alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Anthony Kenny

Sir Anthony John Patrick Kenny  (f. 16. mars 1931 í Liverpool á Englandi) er enskur heimspekingur sem fæst einkum við hugspeki, trúarheimspeki og heimspekisögu, einkum fornaldarheimspeki, miðaldaheimspeki og skólaspeki sem og heimspeki Ludwigs Wittgenstein.

Helstu ritverk 
 (1963) Action, Emotion and Will
 (1969) The Five Ways: St. Thomas Aquinas’ proofs of God’s existence
 (1973) Wittgenstein
 (1978) The Aristotelian Ethics: a study of the relationship between the Eudemian and Nicomachean ethics of Aristotle
 (1979) The god of the Philosophers
 (1980) Aquinas
 (1986) A Path from Rome: An autobiography
 (1988) God and Two Poets: Arthur Hugh Clough and Gerard Manley Hopkins
 (1992) What is Faith? Essays in the philosophy of religion
 (1993) Aristotle on the Perfect Life
 (1993) Aquinas on Mind
 (1997) A Brief History of Western Philosophy
 (1997) A Life in Oxford
 (2002) Aquinas on Being
 (2004) Ancient Philosophy
 (2005) Arthur Hugh Clough: a poet’s life
 (2006) What I Believe

Kenny, Anthony
Kenny, Anthony
Kenny, Anthony
Kenny, Anthony
Kenny, Anthony
Kenny, Anthony
Kenny, Anthony
Crispin Wright

Crispin James Garth Wright (f. 21. desember 1942) er breskur heimspekingur, sem hefur fjallað um heimspeki stærðfræðinnar í anda Gottlobs Frege, um heimspeki Ludwigs Wittgenstein og um málspekileg, frumspekileg og þekkingarfræðileg efni, svo sem sannleikann, hluthyggju, efahyggju, þekkingu og hlutlægni. Hann er prófessor í rökfræði og frumspeki við St. Andrews-háskóla og er reglulegur gistiprófessor við New York University. Hann hefur einnig kennt við Michigan-háskóla, Oxford-háskóla, Columbia-háskóla og Princeton-háskóla.

Helstu rit 
 (1983) Frege's Conception of Numbers as Objects
 (1992) Truth and Objectivity

Wright, Crispin
Wright, Crispin
Wright, Crispin
Wright, Crispin
Wright, Crispin
Wright, Crispin
Wright, Crispin
Wright, Crispin
Hilmar Finsen

Søren Hilmar Steindór Finsen (24. janúar 1824 – 15. janúar 1886), sem gekk oftast undir nafninu Hilmar Finsen á Íslandi, var dansk-íslenskur stjórnmálamaður sem gegndi margvíslegum embættum á vegum danska ríkisins á embættisferli sínum. Hann var stiftamtmaður á Íslandi og fulltrúi konungs á Alþingi á árunum 1865-73, fyrsti landshöfðingi Íslands 1873-82, borgarstjóri Kaupmannahafnar 1883-84 og innanríkisráðherra Danmerkur í rétt tæplega ár, 1884-85.

Ævi 
Hilmar fæddist í Kolding á Jótlandi. Foreldrar hans voru Jón Finsen, héraðsfógeti, og Dorothea Katharina en Jón var sonur Hannesar Finnssonar biskups. Hilmar var uppalinn í Danmörku. Árið 1841 útskrifaðist hann frá grunnskóla í Kolding og fimm árum seinna, 1846 lauk hann embættisprófi í lögfræði við Kaupmannahafnarháskóla. Á meðan hann dvaldist í Kaupmannahöfn kynntist hann mörgum af þeim sem áttu eftir að verða fyrirferðarmiklir seinna meir, þeirra á meðal Orla Lehmann, Ditlev Gothard Monrad, Carl Christian Hall, Carl Ploug o.fl. Hann tók þátt í fyrra Slésvíkurstríðinu (einnig þekkt sem Þriggja ára stríðið) sem herdómari. Árið 1850 var hann skipaður borgarstjóri Sønderborg, þeirri stöðu gegndi hann í fjórtan ár til 2. júlí 1864 en þá hertóku Prússar hana í Síðara Slésvíkurstríðinu. Í tæplega hálft ár, frá mars og fram í nóvember það ár sat Hilmar á danska þjóðþinginu.

