alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Ameríkudeildin (NFL)

Ameríkudeildin, American Football Conference eða AFC er önnur af tveimur stóru deildunum í NFL. Deildin var mynduð þegar NFL og AFL deildirnar runnu saman í eina árið 1970. 

Í deildinni eru fjórir riðlar sem hefur hver fjögur lið, alls 16 lið. Riðlarnir fjórir heita AFC Norður, -Suður, -Austur og -Vestur. Efstu liðin úr hverri deild komast upp í umspil, auk tveggja „wildcard“-liða, en það eru lið  sem hafa besta árangur þeirra liða sem ekki lentu í 1. sæti. Liðin í AFC eru eftirfarandi:

AFC Norður 
Baltimore Ravens
Cincinnati Bengals
Cleveland Browns
Pittsburgh Steelers

AFC Suður 
Houston Texans
Indianapolis Colts
Jacksonville Jaguars
Tennessee Titans

AFC Vestur 
Denver Broncos
Kansas City Chiefs
Oakland Raiders
San Diego Chargers

AFC Austur 
Buffalo Bills
Miami Dolphins
New England Patriots
New York Jets

Amerískur fótbolti
NFC Norður

NFC Norður eða NFC North er norður-riðill NFC-deildarinnar í NFL-deildinni, stofnaður 1966. Frá árinu 1970-2001 hét deildin NFC Mið, en breytti um nafn 2002 í NFC Norður. Tampa Bay Buccaneers voru í deildinni til ársins 2002 en þá voru þeir fluttir í NFC Suður deildina.

Meistarar í NFC Norður 

Amerískur fótbolti
NFC Suður

NFC Suður eða NFC South er suður-riðill NFC-deildarinnar í NFL-deildinni, stofnaður 2002, eftir að liðum fjölgaði í NFL. Liðin sem eru í deildinni eru: Atlanta Falcons, Carolina Panthers, New Orleans Saints, og Tampa Bay Buccaneers. Fyrir tímabilið 2002 voru Buccaneers í AFC Vestur (1976) og NFC Mið (1977-2001), en hin þrjú vou í NFC Vestur.

Meistarar í NFC Suður

Amerískur fótbolti
NFC Vestur

NFC Vestur eða NFC West er vestur-riðill NFC-deildarinnar í NFL-deildinni, stofnaður 1970. Í riðlinum hafa orðið fleiri breytingar á liðum en í öllum öðrum riðlum í NFL og hafa sjö mismunandi lið spilað í honum.

Meðlimir í deildinni

Núverandi meðlimir 
Arizona Cardinals - Komu árið 2001 frá NFC Austur
St. Louis Rams - Upprunalegt lið
Seattle Seahawks - Komu árið 1976 eftir fjölgun; Voru 1977-2001 í AFC Vestur en komu í deildina árið 2001.
San Francisco 49ers - Upprunalegt lið

Fyrrum meðlimir 
Atlanta Falcons - Upprunalegt lið; spila nú í NFC Suður
New Orleans Saints - Upprunalegt lið; spila nú í NFC Suður
Carolina Panthers - Komu 1995 eftir fjölgun í deildinni; spila nú í NFC Suður

Saga liða í deildinni

Lið í deildinni frá árinu 1970 til 1975 
San Francisco 49ers
Atlanta Falcons
New Orleans Saints
Los Angeles Rams

Breytingar frá 1969 
Deildin stofnuð vegna sameiningu AFL og NFL 1970

Lið í deildinni árið 1976 
San Francisco 49ers
Atlanta Falcons
New Orleans Saints
Los Angeles Rams
Seattle Seahawks

Breytingar frá 1975 
The Seattle Seahawks var bætt við vegna fjölgun liða 1976

Lið í deildinni frá árinu 1977 til 1995 
San Francisco 49ers
Atlanta Falcons
New Orleans Saints
Los Angeles Rams

Breytingar frá 1976 
Seattle Seahawks var fært í AFC Vestur

Lið í deildinni frá árinu 1995 til 2001 
San Francisco 49ers
Atlanta Falcons
New Orleans Saints
St. Louis Rams
Carolina Panthers

