alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Björn Borg

Björn Rune Borg (f. 6. júní 1956) er sænskur tennisleikari fæddur í Södertälje. Hann var aðeins fjórtán ára þegar hann hóf atvinnumennsku í tennis og varð yngsti karlmaðurinn sem unnið hafði Opna franska meistaramótið árið 1974. Tveimur árum síðar sigraði hann á Wimbledon aðeins tvítugur að aldri. Hann var einn besti tennisleikari heims eftir miðjan 8. áratuginn en lýsti því yfir að hann væri hættur að keppa í janúar árið 1983. Sex árum síðar komst hann naumlega hjá persónulegu gjaldþroti þegar fyrirtæki hans, Björn Borg Design, fór á hausinn. Í upphafi 10. áratugarins hóf hann aftur að keppa en tókst ekki að vinna eina einustu keppni. Árið 1997 byrjaði tískuvöruframleiðandinn World Brand Management að þróa tískuvörur með nafninu Björn Borg. Hann seldi þeim allan rétt til að nota vörumerkið árið 2006.

Sænskir tennisleikarar
Andrej Sakharov

Andrej Dmtríjevítsj Sakharov (rússneska: Андре́й Дми́триевич Са́харов; 21. maí 1921 – 14. desember 1989) var sovéskur kjarneðlisfræðingur, aðgerðasinni og mannréttindafrömuður. Hann tók þátt í þróun fyrstu sovésku kjarnorkusprengjunnar og er þekktur sem höfundur þriðju hugmyndar Sakharovs. Á 6. áratugnum stakk hann upp á tæki fyrir stýrðan kjarnasamruna, Tokamak, sem síðar var smíðaður af hópi vísindamanna undir stjórn Lev Artsímovítsj. Eftir 1965 hóf hann rannsóknir á sviði öreindafræði og heimsfræði. 

Í upphafi 7. áratugarins hóf hann baráttu sína gegn útbreiðslu kjarnavopna og fyrir auknum mannréttindum í Sovétríkjunum. Afleiðingin var sú að hann lenti undir smásjá yfirvalda og eftir að hann var tilnefndur til friðarverðlauna Nóbels 1973 stimpluðu fjölmiðlar í Sovétríkjunum hann svikara ásamt Aleksandr Solzhenítsyn. Honum voru veitt friðarverðlaunin árið 1975 en fékk ekki að taka við þeim. Þann 22. janúar 1980 var hann handtekinn í kjölfar mótmæla gegn innrás Sovétríkjanna í Afganistan. Hann var sendur í útlegð til borgarinnar Nízhníj Novgorod þar sem lögreglan fylgdist grannt með honum. Tvisvar, 1984 og 1985, fór hann í hungurverkfall til að knýja á um að eiginkona hans, Jelena Bonner, fengi að fara til hjartaskurðlæknis í Bandaríkjunum en í bæði skiptin var hann fluttur á spítala og matur neyddur ofan í hann.

Árið 1985 stofnaði Evrópuþingið Sakharov-verðlaunin fyrir skoðanafrelsi og árið eftir lauk útlegð hans þegar Míkhaíl Gorbatsjov bauð honum að snúa aftur til Moskvu. Þar átti hann þátt í stofnun stjórnmálasamtaka sem voru virk í stjórnarandstöðu síðustu ár Sovétríkjanna.

Sovéskir vísindamenn
Sovéskir aðgerðasinnar
Handhafar friðarverðlauna Nóbels
Royal Jordanian

Royal Jordanian Airlines (arabíska: الملكية الأردنية‎; Al-Malakiyyah al-'Urduniyyah) er flugfélag með höfuðstöðvar í Amman í Jórdaníu. Félagið var stofnað sem hlutafélag með tilskipun frá Hussein Jórdaníukonungi 15. desember 1963. Því var síðar breytt í ríkisfyrirtæki en hlutafélagavætt aftur 2001 og einkavætt árið 2007. Það er meðlimur í flugbandalaginu Oneworld.

