alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sandra Sigurðardóttir

Sandra Sigurðardóttir (f. 2. október 1986) er íslensk knattspyrnukona sem leikur í stöðu markvarðar fyrir Val, Sandra hefur leikið í efstu deild síðan 2001, er hún lék einn leik með ÞÓR/KA/KS. Þann 16. júní 2017 sló hún leikjamet Sigurlínar Jónsdóttur, fyrrum leikmanns KR og ÍA og varð þar með leikjahæsti leikmaður í sögu efstu deildar í knattspyrnu kvenna.

Viðurkenningar 
Knattspyrnumaður ársins á Siglufirði 2001.
Íþróttamaður ársins 2002 á Siglufirði.
Besti leikmaður Stjörnunnar 2008.
Íslandsmeistari í knattspyrnu 2011, 2013, 2014 og 2019.
Bikarmeistari í knattspyrnu 2012, 2013 og 2014.
Leikjahæsti leikmaður í sögu efstu deildar.

Heimildir 

https://www.ruv.is/frett/sandra-sigurdardottir-leikjahaest-i-sogunni. Sótt 8. apríl 2020.

Íslenskir knattspyrnumenn
Íslenskar konur
KS

KS getur átt við:

 Kaupfélag Skagfirðinga
 Knattspyrnufélag Siglufjarðar, varð árið 2010 hluti af knattspyrnufélagi Fjallabyggðar

Læknisfræði 
 Kaposi sarkmein, krabbamein af völdum herpesvíruss 8.
 Klinefelter heilkenni

Annað 
 Kansas
 Kasmíríska
 Kommandittselskap, fyrirtækjafyrirkomulag í Noregi
Glóðafeykir

Glóðafeykir er fjall í austanverðum Skagafirði, í miðjum Blönduhlíðarfjöllum beint á móti Varmahlíð, svipmikið, burstmyndað og klettótt ofan til en þó fremur auðgengt. Glóðafeykir, sem oft er kallaður Feykir eða Feykirinn er 910 m hár. 

Djúpir dalir ganga inn í Tröllaskagafjallgarðinn beggja vegna Glóðafeykis, Flugumýrardalur að norðan en Dalsdalur að sunnan. Tveir bæir standa uppi undir fjallsrótum, Flugumýri að norðan og Djúpidalur í mynni Dalsdals. Sagt er að Helga Sigurðardóttir, fylgikona Jóns Arasonar biskups, hafi sumarið 1551 falið sig í tjaldi í Húsgilsdragi á bak við Glóðafeyki fyrir hermönnum sem Danakonungur sendi til Hóla.

Ungmennafélag sem starfaði í Akrahreppi frá því snemma á 20. öld og til 1995 var nefnt eftir fjallinu, Ungmennafélagið Glóðafeykir. Héraðsfréttablaðið Feykir er einnig kennt við fjallið.

Heimildir 
 Hallgrímur Jónasson: Árbók Ferðafélags Íslands. Skagafjörður. Ferðafélag Íslands, 1946.
 Hjalti Pálsson (ritstj.): Byggðasaga Skagafjarðar IV. bindi. Akrahreppur. Sögufélag Skagfirðinga, 2007. ISBN 978-9979-861-15-7}

Akrahreppur
Fjöll á Íslandi
Skagafjarðarsýsla
Þóra Björg Helgadóttir

Þóra Björg Helgadóttir (f. 5. maí 1981) er íslensk knattspyrnukona og reyndasti markmaður íslenska landsliðsins. Hún leikur nú með Kolbotn IL í Noregi. Hún er yngri systir Ásthildar Helgadóttur fyrrum landsliðskonu í knattspyrnu.

Afrek 
Áttfaldur Íslandsmeistari með Breiðabliki og KR.
Sexfaldur bikarmeistari með Breiðabliki og KR.

Viðurkenningar 
Íþróttamaður Kópavogs 2005 og 2006.

