alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Ættarnöfn á Íslandi

Á Íslandi eru ættarnöfn fátíð og í raun aðeins leyfð með undantekningum í mannanafnalögum. Erlendis eru hins vegar ættarnöfn nær undantekningalaus og notuð í almennum samskiptum, ólíkt Íslandi þar sem eiginnöfn eru notuð í almennum samskiptum.

Um 8.900 ættarnöfn eru í notkun á Íslandi, og um 27.000 manns bera ættarnafn. Algengustu ættarnöfnin á Íslandi eru: (tölurnar fyrir aftan nöfnin eru fjöldi þeirra sem báru nafnið árið 2002)

 Thorarensen (295)
 Blöndal (285)
 Hansen (276)
 Olsen (193)
 Möller (189)
 Thoroddsen (178)
 Andersen (176)
 Nielsen (172)
 Bergmann (156)
 Thorlacius (144)
 Briem (134)
 Waage (133)
 Jensen (127)
 Hjaltested (126)
 Petersen (114)
Hjaltalín (111)
 Norðdahl (106)
 Fjeldsted (104)
 Scheving (102)
 Kvaran (97)
 Diego (90)

Íslensk ættarnöfn og uppruni þeirra 
 Beck - Saga Becksfjölskyldunnar á Sómastöðum á Reyðarfirði hefst þegar Hans og Steinunn fá ábúð á jörðinni 1870. Komið frá Danmörku
Blöndal - afbökun á staðarheitinu Blöndudalur í Húnaþingi.
 Briem - afbökun á staðarheitinu Brjánslækur í Barðarstrandarsýslu.
 Diego - komið af frönsku landnemunum sem voru á meðal fyrstu Evrópumannanna sem settust að í Norður-Ameríku rétt um 1600
 Egilson - Komið frá Þorsteini Egilson, syni Sveinbjarnar Egilssonar, rektors.
 Kemp - flestir, ef ekki allir, sem nafn þetta bera hér á landi rekja það til Ludvig Conrad Frederick Kemp, frá Þýskalandi sem hingað fluttist um aldamótin 1800 og bjó á Húsavík og Eskifirði.
 Ottesen - komið frá Lárusi Ottesen (Oddsyni) langafa Péturs Ottesen alþingismanns.
 Rafnar - afbökun á bæjarheitinu Hrafnagili í Eyjafirði. 
 Scheving - íslensku Schevingarnir eru komnir frá Lauritz Hansson Scheving prófasti í Skevinge á Sjálandi sem uppi var um aldamótin 1600.
 Stephensen - komið frá Ólafi Stefánssyni Stephensen stiftamtmanni sem skrifaðist á við danska konunginn undir nafninu Stephensen. Synir hans tóku svo líka upp nafnið, þar með talinn Magnús Stephensen
 Thorlacius - Þórður sonur Þorláks biskups Skúlasonar á Hólum var skrifaður í skrá háskólans í Strassborg árið 1666 sem „Theodorus Thorlacisus Hola Islandus“. Er það upphaf nafnsins. 
 Vídalín - afbökun á staðarheitinu Víðidalur í Vestur-Húnavatnssýslu. 
 Wiium - af erlendum uppruna.
 Zoëga - mun komið frá Ítalíu upphaflega. Ættfaðir hér á landi Jóhannes Zoega 1747 - 1821, hingað í fyrstu komin til að starfa við hina konunglegu verslun í Vestmannaeyjum, starfaði síðan við tugthúsið og sem bakari.

Tenglar

Íslensk mannanöfn
Víðistaðaskóli

Víðistaðaskóli er einn grunnskóla Hafnarfjarðar. Skólastjóri er Hrönn Bergþórsdóttir.

Tengt efni
 Listi yfir íslenska grunnskóla

Tenglar 
 http://www.visir.is/article/20070915/FRETTIR01/70915086

Íslenskir grunnskólar
Grunnskólar í Hafnarfirði
Stafholtsey

Stafholtsey er bær í Stafholtstungum, milli Hvítár og Grímsár. Á þeim tíma sem Hvítá rann sunnan við Stafholtsey voru Þverárþing háð þar, frá um 1150 fram undir lok Þjóðveldisaldar. Mönnuð veðurathugunarstöð hefur verið í Stafholtsey frá árinu 1988.

