alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sacchiphantes

Sacchiphantes er ættkvísl af skordýrum sem var lýst af Curtis 1844. Sacchiphantes er í ættinni Adelgidae.

Ættkvíslin inniheldur bara eina tegund; Sacchiphantes abietis.

Myndir

Tilvísanir

Skordýr
Egypskt augnkvef

Egypskt augnkvef eða egypska augnveikin (Conjunctivitis trachomatosa) er bakteríu-smitsjúkdómur, nefndur svo sakir faralds sem átti sér stað í Evrópu 1798 eftir herferð Napóleons til Egyptalands. Getur leitt til fullkominnar blindu. Er nú á dögum að mestu bundin við fátækari lönd svo sem Suðaustur-Asíu & Afríku. Bakterían heitir Chlamydia trachomatis.

Tilvísanir

augnsjúkdómar
Poecilia sphenops

Poecilia sphenops einnig þekktur sem mollí er fisktegund af ættkvíslinni Poecilia. Tegundin lifir í lækjum og fljótum og við strendur Mexíkó. Hann er ferskvatnsfiskur en getur lifað einhvern tíma í ísöltu vatni. Kvenfiskar eru um 12 sm og karlfiskar um 8 sm. Fiskarnir eru vinsælir búrfiskar og kynbætur hafa gefið ýmsa skrautlega liti. Fæða þeirra er aðallega þörungar.

Heimild

 

Gotfiskar
Skrautfiskar
Jacinda Ardern

Jacinda Kate Laurell Ardern (f. 26. júlí 1980) er nýsjálenskur stjórnmálamaður sem er fertugasti og núverandi forsætisráðherra Nýja-Sjálands síðan í október 2017. Hún hefur verið formaður nýsjálenska Verkamannaflokksins síðan 1. ágúst 2017. Ardern hefur setið á nýsjálenska þinginu fyrir Mount Albert-kjördæmi síðan 8. mars 2017. Hún var fyrst kjörin á þing af lista í nýsjálensku þingkosningunum árið 2008. Ardern var yngsti kvenkyns ríkisstjórnarleiðtogi í heimi þegar hún tók við embætti, þá 37 ára að aldri. Ardern hefur lýst sjálfri sér sem framsæknum jafnaðarmanni.

Eftir að Ardern útskrifaðist úr Waikato-háskóla árið 2001 hóf hún feril sinn sem rannsakandi á skrifstofu forsætisráðherrans Helen Clark. Ardern vann síðar í Bretlandi sem stefnuráðgjafi Tony Blair forsætisráðherra. Árið 2008 var Ardern kjörin forseti Alþjóðasambands ungra jafnaðarmanna. Ardern var kjörin á þing af flokkslista árið 2008 og hélt því þingsæti í tæpan áratug þar til hún var kjörin á þing fyrir Mount Albert-kjördæmi í aukakosningum þann 25. febrúar árið 2017. Hún var kjörin varaformaður Verkamannaflokksins þann 1. mars 2017 eftir að Annette King sagði af sér.

Ardern varð formaður Verkamannaflokksins þann 1. ágúst 2017 eftir að Andrew Little sagði af sér í kjölfar lélegra kosninga flokksins. Í þingkosningum þann 23. september sama ár vann Verkamannaflokkurinn 46 sæti og bætti þar við sig 14. Flokkurinn varð næststærsti flokkurinn á þingi á eftir Þjóðarflokkinum, sem vann 56 sæti. Eftir stjórnarmyndunarviðræður við Þjóðarflokkinn og Verkamannaflokkinn gekk New Zealand First-flokkurinn í minnihlutastjórn ásamt Verkamannaflokknum með stuðningi Græningjaflokksins. Ardern varð forsætisráðherra þessarar stjórnar.

Á fyrsta ári stjórnartíðar sinnar varð Ardern ólétt og fæddi dóttur. Hún er annar lýðræðislega kjörni þjóðarleiðtogi sögunnar sem hefur fætt barn í embætti.

