alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sesamjurt

Sesamjurt (fræðiheiti Sesamum indicum) er blómplanta af ættkvísl sesamjurta. Hún er ræktun á hitabeltissvæðum og víðar vegna fræjanna sem eru æt. Fræin eru inn í fræbelgjum. Sesamfræ hafa verið ræktuð til olíugerðar í yfir 3000 ár. Sesamjurtin þolir vel þurrk. Sesamfræ innihalda mjög mikið magn af olíu, hæsta hlutfall  sem þekkist í fræum. Sesamfræ er með sterku hnetubragði og algeng í matargerð.

Sesamjurtir
Blaðkál

Blaðkál einnig kallað salatkál eða kínverskt selleríkál (fræðiheiti: Brassica rapa supsp. chinensis) er blaðgrænmeti sem oft er notað í kínverskum réttum. Blaðkál er skylt vestrænu káli og næpu.

Blaðkál sem kallast á ensku pak choi eða bok choi myndar ekki höfuð heldur vaxa blöðin í knippum. Blöðin eru dökkgræn með ljósgrænum stilkum.

Kál
Spínatkál

Spínatkál eða Mustarðspínat eða tatsoi  (fræðiheiti Brassica rapa var. narinosa eða Brassica rapa var. rosularis) er káltegund og blaðgrænmeti. Það er ættað frá Kína og er náskylt Pak-Choi. Ræktun tekur um 45 daga og þolir það niður að -10°C.

Tilvísanir 

 

Matjurtir
Viðarspónn

Viðarspónn  eða spónn er þunnar ræmur af trjávið, vanalega þynnri en 3 mm sem límdar eru á plötur eða yfirborð úr tré þar sem eru flöt yfirborð eins og hurðir, borðplötur og parkett gólfefni. Viðarspónn er unninn með því að skræla eða skera við.

Viðarspónn er líka notað um tréflögur og  flísar  sem verður til við heflun.

Viður
Hefill

Hefill  er handverkfæri til að forma við. Hann er oftast úr járni með viðarhandföngum og niður úr honum gengur  hefiltönn. Hægt er að stilla hefill til að hefla misþykkt. Hefiltönnina þarf að brýna reglulega til að vel bíti. Hefil á aldrei leggja frá sér öðruvísi en á hliðina.

Til eru ýmsar gerðir af heflum. Venjulegur hefill sem einnig er kallaður stutthefill og stundum pússhefill er notaður við alhliða heflun á timbri í húsgagnasmíði og húsasmíði. Langhefill er notaður þegar hefla skal langa hluti og  rétta  af borð eða planka. Smáheflar eru notaðir til að smíða litla hluti. Vængjahefill eða svæshnífur er gömul gerð af hefli sem notaður var við húsgögn með beygðum örmum og fótum. Falshefill er notaður til að hefla glugga og hurðaföls, í slíkum hefli er framtönnin í heflinum  til að krafsa það sem aðaltönnin nær ekki til.

Tengill 
 Smíðastofan - hefill

Handverkfæri
Meitill

Meitill er handverkfæri með beittri egg á öðrum enda. Meitill er notaður til að skera út og skera sundur hart efni eins og við, stein eða málm. Handfang og blað á sumum gerðum af meitlum eru gerð úr málmi eða við með beittum enda.

Handverkfæri
Handverkfæri

Handverkfæri er verkfæri sem er ekki rafmagnsverkfæri — það er að segja verkfæri sem er handknúið frekar en vélknúið, til dæmis hamar, skrúflykill, töng, skrúfjárn, hefill og meitill.

Handverkfæri
Hallveig Fróðadóttir

Hallveig Fróðadóttir (f. 850) er jafnan talin fyrsta landnámskona Íslands. Hún settist að í Reykjavík ásamt eiginmanni sínum, Ingólfi Arnarsyni. Hallveig og Ingólfur áttu soninn Þorstein. Ekki er vitað hvort Hallveig kom til Íslands með Ingólfi eða í seinni ferð. Mágkona hennar Helga Arnardóttir var gift fósturbróður Ingólfs, Hjörleifi Hróðmarssyni.
Í Kjalnesingasögu er sagt að Ingólfur og Hallveig hafi átt dóttur (Þórnýju) en sú saga þykir ekki nægilega áreiðanleg. Hallveig átti bróður, Orm Flosason, sem átti soninn Loft, sem nam land við Gaulverjabæ.

