alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Miradsj

Miradsj er stytting á Kitab al-Miradsj  (arabíska: كتاب المعراج  sem þýðir: Uppstigningabók) en það er rit sem fjallar um för Múhammeðs frá Mekka til Jerúsalem og þaðan til himnaríkis, og aftur til Mekka. Bókin skiptist í 7 kafla.  Miradsj er haft um þessa ferð hans, en einnig bókina. 

Á seinni hluta 14. aldar var bókin þýdd á latínu sem Liber Scale Machometi og seinna á spænsku, og ekki leið á löngu áður en hún kom út á forn-frönsku.  Samkvæmt sumum fræðimönnum hefur lýsing höfundar á helvíti haft mikil áhrif á Dante Alighieri og verk hans Hinn guðdómlegi gleðileikur. 

Íslam
Hadsjar

Hadsjar (arabíska: الحجر الأسود lesist al-Hadsjar-ul-Asvad og þýðir svartur steinn) er svarti ímúraði steinninn í Kaba. Kaaba er ferstrend bygging í Masjid al-Haram, Heilögu moskunni, í borginni Mekka. Íslamskir pílagrímar reyna að kyssa steininn þegar þeir ganga kringum Kaaba. 

Íslam
118

Árið 118 (CXVIII í rómverskum tölum)

Atburðir

Fædd

Dáin 

118
111-120
119

Árið 119 (CXIX í rómverskum tölum)

Atburðir

Fædd

Dáin 

119
111-120
101

Árið 101 (CI í rómverskum tölum)

Atburðir

Fædd

Dáin 

101
101-110
25

Þessi grein fjallar um árið. Sjá einnig 25 (tala).
Árið 25 (XXV í rómverskum tölum) var í gregoríanska tímatalinu almennt ár sem byrjaði á mánudegi.

Atburðir

Fædd

Dáin 

25

als:20er#25
Netslóð

Netslóð er dæmi um staðlað gagnaauðkenni (e. URI). Veffang er í almennu tali netslóð sem vísar á vefsíðu en netslóðir geta vísað á margt fleira en vefsíður, t.d. skjalamöppur á FTP-þjóni og margmiðlunarefni sem veitt er um MMS-þjón.

Dæmi um hvernig slóð er brotin niður:
   ftp://notandi:lykilorð@tildaem.is:992/farartaeki/bifreid?tegund=4dyra#framhluti
   \___/  \_/ \/ \_/\_/\___/\/
     |            |            |        |          |             |          |
samskiptamáti innskráning    hýsill   port        slóð         beiðni  tengill/brot

Flestir nota þó aðeins lítinn hluta af svona slóð við að heimsækja vefsíður á netinu, t.d. bara samskiptamáta- og hýsils-hlutana (e. host).

Dæmi um innslátt í vafra:
 http://tildaem.is

Bygging 
Bygging netslóða segir til um hvernig slóðir eiga að vera byggðar upp og hvað gera eigi við þær.

Innskráning 
Innskráning (e. login) er ekki mikið notuð á þann hátt sem hér birtist þar sem flestir vilja ekki að lykilorðið birtist í netslóðinni.

Hýsill 
Hýsill (e. host) getur verið auðkenndur með IP-fangi (e. IP-Address) eða hýsilsnafni (e. host name). Hýsilsnafnið er venjulega DNS lén sem skiptist í tvo hluta; rótarlén (til dæmis .is) og Í dæminu að ofan er lénið "tildaem" og rótarlénið "is". Sérstakar skrifstofur sjá um úthlutun léna og stjórnar oft ein skrifstofa einu rótarléni. Á Íslandi er það ISNIC sem stjórnar úthlutun léna innan .is rótarlénsins. Rótarlénum er svo úthlutað af IANA (Internet Assigned Numbers Authority).

Port 
Port-hlutinn segir til um á hvaða porti skuli reyna að tengjast. HTTP-staðallinn notar port 80 og er það því sjálfgefna gildið í flestum vöfrum sleppi notandi að slá port-númer inn.

