alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Grænumýrartunga

Grænumýrartunga er eyðibýli í Hrútafirði. Grænumýrartunga var einu sinni helsta kennileiti norðan Holtavörðuheiðar og viðkomustaður ferðamanna. Húsið í Grænumýrartungu var byggt árið 1925 og hafði heimarafstöð (eigin vatnsaflsvirkjun). Þetta var framúrstefnuleg bygging á sínum tíma. Jörðin hefur verið í eyði frá 1967, en síðast bjó sama ætt þarna samfellt í þrjá ættliði um hundrað ára skeið. Í garðinum var eitt elsta grenitré á íslandi. Grænumýrartunga var líka innsti byggði bær í Hrútafirði til 1967. Þá urðu Óspaksstaðir innsti byggði bærinn. 

Árið 2003 fékk Slökkvilið Bæjarhrepps í Strandasýslu, gamla íbúðarhúsið í Grænumýrartungu fyrir brunaæfingu. Þakplötur höfðu losnað og einhverjir óprúttnir aðilar höfðu gengið berserksgang þar innan dyra með sleggjum, svo að varasamt gat verið að fara inn í húsið. Stuttu eftir brunaæfinguna var húsið í Grænumýrartungu svo rifið. Eina byggingin sem stendur ennþá er útihús.

Þekktast var býlið Grænumýrartunga sem áfangastaður á leiðinni yfir heiðina og skjól norðan heiðar á árum áður. Sunnan heiðarinnar var Fornihvammur efsti bær í Norðurárdal. Þar var gistihús, sem er horfið fyrir alllöngu. Nú er Holtavörðuheiðin ekki lengur sá farartálmi sem áður var. Þessi tvö býli, hvort sínum megin heiðarinnar, voru eins konar gistihús, viðkomustaðir ferðamanna og landpósta og öruggt skjól í vondum vetrarveðrum.

Tenglar 
 100 ára minning bónda og býlis

Íslensk eyðibýli
Íslenskir bæir
Kálfatindar

Kálfatindar eru misháir tindar upp af Hornbjargi á Hornströndum. Kálfatindarnir eru kenndir við efsta tindinn sem nefnist Kálfatindur. 

Nafnið er þannig til komið, að frændur tveir bjuggu á Horni, næsta bæ við Hornbjarg. Var annar páfatrúar, en hinn hafði tekið Lúterstrú og þrættust mjög um það, hvor trúin væri betri, því hvor hélt með sinni trú. Kom þeim svo að lokum ásamt um, að þeir skyldu reyna kraft trúar sinnar. Þeir frændur áttu báðir alikálfa, og með þá fóru þeir upp á efstu gnípu bjargsins og beiddust þar fyrir. Sá, sem hafði Lúterstrú beiddi guð þríeinan um að bjarga kálfi sínum, og hinn beiddi Maríu mey og alla helga menn að varðveita kálfinn sinn. Var svo kálfunum báðum hrundið ofan fyrir bjargið. 

Þegar að var komið fyrir neðan bjargið var kálfur þess, sem Lúterstrú hafði, lifandi og var að leika sér í fjörunni, en hinn var horfinn, svo að ekki sást eftir af honum nema blóðslettur einar. Játaði þá páfatrúarmaðurinn, að Lúterstrú væri betri, og snerist til hennar. Síðan heitir þar Kálfatindar, sem kálfinum var hrundið fram af. 

Fjöll á Íslandi
Hornstrandir
KDE

KDE er alþjóðlegt frjálst hugbúnaðarsamfélag sem býr til forrit sem keyra á Linux, FreeBSD, Solaris, Microsoft Windows og OS X stýrikerfum.

KDE stóð áður fyrir K Desktop Environment, frjálst og ókeypis skjáborðsumhverfi sem er eitt af verkefnum samfélagins. Verkefnið var stofnað árið 1996 en KDE 1.0 kom út árið 1998. KDE-sjáborðsumhverfið er með vinsælustu gluggaumhverfum GNU/Linux stýrikerfisins ásamt Unity (frá Ubuntu) og GNOME.

