alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Litlatré

Litlatré er bók eftir Óla Ágústar sem kom út hjá bókaútgáfunni Tindi á Akureyri árið 2012. Henni hefur stundum verið ruglað saman við aðra bók, Uppvöxtur Litla trés, eftir Forrest Carter, sem Mál og menning gaf út árið 1999 í þýðingu Gyrðis Elíassonar. Nafnið Litlatré eftir Óla Ágústar er að vísu sótt í sögu Carters, en höfundur nefndi litla jörð í Borgarfirði eftir þeirri sögu. Raunar er megnið af bókinni skrifað í sumarbústað þar á sex ára tímabili.

Á bókarkápu segir:

Sérvitur karlfauskur missir áttanna þegar hann er settur af fyrir aldurs sakir, en konan „sem kyndir hjarta hans“ er áfram í fullu fjöri. Saman reisa þau frístundakofa á bökkum Hvítár í Borgarfirði þar sem þau felldu hugi saman fyrir hálfri öld. Gamli maðurinn kemur sér upp staðsetningartæki og veðurstöð, og með gangráð í brjósti hefst hann handa við smíðar, gróðursetningu og matseld á nýjum sælureit á jörð. Hann tekur ástfóstri við litlar trjáplöntur og smáa sönggjafa í móanum, en þegar loftvogin fellur og veturinn gengur í garð þarf hann að ganga á hólm við svarta hunda. Í fásinni borgarlífsins finnur hann sig knúinn til að endurskoða tilveru sína í heiminum og minnast liðins tíma. Með slitróttum dagbókarskrifum verður til heimur trega og vonar þar sem einungis gamlir bókavinir veita sanna hjálp og hugsvölun — og smávinir fagrir í Hvítársíðu.

Óbundið, laust mál Litlatrés, ljóðrænt að tjáningu, myndnotkun og orðavali, er einn samfelldur óður til lífsins, óður til ástarinnar, óður til náttúrunnar, óður til Borgarfjarðar — en jafnframt slóttug lýsing á sárri einsemd og þeim vanda mannsins að finna sér merkingu á ævikvöldinu.

Höfundur bókarinnar, Óli Ágústar, er fæddur árið 1936, var fyrsti rokkari landsins, nam búfræði á Hvanneyri og var verkstjóri hjá Ístaki um nokkurra ára skeið áður en hann tók við starfi forstöðumanns Samhjálpar, sem hann gegndi í rúma tvo áratugi (1977–2000). Hann rak Gistiskýlið fyrir heimilislausa í Reykjavík í fjögur ár áður en hann settist í helgan stein árið 2004.

Efni Litlatrés er byggt á dagbókarfærslum sem höfundur skrifaði á netið um sex ára skeið á slóðinni oliagustar.net.

Bókin var gefin út í tilefni 75 ára afmælis höfundarins.

Framan á kápu er olíumálverk Ásgríms Jónssonar (1876–1958), Frá Borgarfirði, Eiríksjökull, 1947.

Ljósmynd aftan á kápu: Mánaskin við Litlatré, tekin af höfundi.

Söluaðilar 
Bókin kann að vera til sölu í nokkrum bókaverslunum, en hún er einnig fáanleg á netinu hjá neðangreindum:
 Vefverslun Forlagsins: http://www.forlagid.is/vara/litlatre/
 Vefur Höfundaútgáfunnar: http://www.hofundur.net/verslun/baekur/litlatre/
 Amazon.com: https://www.amazon.com/Litlatr%C3%A9-%C3%93li-%C3%81g%C3%BAstar/dp/9979653809
 Facebooksíða: https://www.facebook.com/litlatre/
Bakmælt hljóð

Bakmælt teljast þau málhljóð sem mynduð eru aftan við -k. Aðeins eitt bakmælt hljóð er í íslensku -h.

Hljóðfræði
Úlfabaunir

„Lúpína“ vísar hingað. Fyrir tegundina sem notuð er í landgræðslu á Íslandi, sjá Alaskalúpína.
Til að fá lista yfir tegundir, sjá Tegundir lúpínu.

