alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Nixon-Pompidou mótmælin

Nixon-Pompidou mótmælin voru haldin þann 31. maí árið 1973 af Samtökum herstöðvaandstæðinga ásamt Víetnamnefndinni og Æskulýðssambandi Íslands. Tilefnið var leiðtogafundur þeirra Richard Nixon og Georges Pompidou sem fram fór á Kjarvalsstöðum.

Aðdragandi og skipulag 
Forsetar Bandaríkjanna og Frakklands hittust á fundi í Reykjavík í lok maímánaðar 1973. Staðarvalið skýrðist af stirðu sambandi ríkjanna tveggja sem olli því að Pompidou neitaði að fara til Bandaríkjanna. Fyrri fundur leiðtoganna hafði því farið fram á Azoreyjum.

Leiðtogafundurinn fór fram í skugga harðra landhelgisdeilna Íslendinga og Breta, sem höfðu mikil áhrif á þjóðfélagsumræðuna. Viku fyrir fundinn hafði ASÍ til að mynda efnt til mótmæla á Lækjartorgi gegn framferði Breta, þar sem áætlað var að 25 þúsund manns hefðu mætt á fjölmennasta útifund Íslandssögunnar fram að því. Margir kusu að setja landhelgismálið í samhengi við veru Íslands í NATO og veru bandaríska hersins, þar sem Ísland ætti í höggi við meinta bandamenn í NATO.

Samtök herstöðvaandstæðinga, Víetnamnefndin og Æskulýðssambandið ákváðu að efna til sameiginlegra mótmæla í tengslum við leiðtogafundinn. Þau sendu frá sér sameiginlega yfirlýsingu með helstu kröfum aðgerðanna. Þær beindust gegn veru bandaríska hersins á Íslandi, gegn yfirgangi Breta og annarra NATO-ríkja á Íslandsmiðum, gegn stuðningi Efnahagsbandalags Evrópu við málstað Breta, gegn tilraunum Frakka með kjarnorkuvopn í Kyrrahafi, gegn Víetnamstríðinu, gegn heimsvaldastefnu almennt og gegn veru Íslands í NATO.

Skipulag mótmælanna var á þá leið að gengið var frá Vonarstræti, þar sem Gunnlaugur Stefánsson formaður Æskulýðssambandins flutti ávarp. Þaðan var haldið meðfram Tjörninni upp á Barónsstíg og eftir Flókagötu framhjá fundarstað leiðtoganna. Staðnæmst var við Sjómannaskólann þar sem haldinn var útifundur með fjölda ræðumanna, tónlistarflutningi og leiklistargjörningi.

Mikill fjöldi fólks tók þátt í göngunni og voru kröfur tengdar landhelgismálunum mjög áberandi. Aðgerðirnar vöktu sömuleiðis athygli erlendra fjölmiðla sem fylgdust með leiðtogafundinum, en þær voru myndrænni en venja hafði verið til í íslenskum mótmælum. Var þar einkum að þakka myndlistarfólki úr SÚM hópnum sem hönnuðu vönduð og frumleg mótmælaskilti sem síðan voru máluð og smíðuð undir verkstjórn Gylfa Gíslasonar myndlistamanns. Vöktu þar sérstaka athygli gríðarstórir símar með áletruninni Watergate, en Watergate-hneykslið var þá að komast í hámæli.

Tilvísanir 

Íslensk grasrótarstjórnmál
Aðgerðastefna
Mótmæli á Íslandi
1973
Lækjagambri

Lækjagambri (fræðiheiti Racomitrium aciculare) er mosi af skeggmosaætt. Hann vex við læki og finnst víða á Íslandi, sérstaklega  þar sem loftslag er landrænt en er ekki algengur.

Tilvísanir

Mosar
Skeggmosaætt
Hrukkunjóli

Hrukkunjóli  (fræðiheiti: Rumex crispus) er stórvaxin fjölær jurt af ættkvísl súra. Upprunnin frá Evrópu og vesturhluta Asíu er hann er slæðingur á Íslandi, aðallega í kring um Reykjavík. Að útliti er hann lítillega frábrugðinn njóla.

