alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Þverárfjallsvegur

Þverárfjallsvegur eða Þjóðvegur 744 er vegur á Norðurlandi og liggur frá Skagastrandarvegi til Sauðárkróks. Vegurinn er um 35 kílómetrar á lengd og lauk lagningu hans haustið 2007 en þá var jafnframt tekin í notkun ný brú yfir Gönguskarðsá.

Gerð vegarins hófst árið 2000 en þá var lagður 12 kílómetra langur vegur yfir Þverárfjall sjálft, milli Húnavatnssýslu og Skagafjarðar. Þar hafði áður verið sumarbílfær vegarslóði þar sem fara þurfti yfir óbrúaðar ár og læki. Vegurinn yfir fjallið liggur hæst í 330 metra hæð yfir sjávarmáli. Þessum áfanga lauk haustið 2002 og var vegurinn þá opnaður. Þar með styttist leiðin milli Sauðárkróks og Blönduóss um 38 kílómetra. Á árunum 2003-2004 var vegurinn frá Skagastrandarvegi, um Laxárdal og Norðurárdal að bænum Þverá, svo byggður upp og á árunum 2006-2007 var lagður nýr vegur Skagafjarðarmegin um Gönguskörð og til Sauðárkróks.

Heimildir 
  Morgunblaðið, 8. september 2007.

Íslenskir fjallvegir
Fuglasafn Sigurgeirs

Fuglasafn Sigurgeirs er náttúrugripasafn á Ytri-Neslöndum í Mývatnssveit. Safnið á alla íslenska varpfugla, að undanskildum haferni og þórshana. Í sýningarsalnum eru nú um 280 uppstoppaðir fuglar og 300 egg til sýnis.

Fuglasafnið var byggt upp af Sigurgeiri Stefánssyni (1962-1999)  og reistu aðstandendur hans safnhúsið í minningu hans með aðstoð fjölmargra einstaklinga og fyrirtækja.

Mývatnssveit
Söfn á Íslandi
Askey (Noregi)

Askey (norska: Askøy) sem í fornu máli var nefnd Fenhringur, Fenhring eða Fenring) er eyja í Hordaland-fylki í Noregi. Einnig er til fylkið Askey en það tekur einmitt yfir alla eyjuna og er kennt við hana. 

Norskar eyjar
Veiðimaðurinn

Veiðimaðurinn, Risinn eða Óríon er stjörnumerki við miðbaug himins. Björtustu stjörnur þess eru Rígel og Betelgás. Í Veiðimanninum eru Fjósakonurnar, það eru þrjár stjörnur (Alnilam, Alnitak og Mintaka) sem liggja í beinni línu og mynda belti hans. Í sverði hans er Sverðþokan.

Tenglar 
 „Óríon“; grein af Stjörnufræði.is
 „Óríon“; grein úr Tímanum 1984

Stjörnufræði
Stjörnumerki
Kikki Danielsson

Kikki Danielsson (f. 10. maí - 1952, í Visseltofta) er sænsk söngkona. Hún tók þátt í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið 1982 (Chips) og 1985.

Útgefið efni 
Rock'n Yodel (1979)
Just Like a Woman (1981)
Kikki (1982)
Varför är kärleken röd? (1983)
Singles Bar (1983)
Midnight Sunshine (1984)
Kikkis 15 bästa låtar (1984)
Bra vibrationer (1985)
Papaya Coconut (1986)
Min barndoms jular (1987)
Canzone d'Amore (1989)
På begäran (1990)
Vägen hem till dej (1991)
Jag ska aldrig lämna dig (1993)
100 % Kikki (2001)
Fri - En samling (2001)
Nu är det advent (2001)
I dag & i morgon (2006)
Kikkis bästa (2008)
Första dagen på resten av mitt liv (2011)
Postcard from a Painted Lady (2015)
Christmas Card from a Painted Lady (2016)
Portrait of a Painted Lady (2017)

Tilvísanir 

Danielsson, Kikki
Elisabeth Andreassen

Elisabeth Andreassen (fædd 28. maí 1958 í Gautaborg) er norskur söngvari. Hún tók þátt í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið 1982, 1985 og 1996.

