alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sudoku

Sudoku er þraut sem byggist á að klára að fylla út 9x9 ytri (talna)grind með tölum frá 1 til 9 þannig að hver tala kemur einvörðungu fyrir einu sinni í hverri röð, hverjum dálki, og hverri 3x3 innri grind sem finna má innan þeirrar grindar. Sudoku þrautir eru taldar vel hannaðar ef þær séu settar upp þannig að eingöngu ein möguleg niðurstaða sé á þeim. Að lágmarki sautján forútfylltar tölur þurfi að vera til staðar í sudoku þraut til þess að lausnin geti orðið einkvæm, samkvæmt rannsóknum sem gerðar hafa verið.

Afbrigði 
Ýmis afbrigði eru til staðar á sudoku þrautum þar sem breytingar hafa verið gerðar á reglum og/eða uppsetningu grindarinnar, til að mynda með annarri stærð á ytri grindinni eða með óreglulegri lögun innri grindanna. Jafnframt eru til afbrigði þar sem aukin skilyrði eru sett, eins og með því skilyrði að tölurnar frá horni til andstæðs horn komi eingöngu fram einu sinni, eða aukasvæði sett inn sem lúta venjulega auknum skilyrðum. Hin auknu eða breyttu skilyrði gætu haft áhrif á þann lágmarksfjölda talna sem þurfi að vera forútfylltar, þannig að í sumum afbrigðum fylgja engir forútfylltir reitir.

Killer sudoku 

Killer sudoku er afbrigði er felur í sér að í stað þess að gefnar séu forútfylltar tölur er samtala talna innan einstakra svæða gefin upp, en að öðru leiti eiga hinar venjulegu sudoku reglur við. Leiða þarf því út frá samtölu talna svæðisins og fjölda reita sem samtalan á við um, hvernig tölurnar raðast innan þess. Þá er einnig beitt hinni svokallaðri 45-reglu er byggist á því að samtala allra talna í hverri röð, dálki og 3x3 grindar er 45.

Þá er til annað frekara afbrigði af killer sudoku er kallast greater-than sudoku þar sem ekki öll svæðin hafa samtölu, en hins vegar gefið upp að samtala tiltekins svæðis er jöfn, hærri, eða lægri en önnur. Í sumum tilvikum er ekkert gefið upp um samtöluna né samanburð hennar við önnur svæði.

Samloku sudoku 
Samloku sudoku byggist á hinum venjulegu sudoku reglum að viðbættu því að hver röð og dálkur inniheldur samtölu þeirra talna sem eru á milli talnanna 1 og 9 í viðkomandi röð eða dálki. Í staðinn eru venjulega mikið færri forútfylltir reitir.
Leikir
Parísarsáttmálinn 1898

Parísarsáttmálinn 1898 var friðarsamningur milli Spánar og Bandaríkjanna eftir sigur hinna síðarnefndu í stríði Spánar og Bandaríkjanna. Samningurinn var undirritaður í París 10. desember 1898. Í samningnum gaf Spánn eftir tilkall sitt til Kúbu og lét Bandaríkjunum eftir Púertó Ríkó, Gvam og Filippseyjar. Bandaríkin greiddu 20 milljón dala bætur fyrir Filippseyjar. Samningurinn tók gildi 11. apríl árið eftir.

Samningurinn gerði í raun út um Spænska heimsveldið og staðfesti um leið stöðu Bandaríkjanna sem stórveldis. Hann gerði Bandaríkjunum kleift að halda yfirráðum sínum á Kúbu og tafði sjálfstæði Filippseyja um hálfa öld. Ekki liðu nema nokkrar vikur frá samningnum þar til Filippseyingar héldu áfram vopnaðri baráttu sinni fyrir sjálfstæði, gegn Bandaríkjunum í þetta sinn. Margir bandarískir stjórnmálamenn voru andsnúnir samningnum þar sem þeir töldu hann gera Bandaríkin að heimsveldi.

