alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hættir sagna

Sagnir hafa svokallaða hætti eftir því hvernig eitthvað er látið í ljós. Hættirnir sýna afstöðu málnotanda til þess sem stendur í setningunni, svo sem vissu og óvissu, möguleika, skipun, ósk.

Tegundir hátta

Framsöguháttur 
Framsöguhátturinn er sjálfgefni hátturinn og finnst í öllum tungumálum. Hann er notaður til að segja frá staðreyndum. Allt sem heyrir ekki undir annan hátt heyrir undir framsöguhátt.

Viðtengingarháttur 
Notkun viðtengingarháttarins er misjafn eftir málum. Hann er oft notaður í aukasetningum til að tjá óvissu, óskir, skipanir eða möguleika. Viðtengingarháttur er víða notaður í aukasetningum í íslensku:
Jón sagði að Þóra væri kærastan sín.
Ég held að Sara komi á morgun.
Fyrri setningin er dæmi um óbeina ræðu en í íslensku er viðtengingarhátturinn skyldubundinn í óbeinni ræðu. Síðari setningin er dæmi um notkun viðtengingarháttar til að tjá óvissu (viðtengingarhátturinn er mjög oft notaður með svona fullyrðingarsögnum eins og halda, hugsa, fullyrða, o.s.frv.).

Boðháttur 
Boðhátturinn er notaður til að gefa skipun. Undir mörgum kringumstæðum hljómar boðhátturinn ókurteis og því er hann notaður varlega. Í mörgum tungumálum er boðhátturinn myndaðir úr stofni sagnar, en í öðrum er sérstök boðháttarmynd. Í sumum málum er boðháttur til í fleiri persónum en annarri. Í íslensku er hann myndaður úr stofni sagnarinnar og viðskeyti sem er afleitt af persónufornöfn:
Taktu bókina! (tak- + þú)
Farið frá mér! (far- + (þ)ið)

Tengt efni 
 Háttarsögn
 Háttarögn
 Hættir sagna í íslensku

Málfræði
Sagnorð
Volkswagen

Volkswagen (þýska: Alþýðubíllinn, oft skammstafað sem VW) er þýskur bifreiðaframleiðandi staddur í Wolfsburg, Neðra-Saxlandi. Fyrirtækið var stofnað árið 1937 af Deutsche Arbeitsfront. Volkswagen er helsta merki Volkswagen Group fyrirtækis, sem á líka Audi, Bentley, Bugatti, Lamborghini, Porsche, SEAT, Škoda og vörubílaframleiðandann Scania. Árið 2009 sameinaðist fyrirtækið Porsche, undir stjórn Volkswagen, sem er í meiruhlutaeigu austurrísks-þýsku Porsche–Piëch fjölskyldunnar, afkomenda Ferdinand Porsche (1875–1951) og tengdasonar hans Anton Piëch (1894–1952).

Volkswagen er þekkt fyrir einkennandi (e. iconic) Volkswagen-bjölluna (e. Volkswagen Beetle), sem Ferdinand Porsche hannaði. var stærsti bílaframleiðandi í heiminum 2016 og 2017.  Volk á þýsku þýðir fólk, og því Volkswagen „bíll fólksins“, eða beinna „fólksvagn“, eða Alþýðubíllinn.

Volkswagen er borið fram  (á þýsku). Núverandi slagorð Volkswagen er Das Auto („bíllinn“). Áður var slagorðið Aus Liebe zum Automobil, sem þýðir „vegna ástar fyrir bílinn“.

Nokkur helstu bifreiða sem framleiddar hafa verið af Volkswagen eru „bjallan“, Golf, Polo og „rúgbrauð“.

Sagan 
Arið 1934 kom Adolf Hitler að gerð framleiðslunnar, skipaði fyrir um framleisðlu á bíl fyrir tvo fullorðna og þrjú börn. Tilgangurinn var að þýskar fjölskyldur gætu eignast bíl í gegnum sparnað  ("" – „sparaðu fimm mörk á viku til að keyra í eigin bíl“,  e. „Five Marks a week you must set aside, if in your own car you wish to ride“), sem um 336.000 manns gerðu.

