alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hákon 7. Noregskonungur

Hákon 7. (Carl Danmerkurprins; fæddur Christian Frederik Carl Georg Valdemar Axel) (f. 3. ágúst 1872 – 21. september 1957) var fyrsti konungur Noregs eftir sambandsslitin við Svíþjóð árið 1905. Hákon var sonur Friðriks 8.  Danakonungs og Lovísu drottningar.

Líf og fjölskylda 
Hákon giftist þann 22. júlí 1896 Maud Bretaprinsessu, yngstu dóttur Alberts Játvarðs sem seinna varð Játvarður 7., og konu hans Alexöndru drottningar. Þau eignuðust einn son þann 2. júlí 1903 sem var skírður Alexander Edward Christian Frederik og varð Ólafur 5. Noregskonungur.

Tenglar 
 Hákon VII; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1942

Noregskonungar
Stjórnmálaleiðtogar í seinni heimsstyrjöldinni
Lukkuborgarætt
Norska konungsfjölskyldan
Jóhann Magnús Bjarnason

Jóhann Magnús Bjarnason (24. maí 1866 – 8. september 1945) var íslenskur rithöfundur, skáld og kennari í Kanada. 

Jóhann var fæddur að Meðalnesi í Norður-Múlasýslu, en fluttist vestur um haf árið 1875. Hann dvaldist æskuár sín Markland, Halifaxfylki, í Nova Scotia. Æskuár hans urðu honum sú uppspretta sem hann notaði sér síðar meir þegar hann skrifaði fyrstu skáldsögu sína, Eiríkur Hansson (1899-1903). Þegar nýlendan í Markland leið undir lok árið 1882 fluttist hann til Winnipeg og þaðan til Nýja Íslands (New Iceland). Þar var hann lengi kennari. Hann skrifaði síðan meðfram kennslustörfum Brazilíufaranna (1905-1908) og Í Rauðárdalnum (1914-1922) ásamt fjölda smásagna, greina og ljóða.

Tengill 
 Góðskáld og göfugmenni; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1948

Vestur-Íslendingar
Grettir Björnsson - Grettir Björnsson - 1976

Grettir Björnsson - Grettir Björnsson  er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1976. Hljóðritun fór fram hjá Tóntækni h.f. Tæknimaður: Sigurður Árnason. Hljóðblöndun: Sigurður Árnason og Grettir Björnsson.

Lagalisti
Klettafjallapolki - Lag: Grettir Björnsson 
Mexicó - Lag: Francis Lopez
Þingvallamars - Lag: Hartvig Kristoffersen 
Rauðvínsglasið - Lag: Michel Peguri
Nótt á Kúbu  - Lag: Simons
Tyrkneskur mars (K-331)  - Lag: W- A. Mozart
Hugrakki nautabaninn  - Lag: Frosini
Auðveldur sigur - Lag: Scott Joplin
Tírólahatturinn - Lag: E. Hunziker
Svart og hvítt  - Lag: G. Bostard
Drangeyjarpolki - Lag: Grettir Björnsson
Í leikbrúðulandi - Lag: P. Deiro

SG-hljómplötur
Hljómplötur gefnar út árið 1976
Mertensfall

Mertensfallið er heiltölufall skilgreint sem summa n fyrstu liða Möbiusarfallsins, táknað með M:
,
þar sem M(n) táknar summu n fyrstu liða Möbiusfallsins μ(k). Tilgáta Mertens segir að tölugildi fallsins sé takmarkað af ferningsrótinni af n, þ.e.

en tilgátan var afsönnuð árið 1985.

Eftirfarandi ósönnuð fullyrðing um vöxt Mertensfallsins er jafngild tilgátu Riemanns:

,
 
þar sem ε > 0.

