alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Langanes

Langanes er stór skagi fyrir austan Þistilfjörð og norðan við Bakkaflóa. Skaginn teygist næstum 40 km út í hafið til norðausturs, allbreiður vestast en mjókkar út í örmjóan bjargtanga austast sem heitir Fontur. Framnes er sá hluti Langaness kallaður, sem er sunnan Þórshafnar, miðnes út að Eiðisskarði en utan þess útnes. Öll býli á útnesinu eru nú komin í eyði. Nesið hefur ávallt verið strjálbýlt, stærsta byggðin er sjávarþorpið Þórshöfn á vesturströndinni.

Lág fjöll og fell liggja norður eftir Langanesi, 200-400 m há og er austurhlutinn miklu hálendari og undirlendi lítið. Gunnólfsvíkurfjall er hæsta fjallið, 719 m. Nálægt miðju nesinu er Eiðisskarð, sem sker fjallgarðinn. Að norðanverðu er Langanes láglent og er breiðasta undirlendið frá Sauðanesi og út að Heiðarfjalli. Útnesið er víða grýtt og hrjóstrugt en að sunnanverðu er það betur gróið. Fjöllin eru úr móbergi að suðaustanverðu en að öðru leyti er nesið úr grágrýti. Láglendið skiptist að mestu í mýrar, grýtta mela og holt. Nokkrar sjaldgæfar jurtategundir vaxa á Langanesi svo sem flétta ein sem kallast klettakróða.

Mikið fuglalíf er á Langanesi, það eru einkum lundi, langvía, álka, teista, fýll og rita sem verpa þar í fuglabjörgum. Undir Skoruvíkurbjargi er klettadrangur, sem heitir Stórikarl og er þar eina súlubyggðin á þessum slóðum.

Bandaríkjaher rak ratsjárstöð á Heiðarfjalli 1954-68. Önnur ratsjárstöð á vegum NATO var reist á Gunnólfsvíkurfjalli 1989. 

Nes á Íslandi
Norðausturland
Norður-Þingeyjarsýsla
Wilhelm Conrad Röntgen

Wilhelm Conrad Röntgen (f. 27. mars 1845, d. 10. febrúar 1923) var þýskur eðlisfræðingur sem uppgötvaði röntgengeislun. Röntgengeislar eru rafsegulbylgjur sem frumeind lætur frá sér þegar rafeind hoppar á milli innstu orkuástanda frumeindarinnar.

Þegar Röntgen var við að gera tilraunir með rafmagn þann 8. nóvember 1895 uppgötvaði hann fyrir tilviljun geisla sem hann nefndi upphaflega x-geisla (x er gjarnan látið tákna óþekkta breytu í stærðfræði) en voru síðar nefndir röntgengeislar, þrátt fyrir mótmæli Röntgens sjálfs. Röntgen hlaut heiðursgráðu í læknavísindum hjá Háskólanum í Würzburg fyrir þessa uppgötvun sína og fyrstu nóbelsverðlaunin í eðlisfræði. Röntgen gaf verðlaunaféð til háskólans og hafnaði (líkt og Pierre Curie gerði nokkrum árum síðar) einkaleyfi á uppgötvun sinni af siðferðilegum ástæðum.

Mælieiningin roentgen, sem notuð var fyrir raffræðilegan geislaskammt, er nefnd eftir honum.

Lífsferill 
Röntgen var fæddur í Lennep í Þýskalandi en fjölskylda hans fluttist til Hollands þegar hann var þriggja ára. Hann hóf nám stofnun Martinus Herman van Doorn og síðar við tækniskólanum í Utrecht þaðan sem hann var rekinn fyrir að teikna háðmynd af einum kennaranum, glæpur sem hann staðfastlega neitaði að hafa framið.

Árið 1865 hóf hann nám í Háskólanum í Utrecht og síðar við Tækniháskólann í Zurich þar sem hann lærði vélaverkfræði. Hann hlaut doktorsgráðu frá Háskólanum í Zurich árið 1869 fyrir rannsóknir sínar á gösum.

