alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Látra-Björg

Látra-Björg eða Björg Einarsdóttir (1716–1784) skáldkona, er talin fædd í Stærra-Árskógi  á Árskógsströnd en fór með foreldrum sínum, Margréti Björnsdóttur og Einari Sæmundssyni að Látrum á Látraströnd árið 1722. Foreldrarnir fluttu þaðan aftur þremur árum síðar en Björg varð eftir, þá 9 ára. Á Látrum átti hún að líkindum heima fram um miðjan aldur og var því kennd við þann bæ. Á seinni hluta ævinnar gerðist hún förukona og flakkaði milli sveita. Hún lést á vergangi í Svarfaðardal í Móðuharðindunum 1784 og var jarðsett að Upsum. 

Björg var alla tíð einhleyp. Hún var kona stórskorin og mikil vexti og þótti karlmannsígildi til allra verka. Hún sótti sjó frá Látrum á sínum yngri árum og kvað um sjóróðra og um átök hafsins. Vísur Látra-Bjargar eru margar hverjar sérkennilegar, kraftmiklar og stundum kaldhæðnar. Snúast þær oftast um daglegt líf og baráttu manna við náttúruöflin. Eftir hana liggur fjöldi vísna um sveitir (t.d. Fnjóskadal, Fjörður, Melrakkasléttu o.fl.), þar sem hún ber lof á sumar en last á aðrar. Meðal þekktustu vísna Látra-Bjargar eru Fagurt er í Fjörðum þá frelsarinn gefur veður blítt.

Látra-Björg var oft níðskældin þegar hún orti um menn sem henni geðjaðist ekki að, og þar sem hún var talin kraftaskáld kom það fyrir að henni voru eignaðar ófarir eftir að hún hafði ort níð um menn -- til dæmis töldu margir að Jón Benediktsson sýslumaður á Rauðuskriðu í Þingeyjarsýslu hefði lagst banaleguna eftir að Björg heitaðist við hann í vísu eftir að hann dæmdi hana fyrir vergang. Áður en hann lést hugði hann vandlæta um háttu hennar, en þá á Látra-Björg að hafa kveðið:

Táli pretta örgu ann,
aldrei sóma stundar;
máli réttu hallar hann,
hvergi dóma grundar.

Þessi vísuorð voru flutt Jóni og varð hann reiður við og stefndi hann Látra-Björgu um kveðling þennan, en þegar málsrekstur fór fram bar hún af sér ámælið og kvað aðra hafa rangfært fyrir sér vísuorðin af illvilja og haft sig fyrir rógi. Hefði hún einmitt kveðið hana um valdsmanninn öfugt við það sem hún væri flutt eftir sér og mátti hún ekki varast að vísan væri lesin aftur á bak. Væri hún rétt höfð svona:

Grundar dóma, hvergi hann
hallar réttu máli.
Stundar sóma, aldrei ann
örgu pretta táli.

Og mátti valdsmaður láta svo búið standa.

Minnisvarði um Látra-Björgu er á fæðingastað hennar í Stærra-Árskógi. Hanan er eftir Sigurð Guðmundsson og var afhjúpaður sumarið 2016.

Skáldsagan Bjargræði eftir Hermann Stefánsson frá árinu 2016 fjallar um Látra-Björgu. Sama ár kom út ljóðabókin Tungusól og nokkrir dagar í maí eftir Sigurveigu Bjarneyju Gísladóttur en þar kemur Látra-Björg mikið við sögu.

Heimildir 
 Sýnisbók íslenskra bókmennta frá 1550 til 1900, Kristján Eiríksson tók saman, Reykjavík 2003. 
Helgi Jónsson. Látra-Björg. Helgafell 1949.
Syrpa úr handritum Gísla Konráðssonar. Sagnaþættir 2. Skuggsjá 1980.
Guðrún P. Helgadóttir. Skáldkonur fyrri alda 2. Kvöldvökuútgáfan 1963.

