alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Einelti

Einelti er samfélagslegt hegðunarmynstur sem einkennist af grófri niðurlægingu og stríðni, andlegri og líkamlegri, sem beinist að ákveðnum einstaklingi af hálfu annars einstaklings eða hóps. Fyrirbrigðið er þekkt vandamál í skólum og á vinnustöðum. Sums staðar er einelti bannað með lögum, til dæmis í Skotlandi.

Hópar, sem stunda einelti í ákveðnu samfélagi (t.d. vinnustað eða skóla), einkennast oft af geranda, sem á við persónuleg vandamál að stríða, t.d. í æsku, eða hefur áður verið lagður í einelti sjálfur; hóp einstaklinga sem styðja eineltið af svipaðri ástæðu og stærri hóp fólks sem styðja eineltið ekki beint heldur eru félagar þeirra sem stunda eineltið, fylgjast með því og aðhafast ekki. Fórnarlömb eineltis eru oft sjálfstæðir persónuleikar sem hafa litla þörf fyrir að fylgja umhverfinu þegar kemur að til dæmis tísku eða háttalagi en eru hins vegar ekki síður hæfir þegar kemur að almennum hæfileikum, svo sem greind.

Í mörgum samfélögum, ekki síst vestrænum, er einelti litið alvarlegum augum og víða hafa félagslegar stofnanir það verkefni að koma í veg fyrir einelti í samfélaginu. Vandamálið er líklega helst í skólastofnunum, en einnig á vinnustöðum.
Atferli
Sálfræði
Staphylococcus aureus

Staphylococcus aureus (ýmist stytt Staph. aureus eða S. aureus.) er gerill af ættkvísl  stafýlókokka sem lifir einkum á húð og í nefholi manna. Hann er tækifærissýkill og getur valdið vægum sýkingum í húð sem svipar til unglingabóla en einnig lífshættulegum sjúkdómum á borð við lungnabólgu, júgurbólgu, heilahimnubólgu og hjartaþelsbólgu.

Staphylococcus aureus er algeng matareitrunarbakteria. Hún kemur oft upp í matvælum sem hafa verið meðhöndluð af fólki og getur komið upp þar sem hreinlæti er ábótavant. Hún kemur helst fram í unnum kjötvörum og hún getur fjölgað sér hratt, auk þess getur hún myndað eiturefni sem er mjög hitaþolið og þolir suðu allt að hálfa klukkustund. Bakterían finnst fyrst og fremst í nösum, hálsi og á húð hjá fólki og dýrum. Hún finnst einnig í þörmum hjá mönnum og dýrum, jarðvegi og ryki. Hún kemur einnig fyrir í ígerðum og sárum. Algengustu matvælin sem hún finnst í eru kjötafurðir, mjólkurafurðir, búðingar, sósur og salöt og saltaðar matvörur.

Staphylococcus aureus getur vaxið við 8º-45 °C en hún drepst við um það vil 70º-75 °C. Bakterían er mjög saltþolin og getur vaxið í mat með saltinnihald allt að 15%. Hún getur líka lifað þurrkun af og vex best í tilvist súrefnis en getur einnig lifað við loftfirrtar aðstæður. Hún þolir breytt sýrustigsbil eða allt frá 4 og upp í 9.

Eiturefnið sem bakterían getur myndað getur verið mjög virkt og þarf lítið af því til þess að fólk veikist. Fyrstu einkenni sem koma fram eina til sex klukkustundir eftir neyslu eru ógleði, uppköst og oft höfuðverkur. Langoftast er sjúkdómurinn skammvinnur og fólk nær sér eftir einn til þrjá daga án meðferðar hjá lækni.

Sjá einnig 

 MÓSA – fjölónæmur Staphylococcus aureus sem erfitt er að meðhöndla.

Heimildir 

Gerlar
Safn Ásgríms Jónssonar

Safn Ásgríms Jónssonar er listasafn í Reykjavík þar sem áður var vinnustofa og heimili listamannsins.

Vinnustofa og heimili Ásgríms Jónssonar var að Bergstaðastræti 74, 101 Reykjavík. Þegar Ásgrímur féll frá árið 1958 ánafnaði hann íslensku þjóðinni öllum listaverkum sínum ásamt húsinu sínu. Safnið var opnað 1960, skömmu eftir lát Ásgríms. Árið 1988 var safnið að hluta sameinað Listasafni Íslands samkvæmt ákvæðum í erfðaskrá Ásgríms og er nú sér deild innan þess.

