alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Europa (skip)

Europa er barkskip úr stáli sem er skráð í Hollandi. Upphaflega var það þýskt vitaskip sem hét Senator Brockes. Það var smíðað árið 1911 í skipasmíðastöðinni H. C. Stülcken & Sohn í Hamborg í Þýskalandi. Til 1977 var það notað af þýsku strandgæslunni sem vitaskip á ánni Saxelfi. Hollendingur keypti skipið (eða það sem eftir var af því) árið 1985 og gerði upp sem seglskip. Árið 1994 var skipinu hleypt af stokkunum á ný sem þrímastra seglskipi, sérútbúnu fyrir siglingaþjálfun.

Europa siglir um allan heim og tekur áhafnarmeðlimi (nema) gegn greiðslu í bæði styttri og lengri ferðir, þar á meðal úthafssiglingar, siglingakeppnir, og árlegar ferðir til Suðurskautslandsins, og milli Suður-Georgíu, Tristan da Cunha, og Höfðaborgar.

Árin 2002 og 2013 fór skipið fyrir Hornhöfða. Árið 2010 tók það þátt í Velas Sudamerica 2010, sögulegri ferð ellefu hásigldra skipa til að fagna tveggja alda afmæli ríkisstjórna Argentínu og Chile.

Árin 2013-2014 sigldi Europa kringum hnöttinn ásamt tveim öðrum hollenskum hásigldum skipum, Tecla og Oosterschelde. Þau sigldu frá Suður-Afríku til Perú, Ástralíu og Nýja-Sjálands. Í október 2013 tók Europa þátt í International Fleet Review 2013 í Sydney. Skipið sigldi formlega frá Nýja-Sjálandi fyrir Hornhöfða (október - desember 2013). Í júní 2014 lauk Europa hnattsiglingunni við komuna til Amsterdam.

Tilvísanir 

Hásigld skip
Allium asclepiadeum

Allium asclepiadeum  er tegund af laukplöntum ættuð frá suður Tyrklandi. Fyrstu eintökunum sem var safnað var hjá borg sem þá var nefnd Marasch, nú Kahramanmaraş.

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
Allium azutavicum

Allium azutavicum er sjaldgæf lauktegund sem er einlend í Kasakstan.

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
Allium austrosibiricum

Allium austrosibiricum er tegund af laukplöntum ættuð frá Mongólíu og suður Síbería (Tuva og Altay Krai). Sumar heimildir telja nafnið samheiti við A. spirale, en aðrar telja þetta sjálfstæða tegund.

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
Glitlaukur

Glitlaukur (fræðiheiti: Allium atroviolaceum) er tegund af laukplöntum ættuð frá Íran, Írak, Afganistan, Sýrlandi, Líbanon, Sádi-Arabíu, Túrkmenistan, Tyrklandi, Georgíu, Armeníu, Aserbaídsjan, suður Evrópuhluta Rússlands og Kákasus, en ræktaður víða annarsstaðar til matar og til skrauts. Tegundin er orðin ílend í hlutum Bandaríkjanna (Illinois, Kentucky, Virginia, og Norður og Suður-Karólína) og einnig í suðaustur Evrópu (Ítalíu, Grikklandi, Tékklandi, Slóvakíu, Ungverjalandi, Úkraínu og Balkanskaga).

Allium atroviolaceum er fjölær jurt með stórum kúlulaga lauk. Blómstöngullinn er að 100 sm langur. Blöðin eru breiðstriklaga. Blómskipunin er kúlulaga með mörgum purpuralitum til rauðfjólubláum blómum þétt saman.

Tilvísanir

Ytri tenglar
Agroatlas, Interactive Agricultural Ecological Atlas of Russia and Neighboring Countries, Allium atroviolaceum
Acta Plantarum Galleria della Flora Italiana, Allium atroviolaceum 
Flora nel Salento e Anche Altrove, Allium atroviolaceum Boiss - Amaryllidaceae - Aglio viola scuro 
Trek Nature, Allium atroviolaceum, Artanish Peninsula (on Lake Sevan in Armenia)
Növényhatározó Sötét hagyma, Allium atroviolaceum (in Hungarian) 
Plantarium, Определитель растений on-line, Описание таксона, Allium atroviolaceum Boiss. (in Russian) 

Laukar
Laukætt
Matjurtir
Hæðalaukur

Hæðalaukur (fræðiheiti: Allium atrosanguineum) er tegund af laukplöntum ættuð frá Kína, Síberíu, Mongólíu og Mið-Asíu. Hann vex til fjalla í 2400–5400 m hæð.

