alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Fredric Jameson

Fredric Jameson (fæddur 14. apríl 1934) er bandarískur bókmenntafræðingur og kennismiður í marxískri stjórnmálafræði. Hann er þekktur fyrir greiningu sína á menningarstraumum nútímans og skilgreiningar á póstmódernisma. Þekktustu ritverk hans eru  Postmodernism, The Cultural Logic of Late Capitalism,The Political Unconscious og Marxism and Form.
Jameson  setti fram umdeildar hugmyndir um stælingu (eftirlíkingu, fölsun, stuld, háð, skopstælingu). Í grein sinni Postmodernism and Consumer Society hampar hann skopstælingu (e. parody)  fremur en stælingu (e. pastiche)

Heimildir 
 Fredric Jameson. „Póstmódernismi eða menningarleg rökvísi síðkapítalismans.“ Í Af marxisma, ritstj. Magnús Þór Snæbjörnsson og Viðar Þorsteinsson, . Magnús ÞórSnæbjörnsson, bls. 236-301. Reykjavík: Róttæka sumarútgáfan, 2012 
 Um stælingar, Lesbók Morgunblaðsins, 18. ágúst (18.08.2007), Bls. 6
 Fredric Jameson, Postmodernism and Consumer Society

Tengill 
Óramútur og útópíur á 21. öldinni (DV) 

Bandarískir bókmenntafræðingar
Kúblaí Kan

Kúblaí (Хубилай eða Hubilai á mongólsku)  (23. september 1215 – 18. febrúar 1294) var fimmti stórkan Mongólaveldisins og ríkti sem slíkur frá 1260 til 1294 (en vegna skiptingar veldisins var þetta aðallega táknræn staða). Hann var einnig stofnandi Júanveldisins í Kína og ríkti sem fyrsti keisari Júanveldisins til dauðadags árið 1294.

Kúblaí var fjórði sonur Tolui og sonarsonur Gengis Kan. Hann tók við af eldri bróður sínum, Möngke, sem kan árið 1260 en þurfti að sigra yngri bróður sinn í borgarastríði sem entist til ársins 1264 til að tryggja sér völdin. Borgarastríðið markaði upphaf sundrungar í Mongólaveldinu. Eiginleg völd Kúblaí náðu ekki út fyrir Kína og Mongólíu, en sem stórkan Mongólaveldisins naut hann einnig nokkurra áhrifa í Ilkanatinu og í Gullnu hirðinni. Ef Mongólaveldið á tíma Kúblaí er talið sem eitt ríki náði það frá Kyrrahafi til Svartahafs og frá Síberíu til Afganistan.

Árið 1271 stofnaði Kúblaí Júan-valdaættina sem réð yfir því sem í dag er Mongólía, Kína og Kórea. Hann gerðist keisari Kína og eftir að hafa unnið fullnaðarsigur gegn Songveldinu árið 1279 varð hann fyrsti útlendingurinn sem hafði lagt undir sig gervallt Kína.

Tenglar

Tilvísanir

Stórkanar Mongólaveldisins
Keisarar Júanveldisins
Olíuskip

Olíuskip er tankskip sem notað er til að flytja olíu í miklu magni. Olíuskip skiptast í tvær tegundir: hráolíuskip, sem flytja óunna jarðolíu í miklu magni á olíuhreinsistöðvar annars vegar, og afurðarskip sem flytja unna jarðolíu til neytenda hins vegar. 

Olíuskip eru flokkuð eftir burðarmagni sem getur verið allt frá nokkurra þúsunda rúmlesta að 550.000 lesta. Um það bil 2 milljarðar lesta jarðolíu eru fluttir með skipi á hverju ári. Meðal kostnaður olíuflutnings með skipi er um það bil 0,01 bandaríkjadalur á 3,8 L. Olíuflutningur með skipi er næstódýrasta flutningsleið á eftir olíuleiðslum.

