alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Magnús Björnsson (lögmaður)

Magnús Björnsson (1595 – 6. desember 1662) var íslenskur lögmaður og sýslumaður á 17. öld. Hann var jafnframt einn auðugasti maður landsins um sína daga.

Magnús var sonur Björns Benediktssonar (1561-1617) sýslumanns á Munkaþverá og Elínar (1571-1637) konu hans, dóttur Staðarhóls-Páls og Helgu Aradóttur. Systur hans voru Sigríður kona Páls Guðbrandssonar sýslumanns á Þingeyrum og Guðrún kona Gísla Oddssonar biskups. Magnús bjó á Munkaþverá eins og faðir hans og afi, tók við sýsluvöldum í Eyjafjarðarsýslu eftir að faðir hans dó og hélt þeim til 1639, þegar hann varð lögmaður norðan og vestan. Hann var í rauninni ekki kosinn til þess embættis, heldur heimtaði Pros Mund höfuðsmaður að hann fengi það og tóku þingmenn því.

Magnús gegndi embættinu í rúma tvo áratugi en árið 1661 var hann veikur og treysti sér ekki að ríða til þings og bað Árna Oddsson að annast lögmannastörfin einn. Árið eftir sagði hann svo af sér og fór ekki til þings, enda dó hann í árslok það ár.

Kona Magnúsar var Guðrún (1558-1671), dóttir Gísla Þórðarsonar lögmanns. Á meðal barna þeirra voru Gísli Magnússon (Vísi-Gísli) á Hlíðarenda, sýslumaður í Rangárþingi, Helga kona Hákonar Gíslasonar sýslumanns í Bræðratungu og Jórunn kona Jóns Magnússonar sýslumanns á Reykhólum og móðir Magnúsar Jónssonar lögmanns.

Heimildir 
 Safn til sögu Íslands. 2. bindi, Kaupmannahöfn 1886.

Lögmenn á Íslandi
Sýslumenn
Suðurlandsskjálftinn 1734

Suðurlandsskjálftinn 1734 var jarðskjálfti sem reið yfir Suðurland þann 21. mars (á góuþræl). Þá kom ógurlegur jarðskjálfti i Árnessýslu. Hrundu þá að mestu 30 bæir, en 60–70 löskuðust. Jarðskjálfti þessi varð mestur í Flóa, Grímsnesi og ofarlega í Ölfusi, og hrundu kirkjur á þessum slóðum. Sjö eða átta menn, gamalmenni og börn urðu undir húsum og biðu bana. Einnig varð margt nautgripa undir húsarústum, en matvæli og búshlutir fóru forgörðum.

Jarðskjálftar á Íslandi
1734
Ólafsvaka

Ólafsvaka er þjóðhátíð Færeyja. Ólafsvaka er haldin hátíðleg 28. og 29. júlí ár hvert en 29. júlí er dánardagur Ólafs Haraldssonar og er þjóðhátíðardagurinn kenndur við hann. Ólafur féll í orrustunni við Stiklastað í Noregi árið 1030. Ári seinna var Ólafur Haraldsson tekinn í dýrlingatölu og fékk nafnið Ólafur helgi. Dánardags hans hefur verið minnst í tæp þúsund ár. Þennan dag er Færeyska lögþingið jafnan sett á ári hverju. 

Kvöldið fyrir Ólafsvöku eru haldnir tónleikar. Hátíðin hefst svo 28. júlí með skrúðgöngu knattspyrnumanna, bæjarstjórnarinnar og hestamönnum undir lúðraþyt og trumbuslætti. Skrúðgangan endar á torginu Tinghúsvelli fyrir framan hús Færeyska lögþingsins. Um kvöldið er haldin róðrakeppni sem er kynja- og aldurskipt. 

29. júní hefst fyrsti fundur lögþingsins. Lögmaður Færeyja heldur ávarp. Fyrir fyrsta fund lögþingsins eru þingmenn kallaðir til guðþjónustu í Hafnarkirkju. Eftir guðþjónustuna ganga þingmenn í beinni röð til þinghúsins. Þeir raða sér upp fyrir utan þinghúsið og snúa að torginu Tinghúsvøllur þar sem fjöldi fólks stendur. Þar fer fram tónlistarflutningur Ólafsvökukvartettsins og að honum loknum hefst þingfundur lögþingsins.

