alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Vesturbæjarskóli

Vesturbæjarskóli er íslenskur grunnskóli í vesturbæ Reykjavíkur. Nemendur eru um 340 og starfsmenn 40. Vesturbæjarskóli var stofnaður 1958 og var til bráðabirgða í húsnæði Stýrimannaskólans og gekk þá stundum undir nafninu Öldugötuskóli. Skólinn hefur verið einsetinn síðan 1999. Skólastjóri er Hildur Hafstað.

Tenglar 
Heimasíða Vesturbæjarskóla

Íslenskir grunnskólar
Vesturbær Reykjavíkur
J.L. Ackrill

John Lloyd Ackrill, þekktari sem J.L. Ackrill, (30. desember 1921 – 30. nóvember 2007) var fornfræðingur og heimspekingur sem sérhæfði sig í fornaldarheimspeki, einkum heimspeki Platons og Aristótelesar. Um Ackrill hefur verið sagt að hann hafi verið ásamt Gregory Vlastos og G.E.L. Owen einn mikilvægasti fræðimaðurinn á sviði forngrískrar heimspeki í hinum enskumælandi heimi á síðari hluta 20. aldar. Hann var lengst af prófessor í heimspekisögu við Oxford-háskóla.

Helstu rit

Bækur 
 Essays on Plato and Aristotle (1997)
 Aristotle the Philosopher (1981)
 Aristotle's Ethics (1983)

Þýðingar 
 Aristotle, A New Aristotle Reader (1988)
 Aristotle, Categories and De Interpretatione (1963)

Tilvísanir

Tenglar 
 „Professor J.L. Ackrill“, minningargrein í The Sunday Times 20. desember 2007 (Skoðuð 12. nóvember 2010).

Ackrill, J.L.
Ackrill, J.L.
Danny Pollock

Danni Pollock er upphaflegur gítarleikari Utangarðsmanna. Hann hefur mikið spilað með bróður sínum Mick Pollock í gegn um tíðina en þeir bræður spila sérstaklega blús og blúsrokk saman. Hann rekur nú Tónlistarþróunarmiðstöðina við Hólmaslóð í Reykjavík.

Íslenskir tónlistarmenn
Tundurduflaslæðari

Tundurduflaslæðari er herskip sem er sérstaklega búið til að eyða tundurduflum, t.d. með því að draga slóða sem sker á festar duflanna. Duflin fljóta þá upp og eru þá sprengd með því að skjóta á þau.

Herskip
Beitiskip

Beitiskip er hraðskreitt, vel vopnum búið herskip. 

Beitiskip eru venjulega um 5000-20.000 tonn. Ganghraði þeirra er yfir 30 sjómílur á klukkustund. Það er minna en orrustuskip en stærra en tundurspillir. Oft búið flugskeytum.

Herskip
Skautasegl

Skautasegl er ferhyrnt segl. Það var notað á bátum við Íslandsstrendur frá upphafi byggðar og þangað til undir lok 18. aldar. 

Í bók Jóhanns J. E. Kúld, Í stillu og stormi, segir: 

Í þessari ferð sá ég í fyrsta skipti skautasegl á árabát, en breiðfirðingar notuðu mikið þann seglbúnað á þessum tíma og höfðu gert allt frá landnámstíð.

Gerðir segla
Þjóðgarður Grænlands

Þjóðgarður Grænlands, á grænlensku Nunap Eqqissisimatitap og dönsku Grønlands Nationalpark nær yfir allt norðaustur Grænland norðan við Ittoqqortoormiit, Scoresbysund. Garðurinn nær frá Knud Rasmussens-land í norðri til Meistaravíkur í suðaustri. Þetta er stærsti þjóðgarður í heimi og er að flatarmáli 970.000 km². Strandlengja hans er um 16.000 km og innan hans má, utan jökulskjaldarins, finna nyrstu landsvæði í heimi þar sem búið hefur verið. Nú býr þar enginn að staðaldri en áður bjó þar heimskautafólk í þúsundir ára þótt á milli kæmu aldalöng tímaskeið þar sem landið var óbyggt.

