alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hrímtrosi

Hrímtrosi eða Flökkualbatrosi (diomedea exulans) er einn stærsti núlifandi fugl veraldar sé miðað við vængjatak sem er á bilinu 2,5 - 3,5 metrar. Eitthvað er á reiki hvort telja beri fuglin sjálfstæða tegund eða undirtegund ásamt tveimur öðrum. Búsvæði er í Suðurhöfum  milli 28° og 60° breiddargráðu.

Pípunefir
Emmy-verðlaunin

Emmy-verðlaunin (eða Emmy Awards og Emmys) eru bandarísk verðlaun veitt fyrir framúrskarandi árangur í sjónvarpi. Veitt eru verðlaun nokkrum sinnum á ári í mörgum mismunandi flokkum sem koma að sjónvarpsþáttagerð. Þekktustu athafnirnar eru Primetime Emmy Awards og Daytime Emmy Awards. Verðlaunin eru samsvarandi Grammy-verðlaununum fyrir tónlist, Óskarsverðlaununum fyrir kvikmyndir og Tony-verðlaununum fyrir leiklist.

Þrjú mismunandi samtök sjá um verðlaunin. Þau eru Academy of Television Arts & Sciences (ATAS), National Academy of Television Arts & Sciences (NATAS), og International Academy of Television Arts and Sciences (IATAS). Hvert þeirra stjórnar ákveðnum verðlaunahátíðum sem tengjast sínum sviðum. ATAS sáu um fyrstu athöfnina sem fór fram árið 1949 til að heiðra sjónvarpsþætti sem framleiddir voru á Los Angeles svæðinu, áður en það átti við um öll Bandaríkin. Næstu tvo áratugina voru verðlaunin stækkuð til að ná utan um fleiri geira í sjónvarpsiðnaðinum.

Tilvísanir

Tenglar
 Academy of Television Arts & Sciences (ATAS) Opinber vefsíða Emmy-verðlaunanna
 National Academy of Television Arts & Sciences (NATAS) Opinber vefsíða Emmy-verðlaunanna 
 International Academy of Television Arts and Sciences (IATAS) Opinber vefsíða Emmy-verðlaunanna

Sjónvarpsverðlaun
Sameiginlega öryggissáttmálastofnunin

Sameiginlega öryggissáttmálastofnunin (rússneska: Организация Договора о коллективной безопасности; umritað Organízatsíja Dogovora o kollektívnoj bezopasností; skammstafað ОДКБ eða ODKB á latnesku letri; gjarnan kölluð CSTO eftir nafni sínu á ensku; Collective Security Treaty Organization) er hernaðarbandalag sex fyrrverandi sovétlýðvelda í Evrasíu. Aðildarríkin eru Armenía, Hvíta-Rússland, Kasakstan, Kirgistan, Rússland og Tadsíkistan. Bandalagið rekur uppruna sinn til herafla Sovétríkjanna, sem var lagður niður árið 1991 og síðan limaður inn í sameiginlegan herafla Samveldis sjálfstæðra ríkja næsta ár. Sá herafli var síðar lagður niður og í hans stað komu sjálfstæðir herir fyrrum lýðvelda Sovétríkjanna.

Líkt og 5. gr. Atlantshafssáttmálans kveður 4. gr. Sameiginlega öryggissáttmálans á um að árás gegn einu aðildarríki verði álitin árás á þau öll. Í stofnskrá Sameiginlega öryggissáttmálastofnunarinnar er áréttaður vilji aðildarríkjanna til að forðast valdbeitingu. Aðildarríkjunum er bannað að ganga í önnur hernaðarbandalög samkvæmt sáttmálanum.

Bakgrunnur og þróun 
Sameiginlega öryggissáttmálastofnunin var stofnuð eftir upplausn Sovétríkjanna. Grundvöllur stofnunarinnar var „Sameiginlegi öryggissáttmálinn“ sem undirritaður var í Taskent þann 15. maí 1992 af Rússlandi, Armeníu, Kasakstan, Kirgistan og Úsbekistan. Upphaflega átti sáttmálinn að gilda í fimm ár en með möguleika á framlengingu. Tadsíkistan bættist síðar í hópinn og árið 1993 gerðust Aserbaísjan, Hvíta-Rússland og Georgía einnig aðilar að sáttmálanum.

