alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Gran hotel

Gran Hotel eru spænskir sjónvarpsþættir sem hófu göngu sína haustið 2011. Þættirnir gerast í upphafi 20. aldar og segja frá Alarcán fjölskyldunni, sem eru eigendur lúxushótels. Þar starfar fjöldi þjónustufólks sem einnig er fjallað um. Þættirnir hafa notið gífurlegra vinsælda, sérstaklega eftir að þeim var streymt inn á Netflix.

Söguþráður
Verkalýðspilturinn Julio Olmero kemur til hótelsins til að heimsækja systur sína Cristinu sem er þerna þar. Þegar þangað er komið kemst hann að því hún hafi verið rekin mánuði áður fyrir þjófnað. Julio trúir því ekki að systir hans sé þjófur og er sannfærður um að eitthvað slæmt hafi hent hana. Hann ræður sig sem þjón á hótelinu til að komst til botns í málinu. Fljótlega kynnist hann Aliciu Alarcán, dóttur eigenda hótelsins, sem hjálpar honum við leit að systur sinni. Saman vinna þau að því að ljóstra upp um alls kyns leyndarmál hótelsins.

Hlutverk
Yon González sem Julio Olmero/Julio Espinosa/Julio Molino: Verklýðs piltur sem ræður sig sem þjón á Gran Hótelinu til þess að komast að því hvað varð um systur sína.,
Amaia Salamanca sem Alica Alarcán: yngsta dóttir Doña Teresa og Don Carlos. Systir Sofíu og Javier. Hálfsystir Ángel og Andrés. Hún er neydd til að giftast hótel stjóranum Diego Murquía. Hún vingast við Julio og hjálpar honum við leit að systur sinni.
Adriana Ozores sem Doña Teresa Alarcán: Eigandi Gran Hotel og móðir Sofíu, Javier og Alicu. Hún er ansi ákveðin og gerir allt til að ná sínu fram.
Pedro Alonso sem Diego Murquía / Adrián Vera Celande: Hótelstjórinn og unnusti Aliciu. 
Concha Velasco sem Ángela Salinas: Ráðskona hótelsins. Móðir Ángel og Andrés.
Llorenç González sem Andrés Cernuda Salinas/Andrés Alarcán Salinas: Þjónn og besti vinur Julio. Andrés er laungetinn sonur Ángelu og Don Carlos. Hann er bróðir Ángel og hálfbróðir Sofíu, Javier og Aliciu.
Pep Antón Muñoz sem Horacio Ayala: lögreglu maður sem reynir hvað sem hann getur ásamt aðstoðarmanni sínum Hernando að leysa þau fjölda mörgu glæpamál sem eiga sér stað á hótelinu.
Fele Martínez sem Alfredo Marqués de Vergara: eiginmaður Sofíu. Hann er í litlu uppáhaldi hjá Doña Teresa en reynir hvað sem hann getur að komast í mjúkinn hjá henni.
Luz Valdenebro sem Sofía Alarcán: eldri dóttir Doña Teresa og Don Carlos. Systir Javier og Sofíu. Hálfsystir Ángel og Andrés. Hún er gift Alfredo. Sofía er ólétt í upphafi þáttana en eftir að falla niður stiga missir hún fóstrið. Hún lýgur þó að eiginmanni sínum og lætur hann halda að hún sé enn ólétt.
Marta Larralde sem Belén Martín: þerna sem var herbergisfélagi Cristinu Olmero. Belén er ólétt eftir Diego en semur við Doña Teresa um að gefa Sofíu barnið sitt. Hún verður síðar eiginkona Andrés.
Eloy Azorín sem Javier Alarcán: Sonur Doña Teresa og Don Carlos. Bróðir Sofíu og Aliciu. Hálfbróðir Ángel og Andrés. Javier er mikill glaumgosi og spilafíkill og á auðvelt með að koma sér í vandræði.

Spænskir sjónvarpsþættir
Susanne Blakeslee

Susanne Ann Blakeslee (f. 27. janúar 1956) er bandarískur leikari.