Mannlíf 
Um 30 manns hafast við að staðaldri í þjóðgarðinum og eiga þeir um 110 hunda: 
 
 Daneborg (12), aðalstöð Sirius-sveitarinnar, þjóðgarðsverðir og hluti af sjóher Dana. 
 Danmarkshavn (8), veðurathugunarstöð 
 Station Nord (5), herstöð, útibú Sirius-sveitarinnar
 Meistaravík (2), herstöð, útibú Sirius-sveitarinnar

Lífríki 

Áætlað er að á bilinu 5000 til 15.000 sauðnaut hafist við á strandsvæðunum í þjóðgarðinum auk fjölda ísbjarna og rostunga. Önnur spendýr eru meðal annars heimskautarefir, hreysikettir, læmingjar og pólhérar. Hreindýr mynduðu eigin undirtegund á Norðaustur-Grænlandi en þeim var útrýmt um aldamótin 1900. Úlfum var útrýmt um 1934, en þeir hafa á síðustu árum flutt sig aftur inn á svæðið. Af sjávarspendýrum innan þjóðgarðsins má nefna hringanóra, kampsel, vöðusel og blöðrusel auk náhvals og mjaldurs. Fuglategundir sem verpa á svæðinu eru fjölmargar, meðal annars himbrimi, helsingi, heiðagæs, æðarfugl, æðarkóngur, fálki, snæugla, sanderla, rjúpa og hrafn.

Ítarefni 
 Grønlandskort 
 Østkystens hjemmeside 
 Ittoqqortoormiit 
 Fotos fra Nordøstgrønland 
 Lokaliteter på Grønlands østkyst, mellem 75° 40'N og 78° 00'N  
 Main park webpage 
 Image gallery 
 UN website on park 

Landafræði Grænlands
Þjóðgarðar
Thule-herstöðin

Thule-herstöðin (enska: Thule Air Base; grænlenska:  Qaanaaq Mitarfik; danska: Thule Lufthavn) einnig Thule Air Base/Pituffik Airport (IATA: THU), er bandarísk herstöð og herflugvöllur í sveitarfélaginu Qaasuitsup á Norðvestur-Grænlandi, um 1120 km norðan við heimskautsbaug, 1524 km sunnan við norðurheimskautið og um 890 km austan við norðursegulskautið. Herstöðin stendur þar sem áður var Thule-þorpið, en íbúar þess voru neyddir til að flytja þangað sem nú er Qaanaaq.

Fyrstu herframkvæmdir Bandaríkjamanna hófust hér í seinni heimsstyrjöldinni en Bandaríkin tóku völdin á Grænlandi 1941 eftir að Þjóðverjar hernámu Danmörku. Árið 1951 var byggður flugvöllur sem gerði mögulegt að hafa þar heimaflugstöð fyrir sprengjuflugvélar sem ætlað var að nota gegn Sovétríkjunum ef til átaka kæmi í kalda stríðinu. 

Árið 1961 voru settar þar upp ratsjár fyrir loftvarnarkerfið Ballistic Missile Early Warning System (BMEWS) um 20 km norðaustur af herstöðinnni. BMEWS var mikið radarkerfi sem meðal annars tengdist Íslandi og var sett upp til að geta varað bandarísk yfirvöld við flugskeytum sem skotið væri frá meginlandi Sovétríkjanna eða kafbátum á Norður-Atlantshafi eða Íshafinu. Á þessum tíma var herstöðin á hátindi stærðar sinnar með um 10.000 hermenn staðsetta þar. Seinni hluta 7. áratugarins fækkaði mjög í herliðinu og einungis um 3.400 manns voru þar árið 1968. Nú eru þar um 250 hermenn. 

Þann 21. janúar 1968 fórst B-52 sprengjuflugvél 11 km sunnan við herstöðina. Fjórar vetnissprengjur sem voru um borð týndust og geislavirk málmbrot dreifðust um stórt svæði. Það var ekki fyrr en 1996 sem dönsk yfirvöld viðurkenndu að um geislavirkni hafi verið að ræða og gengust inn á að greiða þeim sem unnið höfðu við hreinsun á svæðinu 50.000 danskar krónur á mann í skaðabætur fyrir heilsutap og í mörgum tilvikum dauða úr krabbameini.

