alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Tomas Tranströmer

Tomas Gösta Tranströmer (f. 15. apríl 1931, Stokkhólmi; d. 26. mars 2015) var sænskur rithöfundur, ljóðskáld og þýðandi. Ljóð hans hafa verið þýdd á yfir sextíu tungumál, þar á meðal íslensku. Hann hlaut Nóbelsverðlaunin árið 2011 og segir í áliti dómnefndar að „þétt, hálfgagnsætt myndmál hans gefi okkur ferska sýn á veruleikann“.

Handhafar bókmenntaverðlauna Nóbels
Tranströmer, Tomas Gösta
Tranströmer, Tomas Gösta
Tranströmer, Tomas Gösta

Handhafar Bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs
Skólablaðið Muninn

Muninn er skólablað skólafélagsins Hugins í Menntaskólanum á Akureyri og hefur komið út allt frá 27. október 1927, þá undir ritstjórn Karls Ísfelds, og er því í hópi elstu skólablaða landsins. Blaðið hefur komið út í ótal myndum og tekið miklum breytingum í gegnum tíðina. Fyrstu árin var um að ræða lítið og þunnt blað, yfirleitt um fjórar blaðsíður, sem kom út nokkurn veginn mánaðarlega en undanfarinn áratug eða svo hefur venjan verið að gefa út tvö vegleg tölublöð, eitt á hvorri önn skólaársins.

Ritstjórn blaðsins er kosin af nemendum og vinnur blaðið í sjálfboðastarfi en blaðið er fjármagnað með auglýsingum. Ýmsir frammámenn hafa ritstýrt blaðinu í gegnum tíðina, til að mynda Halldór Blöndal, Guðlaugur Þór Þórðarson, Ármann Kr. Ólafsson, Ingólfur Ásgeir Jóhannesson, Logi Már Einarsson og Þorgrímur Daníelsson.

Tengill 
 Vefur Muninn 
 Öll eintök Muninns eru aðgengileg á tímarit.is

Íslenskir fjölmiðlar
Akureyri
Elisabeth Harnois

Elisabeth Harnois  (fædd Elisabeth Rose Harnois, 26. maí 1979) er bandarísk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sín í sjónvarpsþáttunum One Tree Hill, Miami Medical og CSI: Crime Scene Investigation.

Einkalíf 
Harnois fæddist í Detroit, Michigan en ólst upp í Los Angeles. Hefur hún stundað leiklist síðan hún var þriggja ára og kom fram í tveimur kvikmyndum þegar hún var fimm ára, Where are the Children? og One Magic Christmas. Stundaði nám við Wesleyan-háskólann í Middletown, Connecticut þaðan sem hún útskrifaðist með gráðu í kvikmyndafræðum árið 2001.

Harnois var tilnefnd til Young Artist verðlaunanna árið 1987 fyrir hlutverk sitt í One Magic Christmas og aftur árið 1988 fyrir gestahlutverk sitt í Highway to Heaven. Vann hún verðlaunin árið 1993 fyrir hlutverk sitt sem Alice í Adeventures in Wonderland.

Ferill 
Fyrsta hlutverk Harnois var árið 1985 í kvikmyndinni One Magic Christmas. Síðan þá hefur hún komið fram í kvikmyndum á borð við: Facade, Strangers with Candy, Ten Inch Hero, A Single Man og Mars Needs Moms. Fyrst hlutverk Harnois í sjónvarpi var í Highway to Heaven árið 1987. Kom hún síðan fram s í sjónvarpsþáttum á borð við: Till We Meet Again, Timeless Tales from Hallmark og Potsworth & Co. Árið 1991 þá var henni boðið hlutverk í Adventures in Wonderland sem Alice sem hún lék með hléum til ársins 1995. Harnois kom fram sem gestaleikari í Point Pleasant, One Tree Hill og Miami Medical. Var síðan árið 2011 boðið hlutverk í CSI: Crime Scene Investigation sem Morgan Brody, nýjasti meðlimur CSI liðsins frá Los Angeles.

