alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Borgarhöfn

Borgarhöfn er sveitabær í Suðursveit í Austur-Skaftafellssýslu. Kirkja var í Borgarhöfn til forna og talið að hún hafi verið reist þar um árið 1000. Kirkjan var aflögð árið 1708. Öll jörðin Borgarhöfn var að fornu mati 80 hundruð. Fyrir árið 1743 voru 60 hundruð af jörðinni kóngseign en það ár gaf konungur kirkjunum á Kálfafellsstað og Einholti 30 hundruð hvorri.

Austur-Skaftafellssýsla
Íslenskir bæir
Kálfafell

Kálfafell í Hornafirði er bær í Suðursveit. Bærinn er einnig nefndur Kálfafell í Fellshverfi og Kálfafell eystra. Búið hefur verið á Kálfafelli frá því snemma á söguöld. Í Njálu segir að Kolur Þorsteinsson, frændi Síðu-Halls, hafi búið á Kálfafelli en hann tók trú af Þangbrandi presti. Kirkja var snemma reist á Kálfafelli og var hún fyrst bændakirkja en komst undir forsjá biskups í Staðamálum og skiptist þá Kálfafell í tvennt milli bóndans og kirkjunnar. Kálfafell innra varð þá bændaeign en Kálfafell ytra kirkjustaður, Kálfafellsstaður.

Austur-Skaftafellssýsla
Músareyra

Músareyra (fræðiheiti: Cerastium alpinum) er fjölært blóm af hjartagrasaætt. Það ber hvít hvít krónublöð sem eru klofin í endann. Krónublöðin eru þriðjungi til helmingi lengri en bikarblöðin og þannig þekkist jurtin frá vegarfa sem er annars nokkuð líkur. Blómin eru 1,5 til 2 sm í þvermál og í þeim eru 10 fræflar. Frævan er oftast með 5 stílum. Jurtin er öll hærð og á stilknum eru gagnstæð, stilklaus blöð.

Músareyra vex í malarkenndum jarðvegi, mólendi og brekkum á Grænlandi, Kanada og norðurhluta Evrópu. Til eru þrjár undirtegundir af músareyra.

Samlífi
Á Íslandi vex sveppurinn grasmúrgróungur (Pleospora herbarum) á dauðum vefjum ýmissa plöntutegunda, meðal annars á músareyra. Músareyra er einnig þekktur hýsill fyrir sveppinn fræhyrnublaðmyglu.

Tilvísanir

Hjartagrasaætt
Plöntur á Íslandi
Tungljurt

Tungljurt eða lásagras (fræðiheiti: Botrychium lunaria) er burkni af naðurtunguætt. Hún vex um alla Evrasíu og frá Alaska til Grænlands sem og á suðurhveli jarðar, svo sem í Suður-Ameríku og Ástralíu. 

Tungljurtin ber eitt blað sem skipist í geldan og gróberandi hluta. Neðri hlutinn er geldur og á honum eru hálfmánalaga smáblöð, mjög þéttstæð. Þessi smáblöð eru 0,5 til 1 sm á lengd en 1 til 1,5 sm á breidd. Efri hlutinn er gróberandi og ber 2 til 6 sm langan klasa af gróhirslum. Hún vex í þurrlendi, aðallega í mó- og vallendi.

Þjóðtrú
Samkvæmt íslenskri þjóðtrú hét tungljurt áður lásagras og átti hún að geta opnað læsta lása væri hún borin upp að þeim. Einnig var sú trú að ef hestar stigu á tungljurt myndi detta undan þeim skeifa.

Naðurtunguætt
Burknar
Golden Gate-brúin

Golden Gate-brúin (enska Golden Gate Bridge) er hengibrú yfir Golden Gate-sund (á íslensku „Gullna hliðið“) þar sem San Francisco-flói og Kyrrahafið mætast. Auk þess að vera eitt helsta kennileyti San Francisco og Kaliforníu þjónar brúin sem mikilvægt samgöngumannvirki með því að tengja San Francisco við Marin-sýslu. Þegar smíði brúarinnar lauk árið 1937 var hún lengsta hengibrú veraldar og hélt þeim titli til ársins 1964. Nú er hún sú áttunda lengsta og sú önnur lengsta í Bandaríkjunum, á eftir Verrazano-Narrows-brúnni í New York-borg.