Hallveigar er m.a. minnst í nafni Hallveigarstígs og Hallveigarstaða. Fyrsti díseltogari Bæjarútgerðar Reykjavíkur var nefndur Hallveig Fróðadóttir.

Tilvitnanir

Tenglar 
 Hallveig Fróðadóttir : fyrsta kona Reykjavíkur, grein í Veru eftir Auði Styrkársdóttur
 Aðsend grein um Reykjavík Þjóðólfur, 42. tölublað (31.07.1850), Blaðsíða 169
 Reykjavík grein í Nýju kvennablaði eftir Kristínu I. Sigurðardóttur frá árinu 1952

Landnámskonur

Íslenskar konur
Auður Laxness

Auður Laxness (fædd Auður Sveinsdóttir 30. júlí 1918, dáin 29. október 2012) var íslensk handverkskona.

Auður giftist á aðfangadag 1945 Halldóri Kiljan Laxness, rithöfundi og Nóbelsverðlaunahafa. Eftir það var hún ritari og nánasti samverkamaður Halldórs og stundaði húsmóðurstörf á heimili þeirra að Gljúfrasteini. 

Auður var lengst af útivinnandi ásamt því að reka heimilið, tók meðal annars próf sem handavinnukennari og stundaði kennslu um nokkurt skeið við skólann í Mosfellsbæ. Auður var meðal stofnenda kvennablaðsins Melkorku árið 1944. Einnig sat hún lengi í ritnefnd Hugar og handar, Heimilisiðnaðarfélags Íslands. Auður skrifaði greinar um vefnað, prjón og fornar íslenskar listir í þessi rit, auk þess að vinna að hannyrðum og hönnun, m.a. í samstarfi við ullarverksmiðjuna Álafoss. Árið 2002 fékk Auður stórriddarakross hinnar íslensku fálkaorðu fyrir framlag til íslenskrar menningar.

Um uppruna íslensku lopapeysunnar hafa orðið til sögusagnir og ein þeirra segir að Auður hafi hannað hana og prjónað fyrst allra. Sannleiksgildi sögunnar er umdeilt, þó Auður hafi án efa verið frumkvöðull í að  prjóna peysur úr lopa í stað garns og hafi átt þátt í að móta hefðina.

Auður og Halldór eignuðust dæturnar Sigríði og Guðnýju.

Tilvísanir

Heimildir 
 Fríða Björk Ingvarsdóttir, „Frjáls í mínu lífi“, Lesbók Morgunblaðsins, 20. apríl 2002.
 Höf. ókunnur, „Auður Laxness er látin“, Vísir, 30. október 2012.
  2010.
 Soffía Valdimarsdóttir. „Hvað er íslenska lopapeysan gömul og hver er uppruni hennar?“. Vísindavefurinn 23.8.2013. http://visindavefur.is/?id=62896. (Skoðað 23.8.2013).

Tenglar 
 

Íslenskir kennarar
Kirkjusandur

Kirkjusandur er strandlengja í Reykjavík frá Rauðarárvík til Laugarness. Þegar vegur var lagður inn í Laugarnes, Laugarnesvegur þá varð Kirkjusandur miðstöð fiskvinnslu. Þar voru starfræktar fiskverkunarstöðvar frá því á seinni hluta 19. aldar og langt fram á þá 20. öld. 
Heitur lækur kom upp í Þvottalaugunum, á svæði sem nú er nefnt Laugardalur og rann lækurinn til norðvesturs á svipuðum slóðum og samnefnd gata Laugalækur liggur nú og féll til sjávar á Kirkjusandi.

