alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
.us

.us er þjóðarlén Bandaríkjana.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

us

sv:Toppdomän#U
.uy

.uy er þjóðarlén Úrúgvæ.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

uy

sv:Toppdomän#U
.va

.va er lén Vatíkansins.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

va

sv:Toppdomän#V
.vc

.vc er þjóðarlén Sankti Vinsent og Grenadíneyja.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

vc

sv:Toppdomän#V
.ve

.ve er þjóðarlén Venesúela.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

ve

sv:Toppdomän#V
.vi

.vi er þjóðarlén Bandarísku Jómfrúaeyja.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

vi

sv:Toppdomän#V
.vn

.vi er þjóðarlén Víetnam.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

vi

sv:Toppdomän#V
.wf

.wf er þjóðarlén Wallis- og Fútúnaeyja.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

wf

sv:Toppdomän#W
.ws

.ws er þjóðarlén Samóaeyja.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

ws
.yt

.yt er þjóðarlén Mayotte.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

yt

sv:Toppdomän#Y
.yu

.yu var þjóðarlén Júgóslavíu.

Tenglar 
 Whois upplýsingar  hjá IANA

yu

sv:Toppdomän#Y
Papar (hljómsveit)

Papar er íslensk hljómsveit sem hefur starfað í um 20 ár.

Tenglar
Heimasíða Papanna  

Íslenskar hljómsveitir
.zr

.zr er fyrrum þjóðarlén Saír sem var endurnefnt Austur-Kongó (Democratic Republic of the Congo) árið 1997. .cd er nú þjóðarlén Austur-Kongó.

Tenglar 
 Whois upplýsingar  hjá IANA

zr

sv:Toppdomän#Z
.um

.um er þjóðarlén fyrir Smáeyjar Bandaríkjanna en er ekki í notkun.

Tenglar
 Whois upplýsingar hjá IANA

um

sv:Toppdomän#U
Axel Oxenstierna

Axel Gustafsson Oxenstierna (16. júní 1583 – 28. ágúst 1654) greifi af Suðurmæri, var sænskur stjórnmálamaður. Hann varð ráðherra í leyndarráðinu 1609 og var ríkiskanslari Svíþjóðar frá 1612 til dauðadags. Hann var aðalráðgjafi Gústafs Adolfs og Kristínar Svíadrottningar.

Oxenstierna lék mikilvægt hlutverk í Þrjátíu ára stríðinu og var skipaður landstjóri í Prússlandi þegar Svíar lögðu það undir sig. Hann lagði einnig grunninn að sænskri stjórnsýslu og er talinn ein af áhrifamestu persónum sænskrar sögu.

Ríkiskanslarar Svíþjóðar
Sænskir greifar
Skötufjörður

Skötufjörður er 16 km langur eyðifjörður sem liggur til suðurs út frá Ísafjarðardjúpi miðju, milli Skarðseyrar og Hvítaness í Súðavíkurhreppi. Beggja vegna fjarðarins eru brattar, stöllóttar klettahlíðar, Eyrarhlíð að vestan og Fossahlíð að austan. Þær þóttu báðar illar yfirferðar, einkum Fossahlíð. Inn af firðinum liggur Skötufjarðarheiði fram á Glámuhálendið. Við mynni fjarðarins, úti fyrir Hvítanesi, er eyjan Vigur. Aðeins einn bær er í byggð, Hvítanes. Um 1950 voru þessir átta bæir í byggð í Skötufirði: Hvítanes, Litlibær, Eyri, Kleifar, Borg, Kálfavík, Hjallar og Skarð en árið 1969 lögðust fjórir bæir í eyði.

Byggðir bæir
Hvítanes

Eyðibýli
Litlibær
Skarð
Hjallar
Kálfavík
Borg
Kleifar
Eyri
Markeyri
Gunnarseyri

Heimildir

Firðir á Íslandi
Vestfirðir
Ísafjarðardjúp
Vindmylla

Vindmylla er mylla sem er knúin áfram af vindinum með blöðum sem fest eru á snúningsás. Vindmyllur hafa verið notaðar til að mala korn og dæla vatni frá miðöldum fram á okkar daga. Nú til dags er algengt að nota vind til framleiðslu rafmagns með vindrafölum.

