alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Nýplatonismi

Nýplatonismi er sú platonska heimspeki nefnd sem varð til á 3. öld e.Kr. en hugtakið nýplatonismi varð þó ekki til sem heiti á þessari heimspeki fyrr en á 18. öld; fram að þeim tíma nefndist hún einfaldlega platonismi. Heimspeki þessi byggði á kenningum forngríska heimspekingsins Platons og var einkum mótuð af Plótínosi. Meðal annarra mikilvægra nýplatonista má nefna Porfyríos, Jamblikkos og Próklos

Nýplatonismi hafði gríðarlega mikil áhrif á frumkristni, meðal annars hugsuði á borð við Ágústínus frá Hippó, pseudo-Díonýsíos, Bóethíus, Johannes Scotus Eriugena og Bonaventura. Einnig hafði nýplatonismi mikil áhrif á íslamska hugsuði og gyðinglega heimspekinga, svo sem al-Farabi og Maímonídes og naut auk þess mikilla vinsælda á Ítalíu á endurreisnartímanum.

Heimspeki 
Samkvæmt nýplatonismanum trónir hið Eina eða frummynd hins góða (sem er sama verundin) á toppi stigveldis raunveruleikans. Hið Eina — eða veran sjálf — er uppspretta alls sem er og getur af sér, líkt og spegilmynd af sjálfri sér, Hugann (nous) — en Hugurinn geymir heim frummyndanna. Heimssálin er svo eftirmynd Hugans rétt eins og Hugurinn er afurð hins Eina. Heimssálin getur síðan af sér verundir efnisheimsins, sem annars er ekki til. Raunveruleikinn er því ein heild, lifandi og gædd sál. Sálin vill sleppa úr haldi efnisheimsins og snúa aftur til uppruna síns, Hugans.

Neðanmálsgreinar

Heimildir og frekari fróðleikur 
 Dillon, John. The Middle Platonists (Ithaca: Cornell University Press, 1977). 
 Eyjólfur Kjalar Emilsson. Plotinus on Intellect (Oxford: Oxford University Press, 2007).
 Eyjólfur Kjalar Emilsson. Plotinus on Sense-Perception: A Philosophical Study (Cambridge: Cambridge University Press, 1988).
 Gerson, Lloyd P. Plotinus (London: Routledge, 1994).
 Gerson, Lloyd P. (ritstj.). The Cambridge Companion to Plotinus (Cambridge: Cambridge University Press, 1996).
 Hadot, Pierre. Plotinus, or The Simplicity of Vision. M. Chase (þýð.) (Chicago: University of Chicago Press, 1993). 
 Remes, Pauliina. Neoplatonism (Los Angeles: University of California Press, 2008).

Tengt efni 
 Ágústínus
 Jamblikkos
 Platon
 Platonismi
 Plótínos
 Porfyríos
 Próklos

Tenglar 
 

Platonismi
Neyðarlögin

Neyðarlögin kölluðust íslensk lög nr. 125/2008, sem öðluðust gildi  6. október 2008 í upphafi bankahrunsins 2008. Í lögunum fólust víðtækar lagaheimildir íslenska ríkisins til aðgerða á fjármálamörkuðum. Lögin áttu að „gæta hagsmuna íslensku þjóðarinnar í hvívetna, koma í veg fyrir að þjóðin verði á skuldaklafa næstu áratugina og bjarga því sem bjargað verður miðað við núverandi aðstæður“ eins og Geir H. Haarde, þáverandi forsætisráðherra, sagði. Frumvarpið (Frumvarp um fjármálamarkaði) var samþykkt með 50 atkvæðum. Þingmenn Sjálfstæðisflokksins, Samfylkingarinnar og Framsóknarflokksins samþykktu það en 12 þingmenn Vinstri grænna og Frjálslyndra sátu hjá. Lögin fólu í sér mjög róttækar heimildir um inngrip stjórnvalda á fjármálamarkaði. Lögin tóku þegar gildi, en ekki við útgáfu Stjórnartíðinda.

