alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Brígiða Haraldsdóttir

Brígiða Haraldsdóttir (eftir 1130 – 1209), einnig nefnd Birgitta, var norsk konungsdóttir sem var drottning Svíþjóðar skamma hríð, 1160-1161, og einnig gift tveimur sænskum jörlum.

Brígiða var óskilgetin dóttir Haraldar gilla Noregskonungs en móðir hennar er óþekkt þótt þess hafi verið getið til að það kunni að hafa verið Þóra Guttormsdóttir, sem lengi var frilla Haraldar, og hefur Brígiða þá verið alsystir Sigurðar munns. Sagnir herma að hún hafi fyrst verið gift Inga konungi yngri en talið er útilokað að svo hafi verið; fyrsti maður hennar hefur líklega verið sænski jarlinn Karl Súnason (Sónason), sem hefur þá dáið eftir skammvinnt hjónaband. 

Brígiða giftist þá danska prinsinum Magnúsi Hinrikssyni, sem var afkomandi Sveins Ástríðarsonar Danakonungs, en móðir Magnúsar var Ingiríður Rögnvaldsdóttir af Svíþjóð, sem hafði verið gift Haraldi gilla og var því stjúpmóðir Brígiðu. Magnús gerði tilkall til sænsku krúnunnar árið 1160 eftir morðið á Eiríki helga (ártöl og fleira er þó mjög á reiki á þessu tímabili sænskrar sögu) og telst hafa verið konungur yfir hluta Svíþjóðar í eitt ár en árið 1161 féll hann í bardaga við Karl Sörkvisson, sem þá varð konungur.

Brígiða giftist síðan öðrum sænskum jarli, Birgi Brosa af Bjälbo-ætt, einum valdamesta manni Svíþjóðar um langt skeið. Þegar Eysteinn meyla, sem kvaðst vera sonur Haraldar gilla og því bróðursonur Brígiðu, gerði tilkall til norsku krúnunnar 1174 leitaði hann stuðnings hjá Brígiðu og Birgi og fékk hann. Tveimur árum seinna leitaði Sverrir Sigurðsson einnig til þeirra eftir stuðningi. Þau vísuðu honum í fyrstu frá sér en ráðlögðu svo birkibeinum að fylgja Sverri sem konungsefni. Filippus, sonur þeirra, gekk líka í þjónustu Sverris og varð jarl hans.

Magnús dó árið 1202 og Brígiða eyddi síðustu æviárunum í Riseberga-klaustri. Ekki er vitað til þess að hún hafi átt börn með fyrri mönnum sínum en þau Birgir eignuðust mörg börn saman, þar á meðal Ingigerði, konu Sörkvis yngri Svíakonungs, Filippus jarl, Knút jarl, sem féll í orrustunni við Lena 1208, og Fólka jarl, sem féll í orrustunni við Gestilren 1210.

Heimildir 
 
 

Drottningar Svíþjóðar
Norskar konungsdætur
Ríkissa Valdimarsdóttir

Ríkissa Valdimarsdóttir (1190 – 1220) eða Ríkissa af Danmörku var dönsk konungsdóttir og drottning Svíþjóðar frá 1210 til 1216. 

Ríkissa var dóttir Valdimars mikla Knútssonar Danakonungs og Soffíu af Minsk. Hún hét eftir móðurömmu sinni, Ríkissu af Póllandi. Þegar Eiríkur Knútsson Svíakonungur taldi sig fastan í sessi eftir að hafa fellt fyrirrennara sinn, Sörkvi yngri Karlsson, í orrustu 1210, vildi hann byggja upp friðsamleg og góð samskipti við Danmörku, sem áður hafði stutt Sörkvisætt í átökunum við Eiríksætt. Því bað hann um hönd Ríkissu, systur Valdimars sigursæla, sem þá hafði tekið við ríkjum í Danmörku.