Heimildir 

Íslenskir knattspyrnumenn
Íslenskar konur
Djúpidalur (Skagafirði)

Djúpidalur er bær í Blönduhlíð í Skagafirði og stendur í mynni Dalsdals, sem gengur inn til austurs sunnan við fjallið Glóðafeyki. Dalurinn greinist um Tungufjall (eitt af þremur með því nafni í Blönduhlíðarfjöllum) og ganga álmurnar langt inn í fjallgarðinn. Um dalinn fellur Djúpadalsá eða Dalsá og er í djúpu og allhrikalegu gili í dalsmynninu. Hún hefur myndað víðáttumiklar eyrar á láglendinu sem eru nú að gróa upp. Þar á eyrunum var Haugsnesbardagi háður 1246. Kirkja eða bænhús var í Djúpadal fyrr á öldum en lagðist af snemma á 18. öld.

Mera-Eiríkur Bjarnason, sem var bóndi í Djúpadal frá 1733, var frægur fyrir hrossaeign sína og átti í útistöðum við Skúla Magnússon sýslumann á Stóru-Ökrum, sem reyndi að sanna á hann tíundarsvik en tókst ekki. Frá Mera-Eiríki er Djúpadalsætt og búa afkomendur hans enn í Djúpadal.

Heimildir 
 Hjalti Pálsson (ritstj.): Byggðasaga Skagafjarðar IV. bindi. Akrahreppur. Sögufélag Skagfirðinga, 2007. ISBN 978-9979-861-15-7}
 Hallgrímur Jónasson: Árbók Ferðafélags Íslands. Skagafjörður. Ferðafélag Íslands, 1946.
 
 

Akrahreppur
Skagafjarðarsýsla
Íslenskir bæir
Oddur V. Gíslason

Oddur Vigfús Gíslason (8. apríl 1836 – 10. janúar 1911) var íslenskur guðfræðingur, sjómaður og baráttumaður. Hann barðist lengi vel fyrir því að íslenskir sjómenn lærðu að synda, einnig að sjómenn tækju með sér bárufleyg svokallaðan, sem var holbauja með lýsi í og lak lýsið í sjóinn og lygndi með því bárurnar, og ýmsum öðrum öryggisatriðum fyrir sjómenn. Horft hefur verið til Odds sem frumkvöðuls sjóslysavarna á Íslandi. 

Oddur var prestur, fyrst að Lundi í Borgarfirði frá 1875, svo á Stað í Grindavík var þar frá 1878 til 1894 þegar hann fluttist til Kanada og tók við preststörfum í Nýja Íslandi þangað til hann fluttist til Chicago og fór að læra til læknis á gamalsaldri og útskrifaðist kominn á áttræðisaldur.

Oddur talaði fyrir því að sjómenn tækju upp að sigla á þilskipum í stað róðrarbáta.

Björgunarskip björgunarsveitarinnar Þorbjörns í Grindavík er nefnt eftir Oddi.

Oddur stóði í mikilli útgáfustarfsemi, gaf meðal annars út fyrstu kennslubókina í ensku hér á Íslandi, gaf út fjölmörg rit tileinkuð sjómönnum og árið 1892 gaf hann út rit sem kallaðist Sæbjörg og fjallaði um ýmis mál sem honum þótti geta farið betur á Íslandi. Hann lést 10. Janúar 1911, 74 ára gamall og var jarðsunginn í Brookside cemetery í Winnipeg, Manitoba

Árið 2008 setti atvinnuleikhúsið GRAL upp einleikssýningu um Odd sem kallaðist 21 manns saknað og lék Víðir Guðmundsson í þeirri sýningu í leikstjórn Bergs Þórs Ingólfssonar. Verkið var svo aftur sett á svið á Act Alone hátíðinni á Ísafirði sumarið 2009.

Heimildir
Stutt grein um ævi Odds á www.ferlir.is
Heimasíða GRAL
Act Alone

Íslenskir prestar
Fólk fætt árið 1836
Fólk dáið árið 1911
Stevie Ray Vaughan

Stevie Ray Vaughan (fæddur 3. október 1954, látinn 27. ágúst 1990) var bandarískur gítarleikari, söngvari og lagahöfundur. Gefnar hafa verið út 18 plötur með honum fram til þessa. Árið 2003 valdi Rolling Stone-tímaritið hann sem sjöunda mesta gítarleikara allra tíma og árið 2007 valdi tímaritið Classic Rock hann sem þriðju viltustu gítarhetjuna. Stærsta hluta ferilsins lék hann með hljómsveitinni Double Trouble, en með þeim öðlaðist hann frægð fyrir rafmagnaðan blúsgítarleik sinn.