Tenglar
 

Blakeslee, Susanne
Norðursjávarolía

Norðursjávarolía er sameiginlegt heiti á því kolvetni (þ.e. olíu og gasi) sem liggur undir botni Norðursjávar. Fyrstu olíulindirnar á Norðursjávarsvæðinu voru uppgötvaðar í upphaf sjöunda áratugsins og síðan hafa flest lönd í kringum Norðursjóinn hafið vinnslu á þessari verðmætu auðlind. Framleiðsla á olíu náði hámarki árið 1999 þegar dagsframleiðsla var 1 milljóna m², en jarðgassframleiðsla náði 1 milljarða m² hámarki nokkrum árum síðar. Síðan þá hefur framleiðslan farið minnkandi.

Olíu- og gasslindir Norðursjávar eru meðal þeirra stærstu sem fundnar hafa verið frá heimsstyrjöldinni síðari. Þær myndu þó eingöngu dekka olíueftirspurn heimsins í þrjú ár. Norðursjór hefur að geyma mestu olíuauðlindir Evrópu og er eitt mesta olíuvinnslusvæði utan yfirráðasvæðis Samtaka olíuframleiðsluríkja (OPEC).

Norðursjávarolía hefur haft áberandi áhrif á efnahagslíf, atvinnumarkaði og orkunotkun viðkomandi landa. Mestu áhrifin hafa verið í Noregi og Bretlandi, en Holland, Danmörk og í minni mæli Þýskaland hafa öll notið góðs af lindunum. 

Í janúar 2015 var Norðursjór virkasta úthafsborunarsvæði heims með 173 virkum borpöllum. Í maí 2016 dróg lækkandi olíuverð töluvert úr arðbærni olíuvinnslu á Norðursjávarsvæðinu.

Heimild 
 

Norðursjór
Olíuvinnsla
Múhameð Morsi

Múhameð Morsi (8. ágúst 1951 – 17. júní 2019) var egypskur stjórnmálamaður sem var fimmti forseti Egyptalands, frá 30. júní 2012 til 3. júlí 2013. Þann dag framdi hershöfðinginn Abdel Fattah el-Sisi valdarán og settist á valdastól í stað Morsi eftir fjöldamótmæli gegn forsetanum. Morsi var íslamisti og meðlimur í hinu egypska Bræðralagi múslima.

Morsi var kjörinn forseti Egyptalands árið 2012 í kjölfar byltingarinnar árið áður gegn Hosni Mubarak forseta. Sem forseti setti Morsi tímabundnar stjórnartilskipanir sem gáfu honum óskoruð völd til að setja lög án aðhalds dómara og annarra lagastofnanna. Íslamistar á stjórnlagaþingi Egyptalands skrifuðu þá í flýti nýja stjórnarskrá og sendu hana forsetanum til staðfestingar og áætlaðrar þjóðaratkvæðagreiðslu áður en hæstiréttur Egyptalands gat tekið ákvörðun um lögmæti stjórnlagaþingsins. Sjálfstæðir fjölmiðlar sem voru ekki á málum hjá stjórn Morsi lýstu þessum verknaði sem „valdaráni íslamista“. Þessi ágreiningsmál og kvartanir yfir ofsóknum gegn blaðamönnum og mótmælendum leiddu til nýrra fjöldamótmæla árið 2012. Til að miðla málum dró Morsi því til baka stjórnartilskipanirnar sem höfðu aukið völd hans. Þegar þjóðaratkvæðagreiðsla var haldin samþykktu u.þ.b. tveir þriðju kjósenda nýju stjórnarskrána.

Þann 30. júní 2013 brutust mótmæli út á ný um allt Egyptaland og andófsmenn kröfðust afsagnar forsetans. Egypski herinn gaf Morsi þá úrslitakosti að ef honum tækist ekki að leysa úr stjórnmálakreppunni og uppfylla kröfur þeirra innan 48 klukkustunda myndi herinn grípa inn í og „marka þeirra eigin stefnu“ fyrir landið. Morsi var síðan steypt af stóli þann 3. júlí að undirráði herráðs sem Abdel Fattah el-Sisi varnarmálaráðherra fór fyrir. Herinn nam úr gildi nýju stjórnarskrána og stofnaði nýja stjórn undir forystu Sisi hershöfðingja. Bræðralag múslima mótmælti valdaráninu en mótmæli stuðningsmanna Morsi voru kveðin niður í Rabaa-fjöldamorðunum í ágúst 2013 þar sem um 817 almennir borgarar voru drepnir. 

