alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Kristín Eiríksdóttir

Kristín Eiríksdóttir (f. 3. nóvember 1981) er íslenskt ljóðskáld og rithöfundur. Hennar fyrsta ljóðabók, Kjötbærinn, sem Bókaútgáfan Bjartur gaf út 2004, vakti mikla athygli og henni fylgdi hún eftir með annarri ljóðabók, Húðlit auðnin, hjá Nýhil 2006, en ljóð eftir hana birtust einnig í safnritinu Ást æða varps sem Nýhil gaf út 2005. Síðan þá hefur hún sent frá sér margskonar ritverk, ljóð, leikrit, smásögur og skáldsöguna Hvítfeld, sem kom út hjá JPV útgáfu árið 2012 og var tilnefnd til Fjöruverðlaunanna. Árið 2014 sendi Kristín síðan frá sér ljóða- og myndverkabókina Kok sem tilnefnd var til Íslensku bókmenntaverðlaunanna það ár. Hún hefur einnig skrifað fyrir leikhús, leikritin Karma fyrir fugla ásamt Karí Ósk Grétudóttur, og Kristín Jóhannesdóttir setti upp í Þjóðleikhúsinu 2013, einþáttunginn Skríddu sem Kristín Eysteinsdóttir setti upp í Borgarleikhúsinu 2013 og Hystory sem Sokkabandið setti upp í Borgarleikhúsinu 2015.

Kristín er dóttir Ingibjargar Haraldsdóttur, rithöfundar og þýðanda.

Ritaskrá

Ljóð 

 Kjötbærinn, Bjartur, 2004
 Húðlit auðnin, Nýhil, 2006
 Annarskonar sæla, JPV útgáfa, 2008
 Kok, JPV útgáfa, 2014

Smásagnasöfn 
 Doris deyr, JPV útgáfa, 2010

Skáldsögur 
 Hvítfeld - fjölskyldusaga, JPV 2012
 Elín, ýmislegt, JPV 2017

Leikrit 
 Karma fyrir fugla (ásamt Karí Ósk Grétudóttur), 2013
 Skríddu, 2013
 Hystory, 2015

Þýðingar 
 Hundshaus, skáldsaga e. Morten Ramsland, Mál og menning, 2007

Tenglar 

 Upplýsingar um Kristínu af vef Forlagsins
 Upplýsingar um Kristínu af Bókmenntavefnum
 Viðtal við Kristínu. Vísir 2015

Íslensk skáld
Íslenskir rithöfundar
Íslenskar konur
Handhafar íslensku bókmenntaverðlaunanna
Handhafar Fjöruverðlaunanna
Strikið

Strikið er rétt rúmlega 1 km löng göngu- og verslunargata í miðborg Kaupmannahafnar sem liggur frá Ráðhústorgi að Kongens Nytorv.

Kaupmannahöfn
Vegir
Óraníureglan

Óraníureglan er regla mótmælenda sem starfar víða í engilsaxneskum löndum en þó fyrst og fremst á Norður-Írlandi og í Skotlandi.

Saga
Reglan var stofnuð á Írlandi 1795 af mótmælendum sem vildu bindast samtökum gegn kaþólikkum og þeim sem kröfðust sjálfstæðis Írlands.

Göngutíð Óraníumanna
Á ári hverju minnast meðlimir reglunnar orrustunnar við Boyne 1690 með því að halda göngur. Göngur Óraníumanna á Norður-Írlandi eru þarlendum kaþólikkum þyrnir í augum og á göngutíð brýst oft út mikið ofbeldi milli motmælenda og kaþólikka. Annars staðar en á Norður-Írlandi eru göngur Óraníumanna ekki umdeildar og fara friðsamlega fram.

Alþjóðleg bræðrafélög
Kristni
Harriet Tubman

[[Mynd:Harriet Tubman.jpg|thumb|right|Harriet TubmanLjósmynd eftir H. B. Lindsley, 1880.]]
Harriet Tubman (um 1822 – 10. mars 1913) einnig þekkt sem „Móses“ var bandarísk blökkukona sem barðist fyrir afnámi þrælahalds. Hún var sjálf strokuþræll. Hún aðstoðaði við flótta margra þræla frá heimaslóðum hennar í Maryland um neðanjarðarlestarkerfið (The Underground Railroad). Í bandaríska borgarastríðinu starfaði hún sem njósnari fyrir Norðurríkin.

