alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Vallónska Brabant

Vallónska Brabant (hollenska:Waals-Brabant; franska: Brabant Wallon) er hollenskumælandi hérað í Belgíu. Það er minnsta héraðið í landinu og það næstfámennasta. Íbúar eru aðeins um 370 þúsund. Höfuðborgin heitir Wavre.

Lega og lýsing 
Vallónska Brabant er nánast miðsvæðis í Belgíu og er eina héraðið, fyrir utan Flæmska Brabant, sem ekki nær að landamærum ríkisins, heldur er umlukt öðrum héruðum. Fyrir norðan er Flæmska Brabant, fyrir austan er Liège, fyrir sunnan er Namur og fyrir vestan er Hainaut. Höfuðborgarsvæðið (Brussel) er rétt norðan við héraðið. Vallónska Brabant er aðeins 1.093 km2 að stærð og þar með minnsta hérað Belgíu.

Fáni og skjaldarmerki 
Fáni og skjaldarmerki héraðsins eru eins, nema hvað formið er öðruvísi. Þau sýna sýna hið gyllta ljón greifanna af Brabant á svörtum grunni. Í efri hornunum eru gulir reitir og í þeim eru tveir rauðir hanar. Hanarnir eru tákn frönskumælandi íbúa héraðsins. Bæði fáninn og skjaldarmerkið voru formlega tekin upp 2. janúar 1995, degi eftir að héraðið klofnaði frá Flæmska Brabant.

Orðsifjar 
Brabant er dregið af orðunum bra, sem upphaflega merkir auður (sbr. brach á þýsku) og bant, sem merkir fylki (eins og band eða samband). Fyrri hluti heitisins er til aðgreiningar annarra tveggja héraða sem heita Brabant. Hin eru Norður-Brabant í Hollandi og Flæmska Brabant í Belgíu.

Söguágrip 

Brabant var lengi vel greifadæmi í þýska ríkinu og var þá miklu stærra en það er nú. Stærsta hluti þess var þá innan núverandi landamæri Belgíu og náði nær alveg suður til frönsku landamæranna. Árið 1430 varð Brabant eign Búrgundar og 1477 Habsborgar. Brabant var miðstöð spænsku Niðurlanda eftir Habsborgartímann. Hins vegar gekk Brabant til liðs við sameinuð héröð Niðurlanda í sjálfstæðisstríðinu gegn Spánverjum. Í kjölfarið voru margar orrustur háðar í fylkinu. Þegar friðarsamningarnir voru gerðir um endalok sjálfstæðisstríðs Hollands 1648 var Brabant skipt í tvennt. Norðurhlutinn (mótmælendur) varð hluti af sjálfstæðu Hollandi, en suðurhlutinn (bæði mótmælendur og kaþólikkar) var áfram í spænskri Belgíu. Frakkar hertóku Brabant í lok 18. aldar en 1797 var Brabant að öllu leyti innlimað í Frakkland. Frakkar yfirgáfu landið 1813 en 1815 var Napoleon kominn aftur með mikið lið her. Við bæinn Waterloo var háð ein þekktasta orrusta á nútíma, en þar beið Napóleon endanlegan ósigur fyrir herjum Englendinga og Prússa. Eftir það voru Niðurlönd sameinuð en Brabant var skipt í þrjú héruð: Norður-Brabant, Antwerpen og Suður-Brabant. Árið 1830 gerðu Belgar uppreisn og lýstu yfir sjálfstæði. Antwerpen og Suður-Brabant (með Brussel) urðu belgísk héruð en Norður-Brabant varð hollenskt hérað. Árið 1995 var Belgíu skipt upp í tvö menningarsvæði, hollenskumælandi og frönskumælandi (og reyndar lítið þýskt menningarsvæði að auki). Samfara því klofnaði Suður-Brabant í tvö héruð. Suðurhlutinn varð að Vallónska Brabant (frönskumælandi), en norðurhlutinn að Flæmska Brabant