Vindmyllur á Íslandi 
Um tíma voru tvær vindmyllur í Reykjavík.  Önnur þeirra var Hollenska myllan. Vindmylla stendur ennþá í eynni Vigur í Ísafjarðardjúpi.

Raforka

Tvær vindmyllur sem búa til raforku voru reistar árið 2013 upp af Búrfelli í Þjórsárdal. Það er tilraunaverkefni Landsvirkjunar.  Vindmyllur eru einnig tvær í Þykkvabæ og ein í Leirársveit.

Áform eru uppi að reisa vindmyllugarð í Dalabyggð.

Tilvísanir 

Vindmyllur

es:Molino#Molinos de viento
Spjót

Spjót er lag- og kastvopn sem notað er í hernaði og til veiða. Spjót eru langt skaft (venjulega úr viði) með yddum enda eða oddi úr tinnu eða málmi. Spjót voru algengustu vopnin frá því á bronsöld þar til nútímaskotvopn komu til sögunnar.

Tengt efni
 Atgeir

Kastvopn
Lagvopn
Útgerðarfélag Reykjavíkur

Útgerðarfélag Reykjavíkur (áður Brim) er íslenskt útgerðar- og fiskverkunarfyrirtæki. Árið 2006 störfuðum rúmlega 300 manns hjá fyrirtækinu. Fyrirtækið segist hafa aflaheimildir sem nema um 25.000 þorskígildum í hinum ýmsu fisktegundum.

Fyrirtækið var stofnað 1998 af feðgunum Kristjáni Guðmundssyni, Hjálmari Kristjánssyni og Guðmundi Kristjánssyni sem gerðu út frá Rifi á Snæfellsnesi. Árið 2004 keypti fyrirtækið Útgerðarfélag Akureyrar fyrir níu milljarða af Eimskipafélagi Íslands. Fyrirtækið hét áður Útgerðarfélagið Tjaldur  en nafninu var breytt í Brim árið 2005 og síðan í Útgerðarfélag Reykjavíkur 2018.

Tenglar 
 Heimasíða
 „Með útgerðina úr föðurlegg“, viðtal við Guðmund Kristjánsson
 „Kjarni málsins“, grein í Múrnum
 „Guðmundur spáir öðru hruni“, grein af Eyjunni.is 2012 

Íslensk sjávarútvegsfyrirtæki
Sighvatur Þórðarson

Sighvatur Þórðarson (995 – um 1047) var íslenskt skáld. Faðir hans hét Þórður Sigvaldaskáld og var hann með Ólafi digra Haraldssyni í víkingaferðum. Sighvatur var fóstraður við Apavatn, og er sagður hafa fengið skáldíþrótt sína með því að borða höfuð viskufiska úr vatninu í bernsku. Hann var eitt helsta skáld Íslendinga á 11. öld og er meira varðveitt af kveðskap hans en nokkurs annars samtímaskálds.

Sighvatur gerðist hirðskáld og höfuðskáld Ólafs konungs Haraldssonar og var jafnframt stallari hans. Hann var þó ekki í orrustunni á Stiklarstöðum með konungi því þá hafði hann farið í suðurgöngu til Rómar og var á heimleið þegar hann frétti fall konungs. Hann var einnig um tíma hirðskáld Knúts ríka, Magnúsar góða og Önundar Svíakonungs. Flest varðveitra kvæða hans eru lofkvæði sem róma dáðir konunganna. Elstar eru Víkingavísur, líklega ortar um 1015, þar sem sagt er frá víkingaferli Ólafs konungs fram til þess tíma. Í kjölfarið komu Nesjavísur, þar sem Sighvatur lýsir sjóorrustu milli Ólafs og Sveins Hákonarsonar árið 1016 en Nesjaorrusta skipti sköpum í baráttu Ólafs til að komast í hásætið í Noregi.