Heimildir 

Færeysk menning
Þjóðhátíðir eftir löndum
Sjúklingur

Sjúklingur er einhver sem hlýtur læknishjálp, umsjón eða meðhöndlun. Oftast er sjúklingur veikur eða slasaður og þarf meðhöndlun frá lækni.

Sjúklingar eru flokkaðir í tvo hópa:
 göngudeildarsjúklingur — maður sem dvelur ekki yfir nótt á sjúkráhúsi en fer á læknisstofu eða sjúkrahús til að fá sjúkdómsgreiningu eða meðhöndlun (oftast lyf í staðinn fyrir uppskurð)
 legudeildarsjúklingur — maður sem þarf að vera á sjúkrahúsi í lengra tíma, sem skráður er og má dvelja þar í nokkra daga eða vikur

Tengt efni 

 Slys

Læknisfræði
Magnús Jónsson (f. 1642)

Magnús Jónsson (1642 – 25. apríl 1694) var íslenskur lögmaður á 17. öld. 

Magnús var sonur Jóns Magnússonar sýslumanns á Reykhólum, sonarsonar Ara í Ögri, og konu hans Jórunnar Magnúsdóttur lögmanns Björnssonar. Hann varð sýslumaður í Strandasýslu 1662 og þegar Þorleifur Kortsson sagði af sér lögmennsku á Alþingi 1679 var Magnús kjörinn í hans stað. Var það í seinasta skipti sem lögmaður var kjörinn á Alþingi. Hann var lögmaður til dauðadags. Magnús var stórauðugur og átti margar jarðir.

Í lögmannstíð Magnúsar var síðasti líflátsdómurinn fyrir galdra kveðinn upp á Íslandi, yfir Klemusi Bjarnasyni úr Strandasýslu, en dómnum var skotið til konungs, sem felldi niður dauðadóminn en dæmdi Klemus útlægan og dó hann í Kaupmannahöfn.

Magnús bjó í Mávahlíð á Snæfellsnesi og víðar en seinast átti hann heima á Ingjaldshóli. Kona hans var Guðrún Þorgilsdóttir (1650-1705) frá Brimilsvöllum. Margrét dóttir þeirra var kona Gísla Jónssonar bónda á Reykhólum og í Mávahlíð. Magnús átti líka laundóttur, Ingibjörgu, sem var gift Árna Jónssyni presti í Hvítadal.

Á Alþingi sumarið 1694, eftir að Magnús dó, gegndi Einar Eyjólfsson (um 1641 – 15. júlí 1695) í Traðarholti, sýslumaður í Rangárþingi og síðar Árnesþingi lögmannsstörfum. Hann var þó aldrei kjörinn eða skipaður lögmaður og er ekki talinn til þeirra.

Heimildir 
 Safn til sögu Íslands. 2. bindi, Kaupmannahöfn 1886.

Lögmenn á Íslandi
Sýslumenn
Stóra-Seyla

Stóra-Seyla eða Seyla er bær og gamalt höfuðból á Langholti í Skagafirði. Þar var áður þingstaður Seyluhrepps, sem var kenndur við bæinn.

Bærinn hét upphaflega aðeins Seyla en eftir að hjáleigan Litla-Seyla byggðist úr landi jarðarinnar, líklega á 17. öld, var hann kallaður Stóra-Seyla. Nafni Litlu-Seylu var breytt í Brautarholt 1915 og eftir það er bærinn yfirleitt aðeins nefndur Seyla þótt formlegt heiti sé Stóra-Seyla. Nafnið Seyla er talið merkja kelda. Bærinn á víðáttumikið land á Langholti, milli Húseyjarkvíslar að austan og Sæmundarár að vestan.

Seyla var hluti af heimanmundi þeim sem Gottskálk biskup Nikulásson galt með Kristínu dóttur sinni þegar hún giftist Þorvarði Erlendssyni lögmanni 1508. Þorbergur Hrólfsson (1573 - 8. september 1656) eignaðist líklega jörðina snemma á 17. öld og bjuggu ættmenn hans þar lengi síðan, þó ekki óslitið. Launsonur hans var Halldór Þorbergsson annálaritari (1623-1711), sem skrifaði Seyluannál. Árið 1713 bjó Marteinn Arnoddsson prentari við Hólaprentsmiðju á Seylu.

