alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Upphrópun

Upphrópun  er óbeygjanlegt smáorð sem hrópað eða kallað er upp og lýsir tilfinningum, t.d. undrun, gleði, viðbrögðum, ótta, afstöðu og sorg. Upphrópun getur jafngilt heilli setningu; t.d. Ha?  Upphrópun getur stundum orðið að nafnorði, t.d. Sagðirðu ha?. Bæta þær þá við sig greini eins og önnur nafnorð; Þú ert nískur á jáin.

Dæmi
 Já.
 Nei.
 Góðan dag.
 Hæ.
 Hó. 
 Jæja.
 Þei.
 Uss.
 Svei.
 Æ.
 Ó.
 Ú.
 Ái.
 Iss.
 Oj.

Heimild 
 
Óbeygð orð.
Upphrópanir. 
Smáorð.

Málfræði
Orðflokkar
Samtenging

Samtenging  er óbeygjanlegt smáorð sem tengir saman einstök orð, orðasambönd (t.d. hnífur og skeið, þetta er hnífur en hitt er skeið) eða setningar. Samtengingar eru ýmist eitt orð (einyrtar samtengingar) eða fleiri (fleiryrtar eða fleygaðar samtengingar). t.d. og - eða, svo - að, af því að, hvorki - né o.s.frv.
Dæmi um einyrtar samtengingar eru t.d.:
 Hann er hávaxinn og klár.
 Við getum fengið pizzu eða pasta.
Og dæmi um fleiryrtar samtengingar eru:
 Þetta er hvorki skemmtilegt né fróðlegt.
 Ef þér fannst þetta skemmtilegt þá getum við farið aftur.
 Við getum annaðhvort farið í sund eða í keilu.

Flokkanir 
Samtengingar skiptast í tvo aðalflokka eftir setningarhlutverkum, aðaltengingar og aukatengingar.

Aðaltengingar 
Aðaltengingar tengja saman einstök orð eða setningarliði, tvær hliðstæðar aðalsetningar eða tvær eða fleiri aukasetningar.

Aukatengingar 
Aukatengingar standa fremst í aukasetningu, t.d. hún sagði að hún hefði misst af bílnum:

Mörg orð geta eftir stöðu sinni og merkingu tilheyrt samtengingum eða öðrum orðflokkum. Til dæmis eru orðin þegar, og, síðan ýmist samtengingar eða atviksorð; þegar er atviksorð þegar það merkir undireins, strax en annars samtenging; og er atviksorð þegar það merkir líka, einnig en annars samtenging; síðan er samtenging þegar hægt er að setja eftir að í þess stað (t.d. margt hefur gerst síðan við hittumst) enn annars er það atvikorð og má þá setja eftir það í stað þess (t.d. ég hef ekki séð hann síðan).

Tengt efni 
 Tengiliður
 Orsakatenging

Heimildir

Tilvísanir 

Málfræði
Orðflokkar
Evripídes

Evripídes (forngríska: Ευριπίδης; um 480 f.Kr. – 406 f.Kr.) var yngstur stóru harmleikjaskáldanna þriggja (hin voru Sófókles og Æskýlos) sem sömdu fyrir Díonýsosarhátíðina í Aþenu. Í fornöld var talið að hann hefði skrifað 92 verk, en fjögur þeirra eru líklega eftir Kritías. Átján verk eru enn til í heilu lagi, en misstór brot af flestum hinna eru þekkt. Hann er einnig þekktur fyrir að hafa samið Kýklópann, eina satýrleikinn sem enn er til í heilu lagi. Meðal þekktustu verk hans eru harmleikirnir Alkestis, Medea, Elektra og Bakkynjurnar.

Evripídes er frægur fyrir lýsingar sínar á lyndiseinkunnum og skapbrigðum karla og kvenna, enda er mælt að Sófókles hafi sagt: Ég lýsi mönnunum eins og þeir ættu að vera en Evripídes eins og þeir eru.

