alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Criminal Minds (7. þáttaröð)

Sjöunda þáttaröðin af Criminal Minds var frumsýnd 21. september 2011 og sýndir voru 24 þættir.

Aðalleikarar 
 Thomas Gibson sem Aaron Hotchner
 Joe Mantegna sem  David Rossi 
 Shemar Moore sem Derek Morgan
 Paget Brewster sem Emily Prentiss  
 Matthew Gray Gubler sem Dr. Spencer Reid
 A.J. Cook sem Jennifer JJ Jareau 
 Kirsten Vangsness sem Penelope Garcia

Aukaleikarar 
 Jayne Atkinson sem Erin Strauss
 Cade Owens sem Jack Hotchner
 Josh Stewart sem William LaMontagne, Jr.
 Sebastian Roché sem Clyde Easter
 Beth Clemmons sem Bellamy Young

Þættir

Tilvísanir

Heimild 
 
 
 Sjöunda þáttaröðin af Criminal Minds á Criminal Minds wikiasíðunni
 Sjöunda þáttaröðin af Criminal Minds á CBS sjónvarpsstöðinni 

Bandarískir sjónvarpsþættir
Erving Goffman

Erving Goffman (11. júní 1922 – 19. nóvember 1982) var kanadískur félagsfræðingur og rithöfundur. 

Goffman er talinn vera „áhrifamesti, ameríski félagfræðingurinn á 20. öld“. Sem greinandi, sem fjallaði um huglægni, var stærsta framlag hans til félagsfræðinnar fræði hans um táknræn samskipti. Árið 1959 gaf hann út bókina The Presentation of Self in Everyday Life. 

Árið 2007 var Goffman í 6. sæta á lista yfir þá höfunda sem mest var vitnað í í hugvísindum. Það er meira vitnað í rannsóknir Goffmans í dag heldur en gert var á hans tíma. Í dag nota rithöfundar hugmyndir hans við rannsóknir á samböndum milli hegðunar einstaklinga og þróunar á félagslegum kerfum.

Tilvísanir

Heimildir 
 Fine, Gary Alan og Gregory W.H. Smith (2000). Erving Goffman. Vol. 1–4.

Goffman, Erving
Goffman, Erving
Kleópatra 3.

Kleópatra 3. Evergetis, Fílómetor Sótera eða Kokke (gríska: Κλεοπάτρα; 161 f.Kr. – 101 f.Kr.) var drottning Egyptalands á tímum Ptólemajaríkisins. 

Kleópatra var dóttir Ptólemajosar 6. og Kleópötru 2. sem var bæði systir hans og eiginkona. Alsystkini hennar voru meðal annarra Ptólemajos Evpator og Kleópatra Þea. Foreldrar hennar deildu völdum með bróður sínum, Ptólemajosi 8. Fyskon. Eftir að faðir hennar lést af sárum sem hann hlaut í orrustunni við Antíokkíu gegn Alexander Balas gerðist frændi hennar konungur og gekk að eiga móður hennar. 

Um árið 139 f.Kr. gekk hún að eiga frænda sinn, Ptólemajos 8. í óþökk móður sinnar sem leiddi uppreisn gegn þeim 132 f.Kr. Þau flúðu þá til Kýpur með börn sín; Ptólemajos 9., Trýfaínu, Ptólemajos 10., Kleópötru 4. og Kleópötru Selenu 1. Árið 127 f.Kr. náði Fyskon aftur völdum og 124 f.Kr. sættust þau Kleópatra 2. 

Við lát hans 116 f.Kr. erfði hún völdin. Hann bauð henni að kjósa sér sem meðstjórnanda hvern þann af sonum þeirra sem hún vildi. Hún vildi helst ríkja með yngri syninum, Ptólemajosi 10., en íbúar Alexandríu vildu heldur fá Ptólemajos 9. og hún samþykkti það treglega. Hann var þá giftur systur sinni, Kleópötru 4., en móðir hans hrakti hana burt og lét hann giftast Kleópötru Selenu í staðinn. Síðar hélt hún því fram að hann hefði reynt að drepa sig, svipti hann völdum árið 107 f.Kr. og gerði bróður hans að konungi. Árið 101 f.Kr. lét hann myrða móður sína og ríkti eftir það einn með eiginkonu sinni, Bereníku 3.

