alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Nebojsa Knezevic

Nebojša Knezević (fæddur 21. febrúar 1987 í Melenci, Serbíu) er serbneskur körfuknattleiksþjálfari og fyrrum leikmaður.

Ferill
Hann lék fyrst á Íslandi tímabilið 2010–2011 með Körfuknattleiksfélagi Ísafjarðar (KFÍ) í Úrvalsdeild karla þar sem hann var með 14,6 stig og 4,5 fráköst í 22 leikjum. Eftir að tímabilinu lauk gekk hann til liðs við Proleter í serbnesku efstu deildinni.

Hann gekk aftur til liðs við KFÍ haustið 2014 og var hann einn besti leikmaður 1. deildarinnar á tímabilinu en hann leiddi deildina í skotnýtingu og stolnum boltum auk þess að vera í topp 10 í stigaskorun, stoðsendingum og framlagsstigum. Mest skoraði hann 43 stig í sigurleik á móti Breiðablik en hann braut 40 stiga múrinn tvívegis og var með 24,7 stig að meðaltali í leik í deildinni.

Hann leiddi KFÍ aftur í stigaskorun tímabilið 2015–2016 með 18,8 stigum auk þess sem hann tók 6,7 fráköst og gaf 3,4 stoðsendingar þrátt fyrir að spila einungis um 24 mínútur að meðaltali í leik. Mest skoraði hann 32 stig í einum leik, en það gerði hann tvívegis og bæði skiptin á móti Ármanni frá Reykjavík.

Tímabilið 2016–2017 deildi hann spilatíma með bandaríkjamanninum Yima Chia-Kur en endaði aftur stigahæstur í liðinu með 18,7 stig að meðaltali í leik auk þess sem hann tók 7,9 fráköst að meðaltali.

Eftir að hafa verið búsettur í 3 ár í röð á Íslandi, þá taldist Nebojsa ekki lengur sem erlendur leikmaður samkvæmt reglugerð KKÍ og þurfti því ekki lengur að deila spilatíma með öðrum erlendum leikmanni. Mínútufjöldi hans jókst til muna og lék hann að meðaltali rétt undir 38 mínútum að meðaltali í 27 leikjum í deild og úrslitakeppni. Leiddi hann Vestra í stigaskorun með 23,7 stig ásamt því að leiða 1. deildina með 7,3 stoðsendingum að meðaltali í leik.

Í ágúst 2018 skrifaði hann undir 3 ára framlengingu á samningi sínum við Vestra. Þann 16. desember 2018, skoraði hann 36 stig í óvæntum sigri Vestra á Úrvalsdeildarliði Hauka í Bikarkeppni KKÍ.

Í Apríl 2020 samdi Nebojsa við Skallagrím um að leika með félaginu í 1. deildinni. Tímabilið 2020–2021 glímdi hann við meiðsli og lék 11 deildarleiki þar sem hann var með 17,8 stig, 4,5 fráköst og 4,7 stoðsendingar í leik. Hann lék aukinheldur 6 leiki í úrslitakeppninni þar sem hann var með 17,8 stig, 2,8 fráköst og 5,0 stoðsendingar í leik og hjálpaði Skallagrím í undanúrslit þar sem liðið féll út á móti Vestra. Hann missti af nánast öllu 2021–2022 tímabilinu vegna meiðsla og lagði skóna á hilluna í lok þess.

Þjálfaraferill
Nebojsa var aðstoðarþjálfari hjá Vestra frá 2017 til 2020. Í Október 2021 var hann ráðinn þjálfari liðs Skallagríms í Úrvalsdeild kvenna í stað Gor­ans Milj­evic sem var sagt upp störfum. Nokkrum vikum seinna, þann 9. desember, ákvað stjórn Skallagríms að draga liðið úr keppni. Í júní 2022 var hann ráðinn þjálfari ÍA í 1. deild karla.

Tilvísanir

Heimildir
Leikferill á Íslandi á kki.is

Leikmenn Úrvalsdeildar karla í körfuknattleik
Knezevic, Nebojsa
Labrador-te

Labrador-te er heiti sem er notað yfir þrjár náskyldar lyngrósategundir sem og jurtate sem er gert úr þeim. Allar þrjár tegundirnar eru votlendistegundir í lyngætt. Jurtateið hefur verið uppáhalds drykkur meðal Atabaska, frumbyggja Norður-Ameríku og Inúíta.

