alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Einar Ísleifsson

Einar Ísleifsson (d. 1487) var ábóti í Munkaþverárklaustri frá 1435 til dauðadags, eða í meira en hálfa öld. Á ábótatíð hans blómstraði klausturlíf að nýju eftir að hafa verið í djúpri lægð eftir Svarta dauða og auðgaði Einar klaustrið mikið.

Einar var sonur hjónanna Ísleifs beltislausa Ísleifssonar og Elínar Oddnýjardóttur. Systir hans var Þóra brók Ísleifsdóttir en dóttir hennar var Elín bláhosa Magnúsdóttir, móðir Jóns Arasonar biskups, og var Einar því ömmubróðir hans. Hann var orðinn munkur 1434 og hefur varla verið fæddur seinna en 1405, þar sem hann var orðinn ábóti 1435 og hlýtur þá að hafa verið orðinn þrítugur að minnsta kosti.

Einar var mikill fjáraflamaður og kemur víða við skjöl á 15. öld, þar sem hann er að kaupa og selja eignir fyrir hönd klaustursins. Á hans tíð eignaðist klaustrið meðal annars Ærlæk í Öxarfirði og var þar síðan rekið bú á vegum klaustursins. Skjalfest var 1484 að undir stjórn Einars hefði klaustrið auðgast um 260 hundruð í jarðeignum og lausafé, og var það geysimikið fé. Og enn bættist við, því árið 1485 fékk klaustrið það sem eftir var af Vaglaskógi.

Einar er talinn hafa dáið um áramótin 1487-1488. Eftirmaður hans hét Jón. Jón Arason ólst upp hjá móður sinni í kotbýlinu Grýtu skammt frá Munkaþverá og er oft sagt að þau hafi verið þar í skjóli Einars ábóta en hann dó þó þegar Jón var þriggja ára og á undan Ara föður Jóns.

Heimildir 
 
 

Íslenskir ábótar og príorar
Munkaþverárklaustur
Snjallsími

Snjallsími er þróuð gerð farsíma, oftast með snertiskjá, sem gerir notendum kleift að gera meira en í hefðbundnum farsíma. Snjallsími er einskonar blanda af farsíma og tölvu. Í flestum snjallsímum er hægt að sækja og setja upp ný forrit sem fylgdu honum ekki og geta bætt virkni og notkunargildi símans. Í snjallsíma er fullkomið sérhæft stýrikerfi sem forritarar geta skrifað forrit fyrir. Snjallsími eru með eiginleika bæði myndsíma og lófatölvu.

Snjallsímar eru með örgjörvum, minni, myndavél sem getur tekið myndir og myndbönd og eru oft með snertiskjám, stundum fjölsnertiskjám) og skynjurum eins og snúðum, áttavita og GPS. Sumir snjallsímar eru með innbyggðu lyklaborði en flestir notast við skjályklaborð á snertiskjá. 

Helstu stýrikerfi í snjallsímum eru Android frá Google, iOS frá Apple og Windows Phone frá Microsoft.

Fyrstu símarnir sem blönduðu saman eiginleikum lófatölva og farsíma komu á markað seint á 10. áratug 20. aldar. Um 2000 náðu símar með lyklaborðum nokkrum vinsældum. Fyrsti snjallsíminn með fjölsnertiskjá var iPhone sem Apple setti á markað árið 2007. Fyrsti Android-síminn kom á markað árið eftir.

Snjallsími
Símar
Botnía

Botnía var gufuskip sem sigldi reglulega með farþega og varning á milli Íslands og Danmerkur á seinni hluta 19. aldar og fyrri hluta 20. aldar.

Tengill 
 Myndband sem sýnir frá ferð Botníu með íslenska þingmenn til Danmerkur árið 1906 

Íslensk skip
AT&T

AT&T er bandarískt síma- og breiðbands- og sjónvarpsþjónustufyrirtæki. Frá og með 2010 er AT&T sjöunda stærsta fyrirtæki í Bandaríkjunum eftir tekjur og fjórða stærsta fyrirtæki sem ekki er ólíufyrirtæki (fylgir Walmart, General Electric og Bank of America). Höfuðstöðvar fyrirtækisins eru í Dallas í Texas-fylki. Saga fyrirtækisins er löng og flókin og núverandi fyrirtækið var stofnað sem AT&T Inc. árið 2005.