Helstu heimildir laganna 
 Ríkið má yfirtaka banka.
 Fjármálaeftirlitinu (FME) eru veittar víðtækar heimildir til inngripa í fjármálafyrirtæki. 
 FME getur tekið völd hluthafafunda.
 Ef FME telur nauðsynlegt að sameina fjármálafyrirtæki þarf ekki að afla samþykkis Samkeppniseftirlitis. 
 FME getur takmarkað eða bannað ráðstöfun fjármálafyrirtækis á fjármunum sínum og eignum. 
 FME getur krafist þess að fjármálafyrirtæki sæki um greiðslustöðvun. 
 Ákvörðun stjórnsýslulaga um andmælarétt og fleira verður vikið til hliðar við sérstakar ráðstafanir FME sem kalla á skjót viðbrögð. 
 FME fær heimild til að grípa til sérstakra ráðstafana vegna erfiðleika annarra eftirlitsskylda aðila en fjármálafyrirtækja. 
 Íbúðalánasjóði er heimilt að kaupa íbúðalán fjármálafyrirtækja.
 Lög um yfirtökuskyldu ná ekki til ríksins. 
 Lög um virka eignarhluta gilda ekki um ríkið. 
 Sérákvæði í kjarasamningum falla úr gildi við yfirtöku ríkisins á fjármálafyrirtækjum. 
 Ríkissjóður getur lagt sparisjóðunum til stofnfé. 
 Lög um hámark hvers eignarhlutar eiga ekki við í tilviki ríkisins.

Tenglar 
 Lög um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl; af Alþingi.is
 "Neyðarlögin" og stjórnsýsluréttur grein eftir Margréti Völu Kristjánsdóttur, lektor við lagadeild Háskólans í Reykjavík.
 Ný lög um fjármálamarkaði; af Mbl.is 6. okt, 2008
 Bjarga því sem bjargað verður; grein í Fréttablaðinu 7. okt. 2008
 Höfða mál vegna neyðarlaganna; af Mbl.is 18. ágúst 2009
 Farið inn í brennandi hús af Mbl.is 26. október 2008

Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009
Íslensk lög
Verrazano-Narrows-brúin

Verrazano-Narrows-brúin er tveggja hæða hengibrú sem tengir New York-borgarhlutana Staten Island og Brooklyn hjá Narrows-sundi.

Brúin er nefnd í höfuðið á ítalska landkönnuðinum Giovanni da Verrazzano, fyrsta Evrópubúanum til að komast að New York-höfn og Hudsonfljóti í gegn um Narrows-sund. Brúin spannar 1.298 m og var stærsta hengibrú heims þegar hún opnaði árið 1964, þar til Humber-brúin í Englandi bætti metið árið 1981. Í dag hefur brúin lengsta haf hengibrúar í Bandaríkjunum og það áttunda lengsta í heimi. Gríðarstórir stólpar hennar eru sjáanlegir frá stórum hluta New York-stórborgarsvæðisins, þar á meðal af stöðum innan allra fimm borgarhlutanna.

Brúin gegnir mikilvægu hlutverki í stofnvegakerfi svæðisins. Á henni er upphafsstaður New York-maraþonsins.

Brýr í Bandaríkjunum
New York
Mið-platonismi

Mið-platonisi (sem ekki má rugla saman við mið-Akademíuna) er það tímabil í sögu platonismans sem tók við af nýju Akademíunni og varði fram að tíma nýplatonismans.

Saga mið-platonismans hófst um 90 f.Kr. þegar Antíokkos frá Askalon hafnaði efahyggjunni sem einkenndi mið- og nýju Akademíuna. Platonisminn hafði þá þegar orðið fyrir áhrifum frá stóuspeki samtímis því sem efahyggjan mildaðist en varð nú einnig fyrir áhrifum frá aristótelískri heimspeki.

Í mið-platonisma voru frummyndirnar taldar innbyggðar í mannlega skynsemi og efnisheimurinn var talinn vera lifandi vera, gædd sál — heimssálinni. Plútarkos var mikilvægastur mið-platonistanna. Á þessum tíma hafði platonisminn áhrif á pýþagóríska heimspeki hjá Númeníosi frá Apameu) og gyðinglega heimspeki hjá Fíloni frá Alexandríu).