Borgir 
Vallónska Brabant er skipt upp í 27 sveitarfélög og borgir. Stærstu borgir héraðsins:

Heimildir 
 
 

Héruð í Belgíu
Iðunn Steinsdóttir

Iðunn Steinsdóttir (fædd 5. janúar 1940 á Seyðisfirði) er íslenskur rithöfundur. Hún er systir Kristínar Steinsdóttur, rithöfundar.
Íslenskir rithöfundar

Íslenskar konur
Íslenskir barnabókahöfundar
Gúmmíönd

Gúmmíönd er leikfang eins og gul stílfærð önd, oft gert úr gúmmí eða vinýlklóríði. Oft er farið með gúmmíönd í bað og í mörgum vestrænum löndum er hún tákn um böðun.

Böðun
Leikföng
Brekka

Margar staðir á Íslandi bera nafnið Brekka bæði bæir og landspildur: 
 brekka, almennt nafnorð, kvenkyn, veik beyging
 Brekka í Aðaldal
 Brekka í Biskupstungum
 Brekka á Hvalfjarðarströnd
 Brekka í Mjóafirði
 Brekka Í Svarfaðardal
 Brekka í Hvalvatnsfirði

Sjá einnig 
 Brekkan á Akureyri
 Bókaútgáfan Brekka ehf

Listar tengdir Íslandi
Stríðið gegn eiturlyfjum

Svokallaða stríðið gegn eiturlyfjum hófst árið 1971 í Bandaríkjunum. Þegar voru gerðar áætlanir og lög til að minnka flutning og sölu á eiturlyfjum. Fyrrum forseti Bandaríkjanna Richard Nixon sagði: „Fíkniefna misnotkun væri versti óvinur almennings“ og meinti hann með því að sameiginlegur óvinur þjóðarinnar væri eiturlyf. Þó svo að margir halda að Nixon hafi byrjað þetta stríð gegn eiturlyfjum segir Robert DuPont að hann hafi þó frekar endað þetta stríð frekar en að byrja það, með því meinar hann að um leið og harðari refsingar voru settar í gildi varðandi eiturlyfja væri þá erfiðara að leysa úr þessum málum vegna þess hversu mikil leynd það hafði með sér í för. Ef að refsingarnar væru mildari það er að segja fíkillinn fær meðferð og hjálp við fíkninni þá væri auðveldara að bjarga þeim sjúka frekar enn að setja hann í fangelsi. Það var einnig stjórn Nixons sem felldi úr gildi lög um allt að tíu ára í fangelsi gegn vörslu á marijúana.

Þann 20. desember 1989 framfylgdu Bandaríkjamenn enn einni herferð gegn Mið-Ameríku sem hafði það með sér í för að auka fíkniefnaflutning til Bandaríkjanna. Sú herferð kallaðist „Operation Just Cause“. Þá fóru Bandaríkjamenn með 25 þúsund hermenn til Panama. En þá hafði undirhersforingji Manuel Noriega (yfirmaður stjórnvalda í Panama) verið að veita Kontra-skæruliðunum í Níkaragva hernaðaraðstoð að beiðni Bandaríkjanna með því skilyrði að hann fengi enn að flytja inn fíkniefni til Bandaríkjanna sem Bandaríkjamenn vissu af, frá árinu 1960. Með öðrum orðum, flugvélar sem fluttu hergögn til Contra-skæruliðanna flugu aftur til Bandaríkjanna með eiturlyfjum, með fullri vitund bandarískra yfirvalda. Þegar fíkniefnaeftirlit Bandaríkjanna, DEA, ákærði Noriega fyrir smyglið til Bandaríkjanna þá komu CIA í veg fyrir ákæruna og fíkniefnin komust til Bandaríkjanna. En eftir að CIA-flugmaður var skotinn til bana yfir Níkaragva þá komust Bandaríkjamenn af því að Noriega hafði einnig verið að hjálpa vinstrisinnuðum uppreisnarmönnum í Níkaragva, sandinistum. Þá gaf CIA leyfi til að ákæra Noriega fyrir eiturlyfjaflutninginn og hann var síðan dæmdur í 45 ára fangelsi árið 1990 í Miami.