Breytingar frá 1994 
Carolina Panthers var bætt við vegna fjölgun liða 1995
Los Angeles Rams fluttu til St. Louis

Lið í deildinni frá árinu 2002 
Arizona Cardinals
St. Louis Rams
Seattle Seahawks
San Francisco 49ers

Breytingar frá 2001 
Arizona Cardinals komu frá NFC Austur
Seattle Seahawks komu frá AFC Vestur
Atlanta Falcons, New Orleans Saints, og Carolina Panthers voru færð í NFC Suður

Meistarar í NFC Norður 

Amerískur fótbolti
New England Patriots

New England Patriots er lið í amerískum fótbolta frá Foxborough í Massachusetts. Liðið spilar í austur-riðli AFC deildarinnar, innan NFL. Eftir flutning frá Boston til Foxborough árið 1971 breyttu eigendur liðsins nafni þess úr Boston Patriots í New England Patriots. Foxborough er þó einungis nokkrum kílómetrum frá Boston.

Upphaflega var New England Patriots í AFL deildinni, en eftir að AFL og NFL deildirnar sameinuðust spiluðu þeir í AFC East í NFL.

Á árunum 2001 til 2004, urðu Patriots annað liðið (eftir Dallas Cowboys) í sögu NFL til að vinna þrjá Super Bowl titla á fjórum árum (Super Bowl XXXVI, XXXVIII, og XXXIX), og þeir urðu áttunda liðið sem náði að verja titil.

Tenglar 

 Official website: New England Patriots 
 New England Patriots Cheerleaders

Bandarísk félög í amerískum fótbolta
Íþróttafélög frá Boston
Lemvig

Lemvig er bær á Vestur-Jótlandi í Danmörku. Bærinn liggur við vesturhluta Limafjarðar og kom nafn bæjarins fyrst fram í bréfi til konungs árið 1234. Bærinn fékk kaupstaðarréttindi árið 1545. Íbúafjöldi Lemvig var um 7.000 árið 2018.

Bæir í Danmörku
Samsett orð

Orðasamsetningar eru samsetningar orða sem þannig mynda nýtt orð, sbr.: svefn og sófi - geta myndað orðið svefnsófi. Á íslensku geta samsetningar verið með þrennum hætti: 

 1. Stofnsamsetning (fast samsett orð): Dæmi: eldhús. Eld- er stofninn af eldur, og því er þessi tegund samsetningar nefnd stofnsamsetning. 

 2. Eignarfallssamsetning (laust samsett orð): Dæmi: eldavél. Eignarfall fleirtala af eldur er elda. En eignarfallssamsetningar geta líka verið eignarfall eintala, sbr.: Eldsmatur. 

 3. Bandstafssamsetning (tengistafssamsetning): Dæmi: eldiviður, fiskifluga. Tengistafurinn í eldiviður er i, sömuleiðis i í fiskifluga. Aðrir algengir tengistafir eru a, u og s..

Tenglar 
 Íslenskt mál, umsjónamaður Gísli Jónsson; þáttur 291; grein í Morgunblaðinu 1985
 Íslenskt mál, umsjónamaður Gísli Jónsson; þáttur 408; grein í Morgunblaðinu 1987
 Af hverju segjum við yfirleitt lambalæri en ekki lambslæri þegar við kaupum eitt læri? af Vísindavefnum
 Hvers vegna er eitt en ekki tvö -s í Ægisíða og Landspítali?; af Vísindavefnum

Málfræði
Bændabrúnka

Bændabrúnka eða bóndabrúnka er heiti á sólbrúnku sem einkennist af því að einstaklingurinn hefur roðnað á þeim stöðum sem stuttermabolur hefur ekki hulið. Hún dregur nafn sitt af bændum í útivinnu.

Heilsa
Charles Gauldrée-Boilleau

Charles Gauldrée-Boilleau (gjarnan kallaður Baróninn á Hvítárvöllum á Íslandi) var barón frá Frakklandi sem kom til Íslands í lok 19. aldar og hafði tölverð áhrif á bæjarlífið. Þórarinn Eldjárn hefur skrifað um hann bókina Baróninn. 