Þýsk fyrirtæki
Þýskir bifreiðaframleiðendur
Írskur úlfhundur

Írskur úlfhundur er gríðar stórt hundarkyn ættað frá Írlandi.

Hundategundir
Afrikaner Weerstandsbeweging

The Afrikaner Weerstandsbeweging (AWB) eru samtök sem voru stofnuð af Eugene Terre'Blanche árið 1973 til að berjast fyrir sjálfstæðu lýðveldi afríkanskra Búa ("Volkstaat /Boerestaat") innan Suður-Afríku, byggðum á gildum nýfasisma og yfirráðum hvíta kynstofnsins.

Saga 
„Afrikaner Weerstandsbeweging“ (á ensku: Afrikaner Resistance Movement) eða AWB, voru stofnuð 7. júlí 1973 í bílskúr í bænum Heidelberg í Transvaal-héraði (nú Gauteng), suðaustur af Jóhannesarborg í Suður-Afríku. Leiðtogi samtakanna var Terre'Blanche sem hafði barist á sjöunda áratugnum gegn því sem hann kallaði „frjálslynda stefnu“ í B.J. Vorster, þá forsætisráðherra í Suður-Afríku og auknum áhrifum kommúnisma í Suður-Afríku.

Markmið
Markmið samtakanna var að koma á fót sjálfstæðu lýðveldi Búa („Boer State“), innan Suður-Afríku. Með því vildi AWB endurheimta það land sem glataðist í seinna Búastríðinu og endurvekja hið sjálfstæða lýðveldi Búa: Suður-Afríska lýðveldið („Zuid-Afrikaansche Republiek“) og Hið frjálsa lýðveldi Oraníu („Oranje Vrystaat“).

Samtökin náðu á sínum tíma 70.000 félagsmönnum af hægri væng hvítra íbúa Suður-Afríku. Megináherslan var á kynþáttahyggju með yfirráðum hvíta kynstofnsins og nýfasisma.

Suður-afrískir stjórnmálaflokkar
Fasistaflokkar
Sundblak

Sundblak er íþrótt sem fer fram í sundlaugum eða öðrum baðhöllum. Sundblak er mjög svipað blaki sem fer fram í sandi eða á svokölluðum gúmmívöllum.

Reglur 
Tvö lið etja kappi og í hverju liði eru 1 - 4 leikmenn. Markmiðið er að slá boltann með mundinum yfir svokallað blaknet eða línu. Ef að boltinn lendir á vatninu hinum megin við netið fær liðið stig.

Leikmunir 
Leikmunir í sundblaki eru tvær stangir, eitt net, einn bolti og tveir til átta leikmenn.

Sund
Mýflug

Mýflug er íslenskt flugfélag, kennt við Mývatn og var stofnað árið 1985.

Félagið starfrækir þrjár mismunandi flugvélategundir fyrir mismunandi hlutverk: Beechcraft Super King Air, Piper Chieftain og Cessna 206.
Megin áherslur Mýflugs eru á sjúkraflugið sem félagið sinnir samkvæmt samningi við Heilbrigðis- og Tryggingamálaráðuneytið og tekur til alls sjúkraflugs á svonefndu Norðursvæði ásamt sjúkraflugi frá Vestmannaeyjum. Einnig sinnir félagið leiguflugi innan Íslands sem utan, einkum til Grænlands og norðurlandanna.

Á sumrin eru starfrækt útsýnisflug frá Mývatni og Akureyri

Íslensk flugfélög
Sophie Monk

Sophie Charlene Akland Monk (fædd 14. desember 1979) er áströlsk poppsöngkona, leikkona og módel. Sophie fæddist í Englandi, en foreldrar hennar fluttu til Queensland í Ástralíu. Hún var meðlimur í stúlknasveitinni Bardot og hefur síðan gefið út einleiks breiðskífuna Calendar Girl (2003). Hún hefur leikið í myndum á borð við Date Movie og Click.

