alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Perlur og svín

Perlur og svín er önnur kvikmynd Óskars Jónassonar frá 1997. Hún fjallar um hjón sem eru nýflutt á höfuðborgarsvæðið og hugsa sér að verða rík fljótt í velferðinni í Reykjavík. Þau kaupa sér gamalt bakarí og byrja rekstur. Samkeppnin er þó hörð og hlutirnir fara fljótt að snúast. Kvikmyndin er samstarfverkefni leikstjórans og leikaranna þar sem þau sömdu handritið að mestu leyti saman. Leikararnir vörpuðu fram hugmyndum að persónum og leikstjórinn skrifaði handritið út frá þeim. Fljótlega voru þau farin að heimsækja bakarí víðs vegar um höfuðborgarsvæðið. Bæði prufuðu þau að afgreiða og að baka. Kvikmyndin fékk ágætar viðtökur en athygli vakti að hún var leyfð öllum aldurshópum af Kvikmyndaskoðun. Þóttu sum atriðin alls ekki við hæfi barna og á endanum fékk myndin aldurstakmarkið LH (ekki við hæfi mjög ungra barna) þegar hún var gefin út á myndbandsspólu. 

Íslenskar kvikmyndir
Íslenskar grínmyndir
Mannleg náttúra

Mannleg náttúra (enska: Human Nature) er fyrsta kvikmynd leikstjórans Michel Gondry frá árinu 2001.

Bandarískar grínmyndir
Franskar kvikmyndir
Snorrastofa

Snorrastofa er menningarsetur og rannsóknarstofa í miðaldafræðum á hinu forna höfuðbóli Snorra Sturlusonar í Reykholti. Hlutverk stofnunarinnar er að stuðla að rannsóknum og miðlun á miðaldafræðum og sögu Borgarfjarðar.

Tengt efni
Fornminjar í Reykholti

Borgarbyggð
Kristján 2.

Kristján 2. (2. júlí 1481 – 25. janúar 1559) var konungur Danmerkur og Noregs frá 1513 til 1523 og konungur Svíþjóðar frá 1520 til 1521 innan Kalmarsambandsins. Hann var sonur Hans konungs og Kristínar af Saxlandi. Í Svíþjóð var hann þekktur sem Kristján harðstjóri vegna þess hvernig hann lagði landið undir sig og hlutdeild sína í Stokkhólmsvígunum. Eftir þau missti hann stjórn á Svíþjóð með þeim afleiðingum að Kalmarsambandið leystist endanlega upp og Svíþjóð varð sjálfstæð undir stjórn Gústafs Vasa 1. 

Stríðsreksturinn í Svíþjóð og gegn Hansasambandinu var byrði á aðlinum í Noregi og Danmörku og á endanum gerði aðallinn á Jótlandi uppreisn og bauð frænda hans Friðriki greifa af Holtsetalandi konungdóminn. Kristján flúði til Hollands og dvaldi þar í útlegð. Hann gerði tilraun til að endurheimta krúnuna í árið 1531 sem endaði með uppgjöf árið eftir og fangelsun í Sønderborg-kastala og síðan Kalundborg til dauðadags. Greifastríðið (1534 til 1536) var háð til að reyna að koma honum aftur til valda, gegn syni Friðriks, Kristjáni 3.

Kristján 2. átti hollenska ástkonu sem hét Dyveke og var dóttir Sigbritar Villomsdóttur. Kristján hitti hana í Björgvin í Noregi 1507 (eða 1509) og varð hún frilla hans sömu nótt. Hún dó 1517 eftir að hafa borðað eitruð kirsuber, að talið er. Úr því varð mikil rekistefna. Kristján ákærði höfuðsmann Torben Oxe fyrir að hafa eitrað fyrir henni, og var hann dæmdur og hálshöggvinn.

