Zuilma Gabriela Sigurðardóttir

Zuilma Gabriela Sigurðardóttir (f. 1962) er prófessor í sálfræði með sérhæfingu í atferlisgreiningu við Háskóla Íslands.

Uppruni Zuilmu Gabrielu er í Mexikó borg, Mexikó. Hún flutti frá Mexikó 10 ára gömul og til Íslands stuttu síðar. Áður en Zuilma hlaut íslenskan ríkisborgararétt, hét hún Zuilma Gabriela Dragonné García Marin.

Ferill 
Zuilma Gabriela lauk BA prófi í sálfræði við Háskóla Íslands haustið 1985, MA próf í atferlisgreiningu og atferlismeðferð við Southern Illinois University í Carbondale, Illinois í Bandarikjunum vorið 1989 og doktorspróf í tilraunasálfræði frá Northeastern University í Boston, Massachussetts árið 1992. Zuilma Gabriela fékk löggildindu sem sálfræðingur sama ár. Hún starfaði sem sálfræðingur næstu sjö árin, fyrst á Svæðisskrifstofu málefna fatlaðra í Reykjavík (1992-1996), sem forstöðumaður á nýju sambýli, en síðar sem verkefnastjóri og gæðastjóri frekari liðveislu, meðfram því sem hún var einnig ráðgjafi fyrir  sambýlin í Reykjavík, fræðslustjóri Svæðisskrifstofunnar og sálfræðingur skjólstæðinga Svæðisskrifstofunnar og aðstandenda þeirra. Zuilma vann jafnframt hlutavinnu í Kvennaathvarfinu, sem ráðgjafi með áfallahjálp fyrir börn sem dvöldu í athvarfinu 1992-1994 og hóf stundakennslu við Háskóla Íslands árið 1994. Árið 1996 tók hún við stöðu deildarstjóra sálfræðideildar hjá nýstofnaðri Fræðslumiðstöð Reykjavíkur og sá þar um að móta stefnu í sálfræðiþjónustu fyrir grunnskóla í Reykjavík eftir nýjum lögum um grunnskóla og sérfræðiþjónustu skóla, hélt endurmenntunarnámskeið fyrir kennara mjög víða, skilgreindi starfsheitið atferlisþjálfi og átti þátt í að móta nám ætlað stuðningsfulltrúum í grunnskólum, sem sett var upp í Borgarholtsskóla. Einnig flutti hún inn, lét þýða og hóf skipulagt framboð á uppeldisnámskeiðinu SOS-Hjálp fyrir foreldra Hún gegndi starfi deildarstjóra sálfræðideildar á Fræðslumiðstöð Reykjavíkur til hausts 1999. Hún hóf þá fullt starf sem lektor á sálfræðiskor Háskóla Íslands, sem tilheyrði þá Félagsvísindadeild. Hún vann ýmis trúnaðarstörf á Félagsvísindadeild, var skorarformaður sálfræðiskorar 2005-2007, sat á Háskólaþingi, var í inntökunefnd doktorsnáms í Félagsvísindadeild og sat í nokkrum nefndum rektors. Í dag er Zuilma Gabriela prófessor í sálfræðideild á Heilbrigðisvísindasviði Háskóla Íslands og er einnig forstöðumaður Rannsóknarstofu í atferlisgreiningu. Zuilma Gabriela hefur rekið sálfræðistofu síðan 1992 meðfram öðrum störfum og meðal annars veitir hún spænskumælandi fólk sáfræðiþjónustu.

Rannsóknir 
Rannsóknir Zuilmu Gabrielu hafa verið á breiðu sviði atferlisgreiningar, mest áberandi á alþjóðavísu eru hennar rannsóknir á sviði áreitajöfnunnar (stimulus equivalence). Í hagnýtri atferlisgreining hefur hún lagt áherslu á rannsóknir á íhlutun í hegðunar- og námsvanda barna, svo og í öryggi barna í innkaupakerrum, einnig á endurhæfingu tals með virkri skilyrðingu hjá þeim sem fá heilablóðfall og glíma við málstol. Einnig hefur hún rannsakað öryggi og hegðunarstjórnun á vinnustöðum svo og lífsgæði foreldra barna með fötlun. Mat á árangri íhlutunnar með einliðatilraunasniðum hefur verið meginviðfangsefni í rannsóknum hennar í hagnýtri atferlisgreiningu og hafa flestar farið fram á vettvangi með mikilli þjónustu fyrir samfélagið.

Zuilma Gabriela er eini prófessorinn í atferlisgreiningu á Íslandi og sú sem hefur lagt grunninn fyrir vöxt og þróun atferlisgreiningar sem vísindasvið á Íslandi.

Ýmis störf og verkefni 
Zuilma Gabriela hefur tvisvar verið andmælandi við doktorsvörn í Oslo Met háskólanum og einu sinni við Háskólann í Parma á Ítalíu. Hún var gestafyrirlesari á ráðstefnu EABA árið 2012 og í alþjóðlegri ráðstefnu um sérkennslu, aldraða, fötlun og endurhæfingu í Seúl í Kóreu (2014). Þá hélt hún erindi á árlegri ráðstefnu í Sarasota, Florida (2014) sem var skipulögð til heiðurs Murray Sidman í sex ár í röð og eingöngu 20 manns boðið í hvert skipti að halda erindi og taka þátt í skipulögðum umræðum eftir erindahaldinu.Einnig hélt hún opnunarerindi á fyrstu ráðstefnu um atferlisgreiningu í Búlgaríu árið 2016.