Heimildir 
 Encyclopedia of the Arctic, Routledge, 2004, ISBN 978-1-57958-436-8

Ítarefni 
 Thule Air Base 
 Dansk Fredsakademi: Basepolitik
 Thule Air Base

Bandarískar herstöðvar
Byggðir á Grænlandi
Téténska

Téténska (Нохчийн мотт) er opinbert tungumál í Téténíu í Kákasus. Téténía er lítið hérað í Suðaustur-Rússlandi sem sækist eftir sjálfstæði. Á svæðinu hafa verið mikil átök milli Téténa og Rússa.

Nokkrar setningar 
Салам! (Salam) - Hæ! 
Iуьйре дика хуьлда хьан (Ur dekúl ka?) - Góðan morgun 
Де дика хуьлда хьан (Dei dekúl ka) - Góðan daginn 
Суьйре дика хуьлда хьан (Sur dekúl ka) - Gott kvöld 
Маршалла ду хьоьга! (Marşal dú kå) - Komið þið sæl og blessuð! 
Буьйса декъала хуьлда хьан (Beşdekakúl ka) - Góða nótt 
Iодика йойла шун! (Ódikjeil şú) - Bless 
Воккха стаг (Vók stǎg) - Þú (gamall maður) 
Йоккха стаг (Jók stǎg) - Þú (gömul kona) 
Могушалла муха ю хьан? (Mogşal múkú ka) - Hvað segirðu gott? 
Дика ду, баркалла! (Dek-dú, barkall?) - Bara fínt, takk!

Tenglar 

 Téténsk-ensk og ensk-téténska orðabók
 Денош eftir Макка Сагайпова (Lag í téténsku)

Kákasísk tungumál
Téténía
Pottaska

Pottaska (K2CO3) er  efnasamband Kalíns og karbónats. Pottaska hefur frá fornu fari verið notuð til að búa til gler og sápu og í tilbúinn áburð. Nafnið vísar til þess að efnið var unnið úr viðarösku. Pottaskan hefur þrjú nöfn samkvæmt gömlum bókum: Alkali, lútarsalt og pottaska. 
 
Pottaska er víða í gömlum uppskriftum. Stundum hefur hún verið notuð í stað lyftidufts. Einnig var hægt að nota hana til að koma í veg fyrir að mjólk ysti, eða eins og segir í gömlu húsráði: 

Ef mjólk ysti við suðu, var látið dálítið af hreinsaðri pottösku í mjólkina og hún soðin nokkra stund og hrært vel í pottinum, þá losnaði draflinn í sundur og mjólkin varð jafngóð aftur.

Lífræn efnasambönd
Íslensk matargerð

ar:بوتاس
en:Potash
fi:Potaska
fr:Potasse
nl:Potas
pl:Potaż
ru:Поташ
sr:Поташа
sv:Pottaska
zh:草木灰
National Football League

Þessi grein er um NFL deildina. Sjá aðgreniningarsíðu fyrir aðrar notkunir: NFL (aðgreining).

NFL (eða National Football League) er aðaldeild Ameríska fótboltans í Bandaríkjunum. Deildin samanstendur af 32 liðum, hvaðanæva úr Bandaríkjunum. Deildinni er skipt í tvær minni deildir, Ameríkudeildina (en:American Football Conference (AFC)) og Þjóðardeildina (en:National Football Conference (NFC)). Þessum tveim deildum er síðan aftur skipt niður í norður, suður, austur og vestur riðla og eru fjögur lið í hverjum riðli, eða samtals 32. Fyrir upphaf hvers tímabils spilar lið fjórir æfingaleiki. Þegar að tímabil byrjar spilar lið 16 deildarleiki og eftir það komast tólf lið (sex úr AFC, sex úr NFC) í umspil. Umspilið endar síðan í úrslitaleik á milli sigurvegara AFC deildarinnar og sigurvegara NFC deildarinnar, sá leikur er jafnframt kallaður Super Bowl, og er spilaður í lok janúar eða upphafi febrúar.

Saga 
Árið 1920 var deildin stofnuð undir nafninu American Professional Football Association. Tveim árum seinna, árið 1922, var nafninu breytt í National Football League og stendur það nafn enn í dag. Deildin er ein af stærstu íþróttadeildum í Norður-Ameríku. Deildin er einnig í sér klassa hvað varðar áhorfendafjölda og árið 2005 voru 67 593 áhorfendur að meðaltali á hverjum leik, en það eru t.d. 25 000 fleiri manneskjur að meðaltali á leik en var í þýsku úrvalsdeildinni í knattspyrnu, Bundesliga.

