alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Þari

Þari er íslenskt heiti á nokkrum tegundum brúnþörunga sem tilheyra ættbálknum Laminariales (e. kelp). Þekktustu ættkvíslir þara eru Macrocystis, Laminaria og Ecklonia. Þarategundir einkennast af því að allar hafa vel aðgreindan stilk, neðst á honum vaxa út margir, sívalir festusprotar sem festa þarann við botninn og á efri enda stilksins situr stórt blað. Stilkurinn er oft nefndur þöngull og festan á neðri enda hans þöngulhaus.

Þarar eru fjölbreyttastir og stærstir brúnþörunga og hafa fundist einstaklingar sem eru allt að 100 m langir. Þeir finnast í miklu magni á grunnsævi neðan fjörunnar í tempruðum svæðum bæði á norður- og suðurhveli jarðar. Sumar tegundir geta orðið mjög stórar og myndað þétta þaraskóga þar sem framleiðnin er oft mjög mikil.

Á einni þaraplöntu, þöngulhaus, þöngli og blöðku, getur dafnað ótrúlegur fjöldi einstaklinga. Yfir 100 þúsund plöntur og dýr geta vaxið á þaranum sem ásætur, auk dýralífs í og á þöngulhausnum. Þaraskógur býður auk þess fjölda lífvera upp á skjól, felustaði og æti.

Útbreiðsla 
Þari er algengur á tempruðum svæðum á bæði norður- og suðurhveli. Flestar tegundir þara vaxa í Kyrrahafi, en einnig hefur fundist töluverður fjöldi í Atlantshafi. Ættkvíslin Laminaria er ríkjandi í N-Atlantshafi og NV-Kyrrahafi, ættkvísl Macrocystis (risaþara) í A-Kyrrahafi og SA-Atlantshafi, en ættkvísl Ecklonia við S-Afríku og Ástralasíu.

Þari vex á grunnsævi neðan fjöruborðs. Eftir því sem sjórinn er tærari og sólarljósið nær lengra niður í sjóinn, getur þarinn lifað því mun dýpra. Sumar tegundir vaxa á allt að 40 metra dýpi.

Tegundir við Ísland 
Við Ísland vaxa sex tegundir þara sem tilheyra þremur mismunandi ættkvíslum:
Laminaria
Stórþari (Laminaria hyperborea)
Hrossaþari (Laminaria digitata)
Beltisþari (Laminaria saccharina)
Alaria
Marinkjarni (Alaria esculenta)
Ránarkjarni (Alaria pylaii)
Saccorhiza 
Dílaþari (Saccorhiza dermatodea)

Nytjar 
Þari hefur verið notaður sem áburður, húsdýrafóður og matur. Marinkjarni er eina þarategundin sem vitað er til að höfð hafi verið til matar á Íslandi, en í Austur-Asíu er þari notaður í miklum mæli til matar. Japansþari (Laminaria japonica) er sú þarategund sem mest er neytt af, og er megnið af honum ræktaður.

Aðalnotkun þara hins vegar er til framleiðslu á gúmmíefninu algín. Það er notað í margs konar iðnaði, t.d. matvæla- og lyfjaiðnaði, og í vefnaði. Algín er einnig notað til að auðvelda blöndun ólíkra vökva, svo sem vatns og olíuefna. Sem dæmi er algín notað við ísgerð, til að koma í veg fyrir að vatnið skilji sig frá mjólkurfitunni og myndi ískristalla.

Tilvísanir 

 
Þörungar

ja:コンブ
ms:Kombu
nl:Kombu
Jamie Lynn Spears

Jamie Lynn Spears (fædd 4. apríl 1991) er fræg leik- og söngkona.

Hún er best þekkt fyrir aðalhlutverk sitt í seríunni Zoey 101. Hún er dóttir hjónanna Lynne Irene Spears og Jamie Parnell Spears. Lynne Irene er fyrrum grunnskólakennari enn Jamie Parnell er byggingarverktaki. Jamie Lynn er skírð í höfuðið á báðum foreldrum sínum. Jamie Lynn er yngst þriggja systkina enn hin tvö eru Brian Spears og Britney Spears.

