alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Salvador Dalí

Salvador Domingo Felipe Jacinto Dalí i Domènech (11. maí 1904 – 23. janúar 1989) var spænskur myndlistarmaður sem aðallega er þekktur fyrir fíngerð súrrealísk málverk en fékkst einnig mikið við höggmyndalist, ljósmyndun og fleira. Hann hafði lag á að draga að sér athygli vegna sérviskulegrar framkomu og lífstíls.

Dalí fæddist í Figueres í Katalóníu og lærði við Real Academia de Bellas Artes de San Fernando í Madríd. Þar kynntist hann Pepín Bello, Luis Buñuel og Federico García Lorca sem allir tengdust framúrstefnuhópnum Ultra. Þar heillaðist hann líka af Prado-safninu sem hann heimsótti reglulega alla ævi. Á þessum tíma varð hann fyrir áhrifum frá kúbisma. Árið 1926 fór hann til Parísar þar sem hann kynntist löndum sínum Pablo Picasso og Joan Miró sem kynnti hann fyrir súrrealismanum. Á þessum tíma lét Dalí sér vaxa vel snyrt yfirvaraskegg, undir áhrifum frá Diego Velásquez, sem æ síðan var einkennismerki hans. Árið 1929 tók hann þátt í gerð stuttmyndar Buñuels, Un Chien Andalou, og um svipað leyti kynntist hann rússnesku fyrirsætunni Gölu, sem síðar varð eiginkona hans. Árið 1931 málaði hann eitt af þekktustu verkum sínum La persistència de la memoria með bráðnandi vasaúrum. Hann bjó í Frakklandi á meðan Spænska borgarastyrjöldin geisaði og flutti til Bandaríkjanna 1940. Þar naut hann töluverðrar velgengni, hélt sýningar, gaf út bækur og skrifaði balletta og tók þátt í kvikmyndagerð. Árið 1948 fluttu þau Gala aftur til Spánar, til Port Ligat í Katalóníu. Þar fékk hann aukinn áhuga á kaþólskri trú og vann mörg trúarleg verk. Hann studdi ríkisstjórn Francos opinberlega sem olli því að margir gamlir vinir hans sneru við honum baki. Á hans síðari árum naut hann þess að popplistamenn eins og Andy Warhol litu á hann sem mikilvægan innblástur.

Á löngum ferli fékkst Dalí við alls konar miðla auk málverksins. Hann teiknaði, gerði vatnslitamyndir, grafíkverk, höggmyndir, kvikmyndir og ljósmyndir, og fékkst við hönnun. Meðal þekktustu bóka hans eru hin sjálfsævisögulega The Secret Life of Salvador Dalí frá 1942 og súrrealíska matreiðslubókin Les dîners de Gala frá 1973. Hann teiknaði humarinn á hinn fræga humarkjól eftir Elsu Schiaparelli árið 1937. Endurtekin viðfangsefni í verkum hans eru draumar og undirmeðvitundin, kynhvötin, trú, vísindi og náin persónuleg tengsl. Sérviskulegur persónuleiki hans og áberandi framkoma áttu það til að draga athyglina frá list hans, sem ergði marga af helstu aðdáendum verka hans. Stuðningur hans við ríkisstjórn Francos og orðrómur um að hann hafi stundað að undirrita verk eftir aðra, hafa valdið deilum um arfleifð hans. Líf hans og verk hafa haft mikil áhrif á súrrealismann, popplistina og síðari tíma konseptlistamenn eins og Damien Hirst og Jeff Koons.

Tvö söfn eru helguð list Dalís: Dalí-leikhússafnið í Figueres á Spáni, og Salvador Dalí-safnið á Flórída.

Tengill 
 Salvador Dalí Málverk
 Snillingur kveður; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1989
 Salvador Dalí; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1965

Spænskir listamenn
Albrecht Dürer

Albrecht Dürer (21. maí 1471 – 6. apríl 1528) var þýskur listmálari, stærðfræðingur, prentari og gríðarlega afkastamikill myndskeri. Hann er talinn einn af helstu forvígismönnum þýsku endurreisnarinnar og átti í samskiptum við helstu endurreisnarlistamenn sinnar tíðar, eins og Rafael, Giovanni Bellini og Leonardo da Vinci. Maximilían 1. keisari gerðist stuðningsmaður hans árið 1512.