Lið í NFL 

Það eru 32 lið í NFL deildinni. Hvert lið má hafa mest 53 leikmenn á meðan á hverju tímabili stendur. Þetta er eina stóra deildin í Bandaríkjunum þar sem að öll liðið eru frá Bandaríkjunum, en í öðrum tilvikum eru lið frá Kanada með í Bandarískum deildarkeppnum. Þetta má útskýra með því að kanadískur fótbolti, er meira spilaður þar. Hann er nokkuð frábrugðinn amerískum fótbolta, þó að hann minni mjög á hann.

Flestar stórborgir Bandaríkjanna hafa lið í NFL deildinni. Undantekning á því eru borgin San Antonio í Texas. San Antonio hefur þó lið í NBA deildinni. 

Frá og með tímabilinu 2002 eru eftirfarandi lið í NFL:

Heimildir 
 
 
 NFL game secrets 

Amerískur fótbolti
Beinakæfa

Beinakæfa er kæfa úr stórgripabeinum. Beinin eru lögð í sýru og skafin, skafið hitað í potti og bætt í tólg. Beinakæfa var fyrrum notuð ofan á brauð á Íslandi.

Íslensk matargerð
Selabaggi

Selabaggi er gamall  íslenskur réttur úr  sel. Hjarta,  hryggvöðvar og spik af sel er lagt inn í selsþind og selsgörn vafið utan um. Selbaggar voru oftast soðnir og súrsaðir en einnig þekktist að reykja þá eða eta þá nýja.

Íslensk matargerð
Bandsög

Bandsög er sög með blaði sem er grannur, tenntur málmborði með samsoðna enda. 

Blaðið í bandsöginni gengur líkt og reim yfir tvö hjól sem snúast. Með bandsög er auðvelt að breyta stefnu sagarfarsins meðan sagað er (saga munstur). Hún er einkum notað til að saga í málm- eða tréplötur og við kjötvinnslu.

Sagir
Klósög

Klósög var svonefnd flettisög. Klósögin er stór og gróftennt sög í trágrind (blað í miðju) og söguðu tveir með henni. Hér áður fyrr var t.d. plönkum flett í borð eða þynnri fjalir (skífur) með klósög. Henni má ekki rugla við borðsög.

Heimild
 Klósög (sarpur.is)

Sagir
Hálfsjálfvirkt skotvopn

Hálfsjálfvirkt skotvopn er skotvopn, sem notar hluta af gasi drifenfis til að spenna byssuna og kasta út notuðu skothylki og hleðst byssan sjálfkrafa nýju skoti. Eftir að hleypt hefur verið af byssunni má skjóta næsta skoti, með því að taka í gikkinn. Með alsjálfvirkri byssu má tæma magasínið með því að taka einu sinni í gikkinn.

Skotvopn
Alsjálfvirkt skotvopn

Alsjálfvirkt skotvopn er skotvopn sem notar hluta af gasi drifefnis til að spenna byssuna, kasta út notuðu skothylki og skjóta næsta skoti. Þannig má tæma skotgeymi byssunnar með því að taka einu sinni í gikkinn og halda honum inni. Hálfsjálfvirk byssa notar einnig hluta af gasi drifefnis til að spenna byssuna og kasta út notuðu skothlyki, en leyfir aðeins að skjóta einu skoti í einu, þ.a. taka þarf í gikkinn í hvert sinn sem hleypt er af.

Skotvopn
Frost

Frost í veðurfræði á við lofthita, sem er neðan frostmarks vatns (0°C  = 273 K  = 32°F ). Frostavetur er óvenju kaldur vetur með miklum samfelldum frosthörkum.

Frost
Super Bowl

Super Bowl er úrslitaleikur NFL deildarinnar í amerískum fótbolta. Leikurinn er yfirleitt spilaður á sunnudegi og hefur sunnudagurinn sem að leikurinn fellur á verið kallaður Super Bowl Sunday eða „úrslitaleikssunnudagur“.