Tenglar 

 
 

Forngrísk harmleikjaskáld
Forsetning

Forsetning  er óbeygjanlegt smáorð sem stendur oftast á undan fallorði og stýrir fallinu (veldur því að fallorðið standi í aukafalli—þolfalli, þágufalli eða eignarfalli). Margar forsetningar stýra aðeins einu ákveðnu falli:

um, gegnum, kringum, umfram, umhverfis stýra þolfalli,
frá, að, af, andspænis, ásamt, gagnvart, gegn, gegnt, handa, hjá, með fram, mót, móti, undan, úr stýra þágufalli,
til, auk, austan, án, handan, innan, meðal, megin, milli, millum, neðan, norðan, ofan, sakir, sunnan, sökum, utan, vegna, vestan stýra eignarfalli.

Sumar forsetningar (á, eftir, fyrir, í, með, undir, við, yfir) geta stýrt tveimur föllum, t.d. Í stofuna (þf.), Í stofunni (þgf.). Merking ræður þessu; hreyfing eða stefna er alltaf í þolfalli en dvöl eða kyrrstaða í þágufalli; t.d. Hann lagði blaðið á borðið (þf.), blaðið liggur á borðinu (þgf.).

Forsetning og fallorð mynda sameiginlega forsetningarlið; t.d. þeir tala um bóndann (fs. + no.). Fleiri en eitt fallorð geta fylgt forsetningunni og myndað forsetningarliðinn; t.d. frá gamla manninum. Forsetningarliðir mynda merkingarheild og verða ekki slitnir í sundur þótt orðaröðin breytist; t.d. hann kemur í dag, í dag kemur hann.

Forsetning getur staðið ein og sér, þ.e. án fallorðs, en verður þá að atviksorði; t.d. ég þakka fyrir (fallorði sleppt). Að sama skapi eru margar forsetningar upprunalega atviksorð sem verða að forsetningum þegar þau stýra falli, t.d. garðurinn er neðan árinnar.

Orðin fram, heim, inn, út, upp, niður eru aldrei forsetningar í íslensku.

Heimildir

Tilvísanir

Tenglar 
 

Málfræði
Orðflokkar

ta:விபக்தி
Afturbeygt fornafn

Afturbeygða fornafnið  er fornafn sem er ekki til í nefnifalli heldur beygist það bara í aukaföllum (þolfalli, þágufalli og eignarfalli) og vísar það til frumlagsins í setningunni.

Afturbeygða fornafnið í mörgum tungumálum

Í íslensku
Aðeins er til eitt afturbeygt fornafn í íslensku eða orðið sig. Beygist það eins í öllum kynjum (hún elskar sig, hann elskar sig, það elskar sig) og báðum tölum (hann drap sig, þeir drápu sig).

Afturbeygðu fornöfnin eru stundum flokkuð svona:
 Afturbeygt persónufornafn: sig
 Afturbeygt eignarfornafn: sinn
 Samsett afturbeygt fornafn: sjálfan sig

Dæmi
Afturbeygða fornafnið vísar aftur til þriðju persónu sem áður hefur verið tiltekin og af því er nafn þess dregið; 
Hann talar um sig. (kk. et.)
Þeir tala um sig. (kk. ft.)
Stúlkan flýtti sér heim. (kvk. et.)
Þær flýttu sér heim. (kvk. ft.)
Barnið naut sín. (hk. et.)
Börnin nutu sín. (hk. ft.)

„Afturbeygða eignarfornafnið“ 
Sumir málfræðingar telja eignarfornafnið sinn eiga heima í flokki afturbeygðra fornafna þar eð það vísar aftur til þriðju persónu. Þessi skilgreining er umdeild og á sér ekki hefð í íslenskri málfræði. Sinn er þó stundum kallað „afturbeygt eignarfornafn“.

Í latínu
Aðeins er til eitt afturbeygt fornafn í latínu og er það orðið se. Beygist það í öllum föllum nema nefnifalli og ávarpsfalli.

Dæmi
 per se (í sjálfu sér, út af fyrir sig)

Tengt efni
 Persónufornafn

Tilvísanir

Málfræði
Fornöfn
Flateyjarhreppur (S-Þingeyjarsýslu)

Flateyjarhreppur var hreppur í Suður-Þingeyjarsýslu norðvestanverðri. Náði hann yfir Flatey á Skjálfanda og fimm bæi á Flateyjardal uppi á landi.

