alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Industria

Industria var hugbúnaðarfyrirtæki sem vann að nýsköpun fyrir sjónvarps- og fjarskiptamarkaðinn.  Fyrirtækið breytti um nafn árið 2010 í Raflagnir og ráðgjöf ehf og var fyrirtækið tekið til gjaldþrotaskipta 2012. Hugbúnaður þess Zignal var skilið frá fyrirtækinu og rekið undir nafninu Medizza sem svo varð að OZ árið 2013.

Stofnun 

Industria var stofnað árið 2003 af frændunum Guðjóni Má Guðjónsyni, einnig þekktum sem Guðjóni í OZ og Erlingi Frey Gumundarsyni. Fyrirtækið teygði sig langt á nokkrum árum og árið 2007 var fyrirtækið með starfsemi á Írlandi, í Búlgaríu og Kína. Á Industria að hafa haft nánast markaðsráðandi stöðu á Írlandi í ljósleiðaratækni árið 2007.

Viðurkenningar og áhrif 
Árið 2007 fékk Industria útnefningu viðskiptatímaritsins CNBC Europe sem eitt af fimmtíu framsæknustu fyrirtækjum Evrópu.

Nafnabreyting og Gjaldþrot 
Árið 2010 var nafn Industria breytt í Raflagnir og ráðgjöf ehf og 5. desember 2012 var félagið tekið til gjaldþrotaskipta. Þegar skiptum var lokið var ekkert fundið upp í lýstar kröfur upp á rúmlega 1.100 milljónir krónur. Guðjón Már sagði sig úr stjórn félagsins í maí 2011. Skráður eigandi félagsins var EG Capital sem var að fullu í eigu Erlings Freys

Tilvísanir 

Íslensk fyrirtæki
Fjarskipti
DataMarket ehf

DataMarket ehf er íslenskt sprotafyrirtæki.

Íslensk sprotafyrirtæki
Einar Kristjánsson

Einar Kristjánsson frá Hermundarfelli (26. október 1911 – 6. júlí 1996) var rithöfundur og bóndi, fæddur á Hermundarfelli í Þistilfirði og kenndi sig oft við þann bæ.

Einar var bóndi á Hermundarfelli og Hagalandi og starfaði síðan sem húsvörður við Barnaskólann á Akureyri. Ritstörfum sinnti hann með fram fullu starfi sem húsvörður. Einar var hagyrðingur góður og lika mikill músíkant og lék á tvöfalda harmónikku inn á hljómplötu. Lengi stjórnaði hann vinsælum útvarpsþætti, Mér eru fornu minnin kær. Einar er jafnan nefndur með Akureyrarskáldunum Rósberg Snædal og Heiðreki Guðmundssyni.

Kona Einars var Guðrún Kristjánsdóttir (f. 16. ágúst 1917), og gengu þau í hjónaband 11. september 1937. Þau hjónin eignuðust fimm börn.

Helstu verk 
Eftir Einar liggja eftirtalin skáldverk (smásögur o.fl.):

 Septemberdagar 1952
 Undir högg að sækja 1955
 Dimmir hnettir 1959
 Gott fólk 1960
 Metnaður og mannvirðingar 1960
 Blóm afþökkuð 1965
 Eldrauða blómið og annarlegar manneskjur 1975
 Þorraspaug og góugleði 1978

Einnig ritaði hann ævisögu sína (Skjaldborg gaf hana út ásamt safni verka hans):

 Fjallabæjarfólk 1979
 Ungs manns gaman 1980
 Lengi væntir vonin 1981

Einar segir í niðurlagsorðum síðasta bindis ævisögu sinnar en þá var hann nýlega orðinn sjötugur: 

„Æviár mín hafa liðið með óðfluga hraða, að mér finnst. Vera má að það sé vegna þess hversu tilveran hefur verið mér veitul á lífsgæði þau, sem mestu máli skipta, en til þeirra telst hamingja í hjúskapar- og fjölskyldulífinu. (...) Þó að mín skráða ævisaga sé ekki misfelllulaus af minni hálfu, þykir mér vænt um hana. Ég horfi með eftirvæntingu til þess að lifa þá ævisögu, sem ég á enn óskráða, og mun aldrei kvíða endalokum hennar.“ (Lengi væntir vonin 1981)

Tilvísun

Tenglar 

 Glatkistan

Íslenskir rithöfundar
Afmæli

Afmæli er dagurinn sem heldur upp á fæðingu einhvers, eða er bara dagur sem er til minningar um mikilvægan atburð. Yfirleitt er haldið upp á afmæli með veislu.

