alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Listi yfir persónur Simpsons-þáttanna

Eftirfarandi er listi yfir persónur Simpsons-þáttanna.

Homer Jay Simpson 
Homer er mishepnaður fjölskyldufaðir sem býr í Evergreen Terace 742. Hann vinnur í kjarnorkuveri þar sem hann gerir ekkert meira en að sofa. Hann giftist Marge árið 1982. Hann á hálf-bróður(Herb) og hálf-systur(Abbie).

Marjorie Simpson

Bartholomew Jojo Simpson

Lisa Marie Simpson

Maggie Simpson

Abraham J. Simpson

Mona J. Simpson

Patty Bouvier

Selma Bouvier Terwilliger McClure Hutz Stu Simpson
James L. Brooks

James L. Brooks (fæddur 9. maí 1940 í New York) er bandarískur handritshöfundur. Hann er gyðingur. Brooks byrjaði sem handritshöfundur fyrir þætti CBS og ABC sjónvarpsstöðvanna. Hann gerði þætti eins og Room 222 og Rhoda. Árið 1984 náði hann tali við Matt Greoning og árið 1987 gerðu þeir í sameiningu þættina The Simpsons. Hann hefur líka gert myndir eins og Spanglish og As Good As It gets. Hann hefur unnið þrenn óskarsverðlaun, 18 Emmy-verðlaun og tvenn Golden Globe-verðlaun.

Brooks, James L.
Óskarsverðlaunahafar í flokki besta leikstjóra
Berbrjósta



Það að vera berbrjósta eða topplaus  er það þegar kona eða stúlka sem hefur náð kynþroska felur ekki brjóst sín svo geirvörtur og vörtubaugur sjáist.

Hefð fyrir því að vera berbrjósta 
Það var hefð fyrir því að vera berbrjósta í Norður-Ameríku, Afríku, Ástralíu og á Kyrrahafseyjunum áður en kristnir trúboðar komu. Leyfilegt er að vera berbrjósta á Íslandi.

Tilvísanir

Tenglar 

Brjóst
Nekt
Geirvarta

Geirvarta (brjóstvarta eða í fornu máli masti )  er lítil tota á brjósti karla og kvenna og sumra fremdardýra. Geirvarta kvenna er afrás brjóstamjólkur sem hefur næringargildi fyrir afkvæmið. Geirvartan er kynnæmissvæði. Holubrjóst er inndreginn geirvarta.

Tengt efni 
 Berbrjósta
 Brjóst
 Speni
 Vörtubaugur

Tilvísanir

Tenglar 
 

Brjóst
Þekjukerfið
Útkirtlakerfið
Líffærafræði spendýra
Kirtlar
Vallhumall

Vallhumall (fræðiheiti: Achillea millefolium) er fjölær jurt af körfublómaætt. Blómin hvít en stilkurinn og laufin græn. Aðalblómgunartíminn er í júlí. Hæð plöntunnar er 10 - 50 sentimetrar. Vallhumall er algengur um allt norðurhvel jarðar.

Vallhumall er frekar algeng planta á Íslandi og vex að mestu á Norðausturlandi og Suðvesturlandi. Kjörlendi plöntunnar er valllendi. Plantan dreifir sér ekki vel á hálendi en á Norðausturlandi eru nokkur dæmi um að hún finnist ofar en 500 metra fyrir ofan sjávarmál.

Plantan er oft notuð í alls konar græðandi smyrsl, te og sem bragðbætir í bjór.

Tilvísanir 

Körfublómaætt
Lækningajurtir
Koltrefjar

Koltrefjar eru afar fínar trefjar (um 0.005–0.010 mm í þvermál) aðallega gerðar úr kolefnissameindum. Kristalsbygging efnisins er samsíða þræðinum. Kolefnistrefjar eru því mjög sterkar miðað við stærð. Mörg þúsund kolefnistrefjar eru spunnar saman í þráð og slíka þræði má nota til að vefa úr efni. Koltrefjamottur eru oft notaðar sem styrkingarefni fyrir fjölliður eins og plast til að búa til samsett efni eins og koltrefjaplast sem er vinsælt efni til báta-, flugvéla- og bílasmíða meðal annars vegna þess hversu létt það er miðað við styrk og hversu hita- og þanþolið það er.