Sum aðildarríkin höfðu áhyggjur af umsvifum Rússa í nágrannaríkjum sínum. Aserbaísjan, Georgía og Úsbekistan sögðu því upp aðild að sáttmálanum þegar hann var framlengdur árið 1999.

Árið 2002 var ákveðið að gera sáttmálann að fastri alþjóðastofnun, Sameiginlegu öryggissáttmálastofnuninni, sem Rússland, Hvíta-Rússland, Armenía, Kasakstan, Kirgistan og Tadsíkistan gerðust aðilar að. Samtökin hófu störf í september 2003. Árið 2006 gerðist Úsbekistan aftur aðili að stofnuninni en drógu sig aftur úr samstarfinu árið 2012.

Sameiginlega öryggissáttmálastofnunin er með stöðu áheyrnarfulltrúa við allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna.

Skipulag

Stofnunin er leidd af sameiginlegu öryggisráði sem leiðtogar aðildarríkjanna sitja í, ásamt fastanefnd sendifulltrúa. Utanríkis- og varnarmálaráðherrar ríkjanna funda jafnframt á vegum stofnunarinnar auk þess sem stofnunin er með eigið ritararáð. Aðalritari og ritararáð Sameiginlegu öryggissáttmálastofnunarinnar hafa aðsetur í Moskvu.Møller, bls. 211.

Hernaðarlega er liðsafla stofnunarinnar skipt í þrjá svæðishópa. Rússar og Hvít-Rússar mynda vestasta hlutann í Evrópu, Rússar og Armenar mynda miðhópinn á Kákasus-svæðinu og þann austasta í Mið-Asíu mynda Rússar ásamt Kasökum, Kirgisum og Tadsíkum.

Tilvísanir

Hernaðarbandalög
Hrafn Jökulsson

Hrafn Jökulsson (1. nóvember 1965 – 17. september 2022) var íslenskur rithöfundur, ritstjóri og aðgerðasinni. Hann hóf störf sem blaðamaður á Tímanum 15 ára og varð ritstjóri Alþýðublaðsins árið 1994. Árið 1996 varð hann ritstjóri tímaritsins Mannlífs. Fyrsta ljóðabók hans, Síðustu ljóð, kom út árið 1988 og sama ár kom út sagnfræðiritið Íslenskir nasistar sem hann skrifaði ásamt bróður sínum, Illuga Jökulssyni. Árið eftir kom út annað sagnfræðirit um hernámsárin, Ástandið: Mannlíf á hernámsárunum. Árið 1991 kom út ljóðabókin Húsinu fylgdu tveir kettir og 1993 kom út Þegar hendur okkar snertast. Árið 1998 átti hann þátt í stofnun skákfélagsins Hróksins sem næstu ár stóð fyrir fjölda skákviðburða og hélt taflnámskeið og skákmót á Austur-Grænlandi. Árið 2000 gaf hann út helming ljóðabókar á móti Guðrúnu Evu Mínervudóttur, Stiginn til himna: Ljóð handa Evu. Árið 2007 kom svo út þekktasta bók hans, Þar sem vegurinn endar, sjálfsævisöguleg bók um Árneshrepp á Ströndum. Hrafn lést eftir stutta baráttu við krabbamein árið 2022.

Íslenskir rithöfundar
Íslensk skáld
Íslenskir ritstjórar
Íslenskir skákmenn
Íslenskir aðgerðasinnar
Jean-Luc Godard