Kirkja var á Seylu á miðöldum eins og kemur fram í Sturlungu, þar sem segir frá því að árið 1255, eftir að Oddur Þórarinsson var veginn í Geldingaholti, var lík hans fært að Seylu, þar sem annars var ekki grafreitur, og grafið þar inn undir kirkjugarðsvegg. Þetta var gert vegna þess að Oddur dó í banni og mátti í raun ekki fá leg í vígðri mold.

Skagafjörður
Reykir (Reykjaströnd)

Reykir eru eyðibýli á Reykjaströnd í Skagafirði, ysti bærinn á Ströndinni. Mjótt nes teygist til norðurs frá bænum og kallast það Reykjadiskur. 

Í landi Reykja er Glerhallavík undir Tindastóli. Þar var áður mikið af glerhöllum, hvítum kvartssteinum sem slípast höfðu í fjörunni en nú eru þeir að mestu horfnir þvi fólk hefur hirt þá þrátt fyrir bann. Í Sandfelli í landi Reykja var eitt sinn silfurbergsnáma.

Á Reykjum er nokkur jarðhiti eins og nafnið bendir til og þar fór Grettir Ásmundsson að sögn í laug rétt ofan við fjöruborðið og hlýjaði sér eftir Drangeyjarsund sitt. Laug var þar sem kölluð var Grettislaug en árið 1934 eyðilagðist hún í hafróti og hvarf, en mjög hvasst og brimasamt getur orðið á Reykjum. Árið 1992 var hún svo endurgerð og hlaðinn skjólveggur við hana og hefur síðan verið vinsæll viðkomustaður ferðamanna. Þar rétt hjá er lítil höfn og þaðan er farið í Drangeyjarsiglingar.

Í Grettis sögu segir að kirkja sé á Reykjum en engar aðrar heimildir eru til um hana.

Íslensk eyðibýli
Skagafjörður
Sýklakenningin

Sýklakenningin eða örverukenningin er sú kenning að 
smitsjúkdómar berist milli manna með sjúkdómsvaldandi örverum, sem kallast sýklar. Kenningin var fyrst sett fram á 16. öld og var mikið gagnrýnd til að byrja með en hefur síðan undir lok 19. aldar verið almennt viðtekin innan læknavísinda og örverufræði. Hún tók við af míasmakenningunni sem helsta skýring manna á smitburði.

Saga

Finna má þess merki í fornum ritum hindúa að kenningar sem minna á sýklakenninguna hafi verið við lýði meðal Indverja þegar í forneskju. Telja má nánast fullvíst að hugsuðir frongrikkja hafi haft einhverjar spurnir af slíkum kenningum, en þeir virðast þó ekki hafa tekið þær upp á arma sína og sér þeirra hvergi stað í Corpus Hippocraticum eða „textasafn Hippókratesar“, handritasafni því sem kennt er við Hippókrates og fylgismenn hans. Hins vegar er ekki annað að sjá en rómverski fræðimaðurinn Varró hafi vitað af slíkum hugmyndum og tekið þeim sem sjálfgefnum sannleik þegar hann ræður tilvonandi óðalsbónda frá því að reisa hús sitt í mýrlendi vegna þess að „þar þrífast örsmáar verur sem ekki sjást með berum augum, en komast inn um munn og nasir og valda sjúkdómum“Oddur Vilhelmsson (2009) „Stiklað á stóru um sögu lífvísindanna 1. Frá öndverðu til endurreisnar.“ Rit auðlindadeildar Háskólans á Akureyri nr. RA09:07. Háskólinn á Akureyri.

Sýklakenningin er þó venjulega sögð eiga upphaf sitt hjá Girolamo Fracastoro, en hann hélt því fram árið 1546 að orsaka farsótta væri að leita meðal örsmárra „fræja“ sem gætu borist manna á milli og ollið sjúkdómum. Örverur voru þó ekki þekktar á þeim tíma, en Antonie van Leeuwenhoek lýsti þeim fyrstur manna seint á 17. öld. Það var svo Agostino Bassi sem fyrstur setti sýklakennnguna fram með vísan í örverur og má því segja að kenningin eins og hún er í dag hafi fyrst litið dagsins ljós hjá honum. Kennigin mætti mikilli mótstöðu innan læknastéttarinnar, en tilraunir ýmissa vísindamanna á síðari helmingi 19. aldar leiddu smám saman í ljós að kenningin skýrði bæði smitburð farsótta og sýkingar almennt með hætti sem var að miklum mun meira sannfærandi en fyrri kenningar. Meðal helstu tilrauna í þessa veru ber að nefna rannsóknir Ignaz Semmelweis á smitburði sængursóttar á sjúkrahúsi Vínarborgar á árunum upp úr 1840 og hinar ítarlegu rannsóknir Roberts Koch á sýkingum og smitburði miltisbrands, berkla, kóleru og fleiri sýkinga um og eftir 1870.

