alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Virki

Virki er varnarveggur eða varnarhús. Virki voru mikið notuð á miðaldartímanum fyrir Rómverja og stríðsmenn. Oft er líka talað um snjóvirki, þ.e. virki úr snjó til að verja snjóárás.
Dæmi um virki er Colosseum en það var upprunalega hringleikahús. Síðar var það notað fyrir virki gegn rómverskum stríðsmönnum eða á stríðsárunum gegn öðrum löndum.

Mannvirki
Urbana (Iowa)

Urbana er borg í Iowa í Bandaríkjunum. Þar búa um 1.500 manns (2016).

Bæir í Iowa
Foringjarnir

Foringjarnir er íslensk rokkhljómsveit sem var stofnuð árið 1986. Meðlimir hennar voru  í byrjun Þórður Bogason (söngvari), Einar Jónsson (gítar), Steingrímur Erlingsson (bassagítar), Jósep Sigurðsson (hljómborð) og Oddur F. Sigurbjörnsson (trommur). Hljómsveitin gaf út sína fyrstu plötu Komdu í partý 30. júlí 1987 og á sama ári var lagið Komdu í partý vinsælt og klifraði hátt á lista Bylgjunnar.

Foringjarnir hituðu upp fyrir hljómsveitina Kiss sem kom til Íslands 1988, þeir tónleikar voru í Reiðhöllinni í Víðidal.Einnig hituðu þeir upp fyrir Bonny Tyler þegar hún hélt tónleika í Laugardalshöllinni.

Oddur F. Sigurbjörnsson var trommuleikari Tappa Tíkarrass.

Foringjarnir gefa út smáskífu 17. Júní 2017.

Foringjarnir sem eru núna Þórður Bogason, Jósep Sigurðsson og Oddur F. Sigurbjörnsson gáfu út smáskífuna Nótt 17. júní 2017. Þarna koma að hljóðversvinnunnni Þráinn Árni Baldvinsson Gítar, Jakob Smári Magnússon Bassi, Gunnar Ingi Jósepsson Gítar, Sveinbjörn Grétarsson Gítar, Magni F. Gunnarsson Gítar. Úsetningar Jósep Sigurðsson og Addi 800 tók upp sönginn og mixaði og masteraði.

Útgefið efni 
 Komdu í partý (1987)
 Nótt 17. júní 2017

Tilvísanir 

Íslenskar rokkhljómsveitir

Tenglar 

 Foringjarnir á Glatkistunni
Já

Já er íslenskt þjónustufyrirtæki sem býr til símaskrána fyrir Ísland og rekur símaþjónustuverið „Já 1818“ og leitarvefinn Já.is.

Tengill
 Vefur Já.is
 Forstjóri Já: „Hrygg yfir þessum fréttum“ , frétt Dv.is

Íslensk fyrirtæki
Kiss

Kiss er bandarísk þungarokkhljómsveit sem var stofnuð árið 1973. Meðlimir hennar eru Paul Stanley (söngvari), Gene Simmons (bassi), Tommy Thayer (gítar) og Eric Singer (trommur).

Útgefið efni 
 Kiss (1974)
 Hotter Than Hell (1974)
 Dressed to Kill (1975)
 Destroyer (1976)
 Rock and Roll Over (1976)
 Love Gun (1977)
 Dynasty (1979)
 Unmasked (1980)
 Music from "The Elder" (1981)
 Creatures of the Night (1982)
 Lick It Up (1983)
 Animalize (1984)
 Asylum (1985)
 Crazy Nights (1987)
 Hot in the Shade (1989)
 Revenge (1992)
 Carnival of Souls: The Final Sessions (1997)
 Psycho Circus (1998)
 Sonic Boom (2009)
 Monster (2012)

Tenglar 
 Opinbert vefsetur

Bandarískar rokkhljómsveitir
Bandarískar þungarokkshljómsveitir
Pamela Anderson

Pamela Denise Anderson (f. 1. júlí 1967 í Ladysmith) er bandarísk-Kanadískur leikkona, söngkona og þúsundþjalasmiður. Hún er hvað þekktust fyrir hlutverk sitt í þáttaröðunum Baywatch. Hún hefur unnið mikið fyrir Playboy sem fyrirsæta og leikkona. Hún er grænmetisæta og styður dýraverndunarsamtökin Peta. Hún hefur verið gift þrisvar og hafa öll hjónaböndin verið ófarsæl. Fyrsta var við Tommy Lee. Það stóð yfir í um þrjú ár eða frá 1995-1998. Hin tvö entust bæði í eitt ár eða frá 2006-2007 og 2007-2008.