Til eru nokkrar sérhæfðari tegundir olíuskipa. Áfyllingarskip geta fyllt á eldsneytistank annarra skipa meðan á siglingum stendur. Til eru olíuskip sem geta einnig flutt málmgrýti sem eykur notkunarmöguleika skipsins. Ströng reglugerð gildir um hönnun og smíð olíuskipa en þrátt fyrir það hafa olíuskip verið valdur að nokkrum verulegum olíulekum.

Heimild 
 

Skip
Mike Tyson

Michael Gerard Tyson (f. 30. júní 1966) er bandarískur hnefaleikari sem keppti á tímabilinu 1985 til 2005. Hann var ósigraður þungavigtarmeistari og var sá yngsti hnefaleikari til að ná þungavigtartitli þegar hann var 20 ára að aldri. Tyson sigraði í fyrstu 19 leikunum sem hann keppti í með rothöggi, þar af tólf í fyrsta slagi. 

Árið 1992 var Tyson ákærður fyrir nauðgun og dæmdur í sex ára fangelsi. Hann var leystur úr haldi þremur árum seinna. Árið 1995 byrjaði hann að keppa aftur og vann til titlanna WBC og WBA árið 1996, þar sem hann sigraði Frank Bruno og Bruce Seldon með rothöggum. Sama ár sigraði Evander Holyfield Tyson og hreppti WBA-titilinn. 

Árið 2002 keppti Tyson um þungavigtartitilinn aftur 35 ára að aldri en tapaði á móti Lennox Lewis. Tyson settist í helgan stein árið 2006 eftir tap á móti Danny Williams og Kevin McBride. Tyson lýsti yfir gjaldþroti árið 2003 þrátt fyrir að hann hafði grætt yfir 300 milljón bandaríkjadala í launum á starfsferli sínum. Skuldir hans voru taldar ná 23 milljónum bandaríkjadala.

Bandarískir hnefaleikamenn
Val d'Isère

Val d'Isère er sveitarfélag, bær og vetraríþróttastaður í Tarentaise-dal (sem áin Isère rennur í gegnum) í Savoie-héraði í suðausturhluta Frakklands. Bærinn liggur 5 km frá landamærunum við Ítalíu. Sveitarfélagið hefur legið við Vanoise-þjóðgarð frá stofnun þess árið 1963. Á Vetrarólympíuleikunum 1992 var vetraríþróttaaðstaðan í Val d'Isère valin fyrir alla keppni karlmanna í alpagrein (nema svigkeppnina). Brunkeppnin fór fram á Face de Bellevarde. Aðstaðan í Val d'Isère er yfirleitt notuð fyrir heimsmeistaramótið í alpagrein, oftast í móti karlmanna, en líka í kvennamótinu í desember 2009. 

Sveitarfélagið er 94,39 km² en íbúar þess voru 1.753 árið 2006. Góð samgöngutenging er til Lyon, Genf og Chambery.

Heimild 
 

Bæir í Frakklandi
Sveitarfélög í Frakklandi
Savoie-hérað
Kamilla Bretadrottning

Kamilla Bretadrottning (fædd 17. júlí 1947 sem Camilla Rosemary Shand, áður þekkt sem Camilla Parker Bowles) er önnur eiginkona Karls 3. Bretakonungs, þjóðhöfðingja Bretlands og fjórtán annarra ríkja breska samveldisins. Hún notaði áður nafnbótina hertogaynja af Cornwall, sem var önnur nafnbót eiginmanns hennar, frekar en hertogaynja af Wales. Nafnbót hennar í Skotlandi var hertogaynja af Rothesay. 

Kamilla er elsta barn majórsins Bruce Shand og konu hans Rosalind Cubitt, dóttur barónsins Roland Cubitt. Hún ólst upp í Austur-Sussex og South Kensington í London. Hún var menntuð í Englandi, Sviss og Frakklandi. Hún starfaði í ýmsum fyrirtækjum í London en helst þeirra var veggfóðurframleiðandinn Sibyl Colefax & John Fowler. Árið 1973 giftist Kamilla liðsforingjanum Andrew Parker Bowles og eiga þau tvö börn saman. Þau skildu árið 1995. 