Tenglar 
 Tilraunir tveggja Danakonunga til að veðsetja Ísland; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1978

Danakonungar
Hertogar af Holtsetalandi
Hótel Borg

Hótel Borg er hótel staðsett á Pósthússtræti 9-11, við Austurvöll í miðborg Reykjavíkur. Hótelið var reist af Jóhannesi Jósefssyni glímukappa og konu hans Karólínu Amalíu Guðlaugsdóttur og opnaði vorið 1930, rétt fyrir Alþingishátíðina. Áður en það opnaði formlega voru veitingasalir þess teknir í notkun á nýársfagnaði 18. janúar 1930. Húsið var teiknað af Guðjóni Samúelssyni. 

Húsið var hertekið af Bretum í seinni heimsstyrjöld. Hótelið var lengi eina löglega vínveitingahúsið á landinu og kjarni í skemmtanalífi og tónlist. Eftir 1950 urðu valkostir fleiri.

Tilvísanir
Hótel í Reykjavík
Miðborg Reykjavíkur
Síður sem þurfa hnit

Byggingar eftir Guðjón Samúelsson
Jóhannes Jósefsson

Jóhannes Jósefsson eða Jóhannes á Borg (28. júlí 1883 – 5. október 1968) var íslenskur glímukappi, fæddur á Oddeyri (Akureyri), sem ferðaðist um alla Evrópu og Bandaríkin og sýndi glímu eftir aldamótin 1900. Hann tók þátt í Sumarólympíuleikunum 1908 þar sem hann keppti í grísk-rómverskri glímu fyrir hönd Danmerkur.

Árið 1930 lagði hann allt sitt fé í að reisa Hótel Borg í Reykjavík og rak það næstu þrjátíu árin, eða þar til hann settist í helgan stein árið 1960. Eftir að hann reisti hótelið var hann jafnan nefndur Jóhannes á Borg.

Jóhannes var tekinn inn í heiðurshöll ÍSÍ árið 2013.

Tenglar 
 Þegar Jóhannes á Borg glímdi við Rússa; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1943
 Íslensk glíma í erlendum blöðum; grein í Morgunblaðinu 1919
 íslenskur sirkuslistamadur bjargaði sóma lands og þjóðar (Lemúrinn)

Íslenskir glímukappar
Friðrik 1. Prússakonungur

Friðrik 1. Prússakonungur (11. júlí 1657 – 25. febrúar 1713) af Hohenzollern-ættinni, tók við af föður sínum Friðriki Vilhjálmi sem kjörfursti í Brandenborg, Prússlandi, árið 1688 sem Friðrik 3. og krýndi sjálfan sig konung Prússlands árið 1701 með leyfi keisarans, Leópolds 1. 

Konungar Prússlands
Hohenzollern-ætt
Kjörfurstar Brandenborgar
Korpúlfsstaðir

Korpúlfsstaðir eru jörð í Reykjavík kenndir við Korpúlf bónda sem getið er í Kjalnesinga sögu. Jörðin varð eign Viðeyjarklausturs á miðöldum og varð síðan konungseign. Thor Jensen keypti jörðina árið 1922 af Einari Benediktssyni en Einar hafði eignast jörðina í arfskiptum eftir föður sinn Benedikt. Thor  reisti þar núverandi hús og fullkomið mjólkurbú sem lagðist af vegna mjólkursölulaganna 1934, en þó nokkuð seinna. Reykjavíkurborg keypti eignina af Thor árið 1942 og reyndi mjólkurbúskap. Húsnæðið var notað sem geymsla, meðal annars fyrir málverk í eigu borgarinnar. Mikið skemmdist þar í bruna 18. janúar 1969. Korpuskóli var á Korpúlfsstöðum frá 1999 - 2005. Í þeim hluta sem skólinn var starfræktur eru nú vinnustofur listamanna ásamt aðsöðu til myndlistarkennslu. Þar er nú aðsetur fyrir listamenn. Um landið rennur Úlfarsá, eða Korpa, sem er góð laxveiðiá.

