alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Svíney

Svíney (færeyska: Svínoy) er eyja í Færeyjum. Hún er ein Norðureyja og er næstaustasta eyja Færeyja; aðeins Fugley, sem er næst fyrir norðan hana, nær lengra í austur. Eyjan er 27,1 km² að stærð. Hæsti tindur eyjarinnar heitir Hafnartindur og er 587 metra hár. Sagt er að nafn eyjarinnar sé komið til af því að svín hafi synt þangað frá annarri eyju en engar heimildir eru til um svínarækt á eynni. Svíney hefur verið byggð frá landnámsöld því stórbóndans Svíneyjar-Bjarna er getið í Færeyinga sögu.

Aðeins ein byggð er á eynni og heitir hún einnig Svíney. Þar voru 37 íbúar 1. janúar 2011 en voru 74 árið 2005. Íbúarnir lifa flestir á fiskveiðum og landbúnaði og þar er stórt kúabú. Höfn var gerð á eynni skömmu fyrir síðustu aldamót. Póstbátur siglir til eyjarinnar og einnig er flogið þangað reglulega með þyrlu en eyjan þykir afskekkt og atvinnulíf fábreytt. Skóli var á eynni en þar er nú ekkert barn á skólaaldri og hefur hann því verið lagður niður. Svíney var áður sjálfstætt sveitarfélag en hefur verið hluti af sveitarfélaginu Klakksvík frá 1. janúar 2008.

Víkur ganga inn í Svíney frá austri og vestri og skipta henni í tvennt en á milli þeirra er Svíneyjareiði. Suðurhlutinn er stærri og hálendari en norðurhlutinn. Þorpið Svíney er við víkina að austanverðu, sem heitir Svíneyjarvík, en þegar veður leyfir lendir póstbáturinn við bryggju í víkinni vestan á eynni til að spara sér alllanga siglingu.

Þegar Svíney festist 
Gömul þjóðsaga er að Svíney hafi áður flotið um hafið og eru svipaðar sögur raunar sagðar um sumar af hinum eyjunum. Hún kom í ljós öðru hverju en sást sjaldan því hún bar oftast með sér þoku sem huldi hana. Í Viðareiði á Viðey var til gylta en enginn göltur en þó gaut gyltan grísum á hverju ári og þótti undarlegt. Einhverjir þóttust þó muna að gyltan hyrfi stundum sjónum en kæmi jafnan aftur. Einu sinni hélt gyltan af stað þvert yfir eyna en kona nokkur elti hana og batt lyklakippu í hala hennar. Gyltan steypti sér út í sjó og synti burt. Nokkru síðar sáu menn á Viðareiði eyju birtast. Þeir flýttu sér í báta og gátu nú gengið á land, því að um leið og gyltan bar járn á eyna festist hún og þokan hvarf - og þarna hefur hún legið síðan.

Tenglar 
 Þegar Svíney festist og varð sýnileg; grein í Tímanum 1968

Eyjur í Færeyjum
Færeyjar
Fúlatjörn

Fúlatjörn var tjörn eða lón í norðaustanverðri Reykjavík, við sjávarborðið vestan við Kirkjusand, þar sem Borgartún og Kringlumýrarbraut mætast núna. Þegar Borgartún var fyrst lagt, lá það að hluta á brú yfir Fúlutjörn. Á meðan Kringlumýri var eiginleg mýri, þá rann lækur eða framræsluskurður úr henni og endaði norður í Fúlutjörn.

Örnefni í Reykjavík
Saga Reykjavíkur
Rauðarárholt

Rauðarárholt er holt í Reykjavík. Á því standa m.a. hús Kennaraháskóla Íslands, Sjómannaskólans og Háteigskirkju. Yfir það og utan í því liggja göturnar Langahlíð, Háteigsvegur, Stórholt, Skipholt o.fl. Þar sem það er hæst nær það 49 m hæð yfir sjávarmáli. Þar eru vatnsgeymar sem nú eru niðurgrafnir.