Kamilla var í ástarsambandi við Karl Bretaprins áður, á meðan og eftir að þau voru gift öðrum. Samband þeirra var mikið til umræðu í fjölmiðlunum. Árið 2005 giftu þau sig í Windsor og hjónaband þeirra var vígt af Rowan Williams þáverandi erkibiskup af Kantaraborg.

Sem hertogaynja af Cornwall aðstoðaði Camilla eiginmann sinn við opinber skylduverk hans. Hún er jafnframt verndari og formaður ýmsra góðgerðarsamtaka. Frá árinu 1994 hefur hún farið með vitundarátak um beinþynningu og hefur fengið verðlaun fyrir þá vinnu. Hún hefur einnig vakið athygli almennings um nauðgun og kynferðislegt ofbeldi, læsi og fátækt.

Samkvæmt opinberri yfirlýsingu var lengi áætlað að Camilla myndi nota nafnbótina „prinsessa“ frekar en „drottning“ þegar Karl Bretaprins tæki við krúnunni. Í febrúar 2022 lýsti Elísabet 2. Bretadrottning því hins vegar yfir að hún vildi að Kamilla tæki drottningartign þegar Karl yrði konungur.
 Kamilla varð drottning Bretlands þegar Elísabet 2. dó þann 8. september 2022.

Heimild

Tilvísanir

Hertogaynjur af Cornwall
Windsor-ætt
Erkibiskup af Kantaraborg

Erkibiskup af Kantaraborg er æðsti biskup og leiðtogi Ensku biskupakirkjunnar. Hann er jafnframt táknrænn leiðtogi Ensku kirkjunnar á heimsvísu og sóknarprestur Kantaraborgar. Núverandi erkibiskupinn er Justin Welby en hann var settur í hásæti í dómkirkjunni í Kantaraborg þann 21. mars 2013. Welby er 105. erkibiskupinn en embættið á rætur sínar að rekja til ársins 597 þegar Ágústín af Kantaraborg var sendur frá Róm. Fyrrum erkibiskupinn á undan Welby var Rowan Williams.
Windsor

Windsor (borið fram ) er bær í konunglega sveitarfélaginu Windsor and Maidenhead í Berkshire á Englandi. Bærinn er kenndur við Windsor-kastala, eitt opinberra heimila bresku krúnunnar. Kastalinn laðar mikinn fjölda ferðamanna að bænum á hverju ári. 

Windsor liggur 34 km vestan við Charing Cross í London, 11 km sunnan við bæinn Maidenhead og 35 km austan við Reading. Windsor liggur beint sunnan við Thames-á en hinum megin við ána er bærinn Eton. Þorpið Old Windsor er um það bil 300 árum eldra en nýi bærinn en það liggur 3 km sunnan við hann. 

Skemmtigarðurinn Legoland liggur nærri úthverfum Windsor. Hann er annar stærsti Legoland-garður í heimi.

Bæir í Englandi
Berkshire
Tsuga dumosa

Himalajaþöll, (fræðiheiti) Tsuga dumosa, eða á kínversku, Yunnan tieshan (einfölduð kínv. = 云南铁杉 , hefðbundin kínv. = 雲南鐵杉   framb. = Yúnnán tiěshān), er tegund af barrtrjám ættuð frá austur Himalajafjöllum. Þar vex hún í hlutum Nepal, Indlands, Bútan, Búrma , Víetnam, Tíbet, og Kína. Innan búsvæðis þess er það notað í byggingar sem og húsgögn. Í Evrópu og Norður-Ameríku, kemur hún einstöku sinnum fyrir sem prýðistré og var fyrst flutt til Bretlands 1838.

