alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Amazon.com

Amazon.com, Inc. () er bandarískt vefverslunarfyrirtæki með höfuðstöðvar í Seattle í Washington. Það var eitt af fyrstu fyrirtækjum til að selja vörur á Internetinu og var táknmynd í netfyrirtækjaloftbólunni árið 1999. Það skilaði fyrst hagnaði árið 2003.

Fyrirtækið var stofnað árið 1994 af Jeff Bezos, og hóf rekstur árið 1995. Í byrjun seldi Amazon.com bara bækur en skömmu síðar byrjaði það að selja myndbönd, mynddiska, geisladiska, MP3, forrit, tölvuleiki, raftæki, fatnað, húsgögn, mat, leikföng og meira. Amazon markaðssetur og selur Kindle lestölvuna.

Amazon.com hefur aðgreindar netverslanir í Kanada, Bretlandi, Þýskalandi, Austurríki, Frakklandi, Kína (Joyo.com) og Japan.

Tenglar 
 Amazon.com
 Amazon.co.uk
 Amazon.de
 Amazon.at
 Amazon.fr
 Alþjóðlegar vefsíður
 Amazon metasearch (co.uk, com, fr, ca, de) plugin for FireFox

Bandarísk fyrirtæki
Frjáls þjóð

Frjáls þjóð var pólitískt vikublað sem kom út frá 1952 til 1968. Það hafði sem aðalstefnu að spyrna við auknum bandarískum áhrifum á íslenska menningu og tungu.

Útvarps- og sjónvarpssendingar bandarísku herstöðvarinnar í Keflavík, hið síðarnefnda oftast kallað kanasjónvarpið, þóttu sérlega hættulegar í þessu samhengi. Blaðið studdi því sterklega kröfuna að Ísland segði sig úr NATO og að bandaríski herinn hyrfi úr landi. Frjáls þjóð gagnrýndi Sósíalistaflokkinn fyrir að fylgja Sovétríkjunum í einu og öllu. Í Alþingiskosningunum 1967 studdi blaðið sérframboð Hannibals Valdimarssonar, en hann var þá enn formaður kosningabandalagsins Alþýðubandalagið. Ritstjórar og eigendur Frjálsar þjóðar studdu Þjóðvarnarflokk Íslands frá stofnun hans 1953. Bergur Sigurbjörnsson, ritstjóri blaðsins frá 1952 til 1954 og aftur 1967, var alþingismaður Þjóðvarnarflokksins frá 1953 til 1956. Tveir aðrir af ritstjórum blaðsins, Ragnar Arnalds árið 1960 og Jón Baldvin Hannibalsson 1964-1967, urðu einnig alþingismenn þó það væri fyrir aðra flokka.

Tenglar
 Frjáls þjóð á Tímarit.is

Íslensk tímarit
Sennileikametill

Í tölfræði er sennileikametill fall sem metur sennilegt gildi á tilteknum stika, gefið tiltekin gögn. Dæmi um algenga sennileikametla eru formúlur sem gefa meðaltal og staðalfrávik.

Formleg framsetning 
Látum  vera úrtak úr líkindadreifingu  sem er skilgreint upp að vigri óþekktra gilda, . Þá er  sennileikametill fyrir  og mat okkar á gildi þess,  er .

Dæmi 
Látum  vera mælingar af fjölda mínútna sem viðskiptavinir veitingahúss þurfa að bíða eftir matnum sínum frá því að þeir panta hann. Við getum gert ráð fyrir því að gögnin séu Poissondreifð,  en við vitum ekki hver stikinn  er.

Við viljum því smíða sennileikametil fyrir . Við vitum að dreififall Poisson dreifingar er
, með 

Í raunverulegu veitingahúsi væru  háðar hvor annarri að einhverju leyti, vegna þess að sami kokkurinn þarf að sinna þeim öllum og fleiri pantanir á stuttum leiða af sér lengri biðtíma yfir heildina. En hér gerum við ráð fyrir fullkomnu veitingahúsi þar sem  eru óháðar. Þá er samdreififall mælinganna:

Nú tökum við lógrann af þessu falli:

Og svo deildum við það með tilliti til óþekkta stikans :

Nú stillum við afleiðuna sem 0 til að hámarka hana:

Tölfræði
Tommy

Tommy er fjórða breiðskífa bresku rokkhljómsveitarinnar The Who. Hún var sú fyrri af tveimur rokkóperum sem The Who gerði, en sú seinni var Quadrophenia. Platan var að mestu leyti samin af aðallagahöfundi hljómsveitarinnar, Pete Townshend, en bassaleikarinn John Entwistle samdi tvö laganna og eitt laganna var útsetning The Who á lagi blústónlistarmannsins Sonny Boy Williamson II.