Örnefni í Reykjavík
Landafræði Reykjavíkur
Hlíðar
Viðey (Færeyjum)

Viðey (færeyska: Viðoy) er nyrsta eyja Færeyja og er norðaustan við Borðey og nú tengd henni með landfyllingu. Eyjan er 41 km² og íbúarnir rúmlega 600. Nafnið Viðey er dregið af rekaviði sem berst að austurströnd eyjarinnar frá Síberíu. 

Á Viðey eru tvær byggðir, Hvannasund (260 íbúar 1. janúar 2009) á suðausturströndinni og Viðareiði (351 íbúi) á norðausturströnd eyjarinnar. Í Viðareiði eru kirkjan og prestssetrið þar sem aðalpersónan í skáldsögunni Barbara eftir Jørgen Frantz Jacobsen átti heima.

Fjöllin á eynni eru há og torfær. Hæst þeirra er Villingadalsfjall (841 m). Nyrst á eynni er Enniberg, standberg 755 metra lóðrétt í sjó, næsthæsta lóðrétta standberg Evrópu. Hægt er að komast þangað fótgangandi frá Viðareiði.

Á föstudaginn langa, 23. apríl 1943, flaug bresk Catalina-sjóflugvél á fjallshlíð við Viðvíksrók. Allir um borð, átta manns, fórust. Enn má sjá leifar af flakinu í fjallshlíðinni.

Eyjur í Færeyjum
Færeyjar
Kringlumýri

Kringlumýri er svæði í Reykjavík, sem nú er þekktast fyrir verslanamiðstöðina Kringluna sem þar stendur. Hún var eiginlegt mýrlendi fram á tuttugustu öld, og náði þá yfir megnið af svæðinu milli Grensáss og Rauðarárholts. Mýrin var ræst fram nálægt miðri öldinni (skurðurinn/lækurinn rann norður í Fúlutjörn), og byggðist á síðari hluta hennar. Kringlan og Kringlumýrarbraut draga nafn sitt af henni.

Hverfi Reykjavíkur
Eiðstjörn

Eiðstjörn var tjörn vestast í Reykjavík, nokkurn veginn þar sem Skeljagrandi er nú.

Örnefni í Reykjavík
Ketilbjörn gamli

Ketilbjörn gamli Ketilsson var landnámsmaður sem kom til Íslands frá Noregi á skipi sem hét Elliði. Samkvæmt Sturlungu var hann frá Naumudal, sonur Æsu, systur Hákonar Grjótgarðssonar Hlaðajarls. 

Í Landnámabók segir að Ketilbjörn hafi komið til landsins þegar land var víða byggt með sjó og lent skipi sínu, Elliða, í ósum þeirra áa sem síðan heita Elliðaár. Helga kona Ketilbjarnar var dóttir Þórðar skeggja, landnámsmanns á Skeggjastöðum í Mosfellssveit, og höfðu þau vetursetu hjá honum fyrsta veturinn. Um vorið hélt Ketilbjörn í könnunarleiðangur austur yfir Mosfellsheiði. Hann reisti sér skála þar sem síðan heitir Skálabrekka við Þingvallavatn og þegar hann hélt áfram austur er hann sagður hafa misst öxi sína í þá á sem síðan er kölluð Öxará. Landnáma segir frá því að Ketilbjörn og félagar hans veiddu nokkrar silungsreyðar í Þingvallavatni, en gleymdu þeim undir hlíðum þess fjalls sem síðan er kallað Reyðarbarmur og er suðvestast í Kálfstindum. 