Talnafræði
Heiltöluföll
Vítisenglar

Vítisenglar (enska: Hells Angels) er samtök áhugafólks um vélhjól, og aka vanalega á Harley-Davidson vélhjólum. Félagsamtökin eru starfrækt í mörgum löndum, í Bandaríkjunum og Kanada eru þau skrásett sem fyrirtæki. Löggæsluyfirvöld víða um heim svo sem FBI hafa grun um að félagar samtakanna taki þátt í ólöglegri starfsemi svo sem ofbeldisverkum, vændi, peningaþvætti, sölu og dreifingu eiturlyfja og þýfis. Talsmenn samtakanna halda því fram að þeir séu fórnarlömb ofsókna á þann hátt að þó 1 % félaga taki þátt í ólöglegu athæfi þá séu hinir 99% látnir gjalda þess þó þeir séu löghlýðnir borgarar.

Samtökin voru stofnuð árið 1948 í Fontana, Kaliforníu og fengu nafnið "Hells Angels" eftir 303 sprengjusveit í flugher Bandaríkjanna sem stofnuð var í byrjun seinni heimstyrjaldarinnar.

Vítisenglar á Íslandi 
Íslensk lögregluyfirvöld telja félagasamtökin skipulögð glæpasamtök og hafa nokkrum sinnum meinað norrænum vítisenglum að koma til Íslands. Lögregluyfirvöld telja að samtökin hyggist ná fótfestu hér á landi í gegnum vélhjólaklúbbinn Fáfni í Grindavík. För hóps norrænna Vítisengla til Íslands var stöðvuð í febrúar 2002. Talsmenn Fáfnis segja Vítisenglana þá hafa verið ferðamenn sem hugðu á ævintýraferð upp á Langjökul og skoða Gullfoss og Geysi og Bláa lónið. För átta norrænna Vítisengla var stöðvuð í nóvember 2007 er þeir hugðust sitja 11. ára afmælisfagnað Fáfnis í Reykjavík.

Í Kanada eru litið á Vítisengla sem glæpasamtök.

Heimildir 
 
 Vítisenglar stefndu til landsins (Mbl. 26. júí 2002)
  Vítisenglar hafa áður sýnt áhuga á Íslandi (Mbl. 2. feb 2002)
 Vítisenglar sendir heim í fylgd lögreglu  (Vísir.is 3. nóv 2007)

Bifhjólaklúbbar
Róðukross

Róðukross er kross sem sýnir Jesú krossfestan og sker sig þannig frá venjulegum krossi. Róðukross er ein af helstu táknmyndum kristinnar trúar en er algengari á meðal kaþólikka en mótmælenda.

Tengill 
 Hugleiðingar um krossinn; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1969

Kristni
Basar

Basar er á Íslandi ofast haft um útsölu eða markað á vörum til ágóða fyrir félag eða góðgerðastofnun. Basar getur þó líka átt við sölutorg eða borgarsvæði í Austurlöndum þar sem haldinn er markaður allan ársins hring, eins og t.d. Khan El-Khalili í Kaíró.

Basar á Íslandi 
Þegar fyrst var farið að halda basar á Íslandi, um miðja 19. öld, auglýsti Þjóðólfur basar og lét þessa skýringu fylgja: Basar er eins konar bráðabirgðar-sölubúð, eða glysmarkaður fyrir ýmsa muni, sem menn safna saman áður með gjöfum, samskotum eða innkaupum, til að selja aftur og fá fé fyrir, sem þá er varið samkvæmt áður ákveðnu augnamiði. 

Verslun
Tombóla

Tombóla er hlutavelta, oftast smá í sniðum og er oftast til styrktar einhverri góðgerðarstofnun. Hlutaveltan fer þannig fram að hlutir eru merktir og miðar með sömu tölum settir í ílát ásamt núllmiðum. Að fá að draga miða kostar svo vissan pening, og annaðtveggja fær maður ekkert eða þann hlut sem er merktur sömu tölu og dregin var. Á Íslandi má oft sjá börn halda tombólu fyrir utan verslanir og eru þá oft að safna fyrir stofnanir eins og t.d. Rauða krossinn. 