Ferill 
Tónlistaferill hennar hófst 1999 þegar hún svaraði auglýsingu, sem óskaði eftir stelpum með söng- og dansreynslu. Auglýsingin var fyrir ástralskan sjónvarpsþátt Popstars (2000). Popstars er sjónvarpsþáttur sem stendur fyrir áheyrnarprufum á stúlkum fyrir stúlknasveit. Eftir margar söngprufur og danshópa var hún valin sem hluti af sveitinni, Bardot.

Eftir að Bardot hætti byrjaði Monk að vinna að einleiks ferli sínum. Hún gaf út sína fyrstu smáskífu Inside Outside í október 2002 og fyrstu breiðskífuna Calendar Girl í maí 2003.

Sophie Monk hefur síðan tekið að sér leikarahlutverk í Hollywood, þó oftast í aukahlutverki. Í febrúar 2006 lék hún í hlutverki tælandi stúlku að nafni Andy í gamanleiks skopstælingunni Date Movie. Í júní 2006 lék hún í myndinni Click, sem fjallar um alhliða fjarstýringu. Monk leikur aukahlutverk í myndinni sem ritarinn Stacey.

Útgefið efni

Breiðskífur 
 Calendar Girl (2003)

Smáskífur 
 Inside Outside (2002)
 Get the Music On (2003)
 One Breath Away (2003)

Kvikmyndir 
 The Mystery of Natalie Wood (2004)
 London (2005)
 Date Movie (2006)
 Click (2006)
 Sex and Death 101 (2007)
 Spring Breakdown (2009)
 The Hills Run Red (2009)
 Spring Break '83 (2010)
 Murder World (2010)
 Hard Breakers (2010)

Tenglar 
 Opinber vefsíða Sophie Monk 
 

Monk, Sophie
Monk, Sophie
Alþjóðlegt ár efnafræðinnar

Alþjóðlegt ár efnafræðinnar er árið 2011 samkvæmt ákvörðun Allsherjarþings Sameinuðu þjóðanna árið 2008. Markmiðið er að auka vitund fólks um árangur efnafræðinnar og framlag hennar til velferðar mannkyns.

Tenglar 
 Vefur Alþjóðlegs árs efnafræðinnar 

Ár Sameinuðu þjóðanna
2011
Efnafræði
Úmbra

Úmbra er náttúrulegt leirlitaduft (pigment) sem inniheldur járn- og manganoxíð. Liturinn verður sterkari þegar hún er hituð og er þá kölluð brennd úmbra. Nafnið er úr latínu, umbra, sem merkir „skuggi“ og er dregið af nafni ítalska héraðsins Úmbríu þar sem litarefnið var fyrst unnið í stórum stíl. Úmbra finnst víða um heim og hefur verið notuð sem litarefni frá því á forsögulegum tíma.

Úmbra kemur fyrir í þremur litatónum: hrá úmbra, úmbra og brennd úmbra. Hrá úmbra er óunninn leir eins og hann kemur fyrir í náttúrunni. Úmbra er hreinsað litarefni. Brennd úmbra er hituð úmbra.

 Brennd úmbra (Hex: #8A3324) (RGB: 138, 51, 36)
 Hrá úmbra (Hex: #826644) (RGB: 130, 102, 68)
 Úmbra (Hex: #635147) (RGB: 99, 81, 71)

Tengt efni
 Okkur
 Senna

Litarefni
Brúnn
Fremri-Emstruá

Fremri-Emstruá eða Syðri-Emstruá er jökulá sem kemur úr Entujökli, skriðjökli sem gengur norðvestur úr Mýrdalsjökli, og fellur í Markarfljót. Áin, sem er um 5 km löng, skilur á milli Almenninga og Emstra. Hún er mjög straumhörð og erfið yfirferðar og stundum koma jökulhlaup í hana. Eitt slíkt tók af göngubrú á ánni árið 1988 en hún var síðan endurbyggð á öðrum stað.

