alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Leikstjórnandi (körfuknattleikur)

Leikstjórnandi er ein af fimm leikstöðum í körfuknattleik. Leikstjórnandinn er venjulega minnsti maður liðsins og staðan er líklega sú sérhæfðasta innan liðsins. Leikstjórnandinn stjórnar sókninni, með því að stjórna boltanum og sjá til þess að réttur leikmaður fái hann á réttum tíma. Eftir að mótherjarnir skora, er það venjulega leikstjórnandinn sem kemur með boltann upp völlinn til að hefja nýja sókn. 

Góð yfirsýn yfir leikvöllinn og hæfileikar til að senda boltann eru nauðsynlegir til að geta spilað stöðuna. Góðir leikstjórnendur eru oft frekar metnir út frá fjölda stoðsendinga en skoraðra stiga. Samt sem áður ætti góður leikstjórnandi að búa yfir áreiðanlegu stökkskoti og að geta skorað af löngu færi.

Meðal færustu leikstjórnenda heims í dag má nefna Stephen Curry, Chris Paul, Tony Parker, Kyrie Irving, Damian Lillard og Derrick Rose. Meðal þekktra leikstjórnenda fyrri tíma eru Magic Johnson, Bob Cousy, Isiah Thomas, Gary Payton, Allen Iverson, Steve Nash og John Stockton.

Af íslenskum leikstjórnendum má nefna Jakob Örn SIgurðarson, Jón Kr. Gíslason, Fal Harðarson, Jón Arnór Stefánsson, Jón Arnar Ingvarsson, Tómas Holton, Pál Kolbeinsson, Eirík Önundarson og Friðrik Ragnarsson.

Körfuknattleikshugtök

he:כדורסלן#תפקידים
Eingildi

Eingildi lýsir frumeindum með aðeins eina gildisrafeind, það er að segja, með gildistöluna 1. Öll frumefni í flokki 1 í lotukerfinu eru eingild. Dæmi um eingild fumefni eru til dæmis vetni og litín.

Efnafræði
Róteind

Róteind, áður kölluð prótóna, er þungeind með rafhleðslu upp á eina jákvæða einingu ( kúlomb) og massann 939,6 MeV/c² ( kg, eða um 1836 sinnum massi rafeindar). Spuni hennar er ½ þ.a. hún flokkast sem fermíeind. Róteind telst stöðug, þar sem lægra mark helmingunartíma hennar er 1035 ár, þ.e. margfalt meiri en aldur alheims. Til eru kenningar um að róteind hrörni.

Kjarni algengustu samsætu vetnisfrumeindarinnar er úr einni róteind. Kjarnar annarra frumeinda eru samsettir úr róteindum og nifteindum sem sterki kjarnakrafturinn heldur saman. Fjöldi róteinda í kjarnanum ákvarðar efnafræðilega eiginleika frumeindarinnar og hvaða frumefni hún er. Róteind og nifteind kallast kjarneindir.

Almennir eiginleikar 
Róteindir eru flokkaðar sem þungeindir og eru samsettar úr tveimur upp kvörkum og einum niður kvark, sem sterki kjarnakrafturinn heldur líka saman og límeindir miðla. Jafngildi róteindar í andefni er andróteindin, sem hefur sömu, en neikvæða, rafhleðslu.

Sökum þess að rafsegulkrafturinn er margfalt sterkari en þyngdaraflið, verður hleðsla róteindarinnar að vera jöfn og gagnstæð hleðslu rafeindarinnar. Að öðrum kosti myndi nettófráhrinding, sökum of mikillar jákvæðrar eða neikvæðrar hleðslu, valda sjáanlegri útþenslu á alheiminum og á öllu efni sem þyngdarafl heldur saman (plánetur, stjörnur og svo framvegis).

Í efnafræði og lífefnafræði getur hugtakið róteind átt við vetnisjónina, H+. Í þessu samhengi er róteindargjafinn sýra og viðtakandinn basi.

Uppgötvun 
Ernest Rutherford uppgötvaði róteindina árið 1918. Hann tók eftir því að þegar alfaeindum var skotið í niturgas, sýndu sindurskynjararnir merki um viðurvist vetniskjarna. Rutherford reiknaði út að eini staðurinn sem vetnið hefði getað komið frá væri nitrið og af þeim sökum hlyti nitur að geyma vetniskjarna. Hann stakk því upp á að vetniskjarninn, sem vitað var að hefði atómtöluna 1, væri öreind. Þessa öreind kallaði hann róteind.