Lýsing
Allar þrjár tegundirnar eru hægvaxandi, lágvaxnir og sígrænir runnar:
 Mýraflóki (Rhododendron tomentosum, áður Ledum palustre)
 Heiðaflóki (Rhododendron groenlandicum, Ledum groenlandicum eða Ledum latifolium)
 Kirtilflóki (Rhododendron neoglandulosum, Ledum glandulosum)

Nytjar
Atabaskar gera jurtate af blöðunum. Aðrir nota plöntuna til að krydda kjöt með því að sjóða blöð og greinar í vatni og síðan leggja kjötið í seyðið. Ættflokkarnir Pomo, Kashaya, Tolowa og Yurok í Norður-Kaliforníu suðu blöðin til að gera jurtate við hósta og kvefi.

Á sautjándu öld notuðu þýskir bruggarar R. tomentosum í bjórgerð til að hann væri áfengari, en það var bannað vegna aukinnar árásargirni.

Eitrun
Það eru ekki nægilegar upplýsingar til að sýna fram á hættuleysi labrador-tes þar sem eiturvirkni er breytileg eftir tegundum og staðsetningu. Mikil neysla getur valdið útskolun, uppköstum, svima og syfju. Stærri skammtar geta valdið krampa, flogum, lömun og í stöku tilfellum dauða.

Eitrun er af völdum terpenóíðsins ledól sem finnst í öllum tegundunum. R. groenlandicum hefur minnsta magnið. Grayanó-eiturefni eru einnig til staðar, en sjaldgæft er að manneskjur verði fyrir eitrun af þeirra völdum í labrador-tei. Hins vegar hefur búfé drepist vegna þess.

Uppskera
Tegundirnar vaxa hægt, svo stök blöð eru tekin að vori annað hvert ár frá mörgum plöntum til að forðast að skemma plönturnar.

Tilvísanir

Matur og drykkir
Matur inúíta
Jurtalyf
Mýraflóki

Mýraflóki (fræðiheiti: Rhododendron tomentosum (áður Ledum palustre), er ilmandi runni í undirdeildinni Ledum í lyngrósaættkvísl (Rhododendron) í lyngætt.

Lýsing
Mýraflóki er lágvaxinn runni sem verður að 50 sm hár (sjaldan að 120 sm) með sígrænum blöðum 12–50 mm löng og 2–12 mm breið. Blómin eru smá, með 5 krónublöð, og eru mörg í hálfsveipum sem eru nokkrir saman endastæðum klösum 3–5 sm í þvermál. Þau eru með sterka lykt sem dregur að býflugur og önnur frjóvgandi skordýr.

Búsvæði og útbreiðsla
Í Norður-Ameríku vex hann í norðurhluta Grænlands, Kanada, og Alaska, í Evrópu í norður og miðhlutanum, og í Asíu suður til norður Kína, Kóreu og Japan. Hann vex á mýrlendi, runnasvæðum og mosa og fléttu túndru.

Efnainnihald
Allir hlutar plöntunnar innihalda eitraða terpena sem virka á miðtaugakerfið. Fyrstu einkenni ofskömmtunar er svimi og truflanir í hreyfigetu, sem verða svo  krampi, velgja, og meðvitunarleysi. Lyktin ein og sér getur valdið höfuðverk hjá sumu fólki.

Líkar tegundir
Ekki má rugla þessari tegund við hina skyldu og líku tegund heiðaflóka (Rhododendron groenlandicum), sem finnst aðallega á Labrador og Grænlandi, en einnig víðar í norðurhluta Norður-Ameríku), sem er heppilegri til nytja vegna lægri efnainnihalds.

Nytjar

Jurtalækningar
Mýraflóki er notaður í jurtalækningum til að gera svonefnt Labrador-te. Sumir telja mýraflóka vera heppilegan til að smyrja á stungu- og bitsár, t.d. vegna skordýra. Hinsvegar hafa engar áreiðanlegar rannsóknir verið gerðar á því enn.

Aðrar nytjar
Mýraflóki var notaður í  í bjórgerð á miðöldum. Vegna sterkrar lyktarinnar hefur hann áður verið notaður sem vörn gegn fatamöl, einnig moskítóflugum og skordýrum almennt í Skandinavíu.