Allium atrosanguineum myndar sívala lauka að 10mm í þvermál. Blómstöngullinn er rörlaga, að 60 sm hár. Blöðin eru einnig rörlaga, yfirleitt styttri en blómstöngullinn. Blómskipunin er hnattlaga, með mörgum blómum. Krónublöðin eru bleik, gul, koparlit eða purpuralit, stundum með dökkum blettum.

Þrjú afbrigði eru almennt viðurkennd:

Allium atrosanguineum var. atrosanguineum — Krónublöðin eru purpuralit til rauð með litlum blettum — vestur Kína (Qinghai, Sichuan, Xinjiang), Mið-Asía (Kasakstan, Kirgistan, Tadsikistan, Úsbekistan, Afganistan), Pakistan, Síbería (Tuva, Buryatiya, Krasnoyarsk, Zabaykalsky Krai), Mongólía
Allium atrosanguineum var. fedschenkoanum (Regel) G.H.Zhu & Turland  - Krónublöðin eru gul eða bleik — Mið-Asía (Kasakstan, Kirgistan, Tadsikistan, Úsbekistan, Afganistan), Pakistan, Tíbet, Xinjiang
Allium atrosanguineum var. tibeticum (Regel) G.H.Zhu & Turland — Krónublöðin eru kopar eða látúnslituð — vestur Kína (Tíbet, Gansu, Qinghai, Sichuan, Yunnan)

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
Lanzarote

Lanzarote (Tyterogaka á máli frumbyggja) er austasta eyja Kanaríeyja og tilheyrir Las Palmas héraði.
Eyjan er 11 kílómetra frá eyjunni Fuerteventura og 125 kílómetra vestur af ströndum Afríku. Stærð hennar er 846 ferkílómetrar og eru íbúar um 142.000 (2011) sem gerir hana þriðju fjölmennustu eyjuna á eftir Tenerife og Gran Canaria. Höfuðstaðurinn er Arrecife. Lanzarote dregur nafn sitt af genúíska landkönnuðnum Lanzerotto Malocello.

Hæsti punktur eyjarinnar er Peñas del Chache; 670 metrar yfir sjávarmáli. Timanfaya-þjóðgarðurinn er á eyjunni þar sem er eldfjallalandslag en síðast gaus þar á 18. öld.

Sveitarfélög

Arrecife
Haría
San Bartolomé
Teguise ( ásamt eyjunni Isla de La Graciosa og öðrum smáeyjum)
Tías
Tinajo
Yaiza

Heimild

 

Eyjar Kanaríeyja
La Palma

La Palma  (einnig þekkt sem San Miguel de La Palma) er norðvestust Kanaríeyja. Stærð hennar er 706 ferkílómetrar og eru íbúar um 86.000. Santa Cruz de la Palma er höfuðstaðurinn en stærri þéttbýlisstaður er Los Llanos de Aridane.

Hæsti punktur eyjunnar er Roque de los Muchachos; 2.426 metrar að hæð (annar hæsti punktur eyjanna á eftir Teide-fjalllendinu). Banana-, vínviðar- og avókadórækt er meðal mikilvægra landbúnaðargreina.

Caldera de Taburiente-þjóðgarðurinn er meðal fjögurra þjóðgarða á Kanaríeyjum. Þjóðgarðurinn samanstendur af öskju sem er 9 km. breið og 1500 metra djúp. Askjan myndaðist fyrir um hálfri milljón ára þegar Taburiente-eldfjallið féll saman.
Frá því að Spánverjar tóku yfir eyjuna hefur gosið á mismunandi stöðum átta sinnum.

Kanaríeyjafura (Pinus canariensis) myndar stóra skóga á La Palma. Nokkrar tegundir eðla og fugla eru einlendar á eyjunni.

