alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Heaven's Gate

Heaven's Gate var sértrúarsöfnuður sem var leiddur af Marshall Applewhite og Bonnie Nettles.

Saga
Endalok safnaðarins voru ráðin þegar halastjarnan Hale-Bopp var uppgötvuð árið 1997. Applewhite náði að sannfæra 38 meðlimi safnaðarins í að fremja sjálfsmorð, þannig að sálir þeirra gætu komist um borð í þetta „geimskip“ sem hann trúðu að væri í felum bakvið halastjörnuna og geymdi Jesú Krist. Þessar skoðanir hafa fengið fólk til að halda því fram að söfnuðurinn hafi gengið út frá trú á fljúgandi furðuhluti. Hópurinn trúði því að jörðin væri í endurvinnslu, sem þýddi það að einu möguleikarnir á því að lifa af væri að yfirgefa hana eins fljótt og mögulegt væri. Hópurinn var formlega á móti sjálfsmorðum en þeir skilgreindu „sjálfsmorð“ þannig að það „gæfi þeim möguleika að komast á næsta stig þegar það myndi bjóðast“. Hópurinn var sannfærður um að mannslíkaminn væri einungis farartæki sem myndi hjálpa þeim á þessu ferðalagi.

Uppruni
Heaven's Gate söfnuðurinn var stofnaður af Marshall Herff Applewhite og Bonnie Lu Truesdale Nettles kringum 1975. Þau héldu því fram að þau hefðu komið með geimskipi til jarðarinnar frá annarri vídd (stig fyrir ofan manninn) og myndu snúa aftur með leynilegri aðferð, sem að safnaðarmeðlimunum var kennd. Fylgismenn safnaðarins voru aldrei meiri en nokkur hundruð manns og missti söfnuðurinn fjölda fylgismenn eftir dauða Truesdale Nettles árið 1985. Hópurinn hélt fundi sína á hóteli við strönd Oregon áður en þau fluttu sig um set til Kaliforníu. Almennt er ekki mikið vitað um hvað hópurinn hafði fyrir stafni en þegar meðlimir gengu til liðs við söfnuðinn, seldu þeir oft á tíðum veraldlegar eigur sínar til að brjóta upp veraldlegt samband sitt við jörðina. Í mörg ár lifði hópurinn í einangrun í vestur hluta Bandaríkjanna.

Söfnuðurinn hannaði einnig vefsíður, fyrir söfnuðinn sjálfan sem og fyrir aðra.

Einn meðlimur safnaðarins, Thomas Nichols, var bróðir Star Trek leikkonunnar Nichelle Nichols. Fyrir sjálfsmorðin hjá söfnuðinum reyndi hann og ásamt öðrum meðlimum að fá hana til að dreifa skilaboðum til almennings frá hópnum.

Dauði
Þann 26. mars, 1997, fundust 38 meðlimir safnaðarins, ásamt Marshall Applewhite, látnir í leiguhúsnæði í San Diego. Fjölmiðlafárið í kringum atburðinn var mikið og efldi það umræðuna um sértrúarsöfnuði og fjöldasjálfsmorð þeirra.

Í undirbúningi sjálfsmorðsins drukku meðlimir sítrusaldinsafa til að hreinsa líkamann af óhreinindum. Sjálfsmorðin fóru þannig fram að meðlimir drukku vodka blandað með eiturefninu phenobarbital, ásamt því að plastpokum var vafið um höfuð meðlima til að flýta fyrir dauða þeirra. Allir meðlimir voru klæddir í samsvarandi svarta boli og íþróttabuxur, ásamt nýjum svarthvítum nikestrigaskóm og með armband um úlnliðinn með áletruninni „Heaven's Gate brottfararliðið“. 

Sértrúarsöfnuðir
Lénsmaður

Lénsmaður var maður sem þáði lén af lénsherra (oftast konungi eða keisara). Lénsmenn urðu þannig háðir lénsherranum, sem gat svipt þá léninu. Að jafnaði fylgdu ákveðnar skyldur og þá miðað við að tekjur af léninu nægðu til að standa undir þeim. Þetta fyrirkomulag er kallað lénsskipulag eða lénsskipan (lénsveldi). 

