alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Míla ehf

Míla ehf er fyrirtæki, stofnað 1. apríl 2007, sem á og rekur víðtækasta fjarskiptakerfi á Íslandi og felst reksturinn í uppbyggingu og viðhaldi á kerfinu. Rekstur fjarskiptanetsins er þó að einhverju leyti í höndum annarra fyrirtækja, vegna samstarfsamninga Mílu um þjónustu.
Míla veitir fjarskiptaþjónustu til sæstrengja Farice.

Fjarskiptanet Mílu skiptist í stofnnet og aðgangsnet. Stofnnetið er dreifikerfi þess um allt land, en aðgangsnet eru tengingar til fyrirtækja, stofnana og heimila. Stofnnet Mílu byggir á koparlínum, ljósleiðurum og örbylgjusambandi. Uppbygging ljósleiðarakerfisins er í hringtengingu í kringum landið.
Aðgangsnet Mílu byggir á koparlínum, ljósleiðurum og kóaxstrengjum. Algengast er að flest fyrirtæki, heimili og stofnanir séu tengdar með koparlínum.

Í maí árið 2010 voru bensínsprengjum komið fyrir við fjarskiptamöstur við Veðurstofuna í Reykjavík. Landsvirkjun, Fjarski, Vodafone, Síminn, Tetra og Míla eru öll með búnað í fjarskiptamöstrunum þremur. Eldurinn hafði ekki áhrif á kerfi neinna fyrirtækjanna.

Í næsta mánuði, apríl 2010 hafði Míla beint myndavélum sínum á Valahnjúki og Þórólfsfelli að Fimmvörðuhálsi í tengslum við gosið. Um 4 milljónir heimsóttu heimasíðu Mílu á meðan gosið stóð vegna þessa.

Tilvísanir 

Íslensk fyrirtæki
Fjarskipti
Sykur (hljómsveit)

Sykur er íslensk rafpopp-hljómsveit. Hún hefur gefið út tvær breiðskífur og er einna helst fræg fyrir lagið Viltu dick sem Erpur tók með þeim, og lagið Reykjavík.

Breiðskífur 

 2009 – Frábært eða frábært 
 2011 – Mesópótamía

Meðlimir sveitarinnar 
 Kristján Eldjárn
 Halldór Eldjárn
 Stefán Finnbogason
 Agnes Björt Andradóttir

Íslenskar hljómsveitir
Samuel Adams

Samuel Adams (27. september 1722 – 2. október 1803) var virtur stjórnmálamaður, heimspekingur og er talinn til „landsfeðra“ Bandaríkjanna. Hann var leiðtogi hreyfingar sem stóð að baki amerísku byltingunni. Hann var einn af upphafsmönnum stefnu repúblikana sem hefur átt stóran þátt í mótun bandarísks samfélags síðan.

Æska og nám 
Samuel Adams fæddist í Boston í Massachusetts. Hann var sonur Samuel Adams eldri og Mary (Fifield) Adams. Hann var alinn upp á trúuðu heimili og var faðir hans virkur þátttakandi í stjórnmálum. Í æsku stundaði hann nám við Boston Latin school en að því loknu gekk hann í Harvard-háskóla. Í lokaritgerð sinni í meistaranámi fjallaði hann um, lögmæti þess að mótmæla æðsta yfirvaldi ef á annan hátt sé ekki hægt að stuðla að varðveislu á þjóðfélagsins. Ritgerðin þótti sýna framá stöðu hans í stjórnmálum og hver réttur nýlenduríkja væri gagnvart Bretlandi.

Störf og embætti 
Að námi loknu reyndi Adams fyrir sér í viðskiptum með miður góðum árangri, hann starfaði einnig sem skattinnheimtumaður en það aflaði honum vinsælda meðal vina og kunningja þar sem hann átti það til að sleppa þeim við að greiða skatt. Þá gegndi hann einnig ýmsum embættum í kjördæmi sínu en hann var ritari í fulltrúadeild Massachusetts, þá var hann einnig fulltrúi fyrir Massachusetts í fyrsta meginlandsþinginu (e. Continental Congress). Hann gegndi einnig starfi forseta þingsins í Massachusetts og síðar aðstoðar ríkisstjóri Massachusetts þar sem hann leysti John Hancock af þegar hann lét af störfum áður en kjörtímabilinu lauk en þar með varð Adams fjórði ríkisstjóri Massachusetts.

