alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Vopnafjarðarflugvöllur

Vopnafjarðarflugvöllur er á bakka Hofsár, fyrir miðjum botni Vopnafjarðar. Óreglubundið flug hefur verið til Vopnafjarðar með einhverjum hætti frá 1954.

Vopnafjarðarflugvöllur. 
Flugvöllurinn er á bakka Hofsár, fyrir miðjum botni Vopnafjarðar. Rými til flugs í dalnum er nægt og aðflug því hindranalaust. Veðurfar er flugi fremur hagstætt og áreiðanleiki áætlunarflugs því góður, eða um 98%.

Akstursfjarlægð frá þéttbýli í Vopnafirði er um 4 km. Flugvöllurinn þjónar einnig Bakkafirði en vegalengd þangað er 35 km.

Flugstöðin 
Flugstöðin er 215 m² að flatarmálim á einni hæð. Hún getur annað 50 manns. Flugstöð, með áföstum flugturni, var tekin í notkun árið 1988.

Flug 
Óreglubundið flug hefur verið til Vopnafjarðar með einhverjum hætti frá 1954.  Í upphafi frá Reykjavík á vegum Björns Pálssonar, en um 1960 hófst áætlunarflug frá Akureyri, fyrst flugfélag á vegum Tryggva Helgasonar, er síðar varð Flugfélag Norðurlands og frá 1997 Flugfélag Íslands.

Frá Egilsstöðum hófst, á vegum Björns Pálssonar, flug sem haldið var úti að sumarlagi (frá 1960 til 1968). Frá 1970 flaug Austurflug og frá 1972 Flugfélag Austurlands til 1997 er félagið hætti starfsemi.

Daglegar flugferðir voru frá Akureyri og/eða Egilsstöðum frá árinu 1988 en hefur fækkað síðan.

Saga 
Land fékkst fyrir flugbraut 1953 og fyrstu framkvæmdir voru, í litlum mæli, 1954 og hafa staðið með mislöngum hléum síðan, en nú er flugbrautin lögð bundnu slitlagi. Flugbrautin var búin föstum ljósum um 1974. Fyrsta farþegaskýlið var sett upp 1954 en núverandi flugstöð er líklega fjórða byggingin.

Tilvísanir

Tengt efni 
 Grunnskólinn á Vopnafirði
 Vopnafjarðarhreppur
 Selárdalslaug

Tenglar 
 Heimasíða Vopnafjarðarhrepps
 Vopnafjordur.is 

Flugvellir á Íslandi
Vopnafjörður
Selárdalslaug

Selárdalslaug stendur við bakka Selá og var byggð í sjálfboðavinnu af félagsmönnum Einherja árið 1950.

Staðsetning 
Selárdalslaug stendur við bakka Selár þar sem hún rennur í grunnu gljúfri. Leitun er að jafn fagurri staðsetningu fyrir sundlaug enda laugin rómuð fyrir umhverfi sitt. Laugin er nokkuð langt frá Vopnafjarðarkaupstað, 12km, þar af 3 km. langur afleggjari með bundnu slitlagi frá þjóðveginum.

Aðstaða 
Aðstaða er allgóð en ber þess merki að laugin er komin til ára sinna. Laugin sjálf er ekki mjög stór, 12,5 m á lengd og 6 m á breidd. Laugin er yfirleitt um þrjátíu og þriggja gráðu heit. Heitur pottur er við laugina. Sólbaðsaðstaða er við laugina á stórum trépalli með skjólveggjum. Þar eru einnig borð og stólar svo gestir geta borðað nestið sitt eða þegið kaffisopa sem boðið er upp á á gæslutíma. Skjólsælt er í gljúfrinu. Heita vatnið kemur upp úr heitri laug við sundlaugina, auk þess sem borholur frá seinni árum leggja sitt að mörkum.

