alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Adolphe Thiers

Marie Joseph Louis Adolphe Thiers (15. apríl 1797 – 3. september 1877) var franskur lögfræðingur, blaðamaður, sagnfræðingur og stjórnmálamaður. Hann var forseti Frakklands frá 31. ágúst 1871 – 24. maí 1873.

Æviágrip
Thiers fæddist á landsbyggð Frakklands en fór í París að aðhyllast frjálslyndishugmyndir. Þar gerðist hann auk þess sagnfræðingur um frönsku byltinguna. Thiers tók þátt í Júlíbyltingunni sem steypti Karli 10. af stóli árið 1830 og kom á „júlíríkinu“ undir stjórn Loðvíks Filippusar Frakkakonungs, þar sem Thiers gegndi tvisvar embætti forsætisráðherra. Thiers var í hópi „Orléanista“, sem studdu Orléans-ætt til konungsvaldsins, en vildi jafnframt að í Frakklandi væri þingbundin konungsstjórn þar sem konungurinn „ríkir en ræður ekki“. Thiers fjarlægðist konunginn nokkuð í aðdraganda byltingarinnar árið 1848 og eftir að Loðvík Filippusi var steypt af stóli lýsti hann yfir stuðningi við hið endurreista franska lýðveldi, en þó aðeins í því skyni að hægt yrði að gera það að þingbundnu konungdæmi í fyllingu tímans. Í fyrstu studdi hann Louis-Napoléon Bonaparte forseta en snerist gegn honum þegar forsetinn framdi valdarán þann 2. desember 1851 og lýsti yfir stofnun nýs fransks keisaraveldis með sjálfan sig á keisarastóli undir nafninu Napóleon III. Við valdatöku Napóleons var Thiers handtekinn og sendur í stutta útlegð. Hann sneri þó fljótt aftur og varð hávær gagnrýnandi keisarans, sem hann bað í ræðu árið 1864 um að tryggja fimm „nauðsynleg réttindi“ fyrir Frakka: Persónuréttindi, mál- og prentfrelsi, kosningarétt, fyrirspurnarrétt almennings til ríkisstjórnarinnar og endurreisn þingræðis.

Eftir hrun annars franska keisaraveldisins í kjölfar ósigurs Frakka í fransk-prússneska stríðinu árið 1871 kaus franska þingið Thiers ríkisleiðtoga nýju frönsku stjórnarinnar. Í maí sama ár skipaði Thiers franska hernum að kveða niður valdatöku Parísarkommúnunnar. Þann 31. ágúst 1871 var Thiers útnefndur fyrsti forseti þriðja franska lýðveldisins á franska þinginu. Helsta afrek hans á forsetastól var að semja um brottför prússneska hernámsliðsins frá Frakklandi tveimur árum á undan áætlun. 

Thiers studdi enn endurreisn franska konungdæmisins í formi þingbundinnar konungsstjórnar en illgerlegt reyndist að koma á sátt meðal Orléanista og hefðbundinna Búrbónista til þess að framkvæma slíkt. Því hvatti Thiers Frakka til að sameinast undir merkjum þriðja lýðveldisins og sagði: „Lýðveldið er það stjórnarfyrirkomulag sem sundrar okkur síst.“ Þessi sjónarmið gerðu Thiers að utangarðsmanni bæði meðal konungssinnaðra hægrimanna og lýðveldissinnaðra vinstrimanna og því fór svo þann 24. maí árið 1873 að hann sagði af sér og Patrice de Mac Mahon varð forseti.

Thiers lést árið 1877 og jarðarför hans varð pólitískur stórviðburður. Tveir leiðtogar lýðveldissinna, Victor Hugo og Léon Gambetta, fóru fyrir útförinni, en þeir höfðu undir lokin verið bandamenn Thiers gegn konungssinnuðum íhaldsmönnum.

