alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Agnar Már Magnússon

Agnar Már Magnússon er íslenskur djasstónlistarmaður. Hann hóf tónlistarnám sitt sex ára gamall við Tónlistarskóla Hafnarfjarðar þar sem hann lagði fyrst stund á orgelleik en síðar píanó. Eftir lokapróf frá tónlistarskóla FÍH og Conservatorium van Amsterdam í Hollandi stundaði hann nám hjá Larry Goldings og fleiri einkakennurum í New York. Þar komst Agnar jafnframt í kynni við marga þekkta djasstónlistarmenn og þau kynni leiddu meðal annars til útgáfu fyrsta geisladisks hans sem ber nafnið 01. Núll einn var gefinn út 2001 og honum dreift víða um heim af spænska plötufyrirtækinu Fresh Sound-New Talent. Síðan þá hefur Agnar sent frá sér marga geisladiska sem hafa flestir hlotið tilnefningar til Íslensku tónlistarverðlaunanna 2001. Þeirra á meðal eru Tónn í tómið, tónleikaupptaka af píanó-dúett með Ástvaldi Traustasyni; tveir geisladiskar með B3 orgeltríóinu, Fals og Kör, geisladiskur með frumsaminni tónlist við leikritið Nítjánhundruð, Ég um þig með söngkonunni Kristjönu Stefánsdóttur og síðast ekki síst, Láð sem kom út 2007. Agnar Már kallar Láð heimkomu sína og vinnur þar úr íslenskum tónlistararfi en lagið „Daboli“ var valið djasslag ársins á Íslensku tónlistarverðlaununum 2008.

Agnar hefur hlotið verðlaunin „Outstanding Musicianship Award“ frá Berklee-tónlistarháskólanum í Boston og komist í undanúrslit í Alþjóðlegu djass-píanókeppninni Martial Solal í París haustið 2002. Hann hefur útsett lög fyrir geislaplötur og söngleiki, starfað með Stórsveit Reykjavíkur í mörg ár, leikið á tónleikum á Íslandi sem erlendis, verið píanóleikari og annast tónlistarstjórn í leikhúsi.

Tenglar
 https://www.agnarmagnusson.com/
 https://reykjavikjazz.is/listafolk/agnar-mar-magnusson/

Íslenskir tónlistarmenn
Leikfélagið Sýnir

Leikfélagið Sýnir er áhugaleikfélag sem starfar á landsvísu. Það var stofnað sumarið 1997 af hópi fólks sem hafði verið á fyrstu námskeiðum Leiklistarskóla Bandalags íslenskra leikfélaga. Stofnendur félagsins voru áhugaleikarar úr leikfélögum vítt og breitt um landið. Þeir sáu tækifæri til þess að halda samstarfinu úr skólanum áfrað og leika á sumrin á svipaðan hátt og þau gerðu innan sinna eigin leikfélaga á veturnar. Nefna á að Leikhópurinn Lotta óx út úr Leikfélaginu Sýnum og hefur stundað leikstarfsemi markaðsgrundvelli undanfarin ár.

Fyrsta verkefni Leikfélagsins Sýna var einþáttungasyrpan Sjö. Fyrsta stóra verkefni félagsins var leikritið Nýir tímar eftir Böðvar Guðmundsson. Frumsýnt var í Kjarnaskógi sumarið 1999 og farið í leikferð um landið og einnig sumarið eftir. Síðan hafa árlega verið settar upp sýningar, ýmist stór verk í fullri lengd eða einþáttungar. Leikfélagið sýnir verk sín á sumrin og jafnan undir berum himni. Farnar hafa verið leikferðir um landið, t.d. var oft komið við í Hánefsstaðareit í Svarfaðardal í tengslum við fiskidaginn mikla á Dalvík. Sumarið 2013 var leikritið Sjö samúræjar sýnt í Elliðaárdal í leikstjórn Guðmundar Erlingssonar. Sýningin verður sýnd á norrænni leiklistarhátíð í júní 2014.