Bandarísk fyrirtæki
Jón Þorkelsson (f. 1822)

Jón Þorkelsson (5. nóvember 1822 – 21. janúar 1904), stundum kallaður Jón Þorkelsson eldri eða Jón Þorkelsson rektor til aðgreiningar frá Jóni Þorkelssyni þjóðskjalaverði, var íslenskur málfræðingur og sagnfræðingur sem var lengi kennari við Lærða skólann í Reykjavík og rektor hans frá 1874-1895.

Jón var fæddur á Sólheimum í Sæmundarhlíð í Skagafirði og voru foreldrar hans Þorkell Jónsson bóndi þar og kona hans Sigþrúður Árnadóttir. Þau voru fátæk og gátu ekki kostað son sinn til náms en hann vann fyrir sér sjálfur, fékk kennslu hjá Sveini Níelssyni og Sveinbirni Egilssyni, var loks tekinn í Bessastaðaskóla 1845 og varð stúdent úr Lærða skólanum í Reykjavík 1848, 25 ára gamall, með fyrstu einkunn. Hann fór svo til náms í Kaupmannahafnarháskóla og lauk embættisprófi í málfræði og sögu 1854. Á námsárunum var hann styrkþegi Árnasafns og vann þar að fræðistörfum. Haustið 1854 varð hann stundakennari við Lærða skólann, var settur fastur kennari 1859 en skipaður í embætti 1862. Árið 1869 varð hann yfirkennari, settur skólameistari 1872 en var veitt embættið 1874 og stýrði skólanum til 1895.

Jón var sagður mikill eljumaður að hverju sem hann gekk. Hann var mjög áhugasamur um íslenska tungu og sögu og skrifaði töluvert um þau efni í tímarit. Hann var forseti Reykjavíkurdeildar Hins íslenska bókmenntafélags 1868-1877 og kjörinn heiðursfélagi þess 1885. Hann var jafnframt félagi í hinu danska vísindafélagi og vísindafélaginu í Kristjaníu (Osló). Hann var heiðursdoktor í heimspeki við Kaupmannahafnarháskóla og riddari af Dannebrog.

Kona Jóns var Sigríður Jónsdóttir frá Kroppi í Eyjafirði og giftust þau 1854. Þau áttu tvö börn sem dóu í eða rétt eftir fæðingu.

Heimildir

Tenglar 
Skrá yfir bókasafn Jóns Þorkelssonar rektors. Reykjavík 1904.
Supplement til islandske Ordbøger, Vols. 1-4. Reykjavík 1876-1899. Neudruck mit einem Vorwort von Hans Fix. Saarbrücken:AQ-Verlag 2002-2019. ISBN 978-3-922441-73-1; ISBN 978-3-922441-74-8; ISBN 978-3-922441-75-5; ISBN 978-3-922441-76-2
Supplementer til islandske Ordbøger, 1876, 1879-85, 1890-97, 1899 digital (pdf, xml). Redigierte Volltextausgabe mit einem Vorwort von Hans Fix. Saarbrücken 2020. (Linguistica septentrionalia, 4). ISBN 978-3-922441-77-9

Íslendingar sem gengið hafa í Kaupmannahafnarháskóla
Íslenskir skólameistarar
Íslenskir málfræðingar
Akurgæs

Akurgæs (fræðiheiti Anser fabalis) er meðalstór  til stór gæs sem verpir í Norður-Evrópu og Asíu. Hún er farfugl og vetrarstöðvar hennar eru sunnar í Evrópu og Asíu.

Hún er 68 til 90 sm löng og vænghaf hennar er  140 til 174 g og vegur frá  1,7–4 kg. Goggur er svartur á báðum endum og með appelsínugulri rönd í miðjunni, fætur eru einnig skærappelsínugulir. Akurgæs er flækingur á Íslandi.