Þegar tómbóla kom fyrst til Íslands, á sjöunda áratug 19. aldar útskýrði tímaritið Þjóðólfur tombólu þannig: Tombólan er lukkuspil, vissir munir eru merktir tölum, og þær tölur aftur skrifaðar á miða; síðan eru miðarnir saman brotnir, og þeim blandað saman við óskrifaða miða. Síðan er allt látið í holar hjólöskjur með litlu rennuloki á, og þeim snúið alveg eins og hverfisteini, í milli þess sem menn draga miðana. Sá sem fær tóman miða, fær ekkert, en borgar þó fyrir að draga, t.d. 30 aura, en sá sem dregur tölu, hann fær þann hlut á tombóluborðinu, sem hefur sömu tölu og miðinn. Má þá nærri geta, að meðan t.d. sá fyrsti fær ekkert, dregur annar íleppa, þriðji þráðarspotta, fjórða kóngsdóttur o.s.frv.
Lensport

Lensport er op á skipum sem staðsett er neðst á borðstokk (lunningu). Þau liggja nokkur meðfram öllu skipinu og út um það á vatn af þilfari að renna. Í stærstu veltum taka skip stundum inn á sig sjó inn um lensportin og veitir því út aftur ef allt er með felldu. Í grein í Morgunblaðinu 1962 sem fjallar um hvernig eigi að varast sjóslys, segir: Skálkaðar lúgur, opin lensport, hæfileg ballest, skynsamleg hleðsla og varkár sigling er nauðsynleg varúðarráðstöfun til að koma í veg fyrir sjóslys. Ekki má rugla lensportum saman við lensingar eða neglugat.

Tenglar 
 Hefði lensport varnað óhappinu við Hrísey; grein í Morgunblaðinu 1986

Skipshlutar
Efribyggð

Efribyggð er byggðarlag í Skagafirði. Það tilheyrði Lýtingsstaðahreppi meðan sá hreppur var og hét. Efribyggð er ofan Neðribyggðar, undir Efribyggðarfjöllum. Bæir á Efribyggð í röð frá norðri til suðurs eru: Kolgröf, Álfgeirsvellir, Álfheimar, nýbýli úr Álfgeirsvöllum, Ytra-Vatn, Syðra-Vatn, Brekkukot (ekki í ábúð), Ytri-Mælifellsá og Mælifellsá. Efribyggðarvegur liggur eftir endilangri byggðinni.

Landnámsmaðurinn Álfgeir nam Efribyggð og bjó á Álfgeirsvöllum.

Sveitarfélagið Skagafjörður
Norðurá (Skagafirði)

Norðurá rennur eftir endilöngum Norðurárdal í Skagafirði og myndar víðáttumiklar eyrar á dalbotninum. Hún sameinast Héraðsvötnum neðan Flatatungu. Í hana falla margar þverár, sumar í hrikalegum giljum, og má nefna Kotá, Valagilsá, Horná, Heiðará, Grjótá, Króká, Stóralæk og Egilsá.

Ár á Íslandi
Akrahreppur
Flatatunga

Flatatunga er bær á Kjálka í Skagafirði. Tungan sem bærinn er kenndur við myndast milli Héraðsvatna og Norðurár. Flatatunga er landnámsjörð Tungu-Kára og gamalt stórbýli. Í Þórðar sögu hreðu er sagt frá skála sem Þórður smíðaði í Flatatungu og var löngum talið að Flatatungufjalirnar, útskornar fjalir frá 12. öld sem varðveittar eru á Þjóðminjasafni Íslands, væru úr þeim skála. Aðrir hafa þó talið líklegra að þær séu úr kirkju, sennilega Hóladómkirkju. Aðeins örfáar fjalir hafa varðveist en þær eru hluti af stóru verki í býsönskum stíl sem sýndi dómsdag. Allmargar fjalir til viðbótar glötuðust er búrið í Flatatungu brann 1898.

Flatatungufjalirnar þykja mjög merkar, enda eru þær líklega elstu myndir sinnar tegundar á Norðurlöndum, og hefur mikið verið skrifað um þær. Selma Jónsdóttir skrifaði doktorsritgerð sína, Dómsdagurinn í Flatatungu (1959), um fjalirnar, Kristján Eldjárn skrifaði um þær og Hörður Ágústsson skrifaði bókina Dómsdagur og helgir menn á Hólum (1989) um fjalirnar.