Charles kom til Íslands árið 1898 og ástæður þess að mörgu leyti huldar. Barónsstígurinn í Reykjavík er nefndur eftir honum, en þar var Charles með stórt fjós, enda var hann töluverður forgöngumaður við búskap hér á landi. Í fjósi Barónsins er nú verslunin 10-11. Charles bjó síðan lengi búi sínu að Hvítárvöllum, en við Hvítárvelli er hann jafnan kenndur. 

Faðir Charles var franskur og hafði verið sendiherra Frakka í Líma í Perú, en móðir hans var dóttir öldungaráðsmanns í Bandaríkjunum. Charles lauk námi við Eton-skóla í Englandi. Hann var mikill málamaður og gat talað 7 tungumál þegar hann kom hingað, og íslensku lærði hann á ótrúlega stuttum tíma. Charles lék á selló (hnéfiðlu) og hélt tvenna tónleika í Reykjavík. 

Hann keypti sér húsið að Laugavegi 90.

Tenglar 
 Baróninn á Hvítárvöllum; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1936
 

Gauldrée-Boilleau, Charles
Jóhann Helgason - Ég gleymi þér aldrei

Jóhann Helgason - Ég gleymi þér aldrei  er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1976. Á henni syngur Jóhann Helgason dægurlög. Hljóðritun fór fram hjá Tóntækni h.f. síðari hluta febrúar og fyrri hluta marz 1976. Tæknimaður var Sigurður Árnason, sem jafnframt annaðist hljóðblöndun ásamt Jóhanni Helgasyni.

Lagalisti 
 Ég gleymi þér aldrei - Lag - texti: Jóhann Helgason 
 Vorið og þú  - Lag - texti: Jóhann Helgason — Valtýr Þórðarson
 Sumarið 1949 - Lag - texti: Jóhann Helgason 
 Fyrir utan gluggann þinn - Lag - texti: Jóhann Helgason
 Sólin skín ekki alltaf - Lag - texti: Jóhann Helgason — Þorsteinn Eggertsson
 S.O.S  - Lag - texti: Jóhann Helgason 
 Horfin þú ert - Lag - texti: Jóhann Helgason og Guðrún Einarsdóttir - Jóhann Helgason
 Afbrigði um Þorskastríðið - Lag - texti: Jóhann Helgason — Valtýr Þórðarson
 Systkinið - Lag - texti: Jóhann Helgason — Þorsteinn Eggertsson
 Í draumi  - Lag - texti: Jóhann Helgason

Textabrot af bakhlið plötuumslags 
 

SG-hljómplötur
Hljómplötur gefnar út árið 1976
Geronimo Stilton

Geronimo Stilton er persóna úr ítalskri barnabókaröð.

Saga 
Geronimo Stilton er fæddur í Músahöfn í Músítalíu. Hann lauk embættisprófi í músafræðum og meistaraprófi í nagdýrabókmenntum. Í rúmlega tuttugu ár hefur hann ritstýrt farsællega stærsta dagblaði Músahafnar, Músahafnarfréttum. Hann hefur að auki hlotið Bókmenntaverðlaun músabókasala fyrir rit sitt, Leyndardómurinn um horfna fjársjóðinn.

Í frístundum sínum safnar Geronimo ostaskorpum frá 18. öld og spilar einnig golf. Hann veit fátt skemmtilegra en segja uppáhalds frænda sínum sögur, honum Benjamús.

Það gerist oft að Geronimo lendir í háskalegum ævintýrum, þótt hann sé í eðli sínu afskaplega varkár. Það er þá jafnan systir hans, hún Tea, eða hinn maklausi frændi hans, Styrmir, sem lokka hann af stað. Benjamús litli er líka oft með í för. Öll þessi ævintýri skráir Geronimo í bækur sínar, sem nú eru orðnar vel þekktar.

Bækur Geronimos 
Geronimo Stilton hefur skrifað fjöldan allan af bókum um ævintýri sín með systur sinni Teu og frændum sínum, þeim Styrmi og Benjamús. Bækurnar eru upphaflega skrifaðar á ítölsku, en fjöldi þeirra hefur verið þýddur á önnur tungumál.