Anderson, Pamela
Anderson, Pamela
Anderson, Pamela
Urbana (Venetó)

Urbana er borg í Venetó í Ítalíu. Þar búa 2.335 manns (2010).

Borgir í Venetó
Verslun (búð)

Verslun eða búð er staður þar sem vörur og þjónustur eru seldar eða leigðar. Flestar verslanir eru smásalar en til eru líka heildsöluverslanir fyrir fyrirtæki. Verslanir er að finna í mörgum tegundum og stærðum, til dæmis er stórmarkaður stór verslun sem býður upp á mikið úrval af matvörum og heimilisvörum, oftast á lágu verði. Annað dæmi er deildaverslun, það er verslun sem skiptist í deildir og selur meðal annars föt, húsgögn og heimilistæki.

Oftast eru verslanir flokkaðar eftir vörunum sem eru seldar þar, til dæmis apótek, blómabúð, bókabúð eða matvöruverslun. Sumar verslanir eru sambland af veitingahúsum eða kaffihúsum og búðum, til dæmis bakarí, þar sem hægt er að kaupa brauðvörur að taka með eða borða á staðnum.

Í mörgum löndum eru verslanir staddar við verslunargötur í miðjum bæjum og borgum, dæmi um íslenska verslunargötu er Laugavegur. Samt sem áður er vinsælla í dag að byggja verslunarmiðstöðvar sem eru oftast ekki í miðbæ en skapa innanhússumhverfi þar sem versla má er í hverju veðri sem er. Vinsældir verslunarmiðstöðva hafa haft þannig áhrif að það sé minnkuð umferð um verslunargötur og sumar verslunarkeðjur vilja ekki opna útibú við þær.

Verslanir
Sóbek

Sóbek (fornegypska: sbk Sebek; forngríska: Σοῦχος Súkos) var Nílarguð í fornegypskum trúarbrögðum. Hann var bæði sköpunarguð (sem sá fyrsti sem skreið upp úr frumvötnunum við sköpun heimsins) og frjósemisguð. Hann er sýndur sem krókódíll eða maður með krókódílshöfuð. Dýrkun Sóbeks var mest áberandi í borginni Krókódílópólis í Neðra Egyptalandi þar sem nú er borgin Fajúm suðvestur af hinni fornu Memfis.

Tenglar

Fornegypskir guðir

ca:Llista de personatges de la mitologia egípcia#S
Ynglinga saga

Ynglinga saga er saga Uppsalakonunga og byrjar á Óðni, sem talinn er forfaðir þeirra. Sagan er skráð af Snorra Sturlusyni og er að finna í Heimskringlu. Þar styðst Snorri við Ynglingatal, ættarsögu í ljóðum, sem sennilega er ort af norska skáldinu Þjóðolfi í Hvini, sem var hirðskáld Haraldar hárfagra.

Tenglar 

 Texti Ynglinga sögu með nútímastafsetningu

Konungasögur
Criminal Minds (6. þáttaröð)

Sjötta þáttaröðin af Criminal Minds var frumsýnd 22. september 2010 og sýndir voru 24 þættir.

Leikaraskipti 
Þann 25. júní 2010 birtust fréttir um að leikkonurnar A.J. Cook og Paget Brewster myndu yfirgefa þáttinn. A.J. Cook myndi koma fram í tveimur þáttum, á meðan Paget Brewster myndi yfirgefa þáttinn um mitt tímabilið. Þessi ákvörðun CBS kom ekki vel fyrir sjónir aðdáenda þar sem undirskriftunarlistar voru settir af stað til að halda leikkonunum inni. Þann 29. september 2010 var tilkynnt að leikkonan Rachel Nichols myndi bætast í hópinn og að hún kæmi í staðinn fyrir A.J. Cook.