Heimili Ásgríms og vinnustofu er enn hægt að skoða í Ásgrímssafni að Bergstaðastræti 74 og þó svo að flest verk hans séu nú á Listasafninu er enn yfir 2000 verk að finna á Ásgrímssafni auk þess sem safnið er ómetanleg heimild um líf hans og starf.

Heimild 
Upplýsingar fengnar af vef Listasafns Íslands www.listasafn.is

Miðborg Reykjavíkur
Söfn í Reykjavík
Hálslón

Hálslón er miðlunarlón Kárahnjúkavirkjunar og er myndað með stíflun á rennsli Jökulsár á Dal, Kringilsár og Sauðár.

Stíflurnar sem mynda lónið eru Kárahnjúkastífla (193 m há og 700 m löng, meðal þeirra stærstu í heimi af sinni gerð), Desjarárstífla (60 m há) og Sauðárdalsstífla (25 m há). 

Lokað var fyrir botnrás Kárahnjúkastíflu þann 28. september 2006 og þar með var byrjað að safna vatni í lónið. Það náði svo fullri stærð í lok árs 2007. Þegar lónið er í fullri stærð er vatnsborð þess 625 metra yfir sjávarmáli. Þá er vatni veitt um yfirfall Kárahnjúkastíflu í 90 metra háum fossi ofan í Hafrahvammagljúfur.

Lónið er 57 þegar það er í fullri stærð, 25 km langt og 2 km breitt og sveiflast vatnsyfirborð þess um allt að 75 m þó svo sveiflan í meðalári sé mun minni. Nýtanlegt vatnsmagn fyrir rekstur virkjunarinnar er 2100 gígalítrar (2,1 teralítrar eða 2,1 rúmkílómetrar) og renna úr því 107/s niður í stöðvarhús virkjunarinnar í Teigsbjargi þaðan sem vatninu er beint í Jökulsá í Fljótsdal sem aftur rennur í Lagarfljót.

Fossarnir Kringilsárfoss og Sauðárfoss hurfu meðal annars með myndun lónsins.

Heimildir
 Heimasíða Landsvirkjunar
 Kárahnjúkar.is - upplýsingasíða á vegum Landsvirkjunar

Vatnsaflsvirkjanir á Íslandi
Stöðuvötn á Íslandi
Múlaþing
Ásgrímur Jónsson

Ásgrímur Jónsson (fæddur í Suðurkot í Rútsstaðahverfi í Flóa 4. mars 1876 – dáinn 5. apríl 1958) var íslenskur listmálari og fyrstur íslenskra málara til að gera myndlistina að aðalstarfi. Hann nam við Konunglega listaháskólann í Kaupmannahöfn á árunum 1900–1903 og ferðaðist víða að námi loknu. Hann er frægastur fyrir landslagsmyndir sínar þó svo að á löngum ferli hafi stefnur og áherslur hjá honum breyst. 

Ásgrímur dvaldi eftir 1940 oft í Húsafelli á sumrin og eru margar myndir hans tengdar staðnum. Núverandi kirkja í Húsafelli var byggð eftir hugmynd Ásgríms.
Hann var jarðsettur í Gaulverjabæjarkirkjugarði

Tengt efni
 Safn Ásgríms Jónssonar

Tenglar 
 Nokkrar endurminningar Ásgríms Jónssonar málara; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1942
 Ásgrímur Jónsson listmálari áttræður í dag; grein í Tímanum 1956
 Húsafell Ásgríms og Forynjur (Sýning í Listasafni Íslands 2014)

Íslenskir myndlistarmenn
Norræna húsið

Norræna húsið er stofnun hýst í samnefndu húsi í Vatnsmýrinni í Reykjavík, sem á að stuðla að samvinnu og efla tengsl Íslands og hinna Norðurlandanna. 

Byggingin var hönnuð af finnska arkitektinum Alvar Aalto, fullbyggð 1968 og opnuð almenningi þann 24. ágúst sama ár. Þar má finna bókasafn, veitingastaðinn AALTO Bistro og sali, sem leigðir eru til sýninga-, ráðstefnu- og fundahalda — auk ýmissa annara viðburða allan ársins hring. Húsið er opið alla daga vikunnar og almennt enginn aðgangseyrir að neinum viðburðum sem Norræna húsið sjálft stendur fyrir. Rekstur hússins er greiddur sameiginlega af Norrænu ráðherranefndinni.  