Jean-Luc Godard (3. desember 1930 – 13. september 2022) var fransk-svissneskur kvikmyndaleikstjóri, handritshöfundur og gagnrýnandi. Hann var einn af forvígismönnum frönsku nýbylgjunnar á 7. áratugnum og varð einn af áhrifamestu kvikmyndaleikstjórum Frakka á síðari hluta 20. aldar. Verk hans einkennast af markvissum tilraunum með kvikmyndaformið, bæði frásögn, klippingar, hljóð og myndatöku. Þekktustu kvikmyndir hans eru Lafmóður (À bout de souffle) 1960, Konan er sjálfri sér lík (Une femme est une femme) 1961, Lifa sínu lífi (Vivre sa vie) 1962, Ég elskaði þig í gær (Le Mepris) 1963, Bande à part 1964, Lemmy í undraverðum ævintýrum (Alphaville) 1965, Vitlausi Pétur (Pierrot le fou) 1965, Masculin Féminin 1966 og Weekend 1967. Allar þessar myndir eru frá nýbylgjutímabilinu hans, en eftir stúdentaóeirðirnar í París 1968 urðu myndir hans pólitískari og hann gerðist hallur undir marxisma og tilvistarhyggju. Hann stofnaði róttæka Dziga Vertov-hópinn árið 1969. Eftir 1980 urðu myndir hans að sumu leyti hefðbundnari og lögðu meiri áherslu á formræna fagurfræði. Sagan af Maríu (Je vous salue, Marie) vakti miklar deilur og olli uppþotum þegar hún var sýnd í Róm árið 1985.

Hann lést með dánaraðstoð í Sviss, þar sem hann bjó frá 1978, 91 árs gamall.

Franskir kvikmyndaleikstjórar
Franskir gagnrýnendur
Yung Nigo Drippin'

Brynjar Logi Árnason (f. 7. nóvember 1996), betur þekktur sem Yung Nigo Drippin, er íslenskur tónlistarmaður og rappari úr Hafnarfirði.

Hljóðritaskrá

Breiðskífur
 Plús hús (2015)
 Yfirvinna (2018)
 Plús hús 2 (2019)

Tilvísanir

Tenglar
 Yung Nigo Drippin' á Instagram

Íslenskir rapparar
Fólk fætt árið 1996
Íslenskir tónlistarmenn
Juno-verðlaunin

Juno-verðlaunin (eða Juno Awards), betur þekkt sem JUNOS, eru árleg verðlaun veitt kanadísku tónlistarfólki og hljómsveitum. Verðlaunin voru fyrst afhent árið 1970 og gengu þá undir nafninu Gold Leaf Awards. Verðlaunin eru talin vera kanadíska útgáfan af bresku Brit-verðlaununum og bandarísku Grammy-verðlaununum. Meðlimir Canadian Academy of Recording Arts and Sciences (CARAS) eða aðrir sérfræðingar sjá um val sigurvegara sumra flokka, á meðan önnur verðlaun fara eftir velgengni í sölu.

Tenglar
 Opinber vefsíða verðlaunanna

Tónlistarverðlaun
Luminate Data

Luminate (áður þekkt sem Nielsen SoundScan, Nielsen Music Products og MRC Data) er gagnasafn upplýsinga um sölu tónlistar, stofnað árið 1991 af Mike Fine og Mike Shalett. Gögn eru tekin saman vikulega og eru gerð aðgengileg hvern sunnudag (fyrir sölu hljómplatna) og hvern mánudag (fyrir sölu laga) til áskrifenda. Meðal þeirra eru plötufyrirtæki, útgáfufyrirtæki, smásölur, kvikmynda og sjónvarpsfélög, og umboðsmenn listamanna. Luminate er heimild sölutalna fyrir Billboard vinsældalistana.

Tenglar
 Vefsíða Luminate Data

Tónlist
Forgotten Lores

Forgotten Lores er íslensk rapphljómsveit. Sveitin hefur gefið út tvær breiðskífur, Týndi hlekkurinn (2003) og Frá heimsenda (2006), en sú síðarnefnda hlaut tilnefningu til Íslensku tónlistarverðlaunanna árið 2007 sem hljómplata ársins.

Meðlimir 
 Ársæll Þór Ingvason (Intro)
 Baldvin Þór Magnússon (Class B)
 Benedikt Freyr Jónsson (Benni B-Ruff)
 Birkir Björns Halldórsson (Byrkir B)
 Kristinn H. Sævarsson (Diddi Fel)

Útgefið efni

Breiðskífur 
 Týndi hlekkurinn (2003)
 Frá heimsenda (2006)

Tilvísanir

Tenglar
 Forgotten Lores á Facebook

Íslenskar hljómsveitir
Íslenskir rapparar
Menntaskólaselið

Menntaskólaselið er skáli við Reykjakot í Ölfusi ofan við Hveragerði sem Menntaskólinn í Reykjavík hefur til umráða. Húsið var reist á árunum 1937 til 1938 að frumkvæði Pálma Hannessonar rektors og sinntu nemendur stórum hluta byggingarinnar í sjálfboðavinnu. Vonir stóðu til að skálann mætti nýta til skíðaferða, en skíðabrekkur í grennd við hann stóðu ekki undir væntingum, hins vegar hefur skálinn verið vinsæll fyrir hvers kyns skemmtiferðir nemenda og í seinni tíð til útikennslu.