Lagalisti
Lögin eru öll eftir Pete Townshend, ef annað er ekki tekið sérstaklega fram.
 Overture - 5:22
 It´s a Boy - 0:39
 1921 (You Didn´t Hear It) - 2:50
 Amazing Journey - 3:25
 Sparks - 3:47
 Eyesight to the Blind (The Hawker) (Sonny Boy Williamson II) - 2:14
 Christmas - 4:34
 Cousin Kevin (John Entwistle) - 4:07
 The Acid Queen - 3:35
 Underture - 10:09
 Do You Think It´s Alright - 0:24
 Fiddle About (Entwistle) - 1:30
 Pinball Wizard - 3:02
 There´s a Doctor - 0:24
 Go to the Mirror! - 3:50
 Tommy, Can You Hear Me? - 1:36
 Smash the Mirror - 1:35
 Sensation - 2:28
 Miracle Cure - 0:12
 Sally Simpson - 4:12
 I´m Free - 2:40
 Welcome - 4:34
 Tommy´s Holiday Camp (Keith Moon) - 0:58
 We´re Not Gonna Take It - 7:08

Breiðskífur
Hljómplötur gefnar út árið 1969
Rey Mysterio

Oscar Gutierrez (fæddur 11. desember 1974) er bandarískur fjölbragðaglímukappi sem gengur undir nafninu Rey Mysterio í World Wrestling Entertainment (WWE).

Bandaríkjamenn
Wolfsberg

Wolfsberg er borg í fylkinu Kärnten í Austurríki. Áætlaður íbúafjöldi árið 2014 var 25 þúsund.

Tenglar 
 Wolfsberg

Borgir í Austurríki
Listi yfir villt spendýr á Íslandi

Eftirfarandi spendýr eru villt á Íslandi.

 Brúnrotta (Rattus norvegicus)
 Hagamús (Apodemus sylvaticus)
 Heimskautarefur (Alopex lagopus)
 Hreindýr (Rangifer tarandus)
 Húsamús (Mus musculus)
 Kanínur (Leporidae)
 Minkur (Mustela vison)
Villt spendýr við Íslandsstrendur
 Landselur (Phoca vitulina)
 Útselur (Halichoerus grypus)

Heimild
Baden (Neðra Austurríki)

Baden er borg í fylkinu Neðra Austurríki í Austurríki. Áætlaður íbúafjöldi árið 2015 var 25 þúsund.

Tenglar 
 Baden

Borgir í Austurríki
Brúnrotta

Brúnrotta (fræðiheiti: Rattus norvegicus) er meðalstórt nagdýr. Brúnrotta er í kringum 24-30 cm löng og halinn 18-20 cm. Brúnrottur geta verið mismunandi að lit, einkum á bakið, þær geta verið gulgráar, mógráar, mórauðar eða rauðgráar að ofan og á síðum en að neðan eru þær yfirleitt ljósgráar. Aðalmunurinn á brúnrottunni og svartrottunni er að augu og eyru brúnrottunnar eru minni, skottið er ljóst að neðan og einnig er það hlutfallslega styttra. Brúnrottur eru algengar í þéttbýli og fólk getur rekist á þær í kjöllurum, holræsum, geymslum, hafnargörðum og á öskuhaugum.

Brúnrottur eru ekki með góða sjón og forðast dagsljósið, hins vegar eru þær harðgerðar og þola vel kulda og geta jafnvel lifað af langa frostavetur.

Þyngd
Kvendýrið verður 110-240 gr og karldýrið 220-380 gr. Fullorðnar rottur þurfa að éta um 10% af líkamsþyngd sinni á dag ef miðað er við þurrt korn og sé fæða þeirra öll þurrmeti þurfa þær að drekka um 25 ml af vatni á dag.