Heimildir 
 Korpúlfsstaðir  Blikastaðir
 Korpúlfsstaðir, ­glæsilegasta stórbýli á Íslandi.
 Birgir Sigurðsson. Korpúlfsstaðir. Saga glæsilegasta stórbýlis á Íslandi. – Saga, 1. tölublað (01.01.1995), Bls. 269-272  

Grafarvogur
Gullsandur

Gullsandur er kvikmynd eftir Ágúst Guðmundsson með Eddu Björgvinsdóttur og Pálma Gestsson í aðalhlutverkum.

Íslenskar kvikmyndir
Birkir Jón Jónsson

Birkir Jón Jónsson (f. á Siglufirði 24. júlí 1979) er bæjarfulltrúi og formaður bæjarráðs í Kópavogi. Hann er fyrrverandi varaformaður Framsóknarflokksins og sat á þingi fyrir flokkinn frá 2003-2013. Birkir Jón var varaformaður Framsóknarflokksins frá 2009-2013. Frá 2012 hefur Birkir Jón verið bæjarfulltrúi í Kópavogi.

Birkir útskrifaðist úr Fjölbrautaskóla Norðurlands vestra, Sauðárkróki 1999 og hefur stundað nám í stjórnmálafræði við Háskóla Íslands.

Birkir Jón hefur sat um árabil í stjórn Félags ungra framsóknarmanna á Siglufirði og var einnig í stjórn Sambands ungra framsóknarmanna 1999-2001 og gengdi embætti varaformanns þess 2002-2003.

Á kjördæmisþingi sem haldið var á Egilsstöðum þann 15. mars 2009 var Birkir Jón kjörinn til að leiða lista Framsóknarflokksins í Norðausturkjördæmi í alþingiskosningunum 25. apríl 2009.

Tengill
 Æviágrip Alþingis
 Heimasíða Sambands Ungra Framsóknarmanna
 Heimasíða Birkis Jóns 

Fyrrum Alþingismenn
Þingmenn Framsóknarflokksins
Fólk fætt árið 1979
Varaformenn Framsóknarflokksins
Bæjarfulltrúar í Kópavogi
Seltzer

Seltzer var svaladrykkur framleiddur á Íslandi á tíunda áratug 20. aldar. Hann var framleiddur af fyrirtækinu Íslenskt Bergvatn hf. Það var samstarfsverkefni Sólar hf. og kanadískra aðila. Í Seltzer (sem var glær) voru engin litarefni, rotvarnarefni eða hvítur sykur. Útflutningur til Bretlands hófst snemma á tíunda áratugnum. Framkvæmdastjóri Íslensks Bergvatns var Jón Scheving Thorsteinsson.

Uppruni orðsins Seltzer er þýskur og má rekja til náttúrulegra hvera nálægt bænum Nieder-Selters.

Gosdrykkir
Póstþjónusta

Póstþjónusta felur í sér sendingu á bréfum og bögglum gegn greiðslu bæði innanlands og utan. Alþjóðapóstsambandið heldur utan um þær reglur og reglugerðir sem koma að póstþjónustu á alþjóðavísu.

Mismunandi gerðir póstsendinga

Almennur bréfapóstur
Almennur bréfapóstur er þannig gerður hann er undir 2 kg. Á Íslandi er miðað við að slíkar sendingar komist inn um bréfalúgur. Oftast bera bréfberar út almennan bréfapóst og stinga honum yfirleitt inn um bréfalúgur eða setja í þar til gerða póstkassa á áfangastað þar sem pósturinn bíður viðtakanda. Einnig er hægt að leigja pósthólf á pósthúsum þar sem bréfasendingar eru geymdar þar til viðtakandi sækir þær. Þjónusta í almennum bréfapósti undir ákveðinni stærð og þyngd er oft ríkisrekin.

Ábyrgðarpóstur
Ábyrgðarpóstur er rétt eins og almennur bréfapóstur undir 2 kílógrömmum og er aðeins afhentur gegn undirskrift. Hver sending er skráð með sérstöku raðnúmeri og þannig er ábyrgðarpóstur rekjanlegur.

Pakkar
Pakkar eru skilgreindir sem sendingar yfir 2 kg og fá rétt eins og ábyrgðarpóstur sérstakt raðnúmer sem gerir þá rekjanlega. Þeir eru afhentir viðtakanda á áfangastað eða sóttir á viðkomandi pósthús.