Byggingarsaga
Á árinu 1937 kom Pálmi Hannesson að máli við Kristinn Vigfússon smið og fékk hann til að reisa sel fyrir Menntaskólann í Reykjavík. Var það stór timburbygging upp á tvær hæðir með stórum stofum og samkomuskálum á neðri hæðum en svefnherbergjum á efri hæð. Byrjað var að grafa fyrir grunninum af hópi nemenda í 6. bekk í september sama ár. Var verkið að miklu leyti fjármagnað með söfnunum nemenda og styrkjum frá velunnurum.

Óljóst er hver teiknaði Menntaskólaselið, en líkur má leiða að því að sú vinna hafi farið fram á embætti Húsameistara ríkisins.

Heimildir 
 

Menntaskólaselið
Friðarráðstefnan í París 1919-1920

Fyrri heimsstyrjöldinni lauk formlega með undirritun Versalasamningsins þann 28. júní 1919. Þrjátíu og tvö lönd komu saman í París í janúar 1919 til að halda ráðstefnu sem myndi tryggja frið eftir fyrri heimsstyrjöldina, ráðstefnan hefur verið kölluð Friðarráðstefnan.

Fyrri heimsstyrjöldin
Útópískur sósíalismi

Útópískur Sósíalismi er hugtak sem er notað til að lýsa þeim hugmyndum sósíalískra hugsuða sem voru uppi á fyrri hluta 19 aldar, fyrir tíma Karl Marx og Friedrich Engels. Meðal helstu fulltrúa útópísks sósíalisma eru Robert Owen, Charles Fourier og Henri de Saint-Simon. Allir sáu fyrir sér framtíð útópískra sósíalískra samfélaga, þar sem fátækt, neyð, misskiptingu og efnahagslegu óréttlæti hafði verið útrýmt. Þeir höfnuðu flestir einkaeignarrétti og töldu að efnahagsstarfsemi ætti að skipuleggja á grundvelli samvinnufyrirtækja. Land og framleiðslutæki ættu að vera í almannaeign. 

Einn mikilvægasti munur hugmynda þeirra og síðari sósíalista, anarkista og marxista er að útópískir sósíalistar höfnuðu stéttabaráttu og byltingu sem leið að þessu markmiði. Þess í stað sáu fyrir sér að framtíðarríkið myndi vaxa af sjálfu sér innan ríkjandi þjóðfélagskerfis, t.d. í formi fyrirmyndarsamfélaga á borð við þau sem Owen reyndi að koma á fót í Englandi og Bandaríkjunum. Siðferðilegir og efnahagslegir yfirburðir sameignar- eða samvinnusamfélaga þeirra væru slíkir að allir skynsamir menn myndu taka upp merki þeirra og samfélagið þannig umbreytast af sjálfu sér.

Útópískur sósíalismi, og þá sérstaklega hugmyndir Owen og Saint-Simon, höfðu mikil áhrif á ýmsa frjálslynda og sósíalíska hugsuði 19. aldar. Hugmyndir Owen höfðu mikil áhrif á þróun samvinnustefnunnar.

