Morgron

Morgron eða Mælsku- og rökræðukeppni grunnskóla Reykjavíkur og nágrennis er ein helsta keppni grunnskóla Höfuðborgarsvæðisins og svipar að miklu leyti til Morfís framhaldsskólanna. Keppnin, í núverandi mynd, hefur verið haldin tvisvar sinnum, skólaárið 2008-2009 og skólaárið 2009-2010. Stefnt er að því að keppnin verði haldin í þriðja sinn, skólaárið 2010-2011.

Keppt er í rökræðu í fjögurra manna liðum en þrír meðlimir eru ræðumenn og einn er liðsstjóri. Liðsmenn eru kallaðir: frummælandi, meðmælandi, stuðningsmaður og liðsstjóri. Í hverri keppni eru tvö lið og þrír dómarar og þar af einn oddadómari.

Formenn Morgron 
 2008-2009 Jóhannes Bjarki Urbancic Tómasson
 2009-2010 Jóhannes Bjarki Urbancic Tómasson

Dómgæsla 
Dómarar í Morgron þurfa að hafa dómararéttindi frá Morfís. Í hverri keppni eru þrír dómarar og þar af einn oddadómari. Hlutverk oddadómarans er að gefa refsistig og tilkynna úrslit keppninnar. Oddadómarinn situr á milli hinna tveggja dómaranna. Formaður Morgron úthlutar dómara en sé þess óskað mega liðin sem mætast semja sjálf um dómara. Þegar oddadómari tilkynnir úrslitin heldur hann svokallaða "oddadómararæðu" þar sem kemur fram hvort liðið sigraði, hver ræðumaður kvöldsins er (ræðumaður kvöldsins er stigahæsti ræðumaðurinn) og heildarmunur liða. Ræðumaður kvöldsins í úrslitakeppninni er titlaður „ræðumaður Reykjavíkur“. Engin tímamörk eru á oddadómararæðunni og því dregst hún oftá langinn.

Dómblað 
Notast er við dómblað Morfís. Þar eru gefnar einkunnir (1-10 stig) í fjórum liðum fyrir hverja ræðu. Í lok keppni eru liðirnir svo margfaldaðir með ákveðnum stuðli. Liðsstjóraræður gilda ekki til stiga.

Málflutningur 
Í þessum lið eru öryggi og flutningur ræðumannsins metin. Í flutningi felst hversu vel dómörum finnst ræðumaðurinn ná til sín, hversu sannfærandi hann er, skýrmæltur eða áhrifaríkur. Stig sem gefin eru fyrir málflutning eru margfölduð með þremur.

Ræða 
Í þessum lið eru gæði ræðunnar sjálfrar metin. Þar spila rök, málfar, áhrifamáttur orða, skemmtanagildi og flæði stærst hlutverk. Hefð hefur skapast fyrir því að ræðumenn byrji fyrri ræðu sína á orðunum "Fundarstjóri, dómarar andmælendur og góðir gestir" og seinni ræðu sína á "Fundarstjóri". Stig sem eru gefin fyrir ræðu eru margfölduð með fjórum.

Svör 
Í ræðukeppnum þurfa ræðumenn að koma með mótrök og svör við ræðum andstæðingsins.  Í þessum lið skipta gæði svara, rök, hnitmiðun, málfar, skemmtanagildi, öryggi flutnings, viðbrögð við ófyrirsjáanlegum rökum og þýðing þeirra fyrir rökræðuna í held mestu máli. Einkunn sem gefin er fyrir ræðu er margfölduð með fjórum.

Geðþóttastuðull 
Þessi liður er einnig þekktur undir nafninu hughrif. Í þessum lið er dómaranum algjörlega frjálst að setja hvaða einkunn sem er á skalanum 1-10. Margir dómarar gefa þó ræðumönnunum samsvarandi einkunn í geðþóttastuðlinum. Stig sem eru gefin fyrir geðþóttastuðul eru ekki margfölduð.

Refsistig 
Aðeins er hægt að fá refsistig fyrir að tala yfir tíma. Þar er gefið eitt refsistig fyrir hverja sekúndu sem talað er framyfir eða undir tímamörk. Tímamörk ræðanna eru eftirfarandi:

Liðsstjóraræður: ótakmarkaður tími
Fyrri frummælendaræður: 3-4 mínútur
Aðrar ræður: 2-3 mínútur

Til þess að mæla tímann skipar hvort liðið um sig einn tímavörð og sá tími sem gildir er meðaltal tímanna tveggja. Þegar þrjátíu sekúndur eru eftir af ræðu skal sá tímavörður sem situr nær pontunni leggja hvítt spjald á pontuna til viðvörunnar um að tíminn sé að renna út. Athugið að aðeins oddadómari gefur refsistig.