Slóð 
Slóðin segir til um hvaða gögn miðlarinn (hýsillinn) á að senda til biðlarans (notandans).

Beiðni 
Beiðnar-hlutinn segir til um skilyrði sem gögnin skulu uppfylla.

Sé slóðar- og fyrirspurnar-hlutunum sleppt er náð í sjálfgefna síðu, sem skilgreind er af hýsli.

Brot/tengill 
Tengill/brot segir til um hvar á síðunni eigi að byrja að birta gögnin.

EBNF 
Hér er algengri byggingu staðlaðra gagnaauðkenna (e. URI) lýst í EBNF fyrir þá sem finnst lýsingin hér á undan óljós eða of löng, en Netslóðir eru stöðluð gagnaauðkenni.
 netslóð = bygging ":" ( [ "//" [ hýsill ] "/" ] | [ hýsill ] ) [ slóð ] [ "?" beiðni ] [ "#" brot ]
 bygging = stafur [ stafur | tala | "-" | "+" | "." |
 hýsill = nafn | IPv4 | IP
 slóð = bókstafir [ "/" slóð ]* | ""
 beiðni = bókstafir "=" bókstafir [ "&" beiðni ]*
 brot = bókstafir*
Lýsingin er að miklu leiti fengin úr RFC 3986.

Heimild 
 
 

Veraldarvefurinn
Bæversku hreinleikalögin

Bæversku hreinleikalögin (þýska: das bayerische Reinheitsgebot) eru lög sem Vilhjálmur 4. hertogi yfir Bæjaralandi setti 23. apríl árið 1516 í Ingolstadt og kváðu á um að engin efni mætti nota til bjórbruggunar nema vatn, maltað bygg og humla. 

Bæversku hreinleikalögin voru byggð á eldri lagasetningu frá München. Eftir að gerið var uppgötvað var það einnig leyft og síðar var notkun hveitimalts leyfð við bruggun á yfirgerjuðum bjór, svokölluðum hveitibjór (þýska: Weißbier).

Tengt efni 
 Bjór
 Brugghús

Bjór
Lög
Filippus 6. Spánarkonungur

Filippus 6. (Felipe Juan Pablo Alfonso de Todos los Santos de Borbón y de Grecia) (f. 1968), er konungur Spánar. Hann er þriðja barn og einkasonur Jóhanns Karls Spánarkonungs og konu hans Soffíu Spánardrottningar.

Hann á tvær systur: Helena, hertogaynjan af Lugo, (f. 1963) og Kristín, hertogaynjan af Palma, Mallorca, (f. 1965). Þann 22. maí 2004 giftist Filippus Letiziu Ortiz, sem hlaut tiltilinn prinsessan af Astúríu. Hjónin eignuðust sitt fyrsta barn, stúlkuna Elenóru þann 31. október 2005. Þann 29. apríl 2007 fæddist þeim önnur dóttir, sem hlaut nafnið Sofía. 

Einvaldar Spánar
Búrbónar
Múhameð 6. Marokkókonungur

Múhameð 6. vísar hingað. Nafnið gæti einnig átt við Mehmed 6. Tyrkjasoldán.
Múhameð VI Marokkókonungur, (Mohammed Ben Al-Hassan), (f.1963) varð konungur Marokkó árið 1999 eftir að faðir hans Hassan II féll frá.

Þann 21. mars 2002 giftist Múhameð Sölmu Bennani í Rabat, höfuðborg Marokkó. Salma er fyrsta eiginkona marokkósks konungs til að vera viðurkennd opinberlega sem slík og til að hafa prinsessutitil.

Þann 8. maí 2003 eignuðust hjónin frumburð sinn Moulay Hassan. Þau eiga einnig dóttur, Lalla Khadija, (f. 2007)

Konungar Marokkó
Nottingham Forest F.C.

Nottingham Forest F.C. er enskt knattspyrnulið frá Nottingham. 