Tenglar
"Rhododendron tomentosum". Germplasm Resources Information Network (GRIN). Agricultural Research Service (ARS), United States Department of Agriculture (USDA).
Flora of China: Ledum palustre
USDA PLANTS database: Ledum palustre 
Den virtuella floran: Distribution

Tilvísanir

Lyngætt
Joko Widodo

Joko Widodo (fæddur undir nafninu Mulyono þann 21. júní 1961), einnig kallaður Jokowi, er indónesískur stjórnmálamaður sem er sjöundi og núverandi forseti Indónesíu. Hann var kjörinn í júlí árið 2014 og er fyrsti forseti landsins sem ekki á bakgrunn í stjórnmála- eða hernaðarelítu landsins. Hann var áður borgarstjóri Surakarta frá 2005 til 2012 og fylkisstjóri Jakarta frá 2012 til 2014.

Jokowi varð þjóðþekktur í Indónesíu árið 2009 vegna starfa sinna sem borgarstjóri Surakarta. Hann er meðlimur í Indónesíska lýðræðisbaráttuflokknum (indónesíska: Partai Demokrasi Indonesia Perjuangan eða PDI-P) og var frambjóðandi hans í fylkisstjórakosningum Jakarta árið 2012. Jokowi sigraði sitjandi fylkisstjórann Fauzi Bowo og tók við embættinu í október árið 2012. Jokowi hleypti nýju lífi í stjórnmál Jakarta með óvæntum eftirlitsferðum sínum til ríkisstofnana borgarinnar og með umbótum sínum til að taka á spillingu í stjórnsýslukerfi borgarinnar. Sem borgarstjóri kom hann á almennri heilbrigðisgæslu fyrir borgarbúa, hreinsaði stærsta fljót borgarinnar til að koma í veg fyrir flóð og hóf byggingu á neðanjarðarlestakerfi.

Jokowi, sem þá var álitinn rísandi stjarna í indónesískum stjórnmálum, var útnefndur forsetaframbjóðandi Lýðræðisbaráttuflokksins fyrir kosningarnar árið 2014. Jokowi vann meirihluta atkvæða í kosningunum þann 22. júlí sama ár. 

Sem forseti hefur Jokowi einbeitt sér að uppbyggingu innviða og hefur hafið eða endurvakið ýmis verkefni til að byggja hraðbrautir, hraðlestarlínur, flugvelli og fleiri samgöngur til að tengja indónesíska eyjaklasann betur saman. Ríkisstjórn hans hefur einnig lagt áherslu á að „vernda fullveldi Indónesíu“ með því að sökkva erlendum skipum sem veiða fisk ólöglega innan landhelgi landsins og láta eiturlyfjasmyglara sæta dauðarefsingu þrátt fyrir mótmæli erlendra ríkja eins og Frakklands og Ástralíu. Jokowi nýtur talsverðra vinsælda meðal Indónesa og var endurkjörinn árið 2019.

Tilvísanir

Forsetar Indónesíu
Kirtilflóki

Kirtilflóki (fræðiheiti: Rhododendron columbianum (áður Ledum glandulosum eða Ledum columbianum), er ilmandi runni í undirdeildinni Ledum í lyngrósaættkvísl (Rhododendron) í lyngætt. Hann vex í vesturhluta Bandaríkjanna og Vestur-Kanada; í Bresku-Kólumbíu, Alberta, Washington, Oregon, Idaho, Kaliforníu, Montana, Wyoming, Utah, Nevada, og Colorado. Kirtilflóki vex á votlendi frá sjávarmáli upp í 3500m hæð.

Lýsing
Kirtilflóki er runni sem verður að 2 m hár, og breiðist m. a. út með rótarskotum. Sígræn blöðin eru egglaga til lensulaga, og ilma þegar þau eru kramin. Blómin eru hvít til rjómalit, 10 til 35 saman í klasa.

Nytjar
Kirtilflóki hefur verið notaður í te vegna herpandi, svitadrífandi, vatnslosandi og hægðalosandi eiginleika. Teið getur orðið eitrað ef laufin eru látin liggja of lengi. Lyktin af blöðunum hafa sýnt virkni við að fæla í burt skordýr og nagdýr.

