alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Rabbíni

Í gyðingdómi er rabbíni sá sem kennir um Torah. Orðið á rætur sínar að rekja til hebreska orðsins רַבִּי rabi sem þýðir „meistarinn minn“ (fleirtala: rabanim). Orðið רב rav „meistari“ þýðir bókstaflega „hinn mikli“.

Hlutverk rabbínans á upptök sín á tíma faríseanna og talmúdanna þegar lærðir kennarar komu saman til að skrá formlega skrifuðu og munnlegu lög gyðingdóms. Á síðari öldum hafði hlutverk kristinna presta haft áhrif á það rabbína, til dæmis fluttu rabbínar athafnir frá predikunarstóli. Á 19. öld jókst mikilvægi starfsemi þýskra og bandarískra rabbína en þeir predikuðu, gáfu ráðgjöf og urðu fulltrúar gyðinga í samfélaginu.

Innan þeirra ýmsu safnaða gyðingdóms eru misjöfn skilyrði um vígslu rabbína og mismunandi skoðanir um hver má kalla rabbíni. Í öllum útfærlsum gyðingdóms nema rétttrúnaðargyðingdómi og nokkrum öðrum íhaldssömum söfnuðum mega konur og samkynhneigðir verða rabbínar.

Gyðingdómur
Cheek to Cheek

Cheek to Cheek er fimmta plata Lady Gaga og er ein af mörgum plötum Tony Bennetts.

Lagalisti

Heimildir
 

Bandarískar breiðskífur
Hljómplötur gefnar út árið 2014
Sabbatsdagur

Sabbatsdagur er vikulegur hvíldardagur haldinn á mismunandi hátt í abrahamískum trúarbrögðum. Sabbatsdagurinn er í kristni og gyðingdómi haldinn á laugardegi, eða nákvæmlega frá sólsetri á föstudagskvöldi þar til „þrjár stjörnur birtast“ á laugardagskvöldi, til að gefa manni tækifæri að velta fyrir sér sköpun heimsins. Sabbatsdagurinn er gyðingum sérstaklega mikilvægur og er meðal helstu hátíða þeirra.

Á sabbatsdegi mega gyðingar sem fylgja trúarhefðum ekki vinna. Það er líka bannað að ferðast, bera hluti utandyra eða kveikja og slökkva eld. Þar sem rafmagn telst til elds samkvæmt íhaldssamari söfnuðum gyðingdóms mega sanntrúaðir gyðingar hvorki kveikja né slökkva á rafmagnstæki. Aðeins má brjóta þessa reglur til að bjarga mannslífi (pikuach nefesch). Hjá mörgum söfnuðum gyðingdóms hefur töluvert verið slakað á þessum reglum.

Gyðingdómur
Kristni
Hvítfeld (skáldsaga)

Hvítfeld - fjölskyldusaga er skáldsaga eftir Kristínu Eiríksdóttur. Sagan kom út árið 2012 og er fyrsta skáldsaga höfundar. Aðalpersóna sögunnar er Jenna Hvítfeld sem býr í Texas þegar sagan hefst og berast fréttir af afrekum hennar í fjölmiðlum til Íslands. Sagan hefst þegar systir Jennu deyr heima á Íslandi og Jenna fer til Íslands ásamt dóttur sinni horfist  í augu við sjálfa sig og saga fjölskyldu hennar er dregin fram. Jenna hafði sem unglingur verið afreksmaður í íþróttum og skóla. Flett er ofan af Jennu og fjölskyldu hennar, sagan fer fram og aftur í tíma og sama augnablikið stundum skoðað út frá mismunandi sjónarmiðum í margradda sögu. Sagan er um lygar, uppspuna og blekkingu, afneitun og sýndarveruleika og lesandinn er leiddur inn í gægjusýningu sem hann sjálfur er þátttakandi í. Sagan notar grótesku og grimmd til að gagnrýna og sýna samfélag. Flestar kvenpersónur sögunnar eru bettar kynferðislegu ofbeldi. Sagan einkennist af ókunnugleika, af viðsnúning hins kunnuglega að einhverju ókunnuglegu og óhugnanlegu en sagan er þó ekki hryllingssaga.