Tengill 
 Kort af Kirkjusandi frá 1910 (Samúel Eggertsson)

Landafræði Reykjavíkur
Saga Reykjavíkur
Kúbutúnfiskur

Kúbutúnfiskur eða Svartuggatúnfiskur (fræðiheiti Thunnus atlanticus) er túnfiskur sem finnst aðeins í Vestur-Atlantshafi frá Cape Cod til Brasilíu. Þessi tegund er minnsti túnfiskurinn af ættkvísl Túnfiska og er mest 100 sm langur og 21 kg. Fiskurinn nær kynþroska tveggja ára og hrygnir á úthafssvæðum á sumrin. Svartuggatúnfiskur lifir í heitum sjó, helst á svæðum þar sem sjávarhiti er yfir 20°C.

Tenglar

FishBase info for black tuna
Blackfin Tuna Identification
Encyclopedia of Life Info for Thunnus atlanticus

Tilvísanir

Makrílaætt
Túnfiskar
Tannfiskur

Tannfiskur (fræðiheiti Dissostichus eleginoides) er djúpsjávarfiskur sem finnst á suðurhveli jarðar.

Borrar
Ystibær

Ystibær er nyrsta bæjarstæði í Hrísey í Eyjafirði. 

Eyjafjörður
Fósturbarn

Fósturbarn er barn sem sett hefur verið í fóstur, tímabundið eða ótímabundið. Nýir forráðamenn barnsins kallast fósturforeldrar. Á meðan börn eru í fóstri sjá barnaverndaryfirvöld um að taka lögbindandi ákvarðanir um framtíð þess þar til það verður lögráða. Fósturforeldrar ættleiða stundum fósturbörnin sem þeir hafa umsjón yfir og öðlast þá öll réttindi og skyldur sem löglegir foreldrar þess.

Tenglar 
Barnaverndarlög nr. 80/2002
Vestdalseyri

Vestdalseyri er eyri við ós Vestdalsár í Seyðisfirði. Þar var lítið sjávarpláss og þorp í rúma öld, eða frá 1851-1963. Í upphafi var þar  rekin verslun og hvalstöð. Gránufélagið reisti þar stórt verslunarhús og  bryggju og þar voru aðalstöðvar þess á Austurlandi. Sóknarkirkja Seyðfirðinga var á Vestdalseyri á árunum 1882-1922 en var þá flutt á núverandi stað inn á Fjarðaröldu. Um aldamótin 1900 var íbúafjöldi á Vestdalseyri um 180 manns. 

Þekktir Vestdalseyringar eru m.a. Vilmundur Jónsson landlæknir, Karl Dunganon hertogi af St. Kilda og Vilborg Dagbjartsdóttir skáld.

Á stríðsárunum hreiðraði setulið um sig á Vestdalseyri og víðar um Seyðisförð en þá var farið að halla undan fæti fyrir byggðarlaginu. Samfélagið á Vestdalseyri átti löngum undir högg að sækja gagnvart Seyðisfjarðarkaupstað og svo fór að lokum að byggðin lagðist af þótt bæjarstæðið væri bæði gott og fallegt og sólríkara en flestir aðrir staðir við fjörðinn.
Allmiklar byggðarleifar sjást enn á Vestdalseyri.

Seyðisfjörður
Hundaæði

Hundaæði er smitandi veirusjúkdómur. Veiran finnst í taugakerfi og munnvatni sjúkra dýra, hunda, úlfa og stundum refa og katta og annarra dýra. Menn geta fengið veikina ef þeir eru bitnir af sýktu dýri og er meðgöngutíminn 15 til 60 dagar. Hundaæði lýsir sér í fyrstu með depurð og hræðslu, hitahækkun eftir nokkra daga, þorsta, kyngingarörðugleikum vegna krampa í kokvöðvum og breiðast kramparnir síðan út um líkamann. Auknum sótthita fylgja lamanir uns sjúklingurinn deyr.

Batahorfur voru áður litlar, en góður árangur hefur náðst ef hægt er að grípa sem fyrst inn með bólusetningu með veikluðum veirum unnum úr taugavef sjúkra dýra. Eftir að einkenni hundaæðis koma fram er svo gott sem fullvíst að viðkomandi muni deyja. Aðeins hafa 14 manns lifað af eftir að einkennin komu fram.

