alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Føroysk orðabók

Føroysk orðabók – (Færeysk orðabók) – er færeysk–færeysk orðabók, sem kom út 1998 í ritstjórn Jóhans Hendrik Winther Poulsen.

Þetta er fyrsta færeyska orðabókin með skýringum á færeysku, og hefur að geyma um það bil 65.700 uppflettiorð og um 70.000 notkunardæmi á tæplega 1.500 blaðsíðum. Þar með er færeyska síðasta lifandi norðurgermanska tungumálið sem hefur eignast ítarlega móðurmáls-orðabók. Vinnan við orðabókina stóð yfir í um 40 ár, ef allur undirbúningur er meðtalinn.

Orðabókin miðast við ríkjandi færeyska málstefnu, það er vandað færeyskt mál. Þess vegna er erlendum tökuorðum sleppt, ef þau eru ekki með fullri vissu orðin hluti af færeyskum orðaforða.

Netútgáfa 
Frá árinu 2007 hefur orðabókin verið aðgengileg á netinu. Hægt er að leita að uppflettiorðum, en gæta þarf þess að nota færeysku stafina á, ð, í, ó, ú, ý, æ og ø. Hægt er að fella niður bókstafi í upphafi eða enda orðs með því að nota *. Netútgáfan er í meginatriðum eins og prentaða útgáfan.

Heimild 
 Jóhan Hendrik W. Poulsen o.fl.: Føroysk orðabók. Føroya Fróðskaparfelag, Tórshavn 1998, ISBN 99918-41-52-0 (óbundin, 1483 bls.), ISBN 99918-41-53-9 (innbundin í 2 bókum), ISBN 99918-41-54-7 (CD-ROM)

Vefsíður 
 Føroysk orðabók – Leitarvél 
 Orðabókagrunnurin 
 Orðalistar — Færeysk fræðiorð og nýyrði. 
 Føroysk orðabók – Ritfregn — Íslenska málfræðifélagið og Málvísindastofnun Háskóla Íslands.

Orðabækur
Færeyska
Titanic II

Titanic II (einnig þekkt sem Endurreisn Titanics) var tillöguuppdráttur að skipi. Tillagan kom frá suður afrískum viðskiptamanni, Sarel Gous, sem stofnaði fyrirtækið RMS Titanic Shipping Holdings með það markmið að byggja nákvæma eftirlíkingu af skemmtiferðaskipinu RMS Titanic. Gous hafði komist yfir upprunalegar teikningar af Titanic og hefði skipið verið smíðað væri það 290 metrar á lengd og 33 metrar á breidd.

Heimildir 

Titanic
Júnnan

Júnnan er umdæmi í Shandong héraði, Kína.

Kína
Stokkhúsið

Stokkhúsið var fangelsi í Kaupmannahöfn, stofnað 1670 og var aðalfangelsi borgarinnar um langt skeið, eða til ársins 1860. Stokkhúsið var helsta fangelsi Íslendinga frá árinu 1741, en áður hafði Brimarhólmur gegnt því hlutverki. Í Stokkhúsinu unnu margir fanganna undir gæslu og þar þótti ill vist og voru fangar þar oft beittir líkamlegum refsingum og öðru harðræði. Var vistin þar talin verri en í Brimarhólmi. Fjölmargir íslenskir sakamenn voru sendir til afplánunar í Stokkhúsið. Fangelsi þetta var svo nefnt vegna þess að þar voru menn settir í stokk.

Tengt efni 
 Rasphúsið

Tenglar 
 Fangauppreisnin í Kristjánshöfn; grein í Morgunblaðinu 1966

Fangelsi í Kaupmannahöfn
Listi yfir CSI:NY (1. þáttaröð)

Fyrsta þáttaröðin af CSI: NY var frumsýnd 22.september 2004 og sýndir voru 23 þættir. 

Í fyrstu þáttaröðinnni af CSI: NY fá áhorfendur að kynnast New York CSI með Mac Taylor í fararbroddi. Með honum í CSI liðinu eru: Stella Bonasera aðstoðaryfirmaður CSI liðsins ; Danny Messers sem var handvalinn af Mac í liðið og New York búi í húð og hár; Aiden Burn ákafur CSI rannsóknarmaður; Dr Sheldon Hawkes réttarlæknir og Don Flack NYPD rannsóknarfulltrúi.