Verkefnaskrá:
 1998. Sjö (einþáttungasyrpa)
 1999. Nýir tímar
 2000. Nýir tímar
 2001. Út í móa (syrpa örleikrita)
 2002. Mýflugumyndir
 2003. Draumur á Jónsmessunótt
 2004. Stútungasaga
 2005. Myndavélin (syrpa örleikrita)
 2006. Máfurinn
 2007. Tveir einþáttungar: Og hefi eg þann sopa sætastan sopið, Hamar
 2008. Eyjan. (spunaverk)
 2010.
 2013. Sjö samúræjar

Formenn félagsins:
 Ármann Guðmundsson (1997-2003)
 Guðmundur Lúðvík Þorvaldsson (2003-2004)
 Hrund Ólafsdóttir (2004-2007)
 Jenný Lára Arnórsdóttir (2007- )
 ?
 Ármann Guðmundsson

Íslensk leikfélög
Viðurlag

Viðurlag er fallorð sem er ákvæðisorð með nafnorði. Viðurlag getur verið fast eða laust.

 Dæmi
Hann er myndarlegasti maður, hár og þrekinn. 
Jón kom gangandi. 
Hann vann þetta verk ungur. 

Í síðasta dæminu sparast tíðarsetning = hann vann þetta verk, þegar hann var ungur. 

Setningarliðir

pt:Termos acessórios da oração#Aposto
Styrmir Kárason

Styrmir Kárason (einnig nefndur Styrmir fróði eða Styrmir Kárason hinn fróði) (um 1170 – 20. febrúar 1245) var lögsögumaður, rithöfundur og príor í Viðeyjarklaustri.

Æviferill
Óvíst er um ætt Styrmis, en tilgátur um að faðir hans hafi verið Kári Runólfsson ábóti á Þingeyrum, d. 1187 eða 1188. Styrmir hefur líklega verið fæddur á árabilinu 1170–1180. Sigurður Nordal telur að Styrmir hafi að hluta alist upp í  Þingeyraklaustri, hlotið menntun þar og dvalist þar fram undir 1220.

Styrmir var prestur að vígslu. Hann var heimilisprestur hjá Snorra Sturlusyni í Reykholti frá því fyrir 1228 til 1235. Hann var lögsögumaður 1210–1214 og 1232–1235. Varð síðan forstöðumaður, eða príor, klaustursins í Viðey 1235–1245. Í ljósi þess að Styrmir var heimilisprestur í Reykholti, þá er líklegt að hann hafi verið aðstoðarmaður Snorra Sturlusonar við ritstörf og bókagerð.

Talið er að fylgikona Styrmis, eða barnsmóðir, hafi verið Jórunn Einarsdóttir. Sonur þeirra var Valgarður Styrmisson.

Styrmir var kunnur rithöfundur á sinni tíð. Hann er orðaður við eftirtalin verk:
 Styrmisbók Landnámu er glötuð, en Haukur Erlendsson segir í niðurlagi Landnámu sinnar að hann hafi að hluta stuðst við hana, ásamt Sturlubók Landnámu. 
 Lífssaga Ólafs helga eftir Styrmi fróða. Sagan er að mestu glötuð, en nokkrir kaflar úr henni eru varðveittir í Flateyjarbók. Einnig er hugsanlegt að Ólafs saga helga í Flateyjarbók sé að nokkru leyti byggð á bók Styrmis fróða.
 Lagfæringar á Sverris sögu. Í Flateyjarbók er Sverris saga tekin upp eftir bók sem Styrmir fróði skrifaði. Umdeilt er hvaða hlut Styrmir átti í sögunni, hvort hann gerði breytingar á texta sögunnar, eða hvort hann átti þátt í að semja hana, með Karli Jónssyni ábóta. 
 Harðar saga og Hólmverja. Í niðurlagi Harðar sögu er vitnað til Styrmis fróða, og telja margir fræðimenn að hann hafi samið eða átt þátt í frumgerð sögunnar.

Tengt efni
Listi yfir lögsögumenn á Íslandi.