Heimildir og ítarefni 
 Dillon, John. The Middle Platonists (Ithaca: Cornell University Press, 1977).

Platonismi
Fikret Alomerović

Fikret Alomerović (fæddur 3. desember 1970, Skopje) er norður-makedónskur knattspyrnumaður.

Norður-Makedónskir knattspyrnumenn
Skúlason ehf

Má ekki rugla saman við Friðrik Skúlason ehf. 
Skúlason ehf er íslenskt fyrirtæki sem sérhæfir sig í símasölu og markaðsþjónustu. Eigendur þess eru tveir: Skulason UK Ltd, sem á um 80%, og Vestmannaeyjabær, sem á um 20%. Framkvæmdastjóri fyrirtækisins er Jóhannes B. Skúlason. Frá árinu 2005 hefur fyrirtækið legið undir grun um svokölluð kyndiklefasvik (enska: boiler room scam), en það eru svik sem eru stunduð frá skrifstofum og þeir sem starfa við þau hafa gjarnan ekki hugmynd um að þeir séu að vinna fyrir glæpamenn. Þannig er viðskiptavininum lofað ýmist vöru sem kemur aldrei eða er gölluð, eða jafnvel einhvers konar hlutabréfum, sem síðan reynast verðlaus. Í júní 2009 var Jóhannes B. Skúlason handtekin á Heathrow flugvelli vegna rannsóknar bresku lögreglunnar á stóru fjársvikamáli og grun um peningaþvætti.

Þann 5. október 2005 gerði Efnahagsbrotadeild ríkislögreglustjóra gerði húsleit á einkaheimili og hjá Skúlason ehf í Reykjavík. Húsleitin var gerð fyrir bresku lögregluna sem rannsakaði fjársvikamál sem tengdist fyrirtækinu. Svikin eru talin vera kyndiklefasvik, en talið var að Skúlason hefði stundað kerfisbundna sölu hlutabréfa í fyrirtækjum með blekkingum, röngum og villandi upplýsingum um fyrirtæki og lofuðu skráningu bréfana í kauphöll. Hin meintu svik hljóðuðu upp á 200 miljónir króna. Flestir hluthafanna keyptu hlutaféð af spænsku fyrirtæki í gegnum síma.

Tenglar 
 Viðamikið fjársvikamál sem sagt er teygja sig víða; grein í Morgunblaðinu 6. okt, 2005
 Var lofað hækkun hlutabréfa úr 10 pensum í 18; grein í Morgunblaðinu 7. okt, 2005
 Rannsókn á stóru fjársvikamáli: Íslendingur handtekinn í Bretlandi vegna milljón punda; af Pressunni 7. júl. 2009 
 Bretar vilja 20 miljóna tryggingu; af DV 24. júlí 2009
Peningamarkaðssjóður

Peningamarkaðssjóður (eða skammtímasjóður) er tegund verðbréfasjóða sem fjárfestir að mestu í víxlum eða skammtímaskuldabréfum. Dæmi um íslenska peningamarkaðssjóði voru Sjóður 9 og Peningamarkaðssjóður SPRON.

Tengt efni 
 Blandaður verðbréfasjóður
 Hlutabréfasjóður
 Skuldabréfasjóður

Tenglar 
 Peningamarkaðssjóður; auglýsing af Kaupþingi.is

Viðskiptafræði
Skipsflak

Skipsflak (eða rekald ) eru leifar skips sem hefur eyðilagst, þ.e. hefur annaðhvort sokkið eða liðast stundur þar sem skipið strandaði. Sameinuðu þjóðirnar áætla að það séu yfir 3 milljónir slipsflaka samtals á sjávarbotni eða strandstað. Það er margt sem orsakar það að skip verður að skipsflaki, til dæmis: léleg hönnun, hafvillur, illviðri, hernaður, sjórán, eldur eða að skipinu hafi verið sökkt viljandi. 

Í sjávarfornleifafræði eru skipsflök mikilvæg þar eð þau geta varðveitt merkilegar sögulegar upplýsingar, til dæmis lögðu rannsóknir á Mary Rose skipsflakinu margt til um  upplýsingar um sjómennsku, hernað og líf á 16. öldinni. Herskipsflök geta sagt mikið um orrustuna sem átti sér stað þar sem skipið sökk.