Drottningar Egyptalands
Ptólemajaríkið
Kleópatra 4.

Kleópatra 4. (gríska: Κλεοπάτρα; um 136 f.Kr. – 112 f.Kr.) var um stutt skeið drottning Egyptalands á tímum Ptólemajaríkisins og síðar drottning Antíokkosar 9. í Sýrlandi. 

Kleópatra var dóttir Ptólemajosar 8. og Kleópötru 3. Hún var systir Ptólemajosar 9., Trýfaenu, Ptólemajosar 10. og Kleópötru Selenu. Hún giftist bróður sínum, Ptólemajosi 9., þegar hann var enn prins 119 eða 118 f.Kr. en þegar faðir þeirra lést 116 f.Kr. gerðist hann konungur og ríkti ásamt móður sinni. Hún gæti verið móðir Ptólemajosar 12. og Ptólemajosar af Kýpur, sona Ptólemajosar 9. Árið 115 f.Kr. neyddi móðir þeirra þau til að skilja og setti yngri systur hennar, Kleópötru Selenu, í hennar stað.

Kleópatra 4. flúði til yngri bróður síns á Kýpur þar sem hún setti saman her. Hún hélt svo til Sýrlands giftist Antíokkosi 9. og lét hann fá herinn í heimanmund til að velta hálfbróður sínum Antíokkosi 8. úr sessi. Þegar Antíokkos 8. réðist inn í Antíokkíu 112 f.Kr. flúði hún inn í helgidóm Appollons. Þar lét systir hennar Trýfaena, eiginkona Antíokkosar 8., myrða hana. Kleópatra bölvaði banamönnum sínum og aðeins ári síðar var Trýfaena tekin höndum af Antíokkosi og drepin.

Drottningar Egyptalands
Drottningar Selevkída
Ptólemajaríkið
Bereníke 3.

Bereníke 3. eða Kleópatra Bereníke (gríska: Βερενίκη; 115 eða 114 f.Kr. – 80 f.Kr.) var drottning Egyptalands á tímum Ptólemajaríkisins. 

Hún var dóttir Ptólemajosar 9. og Kleópötru Selenu. Þegar amma hennar, Kleópatra 3., steypti föður hennar af stóli og gerði frænda hennar Ptólemajos 10. að konungi árið 101 f.Kr. var hún gift honum. Þegar faðir hennar tók aftur völdin 88 f.Kr. var hann orðinn aldraður og hún tók því virkan þátt í stjórn ríkisins. Eftir andlát hans varð hún einvaldur í Egyptalandi en þar sem konur gátu ekki ríkt einar neyddist hún til að finna sér eiginmann. Hún ritaði þá Súllu sem hafði stjúpson hennar, Ptólemajos 11., í haldi í Róm um að hann giftist henni og tæki við völdum. Súlla lét henni þetta eftir en með því skilyrði að ef Ptólemajosi yrði ekki barna auðið gengi ríkið til Rómaveldis. 

Einungis nítján dögum eftir brúðkaup Ptólemajosar og Bereníke lét hann myrða hana. Bereníke naut mikillar lýðhylli í Alexandríu. Múgurinn reis því upp gegn Ptólemajosi og drap hann. 

Eftir þetta gerðu Rómverjar tilkall til Egyptalands, en þá voru tveir óskilgetnir synir Ptólemajosar 9., settir til valda. Súlla var þá nýorðinn einvaldur í Róm eftir aðra borgarastyrjöld Súllu og neyddist til að láta kyrrt liggja. Rómverjar áttu þó síðar eftir að nýta sér þetta til að réttlæta tilkall sitt til Egyptalands.

Eftirmæli
Bereníke er aðalpersóna óperunnar Bereníke eftir Georg Friedrich Händel.

