alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sjúkraflutningamaður

Sjúkraflutningamaður er heilbrigðisstarfsmaður sem, á Íslandi, starfar á eigin faglegri ábyrgð við sjúkraflutninga hjá viðurkenndum rekstraraðila.

Menntun sjúkraflutningamanna skiptist í nokkur stig.  Hér verður aðeins rætt um þau stig sem eru í notkun hér á landi, en þau eru byggð á bandarískum stöðlum.  Á Íslandi sér Sjúkraflutningaskólinn um menntun sjúkraflutningamanna.

 Grunnnám sjúkraflutningamanna.  Grunnnám sjúkraflutninga (Emergency Medical Technician - Basic, EMT-B) er um 260 klst. námskeið.  Í þessu grunnnámi er verðandi sjúkraflutningamönnum kennd líffæra- og lífeðlisfræði, grunnlyfjafræði, fæðingarhjálp, öndunaraðstoð, grunnvirkni hjartans og notkun hálfsjálfvirkra hjartastuðtækja og fleira, auk réttra handbragða við flutning sjúklinga, björgun úr bílflökum og slíkt.  Nemendur verða auk þessa að ljúka ákveðið mörgum tímum í starfskynningu á neyðarbíl, en sá þáttur kennslunnar fer fram hjá Slökkviliði Höfuðborgarsvæðisins og/eða Slökkviliðinu á Akureyri.

 Neyðarbílsmaður (Emergency Medical Technician - Intermediate, EMT-I).  Að loknum 36 mánuðum í starfi sem almennur sjúkraflutningamaður fara flestir á námskeið í neyðarflutningum, en það telur um 320 klst.  Hér er ætlast til þess að nemendur kynni sér helstu lyf sem notuð eru við bráðalækningar, sérstaklega í hjartavandamálum.  Auk lyfjafræðinnar er farið dýpra í öll atriðin úr grunnnáminu, sérhæfð öndunaraðstoð kennd, uppsetning á æðaleggjum, taka og túlkun hjartalínurita o.m.fl.  Eftir þetta nám hefst strangt verknám á bráðamóttöku og á neyðarbíl, þar sem nemandinn vinnur undir ákveðnum leiðbeinanda, sem tryggir að nemandinn uppfylli nákvæmar kröfur um æfingu og þjálfun á alls konar atriðum í bráðaþjónustu.

 Bráðatæknir (Emergency Medical Technician - Paramedic, EMT-P).  Þegar þessar línur eru skrifaðar hefur ekki enn verið boðið upp á þetta nám hér á landi.  Hins vegar hafa Íslendingar gjarnan sótt það til útlanda, aðallega til Bandaríkjanna.  Hér er um að ræða um ársnám, en eftir það er sjúkraflutningamaðurinn fær um að framkvæma mjög flóknar aðgerðir á borð við barkaþræðingar um nef, flóknar rafvendingar á hjarta og lyfjagjöf með mun fleiri lyfjum en almennir sjúkraflutningamenn.

Auk þessara stiga sækja sjúkraflutningamenn mörg sérhæfð námskeið á borð við sjúkraflutninga í óbyggðum (Wilderness EMT), sérnám í bráðaþjónustu við börn (Pediatric Education for Pre-hospital Professionals, PEPP) o.m.fl.

Stéttarfélag sjúkraflutningamanna er Landssamband Slökkviliðs- og sjúkraflutningamanna.

Hjá "stóru" sjúkraflutningaaðilunum, Slökkviliði höfuðborgarsvæðisins og Slökkviliði Akureyrar, eru flestir sjúkrabílar mannaðir einum neyðarbílsmanni/bráðatækni og einum með a.m.k. grunnmenntun sjúkraflutningamanna.  Annars staðar er þetta mismunandi, en mikil áhersla hefur verið lögð á menntun sjúkraflutningamanna á síðustu árum, og mun sú vinna væntanlega halda áfram.  Víða eru læknar með í neyðarflutningum.