Tenglar 
 „Látra-Björg“; grein í Morgunblaðinu 1979
 „Kveðið á stöðli“; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1964

Íslensk skáld

Íslenskar konur
Bjarni Thorarensen

Bjarni Thorarensen (30. desember 1786- 25. ágúst 1841) var amtmaður fyrir norðan og austan sem bjó að Möðruvöllum. Þrátt fyrir miklar embættisannir orti Bjarni talsvert og var hann helsti boðberi rómantísku stefnunnar á Íslandi.

Ævi
Bjarni fæddist á Brautarholti á Kjalarnesi. Móðir Bjarna var Steinunn, dóttir Bjarna Pálssonar landlæknis og faðir hans Vigfús Þórarinsson. Vigfús varð sýslumaður í Rangárvallasýslu 1789 og sat á Hlíðarenda í Fljótshlíð og er Bjarni alinn þar upp. Hann lærði hjá einkakennurum undir stúdentspróf og lauk því 15 ára. 

Bjarni sigldi síðan til Kaupmannahafnar og lauk lagaprófi frá Hafnarháskóla er hann stóð á tvítugu en starfaði síðan í danska kansellíinu í nokkur ár. Bjarni mun hafa hlustað á einhverja af þeim fyrirlestrum sem Henrich Steffens hélt í Kaupmannahöfn 1802-1803 um rómantísku stefnuna og hann hreifst af skáldum er ortu í hennar anda, svo sem danska skáldinu Adam Oehlenschlager og þýska skáldinu Friedrich Schiller. 

Bjarni sneri til Íslands 1811 og varð nokkru síðar dómari í Landsyfirréttinum og þjónaði auk þess stiftamtmanns- og amtmannsembættinu í suðuramtinu í afleysingum 1814-1815 og aftur 1817-1819. Hann varð síðan sýslumaður í Árnessýslu 1820 en 1822 varð hann aftur dómari við Landsyfirréttinn og bjó í Gufunesi. Eftir nokkrar raunir í kvennamálum, sem hann kenndi Magnúsi Stephensen alfarið um, kvæntist hann Hildi, dóttur Boga Benediktssonar úr Hrappsey, og áttu þau fjölda barna. 

Bjarni kom að stofnun Fjallvegafélagsins árið 1831 sem hafði það að markmiði að bæta samgöngur á Íslandi. Bjarni var skipaður amtmaður í Norður- og austuramtinu árið 1833. Flutti hann þá að Möðruvöllum í Hörgárdal og bjó þar til dauðadags og þar er hann einnig grafinn.

Mörg þekktustu ljóð Bjarna eru ættjarðar- eða náttúruljóð, svo sem Íslands minni (Eldgamla Ísafold), Ísland (Þú nafnkunna landið sem lífið oss veitir) og Veturinn en hann orti einnig alkunn ástarljóð og erfiljóð. Af þeim síðastnefndu er þekktast kvæðisbrotið sem hann orti eftir Baldvin Einarsson og hefst á orðunum „Ísalands / óhamingju / verður allt að vopni.“

Heimild 

 Sýnisbók íslenskra bókmennta frá 1550 til 1900, Kristján Eiríksson tók saman, Reykjavík 2003.

Tenglar 
 Umfjöllun um Bjarna á Skólavefnum
 Við fráfall og útför Bjarna Thorarensens; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1942
 Bjarni Thorarensen; grein í Lögbergi 1933
 Kvæði Bjarna Thórarensens amtmanns. Af Google Books.

Íslensk skáld
Amtmenn á Íslandi
Actavis

Actavis er vörumerki fyrirtækisins Actavis, sem nú er í erlendri eigu en var upphaflega íslenskt fyrirtæki. 

Íslenska fyrirtækið Actavis Group h.f., var eitt stærsta samheitalyfjafyrirtækis heims, eftir kaup á erlendum samheitafyrirtækjum, og var þá enn með aðalstöðvar á Íslandi og var skráð á aðallista Kauphallar Íslands þar til í júlí 2007, undir stuttnefninu ACT.