Atburðir 
Samuel Adams var andstæðingur þess að Breska þingið gæti skattlagt nýlenduríkin án þeirra samþykki, árið 1768 ritaði hann bréf þar sem var óskað eftir samstarfi milli nýlenduríkjanna til að andmæla skattlagningu Breta. Bretar sendu í kjölfarið á því her til Boston sem endaði með atburði sem er þekktur undir "Boston Massacre". Með betra skipulagi og aukinni samvinnu milli nýlenduríkjanna var undirbúningur að Amerísku byltingunni hafinn.

Fylkisstjórar Massachusetts
Adams, Samuel
Ponte Buggianese

Ponte Buggianese er um 8.400 manna bær í Pistoia á Ítalíu.

Borgir og bæir í Toskana
Húðkeipur

Húðkeipur er bátur úr skinni sem er (oftast) róinn af einum manni. Húðkeipur er til dæmis haft um grænlenska kajakinn og er að mestu haft um báta karlmanna á Grænlandi. Húðskútan (umiak) (líka stundum nefnd konubátur eða kvennabátur á íslensku) er stærri en húðkeipurinn og er selskinn þanið á öllu opnari trégrind. Húðkeipur er þó einnig haft um báta skrælingja á Vínlandi í Eiríks sögu rauða og stundum um kajaka almennt. 

Húðskútan var hér áður fyrr mikið notuð til að bera vörur og til flutninga á veiði. Hún er gerð úr skinni og flýtur vel á öldunum. Í fylgd með hverri húðskútu voru oft veiðimenn á húðkeipum. „Húðkeiparnir voru sem tundurbátar, kvennabáturinn hið mikla orustuskip“, þannig lýsir Peter Freuchen þessum bátum. Veiðimenn eru fljótir í förum á húðkeipunum og af þeim er auðvelt að skutla seli ef færi gefst. Komi mikil kvika, er húðkeipunum róið á vindborða við húðskúturnar og þær notaðar sem bárufleygar. 

Í Eiriks sögu rauða er þessi lýsing á skrælingjum á húðkeipum: 

Í seinna Íþróttabindi Alfræði Menningarsjóðs er húðkeipur haft almennt um kajak: „Kænuróðraíþróttir (e. canoeing; þ. Kanusport) er heildarheiti á róðri á þremur mismunandi kænutegundum: húðkeip (kajak), kanadískri eikju (canadian) og sambrotseikju“.

Tilvísanir 

Árabátar
Inúítar
Hof í Vatnsdal

Hof í Vatnsdal er bær í austanverðum Vatnsdal í Austur-Húnavatnssýslu, stórbýli að fornu og nýju og landnámsjörð Ingimundar gamla Þorsteinssonar, eftir því sem segir í Landnámabók og Vatnsdæla sögu.

Bærinn á Hofi er miðsvæðis í dalnum í skjólgóðum hvammi milli Hofsmela og Kötlustaðamela, sem kenndir eru við eyðibýlið Kötlustaði. Á heiðnum tíma var þar eitt þriggja höfuðhofa í Húnaþingi og í Melabók Landnámu segir að það hafi verið stærsta hof landsins ásamt hofinu á Hofi á Kjalarnesi en stærðartölurnar sem þar eru gefnar upp fá þó vart staðist. Norður af bænum er hóll sem heitir Goðhóll og er sagt að hofið hafi verið þar. Hof er nefnt í Sturlungu, bæði í Þórðar sögu kakala og Prestssögu Guðmundar góða en samkvæmt henni var Guðmundur staddur á Hofi haustið 1200. 