Aukaþjónusta

Flugpóstur og sjópóstur
Flugpóstur (par avion) er fluttur með flugi á milli landa á meðan sjópóstur (par bateau) er fluttur með skipi sömu leið. Burðargjald er hærra með flugpósti en aftur á móti eru sendingar fljótari á leiðinni en með sjópósti.

Móttökukvittun
Móttökukvittun er hægt að láta fylgja með skráðum sendingum (ábyrgðarpósti og pökkum) en hún er skrifleg staðfesting á að viðtakandi hafi fengið sendinguna. Sendandi fyllir út upplýsingar um heimilisfang sitt og fleira og viðtakandi skrifar undir viðeigandi reit við móttöku. Kvittunin er svo send aftur til viðtakanda.

Brothætt (cotis fragile)
Brothættar pakkasendingar eru sérstaklega merktar með mynd af vínglasi og fá sérstaka meðferð til að koma í veg fyrir að innihaldið brotni.

Póstkrafa (remboursment)
Innanlands og á milli sumra landa er hægt að bjóða upp á póstkröfusendingar. Þegar viðtakandi tekur við sendingunni greiðir hann fyrir hana og póstþjónustan leggur upphæðina inn á bankareikning sendanda innan þriggja daga.

Greiðsla
Hægt er að staðgreiða eða skuldfæra sendingarkostað þegar sendingar eru póstlagðar en algengt er að nota frímerki sem límd eru á póstsendingar til að greiða fyrir póstþjónustu. Þau er bæði hægt að kaupa fyrirfram og um leið og sending er póstlögð. Viðkomandi póstþjónusta stimplar svo frímerkin til að ógilda þau.
Mörg fyrirtæki og stofnanir sem senda mikið magn af pósti í einu nota einnig þar til gerðar frímerkingavélar til að vigta og stimpla sínar póstsendingar og telst þá burðargjaldið vera greitt.

Önnur þjónusta
Í mörgum ríkjum t.d. Lúxemborg er sinnir sama stofnunin póst- og símaþjónustu. Auk þess bjóða sumar póstþjónustur upp á bankaþjónustu.

Tenglar
 Alþjóðapóstsambandið

Heimildir
 
 
 postal system." Encyclopædia Britannica. 2007. Encyclopædia Britannica Online. 20 Jan. 2007  <http://search.eb.com/eb/article-15444>.
 

Póstur
Ábrystir

Ábrystir eru spónamatur sem búinn er til úr broddmjólk úr kúm en áður var sauðamjólk einnig notuð.

Broddmjólkin er misþykk, þykkust fyrsta sólarhringinn eftir burð og þá er hún yfirleitt blönduð með nýmjólk til helminga eða meira, þynnri á öðrum degi og þá er hún minna blönduð og yfirleitt þarf ekki að blanda brodd sem mjólkaður er á þriðja degi eftir burð. Þegar broddurinn er hitaður, þá ystir hann og verður stífur. Vegna þess að ekki er hægt að hræra í honum, þá þarf að setja broddinn í skál eða kastarholu, sem aftur fer ofan í stærri pott með vatni í, sem svo er settur á hellu (eða hlóðir). Þannig brenna ábrystirnar ekki við (nú á tímum er einfaldast að sleppa vatnsbaðinu og sjóða ábrystirnar í örbylgjuofni). Þær eru látnar sjóða við vægan hita þar til þær eru orðnar stífar; það getur tekið um 20 mínútur en tíminn fer þó eftir þykkt broddmjólkurinnar. Ef ábrystirnar eru soðnar of mikið springa þær gjarna (bresta) og af því er nafnið ef til vill dregið. Ábrystir eru ýmist borðaðar heitar, volgar eða kaldar. Vinsælt er að setja kanilsykur út á, en annað útákast þekkist einnig. Stundum er líka höfð saft eða sæt sósa með ábrystunum.

