alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Kvenhatur

Kvenhatur er hatur eða fordómar gegn konum og stúlkubörnum. Kvenhatur felst í því að konur sem hópur eru undirsettar og eru gagnrýndar vegna þess að þær eru konur, ekki vegna þess hvað þær segja eða gera. Birtingarmyndir kvenhaturs er meðal annars mismunun eftir kynferði, kvenfyrirlitning, kynbundið ofbeldi  og kynferðisleg hlutgerving kvenna. Kvenhatur finnst í mörgum goðsögum og trúarbrögðum og í  verkum margra áhrifamikilla vestrænna heimspekinga. Innan kynjafræði er kvenhatur talið  hugmyndafræði eins og kynþáttahyggja og Gyðingahatur.

Femínismi
Kvenréttindi
Fordómar
Kynjamismunun
Svipa (Bandaríkjaþing)

Svipa er starfsstaða innan beggja flokkanna á Bandaríska þinginu. Hlutverk svipunnar er að halda uppi og greiða úr samskiptum á milli þingmanna flokkanna og leiðtoga þeirra. Stöðu þessari gegna tveir menn úr hvorum flokki, einn í neðri deildinni, fulltrúadeildinni og einn í efrideildinni, öldungadeildinni. Svipan sér til þess að halda uppi flokksaga þegar að kjósa á um frumvörp og annað þar sem að útlit er fyrir að mjótt verði á munum. Þá á svipan að sjá til þess að vita hvað hver og einn þingmaður er að sækjast eftir í frumvarpinu og hvað hann er tilbúinn að þola (fórna), allt til þess að koma frumvarpinu í gegn. Sá sem gegnir stöðu svipunnar í meirihlutaflokkunum í fulltrúadeildinni or oftar sagður vera valdamestur af svipunum fjórum því að mikið veltur á útkomu frumvarpsins í kosningum í fulltrúadeildinni. Svipan „telur“ atkvæðin fyrirfram og þarf oft að reyna að sjá fyrir hvernig kosning um frumvörp geta farið og þarf að sjá til þess að þingmenn kjósi eftir sínum flokkslínum. Svipan er því næst valdamesta staðan innan löggjafarvaldsins, á eftir leiðtoga meirihlutaflokksins og veltur það oft á hæfileikum svipunnar í málamiðlunum hvernig kosningar fara.

Heimildir 

Bandarísk stjórnmál
Gadsden-fáninn

Gadsden-fáninn er sögulegur bandarískur fáni. Fáninn er gulur að lit með mynd af skröltormi þar sem hann liggur vafinn á grasi og vísar höfuð hans upp til að sýna að hann sé tilbúinn í átök. Fyrir neðan myndina eru skrifuð orðin Don't Tread on Me („ekki ganga á mér“). Fáninn er nefndur eftir bandaríska herforingjanum Christopher Gadsden (1724 – 1805) en hann hannaði fánann árið 1775 á meðan á bandarísku byltingunni stóð. Nú til dags er fáninn tákn frjálshyggju og oft tengt við Teboðshreyfinguna.

Tilkoma fánans 
Fyrsta skráða tilkoma þessa fána var árið 1775. Fyrstu landgönguliðarnir sem skráðir voru í Fíladelfíu héldu á trommum sem málaðar voru gular með mynd af vöfnum skröltormi með þréttán skröltum, einnig voru á trommunum skrifuð sömu orðin Don't Tread on Me. Á Bandaríkjaþinginu það sama ár var ofurstinn Christopher Gadsden fulltrúi Suður-Karólínu. Var hann einn af sjö meðlimum Nefndar landgöngu- og sjóliða (e. Marine Committee) sem stóðu að skipulagningu fyrsta leiðangurs flotans. Fyrir brottför þessa fyrsta leiðangurs í desember árið 1775 gaf Gadsden þáverandi hershöfðingja sjóhersins, Esek Hopkins, gula fánann með skröltorminum til þess að þjóna sem hið einstaka og persónulega merki flaggskips hans og var svo fánanum flaggað á mastur þess.

Gadsden gaf einnig þingi Suður-Karólínu í Charleston fánann þann 9. febrúar árið 1776.

Því meira sem nýlendurnar byrjuðu að samsama sig með samfélögum sínum og hugtakinu um frelsi urðu tákn sem voru sérstök fyrir Bandaríkjamenn sífellt vinsælli. Þar á meðal skröltormurinn, skallaörninn og indjánarnir. Þessir hlutir urðu svo táknrænir fyrir bandarísk gildi og samfélag.