Úlfabaunir (líka kallað lúpína) er ættkvísl dulfrævinga í ættinni Fabaceae. Yfir 200 tegundir tilheyra ættkvíslinni, með meginútbreiðslu í Norður og Suður Ameríku. Minni útbreiðslusvæði eru í Norður-Afríku og við miðjarðarhafið. Fræ ýmissa tegunda úlfabauna hafa verið notuð sem fæða í yfir 3000 ár við miðjarðarhaf og í allt að 6000 ár í Andesfjöllum (Uauy et al., 1995), en þau hafa aldrei fengið sömu viðurkenningu eins og sojabaunir eða baunir eða aðrar belgjurtir. Megin úlfabaun Andesfjalla Lupinus mutabilis var ræktuð í stórum stíl, en ekkert erfðaval annað en að velja stærri og vatnsmeiri fræ hafa verið gerð. Notendur lögðu fræið í bleyti til að fjarlægja megnið af beiskjuefnunum og elduðu þau til að gera þau æt, eða létu þær sjóða og þurrkuðu þær til að búa til kirku. Spænsk áhrif leiddu til breytinga á mataræði innfæddra og aðeins nýlega hefur áhugi á úlfabaunum vaknað á ný.
Tegundirnar nýta sér samlífi við Bradyrhizobium gerla til að vinna nitur úr lofti.
Alaskalúpína hefur verið notuð í landgræðslu á Íslandi.

Heimildir

Tilvísanir 

Ertublómaætt
Lúpínur
Niturbindandi plöntur
Evrópukeppnin í knattspyrnu 2016

Evrópukeppnin í knattspyrnu karla fór fram í Frakklandi árið 2016. Í fyrsta sinn voru 24 lið og í fyrsta sinn komst íslenska landsliðið á stórmót. Ísland var meðal 5 liða sem voru í fyrsta sinn í lokakeppninni en hin voru Albanía, Norður-Írland, Slóvakía og Wales.

Keppnin hófst þann 10. júní og lauk með úrslitaleik 10. júlí 2016. Riðlar voru sex og fjögur lið í hverjum þeirra. Í úrslitum mættust Frakkland og Portúgal og stóðu Portúgalir uppi sem sigurvegarar.

Keppnisvellir voru í Bordeaux, Lens, Lille, Lyon, Marseille, Nice, París, St-Etienne og Toulouse.

Riðlar

A-riðill 
 Frakkland
 Rúmenía
 Albanía
 Sviss

B-riðill 
 England
 Rússland
 Wales
 Slóvakía

C-riðill 
 Þýskaland
 Úkraína
 Pólland
 Norður-Írland

D-riðill 
 Spánn
 Tékkland
 Tyrkland
 Króatía

E-riðill 
 Belgía
 Ítalía
 Írland
 Svíþjóð

F-riðill 
 Portúgal
 Ísland
 Austurríki
 Ungverjaland

Tilvísanir 

Evrópukeppni karla í knattspyrnu
Oscar Lewis

Oscar Lewis (25. desember 1914 – 16. desember 1970) var bandarískur mannfræðingur. Hann er einkum þekktur fyrir kenningu sem hann setti fram um menningu fátækra. Hann taldi að fólk sem elst upp við fátækt tileinki sér ákveðin gildi eða hegðunarmynstur sem hjálpar því að glíma við ýmis vandamál, en þessi sömu gildi gera það einnig að verkum að fátæku fólki gengur erfiðlega að brjótast úr fátækt. Lewis taldi meðal annars sterk fjölskyldubönd og það að lifa í núinu slík gildi. Kenning Lewis hefur verið umdeild.
Fólk fætt árið 1914
Fólk dáið árið 1970
Bandarískir mannfræðingar
Sunnureynir

Sunnureynir er reynitegund.

Tilvísanir

Reynisætt
Rúmenareynir

Rúmenareynir er lítil reynir úr Karpatafjöllum.

Tilvísanir

Reynisætt
Silkireynir

Silkireynir er reynitegund.

Tilvísanir

Reynisætt
Dakíureynir

Dakíureynir (Sorbus dacica) er reynitegund.

Tilvísanir

Reynisætt
Devonreynir

Devonreynir (Sorbus devoniensis) er reynitegund sem er einlend á Bretlandseyjum; Devon, Cornwall, Somerset og Írlandi.

Tilvísanir

Reynisætt
Kínareynir

Kínareynir er reynitegund 
upprunin frá Sichuan, Tíbet og Yunnan í Kína.
Hann verður 4-6 metra hátt tré eða runni. Berin eru bleik að lit.