Heimildir 

Eiturlyf
Bandarísk stjórnmál
Ólöglegir innflytjendur í Bandaríkjunum

Ólöglegir innflytjendur í Bandaríkjunum eru þeir borgarar sem komast inn í Bandaríkin án viðeigandi dvalarleyfis eða verða áfram þar eftir að dvalarleyfi þeirra er runnið út. Þó svo að reglugerðir og lög í Bandaríkjunum séu mjög strangar þá er ekki neins staðar í heiminum svo mikill fjöldi ólöglegra innflytjenda samanborið við höfðatölu. Þykir þetta mjög stórt vandamál sérstaklega í Texas, Arizona, Kaliforníu og Nýju Mexíkó þar sem þessi fylki eiga landamæri að Mexíkó en um 60 % allra innflytjenda í Bandaríkjunum eru þaðan. 

Fyrir marga eru Bandaríkin æskilegt land til að flytja til. Flestir innflytjendur til Bandaríkjanna koma til landsins í leit að vinnu, til þess að komast hjá pólitískri undirokun, búa með fjölskyldunum sínum, bæta lífsskilyrði sín og barnanna sinna eða njóta menningar- og heilsugæslukerfanna. Bandaríkin verða fyrir valinu hjá mörgum innflytjendum af því bandarískir atvinnurekendur borga ólöglegum innflytjendum mun hægri laun en þeir gætu fengið í heimalandinu sínu. Bandarískir vinnuveitendur eru neyddir til þess að ráða ólöglega innflytjenda af þremur höfuðástæðum: efnahagsbreytingum á heimsvísu, þörfinni til þess að svara skortinum á starfsmönnum í láglaunastörf og ónógum refsiaðgerðum fyrir vinnuveitendur sem ráða ólöglega innflytjendur.

Saga innflytjenda í Bandaríkjunum 
Bandaríkin eru frekar ungt land og í rauninni byggt á innflytjendum. Fyrstu lög gegn ólöglegum innflytjendum voru sett 1790. Þau bönnuðu innflytjendum af evrópskum uppruna að koma til landsins. Árið 1882 voru sett lög sem bönnuðu kínverska innflytjendur. Þeim lögum var aflétt 1943 auk þess sem innflytjendur frá Evrópulöndum var leyft að koma.

Bandaríkin
Aðflutningur
Amasónfrumskógurinn

Amasónfrumskógurinn er regnskógur í Suður-Ameríku og er sá stærsti í heimi. Skógurinn nær yfir níu lönd: Brasilíu, þar sem meginhluti skógarins er, Perú, Kólumbíu, Venesúela, Ekvador, Bólivíu, Gvæjana, Súrinam og Frönsku Gvæjana.  
Flatarmál hans er fimm og hálf milljón ferkílómetrar. Í gegnum skóginn rennur Amasónfljótið sem er annað lengsta fljót í heimi. 

Frumskógar
Regnskógar
Landafræði Brasilíu
Arsinóe 4.

Arsinóe 4. (forngríska:  Ἀρσινόη; milli 68 og 56 f.Kr. – 41 f.Kr.) var yngsta dóttir Ptólemajosar 12. og ein af síðustu ptólemajunum í Egyptalandi hinu forna. Hún var hálfsystir Kleópötru 7. og Ptólemajosar 13.

Þegar faðir þeirra, Ptólemajos 12., lést tóku Kleópatra og Ptólemajos saman við völdum eftir hann en Ptólemajos steypti systur sinni fljótlega af stóli og hrakti hana í útlegð. Árið 48 f.Kr. kom Júlíus Caesar til Alexandríu og kom Kleópötru aftur til valda. Arsinóe flúði þá með geldingnum Ganýmedesi og gekk í lið með Akkillasi sem titlaði sig faraó. Þegar þeim Ganýmedesi lenti saman lét hún taka Akkillas af lífi og gerði Ganýmedes að hershöfðingja. Aðrir yfirmenn í hernum urðu óánægðir við þetta og sömdu á laun við Caesar um að skipta á Arsinóe og Ptólemajosi 13. Það var gert og skömmu síðar vann Caesar afgerandi sigur á Egyptunum. 