Heimild

Tenglar
Den nya nordiska floran. Bo Mossberg och Lennart Stenberg. Wahlström & Widstrand 2003. .
Svensk flora: Fanerogamer och ormbunksväxter (28 upplagan). Th. O. B. N. Krok och S. Almquist. Liber 2001. .
Krusskräppa - Den virtuella floran

Súrur
Plöntur á Íslandi
Borgarnjóli

Borgarnjóli, eða skógarnjóli, (fræðiheiti: Rumex obtusifolius) er stórvaxin fjölær jurt af ættkvísl súra. Upprunnin frá Evrópu  er hann er slæðingur á Íslandi, aðallega í kring um Reykjavík.

Heimild

Tenglar
 Tomtskräppa - Den virtuella floran 

Súrur
Plöntur á Íslandi
Bugðunjóli

Bugðunjóli  (fræðiheiti: Rumex triangulivalvis) er stórvaxin fjölær jurt af ættkvísl súra. Upprunnin frá Norður-Ameríku hefur fundist einu sinni á Íslandi.

Heimild 

Súrur
Plöntur á Íslandi
Skúfasúra

Skúfasúra (fræðiheiti: Rumex thyrsiflorus) er fjölær jurt af ættkvísl súra. Hún líkist túnsúru. Upprunnin frá Evrópu, hefur hún fundist um tíma á Austurlandi.

Heimild

Tenglar
Stor ängssyra - Den virtuella floran 

Súrur
Lækningajurtir
Plöntur á Íslandi
Akurnjóli

Akurnjóli (fræðiheiti: Rumex stenophyllus) er stórvaxin fjölær jurt af ættkvísl súra. Upprunnin frá Evrópu, hefur hann fundist á Íslandi.

Heimild

Tenglar
Jepson Manual Treatment (invasive plant species)
UC Photos gallery

Súrur
Plöntur á Íslandi
Ólafur Gunnar Guðlaugsson

Ólafur Gunnar Guðlaugsson er rithöfundur og grafískur hönnuður. Hann er höfundur vinsæls barnabókaflokks sem heitir eftir aðalsöguhetjunni; Benedikt Búálfi.

Útgefin ritverk

Ævintýri Benedikts Búálfs
Benedikt búálfur, Mál og menning útg.1999
Eldþursar í álögum, Mál og menning útg.2000
Andinn í Miklaskógi, Mál og menning útg.2001
Drekasögur, Mál og menning útg.2002
Höfuðskeppnur Álfheima, Mál og menning útg.2003
Drottning drekanna, Mál og menning útg.2004
Ævintýri í Álfheimum, Mál og menning útg.2005 (hún er endurútgáfa á fyrstu þremur sögunum í einni bók).
Svarta nornin, Mál og menning útg.2006
Drekagull, Mál og menning útg. 2007
Runni Risi, Sögur útgáfa 2012

Íslenskir rithöfundar
Strympa

Strympa (franska: La Schtroumpfette) er þriðja bókin í ritröðinni um Strumpana og kom út árið 1967. Listamaðurinn Peyo teiknaði og samdi söguna í samvinnu við Yvan Delporte. Hún var jafnframt fjórða strumpabókin sem kom út á íslensku árið 1979.

Söguþráður 
Strympa er aðalsaga bókarinnar. Kjartan galdrakarl ákveður að hefna sín á strumpunum með því að skapa kvenstrump, Strympu. Við galdurinn gefur hann Strympu ýmsa slæma eiginleika á borð við öfundsýki, þrjósku, fákænsku og hirðuleysi. Útkoman verður kvenstrumpur með strítt svart hár. Hann skilur hana eftir úti í skógi, þar sem strumparnir finna hana.