Tenglar 
 Heimasíða KDE verkefnisins

Frjáls hugbúnaður
Linux
Stofnað 1996
X11 skjáborðsumhverfi
Skjáborðsumhverfi
Skeifa (járn)

Skeifa (járn, hestskór (gömul dönskusletta), skafl) er bogalaga (þ.e. U-laga) járn sem fest er með hóffjöðrum (hestskónöglum) undir fætur hesta til hlífðar hófunum. Skeifur eru hugsaðar til að ekki gangi á hófinn, og þegar þær eru festar undir hófana er talað um að járna hest. Sagt var fyrrum að á Íslandi hefðu Skaftfellingar breiðastar skeifur, enda er víða mjög grýtt í Skaftafelli. Skeifur hafa fundist í jörðu á meginlandi Evrópu frá sjöttu öld. Eftir að skeifur voru teknar í notkun jókst notagildi hrossa til muna, þar sem hófarnir slitnuðu ekki eins mikið undir þungum byrðum.

Hóffjaðrir (hestskónaglar) 
Ef hóffjöður, sem sumir nefna skeifufjöður eða bara fjöður, og sumir jafnvel hestskónagla, er með broddi (egg) á hausnum nefnast hóffjöðurinn gandur (gandi eða gandajárn), broddfjöður eða broddnagli. Orðið stappa er svo haft um hóffjöður með haus sem fellur í gatið á skeifunni. 

Fjöður er þó sums staðar haft um fínni nagla en þá sem venjulega eru nefndir fjaðrir. Eins og og segir í Úr byggðum Borgarfjarðar eftir Kristleif Þorsteinsson: 
Sexboraðar skeifur voru hafðar undir reiðhesta. Voru þær kallaðar „dragstöppur“, og var þá járnað með fínni nöglum, sem nefndir voru fjaðrir.

Skaflaskeifur 
Skaflaskeifur eða (skaflar) eru með broddum sem ganga neðan úr þeim aftanverðum og neðanverðum. Broddarnir eru til þess að hrossið renni síður á ís eða hálku.

Eitt og annað 
 Sumstaðar á landinu nefnist slitin og þunn skeifa plenta   (t.d. Borgarfirði), en það orð er þó oftast haft um lítla köku, lummu eða dalplentu.

Tengt efni 
 Ójárnaðir hestar (ens. Barefoot horses)
 Skeifukast

Tilvísanir

Tenglar 
 Of litlar skeifur landlægur óvani; grein í Morgunblaðinu 1998
 Enn þrefað um fótabúnaðarreglur; grein í Morgunblaðinu 1999
 

Hestamennska
Vélmenni

Vélmenni (þjarki eða róbóti) er vél sem getur unnið mannsverk á miklu nákvæmari og skilvirkari hátt en maðurinn sjálfur og við erfiðari aðstæður og þar sem manninum væri ómögulegt að starfa, eins og t.d. ofan í djúpum hellum eða á plánetunni Mars.

Sjá einnig 
 Þjarkafræði, fræðigrein sem fæst við vélmenni

Tilvísanir

Tenglar 
 
 
 

Þjarkafræði
Tryggvi Gunnarsson

Tryggvi Gunnarsson (f. 18. október 1835 að Laufási í Þingeyjarsýslu, d. 21. október 1917) var íslenskur trésmiður, þingmaður og bankastjóri Landsbankans. Tryggvagata í miðbæ Reykjavíkur er nefnd eftir honum, og raunar ennfremur Tryggvagata á Selfossi. Í garði Alþingishússins er stytta til minningar um Tryggva en Tryggvi bjó þann garð til og sinnti honum einkar vel á efri árum.

Æviágrip
Faðir Tryggva var Gunnar Gunnarsson, prestur í Laufási, og móðir hans var Jóhanna Gunnlaugsdóttir, dóttir Gunnlaugs Briems, sýslumanns í Eyjafjarðarsýslu. Tryggvi ólst upp í Laufási til 14 ára aldurs, en þá fór hann til móðurbróður síns Ólafs Briem á Grund í Eyjafirði og lærði hjá honum trésmíði og fékk sveinsbréf 16 ára gamall.