Saga 
Laugin var byggð sumarið 1949 í samvinnu sveitarfélagsins og félagsmanna í Einherja, ungmennafélagi Vopnafjarðar. Byggðu þeir laugina að mestu í sjálfboðavinnu og var hún vígð sumarið 1950. Endurbætur hafa verið gerðar á lauginni og er hún í ágætu ástandi, ávallt hefur þess verið gætt að halda umhverfi laugarinnar snyrtilegu. Þá hefur verið hugað að aðgengismálumþannig að hreyfihamlaðir komast að sturtudyrum, sturtustóll er til staðar og lyfta fyrir hreifihamlaða. Þá eru konar tröppur með handriði ofan í grynnri enda laugarinnar. Fram undir 1975 var sundkennslu þannig háttað að nemendur dvöldu hálfan mánuð í vist í húsum laugarinnar og mun oft hafa verið glatt á hjalla á þessum sundnámskeiðum.

Tengt efni 
 Grunnskólinn á Vopnafirði
 Vopnafjarðarhreppur
 Vopnafjarðarflugvöllur

Tenglar 
 Heimasíða Vopnafjarðarhrepps
 Vopnafjordur.is 
 Selárdalslaug á sundlaugar.is 

Vopnafjörður
Sundlaugar á Austurlandi
Aurkeila

Aurkeila (skriðuvængur) er þykkur, uppmjór setbunki fyrir framan gil eða gljúfur í fjallshlíðum. Þar fellur jarðefnaset út þegar straumhraði vatns minnkar. Í aurkeilum finnast allir kornastærðaflokkar, allt frá sandi upp í stóra hnullunga og björg. Efnið er lagskipt. Aurkeilur eru algengar í öllum dölum Íslands, fallegar aurkeilur eru til dæmis í undirhlíðum Esju. Á aurkeilum er oft skriðuhætta.

Jarðfræði
Jarðvegur
Eurostar

Þessi grein fjallar um Eurostar-lestarþjónustuna um Ermarsundsgöngin. Sjá greinina Eurostar Italia um samnefnda ítalska lestarþjónustu.

Eurostar er háhraðalest í Vestur-Evrópu sem tengir Lundúnir og Kent við París og Lille í Frakklandi og Brussel í Belgíu. Auk er takmarkuð þjónusta við Disneyland Resort Paris í Frakklandi. Lestir fara undir Ermarsundið um Ermarsundsgöngin.

Lestirnar eru með 18 vögnum sem geta náð 300 km/klst. hraða. Eurostar var tekin í notkun 1994.

Eurostar
Háhraðalestir
Surtshellir

Surtshellir er einn lengsti og þekktasti hraunhellir á Íslandi, um 1.970 metrar á lengd (Kalmanshellir er lengri). Surtshellir er í Hallmundarhrauni, á um 40 m dýpi í um 14 km frá Húsafelli og 60 km frá Borgarnesi. Hæð til lofts í aðalhelli er 8-10 m og 2-4 m í vesturenda hans. Innsti hluti hellisins hefur verið kallaður Íshellir því í honum myndast ísstrýtur. Íshellir er í senn greiðfærasti og fegursti hluti hellisins, en hellisgólf hallar nokkuð. Þá er seinfarið um hellinn því í botni hans er víða stórgrýtt urð, sem fallið hefur úr þakinu. Á hellisþaki eru fimm op sem komast má um inn í hellinn. Opin hafa ýmist myndast við hrun eða sem útrásir fyrir hraunleðju. Þrír afhellar eru út frá fremsta hluta Surtshellis, Beinahellir, Hringhellir og Vígishellir hvar innan eru mannvirki, grjóthleðsla og fleiri hleðslur. Skammt frá Surtshelli er hellirinn Víðgelmir. Surtshellir og Víðgelmir eru vinsælir áfangastaðir ferðamanna.

Sögur og sagnir 
Surtshellir er kenndur við jötuninn Surt úr norrænni goðafræði. Í Landnámu og Harðarsögu segir frá vígamönnum sem eiga að hafa haft fylgsni sitt í hellinum. Þaðan er talið að Hellismannasaga sem Jón Árnason reit í þjóðsögusafn sitt hafi komið.

Nálægir staðir 
 Hraunfossar ,  Víðgelmir ,  Langjökull ,  Barnafoss .