Strympa veldur ýmsum vandræðum í þorpinu og í stríðnisskyni telja strumparnir henni trú um að hún sé feit og ófríð. Strympa tekur þessu illa, en Yfirstrumpur tekur málin í sínar hendur og endurskapar Strympu. Hún fær sítt, ljóst hár og yndirþokka sem veldur því að allir strumparnir verða ástfangnir. Strympa vefur þeim um fingur sér og lætur þá leggja sig í stórhættu með ýmsum uppátækjum. Að lokum tekst henni næstum að drekkja þorpinu með flóðbylgju.

Þegar upp kemst að Kjartan sé skapari Strympu er hún dregin fyrir dómstól. Snjall verjandi Strympu bendir á að Yfirstrumpi sé í raun um að kenna, þar sem hann hafi gætt hana þessari ómótstæðilegu fegurð. Strympa er sýknuð og ástsjúkir strumparnir halda áfram að berjast um hylli hennar. Hún kemst að þeirri niðurstöðu að enginn friður geti ríkt í þorpinu að óbreyttu og lætur sig því hverfa. Strumparnir verða hnuggnir en ná sér þó niður á Kjartani með því að skapa ófrýnilega kerlingu og senda hana á hans fund.

Hungursneyðin er seinni saga bókarinnar og öllu styttri. Strumparnir búa sig undir veturinn með því að safna matarforða. Strax í vetrarbyrjun brennur birgðageymslan til kaldra kola og fljótlega sverfur hungrið að. Strumparnir yfirgefa þorpið í matarleit. Ferðin leiðir þá kastala þar sem vinalegur en bláfátækur höfðingi tekur á móti þeim. Strumparnir finna gullsjóð í kjallaranum og leysa þannig peningavandræði gestgjafans sem gefur þeim mikinn matarforða að launum.

Íslensk útgáfa 
Bókin kom út á vegum Iðunnar árið 1979 í samvinnu við danska forlagið Carlsen. Þýðingin var gefin út undir dulnefninu Strumpur. 

Myndasögur
Strumparnir
Bókaárið 1967
Kjalvegur hinn forni

Kjalvegur hinn forni er gönguleið á milli Hveravalla og Hvítárnes á Kili. Á leiðinni eru skálar eða sæluhús á Hveravöllum, í Þjófadölum, Þverbrekknamúla og  Hvítárnesi. Vegalengd er um 41 km og þykir hæfilegt að fara þessa leið á 2-3 dögum. Þessi forna gönguleið liggur mun vestar og nær Langjökli en akstursleiðin Kjalvegur og er miklu betur gróin.

Heimild
 Kjalvegur hinn forni (Ferðafélag Íslands) 

Kjölur
Gönguleiðir á Íslandi
Grýtuætt

Grýtuætt (latína: Portulacaceae) er ætt blómstrandi plantna, sem samanstendur af 115 tegundum í einni ættkvísl: Portulaca. Áður voru um 20 ættkvíslir með um 500 tegundum taldar til hennar en þær hafa verið flokkaðar í aðrar ættir. Í núverandi kerfi (APG III) eru þær í Montiaceae, Didiereaceae, Anacampserotaceae og Talinaceae.

Tilvísanir

 Den virtuella floran - Portlakväxter
 Portulacaceae  in L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards). The families of flowering plants 
 Flora of North America: Portulacaceae
 Flora of China: Portulacaceae
 links at CSDL 

Grýtuætt
Montiaceae

Montiaceae er ætt blómstrandi plantna, sem samanstendur af 14 ættkvíslum með um 230 þekktum tegundum, með heimsútbreiðslu.

Ættin Montiaceae var nýlega mynduð (APG III system) og var hún skilin frá Portulacaceae.