Heimildir

Ytri tenglar
 

Forsaga læknavísindanna
Líffræðikenningar
Saga vísindanna
Örverufræði
Hrafn heimski Valgarðsson

Hrafn heimski Valgarðsson var landnámsmaður í Rangárvallasýslu. Hann kom úr Þrándheimi til Íslands og nam land undir Eyjafjöllum, milli Kaldaklofsár og Lambafellsár. Hann bjó á Rauðafelli.

Í Landnámu er sagt að Hrafn hafi verið sonur Valgarðs Vémundssonar orðlokars, Þórólfssonar vogarnefs, Hrærekssonar slöngvandbauga, Haraldssonar hilditannar Danakonungs. Hann er sagður hafa verið hið mesta göfugmenni. Börn hans voru Jörundur goði, sem einnig var landnámsmaður og afi Marðar Valgarðssonar og Runólfs í Dal og forfaðir Sæmundar fróða, Helgi bláfauskur og Freygerður.

Tengill 

Landnámsmenn á Íslandi
Ásgerður Asksdóttir

Ásgerður Asksdóttir var landnámsmaður í Rangárvallasýslu og nam land undir Eyjafjöllum.

Í Landnámabók segir að hún hafi verið dóttir Asks hins ómálga og verið gift Ófeigi, ágætum manni í Raumsdælafylki. Ófeigur varð ósáttur við Harald hárfagra. Þau hjónin bjuggust til Íslandsferðar en áður en þeim tókst að komast af stað komu menn Haraldar og tóku Ófeig af lífi. Ásgerður fór samt til Íslands með börn þeirra ásamt Þórólfi hálfbróður sínum, og nam land milli Seljalandsmúla og Markarfljóts, og Langanes allt (Merkurnes), en Þórólfur nam land fyrir vestan Markarfljót.

Ásgerður giftist aftur á Íslandi, Þorgeiri hörska Bárðarsyni sem keypt hafði land af Ásgeiri kneif og bjó í Holti. Synir þeirra voru Þorgrímur og Holta-Þórir, en börn Ásgerðar og Ófeigs voru Þorgerður, sem gift var Þorfinni (Þorfiði eða Fiði) Otkelssyni (Áskelssyni) landnámsmanni í Bárðardal, Þorgeir gollnir, sem var faðir Njáls á Bergþórshvoli, Þorsteinn flöskuskegg, Þorbjörn kyrri og Álof, sem gift var Þorbergi kornamúla, syni landnámsmannsins Þorkels kornamúla. Í Njálu segir að Ásgerður hafi verið móðir Njáls Þorgeirssonar en hún var föðuramma hans samkvæmt Landnámu.

Tengill 
 
 

Landnámskonur
Landnámsmenn á Íslandi
Rangárvallasýsla
Skalla-Grímur Kveld-Úlfsson

Skalla-Grímur Kveld-Úlfsson eða Skallagrímur Kveldúlfsson eða Grímur Úlfsson var landnámsmaður í Borgarfjarðar- og Mýrasýslum. Frá honum segir í Landnámabók og Egils sögu. Hann var orðinn sköllóttur um 25 ára aldur og var því jafnan kallaður Skalla-Grímur.

Grímur var sonur Úlfs (Kveld-Úlfs), sonar Brunda-Bjálfa og konu hans Salbjargar Berðlu-Káradóttur. Þeir feðgar, Kveld-Úlfur og Skalla-Grímur, fóru til Íslands eftir að Haraldur hárfagri lét drepa Þórólf Kveld-Úlfsson vegna rógburðar Hildiríðarsona og vildi ekki bæta vígið. Þeir voru vinir Ingólfs Arnarsonar og höfðu haft spurnir af landnámi hans á Íslandi. Þeir sigldu hvor á sínu skipi. Kveld-Úlfur dó í hafi og varpaði stýrimaður hans, Grímur háleyski Þórisson, kistu hans fyrir borð samkvæmt fyrirmælum hans en sigldi síðan inn í Borgarfjörð og lenti skipinu þar.