Brýr í Bandaríkjunum
San Francisco
Verkfræði
Kálfafellsstaður

Kálfafellsstaður er kirkjustaður í Suðursveit í Austur-Skaftafellssýslu. Kirkja hefur verið á Kálfafellsstað í margar aldir. Þar var torfkirkja til ársins 1885 en þá var reist timburkirkja sem eyðilagðist algjörlega nokkru seinna í miklu fárviðri 7. janúar 1886, svonefndum Knútsbyl. Lík­nesk­i a­f Óla­fi helga­, hinum forna­ d­ýrlingi sta­ða­rins er eini hluturinn sem fa­nnst heill eftir a­ð k­irk­ja­n fa­uk­. Það er nú va­rðveitt á Þjóðminja­sa­fni. Núna er steypt kirkja á Kálfafellsstað en hún var reist 1926-27. 

Vigfús Benediktsson (Galdra-Fúsi) var um tíma prestur á Kálfafellsstað. Torfhildur Hólm rithöfundur var frá Kálfafellsstað en faðir hennar Þorsteinn Einarsson var prestur þar.

Austur-Skaftafellssýsla
Kirkjustaðir í Austur-Skaftafellssýslu
Suðursveit
Farþegi

Farþegi er manneskja sem ferðast í eða á farartæki en sér ekki um að stjórna eða aka ökutækinu. Í almenningssamgönguiðnaðinum er orðið „farþegi“ notað til að lýsa fólkinu sem notar almenningssamgöngutækið, til dæmis fólki sem ferðast í strætisvögnum eða lestum en ökumaðurinn er ekki kallaðar farþegi. Sömuleiðis er starfsfólkið sem vinnur um borð í flugvélum, eins og flugþjónar, ekki talið að vera farþegar.

Samgöngur
Haustfeti

Haustfeti (fræðiheiti: Operophtera brumata) er lítið fiðrildi af fetaætt.  Haustfetinn verpir eggjum sínum á trjágreinar. Þar bíða þau vors og klekjast þegar brum fer að springa. Lirfurnar eru allt fram eftir júní að vaxa. Þær éta laufblöð margra trjátegunda og geta skaðað þau verulega. Karldýrin eru nokkuð áberandi. Þau sitja oft í verulegum fjölda á húsveggjum, gulgrá á lit. Á lygnum kvöldum laðast haustfetinn gjarnan að útiljósum eða ljósum í gluggum. Kvendýrin eru öllu óásjálegri og verða fæstir þeirra varir. Í stað vængja hafa þau aðeins örlitla vængstúfa.

Haustfeti á Íslandi 
Fyrstu fiðrildin birtast á Íslandi upp úr miðjum september, en flest þó ekki fyrr en í október. Stöku haustfetar sjást fram í miðjan nóvember. Haustfeti er útbreiddur um allt sunnanvert landið og hefur auk þess fundist á Akureyri. Hann er ekki vandlátur í fæðuvali og sækir á flestöll lauftré sem ræktuð eru hér á landi. Haustfetinn varð að töluverðri plágu á Akureyri árið 1976-1977.

Tenglar 

 Haustfeti – sannur haustboði; af ni.is 
 Haustfeti; af ni.is 
 Óvenjumikið af haustfiðrildum; grein í Morgunblaðinu 2003
 Haustfeti af Náttúrufræðistofnun Íslands