Þann 8. maí 1865 var hann gerður að stiftamtmanni yfir Íslandi og varð þar með æðsti embættismaður Íslands undir kónginum. Danakonungur hafði ekki skipað stiftamtmann frá því að Trampe greifi lét af embættinu fimm árum fyrr en í millitíðinni hafði Þórður Jónassen sinnt embættisskyldum stiftamtmanns. Hilmar kom til Íslands og var svo gerður að fyrsta landshöfðingjanum 1. apríl 1873. Því embætti gegndi hann í áratug en þá fluttist hann aftur til Danmerkur og tók við embætti yfirborgarstjóra Kaupmannahafnar. Hilmar var innanríkisráðherra Danmerkur í rétt tæplega ár, 1884-85. Hann lést 15. janúar 1886.

Tengt efni 
Landshöfðingjatímabilið

Tenglar
 Óðinn, 1.-6. tölublað (01.01.1924)
  Æfiágrip Hilmars Finsen landshöfðingja (1895), eftir Hallgrím Sveinsson
 Saga Dómkirkjunnar - Umsjónartími Hilmars Finsen stiftamtmanns og landshöfðingja 1865-1882
 Bernskuminningar stiftamtmannsdótturinnar; grein í Lesbók Morgunblaðsins 17.07.1938
 Upplýsingar um leiði Hilmars
 Fimm bréf frá Hilmari Finsen stiftamtmanni til Rosenörn-Teilmanns dómsmálaráðherra Danmerkur, Saga, 1. tölublað (01.01.1970)

Landshöfðingjar á Íslandi
Stiftamtmenn á Íslandi
Innanríkisráðherrar Danmerkur
Borgarstjórar Kaupmannahafnar
Tesla

Tesla er SI-mælieining segulsviðsstyrks, táknuð með T. Nefnd í höfuðið á Nikola Tesla. Er skilgreind sem segulstyrkurinn hornrétt á beinan vír, sem um fer straumurinn 1 Amper, þar sem kraftur vegna segulsviðsins er 1 Njúton á hvern metra vírsins, þ.e. 1 T = N /(A m).
Eldri mælieining segulstyrks er Gauss, táknuð G, en 1 G = 10-4 T.

SI mælieiningar
Dyrhólaey

Dyrhólaey er móbergsstapi í Mýrdal á suðurströnd Íslands. Hún dregur nafn sitt af því að gat hefur myndast á þessum um það bil 120 metra háa skaga sem sjórinn flæðir í gegnum. Klettatanginn sem skagar fram úr eynni og gatið er í gegnum nefnist Tóin. Dyrhólaey er einnig nefnd Portland af sjómönnum. Hún var lengi syðsti oddi fastalands Íslands en eftir Kötlugosið 1918 hefur Kötlutangi verið syðsti oddi landsins. Í eynni er mikil lundabyggð. Dyrhólaey var friðlýst árið 1978.

Undan Dyrhólaey eru allnokkrir drangar úti í sjónum. Þekktastur þeirra er Háidrangur, sem er þverhníptur og 56 metrar á hæð. Hann kleif Eldeyjar-Hjalti Jónsson fyrstur manna árið 1893 að beiðni bænda í Mýrdal og rak þá nagla í bergið og setti keðjur á nokkrum stöðum, svo að eftir það var hægt að nýta dranginn til fuglatekju. Aðrir drangar eru Lundadrangur, Mávadrangur, Kambur og Kvistdrangur.

Árið 1910 var byggður viti á eynni, hann var endurbyggður 1927. Upphaflega hafði vitavörðurinn fasta búsetu á staðnum. Dyrhólaey og drangarnir í nágrenni hennar er mikil paradís fuglaskoðara. Hótel Dyrhólaey er skammt frá Vík í Mýrdal.