Tilvísanir

Lyngætt
Nucifraga columbiana

Nucifraga columbiana er spörfugl sem er nokkuð minni en evrasíski ættingi hans hnotkráka (N. caryocatactes). Hann er öskugrár að lit nema á vængjum og stélfjöðrum sem eru svört og. Goggur, fætur og leggir eru einnig svört. Aðalfæða hans eru furufræ, aðallega af undirættkvíslinni Strobus.

Tilvísanir

 Lanner, R. M. (1996). Made for each other: a symbiosis of birds and pines. OUP. 
 Balda R., Kamil C., Linking Life Zones, Life History Traits, Ecology, and Spatial Cognition in Four Allopatric Southwestern Seed Caching Corvids, 2006 
NatureServe report

Tenglar
Clark's nutcracker
Clark's nutcracker photo gallery VIREO
 Clark's nutcracker  on the Internet Bird Collection
Clark's nutcracker at All About Birds
Whitebark Pine Ecosystem Foundation

Hröfnungar
Nucifraga multipunctata

Nucifraga multipunctata er spörfugl sem er náskyldur hnotkráku (N. caryocatactes). Þar til nýlega var hún talin undirtegund af hnotkráku. Hún finnst í vesturhluta Himalajafjalla. Hún líkist mjög hnotkráku en er með stærri hvítum flekkjum að neðan, en dekkri brúnan lit á baki og höfði.

Tilvísanir

Rasmussen, P.C., and J.C. Anderton. 2005. Birds of South Asia. The Ripley guide. Volume 2: attributes and status. Smithsonian Institution and Lynx Edicions, Washington D.C. and Barcelona.

Hröfnungar
Rhododendron lapponicum

Rhododendron lapponicum er lyngrósartegund sem sem finnst á kaldtempruðum svæðum hringinn í kring um norðurpólinn og finnst hún frá sjávarmáli upp í 1900 metra hæð. Þetta er sígrænn runni sem verður 0,2–0,45 m á hæð. Blómin eru rauð til purpuralit.

Tilvísanir

 "Rhododendron lapponicum", (Linnaeus) Wahlenberg, Fl. Lapp. 104. 1812.
 The Plant List
 Flora of China
 Hirsutum.com 

Lyngætt
Birkenhead

Birkenhead er borg í sýslunni Merseyside á Englandi. Borgin sem er á Wirral-skaga liggur gegnt Liverpool og hefur um 89.000 íbúa en það búa um 325.000 á stórborgarsvæðinu (2011). Birkenhead stækkaði frá þorpi með um 100 íbúa í byrjun 19. aldar yfir í 100.000 manna þéttbýli í byrjun 20. aldar með tilkomu iðnbyltingarinnar. Borgin var með þeim fyrstu í Evrópu til að hafa sporvagn (knúðan áfram með hestum). Árið 1886 tengdust Birkenhead og Liverpool með lest undir Mersey. 

Í borginni er Cammell Laird-skipastöðin og mikilvæg höfn. Tranmere Rovers er knattspyrnulið borgarinnar.

Heimild

Borgir á Englandi
Sterar

Fyrir greinina um þá stera sem íþróttafólk misnotar stundum, sjá vefaukandi sterar.

Sterar eru lífræn efni sem gegna hlutverki í himnu frumna og við að senda boð á milli frumna. Til eru hundruðir mismunandi stera í dýrum, plöntum, og sveppum.

Grunnuppbygging stera eru 17 kolefnisfrumeindir sem mynda fjóra hringi. Með því að bæta mismunandi efnum á þessa hringi og með því að breyta oxunar ástandi fást fram mismunandi gerðir af sterum. Í dýrum eru allir sterar búnir til með því að umbreyta lanósteróli, í plöntum eru sterar búnir til með því að umbreyta hring-artenóli.

Sterar í mönnum 
Helstu flokkar stera í mönnum eru:

