alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Allsherjarregla

Allsherjarregla er lagalegt hugtak sem segir að halda skuli uppi lögum og reglum í samfélaginu eftir því sem teljist nauðsynlegt.

Tilvísanir 

Lögfræði
Dispútasía

Dispútasía (úr latínu disputare, að rökræða eða útlista) er opinber rökræða, þar sem háskólamaður (kennari eða nemandi) setur fram fullyrðingu eða ritgerð, sem hann ætlar að verja, en andmælendur gagnrýna harðlega.

Á fyrri öldum voru slíkar dispútasíur mikið notaðar til þess að komast að niðurstöðu og gera upp á milli ólíkra skoðana. Þær voru einnig notaðar sem æfingar við æðri skóla, bæði í latínu, sem þá var alþjóðamál lærðra manna, og einnig í mælsku og snjallri röksemdafærslu. Þannig áttu háskólakennarar (prófessorar) að rökræða reglulega um viðfangsefni innan fræðigreinar sinnar, og voru slíkar andlegar skylmingar í hávegum hafðar. Þær voru umtalsverður þáttur í hugmyndagrósku innan háskólanna, og voru taldar fræðileg hliðstæða burtreiða riddara og aðalsmanna. Slíkt þótti eðlileg rannsóknaraðferð á þeim tíma, en leiddi oft til dýrkunar á málskrúði og mælskubrögðum, í stað vísindalegra rannsókna í nútímaskilningi. 

Þessi aðferð tíðast enn við doktorsvörn í háskólum okkar tíma. Sá sem ætlar að afla sér lærdómsgráðu í ákveðinni fræðigrein, og fullnægir skilyrðum til slíks, sendir doktorsritgerð til viðkomandi háskóladeildar. Ef ritgerðin er talin hæf til varnar, fer fram opinber doktorsvörn. Þar eru tilnefndir tveir opinberir andmælendur, en einnig geta komið athugasemdir frá áheyrendum úr sal (ex auditorio) . Andmælendurnir „gagnrýna“ ritgerðina, en doktorsefnið ver sig eftir mætti. Nú orðið er vörnin aðeins formsatriði, því að ritgerð er ekki lögð fram til varnar fyrr en bætt hefur verið úr ágöllum hennar. 

Orðið „dispútasía“ er einnig notað um ritgerðina sjálfa, sem lögð var fram. Hún var jafnan á latínu og oft prentuð. Dispútasíur á fyrri öldum voru yfirleitt ekki sambærilegar við doktorsritgerðir nútímans, þær voru mun veigaminni, bæði að innihaldi og umfangi, og oft ekki miklar rannsóknir sem lágu að baki þeim.

Orðið „dispútasía“ er ekki notað um nútíma doktorsritgerðir.

Heimild
 

Menntun
Landfógeti

Landfógeti var embættismaður sem sá um  fjármál Danakonungs á Íslandi. Embætti landfógeta var tekið upp árið 1683 þegar embætti höfuðsmanns á Íslandi var lagt niður. Landfógeti var gjaldkeri jarðarbókarsjóðs, innheimti skatta í Gullbringusýslu og var lögreglustjóri í Reykjavík. 

Landfógeti átti að hafa eftirlit með eignum konungs á Íslandi, skattheimtu og öðrum greiðslum, og sjá um fiskiútveg konungs á Suðurnesjum. Hann átti og að líta eftir því að verslunarlöggjöfinni væri hlýtt. Sá sem fyrst gegndi þessu starfi hét Kristófer Heidemann.

Tengt efni 
 Listi yfir landfógeta á Íslandi
Bifhjól

Bifhjól er vélknúið farartæki, yfirleitt á tveimur hjólum, þó sum hafi þrjú hjól. Mótorhjól nefnast þau bifhjól sem mest vélarafl hafa, en létt bifhjól eru með minna rúmtak en 50 cm3. Á Íslandi þarf ökuréttindi á öll bifhjól.