Heimildir
 Páll Eggert Ólason: Íslenskar æviskrár IV.
 Sigurður Nordal: Formáli Flateyjarbókar II, bls. xii, og III, bls ix, Akranesi 1945. 
 Þorleifur Hauksson: Formáli Sverris sögu, bls. liv. Íslensk fornrit XXX, Rvík 2007. 
 Þórhallur Vilmundarson: Formáli Harðar sögu, bls. xliv-xlvi. Íslensk fornrit XIII, Rvík 1991.

Íslenskir rithöfundar
Konungasögur
Finnafjörður

Finnafjörður er stuttur fjörður í Langanesbyggð. Hann er nyrstur þriggja smáfjarða sem ganga inn úr Bakkaflóa og liggur sunnan Gunnólfsvíkurfjalls á Langanesi.

Stórskipahöfn
Fyrirhugað er að byggja alþjóðlega stórskipahöfn og iðnaðar- og þjónustusvæði í firðinum sem tengi saman Asíu, austurströnd Bandaríkjanna og Evrópu.

Tilvísanir

Langanesbyggð
Firðir á Íslandi
Miðfjörður (Bakkaflóa)

Miðfjörður er stuttur fjörður í Langanesbyggð. Hann er einn þriggja smáfjarða sem ganga inn úr Bakkaflóa. Hinir eru Finnafjörður og Bakkafjörður og liggur hann á milli. Töluvert æðarvarp er í Miðfirði.

Langanesbyggð
Firðir á Íslandi
Bakkafjörður (fjörður)

Bakkafjörður er grunnur fjörður í Langanesbyggð. Hann er syðstur þriggja smáfjarða, sem ganga inn úr Bakkaflóa norðvestan Digraness. Samnefnt kauptún stendur við fjörðinn austanverðan en vestan hans stendur kirkjustaðurinn Skeggjastaðir. Upp úr Bakkafirði liggur þjóðvegur 85, Norðausturvegur, suður um Sandvíkurheiði yfir til Vopnafjarðar.

Langanesbyggð
Firðir á Íslandi
Ólafs saga helga eftir Styrmi fróða

Ólafs saga helga eftir Styrmi fróða – eða Lífssaga Ólafs helga – var ein af mörgum sögum um Ólaf helga Haraldsson  Noregskonung, nú að mestu glötuð. Höfundur hennar var Styrmir Kárason hinn fróði, sem var um tíma heimilisprestur hjá Snorra Sturlusyni í Reykholti. 

Aðalheimildin um Ólafs sögu Styrmis er Flateyjarbók. Þegar vinnan við Flateyjarbók var langt komin, hefur Magnús Þórhallsson ritari hennar farið yfir Lífssögu Ólafs eftir Styrmi, og séð að þar var nokkurt efni umfram það sem var í Ólafs sögu helga, sem áður hafði verið færð inn í Flateyjarbók. Tók hann þá saman viðauka með þessu viðbótarefni, sjá meðfylgjandi tengil. Hugsanlegt er reyndar að Ólafs saga helga í Flateyjarbók sé að nokkru leyti skrifuð eftir Ólafs sögu Styrmis. 

Styrmir hefur byggt sögu sína á fyrri ritum um Ólaf helga, en aukið við efni úr öðrum heimildum eða munnlegri geymd. Ólafs saga Styrmis hefur verið viss áfangi í þróun konungasagna, og var e.t.v. rituð á Þingeyrum.

Heimildir 
 Sigurður Nordal: Formáli að Flateyjarbók IV, Akranesi 1945.

Tenglar 
 Flateyjarbók, útgefendur Guðbrandur Vigfússon og C. R. Unger, 1860-1868.
 Flateyjarbók, 3. bindi
 Viðauki við Ólafs sögu helga: Kaflar úr Ólafs sögu helga eftir Styrmi fróða 

Konungasögur
Ordóvisíumtímabilið

Ordóvisíumtímabilið er annað af sex tímabilum á fornlífsöld. Það hófst fyrir 488,3 ± 1,7 milljón árum síðan við lok kambríumtímabilsins, en lauk fyrir 443,7 ± 1,5 milljón árum síðan þegar sílúrtímabilið hófst

Fornlífsöld
Héðinsfjörður

Héðinsfjörður er tæplega 6 km langur eyðifjörður nyrst á Tröllaskaga, á milli Hestfjalls að vestan og Hvanndalabyrðu að austan. Fyrir botni fjarðarins er ágætt veiðivatn, Héðinsfjarðarvatn, og er útrennsli úr því um Héðinsfjarðarós út í fjörðinn. Við vatnið og inn af því voru áður fáeinir bæir. Næsta byggð til vesturs er í Siglufirði og voru fyrrum fjölfarnar leiðir þangað úr Héðinsfirði um bæði Hestskarð og Hólsskarð. Til austurs var mest farið um Fossabrekkur til Ólafsfjarðar.