Tæp 18.000 manns látast úr hundaæði árlega, langflestir í Asíu og Afríku. Smitið kemur oftast úr hundum, en í Ameríku kemur smitið oftast úr leðurblökum.

Tilvísanir 

Veirusjúkdómar
Ketillaugarfjall

Ketillaugarfjall er 668 m hátt fjall í Nesjum í Hornafirði. Fjallið er allbratt og litríkt. Auðveldast er að ganga á það austan megin frá og er útsýni mikið og fagurt þegar upp er komið. Sú þjóðsaga er sögð um fjallið, að Ketillaug nokkur hafi gengið í fjallið og hafði hún með sér ketil, fullan af gulli. Af henni hefur fjallið nafn sitt.
Breiðamerkursandur

Breiðamerkursandur er stórt svæði á milli Suðursveitar og Öræfa þakið grófum sandi sem jöklar hafa rutt fram ásamt jökulám á svæðinu. Á milli jökuls og strandar var aðeins örmjótt haft þegar Breiðamerkurjökull gekk lengst fram um og upp úr 1880. Á sandinum eru miklir jökulruðningar, sem sýna hversu langt jökullinn náði er hann náði hámarki sínu. Þegar jökullinn stækkaði og gekk fram á litlu ísöld gróf hann djúpa dæld í jarðveginn. Í þeirri dæld skilur hann nú eftir sig Jökulsárlón sem stækkar ört samhliða bráðnun jökulsins. Jökulsárlón er eitt helsta kennileiti Breiðamerkursands en það er dýpsta stöðuvatn Íslands, 284 metrar (2009). Úr lóninu rennur Jökulsá á Breiðamerkursandi, fyrrum mikill farartálmi og hættuleg yfirferðar. Hún var brúuð árið 1967 en áður var ferja á ánni.

Á Breiðamerkursandi eru aðalvarpstöðvar skúms á Íslandi. Þar eru einnig heimkynni hreindýra. 

Breiðá, bær Kára Sölmundarsonar og Hildigunnar Starkaðardóttur, sem frá er greint í Njálu, stóð vestarlega á sandinum. Þegar jökullinn gekk fram lagðist hann yfir bæjarstæðið og jörðina alla og er nú ekki vitað með fullri vissu hvar bærinn stóð.

Hluti Breiðamerkursands varð hluti af Vatnajökulsþjóðgarði árið 2017.

Breiðamerkursandur var fyrr á öldum töluvert breiðari en hann er nú því bæði hefur sjór brotið af honum og einnig náði jökullinn skemmra fram á sandinn. Þegar Eggert Ólafsson og Bjarni Pálsson fóru um sandinn 1756 töldu þeir um eina danska mílu (7,5 km) milli jökuls og sjávar. Á næstu áratugum skreið jökullinn mjög fram og þegar Sveinn Pálsson fór um sandinn 1794 taldi hann aðeins um 2 km milli jökuls og sjávar
Sandar á Íslandi
Vatnajökulsþjóðgarður
Le Mans

Le Mans (borið fram ) er borg í Frakklandi sem liggur við ána Sarthe. Upphaflega var Le Mans höfuðborg héraðsins Maine en í dag er hún höfuðborg sýslunnar Sarthe sem er í héraðinu Pays de la Loire. Síðan árið 1923 hefur frægur kappakstur verið haldinn í borginni. Íbúar Le Mans eru 153.000 manns (2017).

Borgir í Frakklandi
Pays de la Loire
IPhone 5

iPhone 5 er snjallsími fra Apple sem kom út árið 2012. Síminn er sjötta kynslóð iPhone-síma en hann er með 4-tomma snertiskjá, Apple A6 örgjörva og LTE nettengingu. iPhone 5 leysir iPhone 4S af hólmi. Síminn var formlega kynntur 12. september 2012 en Apple byrjaði að taka á móti forpöntunum tveimur dögum síðar. Venjulegar sölur á iPhone 5 hófust 21. september 2012. Eftir að iPhone 5 kom út fór Samsung í mál við Apple vegna brots á átta einkaleyfum.