Kirkja var á Hofi til forna og var hún helguð Jóhannesi guðspjallamanni. Hun er nefnd í Landnámu og segir þar frá því að Þorkell bóndi á Hofi hafi tekið skírn af Friðriki biskupi og allir Vatnsdælir einnig og hafi Þorkell látið reisa kirkju á Hofi. Samkvæmt nýlegum fornleifarannsóknum á Hofi var þar kirkjugarður að minnsta kosti frá því fyrir 1104. Árið 1706 var enn hálfkirkja á Hofi og var henni þjónað frá Undirfelli. Ekki er vitað hvenær kirkjan lagðist af. 

Á Hofi var Kvennaskóli Húnvetninga 1882-1883 en var þá sameinaður Kvennaskóla Skagfirðinga og fluttur að Ytri-Ey á Skagaströnd.

Heimildir 
 Fornleifaskráning Húnavatnshrepps. Hvammur - Hof - Saurbær - Brúsastaðir. Byggðasafn Skagfirðinga, rannsóknarskýrslur, 2009/99.
 

Austur-Húnavatnssýsla
Íslenskir bæir
Vatnsdalur
Kollgátan

Kollgátan var spurningaþáttur á RÚV árið 1985 undir stjórn Illuga Jökulssonar. Sýndir voru sjö þættir, þar sem átta einstaklingar kepptu með útsláttarfyrirkomulagi. Fyrsti þátturinn var sýndur laugardagskvöldið 2. febrúar en úrslitin fóru fram 20. apríl. Stjórn upptöku var í höndum Viðars Víkingssonar

Keppnisfyrirkomulagið var á þá leið að sömu spurningar voru lagðar fyrir báða keppendur. Spurningarnar voru sex talsins, hver með þremur vísbendingum og gátu gefið tíu, fimm eða tvö stig. Engir áhorfendur voru í stúdíói við upptöku þáttanna.

Viðureignir

1.umferð:
 Ólafur B. Guðnason vann Árna Bergmann 
 Aðalsteinn Ingólfson vann Egil Helgason 
 Stefán Benediktsson vann Önnu Ólafsdóttur Björnsson
 Vilborg Sigurðardóttir vann Ævar Kjartansson

Undanúrslit:
 Ólafur B. Guðnason vann Aðalstein Ingólfsson
 Vilborg Sigurðardóttir vann Stefán Benediktsson

Úrslit:
 Ólafur B. Guðnason  vann Vilborgu Sigurðardóttur

Íslenskir sjónvarpsþættir
Spurningaþættir
Listi yfir CSI: Crime Scene Investigation (10. þáttaröð)

Tíunda þáttaröð CSI: Crime Scene Investigation var frumsýnd 24. september 2009 og sýndir voru 23 þættir.

Aðalleikarar 
 Laurence Fishburne sem Raymond Langston
 Marg Helgenberger sem Catherine Willows
 George Eads sem Nick Stokes
 Eric Szmanda sem Greg Sanders
 Robert David Hall sem Dr. Alan Robbins
 Wallace Langham sem David Hodges
 Liz Vassey sem Wendy Simms
 David Berman sem David Phillips 
 Paul Guilfoyle sem Kapteinn Jim Brass
 Jorja Fox sem Sara Sidle (16 þættir) sem sérstakur gestaleikari

Aukaleikarar 
 Marc Vann sem Conrad Ecklie
 Archie Kao sem Archie Johnson
 Jon Wellner sem Henry Andrews

Þættir

Heimild

Tenglar 
 http://www.cbs.com/primetime/csi/
Þvottabjörn

Þvottabjörn (Procyon lotor) er tegund spendýra innan ættkvíslarinnar Procyon.

Lífshættir, útbreiðsla og nytjar 
Þvottabirnir eru stærstir allra hálfbjarna; skrokklengd fullvaxins dýrs er 40-70 cm og þyngdin frá 3,5-9 kíló. Þvottabjörninn er yfirleitt næturdýr. Hann er alæta, étur jurtir og aldin, orma, skordýr, ýmis smádýr, fugla og fiska, og þegar hann tekur sér bólfestu nálægt mannabústöðum sækir hann oft í sorp og úrgang til að leita sér matar.

