alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Kanadalögin 1982

Kanadalögin 1982 (enska: Canada Act 1982, franska: Loi de 1982 sur le Canada) voru lög sem samþykkt voru af breska þinginu um stöðu og stjórn Kanada. Lögin voru sett að beiðni öldungadeildar og neðri deildar kanadíska þingsins í þeim tilgangi að veita Kanada sjálfu fullt vald yfir eigin stjórnarskrá og afnema um leið öll völd breska þingsins til þess að af hafa áhrif á hana. Með því öðlaðist Kanada algjört fullveldi en landið hafði þó notið mikils sjálfræðis frá samþykkt Westminsterlaganna 1931.

Kanadíska þingið samþykkti svo einnig stjórnskipunarlög sem einnig fylgdu sem viðhengi með Kanadalögunum frá breska þinginu. Saman mynda þessir lagabálkar ásamt fleirum stjórnarskrá Kanada. 

Elísabet 2., drottning Bretlands og Kanada, veitti Kanadalögunum samþykki sitt í London 29. mars 1982. Hún fór svo til Kanada og skrifaði undir stjórnskipunarlögin sem samþykkt höfðu verið í Kanadíska þinginu í Ottawa 17. apríl sama ár. Samþykkt lagabálkanna í Bretlandi og Kanada hafði engin áhrif á stjórnskipulega stöðu drottningarinnar. Hún var áfram þjóðhöfðingi Kanada og eftirmenn hennar í embætti verða það einnig svo lengi sem stjórnarskrá Kanada er ekki breytt.

Heimildir 

Bresk stjórnmál
Kanadísk stjórnmál
Blade Runner

Blade Runner er vísindaskáldsögumynd eftir Ridley Scott frá 1982, með Harrison Ford, Rutger Hauer, Sean Young og Edward James Olmos í aðalhlutverkum. Myndin byggist lauslega á skáldsögu Philip K. Dick Do Androids Dream of Electric Sheep? frá 1968. Myndin gerist í dystópískri framtíð árið 2019 í Los Angeles, þar sem gervimenni eru framleidd af stórfyrirtækinu Tyrell Corporation með líftækni til að vinna í geimnýlendum. Hópur gervimenna flýr aftur til jarðar og lögreglumaðurinn Rick Deckard (Ford) fær það verkefni að ná þeim og eyða þeim.

Blade Runner gekk illa í byrjun og var gagnrýnd fyrir hæga framvindu og skort á spennu. Hún varð síðar költmynd og er nú álitin ein af bestu vísindaskáldsagnamyndum allra tíma og eitt besta dæmið um ný-noir-mynd. Tónlistin í myndinni, eftir Vangelis, var tilnefnd til BAFTA-verðlauna og Golden Globe-verðlauna.

Kvikmyndin hafði mikil áhrif á aðrar vísindaskáldsögumyndir, bókmenntir, tölvuleiki og teiknimyndir. Hún vakti athygli á verkum Philip K. Dick og síðan hafa verið gerðar fleiri myndir eftir bókum hans, eins og Total Recall (1990), Minority Report (2002) og A Scanner Darkly (2006). Árið 2017 kom út framhaldsmyndin Blade Runner 2049 eftir Denis Villeneuve.

Vísindaskáldsögumyndir
Spennumyndir
Bandarískar kvikmyndir
Kvikmyndir frumsýndar 1982
Solaris (kvikmynd frá 1972)

Solaris er sovésk vísindaskáldsögumynd eftir Andrej Tarkovskíj frá 1972. Hún byggist á samnefndri skáldsögu eftir pólska rithöfundinn Stanisław Lem frá 1961. Í aðalhlutverkum eru Donatas Banionis og Natalja Bondartsjúk. Tónlistin í myndinni er eftir Eduard Artemjev.

Myndin gerist í geimstöð á braut umhverfis plánetuna Solaris þar sem vísindaleiðangur hefur stöðvast af því allir þátttakendur hafa lent í tilfinningalegri kreppu og eru gripnir ofsóknaræði. Sálfræðingurinn Kris Kelvin er sendur þangað til að meta stöðuna en verður sjálfur fyrir sömu dularfullu áhrifum. Tarkovskíj vildi gera tilraun til að skapa tilfinningalega dýpt í vísindaskáldsögumynd, en honum fannst aðrar slíkar myndir, eins og 2001: A Space Odyssey, leggja of mikla áherslu á framtíðartækni.