Tæknileg not 
Róteindir geta verið til í mismunandi spunaástandi. Þessi eiginleiki er notaður í kjarnsegulhermunarrófgreiningu. Í KSH-rófgreiningu er efni sett í segulsvið til að mæla skermun róteindanna í kjarna þessa efnis. Þessi skermun kemur til vegna áhrifa frá rafeindunum í kringum kjarnann. Vísindamenn geta þá notað þessar upplýsingar til að greina sameindabyggingu sameindarinnar sem verið er að rannsaka. Oft er reyndar talað um KSH-rófgreiningu sem NMR-greiningu þar sem það er skammstöfun á ensku orðunum Nuclear Magnetic Resonance.
Kjarneind

Kjarneind er heiti tveggja þungeinda, þ.e. nifteinda og róteinda, sem mynda frumeindakjarnann. Fjöldi kjarneinda í frumeindakjarna nefnist massatala frumeindarinnar, táknuð með A, því að kjarneindirnar hafa massa sem er mjög nærri einum atómmassa. Fjölda róteinda í kjarnanum nefnist sætistala, táknuð með Z. Samsætur hafa sömu sætistölu Z en ólíka massatölu A = Z + N vegna þess að fjöldi nifteinda, táknaður með N, er breytilegur. Kjarneðlisfræði fjallar um víxlverkun kjarneinda frumeindakjarnans við aðrar öreindir. Kjarneindir auk rafeinda mynda frumeindir, og þar með sameindir, en úr þessu er allt efni. 

Kjarnahvarf veldur breytingu á frumeindakjarna frumeindar eða sameindar, en efnahvarf hefur eingöngu áhrif á rafeindirnar.

 
Kjarneðlisfræði
Antoni Grabowski

Antoni Grabowski (11. júní 1857 í Nowe Dobre nálægt Chełmno – 4. juli 1921 í Varsjá) var pólskur efnaverkfræðingur og virkur í Esperanto-hreyfingunni í árdögum hennar. Þýðingar hans skiptu miklu máli við þróun Esperanto sem bókmenntamáls.

Menntun og starfsferill

Stuttu eftir fæðingu hans flutti fjölskylda Grabowskis frá Nowe Dobre til Thorn (Toruń). Sökum fátæktar foreldra sinna varð Grabowski að byrja að vinna stuttu að hafa lokið barnaskóla.
Þrátt fyrir það lærði hann fyrir og tók inntökupróf í framhaldsskóla, sem hann stóðst og vel það. Við Nicolaus Copernicusar-skólan í Thorn sýndi það sig að hann var langtum fróðari en flestir jafnaldrar hans og var tvisvar sinnum hækkaður upp um bekk. Árið 1879 bættist fjárhagur fjölskyldunnar og eftir að ljúka stúdentsprófi sínu gat Grabowski stundað nám í heimspeki og náttúrufræði við Háskólann í Breslau (Wrocław).

Eftir það vann hann sem efnaverkfræðingur í Zawiercie og og á nokkrum öðrum stöðum sem nú eru í Tékklandi, og í Ivanovo-Voznesensk í Rússlandi, 250 km fyrir norðan Moskvu.

Á meðan hélt hann áfram rannsóknum sínum á efnafræðilegum vandamálum. Hann varð frægur á meðal sérfræðinga á því sviði um alla Evrópu fyrir ýmsar uppfinningar og tæknilegar nýjunar. Grabowski átti sæti í nefnd sem átti að þýða tæknileg heiti yfir á pólsku. Nokkrum árum síðar eða  1906 kom út bók hans Słownik chemiczny, sem var fyrsta pólska efnafræðiorðabókin.

Esperanto
Fiðrildi

Fiðrildi eru vængjuð skordýr í ættbálki hreisturvængja sem tilheyra yfirætt hesperioidea eða svölufiðrilda (papilionoidea). Margar gerðir fiðrilda eru til og mjög fjölbreyttar. Stærðarmunurinn er oft mikill, en enn meiri er oft munurinn á útliti vængjanna. Sum eru með mjög litríka vængi á meðan önnur hafa dauflita einfalda vængi. Þetta er til þess að verjast rándýrum sem borða þau. Sum fiðrildi ganga jafnvel það langt að líkja eftir, til dæmis, augum á vængjunum. Ævistig fiðrilda eru fjögur: Þau fæðast í eggjum, klekjast sem lirfur, lirfurnar búa á endanum til púpur utan um sig og út úr púpunum koma þær fullmynduð fiðrildi.