Í fornum norskum lögum var lén stundum kallað veizla, þ.e. aðstaða sem konungur veitti stuðningsmönnum sínum, og lénsmaður þá stundum kallaður veizlumaður (lénsjörð = veizlujörð). 

Sá sem þáði land að léni af Noregskonungi, var kallaður lendur maður (ft. lendir menn). Það er dregið af sögninni "að lenda einhvern", þ.e. "að láta hann fá land (að léni)". Noregskonungar byggðu vald sitt talsvert á stétt lendra manna, með því að veita dyggustu stuðningsmönnum sínum helstu höfuðbólin. Þessi yfirstétt lendra manna hafði svo ákveðnar skyldur, t.d. við landvarnir, löggæslu, skattheimtu o.fl. Lendir menn voru einna æðstir í hirð Noregskonungs, og var aðeins jarl ofar í virðingarröð.

Fyrst er getið um lenda menn á dögum Ólafs helga (d. 1030). Magnús lagabætir beitti sér fyrir lagabreytingu um 1276, þar sem titillinn barón var tekinn upp um lenda menn. Sonur Magnúsar, Hákon háleggur, lét svo leggja niður barónstitilinn árið 1308.

Heimildir
Norges gamle love V, o.fl..

Mannkynssaga
Saga Íslands
Marshall Applewhite

Marshall Herff Applewhite Jr. (17. maí 1931 – 26. mars 1997) var stofnandi sértrúarsafnaðarins Heaven's Gate. Hann lést í fjöldasjálfsmorðum hópsins árið 1997.

Dauðsföll af völdum sjálfsmorða
Leiðtogar sértrúarsafnaða
Sigurður Stefánsson

Sigurður Stefánsson (f. 27. mars 1744, d. 24. maí 1798) var biskup á Hólum frá 1789 til dauðadags, 1798, eða í 9 ár. 

Foreldrar Sigurðar voru Stefán Ólafsson prestur á Höskuldsstöðum á Skagaströnd, og seinni kona hans Sigríður Sigurðardóttir frá Geitaskarði í Langadal. Sigurður var hálfbróðir Ólafs Stefánssonar stiftamtmanns, sem Stephensens-ættin er kennd við.

Sigurður var tekinn í Hólaskóla 1758, varð stúdent þaðan vorið 1765. Fór utan sama ár, skráður í Kaupmannahafnarháskóla síðla hausts og tók guðfræðipróf þaðan vorið 1767. Hann varð konrektor eða aðstoðarskólameistari Hólaskóla 1768. Fékk  Möðruvallaklaustursprestakall í Hörgárdal haustið 1773, og bjó í Stóra-Dunhaga; Helgafell vorið 1781 og varð um svipað leyti prófastur á Snæfellsnesi. 

Sigurður var kvaddur til að verða Hólabiskup 27. mars 1788. Fór hann til Kaupmannahafnar um haustið og var vígður Hólabiskup 10. maí 1789. Kom að Hólum samsumars og var biskup þar til æviloka, 1798. Hann var góður kennari og ástsæll, enda góðviljaður maður. Hann var fremur heilsuveill og var því ekki atkvæðamikill biskup. 

Framan af biskupstíð Sigurðar Stefánssonar lá prentun á Hólum niðri. Stafaði það bæði af bágbornu ástandi prentverksins, og einnig því að þá var komin samkeppni frá annarri prentsmiðju, fyrst í  Hrappsey og síðan Leirárgörðum. Árið 1797 urðu þau umskipti að út komu fjórar bækur á Hólum, m.a. barnaspurningar í þýðingu Sigurðar biskups. Árið eftir kom 10. útgáfa Vídalínspostillu, og loks minningarritið Verdung Sigurðar Stefánssonar (1799) eftir Þorkel Ólafsson dómkirkjuprest. Var það síðasta bók sem prentuð var á Hólum. 