Starfsgreinar
Slackware

Slackware er ein elsta GNU/Linux útgáfan sem enn er viðhaldið. Slackware var hannað af Patrick Volkerding árið 1993. Slackware er þekkt fyrir að vera stöðugt, hratt og hentugt fyrir eldri tölvur. Nýjasta útgáfan er Slackware 15.0.

Linux
Álftanes

Þessi grein fjallar um Álftanes í Reykjavík. Álftanes er líka nafn á nesi við utanverðan Borgarfjörð sjá Álftanes á Mýrum

Álftanes er nes á Suðvesturlandi.

Nesið liggur til norðvesturs á milli Hafnarfjarðar að sunnan og Skerjafjarðar að norðan. Nesið er láglent og á því allnokkurt hraun, Gálgahraun. Á nesinu er vaxandi byggð. Þekktustu staðir á Álftanesi eru Bessastaðir og Garðar. Á Bessastöðum er aðsetur forseta Íslands. Garðar eru kirkjustaður og fyrrum prestssetur. Í Gálgahrauni mun hafa verið aftökustaður sakamanna fyrrum. Yst á Álftanesi er Skansinn, en þar var byggt vígi til varnar konungsgarðinum á Bessastöðum ef sjóræningjar skyldu leggja þangað leið sína.

Nesið skiptist áður á milli tveggja sveitarfélaga, utanvert var sveitarfélagið Álftanes (áður Bessastaðahreppur) en innri hlutinn tilheyrði Garðabæ. Samhliða þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs þann 20. október 2012, fór fram íbúakosning í Garðabæ og sveitarfélaginu Álftanesi og var sameining þeirra í eitt sveitarfélag samþykkt. Hið nýja sveitarfélag heitir Garðabær en um það hafði verið samið fyrir kosningarnar.

Myndir

Hliðsnes

Sérstakir staðir

Tengt efni
 Grásteinn
 Bessastaðir

Tilvísanir

Tenglar 
 Heimasíða Sveitarfélags Álftaness
 Íslensk wikisíða Sveitarfélags Álftaness
 Sígur Álftanes?; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1949

Álftanes
Nes á Íslandi
Logi Bergmann Eiðsson

Logi Bergmann Eiðsson (fæddur 2. desember 1966) er íslenskur fjölmiðlamaður og stjórnmálafræðingur.

Logi er fæddur í Reykjavík og eru foreldrar hans Valborg Sveinsdóttir húsmóðir og Eiður Bergmann Helgason fyrrverandi framkvæmdastjóri Þjóðviljans. Logi gekk í hjónaband með Svanhildi Hólm Valsdóttur, þáverandi sjónvarpskonu þann 16. júní 2005. Logi og Svanhildur eiga tvær dætur saman og Logi á einnig fjórar dætur með fyrrverandi konu sinni Ólöfu Dagnýju Óskarsdóttur.

Menntun og störf 
Logi Bergmann lauk stúdentsprófi frá Fjölbrautaskólanum við Ármúla árið 1987 og námi í hagnýtri fjölmiðlun frá Háskóla Íslands árið 1994. Hann hóf nám í stjórnmálafræði við HÍ árið 1993 en gerði langt hlé á námi og útskrifaðist tuttugu og fimm árum síðar með BA-gráðu í stjórnmálafræði frá HÍ árið 2018.

Fjölmiðlaferill Loga hófst er hann var blaðamaður á Þjóðviljanum frá 1986-1988. Hann starfaði sem blaðamaður á Morgunblaðinu frá 1988-1991. Logi Bergmann hóf störf sem íþróttafréttamaður á Ríkissjónvarpinu árið 1991 en fór síðan yfir í almennar fréttir. Hann var fréttamaður þar til ársins 2005 og var einnig varafréttastjóri Ríkissjónvarpsins frá 2001-2005. Hann færði sig yfir til Stöðvar 2 árið 2005 og starfaði þar sem fréttamaður og þáttagerðarmaður til ársins 2017. Nokkrum dögum eftir að hann sagði upp störfum á Stöð 2, var tilkynnt að hann hefði verið ráðinn til starfa hjá fjölmiðlasamsteypu Árvakurs og Símans. Fyrirtækið 365 miðlar, sem þá rak Stöð 2 taldi að með því að ganga til liðs við annað fjölmiðlafyrirtæki hefði Logi brotið gegn ráðningarsamningi sínum og krafðist 365 miðlar lögbanns á störf hans hjá Árvakri og Símanum. Sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu varð við þeirri beiðni og því hóf Logi ekki störf hjá Árvakri fyrr en töluvert síðar en til stóð.