Aðalleikarar 
 Gary Sinise sem Mac Taylor 
 Melina Kanakaredes sem Stella Bonasera 
 Carmine Giovinazzo sem Danny Messer 
 Vanessa Ferlito  sem Aiden Burn
 Hill Harper sem Sheldon Hawkes
 Eddie Cahill sem Donald (Don) Flack Jr.

Þættir

Heimild
 

CSI:NY Wiki  Listi yfir Seríu 1

CSI: NY
Santa Catarina (fylki)

Santa Catarina er fylki í Suður-Brasilíu. Fylkishöfuðborgin er Florianópolis.

Í norður er Parana-fylki, í austur er Atlantshaf, í suður er Rio Grande do Sul og í vestur er Argentína.

Fylki Brasilíu
Dill

Dill eða sólselja (fræðiheiti: Anethum graveolens) er fjölær kryddjurt. Það er einasta tegund í ættkvíslinni Anethum. Sem kryddjurt er dill víða notað með fiski og agúrkum, og er aðalefnið í dillsósu. Plantan verður 40–60 cm á hæð, stilkarnir eru hávaxnir og grannir og laufblöðin fínleg og um 10–20 cm að lengd. Laufblöðin á dilli eru svipuð þeim á fennikku. Blómin eru gulhvít í lítlum sveipum 2–9cm að þvermáli. Fræin eru 4–5 mm löng og um 1 mm þykk, svolítið bogin.

Dill á rætur að rekja til Austur-Evrópu.

Sveipjurtaætt
Krydd
Hrognkelsi

Hrognkelsi (eða hrokkelsi) (fræðiheiti Cyclopterus lumpus) er nafn á fisktegund sem á íslensku gengur undir kynbundnum nöfnum. Það er rauðmagi eða grásleppa. Rauðmaginn er hrognkelsahængurinn (karlkyn) og grásleppan hrygna hrognkelsis (kvenkyn). Rauðmaginn elur önn fyrir hrognunum sínum.

Íslendingar hafa veitt hvortveggja í net, en grásleppunetin eru nokkru stórriðnari en rauðmaganetin, enda grásleppan stærri. Í Brekkukotsannál Halldórs Laxness segir á einum stað: „Þeir sem veiða hrokkelsi eru aldrei nefndir rauðmagakallar, en alltaf grásleppukarlar“.

Þjóðsagan 
Til er gömul sögn um það hvernig hrognkelsin hafi orðið til og marglyttan. Og sagan er
á þá leið að einhverju sinni hafi Jesús Kristur verið á gangi með sjó fram. Þá bar svo við að Kristur hrækti í sjóinn „og af því varð rauðmaginn". Sankti Pétur hafði verið í för með meistara sínum að þessu sinni. Og er hann sá að Kristur hrækti í sjóinn þá gerði hann það líka „og af þvi varð grásleppan“. —  Kölski var á flakki um þessar mundir og sá til ferða þeirra Krists og Péturs. Hljóp hann nú niður að sjó og fór i hámót á eftir þeim, því að hann fýsti að vita hvaða erindi þeir ætti niður i fjöru og inn með öllum sjó. Og er hann sá að þeir hræktu í sjóinn, þá gerði hann slíkt hið sama. En af þeim hráka varð marglyttan og vita menn ekki til þess að hún sé til nokkurs nýt.

Hjátrú 
Ef hrognkelsi kom á öngul manna var það afleitt og táknaði bráða feigð þess er dró. Það þótti einnig vita á ofsaveður ef grásleppa sást vaða í vatnsborðinu.

Tenglar 

 Hrognkelsi; grein af Heimaslóð.is

Heimildir 

Hrognkelsaætt

ca:Lumpus
es:Cyclopteridae
zh:圓鰭魚科
Perceval eða Sagan um gralinn

Perceval eða Sagan um gralinn er frönsk ljóðsaga eftir Chrétien de Troyes, sem var eitt virtasta skáld miðalda og sótti gjarnan yrkisefni til sagna um Arthúr konung og riddara hans. Perceval var síðasta verk höfundarins, samið á árabilinu 1180–1191, en hann lést án þess að hafa lokið verkinu. En þrátt fyrir lausa enda er Perceval með bestu riddarasögum miðalda, er raunsærri en flestar þeirra og full góðlátlegrar kímni. 