Sigurður Stefánsson var síðasti biskup á Hólum. Árið 1801 (2. október) voru biskupsdæmin tvö sameinuð og varð Geir Vídalín þá biskup alls landsins. Sigurður hafði vígt Geir sem Skálholtsbiskup 30. júlí 1797, og fór sú athöfn fram í Hóladómkirkju. Aðsetur biskups Íslands var flutt til Reykjavíkur 1806.

Í Þjóðskjalasafni Íslands eru varðveittar helstu skjalabækur úr embættistíð Sigurðar biskups. Í Hóladómkirkju var olíumálverk af Sigurði biskupi. Málverkið er nú í Þjóðminjasafni Íslands og eftirmynd þess á Hólum.

Kona Sigurðar Stefánssonar (gift 1771) var Guðríður Halldórsdóttir (f. um 1739, d. 1820), dóttir Halldórs Pálssonar prests á Knappsstöðum í Fljótum. Þau voru barnlaus.

Heimildir
Páll Eggert Ólason: Íslenskar æviskrár IV.

Hólabiskupar
Fólínsýra

Fólinsýra, fólat eða fólasín sem einnig er nefnt B9 vítamín er vatnsleysanlegt vítamín sem er mikilvægt við vöxt og myndun blóðfruma og frumuskiptingu. Nafnið er komið frá latneska orðinu folium sem merkir lauf. Mest er af fólinsýru í belgávöxtum, grænu grænmeti, lifur og vítamínbættu morgunkorni. Geymsluþol fólinsýru er lítið og fólinsýruinnihald matvæla minnkar hratt við geymslu. Fólínsýrubirgðir endast aðeins í líkamanum í nokkra mánuði.

Saga fólínsýrurannsókna og framleiðslu 

Vísindamaðurinn Lucy Wills uppgötvaði fólín árið 1931 þegar hún var að rannsaka hvernig hægt væri að koma í veg fyrir blóðleysi hjá barnshafandi konum. Það kom í ljós að blóðleysi mátti lækna með geri úr bruggi. Það kom í ljós að það var vegna folats og það var svo fyrst unnið úr spínatblöðum árið 1941 og fyrst framleitt á efnafræðilegan hátt árið 1946.

Fólínsýra og hjartasjúkdómar 
Fólínsýra er nauðsynleg fyrir frumur í örum vexti eins og blóðfrumur í beinmerg. Ef neytt er of lítils af fólínsýru þá getur amínósýran homosysteín hækkað í blóði en há gildi hennar valda aukinni áhættu á hjarta- og æðasjúkdómum. Folínsýra virðist minnka líkur á hjartaslagi.

Fólínsýra og krabbamein 
Fólín er mikilvægt við efnaskipti kjarnsýra og talið er að fólínskortur geti valdið skemmdum í kjarnsýrum sem geta leitt til krabbameins. Folín er mikilvægt fyrir frumur og vefi sem skipta sér ört. Krabbameinsfrumur skipta sér ört og lyf sem hafa áhrif á fólín efnaskipti líkamans eru notuð til í krabbameinsmeðferð. Nokkrar rannsóknir hafa verið gerðar sem sýna að samband er milli neyslu fæðu sem inniheldur lítið fólín og aukinnar tíðni brjóstakrabbameins, briskrabbameins og ristilkrabbameins. Ekki er víst að um beint orsakasamband sé að ræða milli fæðu og sjúkdóms.

Fólínsýra og þungun 
Fólinsýra er mjög mikilvæg fyrir allar konur sem gætu orðið þungaðar. Rannsóknir hafa sýnt að mikil neysla barnshafandi kvenna á fólinsýru minnkar líkur á klofnum hrygg eða heilaleysu í fóstri. Í sumum ríkjum Bandaríkjanna er folínsýru bætt í hveiti.

Heimildir 
 
 Manneldi.is (grein um vítamín)
 Doktor.is Almennt um Fólinsýru

Fæðubótarefni
Vítamín
Lýsi

Fyrir fyrirtækið, sjá Lýsi (fyrirtæki).

Lýsi er olía unnin úr fljótandi fitu fisks og sjávarspendýra. Lýsi er einkum búið til úr lifur fisktegunda eins og þorsks, ufsa og hákarls en áður fyrr var það einnig gjarnan unnið úr hval og sel. 

