alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Obscured by Clouds

Obscured by Clouds er sjöunda plata Pink Floyd byggt á tónlistinni sem þeir sömdu fyrir myndina La Vallée. Platan var gefin út í Bretlandi 3. júní, 1972 af Harvest/EMI og svo í Bandaríkjunum 15. júní af Harvest/Capitol. Platan komst í 6. sæti á breska vinsældarlistanum og í 46. sæti á þeim bandaríska.

Árið 1986, var tónlistin gefin út á geisladisk í fyrsta skipti. Svo aftur 1996 í stafrænni endurupptöku.

„Free Four“ var fyrsta Pink Floyd lagið til að fá góða spilun í Bandaríkjunum, og fyrsta til að hafa eitthvað að gera með Eric Fletcher Waters, pabba Roger Waters. Titillagið, eitt af „ósungnu“ lögunum á plötunni, var spilað á flestum tónleikum Pink Floyd á þessum tíma, oftast opnunar lagið. Lagið „Childhood's End“ er byggt á sögu Arthur C. Clarke með sama nafni.

Lög 
 „Obscured by Clouds“ (David Gilmour/Roger Waters) – 3:03
 „When You're In“ (Gilmour/Waters/Rick Wright/Nick Mason) – 2:30
 „Burning Bridges“ (Waters/Wright) – 3:29
 „The Gold It's in the...“ (Gilmour/Waters) – 3:07
 „Wot's... Uh the Deal“ (Gilmour/Waters) – 5:08
 „Mudmen“ (Gilmour/Wright) – 4:20
 „Childhood's End“ (Gilmour) – 4:31
 „Free Four“ (Waters) – 4:15
 „Stay“ (Waters/Wright) – 4:05
 „Absolutely Curtains“ (Gilmour/Waters/Wright/Mason) – 5:52

Smáskífur 
 „Free Four“/„Stay“ (1972, aðeins í Bandaríkjunum)
 „Free Four“/„The Gold It's in the...“ (1972, aðeins á Ítalíu)
 „Burning Bridges“/„Childhood's End“ (1972)

Breiðskífur Pink Floyd
Hljómplötur gefnar út árið 1972
Ródos

Ródos (forngríska Ῥόδος; Hródos, nútímagríska Ρόδος; Róðos) einnig kölluð Roðey eða Róða er grísk eyja, sem er hluti af Tylftareyjum við Litlu-Asíu. Eyjan fékk nafn sitt af gyðjunni Róðu. Talið er að Risinn á Ródos, eitt af sjö undrum veraldar, hafi staðið í hafnarmynni eyjarinnar.

Grískar eyjur
Tylftareyjar

Tylftareyjar (Dodekanesos) eru grískar eyjar og sýsla í suð-austanverðu Eyjahafi, undan vesturströnd Tyrklands. 

Þær eru hluti af Syðri-Sporadeseyjum. Þær voru undir stjórn Tyrkja til 1912 og Ítala til 1947 er Grikkir fengu yfirráð yfir eyjunum. Þrátt fyrir að nafnið sé rétt og bein þýðing á því gríska og tylftin vísar til fjölda eyja eru eyjarnar í raun 163 og þaraf 26 með íbúa.