Fæða
Brúnrottur eru alætur en sækja mjög mikið í kornmeti. Þær eiga til að éta mikið af eggjum og ungum og leggja sig einnig mikið eftir hræjum. Ef rotta sér fæðu sem hún hefur aldrei kynnst áður er hún mjög varkár.

Heimkynni
Talið er að brúnrottan eigi uppruna sinn í Austur-Asíu fyrir um 54 milljónum ára og hafi þá aðallega verið skógardýr en síðan breiddist brúnrottur út um Evrópu og Ameríku og eiga í dag heimkynni í öllum heimsálfum fyrir utan Suðurskautslandið.

Mökun
Brúnrottur búa margar saman og í hverjum hóp er ráðandi karldýr sem fær forgang að fæðu, vatni og svefnstöðum og ver kvendýrin fyrir hinum karldýrunum. Kvenrottur verða frjóar aðeins 8-12 vikna gamlar og meðgöngutími er á milli 21 og 23 dagar. Rottur geta fjölgað sér allt árið ef aðstæður eru góðar og nóg til af mat.

Tenglar
http://www.nat.is/Spendyr/nagdyr.htm 

http://www1.nams.is/landspendyr/animal.php?id=3

http://www.ismennt.is/not/joigutt/Rott.htm 

http://www.iucngisd.org/gisd/species.php?sc=159

http://www.ratbehavior.org/history.htm

Rottur
Villt spendýr á Íslandi
Rottur

Rottur (fræðiheiti: Rattus) eru miðlungsstór nagdýr af músaætt sem aðgreindar eru músum sökum stærðar sinnar. Þekktastar eru svartrottan og brúnrottan sem finnst aðeins í Vestmannaeyjum nánar tiltekið Heimaey.
Á Íslandi eru fyrst heimildir fyrir rottum á 18. öld.

Tenglar
Hvenær varð fyrst vart við rottur á Íslandi? - Vísindavefur
Hvað eru stærstu rotturnar á Íslandi stórar? - vísindavefur

 
Meindýr
Aðkomudýr
Klosterneuburg

Klosterneuburg er borg í fylkinu Neðra Austurríki í Austurríki. Áætlaður íbúafjöldi árið 2014 var 26 þúsund.

Borgir í Austurríki
Leoben

Leoben er borg í fylkinu Steiermark í Austurríki. Áætlaður íbúafjöldi árið  2015 var 25 þúsund.

Tenglar 
 Leoben 

Borgir í Austurríki
Michael Jackson

Michael Joseph Jackson (29. ágúst 1958–25. júní 2009), kallaður „konungur poppsins“, var bandarískur tónlistarmaður, dansari og einn vinsælasti skemmtikraftur allra tíma. Söngur hans og dansspor, ásamt skrautlegu  einkalífi, færðu honum vinsældir í yfir fjóra áratugi. Hann hafði áhrif á margar tónlistarstefnur. Hann varð einnig þekktur fyrir nokkur mjög flókin og erfið dansspor, eins og „vélmennið“ og „tunglganginn“, og fyrir að hafa breytt tónlistarmyndböndum í listform með myndböndum við lög eins og „Billie Jean“, „Beat It“ og „Thriller“. 

Michael Jackson var áttundi í röð tíu systkina í Jackson-fjölskyldunni. Ferill hans sem tónlistarmanns hófst árið 1964 þegar hann kom fram með hljómsveitinni Jackson 5 ásamt eldri bræðrum sínum, Jackie, Tito, Jermaine og Marlon. Hann hóf sólóferil árið 1971 hjá Motown Records og náði alþjóðlegum vinsældum árið 1979 með plötunni Off the Wall. Hann var fyrsti svarti tónlistarmaðurinn sem naut mikilla vinsælda á sjónvarpsstöðinni MTV og átti raunar stóran þátt í vinsældum stöðvarinnar. Platan Thriller varð mest selda plata allra tíma og Bad var fyrsta platan sem gat af sér fimm smáskífur sem náðu toppi bandaríska smáskífulistans.