Arsinóe var flutt til Rómar og látin taka þátt í sigurgöngu Caesars. Eftir það leyfði Caesar henni að setjast að í Artemisarhofinu í Efesos. Hún ógnaði valdi Kleópötru og að lokum fékk drottningin Markús Antóníus til að taka hana af lífi. Hann lét lífláta hana á hoftröppunum sem olli mikilli hneykslun í Róm. 

Drottningar Egyptalands
Ptólemajaríkið
Arnar Eggert Thoroddsen

Arnar Eggert Thoroddsen (f. 1974) er íslenskur blaðamaður og poppfræðingur. Hann hóf störf fyrir Morgunblaðið árið 1999 og hefur skrifað í það síðan.

Bækur 

 2007 – Umboðsmaður Íslands: Öll trixin í bókinni (ásamt Einari Bárðarsyni)
 2009 – 100 bestu plötur Íslandssögunnar (ásamt Jónatani Garðarssyni)
 2012 – Tónlist ... er tónlist: Greinar 1999 - 2012.

Stúdentar úr Menntaskólanum við Sund
Listi yfir áratugi

Listi yfir áratugi frá 18. öld f.Kr. til 22. aldar e.Kr.
Byltingarsinnaði stofnanaflokkurinn

Byltingarsinnaði stofnanaflokkurinn (spænska: Partido Revolucionario Institucional eða PRI) er mexíkóskur stjórnmálaflokkur sem var stofnaður árið 1929 í kjölfar mexíkósku byltingarinnar. Hann hét upphaflega Partido Nacional Revolucionario (Þjóðlegi byltingarflokkurinn) en var endurnefndur árið 1946 og þá kallaður Byltingarsinnaði stofnanaflokkurinn, betur þekktur sem PRI. Undir stjórn ýmissa leiðtoga hafði PRI-flokkurinn völdin í ríkinu í höndum sér til ársins 2000. Á árunum 1929 til 1982 vann PRI-flokkurinn allar forsetakosningarnar með vel yfir 70 prósent atkvæða en þessar niðurstöður fengust þó yfirleitt með miklum kosningasvikum. 

Fyrstu fjórir áratugir valdatíðar PRI eru kallaður „mexíkóska kraftaverkið“, því á þeim tíma var mikill hagvöxtur í landinu. Á árunum 1940 til 1970 jókst landsframleiðsla sexfalt. Eftir nokkra áratugi við völd var PRI þó orðinn tákn um spillingu og kosningasvik. Á 8. áratugnum var Partido Accionario Nacional (PAN) stofnaður. Hann stækkaði með árunum því hann náði að afla sér stuðnings frá kaupsýslumönnum eftir að náð endurteknum efnahag eftir kreppu. 

Perúski rithöfundurinn Mario Vargas Llosa kallaði stjórn PRI-flokksins eitt sinn „hið fullkomna einræði“, einkum vegna þess að flokknum tókst að halda völdum með því að skipta um forseta á sex ára fresti. 

PRI er félagi í Alþjóðasambandi jafnaðarmanna. Annar mexíkóskur flokkur, PRD, er einnig vinstriflokkur. Það gerir Mexíkó eina af fáum þjóðum sem er með tvo helstu samkeppnisflokka í sömu alþjóðalegu samtökunum. PRI er reyndar ekki talinn vera sósíalistaflokkur í hefðbundum skilningi. Nútímastefnu hans er lýst sem einhvers konar miðjustefnu, hún er hvorki meiri hægri- né vinstri stefna.