Akrahreppur
Íslenskir bæir
Atlavík

Atlavík er vík í Lagarfljóti nærri Hallormsstað í Múlaþingi.

Múlaþing
Víkur á Íslandi
Hnýfill

Hnýfill (einnig nefnt kani eða kanni) er sá hluti bátsstefnis (oftast á seglbát) sem stendur upp fyrir borðstokkinn. Til er bæði framhnýfill og einnig afturhnýfill. Þegar sjór ólgar og vont er í veðri getur framhnýfillinn stungist í kaf og báturinn tekið inn á sig. Svíri er hnýfill skips þar sem brandar og stál (sem er efsti hluti stafns eða skuts á stórskipum) koma saman efst og fremst á stafni.

Skipshlutar
Stefni

Stefni (einnig kallað framstefni og stundum nef) er heiti á fremsta hluta skipsskrokks. Einnig er til afturstefni, en það er skuturinn aftanverður (og þá oft í laginu eins og stefni). Stór (flutninga)skip hafa gjarnan perulaga stefni, s.k. perustefni, sem minnkar eldsneytiseyðslu.

Orð tengd stefni 
 gægja er lot á báti. 
 hnísa er á mótum stefnis og kjalar. 
 kylfa var í íslensku fornmáli haft um efsta hluta skipsstefnis.
 lot (einkum haft í fleirtölu) er bugurinn neðst á stefni og skut báta framan og aftan kjalar. Annars útskýrt aðeins sem halli á stefni. 
 sax er efsti hluti skipsstefnis. Í fleirtölu (söx) er afturámóti átt við fremsta rúm í skipi.

Skipshlutar
Hvelja

Hvelja er „húð“ hvala og hrognkelsis. Undir hveljunni er ríkt spiklag og á henni er ekkert hreistur eins og á fiskum. Hvelja í þessari merkingu hefur þó ekkert með orðasambandið að súpa hveljur að gera. Hvelja í þeirri merkingu er marglytta, en þegar menn súpa hveljur þá er eins og þeir nái ekki andanum og séu að „drekka marglyttur“. 

Hveljur
François Rabelais

François Rabelais (fæddur kringum 1494, lést 9. apríl 1553) var franskur rithöfundur og læknir. Hann var munkur sem ungur maður, en tók seinna að nema læknisfræði og fornmálin. Hann er þekktastur fyrir bók sína Gargantúi og Pantagrúll sem kom út á íslensku í þýðingu Erlings E. Halldórssonar árið 1993.

Tenglar 
 Gargantúi (Þriðji kafli); brot úr Gargantúi og Pantagrúll; birtist í Lesbók Morgunblaðsins 1983
 Gargantúi (Sjötti kafli); brot úr Gargantúi og Pantagrúll; birtist í Lesbók Morgunblaðsins 1983
 Gargantúi (Tíundi kafli); brot úr Gargantúi og Pantagrúll; birtist í Lesbók Morgunblaðsins 1983

Franskir rithöfundar
Andspyrna (hreyfing)

Andspyrna er lauslegur hópur stjórnleysingja á Íslandi. Upphafsmaðurinn er Sigurður Harðarson, hjúkrunarfræðingur og pönk-söngvari, sem stofnaði vefsíðu Andspyrnu og bókasafn hennar. Engin skrá er haldin yfir meðlimi hópsins, en starfsemin felst í því að reka bókasafnið sem er til húsa í Reykjavíkur akademíunni en þar áður á ýmsum stöðum eins og Friðarhúsi, Kaffi Hljómalind og Tónlistarþróunarmiðstöðinni), selja bækur í distrói (bókamiðlun) Andspyrnu, þýða og gefa út bækur og bæklinga, sýna kvikmyndir og fleira. Á síðu Andspyrnu segir "Barátta anarkista snýst um að fella öll yfirvöld og útrýma allri pýramídalaga skipulagningu. Tvö orð - Án yfirvalds! - eru grunnurinn að hugmyndafræði anarkista; einföld og stutt setning, en flókin og margslungin í verki. Við munum kappkosta að gera grein fyrir fjölbreyttri flóru hugmynda og aðgerða innan anarkismans og eigna ekki neinni einstakri stefnu innan hans blaðið."