Sjá einnig
 Fjórhjól
 Skellinaðra
 Vespa
Stuðlaberg

Stuðlaberg er storkuberg, einkum blágrýti, sem við kólnunina hefur dregist saman í stuðla sem oftast eru lóðréttir. Stuðlaberg er oftast sexstrenda en einnig þekkjast önnur form svo sem sjö-, fimm- og ferstrendingar.

Dæmi um stuðlaberg 
 Dverghamrar og Kirkjugólfið, Kirkjubæjarklaustur
 Hljóðaklettar, Jökulsárgljúfur
 Aldeyjarfoss, Þingeyjarsveit
 Litlanesfoss, Fljótsdalshreppur
 Kálfshamarsvík, Austur-Húnavatnssýsla
 Reynisfjara, Vík í Mýrdal
 Hellnahraun, Arnarstapa
 Svartifoss, Skaftafell
 Gerðuberg, Snæfellsnes
 Stuðlagil, Jökuldal

Tenglar 
 

Berg
Gröf

Gröf er bæði almennt nafnorð og örnefni. Margar bæir á Íslandi bera nafnið Gröf. 
 gröf, almennt nafnorð, kvenkyn, sterk beyging
 gröf er einhvers konar gryfja eða hola sem grafin hefur verið í jörð
 gröf (legstaður) hinsta hvíla látins manns (eða dýrs)
 Gröf á Höfðaströnd
 Gröf í Öræfum
 Gröf í Svarfaðardal
 Gröf óþekkta hermannsins (Varsjá)

Sjá einnig 
 Stóragröf eða Stóra-Gröf
 Litlagröf eða Litla-Gröf

Listar tengdir Íslandi
Grafhýsi

Grafhýsi er hús, jarðhús eða húshluti (t.d. grafarveggur) til að varðveita jarðneskar leifar framliðinna. Algengustu grafhýsin eru svonefndar leghallir (eða líkhallir), sem á mörgum tungum nefnist Mausoleum.  Leghallir kristinna manna eru oft einnig nokkurskonar kapellur.

Tengt efni 
 Bálfarargröf
 Beinabúr
 Býkúpugröf
 Dys
 Gröf
 Grafreitur
 Haugur
 Jötundys
 Kuml

Greftrunarsiðir
Býkúpugröf

Býkúpugröf er neðanjarðargrafhýsi með hvelfingu sem þrengist því ofar sem dregur, og minnir því nokkuð á býkúpu. Býkúpugrafir voru hlaðnar úr leirmúrsteinum eða grjóti, og tíðkuðust í fornum menningarsamfélögum við Miðjarðarhaf og Suðvestur-Asíu.

Greftrunarsiðir
Hugmyndafræði

Hugtakið hugmyndafræði er frá því um 1800 og merkti upphaflega heildstæða lýsingu á samfélaginu ásamt hugmyndum um hvernig skyldi breyta því til hins betra. Merking orðsins hefur víkkað síðan og það færst nær því að merkja hvern þann hugsunarhátt sem einkennir einhvern hóp eða menningarsamfélag. Enn er orðið þó sér í lagi notað um félagspólitíska stefnuskrá hóps eða hreyfingar.

Hugtakið var fyrst sett fram af franska heimspekingnum Antoine Louis Claude Destutt, comte de Tracy (20. júlí 1754 – 9. mars 1836). Destutt vann að rannsóknum á „vísindum hugmynda“ og beindi sjónum sínum að rannsókninni sjálfri en ekki viðfangsefni hennar. Hann greindi fræðigreinina í þrennt, þ.e. hugmyndafræði, framsetningu hugmynda og afleiddum niðurstöðum hugmynda. 

Hugtakið kom fram á miklum umbreytingatíma í Evrópu á dögum frönsku byltingarinnar mikilli grósku í heimspeki- og stjórnmálaumræðu. Í upphafi var hugtakið einungis notað í þjóðfélagsumræðu í þeirri merkingu sem ofan greinir.