Frá 9. áratugnum varð Michael Jackson sífellt umdeildari vegna lýtaaðgerða, einkalífs, framkomu og lífstíls. Árið 1993 var hann fyrst ásakaður um að hafa beitt barn fjölskylduvinar kynferðisofbeldi. Málinu lauk með sátt utan dómstóla og Jackson var aldrei ákærður vegna skorts á sönnunargögnum. Árið 2005 var hann sýknaður af ákæru um kynferðisbrot gegn börnum og nokkrum öðrum sakarefnum. Bandaríska alríkislögreglan fann engin gögn um saknæmt athæfi af hans hálfu í hvorugu málinu. Árið 2009 var hann að undirbúa endurkomutónleikaröðina This is It þegar hann lést á heimili sínu við North Carolwood Drive í Holmby Hills-hverfinu í Los Angeles. Dánarorsök var of stór skammtur af própofól sem læknir hans, Conrad Murray, hafði gefið honum. Murray var dæmdur fyrir manndráp af gáleysi árið 2011.

Eftir dauða Jacksons fór danshöfundur hans, Wade Robson, í mál við dánarbú hans og hélt því fram að Jackson hefði misnotað sig kynferðislega frá sjö ára aldri. Þessum ásökunum var lýst í kvikmyndinni Leaving Neverland frá 2019. Myndin hafði mikil áhrif og varð til þess að útvarpsstöðvar tóku lög hans úr spilun. Aðrar heimildarmyndir hafa komið út til varnar Jackson sem hafna þessum ásökunum.

Breiðskífur
Got to Be There (1972)
Ben (1972)
Music & Me (1973)
Forever, Michael (1975)
Off the Wall (1979)
Thriller (1982)
Bad (1987)
Dangerous (1991)
HIStory: Past, Present and Future, Book I (1995)
Invincible (2001)

Kvikmyndir
The Wiz (1978)
Michael Jackson's Thriller (1983)
Captain EO (1986)
Moonwalker (1988)
Michael Jackson's Ghosts (1997)
Men in Black II (2002)
Miss Cast Away and the Island Girls (2004)
Michael Jackson's This Is It (2009)
Bad 25 (2012)
Michael Jackson's Journey from Motown to Off the Wall (2016)

Fólk fætt árið 1958
Fólk dáið árið 2009
Bandarískir tónlistarmenn
Bandarískir dansarar
Bedřich Smetana

Bedřich Smetana (2. mars 1824 – 12. maí 1884) var tékkneskt tónskáld. Hann er þekktastur fyrir flokk sex sinfónískra ljóða sem einu nafni nefnast Föðurland mitt (Má Vlast). Þeirra á meðal eru hin kunnu lög Moldá (Vltava) og Frá skógum og ökrum Bæheims. Antonín Dvořák var nemandi Smetanas.

Smetana, Bedrich
Rómantísk tónskáld
Traun

Traun er borg í fylkinu Efra Austurríki í Austurríki. Áætlaður íbúafjöldi árið 2014 var 24 þúsund.

Borgir í Austurríki
Kim Larsen

Kim Melius Flyvholm Larsen (fæddur 23. október 1945 í Kaupmannahöfn, látinn 30. september 2018) var danskur tónlistarmaður. Hann seldi yfir 3 milljónir platna. Larsen spilaði á Íslandi nokkrum sinnum.

Larsen lést úr krabbameini árið 2018.

Íslendingar völdu lagið Papirsklip í könnun Rúv sama ár sem uppáhaldslag sitt með Larsen. Lagið Midt om natten lenti næstefst.

