alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Kyrrahaf

Kyrrahaf er stærsta og dýpsta úthaf jarðar. Það nær yfir um 46% af vatnshvolfi jarðar og 32% af heildaryfirborði hnattarins. Það er 165.250.000 að stærð ef miðað er við strönd Suðurskautslandsins og er því stærra en allt þurrlendi jarðarinnar samanlagt. Það afmarkast í stórum dráttum af Norður-, Mið- og Suður-Ameríku að austan; meginlandi Asíu, Japan og Indónesíu, Nýja Sjálandi og Ástralíu að vestan. Það nær frá Beringssundi í norðri að Suðurskautslandinu í suðri (eða að 60° suður ef miðað er við mörk Suður-Íshafsins).

Meðaldýpt Kyrrahafsins er um 4.000 metrar. Mesta dýpi í heimi er í Maríanadjúpálnum í Norðvestur-Kyrrahafi, 10.928 metrar. Í Kyrrahafinu er líka dýpsti punktur suðurhvels jarðar í Tongadjúpálnum, 10.823 metrar á dýpt. Þriðji dýpsti punktur jarðar, Sírenudjúpið, er líka í Kyrrahafinu.

Mörg randhöf eru í Kyrrahafinu, eins og Suður-Kínahaf, Austur-Kínahaf, Japanshaf, Okotskhaf, Filippseyjahaf, Kóralhaf, Jövuhaf og Tasmanhaf.

Í Kyrrahafinu er gífurlegur fjöldi eyja, sem flestar eru smáar. Margar þeirra eru byggðar mönnum, en þó munu fleiri vera óbyggðar. Eftir Kyrrahafinu nokkurn veginn miðju liggur daglínan í dálitlum hlykkjum frá norðri til suðurs.

Heiti 
Snemma á 16. öld kom spænski landkönnuðurinn Vasco Núñez de Balboa auga á Kyrrahafið þegar hann fór yfir Panamaeiðið árið 1513. Hann kallaði það á spænsku Mar del Sur („Suðurhaf“). Núverandi nafn fékk hafið eftir hnattsiglingu Ferdinand Magellan árið 1521. Hann fékk hagstæða vinda þegar hann sigldi inn á hafið og nefndi það því Mar Pacífico („Friðarhaf“).

Elsta dæmið um orðið Kyrrahaf í ritmálssafni orðabókar Háskóla Íslands er í Klausturpóstinum frá 1819 þar sem það er skrifað í tveimur orðum „Kyrra haf“.

Helstu eyjar og eyjaþyrpingar 
 Hawaii eyjaröðin
 Jólaeyja
 Nýja Sjáland
 Páskaeyja
 Salómonseyjar
 Túvalú

Tilvísanir 

 
Höf
Íslenskur fjárhundur

Íslenskur fjárhundur er tegund spísshunda sem kom til Íslands með landnámsmönnum. Þeir voru þolgóðir og voru notaðir til smölunar. Sjúkdómar léku stofninn illa á 19. öld og á miðri 20. öld var hundurinn í útrýmingarhættu. Hundaræktunarfélag Íslands var stofnað árið 1969 til að varðveita kynið. Ýmis litabrigði eru til en gulur er algengur. Íslenski fjárhundurinn er með vakteðli; er forvitinn og fjörugur og geltir þegar ókunnuga ber að garði. Áberandi stærðarmunur er á hundi og tík.

Skyld afbrigði eru norskur búhundur, hjaltneskur fjárhundur og velskur corgi.

Einkenni 

Hæð hjá karlhundum 42-48cm, en 38-44 hjá tíkum. Höfuðið er breitt og nokkuð kúpt. Trýnið er frammjótt og frekar stutt. Augun eru miðlungsstór og möndlulaga. Augnlitur er dökkur, en ívið er ljósari á mórauðum og ljósum hundum. Hvarmarnir svartir eða brúnir. Eyrun eru sperrt, breið neðst og enda í broddi. Brjóstkassinn er djúpur og breiður og hálsinn kröftugur. Rófan á að vera hringuð upp á við.