Tengill 
 Vefsíða Andspyrnu

Heimildir 

Íslensk grasrótarstjórnmál
Íslensk stjórnmál
Stjórnleysisstefna
Melatorg

Melatorg er hringtorg í Reykjavík, þar sem Suðurgata sker Hringbraut. Við torgið stendur Þjóðminjasafn Íslands, og rétt við það eru Þjóðarbókhlaðan og Hólavallakirkjugarður.

Götur í Reykjavík
Torg_í_Reykjavík
Suðurgata

Suðurgata er tengibraut í Reykjavík, sem liggur frá Túngötu í norðri til Skerjafjarðar í suðri, þar sem hún breytist í götuna Einarsnes. Við Suðurgötu eru Hólavallagarður og Stofnun Árna Magnússonar, auk þess sem segja má að Þjóðarbókhlaðan, Hótel Saga, Þjóðminjasafn Íslands og fleiri kennileiti standi við hana, þótt þau tilheyri öðrum götum. Hámarkshraði á Suðurgötu er 50 kílómetrar á klukkustund. Gatan er kennd við suðurátt vegna þess að hún liggur í suður frá gamla miðbænum, en áður en hún fékk þetta formlega nafn var hún kölluð ýmsum nöfnum, m.a. Kirkjugarðsstræti og var einnig nefnd Kærleiksbraut í hálfkæringi. Suðurhluti götunnar, sunnan Hringbrautar, hét upphaflega Melavegur. Við Suðurgötu 2 stóð áður Dillonshús, eitt elsta hús Reykjavíkur. Þar er nú bílastæði.

Tenglar 
 Reisulegt hús við Suðurgötu; grein í Morgunblaðinu 1994

Götur í Reykjavík
Túngata

Túngata er heiti á götu víða um land. Meðal bæja sem hafa Túngötu eru Vestmannaeyjabær, Reykjavík, Grenivík, Tálknafjörður, Patreksfjörður, Stöðvarfjörður, Sandgerði, Seyðisfjörður, Borgarnes, Álftanes, Siglufjörður, Eyrarbakki, Suðureyri, Reykjanesbær, Ísafjörður, Ólafsfjörður og Fáskrúðsfjörður.

Í Reykjavík er Túngata kennd við Landakotstún. Hún liggur frá Suðurgötu í austri til Bræðraborgarstígs í vestri. Landakotskirkja, Landakotsskóli og Landakotsspítali standa við Túngötu, auk þess sem sendiráð Rússlands, Þýskalands og Frakklands eiga hvert sitt hús við hana.

Kænugarðstorg er neðarlega á Túngötu, á mótum Garðastrætis.

Götur í Reykjavík
Bræðraborgarstígur

Bræðraborgarstígur er gata í vesturbæ Reykjavíkur. Hann liggur milli Hringbrautar í suðri og Vesturgötu í norðri. Við hann er einkum íbúðarhúsnæði, sum húsin eru með þeim eldri í borginni. Gatan dregur nafn sitt af húsinu Bræðraborg (nú Bræðraborgarstígur 14), sem reist var af bræðrunum Bjarna og Sigurði Sigurðssyni frá Hæðarenda í Grímsnesi um 1880. Götuheitið kemur fyrst fyrir í heimildum árið 1885.

Ýmis bókaforlög hafa á síðari árum valið sér aðsetur á Bræðraborgarstíg. Bókaútgáfan Iðunn var á Bræðraborgarstíg 16 frá því um 1975-2000, Bjartur-Veröld er nú á Bræðraborgarstíg 9 og Forlagið (JPV útgáfa, Mál og menning, Vaka-Helgafell og Iðunn) á Bræðraborgarstíg 7.