Myndin hlaut dómnefndarverðlaunin á Kvikmyndahátíðinni í Cannes og fékk tilnefningu til gullpálma. Hún hlaut jákvæða dóma gagnrýnenda og var lengi talin ein besta vísindaskáldsögumynd allra tíma. 

Sovéskar kvikmyndir
Kvikmyndir frumsýndar 1972
Vísindaskáldsögumyndir
Apaplánetan

Apaplánetan er miðlunarleyfi í kringum ýmsar tegundir vísindaskáldskapar sem gerist í söguheimi þar sem apar hafa þróað greind á við menn. Sögurnar byggjast á skáldsögunni La Planète des singes eftir franska rithöfundinn Pierre Boulle frá 1963 og gríðarvinsælli kvikmynd sem Franklin J. Schaffner gerði eftir skáldsögunni 1968. Fjórar framhaldsmyndir voru gerðar 1970, 1971, 1972 og 1973 og árið 1974 var sjónvarpsþáttaröð sýnd á CBS. Árið eftir voru teiknimyndaþættir sýndir á NBC.

Árið 2001 leikstýrði Tim Burton endurgerð upprunalegu myndarinnar. Þrjár nýjar framhaldsmyndir hafa síðan komið út 2011, 2015 og 2017, og sú fjórða var sögð í undirbúningi árið 2020.

Vísindaskáldskapur
Miðlunarleyfi
Apaplánetan
Hugo Gernsback

Hugo Gernsback (fæddur Hugo Gernsbacher, 16. ágúst 1884 – 19. ágúst 1967) var bandarískur uppfinningamaður, rithöfundur og útgefandi, sem er fyrst og fremst þekktur fyrir að hafa gefið út fyrsta hreinræktaða vísindaskáldsagnatímaritið Amazing Stories frá 1926. Hann er því stundum talinn einn af „feðrum vísindaskáldsögunnar“, ásamt Jules Verne og H. G. Wells. Hugo-verðlaunin eru kennd við hann.

Gernsback fæddist í Lúxemborg en fjölskylda hans fluttist til Bandaríkjanna 1904. Árið 1908 stofnaði hann fyrsta tímaritið sem bæði fjallaði um útvarpstækni og rafeindatækni, Modern Electrics. Fimm árum síðar stofnaði hann tímaritið The Electrical Experimenter þar sem hann hóf að birta sögur, ásamt greinum, meðal annars framhaldssöguna Ralph 124C 41+ eftir sjálfan sig. Árið 1919 stofnaði hann tímaritið Radio News og 1925 stofnaði hann útvarpsstöðina WRNY sem sendi út frá 18. hæð á Roosevelt Hotel í New York-borg.

Árið 1926 stofnaði Gernsback fyrsta tímaritið sem var helgað vísindaskáldskap eingöngu, Amazing Stories. Í mars 1929 varð hann gjaldþrota og missti tímaritin sín til annarra útgefenda. Eftir gjaldþrotið stofnaði hann tvö ný vísindaskáldsagnatímarit, Science Wonder Stories og Air Wonder Stories, sem voru sameinuð sem Wonder Stories skömmu síðar. Hann seldi síðar tímaritið til Thrilling Publications. Eitt síðasta tímaritið sem Gernsback stofnaði var Science-Fiction Plus sem kom út 1953. 

Gernsback var þekktur fyrir óvandaða viðskiptahætti og fyrir að greiða höfundum mjög lítið eða jafnvel ekkert fyrir sögurnar sem hann birti. 