Forest er með höfuðstöðvar fyrir sunnan ána Trent en hinum megin við ána er erkióvinurinn, Notts County. Forest er gamalt og gróið félag sem hefur meðal annars unnið Evrópukeppni meistaraliða tvisvar sinnum (nú kallað Meistaradeildin); árin 1979 og 1980. En liðið nýtur þess vafasama heiðurs að vera eina liðið í Evrópu sem hefur unnið evrópukeppni og fallið svo niður í þriðju efstu deild. 

Forest er einnig eina liðið sem hefur unnið Evrópukeppnina oftar en deildarkeppnina heima fyrir. Liðið vann enska titilinn 1978 og fór í Evrópukeppnina 1979 og unnu. Það varði svo meistaratitilinn árið 1980.

Liðið komst í úrvalsdeildina árið 2022, í fyrsta skipti í 23 ár.

Met 

 Flestir leikir: - R. McKinlay (692)
 Flest mörk skoruð: - A. G. Morris (217)
 Metaðsókn: - 49,946 gegn Manchester United, 28. október 1967
 Stærsti sigur: - 14-0 gegn Clapton (Úti), 17. janúar 1891
 Metfé greitt fyrir leikmann: - 15 milljónir evra fyrir João Carvalho

Titlar 

 Enskir titlar
 Enska úrvalsdeildin: Sigurvegarar (1978), annað sæti (1967, 1979)
 Championship deildin: Sigurvegarar (1907, 1922, 1998), annað sæti (1957, 1994)
 FA bikarinn: Sigurvegarar (1898, 1959), annað sæti (1991)
 Enski deildabikarinn: Sigurvegarar(1978, 1979, 1989, 1990), annað sæti (1980, 1992)
 Góðgerðarskjöldurinn: Sigurvegarar(1978)

 Alþjóðaknattspyrna
 Meistaradeildin: Sigurvegarar (1979, 1980)
 Stórbikar Evrópu: Sigurvegarar (1980), annað sæti (1981)
 Heimsmeistarakeppni félagsliða: Annað sæti (1980)

Ensk knattspyrnufélög
Enska úrvalsdeildin

Enska úrvalsdeildin er efsta atvinnumannadeildin í knattspyrnu á Englandi (og Wales). Hún er vinsælasta deild í heimi og einnig sú arðbærasta. Henni er sjónvarpað til 212 landa og svæða til um 650 milljón heimila. Tímabil deildarinnar er frá ágúst og fram í maí, liðin eru 20 og eru alls 38 leikir á lið. Neðstu þrjú liðin falla í lok tímabils og þrjú lið koma í staðinn á næsta tímabili úr ensku meistaradeildinni. Meðaltal áhorfenda á leikjum er 36.000 sem er það annað mesta í heiminum á eftir þýsku Bundesliga.

Söguágrip
Enska úrvalsdeildin var stofnuð árið 1992 af félögunum í gömlu fyrstu deildinni sem hafði verið starfrækt í 104 ár. Alls hafa 49 lið tekið þátt í deildinni frá upphafi. Fyrst um sinn voru lið yfir hvert tímabil 22 en tímabilið 1995-1996 var liðum fækkað í 20.

Eftir aldamót var farið að tala um stóru 4 liðið (Big four): Manchester United, Liverpool, Chelsea og Arsenal. En eftir 2010 var farið að tala um stóru sex (Big six), þá voru Tottenham Hotspur og Manchester City komin hóp stærri liða. Manchester City vann titillinn tímabilið 2011–12 og varð fyrsta liðið utan hinna stóru fjögurra til að vinna deildina síðan Blackburn Rovers tímabilið 1994–95. 

Tímabilið 2003–04 var Arsenal taplaust og er það í eina skipti sem það hefur gerst. Liðið var kallað Hinir ósigrandi (e. The invincibles) Þrjú lið hafa unnið Meistaradeild Evrópu: Liverpool (2005), Manchester United (2008) og Chelsea (2012).

Sjö lið hafa unnið deildina hingað til: Manchester United (13), Arsenal (3), Chelsea (5), Manchester City (6), Blackburn Rovers (1), Leicester City (1) og Liverpool FC (1).