Þann 9. ágúst 2018 tilkynnti Ardern að Nýja-Sjáland myndi banna notkun einnota plastpoka árið 2019. Eftir að hryðjuverkamaður myrti 50 manns í mosku í Christchurch í mars árið 2019 kynnti Ardern áætlun um að herða skotvopnalöggjöf í Nýja-Sjálandi með því að banna hálfsjálfvirka riffla og hríðskotariffla.

Undir forystu Arderns vann Verkamannaflokkurinn stórsigur í þingkosningum sem fóru fram þann 17. október árið 2020. Flokkurinn náði hreinum þingmeirihluta og hefði því getað myndað eins flokks stjórn, sem er fáheyrt í nýsjálenskum stjórnmálum. Ardern ákvað hins vegar að virða hefðir með því að mynda samsteypustjórn ásamt nýsjálenska Græningjaflokknum. Flokkurinn naut góðs af persónuvinsældum Arderns, sem hafði unnið sér lof fyrir skilvirk viðbrögð við alþjóðlega kórónaveirufaraldrinum í landinu.

Tilvísanir

Forsætisráðherrar Nýja-Sjálands
Krossanes

Krossanes er atvinnusvæði við höfn á Akureyri. Það var áður starfsemi tengd fiskveiðum og fiskvinnslu. Á fyrstu áratugum 20. aldar var þar síldarverksmiðja á vegum norskra aðila og var verksmiðjustjóri norskur maður að nafni Holdö. Ísfélags Vestmannaeyja reisti á Krossanesi byggingar árin 1987-1989. Nú er á Krossanesi verksmiðja sem framleiðir aflþynnur.

Aflþynnuverksmiðjan á Krossanesi 
Aflþynnuverksmiðjan var upphaflega í eigu ítalska félagins Becromal og íslenska félagsins Stokks ehf. Becromal tók yfir byggingar Ísfélags Vestmannaeyja reif flestar byggingar og byggði nýjar. Í verksmiðjunni fer fram rafgreining eða rafhúðum á völsuðum álþynnum með lífrænni sýru. Framleiðsla hófst í verksmiðjunni haustið 2009

Heimildir 
 Aflþynnuverksmiðja Krossanesi, Akureyri (umhverfismat 2007)
 Hafnarsvæðið í Krossanesi  Endurskoðað deiliskipulag 2. apríl 2008
 Hafnarsvæði í Krossanesi, Aflþynnuverksmiðja deiliskipulagsbreyting
 Krossanes síldarverksmiðja (sarpur.is ljósmynd frá um 1936)
 Krossanesverkfallið 1930

Akureyri
Höfuðlaukur

Höfuðlaukur (fræðiheiti: Allium aflatunense) er tegund af laukplöntum, ættuð frá Kasakstan og Kirgistan í Mið-Asíu. Hann er oft ræktaður sem garðplanta annarsstaðar.

Allium aflatunense er oft ruglað við hollandicum.

Ræktun
Allium aflatunense er almennt harðgerð. Hún hentar í afskorin blóm.

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
Allium hollandicum

Allium hollandicum  er tegund af laukætt frá Íran og Kirgistan en víða ræktaður vegna stórra blómskipana hans með fjólubláum blómum.

Allium hollandicum er laukmyndandi fjölæringur að 90 sm hár. Hann er með löng flöt blöð að 60 sm löng. Blómskipunin er stór og kúlulaga, að 25 sm í þvermál, með fjölda fjólublárra til rauðfjólublárra blóma.

Eitt afbrigðið í ræktun er ‘Purple Sensation’.

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
Urðarlaukur

Allium akaka er tegund af laukplöntum, ættuð frá Íran.

áður talið undir
Nokkrar undirtegundir og afbrigði eru nú taldar sjálfstæðar tegundir:

 Allium akaka subsp. haemanthoides (Boiss. & Reut. ex Regel) Wendelbo, nú samnefni af Allium haemanthoides Boiss. & Reut. ex Regel
 Allium akaka f. major Turrill, nú samnefni af Allium ubipetrense R.M.Fritsch
 Allium akaka var. regale Tamamsch, nú samnefni af Allium materculae Bordz.
 Allium akaka subsp. shelkovnikovii (Grossh.) Wendelbo, nú samnefni af Allium shelkovnikovii Grossh.