Eftir kaup á fyrirtækinu af erlendum aðilum var nafninu breytt ítrekað, því það var ítrekað sameinað öðrum lyfjafyrirtækjum, meðal annars við sameiningu við fyrirtækið sem framleiðir Botox (sem er ekki samheitalyf). Síðar var nafni fyrirtækisins aftur breytt í Actavis, og hluti þess seldur til Teva, sem er núverandi eigandi undirfyrirtækisins Actavis.

Actavis á Íslandi framleiðir og selur lyf og lyfjahugvit bæði innanlands sem utan en sérhæfir sig í þróun, framleiðslu og sölu samheitalyfja. Fyrirtækið var stofnað sem innkaupasamband lyfsala árið 1956 og hét þá Pharmaco. Hjá fyrirtækinu starfa nú í heildina um 10.000 manns, en fyrirtækið er með starfsemi í meira en 40 löndum.

Saga 
Árið 2000 fjárfesti Björgólfur Thor Björgólfsson í gegnum Samson í félaginu Pharmaco og árið 2002 keypti Samson einnig lyfjafyrirtækið Delta og sameinaði það Pharmaco undir nafninu Actavis. Það fyrirtækið var svo í eigu Novators, fyrirtækis hans. Þýski stórbankinn Deutsche Bank þurfti að afskrifa 407 milljónir evra, eða um 66 milljarða íslenskra króna, vegna Actavis árið 2011.

Í nóvember 2012, keypti erlenda fyrirtæðið Watson Actavis Group sem var þá orðið mjög stórt á alþóðavísu en eftir sameininguna varð þrija stærsta samheitafyrirtæki í heimi.

Tilvitnanir

Tenglar
Heimasíða Actavis  (Ísland)
Heimasíða Actavis  (Aðalvefur fyrirtækisins - á ensku)
Sinadráttur og gróðafíkn; grein af Vísi.is
Yfirtaka Deutsche bank á Actavis lækkar erlendar skuldir verulega; grein af Vísi.is 2010
Erlendar heimasíður Actavis
Heimasíða Actavis (Búlgaría)
Heimasíða Actavis (Danmörk)
Heimasíða Actavis (Finnland)
Heimasíða Actavis (Þýskaland)
Heimasíða Actavis (Indónesía)
Heimasíða Actavis  (Noregur)
Heimasíða Actavis (Holland)
Heimasíða Actavis (Portúgal)
Heimasíða Actavis (Rússland)
Heimasíða Actavis (Svíþjóð)
Heimasíða Actavis  (Bandaríkin)

Íslensk fyrirtæki
Lyf
24

Þessi grein fjallar um árið. Sjá einnig 24 (tala) og 24 (sjónvarpsþáttur).
Árið 24 (XXIV í rómverskum tölum) var í gregoríanska tímatalinu hlaupár sem byrjaði á laugardegi.

Atburðir 

 Servius Cornelius Cethegus og Lucius Visellius Varro verða ræðismenn í Róm

Fædd

Dáin 
 Strabó, grískur landfræðingur

24

als:20er#24
Jack Bauer

Jack Bauer er aðalpersónan í bandarísku sjónvarpsþáttunum 24 og er leikin af Kiefer Sutherland.

Bakgrunnur 
Jack Bauer fæddist í Kaliforníu og er af þýskum og bandarískum ættum. Bauer nam enskar bókmenntir við UCLA. Hann lauk M.A.-gráðu í afbrotafræði og lögfræði frá UC Berkeley.

Að námi loknu gekk Bauer til liðs við lögregluna í Los Angeles og starfaði í sérsveit hennar. Síðar gegndi hann herþjónustu í sérsveitum bandaríska hersins, Delta Force. Svo virðist sem Bauer hafi einnig starfað fyrir CIA áður en hann hóf störf fyrir Counter Terrorist Unit.

