekki ætlaðir almenningi. Vörur í flokkum F1, F2, F3, P1 og T1 eru ætlaðar almenningi en geta þó verið skorður á hvaða vörur má selja í þeim flokkum og fer það eftir lögum um skotelda á tilteknum stað/landi.

Eitt og annað 
 Stærsta einstaka flugeldasýning sem haldin hefur verið var á Madeiru, þann 31. desember árið 2006, en þá voru 66,326 flugeldar skotnir á loft.

Tengt efni 
 Blys
 Innibomba
 Knall
 Púðurkerlingar
 Skiparakettur
 Stjörnublys
Skottertur

Tenglar 
 
 1500 ára gömul saga; grein í DV 1991
 Saga flugeldanna; grein í Fréttablaðinu 2005
 Flugeldar í tvö þúsund ár; grein í Fréttablaðinu 2008
Sauðlauksdalskirkja

Sauðlauksdalskirkja er kirkja í Sauðlauksdal við sunnanverðan Patreksfjörð. Kirkjan var byggð árið 1860, hugsanlega af Niels Björnssyni· Turni kirkjunnar var bætt á síðar, eða á árunum 1901-2. 

Í Sauðlauksdal voru bænhús og sóknarkirkja allt frá 1512. Katólskar kirkjur þar voru helgaðar Maríu guðsmóður og öllum heilögum, sérstaklega Þorláki biskupi helga. Sauðlauksdalskirkjan var útkirkja frá Saurbæ á Rauðasandi en varð prestssetur 1724. Útkirkjur Sauðlauksdals eru Bæjarkirkja og Breiðuvíkurkirkja og frá 1970 í Haga og á Brjánslæk. Patreksfjarðarprestakall hefur þjónað kirkjunum frá 1964.

Neðanmálsgrein

Tenglar
 Sauðlauksdalskirkja á kirkjukort.net 

Kirkjur á Íslandi
Síður sem þurfa hnit
Ábæjarkirkja

Ábæjarkirkja er kirkja á eyðibýlinu Ábæ í Austurdal í Skagafirði. Kirkjan var byggð 1922 en bærinn hefur verið í eyði síðan 1941. Kirkjan, sem teiknuð var af Guðjóni Samúelssyni húsameistara ríkisins, er lítil, steinsteypt og var efni í hana flutt úr Skagafirði en viðurinn í kirkjuna sem áður var á Ábæ og byggð var 1842 var fluttur frá Akureyri inn í Leyningsdal í Eyjafirði) og fluttur yfir Nýjabæjarfjall á sleðum sem dregnir voru af mönnumþ Þótti það afrek því erfitt er að komast niður af fjallinu með æki vegna þess hve bratt það er, þótt lestarferðir væru iðulega farnar þar yfir. 

Kirkjunni var fyrrum þjónað frá Goðdölum en 1907 var hún lögð til Mælifellsprestakalls og er þar alltaf ein messa á ári, á sunnudegi um verslunarmannahelgi. Þá koma oft yfir 100 manns í guðsþjónustu og er svo messukaffi veitt að Merkigili, sem fór í eyði 1997 er Helgi Jónsson hrapaði til bana í gilinu, en hann hafði þá verið eina sóknarbarn Ábæjarsóknar í allmörg ár. Systkini Helga gáfu kirkjunni skírnarfont til minningar um hann og er hann smíðaður úr birkitré sem óx í gili Austari-Jökulsár.

Tenglar 
Ábæjarkirkja á kirkjukort.net 
 Ábæjarkirkja í Austurdal; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1952

Kirkjur á Íslandi
Akrahreppur
Austurdalur

Austurdalur er dalur í innsveitum Skagafjarðar. Um hann rennur Austari-Jökulsá, önnur upptakakvísla Héraðsvatna. Eina búseta í dalnum er að Bústöðum en kirkja er að Ábæ.