Norræna húsið er bæði bakhjarl og þátttakandi í helstu menningarviðburðum Íslands svo sem Kvikmyndahátíðinni í Reykjavík, Bókmenntahátíð Reykjavíkur, Iceland Airwaves, Listahátíð Reykjavíkur og Norræna tískutvíæringnum en Norræna húsið átti frumkvæðið að þeim viðburði. Fram að þessu hefur Norræna húsið einnig skipulagt og haft frumkvæði af margvíslegum menningarviðburðum og sýningum.

Bókasafn Norræna hússins er stærst sinnar tegundar á Norðurlöndum. Þar er að finna bækur og blöð á sjö norrænum málum: dönsku, finnsku, færeysku, grænlensku, norsku, samísku og sænsku. Þar er einnig hægt að fá lánaðar hljóðbækur og DVD-myndir og hlaða niður rafbókum í gegnum heimasíðu safnsins. Í safninu er einnig Artótek með grafíkmyndum eftir norræna listamenn, sem hægt er að fá að láni. Barnahellir í bókasafninu er sérsniðinn að þörfum yngri kynslóðarinnar og fjölskyldum þeirra.

Á fyrstu árum Norræna hússins voru kennslustundir í húsinu hjá nemendum við Háskóla Íslands sem lærðu norræn tungumál.

Forstjóri Norræna hússins síðan 2. janúar 2019 er Sabina Westeholm. 

Í kjölfar Alþingiskosninga vorið 2009 fóru viðræður um myndun ríkisstjórnar Samfylkingar og Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs fram í Norræna húsinu.

Tengt efni 
 Norðurlandahúsið í Færeyjum.
 Norræna ráðherranefndin
 Norræna stofnunin í Finnlandi
 Barna- og unglingabókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs

Tengill 
 Heimasíða Norræna hússins 
 Heimasíða AALTO Bistro

Tilvísanir

Norðurlönd
Íslenskar ríkisstofnanir
Byggingar í Reykjavík
Norræna ráðherranefndin
Putonghua

Putonghua eða 普通话 (Pinyin: Pǔtōnghuà) er opinbera talmálið í Kína sem er m.a. notað í sjónvarpi og útvarpi sem og við kennslu í skólum á öllum skólastigum. Flestir Kínverjar á meginlandinu nota Putonghua til tjáskipta ef þeir eru frá ólíkum landsvæðum. Framburður í Putonghua byggist á Beijing-mállýsku sem er hluti af mandarín-mállýskunni. Framburður á Putonghua er merkt með Pingyin.

Kínverska
Einfölduð kínversk tákn

Einfölduð kínversk tákn (简体字; jiǎnhuàzì) eða einfölduð kínverska (简体中文; jiǎntǐ zhōngwén) eru staðlaðar einfaldanir á hefðbundnum kínverskum táknum. Þær eru aðallega notaðar í Alþýðulýðveldinu Kína og Singapúr. Þeim er hægt að líka við letur í latnenskum málum, meining táknanna breytist ekki hvort sem notuð eru einfölduð eða hefðbundin tákn. Einfölduð tákn týna þó oft sögu sinni og orðsifjafræði, til dæmis þegar flóknum óreglulegum táknum sem hafa þróast í yfir 3000 ár er skipt út fyrir tvær strokur (til dæmis þegar 幾 verður 几). Ekki eru öll einfölduðu táknin frábrugðin þeim hefðbundnu, og í mörgum þeirra breytist aðeins einn liður táknsins á reglulegan máta.

Kínverska
Hefðbundin kínversk tákn

Hefðbundin kínversk tákn (繁体字，pinyin: fántǐzi) eða hefðbundin kínverska (繁体中文, pinyin: fántǐ zhōngwén) eru kínversk tákn sem eru eldri að gerð en einfaldaða gerðin. Táknin eru mest notuð í Taívan og Hong Kong ásamt vissum kínverskum fjölmiðlum erlendis. Hefðbundnu táknin voru lögð niður í meginlandinu og einfölduðu táknin tekin í gildi eftir að kínverskir kommúnistar komust til valda um 1950. Til aðgreiningar frá einfölduðum táknum þá þarf að skrifa hefðbundnu táknin með fleiri strokum heldur en þau einföldu. Ekki eru öll hefðbundnu táknin frábrugðin þeim einfölduðu, mörg þeirra eru eins. Einfölduðu formin á þessum táknum hafa þó verið í notkun frá árdögum kínverskunar sem auðveldari útgáfur af "formlegu" táknunum. Einfölduðu táknin voru notuð í skrautskrift og bókhald en þau hefðbundnu notuð í allt sem þurfti að vera vel læsilegt og ótvírætt.