Íslenskir bæir
Borgarbyggð
Veðurathugunarstöðvar á Íslandi
Ásgarður (Dölum)

Ásgarður er bær og fyrrum kirkjustaður í Hvammssveit, innst í táarbotni Hvammsfjarðar í Dölum. Kirkjan var lögð niður árið 1882 og var þjónað frá Hvammi en einungis tveir bæir áttu kirkjusókn í Ásgarði. Í dag er stórt sauðfjárbú í Ásgarði sem og þar hefur verið mönnuð veðurathugunarstöð frá árinu 1992.

Íslenskir bæir
Dalabyggð
Veðurathugunarstöðvar á Íslandi
Bjargtangar

Bjargtangar er vestasti tangi Íslands og ysti oddi Látrabjargs. Á Bjargtöngum eru viti og sjálfvirk veðurathugunarstöð frá Siglingastofnun og er akfær vegur þangað. Bjargtangar eru vestasti oddi Íslands og stundum er sagt að þeir séu vestasti oddi Evrópu, en í raun liggur Flores á Asóreyjum töluvert vestar. Út af Bjargtöngum er Látraröst, ein mesta og illræmdasta sjávarröst við Ísland, enda hættuleg í miklum veðrum. Fiskigengd er þar mikil og eftirsótt mið. 

Bjargtangaviti er 5,6 metra hár steinsteyptur brúarlaga viti á Látrabjargi á Vestfjörðum. Hann var reistur árið 1948 eftir teikningu Axels Sveinssonar og Einars Stefánssonar. Upphaflega var hann steinaður með ljósu kvarsi en hefur síðan verið málaður. Fyrri Bjargtangavitinn, sem hafði staðið þar frá 1913, var fluttur og varð Hvaleyrarviti. Hann sést mjög langt að, enda stendur hann í 60 metra hæð yfir sjávarmáli. Ljóseinkenni hans er Fl(3)W 15s (3 hvít blikkljós á 15 sekúndna fresti).

Vesturbyggð
Veðurathugunarstöðvar á Íslandi
Vitar á Íslandi
Smáskilaboð

Smáskilaboð (í talmáli er SMS oft notað yfir það og er þá borið fram „Ess-Emm-Ess“, en SMS er stytting á enska heitinu Short Message Service eða smáskilaboðaþjónusta) eru skilaboð sem hægt er að senda úr flestum farsímum (og öðrum tækjum eins og fartölvum).

Farsímastaðlar
Hvít blóðkorn

Hvít blóðkorn (hvítfrumur) eru sérhæfðar frumur í blóði sem sjá um að eyða sýklum, aðskotaefnum úr líkamanum eða líkamspörtum, svo sem æxlum. Auk þess stuðla sum þeirra að því að sár grói. Þau eru stærri en rauð blóðkorn og geta ólíkt þeim farið út úr æðakerfinu í aðra líkamsvefi þar sem þeirra er þurfi. Þær skiptast aðallega í þrjá flokka: kornfrumur (kyrningar), einkjörnunga(einkirninga) og eitilfrumur. Hvítu blóðkornin myndast ekki endilega í beinmerg eins og rauðu blóðkornin. Þau geta myndast víðsvegar um líkamann og eru síðan geymd til dæmis í eitlum.

Líftími hvítra blóðkorna er stuttur enda er hlutverk þeirra að stöðva sýkingar. Í sýkingartilfellum eykst fjöldi þeirra mikið. Augljóst dæmi um slíkt er frumutala í mjólk sem hækkar við júgurbólgu. 