Heimild

Tenglar 
 Vefsíða 24 hjá Fox sjónvarpsstöðinni 
 Random Jack Bauer Facts 
 Blogs4Bauer - Aðdáendasíða Jacks Bauer

Bauer, Jack
Gregory Nagy

Gregory Nagy (borið fram /nɑʒ/) er prófessor í fornfræði við Harvard-háskóla fæddur Búdapest, Ungverjalandi 22. október 1942. Nagy er sérfræðingur um Hómer og forngrískan kveðskap. Nagy er þekktur fyrir að víkka út kenningu Milmans Parry og Alberts Lord um munnlegan kveðskap Ilíonskviðu og Ódysseifskviðu. Hann er núverandi framkvæmdastjóri Center for Hellenic Studies, skóla sem Harvard rekur í Washington DC. Hann er Francis Jones prófessor í forngrískum bókmenntum og prófessor í almennri bókmenntafræði við Harvard.

Blaise Nagy, bróðir Gregorys, er einnig prófessor í fornfræði og kennir við College of the Holy Cross í Worcester í Massachusetts.

Helstu rit 
 Nagy, Gregory, Homer's Text And Language (2004)
 Nagy, Gregory, Homeric Responses (2004)
 Nagy, Gregory, Plato's Rhapsody and Homer's Music : The Poetics of the Panathenaic Festival in Classical Athens (2002)
 Nagy, Gregory, Comparative Studies in Greek and Indic Meter (2001)
 Nagy, Gregory, Poetry as Performance: Homer and Beyond (1996)
 Nagy, Gregory, Homeric Questions (1996)
 Nagy, Gregory, Pindar's Homer: The Lyric Possession of an Epic Past (1994)
 Nagy, Gregory, Greek Mythology and Poetics (1992)
 Nagy, Gregory, The Best of the Achaeans: Concepts of the Hero in Archaic Greek Poetry (1979)

Heimildir 
 
 Nagy's website at the Harvard Department of the Classics

Fornfræðingar
Forsætisráðherra Íslands

Forsætisráðherra Íslands stjórnar fundum ríkisstjórnar Íslands eins og segir í 17. grein stjórnarskrárinnar: „Fundunum stjórnar sá ráðherra, er forseti lýðveldisins hefur kvatt til forsætis, og nefnist hann forsætisráðherra“.

Forsætisráðherra er æðsti formaður forsætisráðuneytisins. Hann er einn þriggja handhafa forsetavalds  í fjarveru forsetans. Ýmsar nefndir starfa undir forystu forsætisráðherrans.

Sitjandi forsætisráðherra er Katrín Jakobsdóttir.

Fyrrverandi forsætisráðherrar sem enn eru á lífi: 

 Þorsteinn Pálsson (f. 29. október 1947)
 Davíð Oddsson (f. 17. janúar 1948) 
 Geir Haarde (f. 8. apríl 1951) 
 Jóhanna Sigurðardóttir (f. 4. október 1942) 
 Sigmundur Davíð Gunnlaugsson (f. 12. mars 1975) 
 Sigurður Ingi Jóhannsson (f. 20. apríl 1962) 
 Bjarni Benediktsson (f. 26. janúar 1970) 

Röð forsætisráðherra eftir tímalengd í embætti

 Magnús Guðmundsson gegndi embætti forsætisráðherra í 12 daga eftir fráfall Jóns Magnússonar árið 1926. Hann er þó almennt ekki talinn með á listum yfir forsætisráðherra enda sat hann einungis til bráðabirgða.
+ Ólafur Thors fór í 115 daga veikindaleyfi og gegndi Bjarni Benediktsson starfinu í forföllum hans, hér teljast þeir dagar þó til forsætisráðherratíðar Ólafs.

++ Miðað við 1. janúar 2023.

