alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Atalanta B.C.

Atalanta Bergamasca Calcio er ítalskt knattspyrnulið frá Bergamo í Lombardia-héraði. Það spilar í Serie A eftir að hafa náð að komast upp um deild 2010-11. Leikmenn eru oft kallaðir Nerazzurri  (Þeir bláu og svörtu). Eini stóri titill liðsins hingað til var bikarmeistaratitill (Coppa Italia) sem það vann 1963.

Sigrar 
 Serie B: 6
 1927–28, 1939–40, 1958–59, 1983–84, 2005–06, 2010–11

 Ítalska bikarkeppnin: 1
 1962-63

Þekktir leikmenn 
 Bengt "Julle" Gustavsson (1956-1961)
 Glenn Strömberg (1984-1992)
 Robert Prytz  (1988-1989)
 Evair (1988-1991)
 Claudio Caniggia (1989-1992, 1999-2000)
 Stefano Salvatori (1991-1996)
 Cristian Zenoni (1994-2001)
 Damiano Zenoni (1994-2004)
 Filippo Inzaghi (1996-1997)
 Zoran Mirković (1996-1998)
 Cristiano Doni (1998-2003, 2006-2011)
 Massimo Donati (1999-2001)
 Nicola Ventola (2000-2001, 2005-2007)
 Ousmane Dabo (2001-2003)
 Riccardo Montolivo (2003-2005)

Tengill 
 Heimasíða félagsins

Ítölsk knattspyrnufélög
Marco Reus

Marco Reus (fæddur 31. maí 1989) er Þýskur Knattspyrnumaður,sem spilar fyrir þýska félagið Borussia Dortmund og Þýska karlalandsliðið.

Tilvísanir 
Marco Reus, munzinger.de (á þýsku)
Marco Reus, fifa.com (á ensku)
Marco Reus , uefa.com (á ensku)

Heimildir 

Reus, Marco
Fólk fætt árið 1989
Per Mertesacker

Per Mertesacker (fæddur 29. september 1984 í Hannover) er fyrrum þýskur Knattspyrnumaður og starfar nú sem unglingaþjálfari hjá enska félaginu Arsenal.
 
Per Mertesacker spilaði frá 2003 til 2006 fyrir þýska félagið Hannover 96, frá 2006 til 2011 lék hann fyrir Werder Bremenog frá 2011 til 2018 fyri enska félagið Arsenal. Síðan 2018 hefur hann þjálfað hjá U23 ára liði Arsenal , "Arsenal Academy".

Á árunum 2004 til 2014 spilaði hann fyrir Þýska landsliðið.

Tilvísanir 
Almenna heimasíða , permertesacker.de

Heimildir 

Mertesacker, Per
Fólk fætt árið 1984
Roman Weidenfeller

Roman Weidenfeller (fæddur 6. ágúst 1980 í Diez, Rheinland-Pfalz) er  Þýskur fyrrverandi knattspyrnumaður, sem spilaði sem markvörður. Hann lék fyrir þýska félagið Borussia Dortmund á árunum 2002 til 2018. 
Hann spilaði líka fyrir Þýska landsliðið á árunum 2013 til 2015 og átti meðal annars þátt í að tryggja þeim heimsmeistaratitilinn á HM 2014 í Brasilíu.

Tilvísanir 
Heimasíða, roman-weidenfeller.de
Roman Weidenfeller, worldfootball.net (á enskum) 
Roman Weidenfeller , fifa.com (á enskum)

Heimildir 

Weidenfeller, Roman
Fólk fætt árið 1980
Emmanuelle Charpentier

Emmanuelle Marie Charpentier (f. 11. desember 1968) er franskur örverufræðingur, erfðafræðingur og lífefnafræðingur. Hún vann til Nóbelsverðlauna í efnafræði árið 2020 ásamt Jennifer Doudna fyrir þróun þeirra á CRISPR-erfðatækninni. Charpentier er meðlimur í frönsku vísindaakademíunni og frönsku tækniakademíunni.