Leikstjórn 
Leikarinn Matthew Gray Gubler leikstýrði þættinum Lauren sem var lokaþáttur Paget Brewster í þáttaröðinni.

Aðalleikarar 
 Thomas Gibson sem Aaron Hotchner
 Joe Mantegna sem  David Rossi 
 Shemar Moore sem Derek Morgan
 Paget Brewster sem Emily Prentiss  (Þættir 1-18)
 Matthew Gray Gubler sem Dr. Spencer Reid
 A.J. Cook sem Jennifer JJ Jareau (Þættir 1-2, 18 og 24)
 Kirsten Vangsness sem Penelope Garcia
 Rachel Nichols sem Ashley Seaver (Þættir 10-12, 15-24)

Aukaleikarar 
 Jayne Atkinson sem Erin Strauss

Þættir

Tilvísanir

Heimild 
 
 
 Sjötta þáttaröðin af Criminal Minds á Criminal Minds wikiasíðunni
 Sjötta þáttaröðin af Criminal Minds á CBS sjónvarpsstöðinni 

Bandarískir sjónvarpsþættir
Times Square

Times Square eru vegamót í Manhattan í miðri New York þar sem göturnar Broadway og 7. breiðstræti renna saman. Vegamótin hétu upprunalega Longacre Square en þeim var gefið nýtt nafn árið 1904 þegar dagblaðið New York Times opnaði höfuðstöðvarnar sínar þar í Times Building, sem nú heitir One Times Square.

Á byggingunum á Times Square eru margir auglýsingaskjáir og neonljósaskilti, og á gamlárskvöldi er hátíð haldin þar.

Mannvirki í New York
René Goscinny

René Goscinny (14. ágúst 1926 – 5. nóvember 1977) var franskur myndasöguhöfundur. Goscinny er þekktastur fyrir skrif sín í myndasögunum um Ástrík gallvaska sem hann skapaði ásamt teiknaranum Albert Uderzo. Goscinny skrifaði einnig fyrir aðrar myndasögur og á meðal þeirra voru Lukku Láki (myndskreytt af Morris), Fláráður (sem hann skapaði ásamt teiknaranum Jean Tabary) og Litli Lási (sem hann skapaði ásamt teiknaranum Sempé).

Ævi og störf 
René Goscinny fæddist í París þann 14. ágúst árið 1926, sonur gyðingahjóna sem fædd voru í Póllandi og Úkraínu. Faðirinn var efnafræðingur og vegna starfa hans bjó fjölskyldan lengi í Rómönsku Ameríku, einkum í Argentínu þar sem teiknihæfileikar Goscinny komu fyrst í ljós.

Þegar hann var sextán ára gamall dó faðirinn snögglega úr heilablóðfalli. Goscinny réðst þá til starfa á auglýsingastofu og árið 1946 fluttist hann til Bandaríkjanna í von um að fá vinnu hjá Disney-fyrirtækinu. Sú von rættist ekki, en þess í stað fékk hann starf hjá litlu teiknistúdíói sem hafði meðal annars á að skipa teiknurum sem síðar hófu störf hjá hinu kunna MAD-tímariti.

Í Bandaríkjunum kynntist Goscinny belgíska þríeykinu Jijé, Morris og Franquin, sem einnig höfðu flutt vestur um haf í von um starf hjá Disney. Jijé sannfærði Goscinny um að hæfileikar hans lægju frekar í að semja myndasöguhandrit en sem teiknari. Engu að síður sendi hann frá sér fáeinar myndasögur sem birtust undir dulnefni í belgískum blöðum um miðjan sjötta áratuginn.

Eftir að dvölinni í Bandaríkjunum lauk fluttist Goscinny til Frakklands þar sem hann tók við stjórn Parísarskrifstofu fréttastofunnar World´s Presse. Þar kynntist hann Albert Uderzo sem átti eftir að verða hans helsti samstarfsmaður ævina á enda. Þeir sömdu saman myndasögur um indíánastrákinn Oumpah-Pah, en þær sögur voru að mörgu leyti undanfari sagnanna um Ástrík gallvaska.