Tenglar 

 RSPB Bean Goose Page
 BirdGuides Bean Goose Page 
 Cyberbirding: Myndir af akurgæs 

Farfuglar á Íslandi
Grágæsir
Farfugl

Farfugl er fugl sem flýgur  á milli svæða eftir árstíðum. Farfuglar færa sig á milli svæða eftir framboði fæðu, vistkerfi og veðri. Fuglar sem ekki færa sig árlega milli svæða eru kallaðir staðfuglar. Helstu kennileiti farfugla við flug til að rata á varpstöðvar eða vetrarstöðvar eru segulsvið jarðar og staðsetning himintunglanna.

Fuglar hafa segulsteind í höfðinu og geta skynjað með henni  segulsvið jarðar. Þessi steind veldur því einnig að fuglar ókyrrast fyrir jarðskjálfta þegar breytingar verða á rafsegursviði.

Tengill 
 

Fuglar
Lóuþræll

Lóuþræll (fræðiheiti Calidris alpina) er lítill vaðfugl af snípuætt. Íslensk nafn sitt dregur hann af því að elta varpsvæði heiðlóunar.

Útbreiðsla 

Hann verpir á Norðurslóðum. Fuglar sem verpa í Norður-Evrópu og Asíu eru farfuglar sem fljúga langa leið til vetrarstöðva í Afríku, Suðaustur-Asíu og Miðausturlöndum. Fuglar sem verpa í Alaska og Kanada ferðast stutta vegalengd til Kyrrahafs- og Atlantshafsstranda Norður-Ameríku nema þeir sem verpa í Norður-Alaska, þeir eru í Asíu á veturna.

Einkenni 
Lengd: 17 – 21 cm.
| Þyngd: 50 - 100 gr.
| Vænghaf: 32 – 36 cm.

Lóuþrællinn er oftast með algengustu vaðfuglum þar sem hann verpir og hefur vetursetu og er því oft notaður til viðmiðunar fyrir aðra vaðfugla. Hann er álíka stór og starri, en gildari og með þykkri gogg.

Fullorðin fugl í varpbúningi er með áberandi svartan blett á kviðnum sem engin annar vaðfugl af svipaðri stærð hefur. Þeir hafa rauðbrúnar, hvítar og svartar skellur, ofan á höfði, niður á bringu, á baki og ofan á vængjum. Hvítir undir vængjum og á maga, utan ánuðurnefnds svarts bletts á kviðnum um varptímann. Fæturnir og örlítið niðursveigður goggurinn eru svartir. Stundum má þó sjá einhvern litarmun í rauðbrúna litnum sem og lengd á gogg eftir undirtegundum á hinum ýmsu stöðum þar sem þeir lifa í heiminum. Kynin eru eins nema að kvenfuglarnir hafa lengri gogg en karlfuglarnir. Ungir fuglar eru brúnir með tvær vafflaga hvítar rákir á bakinu. Á vetrum eru þeir oftast litminni, að mestu gráir að ofan en hvítir að neðan.

Fæða 

Lóuþrælar mynda oftast stóra flokka á vetrarstöðvum sínum á leirum eða sandströndum og má sjá stóra hópa fljúga í samhæfðu flugi milli áningarstaða á leið sinni til vetrarstöðva. Lóuþrællinn notar það sem kalla má „saumavéla“ matvenjur, það er fer um leirur, sem eru hanns kjörlendi, og með randi um þær og stöðugu kroppi í leirinn (eins og saumavél) tínir hann upp smádýr af nokkurnvegin hvaða sort sem hann finnur, hverskonar lindýr, skordýr, skeldýr, orma og krabbadýr.