Eyjar
 Ródos sú stærsta eyjan með, með 115.000 íbúa (2011).
 Kos 33.000 íbúar (2011), heimaeyja Hippókratesar föður læknislistarinnar og sem Hippókratesareiðurinn er kenndur við.
 Kàlymnos  16.000 íbúar (2011).
 Léros 8.000 íbúar (2011), milli Patmo & Càlino.
 Kàrpathos 6.200 íbúar (2011), sú fjallendasta af eyjunum og sums staðar ósnortin sökum torveldrar aðkomu.
 Pàtmos 3.000 íbúar (2011).
 Simi 2.600 íbúar (2011).
 Astypálea 1.300 íbúar (2011)
 Caso / Kàssos, 1.100 íbúar (2011), sú syðsta af eyjunum.
 Nìsiro / Nìssiros, um 1000 íbúar (2011), ein sú smæsta af eyjunum, inniber eldgíg sem nefndur er Kratèras.
 Lipsi 700 íbúar (2011), lítil eyja austur af Patmos.
 Tilos (Tìlos), um 800 íbúar (2011).
 Kastellòrizo 500 íbúar (2011).
 Calchi / Carchi (Chàlki), um 500 íbúar (2011).
 Gaidaro (Agathonisi), um 200 íbúar (2011), sú nyrsta.
 Pserimos 80 íbúar (2011), lítil eyja mitt á milli Kos og Càlino.
 Farmakonisi 10 íbúar (2011).
 Telendos um 100 íbúar (2011).
 Arkoi, 54 íbúar (2001), notuð sem fangelsi í síðari heimstyrjöld.
 Saria, 45 íbúar (2011).
 Gyali, 10 íbúar (2001).
 Lèvita, 5 íbúar (2009), lítil eyja milli Càlino og Paro, telst til bæjarfélagsins í Lero.
 Ro, lítil eyja einungis búsett af starfsmönnum hersins.
 Strongili, engir íbúar, 1 viti gnæfir yfir eynni.
 Alimnia /Alinnia /Limonia óbyggð.
 Sirna/Syrna, lítil eyja (4km²) suðaustur af Karpatos, mikilvæg í samgöngum, varð fræg fyrir skipstrand Athina Rafiah árið 1946.

Grískar eyjur
Sporadeseyjar

Sporadeseyjar er grískur eyjaklasi í Eyjahafi. Eyjaklasinn skiptist í tvennt: í Nyrðri-Sporadeseyjar sunnan Evbeu, þar sem m.a. eru Skiaþos, Skopelos, Skyros og Alonnisos og Syðri-Sporadeseyjar undan strönd Tyrklands. Til þeirra teljast m.a. Tylftareyjar, Samos og Ikaría.

Grískar eyjur
Ævintýri á Norðurslóðum

Ævintýri á norðurslóðum er samansafn þriggja stuttra barnamynda í samstarfi Grænlendinga, Færeyinga og Íslendinga þar sem hvert land leggur fram handrit, leikstjóra og leikara. Myndin var frumsýnd í Háskólabíó árið 1992.

Íslenskar kvikmyndir
Félag maraþonhlaupara

Félag maraþonhlaupara var stofnað 1997 og eru félagar allir þeir Íslendingar sem lokið hafa maraþonhlaupi. Félagið heldur utan um maraþonskrá þar sem fram koma upplýsingar um alla íslenska maraþonhlaupara, hve mörg hlaup þeir hafa hlaupið og besta tíma þeirra. Samkvæmt maraþonskrá félagsins hafa 855 Íslendingar hlaupið maraþon (21. apríl 2007).

Tengill
 Heimasíða Félags maraþonhlaupara

Íslensk félagasamtök
Langhlaup
Frjálsar íþróttir

Frjálsar íþróttir er safnheiti yfir margar greinar íþrótta sem byggjast á hlaupum, stökkum og köstum. 

Á Íslandi er Frjálsíþróttasamband Íslands (FRÍ) það sérsamband innan ÍSÍ sem sinnir frjálsum íþróttum. Á vefsíðu FRÍ má finna upplýsingar um gild Íslandsmet í frjálsum íþróttum. Þar eru einnig ýmsar aðrar upplýsingar um frjálsar íþróttir og afrekaskrá fyrir síðustu ár. FRÍ sér einnig um mótaforritið Þór sem heldur utan um skráningar og upplýsingar um mót.

Listi yfir frjálsar íþróttir

Hlaup
Spretthlaup
Grindahlaup
Maraþonhlaup

Kastgreinar
Spjótkast
Kringlukast
Kúluvarp
Sleggjukast

Stökkgreinar
Þrístökk
Hástökk
Langstökk
Stangarstökk

Fjölþrautir
Þríþraut
Tugþraut

Tengdar síður: 

 Íslandsmet í frjálsum íþróttum
 Bikarkeppni FRÍ
 Bikarkeppni FRÍ innanhúss

Tengill 
 Heimasíða Frjálsíþróttasambands Íslands
David Desrosiers

David Phillipe Desrosiers (fæddur 29. ágúst 1980 í Quebec í Kanada) er bassaleikari og söngvari í hljómsveitini Simple Plan.