Koltrefjar eru framleiddar með því að umbreyta undanfara (pólýakrýlónítríli, rayoni eða biki) með því að hita hann, fyrst í um 300° í súrefni þannig að vetnistengin rofni og efnið oxist, og síðan í um 2000° í óvirku gasi eins og argoni til að láta það kristallast. Við réttar aðstæður myndar kolefnið þá mjóa grafítborða sem tvinnast saman og mynda rörlaga þráð. Efnið sem verður til er venjulega 93-95% kolefni.

Koltrefjaefni hafa minna togþol en aramíð (s.s. Kevlar), en meira togþol en glertrefjar. Glertrefjar eru stífari en koltrefjar sem aftur eru stífari en aramíð. 

Gerviefni
Kolefni
Trapisa

Trapisa (hálfsamsíðungur eða skakkur ferhyrningur) er ferhyrningur sem hefur tvær mótlægar hliðar samsíða. Samsíða hliðarnar eru oft táknaðar með a og b, en fjarlægðin á milli þeirra með h og kallast hæð trapisunnar. Flatarmál trapisunnar er fundið út frá þessum lengdum þannig: F = . Þetta má orða svo, að fundið er meðaltal lengda samsíða línanna og það margfaldað með hæðinni. Þetta má rökstyðja með því að draga hornalínuna AC, sem skiptir trapisunni í tvo þríhyrninga, ABC og ACD. ABC hefur flatarmálið 1/2bh en ADC hefur flatarmálið 1/2ah. Summa þeirra er flatarmál allrar trapisunnar, svo að F = 1/2ah + 1/2bh = 1/2(a+b)h.

Formúlur

Flatarmál

Ytri tenglar 
 

Ferhyrningar
Línustrik

Strik eða línustrik er í rúmfræði hluti línu sem er táknað með tveimur punktum, og inniheldur alla punkta línunnar á milli endapunktanna.

Dæmi um línustrik eru t.d. hliðar þríhyrninga og ferhyrninga.

Skilgreining 
Ef  er vigurrúm yfir  eða , og  er hlutmengi af  þá er  strik ef hægt er að setja það upp sem:

fyrir einhverja vigra  þar sem  en í því tilfelli eru vigrarnir  og  kallaðir endapunktar hjá 

Stundum verður að gera greinarmun á milli „opins“ og „lokaðs“ striks. Þá skilgreinir maður lokað strik eins og gert er að ofan og opið línustrik sem hlutmengi  sem hægt er að setja upp sem:

fyrir einhverja vigra  með

Eiginleikar 
 Línustrik er tengt mengi sem er ekki tómt.
 Ef  er grenndarvigurrúm, þá er lokað strik lokað mengi fyrir  Opið strik er hinsvegar opið mengi í  ef og aðeins ef  er einvítt.

Tengt efni 
 Bil (stærðfræði)

Tenglar 

 
 

Rúmfræði
Evklíðsk rúmfræði
Línuleg algebra
Fallhlíf

Fallhlíf er tæki sem hægir á falli hlutar í andrúmsloftinu með því að búa til viðnám. Fallhlífin er yfirleitt gerð úr léttu efni eins og silki eða næloni og er fest við þann hlut sem hún á að verja falli með böndum eða vírum. Fallhlífin er brotin saman á sérstakan hátt inni í poka og opnast í fallinu. 