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
Allium haemanthoides

Allium haemanthoides er tegund af laukplöntum, ættuð frá Írak og Íran. Þetta er fjölær laukplanta með hvítum blómum með dökkum miðtaugum á krónublöðunum.

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
William Tecumseh Sherman

William Tecumseh Sherman (8. febrúar 1820 – 14. febrúar 1891) var bandarískur hermaður, athafnamaður, kennari og rithöfundur. Hann var hershöfðingi í her sambandssinna í Þrælastríðinu. Í styrjöldinni vann hann sér inn orðstír sem framúrskarandi herforingi en sætti einnig gagnrýni fyrir harkalegar aðferðir sínar og fyrir að skilja ekki annað eftir en sviðna jörð á landsvæði Suðurríkjasambandsins.

Sherman hóf feril sinn í borgarastríðinu í fyrri orrustunni við Bull Run og Kentucky árið 1861. Hann var í her undir forystu Ulysses S. Grant árin 1862 og 1863 í orrustunum við Fort Henry og Fort Donelson, orrustunni við Shiloh, herferðunum sem leiddu til þess að vígi Suðurríkjanna í Vicksburg við Mississippi-fljót féll. Sherman fylgdi Grant einnig að málum í Chattanooga-herferðinni, sem endaði með ósigri Suðurríkjamanna í Tennessee-fylki. Árið 1864 tók Sherman við af Grant sem yfirherforingi sambandsmanna á vesturvígstöðvum stríðsins. Ásamt her sínum hertók hann borgina Atlanta og stuðlaði með þeim hernaðarsigri að endurkjöri Abrahams Lincoln forseta árið 1864. Sherman hóf síðan göngu til sjávar í gegnum Georgíu og eyddi öllum iðnaðarinnviðum, borgaralegum eignum og landbúnaðarafurðum á leiðinni svo ekkert gæti nýst Suðurríkjamönnum. Eyðileggingin sem Sherman skildi eftir sig stuðlaði að því að Suðurríkjasambandið neyddist til þess að gefast upp. Sherman þáði uppgjöf allra Suðurríkjaherja Karólínu, Georgíu og Flórída í apríl árið 1865 og hafði þá verið viðstaddur flest helstu átök vesturvígstöðva stríðsins.

Þegar Grant var kjörinn forseti Bandaríkjanna árið 1869 tók Sherman við sem yfirherforingi Bandaríkjahers og gegndi því embætti frá 1869 til 1883. Sherman fór því fyrir Bandaríkjahernum í Indíánastríðunum næstu fimmtán árin. Sherman vildi heyja stríð af fullum ofsa gegn Indíánum og neyða þá aftur inn á friðarlönd sín. Hann neitaði ávallt að láta draga sig inn í stjórnmál. Shermann birti árið 1875 æviminningar sínar um borgarastríðið. Breski sagnfræðingurinn B. H. Liddell Hart kallaði Sherman „fyrsta nútímahershöfðingjann“.

Tilvísanir

Bandarískir herforingjar
Herforingjar í þrælastríðinu
Allium materculae

Allium materculae er tegund af laukplöntum, ættuð frá Tyrklandi, Íran, og Rússlandi.

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
Dropalaukur

Dropalaukur (fræðiheiti: Allium nutans) er tegund af laukætt frá Kasakstan, Mongólíu, Tíbet, Xinjiang og Rússlandi (Altay Krai, Krasnoyarsk, Tuva, Síberíu og Amur Oblast). Hann vex í rökjum engum og örum rökum stöðum.

Allium nutans er með einn eða tvo lauka sem eru um 2 sm í þvermál. Blómstönglarnir eru um 60 sm langir. Blöðin eru flöt, mjókka í báða enda, að 15 mm breið á breiðasta hluta, um helmingur af lengd blómstöngla. Blómskipunin er kúlulaga, með fjölda bleikra og föl-fjólublarra blóma.