Þjóðartákn Bandaríkjanna
Fánar
Heimsborgarahyggja

Heimsborgarahyggja er hugmyndafræði þar sem stefnan er sú að allir einstaklingar hafa sömu réttindi og sömur reglur gilda fyrir alla, óháð kyni, útliti eða þjóðerni. Sameiginlegi þátturinn á að vera hið mannlega, ekki þjóðræna. Mannlegi þátturinn er mikilvægur og það á að fara eftir siðferðislegum viðmiðum og reglum, óháð landamærum og hugsanlegum lögum innan þeirra. Siðferðislegi ramminn sem við öll tilheyrum sem mannfólk með mannréttindi er mikilvægara en allt annað. Einnig á velferð fólksins að vera helsta markmiðið í aðgerðum innan heimborgarahyggjunnar, óháð þeim óheppilegu eða neikvæði afleiðingum sem slíkar aðgerðir gætu haft í för með sér fyrir aðra. Landamæri eru ekki mikilvæg í hugum heimsborgarahyggjusinna því við mannkynið og siðferðisviðmið okkar eru stórvægilegri.

Heimildir 

Hugmyndafræði
Stefán Marel

Stefán Marel er tónlistarmaður frá Akureyri. Hann kom fyrst í sviðsljósið þegar hann sendi frá sér sérstaka útgáfu af laginu Ég vil fá mér kærustu, lagið er upphaflega sænskt þjóðlag og nefnist Ack Värmeland du sköna eftir Jussi Björling, en íslenskan texta gerði Indriði Einarsson.

Stefán tók þátt í Grease söngleiknum árið 2009.

Smáskífur

Tenglar 
 Stefán Marel á Facebook
 Stefán Marel á YouTube
 Stefán Marel á SoundCloud

Íslenskir tónlistarmenn
Rust N' Dust

Ársæll Gabríel og Jakob Þór eru plötusnúðar sem koma frá Akureyri og ganga undir nafninu Rust N' Dust áður Gaviel Armen & Jacob M, en þeir hafa verið í bransanum allt frá árinu 2012 og hafa bæði verið að gera endurgerðir af lögum eftir aðra ásamt því að hafa gefið út sín eigin lög en þeir spila einnig á allskyns viðburðum.

Smáskífur

Tenglar 
 Rust N' Dust á SoundCloud 
 Rust N' Dust á Facebook

Íslenskir plötusnúðar
Ísrael í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1976

Ísrael sendi Chocolate, Menta, Mastik í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1976 í Haag, Holland með lagið Emor Shalom eftir að vali IBA.

Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva
Austurslavnesk tungumál

Austurslavnesk tungumál er ein þriggja greina slavneskra mála, sem er töluð í Austur-Evrópu. Hún er langstærst greinanna þriggja, en hinar eru vesturslavnesk og suðurslavnesk mál. Til austurslavneskra mála teljast hvítrússneska, rússneska og úkraínska — rúsínska er ýmist talin úkraínsk mállýska eða sjálfstætt tungumál. Austurslavnesk mál eiga sameiginlega formóður sem töluð var í Kænugarðsríkinu frá 9. til 13. aldar.

Öll austurslavnesk mál eru rituð með kýrillísku stafrófi með nokkrum afbrigðum.

Slavnesk tungumál
Suðurslavnesk tungumál

Suðurslavnesk tungumál er ein þriggja greina slavneskra mála. Mælendur þessara mála eru um 30 milljónir talsins og búa aðallega á Balkanskaganum. Tungumálin eru aðskilin frá hinum (austur- og vestur-) slavnesku málunum af þýsku-, ungversku- og rúmenskumælandi landsvæðum. Fyrsta suðurslavneska málið sem skrifað var niður var fornkirkjuslavneska, sem var mállýska töluð í Þessalóníku á 9. öld.

Greinin skiptist í tvær undirflokka: austurflokkinn og vesturflokkinn. Í austurflokknum eru makedónska, búlgarska og fornkirkjuslavneska, en slóvenska, serbneska, króatíska, bosníska og svartfellska tilheyra vesturflokknum. Seinustu fjögur málin eru stundum talin eitt tungumál, og er að nokkru leyti gerður greinarmunur á þeim bara af pólitískum ástæðum. 