Í menningu
Persóna ein í leikritinu Hinrik 5 eftir William Shakespeare minnist á íslenska hundinn og segir: Pish for thee, Iceland dog! thou prick-ear'd cur of Iceland!. Og er þannig í þýðingu Helga Hálfdanarsonar: Svei þér! þú, Íslands eyrnasperrti hundur!

Tenglar 
 Deild íslenska fjárhundsins - DÍF
 Ræktunarmarkmið DÍF: FCI 289
 ISIC - Icelandic Sheepdog - the official homepage

Heimildir 
 

Ísland
Hundategundir
Vilpa

Vilpa var ein þriggja náttúrulegra vatnslinda í Vestmannaeyjum (ein er í Herjólfsdal). Hún var austan til á Heimaey, norðan Kirkjubæjar, en þar byggði Vilborg Herjólfsdóttir bæ sinn, Vilborgarstaði.

Vatnið í Vilpu var gruggugt og mjög blandað yfirborðsvatni, en fólk sótti þó þangað vatn lengi vel þar sem mun skemmra var að sækja það þangað en inn í Herjólfsdal. Á veturna lagði vatnsbólið og var þar vinsælt skautasvell.

Þegar Vestmannaeyjagosið hófst fóru á kreik sagnir um gamlan spádóm sem átti að segja fyrir um að þegar byggð á Heimaey færðist vestan Hásteins, fyllt yrði upp í Vilpu eða hún þornaði og biskupssonur yrði prestur Vestmannaeyinga, þá myndu Tyrkir ræna Vestmannaeyjar að nýju, og vildu ýmsir meina að gosið tengdist spádómnum og kæmi í stað Tyrkjaráns. Fyrstu húsin í Vestmannaeyjabæ austan Hásteins komu til sögunnar þegar byggð hófst við Illugagötu, en sú gata er í beinni línu við Hástein. Barn drukknaði í Vilpu 1970 og eftir það var ákveðið að fylla upp í hana. Var það gert sumarið 1972. Biskupssonurinn Karl Sigurbjörnsson hafði sótt um prestsembætti í Vestmannaeyjum þegar eldgos hófst þar 23. janúar 1973 . Þessari sögn mótmæltu þó sóknarnefnd og prestur Vestmannaeyinga og bentu á að hér væri vísað í Krukkspá, þar sem einmitt er sagt fyrir um annað Tyrkjarán en skilyrðin sem þar eru nefnd eru önnur að hluta og ekkert minnst á Vilpu.

Vilpa hvarf undir hraun í gosinu.

Tilvísanir

Heimildir 
 

Vestmannaeyjar
Kosningaréttur

Kosningaréttur er réttur fólks til þess að taka þátt í lýðræðislegum kosningum. Oft er kosningaréttur stjórnarskráarlega varinn en algengast er að fólk fái kosningarétt við 18 ára aldur, eins og tíðkast á Íslandi. Kosningaréttur hefur jafnt og þétt verið víkkaður út eftir því sem lýðræðisumbætur hafa átt sér stað víða um heim. Einveldi konunga var lagt af í Evrópu á 19. og 20. öld og við það fengu oftast efnaðir, hvítir karlmenn kosningarétt. Með tímanum fengu konur kosningarétt (þó ekki fyrr en 1971 í Sviss), fólk af öðrum kynþætti en hvítum og borgarar almennt burt séð frá efnahag.

Kosningaréttur á Íslandi 
Íslendingar fengu fyrst kosningarétt með tilskipun sem Kristján 8. Danakonungur gaf út 8. mars 1843 og var hann bundinn því að menn væru orðnir 25 ára, hefðu óflekkað mannorð og ættu að minnsta kosti 10 hundraða jörð eða múr- eða timburhús í kaupstað sem metið væri á að minnsta kosti 1000 ríkisdali eða hefðu lífstíðarábúð á 20 hundraða jörð. Karlmenn einir höfðu kosningarétt.

Reglurnar um eign voru rýmkaðar dálítið þegar kosið var til þjóðfundarins 1851 og aftur árið 1903. Þá fengu karlmenn sem ekki voru öðrum háðir sem hjú og borguðu fjórar krónur eða meira í útsvar kosningarétt.