Heimildir

Tenglar
 „Tveir hellar í Hallmundarhrauni“; grein í Skírni 1910
 Húsafell.is - Surtshellir 
 NAT.is - Surtshellir 
  Björn Hróarsson, etal.: Lava caves in the Hallmundarhraun lava flow, West Iceland. Proceedings of the 6th International Symposium on Volcanospeleology. (1991) (á ensku)

Hellar á Íslandi
Mýrasýsla
Hvítársíða
Lightbulb Universe

Lightbulb Universe er fyrsta plata hljómsveitarinnar Agent Fresco, hún inniheldur 6 lög sem seinna voru flest endurútgefin á fyrstu stóru plötu þeirra A Long Time Listening. Platan kom út í desember 2008.

Lagalisti 
 He Is Listening
 Eyes Of A Cloud Catcher
 Silhouette Palette
 Tiger Veil
 Above These City Lights
 Tape End

Heimild 
 http://www.tonlist.is/Music/Album/209921/agent_fresco/lightbulb_universe/
Oxford English Dictionary

Oxford English Dictionary eða OED er yfirgripsmikil orðabók ensku sem er gefin út af Oxford University Press. Orðabókin er með 59 milljónum orðum í annarri útgáfu.

Orðabækur
Moorgate

Moorgate voru bakdyr í borgarvegg Lundúna sem Rómverjar reistu upphaflega. Þeim var breytt í hlið á 15. öld. Hliðið var rifið árið 1762 en nafn þess hefur haldist á einni aðalgötunni í miðborg Lundúna.

Nafnið „Moorgate“ á uppruna sinn að rekja til Moorfields sem var einn síðasti hluti bersvæðis í Lundúnaborg. Núna er hér fjármálamiðstöð, nokkrir fjárfestingarbankar og sögulegar og nýtískulegar skrifstofubyggingar.

Götur í Lundúnum
Docklands Light Railway

Docklands Light Railway (oft bara DLR) er léttlestarkerfi á Docklands-svæðinu, í Austur-London í Englandi sem opnaði þann 31. águst 1987. DLR rennur norður í Stratford, suður í Lewisham, vestur í Tower Gateway og Bank í Lundúnaborg og austur í Beckton, London City-flugvelli og Woolwich. Lestarnar eru sjálfakandi (án lestarstjóra) undir venjulegum kringumstæðum. 

Fyrirtækið Serco Group starfar DLR fyrir hönd Transport for London. Kerfið er í hlutaeigu fyrirtækisins DLR Limited, sem er hluti London Rail deildarinnar í Transport for London. Þessi deild starfar líka London Overground og London Tramlink, en ekki neðanjarðarlestakerfið.

Árið 2006 ferðust 60 milljónir farþega með í DLR-kerfinu. Kerfið hefur verið lengt nokkrum sinnum, og það eru enn mannvirkjagerðir og áætlunar í vinnslu. Enda þótt sé DLR eins og önnur samgöngukerfi í London, geta DLR lestir ekki rennt í  neðanjarðarlestakerfi Lundúnaborgar, Crossrail eða öðrum lestakerfum í Bretlandi.

Núverandi kerfið 

DLR er núna 31 kílómetrar að lengd og er með 40 lestarstöðvar. Það eru fjórar greinar í DLR: syðra í Lewisham, nyrðra í Stratford, eystra í Beckton og Woolwich Arsenal og vestra í Bank og Tower Gateway. Enda þótt skipulag kerfis gerir hægt að keyra margar leiðir, það eru fjórar leiðir í gangi að sinni:
 Stratford að Lewisham
 Bank að Lewisham
 Bank að Woolwich Arsenal
 Tower Gateway að Beckton

Það er líka skutluþjónusta sem rennur frá Canning Town til Prince Regent sem er í þjónustu þegar er haldinn atburður í ExCeL-sýningarhúsinu til þess að gera venjulega þjónustuna tvöfalda.

Járnbrautarstöð 
Það eru tvær járnbrautarstöðvar í gangi í Poplar og Beckton, báðar eru með verkstæði og hliðarspor á bersvæði.