 Barksterar sem framleiddir eru í nýrnahettuberkinum. 
Sykursterar draga úr bólgu, bæla ónæmiskerfið, draga úr frumuskiptingu, hafa áhrif á efnaskipti, og láta æðar dragast saman. Helstu sykursterarnir sem líkaminn framleiðir eru kortisól og kortisón. Kortisón er oft notað sem lyf til að draga úr bólgu.
 Saltsterar stýra jafnvægi vatns, natríums og kalíums í líkamanum með því að hafa áhrif á útskilnað í nýrum. Þar með hafa þeir áhrif á magn blóðs í líkamanum og á blóðþrýsting. Helsti saltsterinn er aldósterón.
 Kynhormón
Prógesterón stýrir breytingum í legslímhúðinni á tíðahringnum og viðheldur þungun.
 Estrógen stýra líka tíðahringnum og hvetja þroska kvenlegra einkenna eins og brjósta og fitusöfnunar á mjöðmum.
 Karlhormón hvetja þroska karllegra einkenna, þau láta fóstur þróa með sér karlkynfæri og valda kynþroska hjá strákum. Karlhormón eru framleidd í eistunum í körlum, í eggjastokkunum í konum, og í nýrnahettunum. Konur hafa líka karlhormón, en mun minna er karlar. Karlhormón auka kynhvöt, láta axlir víkka, láta vöðva stækka, draga úr fitusöfnun, hvetja sæðismyndun, og valda árásargirni. Aðalkarlhormónið er testósterón. Til eru margar gerðir vefaukandi stera (anabólískra stera) sem framleiddir eru sem lyf og eru stundum misnotaðir af íþróttamönnum.
 Kólesteról er fituefni sem gegnir nauðsynlegu hlutverki í frumuhimnunni þar sem það stýrir því hversu seig himnan er.
 Sterar með opinn hring, t.d. D-vítamín.

Tilvísanir

Sterar
Blackburn

Blackburn er borg í Lancashire, Englandi. Íbúafjöldi er um 118.000 manns (2011). Blackburn byggðist upp sem vefnaðarbær allt frá 13. öld þegar ull var mikilvæg vara. Bómull tók við á 18. öld sem mikilvægasta vefnaðarvaran. Í byrjun 20. aldar varð hrun í vefnaðariðnaðinum og yfir 50 verksmiðjur lokuðu. Töluvert af asískum innflytjendum búa í borginni.

Blackburn Rovers er knattspyrnulið borgarinnar.

Heimild

Borgir á Englandi
Lancashire
Pinus orizabensis

Pinus orizabensis er fura sem er einlend í mið Mexíkó. Hún hefur verið talin undirtegund af Pinus cembroides og þá skráð sem Pinus cembroides subsp. orizabensis D.K.Bailey. Hún er með stærri fræ en Pinus cembroides.

Útbreiðslan er takmörkuð, er á litlu svæði í austur Eje Volcánico Transversal (eldfjallabelti í Mexíkó), í ríkjunum Puebla og Veracruz. Hún vex hátt til fjalla, aðallega á milli 2.200–2.800m hæð, í svalara og rakara loftslagi en flestar aðrar pinyon furur.

Lýsing
Þetta er lítið til meðalstórt tré, að 8til 10 m hátt og með stofnþvermál að 50 sm. Börkurinn er dökkbrúnn, þykkur og með djúpum sprungum neðst á bolnum. Barrnálarnar eru ýmist 3 eða 4 saman í búnti, grannar 3 til 6 sm langar, og grænar til blágrænar, með loftaugun á hvítri rönd á innra yfirborði nálanna.

Könglar 
Könglarnir eru hnatt til egglaga, 4 til 7 sm langir og 3 til 5 sm lokaðir, grænir í fyrstu, og og verða gulbrúnir við þroska eftir 16 til 18 mánuði, með fáar köngulskeljar, yfirleitt eru 6 til 18 frjóar (með fræ). Þegar könglarnir opnast við þroska verða þeir 5 til 7 sm breiðir, og haldast fræin á þeim eftir opnun. 

Fræin eru 12 til 15 mm löng, með þykkri skel, bleikri fræhvítu, og vængstubb um 2 mm langan; þeim er dreift af fuglinum Aphelocoma wollweberi, sem tínir fræin úr opnum könglunum. Fuglinn geymir mörg fræjanna til að nota síðar, og eru þau stundum ekki nýtt og verða að nýjum trjám.

Saga
Pinus orizabensis var uppgötvuð af Dana K. Bailey 1983 sem var að rannsaka övenjulega furu sem ver ræktuð í Royal Botanic Gardens, Kew; það kom í ljós að hún var eins og villtar furur frá Pico de Orizaba. Í fyrstu var henni lýst sem undirtegund af Pinus cembroides, en viðbótarrannsóknir af Bailey & Hawksworth og öðrum hefur sýnt að betur sett sem sjálfstæð tegund. Nokkrir höfundar halda sig enn við gömlu greininguna, þrátt fyrir að þær sýni engin merki þess að blandast þrátt fyrir að vaxa sumsstaðar saman. Hún er betur aðlöguð að hafrænu loftslagi eins og á Englandi en Pinus cembroides sem vex á þurrari svæðum.