David byrjaði að spila í hljómsveitinni Reset sem Pierre Bouvier og Chuck Comeau stofnuðu. Pierre hætti í hljómsveitinni og David kom í stað hans – hann var aðalsöngvari og bassaleikari. David gaf aldrei út hljómplötu með þeirri hljómsveit en eftir slit hljómsveitarinnar buðu Pierre og Chuck honum í nýju hljómsveitina sína, Simple Plan.

Kanadískir tónlistarmenn
Fólk fætt árið 1980
Árósar

Árósar (danska: Aarhus eða Århus, á miðöldum Aros) er önnur stærsta borg Danmerkur með 277.086 íbúa (2019) og enn fleiri í þéttum byggðum í nágrenninu. Árósar er með eina stærstu gámahöfn í Skandinavíu og er höfnin einnig ásamt 100 stærstu gámahöfnum í heiminum. Árósar eru á Jótlandi og því hluti af meginlandi Evrópu, ólíkt Kaupmannahöfn. Í Árósum er tiltölulega hátt hlutfall innflytjenda, eða um 12%. Í borginni er Árósaháskóli þar sem tæplega 12.000 nemendur voru við nám árið 2005. Í dag hins vegar hefur skólinn stækkað til mikilla muna vegna sameiningar við aðrar skólastofnanir og telja nemendur skólans í heildina vera ca. 34.000.

Saga

Víkingabærinn 
Elsti fornleifafundur sem fundist hefur í Árósum er frá enda sjöundu aldar. Elsti húsafundur er af hálfniðurgröfnum húsum sem að voru bæði notuð sem heimili og verkstæði. Í húsunum og jarðlögunum sem umlykja húsin hefur meðal annars fundist greiða, skartgripir og samskonar hlutir sem gefa til kynna að búseta á svæðinu hafi verið nálægt níundu öld.

Minni bæjarsamfélög eins og Holmstrup (Árósar), sem er nálægt Árósum er dagsett nálægt 800 í heimildum frá 1294.

Um árið 1040 voru slegnar myntir í Árósum, fyrst af Hörða-Knúti og seinna af Magnúsi góða.

Virkisgarður 
Á víkingatímabilinu var Árósar umlykin af varnargarði í formi hálfhrings. Ekki er vitað nákvæmlega hvenær myndun varnargarðsins átti sér stað en þó er talið að það sé nokkrum árum eftir fyrstu búsetu á svæðinu, fyrri hluta níundu aldar. Uppgröftur vorið 2005 sýndi að varnargarðurinn var byggður mjög hratt upp í kringum 934, sem gæti verið í samhengi við árás Hinriks Fuglafangara á Jótland. Seinni hluta níundu aldar var varnargarðurinn styrktur og árið 1200 var hann stækkaður gríðarlega. Eftir seinustu stækkun var varnargarðurinn 20 metra breiður og sex til átta metra hár.

Heimildir

Tenglar 

 Opinber heimasíða borgarinnar 
 Visit Aarhus, opinber ferðamannasíða
 VR AARHUS 

Borgir í Danmörku
Hafnarborgir
Seung-Hui Cho

Seung-Hui Cho (f. 18. janúar, 1984, d. 16. apríl, 2007), einnig þekktur sem Cho Seung-hui og Seung Cho, var fjöldamorðingi sem skaut 32 manns til bana þann 16. apríl árið 2007. Í átökunum meiddust einnig 29 aðrir. Eftir blóðbaðið framdi Seung-Hui Cho sjálfsmorð. Fjöldamorðið, oft kallað Virginia Tech fjöldamorðið, átti sér staði í Virginia Tech háskólanum í Virguníufylki í Bandaríkjunum.

Saga 
Seung-Hui Cho fæddist í Suður-Kóreu í Dobong hverfi í Seoul. Þar bjó fjölskylda hans við fátækt svo þau ákvaðu að flytja til Bandaríkjanna í leit að betra lífi.

Í september 1992 fluttist Seung-Hui Cho og fjölskylda hans til Bandaríkjanna, þá var hann átta ára gamall.

Virginia Tech fjöldamorðið

Undirbúningur 
Talið er að Seung-Hui Cho hafi notað 9 mm Glock 19 og .22 caliber Walther P22 skammbyssur í fjöldamorðinu. Cho keypti fyrst .22 caliber Walther P22 skammbyssuna þann 22. febrúar árið 2007 á netinu hjá TGSCOM Inc. Þann 13. mars árið 2007 keypti Cho sér svo hina skammbyssuna, 9 mm Glock 19.