Árið 1874 varð hann fyrirlesari við Háskólann í Strassborg og ári seinna prófessor við Landbúnaðarháskólann í Hohenheim, Württemberg. Árið 1876 snéri hann aftur til Strassborgar og þá sem prófessor í eðlisfræði. Þremur árum síðar varð hann formaður eðlisfræðideildarinnar við Háskólann í Giessen. Árið 1888 varð hann formaður eðlisfræðideildarinnar við Háskólann í Würzburg og 1900 varð hann formaður eðlisfræðideildarinnar við Háskólann í Munchen þar sem hann dvaldi til æviloka.

Tenglar 
 

Röntgen, Wilhelm Conrad
Röntgen, Wilhelm Conrad
Bragðavellir

Bragðavellir eru bær í Hamarsfirði í Suður-Múlasýslu. Snemma á 20. öldinni fundust þar tveir rómverskir koparpeningar frá 270–305 e.Kr. Margar kenningar eru uppi um þessa peninga og aðra, sem fundust síðar á Suðurlandi. Ekki er vitað hvort þeir hafi borist með skipi Rómverja til Íslands sem þangað hafa hrakist í vondu veðri frá Englandi eða hvort þeir hafi komið með víkingum mun síðar. Þarna hafa fundist fleiri fornminjar en þær skýra ekki tilvist peninganna.

Á hægri hönd austan Hamarsár í Hamarsfirði er grjóthrúga, sem Djáknadys heitir. Lengi var hún áningarstaður ferðamanna. Vestan Hamarsár er bærinn Bragðavellir. Í landi þeirrar jarðar fundust tveir rómverskir peningar, annar frá tíð Árilíusar keisara, sem uppi var um 270-275. Hann fannst árið 1905. Hinn er frá tíð Prombusar keisara sem uppi var 276-282. Hann fannst árið 1933. Með fundi þessara tveggja mynta, sem nú eru geymd á Þjóðminjasafni Íslands, var sagt á sínum tíma að Jón Sigfússon, bóndi á Bragðavölum hafi lengt sögu Íslands um allt að 500 ár aftur í tíman.

Tilvísanir 

Íslenskir bæir
Bæir í Múlaþingi
Henry Cavendish

Henry Cavendish (f. 10. október 1731 - d. 24. febrúar 1810) var lítið þekktur breskur vísindamaður, hann er af mörgum talin vanmetinn enda uppgötvaði hann ýmislegt en birti oftast ekki niðurstöður sínar.

Hann fæddist á Englandi 10. október 1731 og var sonarsonur annars hertogans af Devonskíri. Hann gekk í Háskólann í Cambridge á árunum 1749-1753 en útskrifaðist ekki með neina gráðu. Hann var afar feimin og mannfælinn (hugsanlega hefur hann þjáðst af Asperger sjúkdómnum). Hann hafði svo dæmi sé tekið samskipti við brytann sinn með bréfaskriftum.

Það var líklegast vegna feimni hans sem að verk hans urðu ekki þekkt fyrr en mörgum árum síðar þegar James Clerk Maxwell tók að sér að fara yfir skjalasafnið hans. Hann hafði meðal annars, á undan öðrum, útskýrt viðnám (lögmál Ohms), lögmál Daltons, grunninn að leiðni, Lögmál Charles og margt annað. Hann mældi einnig massa jarðarinar og skeikaði aðeins um 1%, nákvæmari tölur fengust ekki fyrr en 200 árum seinna. Hann uppgötvaði einnig frumefnið vetni, þótt hann hafi ekki nefnt það því nafni.

Breskir vísindamenn
GNU Aspell

GNU Aspell eða Aspell er stafsetningarvilluleiðréttingarforrit sem er hluti af stöðluðu GNU stýrikerfi. Því er ætlað er að koma í stað Ispell (sambærilegt forrit á öðrum Unix–legum kerfum). Það þýðist einnig á öðrum Unix-legum stýrikerfum auk Microsoft Windows.

Aðal forritinu sem haldið við af Kevin Atkinson er undir LGPL leyfi og handbókin undir GFDL, orðabækur eru til fyrir það á um 70 tungumálum.