Andstæðingar þrælahalds í Bandaríkjunum
Bandarískir njósnarar
Þrælastríðið
Samúel J. Samúelsson

Samúel J. Samúelsson (fæddur 1974) er íslenskur básúnuleikari og útsetjari sem er best þekktur fyrir að spila og syngja með fönkhljómsveitinni Jagúar. Hann lauk burtfararprófi í básúnuleik frá Tónlistarskóla FÍH vorið 2000, og hefur starfað með fjölmörgum hljómsveitum, bæði sem basúnuleikari og útsetjari. Fyrsta sólóplata hans, Legoland, var upptaka af burtfarartónleikum hans og innihélt frumsamda stórsveitartónlist.

Íslenskir tónlistarmenn
Edduverðlaunin 2004

Edduverðlaunin 2004 voru afhending Edduverðlauna Íslensku sjónvarps- og kvikmyndaakademíunnar á Hotel Nordica, 14. nóvember 2004. Aðalkynnar kvöldsins voru Kristján Kristjánsson og Helga Braga Jónsdóttir. Veitt voru verðlaun í fjórtán flokkum, sem var einum færri en árið áður. Flokkarnir leikari og leikkona ársins annars vegar og leikari og leikkona í aukahlutverki hins vegar var skellt saman og fimm tilnefndir í hvorum flokknum í stað þriggja áður. Þá var aftur bætt við flokknum „Leikið sjónvarpsefni“ sem hafði verið felldur út árið áður. Flokkurinn „Fréttamaður ársins“ var einnig felldur út en í staðinn  kom „Skemmtiþáttur ársins í sjónvarpi“.

Af kvikmyndum í fullri lengd bar mest á Kaldaljósi Hilmars Oddssonar með Ingvar E. Sigurðsson í aðalhlutverki sem hlaut fimm edduverðlaun. Tvær heimildamyndir sem báðar fjölluðu um Málverkafölsunarmálið fengu tilnefningu: Án titils eftir Þorstein J. Vilhjálmsson, og Faux - Í þessu máli eftir Sólveigu Anspach.

Tilnefningar og handhafar Edduverðlauna 2004
Handhafar Edduverðlaunanna í hverjum flokki eru feitletraðir.

Leikari/leikkona ársins í aðalhlutverki

Leikari/leikkona ársins í aukahlutverki

Skemmtiþáttur ársins

Sjónvarpsþáttur ársins

Heimildamynd ársins

Hljóð og mynd

Útlit myndar

Handrit ársins

Leikstjóri ársins

Bíómynd ársins

Stuttmynd ársins

Leikið sjónvarpsefni ársins

Tónlistarmyndband ársins

Heiðursverðlaun ÍKSA 2004

Sjónvarpsmaður ársins

Edduverðlaunin
Edduverðlaunin 2005

Edduverðlaunin 2005 voru afhending Edduverðlauna Íslensku kvikmynda- og sjónvarpsakademíunnar á Hotel Nordica, 13. nóvember 2005. Aðalkynnir kvöldsins var Þorsteinn Guðmundsson. Veitt voru verðlaun í fimmtán flokkum, en flokknum „Klipping og myndataka“ var bætt við frá árinu áður.

Kvikmyndin Voksne mennesker eftir Dag Kára fékk fimm tilnefningar og fjögur verðlaun. Latibær fékk líka fimm tilnefningar en aðeins ein verðlaun, fyrir leikbrúður í flokknum „Útlit myndar“. Silvía Nótt var áberandi á hátíðinni, hlaut verðlaunin fyrir skemmtiþátt ársins og var kosin vinsælasti sjónvarpsmaðurinn í netkosningu. Þetta var í fyrsta skipti sem framlag Íslands til forvals Óskarsins var ekki sú kvikmynd sem valin var besta kvikmyndin.

Tilnefningar og handhafar Edduverðlauna 2005
Handhafar Edduverðlaunanna í hverjum flokki eru feitletraðir og gulllitaðir.