Tilvísanir

Forsetar Frakklands
Forsætisráðherrar Frakklands
Franskir sagnfræðingar
Arnarfjall (Síle)

Arnarfjall (spænska: Monte Águila) er borg í Síle sem staðsett er í Biobío-fylki, í sveitarfélaginu Cabrero, 5 km sunnan við borgina af sama nafni. Íbúar borgarinnar eru 6.090 manns.

Tilvísanir 

Borgir í Chile
Ásgeir Sigurðsson

Getur líka átt við Ásgeir snikkara.
Ásgeir Sigurðsson (f. 28. september 1865 á Ísafirði - d. 26. september 1935) var íslenskur verslunarmaður og konsúll Breta sem stofnaði Verslunina Edinborg í samvinnu við tvo skoska viðskiptamenn, George Copland og Norman Berrie. Ásgeir byggði sér hús á Suðurgötu 12 í Reykjavík árið 1899. Hann var einn fyrsti verslunarmaðurinn til þess að borga starfsfólki sínu í reiðuféi sem þótti nýlunda. Tíu ára gamall fluttist Ásgeir frá Ísafirði og dvaldi hjá föðurbróður sínum Jóni A. Hjaltalín í Edinborg í Skotlandi. Hann dvaldi í Edinborg í sex ár og gekk þar í skóla. Hinn 5. nóvember 1907 var Ásgeir skipaður vice-konsúll fyrir Reykjavík.

Tengill  
 Ásgeir Sigurðsson, Verslunarblað Íslands 1908

Íslenskir viðskiptamenn
Pieris

Pieris ) er ættkvísl sjö tegunda runna í Lyngætt, ættuð úr fjallasvæðum austur og suður Asíu, austur Norður Ameríku og Kúbu. Þetta eru sígrænir runnar, 1 til 6m háir. Leðurkennd blöðin eru skrúfstæð, og virðast oft vera í hvirfingum í greinaendum með nakta sprota innar; þau eru lensulaga til til egglaga, 2 til 10sm löng og 1 til 3,5 sk breið, og með heilum eða tenntum jaðri. Ný blöð að vori eru yfirleitt með skærum lit. Blómin eru bjöllulaga 5 til 15 sm löng, hvít eða bleik í klasa 5 til 12 sm löngum. Ávöxturinn er viðarkennt hylki sem skiftist í fimm hluta sem losar fjölda smárra fræja.

Pieris tegundir eru fæða fiðrilda af Lepidopteraætt. Þar á meðal Ectropis crepuscularia.

Ættkvíslarnafnið er dregið af staðarheitinu Pieria í Grikklandi, sem samkvæmt grískri goðafræði er heimkynni  Menntagyðjanna.

Tegundir
Pieris cubensis (Grisebach) Small. Western Cuba.
Pieris floribunda (Pursh ex Simms) Benth. & Hook. –  austur Bandaríkin.
Pieris formosa (Wallich) D.Don – Himalajafjöll, suðvestur Kína (Yunnan), norður Myanmar.
Pieris japonica (Thunb.) D.Don ex G.Don – austur Kína, Japan, Taiwan.
Pieris nana (Maxim.) Makino (syn. Arcterica nana). Japan, austur Síberia.
Pieris phillyreifolia (Hook.) DC. –  Suðvestur Bandaríkin.
Pieris swinhoei Hemsley - suðaustur Kína (Fujian, Guangdong).

Ræktun
Þær eru ræktaðar sem skrautplöntur, ekki síst vegna skærra litanna snemma vors, blómanna og sígrænna blaðann. Mismunandi ræktunarafbrigði hafa verið valin fyrir mismunandi vorlit. Þeir vaxa best á skuggsælum stað, í skjóli frá þurrum næðingi að vetri.

Ræktunarafbrigði
Eftirfarandi afbrigði hefa fengið Royal Horticultural Societys Award of Garden Merit:-
 'Blush'
 'Cavatine'
 'Debutante'
 'Firecrest'
 'Flaming silver'
 'Forest flame'
 'Mountain fire'
 'Pink delight'
 'Prelude'
 'Purity'
 'Sarabande'
 'Valley Valentine'
 'Wakehurst'

Eiturhrif
Pieris floribunda er þekkt sem mjög eitruð.