Zulma bauð sig fram í stöðu forseta Evrópufélags um atferlisgreiningu (European Association for Behavior Analysis, EABA) árið 2015. Hún sigraði kosninguna og gegndi þeirri stöðu frá 2015-2017 en gegnir nú stöðu fyrrverandi forseta í stjórn EABA og mun gera áfram til hausts 2020. 

Zuilma var í ritstjórn tímaritsins European Journal of Behavior Analysis frá árinu 2000, en hefur gegnt stöðu aðstoðarritstjóra (Action editor) frá árinu 2015. Einnig hefur hún verið aðstoðarritstjóri í tímaritinu Journal of Behavioral Education frá árinu 2016. Hún hefur einnig verið ritrýnir fyrir helstu tímaritin í atferlisgreiningu, til dæmis Journal of the Experimental Analysis of Behavior, The Analysis of Verbal Behavior og Behavioral Interventions. Hún hefur einnig ritrýnt handrit fyrir íslensk vísindarit eins og Tímarit Hjúkrunarfræðinga, Tímarit Félagsráðgjafa, Glæður, Uppeldi og Manntun, Sálfræðiritið og Tímarit Vorráðstefnu Viðskiptafræðistofnunnar Háskóla Íslands. Rannís (ýmsir sjóðir), Rannsóknarsjóður Háskóla Íslands og Rannsóknarsjóður Landspítalans hafa einnig beðið hana að veita umsagnir um umsóknir um styrki sem hafa borist þeim.

Zuilma Gabriela hefur verið Erasmus skiptikennari árlega síðan haustið 2015 í sálfræðideild Háskólans í Lettlandi í Ríga. Hún hefur kennt masters- og doktorsnemum um atferlisgreiningu og veitt fagfólki sem vinna með hegðunarvanda barna handleiðslu. Þá hefur hún haldið erindi á ýmsum innanlands- og alþjóðlegum ráðstefnum og haldið vinnusmiðjur og námskeið fyrir Félag Lettlands um hugræna atferlismeðferð. Einnig hefur hún kennt í BCBA námi, sett af stað Félag um atferlisgreiningu í Lettlandi og Félags Eystrasaltsríkja um atferlisgreiningu (Baltic Association for Behavior Analysis).

Einkalíf 
Móðir Zuilmu er Thalía María Jósefsdóttir (1935) (áður Thalía María García Marin Sariñana) og stjúpfaðir hennar er Sigurður Finnbogason (1928-2014). Zuilma á tvö börn.

Heimildir

Fræðigreinar 
Sigurðardóttir, Z. G., Mackay, H. A., and Green, G. (2012). Stimulus Equivalence, Generalization, and Contextual Stimulus Control in Verbal Classes. The Analysis of Verbal Behavior, 28()1, 3-29.
Sigurdardottir, Z. G., Green, G., and Saunders, R. R. (1990). Equivalence classes generated by sequence training. Journal of the Experimental Analysis of Behavior, 53(1), 47-63. 
Green, G., Sigurdardottir, Z. G., and Saunders, R. R. (1991). The role of instructions in the transfer of ordinal functions through equivalence classes. Journal of the Experimental Analysis of Behavior, 55(3), 287-304. 
Valdimarsdóttir, H., Halldórsdóttir, L. Ý., and Sigurdardottir, Z. G. (2010). Increasing the variety of foods consumed by picky eater: Generalization of effects across caregivers and settings. Journal of Applied Behavior Analysis, 43(1), 101-105. 
Guðmundsdóttir, K., Ala'i-Rosales, S., and Sigurðardóttir, Z. G. (2019). Extending Caregiver Training Via Telecommunication for Rural Icelandic Children With Autism. Rural Special Education Quarterly, July 19, 2018. 
Árni Þór Eiríksson og Zuilma Gabriela Sigurðardóttir. (2011). Öryggi barna í innkaupakerrum. Áhrifaríkt leið til að forðast slys . Sálfræðiritið - Tímarit Sálfræðingafélags Íslands, 16, 73-79. Sjá: 
Sigurðardóttir, Z. G. and Sighvatsson, M. B. (2007). Operant conditioning and errorless learning procedures in the treatment of chronic aphasia. International Journal of Psychology, 41(6). 
Sighvatsson, M. B. and Sigurðardóttir, Z. G. (2012). Treatment of chronic aphasia with errorless learning procedures: A direct replication. The journal of speech and language pathology, applied behavior analysis 5(1-3), 47-58.
Þorsteinsson, H., & Sigurðardóttir, Z. G. (2007). Backward chaining used to teach a woman with aphasia to read compound words: A single case study. The Journal of Speech and Language Pathology – Applied Behavior Analysis, 2(3), 325-334. 
Ása Harðardóttir, Zuilma Gabriela Sigurðardóttir og Haukur Freyr Gylfason. (2009). Líðan og heilsutengd lífsgæði foreldra barna með Cerebral Palsy (CP) í samanburði við foreldra heilbrigðra barna. Sálfræðiritið, 14(1), 79-84.

Prófessorar við Háskóla Íslands