alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Nafnavíti

Nafnavíti (eða nafnvíti) er orð, eitt eða fleiri, sem ekki má nefna og er oftast haft um það sem ekki má nefna á sjó. 

Gömul vísa nefnir t.d. naut sem ekki mátti nefna á sjó hér áður fyrr: 

Varastu búra, hross og hund, 
haltu svo fram um langa stund:
stökklinum stýrðu frá. 
Nautið ekki nefna má
nokkur maður sjónum á. 

Orðið stökkull er haft um hval sem eltir skip til að granda þeim. Það er þó einnig haft núorðið um tannhval, en hér er átt við hið fyrrnefnda.

Tengt efni
Feluorð
Dulnefni

Dulnefni (stundum nefnt gervinafn og í vissum tilfellum skáldanafn, höfundarnafn eða listamannsnafn) er felunafn, oft nafn sem rithöfundur eða annar listamaður tekur sér og notar við verk sín til að dyljast eða skera sig úr fjöldanum.

Dæmi um dulnefni 
 Svarthöfði - dulnefni pistlahöfunda(r) á DV.
 Anonymus - dulnefni Jóhannesar Bjarna Jónssonar, sem þekktastur er undir skáldanafninu Jóhannes úr Kötlum.

Dæmi um skálda- og listamannsnöfn 
 Guðrún frá Lundi - skáldanafn Guðrúnar Baldvinu Árnadóttur.
 Eminem - listamannsnafn Marshall Bruce Mathers þriðja. 
 Erró - listamannsnafn Guðmundar Guðmundssonar. 
 Mark Twain - skáldanafn Samuel Langhorne Clemens. Mark Twain þýðir „merki tvö“. 
 Stendhal - skáldanafn Marie-Henri Beyle.
 John Denver - listamannsnafn Henry John Deutschendorf Jr.

Tengt efni 
 Feluorð
 Sjóvíti
Æxlunarfæri

Æxlunarfæri eru líffærakerfi í lífverum sem notast við kynæxlun.

Tengt efni 
 Kynlaus æxlun
 Kvensköp
 Getnaðarlimur
 Leggöng
 Eista

 

pl:Układ moczowo-płciowy#Układ płciowy
Þvagrás

Þvagrás (fræðiheiti urethra) er rör sem tengir þvagblöðruna við ytri hluta líkamans. Er hún notuð til að bera þvag út fyrir líkamann, og hjá körlum er hún hluti af æxlunarfærunum þar sem hún er notuð til að flytja sæði.

Æxlunarfæri karla
Þvagkerfið
Smáratorg 3

Smáratorg 3 er háhýsi í Smáranum, Kópavogi og hæsta bygging Íslands. Veisluturninn er á efstu hæð turnsins. Byggingin skiptist í tvo hluta, láréttan grunn sem er nýtt sem verslunarhúsnæði og háhýsið sjálft sem að mestu er nýtt sem skrifstofuhúsnæði. Byggingin er 78 metrar að hæð, 20 hæðir og var kostnaður í upphafi talinn vera 2,3 milljarðar króna. Smáratorg 3 var hönnuð af Arkís.

Tilvísanir

Tenglar 

Upplýsingar um bygginguna á vef Arkís

Upplýsingar um bygginguna á vef Emporis

Byggingar í Kópavogi
Pólitískur fangi

Pólitískur fangi er persóna sem er haldið föngum gegn vilja sínum vegna stjórnmálaskoðanna sinna.

Nelson Mandela er t.d. eitt hið frægasta dæmi um pólitískan fanga, einnig Aung San Suu Kyi í Mjanmar.

Amnesty International og önnur mannréttindasamtök berjast fyrir frelsi slíkra fanga.

Stjórnmál
Brekkukotsannáll (kvikmynd)

Brekkukotsannáll er kvikmynd bygð á samnefndri sögu eftir Halldór Laxness sem einnig lék agnarsmátt hlutverk í myndinni. Myndin var fyrst sýnd í sjónvarpinu 11. febrúar 1973. Leikstjóri myndarinnar var þýski leikstjórinn Rolf Hädrich.