Árið 1915 var svo gerð veruleg breyting; konur fengu þá kosningarétt og einnig allir sem orðnir voru 25 ára og skulduðu ekki sveitarstyrk. Þessum nýju kjósendum var þó ekki strax treyst til að beita kosningaréttinum; aðeins þeir sem orðnir voru 40 ára máttu kjósa og það mark átti síðan að færast niður um eitt ár á ári þar til 25 ára markinu væri náð. Þessar takmarkanir voru þó felldar niður árið 1920 þegar ný stjórnarskrá Íslands var fest í gildi.

Enn varð breyting árið 1934, þegar kosningaréttur var færður niður í 21 árs aldur og takmarkanir á kosningarétti vegna skuldar við sveitarsjóð voru numdar úr gildi. Kosningaaldurinn var svo lækkaður í 20 ár árið 1968 og að lokum í 18 ár 1984.

Fyrsti kosningaréttur kvenna 1882 
Árið 1882 fengu konur í fyrsta skipti kosningarétt á Íslandi. Þessi kosningaréttur var þó afar takmarkaður og hljóðaði upp á að ekkjur og aðrar ógiftar konur sem sátu fyrir búi eða áttu með sig sjálfar fengu kosningarétt í sýslunefnd, hreppsnefnd, bæjarstjórn og á safnaðarfundum. Þessi réttur gilti fyrir konur sem voru eldri en 25 ára og honum fylgdi ekki kjörgengi. Það skal tekið fram að vinnukonur áttu sig ekki sjálfar og voru því mjög fáar konur sem gátu nýtt sér þennan kosningarétt.

Tengt efni 
 Kosningaréttur kvenna
 Kosningaskylda

Heimildir 
 
 

Lýðræði
Thomas Simpson

Thomas Simpson (20. september 1710 – 14. maí 1761) var breskur stærðfræðingur sem er einna hvað þekktastur fyrir Simpsons aðferðina, aðferð sem notar margliður til þess að heilda tölulega.

Útgefin rit 
 The Nature and Laws of Chance – (1740)
 The Doctrine and Application of Fluxions – (1750, í tveimur bindum)

Simpson, Thomas
Simpsonsreglan

Simpsonsaðferðin er töluleg heildunaraðferð sem að er gjarnan notuð í tölvum, en hún er kennd við Thomas Simpson sem fann hana upp og lagði hana fram í bók sinni, The Doctrine and Application of Fluxions. Aðferðin byggir á því að nálga fall við margliðu. Þessi aðferð er í mörgum tilfellum nákvæmari en aðrar sambærilegar tölulegar heildunaraðferðir, en þetta nær að nálga sínus og kósínus án nokkurrar skekkju, sem er ákveðinn kostur við þessa aðferð fram yfir aðrar.

Aðferðin útleggst þannig fyrir :

Gildin á  eru útgildin á f(x) á skiptipunktunum (sem koma með h millibili)

Talan  skal vera slétt, og .

Skekkja 

Vegna þess að fallið er töluleg nálgun við fall, þá er ákveðin reikniskekkja, en hægt er að áætla eða nálga reikniskekkjuna.

Villan samsvarar , og stærð skekkjunnar minnkar eftir því sem skiptipunktunum fjölgar. 

Skekkjan er um það bil  þar sem að .

Tölvufræðileg notkun 

Tölulegar heildunaraðferðir eru fyrst og fremst gagnlegar í forritun, þar sem að engin leið er til þess að hækka veldi eða lækka á óþekktri stærð. Hér er C kóði að falli sem að lýsir aðferð Simpsons:

float simpsons( float (*f)(float x), float a, float b, int n) {
        float h = (b - a) / n;
        float x;
        float r;
        char m = 0;
        float s = 0.0;

        for (x = a; x <= b; x+=h) {
                r = f(x);
                if (x == a || x == b) {
                        s += r;
                } else {
                        m = !m;
                        s += r * (m+1) * 2.0;
                }
        }
        return s * (h/3.0);
}

og til þess að reikna út skekkjuna:
float simpsons_afgangur( float (*f)(float x), float a, float b, int n) {
        float h = (b - a) / n;
        return ((n*powf(h,5))/90) * (f(h),n);
}

Örsmæðareikningur
Talnalína

Talnalínan er í stærðfræði ímynduð einvíð lína án upphafs eða enda en með miðpunkt í núlli. Út frá henni ganga allar tölur í mengi rauntalna, , raðaðar eftir stærðarröð. 