Menntun og störf 
Emmanuelle Charpentier nam lífefnafræði og örverufræði við Pasteur-stofnunina frá 1992 til 1995. Hún útskrifaðist árið 1995 með doktorsgráðu í örverufræði frá Háskóla Pierre og Marie Curie árið 1995. Frá árinu 1995 vann hún nýdoktorsrannsóknir í Bandaríkjunum við Rockefeller-háskóla í New York, við læknadeild New York-háskóla, við Skirball-stofnunina í New York og við Rannsóknarbarnaspítala Heilagrar Júttu í Memphis.

Árið 2002 réð formaður rannsóknarhóps Charpentier sem gestaprófessor og síðan lektor við Vínarháskóla í Austurríki og hélt hún þeirri stöðu til ársins 2009. Árið 2009 var hún ráðin dósent við Háskólann í Umeå og stýrði þar rannsóknarteymi.

Árið 2013 varð hún prófessor við læknisfræðiskólann í Hanover og við smitrannsóknastofnunina í Brúnsvík í Þýskalandi.

Árið 2014 vann Charpentier til Alexander von Humboldt-prófessorsverðlaunanna. Hún hefur síðan þá unnið hjá þremur stofnunum; í Umeå, Hanover og Brúnsvík.

Í apríl árið 2014 tilkynnti félagið CRISPR Therapeutics, sem Charpentier stofnaði ásamt Rodger Novak og Shaun Foy, að það hefði aflað 25 milljarða Bandaríkjadala til að þróa erfðabreytingatækni á grundvelli CRISPR-Cas9-tækninnar í lækningaskyni.

Árið 2015 var Emmanuelle Charpentier ráðin sem framkvæmdastjóri Max Planck-stofnunarinnar fyrir smitfræði í Berlín. Frá 2018 hefur hún verið framkvæmdastjóri Max Planck-rannsóknarmiðstöðvarinnar í sýklavísindum.

Framlög til vísinda 
Emmanuelle Charpentier vinnur við stýringu á genatjáningu frá sjónarhorni ríbósakjarnsýra og við sameindagrundvöll smitunar. Hún hefur einnig fengist við rannsóknir á því hvernig gerlar berjast gegn sýkingum.

Hún varð heimsfræg með því að greina hlutverk próteinsins Cas9 í ónæmiskerfi tiltekinna gerla. Hún fann jafnframt upp CRISPR/Cas9-erfðatæknina ásamt Jennifer Doudna, sem hefur gerbylt sviði erfðatækninnar. Fyrir þessa uppgötvun hefur Charpentier unnið til fjöldra mikilsvirtra verðlauna og viðurkenninga, þar á meðal Nóbelsverðlaunanna í efnafræði árið 2020.

Einkahagir 
Emmanuelle Charpentier fæddist í úthverfunum sunnan við París. Hún á tvær eldri systur.

Tilvísanir

Franskir erfðafræðingar
Franskir lífefnafræðingar
Franskir örverufræðingar
Nóbelsverðlaunahafar í efnafræði
Kvistir

Kvistir (fræðiheiti Spiraea) er ættkvísl um 80-100 tegunda runna í rósaætt (Rosaceae). Kvistar blómstra hvítum eða bleikum blómum í skúf eða breiðum klasa.
Sumar jurtir sem áður voru flokkaðar með kvistum eru nú taldir til sérstakra ættkvísla eins og Filipendula og Aruncus.

Birkikvistur, döglingskvistur og kóreukvistur eru meðal tegunda sem ræktaðar eru á Íslandi.

Runnar
Kvistir
Alain Delon

Alain Delon (f. 8. nóvember 1935 í Sceaux) er franskur leikari.

Hann er einn af frægu leikurunum á sínum tíma. Hann varð kyntákn á sjöunda áratugnum og fljótt heimsstjarna, þekktur fyrir frábæra frammistöðu sína hér á landi. Um 135 milljónir manna hafa horft á kvikmyndir hans.