Þvottabjörninn er upprunninn í Norður-Ameríku og náttúruleg heimkynni hans þar eru í laufskógum og á mörkum barr- og laufskógabelta en aðlögunarhæfni hans er mikil og hann hefur einnig tekið sér bólfestu í fjallendi, við strendur og í bæjum og borgum. Fyrir og um miðja 20. öld voru þvottabirnir fluttir til Evrópu, Kákasuslanda og Japan, þar sem þeim var ýmist sleppt viljandi eða þeir sluppu úr haldi og náðu útbreiðslu.

Þvottabirnir hafa lengi verið veiddir vegna feldsins, sem hefur verið notaður í yfirhafnir og húfur. Reynt var að rækta þvottabirni á loðdýrabúum á fyrri hluta 20. aldar en það þótti ekki svara kostnaði. Þvottabjörnum fjölgaði mjög í Bandaríkjunum um miðja öldina og jukust veiðarnar þá að sama skapi. Met var sett veturinn 1976-1977, þegar 5,2 milljónir dýra voru veidd. Síðan hefur dregið mjög úr eftirspurn eftir loðfeldum og hefur veiddum dýrum þá fækkað að sama skapi.

Ræningi með grímu
,,Gríma” þvottabjarnarins hæfir vel atferli hans. Hann getur klifrað, grafið og opnað dyr og lása með liprum fingrum og laumast iðulega inn í hús þar sem búfé er geymt. Hann strýkur oft óhreinindin af fæðu áður en hann étur hana, eða skolar af henni ef vatn er nálægt.

Þvottabirnir á Íslandi 
Ársæll Árnason flutti sjö þvottabirni til Íslands í september 1932 og fór eitt par til Vestmannaeyja en hin dýrin voru höfð í kjallara og garði á Sólvallagötu 33 í Reykjavík fyrst í stað en síðan í loðdýrabúi nálægt Vífilsstöðum. Þaðan slapp eitt ungt dýr og lifði villt nokkra mánuði en var svo skotið í hænsnabúi á Kjalarnesi. Þvottabirnir munu hafa verið í íslenskum búum í að minnsta kosti áratug; vorið 1941 eru 10 þvottabirnir taldir meðal búpenings landsmanna.

Tilvísanir

Heimildir

Tenglar 
 http://en.wiktionary.org/wiki/þvottabjörn
 

Dýr sem reynt hefur verið að flytja til Íslands
Hálfbirnir
Rándýr
Ginnungagap

Ginnungagap er samkvæmt heimsmynd norrænnar goðafræði hið mikla gap eða frumrýmið fyrir tilurð heimsins.

Norðurhluti Ginnungagaps fylltist af ís og hrími úr ám þeim er Élivogar kallast en suðurhlutinn hitnaði af eldi og neistum úr Múspellsheimi. Þar sem hrímið og neistarnir mættust í miðju Ginnungagapi varð til hrímþursinn Ýmir. Óðinn og bræður hans drápu Ými og smíðuðu jörðina í miðju Ginnungagapi.

Samkvæmt því sem segir í Snorra-Eddu er ein af þremur rótum Asks Yggdrasils „með hrímþursum, þar sem forðum var Ginnungagap.“

Orðsifjafræði heitisins er óviss, giskað hefur verið á að ginn- geti verið hér til áherslu sbr. ginnkeyptur, eða gína eða jafnel tengt upphaf sbr. beginning.

Staðir í norrænni goðafræði
Hans J. G. Schierbeck

Hans Jacob George Schierbeck (24. febrúar 1847 – 7. september 1911) var danskur læknir sem starfaði í um áratug sem landlæknir  á Íslandi.

Ævi og störf

Schierbeck fæddist í Óðinsvéum, sonur málmiðnaðarmanns þar í borg. Hann lauk embættisprófi í læknisfræði árið 1876 og sótti síðar framhaldsmenntun í París og víðar.

Árið 1883 var Schierbeck settur landlæknir á Íslandi og gegndi þá jafnframt forstöðu Læknaskólans. Hann sagði sig frá embætti árið 1894 og flutti þá alfarinn frá Íslandi. Hann gerðist síðar stiftsyfirlæknir á Norður-Sjálandi.