-10  -9  -8  -7  -6  -5  -4  -3  -2  -1  0  1  2  3  4  5  6  7  8  9  10

Talnalína er hver sú runa talna sem að er nálgun við talnalínuna. Þar sem að talnalínan inniheldur óendanlega margar tölur er aldrei hægt að teikna hana alla upp, en hægt er að gera talnalínur sem sýna allar tölur af ákveðinni gerð á ákveðnu bili, t.d. væru allar heiltölur á bilinu -10 til 10:

Sjá einnig
 Tvinntölur
 Útvíkkaða talnalínan

Stærðfræði

es:Recta real
eu:Zuzen erreal
Mygalomorphae

Mygalomorphae er undirættbálkur 2.000-3.000 frumstæðra kóngulóa sem fuglakóngulær (tarantúlur), skjóðuvefarar og hlerakóngulær tilheyra.  Þessar kóngulær einkennast af tveim bóklungum og engum loftæðum, flestar stórar og loðnar.  Þær hafa oftast fjóra innganga að hjartanu.  Þær lifa flestar á hitabeltissvæðum.

Köngulær
Preacher

Preacher er myndasögusería, skrifuð af Garth Ennis og teiknuð af Steve Dillon.  Aðalpersónan, Jesse Custer, er fyrrverandi prestur (enska: preacher) sem býr í Texas og verður andsetin af Genesis sem er afkvæmi engils og djöfuls.  Guð er hættur störfum í himnaríki og allt virðist vera að fara úr böndunum, því svo virðist sem að Genesis eigi eftir að valda heimsenda.  Jesse, sem hefur enga hugmynd um þetta enn, fer í leiðangur um Bandaríkin að leita svara.  En nokkrir vilja hann feigan, s.s. Arseface og Saint of Killers.

Preacher myndasöguserían er blanda af vestra-, hryllings-, glæpa- og „fucked-up-strange“-söguþræði.

Myndasögur
DC Myndasögur
Arseface

Arseface er erkióvinur Jessi Custer í myndasöguseríunum Preacher. Hann er sonur lögreglustjórans sem að Jessi varð óbeint að bana, þegar hann skipaði honum að hafa mök við sjálfan sig, sem olli því að reðurinn varð ónothæfur og hann framdi því sjálfsmorð. Arseface kennir Jessi um og heitir þess að drepa hann.

Hann er kallaður Arseface sökum þess hvað hann er afmyndaður í andlitinu (sem veldur einnig alvarlegum málgalla).  Afmyndun þessi stafar af því að í kjölfar þess að Kurt Kobain framdi sjálfsmorð, gerði Arseface heiðarlega tilraun til hins sama, en tókst ekki betur en að skjóta framan af andlitinu á sér. (Sjá Preacher bindi 4: Ancient History) 

Myndasögupersónur

en:List of Preacher characters#Arseface
Kambfætlur

Kambfætlur (Theridiidae) er ætt um 2.500 köngulóa, sem nefnast kambfættar því þær hafa kamb á fjórða fætinum sem þær nota til að vefa þrívíða grind sem kallast pallvefur. Ættkvíslir sem tilheyra þessum hóp eru t.d. ekkjuköngulær sem svarta ekkjan tilheyrir.

Köngulær
Khalkha

Khalkha er stærsta þjóðarbrot Mongólíu. Tungumálið sem þau tala er opinbera mállýskan af mongólsku í landinu. 

Þjóðarbrot í Mongólíu
Eiginlegar köngulær

Eiginlegar köngulær (fræðiheiti: araneomorphae) er stærsti undirættbálkur köngulóa og eru til 95 ættir af þeim. Þær einkennast af kjálkum sem bíta skáhallt saman eins og tangir.