Tilvísanir 

Bandarískir tónlistarmenn
Fuerteventura

Fuerteventura er stærst Kanaríeyja utan við strönd Vestur-Afríku í Atlantshafinu.

Tenglar 
 Fuerteventura - Opinber vefsíða ferðamannaþjónustu Kanaríeyja

Eyjar Kanaríeyja
Heavisidefall

Heavisidefall, þrepafall Heaviside eða þrepafallið er ósamfellt fall, skigreint á mengi rauntalna þannig að það tekur gildið einn fyrir allar tölur stærri eða jafnar núlli, en núll annars.

Stærðfræðileg skilgreining 
Þrepafallið  er skilgreint þannig:

Í sumum tilfellum er notast við gildið ½ í t = 0.

Tengt efni 
 Deltufallið
 Formerkisfall

Fallafræði
Líkindafræði
Ósamfelld föll
Auður Capital

Auður Capital var fjármálafyrirtæki sem var stofnað árið 2007. Stofnendur þess voru Halla Tómasdóttir og Kristín Pétursdóttir. Fyrirtækið var í meirihlutaeigu stofnenda, starfsmanna og athafnakvenna. Auður hafði starfsleyfi sem verðbréfafyrirtæki og starfaði undir eftirliti FME.

Árið 2014 sameinuðust Auður Capital og Virðing hf og fyrirtækið starfar í dag undir nafni Virðingar.

Tenglar 

Heimasíða Virðingar hf.

Íslensk fyrirtæki
Sleitustaðir

Sleitustaðir eða Sleitu-Bjarnarstaðir (Sleitubjarnarstaðir) er bær í Kolbeinsdal í austanverðum Skagafirði, eða raunar utan við mynni dalsins þótt hann teljist til hans. Bærinn er kenndur við landnámsmanninn Sleitu-Björn Hróarsson. Þar er svolítill vísir að þorpi, nokkur íbúðarhús, bílaverkstæði, bensínstöð og sjoppa. Frá Sleitustöðum var lengi töluverð rútuútgerð og höfðu Sleitustaðamenn meðal annars sérleyfi á Siglufjarðarleið.

Sleitustaðavirkjun 
Á Sleitustöðum er einkarekin virkjun í Kolku sem selur rafmagn inn á dreifikerfi RARIK. Sleitustaðavirkjun var tekin í notkun 1985. Afl virkjunarinnar er 200 kw. Eigandi hennar er einkafyrirtækið Sleitustaðavirkjun ehf.

Vatnsaflsvirkjanir á Íslandi
Skagafjörður
Kolka (á)

Kolka eða Kolbeinsdalsá (áður líka Kolbeinsá) er á sem á upptök í Tungnahryggsjökli og er oft nokkuð jökullituð. Næst upptökum skiptist áin í tvær kvíslar (um Tungnahrygginn), heitir sú eystri Kolka og sú vestari Tungnahryggsá; stundum eru þær kallaðar Austurá og Vesturá. Kolka fellur eftir endilöngum Kolbeinsdal í Skagafirði og síðan norður með Óslandshlíð og til sjávar í Kolkuósi. Eftir að hafa runnið samhliða góðan spöl, koma Hjaltadalsá og Kolka saman neðan við bæinn Þúfur í Óslandshlíð, og heitir áin Kolka eftir það. Báðar árnar eru straumharðar með köflum og voru miklir farartálmar áður en þær voru brúaðar. Þær henta til flúðasiglinga þegar mikið vatn er í þeim. 

Árið 1985 var gerð einkarekin virkjun í Kolku við Sleitustaði, og selur hún rafmagn inn á dreifikerfi Rarik. Þar er stífla sem takmarkar fiskgengd upp eftir ánni.

Talsverð silungsveiði er í Kolku (sjóbleikja), meiri en í Hjaltadalsá. Neðan við stíflu safnast oft fyrir mikið af fiski, en þar fyrir ofan er staðbundinn urriði. Reynt hefur verið að rækta upp lax í ánum og hefur það borið nokkurn árangur, þó að laxveiði sé þar ekki mikil. Stangveiðifélag Reykjavíkur er með árnar og er hægt að kaupa veiðileyfi.