Ættkvíslir
Calandrinia Kunth
Calyptridium Nutt.
Cistanthe Spach
Claytonia L.
Hectorella Hook.f.
Lenzia Phil.
Lewisia Pursh
Lewisiopsis Govaerts
Lyallia Hook.f.
Montia L.
Montiopsis Kuntze
Parakeelya Hershk.
Phemeranthus Raf.
Schreiteria Carolin

Tilvísanir

Tenglar
Montiaceae, Jepson Manual Treatment

Grýtuætt
Hið íslenska kvenfélag

Hið íslenska kvenfélag var stofnað í kjölfar mikils kvennafundar sem haldinn var í Góðtemplarahúsinu í Vonarstræti í Reykjavík 26. janúar 1894 og var fyrsta félagið á Íslandi sem hafði kvenréttindi á stefnuskrá sinni. 

Félagið lagði áherslu á að auka réttindi kvenna og auka áhuga þeirra á að gæta fengina réttinda og hagnýta sér þau. Ennfremur lagði félagið áherslu á að efla menningu kvenna með samtökum og félagsskap. Efling menntunar íslenskra kvenna var einnig ofarlega á baugi í starfi félagsins. Félagið lagði áherslu á að tryggja þeim aðgang að menntastofnunum og var stofnun háskóla á Íslandi eitt af þeim baráttumálum sem félagið lagði áherslu á, en segja má að synjun konungs um stofnun háskóla á Íslandi hafi verið kveikjan að stofnun félagsins. 

Meðal fyrstu verkefna félagsins var að safna undirskriftum kvenna með áskorun til Alþingis þess efnis að veita konum aukin pólitísk réttindi. Alls rituðu rúmlega 2000 konur nöfn sín á listann. Árið 1908 stóð félagið ásamt Kvenréttindafélagi Íslands að annarri undirskriftarsöfnun til Alþingis þar sem skorað var á þingmenn að veita konum kosningarétt og söfnuðust rúmlega 11.000 undirskriftir. Fjöldi undirskriftanna gefur til kynna að baráttumál félagsins höfðu breiða skírskotun meðal kvenna úr ólíkum áttum. 

Þorbjörg Sveinsdóttir ljósmóðir var ein þeira kvenna sem hafði forgöngu um stofnun félagsins. Þorbjörg var gjaldkeri félagsins í fyrstu stjórn þess og formaður frá 1897 og til dauðadags. Fyrstu stjórn félagsins skipuðu auk Þorbjargar þær Sigþrúður Friðriksdóttir formaður, Ólafía Jóhannsdóttir og Jarþrúður Jónsdóttir. 

Ársrit félagsins kom út um fjögurra ára skeið en þar var fjallað um kvenréttindamál og auk þess héldu félagskonur fyrirlestra um slík mál.

Tilvísanir 

Kvenréttindi á Íslandi
Íslensk kvennasamtök
Stofnað 1894
Portulaca

Portulaca er eina ættkvíslin í ættinni  Portulacaceae, og er hún með um 40-100 tegundir í hitabeltinu og heittempraða beltinu.

Súpugull (Portulaca oleracea) er víða ræktuð til matar og og er víða ágeng tegund.

Valdar tegundir

Áður taldar með
Anacampseros arachnoides (Haw.) Sims (sem P. arachnoides Haw.)
Anacampseros filamentosa subsp. filamentosa (sem P. filamentosa Haw.)
Anacampseros lanceolata subsp. lanceolata (sem P. lanceolata Haw.)
Anacampseros rufescens (Haw.) Sweet (sem P. rufescens Haw.)
Anacampseros telephiastrum DC. (sem P. anacampseros L.)
Sesuvium portulacastrum (L.) L. (sem P. portulacastrum L.)
Talinum fruticosum (L.) Juss. (sem P. fruticosa L. or P. triangularis Jacq.)
Talinum paniculatum (Jacq.) Gaertn. (sem P. paniculata Jacq. or P. patens L.)

Gallery

Tilvísanir

Grýtuætt
Fjaðurá

Fjaðurá (einnig nefnd Fjaðrá eða Fjarðará) er á í Holtsdal í Vestur-Skaftafellssýslu, ekki ýkja langt frá Kirkjubæjarklaustri. Við ána er kennt gljúfur, Fjaðrárgljúfur, sem nýlega hefur orðið að vinsælu kjörlendi ljósmyndara. Fjaðurá rennur í Skaftá.