Tenglar
Einkagarðar - Kínareynir

Tilvísanir

Reynisætt
Sveiflusjá

Sveiflusjá er mælitæki sem birtir bylgjuhreyfingu ljóss eða hljóðs.

Tengill 
 Sveiflusjá
Oddur Hjaltalín

Oddur Hjaltalín (12. júlí 1782 – 25. maí 1840) var landlæknir, fræðimaður og skáld. Oddur kemur fyrir sem persóna í Þjóðsögum Jóns Árnasonar. 

Oddur var sonur Jóns Hjaltalíns, prests og skálds á Kálfafelli. Hann þjónaði síðast á Breiðabólstað á Skógarströnd, sonar Odds Hjaltalín, lögréttumanns á Rauðará við Reykjavík, sonar Jóns Hjaltalíns sýslumanns og ættföður Hjaltalínsættarinnar, síðasta ábúandans á landnámsbýlinu Vík (þ.e. Reykjavík). Móðir Odds landlæknis var Guðrún Jónsdóttir frá Bjarnanesi í Austur Skaftafellssýslu. Hún var fyrri eiginkona Jóns. Hálfbróðir Odds, samfeðra, var Jón Hjaltalín, landlæknir og forstöðumaður Læknaskólans

Oddur lauk stúdentsprófi við Hólavallaskóla í Reykjavík 1802, lærði læknisfræði hjá Jóni Sveinssyni landlækni í eitt ár. Síðan stundaði Oddur nám við Hið konunglega kírúrgíska akademí í Kaupmannahöfn og lauk þaðan reynsluprófi 1807. Hann var skipaður læknir í suðurhéraði Vesturamtsins 1807 en komst ekki til Íslands vegna Napóleonsstyrjaldanna. Þess í stað var hann herlæknir á Jótlandi og aðstoðarlæknir á Norður-Jótlandi og við nokkur hersjúkrahús. Hann var settur landlæknir 1816-1820 og 1829-31 en lengst af var hann læknir í Vesturamti, búsettur í Bjarnarhöfn. Páll Eggert gefur Oddi Hjaltalín þau eftirmæli, að hann hafi verið vel gefinn maður, stórbrotinn og drykkfelldur,
hagmæltur nokkuð. Um hann orti Bjarni Thorarensen fræg eftirmæli.

Rit 
 Hjálparmeðöl til að koma drukknuðum til lífs (1817)
 Íslensk grasafræði (1830)
 Nýtt lesrím (1817)
 Reglur fyrir kúabólusetjara (1817)
 Ritgjörð um birkiskóga viðurhald (1827)
 Stutt ávísan fyrir aðra en lækna um endurlífgun dauðfæddra barna (1820)
 Um Birkiskóga vidurhald, sáningu og plöntun á Íslandi (1848)

Tilvísanir

Tenglar 
 „Oddur Hjaltalín“; grein í Sunnanfara 1897
 „Óblíð ævikjör en glæsilegur orðstýr“; grein í Degi-Tímanum 1997
 Eftirmæli Bjarna Thorarensen um Odd Hjaltalín

Landlæknar
Íslenskir læknar
Scandinavian Airlines

Scandinavian Airlines (áður Scandinavian Airlines System, skammstafað SAS) er norrænt flugfélag sem var stofnað árið 1946 þegar sænska flugfélagið Svensk Interkontinental Lufttrafik, norska ríkisflugfélagið Det Norske Luftfartselskap og Danska ríkisflugfélagið Det Danske Luftfartselskab mynduðu bandalag vegna Ameríkuflugs. Flugfélagið er að hluta í ríkiseigu þannig að danska og norska ríkið eiga 14,3% hvort og sænska ríkið 21,4%. Höfuðflugvellir félagsins eru þrír: Kastrupflugvöllur í Kaupmannahöfn, Gardermoenflugvöllur hjá Osló og Arlandaflugvöllur í nágrenni Stokkhólms. SAS var níunda stærsta flugfélag Evrópu árið 2012. Félagið er einn af stofnaðilum flugbandalagsins Star Alliance.