Drottningar Egyptalands
Ptólemajaríkið
Kleópatra Selena 1.

Kleópatra Selena 1. (gríska: η Κλεοπάτρα Σελήνη; um 130 f.Kr. – 69 f.Kr.) var drottning Egyptalands á tímum Ptólemajaríkisins og síðar drottning Selevkídaríkisins. Hún giftist fjórum konungum; Ptólemajosi 9. af Egyptalandi, og Antíokkosi 8., Antíokkosi 9. og Antíokkosi 10. af Sýrlandi. 

Upphaflega hét hún aðeins Selena. Móðir hennar, Kleópatra 3., neyddi Ptólemajos 9. til að skilja við Kleópötru 4. og giftast Selenu í staðinn. Þá tók hún upp nafnið Kleópatra. Með honum átti hún að minnsta kosti dótturina Bereníku 3. og hugsanlega tvo syni, en þeir eru þó oftar taldir óskilgetnir.

Árið 107 f.Kr. hrakti Kleópatra 3. Ptólemajos 9. frá völdum og gerði bróður hans að konungi. Hann flúði þá frá konu sinni og börnum til Kýpur og reyndi þar að koma upp her til að taka Egyptaland aftur. Í Sýrlandi börðust bræðurnir Antíokkos 8. og Antíokkos 9. um völdin. Kleópatra gerði bandalag við Antíokkos 8. og gaf honum Kleópötru Selenu fyrir eiginkonu. Hann hafði áður verið giftur eldri systur hennar Trýfaínu. Þegar Antíokkos 8. var drepinn í Antíokkíu árið 96 f.Kr. tók Antíokkos 9. sér Kleópötru Selenu fyrir eiginkonu. 

Antíokkos 9. varð ekki langlífur á valdastóli. Hann féll árið 95 f.Kr. í orrustu gegn elsta syni Antíokkosar 8., Selevkosi 6. Sonur Antíokkosar 9. og Kleópötru 4., Antíokkos 10., náði völdum af Selevkosi og giftist síðan stjúpmóður sinni. Hún bar honum tvo syni; Antíokkos 13. og Selevkos 7. Eftir að Antíokkos var drepinn í orrustu flúði hún til Kilikíu.

Þegar Ptólemajos 11. var drepinn af æstum múg í Alexandríu árið 80 f.Kr. var hún eini eftirlifandi lögmæti erfingi Ptólemajaveldisins. Hún gerði þá tilkall til hásætisins fyrir hönd sona hennar og Antíokkosar 10. en íbúar Alexandríu kusu sér hinn óskilgetna Ptólemajos 12. fyrir konung. Kleópatra sendi syni sína til Rómar til að flytja mál sitt fyrir öldungaráðinu en án árangurs. 

Þegar armenski konungurinn Tígranes mikli hóf að leggja Litlu-Asíu undir sig ákváðu íbúar Sýrlands að bjóða honum hásæti Selevkídanna þar sem þeir voru orðnir þreyttir á eilífum borgarastyrjöldum milli erfingja krúnunnar. Tígranes lagði undir sig síðustu leifar Selevkídaríkisins en nokkrar borgir í suðurhluta landsins voru trúar Selevkosi. Hann náði Kleópötru Selenu á sitt vald í borginni Akkó árið 69 f.Kr. og lét taka hana af lífi. Selevkos ríkti sem útlagakonungur og giftist síðan Bereníku 4. sem lét kyrkja hann til bana.

Drottningar Egyptalands
Ptólemajaríkið
Drottningar Sýrlands
Selevkídaríkið
Kostas Vaxevanis

Kostas Vaxevanis er grískur blaðamaður og ritstjóri tímaritsins Hot Doc. Vaxevanis var handtekinn þann 28. október árið 2012 í kjölfar þess að Hot Doc birti hinn svokallaða „Lagarde-lista“ en á listanum eru nöfn um 2.000 Grikkja sem eru sagðir vera með bankareikning í útibúi HSBC-bankans í Genf. Á listanum eru meðal annars fyrrverandi menningarmálaráðherra Grikklands, starfsmenn gríska fjármálaráðuneytisins og framámenn í grísku viðskiptalífi.