Fallhlífastökk
Ölfusborgir

Ölfusborgir eru orlofshúsabyggð sem telur 38 hús í eigu ýmissa stéttarfélaga í hlíðum Reykjafjalls 15km austur af Hveragerði. Húsin voru reist á 12 hektara spildu í landi Reykjatorfu í Ölfushreppi 1962-1965 með framlagi á fjárlögum frá 1957 til byggingar orlofshúsa á vegum ASÍ. Öll húsin voru teiknuð af Sigvalda Tordarson arkitekt og einkennast af stórum gluggum sem snúa í suður og afturhallandi flötu þaki. Fyrstu húsin voru tekin í notkun 12. september 1965.                                                                                                                                

Orlofshúsabyggðir á Íslandi
Alþýðusamband Íslands
Finkur

Finkur (fræðiheiti: Fringillidae) eru spörfuglar með keilulaga gogg sem lifa á fræjum. Útbreiðsla þeirra er aðallega á norðurhveli jarðar og í Afríku. Deilt er um hvernig finkur skuli flokkaðar en innan ættarinnar Fringillidae, sem kalla mætti „sannar finkur“, eru um 140 tegundir. Finkur eru 10-27 cm að lengd og með sterklegan, keilulaga gogg sem hentar vel til að brjóta fræ. Finkur eru miklir söngfuglar.

Sönnum finkum (Fringillidae) er skipt niður í tvær undirættir. Sú fyrri er Fringillinae en henni tilheyra þrjár tegundir. Þær næra unga sína á skordýrum en finkur af hinni undirættinni, Carduelinae, næra unga sína á fræjum. Þeirri undirætt tilheyra 137 tegundir. 

Bókfinkan sem er algengasta finkan í Evrópu er af undirættinni Fringillinae.

Kanarífuglar, krossnefur, fjallafinka og rósafinka eru af undirættinni Carduelinae og næra unga sína á fræjum.

Tenglar 

 
 Finch videos on the Internet Bird Collection
Pearl Jam

Pearl Jam er bandarísk rokk hljómsveit sem stofnuð var árið 1990. Hljómsveitin var þekkt sem ein af lykilhljómsveitum gruggtónlistarstefnunnar við upphaf 10. áratugarins. Hún var stofnuð á rústum hljómsveitarinnar Mother Love Bone en eftir andlát söngvara þeirrar sveitar, Andrew Wood, sendi Eddie Vedder sem bjó í San Diego á þeim tíma hljómsveitinni demó-kasettu með söng og lögum. Meðlimirnir hrifust af söngnum og textagerð og buðu hann velkominn í hljómsveitina. 

Fyrsta breiðskífa hljómsveitarinnar var Ten en hún er enn þann dag í dag mest selda plata allra tíma frá jaðarrokk-flytjanda í Bandaríkjunum. 

Pearl Jam hefur lagt ýmsum samfélagslegum málefnum lið og hefur meðal annars stutt baráttu fyrir fóstureyðingum og unga drengi sakfelldir fyrir morð (West Memphis Three).

Sveitin hefur verið með nokkra trommara en frá 1998 hefur Matt Cameron sem einnig er í grugg-sveitinni Soundgarden lamið húðir fyrir hana.

Meðlimir
Eddie Vedder – söngur og gítar (1990–)
Mike McCready – gítar og bakraddir(1990–)
Stone Gossard – gítar og bakraddir (1990–)
Jeff Ament – bassi og bakraddir (1990–)
Matt Cameron – trommur og bakraddir (1998–)

Hljómplötur

Breiðskífur 
 Ten (1991)
 Vs. (1993)
 Vitalogy (1994)
 No Code (1996)
 Yield (1998)
 Binaural (2000)
 Riot Act (2002)
 Pearl Jam (2006)
 Backspacer (2009)
 Lightning Bolt (2013)
 Gigaton (2020)

Hlekkir 
 Opinber heimasíða

Bandarískar rokkhljómsveitir
Tilraunavefurinn

Tilraunavefurinn er vefur á vegum Háskóla Íslands, þar sem safnað er saman  öllum mögulegum tilraunum. Tilraunirnar eru þó flokkaðar eftir hættustigi og hverri tilraun fylgja varnaðarorð ef svo ber við. Starfsmenn Tilraunavefjarins eru nokkrir nemendur skólans.