Ketilbjörn nam síðan Grímsnes allt, Laugardal og hluta af Biskupstungum. Hann bjó á Mosfelli í Grímsnesi og lifði nógu lengi til að fá viðurnefnið „gamli“. Í Landnámu segir að hann hafi verið svo auðugur að lausafé að hann hafi sagt sonum sínum að láta gera þvertré úr silfri í hof sem þeir létu smíða, en þegar þeir vildu það ekki hafi hann tekið silfrið og ekið því á tvem uxum með aðstoð þrælsins Haka og ambáttarinnar Bótar upp á Mosfell og grafið það þar, en síðan drepið þrælinn og ambáttina til að halda greftrunarstaðnum almennilega leindum, enda hefur silfur þetta aldrei fundist.

Ketilbjörn og Helga voru mjög kynsæl og áttu fjölda barna og á meðal afkomenda þeirra voru fyrstu menntamenn Íslendinga sem sögur fara af. Teitur sonur þeirra byggði fyrstur bæ í Skálholti. Hann var faðir Gissurar hvíta. Tveir tengdasynir þeirra fengu land hjá þeim, þeir Ásgeir Úlfsson, sem fékk Hlíðarlönd og bjó í Hlíð og Eilífur auðgi Önundarson, sem fékk Höfðalönd og bjó í Höfða.

Heimildir 
 

Landnám Íslands
Landnámsmenn á Íslandi
Elliðaárdalur

Elliðaárdalur er dalur í Reykjavík, sem nær frá Elliðavatni, vestur og norður að Elliðavogi. Hann dregur nafn sitt af Elliðaám, sem um hann renna. Elliðavogshraun þekur dalbotninn. Austan og norðan við dalinn eru hverfin Árbær og Höfðar, en sunnan og vestan við hann eru Heimar, Sogamýri, Fossvogur og Breiðholt.

Tenglar 
 Elliðaárdalur (Reykjavíkurborg)
 Elliðaárdalur (OR)
 Elliðaárdalur (ferlir.is)
 Elliðaárdalur Svæðið norðan Stekkjarbakka, Fornleifaskrá og húsakönnun 2017
 Náttúrufar með sundum í Reykjavík (skýrsla 1999)
 Elliðaárdalur (göngustígakort) 

Dalir á Íslandi
Landafræði Reykjavíkur
Örnefni í Reykjavík
Elliðaárvogur

Elliðaárvogur er vogur í austanverðri Reykjavík, milli Ártúnshöfða og Gelgjutanga. Í hann falla Elliðaár.

Tenglar 
 

Örnefni í Reykjavík
Vogar á Íslandi
Gelgjutangi

Gelgjutangi er lítið nes í austanverðri Reykjavík, norðan og vestan við Elliðaárvog og austan við Kleppsmýrarveg. Tanginn er að hluta til mótaður af eyrum vestari Elliðaár en að stærstum hluta uppfylling frá seinni hluta 20. aldar og fyrri hluta þeirrar 21. Gelgjutangi stendur vestan við Geirsnef sem fyrst varð til sem uppfylling á óseyrum Elliðaáa í borgarstjórnartíð Geirs Hallgrímssonar (D).  

Siglingaklúbburinn Snarfari hefur haft aðstöðu í Snarfarahöfn á Gelgjutanga en á tanganum mun einnig standa hluti af nýrri Vogabyggð  sem reist verður í Reykjavík 2017-2020.

Á Gelgjutanga var Landssmiðjan lengi með aðsetur.

Örnefni í Reykjavík
Nes á Íslandi
Ártúnshöfði

Ártúnshöfði er höfði í austanverðri Reykjavík, milli Elliðaárvogs og Grafarvogs.

Elliðaár renna vestan Ártúnshöfða í Elliðaárdal, austan Bústaða sem stóðu á Bústaðaholti

Örnefni í Reykjavík
Grafarlækur

Grafarlækur er lítill lækur sem fellur úr Grafarholti vestur í Grafarvog austarlega í Reykjavík. Öll þessi örnefni eru dregin af bænum Gröf, sem stóð við lækinn en er nú í eyði.