Leikari/leikkona ársins í aðalhlutverki

Leikari/leikkona ársins í aukahlutverki

Bíómynd ársins

Stuttmynd ársins

Leikið sjónvarpsefni ársins

Tónlistarmyndband ársins

Skemmtiþáttur ársins

Sjónvarpsþáttur ársins

Handrit ársins

Leikstjóri ársins

Heimildamynd ársins

Myndataka og klipping

Útlit myndar

Hljóð og tónlist

Heiðursverðlaun ÍKSA 2005

Vinsælasti sjónvarpsmaður ársins

Framlag Íslands til Óskarsforvals

Edduverðlaunin
Edduverðlaunin 2006

Edduverðlaunin 2006 eru afhending Edduverðlauna Íslensku kvikmynda- og sjónvarpsakademíunnar á Hótel Nordica, sunnudaginn 19. nóvember 2006. Þær breytingar urðu á verðlaunaflokkum að flokkurinn „klipping og myndataka“ sem tekinn var upp árið áður var lagður niður aftur og sömuleiðis „tónlistarmyndband ársins“ sem hafði verið með frá 2002 þar sem ákveðið var að verðlaun fyrir besta myndbandið yrðu veitt á Íslensku tónlistarverðlaununum 2006 sem verða haldin í janúar 2007. Aðalkynnar kvöldins voru Pétur Jóhann Sigfússon og Ragnhildur Steinunn Jónsdóttir.

Kvikmyndin Mýrin eftir Baltasar Kormák eftir sögu Arnaldar Indriðasonar var aðsópsmest á hátíðinni með fimm verðlaun.

Tilnefningar og handhafar Edduverðlauna 2006
Handhafar Edduverðlaunanna í hverjum flokki eru feitletraðir og gulllitaðir.

Bíómynd ársins

Leikstjóri ársins

Leikari/leikkona í aðalhlutverki

Leikari/leikkona í aukahlutverki

Handrit ársins

Stuttmynd ársins

Leikið sjónvarpsefni ársins

Skemmtiþáttur ársins

Sjónvarpsþáttur ársins

Heimildamynd ársins

Útlit myndar

Hljóð og tónlist

Heiðursverðlaun ÍKSA 2006

Sjónvarpsmaður ársins

Framlag Íslands til forvals Óskarsins

Edduverðlaunin
Grýla

Grýla er upphaflega tröllkona, en er síðan með tíð og tíma talin til íslenskra jólavætta. Í þulum Snorra-Eddu er hún sögð tröllkona, en er síðan ekki bendluð sérstaklega við jólin fyrr en í kvæði frá 17. öld. Grýla er í íslenskum sögnum talin móðir íslensku jólasveinanna og Leppalúði að öllum líkindum faðir þeirra, en Grýla var ekki við eina fjölina felld því áður en hún kynntist Lúða átti hún vingott við Bola og Gust og átti með þeim fjölda tröllabarna. Þá er til urmull af Grýlukvæðum. Þau elstu eru talin vera frá 13. öld.

Úr Snorra-Eddu 
Í viðauka Snorra-Eddu eru nafnaþulur, og þar kemur orðið Grýla fyrst fyrir. Í erindi 12 segir:  
Skal ek trollkvenna 
telja heiti: 
Gríðr ok Gnissa, 
Grýla, Brýja, 
Glumra, Geitla, 
Gríma ok Bakrauf, 
Guma Gestilja, 
Grottintanna.

Heimildir 
Salvör Gissurardóttir: Grýla og Jólasveinar
Jólavefurinn  2005 Salvör Gissurardóttir
Námsgagnastofnun - Grýlukvæði Stefáns Ólafssonar í Vallarnesi

Tenglar 

Grýla og Leppalúði; Jólavefur Júlla 2007
Grýlukvæði; þjóðkvæði, birtist í Þjóðviljanum 1948
Grýlukvæði eftir Jóhannes úr Kötlum; af jol.ismennt.is
 Gömul grýluþula; britist í Lesbók Morgunblaðsins 1959
Íslenskir jólavættir
Jól á Íslandi
Íslenskar þjóðsagnapersónur
Theo Jörgensmann

Theo Jörgensmann (29. september 1948) Bottrop er klarinettist og þýskt tónskáld

Útgáfur 
 Contact 4tett Loud Enough To Rock The Kraut (2015)
 Cinemascope  Oriental Traces  (2010)
Theo Jörgensmann Fellowship (2005)
Theo Jörgensmann Quartet Hydrid Identity (2002)
Theo Jörgensmann Quartet Snijbloemen (2000)

Tengill 

  All Music Guide (entry for Theo Jörgensmann) 
Theo Jörgensmann Quartet (english) 

þýsk tónskáld
Geithellnadalur

Geithellnadalur er austasti dalurinn sem gengur inn úr Álftafirði. Um hann rennur Geithellnaá. Dalurinn er vel gróinn og er þar töluvert kjarrlendi austan til í honum.