Yngsti forsætisráðherrann

Elsti forsætisráðherrann

Tímaröð íslenskra forsætisráðherra
Tímaröðin hér fyrir neðan sýnir æviskeið og stjórnmálaferil íslenskra forsætisráðherra í gegnum tíðina að meðtöldum ráðherrum Íslands allt frá því að Ísland fékk heimastjórn árið 1904.

Tengt efni 
 Listi yfir forsætisráðherra Íslands
 Ríkisstjórn Íslands

Tenglar 
 Vefsíða forsætisráðuneytis
 Reglugerð um Stjórnarráð Íslands - 2 gr. verksvið forsætisráðuneytis

Heimildir 

 
Ráðherraembætti Íslands
Stjórnmálasaga Íslands
Jón Magnússon (f. 1859)

Jón Magnússon (16. janúar 1859 – 23. júní 1926) var íslenskur stjórnmálamaður, þingmaður fyrir Heimastjórnarflokkinn og náinn samstarfsmaður Hannesar Hafstein. Hann tók við forystu flokksins af Hannesi og varð forsætisráðherra í fyrstu samsteypustjórninni sem mynduð var 1917.

1924 varð hann aftur forsætisráðherra fyrir Íhaldsflokkinn og gegndi því embætti til dauðadags.

Jón var kvæntur Þóru Jónsdóttur. Árið 1912 luku þau við að reisa sér glæsilegt íbúðarhús, Hverfisgötu 21, sem enn stendur.

Tenglar 
 Æviágrip á heimasíðu Alþingis
 Jón Magnússon, andlátsfregn; frétt í Morgunblaðinu 1926
 Lík Jóns Magnússonar, forsætisráðherra, flutt á land í Rvík; frétt í Morgunblaðinu 1926
 Forsætisráðherra Íslands minnst í Danmörku; frétt í Morgunblaðinu 1926

Forsætisráðherrar Íslands
Utanríkisráðherrar Íslands
Handhafar stórkross Hinnar íslensku fálkaorðu
Ronaldinho

Ronaldo de Assis Moreira, þekktastur sem Ronaldinho, (21. mars 1980 í Porto Alegre í Brasilíu) er brasilískur fyrrum knattspyrnumaður. Hann hóf feril sinn í Brasilíu með Gremio í Brasilíu en hélt síðar til Evrópu og spilaði með Paris Saint German, A.C. Milan og F.C. Barcelona á Spáni þar sem hann hann vann tvo Spánartitla og Meistaradeild Evrópu einu sinni. Ronaldinho var valinn besti leikmaður heims tvö ár í röð (2004 og 2005). Ronaldinho lagði skóna á hilluna árið 2018 en þá hafði hann spilað í nokkur ár í heimalandinu.

Tilvísanir

Brasilískir knattspyrnumenn
Verðlaunahafar Gullknattarins
Don Rosa

Gioachino 'Keno' Don Hugo Rosa, eða einfaldlega Don Rosa, (fæddur 29. júní 1951) er einn þekktasti höfundur og teiknari Andrésar Andar myndasagnanna. Nýjasta sagan hans heitir The Prisoner of White Agony Creek eða „Fanginn í Hvítkvalarlæk“.

Sagan á bak við teiknarann 
Don Rosa ólst upp við að lesa myndasögublöð systur sinnar um Andrés Önd. Aðalteiknarinn þá var Carl Barks og var hann mikill innblástur fyrir Rosa. Í heimabæ sínum skapaði hann myndasögur fyrir blaðið „The Louisville Times“ sem nefndust „The Pertwillaby Papers“ og „Captain Kentucky“. Eftir mörg ár hætti hann í starfi sínu, sem hann hafði erft eftir föður sinn, og fór til útgáfufyrirtækisins Gladstone, sem þá gaf út Disney myndasögurnar. Hann spurði útgefendurna hvort þeir hefðu not fyrir teiknara. Þeir jánkuðu því.