Örnefni í Reykjavík
Lækir á Íslandi
Löngusker

Löngusker eru allstór sker vestarlega í Skerjafirði í Reykjavík, eða beint fyrir norðan Álftanes. Skerin eru áberandi þegar lágsjávað er en hverfa nær alveg í stórstraumsflóðum. Í aðdraganda sveitarstjórnarkosninga árið 2006 var eitt af stefnumálum lista Framsóknarmanna að ná þjóðarsátt um að Reykjavíkurflugvelli yrði fundinn endanlegur samastaður á landfyllingu á Lönguskerjum.

Örnefni í Reykjavík
Skúlahóll

Skúlahóll er hæsti hóll Viðeyjar á Kollafirði undan ströndum Reykjavíkur, suðaustan við Viðeyjarstofu. Hann er 32 m hár og er kenndur við Skúla Magnússon landfógeta.

Örnefni í Reykjavík
Viðey
Viðeyjarstofa

Viðeyjarstofa er stórt, gamalt steinhús í Viðey á Kollafirði. Hún er elsta hús Reykjavíkur og jafnframt elsta steinhús Íslands, byggð á árunum 1753-1755 sem embættisbústaður fyrir Skúla Magnússon landfógeta. Upphaflega átti húsið einnig að vera bústaður stiftamtmanns en af því varð þó ekki. Arkitekt Viðeyjarstofu var Daninn Nicolai Eigtved, sem meðal annars teiknaði Amalienborg í Kaupmannahöfn. Við hlið hússins stendur Viðeyjarkirkja, sem Skúli lét reisa nokkrum árum síðar.

Íslenska ríkið gaf Reykjavíkurborg Viðeyjarstofu árið 1986 á 200 ára afmæli borgarinnar og voru þá gerðar umtalsverðar endurbætur á húsinu og breytingar til að það gæti nýst sem  veitingahús. Arkitekt breytinganna var Þorsteinn Gunnarsson.

Tengt efni
Aðalstræti 10, elsta hús í miðbæ Reykjavíkur

Heimildir

Saga Reykjavíkur
Byggingar í Reykjavík
Viðey
Engeyjarrif

Engeyjarrif eða Engeyjarboði er langt og mjótt rif sem liggur í sveig suður úr Engey á Kollafirði, undan ströndum Reykjavíkur. Rifið kemur ekki upp nema á háfjöru en oft er hægt að sjá sjó brjóta á því. Stór ljósbauja beint gegnt innsiglingunni í Reykjavíkurhöfn markar enda rifsins.

Örnefni í Reykjavík
Viðeyjarsund

Viðeyjarsund er sundið milli Viðeyjar á Kollafirði og Laugarness. Sundkappar synda stundum yfir það, og þykir það hraustlega gert. Sjálft sundið er um 20 metra djúpt þar sem það er dýpst og það er nokkuð þungur straumur í því, svo að það hefur komið fyrir að fólk drukkni þar. Nú til dags hefur sundið þrengst mjög vegna landfyllinga í kring um Sundahöfn.

Formlegt Viðeyjarsund sundkappa 
Með formlegu Viðeyjarsundi er átt við sundleiðina frá Viðey, oftast Viðeyjarbryggju og inn í Reykjavíkurhöfn, oftast flotbryggju við gamla slippinn. Einnig er mögulegt að synda úr Reykjavíkurhöfn og út í Viðey. Sundleiðin er um 4,3 km í beinni loftlínu.