Gagnrýni á útópískan sósíalisma   
Karl Marx og Friedrich Engels voru fyrstu fræðimennirnir til þess að nota hugtakið útópískur sósíalismi og skilgreindu þeir það í skrifum sínum. Marx notaði fyrst hugtakið í ritinu “Miskunnarlaus gagnrýni á allt," For a Ruthless Criticism of Everything (1843). Síðar notuðu Marx og Engels hugtakið í Kommúnistaávarpinu (1848) og að lokum krufði Engels muninn á bók sem kallaðist Sósíalismi: Útópískur og Vísindalegur. Í skrifum sínum lögðu þeir áherslu á að kenningar útópísks sósíalisma skorti vísindalega greiningu á kapítalísku þjóðskipulagi, þær væru aðeins hugmyndir um hvaða markmiði ætit að stefna að, en ekki hvernig nálgast ætti markmiðið. Til þess að uppræta tátækt og efnahagslegu óréttlæti þyrfti að gjörbreyta samfélagsgerðinni. Engels sagði að því lengur sem hann velti fyrir sér hugmynd útópískra sósíalista um að þetta myndi gerast að sjálfu sér, þökk sé skynsemi og rökhugsun, því sannfærðari væri hann um að hugmyndir þeirra væru hreinir draumórar.  

Hugtakið útópískur sósíalismi var notað í niðrandi merkingu af marxistum, sem lögðu áherslu á að kenningar þeirra væru heimspekilegar vangaveltur, ólíkt vísindalegri aðferð Marx, sem greindi hagkerfi kapítalismans með skipulegum hætti og með greiningartækjum hagfræðinnar í stað gildisdóma og siðferðilegra mælikvarða. Hugmyndir útópískra sósíalista voru þó ekki jafn draumórakenndar eða rómantískar og margir síðari tíma gagnrýnendur vildu meina, heldur lögðu þeir flestir áherslu á mikilvægi vísinda og sérfræðinga í framtíðarríkinu, og gerðu þó skrif þeirra um efnahagsmál hafi ekki verið jafn formleg og greiningar Marx og klassískra hagfræðinga 19 aldar, settu þeir fram skipulega gagnrýni á iðnbyltinguna sem var þá að ganga yfir Evrópu.

Tilvísanir
Trítlar (Glareolidae)

Trítlar (fræðiheiti: Glareolidae) er ætt strandfugla.

Tenglar
Búkolla

Búkolla er íslensk þjóðsaga sem fjallar um hjón sem senda dóttir sína í leit að kú þeirra sem heitir Búkolla.

Tvær gerðir af sögunni koma fram í Þjóðsögum Jóns Árnasonar, ein um Búkollu og strákinn og önnur um Búkollu og systurnar þrjár.

Heimildir

Hlekkir 

 Búkolla (sagan um Búkollu og strákinn)
 Búkolla (sagan um Búkollu og systurnar þrjár)

Íslenskar þjóðsögur
David Wessel

David Meyer Wessel (fæddur febrúar 21, 1954) er bandarískur blaðamaður og rithöfundur. Hann hefur deilt tveimur Pulitzer-verðlaunum fyrir blaðamennsku. Hann er forstöðumaður Hutchins Center on Fiscal & Monetary Policy hjá Brookings Institution og er fréttaritari The Wall Street Journal, þar sem hann starfaði í 30 ár.

Ævi 
Wessel er ættaður frá New Haven, Connecticut. Hann er sonur Morris A. Wessel, barnalæknis, og Irmgard R. Wessel, klínísks félagsráðgjafa. Wessel útskrifaðist frá Richard C. Lee High School í New Haven árið 1971 og frá Haverford College árið 1975 með hagfræðigráðu.

Wessel hóf blaðamennskuferil sinn hjá Middletown, Connecticut Press árið 1975 og flutti sig til Hartford Courant árið 1977. Árið 1980 var hann í eitt ár Knight-Bagehot Fellow í viðskipta- og hagfræðiblaðamennsku við Graduate School of Journalism í Columbiaháskóla. Wessel flutti sig ti The Boston Globe árið 1981 og árið 1983 sem blaðamaður The Wall Street Journal í Boston. Hann flutti til skrifstofunnar í Washington, D.C. árið 1987 og starfaði þar nær allan þann tíman á meðan hann starfaði fyrir blaðið, nema á árunum 1999-2000 þar sem hann var við störf í Berlín við blaðamennsku.

Þann 4. desember 2013 tilkynnti The Brookings Institution að Wessel yrði stofnandi nýrrar Hutchins-miðstöðvar um ríkisfjármál og peningastefnu.

Wessel og eiginkona hans Naomi Karp, sem áður var háttsettur sérfræðingur á skrifstofu Consumer Financial Protection Bureau fyrir eldri Bandaríkjamenn, eiga tvö börn, Julia og Ben.