Ástæða 
Lögreglan fann í herbergi hans blaðaknippi þar sem hann gagnrýnir „ríka krakka“, „siðspillingu“ og „svikahrappa“. Í annarri setningu í knippinu má finna textann „þú gerðir mér þetta“. Allt bendir til að tilgangur morðanna hafi verið hefnd gagnvart fórnarlömbunum sem höfðu áður strítt honum og lagt í einelti.

Miðlunarpakki sendur til NBC 
Seung-Hui Cho sendi NBC í New York myndbönd, ljósmyndir og texta sem útskýrði af hverju hann framkvæmdi fjöldamorðið. NBC gaf aðeins út sáralítinn hluta af því sem það fékk frá Cho.

Heimildir 
 

Bandarískir morðingjar
Dauðsföll af völdum sjálfsmorða
Suður-kóreskir morðingjar
Glock 19

Glock 19 er skammbyssa framleidd af austurríska byssuframleiðandanum Glock. Glock 19 er í raun smærri útgáfa af Glock 17. Magasín byssunnar tekur 15 9 x 19 mm skot. Vinna við hönnun Glock 19 hófst árið 1988. Árið 1990 var hún tekin í notkun af sænska hernum og nefnd Pistol 88B (Pistol 88 var heitið sem sænski herinn gaf Glock 17). Önnur af tveimur skammbyssum sem Seung-Hui Cho notaði í fjöldamorðinu í Virginia Tech 16. apríl 2007 var Glock 19.

Skammbyssur
Glock skammbyssur

en:Glock pistol
nl:Glock (pistool)
Walther P22

Walther P22 er hálfsjálfvirk skammbyssa framleidd af þýska vopnaframleiðandanum Walther Sportwaffen.

Tenglar 

Skammbyssur
Walther skammbyssur
Hefæstos

Hefæstos eða Hefaistos er guð eldsins í grískri goðafræði, bæði þess sem birtist í náttúruöflunum, eldingum og eldfjöllum, og eldsins, sem er skapandi kraftur allrar menningar. Hann starfar sem eldsmiður á Ólympos og býr til vopn og skrautgripi í smíðahöll sinni, bæði handa guðunum og dauðlegum mönnum. 

Hefæstos var sonur Seifs og Heru. Þegar Hera sá, að sveinninn var heldur ófélegur ásýndum, kastaði hún honum út yfir þröskuld himinsins og hrapað Hefæstos þá í hafið. En Þetis og aðrar sjávargyðjur tóku við honum og hlúðu að honum. 

Að ytri sýn er Hefæstos burðamikill og vöðvastæltur smiður, en hann er fótlami og ber þannig alltaf minjar byltu þeirrar er hann hlaut nýfæddur. Á samkundum hinna ódauðlegu guða vekur hann oft hlátur þegar hann er á ferli á meðal þeirra haltrandi, másandi og blásandi. 

Svo bar til eitt sinn í gildi guðanna, að móðir hans deildi við Seif og var illt í skapi. Þá mælti Hefæstos blíðum orðum til hennar og rétti henni tvíker, jós síðan ódáinsvíni af skapkerinu og skenkti hinum guðunum. Kom þá upp óstöðvandi hlátur með hinum sælu guðum, þegar þeir sáu hann haltra um höllina. 

Hefæstos var kvæntur Afródítu. Varð hún afhuga hinum óásjálega smið og felldi ástarhug til Aresar.

Aþenuborg var eini staðurinn á Grikklandi, þar sem Hefæstos var tignaður til muna. Stafaði það vitanlega af því, hve mikið kvað að handiðnum og hvers konar iðnaði þar í borg. Var því eðlilegt, að hann væri dýrkaður þar jafnframt hagleiksgyðjunni Aþenu. 

Listamenn hafa sýnt Hefæstos sem þrekvaxinn, skeggjaðan öldung, í stuttum kufli með strúthúfu á höfði, svo sem var búnaður handiðnamanna.