Tilvísanir

Mexíkóskir stjórnmálaflokkar
BOPE

Batalhão de Operações Policiais Especiais („Séraðgerðalögreglusveitin“ á portúgölsku, best þekkt sem BOPE) er sérsveit innan brasilísku lögreglunnar sem brasilíska ríkistjórnin setti á laggirnar til að berjast gegn eiturlyfjagengjum. Uppruna BOPE má rekja aftur til 19. janúar 1978 en þá hét sveitin Núcleo da Companhia de Operações Especiais eða „Kjarni séraðgerðasveitarinnar“ (NuCOE). Sveitin var mynduð og sett undir stjórn æðstu starfsmanna herlögreglu ríkisins. Árið 1982 var nafninu breytt í Companhia de Operações Especiais eða „Séraðgerðasveitin“ (COE), tveimur árum síðar var því svo aftur breytt í NuCOE. Sveitin sérhæfir sig í að berjast á þéttbýlum svæðum og á stóran flota af vopnuðum ökutækjum. 

Ökutækin kallast Pacificador eða „Friðarstillir“ og Caveirao eða „Stór hauskúpa“. Sveitin á einnig eina Huey-herþyrlu og gröfu sem riður burt vegatálmum og öðrum hindrunum. Sveitin notar þessi ökutæki við aðgerðir á þéttbýlissvæðum þar sem sveitin lendir í áköfum skotbardögum við eiturlyfjagengi. Comando Vermelho eða „Rauða valdið“ er það eiturlyfjagengi sem BOPE hefur þurft að beita sér mest gegn, en er það stærsta gengið í Brasilíu. BOPE og Comando Vermelho hafa lengi eldað grátt silfur.

Einkunnarorð BOPE er Faca na caveira eða „Hnífur í hauskápuna“ en einkennismerki sveitarinnar vísar einmitt í þessi orð. Merkið inniheldur hnífa sem hafa verið reknir í gegnum hauskúpu og tvær skammbyssur sem mynda kross en svipar þetta mikið til hinna gömlu sjóræningjafána. Hnífurinn og skammbyssurnar tákna grundvallarvopn lögreglunnar, hauskúpan táknar dauðann og í sameiningu táknar þetta sigur BOPE yfir dauðanum. BOPE liðar hafa hin ýmsu hlutverk og markmið. Meðal þessara markmiða eru að tryggja öryggi á sérstökum atburðum, brjóta niður vegatálma sem eiturlyfjagengi hafa komið fyrir, drepa glæpamenn sem almennum borgurum stafar lífshætta af, útrýma eiturlyfjasölu og stöðva uppreisnir í fangelsum. 

Árið 2007 var frumsýnd brasilíska myndin Tropa de Elite sem náði gríðarlegum vinsældum í heimalandinu og um allan heim, en var jafnframt umdeild þar sem hún sýnir ofbeldisfullar aðgerðir BOPE sveitarinar í jákvæðu ljósi. Margir gagnrýnendur töldu hana jafnvel vera fasíska þar sem menn sem virtu mannréttindi að vettugi væru gerðir að hetjum. Tropa de Elite er þrátt fyrir það ein vinsælasta brasilíska mynd allra tíma.

Brasilía
Breska Austur-Indíafélagið

Breska Austur-Indíafélagið var verslunarfélag stofnað 31. desember árið 1600 vegna verslunar við Austur-Indíur en varð síðan einna fyrirferðarmest á Indlandsskaga. Félagið var elst þeirra Austur-Indíafélaga sem evrópsku konungsríkin stofnuðu á 17. og 18. öld. 

Félagið var hlutafélag og fékk konungsbréf við stofnun. Hluthafar voru auðugir breskir kaupmenn og aðalsmenn. Breska ríkið átti ekki hlutabréf og átti því aðeins óbeina aðild að stjórn félagsins. Helstu verslunarvörur félagsins voru baðmull, silki, indigó-litunarefni, salt, saltpétur, te og ópíum. Um miðja 18. öld varð félagið einkarekið nýlenduveldi á Indlandi þar sem það stjórnaði stórum svæðum með einkaher. Yfirráðum félagsins lauk eftir indversku uppreisnina 1857 þegar breska ríkisstjórnin gaf út lög um stjórnun Indlands 1858 og þjóðnýtti einkaher félagsins. Árið 1874 var félagið leyst upp. 