Skipsflök geta verið hættuleg, til dæmis geta olíulekar skaðað umhverfið mikið. Skipsflök verða sjaldnast fræg, en það eru vissulega til dæmi þess, eins og til dæmis Titanic, Britannic, Lusitania og Estonia. Það eru líka mörg skipsflök sem hafa verið yfirgefin eða skipunum hafi verið sökkt af ásettu ráði, yfirleitt eru það lítil fiskiskip og eru ekki ýkja merkileg fyrir sagnfræðinga.

Nothæft efni úr skipi sem er rifið í sundur nefnist slátur.

Tilvísanir 

Skipsflök
Sjávarlög
Los Angeles Lakers

Los Angeles Lakers er körfuboltalið frá Los Angeles í Kaliforníu sem spilar í NBA deildinni. Heimavöllur liðsins er Crypto.com Arena sem liðið deilir með keppinautum sínum, Los Angeles Clippers og systraliðinu Los Angeles Sparks sem leikur í WNBA.

2020 unnu Los Angeles Lakers sinn 17. NBA meistaratitil í úrslitakeppni gegn Miami Heat. Lakers jöfnuðu  Boston Celtics, sem hafa unnið 17 titla, en engin lið hafa unnið þá fleiri. 

Félagið var stofnað árið 1946 í Detroit í Michigan áður en það flutti til Minneapolis, þaðan sem liðið sótti nafn sitt úr gælunafni fylkisins, „Land of 10.000 Lakes“. Liðið vann fimm meistaratitla áður en það flutti til Los Angeles í 1960-1961 NBA leiktíðinni.

Þekktir leikmenn
Kareem Abdul-Jabbar
Magic Johnson
Kobe Bryant
Shaquille O'Neal
LeBron James

Bandarísk körfuknattleiksfélög
Íþróttalið frá Los Angeles
NBA
Jón Magnússon (skáld)

Jón Magnússon (17. ágúst 1896 – 21. febrúar 1944) var íslenskt skáld og þekktastur fyrir ljóðabók sína Bláskógar. Hann fæddist í Fossakoti í Andakíl, Borgarfirði, en fluttist til Reykjavíkur árið 1916.
   
Fyrsta braglínan í öðru erindi ljóðsins Líknargjafinn þjáðra þjóða varð að kjörorðum Landhelgisgæslunnar árið 2001. Orðin eru: Föðurland vort hálft er hafið. Ljóðið birtist í ljóðasafninu Bláskógar sem kom út árið 1945, en birtist upphaflega 1940 í Sjómannablaðinu Víkingi.  Eiginkona Jóns var Guðrún Stefánsdóttir frá Fagraskógi, ritstýra Nýs Kvennablaðs. Þau eignuðust þrjár dætur, Guðbjörgu, Ragnheiði og Sigríði.

Tilvísanir

Tenglar 
 Jón Magnússon skáld; minningarorð í Morgunblaðinu 1944
 Jón Magnússon skáld; grein í Tímanum 1944

Íslensk skáld
Golden Gate

Golden Gate (á íslensku Gullna hliðið) er sund í Bandaríkjunum á milli San Francisco-flóa og Kyrrahafs. Golden Gate-brúin hefur brúað sundið frá árinu 1937. Sundið er þekkt fyrir dýpt sína og kröftuga hafstrauma frá Kyrrahafinu.

Sund (landslagsþáttur)
San Francisco
8 mR

Átta metra kjölbátur (8 mR eða átta) er gerð af kappsiglingaskútum sem eru smíðaðar samkvæmt alþjóðlegu metrareglunni. Reglan skilgreinir tiltekna jöfnu með tilteknum málum bátsins og útkoman úr henni á að vera átta. Átta metra á því ekki við um lengd bátsins, en átta metra kjölbátar eru að jafnaði um fimmtán metrar að lengd. Áttur geta verið mjög ólíkar innbyrðis. 

Áttur voru notaðar sem Ólympíubátar frá Ólympíuleikunum 1908 til 1936.