Mannskæðasta flugslys á Íslandi varð í Héðinsfirði 29. maí 1947 þegar flugvél Flugfélags Íslands flaug á utanvert Hestfjall. Fórust allir 25 sem í vélinni voru, 21 farþegi og fjögurra manna áhöfn.

Árið 2006 hófst vinna við Héðinsfjarðargöng, sem liggja á milli Siglufjarðar og Ólafsfjarðar um Héðinsfjörð og voru þau opnuð 2. október 2010.

Bæir
Vík (fór í eyði 1951)
Grundarkot (fór í eyði 1949)
Vatnsendi (fór í eyði 1946)
Ámá (fór í eyði 1927)
Möðruvellir (fóru í eyði 1903)

Eyjafjarðarsýsla
Firðir á Íslandi
Íslenskar eyðibyggðir
Ribsblóðvarta

Ribsblóðvarta (fræðiheiti: Nectria cinnabarina) eða rifsvarta er asksveppur sem vex á dauðum eða hálfdauðum greinum rifsplantna og reyniviðar. Nafn hennar á íslensku er dregið af því að hún leggst einkum á dauðar rifs- og reyniviðargreinar. Ribsblóðvarta finnst á Íslandi og er algeng um allt land.

Tilvísanir

Blóðvörtur
Plöntusjúkdómar
Vörtuætt
Sveppir á Íslandi
Hverfisveppur

Hverfisveppur eða hverfiskrýfa (fræðiheiti: Pholiota mutabilis) er hattsveppur af blínusveppsætt sem vex í klösum, einkum á dauðum trjástubbum í skóglendi. Hatturinn verður 3-6sm í þvermál og stafurinn er langur og mjór með hring. Sveppurinn er ljósbrúnn en neðri hluti stafsins dökkur og flagnaður. Hverfisveppur þykir góður ætisveppur. Aðeins hatturinn er étinn þar sem stafurinn er of seigur. Hins vegar er varasamt að tína þennan svepp vegna þess hve auðvelt er að rugla honum saman við eitraðar tegundir, eins og t.d. hina baneitruðu viðarkveif.

Tenglar 

Blínusveppsætt
Ætisveppir
Sveppir á Íslandi
Dúnurtir

Dúnurtir (fræðiheiti: Epilobium eða Chamerion) er ættkvísl 160-200 blómstrandi blóma af ætt eyrarrósarætt (Onagraceae). Jurtirnar eru algengar á tempruðum og subarctic svæðum beggja heimskautasvæðanna (en subarctic vísar til þeirra svæða sem hafa meðalhita mánaða 10°C í minnst einn og mest þrjá mánuði á ári).

Tegundir 
Á íslandi finnst fylgjandi jurtir af dúnurtum:
 Lindadúnurt (Epilobium alsinifolium)
 Fjalladúnurt (Epilobium anagallidifolium)
 Sigurskúfur (Chamerion angustifolium)
 Vætudúnurt (Epilobium ciliatum)
 Klappadúnurt (Epilobium collinum)
 Heiðadúnurt (Epilobium hornemannii)
 Ljósadúnurt (Epilobium lactiflorum)
 Eyrarrós (Chamerion latifolium)
 Mýradúnurt (Epilobium palustre)

Tenglar 
 Flóra Íslands - Flóra of Iceland
 Náttúrufræðistofnun Íslands - Plöntuvefsjá
Gjörhygli

Gjörhygli er eitt af aðalhugtökunum í búddískum fræðum og er fólgið í meðvitund um eigin hugsanir, gerðir og langanir. Þar er gengið út frá því að rétt gjörhygli sé leiðin til frelsunar frá hringrás dauða og endurfæðingar. Það er sjöunda atriðið í átta vega leiðinni svonefndu sem er andleg iðkun sadhana og er samkvæmt hefðinni talið auka innsýn og visku.