Á íslensku er oft ruglað saman mölfiðrildum og fiðrildum en það er vegna svipaðs útlits. Öll þau skordýr sem á íslandi lifa að staðaldri og eru kölluð fiðrildi eru í rauninni af ætt mölflugna en eru kölluð fiðrildi á Íslensku. Því er mikill ruglingur á nafngiftum hér á landi. Undir hreisturvængjur falla bara þessar tvær greinar, fiðrildi og mölflugur.

Tenglar 
 Fiðrildi; grein í Tímanum 1959

Hávængjur
Mongólska

Mongólska er þekktasta mongólska tungumálið. Um 5,7 milljónir manna eiga hana að móðurmáli. 90% af íbúum Mongólíu tala mongólsku. Þar að auku tala mörg af þeim sem búa í Innri-Mongólía tungumálið líka. Innri Mongólía er nóta bene í Kína, ekki Mongóliu. Í Mongólía er mallýskan sem töluð er af Khalkha fólki sú helsta, og er opinbera mallýska í landi.

Ritkerfi 

Mongólska var ritað með Uyghur stafrófinu fram til 12. aldar, sem er komið af sogdíaska stafrófinu, sem er svo aftur komið frá arameísku. Á 13.-15. öld var það ritað með kínverskum táknum, arabíska stafrófinu og svo skriftarfomi sem er þróað frá tíbetísku sem kallast Phags-pa. Árið 1931 skiptu Mongólar frá mongólíska stafrófinu (sem er komið frá Uyghur) yfir í latneska stafi vegna þrýstings frá Sovétríkjunum, en svo aftur yfir í kýrilíska stafi árið 1937. Árið 1941 voru sett lög sem gerðu mongólíska stafrófið útlægt, en frá 1994 hefur ríkisstjórn Mongólíu reynt að endurvekja það. Það hafði þó mestallan tímann verið notað í Innri-Mongólíu, sem tilheyrir Kína.

Mongólsk tungumál
Altísk tungumál
Leikstjóri

Leikstjóri er manneskja sér um listræna stjórnun í t.d. leikritum, sjónvarpsþáttum og kvikmyndum. Hann aðstoðar leikara við leikræna tjáningu og velur stundum þá leikara sem koma til greina í hvert hlutverk.

Leiklist
Kúlusúkk

Þessi grein fjallar um íslenska nammið „kúlusúkk“. Ekki skal rugla því saman við byggðina Kulusuk á Grænlandi.
Kúlusúkk er ílangur lakkrís hjúpaður í súkkulaði, framleitt af sælgætisfyritækinu Kólus og heitir eftir staðnum Kulusuk á Grænlandi, en nafnið vísar í lögun sælgætisins og efnivið.

sælgæti
GNOME

GNOME (sem stóð upprunalega fyrir GNU Network Object Model Environment) er skjáborðsumhverfi fyrir UNIX og lík stýrikerfi. GNOME er hluti af GNU-verkefninu.

Byrjað var að vinna að GNOME-verkefninu árið 1997 og var markmið þess að bjóða upp á frjálst skjáborðsumhverfi (einnig þekkt sem gluggaumhverfi, en skal þó ekki rugla saman við gluggakerfi) fyrir GNU/Linux stýrikerfið. GNOME er eitt af vinsælustu gluggaumhverfum fyrir Linux stýrikerfi ásamt KDE og Xfce en margar Linux dreifingar eins og til dæmis Ubuntu, Fedora og Debian nota GNOME sem aðalskjáborðsumhverfi.

Tenglar 
 Heimasíða GNOME-verkefnisins
 Heimasíða GNU-verkefnisins
 Tenglar sem tengjast GNOME á ODP 
 Forrit sem keyrast í GNOME 
 FTP-skráasíða  yfir ýmsar GNOME-skrár

Frjáls hugbúnaður
GNU/Linux
Stofnað 1997
X11 skjáborðsumhverfi
skjáborðsumhverfi
Pappír

Pappír er þunnt, flatt, lífrænt, „lifandi“ efni sem er að mestu leyti gert úr náttúrulegum jurtatrefjum, venjulega úr viði, en stundum eru einnig notaðar aðrar jurtatrefjar eins og bómull, hör, hampur og lín. Á norðlægum slóðum er oftast notaður mjúkviður eins og fura og greni til pappírsframleiðslu en sunnar í Evrópu nota menn frekar harðari viðartegundir eins og beyki og birki.
Það þarf rúmlega tonn af þurrkuðum trjáviði til þess að framleiða eitt tonn af pappír. Viður er aðallega úr beðmi (sellulósa), hálfbeðmi (hemísellulósa) og tréni (ligníni). Beðmið og hálfbeðmið mynda sjálfar trefjarnar í viðnum en trénið virkar eins og eins konar lím milli trefjanna og bindur þær saman.