Sænsk flugfélög
Norsk flugfélög
Dönsk flugfélög
Smáríki

Smáríki eða örríki eru almennt viðurkennd sjálfstæð ríki í alþjóðakerfinu, með ýmist fáa íbúa og/eða lítið landsvæði. Alþjóðastjórnmál sem slík eru talin rekja rætur sínar til Vestfalíu-samninganna árið 1648, þar sem hið anarkíska stjórnskipulag, sem enn er við lýði, komst á. Með Vestfalíu-samningunum urðu sjálfstæði ríki til. Það er þó ekki fyrr en 1919 sem alþjóðastjórnmál sem fræðigrein kemst á laggirnar, en hún er alla jafna kennd við fyrri heimsstyrjöldina. Eftir hremmingar styrjaldarinnar fannst mönnunum þeir vera knúnir til þess að koma í veg fyrir að álíka eyðilegging gæti nokkurn tímann endurtekið sig. M.ö.o. ástæðan fyrir tilvist (i. raison d’être) alþjóðastjórnmála er að koma í veg fyrir stríð. Eðli málsins samkvæmt er lítið fjallað um smáríki í alþjóðastjórnmálum, en vert er að hafa í huga að margur er knár þótt hann sé smár.

Hvernig á að flokka ríkin sem mynda alþjóðakerfið? 
Ekki eru allir á eitt sammála hvernig flokka eigi ríkin sem mynda alþjóðakerfið, þ.e. hvort gera eigi greinarmun á ofurveldum, stórveldum, miðlungsríkjum, og smáríkjum, og hvernig flokka eigi ríki í einn flokk umfram annan. Abramo Organski er talinn vera einn sá fyrsti sem flokkaði ríki í fjóra flokka, án þess þó að skýra neitt frekar hvað einkenndi hvern og einn þeirra nákvæmlega.

Smáríki 
Hér áður fyrr voru smáríki einna helst flokkuð eftir fjórum breytum: fólksfjölda, yfirráðasvæði, vergri landsframleiðslu, og hernaðarmætti. Baldur Þórhallsson flokkar smáríki aftur á móti eftir sex breytum, sem þó skarast að miklu leyti við áðurnefndar fjórar breyturnar:
 Stærð ríkisins, þ.e. fólksfjölda sem og landfræðileg stærð.
 Burðir fullveldisins, þ.e. að ríki geti bæðið staðið vörð um eigið fullveldi heimafyrir sem og að vera viðurkenndur aðili í alþjóðakerfinu.
 Stjórnarfarsleg stærð, þ.e. getan til að 
 Efnahagsleg stærð, þ.e. verg landsframleiðsla og aðgangur ríkisins að mörkuðum.
 Vigt ríkisins, þ.e. hvernig aðrir aðilar, heimafyrir sem utan landsteinanna, sjá og skynja ríkið.
 Framtíðarsýn ríkisins, þ.e. markmið, stefna og forgangsröðun stjórnvaldanna, og hugmyndir þeirra um alþjóðakerfið.   

Misjafnt er við hvað er miðað en algengt er að miða við 1.000 ferkílómetra lands og minna en hálfa milljón íbúa. Ísland er þannig smáríki miðað við mannfjölda en ekki miðað við stærð. Stundum er þó miðað við meiri mannfjölda, t.d. 1,5 milljón íbúa. Minnsta almennt viðurkennda ríki heims er Vatíkanið sem nær yfir minna en hálfan ferkílómetra og var með 842 íbúa árið 2013. Önnur dæmi um smáríki eru Liechtenstein, Mónakó, Andorra, San Marínó, Niue og Míkrónesía. 

Smáþjóðaleikarnir eru haldnir af 9 evrópskum ríkjum: Íslandi, Andorra, San Marínó, Liechtenstein, Mónakó, Lúxemborg, Möltu, Kýpur og Svartfjallalandi, en þau fjögur síðasttöldu teljast ekki til smáríkja miðað við 500.000 íbúa eða 1.000 ferkílómetra. Evrópumeistaramótið í körfuknattleik smáþjóða er í raun ekki fyrir smáríki heldur þau landslið sem eru lægst í styrkleikaröðinni.