Nokkrum vikum seinna kom fyrsta andarsagan eftir Don Rosa, The Son of the Sun, út í tímaritinu Uncle $crooge. Sagan var byggð á einni „Captain Kentucky“ sögunni.

Einkenni 
Don Rosa er þekktur fyrir mikil smáatriði í teikningum. Hann þekkir heim Carl Barks mun betur en flestir aðrir teiknarar. Hann felur yfirleitt skammstöfunina D.U.C.K. í fyrsta ramma í sögu, en hún stendur fyrir Dedicated to Uncle Carl from Keno, eða tileinkað Carl frænda frá Keno.

Rosa, Don
Jean-Baptiste Lully

Jean-Baptiste Lully, upprunalega Giovanni Battista Lulli (28. nóvember 1632 – 22. mars 1687), var franskt barokktónskáld, fæddur á Ítalíu. Hann vann mestan hluta ævi sinnar við hirð Loðvíks 14. Frakkakonungs. Hann varð franskur ríkisborgari árið 1661. Hann var eitt helsta tónskáld síns tíma og er talinn upphafsmaður franskrar óperu. Tónlist hans er meðal annars þekkt fyrir mikinn lífleik í hröðum köflum og dýpt og tilfinninganæmi í þeim hægu. Hann lést eftir að hafa slegið í fót sinn með stafnum sem í þá daga var notaður til að stjórna hljómsveitum sem olli miklu sári og ígerð, en Lully neitaði að láta fjarlægja tána.

Frönsk tónskáld
Barokktónskáld
Listi yfir ráðuneyti Íslands



Ráðuneyti Íslands

Konungsríkið Ísland (1918–1944) 

 Lést í embætti 23.6. 1926
 sat uns Jón Þorláksson var skipaður 8.7.1926
 Minnihlutastjórn

Lýðveldið Ísland (1944–núverandi)  

 Samanlagður þingmannafjöldi var 35, en tveir þingmenn Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs studdu ekki stjórnina.

Tilvísanir

Tenglar 
 Ríkisstjórnatal frá stofnun lýðveldis
 Ríkisstjórnir og ráðherrar frá 1904 til 1942

 
Ríkisstjórn Íslands
Einar H. Kvaran

Einar Hjörleifsson Kvaran (6. desember 1859 – 21. maí 1938) var rithöfundur, ritstjóri og þýðandi. 

Einar fæddist í Vallanesi í Suður-Múlasýslu og ólst upp í Blöndudalshólum í Austur-Húnavatnssýslu og Goðdölum í Skagafirði en faðir hans, Hjörleifur Einarsson, var prestur á báðum þessum stöðum. Einar varð stúdent úr Lærða skólanum í Reykjavík 1881 og fór síðan til náms í Kaupmannahöfn og lagði þar stund á hagfræði við Hafnarháskóla en lauk ekki prófi. Eftir Kaupmannahafnarveruna var Einar lengi ritstjóri, fyrst í Winnipeg, þar sem hann átti þátt í stofnun bæði Heimskringlu og Lögbergs, og síðan á Íslandi þar sem hann tók upp ættarnafnið Kvaran árið 1916. Hann var mikill spíritisti, átti þátt í að stofna Sálarrannsóknarfélag Íslands og var fyrsti ritstjóri tímaritsins Morguns. Þegar Einar var í Kaupmannahöfn var raunsæisstefnan sem óðast að ryðja sér til rúms á Norðurlöndunum. Hann hreifst af stefnunni og gaf út tímaritið Verðandi 1882 með þremur félögum sínum þar sem þeir birtu eftir sig verk í anda hinnar nýju stefnu. Einar var mikilvirkur höfundur og skrifaði bæði skáldsögur og smásögur í raunsæislegum stíl.

Einar giftist Gíslínu Gísladóttur árið 1888. Meðal barna þeirra var Ragnar E. Kvaran, prestur og landkynnir. Meðal barnabarna þeirra voru Sigurð Arnalds, útgefandi og ritstjóri, Ævar Kvaran, leikari og Böðvar Kvaran, bókasafnari og bóksöguritari.