Saga 
Orðið pappír er dregið af egypska orðinu papýrus sem var efni sem Forn-Egyptar notuðu til að skrifa á. Papýrus var unnin úr papýrussefi og var byrjað að nota hann í Egyptalandi strax um 3000 árum fyrir Krist og einnig stuttu seinna í Grikklandi og Róm. Í Norðurálfu notuðu menn fremur sauð- eða kálfskinn, enda var norrænt loftslag of kalt fyrir papýrussefið. Í Kína skjalfestu menn gögn á bambus, en hann var illmeðfærilegur og þungur. Einnig notuðu menn stundum silki en það var venjulega álitið of dýrt. Flest þessara efna voru fágæt og dýr.

Kínverjar fundu upp nýja aðferð við pappírsgerð árið 105 eftir Krist en lúrðu á aðferðunum eins og ormar á gulli. Það var því ekki fyrr en um 600 e.Kr. að þær upplýsingar fóru að berast út.

Pappír var löngum dýr lúxusvara, allt þar til gufuknúnar pappírsgerðarvélar, sem gátu gert pappír úr viði, komu fram á 19. öld. Nú gegnir pappír síminnkandi hlutverki í amstri hversdagsleikans þar sem flest er orðið stafrænt. Þó má gera ráð fyrir að heimurinn muni seint komast af alveg án pappírs.

Tengt efni 
 Hríspappír
 Pappi
 Rafeindapappír

Tengill 

 Pappír; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1959
 Pappírsgerð í Mino; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1998
Ebenezer Henderson

Ebenezer Henderson fæddist 17. nóvember 1784 í litlum bæ í Dunfermline-héraði í Skotlandi og lést 17. maí 1858 skammt þar frá. 19 ára gamall hóf hann guðfræðinám hjá Robert Haldane og tveimur árum síðar, orðin kalvínistaprestur, árið 1805 var hann valinn ásamt sr. John Paterson í trúboðsferð til Indlands. Vandræði komu hinsvegar upp og ferðin var aldrei farin. Fyrst gátu þeir ekki farið frá Englandi þar sem breska Austur-Indíafélagið leyfði ekki trúboðum að sigla frá Englandi til Indlands. Þá var ákveðið var að fara með dönsku skipi til einnar nýlendna Dana á Indlandi. Ekki gekk það þó eftir og svo fór að þeir höfðu beðið heilt ár eftir skipinu þegar Henderson ákvað að setjast að í Danmörku og gerðist prestur í Helsingjaeyri, sem var staða sem hann hélt fram til ársins 1817. Á meðan hann gengdi þeirri stöðu ferðaðist hann einnig mikið við að dreifa Biblíum fyrir Breska og erlenda biblíufélagið. Meðal svæðanna sem hann fór til í þeim erindagjörðum voru Lappland, Norður-Þýskaland og Ísland. Bók sem hann skrifaði um dvöl sína á Íslandi 1814-1815 er talin með merkari ferðabókum þar sem öllu er lýst mjög nákvæmlega, einkum jarðfræðitengdum fyrirbærum og hún er skrifuð í Reykjavík að stóru leyti. Hann stóð fyrir stofnun Hins íslenska biblíufélags 10. júlí 1815 og er það elsta starfandi félag í landinu. Eftir að hann hætti störfum í Danmörku og á vegum Breska og erlenda Biblíufélagsins sneri hann aftur til Skotlands, en hélt þó áfram að ferðast mikið og fór meðal annars til Tyrklands og Rússlands, oftast í tengslum við útbreiðslu Biblíunnar. Henderson var þar að auki mikill málamaður og talaði eins óskyld tungumál sem koptísku og dönsku. Hann var líka mikill fylgismaður vísindanna, auk þess að hafa verið kirkjunnar þjónn, og var til dæmis mikill áhugamaður um jarðvísindi.