Hreppurinn var stofnaður árið 1907 en hafði fram að því tilheyrt Hálshreppi. Flateyjardalur fór í eyði 1953 en byggð hélst úti í Flatey til ársins 1967 en þá fluttust síðustu íbúarnir á brott. Flateyjarhreppur var sameinaður Hálshreppi á ný 1. mars 1972. 

Suður-Þingeyjarsýsla
Fyrrum sveitarfélög Íslands
Helgastaðahreppur

Helgastaðahreppur var hreppur í Suður-Þingeyjarsýslu, kenndur við bæinn Helgastaði í Reykjadal.

Helgastaðahreppi var skipt í tvennt undir lok 19. aldar, í Aðaldælahrepp og Reykdælahrepp.

Suður-Þingeyjarsýsla
Fyrrum sveitarfélög Íslands
Ábendingarfornafn

Ábendingarfornöfn  eru fornöfn (áður fyrr nefnt vísifornafn) sem „benda á“ aðra hluti eða fyrirbæri en þaðan er kemur nafnið.

Ábendingarfornöfn í íslensku 

Í íslensku eru aðeins þrjú orð sem flokkast sem ábendingarfornöfn en það eru fornöfnin sá, þessi og hinn.

Hitt beygist eins og greinirinn nema í nefnifalli og þolfalli í hvorugkyni þar sem ábendingarfornafnið er hitt en greinirinn hið.

Sá og þessi beygjast þannig:

Eins og greinir tengja hliðstæð ábendingarfornöfn nafnorðið sem þau standa með við þekktar persónur, hluti eða hugmyndir; þessi maður er ágætis náungi, hinn maðurinn er óþokki.

Sérstæð ábendingarfornöfn jafngilda fornafni og nafnorði; sá er góður.

Óákveðin ábendingarfornöfn eru orðin slíkur, sjálfur, samur (sami), þvílíkur og beygjast þau sem sterk lýsingarorð.

Tengt efni 
 Ábendingarorð (orð sem breyta um merkingu eftir samhengi)

Heimildir

Neðanmálsgreinar 

Málfræði
Fornöfn
Spurnarfornafn

Spurnarfornöfn  eru í íslensku fornöfnin hver, hvor, hvaða og hvílíkur. Hvað var upphaflega sérstakt fornafn en hefur runnið saman við hver og er nú aðeins notað sérstætt.

Hver er notað um einn af fleiri en tveimur (t.d. hver stelpnanna fór út?) og beygist þannig:

Hvor beygist eins og eignarfornafnið vor en hvaða hefur sömu mynd í öllum kynjum og föllum og báðum tölum. Það notað um annan af tveimur; t.d. hvor strákanna skrópaði? Hvílíkur beygist eins og sterkt lýsingarorð (ríkur). Það er oftast notað í upphrópunum; t.d. hvílík vitleysa!

Hver og hvor geta einnig verið óákveðin fornöfn en þá má setja sérhver í stað hver og hvor um sig fyrir hvor; t.d. hver  (sérhver) er sjálfum sér næstur, hann gaf hvorum drengjanna (hvorum um sig) snoppung.

Sjá einnig
 Þótt hvor sé spurnarfornafn þá teljast hvor tveggja, annar hvor og hvor og nokkur til óákveðinna fornafna.

Heimildir

Tilvísanir

Fornöfn
Tilvísunarfornafn

Tilvísunarfornafn  er fornafn sem er að margra dómi ekki til í íslensku. Orðin sem og er eru þá talin tilvísunartengingar enda eru þau óbeygjanleg (standa í sama kyni og tölu og fallorðið sem þau vísa til) og standa fremst í aukasetningum eins og aðrar tengingar.

Fornafnið er er lítið notað í talmáli. Bæði sem og er teljast oft aðrir orðflokkar:
Sögn: 
Ég sem ræðu. 
Dagur er liðinn.
Samtenging: 
Þetta fór sem ætlað var. 
Er birta tók var lagt af stað.''