Tenglar

 Vefur Royal Jordanian

Jórdönsk flugfélög
Boeing B-52 Stratofortress

Boeing B-52 Stratofortress er langdræg sprengjuflugvél frá Boeing með 32 tonna burðargetu. Bandaríski flugherinn hefur notað þessar vélar frá því þær komu á markað árið 1955. Upphaflega voru þær hannaðar til að bera kjarnavopn í kalda stríðinu en hafa oftast borið hefðbundnar sprengjur. Í Persaflóastríðinu var 40% af sprengjum Bandaríkjamanna varpað úr slíkum vélum. 

Boeing-flugvélar
Sprengjuflugvélar
Kano

Kano er borg í Nígeríu og höfuðstaður Kano-fylkis í Norður-Nígeríu. Stórborgarsvæðið er það stærsta í Nígeríu ef Lagos er undanskilin. Íbúar borgarinnar eru rúmar tvær milljónir en tæpar þrjár á öllu stórborgarsvæðinu. Borgin er aðallega byggð hausum og var höfuðborg konungsríkis þeirra frá 999 þar til Sokoto-kalífadæmið lagði það undir sig 1807 og konungdæmið varð Furstadæmið Kano. 

Kano
Borgir í Nígeríu

ha:Kano#Tarihin Kano
Três Pontas

Três Pontas er borg í Brasilíu með yfir 53 þúsund íbúa.

Myndir úr Três Pontas 

Borgir í Brasilíu
Scotice

Scotice og Icecan voru sæsímastrengir milli Kanada, Íslands, Færeyja og Skotlands. Þeir náðu samanlagt frá Corner Brook á Nýfundnalandi til Stórhöfða í Vestmannaeyjum til Velbastaðar á Straumey til Gairloch á norðvesturströnd Skotlands, alls 4200km leið. Strengirnir voru lagðir að frumkvæði Stóra norræna ritsímafélagsins en þátttakendur voru ríkisstjórnir Danmerkur, Bretlands og Kanada auk Alþjóðaflugmálastofnunarinnar. Með lagningu strengjanna fékk Stóra norræna ritsímafélagið einkarétt á símasambandi við Ísland. Scotice, frá Íslandi til Færeyja og Skotlands, var tekinn í notkun 22. janúar 1962 en Icecan, frá Kanada til Íslands, 31. desember sama ár eftir nokkur vandræði með bilanir. Scotice var með 24 talsímarásir og Icecan með 20 og gerðu þessir strengir Íslendingum og Færeyingum í fyrsta sinn kleift að hringja og senda fax til útlanda. Þetta var helsta samskiptaleið Íslands við útlönd þar til Skyggnir var tekinn í notkun og símtöl fóru um gervihnött árið 1980. Strengirnir voru áfram notaðir sem varatenging til 1987. 

Sæsímastrengir
Ramsay MacDonald

James Ramsay MacDonald (12. október 1866 – 9. nóvember 1937) var breskur stjórnmálamaður. Hann var fyrsti leiðtogi Breska verkamannaflokksins og fyrsti forsætisráðherra Bretlands úr þeim flokki. Hann varð alls þrisvar forsætisráðherra; í fyrstu ríkisstjórn verkamannaflokksins frá janúar til nóvember 1924, í annarri ríkisstjórn verkamannaflokksins frá 1929 til 1931 og í þjóðstjórninni 1931 til 1935. Hann sagði af sér 1931 vegna andstöðu ráðherra við gjaldfellingu breska pundsins (sem átti að vera liður í að bregðast við heimskreppunni) og myndaði þjóðstjórn með Breska íhaldsflokknum og Frjálslynda flokknum. Í kosningum sama ár beið verkamannaflokkurinn afhroð. Hans var því lengi minnst innan flokksins sem svikara sem leiddi andstæðingana til valda. Síðustu ár hans í embætti sagði aldurinn til sín og ræður hans urðu ruglingslegar. Winston Churchill og fleiri íhaldsmenn sökuðu hann um linkind gagnvart uppgangi Hitlers í Þýskalandi. Að lokum sagði hann af sér og íhaldsmaðurinn Stanley Baldwin tók við forsætisráðherraembætti í þjóðstjórninni en MacDonald varð forseti ríkisráðsins.