Blóð
Samsteypustjórn

Samsteypustjórn er þegar tveir eða fleiri stjórnmálaflokkar þurfa að taka sig saman um að mynda ríkisstjórn. Til þess að mynda samsteypustjórn þurfa flokkarnir að koma sér saman um helstu málefni og oftar en ekki að beita miklum málamiðlunum.
Á Íslandi gerist það nánast alltaf að ríkisstjórn sé mynduð milli tveggja flokka.

Kosningar
Stjórnmálaflokkar

bg:Коалиция
de:Koalitionsregierung
he:קואליציה
nl:Coalitie
fi:Hallituskoalitio
vls:Coaliesje
Michel de Montaigne

Michel Eyquem de Montaigne (28. febrúar 1533 – 13. september 1592) var franskur heimspekingur og einn af áhrifamestu höfundum Frakklands á 16. öld. Montaigne er brautryðjandi í formi ritgerðarinnar — hann varð þekktur fyrir að tvinna áreynslulaust saman alvörugefinni fræðilegri umfjöllun og óformlegri frásögn með sjálfsævissögulegu ívafi — og í hans merkasta ritgerðasafn (oft nefnt Tilraunir) inniheldur fjölmargar ritgerðir sem höfðu mikil áhrif á aðra höfunda. Montaigne hafði bein áhrif á höfunda allt frá Shakespeare til Emersons, frá Nietzsche til Rousseaus, og síðast en ekki síst á René Descartes. 

Á sínum tíma naut Montaigne fyrst og fremst virðingar sem stjórnmálamaður. Tilhneiging hans til þess að segja sögur og persónulegar endurminningar var álitin löstur fremur en nýbreytni og kjörorð hans „Ég er sjálfur umfjöllunarefni bókar minnar“ höfðu samtímamenn hans til marks um sjálfumgleði. Þegar fram liðu stundir öðlaðist Montaigne þó viðurkenningu sem helsti málsvari síns tíma fyrir efasemdir aldarinnar. Önnur kjörorð hans voru „Hvað veit ég?“ („Que sais je?“)

Heimildir og ítarefni 
 
 Popkin, Richard, The History of Scepticism: From Savonarola to Bayle (Oxford: Oxford University Press, 2003). ISBN 0-19-510768-3

Tengt efni 
 Efahyggja
 Francisco Sanches

Tengill 
 

Montaigne, Michel de
Montaigne, Michel de
Heimspeki endurreisnartímans

Heimspeki endurreisnartímans er tímabili í sögu evrópskrar heimspeki sem tekur við af miðaldaheimspeki og lýkur við upphaf nýaldarheimspeki. Til þess teljast 15. og 16. öld. Sumir fræðimenn telja einnig ýmist síðari hluta 14. aldar eða fyrri hluta 17. aldar með. Það sem einkennir einkum tímabilið er endurreisn eða öllu heldur endurfæðing klassískrar fornaldarmenningar, ekki síst forngrískrar menningar og klassískra mennta. Að einhverju leyti var horfið aftur til kennivalds Platons framyfir kennivald Aristótelesar, sem vofði yfir miðaldaheimspeki og skólaspekinni; og meðal sumra hugsðuða gætti jafnvel áhuga á dulspeki.

Á endurreisnartímanum bárust grísk handrit í auknum mæli úr austri vestur til Ítalíu. Handritunum fjölgaði með falli Konstantínópel og Býsansríkisins árið 1453. Í kjölfarið jókst þekking á grískri heimspeki til muna í Vestur-Evrópu. Mikilvægustu höfundarnir voru Platon, Aristóteles og Plótínos og ýmsar heimildir um stóuspeki og epikúrisma en ekki síst rit Sextosar Empeirikosar. Grísk efahyggja hafði þónokkur áhrif á ýmsa hugsuði, meðal annars Michel de Montaigne (1533 – 1592) og Francisco Sanches (1551 – 1623).