Varp 
Hreiður lóuþrælsins er bara grunn laut fóðruð með gróðri sem hann finnur yfirleitt stað innan um þéttan gróður í mýrlendi. Egginn eru oftast fjögur og liggja bæði kynin á þeim. Ungarnir eru fljótt tilbúnir til að yfirgefa hreiðrið þót þeir klekist út tiltölulega snemma og eru orðnir fleygir um þrem vikum seinna. Karlfuglinn sinnir oftast ungunum einn enda yfirgefa kvenfuglarnir hreiðrið strax og jafnvel varpstöðvarnar fljótlega eftir að eggin hafa klakist út.

Tilvísanir

Heimildir 

Vaðfuglar
Snípuætt
Títur

Títur (fræðiheiti: Calidris) eru vaðfuglar af snípuætt eins og lóuþrælar, sendlingar og sanderlur.

Tenglar 

Snípuætt
Vaðfuglar
Sanderla

Sanderla (fræðiheiti: Calidris alba) er vaðfugl af snípuætt og títuættkvísl. Sanderla er svipuð lóuþræl. Hún sést oft í hópum. Hún er fargestur á Íslandi vor og haust. 

Sanderlur verpa á túndrusvæðum norðan við  5 °C jafnhitalínu í júlí. Þær velja varpsvæði á þurrum steinum nærri votlendi frá 60 m til 800 m yfir sjávarmáli. Á veturna og á fartíma halda þær sig á sandströndum og leirum og við bakka vatna og áa.

Myndir

Tenglar 
 Sanderla (Námsgagnastofnun) 

Vaðfuglar
Snípuætt
Títur
Gunnlaugur Sigmundsson

Gunnlaugur Magnús Sigmundsson (oftast skrifaður Gunnlaugur M. Sigmundsson) (f. 30. júní 1948) er fyrrverandi alþingismaður Framsóknarflokksins og fyrrverandi forstjóri Kögunar. Hann var um tíma stjórnarformaður Icelandair.  Gunnlaugur er faðir Sigmundar Davíðs, alþingismanns og formanns Miðflokksins.

Ævi
Gunnlaugur er fæddur í Reykjavík og ólst upp í Vesturbænum. Hann lauk viðskiptafræðiprófi frá HÍ 1974 og lagði stund á nám í opinberri fjármálastjórnun hjá Alþjóða gjaldeyrissjóðnum í Washington árið 1976. Starfaði í fjármálaráðuneytinu frá 1971 til 1982. Árin 1982-1985 var hann aðstoðarmaður framkvæmdastjóra hjá Alþjóðabankanum. Árin 1985-1986 var hann forstjóri Framkvæmdastofnunar ríkisins og vann í kjölfarið að stofnun og rekstri Þróunarfélags Íslands þar til hann varð forstjóri Kögunar. Gunnlaugur var kjörinn á þing 1995 og sat í eitt kjörtímabil en sneri sér þá alfarið að Kögun.

Í dálknum Svipmynd í viðskiptablaði Morgunblaðsins þann 7. október 2004 er dregin upp eftirfarandi mynd af Gunnlaugi:

„Samferðamenn Gunnlaugs lýsa honum sem harðduglegum, afskaplega framtakssömum manni. Velgengni í rekstri hafi hann skapað sér sjálfur og hann vilji að hlutirnir gangi hratt og vel fyrir sig. Gunnlaugur er sagður víkingur og vaskur til verka, hann er sagður mynda sér sjálfstæðar skoðanir og ekki liggja á þeim, hann sé alls ekki "já-maður" og sumir segja hann skapmikinn en þægilegan í samskiptum, með mikinn húmor og sýni ekki hörku umfram eðlilega málafylgju. Þá er hann sagður ákaflega metnaðarfullur og vilji ávallt vera fremstur meðal jafningja.“