Áin fellur lengst af í þröngu og hrikalegu gili, sem er sérlega tilkomumikið þar sem það mætir Markarfljótsgljúfri. Göngubrúin er niðri í gljúfrinu. Mjög bratt er niður að henni en hægt að hafa keðju til stuðnings.

Jökulár á Íslandi
Rangárvallasýsla
Dancing Queen

„Dancing Queen“ er popplag eftir sænsku hljómsveitina ABBA, sem gefið var út árið 1976. Það kom út á eftir vinsælu smáskífunni „Fernando“ og varð eitt vinsælasta lag áttunda áratugarins. Dancing Queen var samið af Benny Andersson, Björn Ulvaeus og Stig Anderson og margir telja það einkennislag hljómsveitarinnar, af því að það hefur náð fyrsta sæti á vinsældalista í 13 löndum. Það var tekið upp árið 1975 og gefið út 1976 á breiðskífunni Arrival. Lagið kom út á smáskífu sama ár ásamt „That's Me“.

Agnetha Fältskog og Anni-Frid Lyngstad sungu lagið saman. Upphaf lagsins er eitt það auðþekkjanlegasta í popptónlist.

ABBA
Tan Son Nhat-flugvöllur

Tan Son Nhat-flugvöllur er flugvöllurinn í Ho Chi Minh-borg í Víetnam.

Flugfélög og áfangastaðir

Fragtflugfélög 

Flugvellir í Víetnam
Ho Chi Minh-borg
Jakob Tryggvason

Jakob Tryggvason (fæddur 31. janúar 1907, dáinn 13. mars 1999) var tónlistarmaður á Akureyri. Hann var sonur Tryggva Jóhannssonar, f. 11. apríl 1882, d. 23. ágúst 1971, bónda á Ytra-Hvarfi í Svarfaðardal, og Guðrúnar Soffíu Stefánsdóttur, f. 12. júlí 1885, d. 9. janúar 1963 frá Sandá í Svarfaðardal. Kona hans var Unnur Tryggvadóttir og áttu þau 3 börn.

Jakob var organisti við Akureyrarkirkju 1941 - ­1986 og starfaði að tónlistarmálum á Akureyri um 45 ára skeið. Um fermingaraldur hóf hann nám í orgelleik hjá Tryggva Kristinssyni, síðar tengdaföður sínum, en fluttist svo til Reykjavíkur þar sem hann stundaði nám við Samvinnuskólann og sótti jafnframt tíma hjá Sigurði Frímannssyni organista. Jakob lauk prófi frá Samvinnuskólanum árið 1927 og fluttist þá norður og starfaði á skrifstofu Kaupfélags Eyfirðinga. Árið 1931 fór hann aftur suður til Reykjavíkur og fór í einkatíma til Páls Ísólfssonar organista. Hann var í Tónlistarskólanum í Reykjavík til ársins 1938. Jafnframt starfaði hann á skattstofu Reykjavíkur. Árið 1941 var Jakob ráðinn organleikari við Akureyrarkirkju og sinnti hann því starfi til ársins 1945 að hann fór til framhaldsnáms í London. Þar var Jakob við nám í The Royal Academy of Music til ársins 1948. Frá þeim tíma var hann organleikari við Akureyrarkirkju óslitið til ársins 1986. Jakob var kennari og skólastjóri Tónlistarskóla Akureyrar frá 1950 - ­1974 og stjórnaði Lúðrasveit Akureyrar um tuttugu ára skeið. Þá stjórnaði hann Lúðrasveit Barnaskóla Akureyrar um árabil og kenndi tónmennt við Oddeyrarskóla á Akureyri. Jakob þjálfaði Smárakvartettinn á Akureyri og síðar Geysiskvartettinn og lék undir með þeim báðum. Þá stjórnaði hann kvennakórnum Gígjunum á Akureyri.