Lýsi er m.a. hreinsað með því að hita það, við vinnsluna skemmast sum vítamínin í lýsinu (t.d. D-vítamínið) og er þess vegna bætt við eftir að vinnslunni lýkur.

Lýsi er auðugt af A-vítamínum og D-vítamínum og inniheldur lítið af mettuðum fitusýrum en mikið af ómettuðum fitusýrum. Lýsi hefur lengi verið notað sem fæðubótarefni og lyf við hörgulsjúkdómum. Lýsi er notað sem hráefni í iðnaði í smjörlíkisgerð og sem dýrafóður og er þá lýsið gjarnan brætt úr heilum torfufiski eins og loðnu og síld.
Þegar lýsisflaskan hefur verið opnuð byrjar fitan að þrána og verður skaðleg. Helsta hættan við að hita lýsi er sú að það þráni/oxist þegar súrefni bindst við það og að Omega-3 fitusýrurnar skemmist af þeim sökum. Til að varna því að það gerist fer hitun fram undir lofttæmi sem tryggir að súrefni kemst ekki í snertingu við lýsið. Lýsi á því ekki að geymast lengi eða vera notað löngu eftir opnun, til að kanna þránun er hægt að smakka lýsið, ef það er byrjað að þrána er það vont á bragðið, fiskiolía er svo auðvitað best óunnin og fersk úr nýveiddum fisknum.

Barnshafandi konum er ráðlagt að taka annað hvort teskeið af þorskalýsi (5 ml), lýsisbelgi eða fjölvítamín með D-vítamíni. Hins vegar eiga þær ekki að taka ufsalýsi þar sem það inniheldur of mikið af A vítamíni sem getur verið skaðlegt.

Lýsi inniheldur margar fitusýrur svo sem omega-3.

Sjá einnig 
 Lýsislampi
 Lifrarbræðsla

Tilvísanir

Tenglar 
 Lyfja - Lýsi
 
 „Hreinsun og herzla lýsis“; grein í Tímariti Verkfræðingafélags Íslands 1967

Fiskafurðir
Fæðubótarefni
Óðinsvé

Óðinsvé (danska Odense) er þriðja stærsta borg Danmerkur og stærsta borg Fjóns. Árið 2015 töldust íbúar Óðinsvéa rúmlega 173.814 en þó er íbúafjöldi sveitarfélagsins Óðinsvéa um 172.512 (2014). Borgin liggur við Óðinsvéaá, sem er um það bil 3 kílómetra sunnan við Óðinsvéafjörð.

Rithöfundurinn H.C. Andersen var fæddur og uppalinn í Óðinsvéum. Árið 1805, þegar H.C. Andersen fæddist, voru Óðinsvé annar stærsti bær í Danmörku með um 5.000 íbúa. H.C. Andersen gaf Óðinsvéum viðurnefnið "Litla Kaupmannahöfn".

Kim Larsen, einn þekktasti tónlistarmaður Dana, var búsettur í Óðinsvéum.

Borgir í Danmörku
Silkeborg

Silkeborg er borg á Mið-Jótlandi með 43.300 íbúa (2018). Bærinn er höfuðstaður Silkeborg sveitarfélagsins og liggur í mjög mishæðóttu landsvæði.

Borgir í Danmörku
Hirtshals

Hirtshals er fiskibær á Norður-Jótlandi með 5900 íbúa (2018). Hirtshals er sérstaklega þekktur fyrir höfnina sína og var bærinn byggður út frá höfninni 1919 - 1931.

Fiskiðnaður er stór hluti af bæjarlífinu ásamt ferðaþjónustu og sumarhúsaleigu.

Nafnið er á þann veg til komið að sjófarendum þótti sveigurinn á ströndinni minna sig á hjartarháls og má heitið finnast skjalfest frá 16. öld.

Tenglar
 Hirtshals kommune
 Hirtshals turist 

Bæir í Danmörku
Skagen

Skagen (nefndur Vendilskagi á íslensku eða Vandilskagi) er bær  og umhverfið í kring í Vendilsýslu á Norður-Jótlandi. Bærinn sjálfur er nyrsti bær Danmerkur. Íbúafjöldi í Skagen var um 8.000 árið 2018..