Eftir að Morsi var steypt af stóli ákærðu ríkissaksóknarar hann fyrir ýmsa glæpi og sóttust eftir því að hann sætti dauðarefsingu. Hann var meðal annars sakaður um að leka ríkisleyndarmálum Egyptalands og Katar til Bræðralags múslima. Morsi var dæmdur til dauða en dómurinn var ógildur eftir áfrýjun og því stóð til að rétta yfir honum í annað sinn. Þegar önnur réttarhöld yfir Morsi fóru fram þann 17. júní árið 2019 hneig Morsi niður, var fluttur á sjúkrahús og úrskurðaður látinn.

Tilvísanir

Forsetar Egyptalands
Aðalritarar Samtaka hlutlausra ríkja
Tom Wopat

Thomas Steven „Tom“ Wopat (f. 9. september 1951) er bandarískur leikari og söngvari.

Tenglar

 

Wopat, Tom
Wopat, Tom
Martin Short

Martin Hayter Short (f. 26. mars 1950 í Hamilton) er kanadískur leikari og uppistandari.

Tenglar

 

Kanadískir leikarar
Kanadískir uppistandarar
Søstrene Grene

Søstrene Grene („Grene systurnar“) er danskt smásölufyrirtæki sem var stofnað í Árósum árið 1973 af hjónunum Inger Grene og Knud Cresten Vaupell Olsen. Höfuðstöðvarnar eru enn í dag staðsettar í Árósum. 

Í dag er Mikkel Grene, sonur stofnendanna, forstjóri fyrirtækisins. Bróðir hans Cresten Grene er listrænn stjórnandi fyrirtækins 

Søstrene Grene verslanir eru eins og völundarhús og þar er ávallt spiluð klassísk tónlist. Í búðunum er að finna skandinavíska hönnun, húsbúnað, eldhúsvörur, gjafir, ritföng og fleira. 

„Systurnar“ sem nafnið vísar til eru ekki raunverulegar. Þær má finna á skiltum í versluninni.

Verslanir
Fyrsta verslunin opnaði í Árósum árið 1973. Næstu verslanir opnuðu í Álaborg og Herning árið 1989 og þar eftir opnuðu fleiri búðir í Danmörku. Árið 2005 opnaði fyrsta verslunin utan Danmerkur á Íslandi. Árið 2006 opnuðu verslanir í Noregi og Svíþjóð. Ár9ð 2015 opnuðu 20 nýjar verslanir í Danmörku. Í dag eru Søstrene Grene verslanir í 15 löndum: Danmörku, Noregi, Svíþjóð, Íslandi, Japan, Englandi, Írlandi, Norður-Írlandi, Hollandi, Spáni, Frakklandi, Færeyjum, Þýskalandi, Sviss og í Austurríki.

Tilvísanir

Dönsk fyrirtæki
Stofnað 1973
Pierre Laval

Pierre Jean-Marie Laval (28. júní 1883 – 15. október 1945) var franskur stjórnmálamaður. Hann var þingmaður og borgarstjóri Aubervilliers og nokkrum sinnum forsætisráðherra Frakklands í þriðja franska lýðveldinu.