Í sögunni verður Ísland fortíðarland þar sem óþægilegar minningar varðveitast. Sagan er um fjölskyldu og fortíð og mynstur óheiðarleika. Sögupersónan Jenna er lygasjúk. Systir Jennu er þjófur. Heiti sögunnar Hvítfeld er sótt í lygasögu af forföður, af viðureign hans við ísbjörn.

Heimildir 
 Vera Knútsdóttir, Hvítfeld – fjölskyldusaga (Bókmenntavefurinn) 
 „Svona er þetta bara“: Hvítfeld – fjölskyldusaga (Druslubækur og doðrantar)
 Bridney Spears, ísbirnir og erfðalygin (Smugan)
 Hvað er satt, hvað er logið? (RÚV)

Íslenskar skáldsögur
Pétur og kötturinn Brandur

Pétur og kötturinn Brandur er sænsk teiknimynd frá árinu 1999.

Tenglar 

Sænskar teiknimyndir
Hið óhugnanlega

Hið óhugnanlega er hugtak komið frá Freud sem lýsir því sem er í senn kunnuglegt og framandi. í ritgerð Freuds Das Unheimliche (Hið óhugnanlega) reynir hann að skýra  eðli þess sem vekur okkur ótta og veldur hryllingi og byrjar á því að rýna í orðsifjafræði og merkingu þýska orðsins umheimlich. Þessi skoðun Freuds  minnir  á aðferðir sem seinna komu fram  um afbyggingu (deconstruction) í textagreiningu. Hið óhugnanlega er gamalkunnugt efni sem  er dregið fram í dagsljósið og Freud telur það vegna þess að við erum minnt á efni sem við viljum bæla niður og bægja frá okkur og fela og leyna.
Tilfinningin vísar til þess að eitt hvað gamalkunnugt birtist okkur á óþægilegan, ókunnugan og framandi hátt og það sem er ókunnugt virðist vera undarlega kunnuglegt. Hugsunina um hvort vera sé lifandi sé af þeim toga og í skáldskap er það eitt dæmi um óhugnaðartilfinningu hjá lesendum ef þeir velkjast í vafa um hvort sögupersóna sé lifandi, tvífaraminni í skáldskap og endurtekningu á því sama eins og þegar maður reynir að rata í ókunnri borg og lendir alltaf á sama staðnum eða rekst á sömu tákn. Óhugnaðurinn við endurtekningu má rekja til þess að við erum minnt á eitt hvað sem við reynum að bæla.

Tenglar 
 Sigmund Freud á íslensku
 Birtingarmynd hins óhugnanlega í verkum David Lynch
Pókahontas 2: Ferðin til Nýja Heimsins

Pókahontas 2: Ferðin til Nýja Heimsins (enska: Pocahontas 2 - Journey to a New World) er bandarísk Disney-kvikmynd frá árinu 1998.

Talsetning

Tenglar 
 

Bandarískar kvikmyndir
Disney-kvikmyndir
Kvikmyndir frumsýndar 1998
Pétur Pan 2: Aftur til hvergilands

Pétur Pan 2: Aftur til hvergilands (enska: Return to Neverland) er bandarísk Disney-kvikmynd frá árinu 2002 sem er framhaldsmynd kvikmyndarinnar Pétur Pan.

Bandarískar kvikmyndir
Disney-kvikmyndir
Kvikmyndir frumsýndar 2002
Hver skellti skuldinni á Kalla kanínu

Who Framed Roger Rabbit er bandarísk kvikmynd frá árin 1988. Hún er blönduð kvikmynd, það er bæði leikin og teiknuð. Touchstone Pictures, dótturfyrirtæki Disney frumsýndi myndina 22. júní 1988. Myndin hlaut bæði lof gagnrýnenda og áhorfenda og varð metsölumynd.