Í seinni tíð hefur merkingin orðið víðari og síðustu ár hefur hugtakið verið ofnotað og þannig fengið merkinguna að hugmyndafræði sé lýsing á markmiðum, forsendum þeirra og hvernig viðkomandi hyggist ná þeim markmiðum og getur átt við nánast hvað sem er. Þannig er talað um „hugmyndafræði“ leikskólans Naustatjarnar, hugmyndafræði Tónagulls, tónlistarskóla fyrir börn og þannig mætti áfram telja.

Neðanmálsgreinar 

 
Félagsfræði
Stjórnmálafræði
Sendiráð Íslands

Sendiráð Íslands eru starfsstöðvar utanríkisþjónustu Íslands erlendis. Innan sendiráða starfa stjórnarerindrekar sem vinna eiga að hagsmunum Íslands eða Íslendinga í löndum sem Ísland á í formlegu stjórnmálasambandi við. Sendifulltrúar Íslands eru sendiherrar, ræðismenn (þar sem ekki eru sendiráð), fastanefndir og aðrir starfsmenn utanríkisþjónustunnar erlendis.

Ísland hefur mjög fá sendiráð. Landið hefur hins vegar aðalræðismann í Winnipeg (höfuðborg og stærstu borg Manitoba í Kanada). Ísland var fyrsta ríkið sem opnaði ræðismannsskrifstofu í Þórshöfn í Færeyjum.

Sendiráð Íslands

Í Afríku 

 Lilongwe (sendiráð/skrifstofa ÞSSÍ) 

 Kampala (sendiráð/skrifstofa ÞSSÍ)

Í Ameríku 

 Washington, D.C. (sendiráð)
 New York (aðalræðismaður)

 Ottawa (sendiráð)
 Winnipeg (aðalræðismaður)

Í Asíu 

 Nýja Delí (sendiráð)

 Tókíó (sendiráð)
 
 Peking (sendiráð)

Í Evrópu 

 Vín (sendiráð)

 Brussel (sendiráð)

 London (sendiráð)

 Kaupmannahöfn (sendiráð)
 Nuuk (aðalræðismaður)
 Tórshavn (aðalræðismaður)

 Helsinki (sendiráð)

 París (sendiráð)

 Osló (sendiráð)

 Varsjá (sendiráð)

 Moskva (sendiráð)

 Genf (sendiráð) 

 Stokkhólmur (sendiráð)

 Berlín (sendiráð)

Fastanefndir 
 Brussel (fastanefnd við Atlantshafsbandalagið og Evrópusambandið)
 Genf (fastanefnd við Sameinuðu þjóðirnar)
 New York (fastanefnd við Sameinuðu þjóðirnar)
 París (fastanefnd við Efnahags- og framfarastofnunin og Mennta-, vísinda- og menningarstofnun Sameinuðu þjóðanna)
 Róm (fastanefnd við International Fund for Agricultural Development, Matvæla- og landbúnaðarstofnun Sameinuðu þjóðanna og WFP)
 Vín (fastanefnd við Öryggis- og samvinnustofnun Evrópu og Sameinuðu þjóðirnar)

Gallerí

Tengt efni 
 Alþjóðatengsl Íslands
 Sendiráð

Tilvísanir

Tenglar 
 Utanríkisráðherrar á Íslandi

Íslensk stjórnmál
Flosi Einarsson

Flosi Einarsson (fæddur árið 1961) er íslenskur tónlistarmaður. Hann  stundaði nám við Tónlistarskólann á Akranesi í æsku og byrjaði á því að læra á klarinett en píanóið tók við er unglingsárin færðust yfir. Flosi byrjaði snemma á því að leika í hljómsveitum en lengst af lék hann með hljómsveitinni Tíbrá frá Akranesi.  