Vísindaskáldsagnahöfundar
Bandarískir útgefendur
Bandarískir ritstjórar
Bandarískir uppfinningamenn
Ofurhetjusaga

Ofurhetjusaga er skáldskapargrein sem fæst við sögur um grímuklæddar ofurhetjur sem oft búa yfir ofurkröftum og glíma við ofurillmenni. Ofurhetjusögur eru sérstök grein spáskáldskapar og sækja fyrirmyndir sínar til goðsagna. Fyrirrennarar ofurhetjusagna nútímans eru þannig sögur um Gilgames, Herkúles, Davíð konung og Hanúman. Eldri söguhetjur sem notast við grímubúninga og búa yfir nánast ofurmannlegum kröftum eru til dæmis Skuggi, Tarsan, Flash Gordon og Zorró. Fyrsta dæmið um orðið „ofurhetja“ er að finna í myndasögum Jerry Siegel og Joe Shuster um Ofurmennið (upphaflega þýtt sem „Kjarnorkumaðurinn“ á íslensku) árið 1938. Ofurmennið kom fyrst fram með margt af því sem síðan hefur einkennt ofurhetjur, eins og leynilegt hliðarsjálf, ofurkrafta og litríkan búning með skikkju. Í kjölfar vinsælda Ofurmennisins gáfu DC Comics út fjölda myndasagna um ólíkar ofurhetjur næstu árin. Fjöldi annarra fyrirtækja stökk á sama vagn, þar á meðal Timely Comics sem síðar varð Marvel. Ofurhetjusögur nutu mikilla vinsælda í Síðari heimsstyrjöld. Á 6. áratugnum tóku ofurhetjusögur breytingum, meðal annars undir áhrifum frá vísindaskáldskap á tímum Kalda stríðsins og á 8. áratugnum urðu andhetjur vinsælar og meiri áhersla var lögð á tilfinningalega dýpt.

Þekktustu ofurhetjurnar koma frá Bandaríkjunum, en nokkrar vinsælar ofurhetjusögur hafa orðið til annars staðar, meðal annars í Bretlandi, Indlandi og Japan. Þótt ofurhetjusögur séu aðallega tengdar myndasögum og myndasögutímaritum, hafa þær verið lagaðar að alls konar miðlum, sem kvikmyndir, sjónvarpsþættir, útvarpsþættir og skáldsögur. Dæmi um frægar ofurhetjur eru Ofurmennið, Leðurblökumaðurinn, Kóngulóarmaðurinn, Ofurkonan, Hulk og Kattarkonan. Árið 1960 tók DC Comics upp á þeirri nýjung að setja nokkrar ofurhetjur saman í hópinn Justice League. Síðan þá hefur fjöldinn allur af ofurhetjuteymum komið fram, eins og Avengers, X-men og Watchmen.

Bókmenntagreinar
Bandarískar myndasögur
Spáskáldskapur
Dune (kvikmynd frá 1984)

Dune er vísindaskáldsögumynd eftir David Lynch frá 1984, byggð á samnefndri skáldsögu Frank Herbert. Kyle MacLachlan lék aðalhlutverkið í myndinni, Paul Atreides, en aðrir leikarar voru meðal annars Patrick Stewart, Brad Dourif, Dean Stockwell, Virginia Madsen, José Ferrer, Sting, Linda Hunt og Max von Sydow. Eftir að hafa leitað hófanna hjá ýmsum leikstjórum, meðal annars Arthur P. Jacobs, Alejandro Jodorowsky og Ridley Scott, fékk Dino De Laurentiis Lynch til að leikstýra myndinni. Raffaella De Laurentiis var framleiðandi myndarinnar. Hljómsveitin Toto og Brian Eno sömdu lög fyrir myndina.

Stórtap varð á myndinni sem fékk auk þess slæma dóma hjá gagnrýnendum. Lynch lýsti því yfir að framleiðendur hefðu veitt honum takmarkað listrænt frelsi og ekki leyft honum að hafa umsjón með lokaklippingu myndarinnar. Í sumum útgáfum hefur nafni Lynch verið skipt út fyrir dulnefnið Alan Smithee. Samt sem áður hefur myndin eignast fastan aðdáendahóp og orðið költmynd með tíð og tíma, en skiptar skoðanir eru um ágæti hennar meðal helstu aðdáenda Lynch.

Ný mynd eftir bókinni, eftir Denis Villeneuve, var frumsýnd árið 2021.