Morris höfundur bókanna um Lukku-Láka fékk Goscinny til að semja handrit fyrir sig, en upphaflega hafði Morris bæði samið og teiknað sögurnar sjálfur. Samstarfið reyndist heilladrjúgt og kom Goscinny að því að skapa flestar af eftirminnilegustu aukapersónum bókaflokksins. Eru sögurnar sem Morris og Goscinny unnu í sameiningu almennt taldar hápunktur sagnanna um Lukku-Láka. Á sama hátt skapaði Goscinny persónuna Fláráð stórvesír í samstarfi við Jean Tabary.

Rithöfundahæfileikar Goscinny voru ekki bundnar við gerð myndasöguhandrita. Hann samdi barnasögur um óþekktarangann Litla Lása (fr. Le petit Nicolas) sem myndskreyttar voru af Sempé. Það urðu geysivinsælar barnabækur sem segja frá uppátækjum ungs pilts og skólafélaga hans. Vinsælar kvikmyndir hafa verið gerðar eftir þessum sögum.

Kunnastur er Goscinny þó fyrir sögur þeirra Uderzo um Gallann Ástrík sem hófu göngu sína árið 1959. Vinsældir Ástríks jukust með hverri bók og seldust sögurnar í fáheyrðum upplögum í Frakklandi og víðar um heim. Samstarfi þeirra félaganna lauk þó sviplega árið 1977 þegar Goscinny lést skyndilega af völdum hjartaáfalls. Var fráfall hans reiðarslag fyrir fransk/belgíska myndasöguheiminn.

Tenglar 
 Heimasíða

Tilvísanir 

Goscinny, René
Ástríkur
Martinus Thomsen

Martinus Thomsen eða Martinus (11. ágúst, 1890 –  8. mars, 1981) var danskur rithöfundur og dulhyggjumaður.
Martinus fæddist inn í fátæka fjölskyldu og ólst hann upp hjá frænda sínum og frænku. Móðir hans var ógift ráðskona á herragarði og var vinnumaður að nafni Thomsen skráður faðir en Martinus taldi það faðerni ekki rétt og reyndi mikið  til að losna við Thomsen ættarnafnið. Hann var í nokkur ár í barnaskóla en naut ekki annarrar menntunar. Hann var lengi starfsmaður í mjólkurbúi.

Árið 1921, þegar Martinus var um þrítugt varð hann fyrir andlegri vakningu. Hann helgaði eftir það líf sitt því  að skapa alheimsvísindi (d. kosmologi) og skrifaði fjölda bóka og greina. Meginverk hans nefnist Livets Bog (Bók lífsins) i sjö bindum. Heildartverkið ber yfirtitilinn  "Þriðja Testamentið".

Alheimsvísindi Martinusar er sýn á lífið og tilveruna. Alheimsvísindin innihalda tilvísanir í Jesú Krist en er frábrugðin hefðbundinni kristinni trú. Eitt af því sem einkennir verk hans eru úthugsaðar táknmyndir eða symbólískar teikningar sem finna má í bókum hans með nákvæmum útskýringum á þýðingu hverrar um sig.

Martinus kom fyrst til Íslands 1952 í boði Guðspekifélagsins og var það í fyrsta skipti sem hann fór út fyrir Danmörku. Hann kom sex sinnum til Íslands.

Heimildir 
 Martinus (íslenskt vefsetur) 
  Martinus (danskt vefsetur) 
 Martinus og Ísland 
 Martinus sag pa Island Arnkell Sigtryggsson i Klint 2014 
Livets Bog

Danskir rithöfundar
Sjónþing

Sjónþing eru málþing um einstaka myndlistarmenn sem haldin hafa verið frá árinu 1996 í menningarmiðstöðinni Gerðubergi í Reykjavík. Þeim er  ætlað að gefa innsýn í íslenska samtímalist og  kynna viðhorf, áhrifavalda og lífshlaup  listamanna í máli og myndum.  Sjónþingin eru skipulögð þannig að listamaður situr fyrir svörum um líf sitt og list. Gefin hafa verið út rit eftir hvert sjónþing og eru þau frá 2003  gefin út á rafrænu formi.