Sagnir herma að þegar Ríkissa kom til Svíþjóðar hafi það komið henni mjög á óvart að henni var ætlað að sitja hest en ekki ferðast með vagni eins og hún var vön í hinni flötu Danmörku en hirðmeyjar hennar ráðlögðu henni að taka upp siði hins nýja heimalands síns en reyna ekki að innleiða danska siði.

Þegar Eiríkur dó 1216 áttu þau eingöngu dætur á lífi en Ríkissa var þunguð og nokkrum mánuðum síðar eignaðist hún son sem nefndur var Eiríkur. Þá hafði Jóhann Sörkvisson þegar verið kjörinn konungur og Ríkissa og börn hennar hröktust í útlegð til Danmerkur. Þar dó Ríkissa 1220 en tveimur árum síðar var Eiríkur sonur hennar tekinn til konungs í Svíþjóð eftir lát Jóhanns. 

Dætur Ríkissu og Eiríks sem upp komust voru þær Soffía, sem giftist Hinrik 3. af Mecklenburg, og Ingibjörg, sem giftist Birgi jarli, ríkisstjóra Svíþjóðar, og var móðir Svíakonunganna Valdimars Birgissonar og Magnúsar hlöðuláss.

Heimildir 
 
 

Danskar konungsdætur
Drottningar Svíþjóðar
Öfugmælavísa

Öfugmælavísa er ein gerð lausavísna sem segir öfugt frá því sem gengur og gerist í heiminum, það er að öllu er lýst þveröfugt við raunveruleikann (t.d. myrkur kallað bjart, steinn mjúkur o.s.frv.). Öfugmælavísur eru oftast kveðnar í hálfkæringi, en stundum einnig með broddi.

Dæmi um öfugmælavísur 
Fiskurinn hefur fögur hljóð,
finnst hann oft á heiðum.
Ærnar renna eina slóð
eftir sjónum breiðum.
Oft eignuð Bjarna Jónssyni Borgfirðingaskáldi. 
Fleiri dæmi:

 Á eld er best að ausa snjó
 Berin gróa best við dý
 Blindur dæmir best um lit
 Íslendingar Davíð dá
 Séð hef ég köttinn syngja í bók
 Steypireyðurin stakk með pál

Ljóð
Bragarhættir
David Schweickart

David Schweickart (f. 1942) er bandarískur stærðfræðingur, heimspekingur og róttækur þjóðfélagsrýnir. Schweickart er með doktorsgráðu í stærðfræði frá Virginíuháskóla og doktorsgráðu í heimspeki frá Ríkisháskóla Ohio. Hann hefur kennt við Loyolaháskóla í Chicago síðan 1975 þar sem hann er prófessor í heimspeki.

Þekktustu rit
Þekktasta, og um leið nýjasta rit Schweickart er After Capitalism (2002) sem er að miklu leyti bætt og endurskrifuð útgáfa tveggja eldri bóka hans sem vöktu mikla athygli, Against Capitalism (1993) og Capitalism or Workers' Control: An Ethical and Economic Appraisal (1980). Að auki hefur Scweickart skrifað mikinn fjölda greina, bæði í fræðirit og óritrýnd rit, auk fjölmargra kafla í fræðiritum. Bækur Schweickart hafa meðal annars verið þýddar á kínversku og spænsku.

Hugmyndir Schweickart
Schweickart er þekktastur fyrir gagnrýna greiningu sína á kapítalisma og kapítalísku þjóðskipulagi. Schweickart hefur hafnað því sem hann telur algengustu réttlætinguna fyrir kapítalisma, nefnilega að hann sé í raun óumflýjanlegur því það sé einfaldlega ekki hægt að hugsa sér annað þjóðfélagskerfi sem geti virkað jafn vel. Þess í stað vill hann meina að til sé valkostur við kapítalisma sem hann heldur fram að sé ekki einasta réttlátari og sanngjarnari, heldur mun hagkvæmari. 