Tenglar 
 Kvikmyndun Brekkukotsannáls; grein í Morgunblaðinu 1990

Íslenskar kvikmyndir
Boris Szulzinger

Boris Szulzinger er belgískur höfundur, leikstjóri og framleiðandi. Hann er vel þekktur fyrir kvikmyndina The Lonely Killers (1972) og Tarzoon: Shame of the Jungle (1975, leikstýrði með Picha).

Kvikmyndirnar sem að hann hefur gefið út 

 Mamma Dracula (1980) með Roland Lethem
... einnig kölluð Mama Dracula 

 Tarzoon, la honte de la jungle (1975) 
... einnig kölluð Jungle Burger (UK) 
... einnig kölluð Shame of the Jungle (USA) 
... einnig kölluð Tarzoon: Shame of the Jungle (USA)

 Les tueurs fous (1972) 
... einnig kölluð The Lonely Killers 

 Nathalie après l'amour (1969) (sem Michael B. Sanders) 
... einnig kölluð Love Under Age (USA) 
... einnig kölluð Nathalie After Love

Tengill 

Belgískir rithöfundar
Johan Friberg Da Cruz

Johan Friberg Da Cruz (fæddur 4. júní árið 1986) er sænskur knattspyrnumaður. Núverandi lið hans er Assyriska. Eldri bróðir hans, Bobbie, spilar einnig með sama félagsliði.

Tengill 
Johann Friberg Da Cruz hjá GAIS 

Sænskir knattspyrnumenn
Fólk fætt árið 1986
Aberffrwd

Aberffrwd er þorp í Monmouthhéraði í Wales. Þorpið liggur við ána Usk rétt fyrir utan A40-veginn. Árið 2011 bjuggu þar 620 íbúar.

Bæir í Wales
Fjölmiðill

Fjölmiðill er miðill sem ætlaður er miklum fjölda fólks til afnota, lesturs eða áhorfs. Hugtakið varð til á 3. áratug 20. aldar vegna tilkomu útvarpsþáttagerðar, en fram að því var útvarpið fyrst og fremst notað sem samskiptatæki milli einstaklinga. Nokkru áður var farið að fjöldaframleiða dagblöð og tímarit í gríðarstórum upplögum með nýrri prenttækni.
</onlyinclude>
Hugtakið er oft skilgreint með vísun í tilkomu fjöldasamfélaga sem sumir menntamenn (t.d. Frankfurt-skólinn) töluðu um sem einkenni iðnvæðingarinnar í upphafi aldarinnar og einkenndust að þeirra mati af einangrun einstaklinga og skorti á félagslegum tengslum og samfélagsvitund, sem gerði fólk berskjaldað fyrir auglýsingum og áróðri í fjölmiðlum. Umræður um áhrif fjölmiðla og rannsóknir á þeim hafa verið áberandi frá upphafi 20. aldar.

Stundum er talað um að fjölmiðlar séu fjórða valdið, við hlið dómsvaldsins, framkvæmdavaldsins og löggjafarvaldsins með vísun til hlutverks þeirra sem einnar af stoðum lýðræðisins.

Tegundir fjölmiðla 
 Dagblöð
 Tímarit
 Útvarp
 Sjónvarp
 Nýmiðlar
Carta marina

Carta marina (latína: Sjávarkort) er fyrsta landakortið af Norðurlöndum sem bæði sýnir nokkurn veginn eðlilega staðfræði og inniheldur staðarnöfn. Svíinn Olaus Magnus vann að kortagerðinni í Rómaborg í meira en 12 ár í sambandi við bók sína Historia de gentibus septentrionalibus (Saga norrænna þjóða). Carta marina var prentað 1539 í Feneyjum með stuttri lýsingu landanna á latínu, þýsku og ítölsku.