Fyrstur til að synda þetta sund svo vitað sé var Benedikt G. Waage en hann synti frá Viðey að Völundarbryggju í Reykjavík þann 6. september 1914. Var þetta þá talið vera lengsta sund sem synt hafði verið hér við land á síðustu öldum. Benedikt var mjög þekktur fyrir sundíþrótt sína og tókst vel upp með sundið enda var logn og sjór spegilsléttur meðan á sundinu stóð. Þrátt fyrir það er haft eftir heimildum að fjórir straumar hafi borið hann af leið. Sundið tók 1 klukkustund og 56 mínútur. Benedikt var smurður með ýmis konar feiti fyrir sundið. Ásta Jóhannesdóttir er fyrsta konan sem synti Viðeyjarsund árið 1928 og var samkvæmt heimildum einnig 1 klukkustund og 56 mínútur á leiðinni. Írena Líf Jónsdóttir er sú eina sem synt hefur fram og tilbaka. Það sem helst þarf að gæta varúðar á þessu sundi er skipa‐ og bátaumferð. Hafa þarf samband við hafnaryfirvöld fyrir sund til að láta vita af sér og fá leyfi.

Þessir hafa synt formlegt Viðeyjarsund:

Sjá einnig 
Grettissund
Eyjasund

Tilvísanir 

Örnefni í Reykjavík
Landafræði Reykjavíkur
Viðey
Sund
Sund (landslagsþáttur)
Eiðsvík

Eiðsvík er vík sem er milli Viðeyjar, Gufuness og Geldinganess í Reykjavík. Hún er víðast hvar 10-20 m djúp og er kennd við eiðið sem tengir Geldinganes við land.

Örnefni í Reykjavík
Víkur á Íslandi
Geldinganes

Geldinganes er allstórt nes eða eyja í Reykjavík fyrir norðan Eiðisvík og liggur að hluta til samsíða Viðey. Norðan við Geldinganes er Þerney. 

Geldinganes er tengt landi með eiði sem nú er ökufært, en var áður fyrr aðeins fært á fjöru. Geldinganes er óbyggt, en þar voru á sínum tíma geldsauðir aldir fyrir fálkarækt þá sem fór fram á Valhúsahæð á Seltjarnarnesi. Þessi geldsauðir áttu að verða fálkunum fóður þegar þeir voru fluttir utan. Er nafnið þannig tilkomið. Seinna áttu menn lengi hagagöngu hrossa á Geldingarnesi og átti t.d. Hestamannafélagið Fákur slíka hagagöngu þar á þriðja áratug 20. aldar. Síðar var þar lengi skotæfingasvæði og seinna grjótnáma en úr henni hafa verið teknar þúsundir tonna af grjóti. Stefnt var að því að á nesinu yrði byggt íbúðahverfi fyrir yfir 15.000 manns á 2,20 km² svæði. Ekki er gert ráð fyrir að íbúðarbyggð rísi í Geldinganesi á tíma núgildandi aðalskipulags sem gildir til 2030 en samþykkt hefur verið að úthluta þar svæði fyrir kirkjugarð.

Tengill
 Grafarvogur (aðalskipulag Reykjavíkur 2010-2030)

Örnefni í Reykjavík
Grafarvogur
Nes á Íslandi
Köllunarklettur

Köllunarklettur var klettur við Sundahöfn, við hringtorg Sundagarða. Kletturinn dregur nafn sitt af því að þaðan var kallað eftir bát til frá Viðey. Áður en landfyllingar voru gerðar vegna hafnarinnar, stóð hann fram í sjó. Köllunarklettsvegur heitir eftir honum.

Í febrúar 1949 strandaði olíuskipið Glam við Köllunarklett. Það lá við akkeri í Laugarnesi og var verið  að dæla olíu í geyma Olíuverslunar Íslands þar þegar skipið slitnaði upp í ofsaroki og rak til lands og skemmdist. Dráttarbátur frá Hull í Bretlandi var fenginn til að draga skipið til Cardiff en svo fór að skipið slitnaði frá dráttarbátnum og fórst við Reykjanes 28. febrúar 1949. 

Áður var talið að kletturinn væri við Vatnagarða, en í ljós hefur komið að hann var líklega norðar, eða þar sem hringtorg Sunnugarða er nú.