Tilvísanir

Forsætisráðherrar Bretlands
Leiðtogar breska Verkamannaflokksins
Skoskir stjórnmálamenn
Utanríkisráðherrar Bretlands
Ralstonia

Ralstonia er ættkvísl baktería innan ættar Burkholderiaceae. Meðlimir ættkvíslarinnar eru staflaga og Gram-neikvæðir. Sumar tegundir eru kvikar og hafa þá ýmist staka, endastæða svipu eða kringstæðar svipur. Þær eru loftháðar og þarfnast því súrefnis til vaxtar og nota það sem loka-rafeindaþega í öndun. Undantekning er þó tegundin Ralstonia eutropha, sem er valháð loftfælin og getur með nítratöndun þrifist án súrefnis. Ættkvíslin er nefnd til heiðurs bandaríska örverufræðingnum Ericka Ralston.

Heimildir

Tenglar
Erfðamengi Ralstonia tegunda
Gerlar
Jens Otto Krag

Jens Otto Krag (15. september 1914 – 22. júní 1978) var danskur stjórnmálamaður, þingmaður Sósíaldemókrataflokksins og forsætisráðherra Danmerkur í þremur ríkisstjórnum frá 1962 til 1972, tímabili sem einkenndist af miklum hagvexti í Danmörku. Hann var forseti Norðurlandaráðs 1971. Hann barðist fyrir því að Danmörk yrði hluti af Evrópubandalaginu sem gekk eftir í kjölfar þjóðaratkvæðagreiðslu 1972. Eftir hana sagði hann af sér, flestum að óvörum.

Tilvísanir

Forsætisráðherrar Danmerkur
Varðveislusafn

Varðveislusafn er safn skjala eða fræðigreina fyrir háskólabókasafn eða þjóðbókasafn ætlað til langtíma varðveislu. Safnið getur verið hvoru tveggja, efnislegt eða rafrænt. Varðveislusöfn eru í auknum mæli rafræn og í opnum aðgangi.

Í sumum tilvikum, til dæmis fyrir sérhæfð háskólabókasöfn ber doktorsnemum skylda til þess að skila eintaki af doktorsritgerð sinni til varðveislusafns háskólabókasafnsins. Í lögum margra landa um skylduskil er mælt fyrir um að varðveita eigi eintök af öllu útgefnu efni, þar með töldu rafrænu efni. Í slíkum tilvikum er aðferðum vefsöfnunar stundum beitt.

Tenglar 
 Tenglasafn varðveislusafna í opnum aðgangi  Directory of Open Access Repositories (OpenDOAR)
 Annað tenglasafn varðveislusafna í opnum aðgangi
 Upplýsingar um vinsældir varðveislusafna á netinu 
 Kort sem sýnir staðsetningu varðveislusafna í heiminum

Á Íslandi 
 Hirsla , rafrænt varðveislusafn Landspítalans
 Skemman, rafrænt varðveislusafn háskólasamfélagsins á Íslandi
 Rafhlaðan , rafrænt varðveislusafn Landsbókasafns Íslands - Háskólabókasafns

Bókasöfn
Skjalasöfn
Vefsöfnun

Vefsöfnun nefnist tæknileg aðferð við að safna gögnum af vefsíðum. Þannig er í vissum skilningi hermt eftir þeirri mennsku aðgerð að skoða vefi, annað hvort með því að búa til forrit sem notast við Hypertext Transfer Protocol-aðferðina eða með því að nýta vafra á borð við Internet Explorer eða Mozilla Firefox.

Forrit sem nefnist Heretrix hefur verið þróað, upprunalega til þess að safna vefum fyrir Internet Archive en er nú notað víða, þar á meðal af Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafni.