Tenglar 
 Tilraunavefurinn
Gústaf Vasa

Gústaf Vasa eða Gústaf 1. (sænska: Gustaf Eriksson; 15. aldar upplenska: Gösta Jerksson; fæddur líklega 12. maí 1496 á bóndabænum Rydboholm eða Lindholmen í Vallentuna, Upplandi, dáinn 29. september 1560 í Stokkhólmskastala) var konungur Svíþjóðar frá 1523 þangað til hann dó. Gústaf gerði uppreisn gegn Kalmarsambandinu. Áður hafði það tíðkast að kjósa konunginn en Gústaf afnam það kerfi og tók þess í stað upp þá hefð að konungsvaldið gengi í arf. Hann var fyrsti konungurinn af Vasaættinni sem var konungsætt Svíþjóðar stærstan hluta 16. og 17. aldar. Hann var fyrst kjörinn ríkisstjóri af mönnum sínum í uppreisninni gegn Kristjáni 2. og þegar þeir unnu sigur tveimur árum síðar var hann kjörinn konungur sem aftur varð til þess að Kalmarsambandið leystist upp.

Við valdatöku Gústafs flúði erkibiskup Uppsala, Gustaf Trolle, land og páfi var andsnúinn því að skipaður yrði nýr erkibiskup. Afleiðingin af þessu var sú að Gústaf skipaði í trássi við páfa lútherstrúarmanninn Laurentius Petri erkibiskup og hóf þannig siðbreytingu í Svíþjóð.

Ættin og nafnið 
Gústaf var sonur Eriks Johanssonar (Vasa) og Ceciliu Månsdotter (af Ekaættinni). Eins og samtíma og eldri meðlimir ættarinnar notaði Gústaf Eriksson aldrei ættarnafnið Vasa. Það var fyrst eftir að Eiríkur 14. inleiddi notkun aðalstitla fyrir greifa samkvæmt meginlandslögum, að ættarnöfn eins og Vasa voru tekin til notkunar í Svíþjóð. Nafnið er dregið af skjaldarmerkinu sem sýnir einhverskonar samanbundir strá og kann að vera skylt fasces úr latínu. Föðurnafnið hans, Eriksson, var hins vegar ekki notað eftir krýninguna, þá var hann einungis kallaður Gústaf konungur. Meðal fólksins kallaðist hann Gösta kóngur (sænska: kung Gösta), nafn sem lifir áfram í sænskum ljóðum og vísum.

Heimildir 

Svíakonungar
Vasaætt
Þórðargleði

Þórðargleði eða skaðagleði er er sú „gleði“ að hlakka yfir óförum annarra. Bæði „þórðargleði“ og „skaðagleði“ orðin eiga uppruna sinn í þýska orðinu „Schadenfreude“, „þórðargleði“ sem séríslenskt orð til að lýsa þeirri tilfinningu sem „Schadenfreude“ lýsir, og svo er „skaðagleði“ bein þýðing á því („Schaden“ = skaði; „freude“ = gleði).

Uppruni 

Uppruni orðsins „þórðargleði“ mun vera úr Ævisögu Árna prófasts Þórarinssonar sem Þórbergur Þórðarson skráði. Þórbergur segir svo frá í orðastað séra Árna:

Neðanmálsgreinar 

Hugtök
Þingholtsstræti 9

Þingholtsstræti 9 er timburhús sem áður stóð við Þingholtsstræti. Húsið var reist árið 1846 úr timbri sem gekk af við byggingu Menntaskólans í Reykjavík. Helgi Jónsson snikkari reisti húsið og bjó þar með fjölskyldu sinni. Jónas og Helgi synir Helga voru áberandi í tónlistarlífi og stofnuðu Söngfélagið Harpan og Lúðurþeytarafélag Reykjavíkur. Í húsinu voru haldin píuböll.

Þann 5. febrúar árið 1908 var Bakarasveinafélag Íslands stofnað í húsinu, en þá bjó í því Guðmundur Guðmundsson, bakarasveinn. Voru stofnendur 16 talsins.  

Árið 1969 var húsið flutt í Árbæjarsafn þar sem það stendur nú.

Tilvísanir

Tenglar 
 127 ára gamalt hús í Árbæjarsafni; grein í Morgunblaðinu 1973

Þingholt
Síður sem þurfa hnit
Þingholtsstræti

Þingholtsstræti er gata í miðbæ Reykjavíkur sem teygir sig frá þeim punkti þar sem Laufásvegur klofnar, nánar tiltekið við hringtorgið hjá breska og þýska sendiráðinu, liggur þaðan í norður og endar þar sem Bankastræti liggur þvert á það.