Tilvísanir 
<reflist>

Heimild 

Örnefni í Reykjavík
Landafræði Reykjavíkur
Viðey
Bauja

Bauja er dufl eða flotholt sem er oftast notað til merkinga á sjó. Algengustu baujurnar eru með ljósi á, sem er vanalega fest þannig að hún fljóti á ákveðnum stað á sjónum og geti gefið sæfarendum merki um t.d. blindsker, grynningar eða siglingaleiðir. Margar aðrar tegundir eru til líka, t.d. baujur með veifum eða fánamerkjum, lífbaujur sem kastað er til fólks sem hefur dottið fyrir borð til að hjálpa því að halda sér á floti, samskiptabaujur sem kafbátar nota stundum eða mælingabaujur til að mæla t.d. veðurskilyrði eða hafskilyrði. Þá eru til baujur sem geta numið sónar-bylgjur og þannig t.d. fylgst með kafbátum. Stundum nota kafarar baujur til að sýna hvar þeir eru staddir, og þær eru líka notaðar við veiðar til að sýna t.d. hvar humargildra liggur. Einnig eru til festarbaujur, sem halda köplum eða keðjum tiltækum fyrir skip undan landi.

Sjá einnig
 Viti

Mannvirki
Samgöngur
Siglingafræði
Tökuorð úr hollensku
Mikki Mús

Mikki Mús (Mickey Mouse á ensku) er teiknimyndapersóna sem er lukkudýr Walt Disney-fyrirtækisins. Walt Disney og Ub Iwerks sköpuðu hann saman hjá Walt Disney-hreyfimyndastúdíóinu árið 1928. Mikki er talandi og manngerð mús sem venjulega klæðist rauðum stuttbuxum, stórum gulum skóm og hvítum hönskum. Mikki er ein frægasta skáldpersóna í heimi.

Mikki birtist fyrst í tilraunateiknimyndinni Plane Crazy en var opinberlega kynntur til sögunnar í stuttmyndinni Steamboat Willie (1928), einni fyrstu hljóðteiknimynd allra tíma. Steamboat Willie var fordæmalaus á sínum tíma fyrir það hvernig hún skeytti saman teiknimynd við tónlist og alls kyns óhljóð. Myndin var einn mesti smellur í bandarískum kvikmyndahúsum þess árs og skaut Walt Disney upp á stjörnuhimininn nánast á einu bretti. Því er ekki ofsögum sagt að Mikki hafi lagt grunninn að risaveldi Walt Disney og í raun öllum bandaríska teiknimyndaiðnaðinum. Mikki átti eftir að birtast í fleiri en 130 myndum, þ.á.m. The Band Concert (1935), Brave Little Tailor (1938) og Fantasíu (1940). Mikki birtist aðallega í stuttmyndum en líka endrum og eins í kvikmyndum í fullri lengd. Tíu af teiknimyndum Mikka voru tilnefndar til Óskarsverðlauna sem besta teiknistuttmyndin, en aðeins ein vann: Lend a Paw árið 1942. Árið 1978 varð Mikki fyrsta teiknimyndapersónan sem fékk stjörnu á Hollywood Walk of Fame-götunni.

Frá og með árinu 1930 birtist Mikki líka oft í myndasögum. Dagblaðastrípa með hans nafni, aðallega teiknuð og samin af Floyd Gottfredson, birtist vikulega í 45 ár. Mikki hefur einnig birst í myndasögublöðum eins og Topolino í Ítalíu, Andrésar Andarblöðunum á Íslandi og í sjónvarpsþáttaröðum eins og The Mickey Mouse Club á meðal annarra. Hann birtist líka í öðrum miðlum, þ.á.m. tölvuleikjum. Hægt er að heilsa upp á Mikka og fá eiginhandaráritun hans í skemmtigörðum Disney.