Tenglar  
 Internet Archive, stærsta og þekktasta vefsöfnunin
 Vefsafn á vegum Landsbókasafns Íslands - Háskólabókasafns
 Netarkivet, dönsk vefsöfnun

Veraldarvefurinn
Elda Grin

Elda Grin (Էլդա Գրին, Elda Ashoti Grigoryan) (f. 1928 - d. 2016) var armenskur rithöfundur, sálfræðingur og lagasérfræðingur. Hún fæddist í Tíblisi í Georgíu. Á árunum 1943-1947 nam hún við deild erlendra tungumála við rússneska kennaraskólann í Jerevan. Elda Grin var prófessor í sálfræði við Jerevan-háskóla. 

Hún gaf út tíu smásagnasöfn, þar á meðal: A Night Sketch (1973), My Garden (1983), We Want to Live Beautifully (2000), Space of Dreams (2004). Smásagan Hendurnar var skrifuð árið 1983.

Armenskir rithöfundar
Tungl Mars

Mars hefur tvö tungl, Fóbos og Deimos. Asaph Hall fann þau bæði árið 1877. Tunglin heita eftir persónum úr grískri goðafræði, Fóbos (ótti) og Deimos (ofsahræðsla/kvíði) sem fylgdu föður sínum Ares í bardaga. Ares var grísk hliðstæða rómverska stríðsguðsins Mars. Deildar meiningar eru um uppruna tunglanna. Ein kenning gerir ráð fyrir því að þau séu smástirni sem Mars hefur fangað en hvað Fóbos varðar benda athuganir á efnasamsetngu og innri gerð hans mögulega frekar til þess að hann sé myndaður úr sama efni og Mars sem gæti hafa kastast út í geim við árekstur Mars við stórt reikistirni.

Frá sjónarhóli á miðbaugi Mars þá lítur fullt tungl Fóbosar út fyrir um þriðjungur af þvermáli fulls tungls á himnium á jörðinni. Sýndarbreidd hans er á milli 8' (við sjóndeildarhring) og 12' (á hvirfilpunkti). Því fjær sem farið er frá miðbaugi Mars, þeim mun minni myndi Fóbós líta út fyrir að vera og frá heimskautum Mars sést hann alls ekki vegna þess að hann nær þar aldrei upp fyrir sjóndeildarhring vegna nálægðar hans við reikistjörnuna. Deimos líkist hins vegar aðeins bjartri stjörnu á himininum, sýndarþvermál hans frá Mars er örlítið meira en sýndarþvermál Venusar frá jörðinni séð eða um 2'. Sýndarþvermál sólarinnar frá Mars er hins vegar um 21' þannig að það verða engir almyrkvar á sólu þar sem tunglin eru of lítil til þess að geta falið alla sólarskífuna. tunglmyrkvar eru á hinn bóginn mjög algengir og eiga sér stað á næstum því hverri nóttu. Þegar tunglin ganga fyrir sólina er í raun frekar um að ræða þvergöngur en mykrva.

Hreyfingar tunglanna á himninum eru afar ólíkar því sem við eigum að venjast með jarðarmánann. Fóbos gengur einn hring um Mars á aðeins 7,66 klukkustundum. Það er mun skemmri tími en einn sólarhringur á Mars. Fóbos rís í vestri og sest í austri og rís á nýjan leik á aðeins 11 klukkustundum. Deimos gengur hins vegar einn hring á sporbaugi sínum á rúmum 30 tímum. Það þýðir að hann gengur aðeins lítillega hraðar en snúningur Mars um sjálfan sig. Deimos gengur því mjög hægt yfir himininn, hann rís í austri, gengur yfir himinninn á 2,7 sólarhringum og sest í vestri.