Samkvæmt því sem segir í Heimskringlu var það Sighvatur sem valdi Magnúsi góða nafn og kom þar með Magnúsarnafninu inn í norræna nafnahefð. Móðir drengsins, frilla Ólafs konungs, ól hann að næturlagi og var honum ekki hugað líf, svo ákveðið var að skíra hann strax, en konungur var sofandi. Sighvatur taldi áhættuminna að velja barninu nafn en vekja konung og var drengurinn skírður. Þegar Ólafur vaknaði brást hann reiður við og spurði: „Hví léstu sveininn Magnús heita? Ekki er það vort ættnafn.“ Sighvatur svaraði þá: „Eg hét hann eftir Karla-Magnúsi konungi. Þann vissi eg mann bestan í heimi.“ Þetta svar dugði til að sefa reiði konungsins.

Um Sighvat er það sagt að hann var ekki hraðmæltur maður í sundurlausum orðum, en skáldskapur var honum svo tiltækur, að hann mælti af tungu fram svo sem annað mál. Einna þekktasta kvæði hans er Bersöglisvísur, sem ortar voru sem áminning til Magnúsar konungs góða þegar hann hafði nýtekið við konungdómi og þótti fara offari gegn þegnunum. Konungur hlýddi á ráðleggingar hans og breytti um stefnu.

Verk Sighvats 
Það sem varðveist hefur af kveðskap Sighvats er þetta:

 Víkingavísur, um víkingaferðir Ólafs digra.
 Nesjavísur, um orrustuna við Nesjar.
 Austurfararvísur, um ferðalag til Svíþjóðar.
 Drápa um Ólaf konung.
 Vesturfararvísur, um ferðalag til Bretlands.
 Kvæði um Erling Skjálgsson.
 Flokkur um Erling Skjálgsson
 Tryggvaflokkur.
 Kvæði um Ástríði drottningu.
 Knútsdrápa, í minningu Knúts mikla.
 Bersöglisvísur, áminning til Magnúsar góða.
 Erfidrápa Ólafs helga.
 Lausavísur
 Brot úr ýmsum kvæðum og vísum.

Tenglar 

 Sighvatur Þórðarson hvílir í Selju; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1960
 Sighvatur skáld Þórðarson; af heimasíðu Söguseturs íslenska hestsins

Íslensk skáld
Dervisar

Dervisar (tyrkneska: Abdal) eru félagar í múhameðsku bræðralagi af ætt súfisma; þeir iðka undirgefni, fátækt og sjálfsafneitun og ferðast um með söng og dansi. Þeir reyna að komast í persónulegt samband við Guð og ein aðalaðferð þeirra til þess er einskonar sveifludans. Í þessum dansi, snúast þeir í endalausa hringi eins hratt og þeir geta í takt við trúarlega arabíska tónlist um leið og þeir endurtaka nafn Allah í sífellu.

Tenglar 
 Eins og að standa á fjalltoppi innan um lerkitré og kalda strauma; grein í Morgunblaðinu 1982

Súfismi
Vatnshlot

Vatnshlot (enska body of water) er viss eining af vatni, oft afmörkuð sem t.d. allt það vatn sem er að finna í einu vatni, s.s. Mývatni. Hugtakið vatnshlot er oftast notað um mikið magn af vatni, en getur þó einnig tekið til grunnvatns, tjarna og mýrarvatns. Vatn sem rennur í ám og fljótum t.d. er þó ekki hægt að fella undir vatnshlot, þar eð erfitt er að afmarka það. 

Landafræðihugtök
Ofvöndun

Ofvöndun (eða of(leið)rétting) er það þegar menn vanda mál sitt um of og gera málvillur í þeirri trú að þeir séu að vanda málfar sitt.

Dæmi um ofvöndun 
 „Rómarborg“ - í stað - „Rómaborg“
 „Bátinn tók niðri“ - í stað - „Bátur(inn) tók niðri“ 
 „Mig liggur á“ - í stað - „mér liggur á“ (þolfallssýki)
 „Yður verðið að koma seinna“ - í stað - „Þér verðið að koma seinna“

Athugið (smekksatriði) 
Dæmi sem ekki falla undir ofvöndun: 
 Athyglisvert - Athyglivert

Tilvísanir 

Málfræði
Stígvél

Stígvél er fótabúnaður sem hylur bæði fótinn og ökklann og nær stundum upp að hnjám eða jafnvel nára. Flest stígvél eru með hæl sem er aðgreindur frá sólanum. Stígvél eru oftast úr leðri eða gúmmíi en geta verið úr ýmsum efnum.