Miðaldaheimspeki hafði einkum snúist um rök frá kennivaldi og greiningu á fornum textum með aðstoð aristótelískrar rökfræði. Á endurreisnartímanum komu fram fjölmargar nýjar hugmyndir sem dróu í efa kennivaldið. Roger Bacon (1214 – 1294) var meðal fyrstu höfundanna sem hvöttu til þess að kennivaldið yrði reynt með tilraunum og á grundvelli skynseminnar. Niccolò Machiavelli (1469 – 1527) ögraði hefðbundnum hugmyndum um siðferði og Francis Bacon (1561 – 1626) skrifaði til stuðnings vísindalegum aðferðum í heimspekilegum athugunum.

Sögulegt yfirlit 

Segja má að endurreisnin hafi einkum falist í því að sækja fyrirmyndir til klassískrar fornaldar. Náttúruhyggja einkenndi list tímabilsins og stærðfræðin var á ný álitin nátengd heimspekinni. Orsakirnar voru einkum undanhald og fall Býsansríkisins árið 1453, aukin samskipti austurs og vesturs, kynni Vestur-Evrópubúa af grískum handritum, prentun bóka, og verslun við Kína og Indland.

Ein mikilvægasta heimspeki tímabilsins var mannhyggjan eða „húmanisminn“ sem fólst í aukinni áherslu á mannlífið í stað þess að álíta heiminn fyrst og fremst áfanga á leið til handanlífs kristninnar. Pico della Mirandola (1463-1494) samdi ritið Oratio de Hominis Dignitate eða Ræðu um mannlega virðingu árið 1486 en það er oft sagt vera „yfirlýsing endurreisnarinnar“. Mirandola höfðar til Platons og Aristótelesar til að færa rök fyrir gildi mannsins þar sem lögð er áhersla á getu mannsins til að öðlast þekkingu.

Helstu hugsuðir tímabilsins

Neðanmálsgreinar

Heimildir og ítarefni 
 
 Copenhaver, Brian P., Renaissance Philosophy (Oxford: Oxford University Press, 1992). ISBN  0-19-289184-7
 Popkin, Richard, The History of Scepticism: From Savonarola to Bayle (Oxford: Oxford University Press, 2003). ISBN 0-19-510768-3
 Schmitt, C.B., Skinner, Q., Kessler, E., Kraye, J. (ritstj.), The Cambridge History of Renaissance Philosophy (Cambridge: Cambridge University Press, 1991). ISBN 0-521-39748-0

Tengill 
 

Heimspeki eftir tímabilum
15. öldin
16. öldin
Eggert Stefánsson

Eggert Stefánsson (1. desember 1890 – 29. desember 1962) var íslenskur einsöngvari (tenór). Hann hélt utan til söngnáms tvítugur að aldri, og var við nám í Danmörku, Svíþjóð og ekki síst á Ítalíu. Hann náði nokkrum frama utan Íslands og söng víðs vegar um heim, en hann bjó á Ítalíu lengst af eftir söngnám á 3. áratug 20. aldar og átti ítalska eiginkonu Lelju (Lelia Stefansson fædd: Cazzola Crespi). Þau bjuggu í iðnaðarbænum Schio, norðarlega á Ítalíu, um hundrað kílómetra frá Feneyjum.  Hann var bróðir læknisins og tónskáldsins Sigvalda Kaldalóns (1881-1946) og söng lög hans fyrst inn á hljómplötu árið 1919. Eggert skrifaði líka nokkrar bækur, m.a. fjögur bindi með titlinum "Lífið og ég" og "Bergmál Ítalíu". Hann var mikill heimsborgari og um margt ólíkur Sigvalda bróður sínum sem þótti allra manna hógværastur. En það var jafnan kært með þeim. Eggert lést í heimabæ  sínum Schio en er jarðsettur í Flórens, háborg menningar og lista, og þar hvílir einnig Lelja, hin ítalska kona hans. Þeim varð ekki barna auðið. Meðal náinna vina Eggerts var Halldór Laxness, rithöfundur og Nóbelsverðlaunahafi.