Dalir á Íslandi
Suður-Múlasýsla
Laugalækjarskóli

Laugalækjarskóli er skóli í Reykjavík sem starfar eingöngu á unglingastigi (7.-10.bekk). Nemendur eru um það bil 317 í 14 bekkjum og starfsmenn um 44. Skólastjóri er Jón Páll Haraldsson.  

Flestir nemendur skólans koma úr Laugarnesskóla. Gildi skólans eru; Virðing, eldmóður, gleði.

Stefna skólans hefur verið mörkuð eftirfarandi: 

Laugalækjarskóli vill vera í fararbroddi hvað varðar metnað í námi, kennslu og öllu starfi.  Við viljum útskrifa ábyrga og sjálfstæða nemendur, tilbúna til að takast á við frekari áskoranir. Lögð er áhersla á jákvæðni, samstarf og uppbyggileg samskipti milli allra í skólasamfélaginu. Jafnræði og mannréttindi eru forgangsverkefni. Umhyggja og vellíðan eru samstarfsverkefni allra í skólasamfélaginu. Sterk sjálfsmynd nemenda er kappsmál og lykill í forvarnastarfi. Við hvetjum nemendur til sjálfstæðrar og gagnrýninnar hugsunar.  

Laugalækjarskóli hefur eins og aðrir grunnskólar Reykjavíkur leitast við að sveigja starfsþætti sína enn frekar í átt til einstaklingsmiðaðra náms og aukinnar samvinnu nemenda. Í því verkefni skiptir nýting tölvutækninnar miklu máli. Þróa þarf aðferðir og tæki til að hafa yfirlit yfir framfarir nemenda og stöðu þeirra í náminu. Efling sjálfsmyndar nemenda og félagsfærni hefur einnig verið í brennidepli.

Skólahverfi 
Laugarnesskóli og Laugalækjarskóli mynda saman grunnskóla Laugarneshverfis, annar starfar á barnastigi og hinn á unglingastigi.

Tenglar 
 Heimasíða skólans.
 Facebook síða skólans.

Tengt efni
 Listi yfir íslenska grunnskóla

Grunnskólar í Reykjavík
Íslenskir grunnskólar
Skagafjarðarsýsla

Skagafjarðarsýsla var ein af sýslum Íslands. Sýslur eru ekki lengur stjórnsýslueiningar á Íslandi, en nafnið er enn notað til að vísa til svæðisins.

Skagafjarðarsýsla nær yfir allan Skagafjörð. Vestan við sýsluna er Austur-Húnavatnssýsla og Eyjafjarðarsýsla austan við. Skagafjarðarsýsla einkennist af firðinum sjálfum og landið upp af honum er mikið landbúnaðarhérað.

Sveitarfélög 
Aðeins eitt sveitarfélag er í sýslunni (fyrrverandi innan sviga):

 Sveitarfélagið Skagafjörður
 (Akrahreppur)
 (Fljótahreppur)
 (Hofshreppur)
 (Hólahreppur)
 (Lýtingsstaðahreppur)
 (Rípurhreppur)
 (Sauðárkrókskaupstaður)
 (Seyluhreppur)
 (Skarðshreppur)
 (Skefilsstaðahreppur)
 (Staðarhreppur)
 (Viðvíkurhreppur)

Kjördæmið
Skagafjarðarsýsla var kjördæmi í Alþingiskosningum uns Norðurlandskjördæmi vestra var myndað 1959.

Skagafjarðarsýsla
Ferenc Puskás

Ferenc Puskás (fæddur 1. apríl 1927 í Budapest, dó 17. nóvember 2006 í Búdapest) var ungverskur knattspyrnumaður og einhver þekktasti knattspyrnumaður heims fyrir afrek sín með ungverska landsliðinu og Real Madrid.

Ungverskir knattspyrnumenn
Mýri

Mýri er landsvæði þar sem grunnvatnsstaða er há og jafnvel uppi í yfirborði jarðvegsins. Gróður í mýrum er oft grófari og harðgerðari en í þurrara landi, þar vaxa einkum starir og mosi. Allt að helmingur gróins lands á Íslandi er mýrlendi.