Stígvél þjóna því hlutverki að hlífa fætinum við vatni, leðju og snjó. Á meðal heita á stígvélum má nefna barnastígvél, dömustígvél, hermannastígvél, klofstígvél, reiðstígvél, sjóstígvél, vaðstígvél, veiðistígvél og rosabullur. Stígvélaði kötturinn er þekktur fyrir að ganga aldrei í öðru en stígvélum.

Skór
Esja

Fyrir aðrar merkingar má sjá aðgreiningarsíðuna.
Esja (oft með greini, Esjan) er fjall á Kjalarnesi, sem nú er innan borgarmarka Reykjavíkur, og er eitt af einkennum höfuðborgarsvæðisins. Hæsti tindur Esju er 914 metrar. Nokkrar gönguleiðir eru upp á fjallið og þar eru vinsæl útivistarsvæði, til að mynda við skógræktina við Mógilsá. Vinsælt er að ganga upp að Steini í 597 metrum og þaðan upp á Þverfellshorn í um 780 metrum. 

Esja er syðsta blágrýtisfjall á Íslandi. Hæsti kambur á Esju miðri, séð úr Reykjavík, heitir Kerhólakambur. Hætta er á snjóflóðum í fjallinu á ákveðnum stöðum. Hafa 4 látist í snjóflóðum frá 1979, síðast árið 2020.

Nafn 
Nafnið er líklega tengt norræna orðinu esja sem þýðir „flögusteinn“.

Í Kjalnesinga sögu er talað um bæinn Esjuberg þar sem landnámsmaðurinn Örlygur Hrappsson bjó þegar hann kom til Íslands frá Suðureyjum í Skotlandi. Í sögunni er sagt frá því að írsk kona að nafni Esja hafi komið í Kollafjörð.

Tengt efni
Móskarðahnúkar
Snjóskaflinn í Gunnlaugsskarði
Snjóflóð á Íslandi

Tenglar 
 Örnefni Esju; grein í Morgunblaðinu 2005
 Kalknáman í Esjunni; hluti af stærri grein í Morgunblaðinu 1985

Tilvísanir
Fjöll á Íslandi
Esja
Beinabúr

Beinabúr (beinaklefi eða beinahús ) (latína: ossuarium) er sérstök bygging, neðanjarðarhús, herbergi eða jafnvel kistill beina (oftast) frá miðöldum, þar sem höfuðkúpur og bein látinna manna eru geymd. Oft eru beinabúrin í kirkjukjöllurum eða á öðrum vígðum stöðum, og hafa bein verið flutt þangað úr yfirfullum kirkjugarði (eða kirkjugörðum).

Tilvísanir 

Greftrunarsiðir
Spilakassaleikur

Spilakassaleikur er tölvuleikur sem er spilaður í spilakassa. Spilakassaleikir voru eitt sinn meðal vinsælustu gerðum tölvuleikja. Til voru svokallaðir spilakassasalir sem buðu upp á marga spilakassa þar sem notandinn gat valið á milli. Þessir leikir voru margir með mun betri grafík en venjuleg tölva eða leikjatölva gat boðið upp á. En með tímanum urðu bæði tölvur og leikjatölvur öflugari og öflugari og smám saman féllu spilakassarnir í skuggann á þessum nýju tölvum. Á endanum gátu þær boðið upp á betri grafík og lengri spilunartíma fyrir minni pening og við þetta gátu spilakassarnir ekki keppt. Sem dæmi um íslenskan spilakassasal má nefna Leiktækjasalinn Fredda.

Tölvuleikir eftir tegund
Tölvuleikir
Bandalag íslenskra listamanna

Bandalag íslenskra listamanna er bandalag fjórtán aðildarfélaga listamanna á Íslandi. Forseti bandalagsins er Erling Jóhannesson, leikari. Bandalagið var stofnað af rithöfundum, tónskáldum og myndlistarmönnum á Hótel Heklu 6. september 1928. Hlutverk þess er að hafa áhrif á stefnumótun í menningarmálum og vera jafnframt hagsmunasamtök listamanna.