Fetaætt
Skordýr á Íslandi
Meindýr
Engeyjarætt

Engeyjarætt er rakin til hjóna, sem bjuggu í Engey í Kollafirði á fyrri hluta 19. aldar, þeirra Ólafar Snorradóttur (1783-1844), sem fædd var og uppalin í eyjunni og Péturs Guðmundssonar (1786-1852) sem fæddur var í Örfirisey og alinn upp þar og í Skildinganesi.  Þau eignuðust átta börn, sem upp komust og eignuðust fjölda afkomenda, sem flestir settust að á Seltjarnarnesi og í Vesturbæ Reykjavíkur. Raunar má segja að velflestir niðjar þeirra, sem nú (árið 2011) telja nær fimm þúsund, búi enn á höfuðborgarsvæðinu.  Aðeins eitt barna þeirra flutti af svæðinu, Guðríður (1812-1889) sem varð prestmaddama austur á landi og á fjölda afkomenda þar og í Húnaþingi.

Þekktir Íslendingar af Engeyjarætt
 Benedikt Sveinsson, fv. alþingismaður
 Pétur Benediktsson, fv. þingmaður Sjálfstæðisflokks og Landsbankastjóri
 Bjarni Benediktsson (f. 1908), fv. forsætisráðherra og form. Sjálfstæðisflokks
 Bjarni Benediktsson (f. 1970), fjármálaráðherra og formaður Sjálfstæðisflokks
 Björn Bjarnason, fv.dómsmálaráðherra
 Halldór Blöndal, fv. forseti Alþingis og samgönguráðherra
 Valgerður Bjarnadóttir, fv. þingmaður Samfylkingarinnar og kona Vilmundar Gylfasonar
 Ragnhildur Helgadóttir, fv. alþingismaður
 Jónmundur Guðmarsson, framkvæmdarstjóri GAMMA, fyrrverandi bæjarstjóri á Seltjarnarnesi og framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins

Íslenskar ættir
Þorkell Sigurbjörnsson

Þorkell Sigurbjörnsson (fæddur í Reykjavík 16. júlí 1938 - látinn í Kópavogi 30. janúar 2013) var íslenskt tónskáld. 

Þorkell var sonur hjónanna Sigurbjörns Einarssonar biskups og Magneu Þorkelsdóttur biskupsfrúar og hannyrðakonu. Þorkell lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík 1957, hóf nám við Hamline háskólann í Minnesota og lauk mastersprófi frá háskólanum í Illinois í Bandaríkjunum 1961. Hann stjórnaði útvarpsþættinum Tónlist á atómöld hjá Ríkisútvarpinu auk fleiri útvarpsþátta um árabil. Hann er höfundur fjölda tónverka, þeirra þekktast er Heyr, himna smiður. Hann samdi einnig lagið Dúfa á brún fyrir skólakór Öldutúnsskóla. Þema 18. landsmóts barnakóra sem haldið var í Kópavogi dagana 19.- 21. apríl 2013 voru Þorkell og var lagið sungið undir stjórn Þórunnar Björnsdóttur.

Þorkell var kennari við Tónlistarskólann í Reykjavík í píanóleik, tónfræði og tónlistarsögu um áratugaskeið. Hann var formaður Tónskáldafélags Íslands 1983-1987, sat um tíma í stjórn Félags íslenskra tónlistarmanna og var forseti Bandalags íslenskra listamanna frá 1982-1986.

Árið 1993 var Þorkell sæmdur riddarakrossi Hinnar íslensku fálkaorðu fyrir störf sín á vettvangi tónlistar.

Tilvísanir 
Stúdentar úr Menntaskólanum í Reykjavík
Íslensk tónskáld
Íslenskir tónlistarmenn
Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu
Matkempa

Matkempa (eða ætisveppur) (fræðiheiti Agaricus bisporus) er kemputegund og algengur matsveppur. Á Íslandi hefur svepparæktun nánast einskorðast við þessa tegund, en tveir stofnar hennar eru algengastir, hvítir og brúnleitir.