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
Amtmannshúsið (Reykjavík)

Amtmannshúsið í Reykjavík var hús sem stóð við Ingólfsstræti 9 frá 1879-1972.  Það var reist af amtmönnunum  Magnúsi Stephensen og  Eggerti Theodór Jónassen. Höfundur hússins var Helgi Helgason. Húsið var rifið 1972 vegna vegna götu  sem tengja átti Túngötu og Grettisgötu við Kirkjustræti og Amtmannsstíg. Gatan Amtmannsstígur er kennd við húsið.

Tengill 
 Amtmannshúsið (útlitsteikning) 

Hús í Reykjavík
Byggingar í Reykjavík
Horfnar byggingar í Reykjavík
Miðborg Reykjavíkur
Skovshoved

Skovshoved er fiskiþorp sem var áður fyrr við Eyrarsund á ströndinni fyrir norðan Kaupmannahöfn í Danmörku. Þorpið er í sveitarfélaginu Gentofte. Meðal kennileita eru kirkjan í Skovshoved, hótelið í Skovshoved og bensínstöð Skovshoved  frá 1938 en hún var teiknuð af Arne Jacobsen. Skovshoved er þekkt fyrir að torgsölukonur frá þorpinu sem seldu fisk á Gömlu-Strönd í miðbæ Kaupmannahafnar. Þær voru kenndar við staðinn og kallaðar "skovserkoner". Búningur þeirra var skósíð pils, hekluð sjöl og hvítir höfuðklútar. Allt til um 1900 þá gengu með fiskibagga á hnakkanum að Gömlu-Strönd til að selja fisk sem eiginmenn þeirra höfðu veitt. Seinna keyptu fisksölukonurnar fisk frá Gasværkshavnen.

Skovshoved var fyrst lítið fiskiþorp með nokkrum húsum. Krá opnaði í þorpinu árið 1660. Fyrsta höfnin í þorpinu var gerð árið 1869. Um miðja 19. öldina var þorpið eins og önnur fiskiþorp við Eyrarsund vinsæll dvalarstaður sumargesta frá Kaupmannahöfn. Sumir gestanna voru á hóteli en sumir leigðu herbergi hjá heimamönnum. Þegar Klampenborg járnbrautarlestin opnaði 1863  þá varð strandlengjan aðgengilegri og efnaðir sumargestir fóru að byggja sumarhús. Kráinni í þorpinu var breytt í nútíma strandhótel árið 1895. Nýr strandvegur var lagður árin 1936-38 og smán saman varð Skovshoved að úthverfi Kaupmannahafnar. Ný og stærri höfn var byggð árið 1938.

Kaupmannahöfn
Gentofte (sveitarfélag)

Gentofte er sveitarfélag á Höfuðborgarsvæði Danmerkur. Það liggur við Eyrarsund. Syðri hluti sveitarfélagsins liggur að Kaupmannahöfn en til vesturs liggur Gentofte að Gladsaxe sveitarfélaginu. Meðaltekjur í Gentofte eru einna hæstar í Danmörku. Í Gentofte eru bæjarhlutarnir Charlottenlund, Dyssegård, Gentofte, Hellerup, Jægersborg, Klampenborg, Ordrup, Skovshoved og Vangede. Sveitarfélagið einkennist af einbýlishúsabyggðum.

Höfuðborgarsvæði Danmerkur
Allium abbasii

Allium abbasii er tegund af laukplöntum, ættuð frá Íran.

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
Allium abramsii

Allium abramsii er tegund af laukplöntum, ættuð frá Bandaríkjunum.

Útbreiðsla
Allium abramsii vex eingöngu í mið Sierra Nevada í Kaliforníu, Þar sem hann vex sem undirgróður í tempruðum barrskógum í granítsandjarðvegi. Hann finnst í Fresno County, Madera County og Tulare County í 1400 til 2000m hæð.