Norðurlönd
Ritsími

Ritsími (áður fyrr kallað fréttaþráður) er tæki til skeytasendingar (t.d. með morsmerkjum eða fjarritun (telex)) eftir þráðum með aðstoð rafstraums.

Sjónritsíminn 

Upphaflega fóru skeytasendingarnar fram með því að mynda merki efst á svonefndum boðturni sem sást frá næsta boðturni. Þar báknuðu menn sömu skilaboðum að þeim næsta (þ.e. hermdu eftir skilaboðunum) og þannig koll af kolli þar til merkið náði áfangastað sínum. Fyrsta heildstæða kerfið sem þannig starfaði var sjónritsími Claude Chappe í Frakklandi sem starfaði frá 1792 til 1846.

Morse ritsíminn 

Í upphafi 19. aldar fundu menn upp ritsímasendingar um rafmagnsvír. Fyrsta rafknúna ritsímakerfið sem komst í almenna notkun var ritsímalína meðfram járnbrautarkerfi Great Western Railway í Bretlandi árið 1839. 1837 þróaði Samuel F. B. Morse sams konar kerfi í Bandaríkjunum og aðstoðarmaður hans, Alfred Vail, þróaði Morse-stafrófið. Tækið sem menn morsuðu skilaboðin á nefndist sendilykill og tækið sem tók við þeim ritsímatæki (eða Morseapparat). 

Síðasta áratug 19. aldar sýndu Nikola Tesla og fleiri fram á kosti loftskeytakerfis (þráðlauss ritsíma). Slík kerfi voru fljótlega tekin í notkun um borð í skipum.

Ritsíminn á Íslandi 
Ritsíminn kom til Íslands með samningi sem Hannes Hafstein gerði við Stóra norræna ritsímafélagið, en í honum fólst lagning sæstrengs frá Danmörku. Hópur bænda mótmælti þessum samningi með hópreið til Reykjavíkur, en þeir töldu ráðlegra að taka tilboði frá Marconi-félaginu í London (fyrir milligöngu Einars Benediktssonar) um uppsetningu loftskeytakerfis, enda var það tilboð miklu lægra en það danska. 
Lokið var við að leggja sæstreng milli Seyðisfjarðar og Færeyja þann 23. ágúst 1906 og það kvöld barst fyrsta símskeytið til Seyðisfjarðar frá Færeyjum. Efni símskeytisins var sú frétt að s/s Mjölnir, skip Thoreskipafélagsins, væri lagt á stað þaðan áleiðis til Austfjarða en s/s Prospero, sem var farskip í eigu Wathneserfingja, væri ókomið til Færeyja. Sæsíminn var svo tekinn formlega í notkun 25. ágúst og haldin veisla á Seyðisfirði.

Tilvísanir 

Símar
Villanueva de Azoague

Villanueva de Azoague er bær staðsettur í Zamora-héraði á Spáni. Samkvæmt heimildum INE stofnunarinnar á Spáni bjuggu þar 315 íbúar árið 2004.

Bæir á Spáni
Viasat History

Viasat History er skandinavísk sjónvarpsstöð sem sýnir fræðsluþætti um sögu, menningu og samfélagið.

Sjónvarpsstöðvar
Persaflóasamstarfsráðið

Persaflóasamstarfsráðið (á arabísku مجلس التعاون لدول الخليج الفارسی) er alþjóðastofnun sex arabaríkja við Persaflóa. Samstarfið innan stofnunarinnar lýtur aðallega að efnahagslegum þáttum s.s. milliríkjaviðskiptum. Þann 1. janúar 2008 var sameiginlegur markaður aðildarríkjanna opnaður. Áætlað er að þetta muni verða til þess að auka viðskipti landanna á milli. Ennfremur stendur til að innan ráðsins verði tekinn upp sjálfstæður gjaldmiðill.