Einkennistölur 
 Dragá með jökulþætti
 Lengd: 3+29 km
 Rennslismælir: Nr. 52, við Sleitustaði
 Mælitímabil: 1957–1988
 Vatnasvið ofan mælis: 161 km², vatnasvið alls: 177 km², með Hjaltadalsá: 483 km²
 Meðalrennsli: 7,0 m³/s
 Hámarksrennsli: 270 m³/s (augnabliksrennsli)
 Helstu þverár: Að austan: Heljará, Skíðadalsá og Ingjaldsá. Að vestan: Tungnahryggsá og Lambá. Neðan mælis: Hjaltadalsá.

Tenglar 
 Vefsíða SVFR
 Openstreetmap Kolka (Kolbeinsdalsá)

Skagafjörður
Ár á Íslandi
Óslandshlíð

Óslandshlíð er byggðarlag út með austanverðum Skagafirði og er framhald norðurhlíðar Kolbeinsdals út með ströndinni, undir Óslandshlíðarfjöllum. Innsti bærinn, næst Sleitustöðum, heitir Hlíðarendi en yst eru Miðhús og síðan tekur Deildardalur við inn til landsins en utan við Grafará er Höfðaströnd með sjónum. Sveitin er kennd við bæinn Ósland, utarlega í hlíðinni.

Skagafjörður
Deildardalur

Deildardalur getur einnig átt við Deildardal við Raufarhöfn, Deildardal í Dalasýslu eða Deildardal á Vestfjörðum.

Deildardalur er dalur í Skagafirði austanverðum, liggur upp frá Höfðaströnd til suðausturs á bak við Óslandshlíðarfjöllin. Nokkru innan við byggðina deilist hann í Seljadal eða Austurdal og Vesturdal og á milli þeirra er Tungufjall, mjótt og hvasst eins og fleygur. Um dalinn rennur Deildará, sem heitir Grafará neðar. Í botni dalsins er Deildardalsjökull. 

Nokkrir bæir eru í dalnum. Ný rétt var tekin í notkun þann 8. september, 2007 í Deildardal en á Deildarlalsafrétt eiga allmargar jarðir í Óslandshlíð og á Höfðströnd upprekstur.

Tilvísanir 

Skagafjörður
Dalir á Íslandi
Grafará (Höfðaströnd)

Grafará er bergvatnsá í austanverðum Skagafirði og er hún kennd við bæinn Gröf á Höfðaströnd. 

Áin rennur um botn Deildardals og heitir þar Deildará, síðan milli Óslandshlíðar og Höfðastrandar hjá Gröf og til sjávar í Grafarósi, rétt sunnan við Hofsós. Nokkur veiði er í ánni, aðallega sjóbleikja, en þó hefur fengist þar bæði urriði og lax.

Heimildir 
 Hallgrímur Jónasson: Árbók Ferðafélags Íslands. Skagafjörður. Ferðafélag Íslands, 1946.
 

Ár á Íslandi
Höfðaströnd
Grafarós

Grafarós á Höfðaströnd, skammt sunnan við Hofsós, er ós Grafarár og þar lentu skip stundum fyrr á öldum. Þar var komið á fót verslun árið 1835 og var þar um skeið annar helsti verslunarstaður héraðsins. Verslunin var lögð niður árið 1915. Þar sjást rústir eftir verslunar- og íbúðarhús og eru þær friðlýstar.

Heimildir 
 Hallgrímur Jónasson: Árbók Ferðafélags Íslands. Skagafjörður. Ferðafélag Íslands, 1946.
 

Höfðaströnd
Ósar á Íslandi
Gröf á Höfðaströnd

Gröf er innsti bær á Höfðaströnd við austanverðan Skagafjörð. Þar fæddist Hallgrímur Pétursson sálmaskáld árið 1614. Á 17. öld fékk Gröf það hlutverk að vera aðsetur biskupsekkna og ein þeirra sem þar bjuggu lengst var Ragnheiður Jónsdóttir, ekkja Gísla biskups Þorlákssonar. Gísli maður hennar, sem dó 1684, mun hafa látið reisa kirkjuna eða bænhúsið sem enn stendur í Gröf eða endurbyggja hana úr eldra guðshúsi, en í Gröf hafði verið bænhús í kaþólskum sið og áfram eftir siðaskipti.