Tenglar 
 Úr sögu Bræðraborgarstígs; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1991
 Þar skemmti Gvendur dúllari; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1991

Tilvísanir 

Götur í Reykjavík
Vesturbær Reykjavíkur
Vesturgata

Vesturgata er gata í vesturbæ Reykjavíkur. Hún liggur frá Aðalstræti í austri til Ánanausta í vestri. Flest húsin við hana eru íbúðarhús, en þar eru einnig nokkur fyrirtæki. Hámarkshraði er 30 km/klst.

Vesturgata heitir svo vegna þess að hún liggur í vesturátt frá miðbænum, en hét áður Hlíðarhúsastígur, eftir kotinu Hlíðarhúsum sem forðum stóð við hana. Seinna hét hún Læknisgata, sem kom til vegna húss sem landlæknir bjó í og stóð á Hlíðarhúsavelli (nú Ránargata 13). Læknisgötunafnið varð Vesturbæingum þó aldrei munntamt. Þeir kölluðu hana alltaf Hlíðarhúsastíg, eða Stíginn, og Vesturgötu nafnið átti líka örðugt uppdráttar, því að langt fram yfir aldamótin 1900 töluðu menn um að fara vestur á Stíg.

Tengt efni 
 Glasgow, húsið sem stóð við Vesturgötu (5A).

Tengill 
 Úr sögu Hlíðarhúsa; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1948
 Gamalt hús og horfnir vinir; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1975
 Vesturbærinn - Vesturgatan; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1977

Götur í Reykjavík
Hofsvallagata

Hofsvallagata er tengibraut í vesturbæ og á Melunum í Reykjavík. Hún liggur frá Túngötu í norðaustri til Ægisíðu í suðvestri. Hámarkshraði á henni er 50 km/klst. Sundlaug Vesturbæjar er við Hofsvallagötu, einnig Melabúðin, og verkamannabústaðir og fleira íbúðarhúsnæði.

Götur í Reykjavík
Vesturbær Reykjavíkur
Melarnir

Melarnir eru íbúðahverfi í Reykjavík. Þeir eru kenndir við meli sem voru þar áður en hverfið var byggt. Göturnar sem heyra undir Melina heita flestar „-melur“, svo sem Víðimelur, Reynimelur, Grenimelur og Hagamelur. Melaskóli þjónar grunnskólabörnum hverfisins. Austan við Birkimel er Þjóðarbókhlaðan, en þar sem hún stendur nú var áður Melavöllurinn.

Tengt efni 
 Bæjarhúsin á Melunum

Hverfi Reykjavíkur
Vesturbær Reykjavíkur
Höfðahverfi

Höfðahverfi er íslensk sveit í austanverðum Eyjafirði og tilheyrir Grýtubakkahreppi. Það er kennt við Höfðann, sem stendur við fjörðinn og sést hvaðanæva að úr sveitinni. Þorpið Grenivík er í Höfðahverfi, og margir bóndabæir, svo sem Grýtubakki, Lómatjörn, Hléskógar og Höfði. Þengill mjögsiglandi nam þar land, segir Landnámabók, og er höfðinn kenndur við hann.

Grýtubakkahreppur
Eyjafjörður
Skotfélag Reykjavíkur

Skotfélag Reykjavíkur (Reykjavig Skydeforening) var fyrsta íþróttafélag á Íslandi. Það var stofnað 1867. Skothúsvegur í miðbæ Reykjavík dregur nafn sitt af æfingahúsi þess. Æfingahús þeirra nefndu þeir Reykjavig Skydeforenings Pavillon, en það gekk ávallt undir nafninu Skothúsið.

Tenglar 
 Heimasíða
 Fyrsta íþróttafélag Reykjavíkur; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1951

Íþróttabandalag Reykjavíkur
Reykjavík
Longyearbyen

Longyearbyen (eða Longyearbær) er stærsti bærinn á Svalbarða. Þar er einnig sýslumannssetur og höfuðstöð norskra yfirvalda á eyjunum. Bærinn er á eyjunni Spitsbergen, sem er stærsta eyjan í klasanum. Íbúar Longyearbyen eru 2.368 (2019). Bærinn dregur nafn af John Munroe Longyear, sem var aðaleigandi bandarísks kolanámufélags.