Franskir leikarar
Franskir kvikmyndaleikstjórar
Udinese Calcio

Udinese Calcio, oftast kallað Udinese, er ítalskt knattspyrnufélag frá Udine. Það spilar í ítölsku A-deildinni. Liðið var stofnað 30. nóvember árið 1896 sem íþróttafélag, og 5. júlí 1911 sem knattspyrnufélag. 

Heimavallarbúningur þess er röndótt treyja  svört og hvít, með svörtum stuttbuxum og hvítum sokkum. Udinese á marga stuðningsmenn í Friuli og svæðinu þar í kring.

Leikmannahópur 
(7.október 2020)

 (á láni frá AZ Alkmaar)

(á láni frá Watford )

 (á láni frá S.P.A.L)
 (fyrirliði)

(á láni frá Watford )

(á láni frá Juventus )

Þekktir leikmenn 
 Emil Hallfreðsson
 Per Bredesen 
 Jo Inge Berget 
 Zico
 Marcio Amoroso
 Dino Zoff
 Franco Causio
 Luigi De Agostini
 Antonio Di Natale
 Vincenzo Iaquinta
 Oliver Bierhoff
 Thomas Helveg
 Martin Jørgensen
 David Pizarro
 Alexis Sánchez

Tengill 
 Heimasíða félagsins

Ítölsk knattspyrnufélög
Jérôme Boateng

Jérôme Agyenim Boateng (fæddur 3. september árið 1988) er  þýskur knattspyrnumaður af ganverskum og þýskum ættum, hann spilar fyrir þýska félagið FC Bayern München og Þýska landsliðið.

Móðir hans er frá Þýskalandi og pabbi hans er frá Gana. Bróðir hans, Kevin-Prince Boateng er einnig knattspyrnumaður og er miðjumaður fyrir spænska félagið UD Las Palmas. 

Boateng, Jérôme
Fólk fætt árið 1988
Gerd Müller

Gerhard «Gerd» Müller (fæddur 3. nóvember árið 1945 í Nördlingen; d. 15. agust 2021) var þýskur fyrrverandi knattspyrnumaður.

Müller skoraði mörg mörk, bæði fyrir Bayern München og þýska landsliðið. Hann skoraði 68 mörk í 62 landsleikjum og í Bundesligunni skoraði hann 365 mörk í 427 leikjum sem gerir hann markahæsta mann toppdeildarinnar. Hann hefur stundum verið kallaður "der Bomber (der Nation)" og "Kleines Dickes Müller". Hann lést árið 2021.

Viðurkenningar

Bayern München 
 Þýska úrvalsdeildin: 1969, 1972, 1973, 1974
 Þýska bikarkeppnin: 1966, 1967, 1969, 1971
 Meistaradeild Evrópu: 1974, 1975, 1976
 Evrópukeppni bikarhafa: 1967

Titlar unnir með þýska Landsliðinu 
 EM 1972 Evrópumeistari
 HM 1974 Heimsmeistari

Markakóngstitlar 
 Markakóngur í Þýsku úrvalsdeildinni: 1967, 1969, 1970, 1972, 1973, 1974, 1978
 Markakóngur Evrópu (Evrópski gullskórinn): 1970, 1972
 Markakóngur HM 1970
 Markakóngur EM 1972
 Gullknötturinn (Ballon d'Or) 1970

Þýskir knattspyrnumenn
Crank Yankers

Crank Yankers eru bandarískir teiknimyndaþættir. Þættirnir eru sköpunarverk Adam Carolla, Jimmy Kimmel, og Daniel Kellison og byrjaði framleiðsla á þáttunum árið 2002. Þeir eru gerðir fyrir Comedy Central sjónvarpsstöðina.

