alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
D.R. Shackleton Bailey

David Roy Shackleton Bailey, stundum nefndur Shack en oftast Shackleton Bailey (10. desember 1917 – 28. nóvember 2005 í Ann Arbor í Michigan í Bandaríkjunum) var enskur fornfræðingur, textafræðingur og sérfræðingur um latneskar bókmenntir og textarýni latneskra texta. Hann var prófessor í fornfræði við Cambridge-háskóla, Michigan-háskóla og Harvard-háskóla.

Æviágrip 
Shackleton Bailey nam fornfræði og austurlandafræði við Gonville & Caius College í Cambridge en á árum síðari heimsstyrjaldarinnar vann hann fyrir bresk yfirvöld í Bletchley Park. Hann sneri aftur til Caius College árið 1944 og varð árið 1948 lektor í tíbetsku við Cambridge-háskóla. Hann flutti sig yfir til Jesus College, Cambridge árið 1955, þar sem hann hóf að einbeita sér að latneskum bókmenntum. Hann kenndi aftur á Caius College frá 1964 til 1968. Sagan hermir að Sir Denys Page, sem var skólameistari á Jesus College, hafi neitað Shackleton Bailey um að láta setja kattalúgu á gamla eikarhurð hjá sér. Árið 1968 flutti Shackleton Bailey til Ann Arbor í  Michigan og tók við prófessorsstöðu þar. Árið 1976 tók hann við prófessorsstöðu á Harvard-háskóla, fyrst í grísku og latínu en frá 1982 gegndi hann stöðu Pope-prófessors í latínu og latneskum bókmenntum. Hann var tvisvar sinnum ritstjóri Harvard Studies in Classical Philology (1980-1981 og 1983-1985). Shackleton Bailey lét af störfum hjá Harvard 1988 en varð aðjúkt við fornfræðideild Michigan-háskóla. 

Shackleton Bailey þótti afar vænt um ketti. Fyrsta bindið af sjö binda útgáfu hans af bréfum Ciceros, sem kom út hjá Cambridge University Press, er tileinkað Donum, ketti sem Frances Lloyd-Jones gaf Shackleton Bailey.

Shakcleton Bailey var sæmdur Kenyon-orðunni af Bresku akademíunni árið 1985. Háskólinn í Dublin sæmdi hann heiðursdoktorsnafnbót (Litt.D.) árið 1984. Hann var meðlimur í American Philological Association, sem veitti honum Goodwin-verðlaunin árið 1978. Hann var einnig meðlimur í American Academy of Arts and Letters.

Megnið af fræðastarfi Shackletons Bailey snerist um textafræði latneskra texta og Rómarsögu. Á eftirlaunaárunum útbjó hann margar þýðingar fyrir Loeb-ritröðina hjá Harvard University Press, þar á meðal á verkum Martialis, Valeriusar Maximusar, Statiusar og bréfum Ciceros.

Shackleton Bailey lést úr Alzheimers.

Helstu ritverk

Bækur 
 Propertiana (1958).
 Profile of Horace (Harvard, 1982).
 Onomasticon to Cicero's speeches (1988).
 Homoeoteleuton in Latin dactylic verse (1994).
 Onomasticon to Cicero's letters (1995).
 Onomasticon to Cicero's treatises (1996). 
 Selected classical papers (1997).

Ritstjórn 
 M. Valerii Martialis epigrammata (1990).
 M. Annaei Lucani De bello civili libri X (1988).
 M. Tulli Ciceronis Epistulae ad Atticum (1987).
 Cicero: Epistulae ad familiares (1977).
 Cicero, Marcus Tullius. Epistulae. (1965-71). (ásamt L.C. Purser og W.S. Watt.)
 Cicero: Letters to Atticus (1965-70).

Þýðingar 
 Cicero--letters to friends (2001).
 Valerius Maximus: Memorable doings and sayings (2000).
 Cicero: Philippics (1986).
 Cicero's letters to his friends (1978).
 Cicero's Letters to Atticus (1978).