Tilvísanir

Tenglar 
 Fréttaveita (norska)

Svalbarði
Bæir í Noregi
Einar Þorsteinsson (f. 1633)

Einar Þorsteinsson (f. 21. febrúar 1633, d. 9. október 1696) var biskup á Hólum frá 1692 til dauðadags, 1696, eða í rúm 4 ár.

Foreldrar Einars voru Þorsteinn Tyrfingsson (um 1595–1645) prestur í Hvammi í  Norðurárdal, og kona hans Jórunn Einarsdóttir (um 1600–1678) frá Melum í Melasveit. 

Einar Þorsteinsson fæddist í Hvammi í Norðurárdal og ólst þar upp. Hann lærði undir skóla hjá séra Þórði Jónssyni í Hítardal, var tekinn í Hólaskóla 1645 og varð stúdent þaðan 1649. Var síðan eitt ár djákni á Reynistað og tvö ár í þjónustu Henriks Bjelkes, fór með honum utan 1650. Skráður í  Kaupmannahafnarháskóla í desember 1652 og varð attestatus í guðfræði vorið 1654. Kom heim um sumarið og varð heyrari (þ.e. kennari) í Hólaskóla í 2-3 ár og síðan skólameistari í þrjú ár. Fékk Múla í Aðaldal 1660 (tók við staðnum vorið 1662) og var prestur þar til 1692. 

Einar fór til Kaupmannahafnar haustið 1691 og fékk veitingu konungs fyrir biskupsdæminu. Vígður 13. mars 1692, kom heim um vorið og tók við Hólastól í lok júní.  
Páll Eggert Ólason segir um Einar: "Hann var talinn vel að sér í andlegum og veraldlegum efnum, glaðlyndur og gestrisinn, stjórnsamur og auðgaðist vel, en þó vel látinn."  

Engin prentsmiðja var á Hólum í tíð Einars Þorsteinssonar.  

Engin mynd eða málverk er til af Einari Þorsteinssyni, en legsteinn með grafskrift hans er í Hóladómkirkju. 

Einar Þorsteinsson var tvígiftur. Kona 1 (gift 1664): Ingibjörg Gísladóttir (f. um 1642, d. 8. júní 1695), dóttir Gísla Brynjólfssonar prests á Bergsstöðum í Svartárdal og konu hans Sesselju Grímsdóttur. Þau áttu 11 börn sem upp komust, meðal þeirra voru: Guðrún Einarsdóttir (1665–1752) kona Jóns Árnasonar biskups í Skálholti, Gísli eldri Einarsson (1666–1724) prestur í Múla eftir föður sinn, Guðríður Einarsdóttir (f. 1669) kona Jóns Jónssonar Thorlaciusar sýslumanns, Sigurður Einarsson (1673–1748) lögsagnari á Geitaskarði, Nikulás Einarsson (1673–1707) sýslumaður á Reynistað, Gísli yngri Einarsson (1678–1747) prestur á Auðkúlu í Svínadal, og sex önnur, þar af dóu fjögur úr stórubólu 1707.

Kona 2 (gift 1696): Ragnheiður Jónsdóttir (1646 – 10. apríl 1715), dóttir Jóns Arasonar prests í Vatnsfirði og ekkja Gísla Þorlákssonar biskups. Einar dó tæpum mánuði eftir brúðkaupið. Þau Einar og Ragnheiður voru barnlaus.

Heimildir
Páll Eggert Ólason: Íslenskar æviskrár I.
Sigurjón Páll Ísaksson: Um Legsteina í Hóladómkirkju. Skagfirðingabók  21.
Íslendingabók (á netinu).