Hann gegndi stöðu spyrils í Gettu betur, spurningakeppni framhaldsskólanna, á árunum 1999 - 2005.

Logi hefur sungið lagið Run to the Hills með hljómsveitinni Iron Maiden á tónleikum á Spáni fyrir framan 15.000 áhorfendur.

Tilvísanir 
Íslenskir fréttamenn
Fólk fætt árið 1966
Íslenskir stjórnmálafræðingar
Íslenskt fjölmiðlafólk
Madríd

Madríd er höfuðborg Spánar og sjálfstjórnarhéraðs með sama nafni. Íbúar borgarinnar sjálfrar voru um 3,3 milljónir árið 2021 en með útborgum er íbúafjöldinn um 6,7 milljónir. Madríd, sem er stærsta borg Spánar, liggur inni í miðju landi á víðáttumikilli sléttu við fljótið Manzanares. Hún er efnahagslegur, menningarlegur og pólitískur miðpunktur landsins.

Borgin hefur verið höfuðborg frá því á 16. öld og á síðari tímum hefur hún verið mikilvæg miðstöð verslunar og iðnaðar. Í hjarta Madrid er torgið Puerta del Sol og út frá því liggja allar aðalgötur borgarinnar. Nýrri borgarhverfi eru í austurhlutanum.

Söfn
Prado-safnið, eitt af betri söfnum með evrópskri list frá 12.-19 öld.
Reina Sofía-safnið, nýlistasafn.
Thyssen-Bornemisza-safnið, ýmis list.

Íþróttir
Í knattspyrnu eru stórliðin Real Madrid og Atlético Madrid. Minna liðið er Rayo Vallecano.

Real Madrid körfuboltaliðið er einnig með góðan árangur í Evrópukeppnum.

Borgir í sjálfsstjórnarhéraðinu Madríd
Höfuðborgir
Höskuldur Þráinsson

Höskuldur Þráinsson Hvítanessgoði var sonur Þráins Sigfússonar og Þorgerðar Glúmsdóttur á Grjótá í Fljótshlíð. Telja má hann fæddan nálægt 980 til 985 og dáinn um vorið 1010. Hann var bóndi og goði í Ossabæ í Austur-Landeyjum, kona hans var Hildigunnur Starkaðardóttir frá Svínafelli, bróðurdóttir Flosa Þórðarsonar, goða á Svínafelli. Höskuldur hét eftir langafa sínum, Höskuldi Dala-Kollssyni á Höskuldsstöðum í Laxárdal, sem dó skömmu áður en hann fæddist, og réð Hallgerður langbrók, amma hans, nafninu.

Þegar Höskuldur var barn að aldri drap Skarphéðinn Njálsson Þráin föður hans, við Markarfljót, eftir að hafa stokkið frægasta langstökk Íslandssögunnar yfir ál Markarfljóts á milli höfuðísa. Eftir það var hann í fóstri um hríð hjá föðurbróður sínum, Katli Sigfússyni í Mörk undir Eyjafjöllum og konu hans, Þorgerði Njálsdóttur frá Bergþórshvoli. Hét þá Ketill því að hann skyldi annast hann eins og sinn eigin son og hefna hans ef hann yrði veginn. Er hann var líklega um 10-12 ára aldur bauð Njáll honum til fósturs með sér á Bergþórshvoli og óx hann þar upp við mikið ástríki Njáls og sona hans.