Shackleton Bailey, D.R.
Shackleton Bailey, D.R.
Satýr

Satýrar eru vættir í grískri goðafræði og eru nátturúvættir eins og dísirnar. 

Satýrar eru lævísir og kersknir, hneigðir til víndrykkju, dansferðar og söngs. Þeir eru að vísu með töluvert mannlega sköpun, en þeim svipar þó stórum í dýrakyn, einkum til geithafranna. Þeir hafa úfið lubbahár, söðulnef og uppmjó geitareyru og stundum rófur eins og geitur. Reika þeir með gárungsskap og ærslum um fjöll og skóga. Mönnum eru þeir ekki góðviljaðir, ráðast þeir á hjarðir, hræða ferðalanga og elta konur með lostafullu ástaglensi. Þeir bylta sér í fylgdarliði Díonýsosar, og við hátíðahöld þau, sem þeim voru haldin, áttu satýrleikar grísku leikhúsanna upptök sín, hinir svonefndu bukkaleikar. 

Sílenar eru satýrum náskyldir.

Heimildir 
 Jón Gíslason, Goðafræði Grikkja og Rómverja

Grísk goðafræði
Bukkaleikur

Bukkaleikur er íslensk þýðing á gríska orðinu satyrikon (stundum nefnt satýrleikur), en það var stutt leikrit í gamansömum stíl, sem haft var til að hressa upp á áhorfendur eftir að hafa horft á þrjá harmleiki í röð. 

Aðeins tveir slíkir eru varðveittir, Kýklópinn eftir Evrípídes og Sporrakkarnir eftir Sófókles. Í þessum leikjum var kórinn í líki satýra eða geitmenna, og af því er nafnið dregið. Má í því sambandi og minna á að hið gríska nafn harmleiksins er dregið af orðinu tragos, sem þýðir geithafur.

Forngrískar bókmenntir
Sílenar

Sílenar eru náskyldir satýrum í grískri goðafræði. 

Þeir eru drykkfeldir, hafa hestseyru og tögl. Í fyrstu hugsuðu menn sér aðeins einn Sílenos: sköllóttan öldung og loðbrjóstaðan, feitan og ávalan eins og vínbelg. Hann ól upp Díonýsos. Er fæturnir fengu ekki framar borið hann, reið hann á asna í fylgdarliði guðsins, og studdu hann Satýrar. Guðinn hafði á honum hinar mestu mætur. Einu sinni villtist Sílenos í ölæði inn í garða Mídasar konung í Frygíu. Konungur færði Díonýsosi hinn vínelska öldung, og hlaut hann að launum eina ósk. Mídas var vellauðugur, en eftir því ágjarn. Óskaði hann sér þess, að allt sem hann snerti við, yrði að gulli. Óskin rættist og það svo hatrammlega, að brauðið, vatnið og allt, sem hann ætlaði að neyta, varð að gulli. Í angist sinni bað hann Díonýsos að losa sig undan þessu böli. Skipaði guðinn honum að baða sig í fljótinu Paktolos. Síðan ber fljót það fram gullsand. 

Marsyas, einn af Sílenum, fann upp hljóðpípuna. Að vísu segja attískar sagnir, að Aþena hafi fundið hana upp, en kastað henni brott, af því að hljóðpípuleikurinn afskræmdi á henni munninn. Hafi þá Marsyas fundið hljóðfæri þetta og þreytt kappi við Apollon um sönglegar íþróttir. Í refsingarskyni fyrir fífldirfskuna hefði guðinn svo flegið hann lifandi.

Heimildir 
 Jón Gíslason, Goðafræði Grikkja og Rómverja

Grísk goðafræði
Cyril Bailey

Cyril Bailey (1871 – 1957) var breskur fornfræðingur og textafræðingur.

Bailey fékkt einkum við rómversk trúarbrögð og epikúríska heimspeki, bæði hjá Epikúrosi sjálfum en ekki síður hjá rómverska skáldinu Lucretiusi; auk þess fékkst hann við höfunda á borð við Óvidíus, Virgil og Aristófanes.