Köngulær
Kóngulóafælni

Köngulóafælni (lat. arachnophobia, komið af grísku orðunum αραχνη (arakhnē), „kónguló“ og φόβος (phóbos), „hræðsla“) er ofsahræðsla manns við kóngulær, og er ein af algengustu fælniviðbrögðum mannsins. Köngulóafælni er ein tegund dýrafælni, sem aftur heyrir undir afmarkaða fælni. Óvíst er hvernig köngulóafælni sest að í fólki, en talið er víst að hún þróist í sálarlífi þolanda snemma á barnsaldri eins og flestar tegundir fælni.

Til eru margar aðferðir til að losa fólk við köngulóafælni, en helsta og áhrifaríkasta aðferðin er atferlismeðferð. Einnig er stundum notast við hugræna meðferð og lyfjameðferð. 

Svo virðist sem kóngulóafælni (og fælni yfir höfuð) auki hæfileika okkar til þess að greina hættuleg dýr í umhverfinu, eða það sem hugurinn nemur sem hættur.  Sænsk rannsókn leiddi t.d. í ljós að fólk sem fælist kóngulær virðist vera fljótara að greina þær í umhverfinu en annað fólk. Sama gilti um fólk sem hræðist snáka.

Heimild

Tengill 
 BBC grein um hvernig sýndarveruleiki er notaður til að hjálpa fólki með köngulóafælni

Klínísk sálfræði
Köngulær
Tungumál í Evrópusambandinu

Fjölmörg tungumál eru töluð í ríkjum Evrópusambandsins, sum þeirra njóta sérstakrar stöðu innan þess og eru skilgreind sem opinber mál, það eru mál sem notuð eru innan stofnanna sambandsins. Til viðbótar finnast mörg tungumál í aðildarríkjunum sem ekki njóta slíkrar viðurkenningar en vaxandi hreyfing hefur verið í kringum að gera nokkur þeirra að opinberum málum, sérstaklega hvað varðar basknesku, katalónsku og gallísku.

Opinber mál og nöfn ESB á þeim 
 Европейски съюз (búlgarska)
 Europæiske Union (danska)
 European Union (enska)
 Euroopa Liit (eistneska)
 Euroopan unioni (finnska)
 Union Européenne (franska)
 Ευρωπαϊκή Ένωση (gríska)
 Europese Unie (hollenska)
 An tAontas Eorpach (írska)
 Unione Europea (ítalska)
 Eiropas Savienība (lettneska)
 Europos Sąjunga (litháíska)
 L-Unjoni Ewropea (maltneska)
 Unia Europejska (pólska)
 União Europeia (portúgalska)
 Uniunea Europeană (rúmenska)
 Európska únia (slóvakíska)
 Evropska unija (slóvenska)
 Unión Europea (spænska)
 Europeiska Unionen (sænska)
 Evropská unie (tékkneska)
 Európai Unió (ungverska)
 Europäische Union (þýska)

Listi yfir tungumál í evrópusambandinu flokkað eftir fjölda 
Í eftirfarandi töflu eru mest töluðu tungumál í evrópusambandinu flokkuð eftir hlutfalli íbúa sambandsins sem tala þau sem móðumál og sem erlent mál. Tölurnar eiga við stöðuna 2005, sem er áður en Búlgaría og Rúmenía gengu í evrópusambandið. 

Evrópusambandið
Evrópufáninn

Evrópufáninn samanstendur af tólf gulllituðum stjörnum á bláum bakgrunni. þó hann sé oftast tengdur við Evrópusambandið er það algengur misskilningur að hann eigi uppruna sinn að rekja þangað, en hann var upprunalega notaður sem merki Evrópuráðsins frá og með 1955. Hann á í dag að tákna Evrópu í heild sinni í stað einna samtaka eins og ESB eða ráðs Evrópu.

Tenglar 
 Um evrópufánann á europa.eu
 Vefsíða evrópusambandsfánans

Alþjóðlegir fánar
Árni Thorsteinson (landfógeti)

Árni Thorsteinson (5. apríl 1828 – 29. nóvember 1907) var síðasti landfógeti á Íslandi frá 1861 til 1904 og alþingismaður 1877-1905 og forseti Alþingis árið 1885.