Húsin í Þingholtsstræti 
 Hússtjórn var hús að Þingholtsstræti 28.  Þann 24. desember árið 1957 kom upp eldur í húsinu í íbúð Bjarnþórs Þórðarsonar bóhems og þýðanda. Í húsinu bjó þá líka Jón Dúason fræðimaður og brann allt bókasafn hans í brunanum.

Tengt efni 
 Farsóttarhúsið, Þingholtsstræti 25
 Þingholtsstræti 9
 Þingholtsstræti 29

Miðborg Reykjavíkur
Götur í Reykjavík
Vindbelgur

Vindbelgur (Vindbelgjarfjall eða Belgjarfjall) er 529 m hátt keilulaga móbergsfjall í Mývatnssveit. Norður úr fjallinu gengur lægri rani sem nefnist Buski. Austan í fjallinu, syðst eru örnefnin Skútahellir og Skútaskriða, en þjóðsögur herma að þar hafi Víga-Skúta varist. Þess er þó ekki getið í fornsögunum. 

Mývatnssveit
Eldstöðvakerfi Kröflu
Fjöll á Íslandi
Charlie Rose (spjallþáttur)

Charlie Rose er bandarískur spjallþáttur sem sýndur er á sjónvarpsstöðinni PBS. 

Þáttastjórnandinn Charlie Rose fær til sín viðmælendur úr hinum ýmsu kimum samfélagsins eins og stjórnmálamenn, íþróttamenn, skemmtikrafta, kaupsýslumenn, vísindamenn, rithöfunda og fleiri. Þátturinn sem aðallega er fjármagnaður með styrkjum frá fyrirtækjum og góðgerðasamtökum var frumsýndur þann 30. september 1991.

Árið 2007 var safn af myndböndum þáttarins hlaðið upp á heimasíðu hans svo hægt væri að horfa á fyrri viðtöl gjaldfrjálst í gegn um internetið. Þátturinn hlóð einnig upp nærri 4000 klukkustundum af viðtölum upp á myndbandavefinn YouTube.

Tenglar 
 Heimasíða þáttarins  – Hægt er að horfa á yfir 4000 klukkustundir af viðtölum ókeypis.
 Þátturinn á The Internet Movie Database
 Myndbandasafn þáttarins á Youtube

Bandarískir sjónvarpsþættir
Game Tíví

Game Tíví er íslenskur sjónvarpsþáttur sem sýndur er á Stöð 2 esport og Twitch. Þáttastjórnendur eru Ólafur Þór Jóelsson, Tryggvi Haraldur Georgsson, Kristján Einar Kristjánsson og Halldór Már Kristmundsson. 

Alls eru fjórir þættir sýndir undir merkjum GameTíví en GameTíví sjálfir eru á mánudögum, Queens á þriðjudögum, TheBabePatrol á miðvikudögum og Sandkassinn á sunnudögum.

Áður fyrr fjallaði þátturinn um og sýndi ýmislegt nýtt úr tækni- og tölvuleikjaheiminum en nú eru þættirnir almennt að sýna frá meðlimum hópanna að spila tölvuleiki í beinni.

Tenglar 
Opinber heimasíða
GameTíví á Facebook
GameTíví - Sería 4-12

Íslenskir sjónvarpsþættir
Dúnkarkari

Dúnkarkari (eða karkari) er heiti yfir sjómenn og sjóræningja frá bænum Dunkerque sem var ýmist hluti hins Heilaga rómverska ríkis, Englands eða Frakklands á 17. og 18. öld. 

Dúnkarkar fiskuðu meðal annars við Íslandsstrendur. Jón Þórðarson Thoroddsen kvað um þá og sagði: 

Karkarar koma þá 
kuggann menn runa' uppá, 
kópslaga kes og færi, 
klúta léreft og snæri.

Tilvísanir
Tryggvi Ófeigsson

Tryggvi Ófeigsson (22. júlí 1896 - 18. júní 1987) var íslenskur útgerðarmaður og athafnamaður sem var umsvifamikill í íslenskum sjávarútvegi á 20. öldinni.