Stofnunin var sett á laggirnar 25. maí 1981 að frumkvæði Barein, Kúveit, Óman, Katar, Sádí-Arabíu og Sameinuðu arabísku furstadæmanna. Samningur milli þessara landa sem kvað á um efnahagslega samvinnu þeirra á milli var undirritaður 11. nóvember sama ár í Ríad, höfuðborg Sádí-Arabíu. Ekki eru öll lönd við Persaflóann aðildarríki að ráðinu, Íran og Írak eru útundan auk Jemen sem gerir sér vonir um að fá inngöngu á næstu árum.

Tilvísanir 

Alþjóðastofnanir
Persaflói
Bla Bla

Bla bla er bók um stórfurðulegar staðreyndir um allt milli himins og jarðar.

Undirtitill bókarinnar á kápu er 600 ótrúlega gagnslausar staðreyndir til að segja frá þegar þú hefur ekkert að tala um.

Bækur
Bókaárið 2006
Bla Bla - Fræga fólkið

Bla Bla - Fræga fólkið er bók sem kom út árið 2007 og er um aðskiljanlegastu efni er varða fræga fólkið. Bókin segir frá einu og öðru sem fáir vita um stjörnurnar, en hafa gaman af að komast að.

Dæmi um efni bókarinnar 
Sean Penn er með nafnið Daisy húðflúrað á stórutánni; það var gælunafnið hans á Madonnu þegar þau voru gift. 
Anne Nicole Smith gladdi tíkina sína, Sugar Pie, með því að gefa henni Prozac.
Jerry Seinfeld á yfir 500 pör af strigaskóm. Þeir eru allir hvítir. 
Einu sinni tapaði Dolly Parton í samkeppni um það hver líktist mest Dolly Parton. 
Paris Hilton fékk vörumerkið "That's Hot" skráð í október 2004. 

Bókaárið 2007
Heimsendir

Heimsendir (einnig nefnt heimsslit eða heimshvörf) er lok veraldar, eyðing jarðar og alls sem lifir. Varast ber að rugla saman heimsenda og heimsendi. 

Í Jesaja í Gamla testamentinu segir frá: Skrímsl heimsendis Levjatan: 

Á þeim degi mun Drottinn með hinu harða, mikla og sterka sverði sínu hegna Levjatan, hinum flughraða dreka, Levjatan, hinum bugðótta dreka, og bana sjóskrímslinu.

Tenglar 
 
 

 
Alheimur
Bakrödd

Bakrödd er söngvari sem syngur samstíga aðalsöngvaranum.

Tónlist
Culver Field

Culver Field er fyrrum hafnaboltavöllur staðsettur í Rochester í New York-borg. Culver Field stendur við norðurhorn University-götu og Culver-götu. Hann var heimavöllur Rochester Broncos liðsins frá 1886 þangað til hann brann árið 1892. Völlurinn var endurbyggður fyrir leiktíðina 1898 og var þá orðinn heimavöllur liðsins Rochester Beau Brummels í áratug. Árið 1906 féll hægri áhorfendapallur vallarins, margir meiddust og leiddi það til margra lögsókna. Eftir leiktíðina árið 1907 eignaðist Gleason Works völlinn og breyttu í iðjuver sem stendur enn þann dag í dag á svæðinu.

Neðanmálsgreinar 

Bandarísk íþróttamannvirki
Rochester Broncos

Rochester Broncos var stuttlíft hafnaboltalið og spilaði aðeins eina leiktíð árið 1890. Þeir enduðu í 5. sæti í deildinni með stigahlutfallið 63-63. Heimaleikir liðsins voru spilaðir á Culver Field.

Rochester var einn þriggja klúbba (hinir tveir voru  Syracuse og  Toledo) sem léku í Alþjóðasambandinu árið 1889 og voru fengnir í stað  Brooklyn og  Cincinnati (sem hvikuðu í National League),  Baltimore (sem fór til Atlantic Association ), og  Kansas City (sem endaði í Western Association). Í ÚA höfðu þeir leikið sem  'Rochester Jingoes' .