Árni var fæddur á Arnarstapa, sonur Bjarna Thorsteinssonar amtmanns og konu hans Þórunnar Hannesdóttur, sem var dóttir Hannesar Finnssonar biskups. Hann varð stúdent úr Lærða skólanum í Reykjavík 1847 og lauk lögfræðiprófi frá Kaupmannahafnarháskóla 1854. Árið 1856 varð hann sýslumaður í Snæfellsnessýslu og 18. febrúar varð hann bæjarfógeti í Reykjavík og jafnframt landfógeti. Bæjarfógetaembættið var skilið frá landfógetaembættinu með konungsúrskurði 1874 og frá 1. júlí það ár var Árni einungis landfógeti.

Heimildir 
 Æviágrip á vef Alþingis.
 „Árni landfógeti Thorsteinsson“; grein í Andvara 1908
 

Landfógetar
Forsetar Alþingis
Atlantshafsbandalagið

Atlantshafsbandalagið (einnig NATÓ eftir enskri skammstöfun á nafni þess: North Atlantic Treaty Organisation eða OTAN eftir franskri skammstöfun á heiti þess, (l'Organisation du traité de l'Atlantique nord)) er hernaðarbandalag. Skrifað var undir stofnsáttmála bandalagsins í Washington D.C. 4. apríl 1949. 

Kjarni bandalagsins er 5. grein stofnsáttmálans þar sem því er lýst yfir að árás á eitt bandalagsríki í Evrópu eða Norður-Ameríku jafngildi árás á þau öll. Sú grein var hugsuð til að gera Sovétríkjunum það ljóst að innrás inn í Vestur-Evrópu jafngilti stríðsyfirlýsingu við Bandaríkin og allan hernaðarmátt þeirra. Á móti stofnuðu Sovétríkin ásamt bandamönnum sínum í Austur-Evrópu Varsjárbandalagið. Hernaðarbandalögin tvö léku síðan aðalhlutverk í Kaldastríðinu og því vígbúnaðarkapphlaupi og kjarnorkuvopnavæðingu sem einkenndu það. Innrás Sovétmanna í Vestur-Evrópu varð aldrei að veruleika og 5. grein NATO-samningsins hefur aðeins verið notuð einu sinni en það var 12. september 2001 eftir hryðjuverkaárás á Bandaríkin.

Aðild Íslands að NATO 

Lög um inngöngu Íslands í NATO voru samþykkt á Alþingi, 30. mars 1949. Þau voru mjög umdeild og talsverðar óeirðir urðu í sambandi samnþykkt þeirra á Austurvelli. Andstæðingar NATO-aðildar kröfðust þjóðaratkvæðis um þetta mikilvæga mál en ekki var orðið við því. Hins vegar var því lofað að aldrei yrði erlendur her á íslenskri grundu á friðartímum. NATO ásamt Bandaríkjaher rak Keflavíkurherstöðina á Miðnesheiði frá 1951 til 2006.

Aðildarríki 

Þýskaland gekk í sambandið sem Vestur-Þýskaland, landsvæðið sem áður var Austur-Þýskaland varð hluti af NATÓ með sameiningu þýsku ríkjanna árið 1990.

Svíþjóð og Finnland sóttu um aðild að bandalaginu eftir innrás Rússa í Úkraínu 2022.

Tenglar 
 Heimasíða Atlantshafsbandalagsins
 Fastanefnd Íslands hjá NATO 
 Misminni frá marslokum 1949; grein um óeirðirnar á Austurvelli 30. mars 1949; Morgunblaðið 1989
 The Atlantic Community: Iceland  heimildarmynd unninn af Atlantshafsbandalaginu um Ísland frá miðjum sjötta áratugnum
 „Barátta milli góðs og ills : NATO-Mangi slær ekki af
 Það er enginn hlutlaus nema hóran

Alþjóðastofnanir
 
Hernaðarbandalög
Frank Sinatra

Frank Sinatra (12. desember 1915 – 14. maí 1998) var bandarískur söngvari. Hann var einnig þekktur kvikmyndaleikari.