Framlög til hagfræðinnar 
Wessel er höfundur nokkurra bóka og ritstjóri Central Banking after the Great Recession (2014),

Bók Wessel, Only the Rich Can Play: How Washington Works in the New Gilded Age (2021) fjallar um svokölluð "Opportunity Zones" sem tekin voru upp árið 2017 í Bandaríkjunum. Markmiðið með "Opportunity Zones" er að ýta undir fjárfestingu og þar með atvinnusköpun á svæðum þar sem efnahagsleg neyð ríkir. Til þess að laða að fjárfesta eru þeim gefin margvísleg skattafríðindi. Wessel talar um að þróunin hefur leitt til 8,764 skattaskjóla í Bandaríkjunum. Hann talar um að efnaðir einstaklingar hafa nýtt sér þessi fríðindi til að koma í veg fyrir greiðslu á fjármagnstekjuskatti í sínu fylki. Fjárfestar hafa þar með selt sín hlutabréf með hagnaði og sett fjármagnið í "Opportunity Zones" og komist þar með undan því að greiða skatt ef fjármagnið er haldið föstu þar í 10 ár. Titill bókarinnar sem er að þeir ríku geta einnig spilað er lýsandi fyrir þessar aðstæður, eina leiðin til að fá þá efnuðu til að styðja við lágtekjusamfélögin er með því að gera þá enn efnaðari.

Tilvísanir 
Bandarískir blaðamenn
Eiginlegar rellur

Eiginlegar rellur (fræðiheiti: Rallus) eru ættkvísl rella. 14 tegundir teljast til hennar, þar af ein á Íslandi.

Tenglar 

Rellur
Lukku Láki (tónlistarmaður)

Ísak Sigurðarson (f. 29. nóvember 1999), betur þekktur sem Lukku Láki, er íslenskur tónlistarmaður og rappari úr Hafnarfirði.

Útgefið efni

Breiðskífur
 Lukku Láki, Vol. 1 (2019)

Tilvísanir

Tenglar
 Lukku Láki á Facebook

Íslenskir rapparar
Fólk fætt árið 1999
Íslenskir tónlistarmenn
Joey Christ

Jóhann Kristófer Stefánsson (f. 12. júní 1992), einnig þekktur sem Joey Christ, er íslenskur tónlistarmaður, rappari, útvarpsmaður og leikari. Árið 2018 hlaut hann tvenn verðlaun á Íslensku tónlistarverðlaununum, rapp lag ársin (Joey Cypher) og rappplötu ársins (Joey).

Útgefið efni

Breiðskífur
 Joey (2017)
 Joey 2 (2019)
 Bestur (2020)

Tilvísanir

Tenglar
 Jóhann Kristófer á Instagram

Íslenskir rapparar
Fólk fætt árið 1992
Íslenskir tónlistarmenn
Íslenskir leikarar
Íslenskir útvarpsmenn
Kransgapi

Kransgapi eða uglufroskmunnur (fræðiheiti: Aegotheles cristatus) er fugl af ætt Aegothelidae.

Tenglar 

Fuglar
Grái pótíntáti

Grái pótintáti (fræðiheiti: Nyctibius griseus) er fugl af ætt Nyctibiidae.

Tenglar 

Fuglar
Ástralski froskmunnur

Ástralski froskmunnur (fræðiheiti: Podargus strigoides) er fugl af ætt Podargidae.

Tenglar 

Fuglar
Olíufuglar

Olíufuglar (fræðiheiti: Steatornithidae) eru fuglar af ætt Steatornithiformes. Það er eingöngu ein tegund í ættkvíslinni (olíufugl) og er það sömuleiðis eina tegundin í ættbálknum.

Tenglar 

Fuglar
Daniil

Daníel Moroshkin (f. 30. desember 2001), betur þekktur sem Daniil, er íslensk-rússneskur tónlistarmaður og rappari úr Árbænum í Reykjavík. 
Daniil, sem á íslenskan föður og rússneska móður, fæddist á Neskaupsstað en flutti ungur í Árbæinn. Daniil er tvítyngdur, talar bæði íslensku og rússnesku.

