alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hóll (bær í Svarfaðardal)

Hóll í Svarfaðardal er næsti bær innan við kirkjustaðinn Urðir, um 16 km frá Dalvík. Upp af bænum ber Auðnasýlingu við loft en handan árinnar er hið mikla fjall Stóllinn. Jarðarinnar er fyrst getið í Auðunarmáldaga frá 1318. Þá tilheyrði hún bændakirkjunni á Urðum. Hóll virðist síðan hafa verið Urðakirkjujörð allt til 1918 þegar Sigurhjörtur Jóhannesson afhenti söfnuðinum kirkjuna en seldi jarðir hennar.  Hóll er góð bújörð og þar er nú rekið stórt kúabú.

Tilvísun 

Svarfaðardalur
Dalvíkurbyggð
Íslenskir bæir
Evrópuaskur

Askur eða evrópuaskur (fræðiheiti Fraxinus excelsior) er tré af eskiættkvísl (Fraxinus). 

Askurinn er einstofna tré með fremur mjóa krónu. Börkur er ljós og verða dökk brum mjög áberandi að vetri til. Blöðin eru stakfjöðruð og minna á blöð reyniviðar. Askur þarf rakan og frjósaman jarðveg, gott skjól og langt sumar. 

Yfirleitt verður askurinn ekki eldri en 250 ára gamall, og er hann því fremur skammlíf tegund og getur sem margar slíkar náð miklum vexti á fyrstu árum sínum. Askurinn er í meðallagi stórvaxinn, allt að 46 m hár, en algengast að hann nái 20 til 35 metra hæð.

Vex hann í Evrópu frá Þrándheimsfirði í Noregi til suðurhluta Ítalíu.

Askur á Íslandi 

Eskitré ættuð frá Leksvík í Norður-Þrændalögum (norðlægasta náttúrlega vaxtarstað asks) þroska fræ á Tumastöðum og Múlakoti í Fljótshlíð. Hafa þau náð að minnsta kosti 15 metra hæð. Aski hættir til að kala í frostum, helst á nóttunni.

Orðsifjar 

Samansafn einstakra aska eða eskitrjáa kallast eski. Einnig heitir viður tegundarinnar eski eða eskiviður, og eru hlutir sagðir vera úr eski. Á sama hátt má nefna eskiskóg, eskilund og eskikjarr.

Tenglar 
 Þjóðskógur í Múlakoti, Skógrækt ríkisins 
 Þjóðskógur á Tumastöðum, Skógrækt ríkisins

Heimildir 
Askur (Trjátegundir, Skógræktin

 

Lauftré
Smjörviðarætt
Köngull

Köngull (fræðiheiti strobilus, ft. strobili) er æxlunarfæri berfrævinga. Könglar eru ekki blóm heldur ummyndaðir stönglar eða sprotar án blómhlífarblaða. Í könglum sitja karl- og kvenkynshirslur saman í axleitri skipan á stuttum legg. 
Á furu vaxa  bæði karlkönglar  og kvenkönglar. Einir (Juniperus communis) er  tvíbýlisplanta og eru   þá sérstakar karl- og kvenplöntur.
Í karlkönglum sem eru svipaðir í flestum barrtrjám þroskast frjókorn en karlkönglarnir visna fljótt eftir að frjókornin hafa fokið burtu.

Í kvenköngli eru tvenns konar hreistursblöð og er neðst ummyndað laufblað (þekjuhreistur) en ofan á því ummyndaður sproti sem er hreisturskennt fræblað (köngulhreistur).  Endi fræblaðsins er oft þykkvaxinn og nefnist garður (apohysis) en á honum er oft kúla (umbo) eða broddur  (spinosus). Oft eru hreisturblöðin (þekjuhreistur og köngulhreistur) samvaxin.