Búdda setti fram leiðbeiningar um það hvernig á að öðlast gjörhygli fyrir 2500 árum, grunn til að öðlast gjörhygli. Sé gjörhygli beitt á réttan hátt beinir hún athyglinni að því sem er að gerast í andartakinu. Með því að dvelja meira í andartakinu fara iðkendur að sjá bæði innri og ytri þætti raunveruleikans.

Búddismi

es:Sati (budismo)
sv:Medveten närvaro (buddhism)
Blettatígur

Blettatígur (fræðiheiti: Acinonyx jubatus) er kattardýr og hraðskreiðasta dýr á jörðu. Hann getur hlaupið stuttan spöl á 115 km hraða á klukkustund enda er líkaminn allur sniðinn að hraðanum. Víðar nasir geta dregið mikið súrefni inn í lungun og loppurnar eru lagaðar að spretthlaupi. Nú lifa flestir blettatígrar í austan- og sunnanverðri Afríku en nokkrir eru í Asíu — í Íran og Pakistan. Þeir hafast við í margs konar umhverfi, allt frá trjálausum gresjum að þéttu kjarri eða jafnvel þurrum auðnum. Blettatígurinn er rándýr og lifir á gasellum.

Tilvísanir

Tenglar 
 
 
 
 
 
 

Kattardýr
Rándýr
Upptalningartag

Upptalningartag er gagnagerð sem hefur ákveðinn fjölda valmöguleika (eða nefna).

Gagnagerðir
Abýdos (Egyptalandi)

Abýdos (arabíska: أبيدوس, gríska: Αβυδος) var ein af elstu borgum Egyptalands. Borgin var höfuðstaður áttunda fylkis Efra Egyptalands. Egypska heitið yfir bæði borgina og fylkið var 3bdw, „hæð helgidómsins“, þar sem hjarta Ósíríss var varðveitt. Grikkir nefndu borgina Abýdos eins og grísku borgina við Hellusund. Borgin var trúarmiðstöð Egypta frá elstu tíð, fyrst guðsins Kemi-Amentiu og síðan Ósíríss. Meðal þekktustu fornminja á staðnum eru Setihofið og Konungalistinn í Abýdos.

Egyptaland hið forna
Smári (rafeindafræði)

Smári eða transistor er hálfleiðaratæki sem er aðallega notaður til að magna eða skipta rafboðum. Smárar eru grunneiningar í rökrásum tölva og flestra annarra nútímarafeindatækja. Smárar geta verið stakir en oft koma þeir fyrir frá tugum og upp í marga milljarða saman á sömu flögu. Smárar komu fyrst fram á sjónarsviðið á 3. áratug 20. aldar en ekki var farið að framleiða þá fyrr en eftir síðari heimsstyrjöld til notkunar í útvarpsviðtækjum.

Smárar skiptast í tvær megingerðir; sviðshrifssmára (e. FET, field effect transistor) og tvískeytta smára (e. BJT, bipolar junction transistor).

Rafeindaíhlutir
Timburmenn

Timburmenn (eða þynnka) er almenn vanlíðan eftir drykkju áfengra drykkja, oftast að loknum svefni, en þá eru menn oft með höfuðverk og eru illa fyrir kallaðir, kasta jafnvel upp og margir eru sérlega viðkvæmir fyrir hávaða. Hægt er að draga úr timburmönnum með því að drekka mikið af vatni áður en farið er að sofa. 

Talað er um að vera grúttimbraður, ef menn eru sérlega illa haldnir. Að vera skelþunnur lýsir ástandi manns sem er farinn að timbrast upp. Að hafa þórshamra í höfðinu er einnig lýsing á því þegar þynnkan veldur því að það er eins og hjartað slái í höfðinu.