Nafnið 
Í Árbók hins íslenska fornleifafélags árið 1909 segir:
Í sambandi hér við skal þess getið, að árspræna milli Holts og Heiðar á Síðu heitir Fjarðará. Hafa margir, og það vitrir menn, ráðið af því, að þangað hafi fjörður náð fyrrum. Hefði þá allt Landbrotið verið sjávarströnd. Þann fjörð hefði þá árburður fyllt, ef ekki eldhraun. Öðrum hefur þótt þetta óliklegt, og hafa þeir því snemma komið með þá tilgátu, að ársprænan héti raunar ekki »Fjarðará«, heldur »Fjaðurá«. En hvaða merkingu gæti það nafn haft? — Tíminn, sem engar sögur fara af hér að lútandi, er svo langur og hefur haft svo miklar breytingar í för með sér, að þar er ef til vill »fátt, sem fortaka má«. En ekkert er um það hægt að fullyrða.

Í Lesbók Morgunblaðsins árið 1948 birtist grein um Skaftafellssýslu og sagði þar meðal annars frá Holtsdal:
Milli bæjanna [Heiðar og Holts] er dalur og rennur þar á, sem ýmist er kölluð Fjarðará eða Fjaðurá. Líklega er seinna nafnið réttara, þótt hitt standi í Landnámu, því að hér er enginn fjörður nærri, er áin gæti dregið nafn af. Hún kemur fram úr háum gljúfrum. Eru þar slétt standbjörg til beggja handa, botninn sléttur og má ríða langan veg inn í gljúfrin og þykir mörgum tilkomumikið um að litast þar.

Tilvísanir 

Vestur-Skaftafellssýsla
Ár á Íslandi
Haraldur Böðvarsson hf.

Haraldur Böðvarsson hf. var útgerðarfyrirtæki á Akranesi sem var stofnað 17. nóvember 1906 af Haraldi Böðvarssyni sem festi þá kaup á sexæringnum Helgu Maríu. Fyrirtækið sameinaðist öðrum útgerðarfyrirtækjum á Akranesi 27. apríl 1991 þegar Heimaskagi hf. og Síldar- og fiskimjölsverksmiðja Akraness gengu inn í það.

Fyrirtækið sameinaðist svo Granda árið 2004 og úr varð HB Grandi.

Heimildir 

Íslensk sjávarútvegsfyrirtæki

Íslenskur sjávarútvegur
Akranes
Rannveig Torp Pálmadóttir Böðvarsson

Rannveig Torp Pálmadóttir Böðvarsson (fædd 8. júlí 1924, lést 28. september 2005) var stjórnarformaður útgerðarfélagsins Haraldar Böðvarssonar hf. á Akranesi um árabil. Rannveig var heiðruð fyrir störf sín í þágu sjávarútvegs með riddarakrossi hinnar íslensku fálkaorðu árið 1993.

Æviágrip 
Rannveig fæddist á Vesturgötu 32 í Reykjavík, foreldrar hennar voru Matthea Kristín Pálsdóttir Torp saumakona og Pálmi Hannesson, síðar rektor Menntaskólans í Reykjavík. Móðir hennar giftist Christian Evald Torp veitingamanni, sem varð kjörfaðir Rannveigar. 

Rannveig giftist Sturlaugi H. Böðvarssyni útgerðarmanni þann 14. apríl 1945 og fluttist til Akraness og bjó á Vesturgötu 32 á Akranesi til æviloka.

Eftir að Sturlaugur lést 1976 var Rannveig í sambandi með Sveini Björnssyni stórkaupmanni þar til hann lést 1996.

Rannveig og Sturlaugur eignuðust saman sex börn, Mattheu Kristínu, Harald, Svein, Rannveigu, Sturlaug og Helgu Ingunni.