Kvikmyndir og sjónvarp

Verðlaun og tilnefningar 
Young Artist-verðlaunin
 1993: Verðlaun sem besta leikkona í barnaþætti fyrir Adventures in Wonderland.
 1988: Tilnefnd sem besta unga leikkonan í dramaseríu fyrir Highway to Heaven.
 1987: Tilnefnd sem besta unga leikkonan í kvikmynd fyrir One Magic Christmas.

Tilvísanir

Heimildir

Tenglar 
 
 http://www.cbs.com/shows/csi/cast/66650/?pg=2  Elisabeth Harnois á CSI: Crime Scene Investigation heimasíðunni á CBS sjónvarpsstöðinni
 http://www.e-harnois.com/  Elisabeth Harnois         aðdáendasíða

Harnois, Elisabeth
Spánarkerfill

Spánarkerfill (fræðiheiti: Myrrhis odorata) er stórvaxin garðplanta  af sveipjurtaætt, margskipt stór blöðin eru stundum notuð sem krydd en þau eru með anísbragði.

Sveipjurtaætt
Krydd
Kerfill

Kerfill (fræðiheiti: Anthriscus cerefolium) einnig nefndur garðakerfill er garðplöntutegund af sveipjurtaætt. Bragðið af blöðunum minnir á anís og eru þau notuð sem krydd.

Sveipjurtaætt
Krydd
Chris O'Donnell

Chris O'Donnell  (fæddur Christopher Eugene O'Donnell, 26. júní 1970) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í NCIS: Los Angeles, Batman Forever og Batman & Robin.

Einkalíf 
O'Donnell fæddist í Winnetka, Illinois og er af írskum og þýskum ættum. Hann er yngstur af sjö systkinum og var alinn upp í kaþólskri trú. Stundaði nám við Boston College og útskrifaðist með B.Sc.-gráðu í markaðsfræði. O'Donnell byrjaði sem módel aðeins þrettán ára og kom fram í auglýsingum fyrir McDonalds og á móti Michael Jordan. 

O'Donnell giftist Caroline Fentress árið 1997 og saman eiga þau fimm börn.

Ferill

Leikhús 
O'Donnell lék í tveimur leikritum árið 2002, The Man Who Had All the Luck og Short Talks on the Universe.

Sjónvarp 
Fyrsta sjónvarpshlutverk O'Donnell var árið 1986 í Jack and Mike. Hefur hann síðan þá komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við: The Practice, Two and a Half Men og Grey's Anatomy. Árið 2009 var O'Donnell boðið aðalhlutverkið í NCIS: Los Angeles sem NCIS alríkisfulltrúinn G. Callen.

Kvikmyndir 
Þegar O'Donnell var 17 ára var honum boðið hlutverkið í Men Don't Leave, þar sem hann lék son Jessicu Lange. Lék hann síðan í kvikmyndum á borð við Fried Green Tomatoes, School Ties og Scent of a Woman á móti Al Pacino. 

O'Donnell lék D'Artagnan í The Three Musketeers árið 1993, á móti Kiefer Sutherland, Oliver Platt og Charlie Sheen. 

Árið 1995 var hann boðið hlutverk Robin í Batman Forever sem hann endurtók í Batman & Robin. Síðan þá hefur komið fram í kvikmyndum á borð við: The Bachelor, Vertical Limit, The Sisters og Max Payne.

Kvikmyndir og sjónvarp

Verðlaun og tilnefningar 
Blockbuster Entertainment-verðlaunin
 1998: Verðlaun sem besti aukaleikari í vísindamynda fyrir Batman & Robin.

Chicago Film Critics Association-verðlaunin
 1993: Verðlaun sem rísandi leikari fyrir Scent of a Woman.

Golden Globes-verðlaunin
 1993: Tilnefndur sem besti aukaleikari í kvikmynd fyrir Scent of a Woman.

Razzie-verðlaunin
 1998: Tilnefndur sem versta parið í kvikmynd fyrir Batman & Robin með George Clooney.
 1998: Tilnefndur sem versti aukaleikari í kvikmynd fyrir Batman & Robin.
 1994: Tilnefndur sem versti aukaleikari í kvikmynd fyrir The Three Musketeers.

ShoWest Convention
 1994: Verðlaun sem rísandi stjarna morgundagsins.