Helstu rit

Bækur 
 Religion in Virgil (1935)
 Phases in the Religion of Ancient Rome (1932)
 The Greek Atomists and Epicurus (1928)
 (ritstj.) The Mind of Rome (1926)
 The Legacy of Rome (1923)
 Some Greek and Roman ideas of a future life (1915)
 The Religion of Ancient Rome (1907)

Ritstýrðar útgáfur 
 Lucretius, De Rerum Natura libri sex (1900)

Skýringarrit 
 Lucretius, De Rerum Natura í þremur bindum (1947)
 Ovid, P. Ovidi Nasonis Fastorvm liber III (1921)

Þýðingar 
 Epicurus: The Extant Remains (1926)
 Aristophanes. The Clouds (1921)
 Lucretius on the Nature of Things (1910)

Bailey, Cyril
Bailey, Cyril
Denys Page

Sir Denys Lionel Page (1908 – 1978) var breskur fornfræðingur og textafræðingur, sem fékkst einkum við forngrískar bókmenntir.

Hann kenndi grískar og latneskar bókmenntir í Oxford og fornfræði á Christ Church.

Helstu rit

Bækur 
 The Homeric Odyssey (1982)
 Folktales in Homer's Odyssey (1973)
 The Santorini Volcano and the Desolation of Minoan Crete (1970)
 History and the Homeric Iliad (1959)
 Sappho and Alcaeus: An Introduction to the Study of Ancient Lesbian Poetry (1955)

Ritstýrðar útgáfur og skýringarrit 
 The Partheneion (1979)
 Rufinus, The Epigrams of Rufinus (1978)
 Epigrammata Graeca (1976)
 Aeschylus, Septem Quae Supersunt Tragoediae (1973)
 Lyrica Graeca Selecta (1968)
 Poetae Melici Graeci (1962)
 Aeschylus, Agamemnon (1957) (Ásamt J.D. Denniston)
 Poetarum Lesbiorum Fragmenta (1955) (ásamt E. Lobel)
 Euripides, Medea (1938)

Page, Denys
Page, Denys
Wendell Clausen

Wendell Vernon Clausen (2. apríl 1923 í Oregon í Bandaríkjunum – 12. október 2006) var bandarískur fornfræðingur og textafræðingur og prófessor í latínu og latneskum bókmenntum á Harvard-háskóla.

Hann nam enskar bókmenntir og latínu til B.A.-prófs í Washington-háskóla. Þaðan hélt hann til Chicago-háskóla og lauk þaðan doktorsprófi þremur árum síðar. Hann kenndi fornfræði við Amherst-háskóla (1948-1959) og síðar á Harvard þar sem hann var prófessor í grísku og latínu (1959-1982), síðan Victor S. Thomas-prófessor í grísku og latínu (1982-1988) og að lokum Pope-prófessor í latínu og latneskum bókmenntum (1988-1993).

Hann var frumkvöðull í rannsóknum á tengslunum milli latnesks kveðskapar og grísks kveðskapar frá helleníska tímanum

Helstu rit

Bækur 
 Vergil's Aeneid: Decorum, Allusion and Ideology (2002)
 Virgil's Aeneid and the tradition of Hellenistic poetry (1987)
 Callimachus and Latin poetry (1964)
 Plutarch (1964)

Ritstýrðar útgáfur og skýringarrit 
 Virgil, Eclogues'''' (1994)
 Appendix Vergiliana (1966)
 A. Persi Flacci et D. Iuni Iuvenalis saturae (1959)
 Persius, Saturarum liber'' (1956)

Heimildir 
 Richard Tarrant, „Classicist, philologist 'with a literary sensibility' Clausen dies at 83“ 

Clausen, Wendell
Clausen, Wendell
Miriam Griffin

Miriam Tamara Griffin er breskur fornfræðingur, textafræðingur og sagnfræðingur, sem fæst einkum við sögu Rómaveldis og hugmyndasögu á tímum Rómaveldis. Hún var lektor í fornfræði á Trinity Collece í Oxford.