Landafræði 

Austari-Jökulsá setur svip sinn á allt umhverfið, þar sem hún rennur heldur vestan við miðjan dal, þó dalurinn sé nokkuð þröngur. Innst í dalnum rennur hún á eyrum, en þegar kemur niður að Skatastöðum myndar hún alldjúpt gljúfur sem hún kastast um alla leið niður þar sem hún sameinast Vestari-Jökulsá og saman mynda þær Héraðsvötn. Víða í þessu gljúfri eru birkihríslur og eru þar stundaðar flúðasiglingar. Milli Skatastaða og Bústaða, en báðir bæirnir eru vestan ár, er brú yfir ánna, oft kölluð Monikubrú eftir skörungnum Moniku á Merkigili.

Nokkrar þverár renna í Jökulsá, eiga þær flestar upptök sín í Nýjabæjarfjalli sem skilur dalinn frá inndölum Eyjafjarðar. Eru þetta meðal annars Ábæjará, Tinná,  Hvíta, Fossá og fleiri.

Hið hrikalega Merkigil nyrst í dalnum var lengi vel helsti farartálmi fyrir fólk í austanverðum dalnum þegar það ferðaðist í kaupstað í Skagafirði. Upp úr því að sunnanverðu er einstigi fyrir klettasnös eina svo ekki var hægt að flytja ullarlestar til verslunar í Skagafirði heldur fóru lestarferðir yfir Nýjabæjarfjallið til Eyjafjarðar. Var þá komið niður í Leyningsdal og ullin seld á Akureyri. Þegar bæjarhúsin að Merkigili voru byggð var allt efni í þau flutt á hestum yfir gilið og sáu dæturnar 7 um það. Árið 1997 beið Helgi Jónsson, síðasti bóndi á Merkigili, bana í gilinu er hann hrapaði þar á leið til fundar við nágranna sinn sem beið hans handan gilsins.
Þjóðskáldið Bólu-Hjálmar reisti sér nýbýli í dalnum sem hann nefndi Nýjabæ og bjó þar um skeið.

Jurtalíf í dalnum er fjölbreytt og hann nokkuð gróinn upp í hlíðar. Í Fögruhlíð er náttúrulegur birki- og víðiskógur þar sem hæstu trén eru um 6 metra há. Í giljum og áreyrum vex hvönn og eyrarrós.

Bæir 
Í austanverðum dalnum voru bæir á borð við Merkigil, Ábæ, Nýjabæ, Tinnársel og Hildarsel. Í dalnum vestanverðum eru Bústaðir og Skatastaðir.

Myndasafn 

Dalir á Íslandi
Akrahreppur
EF

EF, Ef eda ef. geta att vid:
 ef er íslensk samtenging (nánar til tekið ein af atvikstengingunum; eða skilyrðistenging) sem gefur til kynna skilyrði. Aðrar skilyrðistengingar eru t.d. nema og svo framarlega sem. 
 ef. getur átt við eignarfall, eitt af aukaföllunum

Tengt efni 
EFN
Róbert Arnfinnsson - Ef ég væri ríkur 
neitun ef-setningarinnar
 Ef ég er sofandi, þá er ég með augun lokuð.
ef og aðeins ef
Tálknafjarðarkirkja

Tálknafjarðarkirkja er kirkja á Tálknafirði. Fyrsta skóflustunga að henni var tekin 2000 og var hún vígð 5. maí 2002. Kirkjan stendur á Þinghól og sést víða að úr bænum og nágrenni.

Tenglar
Tálknafjarðarkirkja á kirkjukort.net 

Kirkjur á Íslandi
Cleveland Browns

Cleveland Browns er lið í amerískum fótbolta frá Cleveland, Ohio. Þeir leika í norður riðli AFC deildarinnar, innan NFL. Fyrstu árin sín um sinn spiluðu þeir í All-America Football Conference en fóru yfir í NFL árið 1950 eftir að AAFC hætti störfum. Þeir unnu alla fjóra titla  AAFC og kláruðu eitt tímabil ósigraðir. Þeir hafa unnið fjóra NFL titla, alla áður en Super Bowl leikurinn kom til sögunnar.

Bandarísk félög í amerískum fótbolta
Orkuleiðrétt mjólk

Orkuleiðrétt mjólk, skammstafað OLM, kallast mælimjólk sem hefur verið leiðrétt fyrir fitu- og próteininnihaldi. Orkuleiðrétt mjólk er því sú mjólk sem hefur ákveðið orkuinnihald, eða 750 kílókaloríur í kílógrammi. Notuð er sérstök reikniaðferð til að umreikna mælimjólk með uppgefin efnainnihöld yfir í OLM.