Tenglar

á vefsíðu Umhverfisstofnunar
Dyrhóleyjarferðir
 Auglýsing í stjórnartíðindum um friðlýsingu Dyrhólaeyjar

Suðurland
Stapar
Nes á Íslandi
Um vinda. Höfuðþáttur almennrar veðurfræði.

Um vinda. Höfuðþáttur almennrar veðurfræði, er bók með skýringarmyndum eftir C. F. E. Björling. Hún kom út árið 1882. Prentuð í Prentsmiðju S.L. Möllers í Kaupmannahöfn. Íslenskuð og útgefin að tilhlutan Hins íslenska Þjóðvinafélags. Um vinda er fágætt grundvallarrit um veðurfræði. 

Fræðirit
Bókaárið 1882
Ágrip af náttúrusögu handa alþýðu

Ágrip af náttúrusögu handa alþýðu er fræðirit eftir Páll Jónsson. Bókin kom út árið 1884 á Akureyri. 

Fræðirit
Bókaárið 1884
Forníslenzk málmyndalýsing

Forníslenzk málmyndalýsing er málfræðirit eftir danska háskólakennarann Ludvig F. A. Wimmer (1839 - 1920) sem út kom 1885. Þýðandi þess var Valtýr Guðmundsson. Það kom út hjá forlagi Kristjáns Ó. Þorgrímssonar í Reykjavík. 

Málfræðirit
Bókaárið 1885
Taípei 101

Taípei 101 er 449,2 metra há bygging sem staðsett er í Taípei, höfuðborg Tævan. Byggingin er hæsti skýjakljúfur heims. Til eru hærri mannvirki, sem ekki teljast byggingar, heldur frístandandi turnar. 

Nafnið (101) er dregið af fjölda hæða í húsinu. Allt í allt er byggingin 509,2 metra há ef turninn á þakinu er talinn með, en sú tala er oftast notuð þegar hæð byggingarinnar er talin. Fleira er merkilegt við bygginguna en hæðin: t.d. er meginhluti hennar átta kassar sem hver inniheldur átta hæðir, en átta er talin gæfutala í Tævan, enda stendur byggingin við eitt virkasta jarðskjálftasvæði heims. Meðan á byggingunni stóð skók einn stór jarðskjálfti Taípei og féllu þá tveir risakranar niður á jörðina en aðeins einn lét lífið.

Skýjakljúfar í Tævan
Taípei
Kennslubók í sagnafræðinni fyrir viðvaninga

Kennslubók í sagnafræðinni fyrir viðvaninga eða einsog stendur á titilsíðu Kénnslu-Bók í Sagna-Frædinni fyrir Vidvanínga er sagnfræðirit eftir Johann Galletti. Þýðandi bókarinnar er Jón Espólín. Bókin er prentuð í Leirárgarði 1804. 

Fræðirit
Bókaárið 1804
No-leikur

No eða No-leikur (japönsku: 能) er japanskt leiklistarform, tengt zenbúddhatrú. 

No-leikur er æðsta tegund klassískrar leiklistar í Japan. Strangt formið var fullkomnað á 14. og 15. öld og hefur lítið breyst. No-leikir eru byggðir á þjóðsögum og ævintýrum og einkennast af upphöfnum, ljóðrænum samtölum tveggja leikenda í senn, undirstrikuðum af hefðbundnum látbragðstáknum, tónlist og dansi. Karlmenn leika öll hlutverk en auk þerra eru fjórir hljóðfæraleikarar og tíu manna talkór. Aðalleikari ber grímu. Leiksviðið er alltaf eins og hver hluti þess hefur táknræna merkingu.

Japanskt leikhús
Japönsk tónlist
Kyogen

Kyogen (japönsku: 狂言 Kyōgen, sem þýðir bókstaflega „sturluð orð“ eða „villingaræða“) er japanskt leiklistarform sem minnir á stuttan farsa.

Upphaflega létt millispil í no-leik. Atburðarásin snýst jafnan um að slægvitur þjónn leikur á grunlausan húsbónda. Hugleiðsla, sem Þjóðleikhúsið sýndi í sýningunni Kirsiblómum á Norðurfjalli (1979), er dæmi um kyogen.