Lýsing
Allium abramsii vex upp frá einum eða fleiri laukum. Hann verður að hámarki 15 sm hár með yfirleitt eitt sveigt rörlaga blað. Blómsveipurinn er með að 40 hvít eða fjóluleit blóm með nensulaga krónublöðum og gulum fræflum.

Tilvísanir

Ytri tenglar
Jepson Manual Treatment - Allium abramsii
USDA Plants Profile-Allium abramsii 
Allium abramsii Photo gallery

Laukar
Laukætt
Allium aciphyllum

Allium aciphyllum, (á kínversku: 针叶韭 zhen ye jiu) er tegund af laukplöntum, ættuð frá Sichuan í Kína. Hann finnst í hlíðum í 2000–2100 metra hæð.

Allium aciphyllum myndar egglaga lauka að 10mm í þvermál. Stoðblaðið er rörlaga, að 25 sm langt, með jafnlöng blöð neðantil. Blómin eru bleik.

Tilvísanir

Ytri tenglar
Line drawings of Allium cymosum (1-3) and A. aciphyllum (4-7), Flora of China Illustrations vol. 24, fig. 175.

Laukar
Laukætt
Roðalaukur

Roðalaukur (fræðiheiti: Allium acuminatum) er tegund af laukplöntum, ættuð frá vesturhluta Bandaríkjanna og Kanada. Hann finnst í öllum ríkjunum vestur af Klettafjöllum, auk Bresku Kólumbíu.

Allium acuminatum myndar kúlulaga lauka, minna en 2 sm í þvermál, með lauklykt.Turner, Nancy J. Food Plants of Interior First Peoples (Victoria: UBC Press, 1997)   Blómstöngullinn er að 40 sm langur, með sveip að allt að 40 blómum. Blómin eru bleik til fjólublá með gulum fræflum.

Laukarnir voru nýttir af indíánum í suðurhluta Bresku Kólumbíu.  Þeim var safnað annað hvort snemma vors eða síðla hausts og yfirleitt soðnir í gryfjum. Bæði laukurinn og stöngullinn eru ætir, hinsvegar er stöngullinn talinn bragðbetri.

Tilvísanir

Ytri tenglar
Jepson Manual Treatment
USDA Plants Profile 
Flora of North America
Calphoto

Laukar
Laukætt
Susan B. Anthony

Susan Brownell Anthony (15. febrúar 1820 – 13. mars 1906) var bandarísk kvenréttindakona sem lék lykilhlutverk í baráttunni fyrir kosningarétti kvenna í Bandaríkjunum. Hún var dóttir kvekara og safnaði undirskriftum fyrir andstöðu við þrælahaldi þegar hún var sautján ára. Árið 1856 varð hún fylkisfulltrúi samtaka bandarískra þrælahaldsandstæðinga í New York.

Árið 1851 kynntist Anthony Elizabeth Cady Stanton og með þeim tókst ævilangur vinskapur. Þær börðust saman fyrir samfélagsumbótum, sérstaklega kvenréttindum. Árið 1852 stofnuðu þær bindindisfélag kvenna í New York-fylki eftir að Anthony var meinað að flytja ræðu á ráðstefnu bindindismanna vegna kyns síns. Árið 1863 stofnuðu þær samtökin Women's Loyal National League, sem safnaði tæpum 400.000 undirskriftum til stuðnings banns við þrælahaldi. Þetta var stærsta undirskriftasöfnun í Bandaríkjunum á þeim tíma. Árið 1866 stofnuðu þær bandarísku jafnréttissamtökin og töluðu með þeim fyrir jöfnum réttindum bæði kvenna og blökkumanna. Árið 1868 byrjuðu þær útgáfu kvenréttindablaðsins The Revolution. Næsta ár stofnuðu þær samtök um kosningarétt kvenna og sameinuðust árið 1890 öðrum slíkum samtökum. Árið 1876 hófu Anthony og Stanton að vinna ásamt Matildu Joslyn Gage að sex binda sagnfræðiriti um baráttu kvenna fyrir kosningarétti.