Það þykir málgalli, þegar tengiorðinu að er hnýtt aftan í tilvísunarfornafnið sem,
þannig að sagt er til dæmis: Þetta er maðurinn sem að kom í gær.  Í skáldskap er þó stundum gripið til þessa, ekki síst þegar fylla þarf upp í braglínuna, svo að hrynjandin verði rétt. Dæmi um það er lína Jónasar Hallgrímssonar:
Þá er það víst, að bestu blómin gróa
í brjóstum, sem að geta lundið til.

Heimildir 
 
 

Málfræði
Fornöfn

es:Pronombres relativos alemanes
Gavrilo Princip

Gavrilo Princip (serbnesk kyrillíska: Гаврило Принцип; 25. júlí 1894 – 28. apríl 1918) var Bosníuserbi sem barðist fyrir þann málstað að allir Suður-Slavar fengju sjálfstæði frá Austurríki-Ungverjalandi og að Bosnía yrði hluti Serbíu. Hann myrti Frans Ferdinand erkihertoga, ríkisarfa Austurrísk-ungverska keisaradæmisins og eiginkonu hans, Soffíu af Hohenberg, þegar þau voru í opinberri heimsókn í Sarajevó 28. júní 1914. Atvikið, sem varð þekkt sem morðin í Sarajevó, varð til þess að Austurríki lýsti yfir stríði á hendur Serbum, sem aftur leiddi af sér fyrri heimsstyrjöldina.

Saga Serbíu
Saga Bosníu-Hersegóvínu
Saga Austurríkis
Hryðjuverkamenn
Tíðbeyging sagna

Eiginlegar tíðir sagna í íslensku eru tvær; nútíð  og þátíð . Íslenskan gerir formlegan greinarmun á nútíð og þátíð sagna; hann talar (nt.), hann talaði (þt.). 

Með „nútíð“ er þó ekki einungis átt við verknað sem stendur yfir nákvæmlega þá stundina sem sögnin er yrt heldur einnig ýmsum tímahorfum; nýliðnum tíma, óliðnum tíma, reglubundnum tíma o.s.frv. Af þessu ræðst tíðbeyging sagna. Með hjálparsögnunum hafa og munu má mynda sex samsettar tíðir sagna:
 Núliðin tíð: Ég hef talað
 Þáliðin tíð: Ég hafði talað
 Framtíð: Ég mun tala
 Framtíð var lengi vel talin sérstök tíð sagnbeygingar. Hugtakið var notað yfir orðasambönd sem voru samsett úr hjálparsögninni munu og nafnhætti aðalsagnarinnar. Dæmi: Ég mun koma. 
 Þáframtíð: Ég mun hafa talað
 Þáframtíð er samsett beyging sagna með hjálparsögnunum munu og hafa. Þáframtíð lýsir óvissu um að verknaður eða ástand hafi átt sér stað eða því að staðhæfingin er höfð eftir öðrum (t.d. hann mun hafa komið)
 Skildagatíð: Ég myndi tala
 Þáskildagatíð: Ég myndi hafa talað
Þessar sex tíðir hafa allar sérstaka merkingu sem snertir stöðu atburðar eða verknaðar miðað við tímann í setningunni. Núliðin og þáliðin tíð gefa til kynna að verknaði sé lokið. Framtíð með munu lýsir óloknum verknaði en henni fylgir oft vafi. Hrein framtíð er oftast mynduð með nútíðarsniði; „Ég tala á morgun“. Þáframtíð segir að verknaði sé lokið en sýnir óvissu. Skildagatíðirnar tákna skilyrtan verknað.

Hjálparsagnir geta verið fleiri en ‚hafa‘ og ‚munu‘, til dæmis ‚skulu‘, ‚vilja‘, ‚vera‘, ‚verða‘ og ‚ætla‘.

Heimildir

Tilvísanir

Málfræði
Sagnorð
Hættir sagna í íslensku

Sögn hefur svokallaða hætti eftir því hvernig eitthvað er látið í ljós. Hættirnir sýna afstöðu málnotanda til þess sem stendur í setningunni, svo sem vissu og óvissu, möguleika, skipun, ósk. Hættir íslenskra sagna greinast í persónuhætti og fallhætti.