Japanskt leikhús
1267

Árið 1267 (MCCLXVII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Jörundur Þorsteinsson varð Hólabiskup.
 Jón Einarsson gelgja varð lögsögumaður.
 Gissur Þorvaldsson jarl og Þorvarður Þórarinsson sættust.

Fædd
 Lárentíus Kálfsson, Hólabiskup (d. 1331).

Dáin

Erlendis 
 Borgarastyrjöldinni í Englandi lauk.
 Roger Bacon lauk við ritun Opus Majus og sendi verkið til Klemens 4. sem hafði beðið um ritun þess.
 Margrét Skúladóttir Noregsdrottning gekk í klaustur og var þar til dauðadags 1270.

Fædd
 10. ágúst - Jakob 2., konungur Aragóníu (d. 1327).
 Giotto, ítalskur listmálari (d. 1337).

Dáin
 Húgó 2., konungur Kýpur (f. 1253). 

1267
1261-1270
1268

Árið 1268 (MCCLXVIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Þorleifur hreimur Ketilsson varð lögsögumaður.

Fædd

Dáin
 12. janúar - Gissur Þorvaldsson, goðorðsmaður og jarl (f. 1208).
 Sigvarður Þéttmarsson Skálholtsbiskup.
 Andrés Sæmundsson goðorðsmaður í Skarði.

Erlendis 
 18. maí - Orrustan um Antiokkíu. Mamlúkasoldáninn Baibars lagði krossfararíkið Antiokkíu undir sig og eyddi borginni.
 29. október - Karl 1. Sikileyjarkonungur lét taka Konradín hertoga af Sváfalandi og, síðasta karlkyns erfingja Hohenstaufen-ættarinnar, af lífi ásamt vini hans, Friðrik 1. markgreifa af Baden.
 29. nóvember - Eftir að Klemens V páfi dó tók næri þrjú ár að kjósa nýjan páfa. Það varð til þess að reglur um páfakjör voru hertar mjög.
 Daumantas frá Pskov vann sigur á sverðbræðrum í orrustunni við Rakovor.
 Stefán 5. Ungverjalandskonungur fór í stríð við Búlgara.
 Fyrstu heimildir um kjötkveðjuhátíðina í Feneyjum eru frá þessu ári.

Fædd
 Eiríkur Magnússon prestahatari, Noregskonungur (d. 1299).
 Filippus 4. Frakkakonungur (d. 1314).

Dáin
 29. nóvember - Klemens IV, páfi.
 Pétur 2. af Savoja (f. 1203).

1268
1261-1270
1269

Árið 1269 (MCCLXIX í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Árni Þorláksson (Staða-Árni) vígður til biskups í Skálholti.
 Jón Einarsson gelgja varð lögsögumaður öðru sinni.
 Upphaf staðamála síðari.
 Árni biskup lét taka upp lýsingar til hjónabands.

Fædd
 Gissur galli Björnsson í Víðidalstungu.

Dáin

Erlendis 
 Loðvík 9. Frakkakonungur skipaði öllum gyðingum að bera gult barmmerki ella sæta sektum.
 Almóhadar liðu undir lok þegar Ídris 2. var myrtur og Marinídar lögðu allt Marokkó undir sig.
 Erlendur varð biskup í Færeyjum.
 Bygging Blair-kastala í Skotlandi hófst.
 Bræðurnir Niccolo og Maffeo Polo sneru aftur til Feneyja úr fyrri ferð sinni til Kína og hittu þar fyrir Marco, son Niccolos, sem hafði verið barnungur þegar þeir lögðu af stað.

Fædd
 Loðvík 3., hertogi af Bæjaralandi (d. 1296).

Dáin

1269
1261-1270
1270

Árið 1270 (MCCLXX í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Hrafn Oddsson og Ormur Ormsson voru skipaðir fyrstu hirðstjórar yfir Íslandi en Ormur fórst á heimleið um haustið.
 Oddi á Rangárvöllum dæmdur á vald kirkjunnar.