Gunnlaugur ásamt Sigríði Sigurbjörnsdóttur, konu sinni, stefndi Teiti Atlasyni bloggara í júní 2011 fyrir meiðyrði. Var annari kröfunni vísað frá vegna formgalla en Teitur sýknaður af hinni í Héraðsdómi 19. september 2012 og Gunnlaugi gert að greiða Teiti 1.5 miljónir í málskostnað. Gunnlaugur áfrýjaði kröfunni sem vísað var frá vegna formgalla til Hæstaréttar sem komst að sömu niðurstöðu og Héraðsdómur föstudaginn. 12. október 2012. Gunnlaugi og Sigríði var einnig gert að greiða Teiti 300 þúsund krónur í kærumálskostnað. Eftir úrskurð Hæstaréttar sendi Gunnlaugur frá sér yfirlýsingu þar sem hann áréttaði að Teitur Atlason hefði upplýst fyrir héraðsdómi að ástæða þess að hann réðst að þeim með staðlausum skrifum sínum hefði verið sú, að hann hafi látið ummæli Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar, formanns Framsóknar fara í taugarnar á sér. Ekki ætti að líða það að svo væri gengið fram gegn ættingjum stjórnmálamanna og ætluðu þau hjónin að halda áfram að berjast gegn slíkri þróun.

Tilvísanir

Tenglar 
 „Gunnlaug í ríkisstjórn“; grein í DV 1998
 „Atvinnumálin spennandi“; grein í DV 1994
 „Nýr deildarstjóri í Fjármálaráðuneytinu“; grein í Tímanum 1978

Íslenskir viðskiptafræðingar
Fyrrum Alþingismenn

Þingmenn Framsóknarflokksins
Landakotsspítali

Landakotsspítali eða Sankti Jósepsspítali í Landakoti er sjúkrahús í Reykjavík. Hann tók formlega til starfa árið 1902 og var aðalspítali Íslands og kennsluspítali Læknaskólans þangað til Landsspítalinn tók til starfa árið 1930.

Í lok nítjándu aldar var krafan um sjúkrahús í Reykjavík mjög hávær. Þörfin var mikil. Bæjarstjórn Reykjavíkur var tilbúin að leggja til fé en Alþingi ekki. Árið 1901 kom tilboð frá St. Jósefssystrum í Landakoti um að reisa og reka fullkomið sjúkrahús í Reykjavík. Alþingi tók því tilboði fegins hendi en vildi þó hvorki veita kaþólikkum styrk eða lán til verkefnisins. Spítalinn var reistur 1902 fyrir söfnunarfé frá Evrópu. Margir höfðu horn í síðu systranna vegna trúar þeirra. Spítalinn var aðalspítali landsins þar til spítalinn á Hringbraut var reistur um 1930.

Lokið var að byggja nýjan spítala við Landakot árið 1963 og var gamli spítalinn rifinn. Árið 1976 keypti íslenska ríkið spítalann. Þar eru nú öldrunarlækningar.

Kórónaveirufaraldurinn 2019–2021 náði innan veggja spítalans og um mánaðarmót október/nóvember 2020 kom upp hópsýking á spítalanum sem olli því að 13 manns létust. Húsnæði spítalans var gagnrýnt og þar var bent á skort á einbýlum, sérbaðherbergjum, loftræstingu og einnig að hólfaskiptingu var ábótavant en húsnæðið bauð vart upp á það.

Heimild 
 Læknablaðið nr. 5, 2009
 Læknablaðið nr. 5 2014

Saga Íslands
Sjúkrahús á Íslandi
Nostocaceae

{{Taxobox
| name = Nostocaceae
| image = Anabaenaspiroides EPA.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = Anabaena spiroides
| regnum = Bacteria
| phylum = Cyanobacteria
| ordo = Nostocales
| familia = Nostocaceae
| subdivision_ranks = ÆttkvíslirNational Center for Biotechnology Information (2011) Taxonomy Browser. Skoðað 9. júní 2011.
| subdivision = 
Anabaena 
Anabaenopsis 
Aphanizomenon 
Aulosira 
Cuspidothrix
Cyanospira
Cylindrospermopsis 
Cylindrospermum 
Dolicospermum
Mojavia 
Nodularia 
Nostoc 
Raphidiopsis
Richelia
Sphaerospermopsis
Trichormus
Wollea
}}Nostocaceae er ætt blágerla sem einkennist meðal annars af vexti bakteríufrumnanna í löngum samfelldum þráðum sem umluktir eru slíðri með slím- eða hlaupkennda áferð. Meðlimir ættarinnar finnast helst í vatnsumhverfi. Til dæmis eru Nostoc-gerlar algengir í ferskvatni, en Nodularia'' er helst að finna í sjó og söltu vatni.