Mikki er oft í fylgd kærustu sinnar, Mínu Músar, hundsins síns Plútós, vina sinna, Andrésar Andar og Guffa, og erkióvinar síns, Svarta-Péturs. Þótt hann hafi í upphafi verið hrekkjótt andhetja mildaðist Mikki með árunum og varð fremur góðlyndur en ævintýragjarn. Árið 2009 byrjaði Disney að leggja meiri áherslu á hrekkjótta og ævintýragjarna hlið hans fremur en glaðlyndi og kátleika.

Mikki birtist fyrst á íslensku árið 1939 og hét þá Búri bragðarefur. Leiftur gaf út.

Tilvísanir

Disney
Myndasögupersónur
Teiknimyndapersónur
Wham-O

Wham-O Inc. er leikfangaframleiðandi í Kaliforníu, Bandaríkjunum. Fyrirtækið var stofnað 1948 og er frægt fyrir að hafa sett nokkur fræg leikföng á markað, eins og húlahopphringinn og frisbeediskinn. Fyrirtækið er nú í eigu kínversks fyrirtækis, Cornerstone Overseas Investment Limited.

Tenglar 
 Vefur Wham-O

Bandarísk fyrirtæki
Leikfangafyrirtæki
Þekkingarstjórnun

Þekkingarstjórnun felst í að hagnýta á skipulegan hátt innri þekkingu skipulagsheildar. Innri þekking er bæði skráð t.d. í skipulögðu skjalakerfi og óskráð hjá starfsmönnum sjálfum. Þekkingarstjórnun hefur verið kennd sem háskólagrein frá 1995. Fyrirtæki sem nýta þekkingarstjórnun hagnýta þætti úr upplýsingatækni og starfsmannastjórnun.

Tenglar 
 Félag um þekkingarstjórnun, grein í Bókasafninu 2005
 Skipulagsheildir í fjármálastarfsemi: vísbendingar um þekkingarstjórnun, grein í Bókasafninu 2007

Stjórnun
Bókasafns- og upplýsingafræði
Skúmhöttur

Skúmhöttur er fjallstindur á milli Loðmundarfjarðar og  Borgarfjarðar eystri í Múlaþingi. Hann er 868 metra hár. 

Skúmhöttur er úr líparíti, eða ljósgrýti, og er því bjartur yfirlitum. Fyrri liður nafnsins, „skúm“, getur þýtt ryk, dimma (húm) eða hula (skán), og vísar kannski til þess að á tindinum er dökkt líparítlag. En líklegra er þó að nafnið sé til komið vegna þess að stundum leika þokuhnoðrar um tindinn, og hylja hann sjónum, og er þá eins og fjallið sé með „myrkrahatt“.

Frá Skúmhetti ganga þrír Skúmhattardalir, einn norður til Borgarfjarðar eystri, annar austur til Húsavíkur og sá þriðji suðvestur til Hraundals í Loðmundarfirði. Vestan við Skúmhött er Skúmhattarskarð, áður fáfarin gönguleið til Borgarfjarðar.

Suður af Skúmhetti er eyðibýlið Seljamýri í Loðmundarfirði, og á sú jörð land norður á Skúmhött.

Tenglar 
 Mynd af Skúmhetti
 Skúmhöttur, dimmt fjall . . .
 Gönguleiðir um hrikaleg fjöll og fagrar víkur; grein í Morgunblaðinu 31. janúar 1999

Fjöll á Íslandi
Loðmundarfjörður
Leiklistarskóli SÁL

Leiklistarskóli SÁL var stofnaður af ungu fólki árið 1972 sem hafði áhuga á að fullgildur leiklistarskóli yrði starfræktur á Íslandi og hafði myndað samtökin „SÁL“ sem er skammstöfun fyrir „Samtök áhugafóks um leiklistarnám“. Leikfélag Reykjavíkur og Þjóðleikhúsið höfðu rekið hvort sinn leiklistarskóla en lagt þá niður, Leikfélagið útskrifaði síðustu nemendur sína 1969 og Þjóðleikhúsið 1971. Skólarnir voru lagðir niður til að leggja áherslu á að ríkið stæði að rekstri fullgilds leiklistarskóla. 