Tenglar

Kvikmyndir frumsýndar 1988
Bandarískar kvikmyndir
Disney-kvikmyndir
Götuhjól

Götuhjól er reiðhjól sem er hannað til að hjóla á sléttu undirlagi, einkum malbiki. Það sem helst einkennir götuhjól er þyngd þess og stífleiki sem hafa áhrif á það hversu vel átakið á fótstigin nýtist hjólunum. Götuhjól er oftast með hrútastýri og hnakkinn staðsettan ofan við stýrið þannig að hjólreiðamaðurinn geti beygt sig niður til að minnka loftmótstöðuna, stutt bil milli hjólanna til að auka viðbragð í beygjum og hlutfallslega lítinn mismun á milli gíra til að hjólreiðamaðurinn geti stigið hjólið sem jafnast miðað við aðstæður. Stell götuhjóla eru stíf og grönn með mjó dekk til að minnka viðnám, stöngin er oftast alveg lárétt og stöngin, sláin og sætisstöngin mynda þríhyrning.

Til eru fjölmörg afbrigði af götuhjólum eins og langferðahjól (touring og endurance bike) með lengra bil á milli hjólanna, malarhjól með breiðari dekk fyrir notkun á malarvegum og utan vega og götuhjól með straumlínulögun (aerobike).

Reiðhjól
Langferðahjól

Langferðahjól er reiðhjól sem er hannað eða uppsett fyrir lengri hjólaferðir eða ferðalög. Það getur verið með sveigjanlegra stell og lengra á milli hjóla til að auka þægindi, sterkari hjól sem geta borið farangur, og festingar fyrir bretti, bögglabera og flöskuhaldara.  

Langferðahjól eru annars mjög fjölbreytt og ólík eftir því hvers konar ferðalagi þau eiga að þjóna. Fyrir lengri ferðir geta þau til dæmis verið dempuð hjól eða malarhjól en fyrir ferðalög með ýmsum festingum fyrir búnað. 

Gerðir reiðhjóla
Flying Fish Cove

Flying Fish Cove (enska: „Flugfiskavík“) er aðalbyggðin á Jólaeyju í Kyrrahafi. Byggðin heitir eftir breska sjómælingaskipinu Flying Fish en hún er á flestum kortum aðeins nefnd The Settlement („byggðin“). Hún var fyrsta landnemabyggð Breta á eyjunni stofnuð árið 1888. Um þriðjungur íbúa eyjarinnar býr í byggðinni þar sem er lítil höfn.

Jólaeyja
Fort-de-France

Fort-de-France er höfuðstaður frönsku eyjarinnar Martinique. Upphaflega hét bærinn Fort-Royal eftir virki sem Frakkar reistu þar. Bærinn var stjórnsýslumiðstöð eyjarinnar en bærinn Saint-Pierre var menningarlegur höfuðstaður hennar þar til hann eyðilagðist í eldgosi árið 1902. Íbúar Fort-de-France eru um 90 þúsund.

Martinique
Kjötmjöl

Kjötmjöl er malaður   sláturúrgangur og bein  stórgripa og sauðfjár. Það var áður notað sem fóður en því hefur verið hætt vegna hættu á riðusmiti. Kjötmjöl er notað sem áburður en í því  er að finna helstu næringarefni sem plöntur þurfa til vaxtar í hentugum hlutföllum.

Heimild
Thomas Piketty

Thomas Piketty (f. 7. maí 1971) er franskur hagfræðingur sem þekktur er fyrir rit sín um auðmagn og ójafna tekjudreifingu. Hann er prófessor við École des hautes études en sciences sociales (EHESS) og prófessor við hagfræðiskóla í París. Piketty er höfundur metsölubókarinnar Fjármagn á 21. öldinni en sú bók kom út á ensku í mars 2014.

