alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Lambastaðir

Lambastaðir voru bær á sunnanverðu Seltjarnarnesi, ein helsta jörðin í Seltjarnarneshreppi hinum forna, útvegsjörð, prestssetur og um tíma biskupssetur. Í landi Lambastaða hófst fyrsta þéttbýlismyndun í landi núverandi sveitarfélags, snemma á 20. öld.

Reykjavíkurprestur sat á Lambastöðum um 200 ára skeið. Þegar séra Geir Vídalín varð biskup Skálholtsbiskupsdæmis 1797 og flytja átti biskupsdæmið til Reykjavíkur fékkst ekki húsnæði fyrir biskupinn í kaupstaðnum og varð því úr að hann sat áfram á Lambastöðum og var þar biskupssetur um tíu ára skeið. Raunar mun Geir líka hafa viljað vera um kyrrt, þótti betra að stunda búskap á Lambastöðum en í kaupstaðnum og „Seltirningar siðugri en þeir í Vík“. Séra Brynjólfur Sívertsen, sem tók við af Geir sem dómkirkjuprestur, settist að í Seli.

Geir biskup var afar gestrisinn og gjöfull við þurfamenn og var mikil umferð að Lambastöðum og margir sem fengu þar mat. Sagt er að Geir hafi einhverntíma sagt að það væru tveir staðir þar sem aldrei slokknaði eldur, í helvíti og á Lambastöðum, og átti þá við að þar væri stöðugt verið að elda mat handa gestum og gangandi. Árið 1807 var svo komið að Geir, sem  þá var orðinn biskup alls Íslands, varð gjaldþrota. Var honum þá gert að flytja frá Lambastöðum og í Aðalstræti 10, þar sem honum voru skammtaðar ákveðnar vörur til lífsviðurværis.

Þegar Seltjarnarneshreppur hinn nýi var stofnaður 1948 bjuggu þar um 500 manns, langflestir í Lambastaðahverfi. Landamerki Reykjavíkur og Seltjarnarness eru enn í dag að mestu hin sömu og gömlu landamerkin milli Víkur annars vegar og Lambastaða og Eiðis hins vegar.

Heimildir 
 

Íslenskir bæir
Seltjarnarnes
Eiríkur Knútsson

Eiríkur Knútsson (d. 10. apríl 1216), einnig nefndur Eiríkur 10. og Eiríkur 2., var konungur Svíþjóðar frá 1208 til dauðadags. Hann var sonur Knúts Eiríkssonar Svíakonungs og konu hans, en nafn hennar er óvíst.

Fæðingarár Eiríks er óþekkt en hann og bræður hans þrír, Jón, Knútur og Jóar, voru allir börn eða unglingar þegar faðir þeirra dó og var því enginn þeirra tekinn til konungs, heldur varð Sörkvir yngri, sonur Karls Sörkvissonar sem verið hafði konungur á undan Knúti, næsti konungur. Bræðurnir bjuggu áfram við hirðina, allt til 1203, en þegar þeir fullorðnuðust fóru þeir að gera kröfur til krúnunnar. Sörkvir sinnti því ekki og bræðurnir fóru til Noregs. Þar fengu þeir stuðning og sneru aftur með herlið 1205 en biðu ósigur í orrustunni við Älgarås. Þar féllu hinir bræðurnir þrír en Eiríkur komst undan og flúði til Noregs. 

Þar dvaldi hann næstu þrjú ár en kom aftur 1208 með herlið og vann sigur á Sörkvi. Sörkvir komst undan og reyndi að vinna ríkið aftur en féll í orrustunni við Gestilren 1210. Í nóvember sama ár var Eiríkur krýndur konungur Svíþjóðar og er það fyrsta krýningin sem vitað er um með vissu í Svíþjóð. Þegar Snorri Sturluson var í Svíþjóð árið 1219 var honum gefið merki það (fáni) sem borið hafði verið fyrir herliði Eiríks í orrustunni við Gestilsvein (Gestilren).