Skalla-Grímur lenti skipi sínu við Knarrarnes á Mýrum. Hann kannaði svo landið „og var þar mýrlendi mikið og skógar víðir, langt á milli fjalls og fjöru. En er þeir fóru inn með firðinum, komu þeir á nes það, er þeir fundu álftir; það kölluðu þeir Álftanes.“ Grímur nam svo Mýrasýslu alla og Borgarfjörð suður til Andakílsár. Kista Kveld-Úlfs fannst rekin í Borgarfirði og reisti Skalla-Grímur bæ sinn skammt þar frá og kallaði Borg og fjörðinn Borgarfjörð. Menn þeirra feðga og frændur fengu svo land í landnámi hans.

Kona Skalla-Gríms var Bera Yngvarsdóttir og börn þeirra voru Þórólfur, Egill, Sæunn amma Björns Hítdælakappa og Þórunn kona Geirs auðga, sonar Ketils blunds landnámsmanns í Þrándarholti.

Tenglar 

 
 

Borgarfjarðarsýsla
Landnámsmenn á Íslandi
Mýrasýsla
Persónur Íslendingasagna
Álfur egðski

Álfur egðski var landnámsmaður í Ölfusi og bjó á Núpum. Hann var frá Ögðum í Noregi eins og viðurnefni hans gefur til kynna og hraktist þaðan undan Haraldi hárfagra.

Álfur kom til Íslands og lenti skipi sínu í Álfsósi. Það nafn er nú týnt en kann að hafa verið mynni Ölfusár og raunar hefur sú kenning komið fram að sveitarheitið Ölfus sé afbökun úr Álfsós. Álfur nam Ölfus allt vestanvert fyrir utan Varmá og bjó á Gnúpum (Núpum). Bróðursonur Álfs, Þorgrímur Grímólfsson, kom til landsins með honum. Landnáma segir að móðir hans hafi verið Kormlöð dóttir Kjarvals Írakonungs. Álfur var barnlaus og tók Þorgrímur arf eftir hann. Sonur Þorgríms var Eyvindur, faðir Þórodds spaka, goða í Ölfusi, föður Skafta lögsögumanns.

Tenglar 
 

Landnámsmenn á Íslandi
Eitur

Eitur eða eiturefni eru lífræn- eða ólífræn efnasambönd, sem í nægjanlega stórum skömmtun valda eitrun eða jafnvel dauða. Sumt eitur er notað til að eyða meindýrum, t.d. skordýraeitur og rottueitur, en mörg eru mikilvæg efni við vinnslu ýmiss konar eða iðnað, en önnur eru aukaafurðir.

Dæmi um eiturefni og eituráhrif þeirra

LD50 gildi eru oft notuð til að ákvarða bráða eiturhrif.
LD50 (skammstöfun lethal dose) eða meðal banvænn skammtur í eiturefnafræði og er skammturinn sem þarf til að drepa helming tilraunadýra. 
Eftirfarandi dæmi eru skráð í lækkandi röð eftir LD50 gildum.

Vatn: 90000 mg/kg
Sakkarósi: 30000 mg/kg
Askorbínsýra 12000 mg/kg
Etanól 7060 mg/kg
Natríumklóríð 3000 mg/kg
Parasetamól 
Íbúfen 900 mg/kg
Koffein  192 mg/kg
Nikótín 50 mg/kg
Arsenik 14 mg/kg
Kalíumsýaníð 5 mg/kg
Kvikasilfur (II) klóríð 1 mg/kg
Tetródótoxín 0,3 mg/kg
2,3,7,8-Tetraklórdíbensó-p-díoxín 0,02 mg/kg
Bótúlíntoxín 0,000001 mg/kg

Logaritmískur kvarði getur gert stóra muninn skýrari. 

Eiturefni
Eiríkur Hákonarson

Eiríkur Hákonarson Hlaðajarl (957 — 1023/24) réði ríkjum í Noregi ásamt Sveini hálfbróður sínum frá því um 1000 til 1015, í umboði Sveins tjúguskeggs Danakonungs. Þeir báru þó ekki konungsnafnbót.