Kjölbátar
6 mR

Sex metra kjölbátur (6 mR eða sexa) er gerð af kappsiglingaskútum sem eru smíðaðar samkvæmt alþjóðlegu metrareglunni. Reglan skilgreinir tiltekna jöfnu með tilteknum málum bátsins og útkoman úr henni á að vera sex. Sex metra á því ekki við um lengd bátsins, en sex metra kjölbátar eru að jafnaði um ellefu metrar að lengd. Sexur geta verið mjög ólíkar innbyrðis. 

Sexur voru notaðar sem Ólympíubátar frá Ólympíuleikunum 1908 til 1952.

Sexan átti sitt blómaskeið á 3. og 4. áratugnum og skútuhönnuðir kepptust við að hanna sem hraðskreiðastar útgáfur. Hún þótti vera dýr og óaðgengileg fyrir almenning. Um 1930 var farið að keppa á ódýrari fimm metra skútum og 1949 var alþjóðlegi 5,5 metra kjölbáturinn skilgreindur. Það markaði endalok vinsælda sexunnar.

Frá 9. áratugnum hefur áhugi á sexunni vaxið aftur og keppnir eru reglulega haldnar í flokknum.

Kjölbátar
Fastnet-keppnin

Fastnet-keppnin er ein af þekktustu úthafssiglingakeppnum heims. Hún er haldin annað hvert ár. Keppendur sigla 608 sjómílur frá Cowes á Wight-eyju, umhverfis Fastnet Rock suðaustur af Írlandi, suður fyrir Syllinga og til hafnar í Plymouth.

Keppnin var stofnuð að undirlagi breska siglingamannsins Weston Martyr árið 1925. Alþjóðlega úthafsreglan var tekin upp sem forgjafarkerfi árið 1975. Stormur þar sem vindur fór upp í ellefu vindstig í hviðum leiddi til dauða fimmtán keppenda í keppninni 1979. Eftir það var reglum breytt til að auka öryggi keppenda. 1985 var keppnin enn í fréttum þegar risaskútan Drum missti tilraunakjöl sem hún var búin og hvolfdi þannig að öll áhöfnin, þar á meðal poppsöngvarinn Simon Le Bon, festust undir henni. Öllum var bjargað af breska sjóhernum. 

Frá 2007 hefur Rolex verið aðalstyrktaraðili keppninnar.

Tenglar

 Vefur keppninnar

Siglingakeppnir
Maywood, Illinois

Maywood er borg í fylkinu Illinois í Bandaríkjunum. Borgin er vestur af Chicago. Árið 2010 var fjólksfjöldi borgarinnar 24.004.

Borgir í Illinois
Dalur

Dalur er sá þáttur landslags þar sem aflíðandi láglendi er inni á milli fjalla eða hæðarbakka. Flestir dalir á Íslandi eru jökulsorfnir og því með U-laga þversniði. Aðrir hafa V-laga þversnið. Brattari dalir kallast gljúfur eða gil og eru þeir oftast sorfnir vegna árfarvegs.

Tilvísanir 

Dalir
Sléttugrunn

Sléttugrunn eru fiskimið sem liggja út frá Melrakkasléttu austan við Öxarfjarðardjúp. Þar voru áður mikilvæg síldarmið og úthafsrækjumið.

Fiskimið við Ísland
Ultimate 20

Ultimate 20 eða U20 er rúmlega 20 feta (6,35 metra) langur lokaður kjölbátur með bugspjót og fellikjöl hannaður fyrir kappsiglingar. Hann var hannaður af hópi skútuhönnuða sem taldi meðal annars Jim Antrim og Larry Tuttle árið 1994. Hann er einkum vinsæll í Norður-Ameríku. Hugmyndin var að hanna hraðskreiðan keppnisbát með þægilegt innra rými sem hægt væri að flytja á kerru.