Bærinn 
Á Skagen er næsthæsti viti Danmerkur Skagen Fyr (eða Det grå fyr) en þaðan er gott útsýni yfir næsta nágrenni. Bærinn er þekktur fyrir fiskihöfn sína og er mjög vinsæll áfangastaður ferðamanna. Þar er t.d. haldin hátíð á hverju ári, eða allt frá árinu 1971, sem nefnist Skagen festival og er fjölsótt hátíð. Endastöð fyrir Skagebanen er Skagen Station og var byggð 1919. 

Suður af Skagen er „Den tilsandede kirke“ og tanginn sem teygir sig upp af Vendilskaganum nefnist Grenen (Greinin), en hann aðskilur Skagerrak og Jótlandshaf (Kattegat). Á svæðinu i kringum Skagen er sérkennileg náttúra, sem ekki er að finna annars staðar í Danmörku. 

Hópur danskra málara – kallaðir Skagamálararnir, þau P.S. Krøyer, Anna Ancher og Michael Ancher o.fl. - dáðust mjög að birtunni á þessum slóðum og fluttust þangað til að mála, en mörg verka þeirra er hægt að sjá á Skagens Museum. 

Liturinn á húsunum er sérstakur – og nefnist skagengul á dönsku (skagagulur) – og hvítir kantar á þaksteininum þykja einkenna bæinn og nágrennið.

Maður frá Skagen nefnist skagbo á dönsku (einnig stafsett „skawbo“), eða skagabúi.

Frægir íbúar Skagen 
 Anna Ancher, skagamálari.
 Eddie Thomas Petersen, leikari.

Heimildir

Tengt efni 
 Skagen Kommune

Tenglar 
 Skagen.net - lokale nyheder
 Skagen i billeder
 Dansk Center for Byhistorie - Skagen
 Þorpið sem sökk í sand; 1. grein í Lesbók Morgunblaðsins 1938
 Í greipum dauðans; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1938
 Af slóðum Vendla; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1970
 Frá Hornbæk til Skagen; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1969
 Ungfrú Skagen; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1938

Borgir í Danmörku
Al Gore

Albert „Al“ Arnold Gore (f. 31. mars 1948) er bandarískur stjórnmálamaður sem var varaforseti Bandaríkjanna frá 1993 til 2001 í forsetatíð Bills Clinton. Gore var forsetaefni demókrata í forsetakosningunum árið 2000 sem voru einar umdeildustu kosningar í sögu Bandaríkjanna. Hann fékk hálfri milljón fleiri atkvæði en keppinautur hans, George W. Bush, en færri kjörmenn í kjörmannaráðinu. Bandaríska kosningakerfið er flókið, en eftir að niðurstöðurnar höfðu velkst um í dómskerfinu úrskurðaði hæstiréttur að Bush væri sigurvegari og því forseti Bandaríkjanna.

Árið 1965 innritaðist Gore til náms í ensku í Harvard-háskóla. Honum leiddist í því námi og eftir tvö ár skipti hann um námsbraut og hóf nám í stjórnmálafræði og lauk BA prófi með sóma í júní 1969. Eftir herþjónustu í nokkra mánuði í Víetnam stundaði hann nám í trúfræðum við Vanderbilt-skólann og hóf síðar lögfræðinám þar, en hvarf frá því án prófs vegna framboðs síns í kosningum til fylkisþings Tennessee árið 1976.

Gore gegndi stöðu forseta bandarísku sjónvarpsstöðvarinnar Current TV sem vann Emmy-verðlaunin árið 2007 fyrir framúrskarandi þróun á gagnvirku sjónvarpi. Hann er einnig stjórnarformaður í Generation Investment Management, í stjórn Apple tölvufyrirtækisins auk þess að vera óopinber ráðgjafi yfirstjórnenda Google og stjórnarformaður umhverfissamtakanna Alliance for Climate Protection. Verðlaunafé friðarverðlauna Nóbels sem kom í hlut Gore rann að öllu leyti til samtakanna.

