Kórónaveira

Kórónaveirur (eða kórónuveirur) eru hópur af skyldum veirum sem valda sjúkdómum í spendýrum og fuglum. Í mannfólki valda kórónaveirur venjulega vægum öndunarfærasýkingum, svo sem kvefi. Það eru líka til týpur af kórónaveirum sem valda alvarlegum öndunarfærasýkingum, svo sem HABL, MERS og COVID-19, en það eru þekktustu tegundirnar. 

Kórónaveirur valda mismunandi einkennum í mismunandi dýrategundum. Til dæmis valda kórónaveirur einkennum í efri-öndunarvegi í kjúklingum, og niðurgangi í nautgripum og svínum.

Eftir HABL (2002) faraldurinn var fundin aðferð til að greina sjúkdóminn og þegar MERS (2012) kom upp var haldið áfram að vinna í erfðagreiningu og þróun bóluefna gegn þeim.

Kórónaveirur tilheyra ættinni Coronaviridae, sem aftur er undir Nidovirales.

SARS-CoV-2 
Aðalgreinar: SARS-CoV-2 og Kórónaveirufaraldur 2019-2021

Nýtt afbrigði af kórónaveiru uppgötvaðist í Wúhan í desember 2019. Nýja afbrigðið nefnist SARS-CoV-2. Fyrir fólk með veiklað ónæmiskerfi getur veiran komið sér fyrir í neðri hluta öndunarvegar og valdið lungnabólgu eða berkjubólgu.

Flokkun 
Kórónavírustegundir:
 Ættkvísl Alphacoronavirus
 Undirættkvísl Colacovirus
 Tegund Bat coronavirus CDPHE15
 Undirættkvísl Decacovirus
 Tegund Rhinolophus ferrumequinum alphacoronavirus HuB-2013
 Undirættkvísl Duvinacovirus
 Tegund Human coronavirus 229E  HCoV-229E
 Undirættkvísl Luchacovirus
 Tegund Lucheng Rn rat coronavirus
 Undirættkvísl Minacovirus
 Tegund Ferret coronavirus
 Tegund Mink coronavirus 1
 Undirættkvísl Minunacovirus
 Tegund Miniopterus bat coronavirus 1
 Tegund Miniopterus bat coronavirus HKU8
 Undirættkvísl Myotacovirus
 Tegund Myotis ricketti alphacoronavirus Sax-2011
 Tegund Nyctalus velutinus alphacoronavirus SC-2013
 Undirættkvísl Pedacovirus
 Tegund Porcine epidemic diarrhea virus, PEDV
 Tegund Scotophilus bat coronavirus 512
 Undirættkvísl Rhinacovirus
 Tegund Rhinolophus bat coronavirus HKU2
 Undirtegund Swine Acute Diarrhoea Syndrome Coronavirus (SADS-CoV), Erreger von SADS
 Undirættkvísl Setracovirus
 Tegund Human coronavirus NL63
 Tegund NL63-related bat coronavirus strain BtKYNL63-9b
 Undirættkvísl Tegacovirus
 Tegund Alphacoronavirus 1 (*)
 Undirtegund Canine coronavirus, CCoV
 Undirtegund Feline coronavirus, FCoV
 Undirtegund Transmissible-Gastroenteritis-Virus (TGEV)

 Ættkvísl Betacoronavirus
 Undirættkvísl Embecovirus
 Tegund Betacoronavirus 1
 Undirtegund Bovines Coronavirus (BCoV)
 Undirtegund Equines Coronavirus (ECoV-NC99)
 Undirtegund Humanes Coronavirus OC43 (HCoV-OC43)
 Undirtegund Porzines hämagglutinierendes Enzephalomyelitis-Virus (HEV)
 Undirtegund Puffinosis-Coronavirus (PCoV) Í skrofu (Puffinus puffinus)
 Undirtegund Humanes Enterisches Coronavirus (HECoV)
 Tegund China Rattus coronavirus HKU24
 Tegund Human coronavirus HKU1
 Tegund Murine coronavirus (*)
 Undirtegund Murine Hepatitis-Virus (einnig nefndur: Mouse hepatitis virus, MHV)
 Undirtegund Rat-Coronavirus (RtCoV)
 Undirættkvísl Hibecovirus
 Tegund Bat Hp-betacoronavirus Zhejiang2013
 Undirættkvísl Merbecovirus
 Tegund Hedgehog coronavirus 1
 Tegund MERS-Coronavirus (einnig nefndur: Middle East respiratory syndrome-related coronavirus, MERS-CoV)
 Tegund Pipistrellus bat coronavirus HKU5
 Tegund Tylonycteris bat coronavirus HKU4
 Undirættkvísl Nobecovirus
 Tegund Rousettus bat coronavirus GCCDC1
 Tegund Rousettus Bat coronavirus HKU9
 Undirættkvísl Sarbecovirus
 Tegund SARS-Coronavirus (einnig nefndur: Severe acute respiratory syndrome-related coronavirus, SARS-CoV)
 óflokkaður Betacoronavirus:
 Tegund 2019-novel Coronavirus (einnig nefndur: SARS-CoV-2) 

 Ættkvísl Gammacoronavirus
 Undirættkvísl Cegacovirus
 Tegund Beluga whale coronavirus SW1
 Undirættkvísl Igacovirus
 Tegund Avian coronavirus
 Undirtegund Truthahn-Coronavirus (TCoV)
 Undirtegund Fasanen-Coronavirus (PhCoV)
 Undirtegund Infectious bronchitis virus (IBV)

 Ættkvísl Deltacoronavirus
 Undirættkvísl Andecovirus
 Tegund Wigeon coronavirus HKU20
 Undirættkvísl Buldecovirus
 Tegund Bulbul coronavirus HKU11 (BuCoV HKU11)
 Tegund Coronavirus HKU15
 Tegund Munia coronavirus HKU13, MunCoV HKU13
 Tegund White-eye coronavirus HKU16
 Tegund Thrush coronavirus HKU12, ThCoV HKU12
 Undirættkvísl Herdecovirus
 Tegund Night heron coronavirus HKU19
 Undirættkvísl Moordecovirus
 Tegund Common moorhen coronavirus HKU21

Tenglar
Vísindavefur:Hvers konar veira er kórónaveira og hvað vitum við um hana?

Tilvísanir 

 Fréttir frá Embætti landlæknis
 Kórónaveiran 2019-nCoV
 Systema naturae 2000 (classification) – Taxon: Genus Coronavirus

 
Sjúkdómar