Í fyrri hlutanum segir frá Perceval, ungum manni sem yfirgefur móður sína til að verða riddari. Í kastala Fiskikonungsins sér hann gralið og spjótið með oddinum sem blæðir úr. Þá verða straumhvörf í lífi hans. 

Í síðari hlutanum er fjallað um ævintýri riddarans Gauvains, og vandræði sem hljótast oft af samskiptum hans við konur. 

Perceval eða Sagan um gralinn kom út 2010 í íslenskri þýðingu Ásdísar R. Magnúsdóttur, í ritröðinni Lærdómsrit Bókmenntafélagsins. Þar er verkið þýtt eins og það er í frönskum handritum frá fyrri hluta 13. aldar.

Parcevals saga 
Perceval eða Sagan um gralinn, er eitt þriggja verka Chrétiens sem þýdd voru á norrænu (íslensku) á 13. öld, og kallast þar Parcevals saga. Þýðingin er í lausu máli, og talsvert stytt. Síðari hluti verksins kallast þar Valvers þáttur, eftir riddaranum Valver (Gauvain) sem er þar í aðalhlutverki. 

Aðgengileg útgáfa af Parcevals sögu og Valvers þætti er í bókinni: Með kurt og pí. Riddarasögur handa grunnskólum, Mál og menning, Rvík 1988, bls. 33–137. Baldur Hafstað og Kolbrún Bergþórsdóttir sáu um útgáfuna. 

Hin verkin sem til eru í 13. aldar þýðingu, eru Erex saga og Ívents saga. 

Riddarasögur
Franskar bókmenntir
Íslenskar bókmenntir
Marilyn Manson

Brian Hugh Warner betur þekktur sem Marilyn Manson (fæddur 5. janúar 1969) er bandarískur tónlistarmaður sem stofnaði hljómsveit undir samnefndu listamannsnafni. Hann hefur einnig leikið í kvikmyndum og málað listaverk.

Manson vakti fyrst áhuga Trent Reznors árið 1994 og tók Reznor upp fyrstu tvær breiðskífur (og fyrstu stuttskífu) plötu hljómsveitarinnar ásamt því að hljómsveitin fór á tónleikaferðalag með Nine Inch Nails, bandi Reznors.

Manson þykir umdeild persóna vegna sviðsframkomu sinnar og telja sumir hann hafa neikvæð áhrif á ungmenni.
Þá hafa konur sakað hann um líkamlegt og kynferðislegt ofbeldi.

Breiðskífur
Portrait of an American Family (1994)
Antichrist Superstar (1996)
Mechanical Animals (1998)
Holy Wood (2000)
The Golden Age of Grotesque (2003)
Eat Me, Drink Me (2007)
The High End of Low (2009)
Born Villain (2012)
The Pale Emperor (2015)
Heaven Upside Down (2017)
We are Chaos (2020)

Stuttskífur
Smells Like Children (1995)
Remix & Repent (1997)

Manson, Marilyn
Bandarískar þungarokkshljómsveitir
Sunnudagsbókstafur

Sunnudagsbókstafur er einn af stöfunum A, B, C, D, E, F og G. Þessir bókstafir eru settir við dagana 1. til 7. janúar. Sá þeirra sem verður sunnudagur á einhverju tilteknu ári ákvarðar sunnudagsbókstaf ársins. Til dæmis er 6. janúar ársins 2019 sunnudagur og er því sunnudagsbókstafur 2019 F. Hlaupár hafa tvo sunnudagsbókstafi og gildir annar þeirra frá 1. janúar til 28. febrúar en sá síðari frá 29. febrúar til ársloka. Þannig fær árið 2020 tvo sunnudagsbókstafi: E og D.

Sunnudagsbókstafur hvers árs ásamt pöktum eru notaðir til að reikna út páska og aðrar hræranlegar hátíðir hvers árs.