Aðildarfélög BÍL eru:
 Arkitektafélag Íslands
 Félag íslenskra hljómlistarmanna
 Félag íslenskra leikara
 Félag íslenskra listdansara
 Félag íslenskra tónlistarmanna
 Félag kvikmyndagerðarmanna
 Félag leikmynda- og búningahöfunda
 Félag leikstjóra á Íslandi
 Félag tónskálda og textahöfunda
 Leikskáldafélag Íslands
 Rithöfundasamband Íslands
 Samband íslenskra myndlistarmanna
 Samtök kvikmyndaleikstjóra
 Tónskáldafélag Íslands

Tenglar 
 Vefur bandalagsins

Íslensk stéttarfélög
Íslenskir listamenn
Rithöfundasamband Íslands

Rithöfundasambandið er stéttarfélag rithöfunda á Íslandi sem var upphaflega stofnað árið 1957 sem bandalag tveggja rithöfundafélaga; Rithöfundafélags Íslands og Félags íslenskra rithöfunda. Félag íslenskra rithöfunda var klofningsfélag, stofnað 1945 vegna ágreinings innan Rithöfundafélagsins og félögin tvö skiptust lengi vel eftir pólitískum átakalínum. Við stofnun sambandsins tók það við aðild félaganna að Bandalagi íslenskra listamanna.

Árið 1974 var gamla Rithöfundasambandið lagt niður og nýtt stofnað sem eitt stéttarfélag íslenskra rithöfunda um leið og Rithöfundafélagið var lagt niður. Félag íslenskra rithöfunda var þó ekki lagt niður og hélt áfram einhverri starfsemi þótt það kæmi ekki lengur fram sem stéttarfélag og félagar þess væru einnig félagar í sambandinu. 1982 lá við nýjum klofningi þegar félagar í FÍR lýstu því yfir að þeir teldu fram hjá sér gengið við úthlutanir Launasjóðs rithöfunda.

Sambandið hefur frá 1997 aðsetur í Gunnarshúsi, Dyngjuvegi 8, í Reykjavík.

Íslensk stéttarfélög
Íslensk rithöfundafélög
Félag íslenskra rithöfunda

Félag íslenskra rithöfunda var stéttarfélag „lýðræðissinnaðra íslenskra rithöfunda“ sem varð til úr klofningi á aðalfundi Rithöfundafélags Íslands 18. mars 1945. Formannskosning lá fyrir og hafði fráfarandi formaður, Friðrik Á. Brekkan, lagt til að Guðmundur G. Hagalín tæki við af sér. Kosningin fór hins vegar þannig að Halldór Stefánsson var kosinn með fimmtán atkvæðum gegn tíu. Guðmundur og ellefu aðrir lásu þá upp yfirlýsingu á fundinum þar sem þeir sögðu sig úr félaginu. Þetta voru, auk Guðmundar, Friðrik Brekkan, Kristmann Guðmundsson, Gunnar M. Magnúss, Kjartan J. Gíslason, Sigurður Helgason, Ármann Kr. Einarsson, Þórir Bergsson, Óskar Aðalsteinn Guðjónsson, Davíð Stefánsson, Elínborg Lárusdóttir og Jakob Thorarensen. Þau stofnuðu síðan Félag íslenskra rithöfunda 29. apríl og gáfu út safnritið Dynskóga síðar sama ár.

Aðrir kunnir félagar í FÍR urðu síðar m.a. Gunnar Dal, Helgi Sæmundsson, Matthías Johannessen og Indriði G. Þorsteinsson

Rithöfundasambandið
1957 keypti félagið bókmenntatímaritið Eimreiðina og gaf út til 1975. Sama ár var Rithöfundasamband Íslands stofnað sem samstarfsvettvangur félaganna tveggja og aðili að Bandalagi íslenskra listamanna fyrir þeirra hönd. Félögin sameinuðust um að fordæma dómana yfir Andrej Sinjavskíj og Júlíj Daníelj 1968 og áttu samstarf um samningu ýmissa ályktana Rithöfundasambandsins um hagsmunamál rithöfunda.