Árið 1859 giftist hann stjúpsystur sinni Halldóru Þorsteinsdóttur, en faðir hennar var Þorsteinn Pálsson, prestur að Hálsi í Fnjóskadal. Halldóra lést ung af sullaveiki og eignuðust þau ekki börn en ættleiddu þó frænku Halldóru að nafni Valgerður Jónasdóttir. Valgerður var aftur móðir Dóru Þóhallsdóttur eiginkonu Ásgeirs Ásgeirssonar forseta Íslands.

Árið 1859 byggði Tryggvi bæ að Hallgilsstöðum í Fnjóskadal. Árið 1863 ferðaðist hann til Kaupmannahafnar, vegna tillagna Péturs Hafsteins, amtmanns, og hafði vetursetu. Næsta ár fór hann til Åss í Noregi þar sem var landbúnaðarskóli og varði hann nokkrum tíma þar og ferðaðist um Suður-Noreg.

Tryggvi var mjög iðinn við búskap og smíðar. Hann var hreppstjóri í þrjú ár og formaður í Búnaðarfélagi Suður-Þingeyinga frá 1866-71. Þau bjuggu á Hallgilsstöðum til ársins 1871 en þá gerðist Tryggvi kaupstjóri Gránufélagsins.

Á bæjarstjórnarfundi 1. nóvember 1917 var ákveðið að nefna nýja götu sem lögð hafði verið samhliða uppfyllingu við hina nýju Reykjavíkurhöfn Tryggvagata í höfuðið á Tryggva Gunnarssyni sem þá var nýlega látinn.

Tenglar
 Æviágrip á vef Alþingis
 Skólavefurinn: Tryggvi Gunnarsson 
 Gamli hundraðkallinn og fé án hirðis, bloggfærsla þar sem fjallað er um Tryggva
 Tryggvi Gunnarsson; Klemens Jónsson, Andvari janúar 1918, bls. V–XXXVIII.

Fyrrum Alþingismenn
Íslenskir stjórnmálamenn

Íslenskir bankastjórar
Nikolaj og Julie

Nikolaj og Julie var dönsk sjónvarpsþáttaröð sem sýnd var á DR1 á árunum 2002-2003. Þættirnir fjalla um Nikolaj og Julie, ungt par sem kynnist í Tívolí, gifta sig skömmu seinna og eignast sitt fyrsta barn. Allt virðist ganga í haginn í fyrstu þar til þrýstingur í vinnu, barnauppeldi og vináttubönd fara að reyna á sambandi. Þáttaröðin tók á ást, vináttu og öllu sem manninum kemur við.

Árið 2003 hlaut Nikolaj og Julie Emmy-verðlaunin sem besta alþjóðlega dramaþáttaröð. Talið er að um ein og hálf milljón áhorfenda hafi séð hvern þátt fyrir sig, að meðaltali. 

Upphafslag þáttanna, Right Next to the Right One, er eftir Tim Christensen.

Leikarar 
Helstu leikarar:
 Peter Mygind - Nikolaj
 Sofie Gråbøl - Julie
 Dejan Cukic - Philip
 Sofie Stougaard - Karina
 Jesper Asholt - Frank
 Therese Glahn - Søs

Tilvísanir 

Danskir sjónvarpsþættir
Brjáns saga

Brjáns saga – (eða Brjánssaga) – var forn íslensk saga (tilgátusaga), þar sem m.a. var sagt frá Brjánsbardaga á Írlandi og Brjáni yfirkonungi Írlands. Sagan er glötuð.

Flestir fræðimenn eru sammála um að í 154.–157. kafla Njáls sögu sé stuðst við glatað rit um Brjánsbardaga. Þetta rit er einnig notað í Þorsteins sögu Síðu-Hallssonar og lítillega í Orkneyinga sögu. Þessi tilgátusaga er venjulega kölluð Brjáns saga, og hefur líklega verið samin á Íslandi um 1200. Hún hefur e.t.v. verið eina íslenska fornritið sem fjallaði að mestu um írska atburði. 

Í Þorsteins sögu segir: „Jarl [Sigurður Hlöðvisson] þakkaði honum [Þorsteini] orð sín. Þeir fóru síðan til Írlands og börðust við Brján konung, og urðu þar mörg tíðendi senn, sem segir í sögu hans.“ Talið hefur verið að orðið hans vísi til Brjáns konungs og sögu hans. Jón Jóhannesson benti hins vegar á, að þetta megi skilja svo að átt sé við sérstaka sögu af Sigurði Hlöðvissyni Orkneyjajarli, sem féll í Brjánsbardaga. Sú saga er glötuð ef til hefur verið. Þrátt fyrir þennan möguleika hélt Jón sig við það að átt sé við sögu Brjáns konungs. 