Reikniaðferðir 
Íslenska aðferðin:

Danska aðferðin (Energikorrigeret mælk, EKM):

Munurinn á formúlunum lýsir muninum á efnainnihalda íslenskrar og danskrar mjólkur. Íslenska aðferðin, sem fengin er að hluta frá Noregi, tekur tillit til þess hve mikil mjólk fæst úr hverri kú (fastinn M) en sú danska gerir það ekki. Fastinn p merkir próteinhlutfall mjólkur, fastinn f er fituhlutfall og fastinn l táknar mjólkursykurshlutfall (laktósa).

Notkun 
Útreikningar á orkuleiðréttri mjólk eru notaðir við ákvarðanir á fóðurþörfum mjólkurkúa.

Neðanmálsgreinar

Ítarefni 
 Fóðurþarfir nautgripa hjá Búnaðarsambandi Suðurlands

Mjólk
Ulric Neisser

Ulric Neisser (fæddur 8. desember 1928 í Kiel í Þýskalandi; d. 17. februar 2012) var bandarískur sálfræðingur sem hefur meðal annars stundað rannsóknir innan hugfræði. Neisser flutti til Bandaríkjanna með fjölskyldu sinni árið 1931. Hann lauk bachelors-gráðu í Harvard árið 1950, seinna mastersgráðu í Swarthmore-háskóla og árið 1956 doktorsgráðu frá Harvard. Hann hefur kennt við Cornell háskóla, Brandeis og Emory. 

Neisser hefur haft töluverð áhrif innan hugfræði með rannsóknum sínum og skrifum. Sumir telja að bók hans, Hugfræði (Cognitive Psychology), hafi haft mikil áhrif í þá veru að menn fóru að einbeita sér að hugfræði.

Verk 
 Neisser, U. (1967). Cognitive psychology. New York: Appleton-Century-Crofts.
 Neisser, U. (1976). Cognition and reality: principles and implications of cognitive psychology. WH Freeman 
 Winograd, E. & Neisser, U. (1988) Remembering Reconsidered: Ecological and Traditional Approaches to the Study of Memory. New York: Cambridge University. 
 Fivush, R & Neisser, U (1994). The remembering self: construction and accuracy in the self-narrative. New York: Cambridge University Press.
 Neisser, U. (1998). The rising curve: long-term gains in IQ and related measures. American Psychological Association.
 Neisser, U. (1993). The Perceived self: Ecological and Interpersonal Sources of Self Knowledge. New York: Cambridge University Press. 
 Neisser, U. (1982). Memory observed: remembering in natural contexts.
 Neisser, U. (1987). Concepts and conceptual development: ecological and intellectual factors in categorization. Cambridge University Press.
 Neisser, U. (1998). The Rising Curve: Long-Term Gains in IQ and Related Measures.

Þýskir sálfræðingar
Anna og skapsveiflurnar

Anna og skapsveiflurnar er tölvuteiknuð mynd eftir íslenska þrívíddarhönnunarfyrirtækið CAOZ. Myndin er í leikjstórn Gunnars Karlssonar, sem einnig er útlitshönnuður myndarinnar. Handritið er byggt á sögu eftir Sjón. Margir þekktir einstaklingar sáu um talsetningu og þar á meðal má nefna Terry Jones, Björk og Damon Albarn.

Tenglar 
 Heimasíða myndarinnar

Íslenskar kvikmyndir
CAOZ

CAOZ er íslenskt tölvuteiknimyndafyrirtæki sem fengist hefur bæði við tölvuteiknaðar myndir og auglýsingagerð. Meðal þeirra mynda sem fyrirtækið hefur framleitt eru stuttmyndirnar Litla lirfan ljóta, Anna og skapsveiflurnar. Árið 2011 kom út þeirra fyrsta mynd í fullri lengd, Hetjur Valhallar - Þór.