Á íslensku hafa verið þýddar eftirfarandi bækur:
 Leyndardómur smaragðsaugans
 Fluguhristingur handa greifanum
 Sjóræningjakettirnir
 Ráðgátan um Músalísu
 Dalur risabeinagrindanna.

Á Ítalíu er einnig hægt að nálgast fræðslu- og kennslubækur með Geronimo, og svo sérstakar bækur sem systir hans Tea hefur skrifað.

Ítalskar bókmenntir
Klamedía X

Klamedía X var íslensk rokkhljómsveit. Hún vann Rokkstokk keppnina árið 1998 og gaf út sína fyrstu plötu, Pilsner fyrir kónginn, árið 1999. Meðlimir hljómsveitarinnar voru Áslaug Helga Hálfdánardóttir, Bragi Valdimar Skúlason, Jón Geir Jóhannsson, Snorri Hergill Kristjánsson og Þráinn Árni Baldvinsson.

Heimildir
 https://www.discogs.com/artist/6837730-Klamed%C3%ADa-X

íslenskar hljómsveitir
Dr. Jón Stefánsson

Dr. Jón Stefánsson (6. nóvember 1862 – 20. júlí 1952) var íslenskur heimsborgari, ævintýramaður og fræðimaður. Hans helsta athvarf í hálfa öld var á Breska safninu (British Museum) í London. Jón var  vel lesinn og umgengst marga fræga menn um dagana og sumum þeirra kynntist hann allvel. Hann kom heim til Íslands alkominn „hálfníræður unglingur“, eins og hann sagði í sjálfur í ævisögu sinni. 

Jón fæddist að Grund í Gundarfirði. Faðir hans var bóndi, Stefán Jónsson, en móðir hans var Jakobína Thorsteinsen, dóttir Árna Thorsteinsen, sýslumanns. Bræður Jóns voru Stefán, sem varð læknir á Jótlandi, og Óli Steinbach, sem var tannlæknir á Ísafirði. Systur Jóns voru Kristensa, sem giftist Stefáni Kristjánssyni, skógarverði, og Kristín, sem giftist Bertram Blount, efnafræðingi í London. Hálfbróðir hans að föður var Stefán Guðmundur Stefánsson, cand. juris., síðast amtsskattstjóri í Varde á Jótlandi.

Tenglar 
 Dr. Jón Stefánsson (fyrri hluti); grein í Lesbók morgunblaðsins 1980
 Á undraeyju í Suðurhöfum - og Elliheimilinu Grund (seinni hluti); grein í Lesbók Morgunblaðsins 1981
 Álfareiðin (Fjaðrafok); grein í Lesbók Morgunblaðsins 1953
 Á villustigum; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1950

Íslenskir fræðimenn
Haraldur Hamar Thorsteinsson

Haraldur Hamar Thorsteinsson (20. febrúar 1892 – 23. nóvember 1957) var rithöfundur og sonur Steingríms Thorsteinssonar. Stúdent í Reykjavík 1913. Stundaði nám í fagurfræði við háskólann í Kaupmannahöfn 1913-1914, og tók þá upp skáldanafnið Hamar, en dvaldist síðan í Englandi, aðallega í London til 1929 og fékkst þá mest við ritstörf og skáldskap. Hann veiktist á þessum árum og varð að dvelja á sjúkrahúsi en fékk aldrei fulla heilsu. Haraldur átti heima í Reykjavík til æviloka. Hann dó af slysförum (umferðarslysi), ókvæntur.

Fréttir af skáldfrægð 
Ýmsar fréttir bárust af skáldfrægð Haraldar Hamars til Íslands. Í tímaritinu Ísafold sem og í Morgunblaðinu birtist árið 1920 þessi grein: 
Haraldur Hamar, sonur Steingríms heitins Thorsteinson hefir dvalið í London um margra ára skeið. Nýlega hefir hann lokið við samning leikrits eins er hann nefnir The Black River (Svarta áin) og hefir góðar vonir um, að það verði tekið til leiks bráðlega af einu leikhúsinu í London. Eru þetta góð tíðindi og vonandi að honum takist að vinna sér heiður með ritinu.