Tengill 
 Þeir sáu Ágústus keisara endurborinn; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1990
 Í London-París-Roma-lestinni; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1980
 Eggert Stefánsson söngvari í París; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1925
 Glatkistan

Íslenskir söngvarar
Pierre Gassendi

Pierre Gassendi (22. janúar 1592 – 24. október 1655) var franskur heimspekingur, stærðfræðingur og vísindamaður, sem er einkum þekktur fyrir tilraun sína til að sætta epikúríska eindahyggju og kristni og fyrir að birta fyrstu athuganirnar á myrkvun Merkúrs á sólu árið 1631. Gassendi-gígurinn á tunglinu er nefndur eftir honum.

Heimild

Tengill 
 

Gassendi, Pierre
Gassendi, Pierre
Gassendi, Pierre
Gassendi, Pierre
Bandalag jafnaðarmanna

Bandalag jafnaðarmanna var íslenskur stjórnmálaflokkur stofnaður árið 1983 að frumkvæði Vilmundar Gylfasonar. Flokkurinn fékk fjóra þingmenn kosna á þing sama ár, flokkurinn var skammlífur og árið 1986 gengu þrír þingmenn flokksins í Alþýðuflokkinn og sá fjórði í Sjálfstæðisflokkinn. Flokkurinn bauð aftur fram til Alþingis árið 1987 en fékk engan mann kjörinn.

Bandalag jafnaðarmanna var fyrsti flokkurinn til þess að setja réttindi samkynhneigðra á stefnuskrá sína. Guðni Baldursson, þáverandi formaður Samtakanna 78 var á framboðslista flokksins í Reykjavíkurkjördæmi.

Tenglar
 Listi yfir þingmenn Bandalags jafnaðarmanna
 Klassísk rit jafnaðarsinna á Íslandi

Tilvísanir 

Fyrrum íslenskir stjórnmálaflokkar
Montesquieu

Charles-Louis de Secondat, Baron de La Brède et de Montesquieu (f. 18. janúar 1689 í Bordeaux – 10. febrúar 1755), þekktari sem Montesquieu, var franskur félagslegur hugsuður, stjórnspekingur og réttarheimspekingur sem var uppi á tíma upplýsingarinnar. Hann er frægastur fyrir kenningu sína um aðgreiningu ríkisvaldsins, sem gengið er út frá í nútíma stjórnmálaheimspeki og stjórnmálafræði og er víða um heim tryggð í stjórnarskrám ríkja. Til hans má rekja vinsældir hugtakanna „lénsveldi“ og „Býsansríkið“.

Heimild

Tenglar 
 
 

Montesquieu
Montesquieu
Montesquieu
Montesquieu
Franskir barónar
Fyrnur

Fyrnur (áður betur þekktar sem fornbakteríur eða forngerlar, fræðiheiti: Archaea) eru einn af meginflokkum lífvera og yfirleitt hafður sem sérstakt ríki eða lén í þriggja léna kerfinu (hin lénin eru gerlar og heilkjörnungar). Fyrnur eru einfruma örverur án frumukjarna og eru því dreifkjörnungar. Í hinu hefðbundna sex ríkja flokkunarkerfi voru þær flokkaðar með gerlum, en það tíðkast ekki lengur. Upphaflega var þeim lýst í jaðarvistkerfum, eins og á háhitasvæðum, en með nýjum mælitækjum hafa þær fundist á fjölda búsvæða, þar á meðal í örverumengi mannsins.

Fyrnufrumur hafa sérstaka eiginleika sem greinir þær frá gerlum og heilkjörnungum. Þær skiptast í nokkrar fylkingar, en flokkun þeirra er erfið því flestar þeirra hafa ekki verið einangraðar í tilraunastofum heldur hafa fundist með því að greina erfðaröðun þeirra í sýnum.