Tunglin hafa bæði bundinn möndulsnúning og snúa því ávallt sömu hliðinni að Mars. Þar sem Fóbos gengur hraðar um reikistjörnuna en hún snýst um sjálfa sig þá eru flóðkraftar smátt og smátt að draga hann innar. Óhjákvæmilega kemur að því að sporbaugur Fóbosar mun þrengjast svo mikið að hann gengur inn fyrir Roche-mörkin þar sem þyngdarkraftar Mars munu tæta tunglið í sundur. Gígaraðir á yfirborði Mars benda til þess að hann hafi áður haft fleiri tungl hlotið hafi þau örlög og að brot þeirra hafi fallið niður á yfirborð Mars. Deimos er á hinn bóginn nógu fjarri Mars til þess að hans sporbaugur er að hækka fremur en lækka sem er svipuð þróun og á sér stað með tungl jarðarinnar.

Heimildir

Mars (reikistjarna)
Tungl
393

Árið 393 (CCCXCIII í rómverskum tölum) var 93. ár 4. aldar og hófst á laugardegi samkvæm júlíska tímatalinu. Á þeim tíma var það þekkt innan Rómaveldis sem ræðismannsár Ágústusar og Ágústusar eða 1146 ab urbe condita.

Atburðir

 23. janúar - Þeódósíus mikli lýsti son sinn Honoríus, meðkeisara í Vestrómverska keisaradæminu.
 Þeódósíus mikli lét brjóta heiðin hof, helgistaði og forna gripi um allt Rómaveldi.
 Þeódósíus mikli afnam Ólympíuleikana.
 Kirkjuþingið í Hippó átti sér stað.

Fædd
 Sima Maoying, keisaraynja í Liu Song-veldinu í Kína (d. 439).
 Þeódóretos frá Kýrros, biskup og guðfræðingur.

Dáin
 Evnómíos frá Kysikos, arískur biskup og guðfræðingur.
 Zhai Zhao, keisari Wei.

393
391-400
Hornið (veitingastaður)

Hornið er íslenskur veitingastaður á horni Hafnarstrætis og Pósthússtrætis í Reykjavík. Veitingastaðurinn var stofnaður árið 1979 og hefur verið starfræktur allar götur síðan. Hornið var einna fyrstur veitingastaða á Íslandi til að framreiða pitsur. Stofnendur og eigendur Hornsins eru þeir Guðni Erlendsson, kaupmaður, og Jakob H. Magnússon, matreiðslumaður.

Annað 
 Fyrsti íslenski veitingastaðurinn sem bauð að staðaldri upp á pitsu var líklega Smárakaffi að Laugaveg 178. Líklega hófst það árið 1971.  Smárakaffi breytti um eigendur 1971 eða 1972 og varð þá Halti haninn. Þeir héldu uppi merkjum Smárakaffi og buðu upp á pitsur að staðaldri frá árinu 1972 eða 1973.

Tilvísanir

Tenglar 
 Heimasíða
 Nú eru það kúltúrpizzur; grein í Vikunni 1979 

Íslenskir veitingastaðir
Carnegie Hall

Carnegie Hall er tónleikahús á Manhattan í New York-borg númer 881 við Sjöunda breiðstræti rétt sunnan við Central Park. Húsið var reist af iðnjöfrinum Andrew Carnegie árið 1891. Fílharmoníuhljómsveit New York hafði þar aðsetur sitt til 1962. Húsið er með þrjá sali. Sá stærsti tekur 2804 í sæti á fimm hæðum. Það var teiknað af William Burnet Tuthill og mikið endurnýjað 1986 og 2003. Árin 1987-1989 var 60 hæða stórhýsi, Carnegie Hall Tower, reist við hlið hússins.