Heimildir
Eldfjallajörð

Eldfjallajörð eða sortujörð er jarðvegsgerð sem myndast á eldfjallasvæðum. Í flokkun FAO á jarðvegi og bandarískri flokkun er slíkur jarðvegur nefndur Andosol eða Andisol og er það dregið af japanska orðinu An-do sem þýðir dökk eða svört jörð. Íslensk eldfjallajörð er ljósari en víðast annars staðar á eldfjallasvæðum. Slík jörð myndast þar sem gjóska er eitt aðalefni jarðvegs.
Jarðveg eldfjallasvæða er sérstakur  vegna þess að gjóskan veðrast hratt og það veldur því að í jarðveginum verður hár  styrkur efna sem losna við veðrunina svo sem Ca2+, Mg2+, Al3+, Fe og Si (ýmis form). Efnaveðrun er m.a. mjög hröð á Íslandi og  gjóska veðrast því hraðar sem hún er basískari. Ál og kísill sem losna við veðrunina falla út með súrefni og hýdroxíð og mynda  leirsteindirnar allófan, ímógólít og halloysít. Járn fellur út sem ferrihýdrít sem er skærrauð járnsteind og hefur það mikil áhrif á heildarlit jarðvegs.

Heimild 
 Íslenska jarðvegsauðlindin (2004) 

Jarðvegsgerðir
Súdetareynir

Súdetareynir er reynitegund.

Myndir

Tilvísanir

Reynisætt
Spörvareynir

Spörvareynir er reyniviður sem vex í vesturhluta N-Ameríku.

Tilvísanir

Reynisætt
Grikkjareynir

Grikkjareynir (Sorbus graeca) er reynitegund.

Tilvísanir

Reynisætt
Eyjareynir

Eyjareynir (Sorbus matsumurana) er reynitegund frá fjöllum í Japan.

Lýsing 
Eyjareynir verður allt að 3 m hár runni. Blöðin eru fjöðruð, allt að 15 sm löng. Blómin eru hvítleit í hálfsveip. Berin eru rauð með bleikri slikju. Litningatala hans er (2n=34)

Myndir

Tilvísanir

Reynisætt
Parísarsamkomulagið

Parísarsamkomulagið er samþykkt gerð innan Rammasamnings Sameinuðu þjóðanna um loftslagsbreytingar sem fæst við útblástur gróðurhúsalofttegunda frá og með árinu 2020. Samkomulagið tekur þannig við af Kýótóbókuninni sem nær til ársins 2020. Samkomulagið var gert á lokadegi Loftslagsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna í París 12. desember 2015. Opnað var fyrir undirskriftir á degi jarðar 22. apríl 2016 og 177 lönd undirrituðu samkomulagið sama dag. Af þeim höfðu 27 fullgilt samninginn í september 2016. Samningurinn tekur gildi þegar minnst 55 lönd sem bera ábyrgð á 55% af útblæstri gróðurhúsalofttegunda hafa fullgilt hann. Um 40% alls útblásturs gróðurhúsalofttegunda er í tveimur löndum, Bandaríkjunum og Kína, sem bæði fullgiltu samninginn 3. september 2016. Bandaríkin drógu þátttöku sína til baka með yfirlýsingu Donald Trump Bandaríkjaforseta 1. júní 2017 en gerðust aftur aðilar að samkomulaginu eftir að Joe Biden tók við af Trump sem forseti þann 20. janúar 2021.

Markmið samkomulagsins er að stöðva aukningu í útblæstri gróðurhúsalofttegunda á heimsvísu og ná að halda hnattrænni hlýnun innan við 2°C. Samkomulagið gerir ráð fyrir að aðildarríki meti stöðu sína á 5 ára fresti. Fyrsta matið á að fara fram árið 2023.

Tilvísanir

Tenglar
 Texti Parísarsamkomulagsins

Umhverfisréttur
Loftslagsmál
Alþjóðasamningar
Expo 2015

Expo 2015 var heimssýning sem haldin var í Mílanó á Ítalíu frá 1. maí til 31. október árið 2015. Undirtitill sýningarinnar var Feeding the Planet, Energy for Life og meginþema hennar var matvælaframleiðsla og mataræði. Sýningarsvæðið nær yfir 1,1 km² um 15km norðvestan við Mílanó í sveitarfélögunum Rho og Pero. 145 lönd tóku þátt í sýningunni auk nokkurra alþjóðlegra stofnana, félagasamtaka og fyrirtækja. Áætlað var að yfir 22 milljónir hefðu heimsótt sýninguna.