Heimildir 

Íslenskir útgerðarmenn
Íslenskar konur
Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu
Stuttárvirkjun

Stuttárvirkjun er vatnsaflsvirkjun í Húsafelli sem hóf starfsemi 1948 og er í eigu Ferðaþjónustunnar Húsafelli. Virkjunin sá íbúum nærsveitar alfarið um rafmagn þar til 1970 þegar almenna dreifikerfið kom loks þangað.

Virkjunin var svo tengd inn á almenna dreifikerfið 2004.

Heimildir 
 
 
 

Vatnsaflsvirkjanir á Íslandi
Kiðárvirkjun I

Kiðárvirkjun I er vatnsaflsvirkjun í Húsafelli sem hóf starfsemi 1978 og er í eigu Ferðaþjónustunnar Húsafelli. 
Virkjunin var svo tengd inn á almenna dreifikerfið 2004.

Heimildir 
 
 
 

Vatnsaflsvirkjanir á Íslandi
Kiðárvirkjun II

Kiðárvirkjun II er vatnsaflsvirkjun í Húsafelli sem hóf starfsemi 2003 og er í eigu Ferðaþjónustunnar Húsafelli. 
Virkjunin var svo tengd inn á almenna dreifikerfið 2004.

Heimildir 
 
 
 

Vatnsaflsvirkjanir á Íslandi
Urðarfellsvirkjun

Urðarfellsvirkjun er vatnsaflsvirkjun í Húsafelli sem hóf starfsemi 2018 og er í eigu Ferðaþjónustunnar Húsafelli. Virkjunin var tengd inn á almenna dreifikerfið 2018.

Vatnið kemur ofan af Urðarfelli þaðan sem því er veitt í rúmlega 3 kílómetra löng göng með 270 metra fallhæð ofan í virkjunina sjálfa.

Heimildir 
 
 

Vatnsaflsvirkjanir á Íslandi
Ferðaþjónustan Húsafelli

Ferðaþjónustan Húsafelli rekur sögu sína til um 1960 þegar hjónin Kristleifur Þorsteinsson og Sigrún Bergþórsdóttir hófu tilraunir með sölu á þjónustu við ferðamenn, ráku þau fyrirtæki í eigin nafni í mörg ár. Árið 1990 var Ferðaþjónustan á Húsafelli stofnuð af þeim hjónum.

Fyrirtækið sérhæfir sig í ferðamennsku í Húsafelli og hefur þar til að mynda byggt upp sumarhúsabyggðir, tjaldaðstöðu, veitingaaðstöðu og Hótel Húsafell.

Í dag er Ferðaþjónustan á Húsafelli ehf í eigu Bergþórs Kristleifssonar og Hrefnu Sigmarsdóttur. Árið 2003 var hluti þjónustunnar, verslun/veitingar, seldur nýju fyrirtæki Þjónustumiðstöðinni Húsafelli ehf.

Fyrirtækið rekur fjórar vatnsaflsvirkjanir:
 Stuttárvirkjun
 Kiðárvirkjun I
 Kiðárvirkjun II
 Urðarfellsvirkjun

Heimildir 

Íslensk fyrirtæki
Montia

Montia er ættkvísl plantna í Montiaceae. Þær eru náskyldar Claytonia og hafa nokkrar tegundir verið færðar á milli.

Valdar tegundir:
Montia andina
Montia angustifolia
Montia australasica
Montia biapiculata
Montia bostockii
Montia calcicola
Montia campylostigma
Montia chamissoi
Montia dichotoma
Montia diffusa
Montia drucei
Montia erythrophylla
Montia fontana  - Lækjagrýta
Montia howellii
Montia linearis
Montia minor
Montia parvifolia
Montia racemosa
Montia sessiliflora
Montia vassilievii

Tilvísanir

Tenglar

Grýtuætt
Claytonia

Claytonia er ættkvísl blómstrandi plantna ættuðum frá Norður-Ameríku, Mið-Ameríku, og Asíu. Ættkvíslin var áður talin til Portulacaceae en er nú sett undir nýstofnaða ætt: Montiaceae. Nokkrar af tegundunum nú í ættkvíslinni voru áður taldar til Montia. Ítarleg greining á ættkvíslinni Claytonia var útgefin 2006.