Flokkun 
Mýrar skiptast í þrjá flokka; hallamýrar, flóa og flæðimýrar.

Hallamýrar 
Hallamýrar myndast í halla við fjallshlíðar eða brekkurætur þar sem berggrunnurinn er þéttur. Hallamýrar geta verið í nokkuð miklum halla og er því mun auðveldara að ræsa þær fram heldur en flóa og flæðimýrar. Grunnvatnsstaða í hallamýrum getur verið breytileg enda er mikið flæði á vatninu í slíkum mýrum. Gróðurfar þeirra er fjölbreytt og þær geta gefið mikla uppskeru.

Flói 
Flóar eru algengir á milli berghafta þar sem frárennsli er tregt. Landið er hallalítið og dæmi um flóa eru Mýrasýsla og Flóinn í Árnessýslu. Dýpt jarðvegsins getur verið breytileg og allt að 10 metrar. Flóar eru ekki eins frjósamir og hallamýrar vegna þess að vatnið ber næringarefni ekki eins ört til gróðursins. Gosefni og önnur efni í flóum geta virkað sem dren en fínna set s.s. kísilset hefur litla vatnsleiðni og minnkar því framræslu.

Flæðimýrar 
Flæðimýrar eða flæðiengjar eru meðfram ám og stöðuvötnum með ójafna vatnshæð. Flæðimýrar eru rakar og auðugar af steinefnum en erfitt getur reynst að ræsa þær fram. Þær geta verið gott beitiland. Dæmi um slíkar flæðimýrar eru engjarnar á Hvanneyri meðfram Hvítá.

Jarðvegsgerð 
Í mýrum, sérstaklega óframræstum, er mikil holurýmd í jarðveginum og geymir sú holurýmd mikið af því vatni sem í mýrinni er. Vegna þess hve illa jarðvegurinn er brotinn niður getur hann verið nokkuð súr (súrefni kemst ekki að til að flýta fyrir rotnun). Þannig heldur mýrin í sér næringarefnum sem hægt er að losa með framræslu. Við það kemst einnig súrefni að svo lífræn efni grotna hraðar niður.

Sveppir og gerlar éta upp súrefni úr plöntuleifum í mýrum og þannig þjappast jarðvegurinn saman. Við þetta eykst kolefnisinnihald hans. Við slíkar aðstæður myndast mór sem hefur verið notaður til brennslu.

Ef mýrar eru eða hafa verið þar sem jarðvegssnið eru tekin sjást þeirra greinileg merki. Jarðvegurinn er að jafnaði þykkari og oft sjást mýrarauðablettir. Mýrar hlýna seinna á vorin og kólna seinna á haustin en þurrara land á sama svæði. Þetta leiðir til þess að gróður í mýrum er lengur að taka við sér á vorin en helst á móti lengur fram eftir hausti.

Heimildir 

 

Landafræðihugtök
Jarðfræði
Blóðfræði

Blóðfræði er undirgrein líffræðinnar (líffærafræðinnar) sem fjallar um blóð, blóðframleiðandi líffæri og blóðsjúkdóma. Þeir sem stunda greinina kallast blóðfræðingar.

Líffræði
Hagnýtt sálfræði

Hagnýtt sálfræði snýst um að nota sálfræðilegar aðferðir og kenningar til að leysa vandamál í öðrum greinum, eins og t.d. í starfsmannastjórnun, vöruhönnun, lækningum og menntun. 

Sálfræði
Áhlaðandi

Áhlaðandi er breyting á stöðu sjávar á lágþrýstingssvæði vegna þess að sterkir vindar þrýsta á yfirborð vatnsins og öldurnar hrannast því upp fyrir venjulega sjávarhæð. Í grunnu vatni við ströndina, t.d. á háflóði, getur mikill áhlaðandi valdið sjávarflóðum með tilheyrandi skemmdum.

Stórflóð af völdum áhlaðanda verða oftast undir fellibyljum en minni stormar geta einnig valdið flóðum.

Hæsti áhlaðandi sem mælst hefur var árið 1899 þegar fellibylurinn Mahina olli þrettán metra hækkun sjávarborðs í Bathurstflóa í Ástralíu.

Vatnsflóð
Veðurfræði
Stefán Ólafsson (prófessor)

Stefán Ólafsson (f. 29. janúar 1951) er prófessor í félagsfræði við Háskóla Íslands og forstöðumaður Þjóðmálastofnunar við Háskóla Íslands.