Ræktun 
Ræktun á Agaricus bisporus hófst í Frakklandi þegar grasafræðingurinn Olivier de Serres tók eftir að þegar sveppaþræðir voru fluttir á nýjan stað þá uxu þar upp sveppir. Í fyrstu fór svepparækt þannig fram að ræktendur leituðu að stöðum á túnum og engjum þar sem sveppir uxu og settu moldina þar út í rotmassa. Árið 1893 var fundin aðferð til að framleiða hreint sveppaþel. Ræktuðu sveppirnir voru í fyrstu ljósbrúnir en árið 1926 fann sveppabóndi í Pennsylvaníu hvítt afbrigði í svepparækt sinni og varð það vinsælt og er þetta stökkbreytta afbrigði nú mikið ræktað.

Heimildir 

 Sölufélag garðyrkjumanna - Sveppir

Tenglar 
 Sitthvað um sveppi; grein í Fréttablaðinu 2007

Kempuætt
Ætisveppir
Kempur

Kempur sem áður hétu ætisveppir (fræðiheiti: Agaricus) eru stór ættkvísl hattsveppa. Ættkvíslin telur yfir 200 tegundir sem margar eru ætar en þar sem sumar eru eitraðar þótti rétt að kalla þessa sveppi eitthvað annað en ætisveppi og heita þeir því kempur. Ættkvíslin telur tvo algengustu matsveppi heims, matkempu (Agaricus bisporus) og túnkempu (Agaricus campestris) en sá fyrrnefndi er algengasti ræktaði sveppur í heimi. 

Einkenni kempna (ættkvíslarinnar Agaricus) eru kjötmikill hattur með fanir. Gróprentið er brúnt. Stafurinn er beinn og með leifar af hulu sem ver fanirnar á ungum sveppum en myndar síðan hring á stafnum.

Kampsveppaætt
Nýja England

Nýja England (New England) er svæði á norðausturhorni Bandaríkjanna sem afmarkast af Atlantshafi, Kanada og New York-fylki. Fylki Nýja Englands eru sex talsins; Maine, New Hampshire, Vermont, Massachusetts, Rhode Island, og Connecticut.

Tengil

Connecticut
Maine
Massachusetts
New Hampshire
Rhode Island
Vermont
Fáni Bretlands

Breski fáninn er þjóðfáni Bretlands. Núverandi hönnun fánsins var tekin í notkun við sameiningu Írlands og Stóra-Bretlands árið 1801. Á ensku er fáninn kallaður „Union Flag“ eða „Union Jack“. Fáninn samanstendur af rauðum krossi sankti Georgs (verndardýrlings Englands), með hvítum brúnum, settum yfir krossi Heilags Patreks (verndardýrlings Írlands), sem eru báðir settir yfir krossi Heilags Andrésar (verndardýrlings Skotlands).

Réttu hlutföll fánsins eru 3:5. Hins vegar notar breski sjóherinn hlutföll 1:2.

Tilvísanir

Þjóðartákn Bretlands
Bretland
Exmoor

Exmoor er þjóðgarður við strönd Bristol-sundsins á Suðvestur-Englandi. Exmoor var stofnaður árið 1954 og er flatarmál hans 692,8 km². Hann dregur nafn sitt af Exe-ánni. Þjóðgarðurinn er í tveimur sýslum, 71% af garðinum er í Somerset og 29% af honum er í Dorset. Exmoor er að mestu leyti upplendi með dreifðum íbúum sem búa aðallega í litlum þorpum og smáþorpum. Höfuðbyggðirnar eru Porlock, Dulverton, Lynton og Lynmouth; sem eru samtals 40% íbúar þjóðgarðsins. Alls eru íbúar um 11.000.

Exmoor inniheldur hæðóttar lyngheiðar og 55 km strandlengju. Sjávarhamrar eru þeir hæstu á Englandi en klettarnir Great Hangman ná 318 metrum. Exmoor var eitt sinn konungleg veiðilenda og skógur frá 13. öld fram á þá 19. Nú eru 2/3 lands í einkaeigu en 1/3 í ríkiseigu.

Heimild

Þjóðgarðar á Englandi
Vestur-Somerset
Austur-England

Austur-England er ein af níu embættislegum landshlutum á Englandi. Landshlutinn varð til árið 1994 og hefur verið notað í tölfræðilegu skyni frá 1999. Hann inniheldur sýslurnar Essex, Hertfordshire, Bedfordshire, Cambridgeshire, Norfolk og Suffolk. 