Stýrikerfið iOS 6 fylgdi símanum en það var mjög umdeilt vegna alvarlegra villna í nýja kortaforritinu. Neytendur og gagnrýnendur tilkynntu ýmsa framleiðslugalla í símanum, meðal annars fjólublátt litbrigði í myndum teknar með símanum, að málningin á svörtu útgáfunni mást af auðveldlega og að ljós lekur út um skjáinn í hvítu útgáfunni. iPhone 5 virkar ekki með öllum LTE-kerfum vegna svæðisbundinna takmarkana.

IPhone
Google kort

Google Maps er ókeypis kortaþjónusta frá Google sem býður upp á götukort, loftmyndir, leiðbeiningar fyrir ýmsa ferðamáta og leitarvél fyrir fyrirtæki. Loftmyndirnar eru ekki sýndar í rauntíma heldur eru þær nokkurra mánuða eða ára gamlar. Notast er við Mercator-vörpun og þess vegna eru heimskautssvæði frekar skökk á kortinu. Svipuð þjónusta sem heitir Google Earth er líka í boði en hún gerir notendum kleift að skoða heiminn í þrívídd. Google Maps fór í loftið 8. febrúar 2005 eftir Google keypti ástralska fyrirtækið Where 2 Technologies. Þjónustan var þróuð af dönsku bræðrunum Lars og Jens Rasmussen sem unnu báðir í fyrirtækinu.

Google Street View er tengd þjónusta sem notuð er í gegnum Google Maps en með henni geta notendur skoðað víðurmyndir af götum. Google safnar myndum fyrir Street View með því að aka um vegi og götur á sérstökum bíl. Söfnun á Street View-myndum hófst á Íslandi í júlí 2013.

Tilvísanir 

Google
Mercator-vörpun

Mercator-vörpun er kortavörpun sem flæmski kortagerðarmaðurinn Gerhard Mercator þróaði fyrir heimskort sem hann gaf út árið 1569. Hún varð vinsælasta kortavörpun í siglingafræði vegna þess að hún gerði það hægt að teikna beinar stefnulínur. Kvarðinn er jafn í allar áttir í kringum ákveðinn punkt sem varðveitir horna og lögun smærri hluta en skekkir stærð og lögun stærri hluta. Þetta er vegna þess að kvarðinn eykst frá miðbaugnum í átt að heimskautunum, þar sem hann verður óendanlegur.

Kortavörpun
Kortagerð
Samsung

Samsung er suður-kóresk samsteypa með höfuðstöðvar í Samsung Town í Seoul. Fyrirtækið samanstendur af nokkrum dótturfyrirtækjum en flest þeirra eru rekin undir merkinu Samsung. Það er stærst svokallaðra chaebol-fyrirtækja, sem er kóreskt heiti á þessari tegund samsteypa. 

Samsung var stofnað sem verslunarfyrirtæki árið 1938 af Lee Byung-chul. Á næstu þremur áratugunum sem fylgdu óx fyrirtækið og hóf starfsemi á nokkrum nýjum sviðum, meðal annars matarvinnslu, vefnaðariðnaði, tryggingu og smásölu. Samsung fór í rafmagnstækjaiðnaðinn á seinniparti sjöunda áratugarins og fór í byggingar- og skipasmíðaiðnaðina á áttunda áratugnum. Velgengni Samsung í þessum iðnuðum leiddi til mikils vaxtar þess næstu árin. Eftir dauða Byung-chuls árið 1981 var fyrirtækinu skipt upp í fjóra hluta: Samsung Group, Shinsegae Group, CJ Group og Hansol Group. Í byrjun tíunda áratugarins byrjaði Samsung að alþjóðavæða starfsemi sína og rafmagnstæki eru orðin helsta tekjuöflunarleið þess.

Samsung hefur mikil áhrif á stjórnmál, fjölmiðla og menningu Suður-Kóreu. Fyrirtækið hefur gegnt mikilvægu hlutverki í efnahagsvexti Suður-Kóreu og saman framleiða Samsung-fyrirtækin um það bil fimmtung allra útflutningsvara landsins.