Hljómplötur
1973: Værsgo
1977: Kim Larsen & Yankee Drengene
1979: 231045-0637
1981: Jungle Dreams
1982: Sitting on a Time Bomb (Kim Larsen & Jungle Dreams)
1982: 5 Eiffel
1983: Midt om natten
1986: Forklædt som voksen (Kim Larsen & Bellami)
1988: Yummi yummi (Kim Larsen & Bellami)
1989: Kielgasten (Kim Larsen & Bellami)
1992: Wisdom Is Sexy (Kim Larsen & Bellami)
1994: Hvem kan sige nej til en engel
1996: Kim Larsen & Kjukken (Kim Larsen & Kjukken)
1998: Luft under vingerne (Kim Larsen & Kjukken)
2001: Weekend Music (Kim Larsen & Kjukken)
2001: Sange fra glemmebogen (Kim Larsen & Kjukken)
2003: 7-9-13 (Kim Larsen & Kjukken)
2004: Glemmebogen - Jul & nytår (Kim Larsen & Kjukken)
2006: Gammel hankat (Kim Larsen & Kjukken)
2008: Glemmebogen for børn (Kim Larsen & Kjukken)
2010: Mine damer og herrer
2012: Du glade verden (Kim Larsen & Kjukken)
2017: Øst for Vesterled (Kim Larsen & Kjukken)

Safnplötur
1983: Larsens bedste	
1984: De beste fra meg og mine venner	
1986: Masser af succes'er		
1988: Anthology (með Gasolin')	
1995: Kim Larsens Greatest - Guld & grønne skove	
1995: Larsens første - Fra før verden gik af lave	
2015: Kim i 70'erne (med Gasolin')

Tilvísanir

Larsen, Kim
Leonding

Leonding er borg í fylkinu Efra Austurríki í Austurríki. Áætlaður íbúafjöldi árið 2014 var 26 þúsund.

Borgir í Austurríki
Krems

Krems er borg í fylkinu Neðra Austurríki í Austurríki. Áætlaður íbúafjöldi árið 2016 var 24 þúsund.

Borgir í Austurríki
Fóstbræðra saga

Fóstbræðra saga var lengi vel talin ein af elstu Íslendingasögunum, en núna er hún almennt talin vera með þeim yngri og skrifuð í lok 13. aldar. Til eru margar afritanir af sögunni, eins og í Hauksbók, Möðruvallabók og Flateyjarbók, en í þeirri síðastnefndu er henni skeytt inn í Ólafs sögu helga.

Sagan er ólík öðrum Íslendingasögum, og aðallega vegna frásögutækni höfundarins. Höfundar flestra Íslendingasagna taka nær aldrei beina afstöðu til sögunnar, en í Fóstbræðrasögu talar höfundurinn oft með beinum hætti til lesandans. 

Halldór Laxness byggði söguna Gerplu á Fóstbræðrasögu.

Söguþráður
Sagan fjallar að mestum hluta um fóstbræðurna Þormóð Bersason (kallaður Kolbrúnarskáld) og Þorgeir Hávarsson. Þeir eru afar ólíkir að eðlisfari, en þeir ólust upp saman og eru hvorirtveggja heillaðir af vopnaburði. Þorgeir er vígamaðurinn en Þormóður er flóknari persóna, vígamaður, kvennamaður og skáld og maður sem á auðvelt með að laga sig að breyttum aðstæðum.

Fátt eitt úr sögunni
 Hin fleyga setning að einhver „liggi vel við höggi“ kemur úr Flateyjarbókarhluta Fóstbræðrasögu. Í sögunni sjálfri er þó ekki talað um að einhver liggi vel við höggi heldur að sauðamaður hafi staðið svo vel til höggsins. En kaflinn er þannig í sögunni sjálfri:

Tenglar
 Texti Fóstbræðra sögu; af heimasíðu Snerpu

Íslendingasögur
Dagur heilags Patreks

Dagur heilags Patreks (írska: Lá ’le Pádraig eða Lá Fhéile Pádraig, enska: St. Patrick’s Day eða í daglegu tali (St.) Paddy’s Day) er hátíð haldin 17. mars til þess að minnast Heilags Patreks, eins af verndardýrlingum Írlands.

Hátíðin er á þjóðhátíðardegi Írlands. Hún er almennur frídagur á Norður-Írlandi og er helgidagur á Írlandi, Montserrat og Nýfundnalandi og Labrador í Kanada. Annarstaðar í Kanada, Bretlandi, Ástralíu, Bandaríkjunum, Nýja-Sjálandi og Suður-Ameríku er hún haldin víða en ekki sem opinber hátíð.