Brjánsbardagi varð föstudaginn langa, 23. apríl 1014, á Uxavöllum (Clontarf – clon = engi, tarf = tarfur, uxi) við Dyflinni á Írlandi. Þar tókust á Brjánn yfirkonungur Írlands og konungurinn í Leinster, Máel Mórda mac Murchada, sem hafði fengið til liðs við sig málaliða frá Orkneyjum og Dyflinni, undir stjórn Sigtryggs silkiskeggs Dyflinnarkonungs. „Brjánn féll, en hélt velli“, eins og segir í vísu um bardagann. Aðalheimildir um orustuna eru írskar, m.a. samtímaannálar og ritið Landvörn Íra gegn víkingum (Cogadh Gáedhel re Gallaibh) frá 12. öld. 

Kjarni frásagnarinnar um Brjánsbardaga eru Darraðarljóð, sem eru stórfellt og dularfullt kvæði, e.t.v. ort á Katanesi nyrst á Skotlandi. Sjá Njáls sögu. 

Nýlega hafa verið endurvaktar hugmyndir um að Brjáns saga hafi verið rituð af norrænum mönnum í Dyflinni um 1100, sem andsvar við ritinu „Landvörn Íra gegn víkingum“ (sjá Clarke o.fl. 1998:449).

Heimildir 
 Sophus Bugge: Norsk sagafortælling og sagaskrivning i Irland. Kristiania 1901. 
 Einar Ól. Sveinsson (útg.): Brennu-Njáls saga. Íslensk fornrit XII, Reykjavík 1954:xlv-xlix. Hið íslenska fornritafélag.
 Jón Jóhannesson (útg.): Austfirðinga sögur. Íslensk fornrit XI, Reykjavík 1950:cii og 301. Hið íslenska fornritafélag.
 H. B. Clarke, M. Ní Mhaonaigh og R. Ó Floinn (ritstj.): Ireland and Scandinavia in the Early Viking Age. Four Courts Press, 1998.
 John Kennedy: The Íslendingasögur and Ireland. http://www.dur.ac.uk/medieval.www/sagaconf/kennedy.htm

Tengt efni 
 Brian Boru eða Brjánn yfirkonungur Írlands
 Konungar í Dyflinni
 Orkneyjajarlar

Tenglar 
 Brennu-Njáls saga
 Vangaveltur Chris Lowe um Brjáns sögu (á ensku)

Konungasögur
Saga Írlands
Síðtímabilið

Síðtímabilið er í sögu Egyptalands tímabil sem nær frá upphafi tuttugustu og sjöttu konungsættarinnar 672 f.Kr. til loka þrítugustu og fyrstu konungsættarinnar 323 f.Kr.. Oft er litið á þetta tímabil sem síðasta blómaskeið menningar Forn-Egypta áður en landið féll endanlega undir erlend yfirráð.

Fyrsta konungsætt þessa tímabils sleit samband sitt við Assyríu og reyndi að endurreisa stórveldisstöðu landsins við Miðjarðarhafið. Að lokum þurfti landið þó að beygja sig undir vaxandi veldi Persa. Einum konungi tuttugustu og áttundu konungsættarinnar tókst að gera uppreisn gegn Persum sem varði í sex ár, en að öðru leyti var landið hluti af veldi Akkamenída samfellt frá 525 f.Kr. þar til síðasti landstjóri Persa í Egyptalandi gafst upp fyrir Alexander mikla án orrustu árið 332 f.Kr. Ptólemajaríkið varð síðan til við skiptingu ríkis Alexanders 305 f.Kr.