Grafarkirkja er með minnstu guðshúsum og er elsta kirkja landsins að stofni til og jafnframt eina stafkirkjan. Guðmundur smiður Guðmundsson í Bjarnastaðahlíð í Vesturdal, helsti smiður Skagfirðinga á 17. öld, sem gerði skírnarfontinn í Hóladómkirkju, er talinn hafa skreytt kirkjuna og hugsanlega einnig smíðað hana. Kirkjan var lögð niður með konungsbréfi 1765 eins og margar aðrar kirkjur og síðan lengi notuð sem skemma. Hún komst í umsjá Þjóðminjasafnsins 1939 og gerð upp um 1950 en þá reyndist viðurinn svo fúinn að honum var öllum skipt út og nýjar fjalir sniðnar og útskornar nákvæmlega eftir þeim gömlu. Hún var endurvígð 1953. Kirkjugarðurinn var um sama leyti endurhlaðinn eftir veggjaleifum sem enn mótaði fyrir og er hann hringlaga. Klukknaportið er nýtt en smíðað í stíl við kirkjuna.

Skagafjörður
Mansöngur

Mansöngur er ástarsöngur til konu en man þýðir kona. Mansöngur í kveðskap er ortur undir kvæðum hætti, það er rímnahætti, og er oftast formáli rímu í rímnaflokki. Þar yrkir höfundur, venjulega karlkyns, um konu sem hann hefur lagt ást á en oftast þó ekki fengið. Þess vegna eru mansöngvar oft tregafullir en þeir breyttust síðar og fjölluðu þá í auknum mæli um önnur efni, til dæmis um ættjarðarást eða leiða yfir því að fáir kunni að meta kveðskapinn.

Bókmenntagreinar
Unadalur

Unadalur er dalur við austanverðan Skagafjörð og liggur til austurs upp frá Hofsósi, norðan við Deildardal. Hann er fremur breiður og þar er töluvert undirlendi og nokkrir bæir. Áin sem rennur um dalinn heitir Unadalsá ofan til en Hofsá neðar. Mjög snjóþungt er oft í dalnum á veturna. Fyrir botni Unadals er Unadalsjökull, einn af fjölmörgum daljöklum Tröllaskagans. Um hann liggur forn fjallvegur til Svarfaðardals.

Í Landnámu er ekkert sagt um hver nam norðurhluta Deildardals og suðurhluta Unadals en hins vegar er þar talað um Una í Unadal og getur verið að hann hafi verið landnámsmaður þar en fallið niður í frásögn Landnámuhöfundar.

Skagafjörður
Dalir á Íslandi
Hofsá (Höfðaströnd)

Hofsá er bergvatnsá á Höfðaströnd í Skagafirði. Áin kemur úr Unadal og heitir þar Unadalsá en breytir um nafn er hún kemur út úr dalsmynninu og liggja þar að henni sléttar grundir þar sem hún liðast framhjá kirkjustaðnum Hofi og til sjávar á Hofsósi.

Tenglar 
 Openstreetmap Hofsá

Skagafjörður
Ár á Íslandi
Hof á Höfðaströnd

Hof á Höfðaströnd er bær og kirkjustaður í Skagafirði, skammt ofan við Hofsós. Þar var prestssetur áður. Hofskirkja er timburkirkja, reist á árunum 1868-1870 og er hún friðuð.

Hof var höfuðból og þar bjuggu oft höfðingjar fyrr á öldum, svo sem Brandur Jónsson lögmaður (d. 1494), Hrafn Brandsson yngri, sem bjó þar áður en hann náði Glaumbæ af Teiti Þorleifssyni, og Magnús Björnsson lögréttumaður, sonarsonur Jóns Arasonar. Skúli Magnússon, síðar landfógeti, bjó líka á Hofi fyrstu árin sem hann var sýslumaður Skagfirðinga.