Varaforsetinn fyrrverandi hefur löngum haft áhuga á umhverfismálum. Hann var einn þeirra sem kom Kyoto-bókuninni á og þrátt fyrir andstöðu Bandaríkjaþings skrifaði hann undir samninginn árið 1998, en Bandaríkin neituðu að skrifa undir samninginn árinu áður.

Hann tilkynnti árið 2002 að hann myndi ekki keppa við Bush um forsetaembættið árið 2004 og gagnrýndi Bush fyrir stríðið í Írak.

Bandarískir fulltrúadeildarþingmenn
Bandarískir öldungadeildarþingmenn
Demókratar
Frambjóðendur til embættis forseta Bandaríkjanna 1988
Frambjóðendur til embættis forseta Bandaríkjanna 2000
Handhafar friðarverðlauna Nóbels
Varaforsetar Bandaríkjanna
Joseph Paul Gaimard

Joseph Paul Gaimard (1796 - 1858) var franskur náttúruvísindamaður. Hann var ásamt Jean René Constant Quoy í leiðangri skipsins La Coquille milli 1826 og 1829. Hann stýrði vísindaleiðangri á Norðurslóðum árin 1835 og 1836. Á þeim árum ferðaðist hann um Ísland. Seinna sumarið stýrði hann vísindaleiðangri á vegum frönsku stjórnarinnar. Vísindarit hans Voyage en Islande et au Groënland voru gefin út í 9 bindum eftir heimkomuna. Jónas Hallgrímsson orti kvæði til Páls Gaimard árið 1839 þegar Páli var haldin veisla í Kaupmannahöfn við komu hans þangað. Árið 1838 stýrði hann vísindaleiðangri til Spitsbergen.

Heimild

Tenglar 
 Voyage en Islande et au Groënland exécuté pendant les années 1835 et 1836 sur la corvette la Recherche. publié par ordre du roi sous la direction de Paul Gaimard.
 Merkileg myndabók; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1948

Franskir náttúruvísindamenn
Útsvar

Útsvar er einnig nafn á sjónvarpsþáttum.

Útsvar er skattur sem sveitarfélög á Íslandi innheimta af íbúum sínum. Útsvar leggst ofan á hinn almenna tekjuskatt sem einstaklingar greiða og er reiknað útfrá sama skattstofni og tekjuskatturinn. Útsvarið er greitt til þess sveitarfélags þar sem einstaklingurinn hafði lögheimili 31. desember á tekjuárinu. Lögaðilar greiða ekki útsvar.

Árið 2009 má útsvarið vera á bilinu 11,24% til 13,28% og skulu sveitarstjórnir ákveða það á hverju ári fyrir 1. desember hvert útsvarshlutfallið skuli vera á næsta tekjuári. Á tekjuárinu 2007 notuðu 61 af 79 sveitarfélögum landsins hámarksútsvarshlutfall, 3 notuðu lágmarkshlutfallið og 15 voru einhvers staðar á milli. Árið 2014 var bilinu breytt í 12,44% til 14,52%, og nýttu 58 af 74 sveitarfélögum sér hækkunina, 2 voru með lágmarksútsvarsprósentur, og 14 voru þar á milli.

Tenglar
Lög um tekjustofna sveitarfélaga nr. 4/1995
Útsvarsprósentur einstakra sveitarfélaga 

Sköttun
Kaffi Hljómalind

Kaffi Hljómalind var kaffihús sem fyrst var við Laugaveg 21 , á horni Klapparstígs í Reykjavík, en flutti seinna upp á Laugaveg 23. Það var stofnað vorið 2005. Það var samvinnurekið á grundvelli hugmyndafræði sem heitir Framsækin nytjastefna (PROUT), en í því felst m.a. að starfsfólk og og eigendur eiga að vera nokkurn veginn sami hópurinn, og á því enginn að vera arðrændur og valdi innan fyrirtækisins á að vera dreift, auk þess sem 10% af tekjum af rekstrinum eiga að renna til góðra málefna. Kaffihúsið lagði sig fram um að það sem þar er á boðstólum uppfylli kröfur um lífræna ræktun og sanngjarna viðskiptahætti. Þar var hvorki boðið upp á áfengi, fisk- eða dýraafurðir (að undanskilinni lífrænni mjólk), lauk, hvítlauk né sveppi.