Tenglar 
 
 
 Timburmenn brotnir til mergjar; grein í Morgunblaðinu 1972
 Timburmenn eru þreyta og ofreynsla; grein í Morgunblaðinu 1977
 Þegar timburmennirnir mæta til vinnu; grein í Vísi 1977

Heilsa
Áfengi
Príor

Príor (úr latínu hinn fyrsti, sá fremsti) var embættistitill í kaþólskri munkaklausturshefð. Upphaflega var það notað í elstu klausturreglunni, Benediktsreglu, um forstoðumann klausturútibús sem var undirmaður ábóta aðalklaustursins. Síðar var hugtakið einnig notað um aðstoðarmann abóta.  Að jafnaði var ábóti æðsti maður klausturs af Benediktsreglu og príor er næstur ábóta að tign.

Í reglu dómeníkana var yfirmaður klaustursins nefndur príor og samsvaraði þar með ábóta.

Í klaustrum af Ágústínusarreglu voru munkarnir prestvígðir, og átti forstöðumaðurinn að vera fremstur meðal jafningja. Var hann kallaður præpositus og síðar príor. Klaustrin voru þá undir yfirstjórn biskups, sem fór með ábótavaldið, og voru munkarnir þá jafnframt prestar í þjónustu biskupsdæmisins. Þetta átti t.d. við um Möðruvallaklaustur í Hörgárdal, þar fór Hólabiskup með ábótavaldið og hafði príor sem umboðsmann sinn á klaustrinu. Að jafnaði var miðað við að príor tæki engar meiriháttar ákvarðanir án samráðs við yfirmann sinn.

Samsvarandi titill í nunnuklaustri var príorissa eða príorína, sem var næst undir abbadís að tign, og gat stýrt klaustrinu tímabundið í umboði hennar.

Heimild
 Gunnar F. Guðmundsson: Kristni á Íslandi II; Reykjavík 2000, bls. 212-213.

Kristni
Klaustur
Týsfjóla

Týsfjóla (fræðiheiti: Viola canina) er fjölært blóm af fjóluætt.

Lýsing 
Krónublöðin eru blá en hvít innst. Bikarblöðin eru odddregi, fræflarnir eru fimm talsins. Laufblöðin eru stilklöng, hárlaus og fíntennt. Týsfjólan kýs að vaxa í mó- og graslendi. Hún er algeng um allt Ísland.

Fjólur
David Guetta

David Guetta (fæddur 7. nóvember 1967 í París) er franskur plötusnúður (DJ). Hann komst á topp vinsældalistanna 2005 með lagið The World Is Mine. Þá er hann einnig þekktur fyrir lög á borð við Love Don't Let Me Go og Love Is Gone af plötunni Pop Life sem kom út árið 2007.

David Guetta kemur til með að spila í annað sinn í Laugardalshöllinni þann 16. júní næstkomandi (2014)

Útgefið efni

Breiðskífur 
 Just A Little More Love (2002)
 Guetta Blaster (2004)
 Pop Life (2007)
 One Love (2009)
 Nothing but the Beat (2011)

Endurhljóðblandanir 
 F*** Me I'm Famous (2003)
 F*** Me I'm Famous Vol. 2 (2005)
 F*** Me I'm Famous Vol. 3 (2006)
 F*** Me I'm Famous Vol. 4 (2008)
 Pop Life / Guetta Blaster (2009)

Smáskífur 
 Just A Little More Love (2001; ásamt Chris Willis)
 Love Don't Let Me Go (2002; ásamt Chris Willis)
 People Come, People Go (2002)
 Give Me Something (2003)
 Money (2004)
 Stay (2004)
 The World Is Mine (2005)
 In Love With Myself (2005)
 Time (2006)
 Get Up (2006)
 Love Don't Let Me Go / Walking Away (2006; ásamt The Egg)
 Love Is Gone (2007; ásamt Chris Willis og Joachim Garraud)
 Baby When The Light (2007; ásamt Cozi og Steve Angello)
 Delirious (2008; ásamt Tara McDonald)
 Tomorrow Can Wait (2008; ásamt Tocadisco og Chris Willis)
 Everytime We Touch (2009; ásamt Chris Willis, Steve Angello og Sebastian Ingrosso)
 When Love Takes Over (2009; ásamt Kelly Rowland)
 Sexy Bitch / Sexy Chick (2009; ásamt Akon)
 One Love (2009; ásamt Estelle)
 Memories (2009; ásamt Kid Cudi)

Tengill 
 Vefsíða David Guetta

Franskir tónlistarmenn
Fólk fætt árið 1967
Þrenningarfjóla

Þrenningarfjóla (eða þrenningargras) (fræðiheiti: Viola tricolor) er einært eða fjölært blóm af fjóluætt sem ber þrílit blóm; fjólublá, gul og hvít.