Helsta gagnrýni Schweickart á kapítalískt þjóskipulag er að það sói verðmætum og auðlindum, bæði náttúruauðlindum og hráefnum, en ekki síður mannauð. Í þessu sambandi bendir hann meðal annars á atvinnuleysi og auglýsingar. Hann hafnar því þeim rökum að kapítalisminn geti ráðstafað framleiðsluþáttum á hagkvæmasta máta. Þá vísar hann því á bug að kapítalískt samfélag tryggi jöfnuð, og bendir á að tekjumisskipting hefur farið hratt vaxandi á undanförnum áratugum. Loks hafnar hann fullyrðingum um að kapítalismi og lýðræði séu með einhverjum hætti tengd. 

Hugmynd Schweickart er að starfsmennirnir eða verkamennirnir taki sjálfir yfir stjórn vinnustaða og verksmiðja. Markaðslögmál framboðs og eftirspurnar myndu áfram gilda á markaði fyrir vörur og þjónustu, en fjárfestingum væri að stórum hluta stýrt af hinu opinbera sem hefði til þess fjárfestingarsjóði sem væru fjármagnaðir með skattheimtu. Fyrirmyndir þessarar samfélagsmyndar sækir Schweickart í hugmyndir um framleiðendasamvinnu, sérstaklega Mondragon-samvinnuhreyfinguna á Spáni, í japanskan kapítalisma eftirstríðsáranna og að lokum í tilraunir með útfærslur á sósíalísku skipulagi í Júgoslavíu á eftirstríðsárunum.

Ein helsta gagnrýnin á hugmyndir Schweickarts er að þær gera ráð fyrir því að verkamenn og alþýða fólks sé félagslega meðvitaðari og hegði sér með rökréttari hætti en sagan hefur sýnt að réttlætanlegt sé að gera sér vonir um.

Tenglar
 Heimasíða Schweickart hjá Loyolaháskóla 
 Nettímarit helgað umræðu um róttækar hugmyndir um þjóðfélagsbreytingar, þar sem hugmyndir Schweickart hafa fengið hátt undir höfði.

Bandarískir heimspekingar
Heimspekingar 20. aldar
Marxískir heimspekingar
Róttækir þjóðfélagsrýnar
Smallville (10. þáttaröð)

Smallville eru bandarískir ofurhetjudramaþættir. Sýningar á 10. þáttaröðunni hófust þann 24. september 2010 og lauk þeim þann 13. maí 2011 með tvöföldum lokaþætti. Justin Hartley leikstýrir þættinum "Dominion". Tvöhundraðasti þátturinn var sýndur þann 15 október og með 215. þættinum sló Smallville Guinnessmet Stargate-þáttana um lengstu vísindaskáldskaparþætti. 10. þáttaröðin er lokaþáttaröð Smallville-þáttana.

Aðalleikarar 
 Tom Welling sem Clark Kent/The Blur/Ofurmennið, Clark Luthor/Ultraman
 Erica Durance sem Lois Lane
 Cassidy Freeman sem Tess Mercer
 Justin Hartley sem Oliver Queen/Green Arrow
 Allison Mack sem Chloe Sullivan/Watchtower (Lazarus, Icarus, Collateral, Beacon, Masquerade, Fortune, Finale Part 1 og Finale Part 2)