Fyrnur og gerlar eru almennt séð lík í útliti og að stærð, þótt nokkrar fyrnur séu gerólíkar, eins og flatar og ferkantaðar frumur Haloquadratum walsbyi. Þrátt fyrir þessi líkindi hafa fyrnur bæði gen og efnaskiptaferla sem líkjast meira heilkjörnungum. Þetta á sérstaklega við um hvata sem koma við sögu í umritun og þýðingu. Aðrir lífefnafræðilegir eiginleikar fyrna eru einstakir, eins og eterlípíð og arkeól sem mynda frumuhimnu þeirra. Fyrnur notast við fleiri orkuuppsprettur en heilkjörnungar, þar á meðal lífræn efni eins og sykrur, ammóníak og málmjónir, og jafnvel vetnisgas. Seltukærar fyrnur (Haloarchaea) nota sólarljós sem orkuuppsprettu og sumar aðrar binda kolefni en engin tegund gerir bæði, ólíkt plöntum og blágerlum. Fyrnur fjölga sér kynlaust, ýmist með skiptingu, hlutun eða knappskotum, en ólíkt gerlum mynda engar þekktar fyrnur dvalargró. Fyrstu fyrnurnar sem uppgötvuðust voru jaðarlífverur, en með bættri tækni til sameindagreiningar hafa fyrnur fundist í nær öllum búsvæðum jarðar, þar á meðal í jarðvegi, hafinu og í mýrlendi. Í hafinu er sérstaklega mikið um fyrnur og fyrnur í svifi gætu hugsanlega verið stærsti hópur lífvera á jörðinni.

Fyrnur eru mikilvægur hluti af lífheimi jarðarinnar. Þær eru hluti af örverumengi annarra lífvera, og sem hluti af örverumengi mannsins finnast þær í þörmum, munni og á húð. Vegna breytileika þeirra leika þær fjölbreytt hlutverk í vistkerfum, í kolefnishringrásum, köfnunarefnishringrásum, endurvinnslu lífrænna efna, og viðhaldi samlífiskerfa örvera.

Engin augljós dæmi hafa fundist um sjúkdómsvaldandi fyrnur, en þær koma fyrir í samlífis- og gistilífissamböndum, eins og metanmyndandi fyrnur í meltingarvegi dýra, þar sem þær taka þátt í meltingunni. Metanmyndarar eru gagnlegir í lífgasframleiðslu og úrvinnslu skólps. Líftækni notast við hvata úr jaðarkærum fyrnum sem þola háan hita og lífræn leysiefni.

Tilvísanir

Tenglar 
 
 
 Örverufræði (ÖRV1103)
 Introduction to the Archaea
Nicolas Malebranche

Nicolas Malebranche (6. ágúst 1638 – 13. október 1715) var franskur heimspekingur og rökhyggjumaður. Í ritum sínum reyndi hann að sætta heimspeki Ágústínusar kirkjuföður og Renés Descartes með það að markmiði að sýna fram á hlutverk guðs í öllu gangverki heimsins. Malebranche þekktastur fyrir kenningar sínar um sýn guðs og guðlega orsakahyggju.

Heimild

Tenglar 
 
 

Malebranche, Nicolas
Malebranche, Nicolas
Malebranche, Nicolas
Malebranche, Nicolas
Malebranche, Nicolas
Áhrif mín á mannkynssöguna

Áhrif mín á mannkynssöguna er skáldsaga eftir Guðmund Steingrímsson. Sagan segir frá Jóni sem starfar sem ljósmyndari á dagblaði í London. Hann fer í langþráð frí til Íslands yfir jólahátíðina, en eftir að til Íslands kemur hefst röð mjög undarlegra atburða sem ekki virðist vera haldbær skýring fyrir. Smám saman kemur í ljós að rætur þessara atburða eiga allir upptök sín í svartri eyðu í minni Jóns.

Áhrif mín á mannkynnssöguna er fyrsta skáldverk Guðmundar, bókin kom út árið 2003.

íslenskar skáldsögur
Wilfrid Sellars

Wilfrid Stalker Sellars (20. maí 1912 – 2. júlí 1989) var bandarískur heimspekingur. Faðir hans var kanadíski-bandaríski heimspekingurinn Roy Wood Sellars. Wilfrid Sellars hlaut menntun sína í Michigan, við University of Buffalo, og síðar við háskólann í Oxford, þar sem hann var Rhodes-fræðimaður og brautskráðist með MA-gráðu árið 1940. Í seinni heimsstyrjöldinni gegndi hann herþjónustu í leyniþjónustu bandaríska hersins. Síðar kenndi hann við University of Iowa, University of Minnesota, Yale University og frá árinu 1963 til æviloka við University of Pittsburgh, þar sem hann átti snaran þátt í að koma heimspekideild skólans á heimsmælikvarða.