Njáll kenndi honum lög og gerði hann að goða til þess að útvega honum göfugt gjaforð. Mikill samgangur var á milli Höskuldar og Njálssona eftir að Höskuldur fór að búa í Ossabæ og fór vel á með þeim uns rógtungan Mörður Valgarðsson sáði ósætti á milli þeirra, sem varð til þess að Njálssynir, Kári og Mörður sjálfur fóru að Höskuldi og drápu hann er hann vann að sáningu um vorið. Hildigunnur, ekkja Höskuldar, tók skikkjuna sem hann var í og geymdi, þar til Flosi kom að austan. Þá lét hún búa honum öndvegi og steypti síðan yfir hann blóðugri skikkjunni. Þar með var blóð Höskuldar komið yfir hann og hann gat ekki skorast undan því að hefna drápsins. Leiddi þetta til Njálsbrennu. Ketill í Mörk, tengdasonur Njáls, var einn brennumanna vegna heitsins sem hann hafði unnið, að hefna Höskuldar ef hann yrði veginn.

Saga Íslands
Persónur Íslendingasagna
Brennu-Njáls saga
Sachsenring Trabant

Trabant er heiti á bíltegund sem var framleidd í Austur-Þýskalandi af Sachsenring-verksmiðjunum.

Fyrsta útgáfan af Trabant, Trabant 50 var upphaflega hönnuð sem þriggja hjóla skellinaðra með húsi á en í lok þróunarferilsins varð Trabant breytt fjögurra hjóla bíl.

Undir vélarhlífinni var lítil, tveggja strokka vél, sem í raun voru tvær sambyggðar vélar af svipaðri gerð og er í garðsláttuvélum og skellinöðrum. Vélin var loftkæld og smurolían var sett í bensínið. Undir lok framleiðslunnar á fyrri hluta 10. áratugarins skilaði hún 25 hestöflum (19 kW) og hafði 594,5 cc rúmtak en það skilaði 112 km hámarkshraða en hann komst upp í 100 km hraða á 21 sekúndu.

Trabant var fluttur inn af Ingvari Helgasyni frá Danmörku.

Þýskir bifreiðaframleiðendur
1637

Árið 1637 (MDCXXXVII í rómverskum tölum) var 37. ár 17. aldar sem hófst á fimmtudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en sunnudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.

Atburðir 

 3. febrúar - Túlípanaæðið í Hollandi hrundi með þeim afleiðingum að þúsundir túlípanaspekúlanta misstu aleiguna.
 15. febrúar - Ferdinand 3. varð keisari hins Heilaga rómverska ríkis.
 13. október - Línuherskipi Konunglega enska sjóhersins, Sovereign of the Seas, var hleypt af stokkunum.

Ódagsettir atburðir 
 27 Íslendingar sem lent höfðu í Tyrkjaráninu komu heim, en höfðu árið áður verið fluttir frá Alsír til Kaupmannahafnar. Með í för voru Hallgrímur Pétursson og Guðríður Símonardóttir. 
 Draugagangur var á Auðbrekku í Hörgárdal.
 Ritgerðin Orðræða um aðferð eftir René Descartes kom út. 
 Pierre de Fermat gerði athugasemd á spássíu þar sem hann sagðist hafa sönnun fyrir því sem síðar varð þekkt sem síðasta setning Fermats.
 Fyrsta óperuhúsið, Teatro San Cassiona, opnaði í Feneyjum.
 Rússneskir kósakkar reistu virki í Jakútsk við ána Lenu.

Fædd 
 14. ágúst - Þórður Þorláksson biskup í Skálholti (d. 1697).
 7. desember - Bernardo Pasquini, ítalskt tónskáld (d. 1710).

Ódagsett 
 Dietrich Buxtehude, tónskáld frá Helsingjaborg á Skáni (d. 1707).