Tenglar 
 Rokkstjarna hagfræðinnar með allt á hreinu (Stefán Ólafsson) 
 Ójöfnuður - Piketty slær í gegn (Stefán Ólafsson) 
Franskir hagfræðingar
Fjármagn á 21. öldinni

Fjármagn á 21. öldinni er bók eftir franska hagfræðinginn Thomas Piketty. Bókin er um 700 blaðsíður og kom út í Frakklandi árið 2013. Hún heitir á frummálinu Le Capital au XXIe siècle en ensk þýðing kom út 2014 og er titill þeirrar útgáfu Capital in the Twenty-First Century.

Bókin vakti strax mikla at hygli og varð metsölurit en slíkt er óvanalegt um fræðibækur í hagfræði. Bókin þykir vel skrifuð og texti hennar einfaldur og skýr. Byggt er á miklu gagnasafni og rannsóknum höfundar.
Koparöld

Koparöld er millitímabil milli steinaldar og bronsaldar og vísar til þess að mönnum tókst að bræða kopar við háan hita en höfðu ekki uppgötvað að með því að blanda tini saman við bræddan kopar væri hægt að búa til brons. Elstu dæmin um koparáhöld eru frá Serbíu frá því um 5000 f.Kr. Enski fornleifafræðingurinn John Evans stakk árið 1881 upp á þessu heiti yfir millibilsástandið áður en hin eiginlega bronsöld hefst en kaus þó að gera hana ekki að fjórðu öldinni í þriggja alda kerfinu yfir tækniþróun á forsögulegum tíma.

Minjar benda til þess að bronsgerð með blöndun tins hafi hafist fremur snemma eftir að bræðsla kopars hófst svo oft er erfitt að sjá skilin þarna á milli. 

Koparöld
Jón S. Bergmann

Jón S. Bergmann (30. ágúst 1874 – 9. september 1927) var íslenskt skáld. Hann fæddist að Króksstöðum í Miðfirði í Vestur-Húnavatnssýslu. Foreldrar hans voru Sigfús Bergmann Guðmundsson og fyrri kona hans Jóhanna Jónsdóttir. Kona Jóns var Helga Málmfríður Magnúsdóttir (f. 1880) frá Miðhúsum í Garði en þau slitu samvistir. Jón og Helga áttu saman eina dóttur, Guðrúnu Jóhönnu (f. 1904).

Jón stundaði nám í Flensborg. Var hann síðan 3 ár í Englandi, þá barnakennari í Njarðvíkum og Keflavík og lögregluþjónn í Hafnarfirði um hríð frá 1906. Fór þá til Englands og var í siglingum frá Fleetwood til Ameríku í 7 ár. Kom þá enn heim, var víða og stundaði ýmis störf, einkum skrifstofustörf. Hann var hestamaður mikill.

Þegar Jón var til sjós þá mun skipskista hans hafa glatast í einni ferðinni og þar með allur skáldskapur hans í bundnu máli.

Jón varð snemma kunnur af ýmsum lausavísum og kvæðum enda hagmæltur mjög og fljótur að yrkja og er talinn einn af snjöllustu hagyrðingum landsins. Eftir Jón liggja fjölmargar lausavísur og tvær ljóðabækur Ferskeytlur (1922) og Farmannsljóð (1925). Saman hafa þessar bækur verið gefnar út sem Ferskeytlur og farmannsljóð (1949). Útgefandi Ferskeytlna og farmannsljóða var dóttir Jóns, Guðrún Jóhanna.

Tenglar 
 Ferskeytlur og farmannsljóð; ritdómur í Morgunblaðinu, 20. des., 1949
 Minningargrein; Minningargrein í vikublaði Alþýðublaðsins, 9. sept., 1927
 Lausavísur; Safn lausavísna hjá Héraðsskjalasafni Skagfirðinga
 Andlátstilkynning; Tilkynning í Lögrjettu, 14. sept., 1927

Íslensk skáld
Hjónaband samkynhneigðra

Hjónaband samkynhneigðra er hjónaband milli tveggja samkynhneigðra, það er að segja tveggja einstaklinga af sama kyni eða kynvitund. Í flestum löndum eru hjónabönd samkynhneigðra ólögleg en víðar er verið að breyta lögum eða ræða um að breyta þeim til að heimila slík hjónabönd. 