Tilvísanir 

Grískir blaðamenn
Barry Nalebuff

Barry Nalebuff (fæddur 11. júlí 1958) er Milton Steinbach-prófessor við Yale-háskóla. Hann er sérfræðingur í leikjafræði ásamt mörgum öðrum sviðum. Hann hefur skrifað heilmikið um þetta málefni og verið meðhöfundur sex ritverka um leikjafræði og hvernig það tengist viðskiptastefnum. „Thinking Strategically“ og „The Art of Strategy“ eru tvær þekktustu bækurnar sem hann hefur komið að skrifum á og hafa verið prentaðar í yfir 300 þúsund eintökum og kenndar við leikjafræði áfanga í háskólum víða um heim.
 
Nalebuff hefur víða komið við á akademískum ferli sínum. Áður en hann hóf störf við Yale-háskólann var hann meðlimur í Junior Society of fellows við Harvard-háskóla og starfaði sem lektor við Princeton-háskólann.
 
Til viðbótar við akademísk störf sín hefur Nalebuff einnig mikla reynslu af ráðgjafastörfum hjá alþjóðlegum fyrirtækjum svo sem American Espress, GE, McKinsey, Google og Rio Tinto. Hann var ráðgjafa bandarísku NBA deildarinnar í samningaviðræðum þeirra við leikmannasamtök körfuboltamanna ásamt því að vera í stjórn tryggingafélagsins Nationwide. Árið 1988 stofnaði Nalebuff, ásamt fyrrum nemanda sínum að nafni Seth Goldman, fyrirtæki sem fékk nafnið Honest Tea. Það fyrirtæki sérhæfði sig í að framleiða Íste. Það fyrirtæki óx gríðarlega eða frá því að vera með enga veltu og upp í 70 milljóna dollara veltu á ári. Fyrirtækið vakti mikla lukku og athygli og á endanum keypti Coca Cola fyrirtækið árið 2011.

Menntun 
Eftir að Nalebuff útskrfaðist frá Belmont Hill framhaldskólanum hélt hann í nám við MIT (Massachusett Institute of Technology) þar sem hann útskrifaðist árið 1980 með gráðu í hagfræði og stærðfræði. Hann síðar meir kláraði meistaragráðu sína ásamt doktorsprófi frá Oxford Háskólanum á Rhodes skólastyrk.

Afrek og verðlaun 
 Jerry S. Cohen Memorial Fund Writing Award  (Fyrir „Exclusionary Bundling“ greinina)
 Miegunyah Fellowship, Háskólinn  í  Melbourne, 1998
 Sloan Fellowship, 1989 – 1991
 Bicentennial Preceptorship, Princeton-háskóli, 1989 – 1991
 Junior Fellow, Society of Fellows, Harvard-háskóli, 1982 – 1985
 Rhodes Scholar, Massachusetts og Nuffield-háskólinn, 1980 – 1982

Viðskiptaferill 
 Honest Tea (Stjórnarformaður og meðstofnandi)
 Nationwide Mutual (Tryggingarfélag)

Ritstjórn 
Aðstoðarritstjóri:
 Journal of Conflict Resolution
 Journal of Law, Economics and Organization

Bækur 
 The Art of Strategy: A Game Theorist’s Guide to Success in Business and Life (með A. Dixit), W. W. Norton, 2008
 Why Not? How to Use Everyday Ingenuity to Solve Problems Big and Small (með I. Ayres), Harvard Business School Press, 2003.
 Co-opetition (með A. Brandenburger), Currency/Doubleday, 1996.
 Thinking Strategically: The Competitive Edge in Business, Politics and Everyday Life (með A. Dixit), W.W. Norton, 1991.
 Economics for an Imperfect World : Essays in Honor of Joseph E. Stiglitz (með R. Arnott, B. Greenwald, and R. Kanbur, eds.), MIT Press, 2003

Nalebuff, Barry
Nalebuff, Barry
Enver Hoxha

Enver Hoxha (f. 16. október 1908, d. 11. apríl 1985) var einræðisherra Albaníu og leiðtogi albanska Kommúnistaflokksins í tæpa fjóra áratugi eða allt frá 1944 – 1985 þegar hann lést.