Líkt og aðrir blágerlar, þá innihalda meðlimir ættarinnar ljósnæm litarefni til ljóstillífunar og eru því gjarnan blágrænir að lit. Margar tegundir ættarinnar eru færar um að binda köfnunarefni andrúmsloftsins og umbreyta því í lífræn köfnunarefnissambönd. Þær finnast gjarnan í samlífi með ýmsum plöntum sem nýta sér afurðir köfnunarefnisbindingarinnar.

Heimildir 

Gerlar
Tekíla

Tekíla (spænska: tequila, stundum ritað svo á íslensku) er mexíkóskur áfengur drykkir sem búinn er til úr plöntunni Agave tequilana sem einnig er þekkt undir nafninu bláa agave plantan. Aðeins er leyfilegt að búa til tekíla í fimm mexíkóskum héruðum.

Framleiðsla 
Strangar reglur gilda um tekílagerð og aðeins er leyfilegt að framleiða tekíla í fimm héruðum Mexíkó: Jalisco, Nayarit, Tamaulipas, Michoacán og Guanajuato.
Eftir að bláa agave plantan hefur vaxið í átta til tíu ár er kjarni plöntunnar fjarlægður og hreinsaður. Kjarninn, sem á spænsku kallast piña og getur vegið frá tuttugu upp í fjörtíu kíló, er eldaður í um 26 klukkustundur til þess að kalla fram umbreytingu sterkju í aðrar sykrur. Þessi efnaskipti eru nauðsynleg til myndunar alkóhóls. Safinn er pressaður úr hinum elduðu agaveplöntum og hann settur í tank til gerjunar. Stundum er sykrum bætt út í á milli hitunar- og gerjunarþrepsins. Geri er bætt út í og tankarnir eru hitaðir við lágan styrk í þrjátíu til fjörtíuogátta klukkutíma.

Því næst fer blandan í eimingartanka. Eftir eina eimingu er blandan eitruð og því verður að eima hana að minnsta kosti tvisvar. Fínni tequila er eimað þrisvar eða jafnvel fjórum sinnum. Eftir eimingu er drykkurinn tilbúinn og kallast silfurtekíla. Silfurtekíla er þó gjarnan látið eldast í viðartunnum. Því lengur sem það er látið eldast, því litaðara verður það.

Neðanmálsgreinar 

Mexíkóskir áfengir drykkir
Tequila
Nostocales

Nostocales er ættbálkur blágerla. Hann einkennist meðal annars af frumum sem vaxa í slímkenndu slíðri og mynda langa þræði samhangandi frumna. Margir meðlimir ættbálksins eru færir um að binda köfnunarefni andrúmsloftsins.

 
Gerlar
Jón (ábóti í Munkaþverárklaustri)

Jón (d. 1496) var ábóti í Munkaþverárklaustri seint á 15. öld, næst á eftir Einari Ísleifssyni, sem dó um áramótin 1487-1488. Hann var vígður 1489 og var ábóti til dauðadags. Fátt er vitað um hann og föðurnafn hans er óþekkt.

Eiríkur Einarsson prestur á Grenjaðarstað 1480-1506 sóttist eftir ábótadæmi á Munkaþverá eftir að Einar Ísleifsson dó og lét Ólafur Rögnvaldsson Hólabiskup hann fá yfirráð klaustursins í eitt ár til reynslu en um veturinn næsta á eftir fæddist honum barn og varð það til þess að hann hlaut ekki vígslu sem ábóti. Hann fór svo úr landi, líklega í einhverja yfirbótarferð, en mun hafa komið aftur til Grenjaðarstaðar. Hugsanlegt er að Tómas Eiríksson ábóti á Munkaþverá hafi verið sonur hans en það er þó óvíst.

Einar Benediktsson varð ábóti á Munkaþverá eftir lát Jóns ábóta.