Eiríkur var óskilgetinn sonur Hákonar Sigurðssonar Hlaðajarls, sem hann eignaðist ungur með konu af lágum stigum. Hann var fóstraður af Þorleifi spaka í Meðaldal, vini Hákonar. Eftir því sem Snorri segir í Heimskringlu var Eiríkur „brátt mannvænn, hinn fríðasti sýnum, mikill og sterkur snemma“, en faðir hans sinnti honum lítið framan af. Það breyttist þó seinna, þegar Eiríkur fullorðnaðist og varð mikill höfðingi. Þeir feðgar stýrðu her Norðmanna í orrustunni við Jómsvíkinga í Hjörungavogi. Þar gaf Eiríkur Vagni Ákasyni og fleiri Jómsvíkingum grið en Hákoni jarli líkaði það stórilla.

Eiríkur og Sveinn flúðu til Svíþjóðar þegar faðir þeirra var drepinn árið 995 og kom þangað til þeirra fjöldi manna sem flúið höfðu ofríki Ólafs Tryggvasonar. Eiríkur herjaði í Austurvegi um fimm ára skeið en var oftast í Danmörku á vetrum því hann var þá kvæntur Gyðu, dóttur Sveins tjúguskeggs. Árið 1000 gengu þeir Eiríkur, Sveinn og Svíinn Ólafur skotkonungur í bandalag, gerðu Ólafi Tryggvasyni fyrirsát við eyna Svoldur og felldu hann þar.

Eftir fall Ólafs stýrðu bræðurnir Eiríkur og Sveinn Noregi og skiptu landinu á milli sín. Samkvæmt Heimskringlu hafði Eiríkur fjögur fylki í Þrándheimi, Hálogaland og Naumudal, Fjörðu og Fjalir, Sogn og Hörðaland og Rogaland og norðan Agðir allt til Líðandisness.

Árið 1014 hélt Eiríkur jarl til Englands í herför með Knúti syni Sveins tjúguskeggs (síðar Knúti ríka) og lét Hákoni syni sínum eftir að sjá um ríki sitt. En haustið 1015 kom Ólafur helgi til Noregs, tók Hákon til fanga en gaf honum grið gegn því að hann færi úr landi. Eiríkur hélt sig áfram í Englandi og Knútur ríki gerði hann að jarli af Norðymbralandi. Þeirri tign hélt hann til dauðadags og sneri ekki aftur til Noregs.

Heimild 
 

Hlaðajarlar
Noregskonungar
Gerendanetskenningin

Gerendanetskenningin (e. ANT eða Actor Network  Theory) er aðferðafræðileg nálgun í félagsvísindum þar sem litið er á að hlutir og fyrirbæri séu gerendur og hafi áhrif til jafns við hinn mennska geranda. Gerendanetskenningin byggir á efnislegri tengslahyggju og leggur áherslu á að rekja hvernig tengsl skapa gerendur og móta einkenni þeirra og áhrif.

Aðferðafræði
Félagsfræði
Bruno Latour

Bruno Latour (f. 22. júní 1947; d. 9. oktober 2022) var franskur félagsfræðingur og mannfræðingur. Hann er þekktur fyrir rannsóknir sínar á vísindum og tækni. Hann er þekktastur fyrir ritverkið We Have Never Been Modern sem kom út á frönsku 1991 og í enskri þýðingu 1993 og Laboratory Life sem hann ritaði með Steve Woolgar og kom út 1979 og bókina Science in Action frá árinu 1987. Latour er einn af frumkvöðlum í að þróun kenningarinnar um gerendanet (ANT) og var árið 2007 á lista  The Times Higher Education Guideyfir þá 10 fræðimenn á sviði hugvísinda og félagsfræða sem oftast var vitnað í.

Helstu ritverk 
 með Steve Woolgar, Laboratory Life: the Social Construction of Scientific Facts, Sage, Los Angeles, USA, 1979.
 Science In Action|Science In Action: How to Follow Scientists and Engineers Through Society, Harvard University Press, Cambridge Mass., USA, 1987.
  "Where are the Missing Masses? The Sociology of a Few Mundane Artifacts", in Shaping Technology/Building Society: Studies in Sociotechnical Change, ritstýrt af Wiebe E. Bijker & John Law, MIT Press, USA, 1992, pp. 225–258.
 We have never been modern (tr. by Catherine Porter), Harvard University Press, Cambridge Mass., USA, 1993.
 Aramis, or the love of technology, Harvard University Press, Cambridge Mass., USA, 1996.
 Pandora's hope: essays on the reality of science studies, Harvard University Press, Cambridge Mass., USA, 1999.
 Politics of Nature|Politics of Nature: How to Bring the Sciences into Democracy (tr. by Catherine Porter), Harvard University Press, Cambridge, Mass., USA, 2004.
 með Peter Weibel (ritstj.) Making Things Public: Atmospheres of Democracy, Cambridge, MA: MIT Press. ISBN 0262122790.
 Reassembling the social: an introduction to Actor-network theory, Oxford ; New York, Oxford: University Press, 2005.