Tilvísanir

Ytri tenglar
Germplasm Resources Information Network: Pieris 
Flora of China: Pieris

New York Botanic Garden: Pieris cubensis 
Pieris.eu – Information about Pieris japonica 

Lyngætt
Kathryn Bigelow

Kathryn Ann Bigelow (f. 27. nóvember 1951) er bandarískur kvikmyndaleikstjóri, framleiðandi og handritshöfundur sem er þekkt fyrir óhefðbundnar spennumyndir. Þekktustu myndir hennar eru vampírumyndin Near Dark frá 1987, glæpatryllirinn Þrumugnýr (Point Break) frá 1991, framtíðartryllirinn Skrýtnir dagar (Strange Days) frá 1995, Brimaldan stríða (The Weight of Water) frá 2000, og stríðsmyndirnar K-19: The Widowmaker frá 2002, Sprengjusveitin (The Hurt Locker) frá 2009 og Zero Dark Thirty frá 2012. Hún er fyrsta konan sem unnið hefur Óskarsverðlaun sem besti leikstjóri, en hún vann þau 2010 fyrir Sprengjusveitina.

Tenglar
 Kathryn Bigelow á Internet Movie Database.

Bandarískir kvikmyndaleikstjórar

Óskarsverðlaunahafar í flokki besta leikstjóra
Park Chan-wook

Park Chan-wook (f. 23. ágúst 1963) er suðurkóreskur kvikmyndaleikstjóri og fyrrum kvikmyndagagnrýnandi, framleiðandi og handritshöfundur. Hann er einkum þekktur fyrir spennumyndir sem einkennast af ofbeldi og svörtum húmor. Þekktustu kvikmyndir hans eru JSA (공동경비구역) frá 2000, Þorsti (박쥐 Bakjwi) frá 2009, og þríleikur um hefnd; Hefndin er sæt (복수는 나의 것 Boksuneun Naui Geot) frá 2002, Oldboy (올드보이 Oldeuboi) frá 2003 og Chinjeolhan geumjassi (친절한 금자씨) frá 2005. 

Park er einn af virtustu og vinsælustu kvikmyndaleikstjórum Suður-Kóreu.

Tenglar
 Park Chan-wook á Internet Movie Database.

Suður-kóreskir kvikmyndaleikstjórar
Svartur húmor

Svartur húmor, svört kímni eða grátt gaman er tegund kímni þar sem umfjöllunarefnið er viðkvæmt, sorglegt eða bannhelgt. Gálgahúmor er tegund af svörtum húmor þar sem gert er grín að dauðanum, stríði, sjúkdómum og glæpum. Svartur húmor gengur út á að tala af léttúð um hluti sem vekja ótta, viðbjóð og hrylling eða þykja siðlausir. Grínið byggist á ósamræminu milli umfjöllunarefnisins og umfjöllunarmátans. Svartur húmor getur falið í sér forlagahyggju og kaldhæðni.

Franski súrrealistinn André Breton notaði hugtakið í umfjöllun um verk Jonathan Swift 1935. Hann gaf síðan út safnritið Anthologie de l'humour noir árið 1940 sem innihélt verk 45 höfunda, þar á meðal Edgar Allan Poe, Lewis Carroll, Arthur Rimbaud, Franz Kafka og Marcel Duchamp.