Útgefið efni

Breiðskífur
 300 (2019)

Tilvísanir

Tenglar
 Daniil á Instagram

Íslenskir rapparar
Fólk fætt árið 2001
Íslenskir tónlistarmenn
Náttfarar

Náttfarar (fræðiheiti: Caprimulgidae) eru af ætt húmgapa.

Tenglar 

Náttfarar
Huldugaukur

Huldugaukur (fræðiheiti: Phalaenoptilus nuttallii) er fugl sem tilheyrir ætt náttfara.

Tenglar 

Náttfarar
Merkisberi

Merkisberi (fræðiheiti: Macrodipteryx eða Caprimulgus longipennis) er fugl sem tilheyrir ætt náttfara.

Tenglar 

Náttfarar
Dacia Duster

Dacia Duster er jepplingur sem framleiddur er af rúmenska framleiðandanum Dacia síðan 2010. Hann er nú í annarri kynslóð sinni sem kom á markað haustið 2017. Hann er markaðssettur sem Renault Duster á ákveðnum mörkuðum eins og Suður-Ameríku, Rússlandi, Úkraínu, Mið-Asíu, Miðausturlönd, Suður-Afríku og Nýja Sjáland.

Bílar
Þyrnihalar

Þyrnihalar (fræðiheiti: Chaetura) eru ættkvísl svölunga.

Tenglar 

Svölungaætt
Dökksvölungar

Dökksvölungar (fræðiheiti: Cypseloides) er ættkvísl svölunga.

Tenglar 

Svölungarætt
Klofsvölungar

Klofsvölungar (fræðiheiti: Panyptila) er ættkvísl svölunga.

Tenglar 

Svölungaætt
Trjásvölungar

Trjásvölungar (fræðiheiti: Hemiprocne) er ættkvísl þytfugla og er sú eina í trjásvölungaætt.

Tenglar 

Þytfuglar
Kaffasvölungur

Kaffasvölungur (fræðiheiti: Apus caffer) er fugl sem tilheyrir ætt svölunga.

Tenglar 

Svölungaætt
Bræður Ítalíu

Bræður Ítalíu eða Bræðralag Ítalíu (ítalska: Fratelli d'Italia; FdI) er íhaldssamur og þjóðernissinnaður stjórnmálaflokkur á Ítalíu. Leiðtogi hans er þingkonan Giorgia Meloni, fyrrum ungmennamálaráðherra í fjórðu ríkisstjórn Silvio Berlusconi.

Bræður Ítalíu urðu til með hægriklofningi úr Húsi frelsisins, kosningabandalagi Berlusconi, í desember 2012. Flestir leiðtogar flokksins, þar á meðal Meloni, og einkennismerki hreyfingarinnar (þrílitur eldur), komu úr Ítalska þjóðarbandalaginu, sem hafði runnið inn í Hús frelsisins árið 2009. Þjóðarbandalagið var arftaki Ítölsku samfélagshreyfingarinnar (MSI, 1945–1995), nýfasísks stjórnmálaflokks sem hafði verið stofnaður af fyrrum meðlimum Fasistaflokks Mussolini.

Hugmyndafræði Bræðra Ítalíu gengur út á róttæka íhaldsstefnu, þjóðernishyggju og andstöðu gegn innflytjendum. Á vettvangi Evrópustjórnmála er flokkurinn aðili að Evrópskum íhaldsmönnum og umbótasinnum, sem Meloni hefur leitt frá september 2020. Að sögn Meloni eru Bræður Ítalíu hlynntir „sambandi evrópskra þjóða“ fremur en evrópsku ríkjasambandi.

Bræður Ítalíu unnu um 26 prósent atkvæða í þingkosningum Ítalíu í september 2022 og urðu stærsti flokkurinn á þinginu. Meloni tók því við sem forsætisráðherra Ítalíu, fyrst kvenna, í stjórnarsamstarfi Bræðra Ítalíu við Norðurbandalagið og Áfram Ítalíu.