Broncos var stjórnað af  Pat Powers, sem síðar stýrði  New York Giants árið 1892. Helsti slagari þeirra var miðvörður  Sandy Griffin, sem barði .307 í 107 leikjum.  Bob Barr (28-24, 3,25) og Will Calihan (18-15, 3,28) voru þeirra bestu könnur. Ledell Titcomb henti nei-hitt 15. september.

Baráttusamtökin í Ameríku höfðu einfaldlega ekki efni á öðru tímabili með Little Three í Rochester, Syracuse og Toledo. Þess vegna ákvað Henry Brinker, forseti liðsins, sem átti brugghús og járnbraut, að samþykkja hlutdeild í $ 24.000 kaupum til að fara frá AA.

Árið 1891 léku Broncos í  Eastern Association sem Rochester Hop Bitters.

Bandarísk hafnaboltafélög
Googolplex

Googolplex er talan 1010100 eða talan einn og googol fjöldi núlla þar á eftir.

Tilurð nafnsins 
Milton Sutto, 9 ára drengur og frændi stærðfræðingsins Edwards Kasner fann upp á nafninu Googol yfir töluna 10100 og svo Googolplex sem heiti á tölu sem væri „einn, og á eftir væri skrifuð núll þar til maður yrði þreyttur“. Kasner ákvað að skilgreina þyrfti þá tölu því „mismunandi menn yrði þreyttir eftir mismunandi langan tíma“ og það gengi ekki að láta afreksmenn í íþróttum „vera betri stærðfræðinga en Albert Einstein bara því þeir hefðu meira úthald“.

Tengill

Heimild 
 

Stórar tölur

de:Googol#Googolplex
Mývatnsöræfi

Mývatnsöræfi er landsvæði austan Mývatns, milli vatnsins og Jökulsár á Fjöllum, og nær yfir stóran hluta Ódáðahrauns, sem er eign Reykjahlíðar við Mývatn.  Mývatnsöræfi eru flatlend, og þar skiptast á hraun, móbergsfell og gígar.  Þar er m.a. fjöllin: Búrfell, Skólamannafjöll, Jörundur, Eilífur, Herðubreið og Herðubreiðarfjöll.

Tenglar 
 Vegurinn yfir Mývatnsöræfi
 Dapurlegt ferðalag á Mývatnsöræfum; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1934

Suður-Þingeyjarsýsla
Koolyanobbing

Koolyanobbing er bær staðsettur 54 kílómetra norð-norðaustur af bænum Southern Cross í Vestur-Ástralíu. Járnóxíð er unnið úr jörðinni þar af Portman Ltd, og er svo flutt með lest til Esperance í Vestur-Ástralíu til iðnaðar. WA Salt Supply vinna salt úr Deborahvatni sem fer svo með járnbraut til Kwinana í Vestur-Ástralíu.

Bæir í Ástralíu
Mercury-verðlaunin

Mercury-verðlaunin (e. Mercury Prize, áður Mercury Music Prize) eru tónlistarverðlaun sem veitt eru árlega fyrir bestu plötuna í Bretlandi og Norður-Írlandi.

Tónlistarverðlaun
Landvinningamaður

Landvinningamaður var blanda ævintýramanns og hermanns sem reyndi að ná yfirráðum á tilteknu byggðu landsvæði í nafni Spánarkonungs en fyrst og fremst að eigin frumkvæði. Landvinningamenn unnu oft lönd sem sá heimur sem þeir komu frá hafði takmarkaða vitneskju um. Þeir sóttust yfirleitt eftir landstjóratign frá konungi í krafti þess að hafa lagt svæðið undir hann. Hugtakið landvinningamaður má ekki rugla saman við landkönnuð, þó að landvinningamenn hafi oft verið landkönnuðir um leið. Hugtakið er nánast eingöngu notað um spænska leiðangursforingja (sp. Conquistadores) sem lögðu undir sig stór svæði í Mið- og Suður-Ameríku á 16. og 17. öld, en stundum líka um hliðstæður þeirra. Þannig er orðið stundum notað um t.d. norsku ævintýramennina sem stofnuðu Land Eiríks rauða á Grænlandi í byrjun 20. aldar.