Núverandi útgáfa er frá 15. október 2019

Tenglar 
 Vefsíða Aspell á Sourceforge
 Aspell handbókin
 Niðurhalssíða
 Yfirlit yfir verkefnið á Savannah
 Samanburðarprófanir við önnur stafsetningarvilluleiðréttingarforrit
 Mac OS X viðmót fyrir aspell 

Hugbúnaður GNU verkefnisins
Stafsetningarvilluleiðréttingarforrit
Áratugur

Áratugur er 10 ára tímabil.

Á íslensku er talað um fimmta, sjötta, sjöunda o.s.frv. áratuginn, hver áratugur hefst þá á ári sem endar á tölustafnum 1 og endar á ári sem endar á tölustafnum 0, sem er sama afmörkun og er notuð um aldir. Tímabilið 1981–1990 er þannig 9. áratugur 20. aldarinnar og 2011-2020 er 2. áratugur 21. aldarinnar.

Á ýmsum öðrum tungumálum er hugsunin og reglan með öðrum hætti, oft með því að bæta fleirtöluendingu aftan á ártöl en slíkt gengur illa upp í íslenskri málfræði. Samkvæmt enskri venju er þannig talað um 1980s (nineteeneighties) og samkvæmt þýskri 1980er (neunzehnachtziger) sem þau ár sem eru 198x, þ.e. fyrsta árið í slíkum áratug endar á tölustafnum 0 og hið síðasta endar á tölustafnum 9. Slíkt fellur ekki að íslensku eins og áður sagði, engin nöfn eru til fyrir tvo áratugi hverrar aldar (t.d. 190x og 191x) og fellur heldur ekki að skiptingu ára í aldir því t.d. 1900 er þá hluti af 1900s en samt hluti af öldinni á undan.

Tengt efni
 Listi yfir áratugi

Tímaeiningar
Georg Friedrich Bernhard Riemann

Georg Friedrich Bernhard Riemann (17. september 1826 – 20. júlí 1866) var þýskur stærðfræðingur sem var stórt nafn í stærðfræðisögu 19. aldar. Á ýmsan hátt má telja hann arftaka Gauss á vitsmunasviðinu. Í rúmfræði hóf hann þróun þeirra aðferða, sem Einstein notaði síðar til þess að lýsa alheiminum. Grunnhugmyndir hans í rúmfræði koma fram í innsetningarræðu hans við háskólann í Göttingen. Þar var Gauss á meðal áheyrenda. Hann átti stóran þátt í þróun heildunar og nafn hans lifir í Riemann heildinu, einnig í svokölluðum Cauchy-Riemann jöfnum og Riemannflötum. Hann fann einnig samband á milli frumtalna og stærðfræðigreiningar, setti fram Riemann tilgátuna, sem fjallar um hið dularfulla -fall (Zetufall Riemanns) og er enn ósönnuð, en gæti gefið mikilvægar upplýsingar um dreifingu frumtalna í .

Tenglar 
 Útgefin verk Riemanns  á LaTeX, DVI, PDF og PostScript sniði.

Riemann, Georg Friedrich Bernhard
Þór (norræn goðafræði)

Þór sem einnig er kallaður Ása-Þór eða Öku-Þór (hann heitir á þýsku Thor/Donar, Þórr á norrænu og Þunor á fornensku) er þrumuguð í norrænni goðafræði. Hann er sterkastur allra ása og sagður verndari ása og manna. Honum er oft lýst sem sterklegum og rauðskeggjuðum með stingandi augnaráð. Þór er mest dýrkaður allra Ása að fornu og nýju.

Þór var samfélagsgoð, verndari þinga og þeirra sem yrkja jörðina en einnig himnagoð og hamar hans er tákn þrumu og eldinga. Himnarnir skulfu við þrumur þær og eldingar sem fylgdu honum er hann reið yfir himinhvolfið og klettar og fjöll brustu. Margar sagnir bæði grimmlegar og skoplegar eru af ferðum hans til Jötunheims að berja á jötnum.