Eldgos 2021
Þann 19. september 2021 hófst eldgos á sprungu á suðurhluta eyjunnar, í Cubre Vieja eldfjallinu sem gaus síðast 1949. Hins vegar gaus síðast á eyjunni í Teneguía árið 1971. Yfir 7000 manns urðu að yfirgefa heimili sín og um 3.000 hús eyðilögðust vegna hraunstraums. Eldgosið færðist í aukana með tímanum og gaus úr 5 sprungum. Hraunið rann til sjávar 28. september og myndaði nýjan skaga. Á jóladag var lýst yfir lokum gossins.

Pedro Sánchez, forsætisráðherra Spánar lofaði að tryggja húsnæði fyrir þá sem misstu hús sín.

Sveitarfélög
Eyjan er hluti af héraðinu Santa Cruz de Tenerife og skiptist í 14 sveitarfélög:
Barlovento
Breña Alta
Breña Baja
El Paso
Fuencaliente de La Palma
Garafía
Los Llanos de Aridane
Puntagorda
Puntallana
San Andrés y Sauces
Santa Cruz de la Palma
Tazacorte
Tijarafe
Villa de Mazo

Heimild

 

Eyjar Kanaríeyja
Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2016

Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2016 var haldin í Stokkhólmi í Svíþjóð eftir að Måns Zelmerlöw vann keppnina 2015 með lagið „Heroes“. Undankeppnirnar tvær voru haldnar 10. og 12. maí, og aðalkeppnin var haldin 14. maí. 42 lönd tóku þátt í keppninni, þar sem Bosnía og Hersegóvína, Búlgaría, Króatía og Úkraína sneru aftur. Portúgal og Rúmenía tóku ekki þátt í þessari keppni.

Úkraína var sigurvegari í keppninni, en Jamala vann með lagið „1944“. Þetta var annar sigur Úkraínu, sá fyrri var 2004. Þetta var í fyrsta skipti síðan að dómnefnd var kynnt til sögunnar 2009 að sigurvegarinn var hvorki í efsta sæti dómnefndar, þar sem Ástralía vann það sæti, né í efsta sæti símakosningar, þar sem Rússland var í því sæti. Þetta var fyrsta lagið með texta á Krímeskri Tatar sem hefur unnið eða verið flutt í keppninni.

Söngvakeppnir evrópskra sjónvarpsstöðva eftir árum
2016
Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2017

Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2017 var haldin í Kiev í Úkraínu eftir að Jamala vann keppnina 2016 með lagið „1944“. Undankeppnirnar tvær voru haldnar 9. og 11. maí, og aðalkeppnin var haldin 13. maí. 42 lönd tóku þátt í keppninni, þar sem Portúgal og Rúmenía sneru aftur.  Bosnía og Hersegóvína og Rússland tóku ekki þátt í þessari keppni. Bosnía hætti þáttöku vegna fjármagnserfiðleika, en fyrirhuguðum keppanda Rússlands, Julia Samoylova var bannað að keppa þar sem hún ferðaðist beint til Krímskaga frá Rússlandi 2015, en slíkt er óheimilt samkvæmt Úkraínskum lögum.

Sigurvegarinn var Portúgal með lagið „Amar pelos dois“ (Ást fyrir tvo), sem var flutt af Salvador Sobral og skrifað af systur hans Luísa Sobral. Þetta var fyrsti sigur Portúgals og í fyrsta skipti sem landið lenti í topp fimm sætunum, eftir 53 ára þáttöku. Einnig var þetta í annað skiptið í röð sem land með endurkomu sigraði í keppninni, eftir endurkomu Úkraínu 2016.

Söngvakeppnir evrópskra sjónvarpsstöðva eftir árum
2017
Chasse aux fantômes

Chasse aux fantômes (Íslenska: Á draugaslóð) eftir belgíska teiknarann Morris (Maurice de Bevere) og höfundinn Lo Hartog van Banda er 61. bókin í bókaflokknum um Lukku-Láka. Bókin kom út árið 1992 og hefur ekki verið gefin út á íslensku.

Söguþráður 

Póstvagnaþjónustan Wells Fargo & Co. er í vanda stödd þegar póstvagn á þeirra vegum hverfur sporlaust. Lukku-Láki er kallaður til aðstoðar vegna málsins og er falið að fylgja næsta póstvagni í öryggisskyni. Með í förina slæst ein af hetjum Villta vestursins, hamhleypan Svala Sjana, sem átti von á forláta riffli með vagninum sem hvarf og á því hagsmuna að gæta. Gamanið kárnar fyrir Láka og Sjönu þegar sá kvittur kemst á kreik að andar framliðinna eigi þátt í hvarfi póstvagnsins.