Teiknimyndir
Bandarískir grínþættir
Bensli

Bensli eru yfirleitt lítil plaststykki sem notuð eru til að festa saman hina ýmsu hluti.
Mjölbjalla

Mjölbjalla (fræðiheiti Tenebrio molitor) er stór bjalla af mjölbjölluætt (Tenebrionidae) sem lifir einkum á plöntuafurðum og plöntuleifum. Hún er jafnbreið fram og aftur og er dökkdumbrauð til svört á lit. Bjallan er upprunnin í Evrasíu en er útbreidd um allan heim. Hún þrífst utanhúss á Norðurlöndum og hefur fundist á nokkrum stöðum á Íslandi. Bjallan þrífst vel í skemmdu mjöli sem raki hefur komist í og var áður til vandræða í bakaríum. 

Eins og öll skordýr sem taka fullkominni myndbreytingu  fer mjölbjalla gegnum fjögur form, frá eggi (fóstur), lirfu og púpuform og síðan  fullvaxta skordýr. Eðlilegur lífsferill bjöllunnar er tvö ár. Mjölbjalla verpir allt að 500 eggjum. Í heimkynnum sínum eru bjöllurnar einkum á ferli á nóttunni.

Mjölbjalla berst með mjölsendingum. Hún fannst fyrst í Reykjavík árið 1934 og nokkru síðar á Ísafirði. Mjölbjöllur hafa verið ræktaðar sem gæludýrafæða og dýrafóður því lirfur bjöllunar (mjölormar) er stórar eða allt að 25 mm og afar prótínríkar. Það tíðkast víða um lönd að gefa garðfuglum (hænum o.fl.) mjölbjöllulirfur einkum um varptímann þegar fuglarnir þurfa próteinríka fæðu.

Mjölormar hafa verið notaðir í sælgætisgerð til að framleiða sælgæti með tequila bragði.

Myndir

Heimild
 Mjölbjalla (Vefur Náttúrufræðistofnunar Íslands)

Mjölbjöllur
Mjölbjölluætt

Mjölbjölluætt (fræðiheiti Tenebrionidae) er  bjölluætt með um 20 þúsund þekktum tegundum.  Tegundirnar eru misstórar og breytilegar að gerð og sköpulagi. Umgerð augna er gjarna formuð eftir lögun höfuðs. Tegundir af mjölbjölluætt finnast mjög víða. Margar eru skaðvaldar í mjölvörum. Efnaskipti tegunda af mjölbjölluætt eru hæg og margar tegundir verða langlífar og marga hafa mjög virkar efnavarnir.

Níu tegundir af mjölbjölluætt hafa fundist á Íslandi og teljast fjórar þeirra landlægar í húsum.

Heimild
 Mjölbjölluætt (Vefur  Náttúrufræðistofnunar Íslands)

Mjölbjöllur
Dritbjalla

Dritbjalla (fræðiheiti Alphitobius diaperinus) er bjalla af mjölbjölluætt. Dritbjalla er gljáandi svört á lit og svipuð hveitibjöllu að sköpulagi. Hún er um 7 mm löng. Dritbjalla er upprunnin  í Austur-Afríku en hefur breiðst út frá því um miðja 20. öld. 
Í heimkynnum í Afríku lifir dritbjalla á driti og skít úr fuglshreiðrum og leðurblökuhellum. Bjallan hefur dreifst víða með kornflutningum og borist þar til alifuglabúa. Hvert kvendýr verpir um 2000 eggjum og við 32°C tekur þroskaferlið frá eggi til bjöllu  um einn mánuð en ef hitastiðg fer undir 15°C þá stöðvast vöxtur og þroski og öll þroskastig drepast ef hiti er undir frostmarki í nokkra daga.