Ásamt Philippe Pétain var Laval þekktasti stjórnandi Vichy-stjórnarinnar og fremstur meðal þeirra Frakka sem kusu að aðstoða hernámslið Þriðja ríkisins í Frakklandi. Laval var einn stofnenda Vichy-stjórnarinnar í júlí árið 1940 og var bæði varaforsætisráðherra og fyrirhugaður eftirmaður Pétain þar til hann var skyndilega leystur frá störfum þann 13. desember 1940. Hann kom aftur til valda sem ríkisstjórnarleiðtogi þann 18. apríl 1942 og gegndi því hlutverki til 19. ágúst 1944. Þann 22. júní 1942 flutti hann fræga ræðu þar sem hann sagði meðal annars: „Ég vona að Þjóðverjar vinni stríðið því annars mun bolsévismi festa rót alls staðar.“

Eftir að Frakkland var frelsað undan hernáminu var Laval handtekinn, ákærður og dæmdur til dauða fyrir landráð og samsæri gegn ríkinu af hæstarétti bráðabirgðastjórnar Frakklands. Hann var tekinn af lífi af skotsveit Frakka þann 15. október 1945.

Tilvísanir

Forsætisráðherrar Frakklands
Stjórnmálaleiðtogar í seinni heimsstyrjöldinni
Fasistaleiðtogar
Aristide Briand

Aristide Pierre Henri Briand (28. mars 1862 – 7. mars 1932) var franskur stjórnmálamaður, lögfræðingur og ríkiserindreki sem var ellefu sinnum forsætisráðherra Frakklands og tuttugu og sjö sinnum ráðherra í þriðja franska lýðveldinu. Hann lék lykilhlutverk í mótun milliríkjasambanda eftir fyrri heimsstyrjöldina.

Briand hlaut friðarverðlaun Nóbels árið 1926 ásamt Gustav Stresemann fyrir að vinna að sáttum milli Frakklands og Þýskalands með Locarno-sáttmálanum árið 1925. Árið 1928 gerði hann samning við Frank Billings Kellogg utanríkisráðherra Bandaríkjanna í því skyni að gera stríð milli ríkjanna ólöglegt. Framfarir í alþjóðasamböndum sem Briand vann að með Þjóðabandalaginu voru flestar gerðar að engu í byrjun fjórða áratugsins með kreppunni miklu og uppgangi nasismans og japanskrar þjóðernishyggju.

Tilvísanir

Forsætisráðherrar Frakklands
Handhafar friðarverðlauna Nóbels
Innanríkisráðherrar Frakklands
Stjórnmálaleiðtogar í fyrri heimsstyrjöldinni
Utanríkisráðherrar Frakklands
Skessan í hellinum

Skessan í hellinum flutti til Reykjanesbæjar á Ljósanótt 2008 og hefur nú aðsetur í Svartahelli við smábátahöfnina í Gróf. Þar hefur skessan búið sér til notalegan helli með góðu útsýni yfir Keflavíkina og Faxaflóann.

Skessan er í fullri stærð og situr sofandi í ruggustól í eldhúsinu. Skessan er hugverk Herdísar Egilsdóttur sem árið 1959 gaf út fyrstu bókina um Siggu og skessuna í fjallinu. Í tilefni af opnun hellisins á Ljósanótt 2008 kom út 16. bókin sem kallast Sigga og skessan á Suðurnesjum.

Hönnun hellisins, framkvæmd og gerð skessunnar var í höndum listahópsins Norðanbáls en við undirbúning verkefnisins leituðu þeir ráða hjá skessunni sem kom með ábendingar um gerð hellisins en í hann er notað efni úr nálægu umhverfi sem gerir hann samofinn landinu.