Íslendingar eru ekki einir um að nota brodd í matargerð; færeyskur ketilostur er til dæmis mjög áþekkur og svipaðir réttir eru gerðir um öll Norðurlönd, í Skotlandi og reyndar mun víðar. Sunnar á Bretlandseyjum þekkjast ýmsir hefðbundnir réttir úr broddmjólk, sem þar kallast beestings.

Mjólk
Íslensk matargerð
Spónamatur
Spónamatur

Spónamatur er samheiti yfir graut, skyr, ábrysti, súpu og fleira sem hefð er fyrir að étið sé með skeið. Nafnið er dregið af því að áður en eiginlegar skeiðar bárust til Íslands, þá voru notaðir spænir í staðinn, eins konar skeiðar sem voru skornar út, gjarnan úr dýrahorni. Spónamatur var yfirleitt étinn úr öskum fyrr á tíð, en nú orðið hafa skálar tekið við.

Þegar spónamatur er etinn rólega í litlum spónfyllum kallast það að sutla eða supla og ögn af spónamat kallast slembra.

Dæmi um spónamat 
 Grautur
 Hafragrautur
 Morgunkorn
 Skyr
 Súpa
 Ábrystir

Tengt efni 
 Átmatur (matur sem þarf að tyggja)
 Glyrna
 Matskeið
Ysta

Sagt er að eggjahvítuefni ysti þegar það verður stíft (vanalega vegna þess að það er hitað upp, látið súrna, eða ákveðnum gerlum bætt út í það). Sögnin er ópersónuleg og tekur frumlag í þolfalli (eggjahvítuna ystir), og er dregið af orðinu ostur. Matur er gjarnan látinn ysta, til dæmis má nefna kotasælu, og að þegar egg eru spæld og hvítan verður stíf og hvít, þá ystir hana. Sömuleiðis er broddur látinn ysta þegar ábrystir eru matreiddar. Þegar eggjahvítuefni, einkum úr mjólk, hefur yst, þá er stundum talað um að þá sé orðinn til ystingur.

Matur
Skaftpottur

Skaftpottur (stundum kallaður kastarhola) er lítill pottur með löngu handfangi, gjarnan notaður til að bræða smjör eða hita sósu.

Kastar(h)ola 
Samheitið kastaróla er hljóðlíking á danska orðinu kasserolle og sást fyrst í Einföldu matreiðsluvasakveri fyrir heldri manna húsfreyjur, sem kom út árið 1800. Síðan var farið að nefna þetta kastarholur, og var nokkurskonar þjóðskýring. 

Talað er um kastarholubúskap ef um er að ræða frumstæða eða lélega matreiðslu eða búsýslu. Kastarholuklipping nefnist það þegar hár er klippt þvert fyrir allan hringinn, eins og ef skaftpotti hefði verið skellt á höfuðið og klippt eftir honum.

Mataráhöld

de:Kasserolle
es:Cazuela (recipiente)
fr:Casserole
he:סיר בישול
nl:Pan (voorwerp)
pt:Caçarola
ru:Кастрюля
Kanilsykur

Kanilsykur er það sem verður til þegar kanil og sykri er blandað saman. Hann er vinsæll sem útálát á grauta (eins og t.d. hafragraut) eða ábrysti, og einnig út á steikt slátur.

Matur
Útákast

Útákast er safnheiti yfir það sem fólk setur saman við mjólk eða vatn til að búa til graut eða súpu. Það er oftast grjón eða mjöl (t.d. rúgur eða bygg).

Matur
Sýra (drykkur)

Sýra eða sýrublanda var vinsæll drykkur fyrr á öldum. Hún var búin til með því að blanda saman vatni og gerjaðri mysu og segja sumir að enginn drykkur slökkvi þorsta eins vel og köld sýrublanda. Sýra var gerð þannig að mysa var sett á tunnur og látin gerjast og síðan geymd á köldum stað í nokkra mánuði eða lengur. Sagt er að sumum hafi þótt tveggja ára sýra best og mátti þá blanda hana með vatni í hlutföllunum 1:11 (tólftarblanda). Sýran var stundum bragðbætt á ýmsan hátt, t.d. með blóðbergi.