Heimssýningar
Mílanó
2015
Kaleo

Kaleo er íslensk hljómsveit, stofnuð árið 2012.  Þeir komu fyrst fram á Iceland Airwaves tónlistarhátíðinni 2012. Fyrsta lag þeirra sem náði vinsældum var Vor í Vaglaskógi, sem þeir fluttu í nýrri útgáfu og gáfu það út þannig. Árið 2014 gáfu þeir út smáskífuna „All the pretty girls“ sem vakti mikla athygli. Þeir gerðu samning við Atlantic Records snemma árs 2015 og fluttust í framhaldi af því til Austin í Texas.

Meðlimir
Jökull Júlíusson, gítar og söngur
Davíð Antonsson, trommur og söngur
Daníel Ægir Kristjánsson, bassi
Rubin Pollock, gítar og söngur.

Plötur
Kaleo (2013)
A/B (2016)
Surface Sounds (2021)

Tengt efni 
 Listi yfir íslenskar hljómsveitir

Íslenskar hljómsveitir
Stofnað 2012
Glansreynir

Glansreynir (Sorbus glabrescens) er reynitegund.

Tilvísanir

Reynisætt
Japansreynir

Japansreynir (Sorbus japonica) er reynitegund ættuð frá Japan.

Tilvísanir

Reynisætt
Eðalreynir

Eðalreynir (Sorbus insignis) er reyniviður  sem verður 10 til 15 m. hár, sjaldan runni. Hann er upprunninn frá suðvestur Kína (Yunnan), Tíbet, Nepal, norðaustur-Indlandi (Manipur, Sikkim) og Búrma.

Myndir

Tilvísanir

Reynisætt
Bergreynir

Bergreynir (Sorbus ambigua) er reynitegund sem er runni eða lítið tré.

Tilvísanir

Reynisætt
Åsne Seierstad

Åsne Seierstad (fædd 10. febrúar 1970) er norskur blaðamaður og rithöfundur. Hún er þekktust fyrir frásagnir sínar af daglegu lífi á stríðsátakasvæðum, sérstaklega í Kabúl eftir 2001, Bagdad árið 2002 og í rústum  Grozny árið 2006. Tvær af bókum hennar hafa verið þýddar á íslensku en það eru Bóksalinn í Kabúl og Einn af okkur.

Norskir blaðamenn
Norskir rithöfundar
Ingibjörg Azima Guðlaugsdóttir

Ingibjörg Azima Guðlaugsdóttir (f. 18.1.1973) er tónskáld og básúnuleikari. Foreldrar hennar eru Guðlaugur Jón Bjarnason listmálari og Sigrún Huld Þorgrímsdóttir hjúkrunarfræðingur. Ingibjörg lagði stund á nám í básúnuleik við tónlistarháskólann í Gautaborg, 1995 - 2000. Síðar lauk hún einnig námi í kórstjórn frá Uppsalaháskóla 2007 - 08. Ingibjörg hefur starfað sem básúnuleikari og kennari, kórstjóri, lúðrasveitarstjórnandi og tónskáld í Svíþjóð og á Íslandi.
Ingibjörg Azima sækir efnivið í tónsmíðar sínar einkum í íslenskan skáldskap. Áberandi ljóðrænn og þjóðlegur blær einkennir því verk hennar í bland við nútímalegar hljómsetningar. Hún hefur samið tónlist við ljóð fjölmargra íslenskra ljóðskálda sem flutt hefur verið á fjölda tónleika og tónlistarhátíða á Íslandi og í Svíþjóð. 

Árið 2015 sendi hún frá sér hljómdiskinn Vorljóð á ýli, lög við níu ljóð ömmu sinnar Jakobínu Sigurðardóttur.

Eiginmaður Ingibjargar er Hörður Bragason organisti og kórstjóri.

Íslenskir tónlistarmenn
Avonreynir

Avonreynir (Sorbus avonensins) er reynitegund.

Tilvísanir

Reynisætt
Loðreynir

Loðreynir (Sorbus lanata) er reynitegund.