Pinus orizabensis er skyldust P. johannis og P. culminicola, og er með loftaugun innan á blöðunum eins og þær; hún er hinsvegar með stærri köngla og fræ, og frá P. culminicola með færri nálar í búnti (3–4 á móti 5). 

Ætum fræjunum (furuhnetur) er safnað lítið eitt í Mexíkó.

Tilvísanir

Photo of cones (scroll half-way down)

Furur
Barrtré
Ebró-fljót

Ebró-fljót  (katalónska: Ebre) er fljót á austur-Spáni. Ebró er næstlengsta fljót Íberíuskaga, 928 km, á eftir Tagus og á hún upptök sín í fjöllum Kantabríu. Fljótið liggur í gegnum ýmsa bæi og borgir, þar á meðal Logroño og Zaragoza og rennur til sjávar í Katalóníu. Við óshólmana er verndað votlendissvæði Parc Natural del Delta de l'Ebre (stofnað 1986). Ofarlega í ánni eru stíflur og uppistöðulón.

Orrustan við Ebró var um 4 mánaða bardagi árið 1938 í Spænska borgarastríðinu við fljótið þar sem tugþúsundir létust.

Heimild

 

Fljót á Spáni
Me too-hreyfingin

Me too-hreyfingin (enska: The Me Too movement) er hreyfing sem spratt upp haustið 2017 eftir að ásakanir gegn leikstjóranum  Harvey Weinstein komust í hámæli. Hreyfingin beinist gegn kynferðislegri áreitni og kynferðislegu ofbeldi. Sérstök áhersla var á áreitni á vinnustað. Setningin "Me Too" (ég líka) og myllumerkið #metoo hafa verið notaðar í þessu samhengi á samfélagsmiðlum og hafa afbrigði af hreyfingunni sprottið upp víða um heim. 

Femínismi
Pinus culminicola

Pinus culminicola,  er fura einlend í norðaustur Mexíkó. Útbreiðslan er mjög takmörkuð, á litlu svæði á háfjöllum norður Sierra Madre Oriental í Coahuila og Nuevo León, og eingöngu algeng á hæsta fjallinu, Cerro Potosí (3713 m). Hún kemur fyrir hátt til fjalla, frá 3000–3700 m, í svölu og röku kaldtempruðu loftslagi.

Lýsing
Pinus culminicola er lítill til meðalstórt tré, frá 1,5 til 5 m hátt, með að 25 sm stofnþvermál. Börkurinn er grábrúnn, þunnur og hreistraður neðst á stofni. Barrnálarnar eru fimm saman í búnti, grannar, 3 til 5,5 sm langar, grænar til blágrágrænar, með loftaugun á hvítri rönd á innra yfirborði nálanna. 
Frjókönglarnir eru gulleitir og síðar gulbrúnir, langegglaga, 5 til 8 mm langir.
Könglarnir eru hnattlaga, 3 til 4 sm langir og breiðir lokaðir, grænir í fyrstu, og og verða gulbrúnir við þroska eftir 16 til 18 mánuði, með fáar þunnar köngulskeljar, yfirleitt eru 6 til 14 frjóar (með fræ). Þegar könglarnir opnast við þroska verða þeir 4 til 6 sm breiðir, og haldast fræin á þeim eftir opnun. Fræin eru 9 til 12 mm löng, með þykkri skel, hvítri fræhvítu, og vængstubb um 1-2 mm langan; þeim er dreift af fuglunum Nucifraga columbiana og Aphelocoma wollweberi, sem tína fræin úr opnum könglunum. Fuglarnir geyma mörg fræjanna til að nota síðar, og eru þau stundum ekki nýtt og verða að nýjum trjám.