Tilvísanir

Heimildir

Tenglar 
 
 http://www.cbs.com/shows/ncis_los_angeles/cast/36192/?pg=1 Chris O'Donnell á NCIS: Los Angeles heimasíðunni á CBS sjónvarpsstöðinni
 http://www.ibdb.com/person.php?id=87916 Chris O'Donnell á Internet Broadway Databese heimasíðunni

O'Donnell, Chris
Veðrahvolf

Veðrahvolf er sá hluti gufuhvolfsins sem er næstur jörðinni, toppur veðrahvolfsins er í um 9 – 12 km hæð, þar sem hæðin er minnst yfir Norður og Suður-skautunum (um 9 km) og mest yfir miðbaugnum (um 12 km). Fyrir ofan veðrahvolf tekur heiðhvolf við, en mörk hvolfanna kallast „veðrahvörf“.

.

Heimildir 

Gufuhvolfið
Andrúmsloft
Kraftlyftingafélag Akureyrar

Kraftlyftingafélag Akureyrar  (KFA) er aðildarfélag að Íþróttabandalagi Akureyrar og Kraftlyftingasambandi Íslands.

Tenglar 
 Vefsíða KFA

Íslensk kraftlyftingafélög
Íþróttabandalag Akureyrar
Kraftlyftingadeild Glímufélagsins Ármanns

Kraftlyftingadeild Ármanns er aðili að Kraftlyftingasambandi Íslands. Deildin var stofnuð 25. mars 2009.

Deildin er í Íþróttamiðstöðinni Laugabóli, Engjavegi 7, 104 Reykjavík, beint á móti laugardalshöllinni.

Tenglar 
 Vefsíða Kraftlyftingadeildar Ármanns 

Íslensk kraftlyftingafélög
Glímufélagið Ármann
Kraftlyftingadeild Breiðabliks

Kraftlyftingadeild Breiðabliks er aðili að Kraftlyftingasambandi Íslands.

Tenglar 
 Vefsíða Kraftlyftingadeildar Breiðabliks

Íslensk kraftlyftingafélög
Breiðablik
Kraftlyftingadeild UMFN - Massi

UMFN Massi er aðildarfélag að Ungmennafélagi Njarðvíkur og Kraftlyftingasambandi Íslands.

Tenglar 
 Vefsíða Massa

Íslensk kraftlyftingafélög
Íþróttafélög úr Njarðvík
Kraftlyftingafélag Mosfellsbæjar

Kraftlyftingafélag Mosfellsbæjar er aðildarfélag að Kraftlyftingasambandi Íslands.

Ungmennasamband Kjalarnesþings
Íslensk kraftlyftingafélög
Íþróttafélög úr Mosfellsbæ
Kraftlyftingadeild UMF Selfoss

Kraftlyftingadeild UMF Selfoss er aðildarfélag að Ungmennafélagi Selfoss og Kraftlyftingasambandi Íslands.

Íslensk kraftlyftingafélög
Íþróttafélög frá Selfossi
Kraftlyftingadeild UMF Sindra

Kraftlyftingadeild UMF Sindra er aðildarfélag að Kraftlyftingasambandi Íslands.

Íslensk kraftlyftingafélög
Íþróttafélög frá Höfn
Kraftlyftingafélag Seltjarnarness - Zetorar

Kraftlyftingafélag Seltjarnarness - Zetorar er aðildarfélag að Kraftlyftingasambandi Íslands.

Ungmennasamband Kjalarnesþings
Íslensk kraftlyftingafélög
Íþróttafélög á Seltjarnarnesi
AkureyrarAkademían

AkureyrarAkademían (AkAk) er sjálfseignarstofnun sem stofnuð var á grunni Félags sjálfstætt starfandi fræðimanna á Norðurlandi. AkAk er samfélag fólks á Norðurlandi sem hefur háskólapróf og/eða sinnir fræði- eða ritstörfum. AkureyrarAkademían stendur reglulega fyrir fundum, fyrirlestrum, málþingum og öðrum viðburðum.