Meðalstig framsöguræðu 
Vegna þess að frummælandi svarar ekki í fyrri ræðunni sinni var þessum lið bætt inn á dómblaðið til þess að vega upp á móti þeim stigum. Til þess að finna meðalstig framsöguræðu skal deila stigum hennar í tvennt og bæta því við heildarstig ræðumannsins. Ef hálfur kemur upp skal námundað upp. Athugið að leggja meðalstig framsöguræðu við heildarstig ræðumanns en ekki keppninnar því, ólíkt því sem margir halda, getur það haft áhrif á úrslit keppninnar.

Ræðumenn Reykjavíkur 
 2009 Álfur Birkir Bjarnason, Seljaskóla
 2010 Ásdís Kristjánsdóttir, Hagaskóla
 2012 Leifur Þorbjarnarson, Hagaskóla
 2013 Elín María Árnadóttir, Hagaskóla

Sigurvegarar Morgron

2009

 2009 - Seljaskóli
 Umræðuefni: Ef við finnum geimverur, eigum við að boða þeim kristna trú?
 Fundarstjóri: Kjartan Magnússon
 Ræðumaður kvöldsins: Álfur Birkir Bjarnason
 Sigurlið Seljaskóla
 Liðsstjóri: Oddur Ævar Gunnarsson
 Frummælandi: Agnar Már Brynjarsson 
 Meðmælandi: Álfur Birkir Bjarnason
 Stuðningsmaður: Bryndís Elín Halldórsdóttir
 Taplið Hagaskóla
 Liðsstjóri: Anna Lotta Michaelsdóttir
 Frummælandi: Ólafur Kjaran Árnason
 Meðmælandi: Guðmundur Jóhann Guðmundsson
 Stuðningsmaður: Birna Ketilsdóttir

2010

 2010 - Hagaskóli
 Umræðuefni: Nektardansbannið
 Fundarstjóri: Oddný Sturludóttir
 Ræðumaður kvöldsins: Ásdís Kristjánsdóttir (523 stig)
 Sigurlið Hagaskóla (1379 stig)
 Liðsstjóri: Sólveig Lára Gautadóttir
 Frummælandi: Ásdís Kristjánsdóttir  
 Meðmælandi: Aldís Mjöll Geirsdóttir
 Stuðningsmaður: Birna Ketilsdóttir
 Taplið Lindaskóla (1304 stig)
 Liðsstjóri: Rúna Halldórsdóttir
 Frummælandi: Unnur Stefánsdóttir
 Meðmælandi: Sigurður Kristinsson
 Stuðningsmaður: Rut Guðnadóttir

2012
 2012 - Valhúsaskóli
Umræðuefni: Stríð
Fundarstjóri: Ónafngreind stúlka
Ræðumaður kvöldsins: Leifur Þorbjarnarson (452 stig)
Sigurlið Valhúsaskóla (1211)
 Liðsstjóri: Ásthildur Gyða Garðarsdóttir
 Frummælandi: Margrét Aðalheiður Þorgeirsdóttir
 Meðmælandi: Geir Zoëga
 Stuðningsmaður: Jórunn María Þorsteinsdóttir
 Taplið Hagaskóla (1199)
 Liðsstjóri: Þorgerður Atladóttir
 Frummælandi: Leifur Þorbjarnarson
 Meðmælandi: Elín María Árnadóttir
 Stuðningsmaður: Magdalena Anna Torfadóttir

2013
 2013 - Laugalækjarskóli
Umræðuefni: Heimur án landamæra
Fundarstjóri: Sigríður María Egilsdóttir
Ræðumaður kvöldsins: Elín María Árnadóttir
Sigurlið Laugalækjarskóla 
 Liðsstjóri: Steinunn Jónsdóttir
 Frummælandi: Garðar Sigurðarson
 Meðmælandi: Margrét Erla Þórsdóttir
 Stuðningsmaður: Ragnheiður Ingunn Jóhannsdóttir 

 Taplið Hagaskóla
 Liðsstjóri: Katrín Sigríður Steingrímsdóttir
 Frummælandi: Ásgeir Beinteinn Árnason
 Meðmælandi: María Rós Kaldalóns
 Stuðningsmaður: Elín María Árnadóttir

Tengt efni
Morgron 2009
Morgron 2010

Tenglar
 http://www.morfis.is

Frekara lesefni

 Grein af vefsvæði Morgunblaðsins, 21. maí 2009: Eigum við að boða geimverum kristna trú?
 Grein af vefsvæði Morgunblaðsins, 30. apríl 2010: Gott gengi nemenda Lindaskóla

Morgron
Keppnir íslenskra grunnskóla