alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Fáni Máritíus

Fáni Máritíus samanstendur af fjórum jafnlöngum og breiðum lágréttum borðum í litunum rauður, blár, gulur og grænn.

Rautt stendur fyrir blóð sem var úthellt í sjálfstæðisbaráttunni þótt raunar ekki hafi verið háð neitt stríð. Blár táknar Indlandshaf sem umlykur eyjuna.

Gulur stendur fyrir ljós sjálfstæðis sem yfir Máritíus skín. Grænn stendur fyrir góða veðrið og búsældina í landinu. 

Fáninn tók gildi 12. mars 1968, sama dag og landið fékk formlega sjálfstæði frá Bretlandi.

Aðrir fánar Máritíus

Sögulegir fánar fyrir 1968 (undir breskri stjórn) 
Áður en landið hlaut sjálfstæði hafði Máritíus milli 1903 og 1968 eftirfarandi fána:

Máritíus
Máritíus
Grind (mengjafræði)

Grind er hlutraðað mengi þar sem sérhver tvö stök eiga sér minstu yfirtölu og stærstu undirtölu.
Chelsea Manning

Chelsea Elizabeth Manning (fædd undir nafninu Bradley Edward Manning þann 17. desember 1987) er bandarískur aðgerðasinni og uppljóstrari. Hún er fyrrverandi hermaður í Bandaríkjaher en var dæmd sek fyrir herrétti í júlí árið 2013 fyrir brot gegn njósnalögum eftir að hún lak um 750.000 leynilegum eða viðkvæmum hernaðarskjölum til WikiLeaks. Manning dvaldi í fangelsi frá 2010 til 2017 og aftur frá 2019. 

Manning er trans kona og gaf út tilkynningu þess efnis árið 2013 að hún hefði upplifað sig kvenkyns frá æsku og vildi ganga undir nafninu Chelsea Manning. Hún lýsti jafnframt yfir áhuga á að hefja hormónameðferð.

Manning var staðsett með bandarísku herliði í Írak sem upplýsingagreinir árið 2009 og hafði því aðgang að ýmsum leyniskjölum. Snemma árs 2010 lak hún ýmsum af þessum leyniskjölum í WikiLeaks og viðurkenndi verknaðinn fyrir kunningja sínum, Adrian Lamo. Lamo lét rannsóknardeild hersins vita af því að Manning stæði fyrir lekanum og Manning var í kjölfarið handtekin í maí sama ár. Meðal gagnanna sem Manning lak voru myndbönd af loftárásum Bandaríkjahers á Bagdad árið 2007 og á afganska þorpið Granai árið 2009; 251.287 leynileg skilaboð frá bandarísku erindrekum og 482.832 hernaðarskýrslur. WikiLeaks birti gögnin frá apríl 2010 til apríl 2011.

Manning var ákærð fyrir 22 glæpi, þar á meðal fyrir að koma óvininum til hjálpar, sem var alvarlegasta ákæruatriðið og hefði getað leitt til dauðadóms gegn henni. Manning var haldið í herfangelsi í Virginíu frá júlí 2010 til apríl 2011 í einangrunarvist en var síðan færð í herfangelsi í Leavenworth-virki í Kansas og var þar leyft að blanda geði við aðra fanga. Manning lýsti sig seka af 10 ákæruatriðum í febrúar árið 2013. Réttarhöld um hin ákæruatriðin hófust þann 3. júní árið 2013 og þann 30. júlí var hún sakfelld fyrir 17 af upprunalegu ákærunum og breyttar útgáfur af fjórum til viðbótar. Manning var hins vegar hreinsuð af ákæru um að aðstoða óvininn. Hún var dæmd til 35 ára fangelsisvistar í Leavenworth-virki. Þann 17. janúar árið 2017 lét Barack Obama, fráfarandi forseti Bandaríkjanna, milda dóminn yfir Manning í sjö ára fangelsi frá handtöku hennar árið 2010. Manning var því látin laus og hefur upp frá því unnið fyrir sér sem fyrirlesari.

Árið 2018 bauð Manning sig fram á móti Ben Cardin, sitjandi öldungardeildarþingmanni Demókrataflokksins, í forvali flokksins fyrir Maryland-fylki. Í forkjörinu þann 26. 2018 hlaut Manning aðeins 5,7% og Cardin vann endurútnefningu flokksins með 80,5% greiddra atkvæða.