Eftir Jakob liggur fjöldi útsetninga á sönglögum og kirkjutónlist, auk nokkurra frumsaminna verka. Jakob var kjörinn heiðursfélagi Lúðrasveitar Akureyrar árið 1967, Félags íslenskra organleikara árið 1991 og Kórs Glerárkirkju árið 1994. Hann var sæmdur riddarakrossi hinnar íslensku fálkaorðu árið 1980.

Tenglar 

 Glatkistan
Stíflugarður

Stíflugarður  er mannvirki byggt þvert yfir árfarveg til að tryggja nægjanlegt dýpi fyrir siglingar og til að draga úr vatnshraða með því að skapa straumlítil svæði), tengdur búnaður (fiskistigar, yfirföll eða neyðarlokur til að taka við flóðvatni).

Tengt efni 
 Stífla

Stíflur
Norrænar myndir

NordicPhotos eða Norrænar myndir ehf er myndabanki sem býður myndefni frá yfir 500 atvinnuljósmyndurum og selur það vítt og breitt um heiminn, auk þess að hafa umboð fyrir fjölda annarra myndasafna á Norðurlöndunum.

Söguágrip 
NordicPhotos (Norrænar myndir) var stofnað árið 2000 á Íslandi. Stofnendur voru Arnaldur Gauti Johnson, Kjartan Dagbjartsson, Hreinn Ágústsson og Thor Ólafsson. Fyrirtækið hóf að færa út kvíarnar árið 2003 og hefur fest sig í sessi sem einn stærsti myndasöluaðili Norðurlanda. 

NordicPhotos hefur byggt upp eitt stærsta myndasafn Norðurlanda, eftir að hafa síðan 2003 keypt upp sex myndabanka í Svíþjóð og Noregi og unnið að því að sameina þá undir eitt þak. Í heildina hefur NordicPhotos tíu norræn myndasöfn í sölu.

Myndabankar sem NordicPhotos hefur keypt:
 Árið 2003 Mira Bildarkiv og IMS Bildbyrå, 
 Árið 2004 Tiofoto
 Árið 2006 Greatshots
 Árið 2007 GV-Press

Að auki hefur NordicPhotos sett á laggirnar danska myndasafnið Siluet og Royality Free myndasafnið Simply North sem eru hluti af heildar myndasafni fyrirtækisins. 

NordicPhotos hefur nú yfir 130.000 stafrænar myndir frá rúmlega 500 ljósmyndurum. Þetta safn er eitt það stærsta og fjölbreyttasta sem finna má á Norðurlöndunum. Myndasöfnin eru inná vefsíðum fyrirtækisins sem og hjá yfir 100 dreifingaraðilum víðs vegar um heiminn.

NordicPhotos sér einnig um dreifingu og sölu mynda frá öðrum stórum myndabönkum víðsvegar á Norðurlöndunum, bæði Rights Managed og Royalty free myndefni. 

Aðalskrifstofur NordicPhotos eru á Íslandi en fyrirtækið er einnig með skrifstofur í Stokkhólmi, Svíþjóð og Osló, Noregi.  Um 15 manns starfa hjá fyrirtækinu.

Tengt efni 
 Myndabanki
 Ljósmyndun

Tenglar 
 NordicPhotos 
 Tiofoto
 Greatshots 
 GV-Press 
 Simply North

Myndabankar
Íslensk fyrirtæki
Íslensk sprotafyrirtæki
Ljósmyndun
Snorri Þorfinnsson

Snorri Þorfinnsson (f. um 1004) var bóndi í Glaumbæ í Skagafirði á 11. öld. Hann var fæddur á Vínlandi og er talinn fyrsta barnið af evrópskum uppruna sem fæddist í Ameríku.