Stjörnufræði
Tímatal
Dagatal
Kristnar hátíðir
Listi yfir CSI:NY (2. þáttaröð)

Önnur þáttaröðin af CSI: NY var frumsýnd 28. september 2005 og sýndir voru 24 þættir. 

Nýr aðalleikari byrjaði í þætti 3: Anna Belknap sem CSI Lindsay Monroe.

Tveir nýir aukaleikarar bættust við hópinn: Robert Joy sem réttarlæknirinn Sid Hammerback og A.J. Buckley sem rannsóknarstofu sérfræðingurinn Adam Ross.

Leikkonan Venassa Ferlito sem lék Aiden Burn kom aðeins fram í þrem þáttum.

Aðalleikarar 
 Gary Sinise sem Mac Taylor 
 Melina Kanakaredes sem Stella Bonasera 
 Carmine Giovinazzo sem Danny Messer 
 Vanessa Ferlito  sem Aiden Burn (Þættir 1-2, 23)
 Hill Harper sem Sheldon Hawkes
 Eddie Cahill sem Donald (Don) Flack Jr. 
 Anna Belknap sem Lindsay Monroe (Frá þætti 3-til dags)

Aukaleikarar 
 Robert Joy sem Sid Hammerback
 A.J. Buckley sem Adam Ross

Þættir

Tilvísanir

Heimildir 
 
 
 CSI:NY Wiki  Listi fyir Seríu 2

CSI: NY
Innanríkisráðuneyti Íslands

Innanríkisráðuneyti Íslands var eitt af 8 ráðuneytum Stjórnarráðs Íslands frá 2011 til 2017. Æðsti yfirmaður innanríkisráðuneytis var innanríkisráðherra og æðsti embættismaður þess var ráðuneytisstjóri. 

Ráðuneytið varð til með sameiningu dómsmála- og mannréttindaráðuneytis og samgöngu- og sveitar­stjórnar­ráðuneytis og tók til starfa 1. janúar 2011. Dómsmálaráðuneytið og samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytið komu í stað innanríkisráðuneytisins frá 1. maí 2017.

Ráðherrar

Tilvísanir

Tenglar 
 Heimasíða

Íslensk ráðuneyti
Innanríkisráðherrar Íslands
Dómsmálaráðherrar Íslands
Velferðarráðuneyti Íslands

Velferðarráðuneyti Íslands var eitt af níu ráðuneytum Stjórnarráðs Íslands þar til því var skipt upp í heilbrigðisráðurneyti og félagsmálaráðuneyti árið 2018. Æðstu yfirmenn velferðarráðuneytis voru félags- og jafnréttismálaráðherra og heilbrigðisráðherra. Æðsti embættismaður þess er ráðuneytisstjóri. Ráðuneytið varð til með sameiningu heilbrigðisráðuneytis og félags- og tryggingamálaráðuneytis og tók til starfa 1. janúar 2011.

Undir velferðarráðuneytinu störfuðu tveir ráðherrar, félags- og jafnréttismálaráðherra og heilbrigðisráðherra.

Tilvísanir

Tenglar 
 Heimasíða

Íslensk ráðuneyti
Heilsa á Íslandi
Listi yfir CSI:NY (3. þáttaröð)

Þriðja þáttaröðin af CSI: NY var frumsýnd 30. september 2006 og sýndir voru 24 þættir. 

Tveir nýir aukaleikarar bættust við hópinn: Emmanuelle Vaugier sem rannsóknarfulltrúinn Jessica Angell og Claire Forlani sem réttarlæknirinn Peyton Driscoll.