Sýru er getið í fornum bókum, og hefur bjargað lífi að minnsta kosti tveggja mektarmanna. Þorbjörn súr, faðir Gísla Súrssonar, var sagður hafa fengið viðurnefni sitt af því að hafa slökkt eld með sýru þegar fjendur brenndu bæinn hans. Gissur Þorvaldsson er sagður hafa komist lífs af úr Flugumýrarbrennu með því að fela sig ofan í sýrukeri meðan bærinn brann.

Drykkir
Jimi Hendrix

Jimi Hendrix (f. 27. nóvember 1942 í Seattle, d. 18. september 1970 í London) var bandarískur tónlistarmaður. Hann var skírður Johnny Allen Hendrix en var síðan nefndur James Marshall Hendrix. Hann var söngvari, lagasmiður og gítarleikari. 
Hann var þekktur sem einn áhrifamesti gítarleikari rokktónlistarinnar. Hann varð heimsfrægur árið 1967 þegar hann spilaði á Monterey Popphátíðinni. 
Hann var fyrst gítarleikari hjá hljómsveitum eins og Isley Brother, Little Richard, King Kurtis og fleirum. Seinna byrjaði hann að spila með bandi sem sérhæfði sig í blús, það hét John Hammonds Jr's Band. Það var bassaleikarinn í Animals Chas Chandler sem uppgvötvaði Hendrix og bauð honum að flytja til London og hefja sólóferil. Hann lést eftir að hafa tekið inn svefnlyf með sterku áfengi árið 1970, 27 ára gamall.

Eitt og annað
Árið 2022 fékk Hið íslenzka reðasafn afsteypu af getnaðarlim Hendrix eftir að listakonan, Cynthia Albritton, sem gerði hana lést.

Tilvísanir
Hendrix, Jimi
Skíðaskálinn í Hveradölum

Skíðaskálinn í Hveradölum er skíðaskáli sem stendur í Hveradölum suðvestan við Reykjafell við rætur Hellisheiðar. Skíðafélag Reykjavíkur reisti skálann 1934 og átti hann til 1971 þegar Reykjavíkurborg keypti hann. Frá 1985 var skálinn í eigu Carls Johansen veitingamanns og fjölskyldu hans. Að kvöldi sunnudagsins 20. janúar 1991 brann hann til kaldra kola en nýr skáli í svipuðum stíl var síðan reistur á sama stað og tekinn í notkun 4. apríl árið eftir. Þar er nú rekið veitingahús.

Tenglar 
 Skíðaskálinn í Hveradölum er ljómandi vistlegur; grein í Morgunblaðinu 1935

Skíðaskálar á Íslandi
Þriggja konunga fundurinn í Malmö 1914

Þriggja konunga fundurinn var haldinn í Malmö í Svíþjóð 18.-19. desember 1914. Á honum sammæltust Kristján X Danakonungur, Hákon VII Noregskonungur og Gústaf V Svíakonungur um að Norðurlöndin skyldu halda hlutleysi í fyrri heimsstyrjöldinni.

Fyrri heimsstyrjöldin
Saga Norðurlanda
Opel

Adam Opel GmbH er þýskur bílaframleiðandi sem í dag er dótturfyrirtæki franska fyrirtækisins PSA Group (og áður í eigu General Motors), en höfuðstöðvar Open enn í Þýskalandi, sem gerði PSA annan stærsta bílaframleiðanda í Evrópu á eftir Volkswagen. Fyrirtækið var stofnað af Adam Opel í Rüsselsheim 21. janúar 1862 og framleiddi upphaflega saumavélar og síðar reiðhjól. Það hóf framleiðslu á bílum 1899.

Opel bílar eru seldir undir merkinu Vauxhall í Bretlandi. Vauxhall var sér fyrirtæki sem framleiddi sína bresku bíla, en er nú systurmerki Opel (og bílarnir annars eins, nema stýrið hægra megin út af vinstri umferð þar). Sumir Opel bílar eru líka seldir í Norður-Ameríku (og Kína) undir merkjunum Buick, Saturn, og Cadillac.