Kort

Heimildir

Tenglar 

 Opinber vefur DLR

Docklands Light Railway
Samgöngur í London
Stratford (London)

Stratford, upprunalega Stratford Langthorne, er staður í borgarhlutanum Newham í Austur-London á Englandi. Hann verður aðalstaðsetning Ólympíuleikanna árið 2012 og vegna þess er hann í endurþróun núna. Í vinnslu eru nýtt samgöngukerfi, verslunarmiðstöð og íþróttahús sem verða búin fyir byrjun Ólympíuleikanna.

Háskólinn í Austur-London (UEL) á stóra háskólalóð í Stratford, aðalbygging háskólans var byggð á 19. öldinni og er nú vernduð.

Nafnið „Stratford“ er úr fornensku en orðið merkir „gata“ eða „vað“. Það var upphaflega nafn tveggja samliggjandi þorpa sem stóðu á báðum bökkum Lea-árinnar.

Úthverfi Lundúna
Austur-London

Austur-London er norðausturhluti London í Englandi, fyrir norðan Thames-ána. 

Austur-London skiptist í borgarhlutana Barking og Dagenham, Hackney, Havering, Newham, Redbridge, Tower Hamlets og Waltham Forest. Flatarmál svæðisins er 318,64 ferkílómetrar og íbúar voru 1,5 milljónir árið 2004.

Sumarólympíuleikarnir 2012 verða í Stratford í Austur-London.

Svæði í London
Gróður

Gróður eru lifandi verur sem tilheyra jurtaríkinu. Tré, grös, blóm og þörungar er allt gróður af ýmsu tagi. Það eru til um 350.000 gróðurtegundir, flokkað sem sjávargróður, landgróður, burknar o.s.frv.. Gróður þarf koltvísýring, sólarljós og vatn til ljóstillífunar, auk annarra næringarefna, til að lifa. Gróið land bindur því meiri koltvísýring heldur en gróðurlaust land (auðnir eða flög). 

Grasafræði
Theodosius 1.

Flavius Theodosius (11. janúar 347 – 17. janúar 395), einnig þekktur sem Theodosius 1. eða Theodosius mikli (einnig skrifað Þeódósíus á íslensku), var keisari Rómaveldis frá 379 til 395 og var síðasti keisarinn sem ríkti yfir öllu heimsveldinu.

Theodosius var sonur Theodosiusar eldri sem var helsti hershöfðingi Valentinianusar 1. keisara. Theodosius eldri var einn hæfasti herstjórnandi Rómverja á þessum tíma en stuttu eftir að Valentinianus 1. lést virðist hann hafa fallið í ónáð og árið 376 var hann handtekinn og tekinn af lífi. Theodosius yngri var einnig herforingi hjá Valentinianusi 1. og barðist gegn germönum við Dóná.

Nokkrum mánuðum eftir að Valens, keisari yfir austurhluta Rómaveldis, lést árið 378 var Theodosius útnefndur keisari yfir austurhlutanum af Gratianusi, sem þá var keisari í vesturhlutanum ásamt Valentinianusi 2. Mikill vandi blasti strax við Theodosiusi því hann þurfti að takast á við stóran her Gota sem höfðu gersigrað Rómverja í orrustunni við Adrianopel og drepið Valens keisara. Theodosiusi tókst að halda Gotunum í skefjum og eftir nokkur ár af átökum og samningaviðræðum var samið um að Gotarnir fengju að setjast að innan Rómaveldis sem bandamenn (foederati) Rómverja en fengu að stjórna sér sjálfir og voru því ekki undir valdi rómarkeisara. Gratianus lést í uppreisn árið 383 og í kjölfarið lýsti Magnus Maximus sjálfan sig keisara yfir vesturhluta Rómaveldis. Theodosius hafði ekki tök á því að takast á við Maximus á þeim tímapunkti og neyddist því til að viðurkenna hann sem keisara. Valentinianus 2. var ennþá keisari á Ítalíu en hann var ekki nema ellefu ára þegar Gratianus lést og var því ekki nema handbendi annarra valdamanna.  Maximus hélt með her sinn til Ítalíu árið 387 og neiddist Valentinianus þá að flýja til Theodosiusar. Theodosius leit á Valentinianus sem bandamann sinn og fór hann því með her til Ítalíu og mætti Maximusi í orrustu og sigraði hann. Magnus Maximus var tekinn af lífi stuttu síðar. Valentinianus 2. lést árið 393 og varð Theodosius þá einn keisari yfir öllu Rómvaveldi, en þurfti þó að verja stöðu sína gegn valdaræningjanum Eugeniusi. Eugenius og Theodosius mættust í orrustunni við Frigidus árið 394 þar sem Theodosius sigraði. Þegar Theodosius lést árið 395 var Rómaveldi varanlega skipt í austur- og vesturhluta og synir hans tóku við af honum, Arcadius í austurhlutanum og Honorius í vesturhlutanum.