Dáin 
 15. febrúar - Ferdinand 2. keisari (f. 1578).
 1. apríl - Niwa Nagashige, japanskur stríðsherra (f. 1571).
 6. ágúst - Ben Jonson, enskt leikskáld (f. 1572).
 10. ágúst - Johann Gerhard, þýskur lútherskur kirkjuleiðtogi (f. 1582).
 8. september - Robert Fludd, enskur dulspekingur (f. 1574).
 4. desember - Nicholas Ferrar, enskur athafnamaður og trúarleiðtogi (f. 1592).

Opinberar aftökur 
 Guðmundur „seki“ Jónsson, sagður hvort tveggja bóndi og útlagi, hálshogginn á Vaðlaþingi í Eyjafirði „fyrir kvennamál“. Guðmundur var bróðir séra Halldórs Jónssonar á Ferjubakka.

Tilvísanir 

1637
1631-1640
1638

Árið 1638 (MDCXXXVIII í rómverskum tölum) var 38. ár 17. aldar sem hófst á föstudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en mánudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.

Atburðir 

 28. febrúar - Skoskir sáttmálamenn undirrituðu sáttmála sem hafnaði því að vald konungs kæmi frá guði í beinni andstöðu við þá fyrirætlun Karls 1. að flytja ensku biskupakirkjuna inn til Skotlands. 
 5. mars - Frakkland og Svíþjóð gerðu með sér Hamborgarsamninginn sem kvað á um greiðslu til Svía fyrir hernaðaraðgerðir gegn Habsborgurum.
 29. mars - Fyrstu sænsku landnemarnir komu til Nýju Svíþjóðar þar sem nú er Delaware.
 15. apríl - Síðustu leifar Shimabarauppreisnarinnar í Japan voru sigraðar af her sjógunsins.

Ódagsettir atburðir
 Hollendingar hófu að setjast að á Seylon.
 Hollendingar stofnuðu nýlendu á Máritíus.
 Hallgrímur Pétursson og Guðríður Símonardóttir voru sektuð um einn ríkisdal fyrir frillulífi á Suðurnesjum.

Fædd
 1. janúar - Sai annar Japanskeisari (d. 1685).
 15. mars - Shunzhi, keisari Kingveldisins í Kína (d. 1661).
 6. ágúst - Nicolas Malebranche, franskur heimspekingur (d. 1715).
 5. september - Loðvík 14., Frakkakonungur (d. 1715).
 10. september - María Teresa frá Spáni, Frakklandsdrottning (d. 1683).
 25. nóvember - Katrín Braganza, Englandsdrottning (d. 1705).

Ódagsett
 Eiríkur í Vogsósum, galdramaður (d. 1716).

Dáin
 21. janúar - Ignazio Donati, ítalskt tónskáld (f. 1570).
 6. maí - Cornelius Jansen, franskur faðir Jansenismans (f. 1585).
 25. júní - Juan Pérez de Montalbán, spænskur rithöfundur (f. 1602).
 2. júlí - Gísli Oddsson, biskup í Skálholti (f. 1593).
 11. nóvember - Cornelis Corneliszoon frá Haarlem, hollenskur listmálari (f. 1562).

Opinberar aftökur 
 Ónafngreind kona og ónafngreindur karl tekin af lífi á Seltjarnarnesi, fyrir blóðskömm.

Tilvísanir 

1638
1631-1640
1640

Árið 1640 (MDCXL í rómverskum tölum) var 40. ár 17. aldar og hlaupár sem hófst á sunnudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en miðvikudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.

Atburðir 

 9. febrúar - Íbrahím 1. tók við embætti Tyrkjasoldáns við lát bróður síns, Múraðs 4..
 7. júní - Sláttumannaófriðurinn hófst í Katalóníu.
 Nóvember - Karl 1. Englandskonungur boðaði Langa þingið til að semja um friðarskilmála við Skota í Biskupastríðinu.
 1. desember - Íberíusambandið leystist upp og Portúgal endurheimti sjálfstæði sitt frá Spáni þegar Jóhann 4. var hylltur sem konungur Portúgals.