Tilvísanir

Tengil

Andreassen, Elisabeth
Emilia Rydberg

Emilia Rydberg (f. 5. janúar 1978 í Stokkhólmi) er sænsk söngkona. Hún er þekktust fyrir lagið „Big Big World“.

Útgefið efni 
Big Big World (1999) 
Emilia (2000) 
Små ord av kärlek (2007)
My World (2009)
I Belong to You (2012)

Tilvísanir 

Rydberg, Emilia
Robert Downey Jr.

Robert Downey Jr. (fæddur 4. apríl 1965) er bandarískur leikari og framleiðandi. Hann er best þekktur fyrir hlutverk sitt sem Tony Stark í Iron Man myndunum.

Downey Jr., Robert
Candies

Candies er japönsk hljómsveit sem starfaði á árunum 1973 til 1977.

Útgefið efni (Smáskífur) 
Helstu söngvari : Sue (1,2,3,4) Ran (5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,17,18) Miki (16)

Tenglar 
 Candies Opinber heimasíða (á japönsku)
 Candies Útgefið efni (á japönsku)

Japanskir tónlistarmenn
Þvageitrun

Þvageitrun (uraemia) er sjúkdómseinkenni sem kemur fram þegar nýrun geta ekki lengur losað blóðið við úrgangsefni svo sem þvagefni og önnur köfnunarefnisrík efnasambönd, sem myndast við brennslu í líkamanum. 

Þvageitrun er lokastig flestra nýrnasjúkdóma. Einkenni eru drungi, ógleði, uppköst, niðurgangur, kláði, höfuðverkur, hiksti og á lokastigum óráð og krampar. Meðferð er fólgin í leiðréttingu sýrustigs blóðsins, blóðhreinsun með gervinýrum og upp frá 1975 með nýrnaígræðslu.

Sjúkdómar
Mannanafn

Mannanafn er nafn sem manneskjur bera.

Íslensk mannanöfn 
Samkvæmt mannanafnalögum skal hver íslenskur ríkisborgari bera nöfn samkvæmt þessu skipulagi:
 Að minnsta kosti eitt eiginnafn en í mesta lagi þrjú. Þau skulu vera saman og fremst í nafninu.
 Ekkert eða allt að eitt millinafn. Millinafnið, ef því er að skipta, kemur strax á eftir eiginafni eða eiginnöfnum.
 Að minnsta kosti eitt kenninafn sem kemur á eftir eiginnöfnum og millinöfnum. Það getur verið föðurnafn eða móðurnafn. Einnig getur það verið ættarnafn hafi viðkomandi rétt á að bera slíkt en þá skal það vera aftast.

Merkir dómar um íslensk mannanöfn

Blævar-málið 
Mannanafnanefnd úrskurðaði árið 1998 að stúlka, sem nefna átti Blær, gæti ekki borið það nafn þar sem nafnið væri skráð sem karlmannsnafn. Þrátt fyrir þann úrskurð vildu foreldrar hennar ekki gefa henni nýtt nafn og hét hún því í þjóðskrá Stúlka Bjarkardóttir Rúnarsdóttir. Árið 2012 stefndi móðir stúlkunnar ríkinu vegna úrskurðarins og krafðist þess að nafn hennar yrði skráð Blær í þjóðskrá, enda olli það henni vanlíðan og vandræðum þar sem hennar var alltaf vísað til sem Stúlku. Héraðsdómur kvað upp þann dóm árið 2013 að hún skyldi nefnd Blær í þjóðskrá meðal annars af þeirri ástæðu að ígríp ríkisins í nafngjöfina þyrftu að eiga stoð í 8. gr. Mannréttindasáttmála Evrópu samkvæmt dómi Mannréttindadómstóls Evrópu í málinu Johansson gegn Finnlandi frá 2007 enda væri sú grein sáttmálans efnislega samhljóða ákvæði stjórnarskrár Íslands um friðhelgi einkalífsins.