Kvikmyndir

Í fullri lengd 

 Hetjur Valhallar - Þór (2011) (ásamt Ulysses og Magma Films)

Í framleiðslu:
Egill: The Last Pagan (ásamt Lichthof Productions)

Stuttmyndir 

 Litla lirfan ljóta (2002) 
 Þröng sýn (2005)
 Anna og skapsveiflurnar (2007)

Tenglar

 Heimasíða 

Íslensk fyrirtæki
Dallas Cowboys

Dallas Cowboys er lið í amerískum fótbolta frá úthverfi Dallas í Texas. Þeir leika í Austur riðli Þjóðardeildarinnarar. Liðið var stofnað árið 1960 þegar NFL deildin var stækkuð. Liðið hefur unnið flesta Super Bowl titla, 5, ásamt San Francisco og Pittsburgh.

Bandarísk félög í amerískum fótbolta
Ægisif

Ægisif, stundum kölluð Sófíukirkjan, (gríska: Hagía Sófia , Ἁγία Σοφία „Kirkja heilagrar visku“) er fyrrum patríarka-basilíka í Istanbúl, en henni var breytt í mosku árið 1453. Hún var byggð af Jústiníanusi, merkasta keisara Miklagarðs. Ægisif var safn frá árinu 1935 til ársins 2020. Kirkjan er talin vera hátindur býsantískrar byggingarlistar og er fræg fyrir risavaxna og áberandi þakhvelfingu og bænaturnana. Ægisif, sem var byggð á árunum 532 til 537 e.Kr., var stærsta dómkirkja í heimi í hartnær þúsund ár, eða þar til dómkirkjan í Sevilla á Spáni var reist árið 1520. 

Þann 10. júlí árið 2020 ógilti stjórnlagadómstóll Tyrklands ákvörðunina um að gera Ægisif að safni. Recep Tayyip Erdoğan Tyrklandsforseti tilkynnti síðar sama dag að Ægisif skyldi gerð að mosku á ný, sem hafði lengi verið á stefnuskrá hans.

Tilvísanir

Kirkjur í Tyrklandi
Moskur í Tyrklandi
Söfn í Istanbúl
Tjáningarfrelsi á Íslandi

Tjáningarfrelsi á Íslandi er tryggt samkvæmt 73. gr. Stjórnarskrár Íslands sem er svohljóðandi:

Allir eru frjálsir skoðana sinna og sannfæringar.
Hver maður á rétt á að láta í ljós hugsanir sínar, en ábyrgjast verður hann þær fyrir dómi. Ritskoðun og aðrar sambærilegar tálmanir á tjáningarfrelsi má aldrei í lög leiða.
Tjáningarfrelsi má aðeins setja skorður með lögum í þágu allsherjarreglu eða öryggis ríkisins, til verndar heilsu eða siðgæði manna eða vegna réttinda eða mannorðs annarra, enda teljist þær nauðsynlegar og samrýmist lýðræðishefðum.

Ákvæðið var sett í stjórnarskrána í núverandi mynd með lögum nr. 97 28. júní 1995.

Fyrir 1995 var í stjórnarskrá ákvæði sem var samhljóma núverandi 2. mgr. 73. gr. fyrir utan að í stað tjáningarfrelsis var orðið prentfrelsi notað. Ákvæðið var í 72. gr. lýðveldisstjórnarkrárinnar og var svohljóðandi:
Hver maður á rétt á að láta í ljós hugsanir sínar á prenti; þó verður hann að ábyrgjast þær fyrir dómi. Ritskoðun og aðrar tálmanir fyrir prentfrelsi má aldrei í lög leiða.
Þetta ákvæði var einnig nánast eins í fyrri stjórnarskrám Íslands (54. gr. í stjórnarskránni frá 1874 og 68. gr. í stjórnarskránni frá 1920.)

Takmarkanir á tjáningarfrelsi 

Hér eru settar fram lagagreinar þær er setja skorður á tjáningarfrelsi.

Almenn hegningarlög () setja fjölmargar takmarkanir á tjáningafrelsi. Skv.