Tengt efni 
 Hið íslenska Biblíufélag

Helstu rit Ebenezer 
 Iceland, or the Journal of a Residence in that Island (2 bindi, 1818) (Kom út á íslensku 1957 undir heitinu Ferðabók – frásagnir um ferðalög um þvert og endilangt Ísland árin 1814 og 1815 með vetursetu í Reykjavík)
 Biblical Researches and Travels in Russia (1826)
 Elements of Biblical Criticism and Interpretation (1830)
 The Vaudoir, a Tour of the Valleys of Piedmont (1845)

Henderson, Ebenezer
Gamla mjólkursamlagið í Borgarnesi

Gamla mjólkursamlagið í Borgarnesi var hannað af Guðjóni Samúelssyni, húsameistara ríkisins, fyrir Kaupfélag Borgfirðinga. Eftir að Mjólkursamlag Borgfirðinga flutti í stærra húsnæði á Engjaási var byggingavörudeild kaupfélagsins flutt þangað þar til sú starfsemi var flutt annað.

Nú til er húsið notað sem samkomuhús. Leikdeild ungmennafélagsins Skallagríms hefur notað húsið undir leiksýningu, ungmenni í Borgarnesi nota húsið undir hljómsveitaræfingar og ýmsar samkomur auk þess sem það er miðstöð Borgfirðingahátíðar þegar hún er haldin ár hvert.

Mannvirki á Íslandi
Borgarbyggð
Mjólk
Síður sem þurfa hnit
Byggingar eftir Guðjón Samúelsson
Gyðingdómur

Gyðingdómur er trúarbrögð Gyðinga (sem er þó hugtak sem nær yfir meira en einungis fylgjendur gyðingdóms). Þau eru eingyðistrúarbrögð af abrahamískum stofni, eins og kristni og íslam, en Gyðingdómur er eitt elsta dæmið í sögunni um eingyðistrú og einnig eitt af elstu lifandi trúarbrögðum heims með yfir 4000 ára sögu.

Síðustu tvöþúsund árin hefur gyðingdómur ekki haft neina heildarstjórn eða sameiginlegar trúarreglur. Þrátt fyrir þetta hafa allar mismunandi flokkanir og hefðir gyðingdóms haft sameiginlega grundvallarsýn á meginatriði trúarinnar. Það fyrsta og mikilvægasta er trúin á einn almáttugan Guð sem skapaði alheim og heldur áfram að stjórna honum, öll tilbeiðsla annarra guða er bönnuð eins og gerð mynda af honum og að segja nafn hans upphátt. Annað er sannfæring um að Guð hafi valið Gyðinga sem sitt eigið fólk og afhjúpað lögmál sín og reglur gegnum Torah (lögmálið) og gert sáttmála við þá með boðorðunum tíu. Mikilvægur þáttur í gyðingdómi er að stunda fræðimennsku í þessum lögmálum og túlkunum á þeim í Tanakh og öðrum trúarritum og hefðum. Til forna voru gyðingar kallaðir Hebrear. Það búa flestir gyðingar í Bandaríkjunum en í Ísrael er meirihluti íbúanna gyðingar. Maður telst vera gyðingur ef móðir manns er gyðingur.

Trúarathafnir 
Trúarlíf í gyðingdómi stjórnast af sérstöku almanaki. Fyrir utan sabbat (hvíludaginn) og tunglkomuna er haldið upp á fjölda hátíða, páska, Sukkot og Jom Kippur svo nokkrar séu nefndar. Miðstöð trúarathafna er sýnagógan en guðsþjónustu er hægt að halda hvar sem er, ekki síst í heimahúsum. Hvar sem tíu gyðingar koma saman er hægt að halda svo kallað minjan sem er fullgild guðsþjónusta. Sá sem stjórnar guðsþjónustunni kallast rabbínn. 

Allt lífið stjórnast af trúarlegum reglum með rætur í Tanakh og ritsöfnum sem Mishna og Talmúd.
Drengir eru venjulega umskornir (mila) á áttunda degi og er þá gefið nafn, stúlkum er venjulega gefið nafn í sýnagógunni. Á þrettánda ári verður drengur bar mitzvah og er eftir það skuldbundinn að fylgja öllum trúarreglum, stúlkan verður bat mitzvah á tólfta ári. 