Fædd

Dáin 
 26. september - Ormur Ormsson, nýskipaður hirðstjóri, drukknaði við Noreg.

Erlendis 
 Loðvík 9. Frakkakonungur efndi til Áttundu krossferðarinnar og byrjaði á að fara til Túnis en dó þar 25. ágúst þegar hann sat um Túnisborg.
 Játvarður 1. Englandskonungur hélt af stað í áttundu krossferðina en þegar hætt var við hana eftir lát Loðvíks 9. fór hann sjálfur í krossferð til Landsins helga sem oft er talin Níunda krossferðin.
 Filippus 3. varð konungur Frakklands.
 Lög Magnúsar lagabætis samþykkt á Frostaþingi í Noregi.

Fædd
 Hákon háleggur, Noregskonungur (d. 1319).
 Evfemía, drottning Noregs, kona Hákonar háleggs.
 Andrea Pisano, ítalskur myndhöggvari.
 William Wallace, skosk þjóðhetja  (d. 1305).

Dáin
 3. maí - Bela 4. Ungverjalandskonungur.
 25. ágúst - Loðvík 9. Frakkakonungur (f. 1215).
 4. desember - Teóbald 2., konungur Navarra (f. um 1238).
 Margrét Skúladóttir, Noregsdrottning, kona Hákonar gamla (f. um 1208).

1270
1261-1270
1271

Árið 1271 (MCCLXXI í rómverskum tölum)

Atburðir 

 Hluti lögbókarinnar Járnsíðu var lögtekin á Íslandi: Embætti sýslumanna formlega stofnuð og lögmenn settir yfir hvern landsfjórðung.
 Þorleifur hreimur Ketilsson varð lögsögumaður í þriðja sinn en aðeins þetta ár, síðan var embættið lagt niður.

Fædd

Dáin
 17. október - Steinvör Sighvatsdóttir á Keldum.

Erlendis 
 1. september - Gregoríus X varð páfi og lauk þar með þriggja ára deilum um hver skyldi taka við eftir dauða Klemens IV.
 18. desember - Júanveldið (元 yuán) hófst formlega í Kína þegar Kúblaí Kan kaus stjórn sinni það nafn.
 Mamlúkasoldánninn Baibars saat um borgina Trípólí en tókst ekki að vinna hana og mistókst einnig að ráðast á Kýpur frá sjó.
 Játvarður 1. Englandskonungur og Karl 1. Sikileyjarkonungur komu til Akkó og hófu þar með Níundu krossferðina gegn Baibars. Þeim varð þó ekkert ágengt og gengu þeir fljótlega til friðarsamninga.
 Marco Polo lagði upp frá Feneyjum í hina frægu ferð sína til Kína.
 Þórshöfn var gerð að miðstöð konunglegu einokunarverslunarinnar í Færeyjum.

Fædd
 17. september - Venseslás 2., konungur Bæheims og Póllands (d. 1307).
 Elísabet af Aragóníu, drottning Portúgals, kona Dinis konungs (d. 1336).
 Rúdolf 2., hertogi af Austurríki (d. 1290).

Dáin
 18. janúar - Heilög Margrét af Ungverjalandi (f. 1242).
 28. janúar - Ísabella af Aragóníu, Frakklandsdrottning, kona Filippusar 3. (f. 1247).
 27. október - Húgó 4., hertogi af Búrgund, franskur krossfari (f. 1213).

1271
1271-1280
1272

Árið 1272 (MCCLXXII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Sturla Þórðarson sagnaritari varð lögmaður alls landsins.
 Melabók Landnámu talin vera rituð.

Fædd

Dáin

Erlendis 
 27. mars - Gregoríus X (Tedaldo Visconti) varð páfi.
 21. nóvember - Játvarður varð konungur Englands.
 Alfons 3. Portúgalskonungur upprætti síðustu Márabyggðirnar í Faro í Portúgal.
 Stórbruni í Stafangri í Noregi.

Fædd
 Ísabella Bruce, drottning Noregs, kona Eiríks prestahatara (fæðingarár þó óvíst).