Tengt efni 
 Ártíð

Hátíðahöld
Staðalfrávik

Staðalfrávik er í líkindafræði og tölfræði mæling dreifingar í safni gilda, t.d. slembibreytu, líkindadreifingar, þýðis eða gagnasafns. Staðalfrávik er skilgreint sem kvaðratrót af dreifni en dreifni er meðaltal kvaðrata frávika frá meðaltali gilda safnsins. Þetta felur það í sér að til þess að reikna staðalfrávikið þarf að gera eftirfarandi: reikna meðaltalið, finna frávik allra gilda frá meðaltalinu og hefja þau öll í annað veldi, reikna meðaltal þessara kvaðrata og draga kvaðratrót af því meðaltali. Til eru ýmsar aðrar leiðir til þess að finna staðalfrávikið.

Staðalfrávik er jafnan táknað með gríska bókstafnum σ (sigma).

Tölfræði
Sónatína

Sónatína kallast stutt eða einföld sónata. Sónatína fer oftast eftir eftirfarandi einkennum; hún er stutt, tæknilega einföld og svo eru sónatínur ekki alvarleg heldur oft léttar, en þetta er hins vegar breytilegt.

Markverðir höfundar sónatína fyrir píanó 
 Bela Bartok
 Ludwig van Beethoven
 Ferruccio Busoni
 Muzio Clementi
 Anton Diabelli
 Jan Ladislav Dussek
 Stephen Heller
 Aram Khachaturian
 Friedrich Kuhlau
 Heinrich Lichner
 Frank Lynes
 Jean Sibelius
 Fritz Spindler

Tegindir tónlistar
Sónötur
Sónata

Þessi grein fjallar um tónsmíð ætluð hljóðfærum. Sjá einnig sónötuform.

Sónata er tónsmíð ætluð hljóðfæri (oft einleikshljóðfæri með undirleik), sem skiptist venjulega í þrjá eða fjóra kafla.

Orðsifjar 
Orðið „sónata“ er nýtt í íslensku og kom upprunalega sem tökuorð frá danska orðinu sonate, sem kemur úr ítalska orðinu sonata („hljómað“) en það er kvenkyns lýsingarháttur þátíðar sagnarinnar suonare („að hljóma“) frá latneska orðinu sono („ég hljóma“).

Tengt efni 
 Cantata
 Sónatína

Heimildir 

Tegundir tónlistar
 *
Múltuber

Múltuber (moltuber) (fræðiheiti: Rubus chamaemorus) er  villt berjategund. Múltuberjajurtin er lágvaxin jurt og vex oftast í rökum jarðvegi. 
Múltuber er fjölær og ber fimmdeild hvít blóm. Blómgum byrjar í lok maí og stendur fram í júní og standa blómin í 2-3 vikur. Plönturnar eru einkynja, annað hvort karlblóm sem eingöngu hafa fræfla eða kvenblóm sem eingöngu hafa frævur. Stönglar og blöð þroskast og vaxa allt sumarið og á haustin myndast brum neðanjarðar á jarðvegsrenglum. Brumin geta myndað nýja plöntu. Jarðvegsrenglur vaxa aðallega seinni hluta sumars þegar plantan hefur þroskast og myndað blóm og ber. Rætur múltubers ná niður á 1-2 m dýpi. Múltuberjaplanta fjölgar sér bæði með fræi og jarðvegsrenglum. Fuglar éta berin og þannig dreifast fræin. Til að ber og fræ myndist þurfa múltuber skordýra- eða vindfrjóvgun og á norðlægum slóðum eru þar humlur áhrifaríkastar. Þroskun berja getur tekið 25-65 daga en mörg lítil steinaldin mynda berin. Berin eru fyrst dökkrauð en verða ljósappelsínugul. Múltuber vaxa villt á norðurhveli jarðar frá 50 til 70 breiddargráðu. Múltuber hafa ekki vaxið villt á Íslandi. Múltuber vaxa einkum í mýrajarðvegi með lágt sýrustig en geta líka vaxið í grunnum jarðvegi  þar sem úrkoma er mikil. Nauðsynlegt er að jarðvegur sé nægilega rakur, súr og næringarríkur. 