Friðarsáttmálar
Stríð Spánar og Bandaríkjanna
1898
Saga Spánar
Saga Bandaríkjanna
475

Árið 475 (CDLXXV í rómverskum tölum)

Atburðir 
 9. janúar - Zenon keisari Austrómverska ríkisins er þvingaður til þess að segja af sér þegar Basiliscus tekur af honum völdin. Zenon flýr til Isauríu.
 Sumar - Julius Nepos, keisari Vestrómverska ríkisins, viðurkennir sjálfstæði ríkis Vestgota, sem nær yfir suðurhluta Gallíu og stóran hluta Hispaníu.
 28. ágúst - Orestes, yfirmaður hers Vesrómverska ríkisins, tekur völdin í ríkinu og Julius Nepos keisari flýr í útlegð í Dalmatíu.
 31. október - Orestes skipar son sinn, Romulus Augustus, keisara Vestrómverska ríkisins.

Fædd

Dáin 

475
471-480
Cerastium coreanum

Cerastium coreanum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá norðaustur Asíu.

Tilvísanir

Hjartagrasaætt
Cerastium crassipes

Cerastium crassipes er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Suður-Ameríku.

Tilvísanir

Hjartagrasaætt
Cerastium crassiusculum

Cerastium crassiusculum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Krím-skaga.

Tilvísanir

Hjartagrasaætt
Cerastium cuatrecasasii

Cerastium cuatrecasasii er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Kólumbíu.

Tilvísanir

Hjartagrasaætt
Cerastium cuchumatanense

Cerastium brevicarpicum er jurt af hjartagrasaætt.

Tilvísanir

Hjartagrasaætt
Cerastium dagestanicum

Cerastium dagestanicum er jurt af hjartagrasaætt.

Tilvísanir

Hjartagrasaætt
Cerastium danguyi

Cerastium danguyi er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Suður-Ameríku.

Tilvísanir

Hjartagrasaætt
Cerastium decalvans

Cerastium decalvans er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá suðaustur Evrópu.

Tilvísanir

Hjartagrasaætt
Cerastium deschatresii

Cerastium deschatresii er jurt af hjartagrasaætt.

Tilvísanir

Hjartagrasaætt
Cerastium dichotomum

Cerastium dichotomum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Suður-Evrópu.

Tilvísanir

Hjartagrasaætt
Cerastium dicrotrichum

Cerastium dicrotrichum er jurt af hjartagrasaætt.

Tilvísanir

Hjartagrasaætt
Cerastium vourinense

Cerastium vourinense er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Grikklandi.

Tilvísanir

Hjartagrasaætt
474

Árið 474 (CDLXXIV í rómverskum tölum)

Atburðir 
 18. janúar - Leó 1., keisari Austrómverska ríkisins, deyr úr blóðkreppusótt. Leó 2., dóttursonur hans, er í kjölfarið hylltur sem keisari.
 9. febrúar - Zenon, faðir Leós 2., er krýndur meðkeisari með syni sínum.
 24. júní - Julius Nepos þvingar Glycerius, keisara Vestrómverska ríkisins, til þess að segja af sér og tekur í kjölfarið sjálfur keisaraembættið.
 17. nóvember - Leó 2. keisari Austrómverska ríkisins deyr af ókunnum ástæðum og er Zenon, faðir hans, þá einn keisari í Austrómverska ríkinu.

Fædd 
 Klótilda, eiginkona Klóvis 1. og drottning Franka. (Áætluð dagsetning)

Dáin 
 Leó 1., keisari Austrómverska ríkisins.
 Leó 2., keisari Austrómverska ríkisins.

474
471-480
Teemu Pukki

Teemu Pukki er finnskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir enska meistaradeildarliðið Norwich City og Finnska landsliðið. Hann hefur spilað fyrir félagslið í Finnlandi, Spáni, Skotlandi, Þýskalandi, Danmörku og Englandi. Pukki hefur unnið skosku og finnsku deildina ásamt bikartitil í Danmörku og Finnlandi.

Pukki var valinn leikmaður ársins í ensku meistaradeildinni tímabilið 2018–19 þegar Norwich vann deildina og hann var markahæstur með 29 mörk. Hann skoraði fyrstu þrennu sína í ensku úrvalsdeildinni gegn Newcastle United í ágúst 2019. Í kjölfarið var hann valinn leikmaður mánaðarins.