Lýsing
Tsuga dumosa er tré sem verður 20 til 25 metra há og einstaka sinnum að 40m há. Þvermálið í brjósthæð er oft 40 til 50 sm, en getur orðið meir en 100 sm. Krónan á litlum trjám er egglaga. Eldri tré eru oft með marga stofna upp af einum eða tvem aðalstofnum, særstaklega ræktuð. Króna fullvaxinna trjáa er breið, óreglulega pýramýdalaga og gisin. Börkurinn er svipaður og á gömlu lerki: nokkuð bleikleitur til grábrúnn og með breiðum og grunnum og flögnuðum sprungum. Greinarnar eru skástæðar til hornréttar. Smágreinarnir eru rauðbrúnar eða grágular á fyrsta ári og hærðar. Tveggja til þriggja ára greinar grábrúnar eða dökkgráar með blaðörum. Timbrið er fínlegt brúngult og beinum æðum.

Útbreiðsla og búsvæði
Tsuga dumosa vex almennt í Himalajafjöllum. Í Indlandi, hún kemur fyrir frá Uttarakhand í vestri til Arunachal Pradesh í austri. Svæðið nær áfram suðaustur til norður Búrma og Víetnam, og norðaustur til suðaustur Tíbet og í Kína, þar sem hún kemur fyrir í norðaustur Yunnan og suðaustur Sichuan. Yfirleitt er hún þar á fjallshlíðum og árdölum í 2300 til 3500 metra hæð. Í Víetnam finnst hún bara yfir 1500 metra hæð, á Hoang Lien Son fjalli. Þar vex hún í bland við Rhododendron spp. og Abies pindrow, þó hún geti einnig verið í hreinum skógi. Hún er aðlöguð svæðum með köldu loftslagi og mikilli úrkomu og raka.

Tilvísanir

Þallarætt
Jóhann Jóhannsson

Fyrir aðra má sjá aðgreiningarsíðuna Jóhann G. Jóhannsson.

Jóhann Gunnar Jóhannsson (19. september 1969 – 9. febrúar 2018) var íslenskur tónlistarmaður og tónskáld. Hann var meðal annars í hljómsveitunum Daisy Hill Puppy Farm, HAM og Apparat Organ Quartet og gaf út níu sólóplötur. 

Hann varð heimsþekktur fyrir kvikmyndatónlistina sína. Jóhann samdi tónlistina fyrir kvikmyndirnar Prisoners, Sicario og Arrival eftir Denis Villeneuve og The Theory of Everything eftir James Marsh.

Einkalíf 
Jóhann lést á heimili sínu í Berlín, 48 ára gamall. Hann var ókvæntur og lét eftir sig eina uppkomna dóttur.

Tónlistarferill

Sólóplötur 
 Englabörn 2002
 Virðulegu Forsetar 2004
 IBM 1401, A User’s Manual 2006
 The Sun’s Gone Dim And The Sky’s Turned Black 2006
 Fordlandia 2008
 The Miners’ Hymns 2011
 End of Summer 2015
 Sicario 2015
 Orphee 2016
 Englabörn & Variations 2018

Kvikmyndatónlist

Tilvísanir

Tenglar 
 Aronofsky syrgir Jóhann: „Hræðilegur missir“ (ruv.is) Skoðað 11. febrúar 2018
 Jóhann Jóhannsson, ‘Theory of Everything‘ Composer, Dies at 48 (variety.com) Skoðað 11. febrúar 2018

 
 Heimasíða Jóhanns Jóhannssonar

Íslensk kvikmyndatónskáld
Íslensk tónskáld
Íslenskir tónlistarmenn
Íslenskir píanóleikarar
Íslenskar Grammy-tilnefningar
Langanesganga

Langanesganga eða Friðarganga gegn fyrirhuguðum hernaðarframkvæmdum á Norðausturlandi var fundur og mótmælaganga gegn ratstjárstöðvabyggingum Bandaríkjahers sem haldin var 7. júlí árið 1984 í nafni Friðarsamtaka kvenna á Þórshöfn. Tildrögin voru fregnir af áhuga Bandaríkjamanna á byggingu ratsjárstöðvar á Gunnólfsvíkurfjalli.