XIII. kafli. Brot á almannafriði og allsherjarreglu

Guðlast

Neðanmálsgreinar
Kassandra

Kassandra er í  grískri goðafræði dóttir konungsins Príamosar í Tróju og drottingarinnar Hekabe. Fegurð hennar heillaði guðinn Appollon þannig að hann gaf henni forspárgáfu en þegar hún hafnaði ástum hans þá lagði Appollon á hana þau álög að enginn skyldi trúa spádómum hennar.

Kassandra sá fyrir fall og eyðileggingu Trójuborgar og varaði Trójumenn við Trójuhestinum, hún sá fyrir dauða Agamemnons og sínar eigin raunir og dauða en hún gat engu breytt. 

Eftir Trójustríðið leitaði hún hælis í musteri Aþenu og þar var henni nauðgað af Ajax. Hún var tekin til fanga og gerð að hjákonu Agamemnons í Mýkenu. 

Menn og hetjur í grískri goðafræði
Trójuhestur

Trójuhestur getur einnig átt við spilliforrit sem siglir undir fölsku flaggi.
Trójuhestur var risastór tréhestur, holur að innan, sem Grikkir smíðuðu í Trójustríðinu. Grískir hermenn drógu hestinn með leynd að borgarhlið Tróju og földu sig inni í honum. Trójumenn drógu hestinn inn fyrir borgarmúrana og um nóttina læddust grísku hermennirnir út úr hestinum, opnuðu borgarhliðin og lögðu undir sig borgina.

Heimildir
Brúnaðar kartöflur

Brúnaðar kartöflur er kartöfluréttur þar sem kartöflurnar eru soðnar og síðan er sykur bræddur á pönnu ásamt smjöri eða smjörlíki, kartöflurnar settar út í og velt upp úr sykurbráðinni. Íslendingar bera fram brúnaðar kartöflur með ýmsum veisluréttum, svo sem lamba- og svínasteik, t.d. á jólum. Rétturinn er upprunninn í Danmörku og er í erlendum uppflettiritum um mat yfirleitt talinn danskur sérréttur.

Kartöfluréttir
Gillette Stadium

Gillette Stadium er heimavöllur New England Patriots í NFL deildinni og New England Revolution í MLS. Leikvangurinn er í Foxborough, Massachusetts, rétt fyrir utan Boston og opnaði árið 2002. Hann kom í staðinn fyrir Foxboro Stadium. Völlurinn tekur 68,756 manns í sæti og er í eigu Robert Kraft athafnamanns frá Massachusetts, en hann á einnig Patriots og Revolution.

Bandarísk íþróttamannvirki
Karlakór Reykjavíkur

Karlakór Reykjavíkur er íslenskur karlakór stofnaður í Reykjavík 3. janúar 1926.

Tengill
Karlakór Reykjavíkur - Heimasíða 

Íslenskir kórar
Franskar kartöflur

Franskar kartöflur eru kartöflur sem hafa verið skornar í strimla og djúpsteiktar. Flestar heimildir benda til að franskar kartöflur hafi fyrst verið matreiddar á landsvæði sem nú tilheyrir Belgíu. Aðrar halda því fram að þær hafi fyrst komið fram á Spáni og sá siður að djúpsteikja þær hafi síðan flust til þess hluta Niðurlanda sem þá var undir spænskri stjórn.

McDonald's skyndibitakeðjan hefur átt stóran þátt í því að gera franskar kartöflur vinsælar út um allan heim. McDonalds gerði á sínum tíma samning við fyrirtækið J.R. Simplot sem hafði fundið upp aðferð til þess að snöggfrysta franskar kartöflur. Áður höfðu franskar kartöflur verið skrældar og skornar niður á staðnum, en með uppfinningu Simplot fyrirtækisins mátti skera niður starfsmanna-kostnað og stytta afgreiðslutímann.

Eitt og annað um franskar kartöflur 
 Þegar ljóst var að Frakkar myndu ekki styðja innrás Bandaríkjamanna í Írak árið 2003 fóru sumir Bandaríkjamenn að kalla franskar kartöflur, „frelsiskartöflur“ (enska: freedom fries) í mótmælaskyni.
 Á Íslandi eru franskar kartöflur venjulega bornar fram með tómatsósu eða kokkteilsósu en annars staðar t.d. með majónesi, ediki (oftast maltediki) og ýmiss konar kryddsósum og ídýfum.