Gestaleikarar 
 Michael Rosenbaum sem Lex Luthor
 John Glover sem Lionel Luthor (frá Earth 2)
 John Schneider sem Jonathan Kent
 Annette O'Toole sem Martha Kent
 Alessandro Juliani sem Emil Hamilton læknir
 Terence Stamp sem rödd Jor-Els
 Ted Whittall sem Rick Flag
 Keri Lynn Pratt sem Cat Grant 
 Lucas Grabeel sem Conner Kent/Alexander Luthor 
 Michael Shanks sem Carter Hall/Hawkman
 Alaina Huffman sem Dinah Lance/Black Canary
 Michael Hogan sem Slade Wilson/Deathstroke
 Christine Willes sem Granny Goodness
 Michael Daingerfield sem Gordon Godfrey
 Steve Byers sem Desaad
 Laura Vandervoort sem Kara Zor-El/Kara Kent
 Evan C. Schulte sem Jeff Hage
 Jakob Davies, Connor Stanhope sem Alexander Luthor (6 ára, 13 ára)
 Teri Hatcher sem Ella Lane
 Julian Sands sem Jor-El
 Helen Slater sem Lara-El
 James Marsters sem Braniac 5
 Callum Blue sem Zod hershöfðingi
 Michael Ironside sem Sam Lane hershöfðingi
 Peyton List sem Lucy Lane
 Alan Ritchson sem Arthur 'A.C.' Curry/Aquaman
 Elena Satine sem Mera
 Mackenzie Gray sem Lex Luthor klón
 Lindsay Hartley sem Mad Harriet
 Britt Irvin sem Courtney Whitmore/Stargirl
 Eric Martsolf sem Michael Jon Carter/Booster Gold
 Jaren Brandt Bartlett sem Jamie Reyes/Blue Beetle
 Chris Gauthier sem Toyman
 Jessica Parker Kennedy sem Bette Sans Souci/Plastique
 Bradly Stryker sem Deadshot
 Chad Donella sem Greg Arkin
 Hundurinn Bud sem Shelby

Þættir 

Smallville
Tjarnargata

Tjarnargata liggur meðfram vestanverðri Reykjavíkurtjörn. Hún er ein elsta gata Reykjavíkur og hlaut núverandi nafn sitt um miðja nítjándu öld. Fjöldi sögufrægra húsa stendur við Tjarnargötu.

Tjarnargata á sér að öllum líkindum langa sögu sem troðningur eða vegarslóði frá bæjarhúsum gamla Reykjavíkurbæjarins einhvern spotta meðfram Tjörninni til suðurs.

Upp úr aldamótunum 1900 var ráðist í að leggja þokkalega götu fyrir neðan Tjarnarbakkann, sem þá var orðið vinsælt byggingarsvæði. Á næstu árum myndaðist samfelld húsaröð meðfram vestanverðri götunni allt til Skothúsvegar. Snemma var ákveðið að breikka götuna allverulega með landfyllingu út í Tjörnina.

Mörg húsa þeirra sem reist voru við Tjarnargötuna á fyrstu árum tuttugustu aldar voru reisuleg timburhús sem ættuð voru frá Noregi. Ýmsir af æðstu embættismönnum og athafnamönnum Reykjavíkur á þessum tíma bjuggu sér heimili við Tjarnargötuna. Við norðurenda götunnar er samfelld röð steinhúsa, meðal annars Tjarnarbíó sem upphaflega var reist sem íshús, og Gamla slökkvistöðin í Reykjavík.

Málvenja 
Í bók sinni Skynsamleg orð og skætingur skrifar Helgi Hálfdanarson grein um forsetningar og staðarnöfn og þar kemur fram að það sé málvenja að tala um að eitthvað sé „í Tjarnargötu“. Dæmi í dagblöðum styðja þessa venju.

Helstu byggingar
Tjarnargata 12 var fullgerð árið 1913 og hýsti Slökkvistöð Reykjavíkur um tæprar hálfrar aldar skeið. Þar eru nú skrifstofur á vegum Reykjavíkurborgar.
 Tjarnargata 20 var lengi höfuðstöðvar Sósíalistafélags Reykjavíkur. 
 Tjarnargata 26 var reist árið 1908 af Jóni Helgasyni sem skipaður var biskup Íslands árið 1917.
 Tjarnargata 32 er í daglegu tali nefnd Ráðherrabústaðurinn.  Upphaflegur eigandi þess var norskur hvalveiðiforstjóri sem sem reisti það að Sólbakka Önundarfirði. Síðar færði hann Hannesi Hafstein ráðherra húsið að gjöf, en það komst síðar í eigu ríkissjóðs og var um árabil embættisbústaður forsætisráðherra.