Tilvísanir

Ítalskir stjórnmálaflokkar
MTV Video Music-verðlaunin

MTV Video Music-verðlaunin (eða MTV Video Music Awards, stytt VMAs) er bandarísk verðlaunahátíð í umsjón rásarinnar MTV. Veitt eru ýmis verðlaun sem koma að tónlistarmyndböndum eða að gerð þeirra. Verðlaunin voru fyrst afhent árið 1984 og hafa síðan verið veitt árlega undir lok sumars, oft í ágúst eða september. Upphaflega voru þau gerð sem samsvarandi verðlaun fyrir Grammy-verðlaunin í myndbandsflokknum.

Flokkar

 Video of the Year
 Artist of the Year
 Song of the Year
 Best New Artist
 Push Performance of the Year
 Best Group
 Best Collaboration
 Best Pop
 Best Rock
 Best Alternative 
 Best R&B
 Best Hip-Hop 
 Best Latin
 Best K-Pop
 Video for Good 
 Best Long Form Video 
 Song of Summer
 Best Direction
 Best Choreography
 Best Visual Effects
 Best Art Direction
 Best Editing
 Best Cinematography
 Michael Jackson Video Vanguard Award
 Global Icon Award

Tenglar
 Opinber vefsíða verðlaunanna

Tónlistarverðlaun
Nefbjörn

Nefbjörn (fræðiheiti: Nasua nasua) er smávaxið spendýr af ætt hálfbjarna frá Suður-Ameríku.

Hálfbirnir
Hálfbirnir

Hálfbirnir (fræðiheiti: Procyonidae) eru ætt rándýra sem lifa í Vesturheimi. Meðal tegunda eru þvottabjörn og nefbjörn. Þó þeim hafi verið líkt við birni eru hálfbirnir skyldari marðarætt en björnum.

Hálfbirnir
Sidekick Health

Sidekick Health er íslenskt fyrirtæki sem framleiðir og markaðssetur stafrænar heilbrigðismeðferðir í samstarfi við lyfjafyrirtæki og tryggingarfélög. Fyrirtækið vann Nýsköpunarverðlaun Íslands árið 2022. Fyrirtækið var stofnað árið 2013 af Dr. Sæmundi Oddssyni og Dr. Tryggva Þorgeirssyni

Heimildir

Íslensk fyrirtæki
Klukkan

Klukkan (latína: Horologium) er stjörnumerki sex daufra stjarna á suðurhimni. Fyrstur til að lýsa þessu stjörnumerki var franski stjörnufræðingurinn Nicolas-Louis de Lacaille árið 1756. Hann sá það fyrir sér sem klukku með tveimur vísum og pendúl.

Tenglar
 Klukkan á Stjörnufræðivefnum

Stjörnumerki
Skógarmúrmeldýr

Skógarmúrmeldýr (fræðiheiti: Marmota monax), stundum stytt sem einungis múrmeldýr, er tegund múrmeldýra sem finnst um norðurhluta Norður-Ameríku.

Tenglar 

Múrmeldýr
Mannfákurinn

Mannfákurinn (latína: Centaurus) er bjart stjörnumerki á suðurhimni og eitt af 48 stjörnumerkjum fornaldar sem Kládíus Ptólmæos lýsti. Mannfákurinn er sýndur sem kentár úr grískri goðafræði, hálfur maður og hálfur hestur. α Centauri er næsta stjörnukerfi við Sólina og β Centauri er ein af stærstu stjörnum sem uppgötvaðar hafa verið. Í stjörnumerkinu er líka kúluþyrpingin ω Centauri sem er hugsanlega leifar af dvergþoku.

Tenglar 
 Mannfákurinn á Stjörnufræðivefnum.

Stjörnumerki
Þaksvölungur

Þaksvölungur (fræðiheiti: Chaetura pelagica) er fugl sem tilheyrir ætt svölunga.

Tenglar 

Svölungaætt
Alpasvölungur

Alpasvölungur (fræðiheiti: Tachymarptis melba) er fugl sem tilheyrir ætt svölunga.

Tenglar 

Svölungaætt
Toppsvölungur

Toppsvölungur (fræðiheiti: Hemiprocne longipennis) er fugl sem tilheyrir ætt trjásvölunga.

Tenglar 

Svölungaætt
Fölsvölungur

Fölsvölungur (fræðiheiti: Apus pallidus) er fugl sem tilheyrir ætt svölunga.

Tenglar 

Svölungaætt