Tenglar 

Bandarískir söngvarar
Bandarískir leikarar
Óskarsverðlaunahafar í flokki besta karlleikara í aukahlutverki
Antonio Vivaldi

Antonio Vivaldi (4. mars 1678 – 28. júlí 1741), fæddist í Feneyjum og var einn frægasti tónlistarmaður barokktímabilsins.

Hann lærði á fiðlu hjá föður sínum, sem var fiðluleikari í Markúsarkirkjunni í Feneyjum. Vivaldi lærði til prests og tók vígslu en gat ekki sungið við messur vegna veikinda og þar með hófust mikil tengsl hans við munaðarleysingjahæli telpna. Þar var hann tónlistarkennari en munaðarleysingjahælið naut mikillar virðingar fyrir metnaðarfulla söng- og hljóðfærakennslu. Svo virðist vera sem Vivaldi hafi upplifað mikla lægð í sögu Feneyja en veldi þessarar annars mikilsvirtu borgar virtist hnigna mikið við fund Ameríku og nýrra siglingaleiða. Samt sem áður gegndu Feneyjar enn sem fyrr stóru menningarlegu hlutverki í listum álfunnar.

Sem tónlistarkennari munaðarleysingjahælisins reis Vivaldi upp sem áhrifamesti og afkastamesti tónlistarmaður síns tíma. Þar kom hann á fót telpnahljómsveit og telpnakór og lét þær syngja lög, sviðsetja óperur og dansa listdans. Hlutverk hans var að semja tónlist fyrir stúlkurnar. Það leysti hann vel af hendi. Konsertar hans skipta hundruðum og finnst mörgum þeir vera svo líkir að þar sé hreinlega einn og sami konsertinn.

Á þessum krepputíma Feneyja var mikill skortur á fjárframlögum, svo að Vivaldi átti við mikinn fjárskort að stríða. Undi hann ekki við sitt hlutskipti og vildi ferðast um heiminn til að að koma sér á framfæri. Það gerði hann og varð þekktur sem rauði klerkurinn, bæði vegna rauða hársins, sem hann skartaði, svo og menntunar hans sem prestur. Að lokum ákvað hann að selja allar eigur sínar og freista gæfunnar. Hann fluttist frá Feneyjum til München og Vínarborgar. Þar ætlaði hann sér frægð og frama en vegna mikilla tískubreytinga urðu verk hans úrelt og dó hann að lokum í fátækt.
  
Vivaldi samdi um 40 óperur en aðeins hafa varðveist hlutar úr átján þeirra. Nú á síðari árum hefur verið unnið að því að endurreisa verk hans og þá helst konserta hans en óperur hans eru þó hver af annarri að vakna til lífsins af löngum vetrardvala.

Barokktónskáld
Ítölsk tónskáld
Varsjárbandalagið

Varsjárbandalagið var hernaðarbandalag Sovétríkjanna og nokkurra annarra kommúnistaríkja í Austur-Evrópu á tímum Kalda stríðsins. Það var stofnað í Varsjá þann 14. maí 1955 að frumkvæði Nikita Krústsjov, þáverandi leiðtoga Sovétríkjanna. Bandalagið var hugsað sem svar við Atlantshafsbandalagi vesturveldanna sem stofnað var 1949. Sérstaklega var það innganga Vestur-Þýskalands í NATO sem varð kveikjan að stofnun Varsjárbandalagsins.

Varsjárbandalagið var formlega leyst upp hinn 1. júlí 1991.

Meðlimir 
 Sovétríkin
 Albanía, dró sig úr bandalaginu 1968
 Austur-Þýskaland
 Búlgaría
 Pólland
 Rúmenía
 Tékkóslóvakía
 Ungverjaland

Alþjóðastofnanir
Hernaðarbandalög
Varsjá

Lagt niður 1991
Gunnar Dal

Gunnar Dal (skírður Halldór Sigurðsson) (4. júní 1923 – 22. ágúst 2011) var íslenskur rithöfundur, heimspekingur, kennari og skáld. Gunnar skrifaði mikið um heimspeki, en gaf einnig út nokkrar skáldsögur og öllu fleiri ljóðabækur. Hann þýddi einnig talsvert af ljóðum sem flest eru heimspekilegs eðlis.  Um árabil starfaði Gunnar við kennslu við Gagnfræðaskólann í Keflavík og síðar við Fjölbrautaskólann í Breiðholti þar sem hann kenndi heimspeki og íslensku.