Mannanöfn
Hvarmabólga

Hvarmabólga (fræðiheiti: blepharitis) er augnsjúkdómur. Hvarmabólga er yfirleitt góðkynja sjúkdómur sem veldur oft litlum einkennum en getur valdið augnskaða og sjóntapi ef erting frá hvörmum er svo mikil að slímhimna augans vex inn á hornhimnu eða hornhimna á auga þynnist og skemmist. Flestar gerðir hvarmabólgu eru ekki af völdum sýkingar og því er hvarmabólga sjaldnast smitandi. Talið er að hvarmabólga stafi af ofnæmi fyrir bakteríum á hvörmum og veldur það ofnæmi bólgu í hvörmum sem truflar oft starfsemi fitukirtla. Fitukirtlar í hvörmum framleiða fitu sem  myndar brák ofan á tárum og það er þessi fitubrák sem veldur því að tár haldast á augum og smyrja þau. Ef þessi fitubrák er ekki nógu mikil þá gufa tárin upp eða renna niður og það veldur augnþurrki. Hvarmabólga getur líka valdið því að stíflaðir fitukirtlar blása út og valda augnloksþrymlum (fræðiheiti chalazion) en í börnum kemur það oft fram sem vogris (fræðiheiti stye). 

Hvarmabólga virðist tengjast litarefni í húð og er algengari hjá ljóshærðu fólki og rauðhærðu. Fólki með Downs heilkenni er hættara við hvarmabólgu en öðrum. Sum lyf geta stuðlað að hvarmabólgu. Þar á meðal er lyfið Roaccutane. Hvarmabólga er mjög algeng hjá þeim sem eru með húðsjúkdóma eins og flösuexem (seborrhois dermatitis) og rósaróða (rosacea). 

Helstu einkenni hvarmabólgu eru sviði í augum, óskýr sjón, pirringur eins og aðskotahlutur sé í auga, kláði, roði, óþægindi í augum og bjúgur á hvörmum. Meðferð við hvarmabólgu er að setja heita vatnsbakstra við augu og er stundum mikið  útþynntu barnasjampó blandað í vatnið en það er talið bakteríudrepandi. Einnig er talið til bóta að taka lýsi eða Omega-3 fitusýruperlur.

Heimild 

 Hvarmabólga (Sjónlag)

Augnsjúkdómar
Demodex

Demodex er ætt örsmárra sníkjumítla sem lifa í eða nálægt hársekkjum spendýra. Þekktar eru um 65 tegundir af Demodex en þessir hársekkjamaurar eru meðal smæstu liðdýra sem finnast. Tvær þessara tegunda lifa á mönnum, það eru  Demodex folliculorum og  Demodex brevis sem báðar eru augnháramítlar. Tegundin  Demodex canis lifir á hundum. Demodex smit er algengt og veldur sjaldnast einkennum en stundum valda þessir maurar húðsjúkdómum.

Tenglar 
 Hársekkjamaur Demodex canis (Dýralæknastofa Helgu Finnsdóttur)
 Rosacea may be caused by mite faeces in your pores,höfundur  Debora MacKenzie, birt í  newscientist.com 30. ágúst 2012
 Demodex, an inhabitant of human hair follicles, and a mite which we live with in harmony, eftir  M. Halit Umar, birt í maí 2000 í útgáfu Micscape Magazine
 Deomdes Blepharitis: Diagnosis and treatment (OSREF) 
 Lýsing og myndir
 Demodicosis, grein eftir Manolette R Roque, MD
 Demodex in the Dog, eftir T. J. Dunn, Jr. DVM
 Myndir í hærri upplausn af  Demodex folliculorum 

Mítlar
Fálkaveiðar

Fálkaveiðar eru veiðar villtra fugla með aðstoð sérþjálfaðra fálka. Fálkaveiðar voru nær eingöngu stundaðar af konungum og aðalsmönnum.

Fálkaveiðar á Íslandi 
Fálkar voru útflutningsafurð frá Íslandi frá miðöldum fram til 1800. Fálkarnir voru teknir úr hreiðrum eða veiddir í gildrur og var rjúpa gjarnan notuð fyrir agn. Þeir sem veiddu fálka voru kallaðir fálkafangarar og var það virðingarheiti. Fálkarnir voru geymdir yfir veturinn í sérstöku húsi og sendir að vori eða sumri til Danakonungs. Fálkahús var á Bessastöðum og síðar í Reykjavík. Um miðja 18. öld voru greiddir 5-15 ríkisdalir fyrir hvern fálka eftir lit og gæðum. Hvítir fálkar voru verðmestir. Vegna mikilvægis fálka í útflutningi Íslands fyrr á öldum var mynd af fálka skjaldarmerki Íslands á árunum 1904-1918.