Skipulag og dagskrá
Safnast var saman við flugvöllinn á Langanesi þar sem Dagný Marínósdóttir húsfreyja á Sauðanesi flutti ávarp. Því næst var gengið að Gunnlaugsá þar sem haldinn var fundur og Sveinn Rúnar Hauksson læknir sagði frá Friðarhreyfingu Þingeyinga. Þessu næst var gengið inn á Þórshöfn þar sem haldinn var útifundur á íþróttavelli staðarins. Stefanía Þorgrímsdóttir frá Garði í Mývatnssveit hélt ræðu og Bergþóra Árnadóttir tók lagið, auk annarra dagskráratriða.

Yfirskrift göngunnar var Gegn fyrirhuguðum hernaðarframkvæmdum á Norðurlandi. Friðlýsing Þingeyjarsýslu og kjarnorkuvopnalaus Norðurlönd. Um 200 göngumenn tóku þátt í aðgerðinni.

Íslensk grasrótarstjórnmál
Aðgerðastefna
Mótmæli á Íslandi
1984
Guðmundur Georgsson

Guðmundur Georgsson (11. janúar 1932 – 13. júní 2010) var íslenskur læknir, vísindamaður, friðarsinni og  knattspyrnumaður.

Ævi og störf 
Guðmundur fæddist í Reykjavík og ólst þar upp. Hann iðkaði ýmsar íþróttir á yngri árum, s.s. handknattleik, körfuknattleik og knattspyrnu. Varð hann Íslandsmeistari með KR í síðastnefndu íþróttinni árin 1952 og 1955, sem markvörður. Þá var hann í hópi stofnenda Körfuknattleiksfélagsins Gosa.

Hann lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1952 og prófi í læknisfræði frá Háskóla Íslands árið 1960. Árið 1966 lauk hann doktorsprófi frá háskólanum í Bonn og fékk viðurkenningu sem sérfræðingur í meinafræði ári síðar. Eftir námsdvölina í Vestur-Þýskalandi hóf hann störf við Tilraunastöðina á Keldum og var um skeið forstöðumaður hennar. Árið 1994 var hann skipaður prófessor við Læknadeild HÍ og gegndi þeirri stöðu uns hann lét af störfum árið 2001.

Guðmundur var virkur í friðarmálum og átti sæti í miðnefnd Samtaka herstöðvaandstæðinga og var um tíma formaður hennar. Árið 1985 fór hann sem fulltrúi SHA til Hírosíma í Japan, í boði þarlendra friðarsamtaka. Í kjölfarið var í fyrsta sinn efnt til kertafleytingar á Reykjavíkurtjörn til minningar um fórnarlömb kjarnorkuárásanna á Hírosíma og Nagasakí.

Auk vísindarannsókna sinna þýddi Guðmundur smásögur eftir þýska rithöfuninn Heinrich Böll.

Íslenskir læknar
Íslenskir vísindamenn
Íslenskir knattspyrnumenn
Íslenskir körfuknattleiksmenn
Potsdamráðstefnan

Potsdamráðstefnan var leiðtogafundur sem var var haldinn í Cecilienhofkastala, heimili Vilhjálms krónprins, í Potsdam í Þýskalandi undir hernámi bandamanna frá 17. júlí til 2. ágúst 1945. Fundinn sóttu leiðtogar Sovétríkjanna, Bretlands og Bandaríkjanna: Jósef Stalín aðalritari sovéska kommúnistaflokksins, Winston Churchill og síðar Clement Attlee forsætisráðherrar Bretlands og Harry S. Truman forseti Bandaríkjanna.