Pukki varð markahæsti leikmaður finnska landsliðsins árið 2021 þegar hann fór fram úr Jari Litmanen.

Pukki skoraði tvívegis gegn KR árið 2014 í undankeppni Meistaradeildar Evrópu þegar hann spilaði með Celtic.

Finnskir knattspyrnumenn
Hafursey

Hafursey er 582 metra móbergsfjall vestur af Mýrdalssandi. Fjallið er tvískipt og heitir tindurinn sunnan megin Skálafjall (582 m ) og sunnan til Kistufell (525 m).
Fjallið er grösugt og var það beitt áður fyrr. Hellirinn Stúka er vestan í fjallinu.

Tengill
Nat.is - Hafursey 
Gönguleiðir - Hafursey

Fjöll á Íslandi
Mýrdalshreppur
Þórólfsfell

Þórólfsfell er 574 metra móbergsfjall austan við Fljótshlíð og norður af Eyjafjallajökli. Fjallið er nefnt eftir Þórólfi Asksyni sem getið er um í Landnámu. Mögugilshellir er í vestanverðu fjallinu en þar má finna blágrýti.

Þegar Eyjafjallajökull gaus árið 2010 var komið fyrir myndavélabúnaði á fjallinu.

Tenglar
Nat.is Þórólfsfell 
Gönguleiðir - Þórólfsfell

Fjöll á Íslandi
Rangárvallasýsla
Hrafnabjörg

Hrafnabjörg er 763 metra móbergsfjall austur af Þingvöllum.

Fjöll á Íslandi
Þingvellir
Ármannsfell

Ármannsfell er 764 metra móbergsfjall norður af Þingvöllum.

Tengill
Ferðafélag Íslands - Fjall mánaðarins 

Fjöll á Íslandi
Bláskógabyggð
Kotka

Kotka er borg og sveitarfélag í Kymenlaakso-héraði í suður-Finnlandi. Hún er hafnar og iðnaðarborg með um 53.000 íbúa (2019). Pappír og kurl er mikilvæg framleiðsla þar.

Borgir í Finnlandi
Sveitarfélög í Finnlandi
Brynhildur Guðjónsdóttir

Brynhildur Guðjónsdóttir (f. 26. september 1972) er íslensk leikkona, leikstjóri og leikskáld. Brynhildur er fastráðin við Borgarleikhúsið en hefur einnig starfað í Þjóðleikhúsinu, Íslensku óperunni og hefur leikið í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum.

Árið 1998 lauk Brynhildur leiklistarnámi frá Guildhall School of Music and Drama árið 1998 og lék í kjölfarið á sviði Royal National Theatre í London. Frá 1999-2011 var hún fastráðin við Þjóðleikhúsið en hefur síðan starfað í Borgarleikhúsinu.

Brynhildur hefur leikið fjölda hlutverka á leiksviði. Í Þjóðleikhúsinu lék hún m.a. Karítas í samnefndu verki Kristínar Marju Baldursdóttur og söngkonuna Edith Piaf í verki sem fjallaði um ævi söngkonunnar. Í Borgarleikhúsinu hefur hún m.a. leikið Davíð Oddsson í verkinu Guð blessi Ísland, Njál á Bergþórshvoli í verkinu Njálu og hina pólsku Danielu í verkinu Gullregn eftir Ragnar Bragason.

Brynhildur hefur einnig fengist við skriftir og er höfundur einleiksins BRÁK sem settur var á svið í Landnámssetri Íslands í Borgarnesi árið 2008. Árið 2015 seldi Brynhildur verkið til Svíþjóðar.

Árið 2018 var Brynhildur sæmd riddarakrossi Hinnar íslensku fálkaorðu árið 2018 fyrir framlag sitt til íslenskrar leiklistar. Hún hefur átta sinnum hlotið Íslensku leiklistaverðlaunin Grímuna fyrir leik, leikstjórn og sem höfundur verks. Árið 2008 hlaut hún Íslensku bjartsýnisverðlaunin og sama ár hlaut hún styrk úr Minningarsjóði Stefaníu Guðmundsdóttur leikkonu.