Fullvaxnar lirfur grafa sig inn í tiltækt efni í umhverfi sínu svo sem dritskán eða glufur og púpa sig þar.  Dritbjalla er vandamál í alifuglarækt því lirfan geymir í sér og ber með sér sýkla eins og Escherichia coli, Campylobacter og Salmonella. Sýklarnir berast í bjöllurnar þegar þær éta skítinn og þær valda auk þess skaða á einangrun í veggjum. Bjöllur geta borist með skít frá hænsnabúum og ef hann er borinn á tún þá geta þæar dreifst þaðan því þær fljúga um. Dritbjalla hefur fundist á tveimur stöðum á Íslandi, í alifuglabúum.

Heimild
 Dritbjalla (Vefur Náttúrufræðistofnunar Íslands)

Mjölbjöllur
Louise Glück

Louise Elisabeth Glück (f. 22. apríl 1943) er bandarískt ljóðskáld og greinahöfundur. Hún var sæmd bókmenntaverðlaunum Nóbels árið 2020 fyrir „óyggjandi ljóðræna rödd sína, sem á íburðarlausan hátt gerir persónulega tilveru altæka.“ Hún hefur unnið mörg mikilsvirt bókmenntaverðlaun í Bandaríkjunum, meðal annars Pulitzer-verðlaunin í ljóðlist og Bollingen-verðlaunin. Glück er oft talin sjálfsævisögulegt skáld og verk hennar eru þekkt fyrir tilfinningahita og fyrir vísanir í þjóðsagnir, sögu eða náttúru til að miðla einstaklingsupplifunum og nútímalíferni.

Glück fæddist í New York-borg og ólst upp í Long Island-hluta borgarinnar. Í gagnfræðaskóla fór hún að þjást af anorexíu en hún sigraðist síðar á þeim sjúkdómi. Hún tók áfanga í Sarah Lawrence-háskólanum og Columbia-háskóla en útskrifaðist ekki með gráðu. Auk starfa sinna í ritlist hefur hún fengist við fræðastörf sem ljóðlistarkennari við ýmsar menntastofnanir.

Í verkum sínum hefur Glück lagt áherslu á að varpa ljósi á áfall, þrá og náttúru. Með þessum víðfeðmu viðfangsefnum hafa ljóð hennar orðið fræg fyrir hreinskilna tjáningu á depurð og einangrun. Fræðimenn hafa einnig einblínt á ljóðræna persónuuppbyggingu hennar og á tengsl í ljóðunum milli sjálfsævisögu og goðsögulegs ívafs.

Glück er nú aðjunkt og Rosenkranz-gestahöfundur við Yale-háskóla. Hún býr í Cambridge, Massachusetts.

Tilvísanir

Bandarísk ljóðskáld
Handhafar bókmenntaverðlauna Nóbels
Athletic Bilbao

Athletic Club,yfirleitt þekkt sem Athletic Bilbao eða bara Athletic ,er spænskt knattspyrnufélag frá Bilbao í Baskalandi spánar. Félagið hefur stranga stefnu í leikmannamálum, og notar einungis leikmenn sem eru af baskneskum uppruna eða hafa einhverja tengingu við Baskaland . Búningar þeirra eru rauðir og hvítir, þeir hafa átta sinnum orðið spænskir meistarar, síðast árið 1984.

Leikmannahópur 
5.október 2020

 (fyrirliði)

Titlar 
 Spænska úrvalsdeildin: 8 
 1929/30, 1930/31, 1933/34, 1935/36, 1942/43, 1955/56, 1982/83, 1983/84
 Konungsbikarinn: 23
 1903, 1904, 1910, 1911, 1914, 1915, 1916, 1921, 1923, 1930, 1931, 1932, 1933, 1943, 1944, 1945, 1950, 1955, 1956, 1958, 1969, 1973, 1984
 Krýningarbikarinn: 1
 1902
 Deildarbikarinn: 2 
 1984, 2015
spænsk knattspyrnufélög
stofnað 1898
Joachim Löw

Joachim „Jogi“ Löw (fæddur 3. febrúar 1960 í  Schönau im Schwarzwald) er þýskur knattspyrnuþjálfari og fyrrverandi leikmaður. Síðan árið 2006 hefur hann þjálfað þýska landsliðið. Hann ákvað að hætta sem landsliðsþjálfari eftir EM 2021.