Breska Austur-Indíafélagið
Verslunarfélög
Samtök Napóleonsborga

Samtök Napoleonsborga (franska: Fédération Européenne des Cités Napoléoniennes) eru samtök ýmissa borga sem komu við sögu eða urðu fyrir áhrifum af tímanum frá Napoleon Bonaparte til Napoleons III.

Saga 
Samtökin voru stofnuð 24. maí 2004 til að minnast áhrifa Napoelons í Evrópu, sem og Napoleons III. Stofnborgir voru Ajaccio í Frakklandi, Balestino á Ítalíu, Dinard í Frakklandi, Jena í Þýskalandi, Île-d‘Aix í Frakklandi, La Roche-sur-Yon í Frakklandi, Pontivy í Frakklandi, Pultusk í Póllandi og Waterloo í Belgíu. Forseti samtakanna er sem stendur Charles Napoleon, sem er yfirmaður Napoleonættarinnar í dag. Tilgangur samtakanna er að varðveita menningararf Napoleons í Evrópu og hvetja til samstarfs á þeim vettvangi. Til dæmis eru haldnar ráðstefnur um málefið, gefnar eru út rit um Napoleonstímann, gerðar eru áætlanir um söfnun listaverka og skipulagningu ferðamennsku.

Meðlimaborgir 
Eins og er eru rúmlega 60 borgir meðlimir í samtökunum og eru þær allar í Evrópu nema Alexandría (í Egyptalandi). Eftirfarandi listi meðlimaborga er í stafrófsröð og er frá 2012.

Heimildir

Linkar 
 Heimasíða sambandsins

Samtök
520 f.Kr.

520 f.Kr. var 81. ár 6. aldar f.Kr.

520-511 f.Kr.
519 f.Kr.

519 f.Kr. var 82. ár 6. aldar f.Kr.

520-511 f.Kr.
518 f.Kr.

518 f.Kr. var 83. ár 6. aldar f.Kr.

520-511 f.Kr.
517 f.Kr.

517 f.Kr. var 84. ár 6. aldar f.Kr.

520-511 f.Kr.
516 f.Kr.

516 f.Kr. var 85. ár 6. aldar f.Kr.

520-511 f.Kr.
515 f.Kr.

515 f.Kr. var 86. ár 6. aldar f.Kr. Í Rómaveldi var það þekkt sem árið 239 ab urbe condita. Það hefur verið þekkt sem árið 515 f.Kr. frá miðöldum þegar Anno Domini-tímatalið var tekið upp.

Atburðir
 25. febrúar - Lokið var við byggingu annars musterisins í Jerúsalem.
 Leirkerjamálarinn Evfroníos bjó til myndina Dauði Sarpedons á blönduker, sem nú er í Metropolitan-safninu í New York.

Fædd
 Parmenídes, grískur heimspekingur (d. 450 f.Kr.).

Dáin
 Arkesilaos 3. af Kýrene, myrtur.
 Liao af Wu, konungur Wu í Kína, myrtur.
 Feretíma, drottning Kýrene.
 Pólýkrates, harðstjóri á Samos.
 Zhuan Zu, kínverskur launmorðingi.

520-511 f.Kr.
514 f.Kr.

514 f.Kr. var 87. ár 6. aldar f.Kr.

520-511 f.Kr.
513 f.Kr.

513 f.Kr. var 88. ár 6. aldar f.Kr.

520-511 f.Kr.
512 f.Kr.

512 f.Kr. var 89. ár 6. aldar f.Kr.

520-511 f.Kr.
511 f.Kr.

511 f.Kr. var 90. ár 6. aldar f.Kr.

520-511 f.Kr.
Sporger ferill

Sporger ferill er þjáll algebruferill af fyrstu ætt þar sem til puntur 0.