Jamie Lynn er trúlofuð Casey Aldridge. Þann 19. júní 2008 eignaðist Jamie Lynn sitt fyrsta barn. Stúlkan fæddist á CST, í Mississippi Southwest Regional Medical Center kl.9.30. Stúlkan fékk nafnið Maddie Briann Aldridge.

Bandarískir leikarar
Bandarískir söngvarar
Staðvindur

Staðvindur er vindur sem blæs í beltum við miðbaug jarðar. Staðvindar eru ríkjandi vindar í hitabeltinu. Vindarnir blása frá hlýtempruðu beltunum í átt að miðbaug. Snúningur jarðar veldur því svo að þeir blása stöðugt í suðvestur á norðurhvelinu en norðvestur á suðurhvelinu. 

Staðvindar stafa af því að heitt loft sem stígur upp við miðbaug kólnar og sígur niður við hvarfbaugana þar sem myndast háþrýstisvæði (hæð). Vegna þessarar stöðugu hringrásar eru staðvindar stöðugir (og draga nafn sitt af því). Alveg við miðbaug er svo kyrrabeltið sem einkennist af léttum, breytilegum vindi.

Vindur
Bjarnargildran í Norðursetu

Bjarnargildran er nafn á mannvirki af norrænum uppruna norðarlega á því svæði sem Grænlendingar hinir fornu nefndu Norðursetu. Meðal sagn- og fornleifafræðinga er byggingin þekktust sem Bjørnefælden upp á dönsku. Bygging þessi er utarlega og allhátt á Nuussuaq-skaganum (Eysunesi). Hún er hlaðin úr flötum steinum sem hafa verið teknir á nesinu. Byggingin er vel hlaðin og skiptast á þunnir og þykkir steinar á svipaðan hátt og í norrænum byggingum á Suður-Grænlandi. Ekki er hægt að greina hvenær byggingin var hlaðin.

Í raun er með öllu ókunnugt til hvers húsið var byggt eða til hvaða nota. Byggingin er nánast ferningur að utanmáli, hver hlið um 440 til 450 cm löng. Hleðslan er um 150 cm há. Veggirnir eru mjög þykkir, vesturhliðin 110 cm á þykkt og norðurhliðin 180 cm. Op er inn í hleðsluna austanmegin, um 50 cm breitt og um eins metra hátt, inn að aðalrýminu sem er 230 cm langt og um 120 breitt. Norðan megin er um 50 cm há slétt klöpp sem er eins konar hilla, um 80 cm breið. Meðfram henni er því einungis rúmlega 40 cm breiður gangur sem framhald af innganginum. Ekki er annað að sjá en að hleðslan standi enn eins og hún var hlaðin. Ekki er hægt að sjá hvort eða hvernig þak var yfir byggingunni. Stærð og hlutföll gera það ósennilegt að þetta hafi verið húsnæði til búsetu, það er einnig heldur ósennilegt að það hafi verið hentugt sem gildra fyrir hvítabirni.  Sennilegast er að hér hafi verið geymd verðmæti, t.d. rostungstennur, meðan á veiðiferðum stóð. 

Poul Egede nefnir Bjarnargildruna árið 1736, fyrstur seinni tíma Evrópumanna. Hann hafði þá verið þar á ferð og rakst á þessa byggingu. Inuítar, ferðafélagar hans, sögðu honum að byggingin væri nefnd Putdlagssuaq á grænlensku  (þ.e. Bjarnargildran) og hermdu sögur að norrænir menn hefðu byggt hana til að veiða ísbirni.

Heimildir
 Bjørnefælden vid Nugssuaq og nordboernes Eysunes i geologisk belysning, Alfred Rosenkrantz, 1967, Tidskriftet Grønland

 Grønlands forhistorie, red. Hans Christian Gulløv, Gyldendal 2005, ISBN 87-02-01724-5

 Á hjara veraldar, Guðmundur J. Guðmundsson, Sögufélagið 2005, ISBN 9979-9636-8-9

Saga Grænlands
Savannakhet

Savannakhet er höfuðstaður í samnefndu héraði í suðurhluta Laos. Íbúafjöldi í borginni er um 70 000 árið 2000 en í öllu héraðinu um 120 000. Formlega heitir borgin Kaysone Phomvihane eftir aðalleiðtoga Pathet Lao og þar að auki hefur hún heitið Khanthabouli. Öll þrjú nöfnin eru notuð í bókum og á kortum en Savannakhet er það nafn sem notað er í daglegu samhengi. Borgin er önnur stærsta borg Laos eftir Vientiane. Kaysone Phomvihane fæddist í borginni. 