Bandarískar kvikmyndir
Vísindaskáldsögumyndir
Kvikmyndir frumsýndar 1984
Kyle MacLachlan

Kyle Merritt MacLachlan (f. 22. febrúar 1959) er bandarískur leikari, best þekktur fyrir hlutverk sitt sem lögreglumaðurinn Dale Cooper í sjónvarpsþáttunum Tvídröngum eftir David Lynch. Hann lék líka aðalhlutverk í tveimur öðrum kvikmyndum Lynch, Dune og Blátt flauel. Meðal annarra kvikmynda sem hann hefur leikið í eru The Hidden, The Doors, The Flintstones, Showgirls og Inside Out. Hann hefur líka leikið hlutverk í sjónvarpsþáttum eins og Beðmál í borginni og Aðþrengdar eiginkonur.

Bandarískir leikarar
Hamearis lucina

Hamearis lucina er skordýr af ætt hreisturvængja (Lepidoptera). Það er frá mið- og suður-Evrópu, frá Bretlandi til Balkanskaga. Grænar lirfurnar nærast ekki ef hiti fer niður fyrir 11°C, eða ef bleyta er. Kjörfæða eru hinar ýmsu tegundir lykla, helst blaðstórar.

Tilvísanir 

Hreisturvængjur
Noctua janthina

Noctua janthina er fiðrildi af yglufiðrildaætt. Það er útbreitt í suður- og mið- Evrópu.

Tilvísanir 

Hreisturvængjur
Netluygla

Netluygla (fræðiheiti: Xestia c-nigrum) er skordýr í yglufiðrildaætt. Hún er útbreidd í allri Evrasíu og Norður-Ameríku nema lengst í norðri. Hún er slæðingur á Íslandi.

Tilvísanir 

Hreisturvængjur
Naftali Bennett

Naftali Bennett (f. 25. mars 1972) er ísraelskur stjórnmálamaður og fyrrverandi forsætisráðherra Ísraels. Hann er þrettándi forsætisráðherra landsins og gegndi embættinu frá 13. júní 2021 til 30. júní 2022.

Bennett var ráðherra í málefnum Gyðinga utan Ísraels frá 2013 til 2019 og varnarmálaráðherra frá 2013 til 2019. Hann hefur verið leiðtogi flokksins Nýja hægrisins frá árinu 2018 en var áður leiðtogi flokksins Heimkynna Gyðinga frá 2012 til 2018.

Æviágrip
Bennett er fæddur og uppalinn í Haífa og er sonur innflytjenda frá Bandaríkjunum. Hann gegndi þjónustu í sérsveitunum Sayeret Matkal og Maglan innan ísraelska hersins og stýrði mörgum hernaðaraðgerðum. Að lokinni herþjónustu gerðist hann athafnamaður í hugbúnaðariðnaðinum og tók árið 1999 þátt í stofnun bandaríska fyrirtækisins Cyota, sem vann að forvörnum gegn netbankasvindli og netveiðum. Bennett seldi fyrirtækið árið 2005 fyrir 145 milljónir Bandaríkjadala. Bennett var jafnframt framkvæmdastjóri Soluto, ísraelskrar skýþjónustu, sem seldist árið 2013 fyrir um 100 til 130 milljónir Bandaríkjadala.

Bennett hóf þátttöku í stjórnmálum árið 2006 og var starfsmannastjóri Benjamins Netanyahu til ársins 2008. Árið 2011 stofnaði hann ásamt Ayelet Shaked utanþingshreyfinguna Mitt Ísrael. Árið 2012 var Bennett kjörinn flokksleiðtogi Heimkynna Gyðinga. Í fyrstu kosningunum sem flokkurinn tók þátt í undir stjórn Bennetts árið 2012 vann flokkurinn 12 af 120 sætum á Knesset-þinginu. Bennett varð efnahags- og trúmálaráðherra í ríkisstjórn Benjamins Netanyahu frá 2015 til 2019. Í desember árið 2018 sagði Bennett sig úr Heimkynnum Gyðinga og stofnaði nýjan flokk, Nýja hægrið.

Þann 2. júní 2021 féllst Bennett á að mynda samsteypustjórn ásamt Yair Lapid. Stjórnarsáttmálinn gerir ráð fyrir að Bennett verði forsætisráðherra til ársins 2023 en Lapid taki síðan við embættinu og gegni því til 2025. Bennett tók við embættinu þann 13. júní 2021. Hann er annar forsætisráðherra Ísraels (á eftir Netanyahu) sem er fæddur eftir stofnun Ísraelsríkis.