Pálmi Jónsson, stofnandi Hagkaupa, fæddist á Hofi 3. júní 1923 og ólst þar upp. Lilja dóttir hans keypti Hof og réðst þar í allmiklar framkvæmdir, meðal annars reist íbúðarhús sem hönnuðirnir hjá Studio Granda fengu Sjónlistarverðlaunin 2007 fyrir. Það var einnig tilnefnt til Arkitektaverðlauna Evrópusambandsins.

Tenglar
Hofskirkja á kirkjukort.net 

Höfðaströnd
Kirkjustaðir í Skagafjarðarsýslu
Síður sem þurfa hnit
Úlfsstaðir

Úlfsstaðir er bær í framanverðri Blönduhlíð í Skagafirði og hefur verið giskað á að jörðin sé landnámsjörð Hjálmólfs (eða Hjálmúlfs) sem þarna nam land og kennd við hann. 

Úlfshaugur er á milli Úlfsstaða og Kúskerpis og er sagt að þar liggi Hjálmúlfur. Hann var heiðinn og á að hafa sagt erfingjum sínum að hann vildi vera heygður þar sem minnstar líkur væru til að klukknahljóð heyrðist. Úlfshaugur er mitt á milli kirknanna á Silfrastöðum og Miklabæ en þegar þjóðsagan varð til hefur líklega verið gleymt að kirkja var á Úlfsstöðum í kaþólskri tíð en var snemma lögð af, svo að ekki hefur Úlfur sloppið við klukknahringingarnar. Þar sem kirkjugarðurinn hafði verið var kartöflugarður seinna og komu öðru hverju upp mannabein með kartöflunum.

Heimildir 
 Hjalti Pálsson (ritstj.): Byggðasaga Skagafjarðar IV. bindi. Akrahreppur. Sögufélag Skagfirðinga, 2007. ISBN 978-9979-861-15-7

Akrahreppur
Íslenskir bæir
Skagafjarðarsýsla
Deltufallið

Deltufallið, stundum kallað Deltufall Diracs til heiðurs eðlisfræðingsins Paul Diracs, er ósamfellt fall, sem er óendanlegt í einum punkti, en núll annars staðar. Fallið er táknað með gríska bókstafnum δ.

Skilgreining 

 

sem einnig má setja fram með óendanlegu heildi:

Sja einnig 
 Formerkisfall
 Þrepafallið

Fallafræði
Líkindafræði
Ósamfelld föll
Yfirborð

Með yfirborði hlutar er átt við tvívíðan flöt, sem afmarkar hlutinn frá öðrum hlutum og umhverfinu. Í grannfræði er yfirborð tvívíð grannvíðátta. Í þremur víddum má hugsa sér hlut sem mengi allra punkta hlutarins, en jaðar mengisins mundi þá samsvara yfirborði hans. Með yfirborði vökva í eðlis- og efnafræði er átt við láréttan flöt vökvans, sem er samsíða yfirborði jarðar.

Pappírsblað hefur tvö yfirborð, en kleinuhringur, Möbiusarborði og Kleinflaska aðeins eitt.

Grannfræði
Guðný Böðvarsdóttir

Guðný Böðvarsdóttir (um 1147 – 7. nóvember 1221) var íslensk kona á 12. og 13. öld, dóttir Böðvars Þórðarsonar í Görðum á Akranesi. Hún giftist Hvamm-Sturlu 1160 og átti með honum fimm börn, dæturnar Helgu og Vigdísi og synina Þórð, Sighvat og Snorra Sturlusyni. Eftir lát Sturlu 1183 tók Guðný saman við Ara sterka Þorgilsson, en hann dó 1188.

Guðný bjó áfram í Hvammi um langt skeið en síðustu æviárin dvaldi hún í Reykholti og dó þar. Hún fóstraði Sturlu Þórðarson, sonarson sinn, og arfleiddi hann að eigum sínum en Snorri tók arfinn undir sig eftir lát hennar.