Heimildir 
 Jón Gíslason, Goðafræði Grikkja og Rómverja

Grískir guðir
Ólympsguðir
Nemesis

Nemesis (gríska: Νέμεσις) er grísk hefnda- og refsigyðja. Nemesis úthlutar þó hverjum réttvíslega eftir því, sem viðkomandi á skilið, lán eða ólán. 

Nemesis merkir upphaflega úthlutun eftir verðleikum. Það er líka sá munur á henni og örlagagyðjunum, að þær ákveða hlutskipti manna fyrir fæðinguna, en Nemesis veitir mönnum lán eða ólán fyrir framdar gerðir, umbunar þeim eða hegnir eftir siðferðilegri réttlætismeðvitund. Hitt er þó lang algengast, að hún leiði óhamingju yfir menn. Þegar ofstopafullum mönnum hefur hlotnast of mikið hamingjulán, þá færir hún þeim gífurlegt tjón til þess að minna þá á, að þeir eru dauðlegir, því að óbrigðul hamingja veitist engum nema guðunum einum.

Heimildir 
 Jón Gíslason, Goðafræði Grikkja og Rómverja

Grísk goðafræði
San Diego

San Diego er borg í Suður-Kaliforníu í Bandaríkjunum, skammt frá landamærum Mexíkó. Hún er næststærsta borg Kaliforníu og áttunda stærsta borg Bandaríkjanna. Íbúar voru rúmlega 1,2 milljónir árið 2006.

Borgir í Kaliforníu
Phoenix, Arizona

Phoenix er höfuðborg Arizona-ríkis í Bandaríkjunum. Hún er jafnframt stærsta borg ríkisins og sjötta stærsta borg Bandaríkjanna. Íbúar voru tælega 1,6 milljónir árið 2020. Á Phoenix stórborgarsvæðinu bjuggu tæplega 4,85 milljónir en Phoenix stórborgarsvæðið er það 13. stærsta í Bandaríkjunum.

Körfuknattleiksliðið Phoenix Suns er þekktasta íþróttafélagið.

Borgir í Arizona
San Jose

San Jose er borg í Kaliforníu í Bandaríkjunum. San Jose er þriðja stærsta borg Kaliforníu og tíunda stærsta borg Bandaríkjanna. Íbúar voru rúmlega rúm milljón árið 2020. San Jose liggur í Silicon Valley sunnan San Francisco-flóans í norðanverðri Kaliforníu.

Borgir í Kaliforníu
Technics SL-1200

Technics SL-1200 er gerð plötuspilara sem japanski raftækjaframleiðandinn Matsushita hefur framleitt frá október 1972 undir vörumerkinu Technics. Technics SL-1200 var upphaflega settur á markað sem hágæðaplötuspilari fyrir almenning en var fljótlega tekinn í notkun á útvarpsstöðvum og af plötusnúðum á næturklúbbum. Árið 1978 var Technics SL-1200MK2 settur á markað. Í MK2 hafði mótorinn verið bættur, sem og umgjörðin. MK2 og önnur sem fylgt hafa í kjölfarið hafa æ síðan verið staðallinn hjá plötusnúðum. Seint á tíunda áratug 20. aldar hafa plötuspilarar á borð við Stanton st/str8 150/t.120, Vestax PDX plötuspilarar og Numark TTx1 veitt Technics SL-1200 plötuspilaranum harða samkeppni.

Plötusnúðar nefna plötuspilarann oft einfaldlega SL eða SL-inn.

Plötuspilarar
Technics
Indianapolis

Indianapolis er höfuðborg Indiana-ríkis í Bandaríkjunum og jafnframt stærsta borg ríkisins. Hún er einnig 13. stærsta borg Bandaríkjanna og þriðja stærsta borg miðvesturríkjanna á eftir Chicago og Detroit. Íbúar voru tæplega 880.000 árið 2019.

Indiana Pacers er körfuboltalið borgarinnar og spilar í NBA.

Borgir í Indiana
Klettasalat

Klettasalat (fræðiheiti: Eruca sativa) er græn fjölær jurt af krossblómaætt sem líkist salati með löng og mjó blöð. Blöðin eru bragðmikil með beiskum keim og eru yfirleitt borðuð hrá. Þau innihalda mikið af C-vítamíni og járni. 