Heimild 
 Sýnisbók íslenskra bókmennta frá 1550 til 1900, Kristján Eiríksson tók saman, Reykjavík 2003.

Tenglar 
 „Andleg hreyfing í stöðnuðum vatnsstígvélabæ“; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1994
 „Kvaran og bókmenntaverðlaun Nóbels“; grein í Morgunblaðinu 1997
 „Vesturför Einars H. Kvaran“; grein í Ísafold 1925
 Einar Hjörleifsson Kvaran
 Skáldið og brautryðjandinn, sýning í Þjóðarbókhlöðu 2010 

Íslensk skáld
Íslenskir rithöfundar
Íslenskir ritstjórar
Dervish (hljómsveit)

Dervish er írsk þjóðlagahljómsveit sem hefur gefið út 10 hljómplötur. Hljómsveitin var stofnuð 1989 af þeim Liam Kelly, Shane Mitchell, Martin McGinley, Brian McDonagh og Michael Holmes. Hljómsveitin lenti í síðasta sæti Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2007 með laginu „They Can't Stop The Spring“.

Núverandi meðlimir 
 Brian McDonagh (mandólín)
 Liam Kelly (flauta og blístur)
 Tom Morrow (fiðla)
 Shane Mitchell: (dragspil)
 Cathy Jordan 	(söngur, bodhrán)
 Seamus O'Dowd (gítar, fiðla, dragspil)
 Michael Holmes (bouzouki)

Írskar hljómsveitir
Gestur Pálsson

Gestur Pálsson (25. september 1852 – 19. ágúst 1891) var íslenskur rithöfundur sem dó í Vesturheimi. Hann var einn af fjórmenningunum sem gáfu út tímaritið Verðandi og voru kenndir við það og nefndir Verðandimenn. 

Gestur fæddist á Miðhúsum í Reykhólasveit í Barðastrandarsýslu. Hann varð stúdent úr Lærða skólanum árið 1875 og hélt síðan til Kaupmannahafnar, þar sem hann nam guðfræði við Hafnarháskóla um tveggja ára skeið en hvarf frá námi án þess að ljúka prófi. Hann kom svo heim, dvaldi í eitt ár á heimaslóðum í Reykhólasveit og trúlofaðist þar stúlku en hélt síðan aftur til Kaupmannahafnar að ljúka námi. En nokkru eftir að þangað kom fékk hann bréf frá unnustu sinni, sem sleit trúlofuninni. Varð honum mikið um það og smátt og smátt flosnaði hann aftur upp úr námi. 

Árið (1882), um það bil sem Kaupmannahafnardvölinni lauk, gaf hann ásamt þeim Einari H. Kvaran, Hannesi Hafstein og Bertel Þorleifsyni út tímaritið Verðandi, þar sem þeir birtu eftir sig verk í anda raunsæisstefnunnar en hún var þá sem óðast að ryðja sér til rúms á Norðurlöndunum. Framlag Gests var smásagan Kærleiksheimilið, ein þekktasta saga hans.

Eftir námsdvölina í Kaupmannahöfn bjó Gestur í nokkur ár í Reykjavík, oft við þröngan kost, og fékkst þá meðal annars við kennslu og skrifstofustörf. Einnig ritstýrði hann blöðum, fyrst Þjóðólfi og síðan Suðra, en útgáfu þess blaðs var hætt 1886. Gestur fluttist til Winnipeg árið 1890 þar sem hann tók við ritstjórn Heimskringlu, sem var blað Íslendinga í Vesturheimi. Ekki varð ritstjóraferill hans þó langur þar því hann dó úr lungnabólgu í Winnipeg árið eftir. Þá var hann raunar í þann veginn að hætta störfum vegna deilna við útgefendur blaðsins.