Múltuber eru C-vítamínauðug og innihalda mikið af andoxunarefnum. Þau voru áður mikilvæg fæða fyrir fólk á Norðurslóðum. Berin voru notuð við skyrbjúg og fleiri kvillum. Geymsluþol berjanna er gott og eru þau mikið notuð í sultur, safa og eftirrétti.

Myndir af múltuberjum

Tengill 

 Ræktun múltuberja á Íslandi

Rósaætt
Vendée Globe

Vendée Globe er einmenningssiglingakeppni umhverfis jörðina án hlés og án aðstoðar. Keppnin var stofnuð af franska siglingamanninum Philippe Jeantot árið 1989 og hefur verið haldin á fjögurra ára fresti frá árinu 1992. Keppnin er af mörgum talin erfiðasta siglingakeppni heims. Tveir þekktir siglingamenn týndu lífinu í keppnunum 1992 og 1996 sem leiddi til þess að strangari öryggisreglur voru settar fyrir keppnina árið 2000. Síðustu ár hafa um tuttugu skútur hafið keppni en tæplega helmingur hættir af ýmsum ástæðum.

Í keppninni er einungis heimilt að leggja að landi ef búnaður skaddast eða bilar, og siglingamaðurinn verður að sjá sjálfur um viðgerðir. Skúturnar þurfa að uppfylla skilyrði Open 60-flokksins sem gefa töluvert svigrúm fyrir ólíka hönnun en tilgreina t.d. hámarkslengd (60 fet) og gera ýmsar kröfur um stöðugleika og öryggi.

Rásmark og endamark eru bæði í sjávarþorpinu Les Sables-d'Olonne í Vendée-umdæmi í Frakklandi. Siglingaleiðin fylgir klipparaleiðinni suður Atlantshafið að Góðrarvonarhöfða og síðan réttsælis umhverfis Suðurskautslandið með Leeuwin-höfða og Hornhöfða á bakborða. Keppnin stendur venjulega frá nóvember fram í febrúar árið eftir og miðast við að keppendur sigli um Suður-Kyrrahaf að sumarlagi. Hraðametið á sigurvegari síðustu keppni, Frakkinn François Gabart sem fór leiðina á 78 dögum og rúmum 2 klukkustundum.

Þarsíðasta keppni var ræst 9. nóvember 2008. Þrjátíu keppendur hófu keppni en nítján heltust úr lestinni á leiðinni af ýmsum ástæðum. Sigurvegari keppninnar, Michel Desjoyeaux, kom í land 1. febrúar 2009. Næsta keppni hófst 9. nóvember 2012 með tuttugu þátttakendum. Sigurvegarinn, François Gabart, kom í land á skútu sinni Macif 27. janúar 2013.

Tenglar 
 Vefur keppninnar

Siglingakeppnir
Keilusnið

Keilusnið er í rúmfræði heiti þriggja ferla, sem myndast þegar slétta sníður keilu, en þau eru:

 sporbaugur (þar sem hringur er sértilvik),
 fleygbogi og
 breiðbogi.

Almenn jafna fyrir keilusnið er á forminu:

þar sem A, B, C, D, E og F eru rauntölur, A, B og C eru ekki allar 0 en D, E og F geta verið 0.