Haldin hafa verið sjónþing um eftirfarandi listamenn
 1996  Bragi Ásgeirsson, myndlistarmaður
 1996  Ragnheiður Jónsdóttir, myndlistarmaður
 1996  Hafsteinn Austmann, myndlistarmaður
 1996  Birgir Andrésson, myndlistarmaður
 1996  Brynhildur Þorgeirsdóttir, myndlistarmaður
 1996  Helgi Þorgils Friðjónsson, myndlistarmaður
 1996  Guðrún Kristjánsdóttir, myndlistarmaður
 1997  Finnbogi Pétursson, myndlistarmaður
 1997  Magnús Tómasson, myndlistarmaður
 1998  Hulda Hákon, myndlistarmaður
 1998  Kristinn G. Harðarson, myndlistarmaður
 1998  Hannes Lárusson, myndlistarmaður
 1999  Þorvaldur Þorsteinsson, myndlistarmaður og rithöfundur
 1999  Eiríkur Smith, myndlistarmaður
 2000  Anna Líndal, myndlistarmaður
 2001  Þórunn E. Sveinsdóttir, búningahönnuður
 2002  Manfreð Vilhjálmsson, arkitekt
 2003  Kogga, keramiker 
 2004  Reynir Vilhjálmsson, landslagsarkitekt
 2005  Þórdís Zoëga, hönnuður
 2006  Steinunn Sigurðardóttir, fatahönnuður
 2007  Rúrí, myndlistarmaður
 2008  Steina Vasulka, vídeólistakona

Heimild 
 Gerðuberg menningarmiðstöð 

Íslensk myndlist
Steina Vasulka

„Steina“ vísar hingað. Fyrir nafnið, sjá Steina (nafn).

Steina Vasulka  (fædd  Steinunn Bjarnadóttir 30. janúar 1940) er íslenskur vídeólistamaður. Hún ólst upp í Reykjavík og byrjaði ung að læra á fiðlu. Árið 1959 fékk hún námstyrk til að fara í framhaldsnám í tónlist í Prag . Þar kynntist hún  tilvonandi eiginmanni sínum Woody Vasulka (fæddur Bohuslav Vasulka árið 1939), sem lærði vélfræði og kvikmyndagerð. Steina og Woody fluttu til Íslands árið 1964 þar sem Steina starfði um tíma sem fiðluleikari við Sinfóníuhljómsveit Íslands. Árið 1965 fluttu þau til Bandaríkjanna og settust að í New York borg árið 1965. Steina starfaði fyrstu árin sem sjálfstætt starfandi fiðluleikari, en árið 1969 sneri hún sér að vídeói. Í upphafi fengust hún og Woody við heimildamyndagerð, en síðan breyttust viðfangsefni þeirra. Þau héldu fyrstu opinberu sýningu sína á vídeólist árið 1971 hjá Max Kansas City í New York. Sama ár stofnuðu þau sýningar- og tónleikastaðinn The Kitchen sem þau ráku í tvö ár. Árið 1973 var þeim boðið að taka þátt í stofnun deildar í miðlafræðum við SUNY- Ríkisháskólann í Buffalo í New York ríki. Frá árinu 1980 hefur Steina búið ásamt Woody í Santa Fe í Nýju Mexíkó. 

Steina sýndi verk sín í fyrsta skipti á Íslandi árið 1984 þegar henni var boðið að taka þátt í sýningunni 10 gestir á Listahátíð í Reykjavík. Sýningarstjóri var Þóra Kristjánsdóttir listfræðingur. Steina kom aftur til Íslands til að taka þátt í sýningu norræna tvíæringsins Borealis 6 árið 1993 og sýndi þá verkið Borealis í Listasafni Íslands.  Sama ár áttu Steina og Woody verk á gjörninga- og vídeólistahátíð sem haldin var í Nýlistasafninu. Steina átti einnig verk á sýningunni Kvenna-vídeó sem var haldin á á Kjarvalsstöðum árið 1995. Ári síðar var fyrsta yfirlitssýningin á verkum Steinu á Íslandi sett upp á Kjarvalsstöðum. Steina var fyrsta konan til að vera fulltrúi Íslands á tvíæringnum í Feneyjum árið 1997 þar sem hún sýndi innsetninguna Orka. Frá því á tíunda áratugnum hafa verk Steinu verið sýnd reglulega á Íslandi, og  eru nú aðgengileg í Vasulka stofu sem var opnuð þann 16. október 2014 í Listasafni Íslands.

Vasulka stofa varðveitir verka- og heimildasafn Steinu og Woodys Vasulka. Deildarstjóri Vasulka stofu er Kristín Scheving.

Tenglar 
 Vasulka vefur
 Vasulka á Listasafni Akureyrar
 
 Steina and Woody Vasulka  in the Video Data Bank

Íslenskir myndlistarmenn

Heimildir 

Fólk fætt árið 1940
Íslenskar konur
Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu
Santa Fe (Nýju Mexíkó)

Santa Fe er höfuðborg fylkisins Nýju Mexíkó í Bandaríkjum Norður-Ameríku. Hún er fjórða stærsta borg fylkisins og höfuðstaður samnefndrar sýslu. Íbúar borgarinnar voru um 85.000 árið 2018. 

Þar sem borgin stendur voru áður nokkur þorp púeblóindíána, stofnuð í kringum árið 1000. Santa Fe-áin rann þá allt árið um kring en er nú árstíðabundið vatnsfall. Héraðið var hluti af Nýja Spáni og landstjórinn Juan de Oñate stofnaði héraðið Santa Fé de Nuevo México árið 1598 með höfuðstað í San Juan de los Caballeros norðan við núverandi borg. Annar landstjóri Nýju Mexíkó, Pedro de Peralta, stofnaði núverandi borg árið 1610 og gerði hana að höfuðborg. Púeblóindíánar ráku Spánverja úr borginni í Púeblóuppreisninni 1680-92. Þegar Mexíkó fékk sjálfstæði var Santa Fe áfram fylkishöfuðborg og 1848 varð hún hluti af Bandaríkjunum ásamt allri Nýju Mexíkó.

Tengill 

 Santa Fe (vefsíða stjórnsýslu borgarinnar)

Borgir í New Mexico
Kepler-22b

Kepler-22b er fyrsta fjarreikistjarnan sem Kepler-geimsjónauki NASA hefur fundið í lífbelti stjörnu sem líkist sólinni okkar. Ekki er vitað hvort þar þrífist líf.

Tilvísanir

Tenglar 
 Stjörnufræðivefurinn: Kepler-22b
 Stjörnufræðivefurinn: Fjarreikistjörnur
 Stjörnufræðivefurinn: Keplerssjónaukinn

Erlendir
 "NASA Telescope Confirms Alien Planet in Habitable Zone" (Space.com)
 "Kepler 22-b: Earth-like planet confirmed" (BBC)
 "NASA's Kepler Confirms Its First Planet In Habitable Zone"  (NASA)
 Kepler discoveries: Kepler-22b "a yearly orbit of 289 days" (NASA)
 "View of Kepler 22-b Sky Location" (Worldwide Telescope)

Vogin
Stjarnfræðileg fyrirbæri
Fjarreikistjörnur
Steinunn Sigurðardóttir (fatahönnuður)

Steinunn Sigurðardóttir (f. 18. mars 1960) er íslenskur fatahönnuður. Hún stundaði nám við listaháskóla í París og New York og lauk prófi frá Parson School of Design. Hún starfaði um árabil við tísku- og fatahönnun hjá erlendum tískuhönnuðum en stofnaði  árið 2000 fyrirtækið STEiNUNN og opnaði verslun sem núna er við Grandagarð í Reykjavík. Steinunn hlaut hönnunarverðlaun Torsten och Wanja Söderberg-verðlaunin árið 2008. Hún var borgarlistamaður Reykjavíkur 2009.
Fólk fætt árið 1960
Íslenskir fatahönnuðir
Íslenskar konur
Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu
Útmánuðir

Útmánuðir eru síðustu þrír vetrarmánuðir að íslensku tímatali: þorri, góa og einmánuður.

Tímabilið samsvarar 19.–25. janúar til 18.–24. apríl (frá og með bóndadegi til og með síðasta vetrardags).