Íslensk dæmi um svartan húmor 

Í Skarðsárannál Björns Jónssonar má finna eftirfarandi frásögn af aftöku árið 1602, sem höfð hefur verið til dæmis um íslenskan gálgahúmor, í bókstaflegri merkingu:

 „Tekinn af á alþingi Björn Þorleifsson fyrir kvennamál og svall, fékk góða iðran. Biskupinn herra Oddur áminnti hann sjálfur. Hann kvaddi menn með handabandi, áður sig niður lagði á höggstokkinn, og bauð svo öllum góða nótt. Var hann með öllu óbundinn. Jon böðull, er höggva skyldi, var þá orðinn gamall og slæmur og krassaði í höggunum, en Björn lá kyr á grúfu, og þá sex höggin voru komin, leit Björn við og mælti: Höggðu betur, maður! Lá hann svo grafkyr, en sá slæmi skálkur krassaði ein 30 högg, áður af fór höfuðið, og var það hryggilegt að sjá. Voru þá áminningar gerðar yfirvöldunum þeim veraldlegu, að hafa örugga menn til slíks embættis, svo landið yrði ekki að spotti í þeirri grein.“

Þó má finna enn eldri dæmi um svartan húmor í íslenskum bókmenntaarfi, meðal annars í Fóstbræðra sögu, en úr eftirfarandi frásögn af þarflausu morði er komið það orðatiltæki að einhver liggi vel við höggi:

„Þorgeir hafði riðið undan suður og er hann kom til Hvassafells stóðu þar menn úti. Sauðamaður var þá heim kominn frá fé sínu og stóð þar í túninu og studdist fram á staf sinn og talaði við aðra menn. Stafurinn var lágur en maðurinn móður og var hann nokkuð bjúgur, steyldur á hæli og lengdi hálsinn. En er Þorgeir sá það reiddi hann upp öxina og lét detta á hálsinn. Öxin beit vel og fauk af höfuðið og kom víðsfjarri niður. Þorgeir reið síðan í brott en þeim féllust öllum hendur er í túninu höfðu verið. Litlu síðar komu þeir frændur eftir. Voru þeim þá sögð þessi tíðindi og þótti þeim þetta eigi hafa vel til borið. Er svo sagt að þeir frændur bættu víg þetta fyrir Þorgeir. Riðu þeir síðan til móts við Þorgeir. Hann fagnar þeim vel. Þeir spurðu hví Þorgeir hefði þetta víg vegið eða hvað Þorgeir fyndi til um mann þenna. Þorgeir svarar: „Eigi hafði hann nokkurar sakar til móts við mig en hitt var satt að eg mátti eigi við bindast er hann stóð svo vel til höggsins.““

Tilvísanir

Grín
Goðaland

Goðaland er landsvæði norður af Fimmvörðuhálsi sem afmarkast af Merkurtungum og Múlatungum í vestri og austri en af Krossá í norðri. Kirkjan á Breiðabólstað í Fljótshlíð var lengi eigandi Goðalands og var þar einhver vetrarbeit.  Hlíðar og dalir eru vaxnir aðallega birki og kjarri og eru stikaðar gönguleiðir um svæðið. Fjallið Útigönguhöfði (805 metrar) eru meðal áberandi kennileita. Af Morinsheiði og Heiðarhorni sem skagar af henni er mikið útsýni yfir svæðið. Strákagil að austan og Hvannárgil að vestan eru fremur brött gil en þar eru göngustígar.

Í Goðalandi er aðstaða fyrir ferðamenn  í Básum sem ferðafélagið Útivist hefur byggt upp. Norður af Krossánni er Þórsmörk en Goðaland er stundum kallað Þórsmörk af misgáningi.

Tengt efni
Guðrúnartungur

Tilvísanir

Suðurland
Ferðamennska á Íslandi
Skógar á Íslandi
Gönguleiðir á Íslandi
Útigönguhöfði

Útigönguhöfði er fjall ofan við Bása í Goðalandi. Fjallið er 805 metra hátt og liggja gönguslóðar austan og vestan megin við það. Stígar liggja norður á Fimmvörðuháls og suður í Bása og Þórsmörk þar sem er ferðamannaaðstaða.

Í fjallinu hefur fundist birki í 660-680 metrum.

Fjöll á Íslandi
Þórsmörk
Krossá

Krossá er jökulá sem rennur úr Mýrdalsjökli vestanverðum og milli Þórsmerkur og Goðalands. Áin rennur í Markarfljót og er þekktur faratálmi á leið ferðafólks í Þórsmörk. 