Hún er gift fornfræðingnum Jasper Griffin.

Helstu rit

Bækur
Nero: The End of a Dynasty (1980)
Seneca: A Philosopher in Politics (1976)

Ritstjórn
Philosophia Togata II: Plato and Aristotle at Rome (1997) (ásamt Jonathan Barnes)
Philosophia Togata I : Essays on Philosophy and Roman Society (1989) (ásamt Jonathan Barnes)

Greinar
„De beneficiis and Roman society“, Journal of Roman Studies 93 (2003): 92-113.
„Pliny and Tacitus“, Scripta Classica Israelica 18 (1999): 139-158.
„Seneca and Pliny“, hjá C.J. Rowe og M. Schofield (ritstj.), Cambridge History of Greek and Roman Political Thought (Cambridge: Cambridge University Press): 532-558.
„The Senate's Version“, Journal of Roman Studies 87 (1997): 249-63.
„Philosophical badinage in Cicero's letters to his friends“', hjá J. Powell (ritstj.), Cicero the Philosopher (Oxford: Clarendon Press, 1995): 325-346.
„Claudius in Tacitus“, Classical Quarterly XL (1990): 482-501.
„Philosophy, Cato, and Roman suicide“, Greece & Rome XXXIII (1986): 64-77, 192-202.
„The Lyons tablet and Tacitean hindsight“, Classical Quarterly XXXII (1982): 404-418.
„Neros's recall of Suetonius Paullinus“, Scripta Classica Israelica III (1976-1977): 138-152.
„The Leges iudicariae of the pre-Sullan era“, Classical Quarterly XXIII (1973): 108-126.
„The tribune C. Cornelius“, Journal of Roman Studies LXIII (1973): 196-213.
„The elder Seneca and Spain“, Journal of Roman Studies LXII (1972): 1-19.
„Seneca on Cato's politics. Epistle 14.12-13“, Classical Quarterly XVIII (1968): 373-375.
„De brevitate vitae“, Journal of Roman Studies LII (1962): 104-113.

Griffin, Miriam
Griffin, Miriam
G.E.L. Owen

Gwilym Ellis Lane Owen (fæddur 18. maí 1922, látinn 10. júlí 1982) var fornfræðingur og heimspekingur, sem einkum fékkst við frumspeki og málspeki í heimspeki Platons og Aristótelesar.

Helstu rit

Bækur 
 Logic, science and dialectic : collected papers in Greek philosophy (1986). Martha Nussbaum (ritstj.)
 The Platonism of Aristotle (1967).

Ritstjórn 
 Aristotle on mind and the senses : proceedings of the seventh Symposium Aristotelicum (1978) (ásamt G.E.R. Lloyd)
 Aristotle on dialectic: the Topics; proceedings of the third Symposium Aristotelicum (1968)
 Aristotle and Plato in the mid-fourth century : papers of the Symposium Aristotelicum held at Oxford in August, 1957 (1960) (ásamt I. Düring)

Greinar 
 „Philosophical invective“, Oxford Studies in Ancient Philosophy I (1983): 1-25.
 „Inherence“, Phronesis X (1965): 97-105.
 „Eleatic questions“, Classical Quarterly X (1960): 84-102.
 „The place of the Timaeus in Plato's dialogues“, Classical Quarterly XLVII (1953): 79-95.

Owen, G.E.L.
Owen, G.E.L.
Pittsburgh-háskóli

Pittsburgh-háskóli eða Háskólinn í Pittsburgh (University of Pittsburgh), einnig þekktur sem Pitt, er rannsóknarháskóli í Pittsburgh í Pennsylvaníu í Bandaríkjunum. Skólinn var stofnaður árið 1787

Nemendur í grunnnámi eru rúmlega 17 þúsund en tæplega 10 þúsund stunda framhaldsnám við skólann. Rúmlega 1.500 kennarar starfa við skólann. Fjárfestingar skólans nema rúmlega 1,8 milljörðum bandaríkjadala. 