Um það leyti sem Eiríkur var krýndur gekk hann að eiga Ríkissu, dóttur Valdimars mikla Knútssonar Danakonungs og systur Valdimars sigursæla, sem þá var orðinn konungur, og bætti það mjög samskiptin við Danmörku, sem fram að því hafði stutt konunga af Sörkvisætt.

Fátt er vitað um ríkisstjórnarár Eiríks en árið 1216 staðfesti Innósentíus III páfi, sem fram að því hafði verið hlutlaus í deilum Eiríks- og Sörkvisætta, rétt Eiríks til yfirráða, ekki bara yfir Svíþjóð, heldur einnig til þeirra svæða sem honum tækist að vinna af heiðingjum. Bréfið gagnaðist þó lítt því það barst ekki fyrr en eftir lát Eiríks og þá hafði Jóhann Sörkvisson verið tekinn til konungs en ekki sonur Eiríks, Eiríkur hinn smámælti og halti, sem fæddist eftir lát föður síns.

Auk Eiríks áttu Eiríkur Knútsson og Ríkissa drottning að minnsta kosti þrjár dætur. Ein þeirra var Ingibjörg, sem giftist Birgi jarli Magnússyni og var móðir konunganna Valdimars Birgissonar og Magnúsar hlöðuláss.

Heimildir 
 
 

Svíakonungar
Saga Svíþjóðar
Sörkvir eldri

Sörkvir eldri (d. 25. desember 1156) var konungur í Svíþjóð frá því um 1130 og til dauðadags. Hann var ættfaðir Sörkvisættar. Hann var auðugur höfðingi frá Austur-Gautlandi og hét faðir hans Kolur samkvæmt Skáldatali. Hann var hylltur sem konungur skömmu eftir 1130 og vann síðan Vestur-Gautland af Magnúsi sterka, syni Níelsar Danakonungs.

Sörkvir var konungur í um 26 ár en fátt er þó vitað um hann. Samkvæmt rússneskum heimildum urðu átök á milli Svía og Garðaríkis 1142 en þá hafði friður ríkt þar á milli í heila öld. Sörkvir styrkti ríki sitt og völd með giftingum. Fyrri kona hans var Úlfhildur Hákonardóttir, ekkja Inga yngri, sem var konungur Svíþjóðar 1110-1125. Hún var af norskri höfðingjaætt og styrkti Sörkvir því bæði tengsli við Noreg og við ætt Inga konungs. Raunar hafði hún í millitíðinni verið gift Níels Danakonungi en sagði skilið við hann. Seinna giftist Sörkvir Ríkissu af Póllandi, sem áður hafði verið gift Magnúsi sterka og síðan Volodar fursta af Minsk.

Sörkvir er sagður hafa átt í stríði við Svein Eiríksson Danakonung upp úr 1150. Knútur stjúpsonur hans, sonur Ríkissu og Magnúsar sterka, var meðkonungur Sveins, sem lét svo drepa hann 1157. Þá hafði Sörkvir sjálfur verið drepinn en það gerðist á jóladag 1156, þegar hann var að fara til morgunmessu. Morðinginn var hestasveinn hans. Grunur lék á Magnús Hinriksson stæði að baki morðinu, en hann gerði kröfu til krúnunnar sem dóttursonur Inga hins yngri. Það var þó Eiríkur helgi sem varð konungur eftir Sörkvi en Magnús lét drepa hann nokkrum árum síðar og varð sjálfur konungur skamma hríð.

Með Úlfhildi átti Sörkvir meðal annars synina Jóhann, sem var drepinn vegna kvennaráns sem hann framdi, og Karl, sem varð konungur Svíþjóðar 1161, og dótturina Ingigerði, sem giftist stjúpbróður sínum, Knúti Magnússyni Danakonungi. Þau voru barnlaus. Með Ríkissu átti Sörkvir soninn Búrisláf og einnig átti hann son sem Kolur hét en óvíst er hver móðir hans var. Báðir gerðu þeir kröfu til krúnunnar en féllu fyrir Knúti konungi Eiríkssyni.