Dáin
 2. apríl - Ríkharður, jarl af Cornwall og konungur Þýskalands (f. 1209).
 6. ágúst - Stefán 5., konungur Ungverjalands.
 16. nóvember - Hinrik 3. Englandskonungur (f. 1207).

1272
1271-1280
1273

Árið 1273 (MCCLXXIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Járnsíða var lögtekin á Íslandi eftir að gerðar höfðu verið á henni allnokkrar breytingar.
 Staðamál komu til erkibiskups í Niðarósi og dæmdi hann að kirkjan skyldi hafa yfirráð Odda og Vatnsfjarðar.

Fædd

Dáin
 Ketill Þorláksson, íslenskur lögsögumaður og prestur.

Erlendis 
 31. janúar - Orrustunni um Xiangyang, sem staðið hafði í sex ár, lauk með sigri Júanveldisins yfir Songveldinu.
 6. desember - Tómas af Aquino hætti vinnu við höfuðrit sitt um guðfræði, Summa Theologiae, og lauk því aldrei.
 Desember - Fylgismenn Jalal ad-Din Muhammad Rumi stofna hina súfísku Mevlevi-reglu.
 Rúdolf af Habsburg var valinn keisari hins Heilaga rómverska ríkis, fyrstur Habsborgara.
 Eiríkur klipping Danakonungur giftist Agnesi af Brandenborg.
 Magnús Eiríksson smek gerði Eirík son sinn að meðkonungi sínum og Hákon bróður hans að hertoga.

Fædd
 14. janúar - Jóhanna 1. Navarradrottning (d. 1305).
 María af Lusignan, drottning Aragóníu, kona Jakobs 2. (d. 1319).

Dáin
 17. desember - Jalal al-Din Muhammad Rumi, persneskt skáld og súfískur spekingur (f. 1207).
 Baldvin 2. af Konstantínópel, keisari Latneska keisaradæmisins (f. 1217).

1273
1271-1280
1274

Árið 1274 (MCCLXXIV í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Lokið við að lögtaka Járnsíðu á Íslandi.
 Fulltrúar íslensku kirkjunnar sóttu kirkjuþingið í Lyon í Frakklandi í fylgd norskra biskupa.

Fædd

Dáin

Erlendis 
 Magnús lagabætir setti Landslög sín í Noregi.
 2. ágúst - Játvarður 1. Englandskonungur sneri aftur úr Níundu krossferðinni og var krýndur, tveimur árum eftir að hann var hylltur sem konungur Englands.
 Kirkjuþing haldið í Lyon. Jón erkibiskup í Niðarósi kom heim þaðan með þyrni úr kórónu Krists, sem Filippus Frakkakonungur sendi Magnúsi lagabæti að gjöf og þótti mikill dýrgripur.
 Kirkjuþingið ákvað að innheimta næstu sex ár sérstakan skatt til að standa straum af kostnaði við krossferðir.
 Gregoríus X páfi ákvað að framvegis skyldu kardínálar lokaðir inni þar til nýr páfi hefði verið kjörinn, enda hafði verið páfalaust í þrjú ár áður en samstaða tókst um kjör hans sjálfs.
 20. nóvember - Mongólaveldið reyndi í fyrsta sinn að gera innrás í Japan sem mistókst.
 Skakki turninn í Písa byrjaði að hallast, þegar þriðju hæðinni var bætt ofan á hann.

Fædd
 Róbert Bruce, Skotakonungur (d. 1329).
 Eiríkur menved, Danakonungur (d. 1319).

Dáin
 7. mars - Tómas af Aquino, ítalskur guðfræðingur og dýrlingur (f. um 1225).
 15. júlí - Bonaventure, ítalskur guðfræðingur og dýrlingur (f. 1221).
 15. ágúst - Robert de Sorbon, franskur guðfræðingur og stofnandi Sorbonne-háskóla (f. 1201).