Þegar ekkert bólaði á ríkisleiklistarskóla fór SÁL af stað með leiklistarskóla þar sem var unnið eftir þeirri hugmyndafræði sem leiklistarskólar voru reknir eftir á hinum norðurlöndunum, hvað varðar stundaskrá og námsgreinar. Fyrsti árgangurinn hóf nám 1972 og næstu tvo ár hófu nám sitt hvor árgangurinn. Meðal nýjunga sem voru á námsskrá SÁL-skólans var hópefli, einstaklingstímum bæði í söng og raddþjálfun o.fl. og að skólinn var algjörlega óháður öðrum leiklistarstofnunum. Þá var stefnt á að námið tæki þrjú ár og að því loknu rækju útskriftarnemar nemendaleikhús í eitt ár og bæru alla ábyrgð, fjárhagslega og listræna, á leikhúsinu. 

Margar af þeim tilraunum sem SÁL-skólinn gerði voru teknar upp í Leiklistarskóla Íslands þegar hann var stofnaður 1975. Þá voru tveir elstu árgangar SÁL-skólans teknir inn í heilu lagi inn í hinn nýja skóla og flestir af yngsta árganginum. Flestir kennarar hins nýja Leiklistarskóla Íslands voru úr kennaraliði SÁL-skólans. Nemendaleikhús varð sjálfsagður endapunktur á námi í leiklist á Íslandi.

Leiklistarskóli Íslands varð síðan að leiklistardeild Listaháskóla Íslands, þegar hún var stofnuð.

Þekktir nemendur 
 Sigurður Sigurjónsson
 Viðar Eggertsson
 Tinna Gunnlaugsdóttir

Íslenskir leiklistarskólar
Hnúðkál

Hnúðkál (fræðiheiti: Brassica oleracea var. gongylodes) er ræktunarafbrigði garðakáls. Hnúðkál er tvíær jurt sem safnar forða efst í stöngulinn á fyrsta árinu og myndar þannig ætan ofanjarðarhnúð sem blöðin standa út úr. Hnúðurinn er borðaður bæði hrár og soðinn. Hann hefur milt og gott kálbragð. Hnúðkál hentar vel sem hrámeti en má matreiða eins og gulrætur
Hnúðkál er ólíkt öðru grænmeti að því leyti að það safnar forðanæringu í stöngulinn og myndar hnúð sem vex ofanjarðar.

Heimild
Garðar R. Árnason, Sjö káltegundir fyrir heimilisgarðinn , Handbók bænda 1993, Bændasamtök Íslands, árg. 43, tbl. 60

Garðakál
Vorlaukur

Vorlaukur er heiti sem er notað á ýmsar tegundir lauka (Allium) sem eiga það sameiginlegt að vera með lítinn og mjóan hnúð og græn safarík blöð. Slíkir laukar hafa yfirleitt mildara bragð og eru því notaðir í salöt (bæði hnúðurinn og blöðin) og ýmsa aðra matargerð sem grænn laukur. Orðið er þannig oft notað almennt yfir ferskan, óþroskaðan lauk (ýmsar tegundir) sem tíndur er á vorin.

Í Bandaríkjunum og Kanada er orðið scallion eða green onion yfirleitt notað um ófullþroska hnattlauka (Allium cepa) og það virðist einnig vera algengasta orðanotkunin í Danmörku.

Á Bretlandseyjum, Þýskalandi og Frakklandi er hins vegar algengara að nota orðið yfir pípulauk (Allium fistulosum).

Laukar
Hábaugur

Hábaugur er stórbaugur í himinhvolfshnitakerfi, sem liggur um norður- og suðurskaut himins, hvirfilpunkt og ilpunkt. Himinhnöttur er sagður í hágöngu, þegar hann er á hábaug.

Stjörnufræði
Stjörnuskoðun

ca:Meridià
ml:ധ്രുവരേഖ