Þekktir landvinningamenn 
 Diego de Almagro - lagði undir sig Inkaveldið
 Francisco Pizarro - lagði undir sig Inkaveldið
 Hernán Cortés - lagði undir sig Mexíkó
 Vasco Núñez de Balboa - lagði undir sig Panama
 Pedro de Valdivia - lagði undir sig Chile

Saga Ameríku
Saga Spánar
Starfsheiti
Diego de Almagro

Diego de Almagro (fæddur ~1475, látinn í Cuzco í Perú 8. júlí 1538) var spænskur landvinningamaður sem talinn er að hafi verið fyrsti Evrópubúinn til að kanna Chile.

Spænskir landvinningamenn
Saga Chile
Ketsjúa

Ketsjúa er suður-amerískt frumbyggjamál talað af um 10 milljón manns í Perú, Ekvador og Bólivíu. Er líklega það lifandi ameríska frumbyggjamál sem sér flesta á mælendur. Flokkast það til andes-miðbaugsmála. Mállýskur eru um 20-30.

Talið er að fram til miðrar 15. aldar hafi ketsjúa aðeins verið talað á litlu svæði á suður-hálendi Perú en breiðst hratt út við útþenslu Inkaríkisins. Þegar Pizarro leggur undir sig Inkaríkið 1533 voru ketsjúa-mállýskur talaðar um endilanga vesturströnd Suður Ameríku, frá sunnanverðri Kólumbíu til miðhluta Chile og til austurs að mörkum Amazon.

Tungumál í Suður-Ameríku
Kasmadalur

Kasmadalur er dalur 320 km norður af Líma í Perú.

Landafræði Perú
959

959 (CMLIX í rómverskum tölum)

Atburðir

Fædd

Dáin 

959
951-960
Sín

Sín getur átt við:
 Sínus, í stærðfræði
 Eignarfall afturbeygða fornafnsins „sig“

Sjá einnig
Sin
Nefnifallssýki

Nefnifallssýki nefnist sú tilhneiging að beygja ekki orð vegna þess að það er nafn fyritækis eða vefsíðu.

Algeng dæmi um nefnifallssýki 
 „Ég las frétt á vísir.is.“  þegar eðlilegra væri að segja „Ég las frétt á vísi.is.“
 „Ég þarf að fara í byggingu Stöð 2.“ þegar eðlilegra væri að segja „Ég þarf að fara í byggingu Stöðvar 2.“

Tengt efni
Eignarfallsflótti
 Þágufallssýki

Tenglar 
 

Málfræði
Max Beckmann

Max Beckmann (12. febrúar 1884 – 28. desember 1950) var þýskur listmálari, teiknari, mótlistamaður og rithöfundur. Hann er venjulega flokkaður sem expressjónisti, en hann afneitaði bæði hugtakinu og hreyfingunni.

Tenglar 
 Maðurinn grímuberi; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1984

Beckmann, Max
Beckmann, Max
Salka Valka

Salka Valka er skáldsaga eftir Halldór Laxness. Fyrri hlutinn, sem nefndist Þú vínviður hreini, kom út árið 1931, og seinni, Fuglinn í fjörunni, árið eftir, 1932. Bókin hefur eftir það komið út undir heitinu Salka Valka. Bækurnar segja uppvaxtarsögu Salvarar Valgerðar Jónsdóttur, sem er kölluð Salka Valka af móður sinni, Sigurlínu.

Þú vínviður hreini
Við upphaf fyrstu bókar koma þær mæðgur til Óseyrar við Axlarfjörð, lítils sjávarpláss þar sem kaupmaðurinn Jóhann Bogesen ræður ríkjum. Upphaflega ætluðu mæðgurnar lengra suður en komust ekki lengra vegna veikinda Sigurlínar og fátæktar. Fyrst þegar þær koma til Óseyrar hafa þær engan samastað, þeim er vísað á Hjálpræðishersins þar sem þær hitta fyrir Steinþór Steinsson. Steinþór er ræfilslegur drykkjumaður sem leiðir mæðgurnar til gamalla hjóna, Eyjólfs sem er blindur og Steinunnar konu hans. Á bæ þeirra, Mararbúð, fá þær að vera. Í kjölfarið barnar Steinþór Sigurlínu sem eignast veiklulegan son en Steinþór yfirgefur þær mæðgurnar og heldur burt á báti.