Heimildir 
 Ágúst H. Bjarnason Köngull

Plöntulíffærafræði
Plöntur
Blóm
Vatnafurur

Vatnafurur (fræðiheiti: Glyptostrobus) er furutegund af grátviðarætt (Cupressaceae) (áður Taxodiaceae).  Eina núlifandi tegund vatnafura er tegundin Glyptostrobus pensilis sem er upprunnin í regnskógum í suðaustur Kína. Ættkvíslin hafði áður mun meiri útbreiðslu, þakti mestallt norðurhvel á Paleósen og Eósen. Elstu þekktu steingervingarnir eru síðan á krítartímabilinu, frá Norður-Ameríku. Hún fékk sitt núverandi útbreiðslusvæði fyrir, og um Pleistósen ísaldirnar. Könglar evrópuvatnafuru (Glyptostrobus europaeus) hafa fundist í setlögum á Íslandi.

Eina núlifandi tegundin (Glyptostrobus pensilis) vex á árbökkum og í vötnum og á fenjasvæðum og getur vaxið upp í vatni sem er allt að 60 sm djúpt. Tegundinni var næstum útrýmt því hún var eftirsótt fyrir harðan endingargóðan og ilmandi við en einnig tíðkast að gróðursetja hana meðfram bökkum á hrísökrum því ræturnar draga úr jarðvegseyðingu.

Tenglar
 
Gymnosperm Database: Glyptostrobus
Arboretum de Villardebelle: photo of cone

Heimildir 

Grátviðarætt
Kjartan Ólafsson (rithöfundur)

Kjartan Ólafsson (4. september 1905- 9. mars 1994) var rithöfundur og þýðandi, kennari og hagfræðingur og er þekktastur fyrir ferðasögur sínar. Kjartan stundaði nám víða í Evrópu og var mæltur á margar tungur. Ferðasögur hans þykja óvenju vel stílaðar.

Helstu rit 
 Sól í fullu suðri: ferðasaga frá Suður-Ameríku (1954)
 Eldóradó: ferðasaga (1958)
 Sovétríkin (bókaflokkurinn: Lönd og lýðir) (1979)
 Undraheimur Indíalanda: ferðaþættir frá Indlandi Gandhis (1983)
 Flakkað um 5 lönd (1992) (þ.e. Íran, Afganistan, Pakistan, Nepal og Ceylon (Sri Lanka)).

Tenglar 
 „Kjartan Ólafsson, rithöfundur og hagfræðingur“; grein í Morgunblaðinu 1994

Íslenskir þýðendur
Íslenskir rithöfundar
Íslenskir hagfræðingar
Liu Gang

Liu Gang (f. 30. janúar 1961) er kínverskur stærðfræðingur, eðlisfræðingur, og aðgerðasinni. Li var einn af helstu leiðtogum mótmælendanna í stúdentamótmælunum á Torgi hins himneska friðar árið 1989. Vegna hlutverks síns í mótmælunum var Li árið 1991 dæmdur til sex ára fangelsisvistar fyrir að grafa undan ríkisvaldinu.

Tilvísanir 

Kínverskir aðgerðasinnar
Sóragigt

Sóragigt eða Psoriasisgigt er sjúkdómur sem stafar af truflun í ónæmiskerfinu og veldur einkennum í stoðkerfi líkamans svo sem verkjum í liðum og vöðvum ásamt sinaskeiðabólgum, festumeinum og oft liðbólgum. Gigt sem er samfara psoriasis er sóragigt.

Heimild 
 Dr. Björn Guðbjörnsson, Psoriasisgigt, Gigtin, 1.tbl. 2001 

Gigt
Hæringsstaðir

Hæringsstaðir eru þrír á Íslandi:

 Hæringsstaðir í Flóa
 Hæringsstaðir í Kelduhverfi
 Hæringsstaðir í Svarfaðardal

Listar tengdir Íslandi
Hæringsstaðir í Svarfaðardal

Hæringsstaðir í Svarfaðardal eru í Urðasókn um 18 km leið frá Dalvík, sunnan Svarfaðardalsár. Upp af bænum rís Búrfellshyrna með snarbrattar og klettóttar hlíðar. Hæringsstaðir er gömul bújörð og er fyrst nefnd á nafn í Svarfdælu.