Brokkgeng sameining
Frá 1972 var farið að ræða sameiningu félaganna tveggja, ekki síst vegna almennrar óánægju með kjaramál íslenskra rithöfunda sem voru bágborin miðað við kjör rithöfunda annars staðar á Norðurlöndunum. Ekki gekk það þó þrautalaust og upp komu miklar deilur í tengslum við meiðyrðamál sem nokkrir af forsvarsmönnum Varins lands höfðuðu gegn Þjóðviljanum 1974. Meðal þeirra sem höfðu sig í frammi í Þjóðviljanum var Sigurður A. Magnússon, formaður Rithöfundasambandsins.

1974 var gamla Rithöfundasambandið leyst upp og Rithöfundafélag Íslands lagt niður um leið og nýtt Rithöfundasamband var stofnað á Norrænu rithöfundaþingi í Norræna húsinu 12. apríl. Félag íslenskra rithöfunda ákvað þó að leggja sjálft sig ekki niður, þótt félagar þess væru nú flestir einnig félagar í hinu nýja sambandi.

Deilur um launasjóðinn
Eftir að Rithöfundasambandið varð að einu stéttarfélagi rithöfunda 1974 urðu enn deilur vegna Launasjóðs rithöfunda árið 1982 þar sem félagar í FÍR töldu skipulega fram hjá sér gengið og að margir rithöfundar hefðu sagt sig úr sambandinu vegna þessa. Sambandið væri því í raun klofið. Formaður rithöfundasambandsins, Njörður P. Njarðvík, sagði þá að FÍR hefði engan samningsrétt fyrir hönd rithöfunda.

1991 til 1997 veitti félagið bókmenntaverðlaunin Davíðspennann (kenndan við Davíð Stefánsson) árlega á afmæli skáldsins 21. janúar.

Íslensk rithöfundafélög
Íslensk stéttarfélög
Keisaraserkur

Keisaraserkur (eða  keisarasveppur) (fræðiheiti: Amanita caesarea) er ætisveppur af ættkvísl reifasveppa sem inniheldur einnig hinn baneitraða grænserk. Nafnið er sagt stafa af því að hann hafi verið uppáhald rómversku keisaranna. Hann er eftirsóttur matsveppur og þykir mjög bragðgóður, en margt sveppatínslufólk forðast engu að síður alla ættkvíslina Amanita vegna þess hve margir baneitraðir sveppir tilheyra henni.

Keisaraserkur er með appelsínugulan hatt og gulan staf og fanir. Hann situr oft í slíðrinu sem eru leifar af reifunum sem hylja allan sveppinn á yngra stigi. Stafurinn er uppmjór. Gróin eru hvít. Hann vex aðallega í eikarskógum sem eru blandaðir barrtrjám.

Tilvísanir 

Reifasveppir
Ætisveppir
Stefán Th. Jónsson

Stefán Th. Jónsson (fæddur Stefán Þorvaldur Jónsson) (12. október 1865 – 7. apríl 1937) var útgerðarmaður, kaupmaður og bæjarfógeti á Seyðisfirði. Stéfán stóð einnig að því að reisa mörg glæsilegustu hús Seyðisfjarðar.

Ættir, nám og fyrstu störf 
Stefán fæddist á Kóngsparti í Sandvík í Norðfjarðarhreppi. Foreldrar hans voru Jón Þorvaldsson bóndi þar og kona hans Gróa Eyjólfsdóttir, ættuð frá Þernunesi við Reyðarfjörð. Árið 1880 flutti fjölskyldan að Stóra-Steinsvaði í Hjaltastaðaþinghá og bjó þar í ár, en síðan á Fornastekk við Seyðisfjörð. 

Árið 1882 hóf Stefán verslunarnám í Norskubúð, sem hét Det Norske Komagnies Handel fullu nafni, en var kölluð Norskubúð. Tveimur árum síðar sigldi hann til Noregs með aleiguna, 315 krónur. Hann dvaldi í Stafangri í tvö ár við úrsmíðanám og lauk sveinsprófi í þeirri iðn. Heim kominn 1886 settist Stefán aftur að á Fornastekk á Seyðisfirði, þar sem hann stundaði í fyrstu úrsmíðar og fór þá þegar að versla með klukkur og gjafavörur. Tveimur árum síðar var Stefán kominn í hreppsnefnd. Árið 1890 var hann hvortveggja orðinn oddviti og hreppstjóri og sama ár átti hann þátt í stofnun Sparisjóðs Seyðisfjarðar og var í stjórn hans.