Persónuhættir 
Persónuhættir eru þrír í íslensku (framsöguháttur, viðtengingarháttur og boðháttur) og beygjast eftir persónum.

Framsöguháttur 

Framsöguháttur  lætur í ljós hlutlausa frásögn, beinar fullyrðingar (hvort sem þær eru sannar eða ósannar) og beinar spurningar. Dæmi: „ég fer á morgun“, „ferðu á morgun?“

Viðtengingarháttur 

Viðtengingarháttur  lætur í ljós eitthvað skilyrðisbundið, hugsanlegt, mögulegt, ósk, bæn og svo framvegis. Hann dregur nafn sitt af því að hann er mikið notaður þegar aukasetningar tengjast aðalsetningum. Dæmi: „ég kæmi ef ég gæti“ „ég færi ef ég treysti mér“, „ég held að hann komi.“ Viðtengingarháttur er til í persónum, tölum, tíðum og myndum.

Boðháttur 

Boðháttur  lætur í ljós boð, beiðni eða skipun. Hann stendur alltaf fremst í setningu. Dæmi: „Farðu.“  „Kom inn.“ 

Í íslensku er sögn í boðhætti í nútíð og aðeins í 2. persónu eintölu og fleirtölu.

Fallhættir 
Fallhættir eru tveir (nafnháttur og lýsingarháttur, sem til er í bæði nútíð og þátíð) og draga nafn sitt af því að þeir ýmist fallbeygjast eða gegna hlutverki fallorða í setningum en tala, tíð og persóna er ekki greind:

Nafnháttur 

Nafnháttur er nafn sagnarinnar  (nafnorðsmynd), svipað og nefnifall nafnorðs, og þekkist á smáorðinu (nafnháttarmerkinu) „að“ sem undanfara; „að vera“, „að fara“, „að geta“ og svo framvegis. Sagnir í nafnhætti enda oftast á -a ; „lesa“, „skrifa“, „skoða“.

Lýsingarháttur

Lýsingarháttur nútíðar 

Lýsingarháttur nútíðar  endar alltaf á -andi; „hlæjandi“, „hrífandi“, „sofandi“ og svo framvegis. Hann gegnir líku hlutverki og lýsingarorð. Sérstæður lýsingarháttur nútíðar verður stundum að nafnorði; „nemandi“, „verjandi“, „eigandi“ og svo framvegis og hafa slík orð fært sig í flokk nafnorða. Oft er orði, orðstofni eða forskeyti aukið framan við lýsingarhátt nútíðar og telst orðið þá lýsingarorð; til dæmis: „hálfgrátandi“ og „óalandi“.

Lýsingarháttur þátíðar 

Lýsingarháttur þátíðar  gegnir einnig líku hlutverki og lýsingarorð og er stundum nefndur lýsingarorð þolandans vegna þess að oftast á hann við eitthvað sem einhver verður fyrir; til dæmis: „hann var skammaður“, „hún var lamin“. Lýsingarháttur þátíðar endar á -ð, -d, -t eða -inn/-in, -ður, -dur, -tur og fær endingar eftir kynjum og tölum eins og lýsingarorð, einn fallhátta; til dæmis „brennt barn forðast eldinn“, „enginn verður óbarinn biskup“, „hann er kominn“. Lýsingarháttur þátíðar er notaður með sögnunum „hafa“, „vera“, „verða“; til dæmis: „hún hafði sofið“, „hann er valinn“, „hann verður sóttur“. Lýsingarháttur þátíðar kemur einnig oft fyrir með sögnunum „geta“, „eiga“ og „fá“; til dæmis: „ég get farið“, „hann fær engu ráðið“, „þú átt það skilið.“. Stundum er orði, orðstofni eða forskeytið aukið framan við lýsingarhátt þátíðar; til dæmis: „útsofinn“, „alfarnir“, „ókomnir“ og ætti þá að greina hann sem lýsingarorð.