Ódagsettir atburðir 
 Åbo-akademían var stofnuð í Finnlandi.

Fædd 
 1. apríl - Georg Mohr, danskur stærðfræðingur (d. 1697).
 9. júní - Leópold 1. keisari hins Heilaga rómverska ríkis (d. 1705).
 10. júlí - Aphra Behn, enskt leikskáld (d. 1689).
 6. desember - Claude Fleury, franskur sagnaritari (d. 1723).
 13. desember - Robert Plot, enskur náttúrufræðingur (d. 1696).

Ódagsett 
 (líklega) Steinunn Finnsdóttir, íslenskt skáld.

Dáin 
 9. febrúar - Múrað 4. Tyrkjasoldán (f. 1612).
 10. apríl - Agostino Agazzari, ítalskt tónskáld (f. 1578).
 30. maí - Peter Paul Rubens, flæmskur listmálari (f. 1577).

1640
1631-1640
1698

Árið 1698 (MDCXCVIII í rómverskum tölum) var 98. ár 17. aldar. Það hófst á miðvikudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu eða laugardegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.

Atburðir 

 4. janúar - Whitehall-höll í Englandi eyðilagðist í eldi.
 23. janúar - Georg Lúðvík af Hanóverætt varð kjörfursti af Hanóver.
 18. júní - Patrick Gordon og Alexej Sjein börðu streltsíuppreisnina niður.
 2. júlí - Enski verkfræðingurinn Thomas Savery fékk einkaleyfi fyrir nýrri gufuknúinni vatnsdælu.
 5. september - Pétur mikli, Rússakeisari, lagði skatt á skegg, sem tilraun til að nútímavæða Rússland.

Ódagsettir atburðir 
 Jón Vídalín varð biskup í Skálholti.
 Hólmfastur Guðmundsson frá Brunnastöðum á Vatnsleysuströnd var dæmdur til húðstrýkingar fyrir að hafa selt fisk til kaupmannsins í Keflavík.
 Drukknir Norðlendingar gerðu aðsúg að kaupmanninum á Akureyri.
 Isaac Newton reiknaði út hraða hljóðsins.
 Arabar frá Óman lögðu Mombasa og Sansibar undir sig og hröktu Portúgali þaðan.

Fædd 
 13. janúar - Metastasio, ítalskt skáld (d. 1782).
 Febrúar - Colin Maclaurin, skoskur stærðfræðingur (d. 1746).
 19. júlí - Johann Jakob Bodmer, svissneskur rithöfundur og gagnrýnandi (d. 1783).
 24. desember - William Warburton, enskur gagnrýnandi og biskup (d. 1779).

Dáin 
 16. mars - Leonora Christina Ulfeldt, dóttir Kristjáns 4..
 15. maí - Marie Champmeslé, frönsk leikkona (f. 1642).
 11. júní - Balthasar Bekker, hollenskur heimspekingur (f. 1634).
 júlí - Þorleifur Kortsson, lögmaður norðan og vestan.
 18. júlí - Johann Heinrich Heidegger, svissneskur heimspekingur (f. 1633).
 4. nóvember - Rasmus Bartholin, danskur náttúrufræðingur (f. 1625).

1698
1691-1700

Opinberar aftökur 

 Guðrúnu Oddsdóttur, vinnukonu, drekkt í Kópavogi vegna dulsmáls.

Tilvísanir
1699

Árið 1699 (MDCXCIX í rómverskum tölum) var 99. ár 17. aldar. Það hófst á fimmtudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu eða sunnudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.