Stalín, Churchill og Truman – ásamt Attlee, sem mætti ásamt Churchill á ráðstefnuna á meðan þeir biðu eftir niðurstöðum bresku þingkosninganna árið 1945 og tók við af Churchill sem forsætisráðherra eftir sigur Verkamannaflokksins á meðan á ráðstefnunni stóð – komu saman til að ákveða hvernig skyldi stjórna hinu sigraða Þýskalandi. Þýskaland hafði fallist á skilyrðislausa uppgjöf níu vikum fyrr, þann 8. maí. Markmiðið með ráðstefnunni var jafnframt að koma á skipulagi eftir sigur bandamanna í seinni heimsstyrjöldinni, hvernig skyldi staðið að friðarsáttmálunum og hvernig skyldi bæta úr eyðileggingu stríðsins.

Á Krímráðstefnunni hafði Frökkum verið úthutað hernámssvæði í Þýskalandi og Frakkland gert að fullgildum meðlimi í stjórnarráði bandamannanna. Þó var Charles de Gaulle hershöfðingja, leiðtoga frönsku bráðabirgðastjórnarinnar, ekki boðið á Potsdamráðstefnuna. Þetta þótti Frökkum niðrandi og var þetta lengi ágreiningsmál milli þeirra og hinna bandamannaríkjanna. Ýmsar ástæður voru fyrir því að bjóða ekki Frökkum: Hinum nýlátna Franklin D. Roosevelt Bandaríkjaforseta hafði verið meinilla við de Gaulle, búist var við frekari deilumálum milli Frakka og Bandaríkjamanna varðandi franska Indókína, og Bretum og Bandaríkjamönnum þótti líklegt að markmið Frakka í lok stríðsins samræmdust ekki þeirra markmiðum.

Tilvísanir

Seinni heimsstyrjöldin
Kalda stríðið
1945
Saga Þýskalands
Saga Bretlands
Saga Bandaríkjanna
Saga Sovétríkjanna
Þjórsárdalsför

Þjórsárdalsför var mótmælaaðgerð þann 20. apríl árið 1969 gegn æfingum breska hersins í Þjórsárdal. Þetta reyndust síðustu aðgerðir Samtaka hernámsandstæðinga.

Aðdragandi og skipulag
Breskir hermenn voru við æfingar í Þjórsárdal vorin 1968 og 1969 ásamt bandarískum starfsbræðrum þeirra af Keflavíkurflugvelli. Að sögn Þjóðviljans gekk æfingin út á ímyndaðan björgunarleiðangur, þar sem hinn torkennilegi ættbálkur Grandóníumanna hafði rænt íslenskum vísindamanni og íturvaxinni dóttur hans. Skyldi breski herflokkurinn ganga yfir Gnúpverjaafrétt og Dagmálaháls til að frelsa feðginin.

Um sjötíu manna hópur frá Samtökum hernámsandstæðinga hélt inn á æfingasvæðið og sló þar upp fundi. Alþingismaðurinn Jónas Árnason flutti ávarp á ensku. Skúli Thoroddsen læknir notaði tækifærið og afhenti John Dymoke ofursta og stjórnanda breska hópsins bréf þar sem hann skoraði Bretadrottningu formlega á hólm, en ofurstinn bar titil einvígisridda drottningar.

Mótmælin voru síðasta aðgerð sem haldin var undir merkjum Samtaka hernámsandstæðinga. Samtökin voru stofnuð árið 1960 en starfsemi þeirra dofnaði mjög á seinni hluta sjöunda áratugarins.

Tilvísanir 

Íslensk grasrótarstjórnmál
Aðgerðastefna
Mótmæli á Íslandi
1969
Seduction of the Innocent