Sturlungaöld

Íslenskar konur
Jón Loftsson

Jón Loftsson (1124 – 1. nóvember 1197) var íslenskur goðorðsmaður á 12. öld og talinn mesti höfðingi landsins á sinni tíð. Hann var af ætt Oddaverja, sonur Lofts Sæmundssonar í Odda, sem var sonur Sæmundar fróða, og Þóru (d. um 1175) laundóttur Magnúsar berfætts Noregskonungs. Hann ólst upp í Konungahellu í Noregi til 1135, en fór þá til Íslands með foreldrum sínum, sem bjuggu í Stóra-Dal undir Eyjafjöllum, og síðar í Odda á Rangárvöllum eftir að Eyjólfur bróðir Lofts lést 1158.

Jón Loftsson var mikill stjórnmálaskörungur og fór með öll goðorð í Rangárþingi. Hann var talinn vitrasti maður landsins, var vinsæll og var mjög oft leitað til hans til að dæma í málum og sætta menn. Hann var þó harður í horn að taka og í staðamálum fyrri (1179) veitti hann Þorláki helga Skálholtsbiskupi harða mótspyrnu. Þar var tekist á um kröfu kirkjunnar um forræði yfir kirkjustöðum og vann Jón sigur í þeirri deilu, þótt kirkjuvaldið hefði betur síðar og brytist undan hinu veraldlega valdi.

Á þessum tíma var kirkjuvald og veraldlegt vald mjög samtvinnað og faðir og afi Jóns voru prestar en sjálfur var hann djákni að vígslu. Hann stofnaði líka klaustur á Keldum á Rangárvöllum en það var skammlíft. Í Odda var mikið fræða- og menningarsetur. Árið 1181 leitaði séra Páll Sölvason í Reykholti liðsinnis Jóns í deilum við Hvamm-Sturlu og þvingaði Jón Sturlu til að ganga til sátta en bauð honum í staðinn að fóstra Snorra son hans, sem þá var þriggja ára. Snorri ólst upp í Odda til 19 ára aldurs og hlaut þar menntun sína.

Kona Jóns var Halldóra Brandsdóttir og áttu þau tvö börn, Solveigu konu Guðmundar gríss Ámundasonar á Þingvöllum og ömmu Gissurar Þorvaldssonar, og Sæmund Jónsson goðorðsmann í Odda. Jón átti einnig nokkrar frillur og með þeim allmörg börn. Þekktastir eru þeir Páll biskup í Skálholti og Ormur Breiðbælingur. Móðir þeirra var Ragnheiður Þórhallsdóttir, systir Þorláks helga.

Heimildir 
 Egill J. Stardal: Jón Loftsson, samtíð hans og synir, Ísafoldarprentsmiðja, Rvík 1967. Bókaflokkurinn: Menn í öndvegi, 3.

Oddaverjar

Íslendingar á 12. öld
Sæmundur Jónsson

Sæmundur Jónsson (1154 – 7. nóvember 1222) var íslenskur goðorðsmaður á 12. og 13. öld. Hann bjó í Odda á Rangárvöllum og var af ætt Oddaverja, sonur Jóns Loftssonar í Odda og afkomandi Sæmundar fróða. Hann erfði ríki föður síns og naut mikillar virðingar. Um daga hans fór þó veldi Oddaverja heldur hnignandi, einkum eftir lát Páls biskups bróður Sæmundar 1211, og í valdabaráttu Sturlungaaldar voru þeir í aukahlutverki þótt þeir væru enn ein helsta höfðingjaættin og Sæmundur og börn hans kæmu víða við sögu.

Sæmundur var tvígiftur og átti einnig börn með frillum sínum. Á meðal barna hans má nefna Hálfdan á Keldum, mann  Steinvarar Sighvatsdóttur, Helgu síðari konu Kolbeins unga, Solveigu konu Sturlu Sighvatssonar, Margréti konu Kolbeins kaldaljóss og móður Brands Kolbeinssonar, og Harald, Andrés, Vilhjálm og Filippus, sem allir voru goðorðsmenn nema Vilhjálmur, sem var prestur í Odda. Nöfn þeirra bræðra voru nýstárleg á sinni tíð og voru þeir hver um sig með allra fyrstu Íslendingum til að bera nafn sitt. Raunar hélst frumleiki í nafngjöfum áfram í ættinni því að á meðal barna bræðranna má nefna Theobaldo og Kristófórus Vilhjálmssyni og Randalín Filippusdóttur, og sonarsonur eins þeirra hét Karlamagnús.