Þór býr í höll sem heitir Bilskirnir í ríki sínu sem kallast Þrúðvangur. Í Bilskirni voru um 540 herbergi (fimm hundruð gólfa og fjórir tigir) og var stærst allra húsa sem menn kunnu skil á.

Fjölskylduhættir 
Þór er sonur Óðins og Jarðar, verndari mannanna og Miðgarðs. Kona hans er Sif og börn þeirra eru Þrúður og Móði en einnig á Þór soninn Magna með jötunmeynni Járnsöxu. Einnig átti Sif son sem var stjúpsonur Þórs. Hann hét Ullur. Í Snorra-Eddu segir: „Ullur heitir einn, sonur Sifjar, stúpsonur Þórs. Hann er bogmaður svo góður og skíðfær svo að enginn má við hann keppast. Hann er fagur álitum og hefur hermanns atgervi. Á hann er og gott að heita í einvígi.“

Einkennisgripir 
Þór á nokkra dýrgripi sem einkenna hann. Fyrst má nefna vagn sem hann ferðast á en hann er dreginn af tveimur höfrum sem heita Tanngrisnir og Tanngnjóstur. Á ferðum sínum át Þór oft hafra sína til kvöldverðar, safnaði svo beinum þeirra saman eftir matinn og vígði þá til lífs á ný með hamri sínum. Vagninum ók hann um himininn og það fylgja honum bæði þrumur og eldingar. 

Aðrir dýrgripir í eigu Þórs eru megingjörð, járnglófar og stafurinn Gríðarvölur sem hann fékk hjá gýginni Gríði. Merkasti gripurinn er þó hamarinn Mjölnir sem er máttugasta vopn hans í baráttunni við jötna og jafnframt tákn Þórs. Mjölnir eða Þórshamarinn er nú eitt helsta tákn heiðinna manna.

Vikudagur 
Þórsdagur var nefndur eftir ásnum og helst það nafn á flestum germönskum málum (til dæmis hósdagur á færeysku) en Jón Ögmundsson biskup afnam hin heiðnu daganöfn á Íslandi.

Fimmtudagur er kenndur við Þór í flestum germönskum tungumálum, svo sem þýsku (Donnerstag), ensku (Thursday) dönsku, sænska og norsku (torsdag).

Dýrkun 
Þór var einkum dýrkaður í vesturhluta Noregs og á Íslandi. Hann var mjög vinsælt goð og við kristnitökuna á Íslandi var hann sá ás sem erfiðast var að útrýma. Margs konar athafnir voru tengdar honum. Til dæmis var hamar lagður í kjöltu brúðar við brúðkaup, honum haldið yfir höfði nýfædds barns og mynd af hamri klöppuð á landamerkjasteina eða ristur á grafsteina. Norrænir menn báru oft hamarsmen úr silfri um hálsinn.

Ragnarök 
Í Ragnarökum mun Þór berjast við erkióvin sinn Miðgarðsorm og munu þeir drepa hvor annan.

tilvísanir 

Æsir
Germönsk goðafræði
Einhyrningur

Einhyrningur er goðsögulegt dýr sem býr nær undantekningarlaust yfir jákvæðum eigindum. Einhyrningurinn hefur líkingu af hvítum hesti og er með stakt horn sem stendur fram úr miðju enni hans. Hornið er langt og mjótt og gormsnúið og er ekki ólíkt horni náhvalsins, alltént ef litið er til þess hvernig listamenn hafa framfært hann í áranna rás. Einhyrningurinn er þó ekki alveg eins og venjulegur hestur, að frátöldu horninu, því hann er með klofna hófa, ljónshala og undir höku hans er sömuleiðis oft að finna krullað geitarskegg. Þetta er þó ekki algilt, enda sýn manna mismunandi eftir því á hvaða tíma er litið, hver sögumaðurinn er eða listamaðurinn sem hefur endurskapað hann á striga eða sem höggmynd.