Hann stundaði nám við Kennaraháskóla Íslands (1983-1986) og seinna nam hann við Tónlistarskólann í Reykjavík (1999-2000). Frá því Flosi lauk námi hefur hann kennt við Grundaskóla á Akranesi. Einnig hefur hann kennt við Kennaraháskóla Íslands síðan 2005. Árið 2001 og 2002 stundaði Flosi nám við Berklee College of Music í Boston og lagði þar stund á djasspíanóleik auk þess sem hann tók áfanga er tengdust kvikmyndatónlist. 

Í gegnum árin hefur Flosi spilað með ýmsum tónlistarmönnum, einsöngvurum og kórum. Í Grundaskóla á Akranesi hefur Flosi einnig lagt mikla rækt við söngleikjastarf og samið og sett upp  ásamt fleirum fjóra söngleiki. Þar er um að ræða Frelsi (2002), Hungangsflugur og Villiketti (2005), Draumaleit (2007) og Vítahringur (2008). Í tengslum við áðurnefnda söngleiki útsetti Flosi og tók upp alla tónlist sem jafnframt var gefin út á geisladiskum

Einnig hefur Flosi starfað sem tónlistarstjóri í fjöldamörgum söngleikjum fyrir Fjölbrautaskóla Vesturlands og Skagaleikflokkinn.

Íslenskir tónlistarmenn
Fjölskyldu- og húsdýragarðurinn

Fjölskyldu- og húsdýragarðurinn er skemmtigarður og dýragarður í Laugardal í Reykjavík. Hann er staðsettur við hliðina á Grasagarði Reykjavíkur.

Húsdýragarðurinn var opnaður þann 19. maí 1990. Fjölskyldugarðurinn var svo tekinn í notkun 4. júní 1993 og  þá tók hið sameinaði garður Fjölskyldu- og húsdýragarðurinn tók til starfa.

Heimildir 
 www.mu.is 

Íslenskir skemmtigarðar
Íslenskir dýragarðar
Stofnað 1990
Hermannaveiki

Hermannaveiki er smitsjúkdómur sem orsakast af bakteríunni Legionella pneumophila og kemur fram sem bráð lungnabólga. Bakterían veldur einnig kíghósta.

Saga 
Veikinni var fyrst lýst í Philadelphiu í júlí 1976 vegna faraldurs á ársfundi American Legion -- samtaka fyrrverandi hermanna. Orsök faraldursins var bakteríusmit í loftræstikerfi hótelsins þar sem ársfundurinn var haldinn. Alls smituðust um 221 og létust 34; bæði vegfarendur í nágrenni hótelsins sem og fundargestir. Útbreiðsla veikinnar hófst þó á 6. áratugnum þegar kælikerfi urðu algeng.

Einkenni 
Hermannaveiki smitast ekki frá manni til manns heldur kemur úr umhverfinu. Bakteríurnar þrífast best í vatni á bilinu 35 til 40°C eða vatnsgufu á álíka bili. Helstu einkenni sjúklinga er hiti, hósti (ýmist þurr eða með slími), vöðvaverkir, höfuðverkur, niðurgangur og lystarleysi. Blóðpróf gefa til kynna lækkaða nýrnastarfsemi. Meðgöngutími, frá smiti til einkenna, er gjarnan 2 til 10 dagar en getur einnig verið styttri. Til að útiloka hermannaveiki frá lungnabólgu eru tekin strokpróf og sett í ræktun.

Meðhöndlun 
Hermannaveiki er meðhöndluð með sýklalyfjum. Á fyrstu árunum eftir að veikin breiddist fyrst út létust margir en nú hefur hlutfallið fallið niður fyrir 5% smitaðra ef meðhöndlun er hafin fljótlega frá smiti.

Tengill 
 Landlæknisembættið - Legionella

Smitsjúkdómar
Krupp

Krupp er 400 ára fjölskylduveldi frá Essen í Þýskalandi. Krupp fjölskyldan er þekkt fyrir stál- og vopnaframleiðslu. Á síðari árum nefndist fjölskyldufyrirtækið: Friedrich Krupp AG Hoesch-Krupp en það fyrirtæki sameinaðist síðan Thyssen AG árið 1999 og varð að samsteypunni ThyssenKrupp AG. Krupp er notað sem orðatiltæki í Þýskalandi um afbragðsgott stál og sagt er Hart wie Kruppstahl (hart eins og Kruppstál).