Í mars árið 2019 var Manning handtekin á ný fyrir að neita að bera vitni í tengslum við rannsókn bandarísku lögreglunnar á WikiLeaks.

Tilvísanir

Bandarískir aðgerðasinnar
Bandarískir hermenn
Uppljóstrarar
Trans konur
Quebec vetrarhátíð

Quebec vetrarhátíðin ( í frönsku: Carnaval de Québec) sem í  ensku og frönsku er almennt kölluð  Carnaval, er  karnival haldið í byrjun föstu í Québecborg. Hátíðin var fyrst haldin árið 1894 en hefur verið haldin árlega síðan 1955. Bonhomme Carnaval, einkennisfígúra hátíðarinnar kom fyrst fram það ár.  Allt að ein milljón manns tóku þátt í  Carnaval de Québec árið 2006 og var þá  stærsta vetrarhátíð í heimi  en nú er þó Harbin-hátíðin stærri.

Heimild
 Greinin Quebec Winter Carnival  á ensku Wikipedia.

Québecborg
Ely

Ely (framburður: ) er borg í Cambridgeshire í Englandi. Hún liggur um það bil 23 km norðan við Cambridge og um það bil 129 km vegalengd frá London. 

Aðalþrúður prinsessa stofnaði klaustur í Ely árið 673, en Danir eyðilögðu það árið 870. Aðalvaldur af Winchester endurreisti klaustrið árið 970. Bygging dómkirkju hófst árið 1083 og hélt áfram til ársins 1539 þegar klaustrið var lagt niður við siðaskiptin. Dómkirkjan var endurbyggð í upprunalegum stíl árin 1845–1870. Þar sem Ely var sókn var hún lengi töluð borg, en hlaut þeirrar stöðu opinberlega árið 1974.

Ely liggur á leirhóli í mýri sem heitir Fens. Mikið mór myndaðist í mýrinni áður en hún var framreist á 17. öld. Atvinnulífið í sveitinni í kringum Ely einkennist af landbúnaði. Fyrir framræsinguna snerist það að mörgu leyti um mógröf og álaveiða. Borgin var miðstöð leirkeragerðar í mörg hundruð ár.

Heimild 
 

Borgir á Englandi
Borgir á Bretlandi
Actinidia rufa

Actinidia rufa er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er ættuð frá Taívan, Japan og Kóreu.

Tilvísanir

Kívífléttur
Actinidia rufotricha

Actinidia rufotricha er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína (Guangxi, Guizhou, Yunnan.).

Tilvísanir

Kívífléttur
Armagh

Armagh (framburður: /ɑːrˈmɑː/, írska: Ard Mhacha) er borg og sókn á Norður-Írlandi. Hún er kirkjuleg höfuðborg Írlands: erkibiskupar alls Írlands sitja í borginni, bæði fyrir kaþólsku kirkjuna og mótmælendakirkjuna. Í dag eru tvær dómkirkjur í borginni. Borgin einkennist af byggingum í georgískum stíl. Gömul stjörnustöð er í borginni sem stofnuð var árið 1789.

Armagh var viðurkennd sem borg opinberlega árið 1994. Árið 2011 voru íbúar hennar 14.749. Hún er því fámennasta borg Norður-Írlands og fimmta fámennasta borg Bretlands.

Heimild 
 

Borgir á Norður-Írlandi
Borgir á Bretlandi
Actinidia sabiifolia

Actinidia sabiifolia er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína (Anhui, Fujian, Hunan, Jiangxi.).

Tilvísanir

Kívífléttur
Bangor (Wales)

Bangor er borg og sveitarfélag í Gwynedd í norðvesturhluta Wales. Hún er elsta borg Wales og ein fámennasta borg Bretlands. Hún var sögulega hluti af sýslunni Caernarfonshire og er ein af sex borgum í Wales. 

Íbúar Bangor voru 18.808 manns árið 2011, en þar af voru 10.500 manns nemendur þar sem háskóli er í borginni. Árið 2001 töluðu 46,6% íbúa sem ekki eru nemendur velsku.

Sögu borgarinnar má rekja til 6. aldar þegar dómkirkja var reist þar. Sóknin er ein sú elsta á Bretlandi, þó dómirkjunni sjálfri hafi verið breytt nokkrum sinnum í gegnum tímann.

Heimild 
 

Borgir í Wales
Borgir á Bretlandi
Actinidia sorbifolia

Actinidia sorbifolia er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína (Guizhou, Hunan og Sichuan.).