Foreldrar Snorra voru Þorfinnur karlsefni Þórðarson frá Glaumbæ og kona hans, Guðríður Þorbjarnardóttir. Þau fóru til Vínlands og ætluðu að setjast þar að. Þar voru þau í þrjá vetur og á fyrsta ári þeirra þar fæddist Snorri, líklega 1004. Þau hurfu þó frá landnámi, einkum vegna átaka við innfædda, og settust að í Glaumbæ, þar sem Snorri ólst upp. Þegar Þorfinnur lést bjó Guðríður áfram í Glaumbæ með sonum sínum, Snorra og Þorbirni, en þegar Snorri kvæntist og tók einn við búi hélt Guðríður í suðurgöngu til Rómar. Á meðan hún var í pílagrímsferðinni reisti Snorri kirkju, hina fyrstu í Glaumbæ.

Kona Snorra hét Yngvildur en ætt hennar er óþekkt. Dóttir þeirra var Hallfríður, móðir Þorláks Runólfssonar biskups í Skálholti, en sonur þeirra var Þorgeir, faðir Yngvildar, móður Brands Sæmundssonar biskups í Skálholti. Þorbjörn bróðir Snorra var svo afi Björns Gilssonar Hólabiskups.

Skagafjörður
Vínland

Íslendingar á 11. öld
Helgafell (Snæfellsnesi)

Helgafell er bær og kirkjustaður og samnefnt fell í Helgafellssveit á Snæfellsnesi. Bærinn stendur á Þórsnesi, sunnan Stykkishólms. Þar var löngum stórbýli og á miðöldum var þar munkaklaustur, Helgafellsklaustur.

Helgafell er í landnámi Þórólfs Mostrarskeggs og í Eyrbyggju segir um fellið: „Í því nesi stendur eitt fjall. Á því fjalli hafði Þórólfur svo mikinn átrúnað að þangað skyldi engi maður óþveginn líta og engu skyldi tortíma í fjallinu, hvorki fé né mönnum, nema sjálft gengi í brott. Það fjall kallaði hann Helgafell og trúði að hann mundi þangað fara þá er hann dæi og allir á nesinu hans frændur.“

Þorstein þorskabítur, sonur Þórólfs Mostrarskeggs, byggði fyrstur bæ á Helgafelli. Synir hans voru þeir Börkur digri og Þorgrímur, mágur Gísla Súrssonar, sem Gísli drap. Sonur hans og Þórdísar Súrsdóttur var Snorri goði Þorgrímsson, sem bjó fyrst á Helgafelli og lét gera þar kirkju, en hafði svo jarðaskipti við Guðrúnu Ósvífursdóttur og Ósvífur föður hennar. Bjó Guðrún lengi á Helgafelli, fyrst með fjórða manni sínum, Þorkatli Eyjólfssyni, og síðan lengi ekkja eftir að hann drukknaði.

Munkaklaustur sem stofnað hafði verið í Flatey á Breiðafirði var flutt til Helgafells árið 1184 eða 1185 og var þar mennta- og fræðamiðstöð næstu aldir og voru þar skrifaðar margar bækur. Klaustrið var lagt niður um siðaskipti og var þá auðugast íslenskra klaustra að jarðeignum. Konungur tók jarðirnar undir sig og gerði að léni eða umboði sem leigt var umboðsmönnum. Fyrstu árin var Helgafell aðaljörð umboðsins og það kennt við klaustrið en árið 1565 varð Arnarstapi aðaljörðin og eftir það kallaðist umboðið Stapaumboð.

Kirkjan sem nú er á Helgafelli var byggð árið 1903. Hún á ýmsa góða gripi, þar á meðal kirkjuklukku frá 1545.