Saga félagsins
 
Fyrirmyndin að AkureyrarAkademíunni er sótt til ReykjavíkurAkademíunnar. Markmiðið með stofnun AkureyrarAkademíunnar var að nýta betur þekkingu fræðafólks á Norðurlandi, skapa þeim vettvang til miðlunar og umræðu inn á við sem og til samfélagsins. Fulltrúar stunda rannsóknir og ritstörf á víðu fræðasviði.  

AkureyrarAkademían er staðsett í Árholti, Háhlíð 1.

Formenn 
 Jón Hjaltason, sagnfræðingur (2006 – 2007)
 Valgerður H. Bjarnadóttir, (2007 – 2008)
 Hjálmar S. Brynjólfsson, (2008 – 2009)
 Þóra Pétursdóttir, fornleifafræðingur (2009 – 2011)
 Pétur Björgvin Þorsteinsson, Evrópufræðingur (2011 – 2012)
Arndís Bergsdóttir, safnafræðingur (2012-2013)
Skafti Ingimarsson, sagnfræðingur (2013-2015)
Valgerður S. Bjarnadóttir, menntunarfræðingur (2015-2016)
Margrét Guðmundsdóttir, sagnfræðingur (2016-2017)
Bergljót Þrastardóttir (2017-)

Tengt efni 
Heimasíða AkureyrarAkademíunnar

Félagasamtök
Sjálfseignarstofnanir
Chuck (sjónvarpsþáttur) (3. þáttaröð)

Chuck er bandarískur hasar- og gamanþáttur. Sýningar á þriðju þáttaröðinni þáttaröðinni hófst þann 10. janúar 2010 og þeim lauk 24. maí 2010. Þættirnir voru 19 og er hver þeirra um 42 mín. að lengd.

Aðalhlutverk 
 Zachary Levi sem Charles "Chuck" Bartowski, CIA-fulltrúi
 Yvonne Strahovski sem Sarah Walker, CIA-fulltrúi
 Joshua Gomez sem Morgan Grimes
 Ryan McPartlin sem Dr. Devon "Captain Awesome" Woodcomb
 Mark Christopher Lawrence sem Michael "Big Mike" Tucker
 Vik Sahay sem Lester Patel
 Scott Krinsky sem Jeffrey "Jeff" Barnes
 Sarah Lancaster sem Dr. Eleanor "Ellie" Woodcomb
 Adam Baldwin sem John Casey ofursti, NSA-fulltrúi

Aukahlutverk 
 Bonita Friedericy sem Diane Beckman hershöfðingi
 Brandon Routh sem Daniel Shaw, CIA-fulltrúi
 Scott Holroyd sem Justin Sullivan
 Kristin Kreuk sem Hannah
 Scott Bakula sem Stephen J. Bartowski
 Mekenna Melvin sem Alex McHugh
 Mark Sheppard sem Ring-forstjórinn

Þættir 

Chuck
Chuck (sjónvarpsþáttur) (4. þáttaröð)

Chuck er bandarískur hasar- og gamanþáttur. Sýningar á fjórðu þáttaröðinni þáttaröðinni hófst þann 20. september 2010 og þeim lauk 16. maí 2011. Þættirnir voru 24 og er hver þeirra um 42 mín. að lengd.

Aðalhlutverk 
 Zachary Levi sem Charles "Chuck" Bartowski, CIA-fulltrúi
 Yvonne Strahovski sem Sarah Walker, CIA-fulltrúi
 Joshua Gomez sem Morgan Grimes, CIA-fulltrúi
 Ryan McPartlin sem Dr. Devon "Captain Awesome" Woodcomb
 Mark Christopher Lawrence sem Michael "Big Mike" Tucker
 Vik Sahay sem Lester Patel
 Scott Krinsky sem Jeffrey "Jeff" Barnes
 Bonita Friedericy sem Diane Beckman hershöfðingi
 Sarah Lancaster sem Dr. Eleanor "Ellie" Woodcomb
 Adam Baldwin sem John Casey ofursti, NSA-fulltrúi

Aukahlutverk 
 Mekenna Melvin sem Alex McHugh
 Linda Hamilton sem Mary Bartowski/Frost
 Timothy Dalton sem Alexei Volkoff/Hartley Winterbottom
 Lauren Cohan sem Vivian Volkoff
 Robin Givens sem Jane Bently, NCS-forstjóri
 Ray Wise sem Riley

Þættir 

Chuck
Chuck (sjónvarpsþáttur) (5. þáttaröð)

Chuck er bandarískur hasar- og gamanþáttur. Sýningar á fimmtu þáttaröðinni hófust þann 28. október 2011 og lauk 27. janúar 2012. Þættirnir eru 13 og er hver þeirra um 42 mín. að lengd. Fimmta þáttaröðin er síðasta þáttaröðin af Chuck.