Heimildir 
 
 

Svíakonungar
Saga Svíþjóðar
Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1996

Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1996 var 41. skipti sem Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva var haldin en hún var haldin í Spektrum í Ósló í Noregi 18. maí árið 1996. Haldin var undankeppni í mars 1996 þar sem að lögum var fækkað úr 29 í 23. Rússland,Ísrael,Danmörk,Þýskaland & Ungverjaland duttu út. Rúmenía ætlaði að koma aftur eftir hlé 1995 og Makedónía ætlaði að gera frumþáttöku en duttu bæði löndin út. Þýskaland og Ungverjaland hefðu dottið út vegna lélegs árangurs 1995 en Danmörk,Rúmenía,Rússland og Makedónía hefðu getað verið með. Hugsanlega hefðu Portúgal,Belgía og Bosnía og Hersegóvinía dottið út í staðinn fyrir löndin fyrir utan Þýskaland og Ungverjaland en árangur Portúgals þetta ár var sá besti hingað til.

1996
1996
Bernarsáttmáli til verndar bókmenntum og listaverkum

Bernarsáttmáli til verndar bókmenntum og listaverkum oftast kallaður aðeins Bernarsáttmálinn er alþjóðasamningur sem fjallar um gagnkvæma vernd höfundaréttar í aðildarlöndum. Fyrsta útgáfa samningsins var samþykkt í Bern í Sviss árið 1886. Grunnstoðir sáttmálans eru gagnkvæmni milli ríkja (þ.e. að erlend verk njóti sömu verndar og innlend í hverju landi) og sjálfvirkni réttarins sem má ekki vera háður neinum formlegum skilyrðum eins og t.d. skráningu verksins.

Sáttmálinn var saminn að undirlagi Victors Hugo og samtakanna Association Littéraire et Artistique Internationale. Hann byggist á franska höfundaréttarhugtakinu droit d'auteur sem felur í sér að höfundaréttur verður til sjálfkrafa um leið og hugmynd verður að hugverki með því að henni er fengið fast form en copyright-löggjöfin fól þá í sér að höfundur þurfti að sækja sérstaklega um eða tilkynna um höfundarétt. Sáttmálinn var saminn í kjölfarið á Parísarsamþykkt um vernd eignarréttinda á sviði iðnaðar frá 1883 sem fjallaði um hin svið hugverkaréttar: einkaleyfi, vörumerki og verndun iðnhönnunar. 

Upphaflega var Bernarsáttmálinn með eigin stofnun líkt og Parísarsáttmálinn en 1893 sameinuðust þær í eina Sameinaða stofnun um vernd hugverkaréttinda. 1967 var nafni þessarar stofnunar breytt í Alþjóðahugverkastofnunin (WIPO) sem varð stofnun innan Sameinuðu þjóðanna árið 1974. 

Bernarsáttmálinn hefur verið endurskoðaður nokkrum sinnum frá upphafi: í París 1896, Berlín 1908, Bern 1914, Róm 1928 (sæmdarréttur og gildistími 50 ár frá dauða höfundar), Brussel 1948 (kvikmyndir og ljósmyndir), Stokkhólmi 1967 (þriggja skrefa prófið fyrir undanþágur frá einkarétti höfundar), París 1971 og endurskoðaður 1979. Bretland undirritaði sáttmálann árið 1887 en staðfesti ekki stóra hluta hans fyrr en með Copyright, Designs and Patents Act árið 1988. Bandaríkin neituðu lengi vel að undirrita samninginn þar sem hann fól í sér miklar breytingar á bandarískum höfundalögum. Bandaríkin urðu fyrst aðilar að samningnum árið 1989. 

Ísland undirritaði samninginn fyrst 7. september 1947 löngu á eftir hinum Norðurlöndunum sem höfðu lengi kosið að virða sáttmálann gagnvart íslenskum höfundum en bentu jafnan á að Íslendingar gerðu ekki hið sama gagnvart öðrum. Rithöfundafélag Íslands og Bandalag íslenskra listamanna höfðu barist fyrir því að Ísland gerðist aðili að Bernarsambandinu frá því á 3. áratugnum. Fullgilding fól í sér breytingar á lögum um rithöfundarétt og prentfrelsi. Endurskoðaður texti Bernarsáttmálans frá 1971 var útfærður með sérstökum höfundalögum 1972.

