Barbados

Barbados er eyríki í Vestur-Atlantshafi. Eyjan er um 100 km austan við Kulborðseyjar sem eru syðri hluti Litlu-Antillaeyja. Næstu nágrannaríki eru Sankti Vinsent og Grenadíneyjar og Sankti Lúsía í vesturátt. Barbados er 434,5 km norðaustur af strönd Venesúela. Eyjan er 430 km² að flatarmáli og er aðallega mynduð úr kóral og kalksteini. Hún er láglend en nokkuð hæðótt inni við miðju. Staðvindar eru ríkjandi.

Eyjan var byggð Aravökum þegar spænskir siglingamenn uppgötvuðu hana seint á 15. öld. Hún birtist fyrst á spænsku landakorti árið 1511. Portúgalir sigldu til eyjarinnar 1536 en létu nægja að sleppa þar svínum sem hægt væri að nota sem vistir síðar. Englendingar komu til eyjarinnar 1626 og eignuðu sér hana. Fyrstu ensku landnemarnir komu þangað 1627. Afrískir þrælar voru fluttir inn til að vinna á sykurplantekrum. Þeir fengu frelsi árið 1834. Árið 1958 varð Barbados eitt af þeim tíu löndum sem mynduðu Sambandsríki Vestur-Indía. Eftir að sambandið leystist upp varð Barbados aftur heimastjórnarnýlenda en árið 1966 samdi heimastjórnin um fullt sjálfstæði. Barbados er í Breska samveldinu.

Þegar Barbados hlaut sjálfstæði árið 1966 varð það þingbundið konungsríki og þjóðhöfðingi landsins varð Elísabet 2. Bretadrottning. Árið 2020 lýsti ríkisstjórn Barbados því hins vegar yfir að lýðveldi yrði stofnað í landinu árið 2021 og að innlendur forseti yrði þá kjörinn nýr þjóðhöfðingi. Barbados var formlega lýst lýðveldi þann 30. nóvember 2021 og Sandra Mason tók við embætti sem fyrsti forseti landsins.

Íbúar Barbados eru tæplega 300 þúsund. Nær 90% eru af blönduðum afrískum og karabískum uppruna. Enska er opinbert tungumál en flestir íbúa tala bajan sem er kreólamál byggt á ensku. 95% íbúa eru kristnir og þar af eru 40% í ensku biskupakirkjunni sem var ríkistrú landsins fram að sjálfstæði. Barbados er eitt af þeim löndum þar sem lífskjör eru hvað best í heiminum. Eyjan er vinsæll ferðamannastaður.

Landfræði
Barbados er eyja í Atlantshafi, nokkuð austan við aðrar Karíbahafseyjar. Barbados er austasta eyjan í Litlu-Antillaeyjum. Eyjan er flatlend miðað við næstu nágranna í vestri, Kulborðseyjar. Hún rís hægt upp að hálendi í miðju sem nefnist Skotlandsumdæmi. Hæsti punktur eyjarinnar er Hillaby-fjall, 340 metrar á hæð.

Stærsta borg Barbados er Bridgetown í Saint Michael-sókn. Þar býr þriðjungur þjóðarinnar. Aðrir helstu bæir á eyjunni eru Holetown, Oistins og Speightstown. Allir þessir þéttbýlisstaðir eru á vesturströndinni.

Barbados er staðsett þar sem Suður-Ameríkuflekinn gengur undir Karíbahafsflekann. Við mörk flekanna safnast því upp set þar sem kórall myndast. Út af þessari setsöfnun hækkar Barbados um 25 mm á 1000 árum. Kórallinn sem myndar eyjuna er um 90 metrar á þykkt ofan á setinu. Kóralrif umkringja nær alla eyjuna.

Stjórnmál

Stjórnsýslueiningar
Barbados skiptist í ellefu sóknir:

Íbúar
Hátt í 90% íbúa Barbados eru af afrókarabískum uppruna. Aðrir íbúar eru af evrópskum uppruna (aðallega frá Bretlandi og Írlandi) eða asískum uppruna (Kína og Indlandi). Almennt séð líta Barbadosbúar á alla innfædda sem „Bajan“ og „börn eyjarinnar“ óháð útliti eða uppruna.

Lífslíkur á Barbados eru að meðaltali 83 ár hjá konum og 78 ár hjá körlum (2019). Barbados er í þriðja sæti yfir flesta sem ná 100 ára aldri, á eftir Japan og Suður-Kóreu.

Fæðingartíðni er 12,23 á 1.000 íbúa og dánartíðni 8,39 á 1.000 íbúa. Barnadauði er 11,63 andlát á hverjar 1.000 fæðingar.

Tilvísanir

Barbados