Tenglar 
 Hin nýja skáldsaga Halldórs K. Laxness; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1932

Skáldsögur eftir Halldór Laxness
Bókaárið 1931
Bókaárið 1932
Stofn (líffræði)

Stofn er hópur lífvera af sömu tegund sem lifa á afmörkuðu svæði. Í hverju vistkerfi komast þær lífverur helst af sem hafa lagað sig best að umhverfi sínu. Allir refir sem lifa á tilteknu svæði mynda stofn og öll birkitré í skógi mynda stofn. 

Umhverfið hefur áhrif á eiginleika stofnsins. Þannig veljast úr ákveðnir eiginleikar sem hjálpa lífverunni að lifa af. Það fer eftir umhverfinu hvaða eiginleiki gefur forskot. Þannig getur t.d. litur sem fellur betur inn í umhverfið hjálpað ákveðnum einstaklingum innan stofnsins að lifa af. Þeir sem ekki eru í góðum felulitum eru frekar veiddir af rándýrum og ná ekki að koma upp afkvæmum sem erfa litinn. Afkvæmum fjölgar sem hafa góðan felulit og þannig verður sá litur ríkjandi innan stofnsins og með tímanum jafnvel eini liturinn. Þetta kallast aðlögun. 

Lífverur af sömu tegund geta átt saman frjó afkvæmi. Á mjög löngum tíma fer breytileikinn á milli stofna að verða það mikill að þeir geta ekki lengur átt saman frjó afkvæmi. Þá er komin sitt hvor tegundin sem á sama forföðurinn. Aðlögun stofna að umhverfi sínu er þannig ein af undirstöðum þróunar nýrra tegunda.

Erfðafræðilegur breytileiki innan stofns hefur áhrif á möguleika stofnsins að lifa af. Því stærri sem genapollurinn er þeim mun líklegra er að fleiri einstaklingar innan stofnsins lifi af þær áskoranir sem er að finna í umhverfinu (rándýr, sjúkdóma, fæðuskort, veðurfar o.s.frv.). Innræktun hefur áhrif á að breytileikinn verði minni og genapollurinn minnkar. Það eykur líkur á því að stofninn deyi út. Innræktun er þegar skyldir einstaklingar eignast saman afkvæmi.

Tilvísanir 

Vistfræði
Líffræði
Fótboltastríðið

Fótboltastríðið var stríð milli El Salvador og Hondúras í júlí 1969. Réttindalaust farandverkafólk hafði streymt frá El Salvador til Hondúras og magnaði það upp spennu í samskiptum ríkjanna sem braust út í vopnuðum átökum eftir knattspyrnulandsleik milli ríkjanna tveggja í riðli fyrir heimsmeistaramótið í knattspyrnu 1970.

Um 3000 manns létust í stríðinu og 300.000 voru á flótta vegna þess

Stríð á 20. öld
Saga El Salvador
Saga Hondúras
Kylfustríðið

Kylfustríðið var bændauppreisn sem hófst í Austurbotni 1596 í Finnlandi vegna harðstjórnar Claes Eriksson Fleming, en hún var barin niður af mikilli hörku. Kylfustríðinu lauk 1597. 

Bændauppreisnir
Saga Finnlands
Tata Motors

Tata Motors Limited er stærsti bílaframleiðandi Indlands, stofnað árið 1945. Fyrirtækið er hluti af Tata Group og er með höfuðstöðvar í Mumbai. Á lista Alþjóðasamtaka bílaframleiðanda árið 2007 er Tata 21. stærsti bílaframleiðandi í heiminum.