Tengt efni
 Genfarsamþykkt um höfundarétt 
 Samningur Alþjóðaviðskiptastofnunarinnar um hugverkarétt í viðskiptum (TRIPS)
 Höfundaréttarsáttmáli Alþjóðahugverkastofnunarinnar

Alþjóðasamningar
Höfundaréttur
Bernarsáttmálinn

Bernarsáttmálinn getur átt við:
 Bernarsáttmáli til verndar bókmenntum og listaverkum
 Bernarsamningurinn um vernd villtra dýra, plantna og vistgerða í Evrópu
 Bernarsamningurinn um póstþjónustu 
 Bernarsáttmálinn (1906) um bann við notkun fosfórs í eldspýtum

Alþjóðasamningar
Bern
Alþjóðahugverkastofnunin

Alþjóðahugverkastofnunin (enska: World Intellectual Property Organization eða WIPO) er ein af 16 sérhæfðum stofnunum innan Sameinuðu þjóðanna með höfuðstöðvar í Genf, Sviss. Stofnunin var sett á fót árið 1967 til að „hvetja sköpun og stuðla að vernd hugverkaréttinda um allan heim“. 

Aðildarríki WIPO eru 184 talsins eða nánast öll þau ríki sem eru aðilar að Sameinuðu þjóðunum. Stofnunin hefur yfirumsjón með 24 alþjóðasamningum. Núverandi forstöðumaður er austurríski lögfræðingurinn Francis Gurry sem tók við embætti árið 2008. Stofnunin hefur nokkra sérstöðu meðal stofnana Sþ þar sem mest af tekjum hennar koma ekki frá aðildarríkjunum heldur í gegnum rekstur alþjóðaskrifstofu stofnunarinnar sem rekur kerfi fyrir beitingu hugverkaréttinda og skráningu hugverka (Samstarfssamningur um einkaleyfi (PCT), Alþjóðlegt skráningarkerfi vörumerkja (Madrídarkerfið) og Hagsamþykktin um alþjóðlega skráningu iðnhönnunar (Hag-kerfið)). 

Forveri WIPO var alþjóðastofnunin Bureaux Internationaux Réunis pour la Protection de la Propriété Intellectuelle (BIRPI) sem var sett á stofn árið 1893 til að hafa umsjón með Parísarsamþykkt um vernd eignarréttinda á sviði iðnaðar frá 1883 og Bernarsáttmála til verndar bókmenntum og listaverkum frá 1886. Alþjóðahugverkastofnunin var stofnuð með Samningi um stofnun Alþjóðahugverkastofnunarinnar sem gekk í gildi árið 1970. Stofnunin varð ein af stofnunum Sameinuðu þjóðanna árið 1974.

Alþjóðaviðskipti
Hugverkaréttur
Sérstofnanir Sameinuðu þjóðanna
Blog.is

blog.is er íslenskt bloggsvæði sem Árvakur hf á og rekur.

Bloggsvæðið tengist fréttamiðlinum mbl.is en bloggarar geta tengt fréttir af mbl.is inn á bloggsíður sínar. Um árabil hefur blog.is verið fjölsóttasti íslenski bloggvefurinn.

Tenglar 
 blog.is

Íslenskar vefsíður
Álftaver

Álftaver er lítil og flatlend sveit í  Vestur-Skaftafellssýslu, vestan við Kúðafljót og austan við  Mýrdalssand, en að norðan fellur áin Skálm á byggðarmörkum. Sveitin er stundum nefnd Ver. Hún myndaði  Álftavershrepp og Þykkvabæjarklausturssókn. Gengið hefur á byggðina í  Kötlugosum.

Jarðmyndanir 
Í Ytra-Eldgjárhrauni í Álftaveri er þyrping af gervigígum.