Verk Gunnars Dal 
 Vera. Ljóð. 1949.
 Sfinxinn og hamingjan. Kvæði. 1953. (2. útg. 1954)
 Rödd Indlands. 1953.
 Þeir spáðu í stjörnurnar. 1954.
 Sókrates. 1957.
 K. Gibran: Spámaðurinn. 1958. (7. útg. 1986)
 Októberljóð. 1959.
 Leitin að Aditi. 1961.
 Tveir heimar. 1961.
 Líf og dauði. 1961.
 Hinn hvíti lótus. Indversk heimspeki. 1962. 
 Yoga Sútra Patanjalis. Indversk heimspeki. 1962.
 Sex indversk heimspekikerfi. 1962.
 Grískir heimpekingar. 1962. (2. útg. 1981)
 Öld Sókratesar. 1963.
 Varnarræða Sókratesar. 1963.
 Raddir morgunsins. Ljóð. 1964.
 R. Tagore : Móðir og barn. 1964.
 Plató. (1967).
 Aristóteles. (1967).
 Orðstír og auður. Skáldsaga. 1968.
 Á heitu sumri. Skáldsaga. 1970. Bók um ástir og æsku í uppreisn.
 Indversk heimspeki. 1972.
 Kamala. Saga frá Indlandi. Skáldsaga. 1976.
 Ef ég væri ekki hér þá væri ég þar.
 Kastið ekki steinum. Ljóðasafn. 1977.
 Með heiminn í hendi sér. Fimm hugsuðir á 19.og 20 öld. 1978.
 Existentíalismi. 1978.
 Lífið á Stapa. Ljóð. 1979.
 Heimspekingar Vesturlanda. 1979.
 Gúrú Góvinda. Skáldsaga. 1980.
 Öld fíflsins. Ljóð. 1981 (1982).
 Hundrað ljóð um Lækjartorg. 1982.
 Heimsmynd okkar tíma. 1983.
 Orð milli vina. Ljóð. 1984.
 Undir skilningstrénu. Ljóð. 1985.
 Borgarljóð. 1986.
 Mannssonurinn (þýdd ljóð). 1986.
 Reykjavíkurljóð. 1987.
 Dagur sem aldrei gleymist : afmælisbók með frumsömdum og þýddum ljóðum. 1988.
 Afmælisdagabók. 1988.
 Land minna mæðra. Ljóð. 1988.
 Hin trúarlega heimsmynd. 1990.
 Raddir morgunsins. Úrval ljóða. 1990.
 Hús Evrópu. 1991.
 Heimsmynd heimspekinnar. 1991.
 Heimsmynd listamanns. 1991.
 Að elska er að lifa. 1996.
 Í dag varð ég kona. 1997.
 Lífið eftir lífið. 1997.
 Þriðja árþúsundið. 2004.

Tenglar
 Heimspekiskóli Gunnars Dal (mörg verka hans í stafrænu formi). 

Íslenskir rithöfundar
Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu
Hughyggjumenn
Íslensk skáld
Kazoo

Kazoo er lítið munnblásturshljóðfæri sem að er spilað á með því að raula inn í það. Raulað er inn um breiðari endan og fær titringurinn í raulinu lítin pappaflipa til að hristast og mynda suðandi hljóð.

Tenglar 
 Kazoobie vefsíða Rick Hubbard
 Kazooco, síða kazoo safnsins og fyrsta framleiðandans.
 Eden, NY , vefsíða Kazooco
 This is a kazoo!  - Ýmislegt um kazoo.
 Listi af lista mönnum sem spilar á Kazoo m.a. Eric Clapton, The Kinks, og Pink Floyd.

Blásturshljóðfæri