Tenglar 
 Skáldið á Hressingarskálanum; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1999
 Íslendingurinn; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1985
 Hillingar; ljóð eftir Harald Hamar; birtist í Ísafold 1912
 Harpan; ljóð eftir Harald Hamar; birtist í Ísafold 1912
 Farinn; ljóð eftir Harald Hamar; birtist í Ísafold 1913
 Kvenna-skrúðgangan í Lundúnum; grein eftir Harald Hamar í Morgunblaðinu 1915
 Dauðareiðin; ljóð eftir Harald Hamar; birtist í Ísafold 1917
 Dauðaslys í gær; frétt af slysförum Haraldar Hamars; birtist í Morgunblaðinu 1957
 Tvö kvæði; birtust í Lesbók Morgunblaðsins 1929
 Málverk af Haraldi Hamar
 Málverk af Haraldi Hamar (Egill Helgason)

Íslenskir rithöfundar
Meginlandsskorpa

Meginlandsskorpa er sá hluti jarðskorpunnar sem er undir meginlöndum jarðar. Hún er 20-70 km þykk, en hafsbotnsskorpan sem er undir úthöfunum er 6-7 km þykk. Meginlandsskorpan er eðlisléttari en hafsbotnsskorpan, eða 2,7 g/cm2. Um 40% jarðskorpunnar er meginlandsskorpa.

Undir Íslandi er hafsbotnsskorpa en þó er talið hugsanlegt að meginlandsskorpa sem er í Jan Mayen-hryggnum teygi sig inn undir Austfirði.

Jarðfræði
Alþýðubókin (1874)

Alþýðubókin var lesbók handa alþýðu sem út kom árið 1874 og var verk Þórarins Böðvarssonar í Görðum. Bókin varð einhvers konar „allsherjar skóli“ íslenskrar alþýðu og var til á nærfellt hverjum bæ á Íslandi. Margir Íslendingar höfðu mestan sinn fróðleik úr þessari bók á þessum árum - ef ekki var skólanámi til að dreifa. Halldór Laxness gaf út bók 1929 sem hann nefndi í höfuðið á bók Þórarins, það er Alþýðubókin.

Tenglar 
 Bókin sem lesin var upp til agna; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1980

Bækur
Bókaárið 1874
Fangabúðirnar við Guantanamo-flóa

Fangabúðirnar við Guantanamo-flóa eru fangabúðir við herstöðina við Guantánamo-flóa sem hafa verið í umsjá Joint Task Force Guantanamo frá árinu 2002. Búðunum er skipt í þrjú svæði: Camp Delta (sem Camp Echo er hluti af), Camp Iguana og Camp X-Ray (sem nú er búið að loka). Tilgangur búðanna er að einangra og yfirheyra meinta hryðjuverkamenn sem tengjast al-Qaeda eða Talíbönunum en þar er einnig fjölda manna haldið sem taldir eru saklausir en bíða þess að vera fluttir annað. Þeir sem fluttir eru til búðanna hafa verið skilgreindir af bandarískum yfirvöldum sem óvinveittir bardagamenn og þannig komist hjá því að veita þeim þá réttarstöðu sem þeim væri að öðrum kosti tryggð með Genfarsáttmálunum og bandarískum lögum. Niðurstaðan er því sú að bandaríska ríkisstjórnin hefur nær ótakmarkað vald yfir þessum mönnum og hefur þetta verið umdeilt umfjöllunarefni.

Frá því að stríðið í Afghanistan hófst í lok árs 2001 hafa 775 fangar verið fluttir til Guantánamo-fangabúðanna, þar af hafa 420 verið látnir lausir. Um 335 fangar eru þar í dag, fimmtungur þeirra bíða þess að vera látnir lausir. Bandarísk yfirvöld hafa gefið það út að þau muni sleppa flestum en sækja á bilinu 60-80 til saka.