Hátíðardagur heilags Patreks á Írlandi

Hátíðir á Írlandi
Gjóður

Gjóður (eða fiskiörn) (fræðiheiti: Pandion haliaetus) er miðlungsstór ránfugl sem veiðir á daginn. Gjóðurinn er fiskiæta sem nær 60 cm stærð og 1.8 m vænghafi. Hann finnst víða um heim og hefur sést á Íslandi.

Tenglar 

Fálkungar
Háteigsskóli

Háteigsskóli er grunnskóli sem stendur á horni Háteigsvegar og Bólstaðarhlíðar. Samkvæmt skiptingu Menntasviðs Reykjavíkurborgar þá tilheyrir skólinn hverfi 1.2. Kennslan fer fram í aðalbyggingu og í íþróttahúsi Kennaraháskólans.

Fjöldi nemenda er um 450 í 1. - 10. bekk en fjöldi bekkja er 18. Við skólann starfa 36 kennari og 22 aðrir starfsmenn. Skólastjóri er Arndís Steinþórsdóttir en aðstoðarskólastjóri er Þórður Óskarsson.

Skólinn á rætur að rekja til ársins 1908 þegar kennaramenntun hófst í landinu en þá var strax stofnað til æfingadeildar í tengslum við Kennaraskólann við Laufásveg. Árið 1968 varð skólinn hverfisskóli í Reykjavík en jafnframt æfinga- og tilraunaskóli við Kennaraskólann. Skólinn hélt þessari sérstöðu sinni til ársins 1998. Í dag er Háteigsskóli, eins og margir aðrir grunnskólar landsins, samstarfsskóli við Menntavísindasvið Háskóla Íslands um menntun kennara.

Tenglar 

 Vefsíða skólans

Íslenskir grunnskólar
Hlíðar
Vænghaf

Vænghaf á við fjarlægð milli ystu nafa vængja (fullkomlega útbreiddra, ef við á), flugvélar, fugls, skordýrs eða annars vængjaðs hlutar. 

Vænghönnun
Líffærafræði skordýra
Helgi Hallvarðsson

Helgi Hallvarðsson (fæddur 12. júní 1931 í Reykjavík, lést 15. mars 2008 í Reykjavík) var skipherra hjá Landhelgisgæslunni.

Hann hlaut riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu 1976 fyrir þátt sinn í Þorskastríðunum.

Heimildir 

Íslenskir skipstjórar
Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu
Amstetten

Amstetten er borg í fylkinu Neðra Austurríki í Austurríki. Áætlaður íbúafjöldi árið 2015 var 23 þúsund.

Borgir í Austurríki
Kambríumtímabilið

Kambríumtímabilið er upphaf fornlífsaldar sem aftur er upphaf tímabils sýnilegs lífs. Það hófst fyrir 542 ± 1,0 milljón árum síðan og lauk fyrir 488,3 ± 1,7 milljón árum þegar ordóvisíumtímabilið gekk í garð.

Kambríumtímabilið er fyrsta tímabilið í jarðsögunni þar sem finnast margir og stórir steingervingar fjölfrumunga. Þessi skyndilega aukning á stærri og flóknari lífverum nefnist kambríumsprengingin. Hin útdauðu liðdýr þríbrotar og frumstæðar jurtir eru meðal lífvera sem birtust á þessu tímabili.

Nafnsifjar 
Kambría er umritun á Cambria sem er umritun á Cymru sem er velska heitið yfir Wales, en þar voru jarðlög frá tímabilinu fyrst könnuð.

Kambríumtímabilið
Nefnd

Nefnd er tegund lítillar samankomu sem þjónar mismunandi tilgangi:

 Stjórnkerfi: Í fyrirtækjum sem eru of stór til þess að allir geti tekið þátt í ákvörðunum er nefnd oft gefið vald til að ákveða.
 Rannsóknir og meðmæli: nefndir eru oft myndaðar til að rannsaka og til að mæla með eða á móti einhverju verkefni.
 Umsjón verkefnis

Dæmi um íslenskar nefndir 
 Efnahags- og skattanefnd
 Félags- og tryggingamálanefnd
 Fjárlaganefnd Alþingis
 Heilbrigðisnefnd
 Mannanafnanefnd