Kínverska

cs:Čínské znaky#Tradiční a zjednodušené znaky

he:כתב סיני#סינית מפושטת
Fáni Ítalíu

Fáni Ítalíu (stundum kallaður Il tricolore á ítölsku) er þrílitur fáni með þremur jafnbreiðum lóðréttum borðum; grænum, hvítum og rauðum, talið frá stöng. 

Fáninn var fyrst notaður sem fáni Repubblica Cispadana sem var eitt af mörgum lýðveldum sem spruttu upp á Norður-Ítalíu í kjölfar herfarar Napóleons 1796. Mörg þessara lýðvelda tóku upp fána sem minnti á franska fánann. Fáninn varð síðan eitt af táknum þeirrar sjálfstæðisbaráttu sem fylgdi í kjölfar endurreisnar gömlu lénsveldanna og við upphaf baráttunnar fyrir sameiningu Ítalíu tók Karl Albert af Savoja fánann upp með skjaldarmerki Savojaættarinnar í miðju á bláum grunni. Þessi merki voru í fánanum fram að lokum Síðari heimsstyrjaldarinnar og stofnun lýðveldis 1946.

17. janúar 2003 voru litirnir staðlaðir miðað við Pantone-litagildi fyrir klæðalitun sem bjartur grasgrænn (18-5642TC), mjólkurhvítur (11-4201TC) og tómatrauður (18-1660TC).

Táknrænt gildi litanna 
Litirnir í fánanum hafa líklega byggst á litunum í einkennisbúningi Langbarðafylkingarinnar sem bar hvítan og rauðan lit í fána borgarinnar Mílanó á grænum búningi. Táknin hafa síðar verið túlkuð sem grænn litur grassléttanna, hvítur jöklanna í Alpafjöllunum og rauður blóðsins sem spillt hefur verið fyrir Ítalíu. Einnig er til önnur algeng túlkun sem ekki er eins rómantísk þar sem græni liturinn er litur basilíkunnar, hvítur litur mozzarella-ostsins og rauður litur tómatsins.

Ítalía
Menning Ítalíu
Sameining Ítalíu
Fánar Ítalíu
Lifandi steingervingar

Lifandi steingervingar eru lífverur sem lifa enn í dag og voru áður taldar útdauðar og bara til sem steingervingar.

Steingervingafræði
Laugarneskirkja

Laugarneskirkja er í Laugarnesprestakalli í Reykjavíkurprófastdæmi. Hún var vígð 18. desember 1949. Kirkjan var teiknuð af Guðjóni Samúelssyni.

Söfnuðurinn 
Laugarnessöfnuður var stofnaður árið 1940.

Starfsfólk 
 Sr. Davíð Þór Jónsson, sóknarprestur.

 Arngerður María Árnadóttir, organisti.

Vigdís Marteinsdóttir kirkjuvörður

Heimild 
 Heimasíða Laugarneskirkju

Tenglar
Laugarneskirkja á kirkjukort.net 

Kirkjur í Reykjavík
Síður sem þurfa hnit
Byggingar eftir Guðjón Samúelsson
Sturlureykir

Sturlureykir er sveitabær í Reykholtsdal í Borgarfirði. Þar er til húsa ferðaþjónusta með hestaferðir og sumarbústaðabyggð.

Þar var í fyrsta skipti í Evrópu tekið upp á því að leiða gufu inn í mannahíbýli með rörum. Gufan var leidd upp úr hvernum á bænum og henni dælt með lítilli rafmagnsdælu inn í húsið.

Tenglar 
 „Hagnýting á hveraorku“; grein í Tímariti verkfræðingafélagi Íslands 1928

Íslenskir bæir
Borgarbyggð
Elínborg Halldórsdóttir

Elínborg „Ellý“ Halldórsdóttir (f. 1962) var forsprakki hljómsveitarinnar Q4U en starfar einnig sem myndlistarkona og hefur starfað við Hvíta húsið á Akranesi á vegum Rauða krossins og einnig sem stundakennari við FVA. Veturinn 2006 var hún einn dómara í sjónvarpsþáttunum X-Factor á Stöð 2.