Fjölskyldufyrirtækið var stofnað árið 1811 í Essen.  Í fyrstu var fyrirtækið þekktast fyrir málmsteypu sína í Ruhrhéraðinu og vopnaframleiðslu bæði fyrir innanlandsmarkað í Þýskalandi en einnig til annarra landa. Í fyrri heimstyrjöldinni seldi Krupp vopn til beggja stríðandi fylkinga. Krupp tók fljótt upp samstarf við  Adolf Hitler og vann að hervæðingu Þýskalands á millistríðsárunum.

Eftir seinni heimstyrjöldina voru Krupp stjórnendur ásakaðir um stríðsglæpi í Nürnberg réttarhöldunum og um þrælahald og var Alfried Krupp dæmdur í 12 ára fangelsi. Hann var látinn laus eftir þrjú ár.

Heimild 

Þýsk fyrirtæki
Vopnaframleiðendur
Stáliðnaður
ThyssenKrupp

ThyssenKrupp er stór þýsk samsteypa iðnfyrirtækja með meira en 200 þúsund starfsmenn. Innan samsteypunnar eru 670 fyrirtæki víðs vegar um heim. ThyssenKrupp er eitt af stærstu stálframleiðslufyrirtækjum í heimi. ThyssenKrupp vart til þegar fyrirtæki Friedrich Krupp AG Hoesch-Krupp fyrirtækið sameinaðist Thyssen AG árið 1999.

Þýsk fyrirtæki
Jákvæð sálfræði

Jákvæð sálfræði er ný fræðigrein grein sem beinir sjónum að heilbrigði, hamingju og því sem gerir venjulegt líf innihaldsríkara, frekar en að fást við sjúkdóma og vandamál . Sérfræðingar sem aðhyllast jákvæða sálfræði leitast við að greina hugsun, hegðun og lífsstíl þeirra sem eru hamingjusamir og gengur vel í lífinu almennt og á einstökum sviðum þess.  Jákvæða sálfræðin kynnir í raun nýjar áherslur og nýja orðræðu inná hefðbundin fræðasvið eins og heilbrigðisvísindi, stjónunarfræði, uppeldis- og menntunarfræði, íþróttafræði og lýðheilsufræði. Sérfræðingar sem aðhyllast jákvæða sálfræði leitast við að greina hugsun, hegðun og lífsstíl þeirra sem eru hamingjusamir og gengur vel í lífinu og á einstökum sviðum lífsins. Martin Seligman er álitinn vera faðir jákvæðrar sálfræði.

Tenglar
 Jákvæð sálfræði
 Christopher Peterson, What Is Positive Psychology, and What Is It Not?
 The 5 Founding Fathers and A History of Positive Psychology
 The Father of Positive Psychology and His Two Theories of Happiness
 University of Pennsylvania, Authentic Happiness, vefsetur Martin Seligman

Jákvæð sálfræði
Martin Seligman

Martin E.P. Seligman (fæddur í Albany í New York-ríki 12. ágúst 1942) er bandarískur sálfræðingur og rithöfundur, hann er þekktur fyrir kenningu sína um lært hjálparleysi og nýlega fyrir framlag sitt á sviði jákvæðrar sálfræði.

Bandarískir sálfræðingar
Fólk fætt árið 1942
Geimfari

Geimfari er sá sem fer út í geim um borð í geimfari, og er meðlimur áhafnar. Skilgreining geimfara er breytileg, til dæmis í Bandaríkjum er geimfari sá sem hefur flogið í meiri hæð en 80 km, en FAI telur geimfari vera sá sem hefur flogið meira en 100 km.