Tilvísanir 

Tími
Goðakvæði

Goðakvæðin eru hluti af Eddukvæðunum, en þau skiptast í goðakvæði og hetjukvæði. Talið er að goðakvæðin séu samin á síðustu öldum heiðni á Íslandi sem og öðrum byggðum norrænna manna en hafi síðan lifað og mótast í munnlegri geymd eftir kristnitöku.

Goðakvæðin eru ein aðalheimild okkar um heiðna trú. Þau eru hvorki bænir né lofsöngur til goðanna heldur eru flest þeirra frásagnir af atvikum úr lífi þeirra og heimsmynd. Oft er dregin upp mannleg mynd af goðunum og það kemur fyrir að gert sé grín að þeim þegar þau sýna af sér mannlega breyskleika.

Af spássíumerkingum í handriti Konungsbókar, sem geymir flest þessarra kvæða, hafa menn ráðið að mögulega hafi sum þessarra kvæða verið skrifuð með það í huga að flytja þau í leikrænum flutningi á miðöldum. Til dæmis gætu þau hafa tengst tónlist á þann hátt að hægt er að nýta sér hljómræna þætti einsog hrynjanda og stuðlasetningu við flutning.

Goðakvæði eddukvæða eru þessi:
 Völuspá
 Hávamál
 Vafþrúðnismál
 Grímnismál
 Skírnismál
 Hárbarðsljóð
 Hymniskviða
 Lokasenna
 Þrymskviða
 Alvíssmál
 Baldurs draumar
 Rígsþula
 Hyndluljóð

Heimildir 
 Konungsbók Eddukvæða Árnastofnun (skoðað 20.3.2013)
  (Skoðað 22.3.2013).

Norræn goðafræði
Jérôme Lejeune

Jérôme Jean Louis Marie Lejeune (fæddur 13. júní 1926 í Montrouge, dáinn 3. apríl 1994) var franskur erfðafræðingur og barnalæknir. Hann er þekktastur fyrir rannsóknir sínar á erfðagöllum í mönnum, einkum fyrir að hafa uppgötvað orsök Downs-heilkennis.

Æviágrip 

Jérôme Lejeune lærði barnalækningar og lagði hann stund á þær af mikilli kostgæfni. Snemma sýndi hann þó mikinn áhuga á erfðafræðilegum viðfangsefnum og helgaði  mestan hluta starfsævi sinnar rannsóknum á því sviði. Árið 1951 gekk Lejeune til liðs við rannsóknateymi  Raymonds Turpin þar sem sjónum var beint að því að finna  orsök „mongolisma“ (Downs-heilkennis). Að afloknu herþjónustuhléi í hverju hann kynntist og kvæntist ungri danskri konu að nafni Birthe Bringsted sneri hann aftur til liðs við teymi Turpins að herþjónustu lokinni og vann hann þá náið með ungri konu að nafni  Marthe Gautier. Það samstarf átti eftir að skila miklum framförum í rannsóknum hans á Downs heilkenni, en dr. Gautier kynnti honum nýja tækni til ræktunar bandvefsfrumna sem hún hafði kynnst við nám í Bandaríkjunum.S. Gilgenkrantz og E. M. Rivera (2003) „The history of cytogenetics: Portraits of some pioneers.“ Annales de génétique 46, 433-442. Það var þessi samvinna sem varð til þess að árið 1959 birtust fyrstu greinar Lejeune um uppgvötun hans um þrístæði litnings 21J. Lejeune, M. Gautier og R. Turpin (1959) „Les chromosomes humains en culture de tissus.“ Comptes rendus de l'Académie des sciences 248, 602–603.J. Lejeune, M. Gautier og R. Turpin (1959) „Étude des chromosomes somatiques de neuf enfants mongoliens“ Comptes rendus de l'Académie des sciences 248, 1721–1722. Þessa uppgvötun sína hafði hann gert  þegar hann var með ungan dreng til meðferðar við Downs heilkenni árið 1958.J. de Grouchy (2004). „Jérôme Lejeune 1927-1994.“ Sótt 30. september 2011 af .