Tegundir
Kews Plants of the World Online skráir 33 viðurkenndar tegundir:

 Claytonia acutifolia Pall. ex Willd.
 Claytonia arctica Adams
 Claytonia arenicola L.F.Hend.
 Claytonia arkansana Yatsk., R.Evans & Witsell
 Claytonia caroliniana Michx. - Lundagrýta
 Claytonia cordifolia S.Watson
 Claytonia exigua Torr. & A.Gray
 Claytonia gypsophiloides Fisch. & C.A.Mey.
 Claytonia joanneana Schult.
 Claytonia lanceolata Pursh - Lensugrýta
 Claytonia megarhiza (A.Gray) Parry ex S.Watson - Snægrýta
 Claytonia multiscapa Rydb.
 Claytonia nevadensis S.Watson
 Claytonia obovata Rydb.
 Claytonia ogilviensis McNeill
 Claytonia ozarkensis John M.Mill. & K.L.Chambers
 Claytonia palustris Swanson & Kelley
 Claytonia panamintensis Stoughton
 Claytonia parviflora Douglas
 Claytonia peirsonii (Munz & I.M.Johnst.) Stoughton
 Claytonia perfoliata Donn ex Willd. - Diskgrýta, Vorgrýta
 Claytonia rosea Rydb.
 Claytonia rubra (Howell) Tidestr.
 Claytonia sarmentosa C.A.Mey.
 Claytonia saxosa Brandegee
 Claytonia scammaniana Hultén
 Claytonia serpenticola Stoughton
 Claytonia sibirica L. - Rósagrýta, Síberíugrýta
 Claytonia tuberosa Pall. ex Schult.
 Claytonia udokanica Zuev
 Claytonia umbellata S.Watson
 Claytonia virginica L. - Virginíugrýta
 Claytonia washingtoniana (Suksd.) Suksd.

Tilvísanir

Tenglar og viðbótarlesning
 CalFlora Database: Claytonia
Illinois Wildflowers. Flower-Visiting Insects of Spring Beauty
 John M. Miller: in der Flora of North America, Volume 4, 2003: Claytonia, S. 465 - textgleich online wie gedrucktes Werk, In: Flora of North America Editorial Committee (Hrsg.): Flora of North America North of Mexico. Volume 4: Magnoliophyta: Caryophyllidae, part 1. Oxford University Press, New York und Oxford, 2003, ISBN 0-19-517389-9. (Abschnitte Beschreibung, Verbreitung und Systematik)
 John M. Miller, Kenton L. Chambers: Systematics of Claytonia (Portulacaceae). In: Systematic Botany Monographs, Volume 78, 2006, S. 1–236.

Grýtuætt
Phemeranthus

Phemeranthus er ættkvísl plantna í Montiaceae, ættaðar frá Ameríku. Hún var áður talin til Portulacaceae. Nafnið er dregið af grísku orðunum εφήμερος (ephemeros), í merkingunni "liifir í einn dag," og ἄνθος (anthos), sem þýðir "blóm."

Valdar tegundir
Phemeranthus aurantiacus (Engelm.) Kiger  
Phemeranthus brevicaulis (S.Watson) Kiger 
Phemeranthus brevifolius (Torr.) Hershk. 
Phemeranthus calcaricus (Ware) Kiger 
Phemeranthus calycinus (Engelm.) Kiger 
Phemeranthus confertiflorus (Greene) Hershk. 
Phemeranthus humilis (Greene) Kiger 
Phemeranthus longipes (Woot. & Standl.) Kiger 
Phemeranthus marginatus (Greene) Kiger 
Phemeranthus mengesii (W.Wolf) Kiger 
Phemeranthus parviflorus (Nutt.) Kiger 
Phemeranthus piedmontanus Ware 
Phemeranthus rugospermus (Holz.) Kiger 
Phemeranthus sediformis (Poelln.) Kiger 
Phemeranthus spinescens (Torr.) Hershk. 
Phemeranthus teretifolius (Pursh) Raf. 
Phemeranthus thompsonii (N.D.Atwood & S.L.Welsh) Kiger 
Phemeranthus validulus (Greene) Kiger

Tilvísanir

Grýtuætt
C418

Daniel Rosenfeld (fæddur árið 1989), einnig þekktur sem C418, er þýskur lagahöfundur sem bjó til tónlistina fyrir tölvuleikinn Minecraft.