Tenglar 
Vefsíða Skessunnar í hellinum
Jón Austfirðingur og nokkur smákvæði

Jón Austfirðingur og nokkur smákvæði er ljóðabók eftir vesturíslenska skáldið Guttorm J. Guttormsson. Bókin kom fyrst út í Winnipeg 1909. Í bókinni er sagnaljóð og hörmungasaga um  íslenskan landnema, Jón Austfirðing sem  tekur sig upp frá góðu búi i Fljótsdal fyrir fortölur skrumara  og skjallara sem hvetur hann til vesturfarar og til að hefja landnám   á vesturströnd Winnipegvatns í Nýja Íslandi. Jón fer í hópi sem kemur allslaus og illa undirbúinn þangað að hausti til. Landnemunum tekst að koma yfir sig vetrarskjóli  en þá gengur yfir bólusótt.  Jón er kvæntur, á þrjá sonu og eina dóttur barna. Drengirnir deyja allir úr drepsóttinni. Næst flæðir yfir vatnið og hey Jóns og hinna landnemanna verða ónýt en Jón lætur ekki hugfallast. Síðar gengur skógareldur yfir nýlenduna og allt sem hann átti brann. Guðrún dóttir Jóns trúlofast enskum manni ungum og fjörugum sem hún elskar en hann er drykkfeldur og kenndur við aðra óreglu, hún vinnur fyrir þeim báðum en hann sóar og svallar þeim út i drykkjuslarki og fjárglæfraspilum og svo strýkur þessi náungi frá henni en hún deyr og á þá lítinn dreng. Jón Austfirðingur fer og sækir drenginn og tekur hann í fóstur og hefur nú komið sér upp góðu húsi í stað þess sem brann.

Fyrstu þrjú erindin í kaflanum Heima  eru þessi:

Jón bóndi var garplegur, gildur og knár,
svo gerður af einbeittum vilja,
á svip var hann norrænn og bjartur um brár,
á brúnina dökkur og jarpur á hár,
þrjár álnir frá hvirfli til ilja.

Hann aðhylltist fólkið, sem ungt var og hraust
en aumingjann taldi sinn bróður.
Og sannfæring hans var sem sungin við raust.
Hann sagði ekki neitt, sem var þýðingarlaust,
var hugsandi oftast og hljóður.

Í Fljótsdal á jörðinni bestu hann bjó.
Þar blöstu við augum hans fjöllin
í skósíðum grænkyrtlum skautfölduð snjó,
skjólinu friður var kóngurinn, ró
var drottningin, dalurinn höllin.

Í kaflanum Nýja heimilið er lýst heimili landnemans. Þar eru þessi erindi:
Þar ekkert gull var innanstokks
og enginn sparikjóll,
en alt frá prjónum upp til rokks
- og eldavél og stóll.
Þar yfir flet var brekán breitt,
og borð við gluggann stóð,
og hreint og frítt var alt og eitt
á alíslenzkan móð.

Mót þjóðasiðum þessa lands
hann þæfði hvern sinn sokk.
Hún kunni að prjóna konan hans
og kemba' og spinna' á rokk. —
Svo fór hann oft á fótaþóf
og forna rímu kvað,
og fróðleiks tal um tóskap hóf
við tækifæri það.

Heimildir 
 Jón Austfirðingur og nokkur kvæði, eftir Guttorm J. Guttormsson, Lögberg, 1909
 Jón Austfirðingur (Bragi.info)

Íslenskar ljóðabækur
Bókaárið 1909
Orrustan við Trafalgar

Orrustan við Trafalgar (21. október 1805) var sjóorrusta sem konunglegi breski sjóherinn háði á móti flotum Frakka og Spánverja í þriðja bandalagsstríði Napóleonsstyrjaldanna (1796–1815).

Tuttugu og sjö bresk herskip undir stjórn Horatio Nelsons flotaforingja sigruðu þrjátíu og þrjú frönsk og spænsk skip undir stjórn franska flotaforingjans Pierre-Charles Villeneuve við suðvesturströnd Spánar, vestan við Trafalgar-höfða. Frönsku og spænsku flotarnir misstu tuttugu og tvö skip en Bretar engin. Þetta var mesti sigur sem unninn var í sjóorrustu í öllu stríðinu.

Sigur Breta sannaði yfirburði flotans sem þeir höfðu byggt upp á átjándu öld og var að hluta til unninn  með nýungagirni Nelsons og vilja hans til að víkja frá hefðbundnum herbrögðum. Venja var fyrir því að sigla flota á móti óvinaskipun í beinni línu til þess að hægt væri að koma skilaboðum milli skipa og hafa sem flest skip í skotfæri. Nelson skipti flota sínum þess í stað í tvær raðir, beindi þeim oddlaga á móti óvinaflotanum og vann þannig sinn mesta stórsigur.