Tenglar 
 Frieze piece on Bruno Latour 
 Vefsetur Bruno Latour
 Sciences Po Research
 Latour and Sloterdijk: Networks and Spheres at Harvard GSD (Satyre)

Latour, Bruno
Úlfur víkingur

Úlfur víkingur var landnámsmaður sem nam land í Úlfsdölum, yst á Tröllaskaga, næst sýslumörkum Eyjafjarðarmegin, milli Fljóta og Siglufjarðar. 

Þetta er lítið landnám á útskaga og ekki sérlega búsældarlegt og er því líklegt að Úlfur hafi komið seint til landsins, þegar fáir staðir voru ónumdir. Í Landnámabók er sagt að hann hafi orðið samskipa Ólafi bekk, landnámsmanni í Ólafsfirði, til landsins. Landnám þeirra eru þó ekki hlið við hlið, Siglufjörður er á milli. Þar nam Þormóður rammi land og má vera að hann hafi komið fyrstur þeirra en hinir numið land sinn hvorum megin við hann. Engar ættir eru raktar til Úlfs og ekkert meira sagt frá honum.

Tenglar 
 

Landnámsmenn á Íslandi
Magnús Björnsson á Syðra-Hóli

Magnús Björnsson á Syðra-Hóli (30. júlí 1889 – 20. júlí 1963) var íslenskur alþýðufræðimaður, rithöfundur og bóndi á Syðra-Hóli á Skagaströnd.

Magnús, sem var sjálfmenntaður að mestu, ritaði mest þætti og frásagnir og voru margar þeirra birtar í tímaritum. Voru þrjár bækur gefnar út með þáttum Magnúsar; Mannaferðir og fornar slóðir (1957), Hrakhólar og höfuðból (1959) og Feðraspor og fjörusprek (1965).  Alls 64 þættir. Ellefu þættir til viðbótar voru gefnir út í húnvetnska ritsafninu en 20 prentaðir þættir til viðbótar hafa komið út í ýmsum ritum. 

Minnisvarði um Magnús var afhjúpaður á Syðra-Hóli á aldarafmæli hans 30. júlí 1989.

Heimildir
 Gunnar Árnason, Magnús Björnsson á Syðra-Hóli, Feðra spor og fjöru sprek, 1965.
 Bjarni Jónasson, Rit Magnúsar Björnssonar, Feðraspor og fjörusprek, 1965.''

Tenglar 
 Minning: Magnús Björnsson Syðra-Hóli; grei í Tímanum 1963
 Í minningu Magnúsar Björnssonar á Syðra-Hóli; grein í Alþýðublaðinu 1963
 Kornsár-Gróa; birtist í Sunnudagsblaði Tímans 1963

Íslenskir rithöfundar
Þormóður rammi Haraldsson

Þormóður rammi Haraldsson var landnámsmaður sem nam land í Siglufirði og Héðinsfirði. Kona hans er sögð hafa verið Arngerður, systir Skíða í Skíðadal.

Í Landnámabók er sagt að Þormóður hafi orðið landflótta úr Noregi fyrir að vega Gyrð, afa Skjálgs á Jaðri, og farið til Íslands. Þegar hann kom til Siglufjarðar sigldi hann inn að Þormóðseyri og lenti þar skipi sínu. Hann nam Siglufjörð og Héðinsfjörð, milli Úlfsdala og Hvanndala og bjó á Siglunesi. Sagt er að hann hafi deilt um Hvanndali við Ólaf bekk, landnámsmann í Ólafsfirði, og orðið sextán manna bani í þeim deilum. Að lokum sættust þeir Ólafur þó á að þeir skyldu hafa Hvanndali sitt sumarið hvor.

Tenglar 
 

Landnámsmenn á Íslandi
Siglufjörður