Bæjaröð í manntali 1801 

 Mýrar
 Sauðhúsanes
 Þykkvabæjarklaustur
 Hraungerði
 Bólhraun
 Hraunbær
 Herjólfsstaðir
 Holt
 Skálmarbær
 Jórvík

Forn eyðibýli 

 Dynskógar
 Laufskálar

Tilvísanir

Heimildir 

 Gissur Jóhannesson og Jón Ísleifsson: "Álftavershreppur", Sunnlenskar byggðir VI, bls. 287-329, Búnaðarsamband Suðurlands 1985.
 Þorsteinn Jósepsson: Landið þitt, bls. 12, Reykjavík 1966.

Vestur-Skaftafellssýsla
Minþakseyri

Minþakseyri var forn höfn í  Vestur-Skaftafellssýslu. Þangað voru hafskipasiglingar.

Frásögn Landnámu 

"Ingólfur tók þar land, er nú heitir Ingólfshöfði, en Hjörleif rak vestur fyrir land, og fékk hann vatnfátt. Þá tóku þrælarnir írsku það ráð að hnoða saman mjöl og smjör og kölluðu það óþorstlátt. Þeir nefndu það minnþak. En er það var tilbúið, kom regn mikið, og tóku þeir þá vatn á tjöldum. En er minnþakið tók að mygla, köstuðu þeir því fyrir borð, og rak það á land, þar sem nú heitir Minnþakseyri. Hjörleifur tók land við Hjörleifshöfða, og var þar þá fjörður, og horfði botninn inn að höfðanum." Minþakseyri var samkvæmt þessu á milli  Ingólfshöfða og  Hjörleifshöfða. Á korti frá 1595 finnst hún sett vestan við Kúðafljót, óvíst um nákvæmni. Hún gæti hafa horfið í  Kötlugosum.

Tilvísanir 

Vestur-Skaftafellssýsla
Eyjólfur Sæmundsson

Eyjólfur Sæmundsson (d. 1158) í Odda á Rangárvöllum var prestur og ef til vill goðorðsmaður.

Sturlunga 
Í ættartölum framarlega í Sturlungusafninu stendur: „ Sæmundur hinn fróði átti Guðrúnu, dóttur Kolbeins Flosasonar. Þeirra börn voru þau Eyjólfur prestur og Loftur prestur og Loðmundur og Þórey, er átti Þorvarður Ólafsson.“ Í 126. kafla af Íslendingasögu í sama safni stendur, að Eyjólfur Sæmundarson hafi átt hálfan Oddastað, sem Loftur og Loðmundur bræður hans hafi tekið í arf.

Þorláks saga 
Í þriðja kafla af Þorláks sögu hinni elstu stendur, að móðir Þorláks biskups vildi koma honum til mennta, og „réðust þau mæðgin í hinn æðsta höfuðstað í Odda undir hönd Eyjólfi presti Sæmundarsyni, er bæði hafði höfðingsskap mikinn og lærdóm góðan, gæsku og vitsmuni gnægri en flestir aðrir. Og heyrðum vér hinn sæla Þorlák það vitni bera honum, að hann þóttist trautt þvílíkan dýrðarmann reynt hafa sem hann var... svo bar oft til, þá er vér hældum hans góðum háttum, að hann kvað það vera siðvenjur Eyjólfs fóstra síns Sæmundarsonar... Eyjólfur virti Þorlák mest allra sinna lærisveina um það allt, er til kennimannsskapar kom...“ Eyjólfur kann að hafa hvatt og styrkt Þorlák til að stunda sem nýlega vígður prestur framhaldsnám í París.

Tilvísanir 

Íslenskir prestar
Uffa Fox

Uffa Fox (15. janúar 1898 – 26. október 1972) var breskur skútuhönnuður og siglingaáhugamaður. Hann fæddist á Wight-eyju og ólst upp í Cowes þar sem hann setti upp bátasmiðju 21 árs gamall. Hann var upphafsmaður fleytikænunnar og einn af þeim fyrstu sem nýttu masturstaugar í hönnun sinni. Eftir Síðari heimsstyrjöld nýtti hann sér mikið mótaðan krossvið sem byggingarefni. 1947 vingaðist hann við Filippus hertoga og tók oft þátt í Cowes-vikunni með honum. Hann kenndi börnum Filippusar og Elísabetar að sigla. 