Bakgrunnur 
Hoxha fæddist í borginni Gjirokastër í suðurhluta Albaníu. Þar bjó hann allt þar til hann hóf nám í Háskólanum í Montpellier árið 1930. Á námsárunum í Frakklandi komst Hoxa í tæri við kommúnisma og tók þátt í starfi franskra kommúnista. Hann hreyfst af hugmyndafræðinni.

Hoxha sneri baka til Albaníu árið 1936, þá 28 ára gamall. Við heimkomuna hóf hann störf sem grunnskólakennari.

7. apríl 1939 réðust ítalskir fasistar inn í Albaníu og komu Ítalir á leppstjórn í kjölfarið sem stýrt var af Merlika-Kruja. Seinni heimsstyrjöldin hófst formlega síðar sama ár. Hoxha missti stöðu sína sem kennari þegar hann neitaði að ganga í Fasistaflokk Albaníu.

Leiðtoginn 
Albanía var lengi vel eitt fátækasta, einangraðasta og margra mati sérkennilegasta land Evrópu. Hoxha hafði mikið um það að segja. Í Albaníu bjuggu um þrjár milljónir manna og þar voru samt sem áður 750 þúsund sprengjubyrgi. Ef til innrásar kæmi áttu almennir borgarar jafnt sem hermenn að grípa til vopna og vernda landið.

Völd Hoxha voru mikil og var um leið gert mikið úr persónu hans og meintum leiðtogahæfileikum. Árlega voru haldnar afmælishátíðar honum til heiðurs og þá voru gjarnan frumflutt lög sem fjölluðu um hæfileika og kosti Hoxha þar var ekkert dregið undan samanber eftirfarandi textabrot:

Dæmi 1: „Enver Hoxha brýnir sverð sitt. Sverðið sem hangir yfir höfðum allra óvina um heim allan. Enver Hoxha lengi lifi!“
Dæmi 2: „Vel gert, sonur fólksins! Við skjótum svikara beint í ennið! Við verndum Flokkinn eins og demant!“

Heimildir 
 .
 Vera Illugadóttir, 2011. „Enver Hoxha brýnir sverð sitt!“ á Lemúrinn.is. Sótt 1. nóvember 2012.
 Ingi Freyr Vilhjálmsson, 2011. „Byrgin hans Hoxhas“  á DV.is. Sótt 1. nóvember 2012.

Forsætisráðherrar Albaníu
Kommúnistaleiðtogar
Kleópatra 5.

Kleópatra 5. Trýfaína (gríska: Κλεοπάτρα; um 95 f.Kr. – um 69/68 f.Kr. eða um 57 f.Kr.) var drottning Egyptalands á tímum Ptólemajaríkisins. Hún er sú eina af eiginkonum Ptólemajosar 12. sem vitað er um með vissu.

Hún kann að hafa verið óskilgetin dóttir Ptólemajosar 9. Önnur kenning er að hún hafi verið dóttir Ptólemajosar 10. og Bereníku 3. Hún giftist Ptólemajosi 12. árið 79 f.Kr. en nafn hennar tók að hverfa úr heimildum um það leyti sem Kleópatra 7. fæddist, eða um 69 f.Kr. Hins vegar er minnst á Kleópötru Trýfaínu löngu síðar, eða 58 og 57 f.Kr., sem ríkjandi drottningu við hlið Bereníke 4. Sumir telja þessa Kleópötru hafa verið dóttur hinnar og því Kleópötru 6. meðan aðrir telja að um sömu konu sé að ræða. Það kemur heim og saman við frásögn Strabons sem segir að Ptólemajos 12. hafi átt þrjár dætur, sem væru þá Bereníke 4., Kleópatra 7. og Arsinóe 4. 