Saga
Vegna einangraðra vaxtarstaða á toppum fjarlægra fjalla, uppgötvaðist tegundin ekki fyrr en 1959. Hún er frábrugðin flestum öðrum tegundum í undirdeildinni með nálafjölda (5 í búnti fremur en 1–4), og með að vera algerlaga runnkennd,. Hún er skyldust P. johannis og P. orizabensis, og er með loftaugun innan á blöðunum eins og þær; hún er hinsvegar frábrugðin þeim með að vera með smærri köngla og fræ. Eins og hinar tvær gerir blágrátt innri hlið nálanna hana að laglegum hægvaxta runna, heppilegum í litla garða.

James E. Eckenwalder skráði í Conifers of the World (2009) fjögur afbrigði sen er nokkuð frábrugðið uppsetningu Alois Farjon í A Handbook of the World's Conifers (2010).:
 Pinus culminicola var. bicolor (E.Little) Eckenwalder: Farjon setur það sem afbrigðið Pinus cembroides var. bicolor undir tegundinni Pinus cembroides.
 Pinus culminicola var. culminicola: Einkennisafbrigði
 Pinus culminicola var. johannis (M.Robert) Silba: Farjon setur það sem afbrigðið Pinus cembroides var. bicolor.
 Pinus culminicola var. remota (E.Little) Eckenwalder: Farjon setur það sem sjálfstæða tegund Pinus remota. 
Pinus culminicola var. johannis og Pinus culminicola var. bicolor voru greindar með erfðagreiningu og efnasamsetningu 2013 og kom í ljós að þær væru sjálfstæðar tegundir: Pinus johannis og Pinus discolor.

Eins og hjá hinum tegundunum eru fræin æt, en erfitt aðgengi hindrar söfnun á því.

Tilvísanir

Tenglar
Photos of shrubs and foliage (scroll half-way down)
Photo of cones (scroll half-way down)

Furur
Barrtré
Pinus maximartinezii

Pinus maximartinezii,  er fura einlend í mið Mexíkó. Útbreiðslan er mjög takmörkuð, á litlu svæði í suður Sierra Madre Occidental í suðurhluta Zacatecas. Hún kemur fyrir íI 1800–2400 m hæð í hlýju, þurru og tempruðu loftslagi.

Lýsing
Pinus culminicola er lítill til meðalstórt tré, frá 5 til 15 m hátt, með að 50 sm stofnþvermál. Börkurinn er brúnn, þykkur og sprunginn neðst á stofni. Barrnálarnar eru fimm saman í búnti, grannar, 7 til 13 sm langar, grænar til blágrágrænar, með loftaugun á hvítri rönd á innra yfirborði nálanna. 
Könglarnir eru hnattlaga, 16 til 27 sm langir og 8 til 14 sm breiðir lokaðir, að 2 kg þungir, grænir í fyrstu, og og verða gulbrúnir við þroska eftir 26 til 28 mánuði, með margar mjög þykkar köngulskeljar, yfirleitt eru 30 til 60 frjóar (með fræ). Þegar könglarnir opnast við þroska verða þeir 10 til 15 sm breiðir, og haldast fræin á þeim eftir opnun. Fræin eru 20 til 30 mm löng, með þykkri skel, og vængstubb um 1-2 mm langan. Smáplönturnar eru með 18–24 fræblöð, flest fræblöð sem er þekkt á nokkurri plöntu.

Vegna einangraðs vaxtarstaðar fannst ´hún ekki fyrr en 1964, þegar mexíkanskur grasafræðingur Jerzy Rzedowski, tók eftir óvenjulega stórum furuhnetum til sölu á mörkuðum á svæðinu, og rannsakaði svæðið til að finna uppsprettuna. Hún er frábrugðin öllum furum í undirdeildinni með gríðarlega stórum könglunum og fræjum. Eins og hjá öðrum í undirdeildinni eru fræin æt; og er það nokkur ógn við útbreiðslu tegundarinnar þar sem mestum hluta fræjanna safnað.

Nýlega hefur verið hafin ræktun á tegundinni í görðum þar sem hún er mjög hentug. Ríkisstjórn Mexíkó hefur lýst tegnundina í útrýmingarhættu.

Tilvísanir

Tenglar
Gymnosperm Database: Pinus maximartinezii
Farjon, A. & Styles, B. T. (1997). Pinus (Pinaceae). Flora Neotropica Monograph 75: 221–224.
 Conifers Around the World: Pinus maximartinezii – Martínez Pinyon Pine.
"Pinus maximartinezii". Natural Resources Conservation Service PLANTS Database. USDA.
 

Furur
Barrtré