Fróðleiksmolar 

 Morris gjörbreytti endi sögunnar frá því sem fram kom í handriti Lo Hartog van Banda, án alls samráðs við hinn síðarnefnda, og Van Banda samdi ekki fleiri sögur í seríunni.
 Þetta er þriðja bókin í seríunni þar sem Svala sjana kemur við sögu, hinar voru Óaldarflokkur Jússa Júmm og Svala sjana.

Lukku Láki
Myndasögur
Skriðulaukur

Skriðulaukur (fræðiheiti: Allium atrorubens) er lauktegund sem er ættuð frá suðvestur-Bandaríkjunum þar sem hann vex í sendnum jarðvegi Mojave eyðimarkarinnar, Lægðinni miklu og hálendum eyðimörkum í Nevada, austur-Kaliforníu og norðvestur-Arizona.

Allium atrorubens vex upp af rauðbrúnum lauk 1 – 1.5 sm í þvermál. Blómstöngullinn er stuttur og umlukinn nokkrum upprúlluðum rörlaga blöðum. Hálfkúlulaga blómskipunin er með að 50 blóm. Hvert blóm er með sex gljáandi, hvasst þríhyrndum krónublöðum með dökkum miðæðum. Krónublöðin eru yfirleitt blárauð til brúnrauð, en stundum ljós bleik eða hvít. Hvert blóm er um 1 sm breitt.

Tilvísanir

Ytri tenglar
Jepson Manual Treatment
USDA Plants Profile 
Calphotos

Laukar
Laukætt
Möndlumjólk

Möndlumjólk er jurtadrykkur með rjóma- og hnetubragði unnin úr möndlum. Möndlumjólk inniheldur hvorki kólesteról né laktósa og er oft notuð af þeim sem hafa laktósaóþol eða þeim sem sem vilja forðast mjólkurafurðir þar á meðal grænkerum. Möndlumjólk er sæt, ósæt og án viðbætra bragðefna eða með vanillubragði eða súkkulaðibragði og oftast með viðbættum steinefnum.
Meghan, hertogaynja af Sussex

Meghan, hertogaynja af Sussex (fædd 4. ágúst 1981 sem Rachel Meghan Markle) er fyrrum leikkona og eiginkona Harrys Bretaprins. Hún fæddist og ólst upp í Los Angeles í Kaliforníu. Árin 2011–2017 lék hún hlutverki Rachel Zane í sjónvarpsþættinum Suits. 

Þann 19. maí 2018 giftist hún Harry Bretaprins í Windsor-kastala og hætti ferli sínum sem leikkona. Við giftingu sína við Harry fékk hún nafnbótina hertogaynja af Sussex. Mikið var rætt um félagslega mikilvægi þess að kona af fleiri en einum kynþætti yrði meðlimur bresku konungsfjölskyldunnar í aðdraganda brúðkaupsins.

Bandarískir leikarar
Breskar hertogaynjur
Windsor-ætt
Henry Pelham

Henry Pelham (25. september 1694 – 6. mars 1754) var breskur stjórnmálamaður úr röð Vigga sem var forsætisráðherra Bretlands frá 1743 til dauðadags.

Æviágrip
Pelham gekk í Oxford-háskóla og tók þátt í orrustunni við Preston árið 1715. Hann varði nokkrum árum á meginlandi Evrópu og gekk síðan á breska þingið árið 1717 fyrir Seaford-kjördæmi í Sussex. Hann sat á þingi fyrir kjördæmið til ársins 1722.

Stjórnmálaferill
Þökk sé fjölskyldutengslum sínum og meðmælum frá Robert Walpole var Pelham útnefndur fyrsti lávarður fjárhirslunnar árið 1721. Næsta ár gekk hann aftur á þing fyrir Sussex. Hann gekk í ríkisstjórn árið 1724 sem stríðsmálaráðherra en hann lét af því embætti árið 1730 svo hann gæti tekið við hinu arðbærara embætti greiðslustjóra hersins. Pelham vakti athygli þegar hann studdi afstöðu Walpole í deilum um hvort setja skyldi framleiðsluskatt í Bretlandi. Líkt og Walpole var Pelham einn af stofnformönnum munaðarleysingjahælisins Foundling Hospital sem var opnað árið 1739. Pelham varð forsætisráðherra árið 1742 eftir dauða Wilmington lávarðar og flokkssamruna árið áður.