Þýski sagnfræðingurinn Werner Huß setti fram þá kenningu að Ptólemajos hafi skilið við Kleópötru um 69 f.Kr. en að dóttir hennar, Bereníke, hafi sett hana til valda eftir að faðir hennar flúði frá Egyptalandi 58 f.Kr. Hún hafi síðan dáið ári eftir það, því nafn hennar hverfur aftur úr heimildum eftir 57 f.Kr. 

Drottningar Egyptalands
Ptólemajaríkið
Bereníke 4.

Bereníke 4. Epifaneia (gríska: Βερενίκη; 77 f.Kr. – 55 f.Kr.) var drottning Egyptalands á tímum Ptólemajaríkisins. Hún var dóttir Ptólemajosar 12. og Kleópötru 5. og systir hinnar frægu Kleópötru 7., Arsinóe 4., Ptólemajosar 13. og Ptólemajosar 14. Þegar systir hennar flúði, ásamt föður þeirra, til Rómar gerðist hún ríkjandi drottning Egyptalands ásamt Kleópötru 6. Trýfaínu sem sumir telja vera systur hennar, en aðrir þá sömu og Kleópötru 5. Eftir lát Kleópötru Trýfaínu 57 f.Kr. gerðist Bereníke einráð. 

Þar sem konur máttu ekki ríkja einar yfir Egyptalandi þurfti hún að taka sér eiginmann. Þegar hún gerði það ekki sjálfviljug neyddu ræðismenn hennar hana til að giftast Selevkosi 7. sem var útlægur konungur Sýrlands. Skömmu síðar lét hún kyrkja hann þar sem hún var ósátt við mannasiði hans. Hún giftist síðar gríska aðalsmanninum Arkelaosi en hann ríkti ekki með henni. 

Árið 55 f.Kr. skipaði Pompeius herforingja sínum í Sýrlandi, Aulusi Gabiniusi, að koma Ptólemajosi 12. aftur til valda gegn 10.000 talenta greiðslu. Gabinius gerði það og Bereníke var hálshöggvin ásamt stuðningsmönnum sínum. 

Drottningar Egyptalands
Ptólemajaríkið
Flakkarinn

Flakkarinn er nefnd hraunfylla sem brotnaði úr Eldfelli í eldgosinu í Heimaey 1973 og rann með hraunstraumnum í átt að innsiglingunni. Var fylgst grannt með framgangi hans þar sem menn óttuðust að ef hann næði alla leið myndi hann, ásamt öðru hraunflæði, loka innsiglingunni og ógna með því grundvelli byggðar í eyjunni. Dæluskipið Sandey hóf þann 1. mars að dæla sjó á hraunið og þar með Flakkarann til að hægja á framvindunni. Þegar gosinu lauk var ljóst að það hafði tekist að bjarga innsiglingunni og það sem meira var, hún varð betri en fyrr.

Vestmannaeyjar
Kassavarót

Kassavarót (fræðiheiti Manihot esculenta) er viðarkenndur runni af Euphorbiaceae ætt og á uppruna sinn í Suður-Ameríku. Þessi runni er ræktaður í hitabeltislöndum vegna rótanna sem innihalda mikið kolvetni. Þurrkuð kassavarót er möluð í mjöl sem kallað er tapíóka en einnig gerjuð og er þá kölluð garri. Kassavarót er mikilvægur fæðugjafi í þróunarlöndum og grunnfæði um 500 milljóna manna. Kassavarót þolir vel þurrk og vex í ófrjóum jarðvegi. Nígería er stærsti framleiðandi kassavarótar.