Tengill
 Minningargrein um Tryggva og konu hans Herdísi Ásgeirsdóttur

Íslenskir útgerðarmenn
Kristen Bell

Kristen Anne Bell (f. 18. júlí 1980) er bandarísk leikkona. Árið 2001 kom hún fyrst fram á Broadway sem Becky Thatcher í Ævintýrum Tom Sawyer. Eftir að hafa flutt til Los Angeles landaði Bell fjölmörgum gestahlutverkum í sjónvarpsþáttum og litlum kvikmyndum áður en hún lék aðalhlutverkið í kvikmyndinni Spartan. Fyrsta kvikmyndahlutverk hennar var pínulítið hlutverk í Polish Wedding. Hún hlaut frægð og frama fyrir að fara með titilhlutverkið í sjónvarpsþáttaröðinni Veronica Mars sem voru sýndir á árunum 2004-2007. 

Á meðan hún lék í Veronicu Mars lék Bell Mary Lane í kvikmyndinni Reefer Madness: The Movie Musical, en það var endurtekning á hlutverki sem hún hafði leikið í leikhúsuppfærslu í New York. Árið 2007 gekk hún til liðs við leikaralið Heroes þar sem hún fór með hlutverk Elle Bishop, og Gossip Girl þar sem hún er sögumaður. Árið 2008 lék hún Söruh Marshall í gamanmyndinni Forgetting Sarah Marshall. Síðan þá hefur hún leikið í fjölmörgum gamanmyndum, þ.á m. Fanboys, Couples Retreat og When in Rome. Bell hefur fengið Satellite- og Saturn-verðlaun, og tilnefnd nokkrum sinnum til Television Critics Association-verðlauna og Teen Choice-verðlauna.

Kvikmyndir 

Bandarískir leikarar
Haraldur Björnsson

Haraldur Björnsson  (27. júlí 1891 – 9. desember 1967) var  leikari í Reykjavík.

Haraldur og Anna Borg luku leikaranámi við skóla Konunglega leikhússins í Kaupmannahöfnárið 1927 og voru þá fyrstu Íslendingarnir sem  luku námi við formlega leiklistarskóla. 

Njörður P. Njarðvík skráði ævisögu Haraldar Sá svarti senuþjófur árið  1963.

Íslenskir leikarar
Þorsteinn Ö. Stephensen

Þorsteinn Ö. Stephensen  (21. desember 1904 – 13. nóvember 1991) var íslenskur leikari. Hann fæddist að Hurðabaki í Kjós. Hann réðst til Ríkisútvarpsins árið 1935 sem þulur og var leiklistarstjóri Útvarpsins frá árinu 1947 til ársins 1974. Þorsteinn lék fyrst í útvarpsleikriti árið 1936 og mun hafa leikið í um 600 hlutverkum í útvarpsleikritum á starfsferli sínum. 

Þorsteinn samdi mörg kvæði sem flutt voru í barnatíma útvarpsins á jóladag.

Tilvísanir

Tenglar 
 Á aldarafmæli Þorsteins Ö. Stephensen; af Mbl.is
 Þorsteinn Ö. Stephensen; minningagreinar í Morgunblaðinu 1991
 Þorsteinn Ö. Stephensen; minningagreinar í Morgunblaðinu 1991
 Glatkistan

Íslenskir leikarar
Lárus Ingólfsson

Lárus Ingólfsson (22. júní 1905 – 22. september 1981) var íslenskur leikari. Hann var vinsæll gamanleikari og gamanvísnasöngvari og helsti leikmynda- og búningateiknari á sinni tíð.

Tilvísanir 

Íslenskir leikarar
Stefán Íslandi

Stefán Íslandi eða Stefano Islandi (Stefán Guðmundsson) (6. október 1907 – 1. janúar  1994) var íslenskur söngvari. Hann lærði söng á Ítalíu, en starfaði lengst af í Danmörku og var útnefndur konunglegur hirðsöngvari þar árið 1949.