Tilvísanir

Heimild

Tenglar
 Heimasíða fangabúðanna
 Amnesty International: Guantánamo (sjá einnig greinargerð ).
 Þingsályktunartillaga frá Alþingi um að loka eigi Guantánamo
 

Bandaríski herinn
Bandarísk stjórnmál
Stríðið gegn hryðjuverkum
Ussss

Ussss er íslensk kvikmynd frá árinu 2003.

Íslenskar kvikmynd
Fyrsti apríll

1 apríll er íslensk kvikmynd eftir Hauk M. Hrafnsson frá árinu 2003. Hún segir frá aprílhrekk sem fer úrskeiðis.

Íslenskar kvikmyndir
Þjóðlegir lýðræðissinnar (Svíþjóð)

Nationaldemokraterna (Þjóðlegir lýðræðissinnar, ND) var sænskur stjórnmálaflokkur stofnaður árið 2001 við klofning úr þjóðernissinnaflokknum Svíþjóðardemókratarnir og lagður formlega niður í apríl 2014. Þótti stofnendum ND gamli flokkurinn hafa um of þynnt vín sitt með vatni. Þó flokkurinn hafi kallað sig lýðræðissinnaðan var hann andstæður þingræði og vestrænu lýðræðiskerfi. Hugmyndafræði flokksins snérist aðallega um kynþáttaaðskilnað og aðalbaráttumálið var að reka alla innflytjendur úr landi. Flokkurinn sótti sér mjög fyrirmyndir til þýskra þjóðernissinna á fyrri hluta síðustu aldar, meðal annars var það háttur þeirra að ganga oft í hópum íklæddir einkennisbúningum. Flokkurinn hafði náið samband við ýmsa aðra flokka þjóðernissinna í Evrópu, t.d. Vlaams Belang í Belgíu,  British National Party í Bretlandi og franska Front National.
Í kosningunum árið 2006 fékk flokkurinn fulltrúa í tveimur sveitarstjórnum sunnan við höfuðborgina Stokkhólm, tvö sæti í Södertälje og eitt í Nykvarn.

Nokkur helstu efnismál þessa stjórnmálaflokks voru:
 Ganga úr Evrópusambandinu
 Bæta sjálfsþurftarvinnu í landinu
 Stöðva innflutning frá löndum utan Evrópu
 Leggja hömlur á fjölþjóða- og útlend fyrirtæki.
 Banna hjónaband samkynhneigðra
 Styrkja lög um velferð dýra

Sænskir stjórnmálaflokkar
Klassísk japanska

er sú japanska sem notuð var frá árinu 794 til 1185, á Heiantímabilinu. Kanji-táknin í orðinu chūko nihongo eru 中 sem þýðir „miðja“, 古 sem þýðir „gamalt“ (saman getur 中古 þýtt „miðaldar-“ eða „notað“) , og 日本語 sem þýðir „japanska“.

Japanska
Finngálkn

Finngálkn er furðusagnakvikindi, maður að ofan en dýr að neðan (einnig kallað Kentári). Finngálkn er einnig haft um afkvæmi tófu og kattar. Innan risaeðlufræða er finngálkn einnig haft um hávaxna og hálslanga risaeðlu (Brachiosaurus) sem var úr hópi graseðla.

Afkvæmi tófu og kattar 
Í Þjóðsögum Jóns Árnasonar segir á einum stað: 
Finngálkn er það dýr kallað, sem köttur og tófa geta saman. Er það grimmt mjög, og öllum vargi skaðlegra fyrir sauðfé manna, og skotharðast allra dýra. Vinnur engin kúla á Finngálknið, og verður það ekki skotið nema með silfurhnapp eða silfurkúlu. Það er styggt mjög og ákaflega frátt á fæti.

Tengt efni
 Finngálkn, íslensk hljómsveit. 
 Sfinx er finngálkn úr arfsögnum Egypta með ljónsbúk og höfuð manns.
 Í Hjálmþés sögu og Ölvis neyðist konungssonurinn Hjálmþés til að kyssa finngálknið Vargeisu. Hún reynist þó vera prinsessa í álögum.

Tenglar 
 Finngálknað; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1993
 Finngálkn í íslenskri þjóðtrú og annarstaðar; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1988
 
 Einar Sigmarsson, "Hamskipti eða endaskipti? Um nykur og nykrað, finngálkn og finngálknað," Gripla, 16. árgangur (2005), Bls. 287-298.