Kartöfluréttir
Tugakerfi

Tugakerfið er talnakerfi með grunntöluna tíu. Tugatala er staðsetningartáknkerfi, sem notar 10 tákn: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9.

Sjá einnig 
 Áttundakerfi
 Sextánundarkerfi
 Sextugakerfi
 Tvíundarkerfi

Talnakerfi
Sextánundakerfi

Sextánundakerfi eða sextándakerfi (enska: Hexadecimal system) er talnakerfi með grunntöluna sextán. Sextánundatala er staðsetningartáknkerfi, sem notar sextán tákn: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, A, B, C, D, E, F.

Sextánundakerfi er mikið notað í forritun, vegna þess hve auðvelt er að vinna með tvíundatölur samhliða sextánundakerfinu, þar sem að hverjir fjórir bitar samsvara einum tölustaf í sextánundakerfinu. Til dæmis má rita töluna 79 sem rituð er með tvíundakerfinu 01001111 sem 4F í sextánundarkerfinu (0100 = 4 og 1111 = F). Hins vegar er aðeins flóknara að breyta sextánundakerfistölu í tugatölu. Til dæmis er FF í sextándarkerfinu reiknað þannig: F*16 + F eða 15*16 + 15 = 255 í tugakerfinu og AB í sextandundarkerfi verður A*16 + B eða 10*16 + 11 = 171 í tugakerfi.

Sextánundakerfið er oft kallað „hex“, sem er stytting á enska orðinu „hexadecimal“. Forskeytið er grískt að uppruna, en töluorðið ἕξ (hex) þýðir „sex“. Decimal er dregið af latnenska orðinu fyrir tíund.

Tengt efni 

 Áttundakerfi
 Sextugakerfi
 Tugakerfi
 Tvíundakerfi

Talnakerfi
CCP

CCP er íslenskur tölvuleikjaframleiðandi sem þróaði netleikinn EVE Online og sér nú um rekstur hans. Fyrirtækið var stofnað árið 1997 og árið 2006 sameinaðist CCP hf. fyrirtækinu White Wolf.

Skammstöfunin CCP stendur fyrir Crowd Control Productions.

Í september 2018 var CCP keypt af suður kóreska tölvuleikjafyrirtækinu Pearl Abyss fyrir 425 million dollara.

Tengill 
 Heimasíða CCP 

Íslensk hugbúnaðarfyrirtæki
Íslensk sprotafyrirtæki
Seglbretti

Seglbretti er tveggja til fimm metra langt sjóbretti með einu segli. Mastrið er úr léttu plastefni og er fest við brettið með kúlufestingu sem getur snúist í allar áttir. Seglbrettamaðurinn getur því hallað og snúið seglinu að vild með höndunum um leið og hann stjórnar brettinu með fótunum. Það sameinar því suma kosti brimbretta og seglbáta í einu siglingatæki.

Siglingar
Vatnaíþróttir
Sylt

Sylt (danska: Sild; frísneska: Söl`, þýska: Sylt) er eyja í Norður-Þýskalandi og tilheyrir Norðurfrísnesku eyjunum.

Landafræði 
Sylt liggur í Norðursjó úti fyrir strönd Suður-Slésvíkur í Norður-Fríslandi alveg við landamæri Þýskalands og Danmerkur. Hún er hluti af Norðurfrísnesku eyjunum, norðan við Föhr og sunnan við dönsku eyjuna Rømø. Eyjan er löng og mjó og tengist meginlandinu um mjótt manngert eiði. Það heitir Hindenburgdamm og er notað af járnbraut. Sylt var einu sinni hluti meginlandsins en hefur smám saman sokkið vegna ágangs sjávar. Nyrsti hluti eyjarinnar er jafnframt nyrsti tangi Þýskalands. Þar er bærinn List, sem er nyrsti bær Þýskalands.

Á Sylt eru nokkrir bæir sem dreifast um eyjuna. Þeirra helstur er Westerland, en þar búa 9 þúsund manns. Westerland er jafnframt höfuðstaður Sylt. Þar eru góðar baðstrendur, enda lifa bæjarbúar að mestu á ferðamennsku. Nokkrir bæjanna, svo sem Kampen, hafa þróast í það að vera sumarhúsasvæði fyrir ríka fólkið í Þýskalandi. Íbúar Sylt eru að staðaldri 21 þúsund, en yfir sumarleyfistímann margfaldast sá fjöldi.