Aðalhlutverk 
 Zachary Levi sem Charles "Chuck" Bartowski
 Yvonne Strahovski sem Sarah Bartowski
 Joshua Gomez sem Morgan Grimes
 Ryan McPartlin sem Dr. Devon "Captain Awesome" Woodcomb
 Mark Christopher Lawrence sem Michael "Big Mike" Tucker
 Vik Sahay sem Lester Patel
 Scott Krinsky sem Jeffrey "Jeff" Barnes
 Sarah Lancaster sem Dr. Eleanor "Ellie" Woodcomb
 Adam Baldwin sem John Casey

Aukahlutverk 
 Bonita Friedericy sem Diane Beckman hershöfðingi
 Mekenna Melvin sem Alex McHugh
 Carrie-Anne Moss sem Gertrude Verbanski
 Angus Macfayden sem Nicholas Quinn
 Richard Burgi sem Clyde Decker
 Linda Hamilton sem Mary Bartowski
 Brandon Routh sem Daniel Shaw

Þættir 

Chuck
Hinrik og Hagbarður

Hinrik og Hagbarður (franska:  Johan et Pirlouit) er teiknimyndasería sköpuð af hinum belgíska Peyo. Hinrik er ungur skjaldsveinn sem lendir í ævintýrum, og í þriðju bókinni bætist honum liðsauki sem er Hagbarður, hrekkjóttur dvergur. Ævintýri þeirra Hinriks og Hagbarðs birtust sem framhaldssögur í teiknimyndablaðinu Sval en voru jafnóðum gefnar út á bókaformi.

Serían kynnir til sögu Strumpana sem liðsinna Hinriki og Hagbarði í nokkrum bókanna.

Saga 
Peyo hóf að rita sögurnar um skjaldsveininn Hinrik (Johan) fyrir belgískt dagblað árið 1947. Árið 1952 hóf sagnaflokkurinn göngu sína í myndasögublaðinu Sval og varð þá sú breyting á söguhetjunni að hún skipti um hárlit: ljósa hárið varð hrafnsvart. Tveimur árum síðar, í sögunni Le Lutin du bois aux roches, kom dvergurinn Hagbarður til sögunnar og drógu ævintýrin upp frá því nafn sitt af báðum persónunum.

Þótt Strumparnir nytu löngum meiri vinsælda en sögurnar um Hinrik og Hagbarð, leit Peyo alla tíð á sögurnar sem sitt merkasta verk. Þannig sá hann ætíð sjálfur um að teikna og skrifa ævintýri þeirra félaganna á meðan hann treysti töluvert á aðstoðarmenn við gerð Strumpabókanna og sagnanna um Steina sterka. Vinsældir Strumpanna gerðu það hins vegar að verkum að Peyo gat lítið sinnt þessum uppáhaldspersónum sínum. Eftir dauða hans, árið 1977, hafa hins vegar fjórar nýjar sögur litið dagsins ljós eftir ýmsa höfunda.

Fimm bækur um Hinrik og Hagbarð komu út á íslensku á vegum bókaútgáfunnar Iðunnar á árunum 1982 til 1984. Myndasögublaðið Zeta birti eitt ævintýranna sem framhaldssögu í fimm hlutum á árunum 2000 til 2001.