Lýsing 
Loðreynir er lítið tré, 5 til 15 m hár. Árssprotar brúnir, í fyrstu lóhærðir. Blöðin breið aflöng, 6 til 13 sm löng og 3 til 9 sm á breidd, að ofan slétt og að neðan lóhærð. Blómin þétt, hvít. Berin kringlótt, rauð eða dökkbrún, 1,3 til 3 sm í þvermál.

Útbreiðsla
Afghanistan, Indland, Nepal og Pakistan.

Tilvísanir

Reynisætt
Gotareynir

Gotareynir er reynitegund.

Lýsing 
Gotareynir verður að 2 m. hár. Blöðin eru fjöðruð, og endasmáblaðið er stærra en hin, og þrískift. Blómin eru gulhvít í hálfsveip. Berin eru rauð. Hann er einn af mörgum apomitic (með geldæxlun) smátegundum á Norðurlöndunum og mjög líkur norsku tegundinni Strandreyni (Sorbus meinichii).

Útbreiðsla 
Gotareynir er útbreiddur í Svíþjóð (Gotlandi, Suðurmannalandi og Upplönd), Finnlandi (Åland) og Lettlandi (Staldzene í Ventspils héraði). Margir grasafræðingar vilja ekki telja gotareyni sem sjálfstæða tegund, heldur til strandreynis (S. meinichii). Aðrir, svo sem Salvesen (2011), telja að báðir skiftist niður í fleiri örtegundir sem hafi komið fram óháð hver annarri.

Orðsifjar 
Tegundarnafnið teodorii er til heiðurs Uppsalaprófessornum Teodor Hedlund (1861-1953).

Tilvísanir

Reynisætt
Sorbus eystettensis

{{Taxobox
| name='| image =  Sorbus_eystettensis_050915.JPG
| image_caption =  
| image2 = 
| image2_caption = 
| regnum = Jurtaríki (Plantae)
| divisio = Dulfrævingar (Magnoliophyta)
| classis = Tvíkímblöðungar (Magnoliopsida)
| ordo = Rósaættbálkur (Rosales)
| familia = Rósaætt (Rosaceae)
| subfamilia = Reynisætt (Maloideae)
| genus = Reyniviður (Sorbus)
| subgenus =
| sectio = 
| species = S. eystettensis| binomial = Sorbus eystettensis
| binomial_authority =  N.Mey.
| synonyms = 
| range_map = 
| range_map_width = 240px
| range_map_caption =
}}Sorbus eystettensis''' er reynitegund.

Tilvísanir

Reynisætt
Ásareynir

Armeníureynir (Sorbus hajastana) er reynitegund.

Útbreiðsla og búsvæði
Í Armeníu er hann aðallega í Sevan, Aparan og Gegham. Einnig er hann í Kákasus. Búsvæði hans er í 1600–2400 metrum yfir sjávarmáli á grýttum hlíðum, í skógum og  við trjálínu í háu grasi.

Lýsing
Hár runni. Blöðin eru heil, oddbaugótt, tennt og leðurkennd. Um 9 til 13sm löng og 5 til 9 sm breið. Glansandi dökkgræn að ofan, að neðan þétt hvít lóhærð. Blómin eru hvít í hálfsveip. Berin eru dökkrauð.

Tilvísanir

Reynisætt
Bashar Warda

Bashar Warda, (fullt nafn Bashar Matti Warda, arabíska بشار متي وردة - f. 15. júní, 1969) er erkibiskup Kaldeisk-kaþólsku kirkjunnar í Arbil á Írak.; ; Hann var skipaður prestur árið 1993 og frá 2007 til 2013 gegndi hann þjónustu við kirkjuna í Zākhō.

24. maí 2010 var hann síðan settur erkibiskup í Arbil og tók við af Yacoub Denha Scher.;

Myndir

Tilvísanir

Ítarefni 
 Catholic-Hierarchy
 Erkiskupsdæmið í Arbil 

Íraskir kaþólskir biskupar
Jöklareynir

Jöklareynir (Sorbus rutilans) er reynitegund.

Tilvísanir

Reynisætt
Ryðreynir

Ryðreynir (Sorbus rufopilosa) er reynitegund.

Lýsing
Runni eða lítið tré, 2,7 til 5m hár. Blöðin eru fjöðruð, með 8 til 14, sjaldan 17 smáblöð, 6 til 10 sm. löng. Blómin eru í litlum hálfsveip, bleikleit. Berin eru rauð eða bleik, 8 -10 mm að þvermáli.