Tímabil í sögu Egyptalands hins forna
Brjánsbardagi

Brjánsbardagi (írska: Cath Chluain Tarbh) varð föstudaginn langa, 23. apríl 1014, á Uxavöllum (Clontarf – chluana = engi, tarbh = tarfur, uxi), sem eru norðan við höfnina í Dyflinni á Írlandi. Þar tókust á Brjánn yfirkonungur Írlands og konungurinn í Leinster, Máel Mórda mac Murchada, sem hafði fengið til liðs við sig málaliða frá Orkneyjum og Dyflinni, undir stjórn Sigtryggs silkiskeggs Dyflinnarkonungs. Bardaganum lauk með algerum ósigri Máel Mórda, en Brjánn var drepinn af nokkrum norrænum mönnum, sem á flótta rákust á tjald hans. „Brjánn féll, en hélt velli“, eins og segir í vísu um bardagann, undir lok Njáls sögu. Eftir orustuna breyttist Írland aftur í ríki nokkurra smákonunga, eins og verið hafði fyrir daga Brjáns konungs.

Aðalheimildir um orustuna eru írskar, m.a. samtímaannálar og ritið Landvörn Íra gegn víkingum (Cogadh Gáedhel re Gallaibh) frá 12. öld. Í Njáls sögu er eftirminnileg lýsing á Brjánsbardaga og aðdraganda hans, þar sem dularfull öfl leika stórt hlutverk.

Brjánsbardagi skipar sérstakan sess í hugum Íra, sem samið hafa söngva og sögur um bardagann og Brján konung.

Friðrik Ásmundsson Brekkan samdi skáldsögu um Brjánsbardaga: Saga af Bróður Ylfing. Hún kom fyrst út á dönsku 1924: Ulveungernes broder, en var brátt þýdd og að nokkru endursamin á íslensku (Akureyri 1929). Ljósprentuð 1988 í tilefni af aldarafmæli höfundarins.

Tengt efni 
 Brjáns saga
 Konungar í Dyflinni

Heimildir 
 

Saga Írlands
Saga Orkneyja
Krybba

Krybbur, í ættinni Gryllidae eru skordýr sem eru skyld engisprettum. Búkur krybbna er nokkuð flatur og hafa þær langa fálmara. Til eru um 900 tegundir krybbna í heiminum.
Krybbur lifa á milli 55. breiddargráðanna og er fjölbreytileikinn er mestur í hitabeltislöndum. Sumar krybbur geta flogið en margar eru ófleygar.
karldýrin gefa frá sér hávært hljóð til að laða að kvendýrin með því að núa saman framvængjunum.

Tengill
Krybbaætt - Náttúrufræðistofnun
Beinvængjur
Assyría

Assyría var stórveldi sem ríkti yfir frjósama hálfmánanum, Egyptalandi og stórum hluta Litlu-Asíu í fornöld. Ríkið hét eftir upprunalegri höfuðborg þess, hinni fornu borg Assúr (akkadíska: Aššur; arabíska: أشور Aššûr; hebreska: אַשּׁוּר Aššûr, aramaíska: Ashur). Síðar varð Níneve höfuðborg ríkisins (skammt frá Mosul í Írak í dag). Stórveldistíma Assyríu er skipt í þrjú tímabil: Gamla ríkið (20. – 15. öld f.Kr.), Miðríkið (15. – 10. öld f.Kr.) og Ný-Assyríska ríkið (911 – 612 f.Kr.) en af þessum þremur tímabilum er það síðasta langþekktast.

Veldi Assyríu leið undir lok þegar ný-babýlónskt ríki Kaldea reis til áhrifa í frjósama hálfmánanum.

Assurbanipal konungur, sem var uppi 685 f.Kr. – 627 f.Kr., setti á laggirnar fyrsta bókasafnið í Mið-Austurlöndum í borginni Níneve. Bókasafnið samanstóð af leirtöflum og þekktasta verkið er Gilgameskviða. Segir sagan að þegar Alexander mikli sá bókasafn Assurbanipals hafi það veitt honum innblástur að því að stofna eigið bókasafn, sem varð að Bókasafninu í Alexandríu undir leiðsögn Ptolemajosar I Soter.

Assýría
Tuttugasta og sjötta konungsættin

Tuttugasta og sjötta konungsættin í sögu Egyptalands var síðasta konungsættin af egypskum uppruna áður en Persar lögðu landið undir sig. Þessi konungsætt var fyrsta konungsætt Síðtímabilsins. Höfuðborg ríkisins var í Saís í Nílarósum líkt og hjá tuttugustu og fjórðu konungsættinni, en Psamtik 1. var barnabarn Bakenrenefs, síðasta faraós tuttugustu og fjórðu konungsættarinnar.