Útgerðarfélagið Bjólfur 
Þátttaka Stefáns í útgerð hófst 1898 með því að hann var meðal þeirra sem stofnuðu Fiskveiðifélagið Garðar á Seyðisfirði. En sú útgerð leið undir lok um aldamótin 1900. Í ársbyrjun 1904 keypti Stefán í félagi við Sigurð Jónsson 31 feta langan, opinn mótorbát, sem jafnframt var fyrsti mótorbátur Austfirðinga. Báturinn hét Bjólfur eins og útgerðarfélagið. Enn voru færðar út kvíarnar 1905 þegar Stefán hóf bátasmíði í félagi við Friðrik Gíslason úrsmið. Pantanir bárust í nokkra báta og reyndust vel. Í fyrstu voru bátarnir smíðaðir undir beru lofti, en næsta skref var bátasmiðja; þaðan var fyrsti báturinn sjósettur í janúar 1906. 

Árið 1911 átti Stefán sjö mótorbáta, hlut í gufuskipi, fiskverkunarhúsin Liverpool og Evanger ásamt hafskipabryggjum, fjögur lifrarbræðsluhús, hálft nótalag, bátasmiðju, fjölda geymsla og útihúsa, en þar að auki íbúðarhúsin Nóatún, Stefánshús og Stefánsbúð.

Blaðaútgáfa 
Í samvinnu við Sigurd Johansen stofnaði Stefán til útgáfu á blaðinu Bjarka, en jafnframt var byggt hús fyrir prentsmiðju með íbúð fyrir ritstjórann, sem var skáldið Þorsteinn Erlingsson. Þorsteinn Gíslason varð meðritstjóri aldamótaárið og tók einn við ritstjórninni, en blaðið var haldið úti í fjögur ár til viðbótar. Það var síðan allöngu síðar, árið 1919, að Stefán réðst í nýjan blaðaslag; nú ásamt Eyjólfi Jónssyni og Jóni Jónssyni bónda í Firði. Þá hófst útgáfa Austurlands undir ritstjórn Guðmundar G. Hagalín. Fyrsta blaðið kom út 1. janúar 1920, en á nýju sumri 1922 hætti blaðið að koma út og tók við blaðið Austanfari, sem síðar hét Hæsir og kom út til 1930.

Tenglar 
 Áræðin aldamótamaður; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1997

Íslendingar
The Swinging Blue Jeans

The Swinging Blue Jeans var bresk bíthljómsveit sem er þekktust fyrir Chan Romero-smellinn „Hippy Hippy Shake“ frá 1963. Hljómsveitin var stofnuð 1959 í Liverpool af Ray Ennis, Ralph Ellis, Les Braid, Paul Moss og Norman Kuhlke sem Blue Genes. Þeir komu fram á tónleikum með Bítlunum, Gerry and the Pacemakers, The Searchers og The Merseybeats.

Bíthljómsveitir
Breskar popphljómsveitir
Beðsveppir

Beðsveppir eða himnusveppir (fræðiheiti:  Agaricomycotina) eru flokkur kólfsveppa sem inniheldur ættbálkana hattsveppi (Agaricales), pípusveppi (Boletales) og hneflubálk (Russulales).

Það sem einkennir beðsveppi er að gróbeðurinn er opinn eða aðeins hulinn þunnri himnu. Áður var þetta flokkunarfræðilegur hópur en nú er hann talinn innihalda ólíkar fylkingar.

Heimildir 

Kólfsveppir
Dægurblekill

Dægurblekill (fræðiheiti: Coprinus ephemeroides) er agnarlítill blekill með fínlegan staf og aflangan hatt, 1-5 mm, sem er gáraður á hliðunum og með gráum flösum. Dægurblekill er eina blekilstegundin sem er með kraga á stafnum. Hann vex á hrossataði og kúaskít.