Fyrstu lögin til að heimila hjónabönd samkynhneigðra tóku gildi á fyrstu árum 21. aldar en frá júní 2020 mega samkynhneigðir giftast í 29 löndum: (Argentínu, Ástralíu, Austurríki, Bandaríkjunum, Belgíu, Brasilíu, Bretlandi, Danmörku, Ekvador, Finnlandi, Frakklandi, Hollandi, Írlandi, Íslandi, Kanada, Kólumbíu, Lúxemborg, Malta, Nýja-Sjálandi, Noregi, Portúgal, Spáni, Suður-Afríku, Svíþjóð, Taívan, Úrúgvæ og Þýskalandi) og sumum fylkjum Mexíkós. Kosta Ríka leyfði hjónabönd samkynhneigðra í maí 2020.

Kannanir sem hafa verið gerðar í ýmsum löndum leiða það í ljós að stuðningur almeninngs fyrir hjónabönd samkynhneigðra sé að aukast. 

Innleiðing hjónabanda samkynhneigðra er mismunandi efitr löndum og heimssvæðum en það hefur verið heimilt með því að breyta löggjöf um hjónabönd, með dómsúrskurði sem er byggður á stjórnskipulegum jafnréttisrétti eða með kosningum (annaðhvort þjóðaratkvæðagreiðslu eða frumkvæðisrétti). Viðurkenning á hjónaböndum samkynhneigðra er talin mannréttinda- og borgararéttindamál og hefur stjórnfræðilegar, samfélagslegar og í sumum tilfellum trúarlegar afleiðingar. Mikið er deilt um á hvort samkynhneigðir skuli hafa rétt til að ganga í hjónaband, fá viðurkenningu á sambandi sínu með staðfestri samvist eða þeim verði neitt slík réttindi.

Tilvisun

Heimildir 

Hjónaband
Gustavsberg

Gustavsberg er þéttbýli í sveitarfélaginu Värmdö í Svíþjóð. Þar búa 11 333 manns (2010).

Neðanmálsgreinar

Tenglar 

Borgir í Svíþjóð
Älvdalen

Älvdalen er þéttbýli í sveitarfélaginu Älvdalen í Svíþjóð. Þar búa 1 810 manns (2010).

Neðanmálsgreinar 

Þéttbýlisstaðir í Älvdalen
Hova

Hova er þéttbýli í sveitarfélaginu Gullspång í Svíþjóð. Þar búa 1.288 manns (2010).

Neðanmálsgreinar

Tenglar 

Þéttbýlisstaðir í Gullspång
Júlísku Alparnir

Júlísku Alparnir eru fjallgarður í Suðaustur-Ölpunum sem ná frá norðausturhluta Ítalíu inn í Slóveníu. Þar er hæsti tindurinn, Triglav, sem er hæsta fjall Slóveníu, 2.864 metrar yfir sjávarmáli. Næsthæsti tindur fjallgarðsins er Jôf di Montasio á Ítalíu, 2.755 metrar á hæð. Nafnið er dregið af nafni Júlíusar Caesars sem stofnaði bæinn Cividale del Friuli við rætur fjallanna. Júlísku Alparnir þekja um 4400 km² svæði. Stór hluti þeirra er innan Triglav-þjóðgarðsins. 

Alpafjöll
Fjöll í Slóveníu
Fjöll á Ítalíu
Frönsku byltingarstríðin

Frönsku byltingarstríðin eða Frönsku byltingarstyrjaldirnar voru röð átaka milli Fyrsta franska lýðveldisins og nokkurra evrópskra konungsríkja sem hófust í kjölfar Frönsku byltingarinnar og stóðu í tíu ár, frá 1792 til 1802. Með nýjungum í hernaði og almennri herkvaðningu tókst Franska byltingarhernum að vinna sigur á herjum hinna ýmsu hernaðarbandalaga sem beint var gegn þeim og vinna ný lönd í Niðurlöndum, Rínardal og Ítalíu. 