Tilvísanir

Kívífléttur
St Asaph

St Asaph (velska: Llanelwy) er borg og sveitarfélag við ána Elwy í Wales. Árið 2011 voru íbúar 3.355 og er hún því önnur fámennasta borg Bretlands. Borgin liggur nálægt nokkrum sjávarbæjum svo sem Rhyl, Prestatyn, Abergele, Colwyn Bay og Llandudno. 

Dómkirkja var reist í borginni á 14. öld. Hún er tilenkuð Asaff heilögum, öðrum biskupi sóknarinnar. Enska heiti borgarinnar er dregið af nafni biskupsins. St Asaph var viðurkennd opinberlega sem borg árið 2012.

Heimild 
 

Borgir í Wales
Borgir á Bretlandi
Actinidia styracifolia

Actinidia styracifolia er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína (Fujian, Guizhou, Hunan, Jiangxi.).

Tilvísanir

Kívífléttur
Actinidia tetramera

Actinidia tetramera er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína (Chongqing, Gansu, Henan, Hubei, Shaanxi, Sichuan, Yunnan.).

Tilvísanir

Kívífléttur
St Davids

St Davids (velska: Tyddewi „hús Davíðs“) er borg og sveitarfélag í Wales. Borgin liggur við ána Alun. Davíð heilagur, verndardýrlingur Wales, er grafinn í borginni og er hún því nefnd eftir honum. St Davids er fámennasta borg Bretlands, en íbúar hennar voru 1.841 árið 2011.

Á 6. öld stofnaði Davíð heilagur klaustur við bakka Alun-ár. Á þeim tíma hét svæðið Mynyw á velsku. Byggðin sem óx upp í kringum klaustrið var kölluð Tyddewi eða „hús Davíðs“. Dómkirkja var reist þar en var henni oft rænt af Víkingum. Hún brann til kaldra kola árið 1087. Normannar reistu nýja dómkirkju, sem lifir af ennþá daginn í dag, og geymdu marga muni þar (á meðal þeirra voru líkamsleifar Davíðs heilags).

St Davids var fyrst viðurkennd sem borg á 16. öld. Borgin missti viðurkenninguna árið 1886 en endurheimti hana árið 1994.

Heimild 
 

Borgir í Wales
Borgir á Bretlandi
Fóstur

Fyrir börn sem fá uppeldi hjá öðrum en foreldrum sínum, sjá fósturbörn.

Fóstur er afkvæmi sem er enn í móðurkviði. Það þróast út frá fósturvísi (sem er frumstig þroskans). Í manninum byrjar fósturstigið níu vikum eftir frjóvgun (sama tímabil kallast 11. vika meðgöngu) og er fram að fæðingu. Þar sem fóstur þroskast smátt og smátt eru ekki greinileg mörk sem aðgreina fósturvísi frá fóstri, en í fóstri eru þó öll líffærin orðin til (þó þau séu ekki orðin fullþroska, og sum ekki enn komin á réttan stað).

Fóstur geta næstum aldrei lifað af utan móðurkviðs fyrr en eftir 23 vikna meðgöngu (5 mánuðir og 3 vikur). Um 20–35% barna sem fæðast við 23 viku meðgöngu lifa af, 50–70% sem fæðast 24–25 viku (6 mánuðir til 6 mánuðir og 1 vika), og yfir 90% barna sem fæðast eftir 26–27 viku (6 og hálfur mánuður til 6 mánuðir og 3 vikur). Það er mjög sjaldgæft að barn sem vegur minna en hálft kíló lifi af.

Tilvísanir 

meðganga
Wells

Wells er borg og sókn í Somerset í Englandi. Íbúar hennar voru 10.536 árið 2011. Dómkirkja er í borginni og því hefur Wells lengi verið viðurkennd sem borg. 

Borgin er nefnd eftir þremur lindum (well þýðir „lind“ á ensku) sem eru tileinkaðar Andrési postula. Ein þeirra liggur undir markaðstorginu en hinar tvær á jörð dómkirkjunnar. Rómverjar stofnuðu byggð í kringum lindirnar sem óx á tíma Engilsaxa þegar Ine af Wessex stofnaði klaustur þar árið 704.