Meðal báta sem Fox hannaði eru Flying Fifteen, National 12, Albacore, Firefly og Javelin.

Enskir skútuhönnuðir
Dart 18

Dart 18 er 18 feta (5,5 metra) löng tvímenningstvíbytna úr glertrefjum hönnuð árið 1975 af enska skútuhönnuðinum Rodney March sem líka hannaði Tornado-tvíbytnuna. Dart 18 er ekki með fellikjöl eins og Tornado heldur ugga aftarlega á skrokkunum. Dart 18 er með eitt fullsprekað stórsegl og fokku með tveimur stuttum sprekum. Masturstaug er fyrir annan siglingamanninn.

Tvíbytnur
Kúðafljót

Kúðafljót í  Vestur-Skaftafellssýslu er ein af mestu jökulám Íslands. Í rauninni er það þó samsafn margra vatnsfalla af stóru vatnasvæði á Suðurlandi. Upphaf Kúðafljóts telst þó þar sem Hólmsá, Tungufljót og stór hluti Eldvatns mætast þar sem heitir Flögulón og rennur það þaðan til suðurs, vestan Álftavera og Þykkvabæjarklaustur til sjávar á Meðallandssandi.

Samkvæmt Landnámu dregur áin nafn sitt af skipi Vilbalda sem Kúði hét, en þar segir: „Hann fór af Írlandi og hafði skip það, er Kúði hét; hann kom í Kúðafljótsós.“ Óstaðfestar sagnir eru til um að Kúðafljót hafi verið skipgengur fjörður og þar hefi verið kaupstaður á eyjunni Kúðahólma.  Fannst þar skiphald af járni sem sumir telja sönnun þess.

Tenglar
 www.nat.is Kúðafljót  (skoðað 15.apríl 2112)
 Openstreetmap Kúðafljót

Jökulár á Íslandi
Vestur-Skaftafellssýsla
Eysteinn Erlendsson

Eysteinn Erlendsson (um 1120 – 26. janúar 1188) var erkibiskup í Niðarósi frá 1160. Hann var í Noregi tekinn í helgra manna tölu. Afi hans í föðurætt var Íslendingur. Eysteinn sendi bréf til Íslands um kirkjumál, sem eru prentuð í Íslenzku fornbréfasafni, og vígði tvo íslenska biskupa,  Brand Sæmundsson og  Þorlák Þórhallsson.

Tenglar 
 Diplomatarium Islandicum I,  Kaupmannahöfn 1857-1876. Skoðað 5. september 2010 (pdf 64 MB).
 Per Einar Odden á vefnum Den Katolske Kirke i Norge: Den hellige Eystein Erlendson. Skoðað 27. ágúst 2010.
 Sigurður Ragnarsson á vefnum Helgisetur: Eysteinn Erlendsson. Skoðað 27. ágúst 2010.
 Antonio Borrelli á vefnum Santi, beati e testimoni: Sant' Agostino Erlandsson. Skoðað 27. ágúst 2010.
 Vefur Ágústínusarkanoka um helga menn . Skoðað 27. ágúst 2010.

Dýrlingar
Kaþólska kirkjan
Norðmenn
Jón Þorsteinsson (söngvari)

Jón Þorsteinsson (fæddur 11. október 1951) er íslenskur tenórsöngvari sem hefur lengstum starfað í Hollandi við Ríkisóperuna í Amsterdam, eða frá árinu 1980. Hann hlaut verðlaun í óratóríusöngkeppninni í Amsterdam árið 1983. 