Litningatala er 2n= 34

Útbreiðsla
Ryðreynir vex í Nepal, Burma, Indlandi, Sikkim, Tíbet og Kína (Guizhou, Sichuan og Yunnan fylkjum) í 2700 til 400m y. sjávarmáli. Yfirleitt í skóglendi í dölum.

Tilvísanir

Reynisætt
Himalajareynir

Himalajareynir (sorbus himalaica) er runni eða lítið tré af reyniætt.

Tilvísanir

Reynisætt
Karpatareynir

Karpatareynir (Sorbus carpatica) er reynitegund.

Lýsing
Karpatareynir verður runni eða tré með heilum blöðum. Er talinn vera upphaflega blendingur seljureynis og doppureynis.

Útbreiðsla
Karpatareynir vex í Karpatafjöllum og á Balkanskaga.

Tilvísanir

Reynisætt
Durand-línan

Dur­an-lín­an er landamæri á 2.660 km kafla milli Afganistan og Pakistan sem  voru ákveðin af Bret­um. Af­gan­ir hafa aldrei viður­kennt þessi landamæri. Bretar höfðu háð tvö stríð við Afgani og neyddu árið 1893 Amir Abdur Rahman Khan af Afganistan með hótunum til að skrifa undir skjal um markalínu milli Afganistan og þáverandi Breska Indlands. Durand-línan er kennd við  Sir Mortimer Durand sem var utanríkisráðherra í Breska Indlandi.

Landfræði Afganistans
Landfræði Pakistans
Jurtaöl

Jurtaöl eða porsöl er öl sem í stað humla er kryddað með ýmsum öðrum jurtum, eins og til dæmis mjaðarlyngi (pors)(Myrica gale), vallhumal (Achillea millefolium), malurt (Artemisia vulgaris), silfurfléttu (Glechoma hederacea), vallarhélukranso(Marrubium vulgare)g beitilyngi.  (Calluna vulgaris)Í mörgum evrópskum málum er slíkt öl kallað upp á hollensku gruit eða gruyt sem er skylt orðinu „grautur“. Frakkar hófu að nota humla í bjórgerð á 9. öld og Norður-Evrópubúar á 12. öld. Þegar Þýsku hreinleikalögin voru sett í Bæjaralandi árið 1516 var notkun annarra jurta en humla bönnuð. Englendingar héldu lengi áfram að gera óhumlaðan bjór sem var kallaður ale en sá humlaði beer til aðgreiningar en smám saman dró úr framleiðslu á óhumluðu öli sem var nánast aldauða um miðja 19. öld. Með tilkomu örbrugghúsa undir lok 20. aldar hefur áhugi á jurtaöli aukist á ný. Stungið hefur verið upp á því að gera 1. febrúar að alþjóðlegum degi jurtaöls. 

Bjór
The Jungle Book (kvikmynd 1942)

The Jungle Book (enska: The Jungle Book) er bandarísk-kvikmynd frá árinu 1942.

Tenglar 

Bandarískar kvikmyndir
Kvikmyndir frumsýndar 1942
The Angry Birds Movie

The Angry Birds Movie (enska: The Angry Birds Movie) er finnsk-bandarísk-kvikmynd frá árinu 2016, framleidd af Columbia Pictures og Rovio Animation og útgefin af Sony. Henni var leikstýrt af Clay Kaytis og Fergal Reilly. Myndin gerist í heimi fugla sem hafa mannlega eiginleika og er byggð á samnefndum tölvuleik. Hún fjallar um fuglinn Rauð sem er settur í skapofsameðferð eftir að hafa eyðilagt afmælisveislu. Skömmu seinna sigla svín til eyju fuglanna sem kemur Rauð ásamt vinum sínum, Togga og Bomba, í mikil ævintýri.

Tenglar 
https://kvikmyndir.is/mynd/?id=9655

Bandarískar kvikmyndir
Kvikmyndir frumsýndar 2016
Strumparnir (kvikmynd)

The Smurfs (enska: The Smurfs) er bandarísk-kvikmynd frá árinu 2011.

Tenglar 

Bandarískar kvikmyndir
Kvikmyndir frumsýndar 2011