Brynhildur var ein af sjö umsækjendum um embætti Þjóðleikhússtjóra árið 2019. Í febrúar árið 2020 var Brynhildur ráðin leikhússtjóri Borgarleikhússins.

Tilvísanir 
Fólk fætt árið 1972
Íslenskir leikarar
Íslenskir leikstjórar
Íslenskar konur
Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu

Handhafar Grímunnar
Íslenskir leikhússtjórar
Sigurborg Ósk Haraldsdóttir

Sigurborg Ósk Haraldsdóttir (f. 24. nóvember 1984) er íslensk stjórnmálakona og landslagsarkítekt. Sigurborg var borgarfulltrúi fyrir hönd Pírata í borgarstjórn Reykjavíkur frá árinu 2018 til 2021 og var jafnframt formaður skipulags- og samgönguráðs Reykjavíkur.

Sigurborg hætti störfum í borgarstjórn vorið 2021 vegna álags og veikinda.

Tilvísanir 

Fólk fætt árið 1984
Íslenskir píratar
Íslenskir stjórnmálamenn
Íslenskar stjórnmálakonur
Íslenskir arkitektar
Fulltrúar í borgarstjórn Reykjavíkur
Borgarfulltrúar Pírata
Pétur Einarsson (flugmálastjóri)

Pétur Einarsson (4. nóvember 1947 - 20. maí 2020) var flugmálastjóri Íslands 1983-1992.

Ævi og menntun 
Pétur var menntaður sem húsasmíðameistari, lögmaður, atvinnuflugmaður og með skipsstjórnarréttindi. Hann starfaði sem varaflugmálastjóri og flugmálastjóri á árunum 1978 - 1992. Frá þeim tíma starfaði hann sjálfstætt við lögmennsku, ráðgjöf í flugmálum í austur Afríku, húsbyggingar og ritstörf. Hann endurbyggði, ásamt Svanfríði Ingvadóttur,  elsta hótel landsins Hótel Tindastól Sauðárkróki. Stofnaði Rannsóknarstofnun Hugans sjálfseignarstofnun með staðfestri skipulagsskrá að Selá í Dalvíkurbyggð .

Útgefin rit 
Ræktun Persónuleika, Beiting Lífsorku, Indverska ævintýrið, Drangeyjarjarlinn segir frá, Guðmundur Stóri Slökkver segir frá, Caprice Syndrome, Reynslusporin 12, Ræktun skapgerðar, Metasophy / Learning to die - dying to learn.

Andlát
Pétur lést 20. maí 2020 eftir baráttu við hvítblæði.

Tilvísanir 

Fólk fætt árið 1947
Fólk dáið árið 2020
Íslenskir lögfræðingar
Kolbrún Baldursdóttir

Kolbrún Baldursdóttir (f. 23. mars 1959) er íslensk stjórnmálakona og sálfræðingur. Kolbrún hefur verið borgarfulltrúi í Reykjavík fyrir hönd Flokks fólksins frá árinu 2018. Kolbrún tók sæti á Alþingi um tveggja mánaða skeið árið 2006 og sat þar fyrir hönd Sjálfstæðisflokksins.

Tilvísanir 
Fólk fætt árið 1959
Fulltrúar í borgarstjórn Reykjavíkur
Íslenskir stjórnmálamenn
Íslenskir sálfræðingar
Íslenskar konur
473

Árið 473 (CDLXXIII í rómverskum tölum)

Atburðir 
 3. mars - Gundobad, búrgundískur hershöfðingi, skipar Glycerius sem keisara Vestrómverska ríkisins, í Ravenna. Leó 1., keisari Austrómverska keisaradæmisins, neitar að viðurkenna Glycerius og tilnefnir Julius Nepos í embættið.
 Þeódorik Strabo, gotneskur hershöfðingi, semur um frið við Leó 1. keisara, en Þeódórík hefur þá leitt uppreisn gegn Leó frá árinu 471. Samningurinn kveður á um að Austgotar fái að stofna sjálfstætt ríki í Þrakíu og fá árlega 2000 pund af gulli frá Austrómverjum.
 Vestgotar gera innrás inn í Ítalíu en eru sigraðir af Glyceriusi. Vestgotar draga sig til baka til Gallíu og ná borgunum Marseille og Arles á sitt vald.
 Gundobad heldur til Búrgund og tekur við konungstign eftir að faðir hans, Gundiok deyr.