Íslenskir tónlistarmenn
Íslenskir myndlistarmenn
Aldinborgarar

Aldinborgarar eru konungsætt Danmerkur frá því Kristján 1. komst þar til valda 1448. Ætt Lukkuborgara, sem komst til valda með Kristjáni 9. árið 1863, er hliðargrein út frá ætt Aldinborgara. Ættin er kennd við borgina og fyrrum hertogadæmið Aldinborg (Oldenburg) í Norður-Þýskalandi.

Danakonungar
Evrópskar konungsættir
Ættfræði
Játmundur járnsíða

Játmundur járnsíða, Játmundur sterki eða Játmundur 2. (fornenska Eadmund II Isen-Healf) (989 – 30. nóvember 1016) var konungur Englands frá 23. apríl 1016 þar til hann lést 30. nóvember sama ár. 

Játmundur var næstelsti sonur Aðalráðs ráðlausa og Ælfgifu konu hans og varð ríkiserfingi þegar Aðalsteinn bróðir hans dó 1014. Hann gerði uppreisn gegn föður sínum en þegar víkingaher Knúts ríka réðist á England 1015 og Játmundur komst að því að Knútur naut meiri stuðnings hluta enska aðalsins en hann sjálfur gekk hann til liðs við föður sinn. Aðalráður var þó veikur og lést 23. apríl 1016. Játmundur varð þá konungur.

Eftir að hafa tekist að verja London fyrir umsátri Knúts laut hann í lægra haldi 18. október í orrustu við Ashingdon (Assatún) í Essex. Konungarnir gerðu þá með sér samkomulag þar sem Játmundur hélt Wessex en Knútur fékk öll lönd norðan við ána Thames og jafnframt var samið um að ríki þess sem fyrr félli frá gengi sjálfkrafa í arf til hins. Rúmlega mánuði síðar lést Játmundur í Oxford eða London og lönd hans gengu til Knúts. Dánarorsök hans er óviss og sumir hafa haldið því fram að hann hafi verið ráðinn af dögum.

Kona Játmundar var Ealdgyth (Edit; nafn hennar er þó óvíst). Þau áttu tvo syni, Játvarð útlaga og Játmund. 

Konungar Englands
1016

Árið 1016 (MXVI í rómverskum tölum)

Atburðir 

 25. mars - Nesjaorrusta í Noregi. Ólafur digri vann sigur á liði Sveins Hákonarsonar Hlaðajarls.
 23. apríl - Játmundur járnsíða varð konungur Englands eftir lát föður síns Aðalráðs ráðlausa.
 Normannar komu til Sikileyjar.
 18. október - Játmundur járnsíða laut í lægra haldi fyrir her Knúts mikla í orrustunni við Ashingdon.
 Október - Knútur mikli og Játmundur járnsíða skiptu Englandi milli sín.
 30. nóvember - Knútur mikli varð konungur Englands við lát Játmundar járnsíðu.
 Ólafur Haraldsson digri var tekinn til konungs í Noregi á Eyraþingi.
 Undanþágur frá kristnum sið á Íslandi (launblót, útburður barna og hrossakjötsát) voru afnumdar að undirlagi Ólafs digra.
 Jarðskjálftar skemmdu Klettamoskuna í Jerúsalem.

Fædd 
 Játvarður útlagi, sonur Játmundar járnsíðu (d. 1057).

Dáin 
 23. apríl - Aðalráður ráðlausi konungur Englands (f. um 968).
 30. nóvember - Játmundur járnsíða konungur Englands (f. 989).

1016
1011-1020
1322

Árið 1322 (MCCCXXII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Jón Halldórsson varð biskup í Skálholti.
 Ríkisráð og biskupar í Noregi kusu Lárentíus Kálfsson biskup á Hólum. Hann var þó ekki vígður fyrr en 1324.
 Bergur Sokkason varð príor í Möðruvallaklaustri.

Fædd

Dáin
 Auðunn rauði Hólabiskup (f. um 1250).