Jökulár á Íslandi
Pedro 2. Brasilíukeisari

Dom Pedro 2. (2. desember 1825 – 5. desember 1891), kallaður „hinn hugprúði“ var annar og síðasti keisari Brasilíu og gegndi þeirri stöðu í 58 ár. Pedro fæddist í Rio de Janeiro, sjöunda barn Pedro 1. Brasilíukeisara og Maríu Leópoldínu og var því meðlimur Brasilíukvíslar Braganza-ættarinnar. Skyndileg afsögn föður hans og brottför til Evrópu árið 1831 gerði Pedro að keisara þegar hann var fimm ára og átti hann því einmanalega æsku og uppvaxtarár. Pedro var skyldugur til að eyða öllum sínum tíma í nám og undirbúning fyrir keisaratíð sína og fékk fá tækifæri til að skemmta sér eða kynnast jafnöldrum sínum. Reynsla Pedros af valdaspilinu innan hirðarinnar og stjórnmáladeilum á þessu tímabili mótuðu persónu hans mjög; hann varð á fullorðinsárum sínum skyldurækinn maður og trúr þjóð sinni en þó í sífellt auknum mæli gramur gagnvart einvaldsembætti sínu. 

Þegar Pedro komst til valda var keisaradæmið við það að liðast í sundur en honum tókst sem keisara að gera Brasilíu að efnilegu alþjóðaveldi. Þjóðin skar sig brátt úr hópi nágranna sinna í rómönsku Ameríku vegna stjórmálalegs stöðugleika, málfrelsis, virðingu við mannréttindi, kröftugs efnahags og sérstaklega vegna stjórnarfyrirkomulagsins: Skilvirks þing- og stjórnarskrárbundins keisaraveldis. Brasilía bar einnig sigur úr býtum í þremur stríðum (gegn Argentínu, Úrúgvæ og Paragvæ) og í ýmsum öðrum milliríkjadeilum. Pedro 2. barðist af hörku fyrir því að þrælahald yrði bannað í Brasilíu þrátt fyrir andóf áhrifamikilla stjórnmála- og efnahahagsvalda. Pedro var sjálfur fræðimaður og gat sér góðan orðstír sem ákafur stuðningsmaður bættrar menntunar, menningarstarfsemi og vísinda. Hann vann sér inn virðingu og aðdáun fræðimanna á borð við Charles Darwin, Victor Hugo og Friedrich Nietzsche og var sjálfur vinur Richards Wagner, Louis Pasteur og Henry Wadsworth Longfellow meðal annarra merkismanna.

Þrátt fyrir að flestir Brasilíumenn hafi ekki sóst eftir breyttu stjórnskipulagi var keisaranum steypt af stóli í valdaráni árið 1889. Valdaránið naut nánast einskis stuðnings annarra en fáeinna hernaðarleiðtoga sem vildu koma á lýðveldi undir stjórn einræðisherra. Pedro var þá orðinn lúinn á keisarastólnum og vonlítill um framtíð keisaraembættisins þrátt fyrir víðtækan stuðning almennings. Hann leyfði valdaræningjunum að hafa sína hentisemi og reyndi ekki að endurreisa einveldið. Hann eyddi síðustu tveimur árum ævi sinnar í útlegð í Evrópu og bjó einn við fremur fátæklegar aðstæður.

Valdatíð Pedros lauk því á óvenjulegan máta: Honum var steypt af stóli á hátindi vinsælda sinna og mörg helstu afrek hans voru fljótt gerð að engu á meðan við tók löng röð veikburða ríkisstjórna og hrina stjórnsýslu- og efnahagskreppna. Mennirnir sem höfðu gert Pedro útlægan fóru fljótt að líta á hann sem fyrirmynd sem brasilíska lýðveldið ætti að tileinka sér. Fáeinum áratugum eftir andlát hans var orðstír hans enn haldið hátt á lofti og mikill fögnuður braust út um land allt þegar líki hans var skilað til Brasilíu. Sagnfræðingar hafa ætíð haft mikið mat á keisaranum og jafnvel talið hann einn merkasta Brasilíumann fyrr og síðar.