Rúmfræði
Lífhreinsun

Lífhreinsun er líftækni þar sem örverum, sveppum, plöntum eða ensímum þeirra er beitt til að hreinsa upp umhverfismengun. Meðal lífhreinsunaraðferða má nefna hvötun á niðurbroti olíumengunar af völdum náttúrlegra jarðvegsörvera með áburðargjöf, og sértækt niðurbrot á þrávirkum mengunarefnum á borð við fjölklóruð bífenýl með sérvöldum bakteríum, erfðabreyttum eða náttúrlegum. 

Lífhreinsun hefur verið notuð í marga áratugi — til dæmis skolphreinsun. Nýverið hefur lífhreinsun fengið nýja merkingu og nýjar líftæknilegar aðferðir verið notaðar. Örverurnar þurfa að vera virkar og hafa næga næringu til þess að lífhreinsun geti átt sér stað. Þetta er gert með ýmsum aðferðum,til dæmis að búa til kjöraðstæður fyrir örverurnar á þessum menguðu stöðum.

Margar aðferðir eru notaðar til þess að hreinsa umhverfi, en af hverju er lífhreinsun notuð? Aðferðir knúnar vélum eru oft mjög dýrar og afleiðingin getur verið enn meiri samsöfnun á eiturefnum. Flestar lífhreinsiaðferðir hreinsa flókin eiturefni í koltvísýring, klór, vatn og einföld lífræn efni, þ.e. mjög umhverfisvæn efni. Eftir að líftækni var notuð til lífhreinsunar þá hafa komið fram önnur svið í gegnum þessa tækni. Nefna má greiningar á mengandi efnum, endursköpun á vistkerfum og aukin þekking á sjúkdómum af völdum eiturefna.

Lífhreinsun við mengunarslys var fyrst notuð árið 1989 þegar olíuskipið Exxon Valdez fórst í Alaska og fékkst þar gífurlega mikilvæg reynsla af lífhreinsun.

Segja má að fræðilegur grunnur lífhreinsunar hvíli á setningum C. B. van Niels:
 Fyrir sérhvern þátt og sérhverja afurð lifandi frumna er til í lífheiminum örvera sem nýtir hana sem kolefnis- og/eða orkugjafa.
 Örverur eru til staðar í öllum búsvæðum lífheimsins.

Þannig má ætla að fyrir öll náttúrleg, lífræn mengunarefni megi finna örveru sem er fær um að brjóta þau niður og mynda úr þeim skaðlausar afurðir.

Tvær gerðir lífhreinsunar

Tvær gerðir lífhreinsunar 
 in situ:
Þá er mengunin brotin niður þar sem hún átti sér stað. Þetta er oftast ódýrasta lausnin en getur verið erfitt að stjórna ferlinu og oft erum við einnig að sleppa framandi lífverum í umhverfið

Dæmi um þessa aðferð er sáning baktería í mengað svæði. Þegar það er gert þá þurfa viðkomandi bakteríur að geta brotið niður eða aðskilið mengunarefnin hratt og að fullu. Einnig þurfa þær að vaxa og dafna í umhverfinu sem mengunin varð, þær mega ekki mynda sterka lykt eða eitraða gufu og þær mega ekki vera sjúkdómsvaldandi.

 ex situ:
Þá er mengununni safnað saman og mengunarefnin eru brotin niður í gerjunartanki. Þetta getur verið erfið og dýr aðferð en með henni er hægt að hafa stjórn á bæði umhverfinu og ferlinu.

Heimildir 

Líftækni
Póseidon

Póseidon (eða Posídon) (á forngrísku Ποσειδῶν) var óútreiknanlegur sjávarguð Grikkja sem rak þrífork í óvini sína. Hann gat æst upp hafið og lægt öldur að vild og var talinn valda jarðskjálftum. Samsvarandi vatna-/sjávarguðir í etrúskri og rómverskri goðafræði voru Nethuns og Neptúnus.

Grískir guðir
Ólympsguðir
Rani

Rani er útlimur/líffæri á fílum sem er nýttur meðal annars til að taka upp hluti en ekki til að drekka vatn eins og margir halda, en það gera fílar með munninum.