Aðalleikarar 
 Gary Sinise sem Mac Taylor 
 Melina Kanakaredes sem Stella Bonasera 
 Carmine Giovinazzo sem Danny Messer 
 Hill Harper sem Sheldon Hawkes
 Eddie Cahill sem Donald (Don) Flack Jr. 
 Anna Belknap sem Lindsay Monroe

Aukaleikarar 
 Robert Joy sem Sid Hammerback
 A.J. Buckley sem Adam Ross
 Emmanuelle Vaugier sem Jessica Angell
 Claire Forlani sem Peyton Driscoll

Þættir

Tilvísanir

Heimildir 
 
 

CSI: NY
Ölkofra þáttur

Ölkofra þáttur er stutt gamansöm frásögn sem telst til Íslendingaþátta. Ölkofra þáttur segir frá Þórhalli sem bjó í Bláskógum á Þórhallsstöðum og var samkvæmt sögunni lítill og ljótur. Hann „hafði þá iðju að gera öl á þingum til fjár“ og hafði jafnan kofra á höfði sem er kollótt húfa. Sökum þess kölluðu þingmenn hann Ölkofra. Þátturinn segir helst frá því þegar Ölkofri (Þórhallur) kveikir fyrir slysni í Goðaskógi og veldur miklu tjóni og öll eftirmál þeirrar gjörðar. Ölkofra þáttur er talinn allforn.

Slysaíkveikjan

Líkindi 
Broddi Bjarnason var mágur Þorsteins Síðu-Hallssonar. Hann vildi aðstoða Ölkofra þegar honum reyndist erfitt að fá menn til liðs við sig eftir skógarbrunann. Skipti þeirra Brodda og goðanna eru nauðalík því sem segir í Bandamanna sögu um viðskipti Egils Skúlasonar við þá höfðingjana sem sú saga segir frá, og hefur þátturinn tekið eftir Bandamannasögu, enda þótt þátturinn eigi að gerast um 1025 eða mannsaldri fyrr en Bandamannasaga.

Tenglar 
 Ölkofra saga (úr vefsafni)

Íslendingaþættir
Listi yfir CSI:NY (4. þáttaröð)

Fjórða þáttaröðin af CSI: NY var frumsýnd 26.september 2007 og sýndir voru 21 þættir. 

Aðeins 14 þættir voru gerðir áður en verkfall handritshöfunda byrjaði. Sjö þáttum var bætt við eftir að verkfallið kláraðist sem gerði þáttröðina að 21 þætti.

Aðalleikarar 
 Gary Sinise sem Mac Taylor 
 Melina Kanakaredes sem Stella Bonasera 
 Carmine Giovinazzo sem Danny Messer 
 Hill Harper sem Sheldon Hawkes
 Eddie Cahill sem Donald (Don) Flack Jr. 
 Anna Belknap sem Lindsay Monroe

Aukaleikarar 
 Robert Joy sem Sid Hammerback
 A.J. Buckley sem Adam Ross
 Emmanuelle Vaugier sem Jessica Angell
 Claire Forlani sem Peyton Driscoll (talaði inn á í þætti 4)

Þættir

Tilvísanir

Heimildir 
 
 

CSI: NY
Frumefni í flokki 10

Frumefni í flokki 10 í lotukerfinu eru fjórir hliðarmálmar, nikkel, palladín, platína og darmstadtín sem er óstöðugt geislavirkt tilbúið efni. Þrír fyrrnefndu málmarnir eru silfurgljáandi, tæringarþolnir og mótanlegir. Vegna þessara eiginleika er algengt að nota þá í skartgripi. Þeir eru líka notaðir í málmblendi, sem hvatar í efnahvörfum og í rafeindaíhluti. 

Hliðarmálmar
Efnaflokkar
Plöntuefni

Plöntuefni eða jurtaefni eru efnasambönd sem koma fyrir náttúrulega í jurtaríkinu. Dæmi um plöntuefni eru betakarótín sem er appelsínugult litarefni og mikilvægt A-próvítamín, og oxalsýra sem kemur fyrir meðal annars í hundasúrum og rabbarbara. Algengast er að nota þetta hugtak um ýmis efni sem eru ekki skilgreind sem nauðsynleg næringarefni en eru samt talin geta haft áhrif á heilsu fólks. Mjög mörg lyf eru plöntuefni eða unnin beint úr þeim. Dæmi um það er hjartalyfið digitalis. Einnig eru ýmis fíkniefni þannig til komin, svo sem ópíum og hass.

Plöntuefni
Næringarfræði
Díkarboxýlsýra

Díkarboxýlsýrur eru lífræn efnasambönd með tvo karboxýlsýruvirknihópa. Sameindaformúla díkarboxýlsýra er oft rituð sem samhverfa HOOC-R-COOH þar sem R getur verið ýmist alkýl-, alkenýl-, alkýnýl- eða arýl-hópur. 