Saga 

Sylt var upphaflega dönsk eyja, enda var Slésvík danskt hertogadæmi. Eyjan var áföst meginlandinu allt til 1361, en þá braut sjórinn af landinu í miklu stormflóði. 1864 hertók Bismarck Slésvík í prússnesk-danska stríðinu og varð eyjan þá þýsk. 1927 var hafist handa við að tengja eyjuna við meginlandið á ný með þröngu eiði sem fékk heitið Hindenburgdamm. Á eiðið var lögð járnbrautarlína og ganga lestir reglulega í eyjuna. Ekki er hægt að aka á bíl út í Sylt. Þeir sem vilja taka bíl með út í eyna, verða að setja hann á þartilgerða járnbrautarvagna (Sylt Shuttle) og taka lestina . Eingöngu er hægt að hlaða vagnana í Niebüll , fyrir utan Westerland.

Heimildir 

Norðurfrísnesku eyjarnar
Eyjar við Frísland
Eyjar við Þýskaland
Slésvík-Holtsetaland
Elizabeth (New Jersey)

Elizabeth er borg í Unionsýslu, New Jersey í Bandaríkjunum. Íbúafjöldi er rúm 125 þúsund (2010) sem gerir hana að fjórðu stærstu borg fylkisins. Borgin er höfuðstaður sýslunnar.

Elizabeth var stofnuð árið 1664 af enskum landnemum og var nefnd í höfuðið á eiginkonu George Carteret lávarðar sem var einn af eigendum Karólínuumdæmisins. 

Borgir í New Jersey
Bakaðar kartöflur

Bakaðar kartöflur er kartöfluréttur sem felst í því að kartöflu, helst stórri og mjölmikilli, er pakkað inn í álpappír og umslegin kartaflan síðan hituð í ofni eða á grilli. Þegar búið er að baka kartöfluna er álpappírinn opnaður að hluta, skorið gat á kartöfluna og innvolsið borðað með skeið. Vanalega er smjör, feiti eða sósa sett inn í kartöfluna til lystauka.

.

Kartöfluréttir
Stórbaugur

Stórbaugur er hringur á kúlufleti, með sama geisla og kúlan. Stysta vegalengd milli tveggja punkta á kúlufleti mælist á stórbaug. Allir lengdarbaugar eru stórbaugar, en af breiddarbaugum er aðeins miðbaugur stórbaugur.

Rúmfræði
Landafræði
Miðbaugur himins

Miðbaugur himins nefnist ofanvarp miðbaugs jarðar á himinkúluna. Himintungl, sem eru beint ofan miðbaugs, eru því á miðbaugi himins og hafa stjörnubreidd núll. Skurðpunktar miðbaugs himins og sólbaugs nefnast vorpunktur og haustpunktur.

Stjörnuskoðun

de:Äquator#Himmelsäquator
.cm

.cm er þjóðarlén Kamerún.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

cm

he:סיומת אינטרנט#טבלת סיומות המדינות
sv:Toppdomän#C
.cn

.cn er þjóðarlén Alþýðulýðveldisins Kína.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

cn

he:סיומת אינטרנט#טבלת סיומות המדינות
sv:Toppdomän#C
.cr

.cr er þjóðarlén Kosta Ríka.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

cr

sv:Toppdomän#C
.cu

.cu er þjóðarlén Kúbu.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

cu

sv:Toppdomän#C
.cv

.cv er þjóðarlén Grænhöfðaeyja.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

cv

sv:Toppdomän#C
.cx

.cx er þjóðarlén Jólaeyju.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

cx
.cy

.cy er þjóðarlén Kýpur.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

cy

sv:Toppdomän#C
.ec

.ec er þjóðarlén Ekvador.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

ec

sv:Toppdomän#E
.eh

.eh er þjóðarlén Vestur Sahara.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

eh

sv:Toppdomän#E
.er

.er er þjóðarlén Erítreu.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

er