Líffæri
Páll Pálsson (amtskrifari)

Páll Pálsson (9. mars 1806 – 20. mars 1877) var amtskrifari, en er þó helst minnst fyrir að hafa safnað bókum og fyrir að vera einn fyrsti bókbindari á Íslandi. Leitaði hann jafnvel uppi bókasöfn þar sem hann vissi að væru bækur sem lágu undir skemmdum og gerði við og tók oft á tíðum enga borgun fyrir. Hann skrifaði líka upp bækur og safnaði fróðleik sjálfur. 

Páll fæddist á Lambastöðum á Seltjarnarnesi og var sonur Páls sýslumanns á Hallfreðarstöðum (d. 1815),og Malenu, dóttir Jens Örums verslunarmanns. Páll lærði skólalærdóm hjá Steingrími biskupi, þá prófasti í Odda, og varð stúdent frá honum 1823, þá 17 vetra, með lofsorði fyrir greind, siðprýði og iðni. Hann fór síðan vestur að Stapa til Bjarna Amtmanns Þorsteinssonar (1825 eða 1826) og gerðist skrifari hjá honum, og flutti með honum þaðan 1854 til Reykjavíkur. Páll var á vist með honum jafnan síðan og var trúnaðarmaður hans og aðstoðarmaður í nær 50 ár.

Tenglar 
 Páll Pálsson amtskrifari; grein í Sunnanfara 1894
Sýndareinkanet

Sýndareinkanet eða VPN-net (á ensku virtual private network, skammstafað sem VPN) er tölvunet sem er eftirlíking á Internetinu af einkaneti. Notast er við dulritun til að forðast hlerun.

Nethögun
Netöryggi
Öryggi á netinu
Carmageddon

Carmageddon er tölvuleikur gefinn út á Playstation árið 1999. Leikurinn var fyrsti leikurinn í leikjaseríu sem var þekkt fyrir mikið ofbeldi. Hann var byggður á myndinni Death Race 2000 frá árinu 1975.

Lýsing 
Í Carmageddon keppir keppandinn á móti öðrum tölvukeyrðum keppendundum á stöðum eins og borgum, iðnaðarsvæðum, námum og fleirum stöðum. Keppandinn hefur ákveðið mikinn tíma til að klára keppnina en meiri tími fæst með því að skemma bíla keppenda, keyra á bónusa eða keyra yfir uppvakninga.

Keppnir eru kláraðar með því að annað hvort klára keppnina eins og í venjulegum bílakappakstursleikjum, eyðileggja bíla hinna keppendanna eða keyra yfir alla uppvakningana í borðinu - á undan öllum öðrum.

Framhaldsleikir 
Leikurinn reyndist það vinsæll að út komu fleiri leikir. Þeir eru:

Carmageddon II: Carpocalypse Now
Carmageddon TDR2000
Carmageddon TV (aldrei gefinn út vegna þess að Gizmondo's hætti)
Carmageddon 64 (Nintendo 64)
Carmageddon: Reincarnation (Nýr leikur, á að koma út 2012.)

Lok seríunar 
SCi hafði upprunalega planað að leikurinn Carmageddon 4 kæmi út seint á árinu 2005 en hætti svo við það. Litlar sem engar fréttir voru um leikinn.

Tenglar 
The Making of... Carmageddon

Tölvuleikir frá 1999
Breskir tölvuleikir
Jörundur Brynjólfsson

Jörundur Brynjólfsson (f. á Starmýri í Álftafirði eystra 21. febrúar 1884, d. 3. desember 1979 í Reykjavík) var íslenskur kennari, bóndi, verkalýðsforingi og þingmaður.