Tengt efni 
 Óskháttur

Heimildir 
 
 
 
Málfræði
Sagnorð
Jackson Pollock

Paul Jackson Pollock (28. janúar 1912 – 11. ágúst 1956) var áhrifamikill bandarískur listmálari í bandarísku hreyfingunni sem var kennd við abstrakt expressjónisma, eða þá grein hennar sem kölluð var action painting, eftir Síðari heimsstyrjöldina. Þekktasta tækni hans fólst í því að láta málningu drjúpa úr pensli á liggjandi léreft. Þetta varð til þess að hann fékk auknefnið „Jack the Dripper“. Hann hélt sína fyrstu einkasýningu í sýningarsal Peggy Guggenheim í New York árið 1943.

Árið 1945 giftist hann listakonu frá Brooklyn, Lee Krasner.

Pollock átti við þunglyndi og áfengissýki að stríða og lést að lokum í bílslysi þar sem hann ók undir áhrifum.

Bandarískir myndlistarmenn
Reykjahreppur

Reykjahreppur var hreppur í Suður-Þingeyjarsýslu, kenndur við bæinn Reyki í Reykjahverfi.

Hreppurinn varð til úr syðri hluta Tjörneshrepps, þegar honum var skipt í tvennt 1. janúar 1933. 
9. júní 2002 sameinaðist Reykjahreppur Húsavíkurkaupstað undir nafninu Húsavíkurbær.

Fyrrum sveitarfélög Íslands
Suður-Þingeyjarsýsla
Sagnmyndir

Sagnir hafa þrjár myndir, germynd, miðmynd og þolmynd. Ræðst notkun þeirra af því hvort áhersla er fremur lögð á geranda eða þolanda.

Germynd 
Germynd  er algengasta sagnmyndin. Áherslan er á geranda setningarinnar; t.d. Jón klæddi sig, móðirin klæðir drenginn.

Miðmynd 

Miðmynd  þekkist á því að endingin -st (sem kallast miðmyndarending) bætist við germyndina (t.d. Jón klæddist). Á undan miðmyndarendingunni falla þó niður endingarnar -ur, -r og r-ð

Dæmi:
 þú kemur → þú kemst

Miðmynd segir frá því hvað gerandi/gerendur gerir/gera við eða fyrir sjálfan/sjálfa sig, t.d. hann leggst, þeir berjast.

Fyrir kemur að germynd lítur út sem miðmynd, t.d. þú stökkst út í lækinn. Til að greina á milli er hentugt að skipta um persónu eða tölu; þú stökkst út í lækinn - > ég stökk út í lækinn - sem leiðir í ljós germynd þar eð endingin -st verður að vera í öllum persónum í miðmynd.

Miðmyndarsögn 
Sumar sagnir eru aðeins til miðmynd (t.d. sagnirnar nálgast, vingast, óttast, öðlast, ferðast, heppnast og kallast) og eru þær kallaðar miðmyndarsagnir.

Miðmyndarending 
Miðmyndarending er endingin -st (áður -zt og í forníslensku -sk) sem bætt er við germyndina til að mynda miðmynd. 

Miðmyndarendingin -st fellur niður á eftir -st eða -sst í germynd:
 haldast: Staðan hélst óbreytt
 festast: Fóturinn hefur fest
 kyssast: Hjónin hafa kysst
 hittast: Höfum við hist?

Miðmyndarendingin í forníslensku 
Um árið 1200 endaði -umk í fyrstu persónu eintölu þar sem -mk hlutinn er komin af orðinu mik (gömul mynd persónufornafnsins mig), og í öllum öðrum beygingarmyndum endaði hún á -sk sem er komið orðinu sik (sem er gömul mynd afturbeygða fornafnsins sig). 

Upp úr 1200 fær 1. persóna einnig endinguna -sk/-zk í staðin fyrir -mk. Hætt var að nota -sk um lok 13. aldar (um 1300) og endingin -z notuð í staðinn. Á 14. öld komu endigarnar -zt og  -zst fram (og virðist framburðurinn þá orðinn st eins og hann er núna) en á 15. öld er endingin -zt nær eingöngu notuð. Á 15. öld koma fram nýjar endingar; -nzt og -zt og síðar -nst og -st. Á 17. öld var farið að bæta við endinguna -st þannig að hún varð -ustum (berjustum). Á 18. öld endurvöktu málhreinsunarmenn gömlu miðmyndarendinguna -umst og er það endingin sem notuð er í dag (köllumst, berjumst, elskumst..)