Tenglar 
 Fálkaveiðar á Íslandi 
 Íslenskir fálkar og fálkaveiðar fyrrum.
Afþreying
Veiðar
Ólafur Rafnsson

Ólafur Eðvarð Rafnsson (fæddur 7. apríl 1963,dáinn 19. júní 2013) var lögfræðingur í Hafnarfirði, forseti Íþróttasambands Íslands og forseti FIBA Europe.

Ólafur var formaður Körfuknattleikssambands Íslands frá 1996 – 2006 þegar hann var kjörinn forseti ÍSÍ.

Körfuknattleiksferill

Félagslið
Á yngri árum lék Ólafur körufuknattleik með Haukum í Hafnarfirði og seinna þjálfaði hann liðið í Úrvalsdeild. Sem leikmaður lék hann 109 leiki í Úrvalsdeild og skoraði 1061 stig. Hann varð Íslandsmeistari með Haukum 1988 og bikarmeistari 1985 og 1986.

Landsliðið
Ólafur lék 7 leiki fyrir landslið Íslands í körfubolta á milli 1985 og 1986.

Fjölskylda
Dóttir Ólafs er Auður Íris Ólafsdóttir, leikmaður landsliðs Íslands í körfubolta.

Andlát
Ólafur varð bráðkvaddur í Geneva í Sviss, fimmtugur að aldri, þar sem hann sótti fund í miðstjórn FIBA World, Alþjóða Körfuknattleikssambandsins.

Tilvísanir 

Íslenskir körfuknattleiksmenn
Íslenskir körfuknattleiksþjálfarar
Leikmenn Úrvalsdeildar karla í körfuknattleik
Santorini

Santorini (Gríska: Σαντορίνη) er eyja í Eyjahafinu, sem þó heitir opinberlega Þera eða Þíra á grísku (Θήρα), í um 200 km fjarlægð frá meginlandi Grikklands. Eyjan er hluti af hring sem myndaðist við hrun hraunketils fyrir um 21000 árum síðan. Gríðarlegt sprengigos fyrir um það bil 3600 árum og er talin hafa valdið falli mínóskrar menningar reif hluta af honum í sundur. Líklegt talið er að þetta hafi verið upphaf goðsagnarinnar um Atlantis.

Nafn
Santorini var nefnd af "Latneska veldinu"  á þrettándu öld og er tilvísun til heilagrar Irenu, úr nafni gamallrar dómkirkju í þorpinu Perissa á eynni. Nafnið Santorini einfaldnlega samdráttur á heitinu: Santa Irini. Fyrir þann tíma var hún þekkt undir nafninu Kallístē (Καλλίστη, "sú fegursta"), Strongýlē (Στρογγύλη, "sú hringlaga"), eða Thēra. Nafnið Thera var endurvakið á 19du öld sem opinbert heiti eyjarinnar og höfuðborgar hennar, en nafnið Santorini er enn almennt notað.

Tilvísanir

Grískar eyjur
Gyllene Tider

Gyllene Tider er sænsk popphljómsveit.

Útgefið efni 
 1978 Gyllene Tider EP (Gula EP-en)
 1980 Gyllene Tider LP
 1981 Moderna Tider
 1982 Puls
 1984 The Heartland Café
 1990 Parkliv!  1996 Gyllene Tider EP ("Gå & fiska) 1997 Återtåget Live!  2005 Finn 5 fel!
 2004 GT25 
 2013 Dags att tänka på refrängen

Tilvísanir 

Sænskar hljómsveitir
Dolly Parton

Dolly Parton (fædd 19. janúar 1946 í Sevierville, Tennessee) er bandarísk söngkona.

Tilvísanir 

Parton, Dolly
Luigi Pirandello

Luigi Pirandello (f. 28. júní 1867 í Agrigento á Sikiley,  d. 10. desember 1936 í Róm) var ítalskt leikskáld, rithöfundur, þýðandi og ritstjóri. Hann hlaut Nóbelsverðlaun í bókmenntum árið 1934.