Tilvísanir 

Tjarnargata
Miðborg Reykjavíkur
Rosalia mey

Rosalia mey er verndardýrlingur í heimaborg sinni, Palermo á Sikiley. Hún var góðrar ættar, fékk ung löngun til að helga sig kristinni trú og gerðist einsetukona, ef til vill nunna af reglu heilags Basilíusar. Helgisaga greinir, að tveir englar hafi fylgt henni að helli uppi á Monte Pellegrino, og þar hafi hún sest að en dáið 4. september 1165. Sums staðar er ártalið haft 1166.

Árið 1624 geysaði drepsótt í Palermo, og þá á Rosalia að hafa birst veikri konu, sagt henni frá hellinum og ráðlagt að sækja líkamsleifar sínar og bera þær í helgigöngu inn í Palermo. Það var gert, og drepsóttin rénaði.  Urbanus páfi VIII. lýsti árið 1630 yfir helgi þessarar meyjar. Messudagar hennar eru 15. júlí og 4. september.

Heimildir 
Borrelli, Antonio @ Santi, beati e testimoni: Santa Rosalia Vergine, eremita di Palermo. Skoðað 4. september 2010.
Odden, séra Per Einar @ Den Katolske Kirke i Norge: Den hellige Rosalia av Palermo. Skoðað 4. september 2010.
Wikimedia Commons hefur efni um heilaga Rosaliu.

Ítalskir dýrlingar
Ingibjörg af Kænugarði

Ingibjörg af Kænugarði (d. eftir 1137) eða Engilborg var rússnesk furstadóttir á 12. öld, sem giftist Knúti lávarði Danaprinsi. Hún var móðir Valdimars mikla Danakonungs.

Ingibjörg var dóttir Mstislavs 1. fursta af Kænugarði og Kristínar Ingadóttur af Svíþjóð. Hún giftist Knúti, hertoga af Suður-Jótlandi og syni Eiríks góða Danakonungs, um 1116 fyrir tilstilli móðursystur sinnar, Margrétar friðkollu Danadrottningar. Í Knýtlinga sögu segir svo frá bónorðinu og brúðkaupi þeirra: 

„Síðan átti konungr tal við dóttur sína Engilborg ok við annat ráðuneyti sitt ok tjáði þetta mál fyrir þeim. Allir fýstu þessa ráðs, ok þótti þetta vel efnat, ok var þat ráð gört með samþykki Engilborgar, konungs dóttur, at hana skyldi gipta Knúti lávarði, ok fór Viðgautr til Danmerkr með þessum erendum ok fann Knút lávarð ok sagði honum frá sínum ferðum. Hertoginn þakkaði honum sitt starf. Eptir þetta efnaði Knútr lávarðr til brúðlaups síns, en Haraldr sendi Engilborg, dóttur sína, austan ór Hólmgarði at nefndri stundu með fríðu föruneyti. En er hon kom til Danmerk, tók hertoginn vel við henni ok þar með öll alþýða; síðan gerði hann brúðlaup sitt með miklum sóma. Þau áttu nökkur börn, þau er enn munu síðar nefnd vera.“

Þau eignuðust saman þrjár dætur. Um áramótin 1130-1131 átti hún enn von á barni. Knútur maður hennar var þá boðinn í heimsókn til frænda síns, Magnúsar sterka, sem var sonur Níelsar konungs, föðurbróður Knúts. Ingibjörg reyndi að fá mann sinn ofan af því að fara en tókst það ekki og þann 7. janúar var Knútur myrtur af mönnum Magnúsar. Sjö dögum síðar fæddi Ingibjörg son og nefndi hann Valdimar eftir afa sínum, Vladimir stórfursta af Kænugarði.