Hólabiskupar

Íslendingar á 17. öld
Fegurð

Fegurð er hugtak, sem á við upplifun athuganda á fyrirbæri, sem veldur ánægju- eða nautnatilfinningu, t.d. náttúrufyrirbæri, myndlistarverk, tónverk eða skáldverk. Fegurð er viðfangsefni fagurfræðinnar, félagsfræðinnar og félagssálfræði.

Tenglar 

 
 
 Fegurð til forna; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1971
 

Fagurfræði
Prentun

Prentun er það að þrykkja bleki (prentsvertu) í mynd leturs, mynda o.s.frv. og láta það koma fram, oftast á pappír.

Tengill 
 Fyrsta prentverk á Íslandi; 1. grein í Lesbók Morgunblaðsins 1985
 Blöð úr týndri bók - Fyrsta prentverk á Íslandi; 2. grein í Lesbók Morgunblaðsins 1985
 Prentsmiðjumálið; grein í Norðra 1853
 Prentmyndagerð á Íslandi 20 ára; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1939
 Tæknibreytingarnar eru geipilega miklar; grein í Morgunblaðinu 1985
Madeleine McCann

Madeleine McCann (fædd 12. maí 2003 í Leicester, hvarf 3. maí 2007 í Algarve) er stúlka sem hvarf af hótelherbergi 3. maí árið 2007 á Praia da Luz í Algarve, Portúgal, þá tæpra fjögurra ára gömul. Hún var þar ásamt foreldrum sínum og systkinum. Talið er fullvíst að henni hafi verið rænt meðan hún svaf í herbergi með systkinum sínum, sem eru tvíburar, en foreldrar þeirra höfðu skilið börnin eftir stutta stund meðan þau héldu niður á veitingastað nokkra tugi metra í burtu frá herberginu. Portúgalska lögreglan ásakaði foreldrana um að hafa myrt hana og lagði talsvert á sig til að reyna að sanna það, en án árangurs. Í júní 2020 var talið að þýskur barnaníðingur hafi myrt stúlkunna.

Tenglar 
 findmadeleine.com
 Frétt Pressunnar 28.7.2011 

Glæpir í Portúgal
Sagnaritun

Sagnaritun er annars vegar sú iðja kölluð að safna sögum og varðveita með skriflegum hætti; hins vegar getur sagnaritun einnig verið það að skrifa sögu í skilningi sagnfræðinnar, það er að segja að setja saman upp heildstæða frásögn af atburðum upp úr heimildum, annaðhvort frumheimildum eða stoðheimildum.

Söfnun frásagna 
Sögurnar, sem sagnaritarar safna, hafa oft varðveist í munnlegri geymd, það er að segja gengið manna á millum í endursögn, oft yfir langt tímabil. Þær tengjast gjarnan ákveðnum landsvæðum og geta fjallað um þjóðtrú, atburði, gengið fólk, örnefni og svo framvegis.

Einn best þekkti íslenski sagnaritarinn var Jón Árnason sem safnaði þjóðsögum sem oft hafa verið gefnar út undir nafninu Þjóðsögur Jóns Árnasonar, fyrst 1862.

Tengt efni 
 Forngrísk sagnaritun
 Rómversk sagnaritun

Sagnfræði
Rósa (Sjálfstætt fólk)

Rósa er persóna í bókinni Sjálfstætt fólk eftir Halldór Laxness, og er hún fyrsta kona Bjarts í Sumarhúsum. Hún deyr við það að fæða dóttur sína Ástu Sólliju, sem hún hafði eignast með Ingólfi en Bjartur ól hana samt upp. 
Hún er talin vera með hjartveiki, og félagsfælni eftir því sem að líður á söguna. Hún felur sig þegar fólk kemur í heimsókn sérstaklega þegar Ingólfur er með í för. Heilsa hennar fer hrörnandi og hún sofnar mjög mikið á afskekktum stöðum, gæti það talið til þess að hún henti (gaf) ekki Gunnvör stein þegar hún fór þar frammhjá eða hvort að það væri Bjarti að kenna, vegna einræðisherravalds hans.

Persónur í Sjálfstæðu fólki