Seinni helming 20. aldarinnar voru stóveldin Bandaríkin og Sovétríkin í nokkurs konar kapphlaupi um geiminn. Framan af voru Sovétríkin í forystu. Júrí Gagarín frá Sovétríkjunum var fyrsti maðurinn sem fór út í geiminn árið 1961 og Valentína Tereshkova var fyrst kvenna út í geim árið 1963. Síðar tóku Bandaríkjamenn forystuna, en Neil Armstrong steig fyrstur manna fæti á tunglið árið 1969.

Tengt efni
Æfingar tunglfara í Þingeyjarsýslum

Geimkönnun
Beyki

Beyki (áður einnig kallað bæki) (fræðiheiti: Fagus) er ættkvísl skammærra trjáa af beykiætt sem finnst í tempraða beltinu í Evrópu og Norður-Ameríku. Beykitré geta orðið allt að 35 m há. Þau eru með egglaga, heilrend laufblöð sem hafa lítið eitt bugðótta jaðra, blóm í hnoðum og eru með sléttan, gráleitan börk. Beykiviður er auðunninn og notaður m.a. í húsgögn o.fl. Beyki þrífst illa á Íslandi, en myndaði þó fræ nýlega−það var haustið 2007 í garðinum Hellisgerði í Hafnarfirði; trén voru um 80 ára gömul.

Í Bygging og líf plantna. Grasafræði, eftir Helgi Jónsson, segir: Beykið skyggir meira og þolir skuggann betur, og er því skuggatré en eikin er ljóstré.

Eitt og annað 
 Orðið bækistöð á sér aðrar myndir sem eru: beykistöð eða beykistaða. Sumir telja að orðið hafi verið haft um birgðarstöð beykis í fyrstu. Orðsifjaorðabók Ásgeirs Blöndals Magnússonar bætir þó við: vafasamt [er þó að orðið] sé dregið af viðarheitinu. 
 Varast ber að rugla saman beyki og beyki (nf. beykir) sem þýðir tunnusmiður.
 Ölbæki er ölker úr beykitré.

Tengt efni 
 Blóðbeyki
 Skógarbeyki

Tilvísanir

Tenglar 

 Beyki - blóðbeyki; grein í Morgunblaðinu 1980

 
Lauftré
Hringmyrkvi

Hringmyrkvi er sólmyrkvi sem verður þegar tunglið skyggir fyrir sólkringluna miðja en ekki jaðar hennar, séð frá athugunarstað. Almyrkvi verður ef tunglið hylur alla sólarkringluna, en deildarmyrkvi ef tunglið skyggir aðeins á sneið af sólinni.

Tengt efni 
 Almyrkvi
 Deildarmyrkvi
Laura Prepon

Laura Prepon (fædd 7. mars 1980) er bandarísk leikkona og þekktust fyrir hlutverk sitt sem „Donna“ í That '70s Show.

Bandarískir leikarar
Hello Kitty

er japönsk skáldsagnapersóna með enskt heiti og útleggst á íslensku sem „Halló kisa“. Hello Kitty er ein þekktasta persóna japanska fyrirtækisins Sanrio. Hún var sköpuð árið 1974 af Sanrio fyrirtækinu í Tokyo í Japan og er núna orðin heimsfrægt vörumerki.

Tengt efni 
 Kawaii

Tenglar 
erlendir

 Hin opinbera heimasíða Hello Kitty
 Hin opinbera heimasíða Hello Kitty Samfélagsins 
 Opinber prófíll  á japönsku
 Hin enska heimasíða fyrir Hello Kitty Online 

Skáldsagnakenndir kettir
Geneon
Sanrio persónur
Robbie Keane

Robert David Keane (fæddur 8. júlí 1980) er fyrrum knattspyrnumaður frá Dublin á Írlandi hefur spilað með félögum eins og Tottenham Hotspur og Liverpool F.C. í ensku úrvalsdeildinni.