Íslenskir bæir
Dalvíkurbyggð
Svarfaðardalur
Þingvallafundur

Þingvallafundur var nafn gefið þjóðfundum sem haldnir voru á Þingvöllum á árunum 1848-1907, alls 17 sinnum að talið er.

Tenglar 
 Frjáls þjóð, 37. Tölublað (24.09.1960)
Þingvellir
Saga Íslands
Nino Porzio

Nino Porzio (f. 1972) er ítalskur söngvari og leikari.

Tenglar 
https://ninoporzio.wordpress.com/
http://www.lastfm.de/music/Nino+Porzio

Porzio,Nino
Wolfgang Kosack

Wolfgang Kosack (fæddur 29. október 1943 í Berlín) er þýskur egypsku- og koptískufræðingur.

Kosack er sonur þýska landfræðingsins og kortagerðarmannsins Hans-Peter Kosack.

Hann býr og starfar í Berlín.

Tilvísanir 

Þýskir egypskufræðingar
Landris

Landris á við það fyrirbæri að landflæmi sem var þakið jökli undir risi upp frá síðustu ísöld. Jarðfræðilega ðferðin á bak við landris heitir flotjafnvægi. Landris er áberandi í Norður-Evrópu (sérstaklega í Skotlandi, Eistlandi, Lettlandi, Fennóskandíu og Norður-Danmörku), Siberíu, Kanada, í kringum Vötnin miklu í Kanada og Bandaríkjunum, í Maine, hlutum Patagóníu og Suðurskautslandinu.

Yfirlit 
Meðan á síðustu ísöld stóð voru stór landssvæði í Norður-Evrópu, Asíu, Norður-Ameríku, Grænlandi og Suðurskautslaundinu þakin jökulbreiðum. Ísinn var allt að 3 km þykkur á hápunkti síðustu ísaldar fyrir um 20.000 árum. Gífurlega þyngd íssins olli því að yfirborð jarðar aflagaðist og sökk niður og í kjölfar var möttullinn þvingaður undan þessum jökulþöknum svæðum. Undir lok hverrar ísaldar þegar jöklarnir hörfuðu byrjaði landið að rísa aftur upp og möttullinn flæddi aftur undir það á þeim svæðum sem voru þá jökullaus. Vegna þess að möttullinn er svo seigur mun það taka nokkrar þúsundir ára áður en landið nær aftur jafnvægisstigi.

Landris hefur átt sér stað í tveimur greinilegum áföngum. Fyrsta landrisið kom strax í kjölfar afjöklunar, eftir þyngd íssins létti, vegna sveigjanleika jarðskorpunnar. Eftir þetta tímabil sveigjanleikans hægði landrisið á sér smám saman og flæði mötulsins tók við sem drifkraftur landrissins. Í dag rís landið á tæplega 1 cm á ári eða minna. Í Norður-Evrópu er fylgst með þessu risi með GPS-gögnum. Áætlað er að landrisið haldi áfram í að minnsta kosti 10.000 ár í viðbót. Endanleg hæð landsins frá lokum afjöklunar ræðst af fyrrverandi þyngd íssins en gæti verið allt að nokkrar hundraðir metra á miðpunkti landrissins.

Landmótunarfræði
Jöklafræði
Perfume

Perfume (japanska: パフューム) er japönsk stúlknahljómsveit sem sofnuð var í Hiroshima árið 2000. Perfume er skipuð þremur söngkonum.

Meðlimir 
Núverandi
:  fædd 20. September 1988
: fædd 23. Desember 1988
:  fædd 15. Febrúar 1989
Fyrrverandi
 :  fædd 5. Nóvember 1988

Útgefið efni 
Smáskífur

Efni útgefið hjá smærri plötufyrirtækjum:

Hjá stærri plötufyrirtækjum:

Breiðskífur
 Perfume ~Complete Best~ (2007) 
 GAME (2008)
 ⊿ (triangle) (2009)
 JPN (2010)
 LEVEL 3 (2013)
 COSMIC EXPLORER (2016)

Tónlistarmyndbönd 

Japanskar hljómsveitir
Fennóskandía

Fennóskandía er (finnska: Fennoskandia; norska og sænska: Fennoskandia; rússneska: Фенноскандия / Fennoskandiya) er það svæði sem nær yfir Skandinavíuskaga, Finnland, Karelíu og Kólaskaga. Löndin sem þetta svæði snertir eru því Finnland, Noregur, Svíþjóð og hluti Rússlands. 

Orðið á rætur sínar að rekja til latnesku orðanna Fennia „Finnland“ og Scandia „Skandinavía“. Það var fyrst notað árið 1900 af finnska jarðfræðingnum Wilhelm Ramsay.

Fennóskandía hefur verið samkomustaður ýmissa norðurevrópskra þjóða, en Samar, Finnar, Svíar, Norðmenn og Rússar hafa allir löngu búið á svæðinu.

Tilvísanir

Ítarefni
Geological Map of the Fennoscandian Shield 

Norðurlönd
Norður-Evrópa
Karelía

Karelía (karelíska og finnska: Karjala; rússneska: Карелия, Karelija; latína: Carelia) er landssvæði sem liggur innan landamæra Finnlands og Rússlands og er ættjörð Karelanna. Í dag skiptist stjórn svæðisins á milli þeirra rússnesku Karelíska lýðveldisins og Leníngrad-stjórnunarumdæmisins, og finnsku héraðanna Norður-Karelíu og Suður-Karelíu.

Karelía
Norður-Evrópa
Sumareik

Sumareik (fræðiheiti Quercus robur) er  eikartegund sem upprunnin er í  Evrópu,  Kákasus og í Anatólíu. Latneska heitið robur þýðir harður viður. Sumareik  er náskylt annarri eikartegund  vetrareik (Quercus petraea) og vex á sömu svæðum. Sumareik þekkist frá vetrareik á því að laufin hafa mjög stuttan stilk  3-8 mm langan. Einnig er akarn sumareikur öðruvísi en akarn vetrareikur. Sumareik og vetrareik blandast oft og er blendingur þeirra þekktur sem Quercus × rosacea.

Sumareik er stórt lauffallandi tré með gildan stofn og verður ummál stofnsins frá 4 m  til 12 m. Stærsta tréð í Bretlandi er The Majesty Oak með ummál 12,2 m og fræg eik, Kaive eikin í Lettlandi er 10,2 m. Laufblöð sumareikur eru með mjög stuttum stilk og 7 -14 sm löng. Tréð blómgast á miðju vori og ávöxturinn akarnið þroskast um haustið. Akarnin eru 2 - 2,5 sm löng og eru á 3-7 sm akarnstilki með einu til fjórum akörnum á hverjum.

Á Íslandi
Lítil reynsla er af tegundinni á Íslandi en finna má nokkurra metra há tré, það hæsta á níunda metra . Hægur vöxtur og haustkal eru helstu hindranir. .

Í tilefni 50 ára afmælis rannsóknarstöðvarinnar að Mógilsá var gróðursettur eikarskógur þar í nágrenni sumarið 2017.

Beykiætt

Tengill
Heiðmörk.is - Quercus robur

Tilvísanir
Heilkenni Sjögrens

Heilkenni Sjögrens er langvinnur sjálfsofnæmissjúkdómur sem getur lagst á mörg líffærakerfi. Sjúkdómurinn einkennist af augn- og munnþurrki og oft af dagsþreytu og stoðkerfisverkjum.

Tenglar 
 Algengi augn- og munnþurrks á Íslandi með hliðsjón af heilkenni Sjögrens, Læknablaðið 2000, 86 tbl bls 859 -65
 Hvað er Sjögrens- heilkenni? Morgunblaðið 24. maí 2003

Sjálfsofnæmissjúkdómar
Kuldaskaut

Kuldaskautin eru þeir staðir á norður- og suðurhveli jarðar þar sem lægstur hiti mælist.

Á suðurhvelinu er núverandi kuldaskaut á Suðurskautslandinu við rússnesku rannsóknarstöðina Vostok við . 21. júlí 1983 mældist þar 89,2° frost sem er lægsti hiti sem mælst hefur á jörðu við náttúrulegar aðstæður.

Á norðurhvelinu eru tveir staðir í rússneskalýðveldinu Saka(Jakútíu) sem keppast um þann heiður að teljast nyrðra kuldaskautið: Verkojanskog Ojmjakon.

Loftslag
Kvart

Kvart er rúmmálseining í bresku og bandarísku máli sem samsvarar fjórðungi gallons, tveimur pintum eða fjórum bollum. Þar sem gallonið hefur í gegnum tíðina verið af ýmsum stærðum hefur kvartið líka verið mismunandi. Eitt kvart samsvarar næstum því einum lítra. Skammstöfun þess er qt.

Bandarískar mælieiningar
Rúmmálseiningar
Sjálfsþurft

Sjálfsþurft er sú staða einstaklings eða samfélags að þurfa ekki á ytri aðstoð, stuðningi eða viðskiptum að halda til að lifa af. Sjálfsþurftarbúskapur er landbúnaður sem gengur aðallega út á framleiðslu afurða til eigin nota og getur líka átt við efnahagsstjórn þar sem markmiðið er að ríkið sé sjálfu sér nógt um nauðsynjar ólíkt markaðsbúskap þar sem ríki eru háð milliríkjaverslun.

Sjálfsþurftarhugtakið er oft notað um ýmsar tegundir af sjálfbærum lífstíl þar sem öll neysluvara er framleidd af einstaklingnum sjálfum, fjölskyldunni eða nærsamfélaginu. Dæmi um sjálfsþurftarlífstíl eru til dæmis einfalt líf, smábýlastefna, aftengd hús, sjálfsbjörgun, gerðu það sjálfur og aftur-í-sveitina-hreyfingin.

Dæmi um aðferðir og áherslur við sjálfsþurft eru óháðar byggingar, vistmenning, sjálfbær landbúnaður og endurnýjanleg orka.

Hugtakið er líka oft notað um takmarkaða sjálfsþurft eins og að rækta eigið grænmeti eða vera eins óháður fjármálastofnunum og hægt er.

Sjálfbærni
John Seymour

John Seymour (12. júní 1914 – 14. september 2004) var enskur búfræðingur sem hafði mikil áhrif á sjálfsþurftarhreyfinguna með skrifum sínum og sjónvarpsþáttum á 7., 8. og 9. áratug 20. aldar. Eftir háskólanám í Bretlandi fór hann til Afríku þar sem hann vann meðal annars á býlum, skipum og í námu. Eftir síðari heimsstyrjöld hóf hann störf fyrir BBC Home Service (síðar Radio 4) og ferðaðist á þeirra vegum um Indland. Á 6. áratugnum hóf hann smábúskap á tveimur hekturum lands í Suffolk. Síðar flutti fjölskyldan á býli í Wales. 

Meðal þekktustu verka hans eru Sailing Through England (1954), The Fat of the Land (1961), The Complete Book of Self-Sufficiency (1976) og The Self-Sufficient Gardener (1978). 

Enskir rithöfundar
Enskir dagskrárgerðarmenn
Enskir búfræðingar
Skógaryrkja

Skógaryrkja er viðhaldslítil matjurtaræktun með skógarbúskap. Í skógaryrkju er lögð áhersla á samræktun ávaxta- og hnetutrjáa, berjarunna, ætra klifurjurta og annarra fjölærra matjurta. Aðferðin er í dag einkum þekkt í hitabeltinu þar sem fólk nýtir sér skóga til fæðuöflunar og mótar þá markvisst í þeim tilgangi. Á 9. áratug 20. aldar þróaði enski garðyrkjumaðurinn Robert Hart aðferð sem hann kallaði „forest gardening“ og gekk út á lagskipta samræktun nytjajurta í köldu loftslagi. Kerfi Harts gerir ráð fyrir sjö lögum ræktunar: laufþakslagi, lágtrjáalagi, runnalagi, jurtalagi, rótarlagi, þekjuplöntulagi og klifurplöntulagi, sem eru vandlega valin með það fyrir augum að gefa af sér nytjaafurðir án þess að ganga um of á auðlindir eins og vatn og næringu. Meginatriðið er að velja viðhaldslitlar fjölærar matjurtir sem gefa lengi af sér öfugt við hefðbundna ræktun einærra matjurta sem krefjast mikillar vinnu og næringar í stuttan tíma.

Tengt efni
 Vistmenning
 Sjálfsþurft

Skógrækt
Garðyrkja
Hreiðarsstaðakot

Hreiðarsstaðakot er bær í Svarfaðardal á milli Hreiðarsstaða og Urða. Upphaflega var það hjáleiga frá Hreiðarsstöðum og var fyrst byggt á 17. öld, Jörðin varð síðan lögbýli á 19. öld  Frá Hreiðarsstaðakoti er stórbrotin fjallasýn. Upp af bænum rís Hreiðarsstaðafjall hátt og bratt og hefur sett af sér allmiklar skriður inna af bænum. Handan Svarfaðardalsár er hið mikla fjall Stóllinn með hvassan tind sem ber við himinn og við hlið hans er annar tindur, sem Kerling nefnist eftir miklum klettadrangi sem skerst upp í gegn um berglög fjallsins og skagar hátt til lofts. Inn af bænum er síðan hnjúkaröð Svarfaðardals.

Heimildir 

Dalvíkurbyggð 
Svarfaðardalur
Íslenskir bæir
Pinta

Pinta eða hálfpottur er rúmmálseining í bresku og bandarísku máli. Breska pintan er um það bil 20% stærri en sú bandaríska. Breska pintan samsvarar 568 ml og er notuð á Bretlandi, Írlandi og í öðrum löndum breska samveldisins. Í Bandaríkjunum eru tvenns konar pintur notaðar, önnur og sú algengari er svokallaða „fljótandi pintan“ (473 ml) og hin er „þurra pintan“ (551 ml)

Allar þessar pintur samsvarar áttunda hluta gallons en breska gallonið og bandaríska gallonið eru misstór. Þessi munur á rætur sínar að rekja til ársins 1824, þegar rúmmálseiningar voru staðlaðar þvert yfir breska heimsveldið, en Bandaríkjamenn héldu áfram að nota gömlu ensku einingarnar. Breska pintan samsvarar 20 fljótandi únsum og sú bandaríska 16 bandarískum fljótandi únsum.

Öll lönd fyrrum breska heimisveldisins, svo sem Kanada, Ástralía og Nýja-Sjáland, tóku upp metrakerfið á sjöunda eða áttunda áratugnum og þannig er pintan ekki lengur opinber mælieining þar. Á Bretlandi eru bjór og síder seldir í pintum ásamt mjólk í fjölnota glerflöskum.

Tengt efni 
 Gallon
 Kvart

Breskar mælieiningar
Bandarískar mælieiningar
Rúmmálseiningar
Lúsmý

Lúsmý (lúsmýsætt eða sviðmý) (fræðiheiti: Ceratopogonidae) er ættbálki tvívængja. Lúsmý eru örsmáar blóðsugur á öðrum smádýrum, fuglum og spendýrum og flokkast því sem bitmý. Lúsmý finnst víða um heim. Í Mið- og Norður-Evrópu og austur til Rússlands lifir undirtegundin sem nýfarin að finnast á Íslandi; Culicoides reconditus Hún finnst aðallega á Suður- og Vesturlandi og varð fyrst vart við það 2015. Árið 2021 fannst það á láglendi landsins utan Vestfjarða og Austfjarða.

Lúsmý verpir í votlendi og er flugtími þess frá júní til ágústs. Stærð er um 2mm.

Tenglar 
Vísindavefur - Hvað getið þið sagt mér um lúsmý?
Náttúrufræðistofnun
  Lúsmý herjar á íbúa sumarhúsa frétt á vef Náttúrufræðistofnunar (skoðað 1. júlí 2015)

Tvívængjur
Skordýr á Íslandi
Laâyoune

Laâyoune (magrebarabíska: لعيون, Laʕyūn ; spænska: El-Aaiún; berbíska: Leɛyun; arabíska: العيون al-ʿuyūn, bókst. „uppspretturnar“) er stærsta borg Vestur-Sahara. Spánverjar gerðu hana að höfuðborg Spænsku Sahara árið 1940. Hún er núverandi höfuðstaður héraðsins Laâyoune-Boujdour-Sakia El Hamra undir marokkóskri stjórn. Marokkó hefur farið með stjórn borgarinnar frá því að þeir hernámu svæðið árið 1976. Samtökin Polisario líta á borgina sem hernumda höfuðborg sjálfstæðs ríkis í Vestur-Sahara. Íbúar eru tæplega 200 þúsund. 

Afríka
Vestur-Sahara
The Valley (Angvilla)

The Valley er höfuðborg Angvilla í Karíbahafi, eitt af fjórtán umdæmum eyjarinnar og stærsti bærinn með rúmlega þúsund íbúa. 

Angvilla
Bridgetown

Bridgetown er höfuðborg og stærsta borg Barbados með um 110 þúsund íbúa. Hún er á suðvesturströnd eyjarinnar. Alþjóðaflugvöllurinn Grantley Adams-flugvöllur er um 16 km suðvestan við miðborgina. Borgin var stofnuð af breskum landnemum á fyrri hluta 17. aldar. Árið 1824 varð bærinn biskupsstóll Barbados og Kulborðseyja og fékk við það borgarréttindi. Á 19. öld var borgin stjórnarsetur bresku nýlendnanna á Kulborðseyjum. Engin sveitarstjórn er í Bridgetown en borginni er stjórnað af þingi Barbados.

Barbados
Banjul

Banjul er höfuðborg Gambíu. Íbúar eru um 35 þúsund en um 360 þúsund búa á stórborgarsvæðinu. Borgin stendur á eyju við ósa Gambíufljóts þar sem það rennur út í Atlantshaf. Hún tengist við meginlandið í suðri og vestri með brúm auk þess sem ferjur ganga austur yfir fljótið. Borgin var stofnuð af Bretum sem settu þar upp miðstöð fyrir þrælaverslun á 19. öld. 

Gambía
Matāʻutu

Mata-Utu (wallisíska: Matāʻutu) er höfuðborg Wallis- og Fútúnaeyja með rétt um 1200 íbúa. Bærinn er á austurströnd Walliseyju. Hihifoflugvöllur er 5,6 km norðvestan við bæinn. Dómkirkjan í Mata-Utu var reist á 19. öld en gerð að dómkirkju árið 1935.

Wallis- og Fútúnaeyjar
Keisari Kína

Keisari Kína er heiti á þjóðhöfðingja Kína frá tímum Tjinveldisins þegar ríkið var sameinað árið 221 f.Kr. þar til síðasti keisarinn, Puyi, sagði af sér árið 1912. Titill keisarans var „sonur himinsins“ (天子) og ríki hans var „allt undir himninum“, það er allur heimurinn. 

Keisarar Kína greinast í nokkur ættarveldi og saga Kína skiptist í tímabil eftir því hvaða ætt var við völd. Í hefðbundinni sagnaritun er litið á flestar keisaraættirnar sem ættir hankínverja en Júanveldið og Tjingveldið voru erlendar ættir (Mongólar og Mansjúmenn). Bæði þessi ættarveldi gerðu engu að síður tilkall til umboðs himins og gerðust hefðbundnir keisarar í anda konfúsíusisma þegar þeir ríktu yfir hinu eiginlega Kína. 

 
Þjóðhöfðingjar Kína
Penghu

Penghu eða Pescadores er 64 eyja eyjaklasi í Formósusundi milli meginlands Kína og Taívan. Stærsta borgin er Magong á eyjunni Penghu. Eyjarnar þekja 141 km². Þær mynda tævönsku sýsluna Penghu sem er önnur minnsta sýsla Taívan á eftir Lienchiang.

Eyjar í Kyrrahafi
Eyjar í Tævan
Matsueyjar

Matsueyjar eru lítill 36 eyja eyjaklasi í Formósusundi nálægt meginlandi Kína. Eyjarnar eru um 100 sjómílur undan strönd Tævan og 10 sjómílur undan strönd kínverska meginlandsins. Eyjarnar mynda sýsluna Lienchiang í Fuijanhéraði í Lýðveldinu Kína (Tævan). Raunar er aðeins lítill hluti af hinni sögulegu Lienchiang-sýslu undir stjórn lýðveldisins þar sem meginlandshlutinn er undir stjórn Alþýðulýðveldisins Kína sem Lianjiang-sýsla. 

Önnur Formósusundsdeilan hófst með stórskotaliðsárás á eyjarnar frá meginlandi Kína árið 1958.

Eyjar við Tævan
Eyjar í Kyrrahafi
Pertinax

Publius Helvius Pertinax (1. ágúst 126 – 28. mars 193) var rómverskur keisari sem ríkti í tæpa þrjá mánuði árið 193, en það ár hefur verið kallað ár keisaranna fimm.

Pertinax var af lágri stétt og er faðir hans talinn hafa verið frelsaður þræll. Pertinax vann fyrir sér sem málfræðikennari sem ungur maður, en gekk svo í herinn þar sem hann vann sig upp metorðastigann. Hann tók þátt í stríði Markúsar Árelíusar gegn Marcomönnum, og fleiri germönskum þjóðflokkum, sem stóð yfir á árunum 166 – 180. Pertinax var sigursæll herstjóri en þótti strangur við undirmenn sína og almenna hermenn. Eftir þetta gegndi Pertinax ýmsum mikilvægum störfum; til dæmis var hann ræðismaður árið 175 og síðar landstjóri yfir nokkrum skattlöndum. Árið 192 varð hann aftur ræðismaður, ásamt þáverandi keisara, Commodusi. Commodus var á þessum tíma orðinn mjög óvinsæll meðal valdamanna í Rómaborg og þann 31. desember árið 192 var hann myrtur. Pertinax var mjög líklega þátttakandi í skipulagningunni á morðinu enda var hann hylltur sem keisari daginn eftir, af lífvarðasveit keisarans. Pertinax virðist hafa ætlað sér að knýja fram umfangsmiklar endurbætur á stjórnkerfi og efnahag Rómaveldis. Það gekk þó ekki eftir því þegar hann reyndi að beita hermenn í lífvarðasveit sinni sama aga og hann hafði áður beitt almenna hermenn varð hann fljótt mjög óvinsæll meðal þeirra og var að lokum myrtur af þeim, þann 28. mars árið 193. Eftirmaður Pertinax var Didius Julianus en hans valdatími var enn styttri en valdatími Pertinax.

Rómverskir keisarar
Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2015

Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2015 var haldin í Vín í Austurríki eftir að Conchita Wurst vann keppnina 2014 með lagð „Rise Like a Phoenix“. Undankeppnirnar tvær voru haldnar 19. og 21. maí, og aðalkeppnin var haldin 23. maí. Þetta er í 60. skiptið að keppnin hefur verið haldin, en 40 lönd tóku þátt í henni, þar á meðal gestalandið Ástralía. Auk snéru Kýpur, Serbía og Tékkland aftur.

Svíþjóð var sigurvegari í keppninni, en Måns Zelmerlöw vann með lagið „Heroes“. Þetta er í sjötta skiptið sem Svíþjóð hefur unnið keppnina, og í annað skiptið í núverandi mynd keppninnar. Þetta er í annað skiptið sem Svíþjóð hefur unnið á fjögurra ára skeiði. Rússland lenti í öðru sæti með lagið „A Million Voices“. Áhorfendur keppninnar náðu 197 milljónum, en þetta er aukning um 2 milljón manns frá 2014.

Söngvakeppnir evrópskra sjónvarpsstöðva eftir árum
2015