Fædd

Dáin 
 Gundiok, konungur Búrgunda (áætluð dagsetning)

473
471-480
472

Árið 472 (CDLXXII í rómverskum tölum)

Atburðir 
 11. júlí - Anþemíus keisari Vestrómverska ríkisins er tekinn af lífi í Rómaborg eftir að hafa beðið lægri hlut gegn Ricimer, en þeir hafa þá tekist á um völdin um nokkurra mánaða skeið. Ricimer skipar í kjölfarið Olybríus sem keisara, en það eru þó Ricimer og frændi hans Gundobad sem hafa völdin í ríkinu.
 18. ágúst - Ricimer deyr eftir veikindi.
 2. nóvember - Olybríus deyr eftir um fjögurra mánaða setu á keisarastóli. Búrgundíski hershöfðinginn Gundobad hefur öll völd í Vestrómverska ríkinu og bíður með það í nokkra mánuði að skipa nýjan keisara.

Fædd

Dáin 
 11. júlí - Anthemius, Vestrómverskur keisari.
 18. ágúst - Ricimer, yfirmaður Vestrómverska hersins og raunverulegur stjórnandi ríkisins.
 2. nóvember - Olybrius, Vestrómverskur keisari.

472
471-480
Hvannalindir

Hvannalindir eru gróðurvin í um 640 m hæð á Miðhálendinu við Lindá í Lindahrauni í Krepputunguhraunum. Þjóðvegur F903 liggur um lindirnar en Hvannalindir eru á norðursvæði Vatnajökulsþjóðgarðar.
Hvannalindir taka nafn sitt af ætihvönn sem er þar í ríkum mæli. Yfir 30 fuglategundir hafa sést þar.

Vinin fannst árið 1834 en Kristján Eldjárn rannsakaði mannvistarleifar þar, kofa og fjárrétt, árið 1941 en getgátur eru um að Fjalla-Eyvindur og Halla Jónsdóttir hafi dvalið þar. Minjarnar eru friðlýstar.

Tenglar
Vatnajökulsþjóðgarður - Hvannalindir
Minjastofnun - Hvannalindir
Nat.is - Hvannalindir 

Hálendi Íslands
Vatnajökulsþjóðgarður
Hvannasund

Hvannasund er þorp í Viðoy í Færeyjum og liggur milli þeirrar eyjar og Borðeyjar. 245 búa þar (2018). Ferja fer frá Hvannasundi til austustu eyja Færeyja Fugley og Svíney. Gegnt Hvannasundi er þorpið Norðdepil.

Þéttbýlisstaðir í Færeyjum
Hagkaupssloppur

Hagkaupssloppur er flík úr prjónanæloni sem seld var í versluninni Hagkaup á sjötta og fram á áttunda áratug 20. aldar og til skamms tíma árið 2009. Hagkaupsslopparnir urðu afar vinsælir og voru nokkurs konar einkennisbúningur íslenskra húsmæðra á sínum tíma.

Slopparnir voru síðir og mynstraðir og var ýmist hægt að fá þá hneppta eða með rennilás. Þeir voru saumaðir á saumastofu Hagkaups við Bolholt í Reykjavík úr efni sem flutt var inn frá Þýskalandi.

Þegar framleiðslu sloppanna var hætt höfðu verið saumaðir á annað hundrað þúsund sloppar.

Tilvísanir 

Íslenskur fatnaður
Viðtakaörvi

Viðtakaörvi eða agonisti er efni sem virkjar viðtaka á frumuhimnu í líkamanum. Viðtakaörvar geta átt uppruna sinn í líkamanum, þ.e. hormón og taugaboðefni, eða utan hans, þ.e. lyf. Viðtakaörvi veldur eða magnar upp áhrif viðtakans. Öfugt við viðtakaörva eru til viðtakahindrar (antagonistar), sem bindast viðtakanum og tempra eða hindra virkni viðtakans.