Tenglar 

 Cassava - Purdue University Horticulture
 Cassava Biz  – information service provided by the Integrated Cassava Project (ICP) of the International Institute of Tropical Agriculture (IITA), to encourage, promote, and expand agribusiness development in the cassava subsector in Nigeria.
 Cassava Pests: From Crisis to Control
 GE cassava plants that have reduced cyanogens 
 GE cassava plants whose roots are over 2.5 times normal size 
 The Inoculated Mind - Interview with Dr. Richard Sayre, credited with lowering cyanogen content and engineering giant cassava
 Global Cassava Development Strategy 
 The Case for Cassava
 Mayans grew Manioc
 CATISA: Cassava Transformation in Southern Africa
Augnbaun

Augnbaun eða kúabaun (fræðiheiti Vigna unguiculata ) er ein af nokkrum tegundum af  Vigna. Í ræktun eru fjórar undirtegundir:
Vigna unguiculata subsp. cylindrica 
Vigna unguiculata subsp. dekindtiana
Vigna unguiculata subsp. sesquipedalis 
Vigna unguiculata subsp. unguiculata 

Augnbaunir er eitt mikilvægasta grænmeti á harðbýlum svæðum í Asíu, Afríku, Suður-Evrópu og Mið- og Suður-Ameríku. Augnbaunir þola vel þurrka og hita og eru skuggaþolnar og henta því vel til að rækta með öðrum matjurtum.

Tenglar 
 Crop Wild Relatives Gap Analysis Portal  reliable information source on where and what to conserve ex-situ, regarding Vigna genepool
 Cowpea research at the International Institute of Tropical Agriculture (IITA)
 Network for Genetic Improvement of Cowpea for All (NGICA)

Ertublómaætt

zh:菜豆#豇豆
Óðrun

Óðrun (úr dönsku: ådring) eða viðarmálun er aðferð við að mála eftirlíkingu af viðaráferð. Oft er þetta gert til að láta húsgögn, glugga og hurðir úr ódýrum eða gölluðum viði líta út eins og þau væru smíðuð úr eðalviði; til dæmis hnotu, eik eða íbenholti. Ef þetta er vel gert getur verið nánast ómögulegt að sjá muninn. 

Óðrun er einkum gerð með þeirri aðferð að slétta yfirborðið með því að spartla og slípa, mála síðan grunnlit (sem er mismunandi eftir viðartegundum) yfir yfirborðið með þekjandi málningu og þar yfir með lasúrmálningu: hálfgagnsærri hægþornandi málningu sem er mótuð í æðar og kvisti með sérstökum penslum, kömbum, svömpum og sköfum. Að lokum er lakkað með glæru lakki yfir allt saman.

Óðrun var sérstaklega algeng á 19. öld og í byrjun þeirrar 20. Þá smíðuðu húsgagnaverkstæði eða settu saman húsgögn úr ódýrum viðartegundum eins og furu og síðan var málari (óðrari) fenginn til að mála yfir þau með þessar aðferð. Óðrun þróaðist út í sérgrein innan málaraiðnar og sérhæfðir óðrarar unnu á mörgum húsgagnaverkstæðum.

Tengt efni
 Spónlagning
 Marmaramálun

Málaraiðn
Matt Craven

Matt Craven (fæddur Matthew John Crnkovich 10. nóvember 1956) er kanadískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í Meatballs, Crimson Tide og NCIS.

Einkalíf 
Craven fæddist í Port Colborne í Ontario en ólst upp í St. Catharines í Ontario. Hann hefur verið giftur Sally Sutton síðan 1992 og saman eiga þau tvö börn.

Ferill

Sjónvarp 
Fyrsta sjónvarpshlutverk Craven var árið 1981 í sjónvarpsmyndinni The Intruder Within. Hefur hann síðan þá komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð The Littlest Hobo, Harry, High Incident, ER, Boomtown og Justified. Craven hefur síðan 2010 verið með gestahlutverk í sjónvarpsþættinum NCIS þar sem hann leikur Clayton Jarvis, yfirmann bandaríska sjóhersins.

Kvikmyndir 
Fyrsta kvikmyndahlutverk Craven var árið 1979 í Bravery in the Field. Sama ár lék hann í Meatballs sem persónan Hardware. Síðan þá hefur hann komið kvikmyndum á borð við Tin Men, K2, A Few Good Men, Crimson Tide þar sem hann lék á móti Gene Hackman, Denzel Washington, Viggo Mortensen og Rocky Carroll. Einnig hefur Craven leikið í Dragonfly, Disturbia, Public Enemies og X-Men: First Class.