Arfleið á Íslandi

Koma Schierbecks til Íslands 1883 hafði í för með sér ýmsar jákvæðar nýjungar í íslenskum heilbrigðisvísindum. Hann vakti athygli lækna á mikilvægi aukins hreinlætis, en talsvert hafði skort á í þeim efnum. Hann gerði sömuleiðis miklar rannsóknir á holdsveiki, sem var þrálátari sjúkdómur hér á landi en víðast hvar annars staðar í Evrópu.

Einna kunnastur er Schierbeck þó í Íslandi fyrir framlag sitt til garðyrkjumála. Hann var ástríðufullur garðyrkjumaður frá æskuárum og kom sér upp fjölskrúðugum matjurtargarði við hús sitt í Reykjavík. Hann varð fyrsti formaður Hins íslenska garðyrkjufélags, sem stofnað var árið 1885. Starfsemi þess varð til þess að vekja athygli fjölmargra landsmanna á möguleikum garðyrkju.

Tenglar 
 H. J. G. Schierbeck landlæknir; grein í Óðni 1915

landlæknar
Gísli Hjálmarsson

Gísli Hjálmarsson (d. 25. maí 1915), betur þekktur sem þingmaður Bolvíkinga, var áberandi persóna í bæjarlífi Reykjavíkur á fyrstu árum tuttugustu aldar.

Í andlátsfregn í Morgunblaðinu var Gísli sagður fyrrverandi kaupmaður og honum lýst á þennan hátt: …hniginn á efri ár og heilsa líkama og sálar hafði lengi verið slæm. – Gísli var einn af auðnuleysingjum þessa lands.  

Gísli var óreglumaður og átti við andlega vanheilsu að stríða. Fjótlega upp úr aldamótum beit hann í sig að hann væri réttkjörinn Alþingismaður fyrir Bolungarvík, sem þó var ekki sérstakt kjördæmi. Allt til dauðadags kallaði hann sig þingmann og skemmtu ýmsir bæjarbúar sér við að ala á þeim ranghugmyndum, þannig birtu dagblöðin öðru hvoru fréttir af ferðum þingmannsins með strandferðaskipunum.

Gísli reyndi ítrekað að komast inn í þinghúsið til að sinna ímynduðum embættisskyldum sínum, en var yfirleitt vísað brott af þingvörðum. Þá gekk hann a.m.k. einu sinni í hópi þingmanna frá Dómkirkjunni til Alþingshússins við þingsetningu.

Árið 1912 var hálfgerð stjórnarkreppa á Íslandi, þegar þingmönnum gekk illa að koma sér saman um eftirmann Björns Jónssonar á ráðherrastóli. Varð þá til visa, sem fljótt varð landsfræg:

Fyrst nú alt er farið í tventog flokkar um völdin þinga,
því er kóngi þá ei bentá þingmann Bolvíkinga?

Tilvísanir

Tenglar 
 Þingmaður Bolvíkinga; grein í Óðni 1915

Stjórnmálasaga Íslands
Ungir jafnaðarmenn

Ungir jafnaðarmenn eru ungliðahreyfing Samfylkingarinnar og var stofnuð 11. mars árið 2000. Forseti samtakanna árið 2020 er Ragna Sigurðardóttir. Hreyfingin hefur það markmið að efla nýsköpun og frumkvæði ungs jafnaðar- og félagshyggjufólks. Um fimm þúsund félagar eru skráðir í hreyfinguna á landsvísu.

Málgagn Ungra jafnaðarmanna kallast Jöfn og frjáls, og er gefið út einu sinni á ári að jafnaði.

Katrín Júlíusdóttir var formaður félagsins 2000–2001, Ágúst Ólafur Ágústsson var formaður 2001–2003, en þau settust bæði á þing fyrir Samfylkinguna árið 2003.

Tenglar 
 Vefsíða Ungra jafnaðarmanna
 Listi yfir aðildafélög

Samfylkingin
Merlot

Merlot er rauðvínsþrúga sem er bæði notuð í blönduð vín og einnar þrúgu vín. Nafnið er talið dregið af franska orðinu yfir svartþröst og nafngiftin stafi af svarbláum lit berjanna. Merlot er með miðlungsfyllingu og keim af berjum, plómum og kúrenum. Þrúgan nær snemma þroska og vinsælt er að blanda henni saman við cabernet sauvignon sem þroskast seinna og inniheldur meira tannín. 