Dæmi um díkarboxýlsýrur eru oxalsýra (HOOC-COOH), malónsýra (HOOC-(CH2)-COOH), rafsýra (HOOC-(CH2)2-COOH), glútarsýra (HOOC-(CH2)3-COOH), adipínsýra (HOOC-(CH2)4-COOH) og þalsýra (C6H4(COOH)2).

Díkarboxýlsýrur
Lífrænt efnasamband

Lífræn efnasambönd eru í lífrænni efnafræði efnasamband kolefnis. Ástæður þess að kolefnissambönd eru kölluð „lífræn“ eru fyrst og fremst sögulegar og stafa af því að þessi efnasambönd var aðeins hægt að fá úr afurðum lífvera en ekki búa þau til á tilraunastofu. Þegar Friedrich Wöhler tókst að búa til þvagefni 1828 varð þessi afmörkun því marklaus. Hugtakið er samt sem áður enn notað til að lýsa efnasamböndum sem innihalda mikið magn kolefnis.

Lífræn efnafræði fæst við rannsóknir á lífrænum efnasamböndum, lífrænum efnahvörfum og aðferðum lífrænnar efnasmíði.

Lífræn efnafræði
Lífræn efnasambönd
The Bold and the Beautiful

The Bold and the Beautiful er bandarísk sápuópera sem hóf göngu sína árið 1987.

Bandarískir sjónvarpsþættir
Stofnað 1987
Krímgotneska

Krímgotneska er austurgermanskt mál sem þróaðist út frá gotnesku og var talað á Krímskaga (nú hluti af Úkraínu) fram að lokum 17. aldar. 

Á Krímskaga og viðar í Suður-Rússlandi, milli Dnjepur og Dónár, hafa fundist margar minjar eftir Krímgota í fornum gröfum, einkum frá því um 200 e. Kr. 

Germönsk tungumál
Radziechowy

Radziechowy er þorp í umdæminu Gmina Radziechowy-Wieprz innan Żywiec County, Silesian Voivodship, í Suður-Póllandi. Það liggur um það bil átta kílómetra (5 mílur) suðvestur af Żywiec og 68 kílómetra (42 mílur) suður af höfuðborgarsvæði Katowice.

Íbúafjöldinn er um það bil 5.000.

Þorp í Póllandi
Frances Fisher

Frances Fisher (fædd þann 11. maí árið 1952) er bandarísk leikkona. Hún er þekkt fyrir leik sinn í kvikmyndum eins og Unforgiven frá árinu 1992 þar sem hún lék Strawberry Alice, höfuðvændiskonu í myndinni sem Clint Eastwood leikstýrði. Hún er líka fræg fyrir leik sinn sem móðir Rose (leikin af Kate Winslet) í myndinni Titanic frá árinu 1997. Báðar þessar kvikmyndir unnu óskarsverðlaun sem besta kvikmynd síns árs.

Fisher, Frances
Sigurður Bjóla

Sigurður Bjóla Garðarsson (f. 1952) er íslenskt tónskáld og tónlistarmaður. Hann var söngvari og lagasmiður í Spilverki þjóðanna, Hrekkjusvínum og um tíma liðsmaður í Stuðmönnum. Hann samdi textan við lagið Nútíminn eftir Egil Ólafsson í flutningi Þursaflokksins.

Íslenskir tónlistarmenn



Tenglar 

 Sigurður Bjóla á Glatkistunni
Elísabet Ronaldsdóttir

Elísabet Ronaldsdóttir (f. 1965) er íslenskur kvikmyndagerðarmaður, menntuð í Englandi. Hún hefur starfað innan kvikmynda- og sjónvarpsgeirans í yfir 20 ár, einkum við klippingu. . Hún hlaut Edduverðlaunin 2008 fyrir klippingu kvikmyndarinnar Reykjavík - Rotterdam. Elísabet klippti einnig Brúðgumann, Bræðrabyltu, Duggholufólkið, Mýrina og Blóðbönd.