Á 17. öld varð Wells miðstöð klæðaverslunar. Borgin er einnig þekkt fyrir þáttöku í Ensku borgarastyrjöldinni og Uppreisn Monmouths. Margt er um sögulegar byggingar í borginni og því hafa margar kvikmyndir og sjónvarpsþættir verið tekin upp í Wells.

Heimild 
 

Borgir á Englandi
Borgir á Bretlandi
Actinidia trichogyna

Actinidia trichogyna er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína (Chongqing, Guizhou, Hubei, Hunan, Jiangxi og Sichuan.).

Tilvísanir

Kívífléttur
Actinidia umbelloides

Actinidia umbelloides er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína (Yunnan.).

Tilvísanir

Kívífléttur
Actinidia valvata

Actinidia valvata er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína (Anhui, Fujian, Guangdong, Hubei, Hunan, Jiangsu, Jiangxi og Zhejiang.).

Tilvísanir

Kívífléttur
Actinidia venosa

Actinidia venosa er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína (Sichuan, Xizang, Yunnan.).

Tilvísanir

Kívífléttur
Fósturvísir

Fósturvísir er frumstig þroskans í sumum lífverum. Í lífverum sem fjölga sér með kynæxlun verður fósturvísir til út frá okfrumunni, þeirri frumu sem verður til við frjóvgun þegar eggfruma konu og sæðisfruma karls sameinast. Okfruman skiptir sér í fleiri frumur með frumuskiptingu, og fósturvísir verður til.

Í meðgöngu mannsins kallast barn fósturvísir þar til á 9. viku eftir frjóvgun (sem er 11. vika meðgöngu), eftir það kallast það fóstur.

Skýringar 

meðganga
Drífa Snædal

Drífa Snædal (f. 5. júní 1973) er íslenskur verkalýðsleiðtogi og stjórnmálamaður. Hún er fyrrum forseti Alþýðusambands Íslands.

Drífa fæddist í Reykjavík en ólst upp á Hellu frá fjögurra ára aldri og í Lundi í Svíþjóð frá sex til ellefu ára aldurs. Árið 1993 lauk hún stúdentsprófi frá félagsfræðibraut Fjölbrautaskólans í Breiðholti. Hún útskrifaðist sem tækniteiknari frá Iðnskólanum í Reykjavík árið 1998, úr Háskóla Íslands með viðskiptafræðipróf árið 2003 og með meistaragráðu í vinnumarkaðsfræði með áherslu á vinnurétt frá Háskólanum í Lundi árið 2012.

Drífa varð fræðslu- og kynningarstýra hjá Samtökum um kvennaathvarf árið 2003 og var framkvæmdastýra samtakanna frá 2004 til 2006. Hún starfaði sem framkvæmdastýra Vinstrihreyfingarinnar – græns framboð frá 2006 til 2010. Árið 2012 varð hún framkvæmdastjóri Starfsgreinasambands Íslands.

Drífa sagði sig úr Vinstri grænum árið 2017 til að mótmæla stjórnarsamstarfi þeirra með Sjálfstæðisflokknum og Framsóknarflokknum. Hún var kjörin forseti ASÍ þann 26. október árið 2018, fyrst kvenna. Hún tók þátt í samningaviðræðum um nýja kjarasamninga sem voru undirritaðir í apríl 2019.

Drífa sagði af sér sem forseti ASÍ í ágúst 2022 vegna samskiptaörðugleika við forkólfa verkalýðshreyfinga. Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar, gagnrýndi Drífu í kjölfarið fyrir að hafa sem forseti ASÍ „lokað sig inni í blokk“ með sérfræðingum og efra-millistéttarfólki.

Tilvísanir

Íslenskir stjórnmálamenn
Íslenskir verkalýðsleiðtogar
Íslenskar konur
Fólk fætt árið 1973
Actinidia globosa

Actinidia globosa er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína (​​Guangxi og Hunan.).

Tilvísanir

Kívífléttur
Actinidia grandiflora

Actinidia grandiflora er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína (​​Guangxi og Hunan.).

Tilvísanir

Kívífléttur
Newry

Newry (írska: An Iúraigh) er borg á Norður-Írlandi. Áin Clanrye klýfur borgina í tvennt. Newry liggur um það bil 55 km frá Belfast og 108 km frá Dyflinn, og 5 km fá landamærunum við Írska lýðveldið. Íbúar hennar voru 26.967 manns árið 2011.