1274
1271-1280
1275

Árið 1275 (MCCLXXV í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Árni Þorláksson Skálholtsbiskup setti nýjan kristnirétt sem var samþykktur á Alþingi en gilti eingöngu fyrir Skálholtsbiskupsdæmi framan af. Árni krafðist einnig yfirráða kirkjunnar yfir kirkjustöðum (staðamálin síðari).
 Íslenskum prestum var bannað að kvænast og þeir sem voru þegar giftir urðu að skilja við konur sínar.
 Rómarskattur (Péturspeningur) var tekinn í lög.
 Hafís lá næstum umhverfis landið. Sagt er að 22 hvítabirnir hafi verið felldir á Íslandi þetta ár (sumar heimildir segja þó 1274).

Fædd

Dáin

Erlendis 
 24. júní - Filippus 3. Frakkakonungur giftist Maríu af Brabant.
 14. júní - Valdimar Birgisson var settur af sem konungur Svíþjóðar og flúði til Noregs.
 22. júlí - Magnús hlöðulás, bróðir Valdimars, kjörinn konungur Svíþjóðar.
 8. október - Skotar lögðu Mön undir sig.
 Marco Polo heimsótti sumarhöll Kúblaí Kan í Xanadu.

Fædd
 Hinrik 7., keisari hins Heilaga rómverska ríkis (d. 1313).

Dáin
 13. apríl - Elinóra af Englandi, dóttir Jóhanns landlausa og kona Simon de Montfort (f. 1215).

1275
1271-1280
1276

Árið 1276 (MCCLXXVI í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Ákveðið að Sturla Þórðarson, sem hafði verið lögmaður um allt land, skyldi aðeins vera lögmaður norðan og vestan.
 Deilur milli Árna Þorlákssonar biskups og Þorvarðar Þórarinssonar.
 Þorvarður Þórarinsson braut skip sitt við Vestmannaeyjar.

Fædd

Dáin

Erlendis 
 Febrúar - Keisarahirð Songveldisins í suðurhluta Kína neyddist til að flýja höfuðborgina Hangzhou undan innrás Mongóla.
 22. febrúar - Innósentíus V (Pierre de Tarentaise) kjörinn páfi.
 24. maí - Magnús hlöðulás krýndur konungur Svíþjóðar í Uppsölum.
 11. júlí - Hadríanus V (Ottobuono de' Fieschi) kjörinn páfi.
 20. september - Jóhannes XXI (Pedro Julião eða Pedro Hispano) kjörinn páfi. Því voru alls fjórir páfar í embætti árið 1276, sem hefur verið kallað Fjögurrapáfaárið.
 Magnús lagabætir lét samþykkja Bjarkeyjarrétt hinn nýja í Noregi.

Fædd
 Kristófer 2. Danakonungur (d. 1332).

Dáin
 10. janúar - Gregoríus X páfi (f. 1210).
 22. júní - Innósentíus V páfi (f. um 1225).
 27. júlí - Jakob 1., konungur Aragóníu frá 1213 (f. 1208).
 18. ágúst - Hadríanus V páfi (f. um 1205).

1276
1271-1280
1277

Árið 1277 (MCCLXXVII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Magnús lagabætir sendi fulltrúa sína, Indriða böggul og Nikulás Oddsson, til Íslands með þau skilaboð að biskup ætti að ráða helgihöldum.
 Jón Einarsson gelgja varð fyrsti lögmaðurinn sunnan og austan. Um leið varð Sturla Þórðarson, sem hafði verið lögmaður um allt land, lögmaður norðan og vestan.
 Sturla Þórðarson, Þorvarður Þórarinsson og Hrafn Oddsson fóru til Noregs en skipið fórst við Færeyjar. Höfðingjarnir þrír björguðust en urðu að vera um veturinn í Færeyjum.

Fædd

Dáin

Erlendis 

 25. nóvember - Nikulás III (Giovanni Gaetano Orsini) varð páfi.
 Kross heilags Georgs notaður sem fáni Englands í fyrsta skipti.
 Þriðja herför Gullnu hjarðarinnar gegn Litháen.
 Japanir reistu 20 km langan steinvegg til að verja ströndina í Hakataflóa við Fukuoka eftir innrás Mongóla.