Dürer fæddist og dó í Nürnberg. Prentmyndir hans koma oft fyrir sem myndraðir. Hann lærði gullsmíði af föður sínum en reyndist svo drátthagur að hann var tekinn í læri hjá málaranum og prentmyndasmiðnum Michael Wolgemut fimmtán ára gamall. Eftir að námssamningi hans lauk gerðist hann förusveinn í eitt ár, líkt og tíðkaðist hjá þýskum iðnaðarmönnum, og ferðaðist um Þýskaland og til Sviss og Hollands. 1494 hélt hann í stutta ferð til Feneyja á Ítalíu þar sem verk meistara Endurreisnarinnar höfðu mikil áhrif á hann. Hann opnaði eigið verkstæði þegar hann sneri aftur til Nürnberg. 

Dürer fékkst við olíumálverk, vatnsliti og teikningar, en er þekktastur fyrir tréristur sínar sem var eftirlætistækni hans á síðari árum. Þær eru undir meiri áhrifum frá gotneskum stíl en önnur verk hans. Meðal þekktustu trérista Dürers má nefna Riddari, Dauðinn og Djöfullinn (1513), Heilagur Híerónýmus á skrifstofu sinni (1514) og Melencolia I (1514). Einkennandi fyrir vatnslitamyndir hans eru fínlegar náttúrulífsmyndir og landslagsmyndir. 

Dürer var einn mikilvægasti listamaður norrænu endurreisnarinnar á 15. og 16. öld. Hann var vel að sér í list ítölsku meistaranna og ritum húmanista og skrifaði fræðirit um fjarvídd, hlutföll mannslíkamans, mælingar og verkfræði. 

Þýskir listamenn
Þýskir myndskerar
Þýskir prentarar
Francisco Goya

Francisco José de Goya y Lucientes (30. mars 1746 – 16. apríl 1828) var spænskur rómantískur listamaður og myndskeri frá Aragon. Hann var hirðmálari í stjórnartíð Karls 3. og Karls 4. Hann hefur oft verið kallaður síðasti gamli meistarinn og fyrsti meistari nútímans. Hann hafði mikil áhrif á expressjónistana eins og Édouard Manet og Pablo Picasso.

Goya var af miðstéttarfjölskyldu sem bjó í þorpinu Fuendetodos í Aragon. Hann hóf listnám 14 ára undir handleiðslu José Luzán y Martinez en flutti fjórum árum síðar til Madríd til að læra hjá Anton Raphael Mengs. Árið 1773 giftist hann Josefu Bayeu. Hún varð margsinnis ólétt og missti fóstrið í hvert sinn. Aðeins eitt barn þeirra lifði til fullorðinsára. Goya varð hirðmálari spænsku krúnunnar árið 1786 og eftir það fékkst hann aðallega við portrett af aðalsfólki og að hanna myndir fyrir veggteppi í konungshöllinni.

Þótt talsvert sé til af skrifum hans og bréfum, er þar lítið að finna um hugsanir hans og tilfinningar. Hann glímdi við óþekktan sjúkdóm sem gerði hann heyrnarlausan 1793, og eftir það urðu verk hans smám saman dekkri og svartsýnni. Seinni tíma verk hans lýsa myrkri sýn á persónulega hagi og stjórnmálaástandið, og eru í hrópandi ósamræmi við vaxandi velgengni hans á sama tíma. Hann var skipaður rektor Konunglegu listaakademíunnar árið 1795, sama ár og Manuel Godoy gerði óhagstæðan samning við Frakkland. Árið 1799 varð Goya yfirhirðmálari (primer pintor de cámara) sem var æðsta staða listmálara við hirðina. Seint á 10. áratugnum málaði hann Nöktu Maju að beiðni Godoys, undir greinilegum áhrifum frá Diego Velásquez. Árin 1800 til 1801 málaði hann Karl 4. Spánarkonung og fjölskyldu hans, líka undir áhrifum frá Velásquez.