Tenglar 
 Pína og dauði einhyrningsins; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1994

Goðsagnaverur
Suðurnes

Suðurnes er samheiti þeirra byggðarlaga sem eru á Reykjanesskaga sunnan Hafnarfjarðar, eða sunnan Straums eins og Suðurnesjamenn segja oft. Þessi byggðarlög eru Vogar í samnefndu sveitarfélagi á Vatnsleysuströnd , Reykjanesbær (sem var myndaður 1994 úr Innri- og Ytri Njarðvík, Keflavík og Höfnum en sameining var felld í öðrum byggðarlögum), Suðurnesjabær (sem myndaður var 2018 úr Garði og Sandgerði)  og Grindavík.  Á þessu svæði er landnám Steinunnar gömlu, frændkonu Ingólfs, en henni gaf hann Rosmhvalanes allt sunnan Hvassahrauns, eins og Landnáma kemst að orði. Einnig landnám Molda-Gnúps, sem nam Grindavík. Annars er frásögn Landnámu um þetta svæði mjög óljós.

Íbúafjöldi 
Heildaríbúafjöldi svæðisins er 25.770 manns (skv. Hagstofu Íslands 1. jan. 2018). Í Sveitarfélaginu Vogum búa 1268, í Reykjanesbæ 17.805, í Garði 1595, í Sandgerði 1779, í Grindavík 3323. Lengst af á seinni hluta 20. aldar var heilt byggðarlag á Keflavíkurflugvelli þar sem bandarískir hermenn og fjölskyldur þeirra bjuggu og voru þar yfir 5000 manns þegar mest var, en Keflavíkurstöðin var lögð niður árið 2006. Haustið 2007 hófst útleiga til námsmanna á íbúðum sem áður tilheyrðu varnarliðinu og var þetta hverfi fyrst nefnt Vallarheiði, síðar nefnt Ásbrú og tilheyrir Reykjanesbæ.

Efnahagur 
Suðurnesin hafa löngum verið einhver mestu útgerðarpláss landsins vegna legu sinnar og nálægðar við fengsæl fiskimið. Dregið hefur úr útgerð og fiskvinnslu síðan kvótakerfið var tekið upp og hafa Suðurnesjamenn selt kvóta í miklum mæli til annarra landshluta. Einnig hafa þeir misst mikinn kvóta vegna sameiningar fyrirtækja. Mest útgerð og fiskvinnsla er í Grindavík, sem byggir afkomu sína nánast eingöngu á þessum atvinnugreinum og beinni og óbeinni þjónustu við þær. Svipað má segja um Sandgerði, en þó hefur dregið talsvert úr útgerð þar á allra síðustu árum. Í Garði er allmikil fiskvinnsla, en lítil sem engin útgerð er þaðan vegna skorts á hafnaraðstöðu. Reykjanesbær er að mestu þjónustu-, iðnaðar- og verslunarbær. Allt svæðið er eitt atvinnusvæði og vinnur fjöldi manns úr öllum byggðarlögunum á Keflavíkurflugvelli eða við Leifsstöð í þjónustu við flugið. Flugstöðin er í reynd stærsti atvinnuveitandinn á svæðinu. Helst er að Grindavík skeri sig úr í þessu sambandi vegna þess að sá bær liggur fjærst hinum. Á árunum eftir hrunið var hlutfall atvinnuleysis á Suðurnesjum viðvarandi hæst á landinu, sem stafaði fyrst og fremst af samdrætti í umsvifum hersins á Keflavíkurflugvelli auk áhrifanna af bankahruninu. Hefur það valdið Suðurnesjamönnum talsverðum búsifjum, en mun að líkindum þegar fram í sækir stuðla að breyttum atvinnuháttum með aukningu í iðnaði og þjónustu.

Á svæðinu eru átta grunnskólar, einn framhaldsskóli, eitt sjúkrahús, sjö kirkjur, eitt kvikmyndahús og auk þess fjöldi verslana og annarra þjónustufyrirtækja.