Erlendis 
 3. janúar - Karl 4. varð konungur Frakklands og Navarra.
 16. mars - Játvarður 2. Englandskonungur bældi niður uppreisn aðalsmanna í orrustunni við Boroughbridge.
 19. maí - Hjónaband Karls 4. Frakkakonungs og Blönku drottningar gert ógilt. Hún hafði þá setið í dýflissu í átta ár.
 21. september - Karl 4. giftist Maríu af Lúxemborg.
 28. september - Orrustan við Mühldorf í Bæjaralandi á milli Bæverja undir forystu Lúðvíks af Wittelsbach (síðar keisara) og Austurríkismanna undir forystu Friðriks fagra af Habsborg, en þeir höfðu báðir verið kjörnir konungar Þýskalands 1314. Orrustan var síðasta stórorrustan í Evrópu á miðöldum þar sem skotvopn komu ekki við sögu.
 14. október - Róbert Bruce Skotakonungur vann sigur á liði Játvarðar 2. Englandskonungs í orrustunni við Byland.
 Sveitir Ingibjargar Hákonardóttur hertogaynju undir forystu Knúts Porse gerðu innrás á Skán.

Fædd

Dáin
 3. janúar - Filippus 5. Frakkakonungur (f. 1292).

1322
1321-1330
1332

Árið 1332 (MCCCXXXII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Egill Eyjólfsson varð biskup á Hólum.
 Eldgos í Vatnajökli, sennilega í Grímsvötnum.
 Guðný Helgadóttir var vígð abbadís í Reynistaðarklaustri. Sama ár er nunnan Kristín sögð hafa verið vígð abbadís. Líklega er þetta sama manneskjan og Guðný hefur tekið sér dýrlingsnafnið Kristín við vígsluna en Kristínarnafn var þá ekki notað á Íslandi.
 Arnór Össurarson var vígður ábóti í Þykkvabæjarklaustri.

Fædd

Dáin
 9. mars - Snorri Narfason, lögmaður á Skarði.

Erlendis 
 13. febrúar - Mikael 9. Palaíológos varð keisari í Býsans.
 2. ágúst - Konungslaust varð í Danmörku við lát Kristófers 2. og varði það ástand til 1340.
 Magnús Eiríksson smek varð konungur Skánar.
 Jóhann, krónprins Frakklands, gekk að eiga Bonne af Lúxemborg.

Fædd
 18. júní - Jóhann 5. Palaíológos, keisari Austrómverska ríkisins (d. 1391).
 27. maí - Ibn Khaldun, arabískur fjölfræðingur (d. 1406). 
 10. október - Karl illi, konungur Navarra (d. 1387).
 10. nóvember - Hákon ungi Hákonarson, krónprins Noregs (d. 1257).

Dáin
 13. febrúar - Androníkos 2. Palaíológos, keisari (f. 1259).
 2. ágúst - Kristófer 2. Danakonungur (f. 1276).

1332
1331-1340
Skjávarp

Skjávarp er stafræn upptaka af því sem gerist á tölvuskjá, gjarnan með tali, þar sem fyrirlesari/kennari lýsir því sem gerist. Á meðan skjámynd (e. screenshot) er mynd af skjá tölvunotanda þá er skjávarp kvikmynd af því sem tölvunotandi sér á skjánum. Enska orðið  (e. screencast) er frá árinu 2004  en hugbúnaður til stafrænnar upptöku af tölvuskjám hefur þó verið framleiddur allt frá 1993, t.d. Lotus ScreenCam. Í byrjun var slíkur búnaður þannig að erfitt var lagfæra upptöku eftir á og upptakan var í afar stórum skrám.

Notkun 
Skjávarp er oft notað til sýnikennslu í hvernig ýmiss konar tölvuhugbúnaður virkar og til að kenna námsefni í fjarnámi og við aðstæður, þar sem nemandinn er hvorki á sama stað né sama tíma og kennarinn/fyrirlesarinn.

Notkun á Íslandi 
Skjávarp hefur verið notað frá árinu 2004 í ákveðnum námskeiðum í upplýsingatækni við Kennaraháskóla Íslands og nemendur í upplýsingatækni læra að búa til skjávarp. Í Háskólanum í Reykjavík tíðkast að taka upp  fyrirlestra með skjávarpshugbúnaði (Camtasia) og geta nemendur sem skráðir eru í námskeið hlýtt á netupptökur af fyrirlestri eftir að hann hefur verið haldinn.