Merlot er ein af aðalþrúgunum sem notaðar eru í Bordeaux-vín ásamt cabernet sauvignon, cabernet franc, malbec og petit verdot. Merlot er líka ein vinsælasta þrúgan til að búa til einnar þrúgu vín. Vegna þessara fjölhæfni þrúgunnar er hún ein víðræktaðasta þrúga heims. 

Vínþrúgur
Tempranillo

Tempranillo er dökk rauðvínsþrúga frá Spáni þar sem hún er notuð í vín með mikla fyllingu, eins og Rioja-vín. Nafnið er dregið af spænska orðinu temprano sem þýðir „snemma“ og vísar til þess að þrúgan þroskast fyrr en flestar aðrar spænskar þrúgur. 

Dýrari Tempranillo-vín eru látin eldast í eikartunnum í nokkur ár áður en þau eru drukkin. Tempranillo-vín eru dökkrauð með ávæning af berjum, plómum, tóbaki, vanillu, leðri og kryddjurtum.

Vínþrúgur
Sangiovese

Sangiovese er rauðvínsþrúga frá Ítalíu. Nafnið er komið úr latínu sanguis Jovis, sem þýðir: „blóð Júpíters“. Sangiovese er algengasta þrúgan á Mið-Ítalíu og er uppistaðan í Chianti-víni frá Toskana, en til að Chinti-vín geti talist slík þarf að vera að minnst kosti 70% af sangiovese-þrúgunni í víninu. Sangiovese er líka notuð í þekkt einnar þrúgu vín eins og Brunello di Montalcino og ýmis Sangiovese-vín frá Emilía-Rómanja. Þessi þrúgutegund var þekkt á 16. öld. Þekktasta afbrigði Sangiovese er Brunello. 

Bragðið af Sangiovese er ferskt og ávaxtaríkt og eilítið kryddað, en eldra vín sem hefur þroskast í eikartunnum fær á sig eikarkeim og jafnvel ávæning af tjöru. 

Vínþrúgur
Syrah

Syrah eða shiraz er dökk rauðvínsþrúga notuð í bragðmikil rauðvín. Þrúgan er upphaflega frá héraðinu Rhône í Frakklandi en hún hefur notið mikilla vinsælda um allan heim og er ræktuð víða. Nafnið „shiraz“ er notað við markaðssetningu á áströlskum vínum þar sem syrah er vinsælasta dökka vínþrúgan. 

Syrah-vín eru bragðmikil með mikilli fyllingu. Bragðið teygir sig frá því að hafa ávæning af fjólum og berjum og getur auk þess haft keim af súkkulaði, kaffi og svörtum pipar. Með aldri fá þau aukna jarðtóna eins og af leðri og trufflum. 

Vínþrúgur
Pinot noir

Pinot noir er rauðvínsþrúga frá héraðinu Búrgund í Frakklandi. Nafnið er úr frönsku og merkir „svartur köngull“. Það vísar til litarins á þrúgunum og hversu þétt þær sitja í klasanum. Pinot noir er ræktuð um allan heim en hún er talin erfiðari í ræktun en mörg önnur yrki. Þrúgan er mjög móttækileg fyrir bragði úr jarðvegi og gerjun og pinot noir-vín hafa því breiðan bragðvönd sem ruglar oft smakkara. Almennt séð er pinot noir með litla eða meðalfyllingu með keim af svörtum kirsuberjum, hindberjum eða kúrenum. 

Vínþrúgur
Listi yfir CSI:Miami (7. þáttaröð)

Sjöunda þáttaröðin af CSI: Miami var frumsýnd 22. september 2008 og sýndir voru 25 þættir.