Newry var stofnuð árið 1144 í kringum klaustur á svæðinu. Hún var mikilvægur kaupstaður og áningarstaður hermanna. Höfn hóf starfsemi í Newry árið 1742 þegar skurður var opnaður frá henni að Lough Neagh. Dómkirkja er í borginni og kaþólska kirkjan er með aðsetur í sókninni. Árið 2002 hlaut Newry stöðu borgar.

Heimild 
 

Borgir á Norður-Írlandi
Borgir á Bretlandi
Lisburn

Lisburn (írska: Lios na gCearrbhach) er borg á Norður-Írlandi. Hún liggur 8 km suðvestan við miðborg Belfast við ána Lagan. Íbúar Lisburn voru 71.465 árið 2011.

Á 17. öld var hún mikilvæg miðstöð línframleiðslu. Lisburn var opinberlega viðurkennd sem borg árið 2002.

Heimild 
 

Borgir á Norður-Írlandi
Borgir á Bretlandi
Brighton og Hove

Brighton og Hove er borg í Austur-Sussex á suðausturhluta Englands. Borgin liggur um það bil 70 km frá London. Bæirnir Brighton og Hove sameinuðust í eitt sveitarfélag árið 1997 og voru viðurkenndir sem ein borg árið 2001. Íbúar borgarinnar voru um 291.000 árið 2019.

Bærinn Shoreham-by-Sea liggur vestan við borgina, en Peacehaven och Newhaven liggja til austurs.

Brighton & Hove Albion er knattspyrnulið borgarinnar.

Heimild 
 

Borgir á Englandi
Borgir á Bretlandi
Hassanal Bolkiah

Hassanal Bolkiah (f. 15. júlí 1946) er 29. og núverandi soldáninn af Brúnei. Hann er jafnframt fyrsti og núverandi forsætisráðherra landsins. Hassanal er elsti sonur soldánsins Ómars Alí Saifuddien 3. og drottningar hans, Pengiran Anak Damit. Hann tók við soldánstitli yfir Brúnei eftir að faðir hans sagði af sér þann 5. október árið 1967. Hassanal var þá nýlega útskrifaður úr konunglega herskólanum í Sandhurst í Englandi. Hann hefur ríkt lengst allra núlifandi erfðaeinvalda.

Hassanal hefur í marga áratugi verið talinn einn auðugasti maður heims og hefur þá gjarnan verið metinn sá allra auðugasti. Auðævi sín á hann að þakka gjöfulum olíulindum í Brúnei sem hann getur ráðstafað að vild í krafti valda sinna sem óskoraður einvaldur landsins. Hassanal býr í höll sem er talin sú stærsta í heimi. Í henni eru 1.788 herbergi, 257 salerni, 44 stigar og 18 lyftur. Alls er soldánshöllin um 750.000 fermetrar á stærð. Hann hefur einnig fjárfest í fjölda erlendra lúxushótela og á m.a. Dorchester-hótelið í London.

Faðir Hassanals, fyrrverandi soldáninn Saifuddien, naut enn mikilla valda í stjórn Brúnei þar til hann lést árið 1986. Á þeim tíma hafði Hassanal orð á sér fyrir að vera glaumgosi og fyrir að hafa meiri áhuga á bílum og lúxuslífi en á stjórnmálum. Þegar Hassanal var 19 ára kvæntist Hassanal frænku sinni, prinsessunni Salehu en árið 1982 tók hann sér aðra eiginkonu til viðbótar, flugfreyju að nafni Mariam Bell. Faðir soldánsins samþykkti aldrei ráðahaginn og málið spillti verulega sambandi þeirra.

Auk þess að ráða yfir ríkisstjórn landsins er soldáninn jafnframt trúarleiðtogi Brúneimanna. Á fyrstu áratugum sínum í soldánsembætti aðhylltist hann tiltölulega mildar trúarreglur og bókstafstúlkanir á íslamstrú hlutu ekki mikinn hljómgrunn. Hassanal fór hins vegar að gæla við hugmyndina um að innleiða sjaríalög í landinu á tíunda áratugnum. Árið 2019 lét soldáninn setja ströng sjaríalög í Brúnei sem kveða meðal annars á um að samkynhneigðir karlmenn og konur sem gerast uppvísar um framhjáhald skuli grýtt til dauða. Löggjöfin hefur vakið hörð viðbrögð erlendis og hvatningar um að sniðganga hótel í eigu Brúnei.