Árið 1872 var Anthony handtekin fyrir að greiða atkvæði í kosningum í heimabæ sínum, Rochester í New York-fylki. Hún var sakfelld eftir réttarhöld sem vöktu mikla athygli en hún neitaði að endingu að greiða sekt fyrir gjörninginn og yfirvöld ýttu ekki á eftir því. Árið 1878 kynntu þær Anthony og Stanton stjórnarskrárbreytingu fyrir bandaríska þinginu sem ætti að veita konum kosningarétt. Frumvarpið var kynnt á þinginu af þingmanninum Aaron A. Sargent og var kennt við Susan B. Anthony. Frumvarpið varð ekki að veruleika fyrr en með nítjánda viðauka stjórnarskrár Bandaríkjanna árið 1920.

Anthony ferðaðist vítt og breitt í baráttunni fyrir kosningarétti kvenna og flutti um 75 til 100 ræður á hverju ári. Hún vann með konum um allan heim og átti þátt í stofnun Alþjóðaráðs kvenna, sem starfar enn í dag. Hún tók einnig þátt í skipulagningu kvennaþingsins á Kólumbusarsýningunni í Chicago árið 1893.

Þegar Anthony byrjaði baráttu sína fyrir kvenréttindum var hún höfð að háði og spotti og sökuð um að vilja rústa heilagleika hjónabandsins. Almenningsálit á henni gerbreyttist á ævi hennar og þegar hún varð 80 ára hélt William McKinley forseti henni afmælisveislu í hvíta húsinu. Anthony varð fyrsta konan sem birtist á bandarískum gjaldmiðli þegar andlit hennar var sett á eins dollara mynt árið 1979.

Heimild 
 

Bandarískar kvenréttindakonur
Andstæðingar þrælahalds í Bandaríkjunum
Dómkirkjan í Granada

Dómkirkjan í Granada er rómversk kaþólsk kirkja í Andalúsíu. Kirkjan er ólík öðrum dómkirkjum á Spáni vegna þess að það var ekki byrjað að byggja hana fyrr en á 16. öld. Aðrar dómkirkjur á Spáni voru byggðar á 14. eða 15. öld. Ástæðan fyrir því að kirkjan var byggð svo seint var sú að Granada var lengi í höndum múslima eða til ársins 1492 þegar Nasrid, síðasti leiðtogi múslima tapaði umsátrinu um Granada fyrir kaþólsku konungunum Ferndinand og Ísabellu. Bygging kirkjunnar hófst snemma á 16.öld á dögum spænsku endurreisnarinnar. 

Kirkjan var reist í miðri borginni á tímum Karls V. Það tók meira en 180 ár að byggja kirkjuna. Fyrirmynd hennar var dómkirkjan í Toledo sem er í gotneskum stíl sem var frekar algengur á fyrstu áratugum á 16. aldar.

Arkitektar kirkjunnar voru Diego Siloe, Enrique de Egas, Felipe Bigarny og Juan Gil de Hontañón. Þeir voru allir uppi hver á sínum tíma og settu því hver sitt mark á kirkjuna, en það er orsökin fyrir sérstakri hönnun gerð kirkjunnar. Kirkjan er eitt af helstu kennileitum Suður-Spánar. Kirkjan er byggð í gotneskum, endurreisnar-og barokkstíl. Bygging kirkjunnar var stöðvuð í nokkurn tíma þegar aðeins var búið að klára framhlið hennar. Áætlað var að byggja tvo 80 metra háa turna en aðeins annar var byggður. Lækka þurfti turninn sem var byggður vegna þess að burðarvirki kirkjunnar gat ekki haldið honum uppi. Dómkirkjan í Granada er í raun ókláruð og óvíst er hvort kirkjan verði einhvern tímann kláruð.