Super Bowl leikurinn var fyrst spilaður 15. janúar árið 1967 sem hluti af samkomulagi á milli NFL og þáverandi keppninautar NFL, American Football League (AFL) þess hljóðandi að hvert ár yrði spilaður AFL-NFL úrslitaleikur. Eftir að deildirnar runnu saman árið 1970 varð leikurinn úrslitaleikur NFL deildarinnar. Leikurinn er nú spilaður fyrsta sunnudag febrúar.

Super Bowl fær afar mikið áhorf í Bandaríkjunum og er yfirleitt það sjónvarpsefni sem fær mest áhorf á ári hverju. Þetta gerir það að verkum að mörg hundruð fyrirtæki reyna að auglýsa vöru sína á meðan á leiknum stendur og eyða fyrirtæki oft milljónum dollara í auglýsingar á meðan á leiknum stendur.

Auk þessa koma oft heimsfrægir tónlistarmenn og eru með atriði í hálfleik, syngja þjóðsönginn eða eru með atriði fyrir leikinn. Meðal þeirra sem hafa komið fram eru Ray Charles, The Rolling Stones, Janet Jackson og Backstreet Boys.

Í Super Bowl leiknum eru rómverskar tölur notaðar til að tákna hvern leik, frekar en árið sem að leikurinn var spilaður. Þetta er meðal annars tilkomið vegna þess að leiktímabilið í NFL spannar alltaf tvö ár.

Einungis fjögur lið hafa aldrei komist í Super Bowl: Cleveland Browns, Detroit Lions, Houston Texans og Jacksonville Jaguars. Kansas City Chiefs og New York Jets hafa ekki komist í Super Bowl eftir að hafa flutt úr AFL í NFL árið 1970.

Listi yfir sigurvegara

NFL titlar

* Ath: Qualcomm Stadium var upphaflega þekktur sem San Diego Stadium og Jack Murphy Stadium.  Dolphin Stadium var upphaflega Dolphin Stadium en fljótlega var nafninu breytt í Joe Robbie Stadium síðan stuttlega í Pro Player Park og næst Pro Player Stadium, að lokum var nafninu aftur breytt í Dolphin Stadium.

Super Bowl sigrar

Þátttaka í Super Bowl

Heimildir

Amerískur fótbolti
Lagvopn

Lagvopn er vopn til að leggja eða stinga með, t.d. hnífur, byssustingur, rýtingur, stungu- og lagsverð, spjót eða lensa. Atgeir Gunnars á Hlíðarenda var líklega bæði lag- og höggvopn.

Vopn
Glóðarkúla

Glóðarkúla öðru nafni ferilkúla. Glóðarkúla er byssukúla með litlu ljós- eða reykblysi sem kviknar á þegar hleypt er af. 

Glóðarkúlan skilur eftir sig ljósrák eða reykjarslóð þannig að skyttan getur séð feril hennar. Hún er einkum notuð í hernaði.

Vopn
Höggvopn

Höggvopn er vopn sem höggvið er með, t.d. höggsverð, exi eða sax og kylfur og önnur barefli.

Fornbókmenntirnar skipta vopnum í þrennt, og er það gert eftir notkun og gerð vopnanna. Það eru: höggvopn, lagvopn og skotvopn. Höggvopn var t.d. sverð, lagvopn t.d. spjót og þegar talað var um skotvopn var t.d. átt við boga. Þekkt höggvopn úr Íslandssögunni var gaddakylfa sem lögreglan notaði á árum áður og nefndist morgunstjarna og atgeir Gunnars á Hlíðarenda, sem líklega var bæði högg- og lagvopn.

Vopn
Sprengjuvarpa

Orðið sprengjuvarpa getur átt við um tvennskonar vopn. Annað þeirra, sem einnig kallast mortélsbyssa (e. mortar) er lítil hlaupstutt og hlaupvíð fallbyssa. Hitt vopnið á við það sem heitir á ensku grenade launcher.

Í fyrrnefnda vopninu, mortélsbyssa, (e. mortar) er skotið er undir 45°-85° horni og kúlurnar fara því í krappan boga svo að vopninu er oft beitt til að skjóta yfir nálæga hæð og ofaní stöður óvina. Sprengjuvörpur hafa þann meginkost að þær eru min léttari en annað stórkotalið sem notar álíka þung skot. Það gerir það að verkum að fáeinir hermenn geta borið alla nausynleag hluta sprengjuvörpu á bakinu svo að fótgöngulið getur haft hana með sér sem stórskotalið ef annað stendur ekki til boða. Aftur á móti skjóta sprengivörpur skotum sínum á mun minni hraða svo að nútíma sprengivörpur draga yfirleitt aðeins fáeina kílómetra og áhrif skotsins felast nánast eingöngu í sprengingu kúlunnar þar sem hreyfiorka skotsins er mun minni en hjá öðru stórskotaliði.