Sem knattspyrnumaður spilaði Löw m.a. með Stuttgart (1980-1981) Eintracht Frankfurt (1981–1982) og  SC Freiburg (1985–1989). Hann byrjaði að þjálfa hjá félaginu FC Winterthur í Sviss árið 1994. Árið 2006 var hann ráðinn til starfa hjá þýska landsliðinu, en var þar aðstoðaþjálfari frá júlí árið 2004. Árið 2014 tókst honum að stýra liðinu til heimsmeistaratitils á HM 2014.

Heimildir 

fólk fætt árið 1960
Þýskir knattspyrnustjórar
Þýskir knattspyrnumenn
Kampýlóbakter

Kampýlóbakter (latína: Campylobacter) er algengur gerill sem smitar bæði menn og dýr. Margar tegundir eru til en Campylobacter jejuni er algengasta orsök sýkinga í mönnum  en mun sjaldgæfari eru Campylobacter coli og Campylobacter lari.  Sýkingar hafa oft komið upp í alifuglabúum. Árið 1999 kom upp faraldur á Íslandi sem rakinn var til kampýlóbakter sýkingar í kjúklingum. Meðgöngutími sýkingar er oftast 2-4 dagar en getur verið frá 1-7 sólarhringum.

Heimildir
 Kampýlóbakter (Embætti landlækni)
 

Gerlar
L'apprenti méchant

L'apprenti méchant, (Íslenska Illi lærlingurinn) er önnur bókin í sjálfstæðri ritröð um Zorglúbb úr sagnaflokknum um Sval og Val, sem og dóttur hans á unglingsaldri. Höfundur hennar er listamaðurinn Munuera sem um tíma var aðalhöfundur Svals & Vals-bókaflokksins. Bókin kom út í Belgíu árið 2018, en hefur ekki verið þýdd á íslensku.

Söguþráður 
Sagan hefst í eyðimörk í ótilgreindu landi í Mið-Austurlöndum þar sem Zorglúbb reynir að pranga vígtólum inn á stríðsherra sem á í erjum við nágranna sína. Ekki er þó um ýkja háskaleg vopn að ræða, þar sem dóttirinn og vélstúlkan Zandra hefur bannað föður sínum þá starfsemi. Viðskiptin eru trufluð þar sem tíu ára amápjakkur, Zédrik að nafni, kemur aðvífandi á hátæknilegu loftfari sínu. Hann er fluggreindur en eldheitur aðdáandi Zorglúbbs og þvingar hann til að gerast lærimeistari sinn.

Zédrik fylgir Zorglúbb í höfuðstöðvar hans og hittir það Zöndru. Hann verður hugfanginn af henni, en skilur ekki tilfinningarnar sem bærast í honum. Zandra fær Zédrik til að hjálpa sér að stelast á skemmtistað, þar hitta þau fyrir Shine vinkonu hennar sem er yfir sig ástfangin af Zöndru án þess að þora að viðurkenna það. Zandra á hins vegar kærastann André og veldur sú uppgötvun Zédrik uppnámi og hann hyggur á hefndir.

Zédrik snýr aftur sem ofurillmenni sem dáleiðir Shine og hótar að drepa hana ef Zandra lætur ekki að vilja hans. Honum tekst að komast inn í móðurtölvu Zorglúbbs og þaðan inn í heila Zöndru. Fikt hans verður til þess að virkja ofurkrafta Zöndru sem gengur berserksgang og reynir að drepa föður sinn, Zédrik og Shine. Að lokum tekst Shine þó kyssa vinkonu sína og reynist ástin nægilega sterkt afl til að yfirvinna tryllinginn og Zandra kemst til meðvitundar, án þess þó að muna hvað gerðist. Zorglúbb fyrirgefur Zédrik, sem nú er orðinn fróðari um hið flókna fyrirbæri ástina, öll vandræðin sem hann olli og tekur hann sem lærling sinn.