Tilvísanir

Brasilíukeisarar
Braganza-ætt
Batman (mælieining)

Batman var mælieining fyrir þyngd notuð í Tyrkjaveldi og meðal fólks af tyrkneskum ættum í Rússneska keisaraveldinu.

Ígildi eins batmans var mismunandi milli svæða en 1850 var eitt batman ígildi 7,484 kílógramma í Tyrkjaveldi. Við upptöku metrakerfisins 1931 í Tyrklandi varð eitt batman ígildi 10 kílógramma.

Tyrkjaveldi
Mælieiningar
Haítíska byltingin

Haítíska byltingin var fyrsta þrælabylting sögunnar sem heppnaðist. Sagnfræðingar miða venjulega við að byltingin hafi hafist með Vúdúathöfn í Bois-Caïman, í ágúst árið 1791 og hafi lokið árið 1804 með sjálfstæði Haítí. Byltingin breytti frönsku nýlendunni Saint-Domingue í fyrsta sjálfstæða lýðveldi frjálsra blökkumanna í heiminum. Með byltingunni glataði Frakkland arðbærustu nýlendu sinni.

Áhrif byltingarinnar á þrælahald skóku alla Ameríku. Eftir að hafa bundið enda á frönsk yfirráð og bannað þrælahald tókst fyrrverandi þrælunum að berjast fyrir nýfengnu frelsi sínu og halda í sjálfstæði frá hvítum Evrópumönnum.  Atburðurinn var stærsta þrælauppreisn síðan Spartakus leiddi misheppnaða uppreisn gegn rómverska lýðveldinu nærri því 1,900 árum fyrr. Hugmyndir um yfirburði hvítra manna og um vanmátt þræla til að vinna og viðhalda frelsi sínu voru hraktar og skipulag og eldmóður byltingarmannanna skaut þræleigendum víðs vegar um heim skelk í bringu.

Sjá einnig
 Henri Christophe
 Jean-Jacques Dessalines
 Toussaint Louverture

Tilvísanir

Byltingar
Saga Haítí
Borgarastyrjöldin í Búrúndí

Borgarastyrjöldin í Búrúndí var borgarastyrjöld í Búrúndí og Austur-Kongó sem stóð frá 1993 til 2006. Borgarastyrjöldin var afleiðing af langvinnum átökum þjóðarbrota tútsa og hútúa og hófst þegar fyrsti lýðræðislega kjörni forseti Búrúndí, Melchior Ndadaye, var myrtur af öfgamönnum úr hópi tútsa. Um langt skeið hafði herinn verið aðallega skipaður tútsum en hútúar verið í meirihluta í landinu. Talið er að um 100.000 hafi verið drepin í átökunum sem fylgdu í kjölfarið. Þann 6. apríl 1994 lést eftirmaður Ndadayes, Cyprien Ntaryamira, ásamt forseta Rúanda, Juvénal Habyarimana, þegar þota þeirra var skotin niður í Kigali með flugskeyti. Atvikið varð til þess að þjóðarmorðið í Rúanda hófst og hundruð þúsunda flóttamanna þaðan flykktust yfir landamærin. Árið 1996 framdi herforinginn Pierre Buyoya valdarán og hóf friðarviðræður en helstu skæruliðahreyfingar hútúa neituðu að skrifa undir friðarsamkomulag. Árið 2003 tók hútúinn Domitien Ndayizeye við forsetaembættinu og gerði friðarsamkomulag sem fól í sér að skæruliðahreyfingar hútúa yrðu hluti af her landsins. Þann 15. apríl 2006 var 12 ára útgöngubanni aflétt sem markar endalok styrjaldarinnar. Talið er að um 300.000 manns hafi týnt lífi. 