Frá og með manntalinu árið 1999 var íbúafjöldi 5.388.140. Austur-England er að mestu leyti lágt; hæsti punkturinn í landshlutanum er 249 m yfir sjávarmáli. Peterborough, Luton og Southend-on-Sea eru þéttbyggðustu borgirnar í landshlutanum.

Landshlutar á Englandi
Suðaustur-England

Suðaustur-England er ein af níu embættislegum landshlutum á Englandi. Landshlutinn varð til árið 1994 og hefur verið notað í tölfræðilegu skyni frá 1999. Hann inniheldur sýslurnar Austur-Sussex, Berkshire, Buckinghamshire, Hampshire, Kent, Oxfordshire, Surrey, Vestur-Sussex og Wighteyju. 

Frá og með manntalinu árið 2001 var íbúafjöldi 8.000.550. Hæsti punkturinn í landshlutanum er 297 m yfir sjávarmáli. Brighton og Hove eru þéttbyggðasta borgin á Suðaustur-Englandi, en það eru líka stór áhrif frá nærliggjandi borginni London. 

Landshlutar á Englandi
Zakim Bunker Hill-brúin

Leonard P. Zakim Bunker Hill Memorial-brúin (yfirlett stytt í Zakim Bunker Hill-brúin) er stagbrú sem brúar Charlesá í Boston í Massachusetts. Brúin tók við af Charlestown High-brúnni og er hún breiðasta stagbrú veraldar. Meginhluti brúarinnar heldur uppi fjórum akreinum í hvora átt en auk þeirra eru tvær akreinar sem standa á svifbitum fyrir utan kapla brúarinnar. Þessar tvær akreinar sameinast aðalveginum á norðurbakkanum.

Brýr í Bandaríkjunum
Boston
Suðvestur-England

Suðvestur-England er einn af níu embættislegum landshlutum á Englandi. Hann er stærsti landshlutinn á Englandi og er 23.828 km² að flatarmáli. Hann inniheldur sýslurnar Cornwall, Devon, Dorset, Gloucestershire, Somerset og Wiltshire, og líka Syllinga. Landshlutinn er svæði sem yfirleitt nefnist West Country á ensku og inniheldur mikið af Wessex. Nyrsti punkturinn á Suðvestur-Englandi, Chipping Campden, er eins nærri við Skotland og hann er við Cornwall. Íbúafjöldinn er 4.928.458. 

Suðvestur-England er þekkt fyrir að búa til Cheddar-ost sem varð til í þorpinu Cheddar í Somerset-sýslunni. Rjómate (e. cream tea) frá Devon sýslunni og eplasafi eru líka frægar útflutningsvörur frá landshlutanum. Svæðið er líka þekkt fyrir Eden-verkefnið, Aardman Animations, Glastonbury-hátíðina og strendurnar í Cornwall þar sem er hægt að bruna á brimbretti. Það eru tveir þjóðgarðar og fjórar heimsminjaskrár UNESCO inni í Suðvestur-Englandi.

Landshlutar á Englandi
Norðaustur-England

Norðaustur-England er einn af níu embættislegum landshlutum á Englandi. Hann inniheldur sýslurnar Durham, Norðymbraland, Tyne og Wear og svæðið Tees Valley. Á ensku er sögulega nafn sýslunnar Northumbria (Norðhumbría) en þetta nafn er ekki lengur notað í daglegu tali.

Stærsta borgin í landshlutanum er Newcastle upon Tyne, aðrar merkilegar borgir í svæðinu eru Sunderland, Durham, Middlesbrough og Darlington. Hæsti punkturinn í landshlutanum er í Cheviot og er 815 m yfir sjávarmáli. Almennt er svæðið hæðótt og strjálbýlt í norður- og vesturhlutunum og er þéttbýlt og plægjanlegt í suðri og í austri.