Þó að flestart sprengjuvörpur séu litlar og léttar (oft undir 100 kg) eru mörg dæmi um mun stærri sprengjuvörpur, til dæmis þýsku digru bertu sem hafði 420mm hlaupvídd og var notuð í fyrri heimsstyrjöldinni eða jafnvel hinn 914mm Litla Davíð (e. little david) sem var hannaður í seinni heimsstyjöldinni.

Litlu fótgönguliðsvörpurnar hafa yfirleitt slétt hlaup, þ.e. ekki með rifluðu hlaupi og skotin fá stöðugleika með spöðum aftan á þeim og eru framhlaðnar þannig að skoti er sleppt ofan í hlaupið og sprengivarpan hleypir af um leið og skotið lendir í botninum. Þetta gerir það að verkum að sprengjuvörpurnar þurfa að vera nokkuð uppréttar þegar þær skjóta. Stórar sprengjuvörpur eru líkari stórum fallbyssum og hafa riflað hlaup og eru hlaðnar að aftan.

Hitt vopnið sem er kallað sprengivarpa á íslensku (e. grenade launcher) er minna og sumar útgáfur er hægt að festa á venjulega hrískotariffla en einnig eru til stórar sjálfvirkar útgáfur sem eru settar á þrífót eða ökutæki. Þessi vopn hafa gjarna 30-40mm hlaupvídd og skjóta með mjög litlum hraða (oft um 70m/s) og draga í mesta lagi 2km, yfirleitt mun minna, oft nokkur hundruð metra. Linkarnir á önnur tungumál eru á þessa gerð vopna.

Skotvopn

ko:유탄#유탄 발사기
AFC Austur

AFC Austur eða AFC East er austur-riðill AFC deildarinnar í NFL-deildinni. Riðillinn var búin til eftir að AFL og NFL sameinuðust árið 1970. Til ársins 2002 voru Baltimore/Indianapolis Colts með í AFC austur riðlinum en þeir voru síðan færðir í AFC suður-riðilinn það ár. Meðlimir austurriðils AFC eru:

Meistarar Austur-riðils AFC

Fjöldi skipta í umspilum 

1 Þekktir sem Baltimore Colts fyrir árið 1984. Færðir í AFC Suður árið 2002.

Heimildir 
 Tekið af ensku wikipedia: http://en.wikipedia.org/wiki/AFC_East

Amerískur fótbolti
Munnbyssa

Munnbyssa (örvapípa, blásturspípa eða blástursbyssa) er pípa eða reyr sem blásið er í með miklum krafti til að skjóta örvum, baunum eða öðrum skeytum til marks, hvort sem það er til að fella veiðidýr eða hæfa skotskífu. 

Vopn
Grindasög

Grindasög er  viðarsög þar sem mjótt sagarblað er sett í sérstaka grind á móti tvöföldum streng sem undinn er saman með snarvöndli til að strekkja sagarblaðið.

Sagir
Stingsög

Stingsög er svonefnd gatasög. Stingsögin er oddmjó sög, notuð til að saga með göt, t.d. út frá borgati.

Handverkfæri
Sagir
Hrím

Hrím (einnig ritað hrími í fornu máli) er hvítir og fremur grófir ískristallar sem myndast þegar frostkaldir þokudropar setjast á eitthvað í frosti. Hrím er algengast til fjalla. Hrím myndast ekki á rúðum, það er héla.

Orðsifjar
Orðið hrím kemur af fornnorska orðinu hrím, sem kemur af indó-evrópsku rótinni *krei- (sem þýðir að „strjúka yfir“ eða að „snerta laust“). Hrím er einnig samstofna færeyska orðinu rím, sænska orðinu rim, sænska mállýskuorðinu rim („saltlag á kjöti“, „héla“); fornenska og fornsaxneska orðinu hrīm sem þýðir það sama (en þaðan kom enska orðið rime).