Breiðskífur
 Minecraft – Volume Alpha (2011)
 72 Minutes of Fame (2011)
 One (2012)
 Minecraft – Volume Beta (2013)
 148 (2015)
 Dief (2017)
 Excursions (2018)

Þýskir tónlistarmenn
Ableton Live notendur
Aldermaston-göngurnar

Aldermaston-göngurnar voru áhrifamiklar mótmælagöngur gegn kjarnorkuvígbúnaði sem bresku friðarsamtökin CND (Campaign for Nuclear Disarmament) stóðu fyrir á sjötta og sjöunda áratugnum. Gengið var á milli kjarnorkuvopnaþróunarmiðstöðvarinnar í Aldermaston og miðborgar Lundúna, rétt rúmlega áttatíu kílómetra leið. Göngur þessar urðu þekktustu aðgerðir CND og fyrirmynd sambærilegra gangna í öðrum löndum.

Saga 
Samtökin CND voru stofnuð árið 1957 með það að meginmarkmiði að sameina andstæðinga kjarnorkuvopna í Bretlandi. Kjarnorkukapphlaup Bandaríkjanna, Sovétríkjanna og í minna mæli Bretlands stóð þá sem hæst. Strax á fyrsta starfsárinu var hannað merki samtakanna, sem fljótlega öðlaðist sess sem alþjóðlegt friðarmerki.

Fyrsta Aldermaston-gangan var haldin páskahelgina 1958. Þar var gengið frá Lundúnum til Aldermaston, en síðari göngur voru í hina áttina. Áð var á nokkrum stöðum á leiðinni þar sem slegið var upp tjaldbúðum, fluttar ræður og haldin menningardagskrá. Þessi fyrsta ganga var haldin undir merkjum friðarsamtakanna DAC, The Direct Action Committee, en studd af CND. Allar seinni göngurnar voru í nafni CND.

Aldermaston-göngur voru árviss viðburður fram á sjöunda áratuginn. Fjöldi fólks tók þátt í göngunum og bættist sífellt í hópinn eftir því sem nálgaðist miðborg Lundúna. Tónlist var fyrirferðarmikil og náðu ýmsir baráttusöngvar göngufólks miklum vinsældum, má þar nefna lög eftir söngvaskáldið Ewan MacColl. Aðgerðirnar vöktu athygli út fyrir Bretland og urðu fyrirmyndir sambærilegra ganga til að mynda í Vestur-Þýskalandi. Samtök hernámsandstæðinga á Íslandi voru stofnuð árið 1960 í kjölfar fyrstu Keflavíkurgöngunnar, sem var augljóslega innblásin af Aldermaston-göngunum.

Deilur skipuleggjenda árið 1963 og minnkandi spenna milli risaveldanna varð til þess að hætt var að efna til göngunnar. Árin 1972 og 2004 voru þó skipulagðar göngur þar sem gengið var í hina upphaflegu átt. Reyndust þær þó mun fámennari en gömlu aðgerðirnar.

Heimildir 

Aðgerðastefna
Hreyfingar gegn kjarnorkuvopnum
Lyallia

Lyallia er ættkvísl plantna í Montiaceae. Einungis ein tegund er talin til hennar, púðaplantan Lyallia kerguelensis, sem er einlend á Kergeuleneyjum. Nánasti ættingi hennar er Hectorella caespitosa og er hún stundum talin til sömu ættkvíslar sem: Lyallia caespitosa.

Tilvísanir 

Grýtuætt