Tilvísanir

Heimildir 
 
 
 

Kirkjustaðir í Snæfellsnessýslu
Íslenskir bæir
Norðurrín-Vestfalía

Norðurrín-Vestfalía (þýska: Nordrhein-Westfalen) er fjórða stærsta sambandsland Þýskalands með rúmlega 34 þús km². Það er hins vegar fjölmennasta sambandslandið með 17,9 milljónir íbúa (2018). Ástæðan fyrir því er Ruhrhéraðið, en það er þéttbýlasta svæði Þýskalands og fjórða þéttbýlasta (eða fjölmennasta) svæði Evrópu. Norðurrín-Vestfalía liggur norðarlega í vesturhluta Þýskalands. Fyrir norðan er Neðra-Saxland, fyrir suðaustan er Hessen og fyrir sunnan er Rínarland-Pfalz. Auk þess er Holland fyrir vestan og Belgía fyrir suðvestan. Norðurrín-Vestfalía nær ekki að sjó. Hins vegar eru nokkrar hafnir þar, því stórfljótið Rín rennur í gegnum landið frá suðri til norðurs. Höfuðborgin er Düsseldorf.

Fáni og skjaldarmerki 
Fáni Norðurrín-Vestfalíu samanstendur af þremur láréttum röndum, grænni, hvítri og rauðri. Græni og hvíti liturinn eru frá héraðinu Rínarlandi, en litir Vestfalíu voru áður fyrr hvítur og rauður. Þegar þessi héröð voru sameinuð 1946 voru litirnir einnig sameinaðir í þessu nýja flaggi.

Skjaldarmerkið samanstendur sömuleiðis af litunum grænum, hvítum og rauðum. Auk þess er hvíta áin til vinstri tákn Rínarlands og merkir Rínarfljót. Til hægri er hvíti hestur Vestfalíu, sem minnir á hina fornu saxa sem þar bjuggu áður fyrr. Neðst er rauð og gul rós sem er tákn héraðsins Lippe, en það hérað var sameinað Norðurrín-Vestfalíu 1947.

Orðsifjar 
Nordrhein er einungis norðurhluti Rínarlands sem teygir sig eftir endilangri ánni. Vestfalía (Westfalen) er hins vegar gamalt héraðsnafn síðan á dögum Hinriks ljóns á 12. öld. Sennilegt þykir að endingin -falen sé dregin af gömlum germönskum þjóðflokki

Söguágrip 
Fyrir heimstyrjöldina síðari var hér um þrjú héröð að ræða: Rheinland (með Ruhrhéraðinu), hið gamla konungsríki Westfalen og loks hið sjálfstæða hérað Lippe. Í stríðslok hertóku Bretar öll þessi héruð. Ári síðar klufu Bretar Rínarlandið í tvö lönd og sameinuðu norðurhluta þess Vestfalíu. Þar með varð til nýtt hérað, Norðurrín-Vestfalía, með Düsseldorf að höfuðborg. Suðurhluti Rínarlands var hins vegar sameinaður héraðinu Pfalz í annað hérað. 1947 var héraðið Lippe sameinað Norðurrín-Vestfalíu. 1949 var sambandsríki Þýskalands stofnað og varð Norðurrín-Vestfalía þá að sambandslandi.

Borgir 
Í Norðurrín-Vestfalíu eru fleiri stórborgir en í nokkru öðru sambandslandi Þýskalands, enda er það langfjölmennast. Flestar eru borgirnar í Ruhrhéraðinu. Rín-Ruhr-stórborgarsvæðið telur um 11 milljónir.  Stærstu borgirnar:

(2018)

Tilvísanir

Heimildir 

Fylki Þýskalands
Minneapolis

Minneapolis er stærsta borgin í bandaríska fylkinu Minnesota og 46. stærsta borg Bandaríkjanna. Borgin er aðsetur héraðsstjórnar Hennepin County. Íbúafjöldi borgarinnar var áætlaður um 425.000 árið 2018.

Minneapolis liggur beggja megin Mississippifljóts og er aðliggjandi fylkishöfuðborginni Saint Paul. Saman mynda borgirnar tvær 16. stærsta stórborgarsvæði Bandaríkjanna með 4 milljónir íbúa og eru þær gjarnan nefndar Tvíburaborgirnar. Í borginni eru um 20 stöðuvötn og votlendi.