Seduction of the Innocent er bók eftir bandaríska sálfræðinginn Fredric Wertham. Bókin kom út í Bandaríkjunum árið  1954 og hafði mikil áhrif á teiknimyndasöguframleiðslu og mótaði almenningsálit varðandi teiknimyndasögur. Bókatitillinn Seduction of the Innocent merkir á íslensku „Spjöllun hinna saklausu“ en Wertham taldi teiknimyndasögur stuðla að afbrotum og glæpum ungmenna og vera oft  hættulegt og siðspillandi ofbeldisefni. Hann  gagnrýndi ofbeldi, eiturlyfjaneyslu, glæpi og óeðli (svo sem samkynhneigð) í teiknimyndum og taldi að lestur slíks efnis kynti undir sams konar breytni hjá börnum sem læsu slíkar sögur. Bók hans varð metsölubók, foreldrar urðu skelkaðir og samtök foreldra börðust fyrir ritskoðun á teiknimyndasögum. Bandaríska þingið rannsakaði á þessum tíma teiknimyndasöguframleiðslu. Í kjölfarið ákváðu teiknamyndasöguútgefendur að taka sjálfir upp viðmið og ritskoðun.

Heimildir 
 
 Frumtexti Seduction of the Innocent á netinu, ekki upphaflegt myndefni
Keflavíkurgangan 1965

Keflavíkurgangan 1965 var haldin af Samtökum hernámsandstæðinga þann 9. júní árið 1965. Þetta var fjórða Keflavíkurgangan og beindist gegn bandarískri hersetu á Íslandi. Hún var jafnframt haldin til minningar um að 25 ár voru liðin frá hernámi breta í seinni heimsstyrjöldinni.

Aðdragandi og skipulag
Keflavíkurgangan 1965 var haldin í lok Menningarviku Samtaka hernámsandstæðinga sem haldin var í Lindarbæ. Meðal minnisstæðra atburða í dagskrá hennar var frumflutningur á tónverki Páls Pálssonar við Sóleyjarkvæði, en sú útgáfa var síðar gefin út á hljómplötu.

Baráttan gegn neikvæðum menningarlegum áhrifum hersetunnar og Keflavíkursjónvarpinu sérstaklega var áberandi í tengslum við gönguna sem var haldin undir slagorðinu Lokið dátasjónvarpinu - lifi þjóðmenningin.

Tæplega 300 manns gengu af stað frá herstöðvarhliðinu á Miðnesheiði að loknu ávarpi Bryndísar Schram en fjölgaði talsvert í hópnum þegar á leið og var útifundurinn í göngulok í porti Miðbæjarskólans talinn afar fjölmennur. Morgunblaðið staðhæfði þó að meirihluti viðstaddra hefðu verið þar staddir fyrir forvitnissakir eða til að láta í ljós fyrirlitningu sína á göngunni. Þá tók blaðið fram að þegar lagt var af stað úr Kúagerði hefðu göngumenn verið 192 talsins, þar af helmingurinn konur og allmargt barna.

Jón Múli Árnason útvarpsþulur var fundarstjóri, ávörp fluttu Magnús Kjartansson ritstjóri og Ingimar Erlendur Sigurðsson rithöfundur. Jóhannes úr Kötlum las ljóð. Í tengslum við gönguna og menningarvikuna var bryddað upp á þeirri nýjung að selja sérstakt göngumerki til fjáröflunar og kostaði það 50 krónur.

Tilvísanir 

Íslensk grasrótarstjórnmál
Aðgerðastefna
Mótmæli á Íslandi
1965
Leikbók

Leikbók er saga þar sem lesandinn tekur þátt í sögunni með með að velja á milli valkosta. Sagan er ekki línuleg heldur getur greinst í marga þræði. Oftast eru sögueiningar málsgreinar eða blaðsíður sem hver hefur ákveðið auðkenni. Leikbækur hafa stundum verið kallaðar "Veldu þitt eigin ævintýri" (e. Choose your own adventure eða CYOA). Leikbækur voru  um tíma vinsælar í prentuðu formi en vinsældir þeirra í prentmiðlum hafa dvínað því núna er mun auðveldara að gera slíkt efni sem rafbækur eða stafrænt efni fyrir spjaldtölvur.
Nokkrar íslenskar leikbækur hafa komið út, þar á meða "Þín eigin Hrollvekja" eftir Ævar Þór Benediktsson.