Mannfjöldi

Tilvísanir

Tenglar 

 Samband sveitarfélaga á Suðurnesjum
 Ferlir.is | Áhugafólk um Suðurnesin
 Vefur Víkurfrétta
 
 Suðunesjavaktin, starfshópur á vegum velferðarmálaráðuneytis starfandi 2011-2013

Suðurnes
William Thomson

William Thomson (26. júní 1824 – 17. desember 1907), einnig þekktur sem lávarðurinn af Kelvin eða einfaldlega Kelvin, var breskur stærðfræðingur, eðlisfræðingur og verkfræðingur. Hann var fæddur í Belfast á Norður-Írlandi. Hann stundaði eðlisfræðilegar rannsóknir á sviði rafmagnsfræði, segulorku og í vökvaaflfræði. Þróaði hann stærðfræði sem hentar til slíkra útreikninga. Hann starfaði sem stærðfræðiprófessor við háskólann í Glasgow.

William Thomson var þekktur undir nafninu Lord Kelvin. Í Glasgow stendur stór glerhöll inni í Botanical Gardens, sem hann flutti í heilu lagi um langan veg og þótti það mikið verkfræðilegt afrek. Er þessi bygging við hann kennd og kallast Kelvin Hall. Einnig er þetta nafn hans þekkt af Kelvin hitakvarðanum.

Lord Kelvin reyndi líka að meta aldur jarðar. Hann taldi innri hita jarðar stafa af því að jörðin hefði í upphafi verið glóandi hnöttur og væri nú að kólna. Niðurstaða hans reyndist röng. Samt var hún byggð á útreikningum, sem eru réttir, en hann vantaði eina forsendu, sem hann vissi ekkert um, enda uppgötvaðist hún ekki fyrr en síðar og það var geislavirkni.

Thomson, William
Ísafjörður (aðgreining)

Ísafjörður er getur átt við eftirfarandi:

 Á Íslandi:
Þéttbýliskjarnann Ísafjörð sem er fjölmennasti bær Vestfjarða og er hluti af Ísafjarðarbæ.
Sveitarfélagið Ísafjarðarbæ á Vestfjörðum sem hefur þéttbýliskjarnana Ísafjörð, Þingeyri, Suðureyri, Flateyri og Hnífsdal innan sinna vébanda.
Fjörðinn Ísafjarðardjúp á Vestfjörðum.
Fjörðinn Ísafjörð sem er innsti fjörðurinn í Ísafjarðardjúpi.

 Í Danmörku
Ísafjörð á Sjálandi í Danmörku.
 Á Svalbarða
Ísafjörð á Svalbarða.
Ísafjarðarbær

Þessi grein fjallar um sveitarfélagið. Fyrir greinina um þéttbýliskjarnann í þessu sveitarfélagi, sjá Ísafjörður (þéttbýli)
Ísafjarðarbær er sveitarfélag á Vestfjörðum. Helstu þéttbýliskjarnar sveitarfélagsins eru:

 Ísafjörður (sem er jafnframt stærsta þéttbýli á Vestfjörðum)
 Þingeyri
 Suðureyri
 Flateyri
 Hnífsdalur

Sveitarfélagið varð til 1. júní 1996 með sameiningu sex sveitarfélaga á Vestfjörðum, þau voru: Flateyrarhreppur, Ísafjarðarkaupstaður, Mosvallahreppur, Mýrahreppur, Suðureyrarhreppur og Þingeyrarhreppur.

Fjórar sundlaugar eru innan sveitafélags Ísafjarðarbæjar: Sundhöllin á Ísafirði, Sundlaugin á Flateyri, Sundlaugin á Þingeyri og Sundlaugin á Suðureyri. Bæjarstjóri Ísafjarðarbæjar er Birgir Gunnarsson.

Svipmyndir

 
Ísafjarðardjúp
Jómontímabilið

Jómon (縄文時代) er tímabil í sögu Japans sem nær frá 14.500 f.Kr. til 300 f.Kr. Jómon þýðir „strengjamynstur“ og er dregið af mynstrum sem sjást á leirkerjum frá þessu tímabili.

Japönsk tímabil
Egill Skalla-Grímsson

„Egill Skallagrímsson“ getur einnig átt við Ölgerðina Egil Skallagrímsson.