Þekktustu verk

Skáldsögur 
 Il turno, (1902)
 Il fu Mattia Pascal, (1904)
 L'esclusa, (1908)
 Suo marito, (1911)
 I vecchi e i giovani (1913)
 Uno, nessuno e centomila (1926)

Leikrit 
 Lumìe di Sicilia (1910)
 Se non è così (1915)
 Pensaci, Giacomino (1916)
 Liolà (1916)
 Così è (se vi pare) (1917)
 Il berretto a sonagli (1917)
 La giara (1917)
 Il giuoco delle parti (1918)
 Sei personaggi in cerca d'autore (1921)
 Enrico IV (1922)
 L'imbecille (1922)
 Vestire gli ignudi (1922)
 L'uomo dal fiore in bocca (1923)
 La vita che ti diedi (1923)
 L'altro figlio(1923)
 Ciascuno a suo modo (1923)
 O di uno o di nessuno (1929)
 Come tu mi vuoi (1930)
 Questa sera si recita a soggetto (1930)
 Trovarsi (1932)
 Quando si è qualcuno (1933)
 La favola del figlio cambiato(1934)
 Non si sa come (1935)

Pirandello, Luigi
Pirandello, Luigi
Sanna Nielsen

Sanna Nielsen (f. 27. nóvember 1984 í Edenryd) er sænsk söngkona.

Útgefið efni 
 1996 – Silvertoner
 1997 – Min önskejul
 2006 – Nära mej, nära dej
 2007 – Sanna 11-22
 2008 – Stronger
 2011 – I'm In Love
 2012 – Vinternatten
 2013 - Min jul
 2014 - 16 bästa
 2014 - 7

Tilvísanir 

Nielsen, Sanna
Shirley Clamp

Shirley Clamp (f. 17. febrúar 1973 í Viskafors) er sænsk söngkona.

Útgefið efni 
 Den långsamma blomman - 2004
 Lever mina drömmar - 2005
 Favoriter på svenska - 2006
 Tålamod - 2007
 För den som älskar - En samling - 2009

Tilvísanir 

Clamp, Shirley
Sonja Aldén

Sonja Aldén (f. 20. desember 1977, í St. Albans) er sænsk söngkona.

Útgefið efni 
Till dig (2007)
Under mitt tak (2008)
I gränslandet (2012)
I andlighetens rum (2013)
Jul i andlighetens rum (2014)
Meningen med livet (2017)

Tilvísanir 

Aldén, Sonja
Salvador

Salvador er borg í Brasilíu, höfuðstaður héraðsins Bahia og fyrsta höfuðborg Brasilíu. Hún var stofnuð 29. mars 1549 með nafninu São Salvador da Bahia de Todos os Santos. Salvador er þriðja fjölmennasta borg Brasilíu, á eftir São Paulo and Rio de Janeiro.

Borgir í Brasilíu
Maceió

Maceió er borg í Brasilíu, höfuðborg Alagoas ríkisins. Hún var stofnuð árið 1815 og hefur nú um 1 milljón íbúa.

Tenglar

Borgarstjórn Maceió

Borgir í Brasilíu
Beinbrunasótt

Beinbrunasótt (dengue) er smitsjúkdómur í hitabeltislöndum og stafar af smiti Dengue veiru sem er flavi-veira. Smitið berst í fólk með biti moskítóflugna en smitast ekki milli manna. Helstu einkenni beinbrunasóttar er höfuðverkur, bein- og liðverkir og upphleypt flöt útbrot sem koma eftir nokkra daga. Stundum er vægur hiti eina einkenni sjúkdómsins og hann gengur yfir og sjúklingurinn nær sér að fullu. Alvarlegt tilvik eru hins vegar blæðandi beinbrunasótt. Þar eru helstu einkenni hár hiti, blæðingar í slímhúðum og húð og oft fylgir lifrarstækkun. Það getur orðið blóðþrýstingsfall vegna taps á blóðvökva. Þetta er hættulegt ástand sem getur leitt til dauða í 40-50% tilfella ef það ekki er meðhöndlað. Við fullnægjandi vökvagjöf fer dánartíðni niður í 1-2%. Beinbrunasótt er greind með því að mæla mótefni í blóðsýnum.