Ingibjörg kom seinast við heimildir árið 1137, þegar sumir vildu taka Valdimar son hennar til konungs á þingi í Ringsted eftir drápið á Eiríki eimuna. Ingibjörg neitaði, vildi ekki að sonur hennar yrði barnakonungur sem stýrt yrði af aðalsmönnum. Ekkert er vitað hvað um hana varð eftir það. Hennar var ekki getið þegar Valdimar fékk föður sinn tekinn í helgra manna tölu 1169 og hún er ekki grafin við hlið hans. Þess hefur verið getið til að hún hafi horfið aftur heim til Rússlands og Valdimar hafi ef til vill alist þar upp að hluta.

Ein dætra Ingibjargar var Kristín, sem var skamma hríð drottning Noregs, kona Magnúsar blinda Noregskonungs.

Heimildir 
 
 

Danskt aðalsfólk
Samtök lánþega

Samtök lánþega voru stofnuð 2009, og eru ein þeirra grasrótarsamtaka sem stofnuð voru í kjölfar bankahrunsins 2008. Markmið samtakanna er að berjast fyrir hagsmunum lánþega og aðstoða þá við að takast á við þær byrðar heimili landsins tóku á sig í formi hærri lána vegna hruns fjármálakerfisins og gjaldmiðilsins í kjölfar bankahrunsins.

Markmiði sínu ætla samtökin að ná með því að beita fjármálastofnanir þrýstingi, meðal annars með með því að hvetja fólk til aðgerða gegn fjármálastofnunum í formi greiðslufalls og jafnframt með fjöldaþátttöku í hópmálsókn. Samtökin leggja áherslu á samstöðu félagsmanna og að allir þeir sem standi að aðgerðum geri það af fúsum og frjálsum vilja. 

Samtök lánþega urðu árið 2013 upphafið að stofnun Procura sem Guðmundur Andri stofnaði. 

Stofnandi samtakanna er Guðmundur Andri Skúlason.

Tenglar 
 Heimasíða Samtaka lánþega
Heimasíða Procura

Grasrótarsamtök
Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009
Guðmundur Andri Skúlason

Guðmundur Andri Bergmann, (Gandri)  (fæddur 1971) er íslenskur aðgerðarsinni og stofnandi Samtaka lánþega árið 2009. Guðmundur Andri var talsmaður samtakanna alla tíð. Árið 2013 stofnaði Guðmundur Andri Procura. Guðmundur Andri er menntaður vélstjóri frá Vélskóla Íslands og rekstrarfræðingur frá Háskólanum á Bifröst og með MBA gráðu frá Háskólanum í Reykjavík. 

Guðmundur Andri sat í stjórn Borgarahreyfingarinnar og fyrir Alþingiskosningarnar 2009 var hann í framboði til Alþingis í Norðvesturkjördæmi og skipaði 3. sæti listans.

Tenglar 
 Heimasíða Samtaka lánþega
Heimasíða Procura fasteignasala

Tilvísanir 

Íslenskir aðgerðasinnar
Grasrótarsamtök
Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009
Einhamar

Einhamar er klettur í Geirþjófsfirði sem frægur er úr Gísla sögu Súrssonar. Kletturinn stendur í sunnanverðri fjallshlíðinni í landi Langabotns og er nú allhár birkiskógur allt í kringum hann. Frásagan í Gísla sögu er mikil hetjufrásögn þó með öllu sé óvíst um sannleiksgildi né samræmi milli nafngifta sögusviðs og nútíma. Eftir að andstæðingar Gísla fundu fylgsni hans í skóginum á hann að hafa hlaupið upp á hamar nokkur sem nefndur er Einhamar. Klettur sá er nú er svo nefndur er allhár og þverhníptur að framanverðu en nokkuð flatur að ofan, enda varði Gísli sig þar frábærlega samkvæmt sögunni og varð átta manna bani áður enn hann féll sjálfur. Segir svo frá í sögunni: 
 

Samkvæmt sögunni var því Gísli dysjaður í urðinni undir Einhamri. Árið 1930 létu Arnfirðingar höggva þessa rúnaáletrun á Einhamar: „Minning um Gísla Súrsson óg
Auði konu hans. 1930". 

Tryggvi Magnússon listmálari hjó letrið í drekamunstri og innan í mynd af vopnum Gísla, sverði, öxi og skildi.