Titlar
Le Châtiment de Basenhau (1952)
Le Maître de Roucybeuf (1953)
Le Lutin du bois aux roches (1954)
La Pierre de lune (1955)
Með víkingum (Le Serment des Vikings 1955) [ísl. útg. 1984, bók 5]
Le Dragon vert smásaga (1955)
Enguerran le preux smásaga (1956)
Sortilèges au château smásaga (1956)
A l'auberge du pendu smásaga (1956)
Goðalindin (La Source des dieux 1956) [ísl. útg. 1982, bók 2]
Veillée de Noël smásaga (1956)
Svarta örin (La Flèche noire 1957) [ísl. útg. 1982, bók 1]
Les Mille écus smásaga (1957)
Le Sire de Montrésor (1957)
Les Anges smásaga (1957)
La Flûte à six trous (1958) - Strumparnir koma fram í fyrsta sinn
Stríðið um lindirnar sjö (La Guerre des sept fontaines 1959) [ísl. útg. 1983, bók 3]
L’Anneau des Castellac (1960) 
Landið týnda (Le Pays maudit 1961) [ísl. útg. 1983, bók 4]
Qu’est ce qu’il dit mais qu’est ce qu’il dit ? smásaga (1964)
Le Sortilège de Maltrochu (1967)
L’Étoile de Noël (1977)
La Horde du corbeau (1994)  [ísl. útg. 2000-01, án titils]
Les Troubadours de Roc-à-Pic (1995)
La Nuit des sorciers (1998)
La Rose des sables (2001)

Teiknimyndir
Myndasögur
Ríkjafræði

Ríkjafræði er grein innan stærðfræðinnar sem kannar eiginleika stærðfræðilegra hugtaka með því að setja þau upp sem hluti og örvar sem nefnast mótanir.

Dæmi um aðgengilegt ríki er mengjaríkið Men en önnur dæmi um ríki eru grúpuríkið Grp, mótlaríkið Mót-R, grannrúmaríkið Top.

Tengt efni 
 Afleitt ríki (derived category)
 Fullt hlutríki
 Grúpuríki
 Hlutríki
 Lítið ríki
 Mengjaríki
 Mótanaríki
 Nykurríki
 Ríki
 Ríki af ríkjum
 Ríkjafylki
 Samlagningarríki
 Smáríki
 Stórt ríki
 Varparíki
 Örvaríki

Tilvísanir
Daniela Ruah

Daniela Ruah (fædd Daniela Sofia Kornn Ruah, 2. desember 1983) er bandarísk og portúgölsks leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sín í NCIS: Los Angeles og portúgölsku sápuóperunni Jardins Proibidos .

Einkalíf 
Ruah fæddist í Boston í Massachusetts en ólst upp í Portúgal frá fimm ára aldri. Hún er af bandarískum og portúgölskum uppruna. Ruah stundaði nám við London Metropolitan-háskólann þaðan sem hún útskrifaðist með B.A.-gráðu í leiklist.. Fluttist hún aftur til Portúgals til að stunda leiklistaferil sinn. Ruah tók þátt í Dança Comigo sem er portúgalska útgáfan af Dancing with the Stars sem hún vann árið 2007. Sama ár þá fluttist hún til New York og stundaði leiklistarnám við Lee Strasberg Theatre and Film Institute.

Ferill

Sjónvarp 
Ruah byrjaði feril sinn í portúgalska sjónvarpinu. Þegar hún var sextán ára þá fékk hún hlutverk í sápuóperunni Jardins Proibidos sem Sara sem hún lék frá 2000-2001 . Kom hún síðan fram í sápuóperunum Filha do Mar, Dei-te Quase Tudo og Tu e Eu. Ruah hefur einnig komið fram sem gestaleikari í sjónvarpsþáttunum Elsa, uma Mulher Assim, Inspector Max og The Guiding Light. Hefur hún síðan 2009 leikið eitt af aðalhlutverkunum í NCIS: Los Angeles sem NCIS alríkisfulltrúinn Kensi Blye.

Kvikmyndir 
Fyrsta kvikmyndahlutverk Ruah var árið 2006 í Canaviais og hefur hún síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við Midnight Passion, Safe Haven og Red Tails.

Kvikmyndir og sjónvarp

Verðlaun og tilnefningar 
Portúgölsku Golden Globes-verðlaunin
 2010: Verðlaun sem nýstjarna (revelation) fyrir NCIS: Los Angeles.

Teen Choice-verðlaunin
 2010: Tilnefnd sem besta leikkona í spennuþætti fyrir NCIS: Los Angeles.