Pelham var friðarsinni og því rak hann hernað Breta í austurríska erfðastríðinu ekki með mikilli streitu. Landsmenn voru þreyttir á átökunum og því mótmæltu þeir stefnu hans ekki að ráði. Árið 1746 reyndi konungurinn Georg 2. að fá Bath lávarð til að taka við embætti forsætisráðherra í stað Pelham en áætlun hans rann út í sandinn þegar Pelham og bróðir hans, hertoginn af Newcastle, sögðu af sér og ljóst varð að óskastjórn konungsins hefði ekki nægan þingstuðning án þeirra.

Árið 1749 tóku „samstæðulögin“ (Consolidation Act) gildi og með þeim var konunglegi breski flotinn endurskipulagður. Þann 20. mars 1751 tók nýtt breskt dagatal gildi og Bretland tók upp gregoríska tímatalið næsta ár. Ein af síðustu lögunum sem tóku gildi í ráðherratíð Pelham voru hjónabandslög ársins 1753 sem settu lágmarkslögaldur fyrir giftingar í Bretlandi. Pelham lést næsta ár og hertoginn af Newcastle tók við embætti forsætisráðherra.

Heimild
 

Forsætisráðherrar Bretlands
Purpuralaukur

Purpuralaukur (fræðiheiti: llium atropurpureum) er lauktegund sem er ættuð frá Ungverjalandi, Balkanskaga,og Tyrklandi. Þetta er vinsæl lauktegund í garða vegna sterk dökkfjólublárra blómanna.

Lýsing
Allium atropurpureum vex upp af kúlulaga til egglaga lauk. Blómstöngullinn er að 100 sm hár. Græn, blöðin eru breið striklaga, að 7 mm breið, og mjókka í endann. Hann blómstrar síðla vors til snemm sumars, blómskipunin er hálfkúlulaga, með mörgum dökk-fjólubláum blómum. Egglegið er mjög dökk fjólublátt, næstum svart. Hann er með sterka hvítlauks eða lauklykt.

Flokkun
Tegundinni var fyrst lýst og útgefin af Franz de Paula Adam von Waldstein og Pál Kitaibel í 'Descr. Icon. Pl. Hung.' Vol.1 on page 16, in 1800.

Fræðiheitið atropurpureum, vísar til blómlitarins.

Undir tegundinni var áður sett; Allium atropurpureum var. hirtulum Regel, sem var gefið nafn 1875, sem er nú tegundin Allium stipitatum Regel. sem vex í Mið-Asíu.

Útbreiðsla og búsvæði
Þessi tegund vex í tempruðum svæðum í Evrópu og Asíu.

Útbreiðsla
Hún finnst í Asíu, í Tyrklandi og í Evrópu;  Búlgaríu, Ungverjalandi, Fyrrum Júgóslavía og Rúmeníu.

Búsvæði
Hann kýs ræktuð lönd og á þurr opin svæði.

Afbrigði
Vinsælt afbrigði í gróðrarstöðvum er Allium ‘Firmament’, sem var gert af ræktandanum (A. Langedijk) með blöndun Allium atropurpureum og Allium cristophii.

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
William Cavendish, hertogi af Devonshire

William Cavendish, fjórði hertoginn af Devonshire, (8. maí 1720 – 2. október 1764) kallaður Cavendish lávarður frá 1729 til 1755 og markgreifinn af Hartington frá 1729 til 1755, var breskur stjórnmálamaður úr röð Vigga sem var í stuttan tíma forsætisráðherra Bretlands (1756-1757) og landstjóri Írlands (1755-1757).

Æviágrip
William Cavendish var sonur Williams Cavendish, þriðja hertogans af Devonshire, og konu hans, Catherine Hoskins. Þegar faðir hans varð hertogi árið 1729 hlaut William yngri heiðurstitilinn markgreifi af Hartington.