Flest mörk á einu tímabili eru 32 mörk sem Mohamed Salah setti 2017-2018. Áður deildu metinu Alan Shearer, Cristiano Ronaldo, Luis Suárez með 31 mark. Thierry Henry hefur oftast verið markakóngur eða 4 sinnum.

Tímabilið 2019-2020 hóf deildin að nota VAR-myndbandsdómgæslu. Tímabilið 2022-2023 fjölgaði skiptingum úr 3 í 5 leikmenn á leik.

Sigurvegarar ensku úrvalsdeildarinnar frá upphafi

Lið tímabilið 2022-2023

Tölfræði

Markahæstu menn frá upphafi (yfir 100 mörk) 
Uppfært 28. des. 2022. Feitletraðir leikmenn spila enn í PL.

Stoðsendingar
Leikmenn sem enn eru spilandi feitletraðir. Uppfært í október 2022.

Leikmenn með meira en 500 leiki spilaða 
Uppfært í nóv. 2022.

Markmenn
uppfært í okt. 2022

Mörk úr aukaspyrnum
Uppfært í desember 2022.

Markahæstu Íslendingar í ensku úrvalsdeildinni
Uppfært 16/4 2021.

Fjöldi stoðsendinga Íslendinga í Premier League
Uppfært 20/5 2021.

Tengt efni
Enska úrvalsdeild kvenna er efsta deild kvennaknattspyrnunnar á Englandi.

Heimildir 
 
 
 „Premiership club-by-club guide“, BBC Sport, skoðað 7. maí 2007.
 „Premier League “, skoðað 7. maí 2007.

Tilvísanir
Enskar knattspyrnudeildir
 
Úrvalsdeildir knattspyrnu í Evrópu
Forever (GusGus plata)

Forever er 6. breiðskífa íslensku hljómsveitarinnar GusGus. Platan var gefin út 23. febrúar árið 2007.

Lagalisti 
 „Degeneration“ – 4:13
 „You’ll Never Change“ – 4:54
 „Hold You“ – 7:25
 „Need in Me“ – 7:41
 „Lust“ – 5:04
 „If You Don't Jump (You're English)“ – 6:36
 „Forever“ – 4:04
 „Sweet Smoke“ – 4:09
 „Porn“ – 5:44
 „Demo 54“ – 7:07
 „Moss“ – 7:18
 „Mallflowers“ – 9:21

GusGus hljómplötur
Hljómplötur gefnar út árið 2007
Jóhann Karl 1.

Jóhann Karl I (Juan Alfonso Carlos Víctor María de Borbón y Borbón-Dos Sicilias) (f. 1938) var konungur Spánar frá 1975 til 2014. Hann er sonur Don Juan de Borbón, sem var sonur Alfonsós XIII Spánarkonungs, og móðir Jóhanns var Maria Mercedes af Bourbon-Orleans.

Jóhann Karl varð konungur 1975 er hann tók við af Francisco Franco sem lést það ár.  Hann steig af stóli þann 19. júní 2014 og sonur hans, Filippus 6. tók við krúnunni.

Þann 15. mars árið 2020 svipti Filippus konungur föður sinn öllum ellilífeyri og afsalaði sér öllum arfi frá honum. Þetta var gert vegna uppljóstrana um að Jóhann Karl hefði tekið við um 90 milljónum evra frá Sádi-Arabíu í gegnum aflandsreikninga. Í ágúst 2020 fór Jóhann Karl í sjálfskipaða útlegð frá Spáni vegna hneykslisins. Hann settist að í Sameinuðu arabísku furstadæmunum en sneri heim til Spánar í maí árið 2022.