Landshlutinn er þekktur fyrir náttúrufegurð, til dæmis eru Northumberland-þjóðgarðurinn og Pennínafjöllin staðsett þar. Norðaustur-England er líka mikilvægur sögulegur staður, dómkirkjan í Durham og Hadríanusarmúrinn eru í svæðinu eru líka bæði heimsminjaskrár UNESCO. 

Landshlutar á Englandi

an:Sureste d'Anglaterra
eo:South East England
eu:Ingalaterra hego-ekialdea
he:דרום מזרח אנגליה
Norðvestur-England

Norðvestur-England er einn af níu embættislegum landshlutum á Englandi. Landshlutinn samanstendur af sýslunum Cumbria, Lancashire, stórborgarsvæðinu Manchester, Merseyside og Cheshire. Íbúafjöldinn er 6.853.200. 

Landshlutinn er bundinn af Írlandshafinu í vestri og Pennínafjöllum í austri. Norðvestur-England spannar frá skosku landmælin nyrðra til fjallanna í Wales syðra. Hæsti punkturinn í landshlutanum (og líka hæsti punkturinn á Englandi) er Scafell Pike í Cumbria, sem er 978 m yfir sjávarmáli.

Það eru tvö stór þéttbýli sem beina að Manchester og Liverpool. Þessi þéttbýli ná yfir suðurhluta landshlutsins og eru líka stærstu íbúamiðstöðvar á Norðvestur-Englandi. Norðurhlutar svæðisins, með Lancashire og Cumbria, eru almennt strjálbýlir.

Landshlutar á Englandi
Vestur-Miðhéruð (landshluti)

„Vestur-Miðhéruð“ getur líka átt við sýsluna sem er í landshlutanum.

Vestur-Miðhéruð (e. West Midlands'') er einn af níu embættislegum landshlutum á Englandi og nær yfir vesturhelming svæðisins sem nefnist Miðhéruð. Önnur stærsta borgin á Bretlandi, Birmingham, er í þessum landshluta. Það er til stórt þéttbýli í vestur-Miðhéruðum sem inniheldur borgirnar Dudley, Solihull, Walsall og West Bromwich. Borgin Coventry er líka í landshlutanum en er aðskilin af öðrum þéttbýlunum.

Landslag svæðisins er fjölbreytt. Í austurhlutunum eru stór þéttbýli en það eru fleiri landsbyggðar í vestursýslunum Shropshire og Herefordshire sem liggja að Wales. Lengsta áin á Bretlandi sem heitir Severn rennur suðaustur inni í svæðinu, í gegnum Shrewsbury og Worcester, og Ironbridge Gorge sem er heimsminjaskrá UNESCO og var fæðingarstaður Iðnbyltingarinnar. Í Staffordshire sýslunni er staður nefnist Potteries, hópur borga sem inniheldur Stoke-on-Trent, og líka Staffordshire Moorlands svæðið sem liggur að Peak District-þjóðgarðinum. Það eru fimm náttúrufegurðarstaðir í landshlutanum. Stratford-upon-Avon er í Warwickshire sýslunni og var fæðingarstaður William Shakespeares.

Það er líka til sýsla sem heitir Vestur-Miðhéruð sem varð til árið 1974. Sýslan nær yfir hluta Staffordshire, Worcestershire og Warwickshire.

Landshlutar á Englandi
Austur-Miðhéruð

Austur-Miðhéruð (e. East Midlands) er einn af níu embættislegum landshlutum á Englandi og næ yfir austurhelming svæðisins sem nefnist Miðhéruð. Landshluttinn samanstendur harkalega af sýslunum Derbyshire, Leicestershire, Rutland, Northamptonshire, Nottinghamshire og mikið af Lincolnshire. Punkturinn þar sem sýslurnar ná saman nefnist Trent Lock. 

Íbúafjöldinn er 4.172.179. Hæsti punkturinn í landshlutanum er Kinder Scout sem er 636 m yfir sjávarmáli. Berggrunnurinn þar er aðallega úr kalksteini og það eru líka nokkur lítil olíusvæði. 