Oddaverjar
F-4 Phantom II

McDonnell Douglas F-4 Phantom II er tveggja sæta, tveggja hreyfla orrustuþota og létt sprengjuflugvél sem McDonnell Aircraft þróaði fyrir bandaríska sjóherinn. Vélin reyndist fjölhæf og var tekin í notkun af bandaríska sjóhernum, landgönguliðinu og flughernum. Vélin var notuð í Víetnamstríðinu.

Vélin var fyrst tekin í notkun árið 1960 og var notuð á 7., 8. og 9. áratugnum en var svo skipt út fyrir F-15 Eagle og F-16 Fighting Falcon þoturnar í flughernum; F-14 Tomcat og F/A-18 Hornet þoturnar í sjóhernum og F/A-18 í landgönguliðinu. Hún var enn í takmarkaðri notkun í Persaflóastríðinu en notkun hennar var endanlega hætt árið 1996. Ellefu aðrar þjóðir notuðu F-4 Phantom II vélar, það á meðal Ísrael og Íran.

Alls voru 5195 F-4 Phantom II-vélar framleiddar á árunum 1958 til 1981.

Ítarefni 
 Angelucci, Enzo. The American Fighter (Sparkford, Somerset: Haynes Publishing Group, 1987).
 Donald, David og Jon Lake (ritstj.). McDonnell F-4 Phantom: Spirit in the Skies (London: AIRtime Publishing, 2002).
 Dorr, Robert F. og Jon Lake. Fighters of the United States Air Force (London: Temple Press, 1990).
 Lake Jon. Phantom Spirit in the Skies (London: Aerospace Publishing, 1992).
 Swanborough, Gordon og Peter Bowers. United States Military Aircraft Since 1909 (Washington, D.C.: Smithsonian, 1989).
 Swanborough, Gordon og Peter Bowers. United States Navy Aircraft since 1911 (London: Putnam, 1976).
 Thornborough, Anthony M. og Peter E. Davies. The Phantom Story (London: Arms and Armour Press, 1994).

Tenglar 

 Saga F-4 Phantom II á Boeing.com
 Heimasíða F-4 Phantom II Society

Bandarískar orrustuþotur
Herflugvélar í Víetnamstríðinu
Herflugvélar í Falklandseyjastríðinu
Herflugvélar í Persaflóastríðinu
McDonnell-flugvélar
Northrop F-5

Northrop F-5A/B Freedom Fighter og F-5E/F Tiger II eru léttar orrustuþotur, hannaðar af Northrop í Bandaríkjunum. Framleiðsla vélanna hófst á 7. áratugnum en vélarnar eru enn í notkun í flugherjum víða um heim.

Ítarefni 
 Crosby, Francis. Fighter Aircraft (London: Lorenz Books, 2002).
 Dorr, Robert F. og Donald David. Fighters of the United States Air Force (London: Aerospace Publishing, 1990).
 Scutts, Jerry. Northrop F-5/F-20 (London: Ian Allan, 1986).
 Shaw, Robbie. F-5: Warplane for the World (St. Paul, Minnesota: Motorbooks, 1990).

Tenglar 

 F-5 síða  á vef safns bandaríska flughersins

Bandarískar orrustuþotur
Northrop-flugvélar
F-8 Crusader

F-8 Crusader (upphaflega F8U) er bandarísk eins hreyfils orrustuþota sem var framleidd af Vought. Hún leysti af hólmi Vought F-7 Cutlass. Fyrstu tilraunagerðinni af F-8 var flogið í febrúar árið 1955. Hún var síðasta bandaríska orrustuþotan sem hafði vélbyssu sem meginvopn. Þotan var notuð í Víetnamstríðinu.

Ítarefni 
 Grant, Zalin. Over the Beach: The Air War in Vietnam (Pocket Books, 1988). 
 Grossnick, Roy A. og William J. Armstrong. United States Naval Aviation, 1910–1995 (Annapolis, MD: Naval Historical Center, 1997).
 Mersky, Peter. F-8 Cusader Units of the Vietnam War (Oxford: Osprey Publishing, 1998).

Tenglar 

Bandarískar orrustuþotur
Herflugvélar í Víetnamstríðinu