Einkunnarorð skólans eru Veritas et Virtus eða „Sannleikur og dygð“.

Myndagallerí

Tenglar 
 Vefsíða skólans

Háskólar í Pennsylvaníu
Pittsburgh
Michigan-háskóli

Þessi grein fjallar um University of Michigan. Um Michigan State University, sjá Ríkisháskólinn í Michigan.
Michigan-háskóli í Ann Arbor (University of Michigan, Ann Arbor, einnig þekktur sem UM, U of M eða Umich) er ríkisrekinn rannsóknarháskóli í Michigan fylki í Bandaríkjunum. Skólinn var stofnaður árið 1817 um 20 árum áður en Michigan varð ríki. Skólinn flutti til Ann Arbor árið 1837. Hann er elsti háskólinn í Michigan.

Nemendur í grunnnámi eru á 26. þúsund og framhaldsnemar eru á 16. þúsund. Á sjöunda þúsund kennarar starfa við skólann. Fjárfestingar skólans nema um 5,65 milljörðum bandaríkjadala.

Einkunnarorð skólans eru Artes, Scientia, Veritas eða „Listir, vísindi, sannleikur.“

Myndagallerí

Tenglar 
 Vefsíða skólans

Háskólar í Michigan
Kolkis

Kolkis (gríska: Κολχίς) var í fornöld konungsríki við botn Svartahafs þar sem nú eru Georgía, Tyrkland og Abkasía. Strönd landsins varð að grískri nýlendu á 6.-5. öld f.Kr.. 

Ásamt Kákasus-Íberíu varð Kolkis grunnur að ríkinu Georgíu.

Í grískri goðafræði var Kolkis landið þar sem gullna reyfið var geymt. 

Grískar nýlendur
Saga Georgíu
Fornríki
Gullna reyfið

Gullna reyfið var hrútsreyfi úr gulli í grískri goðafræði. Þess gætti ógurlegur dreki en Jason, fyrirliði Argóarfara, náði því og flutti til Hellas.

Aþamant Eólsson, konungur Minýja í Orkomenos, átti við Nefele (= ský), konu sinni, tvö börn, soninn Frixos (= hið niðandi regn) og dótturina Hellu (= hið lifandi ljós). Er Aþamant sneri baki við Nefele og kvæntist Ino, steig Nefele til himins og sendi landi Minýja hræðilegan þurrk. Ino vildi Frixos feigan. Taldi hún því mann sinn á að fórna honum Seifi, til þess að guðinn sendi aftur regn. Nefele sendi þá börnum sínum hrút með gullreyfi, og varð systkinunum undankoma auðið á baki hrútsins. Á flóttanum steyptist Helle af baki í sjóinn í sund það, er síðan er við hana kennt og kallað Hellusund. Frixos komst til Pontos. Liggur land það fyrir austan Pontos Evxinos eða Svartahaf. Fórnaði hann Seifi hinum gullna hrút og hengdi reyfið upp í lundi einum. Hélt síðan dreki einn ógurlegur vörð um það. Þaðan flutti Jason gullreyfið til Hellas.

Heimildir
 Jón Gíslason, Goðafræði Grikkja og Rómverja

Grísk goðafræði

lb:Chrysomeles
Smástirni

Smástirni eru tiltölulega lítil berg- og málmkennd reikistirni í sólkerfinu, sem hafa ekki halastjörnuvirkni, ganga á sporbaugi um sólina á sama stað og Júpíter eða innar og eru of smá til að geta talist til reikistjarna. Þvermál smástirna er innan við 1000 km. Flest smástirna sólkerfisins finnast í smástirnabeltinu á milli brauta Mars og Júpíters. Dvergreikistjarnan Seres er langstærsta smástirnið en massi hennar er þriðjungur af heildarmassa allra smástirna í smástirnabeltinu.