Sellars er einkum þekktur fyrir gagnrýni sína á bjarghyggju í þekkingarfræði, en heimspeki hans miðaði þó almennt að því að sætta heimsmynd heilbrigðrar skynsemi og heimspekinnar annars vegar og strangvísindalega náttúruhyggju um raunveruleikann hins vegar. Hann er víða í miklum metum bæði vegna fágaðra raka sinna og víðfeðsm lærdóms síns. Sellars var ef til vill fyrsti heimspekingurinn sem sameinaði á árangursríkan hátt bandarísku gagnhyggjuna og rökgreiningarheimspekina og austurríska og þýska rökfræðilega raunhyggju. Hann vann að margvíslegum viðfangsefnum bæði í heimspeki og heimspekisögu. Rit hans eru af mörgum talin býsna torlesin.

Robert Brandom kvað Sellars og Willard van Orman Quine vera merkustu heimspekinga sinnar kynslóðar. Heimspeki Sellars er grunnur og fyrirmynd þess sem stundum er nefnt „Pittsburghar-skólinn“, en meðal heimspekinga sem teljast til hans má nefna Brandom, John McDowell og John Haugeland. Meðal annarra heimspekinga sem urðu fyrir miklum áhrifum frá Sellars má nefna nýgagnhyggjumenn á borð við Richard Rorty og útrýmingarefnishyggjumenn á borð við Paul Churchland.

Neðanmálsgreinar

Heimildir og ítarefni 
 
 DeVries, Willem A., Wilfrid Sellars (McGill-Queen's University Press, 2005). ISBN 0-7735-3051-7

Tenglar 
 
 
 

Sellars, Wilfrid
Sellars, Wilfrid
Sellars, Wilfrid
Sellars, Wilfrid
Sellars, Wilfrid
Sellars, Wilfrid
Sellars, Wilfrid
Sellars, Wilfrid
Augustus De Morgan

Augustus De Morgan (27. júní 1806 – 18. mars 1871) var breskur stærðfræðingur og rökfræðingur, fæddur á Indlandi. Hann setti fram De Morgan regluna og var fyrstur til að kynna hugtakið „stærðfræðileg tilleiðsla“ til sögunnar og beita því. lDe Morgan-gígurinn á tunglinu er nefndur eftir honum.

Heimild 
 

De Morgan, Augustus
De Morgan, Augustus
De Morgan, Augustus
Wii Music

Wii Music, einnig þekktur sem Wii Orchestra, er Wii leikur sem maður spilar á hljóðfæri með Wii remote. Hann inniheldur sinfóníu og trommu leik, staðfest af Nintendo Power. Þetta er hluti af Wii seríunni með Wii Sports og Wii Play. Wii Music var upphaflega ætlað að vera gefin út með Wii, en engar nýjar upplýsingar hafa verið gefnar út síðan E3 2006. Leikmenn geta búið til sín eigin hljóð og prófað að spila tilbúin lög, í stíl við DrumMania.

Leikir eingöngu fyrir Wii
Henri Bergson

Henri-Louis Bergson (18. október 1859 – 4. janúar 1941) var franskur prófessor og heimspekingur, á síðari hluta 19. aldar og við upphaf þeirrar 20. Hann hlaut nóbelsverðlaunin í bókmenntum árið 1927.