Heimildir 
 

 Nayler, M. (2017, 12. maí). A Brief History of Granada Cathedral. Sótt 18. apríl af https://theculturetrip.com/europe/spain/articles/a-brief-history-of-granada-cathedral/ 

Granada
Granada
Konungsríkin þrjú

Konungsríkin þrjú var  veldi sem náði yfir það svæði sem í dag er Kína þegar.  Ríkinn þrjú voru Wei (魏), Shu (蜀), og Wu. Tími ríkjanna þriggja stóð frá um það bil 187 eða 220-280  e.kr. eftir að Han veldið leystist upp. Þessi tími er einn sá blóðugasti í sögu Kína. Höfuðborgir ríkjanna voru Luo Yang hjá Wei ríkinnu, Jian Ye hjá Wu og síðan Cheng Du hjá Shu.

Uppreisn gulu vefjahattanna

Eftir andlát Hes keisara árið 105 lenti Han veldið í efnahagslegri og pólítískri kreppu. Arftakar Hes voru enn barnungir og hvíldu því völd heimsveldisins í höndum eldri frænda keisaranna. Siðan þegar keisararnir voru orðnir eldri var erfitt fyrir þá að ná aftur völdum og þurftu þeir því að treysta á embættismenn til að stjórna ríkinnu. Þetta voru stöðug vandamál í Kína.  Á valdatíma keisaranna Huan (146-168) og Ling (168-189) urðu margir óánægðir með stöðu ríkisins og mótmæli brutust út. Mótmælum var mætt með hörku og margir mótmælendur drepnir. Eftir það voru ekki margir sem þorðu að mótmæla. Í mars árið 184 leiddu bræðurnir Zhang Jiao, Zhang Liang og Zhang Bao, uppreisn gegn ríkisstjórninni sem hefur verið kölluð var kölluð uppreisn gulu vefjahattana. Fljótlega fjölgaði í hreyfingu þeirra og brátt gengu nokkur hundruð þúsund manna til liðs við þá. Þeir fengu stuðning frá mörgum hlutum Kína og höfðu 36 stórar bækistöðvar um allt land. Um 6.000 til 10.000 voru í hverri bækistöð. Ling keisari sendi hershöfðingjana Huangfu Song, Lu Zhi og Zhu Jun í herleiðangur geng uppreisnarmönnum til að leiða Han hersveitirnar gegn uppreisnarmönnum. Uppreisnarmenn voru að lokum sigraðir og þeir sem lifðu átökinn af  dreifðust um Kína.

Saga Kína
Burnley

Burnley er borg í  Lancashire, Englandi, 34 kílómetra norður af Manchester og rétt austur af Blackburn. Íbúar eru um 73.000. Borgin er á mótum ánna Calder og Brun.
Burnley byggðist upp sem markaðsbær í kringum 1300. Í iðnbyltingunni var þar mylla sem vann bómull og kolanáma.
Aðalverslunargatan er St. James Street. Knattspyrnulið borgarinnar er Burnley F.C.. Tónlistarhátíðin Burnley International Rock and Blues Festival er haldin hvert ár í Burnley.

Heimild

 

Borgir á Englandi
Lancashire
1. árþúsundið

1. árþúsundið er í gregoríska tímatalinu tímabilið sem hófst við upphaf ársins 1 og stóð til loka ársins 1000.

Aldir og áratugir

1. árþúsundið
Skekta

Skekta er lítill árabátur eða kæna þar sem reiðinn er stórsegl, toppsegl og fokka. Skektur voru notaðar til fiskveiða á Limafirði í Danmörku á árunum 1850-1920. Skekta er frábrugðin jullu að því leiti að hún er mjórri og fokkan er tiltölulega stór. Þessi bátsgerð barst til Limafjarðar frá suðurströnd Noregs um 1850 og var notuð við veiðar með snurvoð (dragnót) en einnig við línu- og krókaveiðar. Skektur þróuðust sem sambland milli árabátar og seglbáts, voru hraðskreiðar og hentuðu vel til siglinga í opnum fjörðum. Í byrjun 19. aldar komu trillur (vélknúnir bátar) til sögunnar og þá misstu skektur mikilvægi sitt sem veiðitæki.

Skektur eru núna fyrst og fremst notað til skemmtisiglinga og tómstunda.