Svalur og Valur

Bókaárið 2018
Margrethe Angel

Margrethe Angel eða maddama Angel, fædd Margrethe Andersdatter Ravn (f. um 1749 - d. 1807) var dönsk kona sem rak gistihús og fyrsta veitingahúsið í Reykjavík.

Líf og störf
Lítið er vitað um fyrstu ár Margrethe Angel og er hennar fyrst getið í kirkjubókum í Reykjavík árið 1788 þegar hún giftist Rasmus Angel, norskum verslunarþjóni og ekkjumanni. Hjónabandið varði ekki nema í eitt ár en þá lést Rasmus og höfðu þau þá eignast einn son.

Við fráfall Rasmusar þurfti Margrethe að sjá sér framborða og sótt hún árið 1789 um leyfi til að reka veitingastað. Var það fyrsta veitingaleyfið sem gefið var út í Reykjavík. Hvort hún hóf þegar veitingarekstur og þá hvar er ekki ljóst, en árið 1791 keypti hún hús sem tilheyrt hafði Innréttingunum og varð síðar Aðalstræti 16.

Maddama Angel, eins og hún var almennt kölluð af Reykvíkingum, þurfti að hafa allar klær úti til að afla hráefna fyrir veitingastað sinn. Hún hélt kýr og útbjó matjurtargarð þar sem ræktaðar voru kartöflur, rófur og aðrir fágætari garðávextir. Fyrir ræktunartilraunir þessar fékk hún viðurkenningu frá Danska landbúnaðarfélaginu. Einnig bauð hún upp á gróft brauð sem hún bakaði í eigin bakaraofni og taldi Ólafur Stephensen stiftamtmaður ástæðu til að senda fyrirspurn til yfirboðara sinna um hvort slíkt væri löglegt í ljósi þess að í bænum væri starfandi bakarí.

Árið 1796 hætti Margrethe rekstrinum og tók landsstjórnin þá húsnæðið fyrst á leigu en síðar til kaups og gerði að embættisbústað landfógeta. Fluttist hún til Kaupmannahafnar ásamt Christine, dóttur Rasmusar af fyrra hjónabandi sem hún hafði fóstrað. Bjó hún þar við kröpp kjör til æviloka.

Tilvísanir og heimildir 

 https://vertshusid.wordpress.com/aevisaga-margrethe/
Ferðaskrifstofan Sunna

Ferðaskrifstofan Sunna var íslensk ferðaskrifstofa sem athafnamaðurinn Guðni Þórðarson stofnaði árið 1959. Félagið var eitt það fyrsta sem bauð Íslendingum upp á sólarlandaferðir, einkum til Spánar, en áður hafði Útsýn félag Ingólfs Guðbrandssonar boðið upp á slíkar ferðir. Íslendingar tóku sólarlandaferðunum opnum örmum og flykktust í þúsundatali með Sunnu til Mallorca og Kanaríeyja.

Árið 1970 hóf Guðni rekstur sjálfstæðs flugfélags, Air Viking, í tengslum við ferðaskrifstofuna. Árið 1979 hætti Sunna rekstri.

Heimildir 

 

Íslenskar ferðaskrifstofur
Ferjald

Ferjald er tæki sem breytir orku frá einu formi yfir á annað.

Dæmi um ferjöld eru hreyflar og nemar.

Ferjöld
Nemi (Mælitæki)

Nemar eru mælitæki sem taka inn upplýsingar um eitthvað í umhverfinu og skila út úr sér einhverjum gögnum um umhverfið.

Dæmi um nema eru loftvogir, vigt, hitamælir o.fl.
Ferjald
Mælitæki
Hreyfill

Hreyfill er tæki sem tekur inn orku og kemur af stað einhvers konar hreyfingu með orkunni.