Frönsku byltingarstríðunum er venjulega skipt í Fyrsta bandalagsstríðið (1792-1797) og Annað bandalagsstríðið (1798-1801) en Frakkland átti í samfelldu stríði við Bretland frá 1793 til 1802. Stríðinu lauk formlega með friðarsáttmálanum í Amiens 1802 en átök blossuðu aftur upp þegar Napóleonsstyrjaldirnar hófust árið eftir. 

Franska byltingin
Stríð á 18. öld
Stríð á 19. öld
Saga Frakklands
Saga Bretlands
Saga Heilaga rómverska ríkisins
Saga Prússlands
Stjáni blái

Stjáni blái (enska: Popeye the Sailor Man) var myndasögupersóna sköpuð af Elzie Crisler Segar fyrir bandarísku blaðamiðstöðina King Features Syndicate. Stjáni blái birtist sem persóna í myndasögudálki sem nefndist Thimble Theatre („Fingurbjargarleikhúsið“) þann 17. janúar árið 1929. Nokkrum árum seinna varð Popeye nafn myndasögunnar. Í seinni tíð voru gerðar teiknaðar kvikmyndir, leikþættir, leiknar kvikmyndir og tölvuleikir eftir sögunni. Þó Stjáni hafi orðið aðalpersóna dálksins og ein vinsælasta myndasögupersónan sem King Features skapaði, þá birtist hann ekki fyrr en eftir tíu ára útgáfu myndasögunnar.

Nafn persónunnar á íslensku vísar í Stjána bláa, kunnan sjógarp frá Keflavík sem skáldið Örn Arnarson orti um samnefnt kvæði.

Tengt efni 
 Stjáni blái (myndasaga)
 Stjáni blái (kvikmynd)
 Stjáni blái (tölvuleikur)

Bandarískar myndasögur
VISA-bikar karla í knattspyrnu 2010

VISA-bikar karla 2010 var leikinn þann 14. ágúst 2010 á Laugardalssvelli. KR-ingar kepptu á móti Fimleikafélagi Hafnarfjarðar. FH unnu sinn 2. bikar með fjórum mörkum gegn engum mörkum frá KR.

Úrslitaleikur 

: (4-3-3) Mark: Gunnleifur
Gunnleifsson. Vörn: Guðmundur
Sævarsson (Ásgeir Gunnar Ásgeirsson 46.), Freyr Bjarnason,
Tommy Nielsen, Hjörtur Logi Valgarðsson (Helgi Valur Pálsson
90.). Miðja: Björn Daníel Sverrisson, Pétur Viðarsson, Matthías
Vilhjálmsson. Sókn: Ólafur Páll
Snorrason, Atli Viðar Björnsson,
Atli Guðnason. Þjálfari: Heimir
Guðjónsson.

: (4-4-2) Mark: Lars Ivar
Moldskred. Vörn: Skúli Jón Friðgeirsson, Mark Rutgers, Grétar
Sigfinnur Sigurðarson, Guðmundur
Reynir Gunnarsson (Dofri Snorrason 68.). Miðja: Kjartan Henry
Finnbogason, Bjarni Guðjónsson,
Baldur Sigurðsson, Óskar Örn
Hauksson (Viktor Bjarki Arnarsson
83.). Sókn: Guðjón Baldvinsson
(Jordao Diogo 68.), Björgólfur
Takefusa. Þjálfari: Rúnar
Kristinsson.

Fróðleikur

Heimildaskrá

Visa-bikar karla
Knattspyrna á Íslandi
Robin Williams

Robin McLaurin Williams (21. júlí 1951 – 11. ágúst 2014) var bandarískur uppistandari og leikari. Meðal kvikmynda sem hann lék í eru Stjáni blái (1980), Good Morning, Vietnam (1987), Dead Poets Society (1989), Awakenings (1990), og Good Will Hunting (1997).