Atburðir 

 26. janúar - Pólsk-litháíska samveldið, Feneyjar og Austurríki gerðu Karlowitz-sáttmálann við Tyrkjaveldi þar sem Tyrkir létu eftir stóran hluta af löndum sínum í Austur-Evrópu og á Balkanskaga.
 4. febrúar - 350 streltsíverðir voru teknir af lífi í Moskvu.
 6. júlí - Sjóræningjaforinginn William Kidd var handtekinn í Boston.
 21. júlí - Sálmabók Kingos var samþykkt af Danakonungi.
 25. ágúst - Friðrik 4. varð konungur Danmerkur.
 18. september - Haldið var brúðkaup í Skálholti er Jón Vídalín biskup gekk að eiga Sigríði Jónsdóttur frá Leirá. Í brúðkaupinu voru 23 prestar.
 22. nóvember - Danmörk, Pólsk-litháíska samveldið, Saxland og Rússland gerðu með sér Preboasjenskí-sáttmálann þar sem þau kölluðu eftir skiptingu Svíaveldis. 
 20. desember - Pétur mikli fyrirskipaði að nýja árið skyldi hefjast 1. janúar í stað 1. september eins og áður hafði verið.

Ódagsettir atburðir 
 Fiskmarkaðurinn í Billingsgate var formlega stofnaður með lögum frá breska þinginu.

Fædd 
 2. janúar - Ósman 3. Tyrkjasoldán (d. 1757).
 31. janúar - Mathias Haydn, austurrískur vagnsmiður (d. 1763).
 10. desember - Kristján 6. Danakonungur (d. 1746).

Dáin 
 12. mars - Peder Schumacher Griffenfeld, danskur stjórnmálamaður (f. 1635).
 21. apríl - Jean Racine, franskt leikskáld (f. 1639).
 25. ágúst - Kristján 5. Danakonungur (f. 1646).
 29. nóvember - Patrick Gordon, skoskur herforingi í her Rússakeisara (f. 1635).

Opinberar aftökur 

 Sveinn Halldórsson hengdur í Gálgagili, Vestur-Húnavatnssýslu, fyrir þjófnað.
 Þorleifur Jónsson hengdur í Gálgagili, Vestur-Húnavatnssýslu, fyrir þjófnað.
 Steingrímur Helgason, sagður „gamall stórþjófur“, hengdur í Gálgagili, Vestur-Húnavatnssýslu, fyrir þjófnað.
 Jón Sigmundsson hengdur fyrir þjófnað á Alþingi.
 Sigurður Jónsson hengdur í Gálgagili, Vestur-Húnavatnssýslu, fyrir þjófnað.
 Halldór Dagsson hengdur í Gálgagili, Vestur-Húnavatnssýslu, fyrir þjófnað.

Tilvísanir 

1699
1691-1700
1646

Árið 1646 (MDCXLVI í rómverskum tölum) var 46. ár 17. aldar sem hófst á mánudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en fimmtudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.

Atburðir 

 16. febrúar - Orrustan við Torrington var síðasta stórorrusta ensku borgarastyrjaldarinnar.
 apríl - Carl Gustaf Wrangel varð yfirhershöfðingi sænsku herjanna í Þýskalandi.
 27. apríl - Karl 1. Englandskonungur flúði frá Oxford.
 5. maí - Karl 1. Englandskonungur gafst upp í Skotlandi.
 30. maí - Spánn og Holland gerðu með sér tímabundið vopnahlé.
 25. júní - New Model Army lagði Oxford undir sig.

Ódagsettir atburðir 
 Galdramál: Brynjólfur Sveinsson biskup kærði Svein skotta fyrir galdur. Hann var dæmdur til húðláts og til missis annars eyrans.
 Westminstertrúarjátningin var skrifuð af kirkjuþinginu í Westminster.

Fædd 
 4. apríl - Antoine Galland, franskur fornleifafræðingur (d. 1715).
 15. apríl - Kristján 5. Danakonungur (d. 1699).
 16. apríl - Jules Hardouin Mansart, franskur arkitekt (d. 1708).
 26. apríl - Pétur 2. konungur Portúgals (d. 1706).
 1. júlí - Gottfried Wilhelm von Leibniz, þýskur heimspekingur og stærðfræðingur (d. 1716).

Ódagsett 
 Ragnheiður Jónsdóttir, biskupsfrú á Hólum (d. 1715).