Suður-kóresk fyrirtæki
Tortilla

Tortilla er þunnt flatbrauð búið til úr fínmöluðu hveiti. Upphaflega voru tortillur búnar til úr maís (tortilla þýðir „lítil kaka“ á spænsku) en þetta maísbrauð var fundið upp fyrir komu Evrópumanna til Ameríku. Tortillan sem þekkt er í dag var fundin upp eftir hveiti var tekið til Nýja heimsins frá Spáni þegar þetta svæði var nýlendan Nýi Spánn. Tortillur eru búnar til úr gerlausu deigi með vatni sem er þrýst og þá bakað.

Frumbyggjar Norður-Mexíkós hafa borðað tortillur í nokkrar þúsundir en þær eru stór hluti mataræðis þessa fólks. Í dag eru þær framleiddar af fyrirtækjum um allan heim, sérstaklega í Norður-Ameríku, Evrópu og Austur-Asíu. Tortillur eru svipaðar suður-asísku flatbrauði sem heitir chapati, og flatbrauðinu sem borðað er í Mið-Austurlöndum og Miðjarðarhafslöndum. Í Kína er til svipað brauð eða „pönnukaka“ sem heitir laobing. Einnig er indverskt brauð roti sem er svipað tortillu.

Yfirleitt eru tortillur bornar fram með kjöti í rétti eins og taco, burrito og enchilada. Í Hondúras eru þær notaðar í baleadas.

Flatbrauð
Mexíkósk matargerð
Nýi Spánn

Nýi Spánn (spænska Nueva España) var heiti á spænskri nýlendu í Norður-Ameríku á árunum 1525 til 1821. Höfuðborg Nýja Spánar var Mexíkóborg. Nýja Spáni var stýrt af landstjóra sem konungur Spánar skipaði í embætti. Umráðasvæði Nýja Spánar náði yfir allt svæðið sem nú er Mexíkó, Mið-Ameríku til syðri landamæra Kosta Ríku og hluta af Bandaríkjunum, meðal annars fylkin Kaliforníu, Arizona, Nýja Mexíkó og Texas.

Nýi Spánn
Nýlendur
Saga Norður-Ameríku
Saga Spánar
Samsteypa (fyrirtæki)

Samsteypa lýsir hóp fyrirtækja sem rekur starfsemi sína á ólíkum sviðum en eru í eigu eins móðurfyrirtækis. Stundum eru dótturfyrirtæki öll rekin undir sama merkinu en stundum ekki. Oftast eru samsteypur mjög stór, alþjóðleg fyrirtæki. Hugtakið samsteypa barst til Evrópu frá Bandaríkjunum eftir seinni heimsstyrjöldina.

Tengt efni 
 Chaebol
 Dótturfyrirtæki
 Hlutafélag

Fyrirtæki
Jan Mayen-hryggurinn

Jan Mayen-hryggurinn er svæði í norðaustur Atlantshafi sem teygir sig frá  Jan Mayen þverbrotabeltinu og allt að 500 km til suðurs. Þessi hryggur er ólíkur hafsbotninum í kring. Eyjan Jan Mayen situr á norðurenda hryggjarins sem er rúmlega 550 km norð-norðaustur af Íslandi. Jan Mayen-hryggurinn er margþætt hryggjakerfi sem teygir sig til suðurs og er talið að mestu gert úr meginlandsskorpu. Hryggurinn skiptist í tvo meginhluta, meginhrygginn í norðri og suðurhryggina. Meginhlutinn er að mestu leyti samhangandi og tiltölulega flatur í toppinn og hærri en syðri hlutinn. Syðri hluti Jan Mayen-hryggjarins samanstendur af fleiri minni hryggjum sem verða ógleggri og hverfa undir set- og hraunlög nær Íslandi. Austanmegin við Jan-Mayen-hrygginn er Noregsdjúp sem er allt að 3500 m djúpt og vestanmegin er Íslandsgrunn sem er um 1500-2000 m djúpt. Næst hryggnum er djúp sem kallað er Jan Mayen-djúpið. 

Talið er að Jan Mayen-hryggurinn sé meginlandsfleki sem klofnað hefur frá meginlandi Grænlands og færst með landreki frá Grænlandi og út á miðjan hafsbotn norðaustur Atlantshafsins. Hryggurinn er gerður úr léttara efni en úthafsbotninn og segulstefnur í hryggnum eru mjög óljósar en það er dæmigert fyrir meginlandsberg á meðan úthafsbotn sem myndast í bráðinni kviku fær segulstefnu þess tíma sem hann myndast á. 