Gestur var einlægur fylgjandi raunsæisstefnunnar og skrifaði sögur í anda hennar. Hann er þekktastur fyrir smásögur sínar en ýmsar blaðagreinar hans þykja þó með því besta sem eftir hann liggur. Þær voru beittar og lýstu eindregnum skoðunum höfundar síns, sem átti tíðum í hörðum ritdeilum við aðra ritstjóra á þeim tíma, einkum Jón Ólafsson ritstjóra Þjóðólfs og Valdimar Ásmundsson ritstjóra Fjallkonunnar.

Heimildir 
 Kristján Eiríksson (ritstj.). Sýnisbók íslenskra bókmennta frá 1550 til 1900. Reykjavík, 2003.

Tenglar 
 Smásögur Gests Pálssonar á Snerpu.is

Íslensk skáld
Íslenskir rithöfundar
Íslenskir ritstjórar
Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi

Þetta er listi yfir kosningar til sveitarstjórna á Íslandi. Fyrir árið 1930 var mismunandi eftir sveitarfélögum hvaða ár kosningar voru haldnar. Árið 1930 var kosið á ný í allar sveitarstjórnir og til fjögurra ára í senn.

 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1863
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1908
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1909
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1910
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1911
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1912
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1913
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1914
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1915
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1916
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1917
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1918
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1919
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1920
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1921
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1922
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1923
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1924
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1925
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1926
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1927
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1928
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1929
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1930
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1934
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1938
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1942
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1946
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1950
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1954
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1958
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1962
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1966
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1970
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1974
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1978
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1982
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1986
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1990
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1994
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1998
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2002
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2006
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2010
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2014
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2018
 Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2022

Tengt efni
Sveitarstjórnarkosningar 1998 gefið út af Hagstofu Íslands
Samgönguráðuneitið- Úrskurðir og álit
Samband íslenskra sveitarfélaga 
 Sveitarstjórnarkosningar 1998
 Sveitarstjórnarkosningar 2002
 Sveitarstjórnarkosningar 2006
   Kosningasaga

Listar tengdir íslenskum stjórnmálum
Kreari

Kreari (úr ensku: Crayer) var lítið seglskip, um 30 tonna, með eitt rásegl sem algengt var að nota til vöruflutninga og úthafssiglinga í Norður-Atlantshafi á 14. og 15. öld. Skipið var breitt og óþjált í siglingu en með hlutfallslega mikla lestargetu.

Tengt efni
 Kuggur

Seglskútur
Súðbyrðingur

Súðbyrðingur er það kallað þegar skipshliðin (byrðingurinn) er smíðuð þannig að borðin eru fest langsum á kjöltréð þannig að hvert borð skarast við borðin á undan og eftir (skarsúð). Þessi aðferð var notuð við skipasmíðar frá því fyrir 9. öld og er eitt af því sem einkennir t.d. víkingaskip. Íslenskir árabátar voru smíðaðir með þessum hætti fram á 20. öld. Í dag er þessi aðferð enn notuð við smíði lítilla árabáta eins og hinna svokölluðu færeyinga. Sama stallalag á skipshliðinni er einnig stundum haft á plastbátum þar sem það gefur bátnum aukinn stöðugleika.

Tengt efni 
 Sléttbyrðingur

Skipasmíðar
Sléttbyrðingur

Sléttbyrðingur er það kallað þegar hliðar báta (byrðingurinn) eru smíðaðir þannig að borðin liggja utan á grindinni hlið við hlið og mynda þannig samfellda slétta bátshlið. Í mörgum Evrópumálum er orðið yfir sléttbyrðing (t.d. þýska: Kraweelbeplankung) dregið af heiti karavellunnar sem var spænsk seglskipategund frá 15. öld og var sléttbyrt.

Tengt efni 
 Súðbyrðingur
 Karavella

da:Kravelbygning
de:Kraweelbeplankung
en:Carvel (boat building)
nl:karveel#Karveelbouw
sv:Kravell