Borgarastríð
Saga Búrúndí
Stríð á 20. öld
Stríð á 21. öld
Kobbi kviðrista

Kobbi kviðrista (enska: Jack the Ripper) er viðurnefni á óþekktum raðmorðingja sem talið er að hafi verið á ferli í fátækrahverfum Whitechapel-hverfis í London árið 1888. Nafnið „Jack the Ripper“ kom úr bréfi til fjölmiðla frá sendanda sem sagðist vera morðinginn og fékk mikla umfjöllun í dagblöðum. Nú er almennt talið að bréfið hafi verið blekking og að fjölmiðlar hafi hugsanlega skrifað það sjálfir til að auka áhuga á umfjölluninni og sölu blaðanna. Morðinginn var kallaður „Whitechapel-morðinginn“ og „Leðursvuntan“ í rannsóknargögnum lögreglunnar og í umfjöllun fjölmiðla í byrjun.

Morðin sem eignuð eru Kobba kviðristu voru flest á vændiskonum sem bjuggu og unnu í austurhluta London og voru skornar á háls og á kvið. Þar sem líffærum hafði verið stolið úr a.m.k. þremur fórnarlambanna fóru tilgátur á kreik um að morðinginn væri læknir eða skurðlæknir að mennt. Orðrómur um að morðin tengdust varð ákafari í september og október árið 1888 þegar lögreglan og fjölmiðlar fengu bréf frá manni sem sagðist vera morðinginn. Bréf merkt „frá helvíti“ barst George Lusk, forseta sjálfboðavarðsveitar í Whitechapel, og með því fylgdi hálft nýra úr manneskju sem átti að vera úr einu fórnarlambinu. Almenningur fór í síauknum mæli að trúa því að einn raðmorðingi undir nafninu „Kobbi kviðrista“ stæði að baki Whitechapel-morðunum, bæði vegna þess hve illyrmisleg morðin voru og hvernig fjölmiðlarnir fjölluðu um þau.

Dagblaðaumfjöllunin um morðin gerði Kobba kviðristu alræmdan á alþjóðavísu og eins konar goðsögn sem lifir enn góðu lífi myndaðist í kring um þessa dularfullu persónu. Lögreglurannsókn á ellefu morðum í Whitechapel til ársins 1891 tókst ekki að tengja öll drápin afdráttarlaust við morð ársins 1888. Fimm fórnarlömb – þær Mary Ann Nichols, Annie Chapman, Elizabeth Stride, Catherine Eddowes og Mary Jane Kelly – sem drepnar voru frá 31. ágúst til 9. nóvember 1888 eru yfirleitt taldar hafa orðið fyrir barðinu á sama morðingjanum. Fyrstu fjórar vændiskonurnar drap morðinginn á götum úti en þá síðustu á heimili hennar. Sökum þess var hún verst farin og talið er að ástæðan sé sú að morðinginn hafði meiri tíma og næði til að svívirða hana en þær fyrri.

Morðgátan hefur aldrei verið leyst og sögurnar sem myndast hafa í kringum hana eiga meira skylt við flökkusögur, samsæriskenningar og getgátur en við sagnfræði. Upp hefur komið fjöldi kenninga um nafn og ásetning morðingjans og kenningar hafa jafnvel tengt meðlimi bresku krúnunnar við morðin. Líklegast er talið að þetta hafi verið almúgamaður sem enginn tók eftir í hverfi þar sem glæpamenn og vændiskonur héldu til. Engin sönnunargögn hafa varðveist til þessa dags.

Tenglar

Heimild 
 

Breskir raðmorðingjar
Bălțați

Bălțați er sveitarfélag í Iași-sýslu, Rúmeníu. Sjö þorp eru í sveitarfélaginu: Bălțați, Cotârgaci, Filiași, Mădârjești, Podișu, Sârca og Valea Oilor.

Rúmenía
Eid al-Fitr

Eid al-Fitr (arabíska: عيد الفطر‎‎ ʻĪd al-Fiṭr, „fösturofshátíð“) er mikilvæg trúarhátíð í Íslam sem markar lok föstumánaðarins Ramadan. 