Lýsing 
Blómin lúta eilítið og eru 1,5 til 2,5 sentimetrar á lengd. Þau eru hvítleit eða gul í miðju og hafa dökkar æðar. Bikarinn er dökkgrænn eða næstum svartur. Í hverju blómi eru 5 fræflar.

Efstu laufblöðin eru öfugegglaga en neðstu eru svo gott sem kringlótt. Blómið nær 10 til 20 sentimetra hæð og vex það gjarnan í þurrum melbrekkum og á söndum.

Lækningajurt 
Þrenningarfjóla hefur t.d. verið notuð til að lækna astma, húðsjúkdóma og við flogaveiki.

Samlífi
Á Íslandi vex sveppurinn grasmúrgróungur (Pleospora herbarum) á dauðum vefjum ýmissa plöntutegunda, meðal annars á þrenningarfjólu.

Myndir

Tilvísanir 

Fjólur
Lækningajurtir
Foldaskóli

Foldaskóli er grunnskóli í Grafarvogi sem tók til starfa árið 1985 í hálfkláruðu húsnæði, en byggingarframkvæmdum lauk árið 1991. Aðsetur skólans eru við Logafold 1, 112 Reykjavík. 

Nemendum fjölgaði hratt og urðu flestir árið 1990 þegar nemendafjöldi fór rétt yfir 1.200 og þá að meðtöldu útibú í Hamrahverfi.
Skólaárið 2007-2008 voru nemendur um 420 talsins. Vorið 2001 var tekin fyrsta skóflustungan að viðbyggingu þar sem komið var fyrir sérgreinastofum auk íþróttahúss. 

Við skólann starfar Skólahljómsveit Grafarvogs. Samstarf um tónlistarkennslu er við Tónlistarskólann í Grafarvogi og Tónskóla hörpunnar. Í húsnæði skólans rekur ÍTR frístundaheimilið Regnbogaland og félagsmiðstöðina Fjörgyn. 

Skólastjórar skólans eru Arnfinnur Jónsson (1985-1992), Ragnar Gíslason (1992-2002), Kristinn Breiðfjörð (2002-2016) og Ágúst Ólason (2015-

Tilvísanir

Tengill 
 Vefsíða Foldaskóla

Íslenskir grunnskólar
Bóma

Bóma (eða beitiás) er rá sem er hluti af reiðabúnaði skipa með seglin langsum (bermúdasegl og gaffalsegl). Bóman er neðan á stórseglinu  og er notuð til að stjórna horni seglflatarins þegar segli er beitt eftir vindi og eins til að móta seglið eftir því hvernig ætlast er til þess að það taki vindinn í sig. 

Framendi bómunnar er festur aftan á mastrið neðanvert á sigurnagla sem heitir „háls“ þannig að bóman getur sveiflast frjálst til hliðanna og upp og niður. Við hinn endann á bómunni er stórskautið fest, yfirleitt með lítilli blökk. Horni bómunnar miðað við bátinn er stjórnað með því að strekkja eða slaka á stórskautinu. 

Ein af hættunum við það að kúvenda á seglskútum (þegar siglt er lens með vindinn beint aftan á bátinn) er sú að bóman sveiflast frá mesta horni öðrum megin að mesta horni hinum megin, stundum á miklum hraða. Við þetta geta orðið slys ef áhafnarmeðlimir á þilfari fá bómuna í sig auk þess sem getur komið hættulegur slynkur á mastrið. Á stærri skipum er stuðtalía sem heldur bómunni fastri kulborðsmegin. Þegar vent er þarf að flytja stuðtalíuna á milli borða. 