Tilvísanir

Lyfjafræði
Læknisfræði
Viðtakahindri

Viðtakahindri eða antagonisti er efni sem binst við viðtaka á frumuhimnu líkamans og temprar eða hindrar virkni hans. Viðtakahindrar eiga bæði upptök innan líkamans, sem hormón og taugaboðefni, og utan hans, sem lyf. Andstæðan við viðtakahindra eru viðtakaörvar (agonistar).

Lyf sem antagonistar 
Þekktustu dæmin um viðtakahindra eru hjartalyfin β-blokkerar sem bindast β-viðtökum fyrir adrenalín og noradrenalín og hindra að þau verki á viðtakana. Þegar noradrenalín binst við viðtaka sinn eykst hjartsláttartíðni og blóðþrýstingur hækkar. Með β-blokkerum má tempra þessa virkni, því viðtakinn er bundinn lyfinu sem hemur viðtakann, og áhrif lyfsins–- lækkaður blóðþrýstingur og lægri hjartsláttartíðni – nást fram.

Tilvísanir

Lyfjafræði
Birgir Sigurðsson

Birgir Sigurðsson, (28. ágúst 1937 – 9. ágúst 2019) var íslenskur rithöfundur og leikskáld.

Ævi og fjölskylda 
Birgir fæddist í Reykjavík, sonur Sigurðar Ingimars Helgasonar, myndlistarmanns og sjómanns, og Friðbjargar Jónsdóttur húsmóður.  Birgir ólst upp í Reykjavík, lauk kennaraprófi frá KÍ 1961, stundaði tónlistarnám við Tónlistarskólann í Reykjavík í fimm ár og söngnám í Amsterdam 1967. Birgir var blaðamaður á Tímanum 1961-64. Hann var kennari í Mýrarhúsaskóla á Seltjarnarnesi, Þinghólsskóla í Kópavogi og skólastjóri Ásaskóla í Gnúpverjahreppi og í Hrísey þar til hann sneri sér alfarið að ritstörfum árið 1979. Hann lést á Landspítalanum í Fossvogi.

Skáldaferill 
Eftir Birgi liggja ritverk; leikrit, skáldsögur, ljóð, þýðingar og fræðirit auk kvikmynda. Þekktasta leikrit Birgis er líklega Dagur vonar.

Leikverk 

Pétur og Rúna, 1972
 Selurinn hefur mannsaugu, 1974
Skáld-Rósa, 1978
Grasmaðkur: Leikrit í fjórum þáttum, 1983
Dagur vonar, 1987
Óskastjarnan, 1998
 Dínamít, (flutt 2005)

Þýðingar 

 Barn í garðinum, eftir Sam Shephard 
 Glerbrot, eftir Arthur Miller  
 Köttur á heitu blikkþaki, eftir Tennessee Williams  
 Grasið syngur, eftir Doris Lessing  
 Marta Quest, eftir Doris Lessing

Skáldsögur 

 Frá himni og jörðu, 1989 (smásögur)
 Marta Quest, 1990
 Hengiflugið, 1993

Viðurkenningar 
Verk hans Dagur vonar sem var tilnefnt til bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs 1989. Birgir var varaformaður Rithöfundasambands Íslands 1982-1986, var forseti Bandalags íslenskra listamanna 1985-87 og átti m.a. sæti í stjórn Listahátíðar og úthlutunarnefnd Kvikmyndasjóðs. Hann var heiðursfélagi Leikfélags Reykjavíkur. Birgir var á árinu 2019 gerður að heiðursfélaga Rithöfundasambands Íslands.

Heimildir 

Íslenskir rithöfundar
Viljastýrða taugakerfið

Viljastýrða taugakerfið er annar hluti úttaugakerfisins, hinn verandi sjálfvirka taugakerfið. Viljastýrða taugakerfið flytur boð frá miðtaugakerfinu til vöðvanna og framkallar þannig hreyfingu. Það flytur svo boð frá skynfrumum líkamans til miðtaugakerfisins.