Eid al-Fitr er fyrsti dagur mánaðarins Shawwal. Dagsetningin er breytileg auk þess sem hún er ólík milli staða þar sem mánuðirnir eru tunglmánuðir sem byggjast á útreikningum trúarleiðtoga á hverjum stað. Venjulega hefst Eid al-Fitr við sólarlag þegar nýtt tungl sést eftir 29. dag fyrri tunglmánaðar. Hátíðin stendur í 1-3 daga. Á þessum dögum taka múslimar þátt í sérstökum bænum, gefa ölmusu og sýna af sér gleði. Fasta er bönnuð meðan á Eid al-Fitr stendur.

Eid al-Fitr er önnur af tveimur Eid-hátíðum. Hin er fórnarhátíðin Eid al-Adha.

Íslam
Íslamskar trúarhátíðir
Drullumall

Drullumall var fyrsta breiðskífa hljómsveitarinnar Botnleðju frá Hafnarfirði. Platan kom út í nóvember árið 1995 hjá útgáfunni Rymur. Platan inniheldur 12 lög samin af hljómsveitinni. Platan er í 72.sæti í bókinni 100 bestu plötur Íslandssögunnar eftir Jónatan Garðarsson og Arnar Eggert Thoroddssen.

Lagalisti
Þið eruð frábær
Heima er best
Hugarheimur
Hinn óbyggilegi heimur
Viltu vera memm?	
Súrmjólk
Ferðalagið
Árekstur
Húsi
Bull
Útsölusmakk
Súpertilboð

Íslenskar breiðskífur
Hljómplötur gefnar út árið 1995
Halimah Yacob

Halimah binti Yacob (Jawi: حاليمه بنت ياچوب; fædd 23 ágúst 1954) er singapúrskur stjórnmálamaður sem er 8. og núverandi forseti Singapúr. Áður var hún meðlimur stjórnarflokksins People's Action Party (PAP) og var níundi forseti þingsins, frá janúar 2013 til ágúst 2017. 

7. ágúst 2017 sagði hún af sér sem þingmaður, forseti þingsins og úr PAP, til að verða frambjóðandi fyrir forsetakosningarnar 2017 þar sem aðeins stjórnmálamenn af minnihlutaþjóðerni máttu bjóða sig fram (þjóðernishópar rótera forsetaembætti milli sín).

Þann 13. september 2017 varð hún sjálfkjörinn forseti án mótframboðs.  Halimah var svarin inn næsta dag og er fyrsti kvenkyns forsetinn í sögu landsins.

Tilvísanir 

Fólk fætt árið 1954
Forsetar Singapúr
Borce Ilievski

Borce Ilievski Sansa (f. 3. ágúst 1972) er íslenskur körfuknattleiksþjálfari af makedónískum uppruna, fæddur í Stip. Hann hefur þjálfað á Íslandi síðan 2006 og er núverandi þjálfari ÍR í Úrvalsdeild karla. Hann þjálfaði Tindastól í Úrvalsdeild karla á árunum 2010 til 2011 og leiddi KFÍ til sigurs í 1. deild karla vorið 2010.

Heimildir

Íslenskir körfuknattleiksþjálfarar
Iveta Mukuchyan

Iveta Mukuchyan (armenska: Իվետա Մուկուչյան; fædd 14. október 1986) er armensk söngkona, lagahöfundur, fyrirsæta og leikkona. Hún er fædd í Jerevan en flutti til Hamborg í Þýskalandi árið 1992. Árið 2009 snéri Iveta aftur til Armeníu og tók þátt í fjórðu seríu af Hay Superstar, þar sem hún lenti í fimmta sæti. Árið 2012 tók hún þátt í annari seríu af The Voice Germany.

Hún söng lagið LoveWave sem var framlag Armeníu í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið 2016. Þar endaði hún í sjöunda sæti með 249 stig.

Mukuchyan, Iveta
Þátttakendur í söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva