Listi yfir erlend orð í tónfræði

Þetta er listi yfir erlend orð sem að eru líklega til að koma fyrir í erlendum tónverkum. Flest þeirra eru hugtök á ítölsku og eru stundum frábrugðin nútímamerkingu orðana. Flest hina orðana koma úr frönsku og þýsku. Önnur orð koma frá latínu og spænsku. Nafnorð í þýsku eru alltaf rituð með stórum upphafsstaf.

ít = Ítalska, fr = Franska, þ = Þýska, la = Latína, en = Enska

A 
 a (ít) á (fr) – að, til, við, líkt og
 aber (þ) – en
 a bene placido (ít) – að vild flytjenda
 accelerando, accel. (ít) – auka hraða smám saman
 accentato (ít) – með áherslu
 acciaccatura (ít) – skreytitákn; stutt forslag
 accompagnato (ít) – fylgt, spilað undir; undirleikarinn fylgir flytjandanum sem að má breytta hraðanum að vild
 a cappella (ít) – án undirleiks hljóðfæra (í kórtónlist)
 a capriccio (ít) – hraði og túlkun að vali flytjenda
 adagietto (ít) – frekar hægt (hraðar en adagio)
 adagio (ít) – afslappað; hægt
 a due, a2 (ít), à deux, à2 (fr) – fyrir tvo flytendur eða hljóðfæri; báðir leika
 ad libitum, ad lib (la) – hraðir og styrkur að vild flytjenda, þýðir að sleppa megi hljóðfæri
 affettuoso, affettuosamente, (ít) affectueusement (fr) –  elskulega, ástúðlega, með tilfinningu
 affrettando, affret. (ít) – með vaxandi hraða eða flýti
 agile (ít) – snögglega
 agitato (ít) – órólega, með ákafa
 air (en) – hægur, söngrænn dans; sönglag
 al, alla (ít) – til; í sama stíl og
 al fine (ít) – til enda
 alla breve (ít) – hraður taktur með hálfnótu í slagi
 alla marcia (ít) – í mars stíl
 allargando (ít) - breikkandi: smám saman hægar og aðeins sterkar
 allegretto (ít) – allgreitt; ekki eins hratt og allegro
 allegro (ít) – hratt
 als (þ) – en, heldur en
 alt (ít) – hátt (í tónhæð)
 altissimo (ít) – mjög hátt
 alto (ít) – hátt (á oft við um rödd)
 am Steg (þ) – við brúna (á strengjahljóðfæri)
 amabile (ít) – þægilega, elskulega
 amore (ít), amour (fr), amor (sp) – ást
 amorosa (ít) – ástúðlega
 andante (ít) – rólegur gönguhraði
 andantino (ít) – aðeins hraðar en andante
 anima (ít) – sál, tilfinning
 animando (ít) – líflegar, fjörlegar
 animato (ít), animé (fr) – líflega
 apaisé (fr)  – rólegar, hægar
 a piacere (ít) – að vild; flytjandi þarf ekki að fylgja gefnum hryn nákvæmlega
 appassionato (ít) – ástríðufullt; með ástríðu
 appoggiatura (ít) – stutt forslag
 a prima vista (ít)  – við fyrstu sýn; þýðir að spila eitthvað í fyrsta skipti sem litið er á nótnablaðið
 arco (ít) – leikið með boga, fyrirmæli eftir pizzicato
 arietta (ít) – er stutt aría
 arpeggio (ít) – hörpuhljómur: nótur leiknar hver af annarri
 assai (ít) – mjög, afar
 assez (fr) – fremur, nægilega
 a tempo (ít) – sami hraði og áður (fyrir hraðabreytingu)
 atonal (en) –  ekki í tóntegund
 attacca (ít) – halda strax áfram (í næsta kafla)
 augmented, aug. (en) – stækkað (tónbil/hljómur)
 Ausdruck (þ) – tilfinning
 ausdrucksvoll (þ) – tilfinningalega
 avec (fr) – með

B 
 barbaro (ít) – villimannslega
 basso continuo (ít) – endurtekinn bassi
 beat (en) – taktur
 bellicoso (ít) – árásargjarnt
 bel canto (ít) – ítalskur söngur; fagursöngur
 ben, bene (ít) – vel, mjög
 bestimmt (þ) – ákveðið
 bewegt (þ) – með hreyfingu, með ákafa
 bis (ít) – tvisvar
 bisbigliando (ít) – hvísl
 bocca chiusa (ít) – sungið með lokuðum munni
 bouche fermeé (fr) – sungið með lokuðum munni
 bravura (ít) – glæsilega, af leikni
 breit (þ) – breitt
 breve, brevis (ít) – jafngildi tveggja heilnótna
 brillante, (ít) brillant (fr), brilliant (en) – frábærlega
 brio (ít) – kraftur (con brio – með krafti)
 brioso (ít) – með krafti

C 
 cadence (en) – niðurlag, endir
 perfect cadence – aðalendir
 plagal cadence – kirkjuendir
 imperfect cadence – hálfendir
 interupted cadence – gabbendir
 cadenza (ít) – glæsilegt einleiksatriði í lok þáttar eða verks
 calando (ít) – smám saman veikar og hægar; deyja út
 calore – hlýja; so con calore, hlýlega
 calmato(ít), calme (fr) – kyrrlátt, friðsælt
 cambiare (ít) – breyting 
 canon (en) keðjulag
 cantabile (ít) – syngjandi
 cantando (ít) – syngjandi
 cantata (ít) – verk fyrir söngraddir
 cantor (ít) – söngstjóri í kirkju
 capo (en) – höfuð; byrjun
 capriccioso (ít), capricieux (fr)  – frjálslega og kyndugt, duttlungafullt
 carezzando (ít) – gælandi, róandi
 cédez (fr) – gefa eftir, slaka á hraða
 cesura (ít), caesura (la) – stans, bið; algjör þöggn í lagi
 chiuso (ít) – lokað; hendin heldur fyrir hljóðfærið
 coda (ít) – skott; lokakafli á lagi
 codetta (ít) – smáskott; lítill lokakafli á lagi
 col, coll’, colla, colle (ít) – með
 col legno (ít) – með trénu; strengjaleikari á að leika með viðarhluta bogans en ekki hárm hans
 col pugno (ít) – með hnefanum; píanóleikari slær hefnanum við píanóið
 coll’ ottava (ít) – bæta við áttund, hljómborðsleikari á að bæta við áttund ofar, eða nefðar ef bassa er bætt við (coll’ ottava bassa)
 colla parte (ít) – fylgja einleikaranum (fyrirmæli til meðleikara)
 colla voce (ít) – fylgja einsöngvaranum (fyrirmæli til meðleikara)
 colossale (ít) – mikilfenglega
 come (ít), comme (fr) – eins og, líkt og
 come prima (ít) – eins og áður (ekki endilega frá byrjun)
 come sopra (ít) – eins og áður (ekki endilega frá byrjun)
 common time (en) – Takturinn 4/4
 comodo (ít) – þægilega
 con (ít) – við
 con amore (ít), con amor (sp) – með ást
 con affetto (ít) – með tilfinningu
 con brio (ít) – með anda
 con dolore (ít) – með hryggleika
 con (gran, molto) espressione (ít) – með mikili tjáningu
 con fuoco (ít) – með eld
 con larghezza (ít) – beitt
 con moto (ít) – með hreyfingu
 con slancio (ít) – með áhuga
 con sordino / con sordini (ít) – hljóðlaust / hljóðlaus
 coperti / coperto (ít) – hulið / hulin
 corda / corde (ít) – strengur / strengir
 crescendo, cresc. cres. (ít) – með vaxandi styrk
 cut time (en) – Takturinn 2/2

Listar um tónlist