Hann var tilnefndur til óskarsverðlaunanna sem besti leikari þrisvar og vann verðlaun fyrir besta aukaleikara fyrir myndina Good Will Hunting. Hann vann tvö Emmy verðlaun, fjögur Golden Globe-verðlaun, tvö Screen Actors Guild-verðlaun og fimm Grammy-verðlaun. 

Williams átti við þunglyndi og áfengissýki að stríða yfir mestallann ferilinn. 11. ágúst 2014 fannst hann látinn eftir að hafa framið sjálfsmorð með hengingu á heimili sínu í Paradise Cay, Kalifornía.

Tilvísanir

Tenglar

 

Bandarískir leikarar
Bandarískir uppistandarar
Dauðsföll af völdum sjálfsmorða
Óskarsverðlaunahafar í flokki besta karlleikara í aukahlutverki
Pöddusveppir

Pöddusveppir (fræðiheiti: Cordyceps) eru ættkvísl asksveppa sem inniheldur um 400 tegundir. Allir pöddusveppir eru sníkjuverur sem sækja flestir á skordýr og önnur liðdýr.

Tvær tegundir pöddusveppa lifa á Íslandi, herkylfingur (C. militaris) og mjölkylfingur (C. memorabilis).

Tilvísanir

Asksveppir
Gufuneskirkjugarður

Gufuneskirkjugarður er kirkjugarður í Grafarvogi í Reykjavík. Gufuneskirkjugarður liggur í 
miðju Grafarvogshverfi, á milli Húsahverfis og Rimahverfis  og er um 30 hektarar að stærð. Garðurinn var 
vígður 16. júní 1980. Gert er ráð fyrir að búið verði að úthluta öllum grafarstæðum í kringum 2015-2017.

Tengt efni 
 Hólavallagarður
 Fossvogskirkjugarður
 Víkurgarður

Tenglar 
 Gufuneskirkjugarður, ratkort 
 Gufuneskirkjugarður ítarefni

Grafarvogur
Kirkjugarðar í Reykjavík
Norðurströndin

Norðurströndin er strandlengja Reykjavíkur milli Hallsteinsgarðs í Gufunesi og Blikastaðakróar. Svæðið milli  odda Geldinganess og Blikastaðakróar er stærsta óspillta strandsvæðið á norðurströnd Reykjavíkur. Samspil fjöru, fjörukambs, kletta, mólendis og votlendis gera svæðið all fjölbreytt hvað gróðurfar varðar. Fuglalíf og lífríkar fjörur einkenna svæðið. 

Skipulagssvæðið er rúmir 40 hektarar, frekar aflangt svæði meðfram ströndinni og afmarkast af 
Strandvegi til suðurs, golfbrautum norðan Staðarhverfis að suð- og suðaustan, sjónum og 
fjörunni að norðan (sem og sveitarfélagsmörkum við Mosfellsbæ) og svæðinu við 
umhverfislistaverkin í Gufunesi til vesturs.

Heimild 
 Norðurströndin - Blikastaðakró - Geldinganes, Lýsing og matslýsing fyrir deiliskipulag 2011 

Grafarvogur
Úlfarsá

Úlfarsá er á sem rennur úr Hafravatni. Áin er um 7 km löng og rennur í bugðum og sveigjum til vesturs og fellur til sjávar í Blikastaðakró.
Úlfarsá  er yfirleitt 10–20 metra breið, tær og ekki straumþung. Í ánni eru víða  fossar og flúðir þeirra á meðal eru  Fossaleynisfossar  undir Keldnaholti og Króarfoss við ósinn.  Árbakkar eru vel  grónir. Ofan við Fossaleynisfossa var gerð  stífla vegna vatnstöku Áburðarverksmiðjunnar í  Gufunesi og ofan við stífluna er dálítið lón. Í Úlfarsá er laxveiði.