Tengill  
 Vefsíða með leikbókinni "Þín eigin hrollvekja"

Bókmenntaform
Leikir
The Assassination of Gianni Versace: American Crime Story

The Assassination of Gianni Versace: American Crime Story eru bandarískir sjónvarpsþættir sem hófu göngu sína í janúar 2018 á sjónvarpsstöðinni FX. Þættirnir eru í raun önnu sería þáttaraðanna American Crime Story en fyrsta sería þáttana, sem kom út árið 2016, ber heitið The People Vs. O. J. Simpson og naut gífurlegra vinsælda. Þessi önnur sería, sem tengist þeirri fyrri ekki á nokkurn hátt, fjallar um morðið á tískuhönnuðinum Gianni Versace sem var skotinn til bana við heimili sitt í Miami, Flórída þann 15. júlí 1997 af fjöldamorðingjanum Andrew Cunanan. Þættirnir byggja að mestu leiti á bókinni Vulgar Favors: Andrew Cunanan, Gianni Versace, and the Largest Failed Manhunt in U.S. History sem skrifuð var af Maureen Orth í kjölfar morðsins á Versace.

Aðal hlutverk

Édgar Ramírez sem Gianni Versace
Darren Criss sem Andrew Cunanan
Ricky Martin sem Antonio D'Amico
Penélope Cruz sem Donatella Versace

Heimildir 

The Assassination of Gianni Versace: American Crime Story
Yngvi Ásgeirsson

Yngvi Ásgeirsson (f. 13. september 1994) er íslenskur knattspyrnumaður sem leikur í vörninni fyrir Geisla Aðaldal í Íslensku 4. deildinni. Hann þykir einstaklega góður í föstum leikatriðum og langskotum. Yngvi hefur spilað 19 deildarleiki fyrir Geisla Aðaldal og einn bikarleik og skorað eitt mark. Markið kom á 60. mínútu á móti Drangey 5. júlí 2017.

Tilvísanir

Íslenskir knattspyrnumenn
Skam

Skam (íslenskt heiti: Skömm) eru norskir sjónvarpsþættir sem fjalla um líf nemenda Hartvig Nissen menntaskólans í Osló. Þættirnir voru framleiddir af norska ríkissjónvarpinu, NRK, en voru óhefðbundnir að því leyti að í stað þess að sýna nýjan þátt einu sinni í viku var þáttunum skipt upp í stutt brot sem varpað var yfirleitt daglega inn á heimasíðu þáttanna í vikunni fyrir sýningardag þar til loks öllum þættinum var varpað inn á heimasíðuna. Auk þess voru skapaðir aðgangar fyrir hverja pesónu á hinum ýmsum samfélagsmiðlum og samtölum þeirra á þeim miðlum varpað daglega á heimasíðuna. 

Hver sería einblínir á eina ákveðna persónu og er þá sagan sögð út frá sjónarhorni hennar en þættirnir taka gjarnan á flóknum málefnum  s.s. átröskun, samkynhneigð, kynferðisofbeldi, kynþáttafordómum, geðvandamálum og fleira.

Þrátt fyrir litla sem enga kynningu slógu þættirnir strax frá fyrstu sýningu rækilega í gegn og slógu gjörsamlega öll áhorfsmet í Noregi sem og í nágranna löndunum Svíþjóð og Danmörku. Þeir hafa einnig notið gríðarlega vinsælda meðal íslenskra unglinga en þeir voru til sýninga á RÚV. Þættirnir hafa síðan notið mikilla vinsælda um nær allan heim en tilkynnt hefur verið að bandarísk útgáfa þáttana sé í vinnslu.

Persónur

Aðalpersónur
Lisa Teige sem Eva Kviig Mohn aðal persóna 1. seríu
Josefine Frida Pettersen sem Noora Amalie Sætre aðal persóna 2. seríu
Tarjei Sandvik Moe sem Isak Valtersen aðal persóna 3. seríu
Iman Meskini sem Sana Bakkoush aðal persóna 4. seríu

Aukapersónur

Heimildir 
 

Skam