Stefán lauk MA-prófi í félagsfræði við Edinborgarháskóla og doktorsgráðu við Háskólann í Oxford (Nuffield College). Stefán hefur kennt við Háskóla Íslands síðan 1980, forstöðumaður Félagsvísindastofnunar HÍ 1985 – 1999 og varð prófessor við félagsvísindadeild 1991. Frá 2000 til 2005 var hann forstöðumaður Borgarfræðaseturs, sem var 5 ára samstarfsverkefni Háskóla Íslands og Reykjavíkurborgar.

Verk
Stefán hefur haldið því fram, m.a. í skýrslunni Örorka og velferð á Íslandi sem hann vann fyrir Öryrkjabandalag Íslands, að skattbyrði hafi aukist á Íslandi á síðasta áratug eða svo. Hann segir ástæðu þess vera þá að skattleysismörk hafi verið aftengd þróun launa og þess í stað látin fylgja þróun verðlags. Skattleysismörk ættu því að vera hærri en þau eru en fyrir vikið þarf lágtekjufólk að greiða meira í skatt en ella. Á sama tíma heldur Stefán því fram að hátekjufólki sé sérstaklega umbunað t.d. með afnámi hátekjuskatts. Saman veldur þetta því að ójöfnuður í samfélaginu eykst.

Tilvitnanir
„Markaðurinn eykur ójöfnuð í samfélaginu, en velferðarríkið vinnur yfirleitt gegn slíkum ójöfnuði.“

Bækur
Hagvöxtur og hugarfar (1996)
Íslenska leiðin (1999)
Örorka og velferð á Íslandi (2005) (fáanleg á netinu á PDF-sniði)
Hnattvæðing og þekkingarþjóðfélag (2005)

Tilvísanir

Tenglar

Heimasíða Stefáns Ólafssonar
Aukinn ójöfnuður á Íslandi: Áhrif stjórnmála og markaðar í fjölþjóðlegum samanburði, grein í vefritinu Stjórnmál og stjórnsýsla
Viðtal við Stefán Ólafsson í Samiðnaðarblaðinu.
Skýrsla Evrópusambandsins 1. febrúar 2007 um lífskjör og tekjudreifingu í Evrópu
Tími almennings er kominn, grein eftir Stefán í Fréttablaðinu 1. ágúst 2007.
Samanburður skattheimtu á Írlandi og Íslandi , grein í tímariti SFR.

Íslenskir félagsfræðingar
Prófessorar við Háskóla Íslands
Mörður Árnason

Mörður Árnason (f. 30. október 1953) var þingmaður Samfylkingarinnar frá árinu 2003 til ársins 2007, og hóf aftur störf á alþingi vorið 2010.

Mörður gekk í Menntaskólann í Reykjavík og varð stúdent þaðan 1973. Hann gegndi þar embætti forseta Framtíðarinnar, nemendafélags MR, árin 1972-1973. Hann útskrifaðist með BA-gráðu í íslensku og málvísindum eftir nám við Háskóla Íslands og Háskólann í Osló. Á níunda áratugnum var hann starfsmaður Orðabókar Háskólans, blaðamaður hjá Þjóðviljanum og ritstjóri árin 1988–1989. Hann var upplýsingafulltrúi fjármálaráðherra 1989–1991 og ritstjóri við Bókaútgáfu Máls og menningar og Eddu útgáfu hf. 1991–2003.

Tilvísanir

Tengill
Heimasíða Marðar 

Fyrrum Alþingismenn
Þingmenn Samfylkingarinnar
Íslenskir málfræðingar
Stúdentar úr Menntaskólanum í Reykjavík
Ritstjórar Þjóðviljans
Versalasamningurinn

Versalasamningurinn var friðarsáttmáli sem batt enda  fyrri heimstyrjöldina.  Samningurinn var undirritaður í Versölum utan við París árið 1919 þann 28. júní, fimm árum upp á dag eftir morðið á Franz Ferdinand erkihertoga. Hann var gerður milli Bandamanna og Þjóðverja og kvað á um að Þjóðverjar bæru ábyrgð á styrjöldinni. Þeim var gert að greiða háar stríðsskaðabætur til Bandamanna, láta lönd af hendi til Frakklands, Póllands, Tékkóslóvakíu, Danmerkur og Belgíu auk þess sem sum héröð voru sett undir stjórn Þjóðabandalagsins. Ennfremur var öllum nýlendum Þjóðverja skipt upp milli annarra nýlenduvelda og þeir mátti einungis hafa 100.000 manna herlið. Þeim var einnig bannað að hafa flugher og skipaflotinn var tekin af þeim. Samningurinn var einkar óvinsæll í Þýskalandi og var ein ástæðan fyrir því að nasistar náðu völdum í Þýskalandi 1933.