Fjölskylda
Þann 14. maí 1962 giftist Jóhann Soffíu Grikklandsprinsessu en faðir hennar var konungur Grikklands. Þeim varð þriggja barna auðið og eiga samtals 8 barnabörn:

Börn þeirra eru:
 Helena, hertogaynjan af Lugo (Elena María Isabel Dominica de los Silos de Borbón y de Grecia) (f. 1963). Árið 1995 giftist hún Jaime de Marichalar, hertoga af Lugo. Þau eiga tvö börn: Felipe Juan Froilán (f. 1998) Victoria Federica (f. 2000).
 Kristín, hertogaynjan af Palma, Mallorca (Cristina Federica Victoria Antonia de la Santísima Trinidad de Borbón y de Grecia) (f. 1965). Árið 1997 giftist hún Iñaki Urdangarin, hertoga af Palma, Mallorca. Þau eiga fjögur börn: Juan Valentín (f. 1999), Pablo Nicolás (f. 2000), Miguel (f. 2002) og Irene (f. 2005)
 Felippus 6. Spánarkóngur (Felipe Juan Pablo Alfonso de Todos los Santos de Borbón y de Grecia) (f. 1968). Árið 2004 giftist hann Letiziu Ortiz. Þau eiga tvær dætur: Leonor (f. 2005) og Sofia (f. 2007). Þann 19. júní varð hann konungur Spánar.

Tengill 
 Juan Carlos, konungur Spánar; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1976

Tilvísanir

Einvaldar Spánar
Búrbónar
Handhafar stórkross Hinnar íslensku fálkaorðu
Attention (GusGus plata)

Attention er 5. breiðskífa íslensku hljómsveitarinnar GusGus. Platan var gefin út í september, 2002.

Lagalisti
 „Unnecessary“ - 4:33
 „David“ - 4:31
 „Desire“ - 5:08
 „Attention“ - 5:07
 „Dance You Down“ - 6:05
 „I.I.E.“ - 5:28
 „Call of the Wild“ - 8:20
 „Detention“ - 2:33
 „Your Moves are Mine“ - 5:45
 „Don't Hide What You Feel“ - 7:54

GusGus hljómplötur
Hljómplötur gefnar út árið 2002
This Is Normal (GusGus plata)

This is normal er þriðja breiðskífa íslensku hljómsveitarinnar GusGus. Platan var gefin út 27. apríl árið 1999.

Lagalisti 
 "Ladyshave" - 3:57
 "Teenage Sensation" - 4:14
 "Starlovers" - 4:43
 "Superhuman" - 6:20
 "Very Important People" - 5:51
 "Bambi" - 3:47
 "Snoozer" - 4:01
 "Blue Mug" - 4:11
 "Acid Milk" - 6:43
 "Love Vs. Hate" - 4:33
 "Dominique" - 5:15

GusGus hljómplötur
Hljómplötur gefnar út árið 1999
Jafnaðarstefna á Íslandi

Þorsteinn Erlingsson skáld var einn fyrsti yfirlýsti jafnaðarmaðurinn á Íslandi, og sýndi Jón Trausti litla spádómsgáfu, þegar hann kvað jafnaðarstefnuna hérlendis sennilega fara í gröfina með Þorsteini 1914. Ólafur Friðriksson hafði kynnst hugsjónum jafnaðarmanna í Kaupmannahöfn og kynnti þær, eftir að hann sneri heim til Íslands. Hann var lengi ritstjóri Alþýðublaðsins og í forystu hinna róttækari manna Alþýðuflokksins. Hann skrifaði ritgerðina „Jafnaðarstefnuna“ í Eimreiðina 1926. Rithöfundarnir Þórbergur Þórðarson og Halldór Kiljan Laxness sneru þó sennilega fleiri til jafnaðarstefnu en nokkrir blaða- eða stjórnmálamenn í tveimur vel skrifuðum bókum, Þórbergur í Bréfi til Láru (1924) og Laxness í Alþýðubókinni (1929), sem hann færði sérstaklega jafnaðarmönnum á Íslandi að gjöf. Eftir klofning Alþýðuflokksins 1930 létu kommúnistar meira að sér kveða í fræðilegri kynningu en lýðræðisjafnaðarmenn, en sú venja myndaðist smám saman að nota orðið „jafnaðarstefnu“ aðallega um lýðræðisjafnaðarstefnu, en „félagshyggju“ um sósíalisma í víðari skilningi. Var Gylfi Þ. Gíslason ötulastur við að setja sjónarmið jafnaðarmanna á blað, til dæmis í ritinu Jafnaðarstefnunni 1949 og í endurskoðaðri útgáfu þess 1977. Brynjólfur Bjarnason skrifaði hins vegar margt um sameignarstefnu í anda þeirra Marx og Leníns. Þegar talað er um jafnaðarstefnu á Íslandi í byrjun 21. aldar, er nær alltaf átt við frjálslynda lýðræðisjafnaðarstefnu, sem hefur fyrir löngu sagt skilið við kenningar Marx. Raunar horfa íslenskir jafnaðarmenn sérstaklega til bandaríska heimspekingsins Johns Rawls, sem getur alls ekki talist sósíalisti í hefðbundnum skilningi orðsins, en hann setti fram hugmyndir um réttláta skipan mála, þar sem reynt væri að búa svo í haginn fyrir lítilmagnann sem auðið væri án þess að skerða frelsi annarra, í A Theory of Justice (1971).
Murchison-loftsteinninn