Ævi 
Foreldrar Stefáns bjuggu á Sauðárkróki. Faðir hans drukknaði í Gönguskarðsá þegar Stefán var tíu ára en þá fór hann í fóstur til hjónanna í Syðra-Vallholti í Skagafirði. Stefán þótti snemma mjög efnilegur tenórsöngvari. Fyrstu tónleika sína hélt hann á Siglufirði 17 ára að aldri. Haustið 1926 hélt hann til Reykjavíkur og starfaði þar fyrst í Málaranum en hóf síðar nám í rakaraiðn. Hann söng jafnframt í Karlakór Reykjavíkur og stundaði söngnám hjá Sigurði Birkis. Hann hélt tónleika og söng við ýmis tækifæri, meðal annars á kvikmyndasýningum, og vakti mikla athygli fyrir sönghæfileika sína. Úr varð að Richard Thors, forstjóri útgerðarfélagsins Kveldúlfs, styrkti hann til náms á Ítalíu.

Stefán hóf söngnám í Mílanó á Ítalíu árið 1930 og lærði lengst af hjá barítónsöngvaranum Ernesto Caronna. Árið 1933 söng Stefán fyrst á sviði á Ítalíu og tók skömmu síðar upp listamannsnafnið Stefano Islandi. Hann söng á Ítalíu um tíma en var síðan á faraldsfæti um skeið, söng bæði heima á Íslandi og á Norðurlöndum og tók upp fyrstu tvær hljómplötur sínar.

Árið 1938 söng hann svo hlutverk Pinkertons í óperunni Madame Butterfly við Konunglega leikhúsið í Kaupmannahöfn við þvílíkar vinsældir að hann settist að í Danmörku, fékk fastráðningu við leikhúsið 1940 og varð það aðalstarfsvettvangur hans allt þar til hann fluttist heim til Íslands. Hann naut mikilla vinsælda í Danmörku og söng fjölda þekktra óperuhlutverka. Hann var útnefndur konunglegur hirðsöngvari 1949. Hann var einnig söngkennari við óperuna og prófdómari við Konunglega tónlistarskólann um skeið.

Stefán flutti til Íslands árið 1966 og sneri sér að söngkennslu. Á Kaupmannahafnarárunum kom hann oft heim og hélt tónleika eða söng sem gestur, söng meðal annars Rigoletto í fyrstu íslensku óperuuppfærslunni í Þjóðleikhúsinu 1951.

Indriði G. Þorsteinsson skráði ævisögu Stefáns, Áfram veginn.

Tilvísanir

Tenglar 

 Umfjöllun um Stefán Íslandi á Glatkistunni

Íslenskir leikarar
Íslenskir óperusöngvarar
Sveinbjörn Beinteinsson

Sveinbjörn Beinteinsson (4. júlí 1924 – 24. desember 1993) var skáld og allsherjargoði Ásatrúarfélagsins á Íslandi. Hann bjó að Draghálsi í Svínadal í Skorradalshreppi, Borgarfirði. Sveinbjörn kom oft fram á tónleikum á pönktímabílinu og kvað rímur milli atriða, og má t.d. sjá hann kveða í Rokk í Reykjavík.

Tenglar 
 Sveinbjörn Beinteinsson; minningagreinar í Morgunblaðinu 6. janúar 1994
 Sveinbjörn Beinteinsson; minningagreinar í Morgunblaðinu 8. janúar 1994
 Sveinbjörn Beinteinsson; minningargein í DV 7. janúar 1994
 Vefur Ásatrúarfélagsins: Allsherjargoðar frá upphafi 

Ásatrú
Íslenskir allsherjargoðar
Forstöðumenn trúfélaga
Hlaðajarla saga

Hlaðajarla saga, var forn íslensk saga (tilgátusaga), sem fjallaði um sögu Hlaðajarla, sem höfðu aðsetur á Hlöðum hjá Niðarósi. Sagan er glötuð, og er því óvíst hversu umfangsmikið rit þetta var.