Tenglar 
Listi yfir allar nefndir

 *
Sílúrtímabilið

Sílúrtímabilið er þriðja af sex tímabilum á fornlífsöld. Það hófst fyrir 443,7 ± 1,5 milljónum ára við lok ordóvisíumtímabilsins og lauk fyrir 416,0 ± 2,8 milljónum ára við upphaf devontímabilsins. Ordóvisíum-sílúrfjöldaútdauðinn er fjöldaútdauði sem markar byrjun tímabilsins en í honum urðu um 60% sjávartegunda útdauðar

Sílúrtímabilið
Devontímabilið

Devontímabilið er fjórða af sex tímabilum á fornlífsöld. Það hófst fyrir 416 ± 2,8 milljónum ára við lok sílúrtímabilsins og lauk fyrir 359,2 ± 2,5 milljónum ára við upphaf kolatímabilsins.

Líf 
Fyrstu jurtirnar sem báru fræ mynduðust á landi og mynduðu stóra skóga, frumstæðir hákarlar urðu algengari en á sílúrtímabilinu og síð-ordóvisíumtímabilinu og fyrstu beinfiskarnir og holduggarnir birtust. Sumir holduggarnir þróuðu með sér fætur og skriðu á land sem ferfætlingar fyrir um 365 m.á. Síðdevonfjöldaútdauðinn hafði mikil áhrif á sjávarlíf nálægt lokum tímabilsins.

Nafnsifjar 
Nafn tímabilsins er dregið af Devonsýslu á Englandi þar sem jarðlög frá tímabilin voru fyrst könnuð.

Devontímabilið
Fédération Cynologique Internationale

Fédération Cynologique Internationale (FCI) er félag sem heldur utan um mörg hundaræktarfélög í heiminum og setur viðmið um skiptingu hundategunda.

Saga 
Félagið var stofnað 22. maí 1911 af Belgíu (Société Royale Saint-Hubert), Frakklandi (Société Centrale Canine de France), Hollandi (Raad van Beheer op Kynologisch Gebied), Þýskalandi (Kartell für das Deutsche Hundewesen en und Die Delegierten Kommission) og Austurríki (Osterreichischer Kynologenverband). Félagið dró saman segl sín á meðan á fyrri heimsstyrjöldinni stóð en var endurstofnað af Société Centrale Canine de France og Société Royale Saint-Hubert árið 1922.

FCI starfar nú meðal 80 félaga í jafn mörgum löndum og viðurkenna alls 332 hundategundir. Árið 1885 var þeim skipt í 20 hópa en þeim var fækkað í 11 á 20. öld og allt niður í 10 hópa árið 1950. Hver hópur hefur undirkafla.

Skipting hundanna 
 Smala- og rekstrarhundar (þó ekki svissneskur búhundur)
 Varð- og vinnuhundar
 Terrier-hundar
 Langhundar
 Spísshundar
 Þefhundar
 Bendar
 Sækjar og vatnahundar
 Kjölturakkar
 Mjóhundar

Aðildafélög 

Hundaræktarfélög
Children of Bodom

Children of Bodom var  melódísk dauðarokks hljómsveit frá Espoo, Finnlandi. Nafn hljómsveitarinnar vísar til morðs þriggja unglinga við vatnið Bodom, sem er rétt hjá borginni Espoo. Plötur þeirra sýndu iðulega teikningar af manninum með ljáinn.

Saga 
Hljómsveitin var stofnuð árið 1993 af söngvaranum og gítarleikaranum Alexi Laiho og af trommuleikaranum Jaska Raatikainen sem voru æskuvinir. Hljómsveitin hét þá IneartheD. Þeir höfðu báðir sama tónlistarsmekk og hlustuðu á dauðarokkshljómsveitir á borð við Stone, Entombed og Obituary. 

Snemma árið 1996 gengu Jani Pirisjoki, Alexander Kuoppala og Henkka Seppälä í hljómsveitina. Jani Pirisjoki spilaði á hljómborð þangað til árið 1997 og Janne Wirman kom í hans stað. Bassaleikarinn Samuli Miettinen var einn af upprunalegu meðlimum hljómsveitarinnar og skrifaði textana mestmegnis fyrir hljómsveitina. Hann hætti árið 1995 vegna þess að fjölskylda hans flutti til Bandaríkjana. Árið 1996 gekk Henkka Seppälä í hljómsveitina og spilaði á bassa í staðinn fyrir Samuli Miettinen. Alexander Kuoppala spilaði á gítar fyrir hljómsveitina á árunum 1996 - 2003. Roope Latvala tók við honum.