Murchison loftsteinninn er loftsteinn sem féll á jörðina. Hann er nefndur eftir Murchison í Viktoríufylki Ástralíu, þar sem að brot úr loftsteininum féllu þann 28. september 1969. Loftsteinninn er kolefnisþéttur óbráðummyndaður loftsteinn af gerð II (type II carbonaceous chondrite), og fundust í honum ýmsar amínósýrur svo sem glycine, alanine og glútensýra, og að auki frekar óalgengar amínósýrur á borð við ísóvalín og gervileucine. Þar sem að amínósýrurnar höfðu bæði hægri- og vinstri snúningsása þá var talið staðfest að amínósýrurnar væru utan úr geimnum. Flókin sambönd alkena fundust einnig í loftsteininum, sem voru svipuð alkenum sem mynduðust í Miller-Urey tilrauninni.

Loftsteinar
Kolefnisþéttni

Kolefnisþéttni er eiginleiki sem efni eru sögð hafa séu þau sérlega rík af kolefni. Til dæmis eru kolefnisþétt kolvetni mjög þungar ómettaðar kolvetniskeðjur með óvenju hátt hlutfall af kolefni með tilliti til vetnis.

Efnafræði
Letizia Spánardrottning

Letizia, prinsessan af Asturias (fædd Letizia Ortiz, 1972) er drottning Spánar. Eignmaður hennar er Filippus 6. Spánarkonungur og saman eiga þau börnin Leonor og Sofiu.

Spánverjar
Búrbónar
1087

Árið 1087 (MLXXXVII í rómverskum tölum)

Atburðir 

 9. maí - Líkamsleifar heilags Nikuláss voru fluttar til Barí.
 9. maí - Viktor III (Desiderius frá Montecassino) tók við embætti, ári eftir að hann var kjörinn páfi.
 9. september - Vilhjálmur rauður varð konungur Englands.
 Eiríkur ársæli varð konungur Svíþjóðar samkvæmt sumum heimildum en það er þó talið óvíst.
 Stórbruni í London. Mestöll borgin brann, þar á meðal Pálskirkjan.

Fædd 
 13. september - Jóhannes 2. Comnenus, Býsanskeisari (d. 1143).

Dáin  
 6. september - Viktor III páfi.
 9. september - Vilhjálmur bastarður, Englandskonungur.
 Blót-Sveinn, konungur Svíþjóðar.

1087
1081-1090
1088

Árið 1088 (MLXXXVIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

Fædd

Dáin

Erlendis 
 12. mars - Úrbanus II (Otho de Lagery) varð páfi.
 Bologna-háskóli var stofnaður. Hann er elsti háskóli Evrópu.
 Ingi eldri varð konungur Svíþjóðar.
 Normannskir aðalsmenn í Englandi gerðu uppreisn gegn Vilhjálmi 2. Englandskonungi.

Fædd
 Lucienne de Rochefort, fyrri kona Loðvíks 6. Frakkakonungs.
 Eysteinn Magnússon, Noregskonungur (d. 1123).