Heimildir 
 
 

Íslenskir ábótar og príorar
Munkaþverárklaustur
Einar Benediktsson (ábóti)

Einar Benediktsson (d. 1524) var íslenskur prestur og síðan ábóti í Munkaþverárklaustri og rak þar jafnframt skóla. Ætt hans er óþekkt þótt ýmsar tilgátur hafi verið settar fram.

Einar var prestur á Hólum 1466. Árið 1471 fékk hann Grenjaðarstað og var þar prestur til 1476 en fluttist þá í Skinnastað og var prestur þar í 20 ár, eða þar til hann varð ábóti á Munkaþverá 1496 eftir lát Jóns ábóta. Jafnframt voru honum veitt prestaköllin Hrafnagil, Kaupangur og Illugastaðir.

Einar ábóti var vel menntaður og hélt skóla í klaustrinu. Einn nemenda hans þar var Jón Arason, síðar biskup, sem þá bjó hjá Elínu móður sinni í kotinu Grýtu skammt frá Munkaþverá, og lifði Einar það að sjá þennan lærisvein sinn setjast í biskupsstólinn á Hólum.

Fylgikona Einars á meðan hann var prestur var Guðrún Torfadóttir, sem var dóttir Torfa Arasonar hirðstjóra og konu hans Akra-Kristínar Þorsteinsdóttur, sem voru í hópi auðugustu hjóna landsins á sinni tíð. Alsystir Guðrúnar var Málmfríður, kona Finnboga Jónssonar Maríulausa, lögmanns í Ási í Kelduhverfi, og hálfsystir hennar Ingveldur Helgadóttir, kona Þorleifs Björnssonar hirðstjóra, svo óhætt er að segja að Einar hafi verið nátengdur helstu höfðingjaættum landsins og hlýtur sjálfur að hafa verið höfðingjasonur.

Einar dó 1524 og tók sonur hans, Finnbogi Einarsson, við ábótadæminu á Munkaþverá.

Heimildir 
 
 

Íslenskir ábótar og príorar
Munkaþverárklaustur
Bío-Bío-háskóli

Bío-Bío-háskóli (spænska: Universidad del Bío-Bío, UBB) er síleskur háskóli í borginni Concepción í Chile. Skólinn var stofnaður árið 1947.

Tengill 
 Heimasíða Bío-Bío-háskóla (á spænsku)

Háskólar í Chile
Finnbogi Einarsson (ábóti)

Finnbogi Einarsson (d. 1532) var íslenskur prestur og síðar ábóti í Munkaþverárklaustri og tók þar við af föður sínum, Einari Benediktssyni, þegar hann dó 1524, og hafði áður verið aðstoðarmaður hans frá 1517. Hann var vígður ábóti 1525 og gegndi embættinu til 1529 en dó þremur árum síðar.

Móðir Finnboga var fylgikona Einars, Guðrún Torfadóttir, sem var dóttir Torfa Arasonar hirðstjóra og Akra-Kristínar konu hans. Hann er nefndur sem prestur 1495. Árið 1502 var hann orðinn prestur á Hólum í Hjaltadal og var þar til 1507, en þá fékk hann Grenjaðarstað eftir að séra Eiríkur Einarsson lést. Hann var prestur þar til 1528 en var þó að mestu á Munkaþverá, var aðstoðarmaður föður síns frá 1517 og hélt þar skóla og varð svo ábóti þegar faðir hans lést. Hann var sagður mjög lærður og góður latínumaður eins og faðir hans.

Fylgikona Finnboga var Ingveldur Sigurðardóttir. Þau áttu þrjú börn, Gísla sterka, sem var prestur norðanlands, faðir Guðrúnar barnsmóður Guðbrands Þorlákssonar biskups, Svein prest og Guðrúnu, móður Einars Sigurðssonar skálds og prests í Eydölum.

Eftirmaður Finnboga var Pétur Pálsson, sem var vígður 1532 og var næstsíðasti ábóti í Munkaþverárklaustri.