Ævi
Jörundur var sonur Brynjólfs Jónssonar, bónda, og Guðleifar Guðmundsdóttur. Hann hlaut kennslu á heimili en lauk búfræðiprófi við Búnaðarskólann á Hvanneyri árið 1906 eftir tveggja ára nám, þá 22 ára gamall. Jörundur starfaði sem kennari í Nesjahreppi í eitt ár 1907—8 og lauk kennaraprófi frá Kennaraháskóla Íslands árið 1909. Hann stundaði nám í kennaraháskólanum í Kaupmannahöfn í um tíu mánuði, árin 1911 og 1912. Jörundur var ráðinn kennari við barnaskólann í Reykjavík í áratug, frá 1909 til 1919 en fór utan til náms eins og komið hefur fram.

Jörundur sat í bæjarstjórn Reykjavíkur 1916—1919 fyrir hönd Samtaka verkamanna í Reykjavík og sömuleiðis var hann kosinn fyrsti þingmaður nýstofnaðs Alþýðuflokks og sat hann á Alþingi sama tímabil. Jörundur hneigðist frekar til sveitarinnar og gerðist bóndi í Múla í Biskupstungum en þar var hann í þrjú ár, 1919—1922. Þá flutti hann sig um set til Skálholts og var þar í 26 ár, 1922—1948. Þá sat hann í framboði fyrir annan flokk, Framsóknarflokkinn og var kosinn á þing í alþingiskosningunum 1923. Þá sat hann samfellt á þingi sem þingmaður Framsóknarflokksins í 33 ár til ársins 1956. Hann var forseti neðri deildar Alþingis árin 1931-42 og svo 1942-5, og forseti sameinaðs þings  Loks bjó hann í Kaldaðarnesi í Flóa 1948—1963, hann andaðist í Reykjavík 95 ára að aldri.

Tenglar
 Æviágrip á vef Alþingis
 Minning: Jörundur Brynjólfsson - forseti Alþingis, minningargrein í Morgunblaðinu 8. desember 1979.
 Fáein kveðjuorð: Jörundur Brynjólfsson - fyrrv. alþingismaður,  minningargrein í Morgunblaðinu 11. desember 1979.
 Jörundar Brynjólfssonar minnzt á Alþingi, frétt í Morgunblaðinu 13. desember 1979.

Íslenskir stjórnmálamenn
Fyrrum Alþingismenn
Forsetar Alþingis
Íslenskir bændur
Íslenskir kennarar

Þingmenn Alþýðuflokksins
Þingmenn Framsóknarflokksins
Grand Theft Auto III

Grand Theft Auto III er leikur í Grand Theft Auto tölvuleikjaseríunni, útgefinn í október 2001 af Rockstar Games fyrir Playstation 2. Leikurinn var sá fyrsti í seríunni í þrívídd og framhald af Grand Theft Auto 2 og fyrirrennari Grand Theft Auto: Vice City. Hann var líka vinsælasti tölvuleikurinn árið 2001.

Lýsing 
Leiksvið GTA III er Liberty City, skálduð bandarísk stórborg. Aðalpersónan Claude fremur bankarán með kærustu sinni Catalinu sem svíkur hann og hleypst á brott með Kólombíumanni. Claude er handtekinn og dæmdur í 10 ára fangelsi. Þegar verið er að flytja hann og tvo aðra fanga; 8-Ball sem er félagi Claude og svo eldri Kólombíumann, gera samlandar þess gamla árás á sendibílinn og frelsa hann. Claude og 8-Ball frelsast líka og fyrr en varir stendur Claude í útistöðum við Kolombígengi Liberty City m.a. gegnum vinnu sínu fyrir japönsku mafíuna Yakuza. 

Við árásina þar sem þremenningarnir frelsast skemmdist Callahan bridge sem tengir Portland og Staunton Island. Vegna þess er leiksviðið í byrjun takmarkað við Portland en með tímanum þegar áhrif Claude hafa aukist er Callahan brúin löguð og þar með opnast fyrir annað hverfi - Staunton Island. Að lokum opnast fyrir þriðja hverfið, Shoreside Vale.

Claude er þögul persóna, þ.e. hann heyrist aldrei tala en í GTA III og er aldrei nefndur á nafn. Í Grand Theft Auto: San Andreas (framhald af Grand Theft Auto: Vice City) kallast hann Claude en er ekki spilanleg persóna.