William Cavendish var kjörinn á neðri deild breska þingsins fyrir Derbyshire-kjördæmi árin 1741 og 1747 en árið 1751 gekk hann á lávarðadeild þingsins og gerðist meðlimur í breska leyndarráðinu sem Cavendish barón. Hann varð landstjóri Írlands þann 2. apríl 1755 og gegndi því embætti til 2. janúar 1757.

Eftir að Cavendish erfði aðalsnafnbætur föður síns (þá helst titilinn hertogi af Devonshire) var hann gerður riddari Sokkabandsorðunnar og síðan útnefndur fyrsti lávarður fjárhirslunnar (First Lord of the Treasury) í nóvember 1756. Flestir sagnfræðingar líta svo á að Devonshire hafi verið forsætisráðherra Bretlands samkvæmt venju á meðan hann var fyrsti lávarður fjárhirslunnar. Hann gegndi embættinu til ársins 1757 en á þessum tíma fór William Pitt eldri með flest eiginleg völd ríkisstjórnarleiðtoga. Árið 1762 gekk Devonshire í írska leyndarráðið.

Devonshire giftist Charlotte Elizabeth Boyle, barónessu af Clifford, dóttur og erfingja Richards Boyle, þriðja greifans af Burlington, sem var frægur arkitekt og listsafnari. Móðir hennar var Dorothy Davile Boyle, málari og listunnandi. Með hjónabandi þeirra erfðu síðari hertogar af Devonshire Chiswick- og Burlington-húsin í London, Bolton-kirkjuna og Londesborough-setrið í Yorkshire og Lismore-kastala á Írlandi. Devonshire réð arkitektinn Capability Brown til að fegra garðinn á helsta aðsetri sínu, Chatsworth-húsi í Derbyshire.

Tilvísanir

Forsætisráðherrar Bretlands
Breskir hertogar
Breskir markgreifar
Breskir barónar
Allium yanchiense

Allium yanchiense er tegund af laukplöntum sem er einlend í Kína, fundin í Gansu, Hebei, Nei Mongol, Ningxia, Qinghai, Shaanxi og Shanxi. Hún vex í  1300–2000 m. hæð.

Allium yanchiense er með klasa af egglaga laukum, sem hver verður að 20 mm í þvermál. Blómstöngullinn er að 40 sm langur, pípulaga. Blöðin eru rörlaga, um 2 mm í þvermál, styttri en blómleggurinn. Blómskipunin er kúlulaga, með fjölda hvítra eða bleikra blóma.

Tilvísanir

Ytri tenglar
line drawing of Allium yanchiense , Flora of China Illustrations vol. 24, fig. 220, 1-4 

Laukar
Laukætt
Allium yuanum

Allium yuanum er tegund af laukplöntum sem er einlend í norðvestur Sichuan héraði í suður Kína.

Allium yuanum er með klasa af egglaga laukum eða stakir, sem eru 2 til 4 mm í þvermál. Blómstöngullinn er 60 sm hár, rörlaga. Blöðin eru 3 mm breið, um það bil jafnlöng blómstönglinum. Blómin eru blá.

Tilvísanir

Laukar
Laukætt
Allium yongdengense

Allium yongdengense er tegund af laukplöntum ættuð frá Gansu og Qinghai í Kína.

Allium yongdengense er með klasa af grönnum laukum 5 mm í þvermál. Blómstöngullinn er yfirleitt minna en 20 sm langur. Blöðin eru styttri en blómstöngullinn, um 1 mm í þvermál. Blómskipunin er með fá fjólulit blóm.

Tilvísanir

Ytri tenglar
line drawing of Allium yongdengense, Flora of China Illustrations vol. 24, fig. 191, 1-3

Laukar
Laukætt
Allium yosemitense

Allium yosemitense er tegund af laukplöntum ættuð frá Kaliforníu þekkt undir nafninu Yosemite onion. Flestir fundarstaðirnir eru innan Yosemite National Park.

Lýsing
Allium yosemitense vex upp af lauk sem verður tveir til þrír sm langur, með blómstöngul að hámarki 23 sm langur. Hann er með tvö löng og flöt blöð sem eru yfirleitt lítið eitt lengri en blómstöngullinn. Blómskipunin er með 50 eða fleiri hvít eða bleik blóm, hvert með blómlegg sem getur verið yfir 3 sm langur.