Heimildir 
 
 

Íslenskir ábótar og príorar
Munkaþverárklaustur
Pétur Pálsson (ábóti)

Pétur Pálsson (d. 1546) var íslenskur prestur og síðan ábóti í Munkaþverárklaustri frá 1532, þar sem hann tók við af Finnboga Einarssyni. 

Pétur var orðinn prestur 1502 og var í þjónustu Gottskálks Nikulássonar biskups, sem meðal annars sendi hann sem fulltrúa sinn á fund erkibiskups í Niðarósi 1517. Hann var jafnframt Hólaráðsmaður og officialis. Þegar Gottskálk biskup dó í desember 1520 var Pétur settur til að hafa umráð yfir Hólastól þar til nýr biskup tæki við.

Hann var mikill andstæðingur Jóns Arasonar og er talið að hann hafi sjálfur viljað sækjast eftir biskupsembættinu. Hann var eini presturinn norðanlands sem ekki kaus Jón Arason til biskups 1521 og Ögmundur Skálholtsbiskup sendi hann utan til að reyna að vinna gegn því að erkibiskup vígði Jón. Seinna sendi Ögmundur, sem var mikill vinur Péturs, hann til Hóla til að lesa forboðsbréf yfir Jóni.

Pétur var orðinn prestur í Grímstungu í Vatnsdal fyrir 1526 og var prófastur í Húnavatnsprófastsdæmi 1522. Árið 1532 vígði Jón biskup hann ábóta í Munkaþverárklaustri, þrátt fyrir fyrri erjur þeirra, og gegndi hann ýmsum trúnaðarstörfum fyrir Jón. Hann dó 1546 og setti Jón Tómas Eiríksson, stjúptengdason sinn, sem eftirmann hans.

Fylgikona Péturs var Ólöf Einarsdóttir. Hann átti sjö börn sem hann gerði arfgeng með ættleiðingarbréfi 1525. Einn sonur hans var Þórður tréfótur Pétursson, sem missti fótinn í stríði í Þýskalandi en smíðaði sér sjálfur tréfót og var fimur á honum að sögn. Afkomendur hans nefnast Tréfótsætt.

Heimildir 
 
 

Íslenskir ábótar og príorar
Munkaþverárklaustur
Tómas Eiríksson

Tómas Eiríksson (d. 1587) var íslenskur prestur og síðar ábóti í Munkaþverárklaustri frá 1546 og var hann síðasti ábóti klaustursins, lét af embætti 1551 við siðaskiptin.

Tómas kann að hafa verið sonur Eiríks Einarssonar, prests á Grenjaðarstað, sem vildi verða ábóti í Munkaþverárklaustri 1487 en fékk ekki vegna barneignar; þar hefur þó vart verið um Tómas að ræða því þá hefði hann orðið 100 ára, en raunar er víst að hann hefur orðið fjörgamall því hann var orðinn kirkjuprestur á Hólum 1520. Hann var Hólaráðsmaður 1526 en um 1530 varð hann prestur á Mælifelli og gegndi því embætti til 1546, þegar hann varð ábóti í Munkaþverárklaustri. 

Árið 1551 sór hann ásamt öðrum Danakonungi hollustueið á Oddeyri og þar með lauk ábótadæmi hans. Hann varð síðar prestur og var líklega eini ábótinn sem þjónaði sem lútherskur prestur eftir siðaskipti. Klausturlifnaður hefur lagst niður í Munkaþverárklaustri 1551 þótt einhverjir munkar hafi sjálfsagt dvalið þar áfram. Ormur Sturluson lögmaður fékk klaustrið og eignir þess að léni en það átti meðal annars 57 jarðir.

Fylgikona Tómasar var Þóra Ólafsdóttir, sem var dóttir Helgu Sigurðardóttur, fylgikonu Jóns Arasonar, sem ól Þóru upp sem dóttur sína. Þau áttu fjögur börn saman og er frá þeim mikil ætt.

Heimildir 
 
 

Íslenskir ábótar og príorar
Munkaþverárklaustur