Árið 1807 hóf Napoléon Bonaparte Skagastríðið gegn Spáni. Goya var í Madríd meðan stríðið geisaði og það virðist hafa haft djúpstæð áhrif á hann. Greina má hugmyndir hans af röð prentmynda sem bera titilinn Hörmungar stríðsins, og málverkunum Annar maí og Þriðji maí. Aðrar myndraðir frá þessum tíma eru ætingarnar Los caprichos og Los disparates auk mynda sem fást við geðveiki og geðveikrahæli, nornir, furðuverur og trúarlega og pólitíska spillingu. Myndirnar benda til þess að hann hafi haft áhyggjur bæði af stöðu lands síns og eigin geðheilsu.

Með síðustu verkum hans eru Svörtu málverkin, röð mynda sem hann málaði með olíu á kalkaða veggi heimilis síns sem var nefnt Quinta del Sordo („hús hins heyrnarlausa“) 1819-1823, þar sem hann bjó nær algerlega einangraður. Árið 1824 flutti Goya frá Spáni til Bordeaux í Frakklandi ásamt miklu yngri vinnukonu sinni, Leocadiu Weiss, sem hugsanlega var einnig ástkona hans. Þar lauk hann við myndröð um nautaat, La Tauromaquia, og nokkur önnur stærri verk. 

Eftir heilablóðfall sem lamaði annan helming líkama hans, versnandi sjón og lítið aðgengi að efnivið til myndgerðar, lést hann og var grafinn í Frakklandi. Lík hans var tekið upp árið 1919 og fenginn legstaður í kapellunni Real Ermita de San Antonio de la Florida í Madríd. Frægt er að hauskúpuna vantaði, en þegar spænski konsúllinn skrifaði stjórninni í Madríd um þá staðreynd, svöruðu þeir „Sendið Goya, með eða án hauss“.

Spænskir listamenn
William Hogarth

William Hogarth (10. nóvember 1697 – 26. október 1764) var enskur listamaður, myndskeri og skopmyndateiknari sem oft er talinn einn af frumkvöðlum vestrænnar myndasögulistar. Mörg verka hans drógu dár að stjórnmálum og siðvenjum samtíma hans og drógu upp mynd af skuggahliðum tilverunnar.

Hogarth, William
Hogarth, William
Frida Kahlo

Frida Kahlo (6. júlí 1907 – 13. júlí 1954) var mexíkósk listakona sem þróaði sérstakan stíl þar sem hún blandaði saman táknsæi, raunsæi og súrrealisma. Hún giftist ung mexíkóska kúbistanum Diego Riviera. Meðal þekktustu mynda hennar eru sjálfsmyndir málaðar á ýmsum tímum sem meðal annars sýna áberandi andlitshár (samvaxnar augabrúnir og skegghýjung) sem einkenndu hana og hún ýkti upp í myndunum. 

Faðir hennar var Þjóðverji sem kom til Mexíkó árið 1891 en móðir hennar var af spænskum ættum og indjánaættum. Faðir Fridu var ljósmyndari í Mexíkó og starfaði fyrir einræðisherrann Porfirio Díaz og var fjölskyldan vel stæð þangað til Mexíkóska byltingin var gerð árið 1910 og faðirinn missti vinnuna. Frida fékk lömunarveiki sex ára gömul og varð að vera rúmliggjandi í sex mánuði. Við þau veikindi rýrnaði hægri fótur hennar. Frida fór í menntaskóla í Mexíkóborg og þegar hún var 18 ára var hún að undibúa læknanám en lenti þá í hræðilegu slysi í strætisvagni. Margir létust í því slysi en Frida hryggbrotnaði á þremur stöðum og gekk málmstöng gegnum kviðarhol hennar og út um sköpin. Slysið og afleiðingar þess mótuðu Fridu sem listamann. Það olli því meðal annars að hún var hrjáð af verkjum alla ævi.

Áhugi hennar á myndlist og stjórnmálum leiddu til þess að hún gerðist meðlimur í Mexíkóska kommúnistaflokknum árið 1927. Þar kynntist hún listamanninum Diego Rivera sem hún giftist árið 1929. Þau ferðuðust saman um Bandaríkin næstu ár. Þar þróaðist stíll hennar og hún tók að notast við myndmál úr mexíkóskri alþýðumenningu með vísunum í bæði kaþólska trú og trúarbrögð frumbyggja í litlum sjálfsmyndum. Myndir hennar vöktu athygli súrrealistans André Breton sem skipulagði fyrstu einkasýningu hennar í galleríi Julien Levy í New York árið 1938. Sýningin sló í gegn og hún fylgdi henni eftir með annarri sýningu í París árið eftir. Louvre-safnið keypti þar mynd eftir hana sem var fyrsta málverkið eftir mexíkóskan listamann sem keypt var af stóru alþjóðlegu safni. Á 5. áratugnum tók Kahlo þátt í sýningum í Mexíkó og Bandaríkjunum og vann sem myndlistarkennari í Escuela Nacional de Pintura, Escultura y Grabado. Heilsu hennar hrakaði á sama tíma. Hún hélt sína fyrstu einkasýningu í Mexíkó 1953, ári áður en hún lést aðeins 47 ára að aldri.

Verk Kahlo voru enduruppgötvuð á 8. áratug 20. aldar þar sem hún varð mikilvæg táknmynd fyrir Chicanos-hreyfinguna, femínista og baráttu LGBTQ+-hreyfingarinnar. Hún hefur verið hyllt sem táknmynd fyrir bæði mexíkóska menningu og menningu frumbyggja og fyrir óvægna framsetningu sína á kvenlíkamanum.

Heimildir 
 Frida Kahlo, Lesbók Morgunblaðsins,26.01.1991, Blaðsíða 6

Mexíkóskir listamenn
1134

Árið 1134 (MCXXXIV í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

 28. október - Magnús Einarsson vígður Skálholtsbiskup.
 Ari fróði byrjaði líklega að umskrifa Íslendingabók.

Fædd

Dáin

Erlendis 
 4. júní - Orrusta nálægt Lundi milli manna Níels Danakonungs og Magnúsar sonar hans og Eiríks eymuna, frænda konungs.
 25. júní - Eiríkur eymuni varð konungur Danmerkur.
 28. október - Magnús Einarsson (1092 – 30. september 1148) var vígður biskup í Skálholti af Össuri erkibiskupi í Lundi.
 Haraldur Maddaðarson varð Orkneyjajarl.

Fædd
 Sancho 3., konungur Kastilíu (d. 1158).
 Raymond 5., greifi af Toulouse (d. 1194).

Dáin
 10. febrúar - Róbert stuttsokkur, hertogi af Normandí.
 4. júní - Magnús sterki, sonur Níels Danakonungs, féll í orrustu.
 25. júní - Níels Danakonungur drepinn í Slésvík.
 September - Alfons 1. af Aragon.

1134
1131-1140
1092

Árið 1092 (MXCII í rómverskum tölum)

Á Íslandi 

Fædd
 Magnús Einarsson (d. 30. september 1148, brann inni í Hítardal), biskup í Skálholti 1134-1148.

Dáin

Erlendis 
 9. maí - Dómkirkjan í Lincoln á Englandi var vígð.
 Mikil sjávarflóð í Englandi og Skotlandi. Sagnir herma að lendur sem Guðini jarl af Wessex átti í Kent hafi farið í kaf og mynduðust þar hættulegar grynningar, Goodwin Sands.
 Filippus 1. Frakkakonungur sagði skilið við Bertu drottningu og sagði að hún væri of feit. Hann giftist Bertrade de Montfort sama ár og hirti ekki um þótt hann væri bannfærður fyrir tvíkvæni.
 Arkhangelsk-guðspjallið skrifað.

Fædd
 Adélaide de Maurienne, drottning Frakklands, seinni kona Loðvíks 6. (d. 1154).
 Fulk, greifi af Anjou og konungur Jerúsalem.

Dáin

1092
1091-1100
Henri Matisse

Henri Matisse (31. desember 1869 – 3. nóvember 1954) var franskur myndlistarmaður sem er þekktur fyrir málverk í sterkum litum og mjúk, flæðandi form. Auk málverksins fékkst hann við teikningu, prentmyndagerð og höggmyndalist. Hann telst til póstimpressjónistanna. Hann var leiðtogi hóps málara sem fékkst við fauvisma og taldi einnig Georges Braque, André Derain, Raoul Dufy og Maurice Vlaminck. Hann er, ásamt Pablo Picasso, álitinn sá listamaður sem átti stærstan þátt í róttækri þróun myndlistar á fyrstu áratugum 20. aldar og upphafi nútímalistar.

Frá 1900 til 1905 varð hann frægur fyrir litsterk málverk og var talinn til fauvista („villidýranna“), en eftir 1906 þróaði hann strangari stíl með flötum fígúrum og mynstrum. Árið 1917 flutti hann frá París til Nice í Suður-Frakklandi og þróaði þar frjálslegri stíl. Á 3. áratugnum var hann hylltur sem fulltrúi klassískra hefða í franskri málaralist. Árið 1939 skildi hann við eiginkonu sína, Amélie, sem grunaði hann um að eiga í sambandi við aðstoðarkonu sína, Lydiu Délectorskayu. Eftir að hann var skorinn upp við kviðarholskrabbameini árið 1941 átti hann erfiðara með að mála. Hann tók þá að gera klippiverk með einföldum formum úr lituðum pappír með aðstoð Lydiu. Hann lést úr hjartaáfalli 84 ára gamall.

Henri Matisse skildi eftir sig mikið magn verka eftir yfir hálfrar aldar feril. Meðal þekktustu verka hans eru Le bonheur de vivre frá 1906 (Barnes Foundation), La Danse frá 1909 (Museum of Modern Art) og L'Atelier Rouge frá 1911 (Museum of Modern Art).

Franskir myndlistarmenn
Hítardalur (bær)

Hítardalur í Mýrasýslu er fornt höfuðból og prestssetur í samnefndum dal, samkvæmt þjóðsögum kennt við tröllkonuna Hít sem varð að steini þar rétt neðan við bæinn ásamt Bárði Snæfellsás og standa þeir drangar enn. Bærinn hét reyndar upphaflega Húsafell og fellið hjá honum einnig en það er nú oftast kallað Bæjarfell. Hítardalur er landnámsjörð og byggði Þórhaddur Steinsson þar manna fyrstur að sögn Landnámabókar.

Bærinn Hítardalur er meðal annars þekktur fyrir að þar varð mannskæðasti eldsvoði Íslandssögunnar þann 30. september 1148. Meira en 70 manns sem voru þar við veislu fórust í brunanum, þar á meðal var biskupinn í Skálholti, Magnús Einarsson. Í Hítardal starfaði munkaklaustur af reglu Benedikts að því að talið er frá 1166 eða 1168 til 1201, en lítið er vitað um sögu þess. Á 13. öld bjó Ketill Þorláksson lögsögumaður í Hítardal og síðan Loftur biskupssonur. 

Síðar varð Hítardalur prestssetur og þótti eitt besta brauð landsins. Þar sátu margir merkisprestar og sumir þeirra voru þekktir fræðimenn. Þar má nefna séra Þórð Jónsson, sem þar var á 17. öld og skrifaði meðal annars ættartölurit sem voru gefin út árið 2008. Einn af þekktustu prestum í Hítardal var séra Jón Halldórsson, mikilvirkur sagnaritari sem var þar prestur frá 1691-1736. Hann skrifaði meðal annars biskupasögur, sögur skólameistara, hirðstjóra og fleiri og skráði Hítardalsannál. Synir hans voru Finnur Jónsson biskup og Vigfús Jónsson prestur og fræðimaður í Hítardal, sem skrifaði þar fyrstu íslensku barnabókina.

Íslenskir bæir
Klaustur
Mýrasýsla
Hítardalur
Róbert Ragnarsson

Róbert Ragnarsson (fæddur 24. mars 1976) var bæjarstjóri Grindavíkurbæjar. Hann hefur áður starfað sem bæjarstjóri í Vogum verkefnastjóri hjá félagsmálaráðuneytinu og sem stundakennari í stjórnmálafræði við Háskóla Íslands. Hann rekur núna RR-ráðgjöf, sem veitir sveitarfélögum og opinberum aðilum ráðgjöf.

Róbert á þrjá syni.

Íslenskir stjórnmálamenn
Terrassa

Terrassa er borg í Katalóníu á Spáni. Borgin hefur rúmlega 216 þúsund íbúa (2017) og er staðsett 30 km frá Barselónu.

Borgin hefur að geyma sögulega rómverska, gotneska og kaþólska staði. Borgin er sú þriðja stærsta í Katalóníu á eftir Barcelona and L’Hospitalet.

Borgir í Katalóníu
Listi yfir bæi í Vestur-Kongó

Þetta er listi yfir bæi í Vestur-Kongó.

Bomassa
Brazzaville
Diosso
Djambala
Etoumbi
Ewo
Gamboma 
Impfondo
Kayes
Kinkala
Loubomo
Madingo-Kayes
Madingou
Makoua
Matsanga
Mbinda
Mossendjo
Ngamaba-Mfilou
Nkayi
Ouésso
Owando
Oyo
Pointe-Noire
Sembé
Sibiti

Vestur-Kongó
Listar tengdir Vestur-Kongó
Thomas Mann

Paul Thomas Mann (6. júní 1875 — 12. ágúst 1955) var þýskur rithöfundur sem einkum er þekktur fyrir langar skáldsögur sem innihalda greiningu og háðsádeilu á þýskt samfélag. Mann flýði land eftir valdatöku nasista í Þýskalandi og var einn af helstu gagnrýnendum Þriðja ríkisins. Hann fékk Nóbelsverðlaun í bókmenntum árið 1929 fyrir Buddenbrooks sem var fyrsta skáldsaga hans.

Æviágrip 
Thomas Mann fæddist í Lübeck í eina af betri fjölskyldum borgarinnar. Eftir dauða föður síns hætti Thomas námi og flutti ásamt móður sinni og systkinum til München þar sem hann bjó fram til 1933. Hann vann fyrst á skrifstofu tryggingafélags en frá 21 árs aldri fékkst hann nær eingöngu við ritstörf. Hann skrifaði smásögur og greinar í tímarit en öðlaðist fyrst frægð með skáldsögunni Buddenbrooks (1901). Bókin byggist að miklu leyti á sögu Mann-fjölskyldunnar og barnæsku höfundarins. 

Mann giftist Katia Pringsheim árið 1905 og átti með henni sex börn. Dagbækur hans benda til þess að hann hafi verið samkynhneigður en hann átti aldrei í sambandi með öðrum karlmanni. Mann lifði rólegu fjölskyldulífi næstu árin þrátt fyrir umrót í Þýskalandi, heimsstyrjöld og stofnun Weimar-lýðveldisins sem Mann studdi opinberlega. Hann skrifaði Töfrafjallið (Der Zauberberg) á árunum 1913-1924. 

Þegar nasistum óx ásmegin í Þýskalandi hélt Mann ýmsar ræður gegn stefnu þeirra sem hann taldi villimannslega og ósamrýmanlega menningarþjóð eins og þeirri þýsku. Frægust er líklega Appell an die Vernunft sem hann hélt í október 1930. Eftir valdatöku þeirra flýði hann land ásamt fjölskyldu sinni. Hann bjó á ýmsum stöðum í Evrópu, einkum þó í Sviss, og flutti síðan til Bandaríkjanna árið 1938. Þar kenndi hann við Princeton-háskóla. Á tímum seinni heimsstyrjaldarinnar vann hann í ýmsum nefndum sem aðstoðuðu evrópska flóttamenn. Hann tók einnig upp stuttar tölur sem beindust gegn Hitler og Þriðja ríkinu og var útvarpað af BBC, meðal annars í Þýskalandi í óþökk þarlendra stjórnvalda. Mann vann í fjórleiknum Joseph und seine Brüder á þessum árum og skrifaði enn fremur skáldsöguna Lotte in Weimar (1939) sem fjallar um Johann Wolfgang von Goethe. 