Ferjald
Hreyflar
Baltikaferðin

Baltikaferðin var fræg skemmtisigling íslenskra ferðalanga um Miðjarðarhafið sumarið 1966 í tengslum við söngferð Karlakórs Reykjavíkur. Ferðin vakti mikla athygli almennings og var talsvert rifjuð upp, bæði vegna frásagna af óhóflegri áfengisneyslu en ekki síður vegna kostulegrar lýsingar rithöfundarins Þórbergs Þórðarssonar á henni.

Saga

Karlakór Reykjavíkur hugðist fara í mikið tónleikaferðalag haustið 1966. Var ferðin skipulögð í samvinnu við ferðaskrifstofuna Landsýn og ákveðið að taka á leigu sovéskt skemmtiferðaskip, Baltika. Var skipið fyllt af kórfélögum og öðrum ferðalöngum, 430 í allt.

Ferðalagið tók fimm vikur þar sem fyrst var siglt að ströndum Norður-Afríku, inn í botn Miðjarðarhafsins, um Svartahaf allt til Jalta. Margar kunnustu menningarborgir svæðisins voru heimsóttar og slegið upp tónleikum. Á heimleiðinni var meðal annars stoppað í Búlgaríu og Ítalíu áður en komið var aftur til Reykjavíkur þann 31. október.

Ferðin þótti nýstárleg og vakti þegar mikla athygli. Hörð samkeppni var í ferðaiðnaðinum og brugðust hefðbundu ferðaskrifstofunnar illa við þessum óvænta keppinaut. Kepptust þær við að auglýsa að ferðin væri ekki á þeirra vegum og var reynt að gera það tortryggilegt að um sovéskt farþegaskip væri að ræða. Var vissulega minna um lúxus en í fínustu vestrænu skemmtiferðaskipunum, þannig voru káetur flestar 4-6 manna og einungis sovéskar kvikmyndir sýndar um borð.

Snemma í ferðinni tóku að birtast ýkjukenndar frásagnir í íslenskum dagblöðum um drykkjuskapinn um borð í Baltíku, t.a.m. að vínbirgðir skipsins hefði þrotið þegar á öðrum degi. Í frægu viðtali Matthíasar Johannessen við Þórberg Þórðarson, sem var meðal farþega ásamt Margréti konu sinni, dró skáldið upp litríkar myndir af lífinu um borð. Má þar nefna lýsingar af sessum sem kaupglaðir ferðalangar höfðu keypt snemma í ferðinni sem reyndust mettaðar af pöddum og ýldulyktar sem stafaði af kæstum hákarli sem karlakórsfélagar höfðu í farteskinu. Tiltók Þórbergur jafnframt að lítið pláss hefði verið fyrir ástarfundi farþega nema þá helst í skúmaskotum og björgunarbátum. Vöktu lýsingarnar athygli og kátínu.

Heimildir og tilvísanir 

 

1966
Eden (Hveragerði)

Eden var garðyrkjustöð og söluskáli í Hveragerði sem var lengi einn vinsælasti viðkomustaður ferðalanga á Suðurlandi.

Bragi Einarsson garðyrkjufræðingur reisti garðskála og greiðasölu í Hveragerði árið 1958 að bandarískri fyrirmynd. Hann valdi byggingu sinni stað við þjóðveginn og varð hún skjótt viðkomustaður höfuðborgarbúa í skemmtiferðum austur fyrir fjall. Þar var hægt að kaupa veitingar jafn sem blómplöntur. Nafnið vísaði til aldingarðsins Eden í Biblíunni.

Eden var stækkað nokkrum sinnum og breyttist í tímans rás. Skálinn brann til grunna í eldsvoða þann 22. júlí árið 2011. En þann dag í dag eru uppi áform um endurkomu Eden.

2020 eru íbúðir byggt á Edenreit.

Heimildir og tilvísanir

Tenglar