 
Grúpurfræði
Hugo Banzer

Hugo Banzer Suárez (10. maí, 1926 – 5. maí, 2002) var í tvígang forseti Bólivíu; í fyrra skiptið, frá 21. ágúst 1971 til 21. júlí 1978 var hann einræðisherra sem komst til valda í kjölfar herforingjabyltingar, og í síðara skiptið sem kjörinn forseti. Í valdatíð hans varð Bólivía þátttakandi í Kondóráætluninni sem fólst í kúgun og morðum á vinstrisinnum í mörgum löndum Suður-Ameríku. Pólitískir andstæðingar voru fangelsaðir og í sumum tilvikum pyntaðir. Efnahagur landsins batnaði hins vegar vegna betri aðgangs að erlendu lánsfé. Framan af studdu hægriflokkarnir hann í valdastóli en 1974 bannaði Banzer alla starfsemi stjórnmálaflokka í landinu. Honum var á endanum steypt af stóli af herforingjum undir stjórn David Padilla sem boðaði til kosninga. Banzer stofnaði þá hægri-íhaldsflokkinn Acción Democrática Nacionalista og bauð sig fram til forseta á ný. Það tókst ekki fyrr en árið 1997 þegar hann var 71 árs gamall. Hann var forseti árið 2000 þegar Vatnsstríðið í Cochabamba átti sér stað.

Forsetar Bólivíu
Austurstræti 16

Austurstræti 16, Nathan og Olsen-húsið eða Reykjavíkurapótek er hús í miðbæ Reykjavíkur, byggt árið 1917 eftir brunann mikla árið 1915. Áður hafði Thor Jensen verið með verslun sína Godthaab á sama stað. Byggingin dregur nafn sitt af apóteki sem var rekið þar um árabil. Byggingin hefur einnig verið kennd við Nathan og Olsen, tvo danska athafnamenn sem komu til Íslands árið 1912 og stofnuðu nýlenduvöruverslun. 

Byggingin er hornhús á horni Austurstrætis og Pósthússtrætis og var teiknuð af Guðjóni Samúelssyni og var það eitt af fyrstu verkefnum hans. Guðjón hafði fræga byggingu Pohjola-tryggingafélagsins í Helsinki eftir finnska arkitektinn Eliel Saarinen til fyrirmyndar. Saarinen var einn virtasti arkitekt Skandinavíu á þessum tíma. Mjög mikið var lagt í bygginguna, víða er marmari á gólfinu. Á aðalstigaganginum eru sjö styttur eftir Guðmund frá Miðdal, sem sýna merkismenn í íslenskri verslunarsögu. Á horni hússins er brjóstmynd af eins konar trölli eftir Einar Jónsson myndhöggvara.

Í lok árs 2011 var húsið metið á bilinu 550-1.000 milljónir kr.

Saga 
Í húsinu var starfrækt olíudrifin rafstöð, sú stærsta í Reykjavík fram að því þegar Elliðaárstöð var tekin í notkun árið 1921. Stöð þessi var 33 hestöfl og gerði meira en að þjónusta húsið, því  íbúar nokkurra nærliggjandi bygginga gátu keypt þar raforku - ýmist eftir taug eða með því að fá hlaðna rafgeyma. Þegar Rafmagnsveita Reykjavíkur tók til starfa var rafstöð þessi tekin niður og seld til Hafnarfjarðar, þar sem hún þjónaði bæjarbúum um alllangt skeið.

Landsbanki Íslands var með starfsemi í húsinu árin 1918 til 1924. Í dag er þar veitingastaður.