Theodosius gerði kristna trú að einu löglegu trúarbrögðunum í Rómaveldi og batt þar með endanlega enda á stuðning ríkisins við hin hefðbundnu rómversku trúarbrögð. Segja má að Theodosius hafi beitt alla þá sem hann áleit vera heiðingja ofsóknum, bæði þá sem aðhylltust rómverska goðafræði og kristna hópa sem aðhylltust aðrar kenningar en hann.

Rómverskir keisarar
Leoncie

Leoncie (réttu nafni Leoncia María Martin, fædd 19. mars 1953) er listamannsnafn indversk-íslenskrar söngkonu sem hefur stundum kallað sig „indversku prinsessuna“ (e. Indian Princess Leoncie) eða „Ískryddið“ (e. Icy Spicy Leoncie). Hún er þekkt fyrir óvenjulega tónlist sína og tónlistarmyndbönd, og umdeildar yfirlýsingar í fjölmiðlum.

Tónlistarstíll Leonciar, „austurlenskt diskópopp leikið á skemmtara“, þykir óvenjulegur. Lög hennar eru ýmist á ensku eða íslensku og textinn er oft af kynferðislegum toga. Meðal þekktustu laga hennar eru Ást á pöbbnum, Enginn þríkantur hér, Gay World, og Wrestler. Hún á sér dyggan aðdáendahóp og tónlist hennar hefur náð ákveðinni költ-stöðu.

Leoncie er þekkt fyrir að fara mikinn í viðtölum við fjölmiðla, á Fésbókarsíðu sinni, og í athugasemdakerfum dagblaða. Hún hefur farið hörðum orðum um ýmsa listamenn, ríkisstofnanir og stjórnmálamenn, og endurtekið sakað landa sína um frændhygli, einelti, og kynþáttahatur.

Æviágrip 
Leoncie er fædd í Góa-héraðinu á miðvesturströnd Indlands. Hún er af indverskum og portúgölskum ættum, en Góa var portúgölsk nýlenda fram til 1961. Móðurmál hennar er konkaní. Að eigin sögn stundaði hún nám við Trinity College of Music í Lundúnum og er með BA-gráðu í enskum bókmenntum.

Leoncie kom til Íslands árið 1982 eftir að hafa búið í Danmörku í 2 ár, og starfaði hér sem skemmtikraftur í allnokkur ár. Hún kynntist fljótt eiginmanni sínum, Viktori Albertssyni, sem hefur verið umboðsmaður hennar og oft leikið í myndböndum hennar. 

Árið 1997 fluttist hún aftur til Danmerkur. Hún sneri aftur árið 2000 en flutti svo aftur út 2004 og ætlaði sér að öðlast frægð á Englandi. Hún tók hún þátt í áheyrnarprufum fyrir X-factor í Bretlandi 2006. Árið 2012 sneri Leoncie aftur til Íslands og hélt tvenna tónleika fyrir fullu húsi. 

Leoncie er kaþólsk. Hún býr í Keflavík en hefur áður búið í Kópavogi og Sandgerði.