Tilvísanir

Soldánar Brúnei
Hvítálmur

Hvítálmur (fræðiheiti: Ulmus americana) er álmtegund sem er ættuð frá austurhluta Norður-Ameríku, frá Nova Scotia vestur til Alberta og Montana, og suður til Florida og mið Texas. Hann er mjög harðgerður og þolir niður að −42 °C. Tré á svæðum sem hafa ekki orðið fyrir barðinu á „hollenskri álmsýki“ geta orðið mörg hundruð ára gömul.

Lengst af, eða í 80 ár, hefur U. americana verið talinn fjórlitna (þ.e. með tvöfaldan venjulegan fjölda litninga, 2n=56), sem er óvenjulegt innan ættkvíslarinnar. Hinsvegar hefur rannsókn sem var gerð 2011 af Agricultural Research Service hjá USDA sýnt að um 20% villtra hvítálma eru tvílitna (2n=28)  og gætu eins verið í raun önnur tegund. Að auki eru nokkkur þrílitna tré í ræktun og hafa þau sýnt nokkuð þol gegn hollensku álmveikinni

Hvítálmur getur orðið um 30m hár og 152 sm í þvermál. Hann er hraðvaxta í æsku og byrjar snemma að fella fræ. Hann stýrist ekki af daglengd og vex fram í fyrstu frost.

Flokkun
Ulmus americana var fyrst lýst og nefndur af Carl Linnaeus í riti hans Species Plantarum, útgefnu 1753. Engar undirtegundir eða afbrigði eru viðurkennd. Illa hefur gengið að blanda honum við aðrar tegundir.

Tilvísanir

Tenglar 
 Flora of North America: distribution map for Ulmus americana
 Ulmus americana images
 Saving the American Elm, by Bruce Carley
 Keith Warren, J. Frank Schmidt & Son Co. (2002): 'The Status of Elms in the Nursery Industry in 2000'
 Plant atlas synonyms 
 The International Plant Names Index
 Michigan State University Plant Encyclopedia: Ulmus americana fact-page and photographs pg. 1
 Michigan State University Plant Encyclopedia: photographs pg. 2
 'Elms of the Monumental Core' (Washington D.C.) — National Park Service (2009), by James L. Sherald.

Álmsætt
Lauftré
Cathaya

Cathaya er ættkvísl í þallarætt, Pinaceae, með aðeins eina núlifandi tegund, Cathaya argyrophylla. Cathaya er í undirættinni Laricoideae, ásamt Pseudotsuga og Larix. Önnur tegund, C. nanchuanensis, er nú talin samnefni , þar sem hún er að engu leyti frábrugðin C. argyrophylla í útliti.

Einn eða tveir grasafræðingar sem voru ósáttir við nýja ættkvísl í svo velþekktri ætt reyndu að troða henni í eldri ættkvíslir, sem Pseudotsuga argyrophylla og Tsuga argyrophylla. Hún er hinsvegar fjarskyld þeim ættkvíslum, og þessi nöfn ekki notuð.

Steingerfingar
Steingervingum af Cathaya sp. hefur verið lýst frá fyrri hluta Pleistósen í suðurhluta Portúgal. Þeir eru algengir í evrópskum brúnkolalögum frá milli 10–30 milljón árum.

Tilvísanir

Tenglar
Gymnosperm Database: Cathaya argyrophylla
Conifers Around the World: Cathaya argyrophylla 

Þallarætt
Cathaya argyrophylla

Cathaya argyrophylla  er lauffellandi barrtré sem verður um 20 m hátt og með stofnþvermál að 40 sm.

Cathaya argyrophylla vex á takmörkuðu svæði í suður Kína, í héruðunum Guangxi, Guizhou, Hunan og suðaustur Sichuan. Hún vex á bröttum þröngum fjallahlíðum í 950–1800 m hæð, í kalkjarðvegi. Mikið hafði verið eytt með skógarhöggi áður en hún var uppgötvuð af fræðimönnum og vernduð 1950.

Lýsing
Barrnálarnar eru 2,5 til 5 sm langar, með fíngerðri hæringu á jöðrum ung, og vaxa í kring um stofninn í spíral. Könglarnir eru 3 til 5 sm langir, með um 15–20 köngulskeljar, hver með tvö vængjuð fræ. Börkurinn er dökkbrúnn.