Ekki er til neitt bóluefni gegn beinbrunasótt. Eina leiðin er að draga úr líkum á smiti með því að verjast biti moskítóflugna.

Heimild 
 Beinbrunasótt (dengue), upplýsingasíða landlæknis
 54 látnir úr beinbrunasótt í Brasilíu (Mbl. 4.4.2008)

Sjúkdómar
Andrew Lloyd Webber

Sir Andrew Lloyd Webber, barón Lloyd-Webber Kt. (f. 22. mars 1948) er breskt tónskáld og söngleikjahöfundur. Hann hefur samið þrettán söngleiki sem margir hverjir hafa gengið áratugum saman í leikhúsum í West End og Broadway. Meðal þekktustu söngleikja hans eru Súperstar (1970), Evíta (1976), Cats (1981) og Óperudraugurinn (1986). Hann var aðlaður fyrir framlag sitt til tónlistar árið 1992. Hann hefur sjö sinnum fengið Tony-verðlaunin, þrjú Grammýverðlaun, ein Óskarsverðlaun, fjórtán sinnum Ivor Novello-verðlaunin, sjö sinnum Olivier-verðlaunin, ein Golden Globe-verðlaun og heiðursverðlaun Kennedy-sviðslistastofnunarinnar árið 2005. 

Hann stofnaði framleiðslufyrirtækið Really Useful Group árið 1977. Það er nú einn af stærstu leikhúsrekendum í London og rekur aðallega leikhús sem sýna söngleiki. Fyrirtækið hefur líka tekið þátt í framleiðslu sýninga og kvikmynda sem byggjast á söngleikjum Lloyd Webber og annarra.

Breskir söngleikjahöfundar
Breskir tónlistarmenn
Breskir barónar
Sýndarréttarhöld

Sýndarréttarhöld eru réttarhöld þar sem ákvörðunin um sekt eða sakleysi sakbornings hafa verið ákveðin fyrirfram. Slík réttarhöld eru oft fyrirferðamikil í fjölmiðlum og gjarnan af pólitískum toga, það er að segja, að baki þeim liggur annað og meira en grunur um að framinn hafi verið tiltekinn glæpur. Að baki getur legið vilji til þess að koma höggi á pólitíska andstæðinga og að útbúa víti til varnaðar fyrir aðra.

Meðal þekktustu sýndarréttarhalda sögunnar eru Moskvuréttarhöldin svokölluðu, einnig kennd við Stalín, á tímum hreinsananna miklu undir lok fjórða áratugarins í Sovétríkjunum (sem Halldór Laxness varð vitni að). Í kjölfar hreinsana Stalíns fylgdu sambærileg sýndarréttarhöld og hreinsanir víðsvegar austan Járntjaldsins. Í Albaníu var Koçi Xoxe, fyrrverandi innanríkis- og varnarmálaráðherra tekinn af lífi í maí 1949 og í Búlgaríu var Traycho Kostov, fyrrverandi formaður Kommúnistaflokks Búlgaríu, tekinn af lífi í desember sama ár. Í Rúmeníu var Lucrețiu Pătrășcanu, stjórnmálamaður, handtekinn í apríl 1948 og tekinn af lífi 1954, Ana Pauker, fyrrverandi utanríkisráðherra Rúmeníu, var handtekin í febrúar 1953 og tekin af lífi 1960 og Vasile Luca, náinn samstarfsmaður hennar og fyrrverandi fjármálaráðherra Rúmeníu, var dæmdur í lífstíðarfangelsi og dó í fangelsinu 1963. Í Ungverjalandi var László Rajk, fyrrverandi innan- og utanríkisráðherra, tekinn af lífi í október 1949. Í Tékkóslóvakíu var Rudolf Slánský, formaður Kommúnistaflokks Tékkóslóvakíu, tekinn af lífi í desember 1952 eftir sýndarréttarhöld í Prag.

Dreyfus-málið er annað frægt dæmi, sem kom upp í Frakklandi undir lok 19. aldar, í þetta sinn dæmi um gyðingahatur. Réttarhöldin yfir Saccho og Vanzetti eru þekkt í Bandaríkjunum yfir tveimur ítölskum innflytjendum sem báðir voru stjórnleysingjar og voru teknir af lífi í ágúst 1927 eftir að hafa verið fundnir sekir um að hafa framið morð á meðan ráni stóð. Eftir á að hyggja er talið ljóst að mennirnir hafi verði sakfelldir og teknir af lífi vegna fordóma gegn stjórnmálaskoðunum þeirra.