Hún hefur klippt þekktar myndir eins og  Deadpool 2 (2018), Kate (2021) and Bullet Train (2022).

Elísabet var einn af stofnendum KIKS, Félags kvenna í kvikmyndum og sjónvarpi og var formaður fyrstu tvö árin. Hún hefur setið í stjórn SÍK, Samtaka íslenskra kvikmyndaframleiðanda og verið formaður IKSA, Íslensku kvikmynda- og sjónvarpsakademíunnar..

Tilvísanir 

Íslenskar konur
Handhafar Edduverðlaunanna
Ripp, Rapp og Rupp

Ripp, Rapp og Rupp eru teiknimyndapersónur og frændur Andrésar Andar í samnefndri teiknmyndaseríu. Ripp er með rauða húfu, Rapp með bláa og Rupp með græna. Bræðurnir þrír eru jafnhæfir í öllu, hvort sem um er að ræða að gáfnafari, leikhæfni í tölvuleikjum, og eru allir jafnir að hæð og þyngd. Þeir eru Grænjaxlar, sem eru einhvers skonar skátaflokkur, og skátaforinginn þeirra er Magnús og hefur viðurnefnið mikli.

Ættfræði 
Systir Jóakims Aðalandar, Hortemía Aðalönd, giftist Ragnmusi Önd og þau eignuðust börnin Dellu Önd (systur Andrésar) og Andrés Önd. Svo Giftist Della einhverjum sem hefur hingað til verið ónefndur og eignaðist með honum Ripp, Rapp og Rupp.   

Persónur í Veröld Andrésar Andar
Karl Ísfeld

Karl Ísfeld (8. nóvember 1906 – 27. september 1960) var blaðamaður, rithöfundur og mikilvirkur þýðandi. Þekktustu þýðingar eru goðsagnakvæðin finnsku, Kalevala, en auk þess þýddi hann: Kátir voru karlar og Ægisgata eftir John Steinbeck og Ævintýri góða dátans Svejks í heimsstyrjöldinni eftir Jaroslav Hasek. Ljóðabók hans, Svartar morgunfrúr, kom út árið 1946. 

Karl Ísfeld var af þingeysku bergi brotinn, fæddur á Sandi í Aðaldal, systursonur skáldanna Sigurjóns  og  Guðmundar  Friðjónssona.  Móðir hans var Áslaug Friðjónsdóttir en faðir hans var Níels Lilhendahl, kaupmaður á Akureyri. Karl ólst upp víðar en á einum stað í Þingeyjarsýslu og Eyjafirði en settist tæplega tvítugur í fyrsta bekk Gagnfræðaskólans á Akureyri, sem varð menntaskóli á námsárum hans. Hann lauk stúdentsprófi frá MA árið 1932. Þá settist hann í norrænudeild háskólans; stundaði nám í þrjú ár, en lauk ekki prófi. Þá voru krepputímar á Íslandi og mörgum þröngur stakkur skorinn. Karl Ísfeld sneri sér þá að blaðamennsku, og varð hún aðalstarf hans upp frá því.  

Karl Ísfeld var einn mikilvirkasti þýðandi óbundins máls á sínum tíma. Hann þýddi bækur af ýmsu tagi, frá reyfurum og til fremstu verka heimsbókmenntanna. Prentaðar þýðingar hans munu vera að minnsta kosti 30 en auk þess nokkrar óprentaðar. Merkustu ritin, sem fóru gegnum hendur hans til íslenskra lesenda, eru goðsagnakvæðin finnsku, Kalevala, mesta stórvirkið, sem Karl réðst í, tvö seinni bindin af Önnu Kareninu, Sagan um San Michele, eftir Axel Munthe (þýdd ásamt Haraldi Sigurðssyni), bækur John Steinbecks, Kátir voru karlar og Ægisgata og Ævintýri góða dátans Svejks í heimsstyrjöldinni eftir Jaroslav Hasek.

Tenglar 
 Í minningu Karls Ísfeld; grein í Alþýðublaðinu 1960

Íslenskir þýðendur
Akurskóli

Akurskóli er íslenskur grunnskóli, staðsettur í Innri-Njarðvík í Reykjanesbæ við Tjarnarbraut 5. Í skólanum eru tæplega 500 nemendur. Jónína Ágústsdóttir var fyrsti skólastjóri Akurskóla (2005-2012). Núverandi skólastjóri Akurskóla er Sigurbjörg Róbertsdóttir (2012-).