Plötur 

 My Icelandic Man (1985). Á plötuumslaginu er mynd af Leoncie og kraftlyftingamanninum Jóni Páli.
 Story from Brooklyn (1992)
 Love Message from Overseas (2001 eða 2003). Á plötunni er dúett með Páli Óskari.
Sexy Loverboy (2002)
 Invisible Girl (2005)
 Radio Rapist-Wrestler (2005)
 Pukki Bollywood Baby (2008)
 Wild American Sherrif (2009)
 Dansaðu við Leoncie (2011)
 Gay World (2012)
Mr. Lusty (2017)

Tilvísanir 

Íslenskir tónlistarmenn
Þorleifur Jónsson

Þorleifur Jónsson (21. ágúst 1864 – 18. júní 1956) var alþingismaður og formaður Framsóknarflokksins á árunum 1922 til 1928. 

Þorleifur fæddist í Hólum í Hornafirði og átti heima þar til æviloka. Hann var hreppstjóri í Hornafirði frá 1890 til 1944 og gegndi oftsinnis sýslumannsstörfum í Austur-Skaftafellssýslu.

Hann var faðir Þorbergs Þorleifssonar, alþingismanns.

Tenglar 
 Æviágrip á heimasíðu Alþingis

Fyrrum_Alþingismenn
Formenn Framsóknarflokksins
Þröstur Leó Gunnarsson

Þröstur Leó Gunnarsson (fæddur 23. apríl 1961) er íslenskur leikari sem hefur leikið í mörgum kvikmyndum, til dæmis Nóa albínóa, Reykjavík Rotterdam og Brúðgumanum. Hann hefur tvisvar unnið til Edduverðlauna sem besti leikari í aukahlutverki.

Þröstur útskrifaðist frá Leiklistarskóla Íslands vorið 1985 og hóf þá störf hjá Leikfélagi Reykjavíkur. Næstu ár tók hann þátt í flestum uppsetningum leikfélagsins, m.a. Þrúgum reiðinnar eftir John Steinbeck, Platonov eftir Anton Tsjekov, Degi vonar eftir Birgi Sigurðsson og Hamlet eftir William Shakespeare. Þröstur var ógleymanlegur Hamlet árið 1988 í Iðnó og tíu árum síðar var hann frábær í hlutverki hins geðsjúka Frankós í leikritinu Trainspotting sem sýnt var í Loftkastalanum.

Upphafið af kvikmyndaferli hans var hlutverk í myndinni Eins og skepnan deyr sem Hilmar Oddsson leikstýrði árið 1986. Upp úr því birtist hann í fjölda kvikmynda og sjónvarpsþátta, líklega er hann þekktastur fyrir hlutverk sín í 101 Reykjavík sem Baltasar Kormákur leikstýrði, Nóa albínóa eftir Dag Kára og mörgum Áramótaskaupum Ríkissjónvarpsins,.

Árið 2003 vann Þröstur Leó Edduna sem besti leikari í aukahlutverki í Nóa albínóa og árið 2008 vann hann aftur sem besti leikari í aukahlutverki í Brúðgumanum.

Í maí 2009 leikstýrði hann leikritinu Við borgum ekki! Við borgum ekki! í Borgarleikhúsinu en efnistök voru íslenska fjármálahrunið og afleiðingar þess.