Stór hluti íbúanna hafa ekki laosku að móðurmáli heldur tala tungumál þjóðaflokkana frá fjallasvæðunum auk Taílendinga og Víetnama. Stór hluti Víetnamana eru kristnir enda er í borginni stærsta kaþólska kirkjan í Laos. Þar er einnig frægt búddistamusteri, Wat Sainyaphum, sem byggt var á 15. öld. Skammt utan við borgina er stúpan That Ing Hang sem er eitt helgasta takmark pílagrímsferða búddista í Laos.

Ein af tveimur brúm yfir fljótið Mekong frá Laos til Taílands liggur frá Savannakhet yfir að Mukdahan. Brúin var opnuð fyrir umferð í janúar 2007. Enda er borgin mikil verslunarmiðstöð fyrir suðurhluta Laos og einnig mikilvægur samgöngutengill milli Taílands og Víetnam.

Borgir í Laos
Pakse

Pakse einnig skrifað Pakxe (á frönsku Paksé) er borg í suðurhluta Laos, þar sem fljótið Xedone rennur í Mekong. Borgin er stærsta borg í Champasak héraðinu og aðalleið inn á Bolaven hásléttuna. Hún var lengi höfuðborg í laoska konungsdæminu Champasak, sem var afnumið 1946 þegar hið sameinaða konungsríki Laos var stofnað. Frakkar gerðu Pakse að fyrstu aðalstöð sinni í Laos 1905. 
Með stuðningi Japan var byggð brú yfir Mekong hjá borginni árið 2000 og var það fyrsta brúin yfir fljótið. Atvinnulíf, ekki síst umsjón ferðamanna, hefur stóraukist við tilkomu brúarinnar. Íbúafjöldi Pakse er um 87,000. 

Borgir í Laos
Furia infernalis

Furia infernalis var dýr sem menn héldu að væri til í norður-Svíþjóð og Finnlandi og einnig á Líflandi á 18. og 19. öld. Dýrið var sagt líkjast maðki eða skordýri. Furia infernalis var hluti af þjóðtrú í áðurnefndum löndum, en það fékk einnig fræðilega meðhöndlun vísindamanna, þar á meðal í ritum eftir þá Daniel Solander og Carl von Linné. Hingað til hafa ekki fundist neinar sannanir um tilvist dýrsins. Dýrið var talið orsaka sjúkdóma, en þeir sjúkdómar hafa verið útskýrðir með öðrum hætti.

Vísindamenn og Furia infernalis 
Fyrsta fræðilýsing á dýrinu gerði hinn sænski grasafræðingur Daniel Solander í Universal-Lexikon der Gegenwart und Vergangenheit. Eftir það var dýrið nefnt af fleiri vísindamönnum. Carl von Linné nefnir t.d. að hann hafi verið bitinn af dýrinu nálægt Lundi, árið 1728. Hann lýsir síðan dýrinu í Systema naturae, og í þýsku alfræðiriti læknisfræðinnar, sem út kom árið 1830, er von Linné nefndur sem höfundur fræðiheitisins, Furia infernalis.

Lýsing á dýrinu 
Í öllum þessum ritum er dýrinu lýst sem smásæju skordýri eða maðki og dýrið sagt „aðeins nokkrar línur“ að lengd og ekki þykkra en hár. Dýrið átti að vera alsett nöbbum eða göddum með agnhaldslíkum broddum. Dýrið var sagt lifa í trjám eða blautlendi og flutti sig um set með vindinum. Ritin nefna einnig að menn eða önnur stór dýr geta átt það á hættu að dýrið bíti eða þrengi sig inn í líkamann gegnum húðina og vöðvana. Í fyrstu var bitið sagt vera lítill rauður blettur á húðinni, en síðan tæki sig upp kolbrandur (holdfúi), hálseymsli og vöðvaviprur og meðvitundarleysi, en síðan hlyti fórnarlambið sársaukafullan dauðdaga. Carl von Línne mælir með að hinn sýkti líkamspartur sé skorinn af, en samkvæmt sænskri náttúrulækningu átti að leggja draflaost á bitsárið þannig að dýrið gæti flutt sig yfir í ostinn.

Sjúkdómsgreiningar 
Um leið og þjóðtrúin og fræðin héldu fram tilvist þess voru til vísindamenn sem voru efins. Johann Friedrich Blumenbach og Karl Asmund Rudolphi lögðu lítinn trúnað á tilvist Furia infernalis. Þeir útskýrðu sjúkdómseinkennin, sem talin voru orsök af biti dýrsins, sem þrota af völdum skordýrabits, blóðsýkingu eða staðbundna líkamssvörun við smitsjúkdómum eins og bólusótt eða miltisbrandi

Heimildir 
 Sænska Wikipedia

Goðsagnaverur
Kolbrandur

Kolbrandur (kaldabruni eða holdfúi) er drep í holdi, sem lýsir sér þannig að blóðflæði til líkamsvefs stöðvast og vefurinn deyr.

Heimildir 

Læknisfræði
Öngull

Öngull er krókur sem beitu er krækt á og er notaður til fiskveiða. Öngullinn er venjulega festur á færi eða línu. Önglar eru oftast úr járni og með agnhaldi, en það er lítill broddur í bugi öngulsins sem kemur í veg fyrir að fiskurinn renni af. Tinfiskur er fiskur steyptur úr tini og er notaður sem agn á öngli, oftast þríkrækjum sem er öngull með þremur krókum. 

Veiðarfæri
Jón Grunnvíkingur

Jón Ólafsson, nefndur Jón Ólafsson úr Grunnavík eða Jón Grunnvíkingur (1705 – 1779) var íslenskur fræðimaður sem dvaldist mestan hluta ævinnar í Kaupmannahöfn. 

Jón var sonur séra Ólafs Jónssonar prests á Stað í Grunnavík í Jökulfjörðum og konu hans Þórunnar Pálsdóttur. Faðir hans lést úr Stórubólu 1707 og fór Jón nokkru síðar í fóstur til vinar hans, Páls Vídalín, sem ól hann upp, kom honum í Hólaskóla og styrkti hann síðan til náms við Kaupmannahafnarháskóla. Jón sigldi til Kaupmannahafnar haustið 1726 til þess að gerast skrifari Árna Magnússonar prófessors og var í þjónustu Árna þrjú síðustu æviár hans. Jón tók guðfræðipróf frá Hafnarháskóla 1731. Hann varð fyrsti styrkþegi Árnasjóðs og vann mestan hluta ævinnar við fræðistörf í Árnasafni í Kaupmannahöfn. 

Hann vann að mikilli íslenskri orðabók með alfræðiefni sem enn hefur ekki birst, skrifaði um menntamál og ýmisleg efni og safnaði tóbaksvísum.

Jón er meðal annars þekktur fyrir að hafa skrifað upp Heiðarvígasögu eftir minni, en eina þekkta handrit Heiðarvígasögu varð eldinum að bráð í brunanum í Kaupmannahöfn 1728. Til þess notaðist hann við minnispunkta sína sem voru aðallega orðatiltæki og orðasambönd úr sögunni. Hann skrifaði einnig lýsingu á brunanum skömmu eftir atburðinn. Jón Helgason, prófessor, skrifaði doktorsrit sitt um Jón Grunnvíking. 

Jón Grunnvíkingur kemur fyrir sem sögupersóna í Íslandsklukkunni eftir Halldór Laxness og nefnist þar: Jón Grindvicensis (latína: Grindavíkur Jón).

Tilvísanir

Heimildir
 Jón Helgason. Jón Ólafsson frá Grunnavík. (Safn Fræðafjelagsins V.) Kh. 1926.
 Jón Ólafsson úr Grunnavík. Ævisögur ypparlegra merkismanna. Guðrún Ása Grímsdóttir annaðist útgáfu. Rv. 2013.
 Úrval bréfaskrifta Jóns Ólafssonar úr Grunnavík frá Kaupmannahöfn til Íslands 1728–1738. Guðrún Ása Grímsdóttir bjó til prentunar.
 Vitjun sína vakta ber: Safn greina eftir Jón Ólafsson úr Grunnavík. Ritstj. Guðrún Ingólfsdóttir, Svavar Sigmundsson. Rv. 1999, bls. 103–142.
 Lærður Íslendingur á Turni. Af Jóni Ólafssyni Grunnvíkingi. Guðrún Ása Grímsdóttir, Gripla XII. Rv. 2001, bls. 125–147.

Tenglar 
 Hugleiðingar á hallærisöld; grein í Morgunblaðinu 1996
 Runareidsla 

Saga Íslands
Bergþór Oddsson

Bergþór Oddsson (f. 1639, d. eftir 1703 en fyrir 1712) eða Bergþór skáld í Flatey var íslenskt skáld. Eftir hann eru varðveittir þrír sálmar, eitt kvæði í Skautaljóðum og tveir rímnaflokkar; Remundarrímur og Úlfsrímur Uggasonar. Bergþór er þekktastur fyrir rímur sínar, einkum Úlfsrímur sem lengi nutu vinsælda.

Ævi og ættir

Ætt Bergþórs er ókunn og lítið er vitað um ævi hans. Þegar manntalið 1703 var gert bjó hann í Neðribæ í Flatey á Skjálfanda ásamt konu sinni Guðrúnu Jónsdóttur sem þá var 61 árs og þremur börnum sínum, Þorsteini 31 árs, Nikulási 21 árs og Ragnhildi 20 ára. Tveir eldri synir Bergþórs eru þekktir, Þórarinn og Oddur. Þórarinn mun hafa verið elsti sonur föður síns og frá honum eru komnar ættir.

Rímur

Rímur Bergþórs urðu vinsælar. Í niðurlagi beggja rímnanna bindur höfundur nafn sitt.

Rímur af Remundi Rígarðssyni eru ortar eftir Rémundar sögu keisarasonar, íslenskri riddarasögu frá 14. öld. Þær orti Bergþór fyrir Bjarna Hallsson prest. Rímurnar eru 20 að tölu og varðveittar að fullu eða að hluta til í sex handritum.

Rímur af Úlfi Uggasyni eru sex. Vinsældir þeirra sjást af því að þær eru varðveittar í átján handritum. Yrkisefnið er Úlfs saga Uggasonar, ung saga af ætt fornaldarsagna og riddarasagna. Lengi gengu á vörum manna vísur úr Úlfsrímum, til dæmis sú sem hér fer á eftir.

Hvað mun þá til varnar verða vorum sóma,
að frelsa unga selju seima,
fyrst sonur minn er ekki heima?

Úlfsrímur hafa opinskáar og gamansamar lýsingar á kynfærum risa enda voru sumar vísurnar vart 
taldar prenthæfar. Þorsteinn Pétursson sagði í höfundatali sínu að rímurnar væru 
"með auðvirðilegu orðatiltæki, en vel vaktaðar uppá bragarháttinn, svo þar af sést hann var gott skáld í náttúrunni." Páll Eggert Ólason kallaði þær "góðar rímur".

Annar kveðskapur

Auk rímnanna er Bergþóri eignað eitt kvæði í Skautaljóðadeilunni ("Litið hefi eg ljóðin tvenn") og þrír sálmar; Bænarsálmur, ("Eilífur friðarfaðir"), Sálmur um góða burtför ("Þú, mín sál, þér er mál") og Kvöldvísa ("Hrópandi eg af hjarta bið"). Páll Eggert Ólason sagði að sálmarnir væru "sæmilega ... kveðnir".