Þýskir bifreiðaframleiðendur
Friðrik 8.

Friðrik 8. af Glücksborg var konungur Danmerkur frá 1906 – 1912. Hann var elstur barna Kristjáns konungs 9. og Lovísu af Hessen-Kassel. Hann kvæntist Lovísu prinsessu af Svíþjóð-Noregi árið 1869. Fljótlega eftir brúðkaupið settust hjónin að í Charlottenlund-höll, þar sem mörg af átta börnunum þeirra fæddust.

Frá unga aldri sýndi Friðrik vísindum, listum og menningu mikinn áhuga. Hann ferðaðist mikið, meðal annars til London, Parísar, Berlínar, Stokkhólms, Færeyja og Íslands. Þar sem hann var krónprins í 43 ár fékk hann nægan tíma til að búa sig undir að verða konungur en hann ríkti aðeins í sex ár. Friðrik var frjálslyndur og var hlynntur því er þingræði var innleitt í Danmörku árið 1901.

Friðrik þótti vænt um Ísland og Íslendingum um hann, meira en vant var um Danakonunga.

Á efri árum fékk konungur hjartasjúkdóm, sem dró hann til dauða þann 14. maí 1912, þar sem hann var einn á ferð í Hamborg. Starfsfólk líkhússins bar ekki kennsl á konung Danmerkur fyrr en daginn eftir. Friðrik hlaut hinsta legstað í Hróarskeldudómkirkju og eftirmaður hans var sonurinn Kristján 10.

Lengi gengu sögusagnir um að konungurinn hefði látist á gleðihúsi. Á móti hefur verið bent á að það sé ótrúlegt, þar sem hann hafi látist aðeins um korteri eftir að hann yfirgaf hótel sitt.

Tilvísanir 

Danakonungar
Lukkuborgarætt
Ystingur

Ystingur (eða ostefni) er mjög prótínríkt efni í mjólkurvörum sem verður til við það mjólk er yst (eða hleypt) með ensímum eða vægri sýru (t.d. matarediki eða sítrónusýru) þannig að prótínin kekkjast og skilja sig frá mysunni í mjólkinni.

Ystingur er t.d. notaður í kotasælu, osta og fleira. Stundum er hann notaður beint til matargerðar. Ungverska sælgætið Túró Rudi er með fyllingu úr bragðbættum ystingi.

Mjólkurafurðir
Mjólk
Ostur
Hrafninn flýgur

Hrafninn flýgur er íslensk-sænsk víkingamynd frá 1984 og þriðja kvikmynd Hrafns Gunnlaugssonar í fullri lengd. Kvikmyndin gerist á Íslandi stuttu eftir landnám og fjallar um írskan mann, Gest (Jakob Þór Einarsson), sem fer til Íslands til að hefna sín á víkingum sem drepið höfðu foreldra hans og rænt systur hans þegar hann var á barnsaldri. Þegar kvikmyndin var frumsýnd var hún stundum kölluð eina ekta víkingamyndin. Hún náði nokkrum vinsældum á Norðurlöndunum og setningar úr myndinni, eins og „Þungur hnífur?“, urðu allþekktar. 

Myndinni var gjarnan lýst sem spagettívestra í víkingabúningi, meðal annars vegna tónlistar (panflauta er notuð til að skapa spennu í mörgum atriðum) og hliðstæðna við söguþráðinn í A Fistful of Dollars eftir Sergio Leone frá 1964 sem sjálf var eins konar endurgerð japönsku kvikmyndarinnar Yojimbo eftir Akira Kurosawa. Allar þessar myndir nýta algengt þjóðsagnaminni sem t.d. kemur fram í sögunni „Skraddarinn hugprúði“ í Grimmsævintýrum (gerð 1640 í þjóðsagnaflokkun Aarne-Thompson). Í einu af lokaatriðunum í Hrafninn flýgur segir Þórður (Helgi Skúlason) syni sínum útgáfu af þessari sögu til að róa hann, þar sem hann læst ætla að fórna honum til að lokka Gest út úr fylgsni sínu.

Viðtökur

Hrafninn flýgur vakti töluverða athygli strax meðan á framleiðslu stóð. Mikið var lagt í hönnun búninga þar sem að hluta var notast við gamaldags aðferðir í málmsmíði t.d. og leikmyndin þótti strax nýstárleg. Leikmunum var stillt upp í anddyri Háskólabíós meðan á sýningum stóð. Hluta af leikmyndinni má enn sjá í Drangshlíð undir Eyjafjöllum. Myndin vakti einnig athygli fyrir það að vera klippt á stafrænu formi (VHS). 

Aðsókn á myndina var mjög góð í kvikmyndahúsum á Íslandi og áætlaði DV (4. mars 2000) að um 70.000 manns hefðu séð hana, sem gerði hana að tíundu best sóttu íslensku kvikmyndinni fram að þeim tíma. Hún kom út á myndbandi fljótlega eftir að kvikmyndasýningum lauk og á mynddiski 2005. Hún hefur verið notuð í kennslu á Norðurlöndunum sem hefur verið gagnrýnt þar sem hún þykir ekki gefa nógu raunsæja mynd af tímabilinu.

Leikarar 
 Jakob Þór Einarsson sem Gestur
 Edda Björgvinsdóttir sem Systir Gests
 Helgi Skúlason sem Þórður
 Egill Ólafsson sem Broðir Þórðars
 Flosi Ólafsson sem Eirikur 
 Gotti Sigurðarson sem Einar
 Sveinn M. Eiðsson sem Vörður
 Pétur Einarsson sem Þræll kaupmaður með þungan hníf
 Þorstein Gunnarsson sem Kaupmaður
 Þráinn Karlsson sem Ölvir barnakarl
 Valgarður Guðjónsson sem Húskarl Eiriks 
 Gunnar Jónsson sem Húskarl Eiriks

Veggspjöld og hulstur

Tenglar 
 Hrafninn flýgur; grein í Morgunblaðinu 1983
 Harla óvenjuleg klipping; grein í Morgunblaðinu 1984 
 Hrafninn flýgur; grein í Morgunblaðinu 1984

Íslenskar kvikmyndir
Sænskar kvikmyndir
Lukkuborg

Lukkuborg getur líka átt við Lucca á Ítalíu. 
Lukkuborg eða Glúkksborg (þýska Glücksburg, danska Lyksborg) er lítill bær í Schleswig-Holstein í norður-hluta Þýskalands. Bærinn var upphaflega heimili Lukkuborgarættarinnar.

Landafræði Þýskalands
Lukkuborgarætt

Lukkuborgarætt hefur verið ríkjandi konungsætt Danmerkur frá 1863, er Kristján 9. tók við ríki. Hún er jafnframt ríkjandi konungsætt Noregs frá árinu 1905 og var konungsætt Grikklands með hléum frá 1863 til 1973.

Ættin er kennd við Glücksburg, bæ í Slésvík, og heitir reyndar fullu nafni Slesvig-Holsten-Sønderborg-Lyksborg á dönsku, en Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg á þýsku. Lukkuborgarætt er kvísl af Aldinborgarætt, sem hefur verið við völd í Danmörku síðan Kristján I varð konungur árið 1448.

Danakonungar
 
Ættfræði
Nói albinói

Nói albinói er fyrsta kvikmynd Dags Kára Péturssonar í fullri lengd. Hún fjallar um ungan dreng að nafni Nói, sem býr í afskekktum bæ á Íslandi. Nói á í erfiðleikum í skóla og fær litla virðingu heima hjá sér. Hann kynnist ungri stelpu frá Reykjavík og ákveður að strjúka í burtu með henni. En hún er ekki á sama máli. Kvikmyndin hlaut sex Edduverðlaun 2003 og var send í forval til Óskarsins 2004.

Íslenskar kvikmyndir