Tenglar
 Vefur U20 Class Association

Seglskútugerðir
Dalur (aðgreining)

Dalur getur átt við eftirfarandi:

Dalur í landslagi
Dalur sem gjaldmiðill
dæld í málmi
þykk flatkaka, lítil um sig
Romulus Augustus

Romulus Augustus (fæddur um eða eftir 460, dáinn eftir 476) (einnig nefndur Romulus Augustulus) var síðasti keisari Vestrómverska keisaradæmisins. Nafn hans er einnig ritað Rómúlus Ágústus eða Rómúlus Ágústúlus á íslensku. Viðurnefnið Augustulus er niðrandi og má þýða sem „litli Augustus.“

Romulus var skipaður keisari, 31. október 475, af föður sínum, Orestes, eftir að hinn síðarnefndi hafði náð Ravenna, höfuðborg Vestrómverska ríkisins, á sitt vald. Julius Nepos, keisari, flúði þá til Dalmatíu þar sem hann hélt völdum á litlu svæði til ársins 480, og gerði þar áfram tilkall til keisaratitilsins. Keisari Austrómverska ríkisins viðurkenndi reyndar aldrei Romulus Augustus sem keisara, heldur einungis Julius Nepos.

Romulus var aðeins unglingur þegar hann varð keisari og hið raunverulega vald lá hjá föður hans, Orestes. Vestrómverska ríkið hafði minnkað talsvert áratugina á undan og á tíma Romulusar náði það yfir lítið stærra svæði en Ítalíuskagann. Orestes var tekinn af lífi af germönskum málaliðum, undir forystu hershöfðingjans Odoacer, í ágúst árið 476. Nokkrum dögum seinna, eða 4. september, knúði Odoacer Romulus til þess að segja af sér sem keisari. Odoacer gerði sjálfur ekki tilkall til keisaratitils og skipaði engan annan í stöðuna. Afsögnin er því álitin marka endalok um 1200 ára samfelldrar sögu Rómaveldis í vestri. Lítið sem ekkert er vitað með vissu um líf Romulusar eftir afsögnina, en þó er talið að Odoacer hafi leyft honum að fara til ættingja sinna í Campaníu.

Rómverskir keisarar
Tilberi

Tilberi er kvikindi í íslenskri þjóðtrú, einskonar sending, sem menn (aðallega konur) sköpuðu með hjálp galdra og fjölkynngi úr mannsrifi, og geymdu á sér berum, oft vafið í gráan flóka. Tilberarnir voru notaðir til að laumast á næstu bæi og sjúga kýr og ær annars fólks og flytja heim mjólkina í hús tilberamóður. Sumstaður á landinu er tilberinn einnig nefndur snakkur, en það orð er þó oftast haft um annað kvikindi, þó það eigi sér líka hefð sem samheiti. 

Tilberinn átti svipaðan uppruna og snakkurinn. Menn náðu sér í mannsrif í helgri mold, geymdu á beru brjósti sér, og er farið var til altaris spýttu menn helguðu messuvíni í barm sér á rifið, eigi sjáldnar en þrisvar uns það lifnaði. Tilberinn var mjólangur sem rif og því ólíkur snakki í lögun, enda ætlaður aðallega til að sjúga málnytupening nágranna og færa heim í sér að húsbónda sinna. Gubbaði hann þá venjulega inn um búrglugga í ílát. Þegar hann kom, aðvaraði hann húsfreyju með þessum orðum: „Fullur beli, mamma“. Svaraði hún þá: „Láttu þá lossa, sonur,“ eða: „Gubbaðu í strokkinn, strákur.“ Sjaldan skorti þá húsfreyju smjör, en ærið þótti það glypjulegt og varð að froðu, ef gert var yfir því eða í það krossmark. Sumir segja að orðið hafi að „karmolum“ sem eins og hreyttust út um allt. Smjör þetta nefndist tilberasmjör. Þær konur, sem héldu þessa þjóna, tóku sér blóð innan læris, vöfðu tilberana um mitti sér og létu þá sjúga sárið. Þær voru nefndar tilberamæður og voru jafnan ærið ótútlegar að sjá. 

Tilberar lögðust yfir malir búpenings og sugu með báðum endum. Urðu þeir stundum offullir og spúðu úr báðum endum á leiðinni heim. Sögðust gamlir menn hafa þekkt eftir þá skrámurnar víða á grjóti og móþúfum.