Jón stundaði fyrst söngnám í Noregi og í þrjú ár söng hann við Det Jyske Musikkonsvervatorium í Árósum. Síðan stundaði hann nám á Ítalíu og um tveggja ára skeið söng hann fyrstur Íslendinga í óperukór Wagner-tónlistarhátíðarinnar í Bayreuth í Þýskalandi. Hann hefur einnig túlkað og sungið kirkju- og nútímatónlist víðs vegar um Evrópu, unnið til verðlauna á þeim vettvangi og sungið einsöng á óperusviði og með kórum í flestum löndum Evrópu og í Bandaríkjunum. Jón hefur einnig tekið þátt í starfi Pólýfónkórsins sem einsöngvari og einnig með Kór Langholtskirkju, Fílharmóníukórnum og Passíukórnum á Akureyri.

Tenglar 
 Jón Þorsteinsson; grein í DV 1991

Íslenskir söngvarar
Eiríkur Ívarsson

Eiríkur Ívarsson (dáinn 1213) var biskup í Stafangri frá 1171 og erkibiskup í Niðarósi frá 1188. Hann var góðrar ættar og hafði menntast í Viktorsklaustrinu í París. Eysteinn Erlendsson hafði vígt hann biskupsvígslu og bent á hann sem eftirmann sinn á stóli erkibiskups. Eiríkur lenti í deilum við Sverri konung og varð landflótta fyrir honum en páfinn bannfærði Sverri. Þessi ár dvaldist Eiríkur í Danmörku á vegum Absalons erkibiskups. En eftir að konungaskipti voru orðin í Noregi 1202, sættist Eiríkur við hinn nýja konung Hákon Sverrisson og sneri heim til stóls síns. Hann var þá orðinn blindur.

Eiríkur var 1178 einn af þeim þremur biskupum, sem voru að vígslu  Þorláks helga, og vitnaði að honum látnum um heilagleika hans.

Tenglar 
 Martinsen, Olav @ Den Katolske Kirke i Norge: Eirik Ivarsson. Skoðað 28. ágúst 2010.

Saga Noregs
Kaþólska kirkjan
Norðmenn
Magnús Erlendsson

Magnús Erlendsson (um 1076 – 16. apríl 1115) var jarl á Orkneyjum. Hann var leiddur til höggs, sem var kallað píslarvætti. Hann var síðan álitinn helgur maður, sem Leó páfi XIII. staðfesti 1898. Á Norðurlöndum er Magnús talinn með norskum dýrlingum en í sumum öðrum löndum telst hann með skoskum dýrlingum.

Sögur 
Af Magnúsi eru sögur:
 Legenda de Sancto Magno
 Magnúss saga skemmri
 Magnúss saga lengri

Finnbogi Guðmundsson gaf sögurnar út í Reykjavík 1965: Orkneyinga saga, Íslenzk fornrit XXXIV.

Tenglar 
 Arduino, Fabio @ Santi, beati e testimoni: San Magno di Orkney. Skoðað 28. ágúst 2010.
 Odden, séra Per Einar @ Den Katolske Kirke i Norge: Den hellige Magnus Orknøyjarl. Skoðað 28. ágúst 2010.
 Stadlers Vollständiges Heiligenlexikon: Magnus von Schottland. Skoðað 28. ágúst 2010.
 Ökumenisches Heiligenlexikon: Magnus von Schottland. Skoðað 28. ágúst 2010.

Saga Noregs
Dýrlingar
Norskir jarlar
Geirfuglasker (Reykjanesi)

Geirfuglasker er lítið sker skammt frá Reykjanesi í Gullbringusýslu. Eins og nafnið bendir til var skerið nytjað til veiða á geirfugli. Í þjóðsögunni um Rauðhöfða er talað mikið um Geirfuglasker. Geirfuglasker kemur mikið við sögu í kvæðinu Útnesjamönnum eftir Ólínu Andrésdóttur. Því lýkur á orðunum:

Nú eru þau sokkin í sæ, þessi sker;
enginn geirfugl heldur
til í heiminum er.
En sjómönnunum sunnlensku með siglandi fley
reist hafa þau bautastein,
sem brothætt mun ei.

Þjóðin geymir söguna öld eftir öld;
minning hennar lýsir
eins og kyndill um kvöld.''