Klettasalat hefur verið ræktað sem grænmeti við Miðjarðarhafið frá því í fornöld og Rómverjar töldu það vera kynörvandi. Ræktun í stórum stíl hófst þó ekki fyrr en á 10. áratug 20. aldar, einkum á Ítalíu, en um svipað leyti var farið að rækta það um allan heim, meðal annars á Íslandi. Við Miðjarðarhafið vex jurtin í sendnum og gljúpum jarðvegi frá ströndinni upp í 800 metra hæð yfir sjávarmáli.

Ræktun
Klettasalat er hraðvaxta og verður fullvaxið á nokkrum vikum. Því er sáð beint í beðin og er hægt að taka af því smám saman eftir því sem blöðin ná nægilegri stærð. Það þolir ágætlega kulda en síður vind og er t.d. ræktað utandyra á Íslandi í skjóli þar sem sólar nýtur. 

Fyrsta ræktað á Íslandi 1998 í Mosfellsdal af Dísu Anderiman Skeggjastöðum. Hún kynntis klettasalati á Ítalíu, n.t.t. Isola de Giglio undir söng Helga Björnssonar. Rúkola vex vel á Íslandi og er sérstaklega þakklátt rökum jarðvegi.

Matseld
Klettasalat er yfirleitt borðað hrátt eitt og sér eða sem bragðbætir með hefbundnu salati. Það er algengt á flatbökur og þá yfirleitt sett yfir eftir bökun. Það er einnig soðið, svipað og spínat, og notað í mauk með osti og jafnvel í staðinn fyrir basil í pestó.

Krossblómaætt
Salöt

de:Rucola
en:Arugula
it:Eruca sativa
sv:Ruccola
Krossblómaætt

Krossblómaætt (fræðiheiti Brassicaceae eða Cruciferae) er ætt dulfrævinga sem telur margar mikilvægar matjurtir, svo sem hvítkál, blómkál, rófur, næpu, repju, sinnep og piparrót. Allar tegundir af þessari ætt eru ætar en sumar innihalda erúsínsýru sem gerir varasamt að neyta þeirra í miklu magni.

Nafnið vísar til þess að blóm þessara jurta bera fjögur krónublöð sem minna á kross.

Tegundir af Krossblómaætt á Íslandi 
 Arabidopsis petraea (L.) — Melablóm
 Erysimum strictum P.Gaertn., B. Mey. & Scherb.
 Barbarea stricta Andrz. — Hlíðableikja
 Rorippa islandica (Oeder & Murray) Borbas — Kattarjurt
 Cardamine bellidifolia L. — Jöklaklukka
 Cardamine hirsuta L. — Lambaklukka
 Cardamine pratensis L. subsp. angustifolia (Hook.) O.E. Schulz — Hrafnaklukka
 Arabis alpina L. — Skriðnablóm
 Draba arctogena (E.Ekman) E.Ekman — Heiðavorblóm
 Draba glabella Pursh. — Túnvorblóm
 Draba incana L. — Grávorblóm
 Draba lactea Adams — Snoðvorblóm
 Draba nivalis Liljeblad — Héluvorblóm
 Draba norvegica Gunn. — Hagavorblóm
 Draba oxycarpa Sommerf. — Fjallavorblóm
 Draba verna L. — Vorperla
 Cochlearia officinalis L. — Skarfakál
 Cochlearia groenlandica L. — Fjallaskarfakál
 Capsella bursa-pastoris (L.) Medik. — Hjartarfi
 Subularia aquatica L. — Alurt
 Cakile maritima Scop. subsp. islandica (Goud.) Hyl. ex Elven — Fjörukál
 Sisymbrium altissimum L. — Risadesurt
 Sisymbrium officinale (L.) Scop. — Götudesurt
 Descurainia incana (Bernh. ex Fisch. & C.A.Mey.) Dorn — Gráþefjurt
 Descurainia sophia (L.) Webb ex Prantl — Þefjurt
 Isatis tinctoria L. — Litunarklukka
 Erysimum cheiranthoides L. — Akurgyllir
 Erysimum repandum L. — Hafnagyllir
 Hesperis matronalis L. — Næturfjóla
 Malcolmia maritima (L.) R.Br. — Martoppur
 Barbarea vulgaris W.T.Aiton — Garðableikja
 Rorippa nasturtium-aquaticum (L.) Hayek — Brunnperla
 Rorippa sylvestris (L.) Besser — Flækjujurt
 Armoracia rusticana P.Gaertner, B.Meyer & Scherb. — Piparrót
 Cardamine flexuosa With. — Kjarrklukka
 Berteroa incana (L.) DC. — Hvítduðra
 Camelina microcarpa Andrz. ex DC. — Hárdoðr
 Camelina sativa (L.) Crantz — Akurdoðra
 Thlaspi arvense L — Akursjóður
 Noccaea caerulescens (J. & C.Presl) F.K.Mey. — Varpasjóður
 Lepidium campestre (L.) R.Br. — Akurperla
 Lepidium densiflorum Schrad. — Þyrpiperla
 Lepidium heterophyllum Benth. — Hnoðperla
 Lepidium latifolium L. — Strandperla
 Lepidium neglectum Thell. — Kringluperla
 Lepidium perfoliatum L. — Slíðurperla
 Lepidium ruderale L. — Haugperla
 Lepidium sativum L. — Garðperla
 Lepidium virginicum L. — Virginíuperla
 Conringia orientalis (L.) Dumort. — Káljurt
 Brassica napus L. — Gulrófa, repja
 Brassica oleracea L. — Garðakál
 Brassica rapa L. subsp. campestris (L.) Clapham — Arfanæpa
 Sinapis alba L. — Hvítur mustarður
 Sinapis arvensis L. — Arfamustarður
 Erucastrum gallicum (Willd.) O.E.Schulz — Hundakál
 Raphanus raphanistrum L. — Akurhreðka
 Raphanus sativus L. — Ætihreðka
Krossblómabálkur

Krossblómabálkur (fræðiheiti: Brassicales eða Capparales) er ættbálkur dulfrævinga sem margir innihalda glúkósínólöt (sinnepsolíu). Nafnið er dregið af því að blóm þessara jurta hafa fjögur krónublöð sem minna á kross.

Kálfiðrildaætt (Pieridae) dregur nafn sitt af því að lirfur margra tegunda af þeirri ætt lifa á blöðum jurta af þessum ættbálki.

Ættir 
 Akaniaceae
 Bataceae
 Krossblómaætt (Brassicaceae)
 Caricaceae
 Emblingiaceae
 Gyrostemonaceae
 Koeberliniaceae
 Deiglujurtaætt (Limnanthaceae)
 Moringaceae
 Pentadiplandraceae
 Ilmkollsætt (Resedaceae)
 Salvadoraceae
 Setchellanthaceae
 Tovariaceae
 Skjaldfléttuætt (Tropaeolaceae)
Kál

Kál (fræðiheiti: Brassica) er ættkvísl jurta af krossblómaætt. Ættkvíslin inniheldur fleiri matjurtir en nokkur önnur ættkvísl. Hún inniheldur einnig margar tegundir illgresis. Um þrjátíu villtar tegundir og villtir blendingar tilheyra þessari ættkvísl auk fjölda ræktunarafbrigða og ræktaðra blendinga. Flestar tegundirnar eru einærar eða tvíærar. Ættkvíslin er upprunnin í tempraða beltinu í Evrópu og Asíu en káljurtir eru ræktaðar um allan heim.

Nokkrar tegundir 
 Eþíópíumustarður (Brassica carinata)
 Brassica elongata
 Brassica fruticulata
 Asíumustarður (Brassica juncea)
 Gulrófa (Brassica napobrassica)
 Repja (Brassica napus)
 Brassica narinosa
 Svartmustarður (Brassica nigra)
 Garðakál (Brassica oleracea)
 Brassica perviridis
 Næpa (Brassica rapa)
 Brassica rupestris
 Brassica septiceps
 Brassica tournefortii

Tenglar 
 Káltegundir; grein í Morgunblaðinu 1993
Salat

Um réttinn, sjá salat (matargerð).

Salat (fræðiheiti: Lactuca sativa) er einær jurt sem er ræktuð sem grænmeti og venjulega borðuð hrá eða soðin í salöt og aðra rétti, til dæmis hamborgara. Stilkurinn skiptir sér þegar hann er enn mjög stuttur og myndar marga blómknúppa, svipað og fífill. Blöð af jöklasalati eða öðru stökku salati eru stundum notuð sem ílát eða undirlag fyrir ýmiss konar rétti, heita eða kalda, og borðuð með þeim.