Hagfræðingar, sérstaklega John Maynard Keynes, töldu samninginn of strangan og litu svo á að skaðabótaupphæðin væri of há og myndi ekki hafa tilætluð áhrif. Sagnfræðingar fjölmargra landa hafa æ síðan deilt um þessi sjónarmið. Á hinn bóginn fannst mörgum í röðum Bandamanna, þ. á m. franska marskálknum Ferdinand Foch, sáttmálinn taka of mjúkt á Þjóðverjum og ekki gera nóg til þess að draga úr hernaðargetu þeirra til frambúðar. Ólík og ógagnkvæm ætlunarverk sigurvegaranna leiddu til málamiðlunar sem geðjaðist engum: Þýskaland var hvorki friðþægt né sátt, né veikt til frambúðar.

Tengill 
 Versalasamningurinn í fullri lengd á ensku

Heimild 
 

Friðarsáttmálar
Fyrri heimsstyrjöldin
Blaðamannafélag Íslands

Blaðamannafélag Íslands er stéttarfélag íslenskra blaðamanna. Það var stofnað 18. nóvember 1897. Félagar eru rúmlega 600 talsins.

Í lögum félagsins segir að hlutverk þess sé að gæta stéttarlegra hagsmuna félagsmanna í hvívetna. Aðild hljóta þeir sem sækja um og starfa við fjölmiðla. Málsgagn félagsins nefnist Blaðamaðurinn, það kom síðast úr í september 2004. Blaðamannafélag Íslands er aðili að Alþjóða blaðamannasambandinu sem og Norræna blaðamannasambandinu.

Stjórn er kosin hvert vor á aðalfundi félagsins.

Siðanefnd
Siðanefnd Blaðamannafélags Íslands starfar eftir siðareglum félagsins. Siðanefndin samastendur af fimm mönnum. Aðalfundur kýs formann, varaformann og meðnefndarmann og varamenn þeirra. Útgefendur tilnefna einn í nefndina og Siðfræðistofnun Háskóla Íslands einn. Kærumálum er beint til siðanefndar, kjósi hún að taka kæru til umfjöllunar ber henni að dæma og birta í fjölmiðlum úrskurð sem getur verið af þrennun toga a) ámælisvert, b) alvarlegt og c) mjög alvarlegt. Sé mál talið enn alvarlegra fer það fyrir stjórn Blaðamannafélagsins sem ákveður hvað skuli til bragðs taka.

Kunnir formenn
Ýmsir kunnir einstaklingar hafa gegnt formennsku í Blaðamannafélaginu, má þar nefna Eið Svanberg Guðnason, Róbert Marshall og Lúðvík Geirsson.

Tenglar
 Vefur Blaðamannafélags Íslands
 Siðareglur Blaðamannafélags Íslands
 Morgunblaðið 19. nóv. 1997 Blaðamennafélag Íslands aldargamalt

Íslensk stéttarfélög
Íslenskir fjölmiðlar
Marlene Dietrich

Marlene Dietrich (27. desember 1901 – 6. maí 1992) var þýsk leikkona, söngkona og skemmtikraftur. Hún hóf kvikmyndaleik árið 1923 og 1929 lék hún hlutverkið „Lola-Lola“ í Blái engillinn sem var ein af fyrstu talmyndunum sem gerð var í Evrópu. Eftir það flutti hún til Hollywood þar sem hún lék gjarnan háskakvendi í fjölmörgum kvikmyndum. 

Þýskir leikarar
Þýskir söngvarar
Sigurhæðir

Sigurhæðir er tvílyft timburhús Matthíasar Jochumssonar á Eyrarlandsvegi 3 á Akureyri. Matthías byggði húsið 1903 og bjó þar til dánardags. Þar er núna rekið safn um Matthías.

Hús á Akureyri
Síður sem þurfa hnit