Suðurnes
Eyjar við Ísland
Ljósop

Í ljósmyndun er talað um ljósop á linsum. Einfalda skýringin á því hvað ljósop sé  er að það sé stærð opsins sem ljósið fellur í gegnum í linsunni. Stærð ljósops er stillanleg. Breyting á stærð ljósops er ein þriggja þátta sem hafa áhrif á lýsingu myndar. Hinir þættirnir eru lokuhraði og ljósnæmi. 

Ljósop er ekki föst stærð í millimetrum heldur er ákveðið hlutfall miðað við brennivídd fræðilegrar linsu. Hér er talað um fræðilega linsu vegna þess að fjöldi glerja, gerð þeirra og yfirborðsmeðhöndlun getur raskað því hlutfalli. Linsuframleiðendur leitast við að miða ákveðið ljósop við þá birtu sem fellur í gegnum linsuna á myndflöguna eða filmuna. Þess vegna er oft brugðið út frá fræðilegum stærðum en birtumagn á að vera það sama miðað við sama ljósop í mismunandi linsum að öðru jöfnu. Ljósop dæmigerðrar linsu eru valin þannig  að við hvert ljósop upp tvöfaldaðist ljósmagnið sem fellur á myndflöguna. Slík breyting er kölluð eitt stopp í ljósmyndun. 

Dæmigerðar stærðir ljósopa eru 2,8  4  5,6   8  11  16  22  32. Hærri tala þýðir minna ljósop. 

Áður fyrr voru lokuhraðar einnig tilgreindir þannig að tíminn tvöfaldaðist eða helmingaðist milli stillinga. Hraðinn var tilgreindur sem hlutur úr sekúndu. Hraðinn 60 var þannig 1/60 úr sekúndu. Næsti hraði var 1/125 og síðan 1/250, 1/500 1/1000 þ.e.a.s. alltaf tvöföldun/helmingun á milli stillinga sem jafngildir einu stoppi. Dæmi: Mynd sem var rétt lýst með hraðanum 1/500 og ljósopi 8 var líka rétt lýst ef hraðinn var aukinn í 1/1000 og ljósopið stækkað í 5,6. 

Mest ljós kemst í gegn með stillingunni 2,8 en minnst á stillingunni 32. Til eru linsur með enn stærra ljósopi þ.e. enn lægri tölur. Linsur með mjög stóru ljósopi er kallaðar bjartar linsur í daglegu tali. Linsur með breytilegri brennivídd þ.e. zoom linsur geta verið með breytilegu minnsta ljósopi eftir þeirri brennivídd sem valin er. 

Stærð ljósops hefur áhrif á hvað er í fókus í myndinni. Þegar ljósop er lítið (há tala) næst bæði það sem er nálægt myndavélinni og það sem er fjarri henni í fókus. Svæðið sem er í ásættanlegum fókus er kallað fókusdýpt. Að jafnaði er 1/3 fókusdýptarinnar fyrir framan punktinn sem fjarlægðarstillingin er sett á og 2/3 fyrir aftan. 

Í landslagsmyndum er oftast leitast við að hafa lítið ljósop þ.e. djúpann fókus. Á sumum nýjum myndavélum er stilling sem auðkennd er með táknmynd fjalls. Þegar hún er valin leitast vélin við að hafa lítið ljósop. Önnur táknmynd sýnir mynd af andliti og velur þá vélin grunna fókusdýpt þ.e. stórt ljósop. Brennivídd linsu hefur líka áhrif á fókusdýpt. 

Þegar valin er sjálfvirk stilling sem leitast við að hafa ljósopið lítið eykst þörfin fyrir að halda myndavélinni stöðugri. Þar sem sama ljósmagn verður að falla á myndflöguna leitast myndavélin við að auka lýsingartímann. Hætt er við að minniháttar hreyfingar handarinnar þegar smellt er af komi fram sem óskírleiki ef ekki er stuðst við eitthvað.

Sveigja ljóssins og bylgjulengd gera það að verkum að minnsta ljósopið er ekki það sem skapar skarpasta fókusinn. Þumalfingursregla segir að skýrasti fókusinn verði að jafnaði þegar stillt er á ljósop í miðjum skala linsunnar. 

Ljósmyndun