Þjóðsögur
Jón Helgason (prófessor)

Prófessor Jón Helgason (30. júní 1899 – 19. janúar 1986) var íslenskur þýðandi, ljóðskáld og fræðimaður, sem og forstöðumaður stofnunar Árna Magnússonar í Kaupmannahöfn.

Jón fæddist á Rauðsgili í Hálsasveit, Borgarfirði. Foreldrar hans voru Helgi Sigurðsson, bóndi á Rauðsgili, og kona hans Valgerður Jónsdóttir. Eftir stúdentspróf í Reykjavík 1916 lauk hann prófi í norrænum fræðum við Kaupmannahafnarháskóla árið 1923. Árið 1926 varði Jón Helgason  doktorsritgerð við Háskóla Íslands um Jón Ólafsson frá Grunnavík. Eftir þetta starfaði Jón Helgason um tíma við Oslóarháskóla. Árið 1929 varð hann forstöðumaður við Stofnun Árna Magnússonar í Kaupmannahöfn. Við Kaupmannahafnarháskóla varð hann prófessor í íslensku og bókmenntum. Jón gaf út ljóðabókina Úr landsuðri árið 1939. Hann gaf einnig út tvær ljóðabækur með þýðingum, sem og ófáar bækur um íslensk fræði.
Hann var jarðsunginn á Gilsbakka

Tilvísanir

Tengt efni 
 Áfangar

Tenglar 
 
 Fræðimaðurinn Jón Helgason; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1999
 Jón Helgason, skáld og prófessor - minning; minningagreinar í Morgunblaðinu 1986
 Ég kýs að vera hlutlaus; frétt í Morgunblaðinu 1964
 Áfangar; birtist í Lesbók Morgunblaðsins 1979
 Að morgni; birtist í Lesbók Morgunblaðsins 1990
 Á meðan brimið þvær hin skreipu sker; grein í Þjóðviljanum 1954
 Jón Helgason; af Skólavefnum
 „Á Hafnaslóð“; grein í Þjóðviljanum 1987
  Frederic Amory: The Poet in Jón Helgason. JSTOR (á ensku)
 .
 Að yrkja á íslensku. Jón Helgason, Frón 2. tbl. 1. júní 1944, bls. 65–98.
 Glatkistan

Íslenskir þýðendur
Örnefnafræði

Örnefnafræði kallast sú fræðigrein sem er undirgrein nafnfræðinnar og fæst við skýringar örnefna og hvernig þau tengjast sögu og menningu; en örnefni eru sérnöfn sem eiga við vissa einingu í landslagi eða landsvæði, eins og t.d. Hverfell, Reykjavík eða Hólahólar. Örnefni á Íslandi eru að flestu leyti mjög vel skjalfest, en löngum hefur farið fram vinna við að koma upp gagnagrunni. Um það sér Stofnun Árna Magnússonar (áður Örnefnastofnun Íslands).

Tengt efni
 Demonymy
 Ethnonymy („Þjóðnafnfræði“) 
 Mannanafnfræði (anthroponymy)
 Nafnfræði
 Orðsifjafræði

Tenglar 
 Árnastofnun, sem tók við hlutverki Örnefnastofnunar Íslands
 Upplýsingar um örnefni hjá Landmælingum Íslands 
 Uppruni og merking örnefna; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1973
 Gerð örnefnauppdrátta allra íslenskra jarða; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1973
 

Örnefni
Staðarnöfn
Eygló Harðardóttir (myndlistarmaður)

Eygló Harðardóttir er íslenskur myndlistarmaður, fædd í Reykjavík 24. apríl 1964. Hún lærði í Myndlista- og handíðaskóla Íslands (1983-87) og AKI - Akademie voor Beeldende Kunst en Industrie í Hollandi (1987-90). Síðan hefur hún starfað í Reykjavík og haldið fjölda sýninga, bæði einkasýningar og samsýningar, á Íslandi en einnig í Póllandi, Þýskalandi og Tékklandi.