Tengt efni
Gísla saga Súrssonar

Geirþjófsfjörður

Neðanmálsgreinar 

Arnarfjörður
Dómpápi

Dómpápi (fræðiheiti: Pyrrhula pyrrhula) er spörfugl af finkuætt. Hann er keilunefjaður með mjög stuttan og digran gogg og með rauða bringu. Dómpápinn er flækingur á Íslandi.

Tilvísanir 

Finkuætt
Selvík (Skagafirði)

Selvík er vík á austanverðum Skaga, um 35 kílómetrum norðan við Sauðárkrók. Þar er besta lendingin Skagafjarðarmegin á Skaganum og þaðan var löngum nokkur útgerð. Á eyðibýlinu Selnesi, við víkina norðanverða, má sjá greinilegar rústir verbúða. Þarna munu líka erlendir kaupmenn hafa verslað fyrr á öldum eins og örnefnið Þýskaleiði bendir til.

Selvík varð löggiltur verslunarstaður 27. nóvember 1903 og höfðu kaupmenn á Sauðárkróki þar verslunarútibú um skeið og ráku þar einnig fiskverkun. Nú er smábátahöfn í Selvík og gert þaðan út á grásleppu.

Selvík kom við sögu á Sturlungaöld en þaðan sigldi floti Kolbeins unga áleiðis til Vestfjarða um Jónsmessu 1244 en mætti skipum Þórðar kakala á miðjum Húnaflóa og hófst þá Flóabardagi, eina sjóorrusta Íslandssögunnar.

Í ágúst árið 1931 nauðlenti sjóflugvélin Súlan, sem hafði verið í síldarleit, á Skagafirði vegna vélarbilunar og rak inn eftir firðinum í átta klukkustundir í haugasjó en rétt áður en hana hefði rekið upp í kletta við Selvík tókst áhöfninni að gera fólki á Selnesi vart við sig með köllum. Kom þá vélbátur úr landi og dró flugvélina inn á víkina. Daginn eftir tókst áhöfninni að gera við vélina og fljúga á brott.

Tilvísanir

Heimildir 
 Hallgrímur Jónasson: Árbók Ferðafélags Íslands. Skagafjörður. Ferðafélag Íslands, 1946.
 Hjalti Pálsson (ritstj.): Byggðasaga Skagafjarðar I. bindi. Skefilsstaðahreppur - Skarðshreppur. Sögufélag Skagfirðinga, 1999. ISBN 978-9979-861-18-8

Skagafjörður
Skagafjarðarsýsla
Víkur á Íslandi
Jóhanna 1. Navarradrottning

Jóhanna 1. (14. janúar 1273 – 31. mars/2. apríl 1305) var konungsdóttir frá Navarra sem erfði krúnuna og var drottning Navarra frá 1274 til dauðadags og drottning Frakklands frá 1285.

Jóhanna var einkabarn Hinriks 1., konungs Navarra, og konu hans Blönku af Artois, sonardóttur Loðvíks 8. Faðir hennar dó þegar hún var á öðru ári og varð hún þá drottning Navarra en móðir hennar var ríkisstjóri. Ýmsir, bæði innan og utan Navarra, reyndu að nýta sér þessa stöðu og leitaði Blanka því skjóls við hirð Filippusar 3. Frakkakonungs og ólst Jóhanna þar upp að mestu leyti. Hún hafði verið trúlofuð Hinrik, krónprinsi Englands, syni Játvarðar 1., frá fárra mánaða aldri en hann dó árið 1274, sjö ára að aldri.