Úttaugakerfið
Albína Thordarson

Albína Hulda Sigvaldadóttir Thordarson (f. 8. október 1939) er íslenskur arkítekt og var ein af fyrstu konum á Íslandi til að reka eigin arkítektastofu.

Fjölskylda 
Foreldrar Albínu voru Pálína Þórunn Jónsdóttir (f. 8. maí 1913, d. 19. janúar 1995) og Sigvaldi Thordarson arkítekt (f. 27. desember 1911, d. 16. apríl 1964). Systkini Albínu eru: Guðfinna Thordarson arkítekt, Jón Örn Thordarson og Hallveig Thordarson.[5] Hún kom heim frá Kaupmannahöfn með strandferðaskipinu Esju í Petsamoförinni. Albína varð eins árs um borð í skipinu. Hún lærði við Menntaskólann í Reykjavík og svo Kunstakademiets Arkitektskole í Kaupmannahöfn á árunum 1959-66

Starfsferill 
 Teiknistofu Framkvæmdanefndar byggingaráætlunar 1967-68.
 Teiknistofu Skarphéðins Jóhannssonar arkitekts 1969.
 Teiknistofa Manfreðs Vilhjálmssonar og Þorvaldar S. Þorvaldssonar 1968-69 og 1972-77.

Rak teiknistofu með systur sinni Guðfinnu Thordarson á árunum 1984-92 og meðal sameiginlegra verka þeirra má nefna Stjórnsýsluhús á Ísafirði, bóknámshús Fjölbrautarskóla Norðurlands vestra á Sauðárkróki og fjölbýlishús við Bæjarholt 7-9 og Dvergholt 1-3, Hafnarfirði.

Útgáfa og sýningar 
Arkítektúr íslenskra kvenna Ásmundarsafn 20.09.1985− 06.10.1985 Arkitektúr - Kvennalistahátíð

Leiðsögn um íslenska byggingarlist. Ritstjórn: Dennis Jóhannesson, Albína Thordarson, Málfríður Kristjánsdóttir og Sigríður Ólafsdóttir. Reykjavík, Arkitektafélag Íslands, 2000.

Verðlaun og styrkir 
Albína hefur tekið þátt í mörgum samkeppnum arkitekta ein eða með öðrum og oft unnið til verðlauna.
Menningar- og minningarsjóður kvenna 1963 Albína Thordarson, Húsagerðarlist.

Heiðursfélagi í Arkítektafélagi Íslands 2015

Önnur störf 
Formaður Framkvæmdasjóðs ferðamannastaða 2011 

Formaður Arkítektafélags Íslands 2005-2007 og setið í fjölda nefnda á vegum félagsins og gengt trúnaðarstörfum fyrir hönd arkitekta.

Byggingar 
 Byggingar eftir Albínu Thordarson. Listinn er ekki tæmandi.
 Reynilundur 11-17 Garðabæ, raðhús
 Stjórnsýsluhúsið á Ísafirði ásamt Guðfinnu Thordarson
 Orlofshús Kennarasambands Íslands Heiðarbyggð í Hrunamannahreppi
 Krókabyggð 1a Mosfellsbæ, einbýlishús
 Bæjargil 91 Garðabæ, einbýlishús
 Leikskólinn Dvergasteinn
 Asparhúsið í Vallanesi á Fljótsdalshéraði
 Skjólfaxi, heilsárshús
 Orlofsheimili vélstjóra á Laugarvatni
 Leikskóla Reykjavíkurborgar við Laufrima, Gullteig og Hæðargarð
 Leikskólann Álfastein við Háholt 17 í Hafnarfirði
 Leikskólann Ása við Bergás í Garðabæ, 2001
 Endurgerð Skuggasunds 1 (áður Lindargötu 9) fyrir Umhverfisráðuneytið
 Félagshús Íþróttafélagsins Leiknis við Austurberg í Breiðholti
 Núpabakki 13-25 í Breiðholti, Reykjavík, íbúðarhús
 Víðihlíð 45 í Reykjavík, íbúðarhús
 Lækjarsel 9 í Breiðholti, Reykjavík, íbúðarhús
 Heiðarhorn 10 í Keflavík
 Þinghólsbraut 59
 Mánalind 2 í Kópavogi
 Hraunás 5 í Garðabæ
 Bóknámshús Fjölbrautarskóla Norðurlands vestra á Sauðárkróki ásamt Guðfinnu Thordarson
 Fjölbýlishús við Bæjarholt 7-9 ásamt Guðfinnu Thordarson
 Dvergholt 1-3, Hafnarfirði ásamt Guðfinnu Thordarson
 Gefjunarbrunnur 20-22 Reykjavík, parhús