Dáin 
 12. október - François de Bassompierre, franskur hirðmaður (f. 1579).
 28. október - William Dobson, enskur listmálari (f. 1610).
 23. desember - François Maynard, franskt skáld (f. 1582).

1646
1641-1650
1621

Árið 1621 (MDCXXI í rómverskum tölum) var 21. ár 17. aldar sem hófst á föstudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en mánudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.

Atburðir 

 9. febrúar - Alessandro Ludovisi varð Gregoríus 15. páfi.
 16. mars - Indíáninn Samoset kom í tjaldbúðirnar í Plymouth-nýlendunni og heilsaði fólkinu á ensku, því til mikillar furðu.
 1. apríl - Íbúar Plymouth-nýlendunnar gerðu sinn fyrsta samning við indíána.
 5. apríl - Skipið Mayflower sneri aftur til Englands frá Plymouth-nýlendunni.
 24. maí - Mótmælendasambandið í Þýskalandi var formlega leyst upp.
 21. júní - 27 tékkneskir aðalsmenn voru teknir af lífi á torgi í Prag vegna þátttöku sinnar í orrustunni við Hvítafjall.
 13. ágúst - Svíar settust um Ríga.
 16. september - Svíar unnu borgina Ríga frá Pólverjum.
 16. nóvember - Páfi gaf út tilskipun um að 1. janúar skyldi vera fyrsti dagur ársins en fram að því hafði það verið 25. mars.

Ódagsettir atburðir 
 Borgin Gautaborg var stofnuð (aftur) af Gústaf Adolf Svíakonungi.

Fædd 
 27. janúar - Thomas Willis, enskur læknir (d. 1675).
 6. júlí - Jean de La Fontaine, franskur rithöfundur (d. 1695).
 8. júlí - Leonora Christina Ulfeldt, dóttir Kristjáns 4. (d. 1698).

Ódagsett 
 Gísli Magnússon (Vísi-Gísli), sýslumaður í Rangárvallasýslu (d. 1696).
 Páll Björnsson, prestur í Selárdal á Vestfjörðum (d. 1706).
 Gísli Einarsson, skólameistari í Skálholti (d. 1688).
 Bjarni Gissurarson, prestur og skáld í Skriðdal (d. 1712).

Dáin 
 28. janúar - Páll 5. páfi (f. 1550).
 28. febrúar - Cosimo 2. stórhertogi í Toskana (f. 1590).
 31. mars - Filippus 3. Spánarkonungur (f. 1578).
 15. ágúst - John Barclay, skoskur rithöfundur (f. 1581).
 24. september - Jan Karol Chodkiewicz, pólskur herforingi (f. um 1560).
 16. október - Jan Pieterszoon Sweelinck, hollenskt tónskáld (f. 1562).

1621
1621-1630
Frederik Friis

Frederik Friis, Friðrik Friis (1591-1619) varð höfuðsmaður á Íslandi árið 1619, eftir að Herluf Daa hafði verið sviptur því embætti vegna afglapa. Hann varð sjúkur á leið til landsins og lést þremur dögum eftir komuna.

Frederik Friis var skráður nemandi í lögfræði við háskólann í Padúa árið 1612. Hann var annar umboðsdómara (hinn var Jørgen Vind) sem konungur hafði sent hingað til að rannsaka embættisfærslu Herlufs Daa árið áður.

Hirðstjórar á Íslandi
Richard Stallman

Richard Matthew Stallman (fæddur 16. mars 1953) er best þekktur sem stofnandi Frjálsu hugbúnaðarsamtakanna (the Free Software Foundation) og fyrir að hafa ýtt GNU verkefninu af stokkunum árið 1984.

Hann kom til Íslands í janúar 2005 og hélt fyrirlestur í sal Kennaraháskóla Íslands dagana 10. og 11. janúar á vegum RGLUG (Reykjavík GNU/Linux user group). Hann kom einnig til Íslands í nóvember 2012 og hélt erindi um höfundarrétt í Háskóla Reykjavíkur.

Bandarískir forritarar
Linux