Ríkisstjórn Bennetts sprakk eftir um eitt ár vegna ósættis meðal stjórnarflokkanna, sem voru afar ólíkir innbyrðis. Yair Lapid tók við af Bennett sem forsætisráðherra til bráðabirgða fram að nýjum kosningum þann 1. júlí 2022.

Tilvísanir

Forsætisráðherrar Ísraels
Sjö helstu iðnríki heims

Sjö helstu iðnríki heims (enska: „Group of seven“ eða G7) er pólitískt samráð milli Bandaríkjanna, Bretlands, Frakklands, Ítalíu, Japans, Kanada og Þýskalands. Ríkin sjö eru ríkustu frjálslyndu lýðræðisríkin. Þau eiga nær 60% af heildarauðlegð heimsins og hýsa um 10% jarðarbúa. Samtökin urðu til 1973 út frá fundum fjármálaráðherra ríkjanna, en voru aldrei formlega stofnuð. Árið 1998 varð Rússland hluti af hópnum sem við það varð Átta helstu iðnríki heims, en þegar Rússland lýsti yfir þeirri ætlun sinni að innlima Krímskaga 2014 var þeim vísað úr samtökunum. 

Milliríkjastofnanir
Efnahagsstofnanir
Tíu helstu iðnríki heims

Tíu helstu iðnríki heims (enska: Group of Ten, eða G10) eru lönd sem árið 1962 tóku þátt í almennu lántökufyrirkomulagi Alþjóðagjaldeyrissjóðsins svo hann gæti tekið aukalán hjá seðlabönkum þeirra, til að auka við lánagetu sína. Upphaflega voru þetta átta lönd: Bandaríkin, Belgía, Bretland, Frakkland, Holland, Ítalía, Japan og Kanada; en seðlabankar Þýskalands og Svíþjóðar samþykktu að auki 6 milljarða dala dráttarréttindi.

Árið 1964 voru sjóðir Alþjóðagjaldeyrissjóðsins notaðir til að bjarga breska pundinu. Sama ár gerðist Sviss aðili að samkomulaginu. Löndin urðu þar með ellefu, en nafn hópsins breyttist ekki. 

Áheyrnaraðilar að fundum Tíu helstu iðnríkja heims eru Alþjóðagreiðslubankinn, Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn, Efnahags- og framfarastofnunin og Lúxemborg.

Efnahagssamtök
Milliríkjasamtök
Angelique Rockas

Angelique Rockas er suður-afrísk leikkona, framleiðandi og aðgerðarsinni. Rockas er þekkt fyrir hlutverk sitt sem Henriettu í kvikmyndinni ' Witches' og fyrir sviðshlutverk sitt í Euripides Medea.
Hann hefur einnig komið fram í grísku sjónvarpsþáttunum „Emmones Ideas“ í leikstjórn Thodoros Maragos. Á níunda áratugnum stofnaði Rockas Alþjóðlega leikhúsið , fjölmenningarlegt leikhús,kynnir leikrit eftir Jean Genet, Bertolt Brecht, August  Strindberg, Maxim Gorky

Tilvísanir
British Library
Scottish Theatre archive
British Film Institute  
ARPAD Angelique /Angeliki Rockas
Bertolt-Brecht-Archiv Akademie der Künste
London Theatre archive

Heimildir 

Angelique Rockas IMDB 

.

 Breskir leikarar
Samtök frönskumælandi ríkja

Samtök frönskumælandi ríkja (franska: Organisation internationale de la Francophonie, oft stytt í La Francophonie) eru samtök ríkja þar sem franska er almennt töluð eða er hefðbundið mál, og þar sem töluverður hluti íbúa er frönskumælandi eða umtalsverð tengsl eru við franska menningu. 88 ríki eru aðilar að samtökunum, þar af 57 fullgildir aðilar, 7 aukaaðilar og 27 áheyrnaraðilar. 