Fyrsti konungur þessarar ættar Nekaú 1. var landstjóri í Saís, en sonur hans, Psamtik, endurreisti sjálfstæði landsins með aðstoð lýdískra og grískra málaliða eftir að höfuðborg Assyríu, Níneve, var rænd af Babýlónum 612 f.Kr.. 

Tímabil í sögu Egyptalands hins forna
Lýdía

Lýdía getur líka átt við nafnið Lýdíu.

Lýdía (assyríska: Luddu; gríska: Λυδία) var járnaldarríki í vesturhluta Litlu-Asíu þar sem nú eru tyrknesku héruðin Manisa og Ismír. Íbúar Lýdíu töluðu lýdísku sem er anatólískt mál. Ríkið varð til við fall veldis Hittíta á 12. öld f.Kr. Það náði hátindi sínum undir stjórn Krösosar á 6. öld f.Kr. en eftir ósigur hans gegn Kýrosi 2. lögðu Persar landið undir sig. Síðar varð Lýdía hluti af ríki Alexanders mikla, Selevkídaríkinu og síðar rómverskt skattland.

Lýdía
Fornþjóðir
Miðríkið

Miðríkið er tímabil í sögu Egyptalands sem nær frá stofnun elleftu konungsættarinnar til loka fjórtándu konungsættarinnar eða um það bil frá 2040 f.Kr. til 1640 f.Kr. Ríkið varð til þegar Mentúhótep 2. af elleftu konungsættinni frá Þebu, tókst að sameina Efra- og Neðra-Egyptaland í eitt ríki með sigri á tíundu konungsættinni sem ríkti yfir Neðra-Egyptalandi í Herakleópólis. Sumir fræðimenn eru þó á þeirri skoðun að ekki eigi að telja upphaf Miðríkisins fyrr en við friðsamlega valdatöku tólftu konungsættarinnar eftir lát Mentúhóteps 4. 

Á tímum elleftu konungsættarinnar var höfuðborg ríkisins í Þebu, en þegar tólfta konungsættin tók við flutti hún höfuðborgina til El-Lisht í Neðra-Egyptalandi, sem að vissu leyti var afturhvarf til Memfis sem er þar rétt norðan við. Höfuðguðinn á þessum tíma var hinn herskái fálki Montjú sem tilbeðinn var í Armant og Þebu, fremur en Amon. 

Helstu konunganöfn á þessu tímabili voru Senúsret og Amenemhat. Á þessum tíma reisti Senúsret 1. af tólftu konungsættinni borgina Karnak. Talsverð velmegun ríkti og pýramídar voru áfram notaðir sem grafhýsi konunga. Á þessum tíma sendu Egyptar marga könnunarleiðangra og sendimenn til annarra ríkja í Mið-Austurlöndum.

Tímabil í sögu Egyptalands hins forna

he:היסטוריה של מצרים העתיקה
Vatnsrennibraut

Vatnsrennibraut er rennibraut eða rör sem er hannað svo fólk geti rennt sér í henni, oft þannig að vatn sem sprautað er frá toppi rennibrautarinnar hjálpi fólki að renna niður með því að minnka viðnámið.
  

Vatnsgarðar
Vatnsrennibrautir
Beverly Hills Chihuahua

Beverly Hills Chihuahua er bandarísk ævintýra kvikmynd, sem Walt Disney Pictures frumsýndi þann 3. október 2008. Kvikmyndin var leikstýrð var af Raja Gosnell. Framleiðendur voru David Hoberman, Todd Lieberman, John Jacobs og Ricardo Del Rio. Handritshöfundar voru Analisa LaBianco og Jeffrey Bushell.

Tenglar 
 

Bandarískar kvikmyndir
Disney-kvikmyndir
Kvikmyndir frumsýndar 2008
Björn bróðir

Björn bróðir (enska: Brother Bear) er bandarísk teiknimynd framleidd af Walt Disney Feature Animation. Myndin var frumsýnd þann 1. nóvember 2003.