Á meðan orrustan geisaði skaut frönsk skytta Nelson. Nelson lést stuttu síðar úr sárum sínum og varð ein frægasta stríðshetja Breta fyrir vikið. Villeneuve var handsamaður ásamt skipi sínu, Bucentaure, en spænski flotaforinginn Federico Gravina slapp með það sem eftir var af spænska flotanum og lést nokkrum mánuðum síðar úr sárum sem hann hlaut í bardaganum. Villeneuve var viðstaddur útför Nelsons sem stríðsfangi í Bretlandi.

Tilvísanir

1805
Trafalgar
Trafalgar
Saga Bretlands
Saga Frakklands
Saga Spánar
Orlando Jones

Orlando Jones (f. 10. apríl 1968) er bandarískur leikari og uppistandari.

Tenglar

 

Jones, Orlando
Jones, Orlando
Þóf

Þóf er forn aðferð við að velkja ull til og frá og nudda til að hún verði þéttari og einangri betur. Klæði sem átti að þæfa var sett í bleyti áður en þófið hófst. Áður fyrr var klæði þæft í legi þar sem blandað var saman keytu og heitu vatni. Keytan virkaði eins og sápa.  Í Skotlandi eru margar hefðir tengdar ullarþæfingu og þæfa margar konur saman efni í höndum og áðum með fótum. Sungnir eru sérstakir þæfingarsöngvar.

Auðvelt er að þæfa litlar prjónaðar flíkur. Þær eru bleyttar og svo nuddað saman á milli handa. Erfiðisverk var að þæfa vaðmál áður er vélar komu til sögu. Þófari var jafnan kófsveittur.  Á Íslandi  var algengt að  þæfa undir fótum en þá var það sem átti að þæfa  sett á pall og svo gengið á því þar til að var tilbúið. Það var kallað fótaþóf. Einnig tíðkaðist tunnuþóf ef verið var að þæfa stórar voðir. Þá var voð komið fyrir í botnlausri tunnu sem lá á hlið og tveir karlmenn settu fæturnar í sitt hvoru megin og stigu á móti hver öðrum. 

Vatnsafl var mjög snemma virkjað í myllum til að knýja þæfingarvélar. Fyrsta  vatnsvirkjun vegna þófaramillu sem vitað er um er í Normandí árið 1086.
Þegar Innréttingarnar voru stofnaðar í Reykjavík af Skúla Magnússyni árið 1751 þá var stór hluti af rekstri þeirra ullarvinnsla. Við Elliðaárnar var sett upp á árbakkanum þófaramylla. 

Á Íslandi er  þekkt eftirfarandi þæfingavísa:  
Bárður mitt á Jökli
komdu og leggstu á þófið mitt
ég skal gefa þér lóna
innan í skóna
skeifubrot og naglatrjá
og mórautt lambið þegar ég á
láttu ganga þófið þá
og ná, ná og ná, ná.

Heimildir 
 Jónas Jónsson frá Hrafnagili, Íslenskir þjóðhættir, 1945 bls.99-146
 Grein á ensku Wikipedia um Waulking
 Skýrsla 164 Minjastofnun 2014
Hermóður hinn hvati

Hermóður hinn hvati er persóna í norrænni goðafræði. Hann er einn ása og er talinn sonur Óðins og sendiboði hans. Sú saga fer af Hermóði að eftir dauða Baldurs var Hermóður sendur á Sleipni til Heljar til þess að freista þess að endurheimta hann. Hermóður dvaldist eina nótt í sal Heljar. Hel fól ásum það verkefni að fá alla lifandi hluti til að gráta Baldur til þess að endurheimta hann frá dauðanum. Hermóður birtist ekki í öðrum sögum.

Tilvísanir

Æsir
Sumarólympíuleikarnir 2021

Sumarólympíuleikarnir 2020 eða 32. Ólympíuleikarnir (japanska: 第三十二回オリンピック競技大会 Hepburn: Dai Sanjūni-kai Orinpikku Kyōgi Taikai) voru alþjóðlegt íþróttamót sem upphaflega stóð til að halda í Tókýó í Japan 24. júlí til 9. ágúst árið 2020. Vegna COVID-19-faraldursins var ákveðið að flytja leikana til 2021. Þrátt fyrir frestunina var nafnið Tókýó 2020 engu að síður formlega notað yfir Ólympíuleikana í auglýsingum og skipulagningu þeirra. Leikarnir hófust 23. júlí og lauk 8. ágúst.