Egill Skalla-Grímsson (eða Skallagrímsson, ~910 – ~990) var höfðingi á Íslandi á víkingaöld. Um hann er fjallað í Egils sögu. Kona hans var Ásgerður Björnsdóttir en hún var áður gift Þórólfi, bróður Egils sem lést í orrustu milli Englendinga og Skota þar sem þeir bræður voru í liði Aðalsteins Englandskonungs.

Ævi 
Egill Skalla-Grímsson fæddist líklega árið 910 á Borg á Mýrum. Hann tilheyrir fyrstu kynslóð Íslendinga. Egill var sonur hjónanna Gríms Úlfssonar, sem kallaður var Skallagrímur, og Beru Yngvarsdóttur en þau settust að á Íslandi ásamt öðru flóttafólki frá Noregi við upphaf landnáms. 

Egill var frá unga aldri mikill hermaður. Hann stundaði hernað og barðist víða um lönd, bæði sem víkingur og sem málaliði í þjónustu konunga. Sagan segir að hann hafi framið sitt fyrsta víg sjö ára gamall, þegar hann vó Grím Heggsson á Hvítárvöllum. Í kjölfar þess og deilna sem upphófust í framhaldi af víginu sagði Bera, móðir Egils, hann vera víkingsefni og að það lægi fyrir að honum yrði fengið skip þegar hann hefði aldur til. Þá kvað Egill: 

Þat mælti mín móðir,
at mér skyldi kaupa
fley ok fagrar árar,
fara á brott með víkingum,
standa upp í stafni,
stýra dýrum knerri,
halda svá til hafnar
höggva mann ok annan.

Egill Skalla-Grímsson leið alla ævi fyrir verk föður síns og afa og einkenndist líf hans af átökum við norska konungsvaldið sem meinaði honum að ná rétti sínum en Egill gerði tilkall til eigna í Noregi er hann taldi sig eiga erfðatilkall til vegna konu sinnar Ásgerðar Björnsdóttur en foreldrar hennar voru stóreignafólk úr Firðafylki og af góðum ættum.

Egill var gott skáld og eru kvæði hans í hávegum höfð enn þann dag í dag. Sitt fyrsta kvæði orti Egill þriggja ára gamall samkvæmt sögunni.

Í hinstu orðum Egils í Egils sögu minnist hann á laug er hann mælir: „Vil ek fara til laugar.“

Svo fór hann og fól silfurkistur Aðalsteins konungs. Bein hans voru grafin upp og flutt í Mosfellskirkjugarð: „Þau voru miklu meiri en annarra manna bein. Hausinn var undarlega mikill og þungur, allur báróttur utan."

Egill dó um áttrætt á Mosfelli í Mosfellssveit, hjá stjúpdóttur sinni Þórdísi Þórólfsdóttur, sem einnig var bróðurdóttir hans, og manni hennar Grími Svertingssyni lögsögumanni. Hann var grafinn þar sem nú er bærinn Hrísbrú. Hundrað árum seinna voru bein hans flutt, enda var það skylda þegar ný kirkja var reist í sveitinni, í nýjan kirkjugarð sem nú er á Mosfelli.

Egils saga er helsta heimildin um ævi og störf Egils. Talið er að Snorri Sturluson hafi skrifað hana.

Börn 
Börn Egils með Ásgerði Björnsdóttur voru:
 Þorgerður Egilsdóttir
 Bera Egilsdóttir
 Böðvar Egilsson
 Gunnar Egilsson
 Þorsteinn Egilsson

Heimildir 
2.    Læknablaðið - Heitar laugar á Íslandi til forna. Kv Jakub Musial

Tenglar 

 Höfundur Egill Skallagrímsson
 Egils saga
 Hauskúpa Egils; grein í Morgunblaðinu 1995
 Er ljóst hvað hrjáði Egil í elli?; grein í Morgunblaðinu 1985
 Egill Skallagrímsson; grein í Skírni 1905
 Jesse Byock. “Hauskúpan og beinin í Egils sögu.” Skírnir: Tímarit hins íslenska bókmenntafélags. (Spring 1994): 73-109. 