Þegar Jóhanna var 11 ára, 16. ágúst 1284, giftist hún Filippusi, krónprinsi Frakklands, sem þá var 16 ára. Filippus 3. faðir hans dó ári síðar og urðu þau þá konungur og drottning. Filippus konungur þótti glæsimenni og var kallaður Filippus fagri en Jóhanna er sögð hafa verið þybbin og fremur óásjáleg. Hún var hins vegar áræðin, framtakssöm og fylgin sér. Hún hafði þó engin áhrif á stjórnarhætti manns síns en beitti sér þeim mun meira í sínum eigin lendum í Navarra og Champagne og þegar greifinn af Bar gerði uppreisn gegn henni stýrði hún sjálf hernum sem mætti honum og fangaði hann. Jóhanna stofnaði líka háskóla í París, College de Navarre.

Jóhanna dó árið 1305, líklega af barnsförum. Hún átti fjögur börn sem upp komust, Loðvík, Filippus og Karl, sem allir urðu konungar Frakklands, og Ísabellu, sem varð drottning Englands. Þegar Jóhanna dó varð Loðvík, elsti sonur hennar, konungur Navarra. Konur áttu erfðarétt í Navarra en ekki Frakklandi og því hefði Jóhanna dóttir Loðvíks átt að erfa krúnuna þótt hún gæti ekki orðið drottning Frakklands en af ýmsum ástæðum var gengið framhjá henni. Hún varð þó drottning 1328 og þá slitnaði ríkjasambandið sem myndast hafði milli Navarra og Frakklands við giftingu Jóhönnu eldri og Filippusar 4.

Heimild 
 
 

Drottningar Frakklands
Þjóðhöfðingjar Navarra
Konungsdætur frá Navarra
Klementía af Ungverjalandi

Klementía (1293 – 12. október 1328) eða Clémence d'Anjou var frönsk hefðarkona á 14. öld, seinni kona Loðvíks 10. Frakkakonungs og drottning Frakklands og Navarra frá 1315 – 1316.

Klementía var dóttir Karls Martels af Anjou, sem var sonur Maríu af Ungverjalandi og gerði tilkall til ungversku krúnunnar eftir lát Ladislás 4. árið 1290, og Klementíu af Habsburg, dóttur Rúdólfs 1. keisara. Foreldrar Klementíu dóu báðir þegar hún var í bernsku og faðir hennar varð aldrei konungur en Karl bróðir hennar varð hins vegar konungur Ungverjalands árið 1312. Hún ólst upp hjá Maríu ömmu sinni, sem búsett var í Napólí.

Klementía giftist Loðvík 10. Frakkakonungi 19. ágúst 1315, fimm dögum eftir að Margrét drottning, fyrri kona hans, dó í fangelsinu sem hún hafði setið í frá 1314 og er talið víst að konungur hafi látið myrða hana til að geta gifst að nýju. Klementía og Loðvík voru krýnd 24. ágúst. 

Hjónabandið entist þó ekki árið því Loðvík dó í júní árið eftir. Klementía var þá þunguð. Filippus mágur hennar varð ríkisstjóri en ríkiserfðirnar voru í óvissu og allir biðu þess að sjá hvort barnið yrði drengur eða stúlka, þar sem konur áttu ekki erfðarétt að frönsku krúnunni. Klementía eignaðist son, Jóhann, 16. nóvember og varð hann konungur Frakklands við fæðingu. Hann lifði þó aðeins í fimm daga og þá varð Filippus konungur.

Klementía og Filippus urðu fljótt ósátt þar sem hann neitaði að greiða henni þann lífeyri sem Loðvík hafði ætlað henni og skrifaði hún mörg bréf, bæði til fjölskyldu sinnar og Jóhannesar XXII páfa, til að leita stuðnings. Hún dvaldi í Aix-en-Provence til 1321 en kom þá aftur til Parísar og var við hirð Karls mágs síns, sem varð konungur 1322. Hún dó 12. október 1328. Eigur hennar voru seldar á uppboði og er skráin yfir þær einhver ítarlegasta eignaskrá sem til er frá hennar tíð, níutíu og níu blaðsíður þar sem hverjum grip í eigu hennar er ítarlega lýst og sagt frá hver keypti hann.

Heimild 
 

Drottningar Frakklands
Drottningar Navarra
Ungverskar konungsdætur