Kvikmynda- og sjónvarpsferill
1986 Eins og skepnan deyr 
1987 Áramótaskaup 1987 
1989 Flugþrá - Drengur
1989 Magnús – Gísli
1992 Sódóma Reykjavík  – Áslákur
1993 Í ljósaskiptunum - Íslenskt myndband
1995 Tár úr steini  – Jón
1996 Áramótaskaup 1996 
1997 Perlur og svín – Erlingur
1997 Stikkfrí  – Siggi
1998 Áramótaskaup 1998 
1999  Skaupið: 1999 
2000 101 Reykjavík – Brúsi
2000 Óskabörn þjóðarinnar 
2001 No Such Thing – Stýrimaður
2002 Hafið (kvikmynd)  – Kalli Bumba
2003 Nói albínói  – Kiddi Beikon
2003 Þriðja nafni  – Arnar
2003 Njálssaga – Melkólfur
2004 Áramótaskaup 2004  
2005 Carjackin - Umboðsmaður
2005 Beowulf & Grendel – Varðmaður
2006 Köld slóð – Baldur Maríusson
2007 Foreldrar – Addi
2008 Support (stuttmynd) - sjúklingur í sjálfsvígshættu
2008 Brúðguminn  – Börkur
2008 Sveitabrúðkaup  – Svanur
2008 Reykjavik-Rotterdam – Jensen
2009 Reyndu aftur (stuttmynd) – Axel
2009 Hamarinn  (Sjónvarpsþáttaröð)– Freyr
2010 Kóngavegur  – Kári
2010 Algjör Sveppi og dularfulla hótelherbergið – Jón Gamli
2011 Eldfjall (kvikmynd) - Húsvörður
2012 Svartur á leik – Jói Faró 
2012 Djúpið – Lárus
2013 Málmhaus - Gunnar
2014 Harry & Heimir: Morð eru til alls fyrst - Sigtryggur Klein
2015 Pale Star - Ari
2016 Eiðurinn - Eldri maður
2017 Ég man þig - Skipstjóri
2017 Hversdagsreglur
2018 Flateyjargátan - Sjómaður
2020 Síðasta veiðiferðin - Hansi
2022 Allra síðasta veiðiferðin - Hansi

Tenglar
 Þröstur Leó Gunnarsson á IMDB

Íslenskir leikarar
Gresja

Gresja eða steppa er gróðursvæði sem er of þurrt til að skógur getir þrifist og of rakt til eyðimörk myndist. Á steppum nálægt laufskógum er meginlandsloftslag en á steppum nærri eyðimörkum skiptast á þurrka- og regntímabil.

Heimild 
 

Lífbelti
Þorbergur Þorleifsson

Þorbergur Þorleifsson (f. 18. júní 1890, d. 23. apríl 1939) var alþingismaður Austur-Skaftfellinga árin 1934 - 1939 fyrir Framsóknarflokkinn.

Heimild 
 Æviágrip á vef Alþingis

Fyrrum Alþingismenn
Þingmenn Framsóknarflokksins
Fólk fætt árið 1890
Fólk dáið árið 1939
Vilhjálmur 3. Englandskonungur

Vilhjálmur 3. Englandskonungur (14. nóvember 1650 – 8. mars 1702) var Óraníufursti frá fæðingu og landstjóri yfir flestum sýslum Hollands frá 1672. 1689 varð hann Vilhjálmur 3. Englandskonungur og Írlandskonungur og Vilhjálmur 2. Skotakonungur. Hann vann sigur gegn tengdaföður sínum Jakobi 2. í dýrlegu byltingunni og ríkti ásamt konu sinni Maríu 2. þar til hún lést 28. desember 1694. 

Konungar Englands
Konungar Írlands
Konungar Skotlands
Óraníuættin
Óraníufurstar
Óraníufursti

Óraníufursti er aðalstitill sem tengist furstadæminu Óraníu í Suður-Frakklandi. Titillinn tilheyrir ættinni Óraníu-Nassá sem eru jafnframt erfingjar hollensku krúnunnar. Jafnframt þeim gerir ættin Hohenzollern tilkall til titilsins. Núverandi Óraníufursti er Vilhjálmur Alexander Hollandskonungur og Georg Friðrik Prússaprins gerir tilkall til titilsins sem höfuð Hohenzollern-ættarinnar.

 
Lén í hinu Heilaga rómverska ríki
Germálið

Germálið eða gereyðingarmálið var mikið hitamál veturinn 1978-1979 þegar fjármálaráðherra í annarri ríkisstjórn Ólafs Jóhannessonar, Tómas Árnason úr Framsóknarflokki vildi gera breytingar á lögum um einkasölu ríkisins á áfengi og tóbaki (ÁTVR) þannig að þau næðu líka til innflutnings á ölgerðarefnum sem fyrirtækið Áman hafði tekið að flytja inn árið 1973. Einkum stóð til að taka allt ger út af svokölluðum „frílista“ yfir vörur sem hver sem er mátti flytja inn. Sala á áfengum bjór var þá bönnuð en „bjórfrumvarp“ var reglulega lagt fram til að aflétta banninu. Slíkt frumvarp var hins vegar ekki samþykkt fyrr en árið 1988. Heimabruggun var með öllu bönnuð.