Tilvísanir

Heimildir

Tenglar 
 
 http://www.cbs.com/shows/ncis_los_angeles/cast/36189/?pg=1 Daniela Ruah á NCIS: Los Angeles heimasíðunni á CBS sjónvarpsstöðinni
 http://daniela-ruah.net/  Daniela Ruah aðdáendasíða

Ruah, Daniela
Ruah, Daniela
Hoorn

Hoorn er er sögufræg hafnarborg í hollenska héraðinu Norður-Hollandi og er með 72 þúsund íbúa (1. Janúar 2014). Hoorn var áður fyrr heimaborg Hollenska Austur-Indíafélagsins en liggur í dag ekki lengur að sjó. Hornhöfði (Kap Hoorn), syðsti höfði Ameríku, er nefndur eftir borginni.

Lega og lýsing 
Hoorn liggur við Markermeer (syðsti hluti Ijsselmeer) vestarlega í Hollandi. Næstu borgir eru Alkmaar til vesturs (20 km), Enkhuizen til norðausturs (20 km), Amsterdam til suðurs (40 km) og Den Helder til norðvesturs (50 km).

Fáni og skjaldarmerki 
Skjaldarmerki Hoorn sýnir rautt-gult gjallarhorn með bláum borða á hvítum grunni. Hornið er til tákn um uxa sem hljópst á brott frá bænum Monnickendam og missti eitt hornið þar sem í dag er borgin Hoorn. Áður fyrr var María mey höfð með á merkinu en 1538 var María tekin út í stað einhyrningsins, sem var einkennismerki biskupsins í Utrecht.

Fáninn er eins og austurríski fáninn, það er að segja þrjár rendur (rauð, hvít og rauð). Merkingin er óljós en litirnar komu fyrst fram á 17. öld. Opinberlega var fáninn þó ekki tekinn í notkun fyrr en 13. febrúar 1979.

Orðsifjar 
Hoorn merkir horn. Hins vegar eru til margar kenningar uppi um tilurð heitisins, allar úr mítum og gömlum sögnum. Ein kenningin gerir þó ráð fyrir að heitið sé dregið af horni í Zuiderzee (Ijsselmeer í dag), enda stendur borgin við vík.

Söguágrip 

Samkvæmt frísneskum sögum var Hoorn þegar til sem bær á 8. öld og varð brátt að mikilvægum siglingabæ. Bærinn lá þá við fjörðinn Zuiderzee, sem í dag er stöðuvatnið Ijsselmeer. 1357 hlaut Hoorn borgarréttindi. 1603 var Hoorn ein af stofnborgum Hollenska Austur-Indíafélagsins og sigldu skip þaðan til Asíu og annarra heimsálfa. Verslunarvörur þaðan seldust víða, aðallega krydd. Jan Pieterszoon Coen, fæddur í Hoorn, stofnaði nýlenduna Batavíu, sem í dag er Jakarta í Indónesíu. Árið 1616 sigldi sæfarinn Willem Schouten frá Hoorn fyrstur manna suður fyrir Ameríku og nefndi suðuroddann þar Kap Hoorn (Hornhöfða) eftir heimaborg sinni. Á 18. öld minnkaði vægi hafnarinnar talsvert, þannig að Hoorn varð að nokkurs konar miðstöð landbúnaðarsvæðisins í kring. 1932 var mikill sjávarvarnargarður lagður fyrir minni Zuiderzee, þannig að til varð stöðuvatnið Ijsselmeer. Hoorn var þannig klippt frá aðgangi til sjávar en er engu að síður með allstóra smábátahöfn.

Frægustu börn borgarinnar 
 (1580) Willem Schouten sæfari  
 (1587) Jan Pieterszoon Coen, sæfari og landstjóri Hollensku Austur-Indía
 (1944) George Baker tónlistarmaður og söngvari
 (1970) Frank de Boer knattspyrnumaður og þjálfari
 (1970) Ronald de Boer knattspyrnumaður

Byggingar og kennileiti 
 Hoofdtoren er gamalt borgarhlið og síðustu leifar af gamla borgarmúrnum. Hann var reistur 1532 og stendur við höfnina.
 De Waag er gamalt verslunarhús og von og var reist 1609 af Hendrick de Keyser. Í dag er í því veitingahús.
 Westfries Museum er gamalt hús frá 1632 sem breytt var í sögusafn 1880.