Tilvísanir 

Dómstólar
Stjórnmál
Gvelfar og gíbellínar

Gvelfar og gíbellínar (ítalska: guelfi e ghibellini) voru flokkar sem mynduðust á Norður-Ítalíu á hámiðöldum á tímum skrýðingardeilunnar. Gvelfar studdu páfann og drógu nafn sitt af Welf-ætt frá Bæjaralandi (Welf breyttist í guelfo), en gíbellínar studdu keisarann af Hohenstaufen-ætt og kenndu sig við kastala þeirra í Waiblingen (Wibeling sem breyttist í ghibellino). Þessar tvær ættir tókust á um krúnuna eftir lát Hinriks 5. árið 1125. Flokkarnir voru líka kallaðir kirkjuflokkurinn og keisaraflokkurinn. 

Einstakar fjölskyldur, borgir og bæir kenndu sig við þann flokk sem þær studdu. Almennt séð voru gvelfar borgaralegir aðalsmenn sem byggðu auð sinn á verslun en gíbellínar úr hópi landeigenda. Borgir Norður-Ítalíu þar sem keisarinn reyndi að auka völd sín voru hallari undir gvelfa en borgir Mið-Ítalíu sem litu á útþenslu Páfaríkisins sem meiri ógn, voru hallari undir gíbellína. Borgir sem áttu í átökum sín á milli studdu oft ólíka flokka. Þannig voru til dæmis Písa og Siena gíbellínaborgir í andstöðu við gvelfaborgina Flórens. Gvelfaborgirnar voru Mílanó, Mantúa, Bologna, Flórens, Lucca og Padúa en borgir kenndar við gíbellína voru Como, Cremona, Písa, Siena, Arezzo, Módena og Parma.

Eftir miðja 13. öld náðu gvelfar yfirhöndinni í þessum átökum. Orrustan við Benevento árið 1266 batt enda á áhrif Hohenstaufen-ættarinnar á Ítalíu og páfi gerði Karl af Anjou að konungi yfir Sikiley. Með þessu bandalagi páfa og Anjou-ættarinnar urðu gvelfar ríkjandi flokkur á Norður-Ítalíu. Nokkrum árum síðar klofnuðu gvelfar í svarta gvelfa sem studdu páfann og hvíta gvelfa sem voru andsnúnir auknum áhrifum hans. Hvítir gvelfar, þar á meðal skáldið Dante Alighieri, voru gerðir útlægir frá Flórens árið 1302 og tilraun þeirra til að ná borginni aftur með hervaldi og stuðningi gíbellína árið 1304 mistókst. 

Flokkaheitin gvelfar og gíbellínar voru notuð áfram á Ítalíu næstu aldirnar yfir þá sem studdu annars vegar Frakkakonung og hins vegar keisarann, einkum í Ítalíustríðunum, þar til Karl 5. keisari staðfesti yfirráð sín yfir Ítalíu árið 1529.

Eftirmál
Vísanir í átök gvelfa og gíbellína eru nokkrar í Hinum guðdómlega gleðileik Dantes og í Tídægru Boccaccios. Átökin mynda pólitískan bakgrunn smásögunnar um Mariotto og Gianozza eftir Masuccio Salernitano sem gerist í Siena og varð grunnurinn að sögunni Giulietta e Romeo eftir Luigi da Porto sem William Shakespeare gerði leikritið Rómeó og Júlía eftir.

Saga Ítalíu
Stríð gvelfa og gíbellína
Lill-Babs

Lill-Babs (f. 9. mars 1938, í Tå; d. 3. apríl 2018) var sænsk söngkona.