Tókýó var valin á 125. fundi Alþjóðaólympíunefndarinnar í Buenos Aires 7. september 2013. Þetta var í annað skiptið frá leikunum 1964 sem Ólympíuleikarnir voru haldnir í Tókýó sem varð þar með fyrsta borgin í Asíu sem hýsir leikana tvisvar. Þetta var í fjórða skiptið sem Ólympíuleikarnir voru haldnir í Japan, á eftir Vetrarólympíuleikunum 1972 í Sapporo og Vetrarólympíuleikunum 1998 í Nagano. Þetta voru auk þess aðrir Ólympíuleikarnir í röð þriggja leika sem haldnir eru í Austur-Asíu á eftir Vetrarólympíuleikunum 2018 í Suður-Kóreu og fyrir Vetrarólympíuleikana 2022 í Kína. 

Á þessum Ólympíuleikum var keppt í nokkrum nýjum íþróttagreinum, þar á meðal 3x3-körfubolta, Freestyle BMX-hjólreiðum og Madison-boðhjólreiðum. Samkvæmt nýjum reglum Alþjóðaólympíunefndarinnar gat ólympíunefndin sem heldur leikana leyft keppnir í öðrum greinum en kjarnagreinum Ólympíuleikanna. Þannig var keppt í karate, sportklifri, brimbrettasiglingum og hjólabrettum á leikunum í Tókýó. Að auki var keppt í hafnarbolta og mjúkbolta sem duttu út eftir 2008. Alls voru 339 keppnir í 33 greinum. Engir áhorfendur voru vegna aukningar kórónaveirusmita í Japan.

Greinar

Opinbera dagskráin fyrir Ólympíuleikana var samþykkt af Framkvæmdaráði Alþjóðlegu Ólympíunefndarinnar þann 9. júní 2017. Forseti nefndarinnar, Thomas Bach, lýsti því yfir að takmarkið væri að gefa leikunum „yngra“ og „borgaralegra“ yfirbragð, og að auka þátttöku kvenna.

Á leikunum voru 339 keppnir í 33 íþróttum, eða yfir 50 greinum.

Tilvísanir

Sumarólympíuleikar
2021
Don Stark

Donald "Don" Stark (f. 5. júlí 1954) er bandarískur leikari.

Tenglar

 

Stark, Don
Listi yfir Camorra samtök

Listi yfir Camorra glæpasamtök á Ítalíu.

Camorra samtök í Napolí og nágrenni
Abate clan
Abbinante-Abete-Notturno-Marino
Alfieri clan
Amato-Pagano clan
Ascione clan
Belforte Clan
Birra clan
Cava Clan
Contini clan
Daniele Clan
D'Alessandro clan
Di Biasi clan
Di Lauro clan
Donia clan
Epifanio clan
Esposito clan 
Fabbrocino clan
Farina clan
Ferretti clan
Gionta clan
Girati della Vanella Grassi clan
Giuliano clan
Graziano clan
Iacomino clan
Lago clan
Licciardi clan
Lo Russo clan
Mallardo clan
Mancini Clan
Marrazzo clan
Mazzarella clan
Misso clan
Moccia clan
Nuova Camorra Organizzata 
Nuova Famiglia
Nuvoletta clan
Panico clan
Papale clan
Pariente clan
Perrella clan
Piccolo clan
Puca clan
Puccinelli clan
Russo clan (Nola)
Russo clan (Quartieri Spagnoli)
Sarno clan
Scissionisti (Secondigliano)
Terracciano clan
Verde clan
Vollaro clan

Listar tengdir Ítalíu
Glæpasamtök
Ulrike Meinhof

Ulrike Marie Meinhof (7. október 1934 – 9. maí 1976) var þýskur hryðjuverkamaður og einn stofnmeðlima kommúniska hryðjuverkahópsins Rote Armee Fraktion (RAF eða „rauða herdeildin“). Hópurinn var einnig oft kallaður „Baader-Meinhof-hópurinn“ í höfuðið á Meinhof og meðstofnanda hópsins, Andreas Baader. Samtökin frömdu ýmis ódæðisverk í Vestur-Þýskalandi á sjöunda og áttunda áratugnum og voru um hríð stimpluð sem „þjóðfélagsóvinur númer eitt“ af stjórnvöldum og fjölmiðlum.