Þann 9. nóvember 2005 var fyrsti áfangi Akurskóla í Reykjanesbæ vígður. Fyrsta skóflustunga að byggingunni var tekin 20. mars 2004. Skólinn heitir eftir eldri skóla á svipuðum slóðum. Sá Akurskóli var byggður árið 1891 en þar var síðast kennt árið 1906. Barnakennarinn í Njarðvík frá 1894 til ársins 1900 hét Árni Pálsson í Narfakoti.

Tenglar 
 Heimasíða skólans

Íslenskir grunnskólar
Reykjanesbær
Jon Landau

Jon Landau (fæddur þann 23. júlí 1960) er bandarískur kvikmyndaframleiðandi. Hann hefur unnið mikið með James Cameron og verið tilnefndur til tveggja óskarsverðlauna. Landau fæddist í New York-borg þeim Edie og Ely A. Landau sem voru einnig í kvikmyndaiðnaðinum. Hann er þekktastur fyrir að hafa framleitt kvikmyndina Titanic sem hann vann óskarsverðlaun fyrir og einnig fyrir Avatar. 

Landau, Jon
MiRNA

microRNA eða miRNA eru stuttar RNA-sameindir sem hafa áhrif á stöðugleika mRNA eða þýðingu þeirra. Þetta gerist með þáttapörun á milli miRNA og svæða innan mRNA sameinda, oftast en ekki alltaf, á 3'-enda umritsins. Fyrsta miRNAið, let-7, var uppgötvað af Andrew Fire og Craig Mello í rannsóknum þeirra á þroskun þráðormsins Caenorhabditis elegans. Þeir hlutu nóbelsverðlaunin í lífeðlis- og læknisfræði árið 2006 fyrir uppgötvun sína.

Verkfæri til að finna og rannsaka miRNA 
 Targetscan Hér má slá inn ákveðnu geni (t.d. hunchback) og ákveðnu miRNA (t.d. dme-mir-8).
 MicroRNA.org  Hér má leita að ákveðnu geni og einnig skima eftir öllum skotmörkum tiltekinna miRNA-sameinda.

Erfðafræði
Soratal

Soratal (fræðiheiti Coprolalia) er ástand þar sem einstaklingur hreytir út úr sér dónalegum og ruddalegum orðum án þess að hafa stjórn á því. Soratal finnst hjá  um 10% þeirra sem greindir hafa verið með Tourette.
Fjölklórað díbensódíoxín

Fjölklórað díbensódíoxín, almennt kallað díoxín, er hópur þrávirkra lífrænna fjölhalógenaðra efnasambanda með grind myndaða úr díbensódíoxíni. Díoxín eru mengunarvaldar í iðnvæddum samfélögum. Þau eru fitusækin og safnast því upp í lífverum og geta valdið fæðingargöllum, stökkbreytingum og krabbameini. Díoxínsambönd eru mjög stöðug og brotna hægt eða ekki niður í náttúrunni. Þau eru tregbrennanleg og eru því oft notuð sem eldhemjandi efni.

Díoxín myndast sem aukaafurð í framleiðslu lífrænna klóríða, við brennslu efna sem innihalda klóríð eins og til dæmis fjölvínýlklóríðs (PVC), klórdíoxíðs sem notað er við bleikingu á pappír og eins við náttúrlegar aðstæður eins og í eldgosum og skógareldum. Mikið díoxín myndast við brennslu sjúkrahússsorps. Fjölmörg dæmi eru um díoxínmengun af völdum iðnframleiðslu allt frá 19. öld. Rannsóknir sýna að magn díoxíns er meira í fólki á iðnvæddum svæðum. 

Stokkhólmssamningurinn um þrávirk lífræn efni kveður á um að aðildarríki samningsins geri allt sem hægt er til að draga úr notkun slíkra efna og útrýma uppsprettum þeirra. Ísland fullgilti samninginn árið 2002.

Lífræn klóríð
Þrávirk eiturefni