Tenglar 
 Hjarbæk Sjægtelaug, VM i Sjægtesejlads
Limfjordsmuseet, sjægtregister 
Bátar
Blá Kongó

Blá kongó (einnig Kongó eða Idaho Blue) er kartöfluyrki af óþekktum uppruna sem er með bláum lit, nokkru dekkri í hýði en í holdi. Hún heldur að mestu bláa litnum eftir suðu, en hann er vegna anthocyanina.

Yrkið hefur verið ræktað síðan um 1930 í Skandinavíu.

Hún var kartöflusort ársins í Þýskalandi 2006. Þýska nafnið á henni er Blauer Schwede'' (blá sænsk).

Tilvísanir

Ytri tenglar
 Finska Centralen för Utsädespotatis AB
 Myndir og lýsing 
 Blå Kongo SveGro 
 The European Cultivated Potato Database: Blo Kongo 

Kartöfluyrki
Frederick North

Frederick North, annar jarlinn af Guilford, (13. apríl 1732 – 5. ágúst 1792) betur þekktur sem North lávarður, var forsætisráðherra Bretlands frá 1770 til 1782. Hann var leiðtogi Breta í mestöllu bandaríska frelsisstríðinu. Hann gegndi ýmsum öðrum stjórnarembættum á ferli sínum og var meðal annars innanríkisráðherra og fjármálaráðherra.

Orðspor North lávarðar meðal sagnfræðinga hefur breyst mörgum sinnum. Á seinni hluta 19. aldar var helst litið á hann sem handbendi konungsins sem hefði klúðrað stríðinu gegn Bandaríkjunum og glatað nýlendum Breta í Ameríku. Á 20. öld fóru sumir fræðimenn að leggja meiri áherslu á hlutverk North lávarðar í að stýra bresku fjárhirslunni, neðri deild breska þingsins og í að vernda ensku biskupakirkjuna. Sagnfræðingurinn Herbert Butterfield hefur fært rök fyrir því að aðgerðarleysi North hafi komið í veg fyrir að hægt væri að leysa úr átökunum í Ameríku og að honum hafi mistekist að stýra hernaði Breta með skilvirkum hætti.

Tilvísanir

Forsætisráðherrar Bretlands
Breskir jarlar
Allium aaseae

Allium aaseae, er tegund af laukplöntum, ættuð frá Idaho í Bandaríkjunum. Þar hefur hann fundist í 6 sýslum: Elmore County, Ada County, Boise County, Gem County, Payette County og Washington County.

Tegundin er nefnd eftir Bandaríska grasafræðingnum Hannah Caroline Aase (1883-1980), sem um tíma var prófessor í Washington State University í Pullman, Washington.

Allium aaseae vex í sendnum eða grýttum jarðvegi í 800 – 1100 metra hæð. Hann er með egglaga lauka að 2 sm í þvermál, og bleik eð hvít bjöllulaga blóm í hálfkúlusveip, að 10 mm löng.

Tilvísanir

Ytri tenglar
Myndir og útbreiðsla

Laukar
Laukætt
Allium achaium

Allium achaium er tegund af laukplöntum, einlend í Grikklandi.<ref>[http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=294892 Kew World Checklist of Selected Plant Families, Allium achaium']</ref>Allium achaium'' er með egglaga lauka að 25 mm langur. Blómstöngullinn er að 30 cm hár, rörlaga, um 5 mm í þvermál. Blöðin eru jafnlöng blómstönglinum, 3 mm í þvermál. Blómskipunin er með að 45 blóm, með mislanga blómleggi. Blómin eru bjöllulaga, fölgul með bleikum blæ. Fræflarnir eru gulir, frævan græn.

Tilvísanir

Ytri tenglar
JSTOR photo of herbarium specimen at Kew Botanical Gardens, syntype of Allium achaium

Laukar
Laukætt
Aspars (kartöfluyrki)

Aspars, (á þýsku Asparges eða Dänische Spargelkartoffel), er gamalt danskt kartöfluyrki. Það er talið vera síðan 1872, og er sú elsta þaðan. Það lýkist mjög franska yrkinu La Ratte. Bragðgóð. Meðalsein.

Tilvísanir 

Kartöfluyrki