Neðanmálsgreinar

Vatn
Héla

Héla er þunnir ískristallar sem líkjast hreistri, nálum eða fjöðrum. Héla myndast beint úr raka loftsins við kælingu, einkum vegna útgeislunar, en getur einnig myndast af dögg sem hefur frosið. Héla sem sest á gluggrúður myndar oft falleg munstur og nefnist þá frostrósir. Gluggar geta einnig verið loðnir af hélu.

Tengt efni 
 Hrím

Vatn

en:Frost#Hoar_frost
Biskajaflói

Biskajaflói eða Fetlafjörður á íslensku (spænska: Golfo de Vizcaya eða Mar Cantábrico; franska: Golfe de Gascogne; baskneska: Bizkaiako Golkoa) er stór flói í Norður-Atlantshafi á því hafsvæði sem gengur út frá Frakklandi til vesturs og frá Spáni til norðurs, og tekur nafn sitt í flestum málum eftir spænska héraðinu Vizcaya.

Íslenskun á Biskajaflóa 
Í orðabókum er Fetlafjörður hið íslenska nafn á Biskajaflóa. Og í þýðingu Magnúsar Ásgeirssonar á „Ballad of the Bolivar“ eftir Rudyard Kipling (texti sem Bubbi söng á plötu sinni Plágunni við eigið lag) er Fetlafjörður kallaður „Fetlaflói“ í viðlaginu.  Fyrsta erindi er svona: 

Karlar sjö úr öllum áttum
eiga hafnarfrí.
Fullir inn á fyrstu knæpu
frjálsir menn á ný.
Við skulum drengir drekka og slást
dreypa á stelpurnar.
Við sem yfir Fetlaflóa
fleyttum „Bólivar“. 

Í íslenskri þýðingu á skáldsögu Frederick Marryat Víkingnum, sjóræningjasaga frá 18. öld, sem út kom árið 1946 á íslensku, er Biskjaflói nefndur: Spænski sjórinn.

Tilvísanir 

Atlantshaf
Flóar í Frakklandi
Flóar á Spáni
Landafræði Frakklands
Maríanadjúpáll

Maríanadjúpáll er djúpáll í Vestur-Kyrrahafi, um 200 km austur af Maríanaeyjum. Í Maríanadjúpálnum er mesta hafdýpi jarðar: 11.034 m.

Kyrrahaf
Djúpálar
Oddfylking

Oddfylking (svínfylking eða fleygfylking) nefnist það þegar herliði var fylkt þannig til orrustu að fylkingin var mjóst fremst, en breikkaði aftur. 

Að fylkja hamalt er að svínfylkja herliði þannig að skjöldur nemi við skjöld. Orðasamband þetta kemur fyrir í Reginsmálum (erindi 23): Engur skal gumna / í gögn vega / síð skínandi / systur mána, / þeir sigur hafa / er sjá kunnu, / hjörleiks hvatir, / eða hamalt fylkja.
Tyrfingur

Tyrfingur var nafntogað sverð í norrænum sögnum, en því fylgdu þau álög að sverðið varð manns bani í hvert sinn sem því var brugðið. 

Meðal þeirra sem áttu Tyrfing voru Angantýr berserkur, Hervör skjaldmey dóttir hans, sem sótti sverðið í haug föður síns, og sonur hennar, Heiðrekur konungur á Reiðgotalandi. Tyrfingur varð mikill örlagavaldur í ætt þeirra.

Vopn í norrænni goðafræði
Sverð
Sjöfjallaland

Sjöfjallaland eða Siebengebirge er nafn á fjöllóttu landsvæði austanmegin við Rín í Þýskalandi, suðaustur af borginni Bonn. 

Þar eru um 40 fjöll og felladrög. Hæsta tindurinn er Oelberg, 460 m. Sjöfjalland kemur víða fyrir í þýskum sögum og ævintýrum og er vinsæll ferðamannastaður. Stór hluti af Sjöfjallalandi tilheyrir  Þjóðgarðinum Sjöfjallalandi, sem er einn elsti þjóðgarður Þýskalands.

Fjöll í Þýskalandi
Reiðgotaland

Reiðgotaland er land í sögnum, líklega er átt við Jótland í Danmörku.

Jótland