Landshlutar á Englandi
Yorkshire og Humber

Yorkshire og Humber er einn af níu embættislegum landshlutum á Englandi. Hann næ yfir mest af hefðbundinni sýslunni Yorkshire og hlutann af Lincolnshire sem var hluti Humberside frá 1974 til 1996. Árið 2006 var íbúafjöldinn 5.142.400.

Hæsti punkturinn í landshlutanum er Whernside sem er 737 m yfir sjávarmáli. Höfuðborgirnar í svæðinu eru Leeds, Sheffield, Kingston upon Hull, York, Scunthorpe and Grimsby.

Landshlutar á Englandi
Grimsby

Grimsby (áður Great Grimsby, stundum nefndur Grímsbær á íslensku) er hafnarbær við ósa árinnar Humber í Lincolnshire á Englandi. Áður fyrr hét borgin „Great Grimsby“ til aðgreiningar frá fiskiþorpinu Little Grimbsy,  14 km sunnar, nærri Louth. Á ensku nefnist fólk frá Grimbsy Grimbarians. Íbúafjöldi bæjarins er tæplega 90.000.

Saga 
Grimsby var stofnuð af Dönum á 9. öld. Heiti bæjarins varð til líklega úr orðinu Grim’s by eða „Grímsbær“. Talið er að danskur víkingur að nafni Grímur hafi stofnað bæinn og heitið sé samsett úr nafni hans og viðskeytinu -bær. Einnig er minnst á bæinn í Orkneyinga sögu:

Vér hǫfum vaðnar leirur   vikur fimm megingrimmar;
saurs vara vant, er várum,   viðr, í Grímsbœ miðjum.
Nú'r þat's más of mýrar   meginkátliga látum
branda elg á bylgjur   Bjǫrgynjar til dynja.

Grimsby er líka nefnd í Dómsdagsbókinni: þegar hún var skrásett voru 200 íbúar í bænum, prestur, mylla og ferja (líklega til að flytja fólk yfir Humber-ána).

Á 12. öld þróaðist Grimsby í hafnar- og verslunarbæ. Jóhann landlausi gaf bænum stofnskrá árið 1201 og fyrsti bæjarstjórinn tók við embætti árið 1218.

Efnahagsmál 
Fiskveiðar og fiskvinnsla eru aðalatvinnuvegirnir í Grimsby. Hámarkinu var náð á sjötta áratug 20. aldar þegar Grimsby var mesti fiskveiðibær í heimi. Vegna útfærslu íslensku fiskveiðilögsögunnar og þorskastríðanna við Ísland hafa fiskveiðar dregist saman á undanförum áratugum. Stærsti fiskmarkaður á Englandi er þó enn í dag í Grimsby en mikið af þeim fiski sem þar er seldur er fluttur inn frá öðrum höfnum eða í gámum frá Íslandi. Í dag eru mörg matvælavinnslufyrirtæki í Grimsby, um það bil 500 alls, og Grimsby er ein stærsta fiskvinnslumiðstöð í Evrópu.

Tilvísanir 

Lincolnshire
Borgir á Englandi
Reisibrú

Reisibrú (einnig kölluð vængjabrú) er hreyfanleg brú þar sem einn eða tveir partar (oft nefndir vængir) hennar lyftast upp á annan enda til að hleypa skipaumferð framhjá. Reisibrýr eru algengasta gerð hreyfanlegra brúa sökum þess hve hratt þær opnast og hve lítillar orku þær krefjast.

Brýr

ja:跳ね橋
Rætt fall

Rætt fall er fall, sem er hlutfall tveggja margliðufalla. Þegar margliðufall er skilgreint fyrir eina breytu  þá er rætt fall táknað á forminu

þar sem  og  tákna margliðuföllin 

 og  og  er ekki núllmargliða. 

Ræða fallið  nefnist svo eiginlegt ef  sem er gráða margliðunnar  er lægri en  sem er gráða margliðunnar . Ef  er hins vegar hærra en  kallast fallið óeiginlegt.