Heimildir 
 Úlfarsá- Korpa

Grafarvogur
Blikastaðakró

Blikastaðakró er ríflega 2 km strandlengja sem liggur við ósa Úlfarsár að odda Geldinganess þar sem skiptast á grunn vik eða víkur með sand og/eða malarfjöru og 2 - 4 m há klettanef sem ganga í sjó fram. Dýpsta víkin er Gorvík. Klettnefin eru vaxin mólendisgróðri og fléttugróðri, en inn af vikunum er graslendi og stundum mólendi og votlendisblettir. Mikið fuglalíf er í Blikastaðakrá á öllum árstímum  og þar eru mikill fjöldi margæsa á fartíma og sendlinga að vetrarlagi. Svæðið er allt á náttúruminjaskrá og IBA-skrá og hluti svæðisins Varmárósar var friðlýstur árið 1980.

Fuglalíf í Blikastaðakró 
Þessar fuglategungir hafa sést:
 Fýll er algengur frá á útmánuðum og fram á haust og verpur stundum í Gorvík 
 Dílaskarfur er strjáll vetrargestur 
 Grágæs er strjáll varpfugl í Korpúlfsstaðahólma 
 Margæs er fargestur 
 Rauðhöfðaönd er algengur vetrargestur 
 Stokkönd er algengur vetrargestur og varpfugl sem  sést allt árið 
 Æður er algeng allt árið. Hún verpur í Korpúlfsstaðahólma og einnig við Úlfarsá 
 Hávella er algengur vetrargestur 
 Toppönd er strjáll varpfugl
 Tjaldur er algengur vetrargestur og strjáll varpfugl 
 Sandlóa er strjáll varpfugl og allalgengur fargestur 
 Heiðlóa er strjáll varpfugl og allalgengur fargestur 
 Sendlingur er strjáll fargestur 
 Lóuþræll er allalgengur fargestur 
 Rauðbrystingur er allalgengur fargestur 
 Sanderla er strjáll fargestur 
 Hrossagaukur er strjáll varpfugl 
 Jaðrakan er strjáll fargestur 
 Spói er strjáll varpfugl 
 Tildra er strjáll vetrargestur og allalgengur fargestur 
 Stelkur er allalgengur vetrargestur og fargestur en strjáll varpfugl 
 Hettumáfur er allalgengur árið um kring en strjáll varpfugl 
 Stormmáfur er allalgengur á vorin og var áður varpfugl 
 Sílamáfur er algengur gestur og var áður algengur varpfugl en er nú strjáll varpfugl 
 Silfurmáfur er sjaldséður gestur en var áður varpfugl
 Hvítmáfur er fremur sjaldséður gestur 
 Svartbakur er fremur sjaldséður en var áður varpfugl 
 Rita er sjaldséður gestur 
 Kría  er allalgengur gestur og strjáll varpfugl 
 Langvía er strjáll vetrargestur 
 Álka er strjáll vetrargestur 
 Haftyrðill er strjáll vetrargestur 
 Þúfutittlingur er strjáll varpfugl 
 Steindepill er strjáll gestur 
 Hrafn sést allt árið og varp áður í sjávarhömrum við Gorvík 
 Snjótittlingur er vetrargestur

Heimildir 
 Kristbjörn Egilsson, Kristinn Haukur Skarphéðinsson 1956,Haukur Jóhannesson, Jóhann Óli Hilmarsson Náttúrufar með Sundum í Reykjavík : Elliðaárdalur, Úlfarsá, Blikastaðakró, Grafarvogur, Elliðavogur og Laugarnes, Náttúrufræðistofnun Íslands, 1999
 Blikastaðakró - Leiruvogur (Náttúrufræðistofun Íslands)
 Leiruvogur - Blikastaðakró
 Korpúlfsstaðir  Blikastaðir
 Korpúlfsstaðir landamerki (sarpur.is)

Grafarvogur