Trúin og skoðanir 
Jérôme Lejeune  var alinn upp í kaþólskri trú og átti sú trú eftir  að fylgja honum allt hans líf og móta skoðanir hans á hinum ýmsu málefnum. Til að mynda var hann mjög mótfallinn því að leyfa notkun getnaðarvarnarlyfja, en lög þess efnis tóku gildi í Fraklandi árið 1967. Honum þótti slík lyfjanotkun ganga í bága við kristið siðferði, og þegar umræða um lögleiðingu fóstureyðinga, meðal annars á fóstrum með Downs heilkenni, hófst upp úr 1970 stóð hann fyrir undirskriftasöfnun gegn henni. Hann taldi Jóhannes Pál páfa II meðal persónulegra vina sinna og útnefndi sá síðarnefndi hann til setu í Vísindaakademíu Páfagarðs (Pontificia Academia Scientiarum)F. Hecht (1994) „Jérôme Lejeune (1926–94): In Memoriam.“ American Journal of Human Genetics. 55, 201–202.

Heimildir 

Franskir erfðafræðingar
Franskir læknar
Mímisbrunnur

Mímisbrunnur var viskubrunnur sem í norrænni goðafræði stendur undir einni af rótum heimstrésins, Asks Yggdrasils í Jötunheimum. Mímir gætir brunnsins og heitir hann eftir honum. Sá sem drekkur vatn úr brunninum verður margs vísari í hvert sinn. Mímir drekkur af honum dag hvern og er þess vegna afar fróður. Aðrir verða að gjalda dýru verði fyrir sopann. Þannig þurfti Óðinn að gefa annað auga sitt fyrir og liggur það á botni Mímisbrunns. 

Staðir í norrænni goðafræði
Dunganon

Dunganon eða Karl Einarsson Dunganon (skírður Karl Kjerúlf Einarsson) (6. maí 1897 – 24. febrúar 1972) var listmálari, skáld og landshornaflakkari. Dunganon þóttist frá miðjum aldri vera hertoginn af St. Kildu. Fullur titill var: „Cormorant XII Imperator av Atlantis, Hertogi af Sankta Kilda“. 

Karl Kjerúlf Einarsson fæddist á Vestdalseyri við Seyðisfirði Foreldrar hans voru Magnús Einarsson kaupmaður og kona hans Kristjana Guðmundsdóttir á Vestdalseyri. Hann fluttist ungur að árum með foreldrum sínum til Færeyja. Þar tók hann upp nafnið Dunganon. Auk þess gekk hann undir mörgum öðrum nöfnum, svo sem Carolus Africanus gandakallur og próf. Emarson. Liðlega tvítugur strauk hann frá verslunarnámi til Spánar. Þar hóf hann landshornaflakk sem stóð yfir mest alla ævi hans. Hann bjó þó lengst af í Friðriksborg í Danmörku. Dunganon dó í Kaupmannahöfn og arfleiddi Íslenska ríkið að öllum eigum sínum og listaverkum.

Tenglar 
 „Karl Einarsson Dunganon“; grein í Morgunblaðinu 1972
 „Hann gerði draumaheiminn raunverulegan“; grein í Vísi 1976
 „Lífsreyndur og djúpvitur öldungur“; grein í Helgarpóstinum 1980
 „Jaðraði við að vera spekingur“; grein í Alþýðublaðinu 1992

Íslensk skáld
Íslenskir myndlistarmenn
Fólk fætt árið 1897
Fólk dáið árið 1972
Níðhöggur

Níðhöggur heitir ormurinn (eða drekinn) sem nagar rætur Yggdrasils í norrænni goðafræði. Samkvæmt Völuspá drekkur hann blóð dauðra og étur nái. Milli hans og arnarins sem situr í greinum asksins ber íkorninn Ratatoskur ófriðarorð. Snorri Sturluson segir frá því að Níðhöggur kvelji hina dauðu í brunninum Hvergelmi, og er þar með orðinn þáttur í refsivist í víti eins og í kristnum leiðslubókmenntum. Nafnið merkir væntanlega „hinn hatursfulli sem heggur“.  Níðhöggur ber nái í fjöðrum sér.

Skepnur í norrænni goðafræði