Fyrstu smástirnin uppgötvuð 

Milli brauta Mars og Júpíters eru þúsundir smástirna í s.n. smástirnabelti og er umferðartími þeirra um sólina 4 til 5 jarðarár að meðaltali. Stærð smástirna er mjög mismunandi og ekki er nákvæmlega vitað um stærð þeirra minnstu, en talið er að mikill fjöldi þeirra sé undir 1 km í þvermál. Seres, 785 km í þvermál, var fyrsta smástirnið sem uppgötvaðist 1801, en er nú talinn til dvergreikistjarna. Eftir að Seres fannst var farið svipast um eftir fleiri himintunglum (vísbendingar voru um himinhnött milli Mars og Júpíters, sem gæti jafnvel verið reikistjarna), en sá fannst 1804. Stjörnufræðingar komust að þeirri niðurstöðu að um smástirni væri að ræða og hlaut það nafnið Pallas. Segja má að smástirnabeltið skiji að innri- og ytri reikistjörnur.

Fleiri smástirni finnast 

Þriðja smástirnið, Júnó fannst skömmu eftir Pallas, en það fjórða, Vesta fannst þremur árum síðar, 1807. Fimmta smástirnið, Astrea fannst ekki fyrr en árið 1845 af þýskum áhugamanni, sem hafi leitað þess í fimmtán ár, eftir því sem sagan segir. Árið 1847 fundust svo þrjú í viðbót, en síðan hefur þeim fjölgað ört, sem sést best á því að fjöldi þekktra smástirna í smástirnabeltinu er kominn yfir 3000. (Sumir telja fjölda þeirra allt að 50 þúsund.)

Brautir margra smástirna hafa verið ákvarðaðar með útreikningum og eru margar nærri hringlaga, en aðrar mjög sporöskjulaga með sólina sem brennipunkt.

Lögun smástirna 

Álitið er að flest smástirni séu óregluleg að lögun, en ekki hnattlaga eins og reikistjörnur og tungl.

Tenglar 
 Ítarlegar upplýsingar um smástirni á Stjörnufræðivefnum 

Stjörnufræði
Sólkerfið
Ostrołęka

Ostrołęka er borg í miðhluta Póllands. Íbúar voru 52.792 árið 2014.

Borgir í Póllandi
Magna Graecia

Magna Graecia (latína); Stór-Grikkland var heiti á byggðum Grikkja á Suður-Ítalíu sem hófu að byggjast á 8. öld f.Kr. Sagnariturum ber ekki saman um hvort hugtakið nái líka yfir Sikiley eða aðeins Kalabríu og Apúlíu. Á þessum stöðum reistu Grikkir borgir eins og Neapolis (Napólí), Sýrakúsu, Akragas og Sybaris sem urðu miðstöðvar grískra borgríkja.

Grísku nýlendurnar á Ítalíu áttu erfitt með að halda sjálfstæði sínu gagnvart útþenslu Karþagómanna og síðan Rómverja. Að síðustu var Magna Graecia lögð undir þá síðarnefndu eftir orrustuna við Beneventum í Pyrrosarstríðinu árið 275 f.Kr. Tarentum og aðrar grískar borgir viðurkenndu rómversk yfirráð árið 272 f.Kr.

Töluverðar menjar um gríska menningu er að finna á Sikiley, Kalabríu og Apúlíu. Í tveimur síðarnefndu héruðunum er að auki hægt að finna talaðar mállýskur sem eru beinir afkomendur þeirrar grísku sem töluð var í fornöld. 

Grikkland hið forna
Saga Ítalíu
Ralph Waldo Emerson

Ralph Waldo Emerson (25. maí 1803 – 27. apríl 1882) var bandarískur rithöfundur, skáld og heimspekingur, sem var í forsvari fyrir bandarískum hugsæishyggjusinnum snemma á 19. öld.