Á Íslandi er dægurblekill algengur um allt land.

Bleklar
Fellingablekill

Fellingablekill eða rifflablekill (fræðiheiti: Coprinus plicatile) er smávaxinn blekill með 1-2sm þunnan gulbrúnan hatt með áberandi fellingum á hliðunum. Hatturinn gránar með aldrinum. Stafurinn verður 4-8sm langur, hvítur eða brúnleitur. Fellingablekill vex í skóglendi og graslendi.

Á Íslandi er fellingablekill ekki algengur og hefur aðeins fundist á Norður- og Austurlandi.

Tilvísanir 

Bleksveppaætt
Sveppir á Íslandi
Mýrablekill

Mýrablekill eða vætublekill (fræðiheiti: Coprinus martinii) er agnarlítill blekill sem vex í rökum jarðvegi í fjalllendi. Hatturinn er grár með fellingum og þakinn grárri flösu.

Tilvísanir 

Bleksveppaætt
Sveppir á Íslandi
Grasblekill

Grasblekill eða heyblekill (fræðiheiti: Coprinus friesii) er agnarsmár blekill sem vex á grasflötum. stafurinn er fíngerður og hatturinn fyrst hvítur en gránar við þroska.

Tilvísanir 

Bleksveppaætt
Sveppir á Íslandi
Bleklar

Bleklar (fræðiheiti: Coprinus) eru ættkvísl hattsveppa með fanir sem meltast til að leysa gróin. Við þetta breytast fanirnar í svartan þykkan vökva sem ættkvíslin dregur nafn sitt af. Sveppahatturinn er yfirleitt ílangur og þunnur með fellingum eða flösum. Stafurinn er grannur og brotnar auðveldlega. Bleklar lifa á lífrænum úrgangi eða í mjög næringarríkum jarðvegi.

Nokkrar tegundir af þessari ættkvísl eru ætar en sumar, líkt og slöttblekill (Coprinus atramentarius), er varasamt að borða með áfengi þar sem þeir innihalda efni sem virkar líkt og antabus og kemur í veg fyrir niðurbrot áfengis í lifrinni. Helsti ætisveppurinn af þessari tegund er ullblekill sem er algengur í túnum. Hann þykir mjög ljúffengur en blekast á nokkrum klukkutímum eftir tínslu og þarf því að elda strax.

Tegundir 
Þetta eru nokkrar tegundir blekla með íslenskt nafn:
 Dægurblekill (Coprinus ephemeroides)
 Grasblekill (Coprinus friesii)
 Fellingablekill (Coprinus plicatile)
 Mýrablekill (Coprinus martinii)
 Slöttblekill (Coprinus atramentarius)
 Ullblekill (Coprinus comatus)
Slöttblekill

Slöttblekill (fræðiheiti: Coprinus atramentarius) er fremur stór blekill sem áður fyrr var notaður við framleiðslu á bleki. Hann er einna þekktastur bleksveppanna, ásamt ullblekli. Hatturinn verður 3-6sm í þvermál og er grábrúnn að lit með óreglulegar fellingar á jaðrinum (áður en hann tekur að blekast). Stafurinn verður 8-18sm að lengd, samlitur hattinum og verður fljótt holur að innan.

Slöttblekill kemur upp í klösum í graslendi um allt norðurhvel jarðar. Hann inniheldur efni (disulfiram) sem virkar svipað og antabus og veldur því eitrun ef áfengis er neytt með. Einkennin eru roði í andliti, ógleði, uppköst, lasleiki og hraður hjartsláttur. Þau koma fram frá 5-10 mínútum eftir neyslu og vara í 2-3 tíma.

Tilvísanir 

Bleklar
Eitursveppir
Sveppir á Íslandi
Káldrjóli

Káldrjóli (fræðiheiti: Typhula variabilis) er algengur drjóli sem dregur nafn sitt af því að hann vex á kálblöðum. Hann vex raunar á ýmsum jurtaleifum, t.d. gulrótarblöðum, og myndar dökka „drjóla“ sem liggja í dvala yfir veturinn. 

Drjólar