Tata setti bíl sinn Tata Nano á markað 10. janúar 2008 en hann hefur vakið athygli fyrir að vera ódýrasti bíll sem framleiddur er, en áætlað verð er um 160þús ÍSK.

Fyrri hluta árs 2008 hefur fyrirtækið verið í viðræðum við bílaframleiðandann Ford um kaup á þeirri deild sem sér um framleiðslu á Land Rover og Jagúar.

Tengill 
 Heimasíða Tata Motors Limited.

Heimildir 
 Frétt um væntanleg kaup Tata á Land Rover og Jagúar.
 Stærstu bílaframleiðendur heims skv. Alþjóðasamtökum bílaframleiðanda

Indverskir bifreiðaframleiðendur
Einar Gunnarsson

Einar Gunnarsson stofnaði Vísi árið 1910, og var hann eigandi og ritstjóri.

Ytri tenglar
Grein um DV sem fjallar að hluta um Vísi á www.dv.is
Grein á vef blaðamannafélags Íslands um téðan Einar Gunnarsson

Íslenskir ritstjórar
Höfði

Höfði er hús í Borgartúni í Reykjavík byggt 1909, Franski konsúllinn Jean-Paul Brillouin átti upprunalega aðsetur þar. Seinna átti Einar Benediktsson skáld húsið um nokkurt skeið og bjó í því með fjölskyldu sinni. Árið 2015 var styttan af Einari eftir Ásmund Sveinsson, sem staðið hafði á Miklatúni, flutt að Höfða og sett upp austanmegin við húsið.

Íslandsfundurinn á milli Ronalds Reagan og Mikhaíls Gorbatsjev átti sér stað þar 1986. Fáni Bandaríkjanna og fáni Sovétríkjanna hanga þar til minnis um fundinn.

Í ágúst 1991 komu utanríkisráðherrar Eystrasaltsríkjanna til fundar í Höfða, en þá var sjálfstæðisbarátta ríkjanna á lokastigi. Hittust þeir í Höfða ásamt Jóni Baldvin Hannibalssyni, þáverandi utanríkisráðherra og Davíð Oddssyni, þáverandi forsætisráðherra. Á þessum fundi í Höfða viðurkenndu Íslendingar sjálfstæði Eystrasaltsríkjanna fyrstir allra þjóða.

Kunnir íbúar 
Fyrsti íbúi hússins var Brillouin, konsúll Frakka á Íslandi. Hann var kvæntur norskri konu sem kann að hafa ráðið því að ákveðið var að kaupa tilhöggvið hús frá Noregi. Á þessu fyrsta skeiði hússins var aðalinngangurinn sjávarmegin, en því var breytt fljótlega eftir að konsúlshjónin fluttu þaðan árið 1913.

Skáldið Einar Benediktsson bjó í Höfða ásamt fjölskyldu sinni milli 1914 og 1917. Í kjölfarið komst húsið í eigu Fossafélagsins Títan sem átti það næstu árin og er ekki vitað með fullri vissu um íbúa þess á þeim tíma.

Árið 1920 nýtti Reykjavíkurbær lagaheimild til að taka Höfða leigunámi til að bregðast við húsnæðisskorti. Húsið var fengið Páli Einarssyni til afnota. Hann var áður fyrsti borgarstjóri Reykjavíkur en hafði tekið við embætti hæstaréttardómara.

Frá 1924 til 1938 var húsið í eigu Matthíasar Einarssonar læknis og bjó dóttir hans, listakonan Louisa Matthíasdóttir þar einnig.

Breska utanríkisþjónustan keypti húsið af Matthíasi og hýsti það sendiráð og sendiherrabústað til ársins 1951. Eftir það hefur ekki verið búið í Höfða en byggingin gegnt ýmsum öðrum hlutverkum.

Tenglar 
 Höfði; grein í Morgunblaðinu 1993 
 Var eitt sinn híbýli róna; grein af Vísi.is 

Byggingar í Reykjavík