Tenglar

 Vefur Carnegie Hall

Tónleikahús í Bandaríkjunum
New York-borg
Ósonlagið

Ósonlagið er í andrúmslofti jarðar lag þar sem þéttleiki ósons (O3) er meiri en annars staðar. Þéttleikinn er samt sem áður mjög lítill, eða innan við tíu milljónarhlutar, en meðaltalið í andrúmsloftinu er 0,6. Ósonlagið er aðallega að finna í heiðhvolfinu í um 20-30km hæð, þótt það sé breytilegt eftir svæðum og árstímum. Óson og tvísúrefni (O2) ná að sía burt alla útfjólubláa geisla frá sólinni á bylgjulengdinni 280–100nm (UV-C) og ósonið síar auk þess út hluta þeirrar geislunar sem er aðalorsakavaldur sólbruna á bylgjulengdinni 315–280nm (UV-B) sem er 350 milljón sinnum sterkara efst í gufuhvolfinu en við yfirborð jarðar. Vegna þessa olli það miklum áhyggjum þegar í ljós kom að manngerð halógenkolefni, einkum klórflúorkolefni og brómflúorkolefni, eyddu upp ósonlaginu með því að hvata efnahvörfum. Vegna þessa ákváðu ríkisstjórnir Bandaríkjanna, Kanada og Noregs að banna notkun klórflúorkolefna í úðabrúsum árið 1978. Þegar gatið í ósonlaginu yfir Suðurskautinu uppgötvaðist árið 1985 var ákveðið að takmarka slík efni bæði í úðabrúsum og kælitækjum. Árið 1987 var Montreal-bókunin gerð og eftir 1995 hefur framleiðsla á klórflúorkolefni verið bönnuð í flestum þróuðum ríkjum. Árið 2003 kom í ljós að hægt hafði verulega á rýrnun ósonlagsins vegna bannsins. 

Andrúmsloft jarðar
Súrefni
Bonifasíus 8.

Bonifasíus 8. (um 1235 – 11. október 1303) var páfi frá 1294. Hann hét upphaflega Benedetto Gaetani og var frá bænum Anagni rétt sunnan við Róm. Árið 1252 varð frændi hans biskup í Todi í Úmbríu og fór Benedetto með honum þangað og hóf nám í kirkjurétti. Árið 1264 varð hann hluti af Páfahirðinni þegar hann varð ritari kardinálans Simon de Brion sem síðar varð Martinus 4. páfi. Hann fylgdi líka kardinálanum Ottobuono Fieschi sem síðar varð Hadríanus 5. páfi til Englands til að styðja Hinrik 3. Englandskonung í borgarastyrjöldinni þar. Hann varð kardináli 1281 og var sendimaður páfa við ýmis tilefni. Hann var kjörinn páfi í kjölfarið þess að Selestínus 5. sagði af sér embætti og var krýndur 23. janúar 1295 eftir að hafa flutt Páfahirðina frá Napólí til Rómar. Hann lýsti árið 1300 helgiár fyrstur páfa.

Páfar
Tungl Júpíters

Um Júpíter ganga 67 þekkt tungl. Yfirgnæfandi stærst þeirra eru Galíleótunglin fjögur sem eru þau einu sem eru nógu stór til þess að hafa fallið saman í hnattlaga form undan eigin þyngd. Hin 63 tunglin samanlögð ná aðeins 0,003% af heildarmassa allra tungla Júpíters. 16 tunglanna hafa ekki hlotið nöfn enn sem komið er hin hafa öll nema eitt verið nefnd eftir kvenpersónum úr grískri og rómverskri goðafræði sem hafa tengingu við Seif eða rómverska hliðstæðu hans, Júpíter. Ganýmedes er eina tunglið sem nefnd er í höfuðið á karlpersónu en sá var bikarberi guðanna og ástmaður Seifs.

Átta af tunglunum eru regluleg þar sem þau ganga með framhreyfingu á hringlaga brautum sem halla ekki mikið miðað við miðbaug Júpíters. Það eru Galíleótunglin og þau fjögur tungl sem ganga innar en þau. Tunglin sem ganga utar en Galíleótunglin eru öll óregluleg tungl sem flest ganga með bakhreyfingu á ílöngum og hallandi brautum. Ætla má að þessi skipting tunglanna í tvo meginflokka endurspegli líka í flestum tilfellum ólíkan uppruna þeirra þar sem reglulegu tunglin hafi líkast til orðið til úr samansöfnun efnis úr sama ryk- og gasskýinu og Júpíter varð til úr á meðan óreglulegu tunglin eru líkast til flest fyrrum smástirni sem áður gengu á braut um sólu áður en Júpíter fangaði þau í þyngdarsviði sínu.