Fyrir utan vanalegan kaffihúsarekstur hýsti Hljómalind tónleika og aðra viðburði, auk þess að framleigja kjallarann til félagsmiðstöðvarinnar Snarrótar á meðan hún var á Laugavegi 21.

Tenglar
 Heimasíða Kaffis Hljómalindar 
 Um PROUT, hugmyndafræði „framsækinnar nytjastefnu“. (á Ensku)

Íslensk fyrirtæki
Sanngjarnir viðskiptahættir
Íslensk grasrótarstjórnmál
Geheimeráð

Geheimeráð er embættisaðalsnafnbót sem var úthlutað til háttsettra embættismanna frá tímum Kristjáns IV Danakonungs. Upphaflega var nafnbótin óopinber og fengin nánustu ráðgjöfum konungs, öðrum en ríkisráðinu. Á árunum 1670-1770 fengu þeir einir þessa nafnbót, sem voru í Leyndarráði konungs. Frá 1770-1808 var geheimeráð heiðursnafnbót af fyrsta flokki, sem veitti viðkomandi rétt til að láta ávarpa sig „yðar ágæti“.

Tengt efni
 Einveldi
 Etatsráð
 Jústitsráð
 Kansellíráð
 Konferensráð
 Ríkisráð

Saga Íslands
Saga Danmerkur
Stjórnmál
Einveldi
Nafnbætur
Embættisaðall
Jústitsráð

Jústitsráð var dönsk embættisaðalsnafnbót sem var úthlutað til dómara við Hæstarétt Danmerkur frá árinu 1661. Nafnbótin var af 3.-4. flokki aðalsnafnbóta. Með tímanum slaknaði á tengingu nafnbótarinnar við dómstólinn, og loks varð hún að almennri heiðursnafnbót. Jústitsráð lögðust af í kring um aldamótin 1900.

Tengt efni
 Einveldi
 Etatsráð
 Geheimeráð
 Kansellíráð
 Konferensráð
 Ríkisráð

Saga Íslands
Saga Danmerkur
Stjórnmál
Einveldi
Nafnbætur
Embættisaðall
Skarðsætt (Suður-Þingeyjarsýslu)

Skarðsætt er ætt kennd við Skarð í Dalsmynni í Suður-Þingeyjarsýslu. Ættina mynda niðjar Jóhanns Bessasonar (1839 – 1912) bónda og smiðs og Sigurlaugar Einarsdóttur (1847 – 1927) húsfreyju þar.

Jóhann var sonur Bessa Eiríkssonar (1804 – 1892) frá Steinkirkju í Fnjóskadal, bónda á Illugastöðum og Margrétar Jónsdóttur (1798 – 1871) frá Heiðarhúsum á Flateyjardalsheiði. Niðjar Eiríks Hallgrímssonar og konu hans Helgu Árnadóttur á Steinkirkju kallast Steinkirkjuætt og er Skarðsætt því undirgrein af henni. Sigurlaus var dóttir Einars Bjarnasonar (1809 – 1872) frá Fellsseli í Ljósavatnshreppi, bónda á Geirbjarnarstöðum í Þóroddsstaðasókn, seinna ráðsmanns í Laufási við Eyjafjörð, og Agötu Einarsdóttur (1812 – 1880) frá Naustavík.

Afkomendur Jóhanns og Sigurlaugar
Jóhann og Sigurlaug áttu 13 börn sem upp komust, auk þriggja sem létust nýfædd.