Áfengisverzlun ríkisins hafði raunar haft einkarétt á innflutningi og sölu bæði pressugers og þurrgers frá 1928 og seldi þá pressugerið aðeins til bakara en þurrgerið mátti kaupa í náttúrulækningabúðum NLFÍ. Bakarar sem uppvísir urðu að því að selja pressuger áttu á hættu að vera sektaðir. Á 7. áratugnum var talsverð umræða um gerbakstur og námskeið haldin víða um land. Talað var um að gerbakstur væri hollari en bakstur með lyftidufti og barðist Húsmæðrafélag Reykjavíkur fyrir því að sala á geri yrði gefin frjáls líkt og í nágrannalöndunum. Um 1970 var ger svo sett á frílista sem þýddi að hver sem var mátti flytja það inn og selja.

Árið 1973 hóf fyrirtæki Guttorms Einarssonar, Hafplast, innflutning á geri og malti sem þeir settu saman í „kitt“ fyrir heimabruggun öls og seldu. Umræða um þennan innflutning kom upp á Alþingi árið 1974 en lögreglurannsókn leiddi í ljós að ekkert var ólöglegt við hann. Guttormur stofnaði svo Ámuna, sérverslun með öl- og víngerðarefni, árið 1978.

Meðal þeirra ástæðna sem nefndar voru í greinargerð með gereyðingarfrumvarpinu var að tekjur af áfengissölu ríkisins árið 1978 höfðu reynst langt undir væntingum og var heimabruggun kennt um.  Var þessu gjarnan stillt upp þannig að ríkið hygðist banna sölu á geri annars staðar en í ÁTVR og koma á virku eftirliti með innflutningi gers og sætuefna á borð við malt sem hægt væri að nota í ölgerð. Fjöldi lesendabréfa barst blöðunum þar sem húsmæður óttuðust að þurfa að fara í vínbúðir ÁTVR eftir geri til baksturs yrði frumvarpið að veruleika. 

Í febrúar 1979 lögðu nokkrir þingmenn svo fram frumvarp um breytingar á áfengislöggjöfinni þar sem gert var ráð fyrir lækkun áfengiskaupaaldurs í átján ár og að opnunartími vínveitingastaða yrði gefinn frjáls. Þingmennirnir voru Ellert B. Schram, Vilmundur Gylfason, Friðrik Sophusson og Eiður Guðnason. Þeir færðu meðal annars þau rök fyrir máli sínu að þáverandi áfengislöggjöf væri gengin sér til húðar og að flestir landsmenn gerðust reglulega brotlegir við hana. Þessar breytingar náðu ekki í gegn en eins fór fyrir stjórnarfrumvarpi fjármálaráðherra sem dagaði uppi eftir nokkra umræðu vorið 1979 og kom aldrei til atkvæðagreiðslu.

Þjóðfélagsleg hitamál á Íslandi
Bjór á Íslandi
1978
1979
Rómversku Lundúnir

Rómversku Lundúnir (á latínu Londinium) eiga við Lundúnir frá 47 e.Kr., þegar Lundúnaborg var byggð, allt til brotthvarfs Rómverja frá Bretlandi á 5. öld. Rómverjar byggðu upp Lundúnir sem borg eftir innrásina árið 43 e.Kr. sem Kládíus keisari leiddi. Þegar borgin var byggð var hún frekar lítil, einungis 350 ekrur að flatarmáli. Staða Lundúna á rómverskum tímum er ekki klár en borgin var ekki höfuðborg (Colchester í Essex var höfuðborg á þessum tíma).

Rómverjar byggðu borgarvegg Lundúna, sem enn má sjá í dag.

Rómversku Lundúnir
Saga Lundúna