Aðalleikarar 
 David Caruso sem Horatio Caine
 Emily Procter sem Calleigh Duquesne
 Adam Rodriguez sem Eric Delko 
 Jonathan Togo sem Ryan Wolfe
 Rex Linn sem Frank Tripp
 Eva LaRue sem Natalia Boa Vista
 Megalyn Echikunwoke sem Tara Price (22 þættir)
 Sofia Milos sem Yelina Salas (3 þættir)
 Khandi Alexander sem Alexx Woods (14 þættir)

Þættir

Tilvísanir

Heimildir 
 
 
 Heimasíða CSI: Miami á CBS sjónvarpsstöðinni

Tenglar 
 
 Heimasíða CSI: Miami á CBS sjónvarpsstöðinni

CSI: Miami
Barbera

Barbera er rauðvínsþrúga frá Ítalíu. Vínviður hennar er þekktur fyrir að gefa mikla uppskeru, og vínin hafa djúpan rauðan lit, hafa lítið tannín og mikla sýrni. Þekktasta vínið sem framleitt er úr þrúgu þessari er Barbera d'Asti frá Fjallalandi á Ítalíu. Barbera-vín er hið hefðbundna borðvín í Fjallalandi og Langbarðalandi. Það hefur ávæning af brómberjum. Margir vínframleiðendur nota ristaðar eikartunnur til að þroska vín þrúgunnar, en það er gert til að skerpa bragðið. Utan Ítalíu er barbera aðallega ræktað af afkomendum ítalskra innflytjenda í Suður-Ameríku og í vínræktarhéruðum Kaliforníu. 

Vínþrúgur
Landvinningar Normanna á Englandi

Landvinningar Normanna á Englandi hófust þann 28. september 1066 með innrás í England undir forystu Vilhjálms sigursæla. Hann vann sigur á Haraldi Guðinasyni í orrustunni við Hastings þann 14. október sama ár. Her Haralds var illa laskaður eftir sigur á her Haralds harðráða í orrustunni við Stafnfurðubryggju sem háð var á Norður-Englandi 25. september 1066. Það tók Vilhjálm sex ár að ná fullri stjórn á meginhluta Englands, en hann var mætti mótspyrnu allt þar til hann dó, 1087.

Sigur Normanna var vendipunktur í sögu Englands. Innlenda valdstéttin missti tök sín, en í staðinn innleiddi Vilhjálmur nýjan aðal og nýja prestastétt sem talaði frönsku. Þannig hófst nýtt tímabil í sögu Englands sem kallað er Normannaöldin. Það leiddi til mikilla breytinga í tungumáli og menningu Englendinga.

Landvinningar Normanna tengdu England nánar við meginland Evrópu, drógu úr áhrifum Skandinava og ýttu undir átök á milli Englendinga og Frakka í margar aldir á eftir. Auk þess höfðu þeir talsverð áhrif á önnur svæði á Bretlandseyjum, leiddu til frekari landvinninga í Wales og Írlandi, og normannskra áhrifa í Skotlandi. 

Landvinningar Normanna á Englandi
Saga Englands
Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010

Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 eru íslenskir ríkisborgarar sem buðu sig fram í kosningum til stjórnlagaþings á Íslandi 2010. Hver frambjóðandi þurfti að safna að minnsta kosti 30 meðmælendum, en undirskrift hvers meðmælanda þurfti að vera vottuð með undirskriftum tveggja annara borgara. Hver meðmælandi mátti aðeins mæla með einum frambjóðanda. Skilafrestur rann út mánudaginn 18. október 2010 að hádegi, en fyrir þann tíma þurfti að skila inn umsókn til Landskjörstjórnar   Hlutverk stjórnlagaþingsins átti að vera gerð tillögu um frumvarp að nýrri stjórnarskrá lýðveldisins Íslands vorið 2011. Eftir að Hæstiréttur ógilti kosninguna voru flestir þeirra, sem áður höfðu verið lýstir réttkjörnir, skipaðir fulltrúar í nýtt Stjórnlagaráð með þingsályktun Alþingis. Alls höfðu 526 manns gefið kost á sér, en þrír drógu framboð sín til baka svo eftir stóðu 523, 159 konur og 364 karlar. Eftirfarandi listi er byggður á opinberum lista Landskjörstjórnar.