Mann varð fyrir vonbrigðum með þá stefnu sem bandarískt samfélag tók eftir seinni heimsstyrjöldina (sjá McCarthyismi). Árið 1952 flutti hann aftur til Sviss eftir að hafa verið sakaður um fylgispekt við Stalín í fulltrúadeild Bandaríkjaþings. Hann bjó í þorpinu Kilchberg til dauðadags. Síðustu verk hans voru Doktor Fástus (1947) og Der Erwählte (1951). Thomas Mann lést vegna æðakölkunar í ágúst 1955.

Tenglar 

 Thomas Mann fær Nóbelsverðlaunin; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1929

Mann, Thomas
Mann, Thomas
Vitrúvíus

Marcus Vitruvius Pollio (um 80/90 f.Kr. – um 25 f.Kr.) var rómverskur arkitekt og verkfræðingur sem var uppi á 1. öld f.Kr. Talið er að hann hafi verið í rómverska hernum undir stjórn Júlíusar Caesars á Spáni og í Gallíu. Hann er þekktur fyrir verk sitt De architechtura og hefur vegna þess stundum verið kallaður „fyrsti arkitektinn“. Bókin var enduruppgötvuð árið 1414 af húmanistanum Poggio Bracciolini og Leon Battista Alberti vakti síðan athygli á verkinu sem var þýtt á flest Evrópumál í framhaldinu.

Rómverskir arkitektar
Rómverskir verkfræðingar
Félagsnámskenning

Félagsnámskenning er sú kenning í námssálfræði að börn læri m.a. með því að líkja eftir öðrum, hlusta og horfa á hvernig aðrir gera og læra þannig, hvernig þau eigi að fara að.

Námssálfræði
Ágætis byrjun

Ágætis byrjun er breiðskífa sem hljómsveitin Sigur Rós gaf út árið 1999 og er önnur plata þeirra. Hún var upprunalega gefin út á Íslandi en var svo gefin út í Bretlandi árið 2000.

Árið 2009 var platan valin í 1. sæti á lista yfir 100 bestu plötur Íslandssögunnar af notendum vefjarins Tónlist.is.

Lagalisti 

 (Intro) (1:36)
 Svefn-g-englar (10:04)
 Starálfur (6:47)
 Flugufrelsarinn (7:47)
 Ný batterí (8:11)
 Hjartað hamast (bamm bamm bamm) (7:11)
 Viðrar vel til loftárása (10:18)
 Olsen Olsen (8:03)
 Ágætis byrjun (7:56)
 Avalon (4:00)

Íslenskar breiðskífur
Hljómplötur gefnar út árið 1999
Robert Louis Stevenson

Robert Louis (Balfour) Stevenson (13. nóvember 1850 – 3. desember 1894) var skoskur rithöfundur. ljóðskáld og ferðasagnahöfundur. Hann var einn af nýrómantísku ensku höfundunum. Frægustu verk hans eru skáldsögurnar Gulleyjan (1883) og Hið undarlega mál Jekylls og Hydes (1886). Hann var með lungnasjúkdóm (hugsanlega berkla) sem gerði það að verkum að hann ferðaðist um allan heim í leit að loftslagi sem hentaði heilsu hans. Hann lést 44 ára gamall úr heilablæðingu á landareign sinni á eyjunni Upolu á Samóa í Kyrrahafinu.

Verk Stevensons hafa verið gríðarlega vinsæl og hann er í 25. sæti yfir mest þýddu höfunda heims. Fjöldi kvikmynda hefur verið gerður eftir sögum hans. Vegna vinsælda hans og þeirrar tegundar afþreyingarbókmennta sem hann fékkst við var hann seint tekinn alvarlega af fræðimönnum og það er ekki fyrr en á síðustu áratugum sem hann hefur verið metinn til jafns við höfunda eins og Joseph Conrad og Henry James. 

Stevenson, Robert Louis
Stevenson, Robert Louis