Í desember 2019 ákváðu meðlimir utan Laiho og Freyberg að ganga úr bandinu og halda lokatónleika. Þeir vildu ekki að Laiho héldi nafninu og því stofnaði hann nýja hljómsveit; Bodom after Midnight. Ári síðar lést Laiho eftir veikindi.

Síðustu meðlimir (2019) 
 Alexi Wildchild Laiho – söngur, gítar (1993-2019)
 Janne Warman Wirman – hljómborð (1997 - 2019)
 Henkka Seppälä - bassi (1996 - 2019)
 Jaska Raatikainen - trommur (1993-2019)
 Daniel Freyberg – gítar, bakraddir (2016–2019)

Fyrrverandi meðlimir 
 Alexander Kuoppala – gítar (1996 – 2003)
 Jani Pirisjoki – hljómborð (1995 – 1997)
 Samuli Miettinen – bassi (1993 – 1996) 
 Roope Latvala – gítar (2003 - 2015)

Útgefið efni

Plötur 
 Something Wild (1997) 
 Hatebreeder (1999) 
 Follow the Reaper (2000) 
 Hate Crew Deathroll (2003) 
 Are You Dead Yet? (2005) 
 Blooddrunk (2008) 
 Relentless Reckless Forever (2011)
 Halo of Blood (2013)
 I Worship Chaos (2015)
 Hexed'' (2019)

Tónlistarmyndbönd 
 „Hellhounds on My Trail“ 
 „Blooddrunk“ 
 „Are You Dead Yet?“
 „Trashed, Lost and Strungout“
 „In Your Face“
 „Living Dead Beat“
 „Sixpounder“
 „Needled 24/7“
 „Everytime I Die“
 „Silent Night, Bodom Night“
 „Downfall“
 „Deadnight Warrior“

Tenglar 
 Vefsíða hljómsveitarinnar
 Scythes of Bodom 

Finnskar þungarokkshljómsveitir
Stofnað 1993
Lagt niður 2019
Morðin við Bodomsvatn

Morðin við Bodomsvatn áttu sér stað í Finnlandi árið 1960. Atburðarrásin var þannig að fjórir unglingar tjölduðu við Bodomsvatn, tvær 15 ára stelpur og tveir 18 ára strákar. Seinna um kvöldið kom óþekktur maður eða menn og stakk þrjú þeirra til dauða. Annar strákanna, að nafni Nils Wilhelm Gustafsson, lifði af. Árið 2004 var hann handtekinn grunaður um að hafa myrt þau, og ári seinna var hann dæmdur saklaus.

Fórnarlömb 
Maila Irmeli Björklund - 15 ára þegar hún var myrt - stungin til bana 
Anja Tuulikki Mäki - 15 ára þegar hún var myrt - stungin til bana  
Seppo Antero Boisman - 18 ára þegar hann var myrtur - stunginn til bana
Nils Wilhelm Gustafsson - 18 ára á þessum tíma - eini sem lifði af, meiðsli í kjálkabeini og andlitsbeinum, sár á andliti.

Tengt efni 
 Children of Bodom

Saga Finnlands
Fjöldamorð
1960
Verksmiðja

Verksmiðja er vinnustaður fólks þar sem vinna tengd iðnaði fer fram. Starfmenn verksmiðja framleiða gjarnan fullunar vörur úr hráefni annaðhvort með sérhæfðum vélum eða við færiband. Verksmiðja, þar sem hráefnið er fiskur, kallast fiskiðja, en frystihús ef fiskurinn er frystur, lítt unninn eða óunninn. Ef hráefnið er mjólk kallast verksmiðjan mjólkurbú.

Iðnbyltingin
Framleiðsla
Hráefni

Hráefni er efni, sem notað er til að fullvinna vöru. Sem dæmi má nefna járngrýti eða timbur.

Efni
Framleiðsla