Fædd
 Ísabella af Mar, fyrri kona Róberts 1. Skotakonungs (d. 1296).
 Ingibjörg Magnúsdóttir af Svíþjóð, drottning Danmerkur, kona Eiríks menved (d. 1319).

Dáin 
 20. maí - Jóhannes XXI páfi (f. 1215).

1277
1271-1280
1278

Árið 1278 (MCCLXXVIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Sturla Þórðarson ritaði að öllum líkindum fyrri hluta Magnúss sögu lagabætis.
 Magnús konungur herraði Sturlu Þórðarson fyrstan allra íslenskra höfðingja. Sturla kom heim til Íslands sama ár.

Fædd

Dáin

Erlendis 
 26. ágúst - Ottokar 2., konungur Bæheims og hertogi af Austurríki, féll í orrustu við Rúdolf 1., sem lagði síðan Austurríki undir sig og lagði þar með grunninn að erfðalandi Habsborgara.
 Venseslás 2. varð konungur Bæheims.
 Landamæri og stjórnskipan Andorra var ákveðin af biskupnum af Urgell og Greifanum af Foix.

Fædd

Dáin
 26. ágúst - Ottokar 2., konungur Bæheims.

1278
1271-1280
1279

Árið 1279 (MCCLXXIX í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Oddi Þórarinssyni veitt aflausn og bein hans grafin upp á Seylu, þar sem þau höfðu legið í óvígðri mold frá því að hann féll í Geldingaholti, flutt í Skálholt og grafin þar með yfirsöng Árna Þorlákssonar biskups.´

Fædd

Dáin
 Vermundur Halldórsson, ábóti í Þingeyraklaustri.

Erlendis 
 5. mars - Litháar, undir stjórn stórfurstans Traidenis, sigruðu Þýsku riddarana í orrustunni við Aizkrauklė.
 19. mars - Kúblaí Kan sigraði Songveldið og lauk þar með við að leggja Kína undir Júanveldið.
 Enska myntsláttan flutti í Lundúnaturn.

Fædd
 Loðvík 1., hertogi af Bourbon (d. 1342).

Dáin
 16. febrúar - Alfons 3., konungur Portúgals (f. 1210).
 7. desember - Boleslás 5., konungur Póllands (f. 1226).

1279
1271-1280
1282

Árið 1282 (MCCLXXXII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Sturla Þórðarson sagði af sér lögmannsstarfi.
 Hrafn Oddsson hirðstjóri fór til Noregs vegna staðamála.

Fædd

Dáin

Erlendis 
 30. mars - Sikileysku aftansöngvarnir hófust, uppreisn gegn stjórn Frakka á eynni.
 11. desember - Síðasta orrustan milli Englendinga og Walesmanna. Llywelyn hinn síðasti, prins af Wales, féll og Englendingar lögðu Wales undir sig.
 Ríkisráð Eiríks Magnússonar prestahatara gerði Jón erkibiskup í Niðarósi og helstu stuðningsmenn hans útlæga og flúði biskupinn til Englands.
 Borgin Riga varð ein af Hansaborgunum.
 Aðalsmenn þvinguðu Eirík klipping Danakonung til að undirrita réttindaskrá.
 Erkibiskupinn af Kantaraborg fyrirskipaði lokun allra sýnagóga í London og bannaði gyðingalæknum að sinna öðrum en gyðingum.

Fædd
 Margrét af Frakklandi, Englandsdrottning, seinni kona Játvarðar 1. (d. 1318).
 Húgó 5., hertogi af Búrgund (d. 1315).
 Innósentíus VI páfi (d. 1362).
 Lúðvík 4., keisari hins Heilaga rómverska ríkis (d. 1347).

Dáin
 19. júní - Elinóra de Montfort, prinsessa af Wales (f. 1252).
 11. desember - Llywelyn hinn síðasti, prins af Wales (f. um 1228).
 11. desember - Mikael 8. Palíológos, Býsanskeisari (f. 1225).
 Desember - Margrét Sambiria, drottning Danmerkur, kona Kristófers 1.

1282
1281-1290