Umrita má rætt fall með margliðudeilingu.

Tengt efni 
 Heilt rætt fall

Ytri tenglar 
 Kynning 3- Aðfellur ræðra falla á http://www.rasmus.is/
 Kynning 3- Ræð Föll á http://www.rasmus.is/

Heimildir 

Fallafræði
Bradford

Bradford er borg í Vestur-Yorkshire sýslunni á Englandi. Bradford er við fjallsrætur Pennínafjallanna, 13,8 km vestur af Leeds og 20,9 km norðvestur af Wakefield. Henni var gefin stofnskrá árið 1897. Íbúafjöldi borgarinnar er um 537.000 (2018). Bradford er hluti stórborgarsvæðis Vestur-Miðhéraðanna þar sem meira en 1,5 milljónir búa. 

Á 19. öldinni varð Bradford miðstöð vefnaðariðnaðarins og var stór ullarframleiðandi. Hann var uppgangsbær á Iðnbyltinginni og var ein fyrsta iðnvædda borg í heimi. Bradford er stundum kölluð „ullarborg heimsins“. Það er líka merkileg viktoríansk byggingarlist í borginni. 

Vefnaðariðnaðinum hnignaði frá miðri 20. öldinni sem leiddi til félagslegra vandamála og kreppu. Talsvert er um suður-asískum innflytjendum þar.

Borgir á Englandi
The Dodos

The Dodos er rokk-hljómsveit frá San Francisco í Bandaríkjunum. The Dodos byrjaði að spila árið 2005.

Meðlimir 
Meric Long - Gítar og Söngur
Logan Kroeber - Trommur

Fyrrum meðlimir 
 Joe Haener

Útgefið efni

Breiðskífur 
 Dodo Bird Meric Long (2005)
 Beware of the Maniacs (French Kiss Records/Wichita Recordings, 2006)
 Visiter (2008) (French Kiss Records/Wichita Records, 2006)
 Time to Die (French Kiss Records/Wichita Records, 2009)
 No color (Frenchkiss Records, 2011)
 Carrier (Polyvinyl Records, 2013)
 Individ (Polyvinyl Records, 2015)
 Certainty Waves (Polyvinyl Records, 2018)

Smáskífur 
 Red and Purple (2008)
 Fools (2008)

Tenglar 
 Allmusic.com Bio The Dodos

Bandarískar rokkhljómsveitir
Stoke-on-Trent

Stoke-on-Trent (oft einfaldlega Stoke) er borg í Staffordshire-sýslu á Englandi. Hún er hluti þéttbýlis sem er yfir 19 km langt og 93 km² að flatarmáli. Með Newcastle-under-Lyme og Kidsgrove myndar hún þéttbýlið sem heitir Potteries. Þetta svæði og Staffordshire Moorlands mynda saman Norður-Staffordshire þar sem íbúafjöldinn var um 678.000 árið 2016. Íbúafjöldi borgarinnar er um 262.000 (2016).

Stoke-on-Trent varð opinberlega borg árið 1925. Borgin myndaðist úr sex bæjum og þorpum sem voru upprunalega aðskilin. Þessar byggðir sameinuðust í byrjun 20. aldarinnar og mynduðu borgina eins og hún er í dag. Nýja borgin dró nafn sitt af gömlu byggðinni Stoke-upon-Trent, af því að höfuðjárnbrautarstöðin var þar. Eftir sameininguna varð Hanley aðalverslunarmiðstöð borgarinnar. Þrjár aðrar borgir sem eru hluti Stoke-on-Trent eru Tunstall, Longton og Fenton.

Hún er talin vera heimili leirkerasmiðjuiðnaðsins á Englandi og nefnist oft The Potteries. Fyrrum var hún aðallega iðnvædd borg með kola og stáliðnað en í dag er hún miðstöð þjónustugreina og dreifingarfyrirtækja. Borgin hefur eigin borgarstjóra.

Knattspyrnulið borgarinnar er Stoke City.
 

Borgir á Englandi