Tilvísanir

 Christopher J. Earle, 2007: Informationen zur Art bei The Gymnosperm Database.  (Lýsing og flokkun)
 Liguo Fu, Nan Li, Thomas S. Elias & Robert R. Mill: Pinaceae in der Flora of China, Volume 4, S. 37: Gattung und Art. (Lýsing og útbreiðsla)

Tenglar
Gymnosperm Database: Cathaya argyrophylla
Conifers Around the World: Cathaya argyrophylla 

Þallarætt
Pseudotsuga lindleyana

Pseudotsuga lindleyana, er barrtré sem er einlent í Mexíkó.  DNA röðun og útlitseinkenni benda til að hún sé skyldust fjalladegli (P. menziesii var. glauca) og væri helst talin þriðja afbrigðið innan P. menziesii.

Útbreiðsla
Pseudotsuga lindleyana er ættuð frá Sierra Madre Occidental, Sierra Madre Oriental, og dreift í fjöllum suður til Oaxaca.

Mexíkóstjórn skráir tegundina sem "undir sérstakri vernd" vegna smárra stofna og einangraðra og að hann virðist með laka frjósemi og nýliðun vegna innræktunar.

Tilvísanir

Tenglar
 The Gymnosperm Database: Pseudotsuga lindleyana

Barrtré
Kínadegli

Pseudotsuga sinensis er sígrænt tré í þallarætt. Það er tré sem verður að 50 m hátt með stofnþvermál að 2 m. Það er vex í Kína (Anhui, Fujian, Guangxi, Guizhou, Hubei, Hunan, Jiangxi, Shaanxi, Sichuan, Yunnan, og Zhejiang) og Taiwan sem og nyrsta hluta Víetnam.

Pseudotsuga sinensis var. wilsoniana, taívandöglingur, er stundum talin sjálfstæð tegund, Pseudotsuga wilsoniana. Það afbrigði er landfræðilega einangrað (bara í Taívan) en ekki svo frábrugðið útlitslega frá var. sinensis frá Kína.

Tilvísanir

Barrtré
Waterford

Waterford (írska: Port Láirge) er borg á Írlandi. Hún er í Waterford-héraði á suðausturhorni Írlands. Hún er elsta og fimmta fjölmennasta borg í Írska lýðveldinu. Hún er áttunda fjölmennasta borg á eyjunni Írlandi. Árið 2016 voru íbúar borgarinnar sjálfrar 53.504 en íbúar stórborgarsvæðisns 53.504.

Nafn borgarinnar er dregið af fornnorræna orðinu Veðrafjǫrðr eða „fjörður hrúta“ á nútímaíslensku. Í dag er borgin þekktust fyrir Waterford-kristal, glertegund sem framleidd var í borginni frá 1783 til 2009 þegar fyrirtækið Waterford Wedgwood varð gjaldþrota. Eftir aðkomu borgarstjórnar og verslunarráðs Waterford var safn opnað um glerframleiðslu árið 2010 og framleiðsla hófst þar aftur sama ár. 

Auk þess var lággjaldaflugfélagið Ryanair stofnað í borginni, en jómfrúarflug félagsins var þaðan til London Gatwick árið 1985.

Heimild 
 

Borgir á Írlandi
Furubikar

Furubikar (fræðiheiti: Gremmeniella abietina), furugremi eða greinaþurrksveppur, er tegund af svepp sem sýkir barrtré og veldur þar greinaþurrksýki. Megineinkennið er dauði barrs, en getur að lokum leitt til dauða trjánna. Í skógrækt er lítið reynt að fást við smitið vegna kostnaðar. Felling reita með smiti er valin fram yfir eitrun þar sem sveppaeitur er skaðleg öðrum lífverum.

Útbreiðsla 
Evrópski stofninn er um mestalla Evrópu, þar á meðal Evrópuhluta Rússlands. Ameríski stofninn takmarkast við norðan við 44°N.

Það eru tveir stofnar af sveppinum, Norður-Amerískur og Evrópskur. Evrópski er ágengari, og getur smitað og drepið heilu trén á fáum árum, meðan sá ameríski smitar fáeina metra á trénu. Ein ástæða fyrir skaða af evrópska stofninum er að trén geta ekki varið sig á veturna þar sem stofninn er virkur niður að -5°C

Furubikar hefur víða komið upp í skógrækt á Íslandi og valdið miklum skaða.

Tilvísanir 

 Forest Insect & Disease Leaflet 130 - Scleroderris Canker of Northern Conifers

Helotiaceae
Sníkjusveppir