Tafla
Eftirfarandi er listi yfir öll 67 tungl Júpíters sem nú (jan. 2013) eru þekkt. Tunglin sem hafa feitletruð nöfn eru nógu stór til þess að hafa orðið hnattlaga undan eigin þyngd. Tunglin sem ganga utar en Galíleótunglin eru annars vegar á ljósgráum grunni sem merkir að þau ganga rétt um Júpíter en þau sem eru á dökkum grunni ganga öfugan hring um Júpíter (þ.e. á móti hinum tunglunum og á móti snúningi Júpíters um sjálfan sig).

Heimildir

Tungl Júpíters
Víktor Júsjtsjenko

Víktor Andríjovytsj Júsjtsjenko (f. 23. febrúar 1954) er úkraínskur stjórnmálamaður og fyrrum forseti Úkraínu. Hann varð forsætisráðherra 1999 í forsetatíð Leoníd Kútsjma og Júlía Tímósjenkó var varamaður hans en þau misstu völd í kjölfar vantrausts á þinginu aðeins tveimur árum síðar. Í aðdraganda forsetakosninganna 2004 var hann forsetaefni stjórnarandstöðunnar en tapaði gegn Viktor Janúkóvitsj sem var forsetaefni stjórnarinnar. Í aðdraganda kosninganna veiktist hann og í rannsókn í Bretlandi kom í ljós að eitrað hafði verið fyrir honum með díoxíni. Eitrunin varð til þess að andlit hans afmyndaðist. Hæstiréttur Úkraínu fyrirskipaði að kosningarnar skyldu endurteknar vegna kosningasvindls. Það skapaði öldu mótmæla sem voru kölluð appelsínugula byltingin og áttu stóran þátt í kosningasigri Júsjtsjenkos þegar aftur var kosið. 

Eftir eitt ár í embætti rak Júsjtsjenko ríkisstjórnina undir forystu Júlíu Tímósjenkó vegna ásakana um spillingu. Árið eftir skipaði hann fyrrum andstæðing sinn, Viktor Janúkóvitsj, forsætisráðherra og árið 2007 leysti hann þingið upp og kom um leið í veg fyrir að stjórnlagaréttur gæti tekið úrskurð hans fyrir með því að reka þrjá af dómurum réttarins. Í kosningum í kjölfarið myndaði Tímósjenkó meirihluta á þingi og varð forsætisráðherra í annað sinn. Júsjtsjenko reyndi aftur að leysa þingið upp árið eftir en það gekk ekki eftir meðal annars vegna andstöðu hans eigin flokks. 

Í forsetakosningum árið 2010 fékk hann aðeins 5,45% atkvæða og datt út í fyrstu umferð. Hann bar vitni gegn Tímósjenkó í réttarhöldunum yfir henni árið 2011 og bauð sig fram í þingkosningum 2012 en flokkur hans kom ekki manni á þing.

Tilvísanir

Forsetar Úkraínu
Forsætisráðherrar Úkraínu
Coritiba Foot Ball Club

Coritiba Foot Ball Club  er brasilískt knattspyrnufélag frá Curitiba. Liðið var stofnað 12. október 1909.

Sigrar 
 Brasilískir meistarar: 1
 1985
 Paraná meistarar: 36
 1916, 1927, 1931, 1933, 1935, 1939, 1941, 1942, 1946, 1947, 1951, 1952, 1954, 1956, 1957, 1959, 1960, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1975, 1976, 1978, 1979, 1986, 1989, 1999, 2003, 2004, 2008, 2010, 2011, 2012
 Torneio do Povo: 1
 1973
 Pierre Colon (Vichy, Frakkland)
 1969
 AkWaba (Afríka)
 1983

Völlur 
 Fullt nafn: Major Antônio Couto Pereira
 Stærð: 40.500

Fyrrverandi leikmenn 
 Frederico "Fritz" Essenfelder – Maxambomba
 Ninho – Pizzatto – Staco
 Pizzattinho – Emílio – Rei
  Neno – Merlin – Tonico – Breyer
  Miltinho – Duílio – Fedato – Lanzoninho
 Krüger – Nico – Bequinha – Oberdan – Cláudio – Nilo – Dirceu – Paulo Vecchio
 Jairo – Tião Abatiá – Hidalgo – Aladim – Pedro Rocha – Zé Roberto – Paquito – Hermes – Pescuma – Dreyer – Duílio
 Rafael – Dida – Tostão – Lela – André – Índio – Toby – Heraldo – Almir – Marildo – Chicão – Ademir Alcântara- Milton- Vavá
 : Alex – Pachequinho – Ronaldo Lobisomem – Reginaldo Nascimento – Cléber – Basílio – Auri – Paulo Sérgio – Brandão – Claudiomiro
 : Keirrison – Tcheco – Rafinha – Adriano – Emerson- Edson Bastos – Leandro Donizete – Rafinha

Stofnað 1909
Brasilísk knattspyrnufélög
Playmobil

Playmobil (líka playmó, pleymó eða pleimó) er leikfangalína framleidd af þýska fyrirtækinu Brandstätter Group. Helsta leikfangið í línunni er 7,5 cm há persóna úr plasti. Playmobil-leikföng eru framleidd eftir þemum og fást í tilbúnum pökkum.

Leikföng
Sveitarstjórn

Sveitarstjórn eða bæjarstjórn er stjórn sveitarfélags. Stjórnarmenn eru oftast kjörnir af íbúum sveitarfélagsins og geta síðan myndað meirihluta um stjórn þess. Talsmaður sveitarstjórnar er titlaður sveitarstjóri, stjórnarformaður eða bæjarstjóri eftir atvikum. Hann getur verið einn af sveitarstjórnarmönnum eða ráðinn sérstaklega í þetta embætti. Í sumum tilvikum er auk hans formaður eða forseti sveitar-/bæjarstjórnar. Í borgum eru sveitarstjórnir kallaðar borgarstjórnir. 

Sveitarstjórnir
Hlíðarfjall

Hlíðarfjall er um 1200 metra fjall í Eyjafirði ofan Akureyrar. Þar er skíðasvæði Akureyringa.

Akureyri
Íslensk skíðasvæði
Fjöll á Íslandi
Listi yfir úrslit MORFÍS

Úrslit MORFÍs er yfirlit yfir úrslit ræðukeppni framhaldsskólanna MORFÍS frá 1984.

Keppnir íslenskra framhaldsskóla
Simon Marius

Simon Marius (20. janúar 1573 – 26. desember 1624) var þýskur stjörnufræðingur. Hann fæddist í Gunzenhausen nálægt Nürnberg en varði meiri hluta ævi sinnar í Ansbach.

Marius gaf út verkið Mundus Iovialis árið 1614 þar sem hann lýsti reikistjörnunni Júpíter og tunglum hans. Þar hélt hann því fram að hann hefði uppgötvað fjögur stærstu tungl reikistjörnunnar nokkrum dögum á undan Galíleó Galílei. Í deilum stjörnufræðinganna um fundinn sýndi Galíleó þó fram á að Marius gat aðeins bent á eina athugun sem átti sér stað jafn snemma og athuganir Galíleó og sú passaði við teikningu Galíleó af afstöðu tunglanna frá þeim sama degi sem Galíleó hafði birt 1610. Talið er mögulegt að Marius hafi uppgötvað tunglin á eigin spýtur en þó einhverjum dögum á eftir Galíleó.

Tunglin fjögur urðu þekkt sem Galíleótunglin en nöfn þeirra sem á endanum náðu mestri útbreiðslu eru frá Marius komin. Hann lagði til nöfnin Íó, Evrópa, Ganýmedes og Kallistó í höfuðið á elskendum Seifs sem var grísk fyrirmynd rómverska guðsins Júpíters.

Tenglar 
 Marius-Portal (engl.)

Þýskir stjörnufræðingar