Og svo miðmyndarsögnin kallast sé tekin til dæmis í öllum persónum;

Þolmynd 

Þolmynd  er mynduð með hjálparsögninni ‚að vera‘ eða ‚að verða‘ og lýsingarhætti þátíðar af aðalsögn. Þolmynd leggur áherslu á þolanda setningar en geranda er sjaldnast getið, dæmi:
 Jón var klæddur af móðurinni.
 Vitað er að jörðin er lífvænleg.
 Henni var hjálpað.

Tengt efni 
 Aflagssögn
 Miðmyndarsögn

Heimildir

Frekara lesefni 
 
 
 

Málfræði
Sagnorð

cs:Trpný rod
fi:Passiivi
Nafnháttur

Nafnháttur  er einn fallhátta sagna. Nafnháttur er nafn sagnarinnar svipað og nefnifall nafnorðs, og þekkist oft á nafnháttarmerkinu að sem undanfara. Nafnháttur er algengastur í nútíð.

Nafnháttur er oftast sú fyrsta kennimynd sagnar sem gefin er upp í orðabókum.

Nafnháttur í íslensku

Endingar 

Sagnir í nafnhætti enda oftast á -a:
 að lesa
 að skrifa
 að skoða
 að elska
 að hoppa 

 að vona
en í nokkrum sögnum hefur -a fallið á brott eftir -á:
 að spá
 að sjá
 að fá
Einnig eru til miðmyndarsagnir sem enda á -st:
 að elskast
 að stelast
 að lengjast
Aðeins tvær sagnir enda á -u og eru þær báðar núþálegar (nafnháttarmerkið ‚að‘ er ekki notað með þeim):
 munu
 skuluog aðeins ein endar á -o:
 að þvo Dæmi 
 Að ganga. (nafnháttarmerki + nafnháttur)
 Að hoppa. (nafnháttarmerki + nafnháttur)
 Að vera. (nafnháttarmerki + nafnháttur)
 Að fara. (nafnháttarmerki + nafnháttur)
 Að geta.'' (nafnháttarmerki + nafnháttur)

Tenglar 

 
 
 
 
 

Málfræði
Sagnorð
Auguste Rodin

François-Auguste-René Rodin (12. nóvember 1840 – 17. nóvember 1917) var franskur myndhöggvari. Hann var úr verkamannafjölskyldu en fékk ungur áhuga á myndlist. Hann ferðaðist til Ítalíu 1875 og varð fyrir miklum áhrifum frá verkum Michelangelos. Fyrstu verk hans sem sýnd voru opinberlega fengu á sig þá gagnrýni að þau væru of raunsæ og hann var ásakaður fyrir að taka mót af lifandi fólki. Þetta varð til þess að hann gætti þess síðar að hafa höggmyndir sínar ekki í réttri stærð. Með tímanum varð hann vinsæll meðal auðmanna í Frakklandi og víðar og fékk fjölda verkefna við gerð minnismerkja og brjóstmynda. Á heimssýningunni 1900 fékk hann sinn eigin bás en um aldamótin var hann orðinn einn af þekktustu listamönnum Frakklands og var með stóra vinnustofu með hóp nemenda og aðstoðarfólks. Upp úr aldamótunum fékkst hann einkum við að gera risaútgáfur af fyrri verkum sínum eins og Hugsuðinum. 1905 gerðist Rainer Maria Rilke einkaritari hans í eitt ár.
	

Rodin, Auguste
Saga rokksins 1988 - 1993

Saga rokksins 1988-1993 var önnur breiðskífa hljómsveitarinnar HAM sem kom út árið 1993. Platan var tilnefnd til íslensku tónlistarverðlaunanna í flokkinum besta plata ársins.