Margir gyðingar fylgja ströngum matarreglum sem nefndar eru kosher (að hvorki snæða svín né skeldýr til dæmis, eða blanda blóði og mjólkurmat) og öðrum trúarlegum hreinlætisreglum.

Guðþjónustuhús 
Bæna- og guðþjónustuhús í gyðingdómi er kallað sýnagóga.

Zíonismi 
Stjórnmálastefnan zíonismi hefur djúpar rætur í gyðingdómi og grundvallast á trúnni á Fyrirheitna landinu, sem guð gaf afkomendum Abrahams, samkvæmt hebresku bibíunni.

Kristni 
Kristni er sprottin úr gyðingdómi, en iðkendur beggja tilbiðja guðinn Jahve og deila helgiritinu Gamla testamentinu.

Gyðingahatur 
Gyðingahatur á við andúð, fordóma, mismunun og ofsóknir á hendur Gyðingum í samfélögum, þar sem þeir eru í minnihluta. Nasismi var stjórnmálastefna, sem grundvallaðist á gyðingahatri og stefndi að útrýmingu gyðinga. Helförin var skipulög tilraun til þess að hrinda þeirri stefnu í framkvæmd.

Heimildir 

 
Trúarbrögð
Kaupmannahafnarháskóli

Kaupmannahafnarháskóli (danska Københavns Universitet) er elsti og stærsti háskóli Danmerkur. Hann var stofnaður í tíð Kristjáns I þann 1. júní 1479. Þar var guðfræði, lögfræði, læknisfræði og heimspeki kennd eftir þýskri forskrift. Í dag eru þar um 37 þúsund nemendur og um 9 þúsund starfsmenn.

Alveg fram að siðaskiptunum var háskólinn hluti af rómversk-kaþólsku kirkjunni og hafði biskupinn í Hróarskeldu yfirumsjón með honum. Þá varð háskólinn ríkisrekinn en fram að því var öll stjórnsýsla hans sjálfstæð.

Íslendingar tóku fyrst að sækja Kaupmannahafnarháskóla að einhverju ráði nokkru eftir siðaskipti, einkum vegna aukinna tengsla við Danmörku og konungsvaldið. Fram að þeim tíma höfðu þeir sótt háskóla í Þýskalandi og Englandi og héldu því raunar áfram fram yfir aldamótin 1600.

Tengill 
 Heimasíða Kaupmannahafnarháskóla
Martröð á jólanótt

Martröð á jólanótt (e. The Nightmare Before Christmas) er teiknimynd eftir Tim Burton sem kom út árið 1993. Myndin er byggð á samnefndu ljóði Burtons.

Ljóðið 
Ljóðið fjallaði um Jóa Beinagrind (e. Jack Skellington), lifandi beinagrind og aðalhrekkjavökugaurinn í Hrekkjavökubæ (Halloweentown) og hvernig honum leiddist alltaf sama rútínan ár hvert. Hann fór því í sorgarhugleiðingum sínum í göngutúr sem endaði með því að hann villtist inn í Jólabæ og kynntist jólunum og heillaðist af þeim. Jói vildi breyta til og fór því og rændi jólasveininum og gerði sjálfann sig að jólasveini. En ekkert fer eins og ætlað er og áform hans verða að algjörri martröð.

Gerð myndarinnar 
Burton krotaði myndir og var fljótlega kominn með þá mynd af Jóa sem honum líkaði. Burton fannst mjög spennandi að gera myndina úr nokkurskonar brúðum með svokallaðri stop-motion aðferð, en þar eru brúðurnar færðar agnarögn milli myndatöku þannig að útkoman verður hreyfimynd.En Burton fannst hann ekki alveg hæfur til að beint leikstýra myndinni, svo að eftir að hafa fengið Disney til að framleiða myndina, lét hann vini sínum, Henry Selick leikstjórnartitilinn í té. 

Caroline Thompson skrifaði handritið að myndinni. Við handritinu tók hæfileikaríkur hópur teiknara, myndlistamanna, leikmyndahönnuða, vírgrindagerðarmanna, brúðugerðarmanna, hreyfifræðinga, myndatökumanna og tæknibrellumanna.