Tengt efni
 Kosningar til stjórnlagaþings á Íslandi 2010
 Almennt um stjórnlagaþing

Tenglar 
 Stjórnlagaþing.is 
 Listi frambjóðenda á Facebook-síðu Stjórnlagaþings
 Um kosningar til stjórnlagaþings á opinbera vefnum Landskjör
 Stjórnarskrárfélagið býður fram fróðleik og umræður um stjórnarskrá og aðstoð handa frambjóðenda
 Tæp vika til stefnu. Framkomnir frambjóðendur til stjórnlagaþings  Grein á vefnum eyjan.is
 Frambjóðendur til stjórnlagaþings Listi Svípunnar með tengla í umfjöllun um frambjóðendur og mynd.
 Um 500 bjóða sig fram Frétt RÚV eftir að framboðsfresturinn rann út. 
 Listi yfir frambjóðendur til stjórnlagaþings birtur 29. október 2010 á vef Landskjörstjórnar.
 Listi yfir frambjóðendur á vef Landskjörstjórnar, birtur 3. nóvember 2010. Inniheldur í ítarefni á stöðluðu formi.

Tilvísanir 

Listar tengdir Íslandi
Íslensk stjórnmál
Kosningar til Stjórnlagaþings á Íslandi 2010
Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010
Fornbretar

Fornbretar voru þeir Keltar sem bjuggu á Bretlandi frá járnöld til upphafs miðalda. Þeir töluðu keltneska tungumálið bresku eða brýþonsku. Þeir bjuggu sunnan við Firth of Forth, en eftir 5. öld flutti talsverður fjöldi þeirra til meginlands Evrópu þar sem þeir settust að í Bretagne í Frakklandi og í Britoniu á því svæði sem er nú Galisía á Spáni. Mikið hefur verið deilt um tengsl þeirra við Pikta sem bjuggu norðan við Firth of Forth en talið er að péttneska, tungumál Pikta, sé brýþónskt tungumál skylt bresku en talsvert ólíkt henni.

Fyrstu sannindamerki um Breta og tungumál þeirra eru frá járnöld. Eftir landvinninga Rómverja árið 43 e.Kr. hófst tímabil rómversk-breskrar menningar. Við komu Engilsaxa á 5. öld fór menningu Fornbreta hnignandi. Fyrir 11. öld höfðu afkomendur þeirra skipst í marga ólíka hópa og nú er átt við Walesbúa, Kornbreta, Bretóna og fólkið frá Hen Ogledd („gamla norðrinu“). Með tímanum breyttist breska í fjögur aðskilin tungumál: velsku, kornísku, bretónsku og kumbrísku.

Saga Englands
Józef Gosławski

Józef Jan Gosławski (fæddur 24. apríl 1908 í Polanówka í Póllandi, látinn 23. janúar 1963 í Varsjá) var pólskur myndhöggvari á 20. öld. Hann gerði meðal annars minnisvarða, myntir og minnispeningar.

Sýningar

Einkasýningar

Samsýningar

Utanlands

Heimildir

Tenglar

Tilvísanir 

Pólskur myndhöggvarar
Hagkvæmnishjónaband

Hagkvæmnishjónaband kallast það þegar fólk gengur í hjónaband, ekki vegna þess að það hafi orðið ástfangið hvort af öðru, heldur til að uppfylla einhverjar fjárhagslegar eða félagslegar þarfir.

Stundum er talað um hagkvæmnishjónaband þegar ættin eða foreldrar velja börnum sínum maka en einnig kann fólk að kjósa sjálft að ganga í hjónaband þótt ást sé ekki til staðar vegna einhvers ávinnings eða af því að það hentar því af einhverjum ástæðum betur en einlífi. Stundum er tilgangur hagkvæmnishjónabands sá að öðlast einhver tiltekin réttindi og er hjónabandið þá oft aðeins málamyndagerningur, svo sem þegar fólk giftist til að eiga aukna möguleika á dvalarleyfi eða hæli í heimalandi makans. Annað dæmi um slíkt eru „sparimerkjagiftingar“ sem nokkuð var um á Íslandi fyrr á árum.

Hjónaband