Kvikmyndin var fertugasta og fjórða kvikmynd Disney-kvikmyndaversins í fullri lengd. Leikstjórar myndarinnar voru þeir Aaron Blaise og Robert Walker. Framleiðendur voru Igor Khait og Chuck Williams. Handritshöfundar voru Tab Murphy, Lorne Cameron, David Hoselton, Steve Bencich og Ron J. Friedman. Tónlistin í myndinni er eftir Mark Mancina og sungið af Phil Collins. Árið 2006 var gerð framhaldsmynd, Björn bróðir 2, sem var aðeins dreift á mynddiski.

Íslensk talsetning

Aðrar raddir

Lög í myndinni

Tilvísanir

Tenglar  

Bandarískar kvikmyndir
Disney-kvikmyndir
Kvikmyndir frumsýndar 2003
Refurinn og hundurinn

Refurinn og hundurinn (enska: The Fox and the Hound) er bandarísk teiknimynd framleidd af Walt Disney Productions. Myndin er byggir á samnefndri skáldsögu eftir bandaríska rithöfundinn Daniel P. Mannix. Myndin var frumsýnd þann 10. júlí 1981.

Kvikmyndin var tuttugasta og fjórða kvikmynd Disney-kvikmyndaversins í fullri lengd. Aðalpersónur eru rauðrefurinn Teddi og hundurinn Kobbi. Leikstjórar myndarinnar voru þeir Ted Berman, Richard Rich og Art Stevens. Framleiðendur voru Ron Miller, Art Stevens og Wolfgang Reitherman. Handritshöfundar voru Ted Berman, Larry Clemmons, David Michener, Peter Young, Burny Mattinson, Steve Hulett, Earl Kress og Vance Gerry. Tónlistin í myndinni er eftir Richard Johnston, Richard Rich, Jim Stafford, Jeffrey Patch og Buddy Baker. Þegar myndin kom út var hún dýrasta teiknimynd sem framleidd hafði verið en kostnaðurinn nam $12 milljónum. Árið 2006 var gerð framhaldsmynd, Hundurinn og refurinn 2, sem var aðeins dreift á mynddiski.

Talsetning

Tenglar 
 

Bandarískar kvikmyndir
Disney-kvikmyndir
Kvikmyndir frumsýndar 1981
Óliver og félagar

Óliver og félagar (enska: Oliver & Company) er bandarísk teiknimynd, sem Walt Disney Pictures frumsýndi þann 18. nóvember 1988. Leikstjóri myndarinnar er George Scribner. Aðalpersónur eru Óliver (köttur) og hundurinn hann Hrappur. Þeir eru: Hrappur, Fransis, Einstein, Beta, Tító, og Súsanna.

Íslensk talsetning
Kvikmyndin var talsett 1998.

Lög í myndinni

Tæknilega

Tilvísanir

Tenglar 
 
 

Bandarískar kvikmyndir
Disney-kvikmyndir
Kvikmyndir frumsýndar 1988
Sósíalismi andskotans

Sósíalismi andskotans er stjórnarstefna þegar ríkið þjóðnýtir tap, en afhendir gróðann einstaklingum. Vilmundur Jónsson, landlæknir mun vera upphafsmaður þessara orða. Ragnar Jónsson skrifaði síðar grein í tímaritið Nýtt Helgafell árið 1959 sem nefndist þessu nafni. Síðan hafa þessi orð oft verið notuð í almennri umræðu.

Tengt efni 
 Pilsfaldakapítalismi

Kapítalismi
Sósíalismi
Annað millitímabilið

Annað millitímabilið er tímabil í sögu Egyptalands sem nær frá endalokum Miðríkisins um 1640 f.Kr. fram að upphafi Nýja ríkisins um það bil 1570 f.Kr.. Á þessum tíma leystist miðstjórnarvald faraóanna upp og Neðra Egyptaland féll í hendur hirðingjaþjóðflokks sem Egyptar nefndu Hyksos og ríktu frá Memfis og Avaris, meðan Efra Egyptaland var í höndum fursta sem ríktu frá Þebu. Hyksos-konungar mynda fimmtándu konungsættina í konungalistunum, en deilt er um hvort sextánda konungsættin telji Hyksos-konunga eða egypska konunga. Sautjánda konungsættin er mynduð af furstum sem ríktu yfir Þebu. Síðustu konungar þeirrar ættar gerðu uppreisn gegn Hyksos-konungunum og lögðu grundvöllinn að myndun Nýja ríkisins.