Saga landreks á þessu svæði er þannig að í upphafi gliðnunar norðaustur Atlantshafs fyrir allt að 57 milljónum ára snemma á eósen þá rifnaði meginlandsskjöldurinn frá suðri til norðurs og kvika úr möttlinum þrengdi sér upp í sprungur og misgengi  og basaltsskorpa sem kölluð er úthafsskorpa myndaðist og er ás þess svæðis sem mest eldvirkni var kölluð rekhryggur.

Svonefnt Jan Mayen Microcontinent (JMM) nær yfir stærra svæði en Jan Mayen-hryggurinn og er ekki ljóst hvort það svæði nær undir eyjuna Jan Mayen eða hvort norðurmörk þess séu skammt í suður frá eyjunni. Suðurmörk þess svæðis ná suðuryfir inn á Íslandsgrunn og hugsanlega alveg undir norðaustur hluta Íslands.

Talið er hugsanlegt að olíu- og gaslindir séu á Jan Mayen-hryggnum á svæði sem nefnt er Drekasvæðið.

Heimildir 
 Bjarni Richter og Steinar þór Guðlaugsson, Yfirlit um jarðfræði Jan Mayen-svæðisins og hugsanlegar kolefnislindir, Ísor skýrsla unnin fyrir Iðnaðarráðuneytið í  janúar 2007
 
 Jan Mayen (Norska olíustofnunin) 
 Submarine fieldwork on the Jan Mayen Ridge, 2012 
 Örnefni á landgrunninu og utan þess 1 Ægisdjúp
 Drekasvæðið og opnunarsaga Norður-Atlantshafsins
Götungar

Götungar (fræðiheiti: Foraminifera) eru einfrumungar sem tilheyra frumdýrum. Margar götungategundir eru viðkvæmar fyrir umhverfisbreytingum og rannsóknir á götungum eru gagnlegar til þess að meta umhverfisaðstæður í sjó. Götungar lifa flestir í sjó. Þeir hafa verið þekktir allt frá fornlífsöld en hafa verið  sérstaklega algengir allt frá krítartímabilinu.

Heimild
 Lovísa Ásbjörnsdóttir,Um götunga, Náttúrufræðingurinn - 4. Tölublað (01.10.1990)

Götungar
Kortavörpun

Kortavörpun á við aðferð til að varpa mynd jarðarinnar eða annars himintungls yfir á flatt yfirborð. Til eru ýmsar kortavarpanir til ólíkra nota en helsta tegund kortavarpana er sívöl vörpun. Með sívalri vörpun er ætlast til að teikna ferhyrnt kort. Yfirborði hlutarins sem verið er að kortleggja er varpað yfir á sívalning sem er þá flett út. Dæmi um svona vörpun er Mercator-vörpun.

Með öllum kortavörpunum fylgir einhvers konar skekkja, og það er spurning um að velja hvort maður vill helst varðveita nákvæmni flatarmáls, staðsetningar eða lögunar hluta. Í flestum tilfellum er hægt að teikna kort sem uppfyllir tvær af þessum kröfum nákvæmlega, en ekki allar þrjár. Það er líka spurning um hvort maður vilji ná málamiðlun milli allra þessara krafa en þá er reynt að fá sem fæstar villur í öllum þremur.

Kortagerð
LTE

LTE (enska: Long Term Evolution) eða 4G LTE er staðall fyrir þráðlausa gagnasendingu. Staðallinn er byggður á GSM/EDGE og UMTS/HSPA nettæknum, en bæði bandbreiddin og hraðinn eru aukin. Samtökin 3GPP þróaði staðalinn.