Afbrigði 
Til eru fjölmörg ólík afbrigði salats. Þau helstu eru höfuðsalat (þar á meðal jöklasalat eða iceberg), blaðsalat og romaine-salat. 

Bataviasalat (fræðiheiti: Lactuca sativa var. capitata) er af ýmsum talið ein gerð jöklasalats, en af öðrum sem sérstakur flokkur innan höfuðsalats, mitt á milli smjörsalats (venjulegs höfuðsalats) og jöklasalats. Bataviasalat er tilkomið við æxlun á milli jöklasalats og smjörsalats. Blöð plantnanna líkjast blöðum jöklasalats að útliti og gerð, en eru þykkari, bylgjóttari og með dýpri skerðingar en blöð smjörsalats.

Grænmeti
Salöt
Spergilblómkál

Spergilblómkál (fræðiheiti: Brassica oleracea var. botrytis) er ræktunarafbrigði garðakáls (Brassica oleracea) sem fyrst var ritað um á Ítalíu á 16. öld. Það er sérstakt fyrir það að knúpparnir mynda nokkuð reglulega brotamynd. Nafnið kemur til að því að þetta afbrigði er stundum talið vera blendingur spergilkáls og blómkáls.

Garðakál

de:Romanesco
en:Broccoflower
eo:Florbrokolo
ja:ロマネスコ
nl:Romanesco
nn:Romanesco
sv:Broccolo
Garðakál

Garðakál (fræðiheiti Brassica oleracea) er káltegund upprunnin við strendur Suður- og Vestur-Evrópu. Það þolir vel salt og kalk en illa samkeppni frá öðrum jurtum. Garðakál er stór tvíær jurt sem myndar breið og þykk græn blöð sem geyma vatn og næringarefni fyrir blómgunina sem fer fram á seinna árinu. Vitað er að garðakál var ræktað á tímum Forngrikkja og Rómverja og hefur líklega verið orðið vel þekkt sem grænmeti löngu fyrir þann tíma. Til er fjöldinn allur af afbrigðum garðakáls, svo sem grænkál, hvítkál, blómkál, spergilkál, rósakál og skrautkál.

Tenglar
 Kál - brakandi og ferskt(Vilmundur Hansen, Bændablaðið, 28. ágúst 2017)
 Ragnar Ásgreisson, Um káltegundir, Morgunblaðið - 59. tölublað (15.03.1944)
 Helstu matjurtir sem rækta má utandyra á Íslandi (Lystigarður Akureyrar)
Blómkál

Blómkál (fræðiheiti Brassica oleracea var. botrytis) er ræktunarafbrigði garðakáls sem líkist mjög spergilkáli. Líkt og með spergilkál er það með stóran blómknúpp sem er það eina sem er étið af plöntunni. Blöðum og stilk er yfirleitt hent. Blómkál þolir vel kulda en getur blómgast með mörgum litlum knúppum í stað eins stórs ef hitinn er of lítill. Við of háan hita myndar það ekki blóm. 

Garðakál
Spergilkál

Spergilkál (sprotakál eða brokkólí, fræðiheiti Brassica oleracea var. silvestris) er ræktunarafbrigði garðakáls. Það myndar stóra klasa grænna blómknúppa sem eru það eina sem er étið af plöntunni, líkt og hjá blómkáli, sem er náskylt afbrigði. Spergilkál var fyrst og fremst ræktað á Ítalíu, þar sem það var þekkt að minnsta kosti frá tímum Rómverja, fram á 19. öld þegar ræktun þess breiddist hægt út til annarra landa. Nafnið er dregið af því að bragðið af stilkunum þykir minna á spergil. Það þolir vel kulda.

Garðakál
Graslaukur

Graslaukur (fræðiheiti: Allium schoenoprasum) er minnsta lauktegundin, upprunnin í Evrópu, Asíu og Norður-Ameríku. Hann vex í klösum og eru blöðin nýtt með því að saxa þau út í mat sem krydd. Hann er líka nýttur sem skordýrafæla í matjurtagörðum.

Tenglar 
 Graslaukur; grein í Morgunblaðinu 1993

Tilvísanir

Laukar
Krydd