Útgefið efni 
 Splorr (1962)
 Svensson hyllar Alpertsson (1964)
 Lill-Babs (1967)
 Lill-Babs (1968)
 Välkommen till världen (1971)
 Jag ska sjunga för dig (1972)
 Hurra hurra (1973)
 Det våras för Barbro (1975)
 Lev mänska lev (1976)
 På scen (1977)
 Till mina vänner (1979)
 Lill-Babs i en show av Lars Forssell (1982)
 Det är ju min show (1982)
 Barbro (1984)
 Who's Sorry Now (1998)
 Här är jag (2005)

Tilvísanir 

Lill-Babs
Siw Malmkvist

Siw Malmkvist (f. 31. desember 1936 í Landskrona) er sænsk söngkona.

Útgefið efni
 Siw (1963)
 12 sidor Siw (1967)
 Från Jazzbacillen till Balladen om det stora slagsmålet på Tegelbacken (1968)
 Nu (1968)
 Harlekin (1968)
 Spanska Siw (1970)
 Underbara Siw (1970)
 Mycket Siw och lite dragspel (1971)
 Ragtime (1974)
 Greatest Hits 1958-75 Vol 1 (1975)
 Explosiw (1976)
 Trolltider (1979)
 Pippi Långstrump på Folkan (1980)
 Alla tiders Siw (1985)
 Klas Klättermus och alla de andra djuren i Hackebackeskogen (1985)
 Skål! (1985)
 Det är kärlek (1988)
 Siwans klassiker (1988)
 Siwan! (3-CD-box) (1995)
 Siws Bästa (2003)
 Die Show  Siw & Gitte Hænning & Wenche Myhre (2003)

Tilvísanir 

Malmkvist, Siw
Towa Carson

Towa Carson (f. 31. mars 1936 í Eskilstuna) er sænsk söngkona.

Kvällstoppen 
 1964 - Visa mej hur man går hem (við Lars Lönndahl) - 12#
 1964 - Jag måste ge mej av - 3#
 1965 - En lilja är vit (við Lars Lönndahl) - 13#
 1967 - Laxå (við Mats Olsson) - 20#
 1969 - Casatchok - 11#

Tilvísanir 

Carson, Towa
Ann-Louise Hanson

Ann-Louise Hanson (f. 4. apríl 1936 í Kristianstad) er sænsk söngkona.

Kvällstoppen 
1962 - Vita rosor från Athen - 14#
1962 - Vita sommarmoln - 17#
1962 - Paradiso - 19#
1967 - Jag hade en gång en båt (Ann-Louise Hanson og Cornelis Vreeswijk) - 11#
1968 - Min greve av Luxemburg - 3#
1968 - Arrivederci Frans - 1#
1968 - Min luftballong - 8#
1969 - Svenska flicka - 10#
1972 - Vad än sker - 13#

Tilvísanir 

Hanson, Ann-Louise
Omanori

Omamori eru japanskir verndargripir sem gjarnan eru seldir á stöðum þar sem helgidómar og hof sjintotrúar eru og geta líka verið ýmiss konar Búddalíkneski.

Upphaflega voru þessir verndargripir úr pappír eða viði en nútímaútgáfur eru gjarnan litlir hlutir sem eru með umslagi úr efni og geta verið í þeim bæn eða trúarsetningar. Omamori eru seldir við helgistaði og  á ferðamannastöðum er litið á kaup þeirra  sem framlag  og stuðning við helgistaðinn. Gestir kaupa þá gjarnan manori til gjafa til að óska viðtakanda velfarnaðar.

Japönsk menning
Hertogadæmið Flórens

Hertogadæmið Flórens (ítalska Ducato di Firenze) var hertogadæmi í Toskana á Ítalíu með Flórens sem höfuðborg. Hertogadæmið var stofnað eftir að Karl 5. keisari endurreisti völd Medici-ættarinnar í borginni árið 1530. Klemens 7. páfi (sem sjálfur var af Medici-ættinni) gerði Alessandro de' Medici að hertoga yfir fyrrum lýðveldinu Flórens og breytti því þannig í erfðaveldi. 

Annar hertoginn, Cosimo 1., jók mjög hernaðarumsvif og stækkaði hertogadæmið með kaupum á eynni Elbu og með því að leggja Siena undir sig. Árið 1569 var hertogadæminu því breytt í stórhertogadæmið Toskana. Medici-ættin fór með völd í stórhertogadæminu til 1737 þegar það gekk til Frans af Lothringen. 

Toskana
Saga Ítalíu