Tilvísanir

Íslenskir arkitektar
Guðrún Ó. Jónsdóttir

Guðrún Ó. Jónsdóttir (20. mars 1935 - 2. september 2016) var íslenskur arkitekt. Hún stundaði nám við Kunstakademiets Arkitektskole í Kaupmannahöfn á árunum 1958‑63 og var einn þriggja skipulagshöfunda Seljahverfis í Breiðholti sem telja má til tímamótaverka í skipulagssögu Reykjavíkur. 

Af byggingum sem Guðrún hannaði má nefna kennarabústaði við Kvennaskólann á Blönduósi, fjölbýlishús við Írabakka 18-34 í neðra-Breiðholti, íbúðir og vinnustofur listamanna við Tjarnarsel 2 og 4, og Vogasel 1 og 3 í Seljahverfi, læknisbústaðinn á Sauðárkróki og einbýlishús við Gilsárstekk 3 og Látraströnd 17 á Seltjarnarnesi (öll verkin í samvinnu við arkitektana Stefán Jónsson og Knút Jeppesen). Ennfremur hannaði hún Ráðhúsið í Sandgerði, Heimilisiðnaðarsafnið á Blönduósi, Klausturstofu við Þingeyrakirkju, Álfagerði – stórheimili Búmanna í Vogum á Vatnsleysuströnd og prestbústaðinn á Glaumbæ í Skagafirði.

Á árunum 1990-2002 var Guðrún varaborgarfulltrúi í Reykjavík og sat í ýmsum ráðum og nefndum á vegum borgarinnar.

Tilvísanir

Íslenskir arkitektar
Íslendingar á 20. öld
Ríkisstjóri Íslands

Ríkisstjóri Íslands var embætti sem stofnað var í maí árið 1941 og var við lýði til 17. júní árið 1944. Embættið var forveri embættis forseta Íslands og var Sveinn Björnsson sendiherra Íslands í Danmörku og síðar forseti, sá eini sem gegndi ríkisstjóraembættinu. Ríkisstjóri var æðsti embættismaður Íslands og þjóðhöfðingi til bráðabirgða.

Eftir að Þjóðverjar réðust inn í Danmörku og hernámu landið í apríl árið 1940, leit Alþingi svo á að Kristján 10. Danakonungur væri ekki fær um að fara með konungsvaldið og ákvað Alþingi að taka sér það vald sem konungur hafði haft. Í maí árið 1941 ákvað Alþingi hins vegar að embætti ríkisstjóra Íslands yrði sett á stofn og skyldi kjósa hann til eins árs í senn. 

Fyrsta ríkisstjórakosningin fór fram þann 17. júní 1941. Sveinn Björnsson hlaut 37 atkvæði en Jónas Jónsson frá Hriflu hlaut eitt akvæði, sex atkvæðaseðlar voru auðir og fimm þingmenn voru fjarverandi.

Nokkrum dögum áður en ríkisstjórinn var kosinn fékk ríkisstjórnin inn á borð sitt erindi frá Sigurði Jónassyni þar sem hann óskaði eftir því að gefa jörðina Bessastaði á Álftanesi svo þær mætti verða aðsetur ríkisstjóra. Þann 18. júní 1941, degi eftir að ríkisstjórakosninguna, ákvað ríkisstjórn Íslands að þiggja boð Sigurðar.

Tilvísanir 

Embættismenn
Ríkisstjórar
Stjórnskipun