Tenglar 
 
 

Emerson, Ralph Waldo
Emerson, Ralph Waldo
Emerson, Ralph Waldo
Emerson, Ralph Waldo
Emerson, Ralph Waldo
Íslensk aurafrímerki

Aurafrímerkin voru Íslensk frímerki sem voru notuð á árunum 1876-1902. Þau tóku við af skildingafrímerkjunum 1. ágúst 1876. Ekki voru öll aurafrímerkin gefin út á sama tíma, heldur á misjöfnum tímum eftir þörfum. Hefðbundið er að skipta aurafrímerkjunum í eftirfarandi flokka.

Fíntökkuð aurafrímerki

Gróftökkuð aurafrímerki

Fíntökkuð aurafrímerki þjónusta

Gróftökkuð aurafrímerki þjónusta

Sjá einnig 
 Íslensk skildingafrímerki 1873-1876

Frímerki
Helíos

Helíos (forngríska Ἥλιος) var sólargoð í grískri goðafræði sem er talið líklegt að borist hafi frá Asíu til Grikklands. Hann hélt þar ólíkt mörgum öðrum goðum náttúruþýðingu sinni óbreyttri. 

Dýrkun Helíosar var ávallt bundin við fáeina staði, einkum eyna Ródos. Þar var goðinu haldin vegleg hátíð árlega. Skáldin lýsa Helíosi sem fögrum sveini í æskublóma með leiftrandi augu. Undan gylltum hjálmi hans hrynja gullnir lokkar. 

Á hverjum degi flytur hann goðum og mönnum dagsljósið. Ekur hann á gullnum vagni afmarkaða braut um himinhvolfið. Fjórum eldfnæsandi gæðingum beitir hann fyrir vagn sinn. Hefur hann ferð sína í austurátt frá Eþíópíu og lýkur henni í vesturátt á eynni Þrinakíu (Sikiley), eins og segir í Ódysseifskviðu. Sú eyja var það land, sem Grikkir þekktu þá vestast. Um næturskeiðið siglir Helíos á gullnökkva yfir Ókeansstraum til austursins, þar sem hann á sér veglega höll. 

Helíos var sonur Hyperíons (forngríska Ὑπερίων = hinn efri) og Þeiu, en þau voru bæði Títanar. Helíos sér og heyrir allt og ekkert fer framhjá honum. Leyndustu afbrot dregur hann fram í dagsins ljós. Í hátíðlegum eiðum og særum var hann því ákallaður sem vitni. 

Helíos, hinn óþreytandi ekill sólbrautarinnar, var tignaður (einkum í Róm), sem verndarvættur kappakstursbrautanna.

Faeþón 
Með Klymene, dóttur Ókeanosar, átti Helíos son, er Faeþón (forngríska Φαέθων = sá skínandi) hét. Er hann var frumvaxta, gekk hann fyrir föður sinn í sólarhöllinni og beiddist þess að fá leyfi til að aka sólarvagninum einn dag. En sveininn skorti afl til að stjórna hinum flugólmu gæðingum. Svifu þeir of nærri jörðinni, og lá við sjálft, að hún brynni upp í loga sólar. Til að afstýra frekari ófarnaði laust Seifur Faeþón reiðarslagi, og steyptist hann niður í fljótið Eridanos. Systur hans grétu hann, uns þær urðu að öspum, en tár þeirra að rafi. Ovidius segir snilldarvel frá þessu í Myndbreytingunum (Metamorphoses).

Risinn á Ródos 

Stærsta stytta fornaldar er sögð hafa verið líkneskja Helíosar við hafnarmynni Ródoseyjar. Var styttan reist í minningu um sigur í sjóorrustu árið 304 f.Kr., en hrundi 60 árum seinna í jarðskjálftum. Hún var 31 metri á hæð, talin eitt af sjö furðuverkum heimsins. Stóð risinn sínum fæti á hvorum hafnarhaus við innsiglinguna. Sigldu skip þöndum seglum hindrunarlaust milli fóta honum.