Dáin
 Eiríkur ársæli Svíakonungur.

1088
1081-1090
1089

Árið 1089 (MLXXXIX í rómverskum tölum)

Atburðir 

 Austrómverska ríkið lagði Krít undir sig.

Fædd

Dáin  

1089
1081-1090
1135

Árið 1135 (MCXXXV í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Jón Loftsson kom til Íslands með foreldrum sínum, en hann ólst upp í Konungahellu í Noregi til 11 ára aldurs.
 Hrafn Úlfhéðinsson varð lögsögumaður.

Fædd
 Ari Þorgilsson sterki (d. 1188).

Dáin

Erlendis 
 7. janúar - Haraldur gilli Noregskonungur lét gelda, fóthöggva og augnstinga Magnús blinda Sigurðsson, meðkonunung sinn.
 Vindar réðust á Konungahellu, brenndu kastalann og rændu bæinn.
 Stefán af Blois varð konungur Englands.

Fædd
 Léonin, franskt tónskáld (d. 1201).
 Ingi krypplingur, konungur Noregs (d. 1161).

Dáin
 1. desember - Hinrik 1. Englandskonungur (f. um 1068).

1135
1131-1140
1136

Árið 1136 (MCXXXVI í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

Fædd

Dáin

Erlendis 
 5. febrúar - Stefán Englandskonungur lét Kumbaraland undir yfirráð Davíðs 1. skotakonungs
 13. desember - Bein Magnúsar helga Orkneyjajarls voru tekin upp og skrínlögð.
 Tveir barnungir synir Haraldar gilla, Ingi krypplingur og Sigurður munnur, voru kjörnir Noregskonungar hvor á sínu þinginu.
 Rögnvaldur kali Kolsson varð jarl í Orkneyjum með Haraldi Maddaðarsyni.
 Peter Abelard skrifaði Historia Calamitatum, söguna um hann sjálfan og Heloise.

Fædd
 Amalrekur 1., konungur Jerúsalem.

Dáin
 14. desember - Haraldur gilli Noregskonungur var drepinn í Björgvin af Sigurði slembidjákn.

1136
1131-1140
1137

Árið 1137 (MCXXXVII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

Fædd

Dáin
 Magnús Gissurarson, biskup í Skálholti.

Erlendis 
 18. júlí - Eiríkur lamb varð konungur Danmerkur.
 1. ágúst - Loðvík 7. varð konungur Frakklands, viku eftir að hann gekk að eiga Elinóru af Akvitaníu.
 Össur var vígður erkibiskup í Lundi.
 Byrjað að reisa Magnúsardómkirkjuna í Orkneyjum.
 Sigurður slembidjákn sótti Magnús blinda í klaustrið þar sem hann dvaldi og hafði hann með sér í baráttunni við menn barnakonunganna Inga og Sigurðar.

Fædd
 Saladín soldán (d. 1193).

Dáin
 8. mars - Adela af Normandí, greifynja af Blois, dóttir Vilhjálms bastarðs og móðir Stefáns Englandskonungs.
 9. apríl - Vilhjálmur 10., hertogi af Akvitaníu (f. 1099).
 18. júlí - Eiríkur eimuni, Danakonungur.
 1. ágúst - Loðvík digri, Frakkakonungur (f. 1081).
 Desember - Lóthar 3., keisari hins Heilaga rómverska ríkis (f. 1075).
 Gregoríus VIII andpáfi.

1137
1131-1140
1138

Árið 1138 (MCXXXVIII í rómverskum tölum)

Atburðir 

 9. ágúst - Jarðskjálfti varð 230 þúsund manns að bana í borginni Aleppó á Sýrlandi.

Fædd

Dáin 

1138
1131-1140
Leturgerð

Leturgerð eða stafagerð er í leturfræði safn bókstafa og tákna sem hafa sömu hönnun. Ýmislegar leturgerðaflokkanir eru til en helstu eru þverendaletur og steinskrift. Þverendar kallast þau litlu strik á endum stafs. Upprunulega átti þetta orð við um blýstafi af sömu leturgerð en í dag er það helst notað um tölvuskrár sem innihalda leturgerðarbrigði. Það að hanna nýja leturgerð kallast leturhönnun þar sem það að vinna með og stilla leturgerðir heitir leturfræði.