Samtökin voru stofnuð 1970. Kjörorð þeirra eru égalité, complémentarité, solidarité („jafnrétti, gagnkvæmni, samstaða“). Núverandi aðalritari samtakanna er Louise Mushikiwabo frá Rúanda.

Alþjóðastofnanir
Menningarfélög
Franska
USMCA

Samningur Bandaríkjanna, Mexíkó og Kanada (enska: United States-Mexico-Canada Agreement eða USMCA) er fríverslunarsamningur milli Bandaríkjanna, Mexíkó og Kanada, undirritaður 2018, sem tók við af Fríverslunarsamningi Norður-Ameríku frá 1994. Samningurinn er stundum nefndur NAFTA 2.0 eða nýi NAFTA því hann inniheldur mikið af því sama og eldri samningurinn með uppfærslum.

Fríverslunarsamningar
Efnahagslíf Bandaríkjanna
Efnahagslíf Kanada
Efnahagslíf Mexíkó
Listi yfir Tinna bækur

{| class="wikitable sortable collapsible collapsed"
|-
! Kápa!! Nafn á íslensku !! (útgáfunúmer) Nafn á frummáli !! Útgáfuár og útgefandi (ísl)!! Annað
|-
||
||Tinni í Sovétríkjunum 
||1 Tintin au pays des Soviets (1929–1930)
|| 2007 Froskur útgáfa
||
|-
||
||Tinni í Kongó 
||2 Tintin au Congo (1930–1931)
|| 1976 Fjölvaútgáfan
||Birtist einnig sem framhaldssaga í Morgunblaðinu 1979–1980
|-
||
||Tinni í Ameríku 
||3 Tintin en Amérique (1931–1932)
|| 1976 Fjölvaútgáfan
||
|-
||
||Vindlar Faraós 
||4 Les Cigares du Pharaon (1932–1934)
|| 1972 Fjölvaútgáfan
||
|-
||
||Blái Lótusinn 
||5 Le Lotus bleu (1934–1935)
|| 1977 Fjölvaútgáfan
||
|-
||
||Skurðgoðið með skarð í eyra 
||6 L'Oreille cassée (1935–1937)
|| 1975 Fjölvaútgáfan
||
|-
||
||Svaðilför í Surtsey 
||7 L'Ile noire (1937–1938)
|| 1971 Fjölvaútgáfan
||
|-
||
||Veldissproti Ottókars konungs 
||8 Le Sceptre d'Ottokar (1938–1939)
|| 1974 Fjölvaútgáfan
||
|-
||
||Krabbinn með gylltu klærnar 
||9 Le Crabe aux pinces d'or (1940–1941)
|| 1973 Fjölvaútgáfan
||
|-
||
||Dularfulla stjarnan 
||10 L'Étoile mystérieuse (1941–1942)
|| 1971 Fjölvaútgáfan
||
|-
||
||Leyndardómur Einhyrningsins 
||11 Le Secret de la Licorne (1942–1943)
|| 1976 Fjölvaútgáfan
||
|-
||
||Fjársjóður Rögnvaldar rauða 
||12 Le Trésor de Rackam le Rouge (1943–1944)
|| 1977 Fjölvaútgáfan
||
|-
||
||Sjö kraftmiklar kristallskúlur 
||13 Les Sept boules de cristal (1943–1948)
|| 1974 Fjölvaútgáfan
||
|-
||
||Fangarnir í sólhofinu 
||14 Le Temple du soleil (1946–1949)
|| 1974 Fjölvaútgáfan
||
|-
||
||Svarta gullið 
||15 Tintin au pays de l'or noir (1948–1950)
|| 1975 Fjölvaútgáfan
||
|-
||
||Eldflaugastöðin 
||16 Objectif Lune) (1950–1953)
|| 1972 Fjölvaútgáfan
||
|-
||
||Í myrkum mánafjöllum 
||17 On a marché sur la Lune (1950–1954)
|| 1973 Fjölvaútgáfan
||
|-
||
||Leynivopnið 
||18 L'Affaire Tournesol (1954–1956)
|| 1975 Fjölvaútgáfan
||
|-
||
||Kolafarmurinn 
||19 Coke en stock (1958)
|| 1975 Fjölvaútgáfan
||
|-
||
||Tinni í Tíbet 
||20 Tintin au Tibet (1960)
|| 1974 Fjölvaútgáfan
||
|-
||
||Vandræði Vaílu Veinólínó 
||21 Les Bijoux de la Castafiore (1963)
|| 1977 Fjölvaútgáfan
||
|-
||
||Flugrás 714 til Sydney 
||22 Vol 714 pour Sydney (1968)
|| 1976 Fjölvaútgáfan
||
|-
||
||Tinni og Pikkarónarnir 
||23 Tintin et les Picaros (1976)
|| 1977 Fjölvaútgáfan
||
|-
||
||Tintin et l'Alph-Art 
||24 Tintin et l'Alph-Art (1986)
|| Hefur ekki verið þýdd á íslensku.
||Gefin út að Hérgé látnum, ókláruð. 
|-
Ævintýri Tinna
Hæ Gosi