Helstu ritverk 
 1889 Tími og frelsi viljans (Essai sur les données immédiates de la conscience)
 1896 Efni og minni (Matière et mémoire)
 1907 Skapandi þróun (L'Evolution créatrice)
 1932 Tvær rætur siðferðis og trúar (Les deux sources de la morale et de la religion)

Heimild

Tenglar 
 

Bergson, Henri
Bergson, Henri
Bergson, Henri
Bergson, Henri
Bergson, Henri
Bergson, Henri
Bergson, Henri
Auguste Comte

Auguste Comte (fullt nafn:  Isidore Marie Auguste François Xavier Comte; 17. janúar 1798 – 5. september 1857) var franskur heimspekingur sem lagði grunn að félagsfræði sem vísindalegri fræðigrein á fyrri hluta 19. aldar. Hann var fyrstur til að beita nútímavísindalegri aðferð í rannsóknum á mannlegu samfélagi. Comte þróaði hugtakið sociologie þegar hann var að reyna að ráða bót á þeim félagslega bresti sem Franska byltingin skyldi eftir sig. Comte reyndi að kynna samloðandi „trú mannkyns“ sem hafði, þrátt fyrir að njóta mjög lítillar velgengni, áhrif í þróun mismunandi veraldlegra húmanistasamtaka á 19. öldinni. Hann bjó einnig til og skilgreindi hugtakið ósérplægni.

Lögin um stigin þrjú 
Comte kom fyrst fram með þekkingarfræðilega sýn á pósitívisma í bók sinni í enskri þýðingu „The Course in Positivist Philosophy“, röð texta sem gefnir voru út á árunum 1830 til 1842. Fyrstu þrjú bindin lögðu mesta áherslu á þau raunvísindi sem þegar voru til staðar, til dæmis stærðfræði, stjarnfræði, eðlisfræði, efnafræði og líffræði á meðan seinni tvö bindin lögðu áherslu á óumflýjanlega komu félagsvísindanna. Með því að rannsaka hringlaga áráttu kenninga og rannsókna í vísindum og skilgreina vísindi á þennan hátt getur Comte verið talinn vera fyrsti vísindaheimspekingurinn í nútímalegum skilningi orðsins.
 
Comte fannst að raunvísindin hlytu að hafa þurft að koma fyrst, áður en mannkynið gat beitt kröftum sínum nógu vel að þeim mest krefjandi og flóknu „drottningarvísindum“ sem mannlega samfélagsins sjálft er. Bók hans, „A General View of Positivism“ í enskri þýðingu, hafði því þann tilgang að skilgreina, í meiri smáatriðum, raunreynslumarkmið félagsfræðilegra aðferða.

Comte leggur fram þróunar-sögumódel sem leggur það til að samfélagið fari undir þrjú þrep í leit sinni að sannleikanum, samkvæmt almennum lögum um þrjú stig. Þetta eru 
 guðfræðilegt stig, 
 frumspekilegt stig og 
 raunhyggjustig.

Það fyrsta var á undan Upplýsingunni, þar sem staða mannsins í samfélaginu og hömlur samfélagsins á manninn var með skírskotun í guð. Maðurinn trúði í blindni sinni á allt það sem honum var kennt af forfeðrum sínum og hann trúði á yfirnáttúrulega krafta. Hugmyndin á bakvið annað stigið átti rætur sínar að rekja til vandamála í frönsku samfélagi eftir byltinguna 1789. Þetta stig innihélt þá skilgreiningu að almenn réttindi væru eitthvað sem vald mannlegs yfirvalds gæti aldrei ógilt. Þetta stig er þekkt sem stig rannsókna því fólk fór að efast um allt þótt engin traust sönnunargögn væru lögð fram. Þetta stig var byrjun þess heims sem efaðist um yfirvald og trú. Á raunhyggju- eða vísindastiginu, sem kom til eftir mistök byltingarinnar og Napóleons, gat fólk fundið lausnir við félagslegum vandamálum og komið þeim í notkun þrátt fyrir yfirlýsingar um mannréttindi, spádóma eða vilja guðs. Vísindin fóru að svara spurningum endanlega. Lög Comtes um þessi þrjú stig var ein fyrsta kenningin í félagslegri þróunarhyggju.

Tengill 
 

Franskir félagsfræðingar
Franskir heimspekingar