Tímabil í sögu Egyptalands hins forna
Sjöunda konungsættin

Sjöunda konungsættin var, samkvæmt Maneþoni, fyrsta konungsætt fyrsta millitímabilsins í sögu Egyptalands. Hann segir að þá hafi sjötíu konungar í Memfis ríkt í sjötíu daga. Flestir eru nú sammála um að þessi konungsætt hafi aldrei verið til, en endurspegli fremur ákveðna rósturtíma í sögu landsins. Fræðimenn hafa ýmist dagsett þetta tímabil 2181 f.Kr., 2175 f.Kr., 2150 f.Kr. eða 2140 f.Kr. til 2165 f.Kr. eða 2130 f.Kr. 

Tímabil í sögu Egyptalands hins forna

de:Erste Zwischenzeit (Ägypten)#7. Dynastie
Áttunda konungsættin

Áttunda konungsættin var í sögu Egyptalands konungsætt sem ríkti yfir landinu í byrjun fyrsta millitímabilsins þegar miðstjórnarvald faraóanna var veikt. Konungsættin kom upp í þeim átökum sem urðu eftir lát drottningarinnar Nitókriss. Konungar þessarar konungsættar ríktu í Memfis en Abýdos varð sjálfstætt stjórnvaldssetur í Efra Egyptalandi.

Konungar áttundu konungsættarinnar
 Neferkare Pepiseneb  
 Neferkamin Anú  
 Kaíkare-Ibi    
 Neferkaúre  
 Neferkaúhor 
 Neferirkare 2.  
 Sekemkare  
 Úadkare    
 Ity  
 Imhótep  	 
 Hótep   
 Kúi
 Isú    
 Ítenú

Tímabil í sögu Egyptalands hins forna
Níunda konungsættin

Níunda konungsættin í sögu Egyptalands var konungsætt sem ríkti yfir Egyptalandi um það bil frá 2160 f.Kr. til 2040 f.Kr. Níundu og tíundu konungsættirnar ríktu frá Herakleópólis. Oft er erfitt að sjá hvorri konungsættinni konungar þessa tímabils tilheyra.

Konungar níundu konungsættarinnar
 Kety 1.   
 Merikare 1.
 Neferkare 7.
 Kety 2.
 Konungur þar sem aðeins hluti nafnsins er þekktur Senen... (Tórínópapýrusinn 4.22)
 Kety 3.
 Kety 4.

Tímabil í sögu Egyptalands hins forna
Tíunda konungsættin

Tíunda konungsættin í sögu Egyptalands var konungsætt sem ríkti yfir Egyptalandi á fyrsta millitímabilinu um það bil frá 2100 f.Kr. til 2040 f.Kr. Þessir konungar ríktu, líkt og konungar níundu konungsættarinnar, frá Herakleópólis í Neðra Egyptalandi.

Konungar tíundu konungsættarinnar
 Kety 5.
 síðan tveir konungar með nöfn sem þekkt eru í brotum: Meri... (mrjj...) ; og Se...re Kety (s...(ra) X(t)y) 
 Kety 6.
 Kety 7.
 Merikare 2.

Tímabil í sögu Egyptalands hins forna
Þeba (Egyptalandi)

Þeba (gríska: Θῆβαι, Thēbai; fornegypska: niwt „borgin“ eða niwt-rst „borgin í suðri“ eða w3st) sem Hómer kallar Þebu hinna hundrað hliða, var borg í Egyptalandi hinu forna sem stóð á austurbakka Nílar um 800 kílómetra frá Miðjarðarhafinu. Þeba var höfuðborg héraðsins Úaset sem var fjórða umdæmi Efra Egyptalands. Þeba var höfuðborg alls landsins á tímum elleftu konungsættarinnar og mestan hluta átjándu konungsættarinnar þótt hin eiginlega stjórnsýslumiðstöð hafi líklega verið í Memfis. Bæirnir Lúxor og Karnak standa við jaðar borgarinnar.

Höfuðborgir Egyptalands hins forna
Fornleifar í Egyptalandi