Tölvuleikir
Torben Grael

Torben Schmidt Grael (f. 22. júlí 1960 í São Paulo) er brasilískur siglingamaður af dönskum ættum. Hann er sá Brasilíumaður sem hlotið hefur flest verðlaun á Ólympíuleikum, alls fimm verðlaun; tvö gull, eitt silfur og tvö brons. Hann er líka sá siglingamaður sem flest verðlaun hefur hlotið á leikunum. Hann hefur auk þess tekið þátt í fjölda heimsmeistarakeppna í siglingum, og nokkrum sinnum í Ameríkubikarnum, síðast sem leikstjórnandi Luna Rossa Challenge árið 2007. Hann var skipstjóri á Brasil1 sem lenti í 3. sæti í Volvo Ocean Race 2005-2006 og var skipstjóri á Ericsson 4 sem sigraði keppnina 2008/09.

Tenglar
Vefur

Brasilískir siglingamenn
Aramíð

Aramíð eru flokkur hitaþolinna og sterkra gervitrefja sem eru meðal annars notaðar í flugvélar, skotheld vesti og báta. Efnið er líka mikið notað í staðinn fyrir asbest. Efnafræðingar hjá fyrirtækinu DuPont uppgötvuðu efnið á 3. áratug 20. aldar en það hóf framleiðslu á því á 7. áratugnum undir heitinu Nomex. Þekktasta vörumerki aramíða er Kevlar sem DuPont setti fyrst á markað árið 1973.

Nafnið er stytting á arómatískt pólýamíð eða angandi fjölamíð.

Gerviefni
Glertrefjar

Glertrefjar eða trefjagler er efni sem gert er úr hárfínum trefjum úr gleri. Það er einkum notað sem styrkingarefni fyrir ýmsar tegundir fjölliða eins og t.d. í trefjaplasti. Eitt form glertrefja er glerull. Tæknin til að búa til glertrefjaflóka hefur verið þekkt í þúsundir ára, en framleiðsla glertrefja í stórum stíl í formi glerþráða hófst fyrst á 4. áratug 20. aldar.

Gerviefni
Gler

ar:ليف زجاجي
da:Glasfiber
de:Glasfaser
el:Υαλοβάμβακας
es:Fibra de vidrio
eo:Vitrofibro
fr:Fibre de verre
id:Kaca serat
it:Fibra di vetro
nl:Glasvezel
ja:ガラス繊維
pl:Włókno szklane
ru:Стекловолокно
fi:Lasikuitu
sv:Glasfiber
tr:Cam elyafı
VELUX 5 Oceans Race

VELUX 5 Oceans Race (áður Around Alone og þar áður BOC Challenge) er einmenningssiglingakeppni umhverfis jörðina. Keppnin heitir eftir aðalstyrktaraðila hennar frá 2006, danska fyrirtækinu Velux. Keppt er í 3-5 löngum leggjum (öfugt við Vendée Globe þar sem siglt er án hlés) og heildarvegalengd keppninnar árið 2006 var 30.140 sjómílur. Keppnin er haldin á fjögurra ára fresti. Bátarnir verða að uppfylla skilyrði skútuflokkanna Open 50 eða Open 60 sem eru einbola flokkar 50 og 60 feta langra skúta. 

BOC Challenge var fyrst haldin árið 1982 með styrk frá breska fyrirtækinu BOC Gases. Þetta var önnur keppnin af þessu tagi sem haldin hafði verið frá upphafi. Sú fyrsta var hin fræga Sunday Times Golden Globe Race 1968-69 þar sem aðeins einn keppandi lauk keppni.

Tenglar 
 Vefur keppninnar

Siglingakeppnir
Portsmouth

Portsmouth er borg í sýslunni Hampshire á suðurströnd Englands. Borgin stendur á eyjunni Portsea Island og telur tæplega 205 þúsund (2011). Portsmouth var öldum saman mikilvæg hafnarborg og þar er elsta þurrkví heims. 