Tilvísanir

Heimildir

Finnur Sigmundsson. 1966. Rímnatal I-II. Reykjavík, Rímnafélagið.
Indriði Indriðason. 1969. Ættir Þingeyinga I. Reykjavík, Helgafell.
Páll Eggert Ólason. 1926. Menn og menntir siðskiptaaldarinnar á Íslandi IV. Reykjavík, Bókaverzlun Ársæls Árnasonar.
Páll Eggert Ólason. 1944. Saga Íslendinga IV. Reykjavík, Menntamálaráð og Þjóðvinafélag.
Páll Eggert Ólason. 1948. Íslenzkar æviskrár frá landnámstímum til ársloka 1940 I. Reykjavík, Hið íslenska bókmenntafélag.
Simek, Rudolf og Hermann Pálsson. 1987. Lexikon der altnordischen Literatur. Stuttgart, Alfred Kröner Verlag.
Wawn, Andrew. [2006]. Whatever happened to Úlfs saga Uggasonar? http://www.dur.ac.uk/medieval.www/sagaconf/wawn.htm

Tenglar

Þrjár vísur úr Úlfsrímum

Íslensk skáld
Flóra (líffræði)

Flóra er orð í líffræði og haft um allar þær plöntutegundir sem vaxa á tilteknu svæði, bæði háplöntur (byrkningar og fræplöntur) og lágplöntur (fléttur, mosar og sveppir).

Flóra getur einnig verið bók (rit eða listi) sem lýsir plöntutegundum á tilteknu svæði, sbr. Flóra Íslands.

Tengt efni 
 Fána

Tenglar 

 Um orðið flóra í Íslensku máli; grein í Morgunblaðinu 2000

Grasafræði
Vistfræði
Heron frá Alexandríu

Heron frá Alexandríu (10 – 70 e.Kr.) (gríska: Ήρων ο Αλεξανδρεύς)  var forngrískur stærðfræðingur og uppfinningamaður og sagður vera einn helsti „tilraunamaðurinn“ í fornöld. Hann er þekktastur fyrir að hafa fundið upp gufuknúna vél, eimsnælduna (aeolopile) og vindvél sína, sem er nokkurs konar fyrirrennari vindmyllunnar. 
 
Í alfræðiritum Herons er lýst fjölmörgum uppfinningum sem hann gerði, þeirra á meðal eru slökkvivél (dæla), dragpípa, sjálfsali, vatnsorgan, leiðarmælir, stórvirkar vígvélar og loks gufuvélin, hin fyrsta í heiminum. 

Forngrískir vísindamenn
Uppsalahofið

Uppsalahofið var trúarhof, aðallega reist til að dýrka Frey, í Gömlu Uppsölum, nálægt Uppsölum nútímans í Svíþjóð. Hofið er einna þekktast af lýsingum Adams frá Brimum, en kemur einnig fyrir í fornsögunum, hjá Saxo Grammaticus og í Heimskringlu. Gömlu Uppsalir voru miðstöð ásatrúar í Svíþjóð. Eftir kristnitöku á 11. öld hætti dýrkun á ásunum og í þeirra stað urðu Uppsalir mikilvæg miðstöð kirkjunnar. 

Í lýsingu Adams frá Brimum á Uppsalahofinu og umhverfi þess segir frá hvernig dýrum var sökkt í blótkeldu, menn og dýr hengu á greinum í blótlundinum, og gert var ráð fyrir, að Freyr kæmi í lundinn. En hann var sagður þar gestur. Í hofinu voru skurðgoð, Freyr mest tignaður, sýndur blygðunarlaust með tákn frjóvgunarinnar til þess að glæða umhyggju hans fyrir ársæld. Blótsöngvarnir lutu að hinu sama. Í blótveislum var goðunum í senn veitt (sbr. siðinn að stökkva blóði á stalla og myndir goða) og gestunum aukinn máttur, er þeir átu kjöt fórnardýra og drukku signað mungát og mjöð.

Snorri Sturluson skrifar um blótin að Uppsölum, og segir í Heimskringlu: 
 Dómaldi tók arf eftir föður sinn Vísbur og réð löndum. Á hans dögum gerðist í Svíþjóð sultur og seyra. Þá efldu Svíar blót stór að Uppsölum. Hið fyrsta haust blótuðu þeir yxnum og batnaði ekki árferð að heldur. En annað haust hófu þeir mannblót en árferð var söm eða verri. En hið þriðja haust komu Svíar fjölmennt til Uppsala þá er blót skyldu vera. Þá áttu höfðingjar ráðagerð sína og kom það ásamt með þeim að hallærið mundi standa af Dómalda konungi þeirra og það með að þeir skyldu honum blóta til árs sér og veita honum atgöngu og drepa hann og rjóða stalla með blóði hans, og svo gerðu þeir.