Tengt efni 
 Snakkur

Tenglar 
 Tilberar; úr Þjóðsögum Jóns Árnasonar af Snerpu.is

Þjóðsögur
REXX

REXX eða REstructured eXtended eXecutor er túlkað, formgert forritunarmál hannað af Mike Cowlishaw hjá IBM í byrjun níunda áratugarinns. REXX er einkanlega ætlað til að stjórna aðgerðum stýrikerfa og annara hugbúnaðarpakka og hefur því mjög einfalda uppbyggingu, til dæmis eru einungis 23 skipanir til staðar.

Tenglar 
 REXXLA - REXX Language Association

Forritunarmál
Snakkur

Snakkur er er kvikindi í íslenskri þjóðtrú, einskonar sending, sem menn (aðallega konur) sköpuðu með hjálp galdra og fjölkynngi úr mannslegg. Orðið snakkur er einnig haft um tilbera almennt, en oftast er snakkurinn sérstök tegund af sendingu, og vefur utan um sig, ólíkt tilberanum sem sýgur í sig. Snakkar og tilberar standa samt hvortveggja í nánu sambandi við uppvakninga rétt eins og útburðir við afturgöngur. Eini munurinn í sköpunarsögu þeirra er svo að tilberinn er úr mannsrifi, en ekki mannslegg.

Snakkurinn er þannig vakinn, að maður tekur mannslegg úr helgaðri mold í kirkjugarði og geymir á beru brjósti sér, er svo til altaris og spýtir helguðu messuvíni í barm sér á snakkinn, eigi sjaldnar en þrisvar. 

Segir síðan svo í Íslenskum þjóðsögum og sögnum eftir Sigfús Sigfússon:

Tengt efni 
 Tilberi

Tenglar 
 Snakksögur; úr Þjóðsögum Jóns Árnasonar af Snerpu.is

Þjóðsögur
Polemon

Polemon eða Pólemon (á forngrísku: Πολέμων; dáinn 270 eða 269 f.Kr.) frá Aþenu var platonskur heimspekingur og fjórði skólastjóri Akademíunnar frá 314 eða 313 til 270 eða 269 f.Kr. Hann var nemandi Xenokratesar og taldi að heimspeki ætti að stunda fremur en að læra hana. Polemon taldi að hin æðstu gæði væru fólgin í því að lifa í samræmi við náttúruna.

Æviágrip 
Polemon var sonur Fílóstratosar, auðmanns með stjórnmálaítök. Í æsku mun hann hafa skort sjálfsstjórn. Dag einn er hann var um þrítugt ruddist hann með látum inn í skóla Xenokratesar ásamt vinum sínum en varð dolfallinn er hann heyrði umræðurnar sem Xenokrates átti við nemendur sína í mestu makindum þrátt fyrir skarkalann — svo vildi til að þær fjölluðu um sjálfsstjórn — að hann lét af ólátaganginum og gerðist nemandi Xeonkratesar.

Meðal nemenda Polemons voru Krates frá Aþenu, sem var ástsveinn hans, og Krantor, auk Zenons frá Kítíon, upphafsmanns stóuspekinnar, og Arkesilásar, upphafsmanns akademískrar efahyggju. Díogenes Laertíos segir að Polemon hafi látist úr hárri elli. Krates tók við af honum sem skólastjóri Akademíunnar.

Heimspeki 
Díogenes Laertíos segir að Polemon hafi fylgt Xenokratesi náið eftir í öllum málum. Hann taldi að heimspeki ætti að æfa fólk í breytni sinni en ekki í rökræðugetu og vangaveltum. Hann var alvörugefinn maður og virðulegur og var stoltur af stjórn sinni á geðshræringum sínum. Hann dáðist að Hómer og Sófóklesi öðrum skáldum fremur og er sagður hafa lýst þeim svo að Hómer væri epískur Sófókles en Sófókles tragískur Hómer.

Ritverk 
Díogenes Laertíos segir að Polemon hafi skilið eftir sig fjölmargar ritgerðir en engin þeirra var varðveitt í síðfornöld.

Neðanmálsgreinar 

Forngrískir heimspekingar
Klassísk heimspeki
Platonistar