Nafn borgarinnar kom ekki til á einhvern máta sjálfgefinn heldur var það fyrsti skólastjóri bæjarins, Hoag að nafni, sem stakk upp á því í grein sem hann skrifaði í blaðið St. Anthony Express. Hoag bjó til orðið úr gríska orðinu fyrir borg og -Mníȟaȟa úr indjánamáli sem merkir foss.
Hlaut uppástungan brautargengi.

Tenglar 

 Opinber heimasíða borgarinnar

Borgir í Minnesota
Bikarkeppni HSÍ (konur)

Bikarkeppni HSÍ í kvennaflokki var fyrst haldin veturinn 1975-76. Um er að ræða útsláttarkeppni og hefur úrslitaleikurinn í seinni tíð farið fram í  Laugardalshöllinni sama dag og úrslitin í bikarkeppni karla.

Sigurvegarar:

Sigurvegarar

) Ármann vann í vítakeppni, 5:3.

Fjöldi titla 

Handknattleikur á Íslandi
Handknattleiksmót og -keppnir
Eysteinn Rauðúlfsson

Eysteinn Rauðúlfsson var landnámsmaður í Eyjafirði. Hann nam land á Þelamörk, frá Bægisá að Kræklingahlíð, og bjó á Skipalóni.

Samkvæmt Landnámabók var Eysteinn sonur Rauðúlfs Öxna-Þórissonar. Ekki er getið um konu hans en sonur hans er sagður hafa verið Gunnsteinn á Skipalóni, faðir Halldóru, konu Víga-Glúms.

Tengill 
 

Eyjafjarðarsýsla
Landnámsmenn á Íslandi
Þórir þursasprengir

Þórir þursasprengir var landnámsmaður í Eyjafirði. Hann nam land í Öxnadal og segir í Landnámabók að hann hafi numið Öxnadal allan en nokkrum línum neðar segir að Auðólfur hafi numið land niður frá Þverá til Bægisár, svo að Þórir hefur líklega numið allan dalinn að norðvestan en aðeins niður til Þverár að suðaustan.

Ætt Þóris er ekki þekkt en hann var fæddur í Ömð á Hálogalandi, lenti í deilum við Hákon Grjótgarðsson jarl og fór þess vegna til Íslands, að því er segir í Landnámu. Þar er sagt að hann hafi búið á Vatnsá. Það bæjarnafn er nú ekki til en gömul munnmæli voru um það Öxnadal að Hraun hefði áður heitið Vatnsá. Sonur Þóris var Steinröður rammi „er mörgum manni vann bót, þeim er aðrar meinvættir gerðu mein“. Í Landnámu er minnst á viðureign hans við galdrakerlinguna Geirlaugu.

Tengill 
 

Eyjafjarðarsýsla
Landnámsmenn á Íslandi
Geirleifur Hrappsson

Geirleifur Hrappsson var landnámsmaður í Eyjafirði. Hann nam Hörgárdal að norðvestan, allt upp til Myrkár, og bjó í Haganum forna, það er að segja Fornhaga.

Landnáma segir að bróðir Geirleifs hafi verið Grenjaður Hrappsson, landnámsmaður á Grenjaðarstað. Sonur Geirleifs var Björn hinn auðgi, forfaðir Auðbrekkumanna.

Tengill 
 

Eyjafjarðarsýsla
Landnámsmenn á Íslandi
Galmi

Galmi eða Galmur var landnámsmaður í Eyjafirði og nam land á Galmaströnd (Galmarströnd eða Galmannsströnd) við vestanverðan fjörðinn, á milli Þorvaldsdalsár og Reistarár, og er ströndin kennd við hann að því er segir í Landnámabók. Raunar eru til aðrar skýringar á örnefninu og það er til víðar á landinu. Galmi hefur þó ekki numið alla ströndina því að hluta hennar nam Örn, frændi Hámundar heljarskinns.

Sonur Galma hét að sögn Landnámu Þorvaldur og bjó fyrst í Þorvaldsdal.

Tengill 
 

Eyjafjarðarsýsla
Landnámsmenn á Íslandi