Tenglar 
 Efni um Eygló á umm.is. 
 Sýnishorn af verkum Eyglóar.

Íslenskir myndlistarmenn
Fólk fætt árið 1964
Ríkharður H. Friðriksson

Ríkharður H. Friðriksson er íslenskur tónlistarmaður fæddur í Vestmannaeyjum 5. nóvember 1960. Hann er tónskáld og gítarleikari sem hefur sérhæft sig í raftónlist. Auk þess að starfa sjálfstætt er hann meðlimur í hljómsveitunum Icelandic Sound Company og Fræbbblunum. Þess utan kennir hann við Listaháskóla Íslands, Tónlistarskóla Kópavogs og Tónlistarskólann í Reykjavík.

Verk
 Sónata fyrir píanó (1990) 
 Vögguvísa fyrir rödd og píanó (1992)
 Líðan II tölvutónsmíð (2002/2011)
 Líðan III tölvutónsmíð (2005)
 Þrjú verk um náttúru Íslands (2007)
 Kristalhringir (2008/2009)
 Postcards from North and South tölvutónsmíð fyrir 5 rásir (2008/2009)
 In memoriam fyrir píanó (2010)
 .. e mezzo tölvutónsmíð (2016)

Tengill 
 Vefsíða Ríkharðs 
 Verkalisti Ríkharðs 
 Prófíll á Soundcloud

Tilvísanir

Íslenskir tónlistarmenn
Kjartan Valdemarsson

Kjartan Valdemarsson (f. 1967) er íslenskur djasspíanóleikari og tónskáld. Hann nam píanóleik við Tónlistarskóla Mosfellsbæjar áður en hann hélt til Bandaríkjanna, þar sem hann stundaði nám við Berklee College of Music 1985-1989. Hann er kennari við Tónlistarskóla FIH, auk þess að starfa sem píanóleikari við Listdansskóla Íslands og Íslenska dansflokkinn. 

Kjartan hefur leikið með flestum íslenskum djasstónlistarmönnum og einnig spilað mikið af popptónlist, m.a. með hljómsveitinni Todmobile. Hann hefur starfað í leikhúsum og unnið mikið í hljóðverum, bæði sem hljómborðsleikari og upptökustjóri. Kjartan er einnig eftirsóttur útsetjari, en hann hefur gert mikið af útsetningum, m.a. fyrir Sinfóníuhljómsveit Íslands og Stórsveit Reykjavíkur. Þá lék hann um tíma með einni af fremstu stórsveitum Svíþjóðar; Norbotten Big Band. Kjartan er afkastamikið tónskáld og hefur meðal annars gert tónlist fyrir sjónvarp, til dæmis fyrir Spaugstofuna og Áramótaskaupið.

Íslenskir tónlistarmenn
Íslensk tónskáld
Wig Wam

Wig Wam er norsk glys-rokk-hljómsveit, stofnuð í Halden árið 2001. Hún tók þátt í söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2005 með lagið „In my dreams“. Lagið lenti í 9. sæti ásamt Danmörku.

Meðlimir 
 Glam - söngur
 Sporty - trommur
 Teeny - gítar
 Flash - bassi

Útgefið efni

Breiðskífur 
 667...The Neighbour Of The Beast (2004)
 Hard To Be A Rock N Roller (2005)
 Wig Wamania (2006)
 Live in Tokyo (2007)
 Non Stop Rock'n'Roll (2010)
 Wall Street (2012)
 Never Say Die (2021)
 Out of the Dark (2023)

Smáskífur 
 Crazy Things (Mars 2004)
 I Turn To You/Crazy Things (júní 2004)
 Hard To Be A Rock N Roller/The Drop (október 2004)
 In My Dreams/Out Of Time (mars 2005)
 Bless The Night/Dschengis Khan (live) (ágúst 2005)
 Gonna Get You Someday/Ballroom Blitz (mars 2006)
 Daredevil Heat (maí 2006)
 Bygone Zone (október 2006)
 Do Ya Wanna Taste It (november 2009)
 Wall Street (mars 2012)

DVD 
 Rock Is The New Schlager (2005)
 Made In Japan (2007)

Norskar rokkhljómsveitir