Gerðir segla
Kvikmyndagerð

Kvikmyndagerðamaður er aðili sem tekur upp, klippir og hannar kvikmyndir.Hann leikstýrir líka myndinni.

Kvikmyndagerð
Uppköst

„Æla“ vísar hingað. Fyrir hljómsveitina, sjá Æla (hljómsveit).

Uppköst (uppgangur, uppsölur eða uppsala) er það þegar maður selur upp, innihald maga kemur upp í gegnum vélinda og út um munn og jafnvel nef. Uppköst eru oft fylgifiskur veikinda (s.s. flensu en einnig alvarlegri sjúkdóma), eitrunar, þungunar eða timburmanna.

Oftast er talað um að menn æli, kasti upp eða gubbi. 

Viðbrögð
Skólahljómsveit Grafarvogs

Skólahljómsveit Grafarvogs hóf starfsemi 1992 sem sérverkefni á vegum Skólaskrifstofu Reykjavíkur, en var formlega stofnuð 21. mars 1993. 

Hún hefur frá upphafi haft aðsetur í Foldaskóla og er ætlað að sinna nemendum í Grafarvogi. Stofnandi og stjórnandi frá upphafi var Jón E. Hjaltason. Núverandi stjórnandi sveitarinnar er Einar Jónsson  (byrjaði 1. ágúst 2007). 

Skólahljómsveit Grafarvogs stóð fyrir landsmóti Samband íslenskra skólalúðrasveita í Grafarvogi árið 1997 og aftur 2004. Hljómsveitin gegnir þýðingarmiklu hlutverki í menningarlífi Grafarvogs og var fulltrúi Reykjavíkurborgar á tónlistarhátíð evrópskra ungmenna árið 1996. Þá hefur hún leikið í Portúgal, Noregi, Lúxemborg og Ungverjalandi. Sveitin skiptist í þrjár sveitir og er skipuð liðlega eitt hundrað nemendum.

Tengill 
 Vefsíða Skólahljómsveitar Grafarvogs

Félagasamtök
Johanna Maria Skylv-Hansen

Johanna Maria Skylv-Hansen (f.17. febrúar í Nólsoy 1877 d. 2. febrúar 1974 í Þórshöfn, Færeyjum) var færeyskur rithöfundur.

Bækur 

 1950 - Gamlar gøtur I
 1967 - Gamlar gøtur II
 1970 - Gamlar gøtur III
 1973 - Gamlar gøtur IV

Verðlaun 

 1967 - Bókmenntaverðlaun M.A. Jacobsens fyrir Gamlar gøtur II.

Færeyskir rithöfundar
Græn skjaldbaka

Græn skjaldbaka  (tvínefni: Chelonia mydas) einnig þekkt sem Súpuskjaldbaka, er stór skjaldbaka af ætt sæskjaldbakna og eina tegundin í ættkvíslinni Chelonia. Hún lifir í sjó í hitabeltinu víða um heim. Tveir aðskildir stofnar eru í Kyrrahafi annars vegar og Atlantshafi hins vegar. Grænskjaldbökur eru tegund í útrýmingarhættu.

Sæskjaldbökur
Ábóti

Ábóti er yfirmaður í kristnu munkaklaustri. Heitið er dregið af arameíska orðinu abba sem þýðir faðir. Ábótinn er valin af munkum klaustursins og er vígður til embættisins. 

Upphaflega var ábóti heiðurstitill sem gefinn var öllum eldri munkum. Frá 5 öld kemst ný regla á klausturstarfsemina og yfirmenn klaustranna fá þá aukin völd og geta krafist algjörrar hlýðni af munkunum. Frá þeim tíma er titill yfirmannanna ábóti. Það er þó ekki fyrr en á 6 öld sem þess er krafist að ábótar séu prestvígðir. Sjöunda ökumeníska kirkjuþingið (í Nicæa, 787) veitti þeim rétt að vígja munka sem lesara innan klausturs síns, en það var ein af hinum lægri kirkjulegu vígslum. Ábóti er ætíð undirmaður biskups.

Tilvísanir 

Kristni
Klaustur