Borgir á Englandi
Hafnarborgir
IBM System/3X

IBM System/3X var miðtölvulína frá IBM sem var framleidd frá 1975 þar til AS/400-vélar tóku við árið 1988. Línan tók við af gataspjaldavélinni IBM System/3 og var markaðssett sem bókhaldsvélar fyrir lítil og meðalstór fyrirtæki. Þessar tölvur litu út eins og tæknivætt skrifborð og tóku svipað rými. Þær voru búnar skjá, hörðum diski og notuðu átta tommu disklinga sem ytri gagnageymslu í stað gataspjalda og segulbanda. Tölvurnar notuðu forritunarmálið IBM RPG (Report Program Generator) sem var upphaflega þróað fyrir System/3. Á System/32 vélinni var stýrikerfið kallað System Control Program en á System/34 og System/36-vélunum var System Support Program notað. Með System/38 kom Control Program Facility eða CPF sem var mun öflugra en SSP.

System/3X tölvur
 IBM System/32 (1975)
 IBM System/34 (1978)
 IBM System/36 (1983)
 IBM System/38 (1979)

IBM-tölvur
Miðtölvur
IBM Personal Computer

IBM Personal Computer, betur þekkt sem IBM PC, var einkatölva sem IBM setti á markað 12. ágúst 1981 og náði fljótt gríðarlegum vinsældum. Tölvan var arftaki fartölvunnar IBM 5100 og var upphaflega kölluð IBM 5150 þótt hún væri í raun tæknilega óskyld þeirri tölvu. Hún var tilraun IBM til að komast inn á ört vaxandi örtölvumarkaðinn þar sem voru ríkjandi tölvur á borð við Commodore PET, Atari 800, Apple II, TRS-80 og ýmsar gerðir sem búnar voru stýrikerfinu CP/M. Vegna þess hve mikið lá á að koma tölvunni á markað var ákveðið að notast við tilbúna íhluti frá öðrum framleiðendum í stað þess að þróa nýja hjá IBM. Tölvan var með nýjum átta bita 8088 örgjörva frá Intel auk átta bita gagnabrautar og búin stýrikerfinu IBM PC-DOS sem IBM þróaði í samstarfi við Microsoft og var í raun sérmerkt útgáfa MS-DOS. 

Tölvan var hönnuð af hópi verkfræðinga undir stjórn Don Estridge í Boca Raton í Flórída. Upphaflega áætlunin, að markaðssetja tölvuna sem heimilistölvu, reyndist mistök og tölvan náði fyrst og fremst vinsældum sem skrifstofuvél. IBM PC-vélar náðu gríðarlegum vinsældum og olli einkatölvubyltingu hjá fyrirtækjum þar sem áður voru ríkjandi stórtölvur og meðalstórar bókhaldsvélar. IBM PC varð þannig þekktasta vörumerki tölva af þessari stærð allan 9. áratug 20. aldar. Það að tölvan var að mestu gerð úr íhlutum frá öðrum framleiðendum en IBM og með grunnstýringarkerfi sem hægt var að endurskapa með löglegum hætti, gerði það að verkum að aðrir framleiðendur gátu framleitt tölvur sem nýttu sér sama hugbúnað og IBM-tölvan. Þessar tölvur, sem voru kallaðar IBM PC-samhæfðar tölvur eða PC-klónar, náðu líka talsverðum vinsældum á heimilistölvumarkaðnum.

Arftakar hins upphaflega IBM PC voru IBM Personal Computer XT, eða 5160, sem kom út 1983, og öflugri IBM Personal Computer/AT sem kom út 1984 með nýjan örgjörva; Intel 80286. Að auki byggði IBM á þessari vinnu með IBM Portable 1984, sem var í grundvallaratriðum XT-tölva í töskukassa, og IBM PC Convertible, fyrstu kjöltutölvu fyrirtækisins sem gekk samt illa í sölu. Báðar þessar tölvur notuðust við Intel 8088-örgjörvann. Enn ein PC-tölvan, IBM PCjr, sem ætluð var skólum og kom út 1984, seldist líka illa.

IBM-tölvur
Einkatölvur