Tengt efni 
 Ásatrú
 Uppsalir

Ásatrú
Teigarhorn

Teigarhorn er býli undir Búlandstindi í sunnanverðum Berufirði á Austfjörðum. Þar er meðal annars rekið geislasteinasafn og veðurathugunarstöð. Þann 22. júní 1939 mældist þar mesti hiti á Íslandi, 30,5 °C.

Teigarhorn var byggt af Weiwadt fjölskyldunni í kringum 1800. Húsið sem þau byggðu stendur þar enn ásamt öllum gömlu húsgögnunum. Sumir úr fjölskyldunni urðu þekktir til dæmis Nicoline Weywadt ljósmyndari. Seinna fluttist nýtt fólk á Teigarhorn þegar aðeins einn ættarmeðlimur var eftir (gamall maður) og byggðu nýtt hús en fluttu burt nokkrum árum seinna. Teigarhorn fékk sinn fyrsta landvörð 2013-2014. Í kletti á Teigarhorni fannst stærsta eintak af skólisíti sem fundist hefur á Íslandi en að Teigarhorni eru margar fjörur þar sem mikið er af geislasteinum.

Veðurathugunarstöðvar á Íslandi
Veðurmetsstaðir á Íslandi
Söfn á Íslandi
Múlaþing
Fimbulfamb

Fimbulfamb er spil sem gengur út á að útskýra sjaldgæf orð í íslensku máli.

Spilareglur 
Spilið gengur þannig fyrir sig að sá sem er elstur byrjar að vera svokallaður „Fambi“. Hlutverk fambans er það að draga spjald úr bunka sem fylgir spilinu. Á spjaldinu eru fjögur forn orð og gert er ráð fyrir því að spilendur þekki ekki orðið. Fambinn velur orð eftir því hvaða reit á spilaborðinu hann er staddur. Hinir leikmennirnir eiga að skrifa niður á blað hvað þeir halda að rétta merkingin á orðinu er. Ráðlegt er að skrifa eitthvað gáfulegt því að eftir að allir eru búnir er skrifa niður þá skýringu sem þeir halda að sé rétt tekur Fambinn við þeim. Fambinn les svo allar skýringarnar ásamt réttu skýringunni sem stendur aftan á spjaldinu sem hann dró. Svo er farið hringinn og allir giska á eina skýringu. Leyfilegt er að giska á skýringu sem einhver annar giskar á.

Dæmi 
Fambinn les af spjaldinu orðið „flekán“. Atli Kalli, Bragi Palli, Cleopatra Siggi og Davíð Gummi eru hinir leikmennirnir og hver og einn skrifar það sem þeir halda að orðið þýði.

Atli skrifar ermahnappur. 
Bragi skrifar þráðlaga þaragróður. 
Cleopatra skrifar hraðahindrun. 
Davíð skrifar ónytjungur. 

Fambinn fær alla miðana og les af þeim ásamt skýringunni sem stendur aftan á miðanum. Fambinn: „Flekán þýðir: ónytjungur, ermahnappur, hraðahindrun, lauslát kona (rétta skýringin) og þráðlaga þaragróður“. Svo giska keppendur á eina skýringu, hver á fætur örðum. 
Atli giskar á þráðlaga þaragróður. 
Bragi giskar á lauslát kona. 
Cleopatra giskar á ónytjungur 
Davíð giskar á þráðlaga þaragróður líka.

Stigagjöf miðað við dæmið hér að ofan 
Atli fær 0 stig; hann giskaði hvorki á rétt svar og enginn giskaði á hans skýringu. 
Bragi fær 3 stig; 1 fyrir að giska á rétt og 2 því að Atli og Davíð giskuðu báðir á hans skýringu.
Cleopatra fær 0 stig
Davíð fær 1 stig vegna þess að Siggi giskaði á hans skýringu.

Hefði enginn giskað á rétta skýringu hefði Fambinn fengið 2 stig.