Áður en hún snerist til hryðjuverka var Meinhof blaðamaður í vinstrisinnaða stúdentablaðinu Konkret og hafði þar vakið athygli fyrir ofstækisfullar og byltingarsinnaðar skoðanir sínar. Meinhof tók árið 1969 þátt í að skipuleggja flótta Andreasar Baader úr fangelsi eftir að hann hafði verið handtekinn fyrir að kveikja í tveimur verslunarhúsum í mótmælaskyni gegn Víetnamstríðinu og stofnaði síðan með honum og kærustu hans, Gudrun Ensslin, samtökin RAF. Samtökin frömdu meðal annars bankarán upp á um eina milljón þýskra marka, komust í skotbardaga við lögreglumenn og sprengdu sprengjur við bandaríska sendiráðið í Frankfurt am Main.

Baader og Meinhof voru handsömuð af vestur-þýskum stjórnvöldum árið 1972; Meinhof nokkuð síðar en Baader. Réttarhöldum yfir Meinhof var enn ekki lokið árið 1976, en þá fannst hún látin í fangaklefa sínum. Opinber skýring var sú að Meinhof hefði framið sjálfsmorð en margir drógu þessa skýringu í efa og dauði hennar vakti því talsverðar deilur í Vestur-Þýskalandi.

Tilvísanir

Þýskir blaðamenn
Þýskir hryðjuverkamenn
Þýskir kommúnistar
Tamíltígrar

Tamíltígrar eða Frelsistígrar Tamíl Ílam (tamílska: தமிழீழ விடுதலைப் புலிகள், Tamiḻīḻa viṭutalaip pulikaḷ; sinhalíska: දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි, Demaḷa īḷām vimukti koṭi) voru tamílsk skæruliðahreyfing í norðausturhéruðum Srí Lanka. Hreyfingin var stofnuð af Velupillai Prabhakaran árið 1976 sem aðskilnaðarhreyfing sem hafði að markmiði stofnun sjálfstæðs ríkis Tamíla, Tamíl Ílam. Barátta Tamíltígra hratt borgarastyrjöldinni á Srí Lanka af stað. Styrjöldin stóð frá 1983 til 2009 þegar stjórnarher Srí Lanka tókst að yfirbuga skæruliðana. 

Skæruliðahreyfingar
Aðskilnaðarhreyfingar
Saga Srí Lanka
The Pogues

The Pogues var bresk-írsk keltnesk pönkhljómsveit sem var stofnuð í London árið 1982. Nafnið er dregið úr írsku, póg mo thóin eða „kysstu á mér rassgatið“. Söngvari hljómsveitarinnar var Shane MacGowan en hann hætti árið 1991 vegna áfengisvandamála. Þá tóku fyrst Joe Strummer og síðan Spider Stacy við sem söngvarar þar til hljómsveitin hætti árið 1996. MacGowan hóf aftur störf sem söngvari sveitarinnar þegar hún kom saman aftur árið 2001. Hljómsveitin kom síðast saman á tónleikum árið 2014.

Hljómsveitin náði fyrst almennum vinsældum árið 1988 með breiðskífunni If I Should Fall from Grace with God. Platan innihélt smellinn „Fairytale of New York“ sem MacGowan söng með Kirsty MacColl.

Breiðskífur
Red Roses for Me (1984)
Rum Sodomy & the Lash (1985)
If I Should Fall from Grace with God (1988)
Peace and Love (1989)
Hell's Ditch (1990)
Waiting for Herb (1993)
Pogue Mahone (1996)

Keltneskar pönkhljómsveitir
Írskar hljómsveitir