Saga rokksins var tileinkuð gítarleikaranum Flosa og innihélt eftirfarandi lög:
01      Musculus    
02 	Sanity    
03 	Dimitry    
04 	Death   
05 	Gefðu mér ást    
06 	Lonesome duke    
07 	Transylvania II    
08 	Æskublóm    
09 	Trúboðasleikjari    
10 	Svín    
11 	Auður Sif    
12 	Transylvania I   
13 	Hold

Íslenskar breiðskífur
HAM
Hljómplötur gefnar út árið 1993
Lengi lifi

Lengi lifi er breiðskífa hljómsveitarinnar HAM og inniheldur upptökur frá yfirlýstum lokatónleikum hljómsveitarinnar á skemmtistaðnum Tunglinu þann 4. júní 1994. Stuttu eftir tónleika Ham, brann Tunglið. 

Árið 2009 var platan valin í 39. sæti yfir 100 bestu plötur Íslandssögunnar af notendum vefjarins Tónlist.is.

Á Lengi lifi eru eftirfarandi lög:
Intro    
Austur  
Youth    
Dimitri    
2000    
Musculus    
Auður Sif   
Marenering    
Örlög    
Animalia    
Manifesto    
Demetra    
Voulez-vous    
Partýbær   
Sanity   
Hold    
Airport   
Svín

Íslenskar breiðskífur
Íslenskar tónleikaplötur
HAM
Dauður hestur

Dauður hestur er breiðskífa hljómsveitarinnar HAM sem kom út eftir að hljómsveitin hafði lagt upp laupana. Platan inniheldur upptökur sem upphaflega voru aðeins ætlaðar fyrir kvikmyndina Sódóma Reykjavík. Í þessum málum sem öðrum fóru Ham liðar yfir strikið og notuðu fjárveitingar frá framleiðendum kvikmyndarinnar til þess að taka upp heila plötu í stað þeirra nokkurra laga sem eru á plötu með kvikmyndatónlist úr Sódómu Reykjavík.

Platan inniheldur eftirfarandi lög:
01  	Deathbillies on the run    
02 	Bulldozer   
03 	Party Town (the groove of Hafnir city)  (Partýbær) 
04 	Dimitri    
05 	Sodoma Theme    
06 	Manifesto    
07 	Animalia  (upprunalega Rapemachine)  
08 	On the run again    
09 	Birth of the marination (Marínering)   
10 	Santiy   
11 	Retrofire (Musculus)  

Þessi plata er ólík öðrum plötum Ham fyrir þær sakir að öll lögin eru sungin á ensku. Platan bar einnig heitin Dead Horse, En død hest og Equus Mortuus, sem sýndi alþjóðleika Ham liða.

Íslenskar breiðskífur
HAM
Fylgihnöttur

Fylgihnöttur er geimfyrirbæri á sporbaug um mun massameira geimfyrirbæri, svo nefndan móðurhnött. Reikistjarna er fylgihnöttur sólstjörnu, en oftast er átt við reikistjörnur sólkerfisins. Fylgihnettir reikistjarna nefnast tungl, en tunglið er eini fylgihnöttur jarðar.

Tengt efni 
 Dvergreikistjarna
 Halastjarna
 Smástirni
 Tvístirni

Stjörnufræði

ru:Спутники в Солнечной системе
Falur Harðarson

Falur Harðarson (fæddur 1968 í Keflavík) er íslenskur körfuknattleiksmaður. Hann hóf ungur að æfa körfuknattleik og lék lengst af með  Keflavík en lék einnig eitt ár með finnska liðinu ToPo Honka og einn vetur með  KR. Hann lék einnig í fjögur ár í háskóla í Suður-Karólínu,  Bandaríkjunum. 

Falur lék 106 A-landsleiki á ferlinum, síðast árið 2000.

Eftir farsælan feril sem leikmaður tók Falur við þjálfun meistaraflokks karla hjá Keflavík ásamt  Guðjóni Skúlasyni (2004-2005) og leiddu þeir félagar liðið til sigurs í Íslandsmótinu.

Íslenskir körfuknattleiksmenn
Íslenskir körfuknattleiksþjálfarar
Leikmenn Úrvalsdeildar karla í körfuknattleik