Ferill 
Keane byrjaði atvinnumannaferil sinn hjá Wolverhampton Wanderers árið 1997, 17 ára gamall og var þar til árið 1999. hjá þeim lék hann 73 leiki og skoraði 24 mörk. Þaðan var hann seldur til Coventry City á sex miljónir punda sem var met fyrir breskan ungling, hjá þeim lék hann 31 leik og skoraði 12 mörk.

Árið 2000 fékk þjálfarinn Marcello Lippi hann til Inter Milan þar sem hann spilaði með mönnum eins og Ronaldo og Christian Vieri en Marcello Lippi var rekinn og Keane fékk fá tækifæri hjá nýja þjálfaranum og skoraði ekkert mark í þeim sex leikjum sem hann fékk og var á endanum lánaður til Leeds United. Árið 2006 sagði forseti Inter Massimo Moratti að hann sæi mikið eftir því að hafa látið hann fara.

Hjá Leeds byrjaði hann vel og skoraði níu mörk í 14 leikjum og fékk þá þjálfari Leeds David O'Leary hann keyptan í maí 2001 á 12 milljónir. Þá hófst erfiður tími hjá honum og hann féll neðar í röðina hjá þjálfaranum en hann skoraði aðeins tíu mörk í 36 leikjum. Leeds lentu þá í fjárhagskröggum og urðu að selja sína bestu leikmenn. 

Keane var seldur til Tottenham Hotspur fyrir leiktíðina 2002-2003 á sjö miljónir punda. Þar lék Keane undir stjórn Glenn Hoddle og á fyrsta tímabili sínu skoraði hann 13 mörk og þar á meðal þrennu. Leiktíðin 2003-2004 gekk illa hjá Tottenham en Keane skoraði þar þó 16 mörk. Á þriðju leiktíð sinni fyrir þá skoraði hann 17 mörk en hann var fyrir aftan þá Jermain Defoe, Freddy Kanoute og Mido í röðinni. Tímabilið 2005-06 kom þjálfarinn Martin Jol til sögunnar og þá fékk Keane loksins almennileg tækifæri og hann nýtti sér það og spilaði sinn allra besta fótbolta á ferlinum og þá leiktíðina náði hann 16 mörkum og var gerður að varafyrirliða liðsins. Á tímabilinu 2007–08 náði Keane 23 mörkum á tímabilinu. Í janúar 2008 náði hann þeim áfanga að verða sá 13. í sögu enskrar knattspyrnu til þess að skora 100 mörk í deildinni í heildina og á þeirri leiktíð skoraði hann 31 mark og var með 13 stoðsendingar í 40 leikjum. Keane var hjá Tottenham í nær 7 ár og skoraði 122 mörk í 306 leikjum.

Tímabilið 2008-2009 spilaði hann með Liverpool og hélt síðan til Tottenham aftur í tvö ár eftir það. Eftir 2011 hélt hann til ýmissa liða: Celtic í Skotlandi, West Ham United, LA Galaxy í Bandaríkjunum, Aston Villa og síðast til Indlands sem leikmaður og þjálfari fyrir ATK.

Keane spilaði með írska landsliðinu frá 1998-2016 og skoraði 68 mörk í 146 leikjum. Hann er markahæsti landsliðsmaður Írlands.

Hann lagði skóna á hilluna árið 2018, 38 ára gamall.

Keane á tvo syni með konu sinni, írskri fegurðardís. Náfrændi Keane er söngvarinn Morrissey sem er þekktastur sem söngvari The Smiths.

Heimild

 

Keane, Robbie
Áttaviti

Áttaviti eða kompás er tæki með segulnál til að vísa á réttar áttir. Áttavitar eru mikið notaðir á sjó, en einnig í óbyggðum og eru vinsælt amboð í ratleikjum. Í sumum áttavitum er spíritusbl nálin er lukt inn í spíra milli glerja, en sumar tegundir eru „þurrar“. Áttamerkin á skífu áttavitans nefnast áttavitarós. 