Kvikmyndir og sjónvarp

Tilvísanir

Heimildir

Tenglar 
 

Craven, Matt
Ástríkur og bændaglíman

Ástríkur og bændaglíman (franska: Le Combat des chefs) er frönsk teiknimyndasaga og sjöunda bókin í bókaflokknum um Ástrík gallvaska. Hún kom út árið 1966, en birtist áður sem framhaldssaga í teiknimyndablaðinu Pilote frá október 1964 til ágúst 1965. Höfundur hennar var René Goscinny en Albert Uderzo teiknaði. Bókin var gefin út á íslensku árið 1975.

Söguþráður 
Rómversku foringjarnir Glóbus Glákasíkus (franska: Langélus) og Falskus Fláríkus (franska: Perclus) í herbúðunum Tótórum leggja á ráðin um hvernig sigrast megi á íbúum Gaulverjabæjar. Þeir hyggjast nýta gamla hefð, bændaglímu, sem felst í því að gallverskir höfðingjar mega skora hver annan á hólm og leggja völd sín að veði. Í þessu skyni ákveða þeir að notast við Ofrík Hrokríkus (franska: Aplusbégalix), Gallahöfðingja sem er mikill Rómverjavinur. Ofríkur treystir sér ekki til að etja kappi við Aðalrík allsgáða fyrr en Rómverjarnir heita því að losna fyrst við seiðkarlinn Sjóðrík.

Hópur rómverskra hermanna gerir misheppnaða tilraun til að ræna Sjóðríki, en Steinríkur alvaski hendir óvart bautasteini í höfuð Sjóðríks sem missir ráð og rænu. Íbúar Gaulverjabæjar eru því töfradrykkslausir þegar Ofríkur skorar Aðalrík á hólm. Þeir láta Sjóðrík sulla saman seyðum í veikri von um að rambi á töfradrykkinn fyrir slysni, en afráða loks að sækja annan seiðkarl sem jafnframt stundar geðlækningar, Sálsýk Geðveilan (franska: Amnésix) í von um hjálp. Illu heilli verður Sálsýkur einnig fyrir bautasteini Steinríks og glatar glórunni.

Bændaglímudagurinn rennur upp og útlitið er dökkt. Fyrir tilviljun rambar Sjóðríkur þó á að sulla saman seyði sem læknar hann af minnisleysinu. Hann bruggar töfradrykkinn í skyndi og mætir á vettvang bardagans. Við það eitt að sjá seiðkarlinn heilbrigðan hleypur Aðalríki kapp í kinn og hann sigrar bardagann töfradrykkjarlaus. Rómversku hermennirnir vilja ekki una úrslitunum en eru gjörsigraðir í bardaganum. Aðalríkur fyrirgefur Ofríki og leyfir honum að halda völdum, enda sá síðarnefndi orðinn ljúfur sem lamb eftir þungt höfuðhögg.

Fróðleiksmolar 
 Bókin nefnist Ástríkur og bændaglíman á titilsíðu og kili íslensku útgáfunnar, en á forsíðu er hún þó kölluð Ástríkur og æðisleg bændaglíman.
 Aðalbjörg, eiginkona þorpshöfðingjans Aðalríks birtist í fyrsta sinn í bókaflokknum. Hún er þó ekki nafngreind og útlit persónunnar átti eftir að breytast mikið í seinni sögum.
 Sagan er ein fárra í bókaflokknum þar sem Ástríkur og Steinríkur leggjast ekki í ferðalög, heldur halda sig heima í þorpinu allan tímann.

Íslensk útgáfa 
Ástríkur og bændaglíman var gefinn út af Fjölvaútgáfunni árið 1975 í íslenskri þýðingu Þorbjarnar Magnússonar.

Ástríkur
Myndasögur