Flokkarnir 
Nútíma latneskum leturgerðum er oft skipt niður í sex höfuðflokka:

Gamalt handritaletur (gömul antíkva) einkennist af rúnuðum þverendum og litlum þykktarmun á dráttum. Dæmi eru leturgerðirnar Garamond hannað af Claude Garamond, og Palatino.
Nýtt handritaletur (ný antíkva) þekkist vel á beinum þverendum og verulegum þyktarmun á dráttum. Dæmi eru Bodoni hannað af Giambattista Bodoni, og Didot.
Blendingsletur (milliantíkva) er sambland af gömlu og nýju handritaletri. Til dæmis er hún með rúnuðum þverendum en afgerandi þykktarmun drátta. Dæmi um blendingsletur er Times Roman hannað af Stanley Morison og Victor Lardent, og Georgia.
Steinskrift (grotesk) þekkist á því að engir þverendar eru á letrinu. Enn fremur eru allir leggir álíka þykkir. Dæmi um steinskrift er Helvetica hannað af Max Miedinger, Arial, og Calibri.
Egypskt letur er þrátt fyrir nafnið yngst þessara letra og sækir form sitt bæði til steinskriftar og handritaletur. Allir þættir letursins eru álíka þykkir, þar með talið þverendarnir. Í dag er þessi tegund leturs oftast kölluð slab serif.Dæmi um egypskt letur er Clarendon, Memphis, Courier og Rockwell
Skrifletur – Eftirlíking af handskrift og til í óteljandi útfærslum. Dæmi um frægasta skrifletrið er líklega Cézanne hannað af Michael Want og Richard Kegler sem eftirlíking af handskrift málarans Paul Cézanne

Sjá einnig 
 Stafagerð
 Bókstafur

Heimildir 
 
 
 Björgvin Sig. Haraldsson, Torfi Jónsson. 1970. kennslubók í leturgerð. (Reykjavík: Björgvin Sig. Haraldsson).
 
 
 
 
 
 
 
 

Letur
Leturfræði
Tilhugalíf

Tilhugalíf nefnist það tímabil í sambandi tveggja einstaklinga þegar ástir takast með þeim. Fundir þeirra nefnast stefnumót séu þeir skipulega undirbúnir. Þá hittast þessir tveir einstaklingar í því augnamiði að samskipti þeirra verði persónulegri og einlægari. Þess kyns fundir geta verið bíóferðir, matarboð, göngutúrar o.fl. Flest öll samskipti þeirra á milli, á meðan þeir eru að kynnast teljast til tilhugalífs, þ.m.t. símtöl, samskipti gegnum netið og bréfasamskipti.

Innan líffræðinnar er tilhuglíf gjarnan notað um áþekka hegðun dýra.  Tilhugalíf dýra snýst um að heilla gagnstætt kyn með ýmsum aðferðum í þeim tilgangi að verða sér út um maka.

Í eldri merkingu orðsins er átt við tímabil trúlofunar.

Ást

de:Partnerwahl
en:Courtship
es:Cortejo sexual
fr:Parade nuptiale (biologie)
he:חיזור (ביולוגיה)
it:Corteggiamento
nl:Balts
zh:約會
Bengalska

Bengalska er indó-evrópskt tungumál sem er talað á Indlandi og Bangladess. Um 230 milljónir manna hafa það að móðurmáli sem gerir það að fimmta mest talaða tungumáli í heiminum í dag.

Í bengölsku taka lýsingarorð engum beygingum, nafnorð mjög takmörkuðum en sagnorð hafa flóknar beygingar þó þau beygist ekki milli eintölu og fleirtölu. Sagnorð beygjast í persónum en ekki tölum. Nafnorð hafa ekkert málfræðilegt kyn.

Indóevrópsk tungumál