Í Grettis sögu og Fagurskinnu er vísað til sögu Eiríks Hákonarsonar Hlaðajarls (d. um eða eftir 1023), og telja margir fræðimenn, m.a. Finnur Jónsson, að sagan hafi ekki eingöngu fjallað um Eirík jarl, heldur einnig fyrirrennara hans, a.m.k. aftur til Hákonar Grjótgarðssonar. Einnig sé hugsanlegt að upphaf sögunnar hafi náð enn lengra aftur, með stuðningi af Háleygjatali Eyvindar skáldaspillis og fornum munnmælasögum.

Saga Eiríks jarls Hákonarsonar (eða saga fleiri Hlaðajarla), var notuð sem heimild í konungasögum, Grettis sögu og e.t.v. fleiri ritum.

Tengt efni 
 Listi yfir Noregskonunga
 Konungasögur

Heimild 
 Finnur Jónsson: Den oldnorske og oldislandske litteraturs historie II, 2. útg., Kbh. 1920–1924, 633.

Konungasögur
Saga Noregs
Hlaðajarlar

Hlaðajarlar – (bókmál: Ladejarlene, nýnorska: Ladejarlane) – var norsk höfðingjaætt, sem var mjög áhrifamikil í Noregi og víðar frá því fyrir 900 og fram yfir 1000. Ættin var talin upprunnin á Hálogalandi. Höfðingjasetrið Hlaðir var skammt norðan við Niðarós, en nú er það innan borgarinnar. 

Fyrstu Hlaðajarlarnir þáðu jarlstitil af Noregskonungum, en þeir síðustu stjórnuðu í umboði erlendra konunga, og voru því af Norðmönnum taldir hálfgerðir landráðamenn.

Eftirtaldir menn voru Hlaðajarlar:
 Hákon Grjótgarðsson, studdi Harald hárfagra við að sameina Noreg.
 Sigurður Hákonarson, vinur og ráðgjafi Hákonar góða.
 Hákon Sigurðarson, konungur Noregs í raun 970–995, þó að hann bæri aðeins jarlstitil.
 Eiríkur Hákonarson, réð mestum hluta Noregs í umboði Sveins tjúguskeggs Danakonungs.
 Sveinn Hákonarson, réð hluta af Noregi í umboði Ólafs sænska.
 Hákon Eiríksson, stjórnaði Noregi í umboði Knúts ríka Danakonungs.

Heimild 
 

Saga Noregs
Dögg

Dögg (áfall, náttfall eða væða) er gufa í loftinu sem hefur þést á einhverju köldu, t.d. á grasi eða laufum. Dögg þéttist vanalega yfir nóttina og er augljós berum augum að morgni dags.

Dögg í íslensku máli 
Talað er um döggslungið gras eða t.d. daggvota þúfu þegar dögg er í grasi eða á þúfnakolli. Allgengt er að segja að dögg falli á, eins og Þórður Tómasson skrifar í Veðurfræði Eyfellings: 
Raki stígur upp af jörðinni daglangt og undir kvöldið fer að falla á. 
Hann talar líka um að jörð eða gras sé löðrandi í vatni, þegar það er mikið döggfall. Þegar dögg tekur af er stundum líka sagt að það/hann svaðrar af og átt við að döggin þorni af. Halldór Laxness talar um það í Íslandsklukkunni að það sé væða í grasinu: Það var væða í grasi. Og líka í Sjálfstæðu fólki: Væða í túninu, mýrin mórauð, grænkað í rindum.

Þágufall af dögg er dögg, en stundum einnig skrifað döggu (sbr. ör), en aðallega í skáldamáli. Í Völsungakviðu hinni fornu er sagt að dýrkálfurinn sé „döggu slunginn“. Eignarfallið af dögg er daggar en döggvar er líka til, og því er hvortveggja rétt málfræðilega: daggardropar og döggvardropar. Jóhann Jónsson skáld segir t.d. í einu ljóða sinna: Blítt lætur veröldin. / Drjúpa döggvartár / um dalvíðishár...

Tengt efni 
 Daggarmark, það hitastig sem loftraki þéttist við

Heimildir

Tenglar 
 OPUR (International Organisation for Dew Utilization) 
 International Conference on Fog, Fog Collection and Dew 

Varmafræði
Veðurfræði