Útbreiðsla
Allium yosemitense einlendur í mið Sierra Nevada í Kaliforníu: El Dorado County, Mariposa County og Tuolumne County. Flestir staðanna eru innan Yosemite National Park.

Allium yosemitense er skráður í Kaliforníuríki sem sjaldgæfur, og tekinn með í California Native Plant Society—CNPS Inventory of Rare and Endangered Plants of California.

Tilvísanur

Laukar
Laukætt
Viggar (Bretland)

Viggar (Whigs á ensku) voru stjórnmálahreyfing og síðar stjórnmálaflokkur sem nutu áhrifa á þingum Englands, Skotlands, Bretlands og Írlands. Frá níunda áratug sautjándu aldar fram á sjötta áratug nítjándu aldar kepptust þeir um völd í Bretlandi við Tory-menn (þ.e.a.s. Íhaldsmenn). Viggar komu í upphafi saman sem stuðningsmenn þingbundinnar konungsstjórnar og andstæðingar einveldis. Viggarnir léku lykilhlutverk í dýrlegu byltingunni árið 1688 og gerðust höfuðandstæðingar Stuart-ættarinnar, sem var kaþólsk. 

Viggar tóku við stjórn Bretlands árið 1715 og sátu við völd þar til Georg 3. varð konungur árið 1760 og leyfði Tory-mönnum að setjast í ríkisstjórn á ný. Viggar héldu völdum svona lengi vegna krýningar Hanover-ættarinnar með valdatöku Georgs 1. árið 1714 og misheppnaðrar uppreisnar Jakobíta árið 1715 sem Tory-menn studdu. Eftir uppreisnina hreinsuðu Viggar Tory-menn úr öllum áhrifastöðum í ríkisstjórninni, hernum, kirkjunni, lögsögunni og héraðsstjórnum. Með þessu varð hald Vigga á völdum svo sterkt og langlíft að sagnfræðingar nefna tímabilið frá 1714 til 1783 „Fáveldi Vigganna“ (Whig Oligarchy). Fyrsti leiðtogi Vigganna sem komst til áhrifa var Robert Walpole. Hann fór fyrir ríkisstjórn Bretlands frá 1721–1742 og lærlingur hans, Henry Pelham, frá 1743 til 1754.

Bæði Viggarnir og Tory-flokkurinn urðu til sem laustengdar stjórnmálahreyfingar en árið 1784 voru báðar hreyfingarnar orðnar fastmótaðir stjórnmálaflokkar, sérstaklega þegar Charles James Fox varð leiðtogi Viggaflokksins og barðist ákaft gegn stjórnarstefnu William Pitt yngri, forsætisráðherra Tory-flokksins. Báðir flokkarnir reiddu sig meira á stuðning ríkra stjórnmálamanna en almennan stuðning í kosningum. Kosningar voru haldnar á neðri deild breska þingsins en fámennur hópur áhrifamanna stýrði beint eða óbeint flestum kjósendunum.

Stefnumál Vigga þróuðust smám saman á 18. öld. Venjulega studdu Viggar helstu aðalsfjölskyldur Bretlands, tilkall Hanover-ættarinnar til krúnunnar og voru umburðarlyndir gagnvart mótmælendum sem vildu ekki vera hluti af ensku biskupakirkjunni. Sumir Tory-menn studdu tilkall Stuart-ættarinnar og langflestir þeirra studdu ensku biskupakirkjuna og landeignarstéttina. Síðar fóru Viggar að sækja stuðning sinn til hinna rísandi iðnstétta og kaupmanna en Tory-menn til landeignaraðalsins og til konungsfjölskyldunnar. Á fyrri hluta 18. aldar fór hugmyndafræði Vigga að snúast um yfirburði þingsins gagnvart einvaldinum og stuðning við verslunarfrelsi. Auk þess fóru Viggar að styðja full borgaraleg réttindi kaþólikka, afnám þrælahalds og breiðari kosningarétt. Stuðningur Vigga við réttindi kaþólskra á 19. öld var í miklu ósamræmi við uppruna flokksins sem andkaþólsk hreyfing seint á 17. öld.

Tilvísanir

Breskir stjórnmálaflokkar
Stofnað 1678