Heimsins fyrsta opinbera LTE-þjónusta fór í loftið 14. desember 2009 í Ósló og Stokkhólmi en hún er rekin af TeliaSonera. Mörg farsímafyrirtæki sem reka GSM/UMTS og CDMA þjónustur ætla eða eru að uppfæra netin sín fyrir LTE. Ætlast er til þess að LTE verði heimsins fyrsta staðalfarsímaþjónusta, en LTE-þjónustur eru sendar út á mismunandi tíðnum á mismunandi svæðum. Þetta þýðir að farsímar þurfi að geta móttekið mismunandi tíðnir til að virka um allan heim.

Þó að LTE-staðallinn sé auglýst sem 4G-þjónusta uppfyllti hann ekki kröfurnar fyrir 4G sem ITU-R hafði sett fram í upphafi. Vegna þrýstings frá farsímafyrirtækjum og framfara í 3G-staðlinum sem WIMAX, HSPA+ og LTE hafa í för með sér ákvað ITU að LTE-þjónustur mætti kalla „4G“.

Farsímatækni
Marjorie Estiano

Marjorie Dias de Oliveira (fædd 8. mars 1982 í Curitiba í Brasilíu) er brasilísk leikkona.

Kvikmyndir 
 2011: Malu de Bicicleta ... Sueli
 2012: Apneia ...  Giovanna
 2013: O Tempo e o Vento ... Bibiana

Television 
 2003: Malhação ... Fabiana
 2004 - 2005: Malhação ... Natasha Ferreira 
2006: Páginas da Vida ... Marina Andrade Rangel 
2006: Sob Nova Direção ... Nely Li
2007: Duas Caras ... Maria Paula Fonseca do Nascimento
2009: Caminho das Índias ... Tônia (Antônia Cavinato) 
2010: S.O.S. Emergência ... Flávia Menezes
2011: Amor em Quatro Atos ... Letícia
 2011: Cine Conhecimento ... -
2011: A Vida da Gente ... Manuela Fonseca 
2012: Lado a Lado ... Laura Assunção

CD 
 2005: Marjorie Estiano
 2007: Flores, Amores e Bla, blá, blá
 2013: Pre-production

DVD  
 2005: Marjorie Estiano e Banda ao Vivo

Verðlaun

Leikarar
 1999: Lala Schneider, Clarisse 
 2005: Jovem Brasileiro, Malhação 
 2011: Quem, A vida da gente

Rómantísk par
 2012: Noveleiros (romantisk par med Thiago Fragoso), Lado a Lado

Sanger 
 2005: Melhores do Ano, Domingão do Faustão, Você sempre será
 2005: Troféu Leão Lobo
 2005: Meus Prêmios Nick
 2005: DVD gold, Marjorie Estiano e Banda (Ao Vivo)
2005: CD Platinum, Marjorie Estiano
2006
 2006: Multishow de Música Brasileira

Tilvísanir

Tenglar  
  
 Marjorie Estiano official website 
 Marjorie Estiano on Universal Music website 
 

Estiano, Marjorie
Harrods

Harrods er deildaverslun við Brompton Road í hverfinu Knightsbridge í London. Versluninni er skipt upp í 330 deildir og nær yfir allt að 90.000 m2. Því er Harrods stærsta deildaverslun í Evrópu. Önnur stærsta verslun í Bretlandi er Selfridges en hún er aðeins 50.000 m2 að flatarmáli. Til samanburðar er þriðja stærsta verslun Allders í Croydon en hún nær yfir 46.000  m2. Önnur stærsta deildaverslun í Evrópu er KaDeWe í Berlín sem er 60.000 m2 að flatarmáli.

Harrods var stofnuð árið 1834 af Charles Henry Harrod. Verslunin hefur verið á sinni núverandi staðsetningu síðan 1849. Auk verslunarinnar eru banki, fasteignasali og einkaflugfélag rekin undir merkinu Harrods. Árið 1914 var verslun opnuð í Buenos Aires en hún var seld árið 1922 og henni lokað árið 2011. Til stendur að opna þessa verslun aftur. 

Síðan 1974 hafa þrjár sprengjur verið sprengdar í versluninni. Síðasta skiptið sem sprengjur voru sprengdar misstu sex manns lífið. Norður-írsku hryðjuverkasamtökin IRA stóðu á bak við árásin.

Tenglar 
 Heimasíða Harrods

Breskar verslanir
London