Persónur Íslendingasagna
Íslensk skáld
Egils saga

Egils saga, eða Egla er ein elsta Íslendingasagan. Aðalpersóna hennar er Egill Skallagrímsson, 10. aldar höfðingi, vígamaður, sjóræningi og ljóðskáld.

Egla kom fyrst út í prentaðri útgáfu árið 1782. Sagan er ekki síst þekkt fyrir þann mikla forna skáldskap sem hún hefur að geyma. Mörg afrit af handriti Eglu hafa verið rituð eftir 13. öldina en einungis tvö þeirra, frá 19. öld, eru varðveitt í Landsbókasafninu. Eldri afrit en frá árinu 1700 eru geymd í erlendum bókaskemmum. 

Egils saga er ólík öðrum Íslendingasögum að því leyti að hún gerist að mestu annars staðar en á Íslandi. Sagan hefst í Noregi þar sem segir frá Kveldúlfi afa Egils, Skallagrími föður hans og Þórólfi föðurbróður hans. Eftir víg Þórólfs fóru þeir feðgar til Íslands. Kveldúlfur andaðist í hafi en Skallagrímur varð einn fyrsti landnámsmaðurinn. Egill fæddist og ólst upp á Borg á Mýrum, þar sem hann varð strax í æsku mikið skáld og bardagamaður. Egill ferðaðist víða um Norðurlöndin, Eystrasaltslöndin og England. Hann átti í deilum við jafnt merka sem ómerka menn. Hann var einn fárra víkinga sem náði háum aldri og í sögulok deyr hann á Mosfelli hjá stjúpdóttur sinni Þórdísi. Þá var komið undir lok 10. aldar. 

Með hinstu orðum sínum minntist Egill á laug þegar hann mælti: „Vil eg fara til laugar“.

Ef trúa má þeirri frásögn að hann hafi sjö ára að aldri orðið andstæðing sínum í knattleik að bana er ekki ósennilegt að hann eigi Íslandsmet sem yngsti manndrápari Íslandssögunnar og er á hann minnst í þessu tilliti í Íslandsmetabók.

Höfundur Egils sögu 
Segja má að höfundaleysi sé eitt höfuðeinkenna Íslendingasagna, fræðimönnum til þónokkurrar armæðu, og þar er Egils saga ekki undanskilin. Lengi hafa fræðimenn þó talið, að Snorri Sturluson hafi verið höfundur sögunnar. Fyrstur manna til þess að bendla Snorra við Egils sögu var danski bókmenntafræðingurinn Svend Grundtvig og kastaði hann þeirri hugmynd fram í byrjun 19. aldar. Árið 1904 birti Björn M. Ólsen ritgerð um höfund Egils sögu í Aarböger og taldi hann sterkar líkur á því að Snorri hafi með réttu verið höfundur sögunnar. Þá taldi Sigurður Nordal prófessor og fyrrum sendiherra, að Egils saga hafi verið rituð af Snorra einhvern tímann á árunum 1220-1235 á meðan hann dvaldi í Reykholti, ólíkt skoðun Bjarnar M. Ólsen sem taldi að Snorri hafi skrifað söguna á meðan hafði bú að Borg á Mýrum fyrir árið 1206.

Eitt og annað 
 Jón Grunnvíkingur var til þess fenginn að leggja mat á Íslendingasögur, hvort þýða skyldi á dönsku og prenta síðan. Hann sagði um Eglu: Má translaterast, en ei þrykkjast. Nóta, hversu svívirðilega Agli fórst við sinn merkilega vin og Wohltäter [velgjörðamann], Arinbjörn.

Heimildir

Tenglar 

 Egils saga Skalla-Grímssonar
 Egils saga
 Egils saga, ásamt þýðingum 
 Sverðin þrjú; grein í Morgunblaðinu 1993
 Sagan af Agli Skallagrímssyni gefin út í Hrappsey 1782
 Torfi Tulinius, Um margræðni í Egils sögu, Skírnir, 1. tölublað (01.04.1994), Blaðsíða 109 

Íslendingasögur