Myndin er sett upp sem söngleikur, en ólíkt við aðra söngleiki þar sem tónlistaratriðinum er skeytt inn í myndina aðeins til að skreyta hana en ekki til að bæta við söguþráðinn, þá væri Martröð á jólanótt illskiljanleg ef að lögin væru með öllu klippt út úr henni. Danny Elfman samdi alla tónlist og lagatexta í verkinu. Upphaflega átti Danny ekki að gera textana líka en var svo ákafur að hann bara slysaðist óvart til að gera það. Á endanum fór það svo til Elfman söng fyrir einnig Jóa (en talsetti annars ekki fyrir hann).

Myndin var svo talsett og töluðu Chris Sarandon (hinn talandi Jói), Catherine O'Hara (Silla og Hrellir), William Hickey (Dr. Finklestein), Glenn Shadix (bæjarstjórinn) og fleiri fyrir persónur myndarinnar.

Teiknimyndir
Bandarískar kvikmyndir
Kvikmyndir frumsýndar 1993
Kór Menntaskólans við Hamrahlíð

Kór Menntaskólans við Hamrahlíð er kór starfræktur af nemendum Menntaskólans við Hamrahlíð. Kórstjóri er Hreiðar Ingi Þorsteinsson.

Saga
Kór Menntaskólans við Hamrahlíð var stofnaður 1967 af Þorgerði Ingólfsdóttur sem stjórnaði kórnum í hálfa öld. Kórinn hefur frá stofnun frumflutt fjölmörg kórverk og er enn í dag meðal leiðandi kóra í frumflutningi á íslenskum kórverkum. Meðlimir kórsins eru nemendur Menntaskólans við Hamrahlíð á aldrinum 16 - 19 ára. Kórinn hefur margoft komið fram með Sinfóníuhljómsveit Íslands, nú síðast í desember 2018 á hátíðartónleikum í tilefni af 100 ára fullveldi Íslands. Á hverri vorönn ferðast kórinn um landið og kynnir þar innlend sem erlend kórverk.

Hamrahlíðarkórinn
Árið 1981 bættist nýr kór við tónlistarsögu menntaskólans, skipaður brautskráðum nemendum úr skólanum. Sá kór er kallaður Hamrahlíðarkórinn á meðan skólakórinn er kallaður Kór Menntaskólans við Hamrahlíð. Kórstjóri Hamrahlíðarkórsins er Þorgerður Ingólfsdóttir.

Íslenskir kórar
Menntaskólinn við Hamrahlíð
Dýrin í Hálsaskógi

Dýrin í Hálsaskógi (norska: Klatremus og de andre dyrene i Hakkebakkeskogen) er barnaleikrit eftir Norðmanninn Thorbjørn Egner. Kristján frá Djúpalæk þýddi ljóð leikritsins á íslensku. Það var frumsýnt á Íslandi árið 1962 með þeirri þýðingu í Þjóðleikhúsinu.

Barnaleikrit
Stafsetning.is

Stafsetning.is er íslensk vefsíða með stafsetningaræfingar fyrir nemendur í grunn- og framhaldsskólum.
Kerfið er þróað og hannað af Njáli Skarphéðinssyni, Kjartan Reynir Ólafssyni, Nataliu López Peralta, Gabríel Sighvatssyni og Júlíu Ingadóttur.
Menntun
Stafsetning
Blár

Blár hefur bylgjulengd um 420-490 nm.

Litir
Kisustelpa

Kisustelpa er kona eða stúlka sem líkist ketti, er með kattareyru og stundum skott en hefur að öðru leyti mannslíkama. Þær finnast bæði í japönskum anime-teiknimyndum og manga-myndasögum.

Kisustelpur eru annaðhvort klæddar í þar til gerða búninga; með ásett eyru og lúffur sem líta út eins og loppur eða eru hálfir kettir. Þær eru yfirleitt ákaflega sætar (kawaii) og hegða sér frekar eins og kettlingar frekar en fullvaxta kettir.

Dæmi um kisustelpur má finna til dæmis í myndasögunum Tokyo Mew Mew (東京ミュウミュウ), Di Gi Charat (デ・ジ･キャラット), .hack, Geobreeders (ジオブリーダーズ) og DearS (ディアーズ).

Skyld fyrirbrigði eru t.d. refastelpur og hundastelpur en það er sjaldgæfara að slíkt sjáist.
Einnig eru til kattastrákar (sjá td. Fruits Basket フルーツバスケット, Loveless og Hellsing), refastrákar (sjá Inu Yasha 犬夜叉) og hundastrákar (sjá einnig Inu Yasha).

Anime
Manga

de:Kemonomimi#Katzen