Hæ Gosi voru íslenskir grínsjónvarpsþættir sýndir á Skjá einum frá 2010-2013 í þremur þáttaröðum. Sú fyrsta var sýnd haustið 2010 og innihélt 6 þætti, önnur var sýnd haustið 2011 og innihélt 8 þætti og sú þriðja var sýnd vorið 2013 og innihélt einnig átta þætti. Þættirnir voru í leikstjórns Arnórs Pálma Arnarsonar. Með aðalhlutverk í þáttunum fóru Árni Pétur Guðjónsson, Kjartan Guðjónsson, Helga Braga Jónsdóttir, María Ellingsen, Þórhallur Sigurðsson, Hjálmar Hjálmarsson, Hannes Óli Ágústsson, Bjarni Snæbjörnsson, Saga Garðarsdóttir, Valur Freyr Einarsson og fleiri. Höfundar þáttana voru Arnór Pálmi Arnarson, Heiðar Már Björnsson, Baldvin Z og Katrín Björgvinsdóttir.[1]

Þættirnir fjalla um fjölskyldu á Akureyri. Þeir fjalla um tvo bræður (Árna Pétur og Kjartan), faðir þeirrar sem gekk nýverið útúr skápnum (Þórhallur Sigurðsson), eiginkonur bræðrana (Maríu og Helgu Brögu), Krumma (Hjálmar Hjálmarsson) og aðstoðarmann hans (Hannes Óli Ágústsson).
Íslenskir grínþættir
Íslenskir sjónvarpsþættir
Íslenskir gamanþættir í sjónvarpi
Stofnað 2010
Lagt niður 2013
Casus mixtus cum culpa

Casus mixtus cum culpa er regla í kröfurétti er kveður á um að lánþegi hlutar beri ábyrgð á skemmdum er verða á verðmæti þegar þær eiga sér stað í tengslum við notkun sem eigandi verðmætisins hafði ekki samþykkt. Reglunni er meðal annars beitt þegar lántakinn notar verðmætið með öðrum hætti og sömuleiðis ef skemmdirnar eiga sér stað eftir að hann átti að skila því.
Hvað sönnunarbyrði varðar ber eigandi verðmætisins ábyrgð á að sýna fram á að orsakasamband hafi verið á milli hinni óleyfilegu nota og tjónsins en lántakinn ber hana vilji hann sýni fram á að skemmdirnar hafi átt sér stað í tengslum við heimilaða notkun verðmætisins.

Kröfuréttur
Lögfræði
Efndabætur

Efndabætur eru skaðabætur sem kröfuhafi gæti krafist af gagnaðila sínum ef samningnum var rift eða krafist efnda in natura. Nálgun þeirra er að gera þann sem verður fyrir vanefnd viðsemjanda síns eins settan og ef samningurinn hefði verið að fullu efndur.

Kröfuréttur
Lögfræði
Eindagi

Eindagi er lokadagur frests sem kröfuhafi veitir skuldara til að inna greiðslu sína af hendi. Hafi samningsaðilar ekki samið um tiltekinn eindaga og ekki má leiða hann af samningssambandi þeirra eða landslögum, er gjalddagi greiðslu einnig eindagi hennar. Sé greiðslan ekki innt innan þess frests reiknast skaðabætur (þ.m.t. dráttarvextir) frá gjalddaga.