Á mörgum eldri gerðum skipa var áttavitinn hafður í uppháum trékassa, tvíhólfuðum, sem var á þilfarinu og nefndist nátthús.

Tengt efni 
 Áttarós
 Leiðarsteinn (járndragi)
 Vindrós

Tenglar 
 
 
 „Segul-kompásinn“; grein úr Sjómannablaðinu Víkingur 1957
 Áttavitinn; grein af Skátavefnum 

Siglingarfæði
Mælitæki
Ferðamennska
Dýragarður

Dýragarður er svæði þar sem dýr í haldi eru til sýnis. Dýragarðar eru vinsæl afþreying og þeir stærri eru mikilvægir ferðamannastaðir. Að auki leggja margir dýragarðar stund á verkefni sem snúast um að fjölga sjaldgæfum dýrategundum, rannsóknir á varðveislu dýrategunda og fræðslu almennings. Dýragarðar eru oft umdeildir vegna þess aðbúnaðar sem dýrin lifa við, en það þrönga rými sem dýragarðar geta notað til að skapa villtum dýrum aðbúnað við hæfi er talið ófullnægjandi til að sumum dýrum líði vel. Eins eru ýmis siðferðileg álitamál sem snúast um nauðsyn eða tilgang þess að hafa dýr til sýnis yfirleitt.

 
Almenningsgarðar
Oddfellowreglan

Oddfellowreglan er bræðrafélag sem rekur rætur sínar til nokkura stúka sem stofnaðar voru í Bretlandi á 18. öld og höfðu þann tilgang að aðstoða félaga sína í neyð. 

Nafnið er dregið af nafni gilda sem félagar (fellows) stofnuðu þegar meistarar tóku að takmarka aðgang að hinum hefðbundnu iðnaðarmannagildum á 14. öld. Odd Fellows er dregið af því að félagar í þessum gildum komu úr ýmsum iðngreinum (odd í merkingunni „hinum og þessum“). Elísabet 1. hóf baráttu gegn leynifélögum í Bretlandi og undir lok ríkisára hennar höfðu flest gildin verið lögð niður.

Sumum þessara félaga tókst að lifa af með því að breyta um hlutverk og gerast góðgerðastofnanir. Reglurnar voru með aðalstöðvar í London en stofnuðu „stúkur“ (lodges) annars staðar. Elsta dæmið um reglur fyrir Oddfellowsstúku eru frá 1730

Óháða Oddfellowreglan var stofnuð í Bandaríkjunum árið 1819 og breiddist þaðan út um allan heim. Stórstúka Íslands (stofnuð 1897) er grein af bandarísku Óháðu Oddfellowreglunni.

Tenglar 

 Glatkistan

Bræðrafélög

de:Oddfellows
en:Oddfellows
fr:Odd Fellows
no:Odd Fellows
fi:Oddfellows
sv:Odd Fellows
Flotfræði

Flotfræði eða seigjufræði er sú fræðigrein sem fæst við breytingu forms efna, vegna álags eða þrýstings.

Enska heitið er rheology og var búið til af prófessor Eugene C. Bingham við Lafayette Háskólann árið 1920 eftir nafni kollega hans, Markus Reiner.

Seigjumælir 
Seigjumælir mælir seigju og er til dæmis mikið notaður við þróun sérsteypu.

Tengt efni 
 Seigjumælir (en)
 Ó-Njútonskur vökvi (en)

Tenglar 
 Steinsteypufélag Íslands - Inngangur að flotfræði

Heimildir
Hánorska

Hánorska kallast óopinber og lítið notuð útgáfa nýnorsku. Henni er ætlað að varðveita nýnorskt skrifmál óháð bókmáli. Helstu talsmenn hánorskunnar voru þeir Ivar Aasen, Aasmund Olavsson Vinje, Arne Garborg, Olav Nygard og Olaf H. Hauge. Hánorska er mjög lík landsmáli (landsmål).

Norska