Borðspil
Fergin

Fergin eða tjarnarelfting (fræðiheiti: Equisetum fluviatile) er fjölær jurt af elftingarætt. Hún vex alla jafna í votlendi, skurðum og jafnvel grunnum tjörnum. Jurtin nær 30 til 100 cm hæð en getur þó orðið stærri. Stöngullinn er alsettur liðum og við hvern lið vaxa 5 til 10 mm langar blöðkur en þær eru svartar í endann.

Fergin fjölgar sér bæði með renglum og gróum. Gróin þroskast í enda stilksins. Fergin er algengt um nær allt tempraðabelti norðurhvels; um alla Evrasíu suður til Spánar, í norðurhluta Ítalíu, Kákasusfjöllum, Kína, Kóreu og Japan í Asíu. Í Norður-Ameríku er hún heimakomin frá Aleuteyjum að Nýfundnalandi, suður til Oregon, Idaho, norðvesturhluta Montana, norðaustur Wyoming, Vestur-Virginíu og Virginíu.

Nýting 
Carolus Linnaeus getur þess að hreindýr, sem alla jafna fúlsa við venjulegu grasheyi, éti fergin af bestu lyst. Fergin hafi einnig verið slegið sem fóður fyrir kýr í norður-Svíþjóð en að hross sneiði hjá því.

Tilvísanir

Elftingarætt
Plöntur á Íslandi
Listi yfir elstu manneskjur í heimi

Þetta er listi yfir elstu manneskjur heims, raðað eftir ævilengd.

Heimild 
GRG (VERIFIED SUPERCENTENARIAN CASES)  (á ensku)

Listar yfir fólk
Royan

Royan er hafnarborg í suð-vesturhluta Frakklands. Fólksfjöldi árið 1999 var 17.102 og heildarflatarmálið borgarinnar er 19,30 km². Íbúar borgarinnar eru kallaðir Royannais.

Borgir í Frakklandi
Elly Vilhjálms - Heyr mína bæn

Elly Vilhjálms - Heyr mína bæn  er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1981. Á henni syngur Elly Vilhjálms fjórtán dægurlög. Platan er safnplata af áður útgefnum "hit" lögum af 45 snúninga plötum.

Lagalisti 
 Heyr mína bæn - Lag - texti: Mario Panzeri - Ólafur Gaukur
 Ég vil fara upp í sveit - Lag - texti: Carasella - Jón Sigurðsson
 Sveitin milli sanda - Lag: Magnús Blöndal Jóhannsson 
 Lítill fugl - Lag - texti: Sigfús Halldórsson - Örn Arnarson
 Hugsaðu heim - Lag - texti: Jón Sigurðsson
 Ég veit þú kemur - Lag - texti: Oddgeir Kristjánsson - Ási í Bæ 
 Kveðju sendir blærinn - Lag - texti: Vian/Pugliese - Pálmar Ólason 
 Brúðkaupið - Lag - texti: Neto - Árelíus Níelsson
 Vegir liggja til allra átta - Lag - texti: Sigfús Halldórsson - Indriði G. Þorsteinsson
 Í grænum mó - Lag - texti: Sigfús Halldórsson - Gestur Guðfinnsson
 Það er svo ótalmargt - Lag - texti: Lindsey/Smith - Jóhanna G. Erlingsson
 Heilsaðu frá mér - Lag - texti: E. Worfing/C. H. Bengtson - Jóhanna G. Erlingsson
 Hvar ert þú? - Lag - texti: Crewe/Gaudio - Þorsteinn Eggertsson
 Sumarauki - Lag - texti: Sigfús Halldórsson - Guðjón Halldórsson

SG-hljómplötur
Hljómplötur gefnar út árið 1981
Skuldatryggingarálag

Skuldatryggingarálag (eða CDS) er álag ofan grunnvexti skuldabréfs sem mælir hvað það kostar fyrir fjárfesta að kaupa vátryggingu gegn því að útgefandi viðkomandi skuldabréfs geti ekki staðið við skuldbindingar sínar. Skuldatryggingarálag er mælikvarði á markaðskjör sem bönkum bjóðast á alþjóðlegum skuldabréfamörkuðum.

Heimild 
 Mbl.is Álagið í hæstu hæðum