 Skapti Jóhannsson 1867 – 1907
 Svava Jóhannsdóttir 1868 – 1873
 Aðalheiður Jóhannsdóttir 1870 – 1952
 Unnur Jóhannsdóttir 1872 – 1928
 Einar Jóhannsson 1874 – 1875
 Svava Jóhannsdóttir 1875 – 1938
 Laufey Jóhannsdóttir 1877 – 1927
 Hallur Jóhannsson 1880 – 1881
 Björn Jóhannsson 1882 – 1944
 Sigþór Jóhannsson 1885 – 1940
 Jóhann Jóhannsson 1888 – 1917
 Jón Jóhannsson 1889 – 1975
 Sigríður Jóhannsdóttir 1891 – 1968

 
Steinkirkjuætt
Íslenskar ættir
Kussungsstaðaætt

Kussungsstaðaætt er ætt kennd við Kussungsstaði í Hvalvatnsfirði í Suður-Þingeyjarsýslu. Ættina mynda niðjar Jóhannesar Jónssonar Reykjalín (1840 – 1915) frá Ríp í Hegranesi, bónda þar, og Guðrúnar Sigríðar Hallgrímsdóttur (1849 – 1924) húsfreyju, en þau bjuggu áður á Kambsstöðum í Ljósavatnsskarði, á Þönglabakka í Þorgeirsfirði.

Jóhannes var sonur sr. Jóns Jónssonar Reykjalín (1811-1892) frá Tungu á Svalbarðsströnd, bónda á Þönglabakka, og Sigríðar Jónsdóttur (1813 – 1903) húsfreyju frá Sjávarborg í Skagafirði. Guðrún var dóttir Hallgríms Ólafssonar (1817 – 1879) og Ingveldar Árnadóttur (f. 1816, flutti til Vesturheims 1882) frá Brúum í Aðaldal.

Valgerður dóttir Jóhannesar og Guðrúnar var ættmóðir Lómatjarnarættar, sem telst því vera kvísl af Kussungsstaðaætt.

Afkomendur Jóhannesar og Guðrúnar
Jóhannes og Guðrún áttu 11 börn:

 Hallgrímur Óli Jóhannesson 1870 – 1938
 Sigríður Jóhannesdóttir 1873 – 1908
 Inga Jóhannesdóttir 1874 – 1975
 Valgerður Jóhannesdóttir 1875 – 1965
 Hálfdánía Ingibjörg Jóhannesdóttir 1879 – 1963
 Trausti Jóhannesson 1880 – 1964
 Sigurbjörg Jóhannesdóttir 1882 – 1882
 Sigurbjörg Jóhannesdóttir 1884 – 1952
 Guðrún Jóhannesdóttir 1885 – 1947
 Jóhannes Jóhannesson 1886 – 1907
 Árni Jóhannesson 1892 – 1970  

Lómatjarnarætt
Kussungsstaðaætt
Reykjalínsætt
Íslenskar ættir
Ættfræði
Steinkirkjuætt

Steinkirkjuætt er ætt kennd við Steinkirkju í Illugastaðasókn í Fnjóskadal í Suður-Þingeyjarsýslu. Ættina mynda niðjar Eiríks Hallgrímssonar (1773 – 1843) bónda og Helgu Árnadóttur (1760 – 1850) húsfreyju þar.

Eiríkur var sonur Hallgríms Jónssonar (1748 – 1789) bónda og Jórunnar Eiríksdóttur (1750 – 1834) húsfreyju, á Skarði í Dalsmynni. Helga var dóttir Árna Þorlákssonar (1731 – 1802) og Halldóru Pálsdóttur (1732 – 1812), sem keyptu Steinkirkju árið 1784, og hafa afkomendur þeirra búið þar síðan. Bessi sonur Eiríks og Helgu var faðir Jóhanns, ættföður Skarðsættar, sem telst því vera kvísl af Steinkirkjuætt.

Afkomendur Eiríks og Helgu
Eiríkur og Helga áttu fjögur börn sem komust upp:

 Halldóra Eiríksdóttir 1801 – 1866
 Árni Eiríksson 1802 – 1823
 Bessi Eiríksson 1804 – 1892
 Guðlaugur Eiríksson 1807 – 1895

Skarðsætt (Suður-Þingeyjarsýslu)
Steinkirkjuætt
Íslenskar ættir
Ættfræði
Blokhus

Blokhus er strandbær á Norður-Jótlandi og er mjög vinsæll áfangastaður meðal ferðamanna ár hvert. Íbúar Blokhus voru um 500 árið 2018.

Bæir í Danmörku