Tenglar
 The Building that Shaped the City Austurstræti 16, grein í Reykjavík Grapevine
 Stórhýsi rís við Austurstræti - mbl.is
 Sögufrægt hús í miðbænum til sölu, frétt á Mbl.is 11. september 2012
 Ljósmynd af Pohjola-byggingunni

Miðborg Reykjavíkur
Austurstræti
Byggingar eftir Guðjón Samúelsson
Renato Dulbecco

Renato Dulbecco (fæddur 22. febrúar 1914, dáinn 19. febrúar 2012) var ítalskur veirufræðingur sem fluttist til Bandaríkjanna og bjó þar og starfaði lengstan hluta starfsævinnar. Hann var þekktastur fyrir rannsóknir sínar á æxlisveirum og þætti þeirra í krabbameinsmyndun í dýrum, sem unnar voru í samstarfi við Howard Temin og David Baltimore, en þeir deildu Nóbelsverðlaununum í lífeðlis- og læknisfræði fyrir uppgötvun sína á ensíminu víxlrita („reverse transkriptasa“) og hlutverki þess sýkingu og krabbameinsmyndun.

Tenglar

 Æviágrip Renato Dulbecco  á vefsíðu Nóbelnefndarinnar.

Ítalskir veirufræðingar
Nóbelsverðlaunahafar í lífeðlis- og læknisfræði
Andrew Huxley

Sir Andrew Fielding Huxley (fæddur 22. nóvember 1917, dáinn 30. maí 2012) var breskur lífeðlisfræðingur og handhafi Nóbelsverðlaunanna í lífeðlis- og læknisfræði árið 1963.

Æviágrip
Andrew Huxley fæddist í Hampstead í Lundúnaborg þann 22. nóvember árið 1917. Hann var yngsti sonur útgefandans og rithöfundarins Leonard Huxley og seinni konu hans, Rosalind Bruce. Hann var því hálfbróðir líffræðingsins Julian Huxley og rithöfundarins Aldous Huxley og sonarsonur líffræðingsins T. H. Huxley. 

Um miðjan fjórða áratuginn hófu Andrew Huxley og Alan Hodgkin tilraunir sínar á taugafrumum með það að markmiði að leiða í ljós hvernig boð berast eftir taugasímum frá miðtaugakerfi til annarra frumna og vefja. Í byrjun unnu þeir með taugafrumur úr froskdýrum, en eftir að þeir skiptu yfir í frumur úr smokkfiski, en þær hafa óvenju stóra og svera síma, auðnaðist þeim að setja upp tilraunir með spennuþvingu (e. voltage clamp) sem gerðu þeim kleift að mæla spennubreytingar yfir frumuhimnu taugasímans. Að lokinni Heimsstyrjöldinni síðari héldu þeir áfram rannsóknum sínum og lögðu fram líkan það sem við þá er kennt og lýsir boðspennu og flutningi hennar eftir taugasíma.

Heimildir

Tenglar 

 Æviágrip Sir Andrew Huxley  á vefsíðu Nóbelnefndarinnar.

Breskir líffræðingar
Nóbelsverðlaunahafar í lífeðlis- og læknisfræði
Forfaðirinn

Forfaðirinn er persóna sem kemur fyrir í sjöttu bókinni um Múmínálfana eftir Tove Jansson, Vetrarundur í Múmíndal sem út kom 1957, en þar finnur Múmínsnáðinn hann inni í skáp í strandhúsi múmínfjölskildunnar. 

Múmínsnáðinn stóðst ekki mátið að stelast til að opna skápinn í strandhúsinu sem Tikka-tú var þó búin að banna honum. Þá sá hann á gólfinu í skápnum eitthvað lítið og grátt, síðhærð og nefstórt sem mændi á hann. Svo tók veran rás og hvarf út um dyrnar. Snáðinn sá bara í rófuna á verunni þar sem hún hvarf. Tikka-tú skýrði svo út Múmínsnáðanum að þetta hefði verið álfur af því tagi sem Snáðinn hefði litið út áður en hann varð Múmínálfur. „Svona varst þú fyrir þúsund árum,“ sagði hún.

Forfaðirinn kemur síðan aftur við sögu í níundu og síðustu bók Tove Jansson um Múmínálfana Seint í nóvember (s. Sent i november) sem út kom 1970.

Heimildir 
 

Múmínálfarnir

en:List_of_Moomin_characters#The_Ancestor
fi:Luettelo_Muumi-tarinoiden_hahmoista#Esi-isä