Heimildir 
 Jón Gíslason, Goðafræði Grikkja og Rómverja

Grísk goðafræði
Almatyfylki

Almatyfylki (kasakska: Алматы облысы , rússneska: Алматинская область) er fylki í Suður-Kasakstan. Höfuðborg fylkisins er Taldukórgan, og ekki Almaty. Borgin Almaty er ekki í fylkinu, Almaty er sjálfstæð borg og fylki saman. Almaty fylki er mjög fjalllent í suðri, með stórum vötn í norðri. Balkasjvatn liggur í Almaty fylkinu í norðri. Almaty Fylki á landmæri að Kírgistan í suðri á Tíansjan fjöllum og Xinjiang Austur Túrkestan fylki í Kína í austri.

Saga 
Áðan árið 1917 var Suðaustur-Kasakstan (eða í dag, Almaty Fylki) hluti af Túrkestan. Þessi hluti hét Sémiretjie (rússneska: Семиречье) á rússnesku. Þann 10. mars 1932, meðan Sovétríkin, Sémiretjie var núna Alma-Ata Fylki. Höfuðborgin var Almaty, eða sem hét Alma-Ata meðan Sovétríkin, sem þýðir í kasöksku eplafaðir. Fá sinni, Sovétríkin ríkisstjórnin flutti höfuðborg til Taldukórgan, og stundum Taldukórgan var öðruvísi kjördæmi og ekki hluti af Almaty Fylki. Þegar Kasakstan varð sjálfstætt lýðveldið árið 1991 bjó ríkisstjórn Kasakstans til Almaty Fylkisins. Árið 2001 flutti höfuðborgin til Taldukórgan í Almaty Fylkinu.

Staðir í Almatyfylkinu 

 Dostýk
 Medeú
 Sjimbúlak
 Taldukórgan

Tenglar 
 Opinber vefsíðan Almatyfylkisins (á kasöksku og rússnesku) 

Kasakstan
Fylki í Kasakstan
Hades

Hades var holdgervingur dauðans í grískri goðafræði, en nafn hans er talið komið af indóevrópsku orði sem þýðir hinn óséði. Stundum er Hades einnig haft um alla undirheima, og nafn hans þá nokkurskonar hluti fyrir heild. 

Hjá Hadesi er að finna hið sama tvískinnungseðli og hjá Persefónu eiginkonu hans. Eftir hinum eldri hugmyndum er hann sá miskunnarlausi og heiftrækni óvinur alls lífs, er Hómer segir, að leiðastur sé mönnum allra goða. En smám saman ryðja sér til rúms mildari hugmyndir um hann: Hann veitir jurtum og öllum gróðri næringu úr skauti jarðar. Í neðanjarðargöngum og klefum á hann ógrynni auðs, dýra málma og verðmæta steina, sem hann gefur mönnunum. Í þeirri veru nefndist hann Plúton, hinn auðgi. 

Hades er bróðir Seifs eins og Póseidón. Þegar synir Krónosar skiptu með sér völdum, hlaut hann undirheima. Er mennirnir hafa runnið sitt takmarkaða skeið, flytur hann þá niður í ríki sitt. Í fyrndinni ímynduðu menn sér hann sem ofbeldisfullan og sterkan ræningja, eins og kemur fram í ráni Persefónu, er hann nemur brúði sína á braut á fráum akjóum. Síðar var Hermesi fengið það hlutverk að leiðbeina sálum framliðinna niður í undirheima. Þjónar hann þannig Pluton eða Seifi undirheima á svipaðan hátt og hann er boðbori hins ólympska Seifs. En þótt hugmyndirnar um Hades milduðust með tímanum, stóð Grikkjum ávallt einhver stuggur af honum. Um hann eru tæplega aðrar sagnir sagðar en rán Persefónu. 

Hómer kallar Hades: hinn hestfræga, en sagt er að hann hafi haft ágæta akjóa fyrir vagni sínum.

Rómverskur Hades 
Með Rómverjum nefndist þessi guð Pluto eða Dis pater. Voru hugmyndirnar um hann þær sömu og hjá Grikkjum, enda höfðu Rómverjar tekið þennan guð að erfðum frá þeim.

Heimildir 
 Jón Gíslason, Goðafræði Grikkja og Rómverja

Grískir guðir