Kröfuréttur
Lögfræði
Fyrning

Fyrning er þegar krafa glatar lögvernduðum áhrifum sínum. Þrátt fyrir að krafa fyrnist er skuldara enn þá heimilt að greiða inn á hana en hún helst samt fyrnd samt sem áður.

Fyrningarfrestur
Hinn almenni fyrningarfrestur í íslenskum rétti er fjögur ár. Fyrningarfresturinn getur svo framlengst, meðal annars með afborgun skuldara inn á kröfuna, viðurkenningu hennar af hálfu dómstóla, og einnig viðurkenningu skuldarans sjálfs.

Samkvæmt sérreglum um peningalán og kröfur á grundvelli skuldabréfa er fyrningarfrestur á höfuðstól þeirra 10 ár, en almennur fjögurra ára fyrningarfrestur er á vöxtum og eftir atvikum verðbótum af slíkum kröfum.

Með bráðabirgðaákvæði í lögum um vexti og verðtryggingu sem var sett í kjölfar úrlausna dómstóla árið 2010 og síðar framlengt var uppgjörskröfum vegna ólögmætrar gengistryggingar settur sérstakur fyrningarfestur til 16. júní 2018.

Vegna gjaldþrotaskipta einstaklinga gildir sú sérregla að við skiptalok hefst tveggja ára fyrningarfrestur allra krafna sem féllu undir gjaldþrotaskiptin, sem er ekki hægt að framlengja nema með málshöfðun til viðurkenningar á fyrningarslitum.

Í íslenskum rétti fellur krafan niður við lok fyrningarfrests en í sumum réttarkerfum lifir krafan áfram en kröfuhafinn glatar möguleika sínum á að innheimta hana með aðstoð hins opinbera, þ.m.t. gegnum dómstóla. 

Kröfuréttur
Lögfræði
Galli (lögfræði)

Galli í skilningi kröfuréttar er þegar greiðsla uppfyllir ekki gæðaeiginleika samkvæmt samningi, lagafyrirmælum eða annarra sjónarmiða. Í kröfurétti er meginreglan sú að aðilar samnings eigi rétt á gallalausum greiðslum. Hvers kyns frávik frá því sem var samið um getur falið í sér galla í þessum skilningi, svo sem ef hlutur var afhentur á öðrum tíma eða öðrum stað en samið var um, eða jafnvel að hann var í öðrum lit.

Kröfuréttur
Lögfræði
Gjafasala

Gjafasala (lat. negotium mixtum cum donatione) er gjafagerningur sem felur í sér að móttakandi verðmætis greiðir vísvitandi talsvert hærra endurgjald til veitanda þess en venjulegt getur talist, í þeim tilgangi að veita frjáls framlög til hins síðarnefnda sem nemur mismuninum. Álitið er að slíkir gerningar geti verið ógildanlegir, svo sem af þrotabúi gefandans.

Kröfuréttur
Lögfræði
Gjalddagi

Gjalddagi er sá dagur þegar kröfuhafi getur fyrst krafið skuldara um efndir á viðkomandi greiðslu, nema efndahindrun leiði til annars. Að jafnaði eru gjalddagar greiðslna ákveðnir sérstaklega en séu þeir hvorki ákveðnir með landslögum né í samningi er miðað við þann tíma sem viðsemjandinn afhendir sína greiðslu.

Gjalddagar geta haft þýðingu við að ákveða upphaf fyrningarfrests, dráttarvaxta og annað er varðar kröfusambandið.

Kröfuréttur
Lögfræði
Greiðslutími

Greiðslutími er sá tími sem skuldari innir af hendi, eða átti að inna af hendi, greiðslu sína til kröfuhafa eða einhvers sem hefur heimild til að taka við greiðslunni fyrir hans hönd.

Meginreglan er „hönd selur hendi“, þ.e. að bæði seljandinn og kaupandinn inni samtímis af hendi sína greiðslu til hins. Sé greiðslutíminn ekki lögákveðinn geta aðilar samið um hann þannig að annar aðilinn greiðir hinum síðar eða fyrr, svo sem í tilviki kröfu um fyrirframgreiðslu eða  sendingarkaupa.

Kröfuréttur
Lögfræði