Heimildir 

Borgir í Hollandi
Gufuskip

Gufuskip (stundum eimskip) er skip sem knúið er áfram með gufuvél. Gufuvélin snýr skipsskrúfu eða spaðahjóli sem knýr skipið áfram í vatninu. Gufuskip voru fyrsta stig vélvæðingar skipa og tóku við af seglskipum. Þau áttu sitt blómaskeið á síðari hluta 19. aldar og fyrstu áratugum þeirrar 20. þar til dísilvélar tóku við sem ríkjandi aflgjafi um borð í skipum.

Skip
Drýsill

Drýsill var íslensk þungarokkshljómsveit sem starfrækt var frá árinu 1984 til ársins 1986. Upphaflegir meðlimir hljómsveitarinnar voru Eiríkur Hauksson, Sigurgeir Sigmundsson, Sigurður Reynisson, Jón Ólafsson og Einar Jónsson. Hljómsveitin er aðallega þekkt fyrir framsækna rokktónlist og þungarokk. Hljómsveitin gaf aðeins út eina plötu, Welcome To the Show árið 1985, en hún var aðeins gefin út í 1000 eintökum.

Hljómsveitin kom aftur saman til þess að hita upp á tónleikum á Nasa, árið 2005, fyrir bandarísku þungarokkshljómsveitina Megadeth.

Tenglar 

 Glatkistan

Íslenskar þungarokkshljómsveitir
ICIUM

ICIUM Wonderworld of Ice er vetrargarður  í Levi, Finnlandi úr snjó og ís. Garðurinn opnaði fyrst 18. desember 2010. ICIUM sýnir bæði íshöggmyndir og snjólistaverk á svæði sem þekur um einn hektara.

Framkvæmdir 

ICIUM er byggt af kínverskum íshögglistamönnum  frá Harbin borg, þar sem Alþjóðlega ís- og snjóhöggmyndahátíðin hefur verið haldin árlega frá því 1963.
Yfir 10.000 rúmmetrar af snjó voru notaðir í framkvæmdirnar árið 2010. Ennfremur var yfir 600 rúmmetum af ís lyft úr Ounasjoki ánni fyrir gerð höggmyndanna.

Höggmyndir í ICIUM 

Helstu ICIUM íslistaverkin veturinn 2010-2011 voru:
 Kínamúrs-rennibrautin.  Stærsta verkið, 15 metra á hæð og 80 metrar á lengd. Yfir 5.000 rúmmetrar af snjó fóru í verkið.
 Dómkirkjan í Helsinki.  Hæsta snjóverkið í ICIUM ásamt Kínamúrs-rennibrautinni, 15 metrar á hæð.
  Aðaljárnbrautarstöðin í Helsinki.
  Pagóða. Græna pagóðan var hæsta íshöggmyndin í ICIUM, yfir 15 metrar á hæð.
  Himnahofið.
  Leikvangurinn í Beijing.
  Terracotta herinn. Íshöggmyndir af terracotta hermönnum.

Kínverskir alþýðulistamenn 
Alþýðulistamenn frá Beijing voru einnig í ICIUM til að kynna hefðbundna kínverska alþýðulist, líkt og strávefnað, málun tóbaksflaskna og höggmyndagerð úr deigi.

ICIUM lukkudýrið 
Pandahúnninn Mingming er lukkudýr ICIUM. Í sínu fyrsta ævintýri reynir Mingming að bjarga heimili sínu frá vondum dreka með hjálp afans og hreindýrsins Niila, hreindýrakálfinum Nina og jólasveininum.

Heimildir

Tenglar
 Heimasíða ICIUM
 360° panorama mynd af ICIUM
Brennisteinstvíoxíð

Brennisteinstvíoxíð er sameind úr einni brennisteinsfrumeind og tveimur súrefnisfrumeindum og hefur efnaformúluna SO2. Það verður fljótandi við -72 °C og suðumark þess er -10  °C  við 100 kPa þrýsting. Eldfjöll og iðnaður losa brennisteinsoxíð.

Efnasambönd brennisteins
Ólífræn efni