Dæmi um íslenskt skjávarp 
   Að setja inn grein á Wikipedia  um Grasagarð Reykjavíkur
 Kynning á Wikimapia

Heimildir og ítarefni 

Internetið
Kennslutækni
1301

Árið 1301 (MCCCI í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Heklugos stóð fram eftir árinu. Mikið hallæri varð á Íslandi.
 Loðinn af Bakka og Bárður Högnason komu frá Noregi, útnefndir lögmenn af Hákoni hálegg Noregskonungi, en Íslendingar neituðu að taka við þeim. Þriðji maðurinn, Álfur úr Króki, kom með þeim og hafði hann með sér ýmis konungsbréf og kröfur og vildi fá Hákon konung hylltan á Alþingi.
 30. desember - Mikill jarðskjálfti á Suðurlandi. Hús féllu, einkum á Rangárvöllum.
 Kolbeinn Bjarnason Auðkýlingur fékk riddaratign í Noregi.

Fædd

Dáin

Erlendis 
 7. febrúar - Játvarður Caernarvon varð fyrsti prinsinn af Wales.
 Dante Alighieri var rekinn í útlegð frá Flórens.
 Halastjarna Halleys sást.

Fædd
 23. júlí - Ottó hertogi af Austurríki (d. 1339).
 Ingibjörg Hákonardóttir af Noregi, hertogaynja, móðir Magnúsar Eiríkssonar smek (d. 1361).

Dáin
 14. janúar - Andrés 3., konungur Ungverjalands.

1301
1301-1310
1302

Árið 1302 (MCCCII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 Gamli sáttmáli var endursvarinn á Íslandi.
 Hákon háleggur ákvað að einungis norsk skip mættu versla á Íslandi.
 Ritun Hauksbókar talin hefjast.
 Guðmundur Sigurðsson varð lögmaður norðan og vestan.
 Snorri Markússon varð lögmaður sunnan og austan.

Fædd

Dáin
 Ólafur Hjörleifsson, ábóti í Helgafellsklaustri frá 1258.

Erlendis 
 12. júní - Borgin Rakvere í Eistlandi var stofnuð.
 11. júlí - Flæmingjar unnu sigur á Frökkum í Gullsporaorrustunni.
 18. nóvember - Bónifasíus VIII gaf út páfabuluna Unam Sanctam.
 2. desember - Hákon háleggur Noregskonungur lét hengja Auðun Hugleiksson hestakorn, valdamesta mann norska ríkisráðsins.
 2. desember - Birgir Magnússon og Marta Eiríksdóttir krýnd konungur og drottning Svíþjóðar.
 Filippus 4. Frakkakonungur gerði eignir Gyðinga upptækar.
 Dante Alighieri var gerður útlægur frá Flórens.

Fædd

Dáin
 26. desember - Valdimar Birgisson, fyrrverandi konungur Svíþjóðar (f. um 1240).
 Cimabue, listamaður frá Flórens (f. um 1240).

1302
1301-1310
Herakleitos

Herakleitos frá Efosos (; -) var heimspekingur og einn af forverum Sókratesar.  Lítið er vitað um Herakleitos. Heimspeki hans hafði áhrif á Aristóteles, Platon og stóuspekina og síðar á heimspekinga 19. aldar.

Hugmyndir Herakleitosar eru helst tvær og hafa haft töluverð áhrif. Annarsvegar kenning hans um einingu andstæðna (vegurinn upp og vegurinn niður er einn og hinn sami, brot 60) og að átök milli andstæðna orsaki sífelldar breytingar. Hinsvegar kenningin um að allt sé hverfullt. Síðari hugmyndin er merkileg að því leytinu til að menn höfðu verið gjarnir á að trúa á eitthvað sem væri eilíft fram til þessa. Honum er einnig gjarnan tileinkuð hugmyndin um logos.

Útgáfur 
 Heraclitus, Heraclitus: Fragments. A Text and a Translation with a Commentary. T.M. Brown (ritstj. og þýð.) (University of Toronto Press, 1987).

Tengt efni 
 Algyðistrú
 Verufræði
 Taóismi

Tenglar 
 
 

Forngrískir heimspekingar
Forngrískir náttúruspekingar
Forverar Sókratesar
Líkbrúðurin

Corpse Bride, eða Líkbrúðurin, er kvikmynd eftir Tim Burton.

Bandarískar kvikmyndir
Lækningaigla

Lækningaigla (fræðiheiti: Hirudo medicinalis) eru tegund igla sem notaðar voru til að taka blóð úr sjúklingum. Iglurnar sprautuðu efni í blóðið 
sem olli því að það storknaði síður.

Iglur