Slavnesk tungumál
Vesturslavnesk tungumál

Vesturslavnesk tungumál er ein þriggja greina slavneskra mála, sem er töluð í Mið-Evrópu. Tékkneska, pólska, slóvakíska, kassúbíska, efri sorbneska og neðri sorbneska tilheyra þessari grein. Þau skildust frá  austur- og suðurslavneskum málum um það bil á 3. til 6. öld. 

Slavnesk tungumál
Jonas Salk

Jonas Edward Salk (28. október 1914 – 23. júní 1995) var bandarískur vísindamaður og veirufræðingur af gyðingaættum. Hann þróaði fyrsta árangursríka bóluefnið gegn mænusótt. Notkun þess hófst árið 1955. Salk vann að rannsóknum að bóluefni gegn AIDS þegar hann lést.

Á árunum eftir seinni heimsstyrjöldina og þangað til bóluefni Salks komst í notkun var mænusótt gríðarlegt heilsuvandamál. Árlega gengu faraldrar og urðu þeir sífellt alvarlegri. Stærsti mænuveikisfaraldur í Bandaríkjunum var árið 1952 en þá voru skráð þar 58 þúsund tilfelli og yfir þrjú þúsund dauðsföll en um 21 þúsund lömuðust að einhverju leyti. Flestir sem veiktust voru börn. Vísindamenn á þessum tíma lögðu ofurkapp á að finna leiðir til að hindra eða lækna mænuveiki. Forseti Bandaríkjanna, Franklin D. Roosevelt, var einn þeirra sem veiktust. 

Salk hóf störf í læknaskóla Háskólans í Pittsburgh árið 1947. Árið 1948 stýrði hann rannsóknarverkefni sem miðaði að því að ákvarða hversu margar gerðir af  mænusóttarveirum væru til og næstu sjö ár þar á eftir þá miðuðust rannsóknir hans og rannsóknarteymis hans að því að finna bóluefni gegn mænusótt. Bóluefnið var gert úr veikluðum mænusóttarveirum. Afar margir tóku þátt í tilraunum með hið nýja bóluefni og niðurstöður af þeim tilraunum voru gerðar opinberar 12. apríl 1955 og var Salk þá hylltur. Markmið hans var að finna bóluefni sem virkar eins fljótt og auðið var og hann hafði ekki áhuga á að hagnast á því. Þegar hann var spurður hver hefði einkarétt á nýja bóluefninu svaraði hann „There is no patent. Could you patent the sun?“

Foreldrar Salks voru innflytjendur af Gyðingaættum. Hann hóf 13 ára nám í skóla fyrir afburðagreind börn og lauk síðan BS námi árið 1934 í efnafræði frá City College of New York.

Bandarískir læknar
Bandarískir uppfinningamenn
Hafsteinn Björnsson

Hafsteinn Björnsson (30. október 1914 – 15. ágúst 1977) var íslenskur miðill.Hann fæddist að Syðri-Hofdölum í Viðvíkursveit i Skagafirði.  Miðilsferill Hafsteins hófst þegar hann kom til Einars Kvarans á Sólvallagötu 3 á Hvítasunnudag árið 1937 en þar hélt hann sinn fyrsta miðilsfund.

Tvær bækur hafa komið út um skyggnigáfu Hafsteins. Þær eru Líf er að loknu þessu eftir Jónas Þorbergsson sem kom út árið 1962 og Miðillinn Hafsteinn Björnsson eftir Elínborgu Lárusdóttur sem kom út árið 1952. Árið 1972 gerðu dr. Erlendur Haraldsson og Ian Stevenson vísindalega tilraun á skyggnilýsingagáfu Hafsteins.

Heimildir 
 Ævar R. Kvaran, Hafsteinn Björnsson miðill 60 ára, Morgunn, 2. tölublað (01.12.1974), Blaðsíða 122
 Hvernig Hafsteinn komst í samband við Ameríska Sálarrannsóknarfélagið.
 Hafsteinn miðill
 Hafsteinn miðill (æviágrip)
 Vegagerðin á miðilsfundi, Morgunblaðið 22.08.1997
 Runki og Steini
 Á miðilsfundum hjá Hafsteini Tíminn, 17.11.1974
 Eitt prósent frá Kölska, Lesbók Morgunblaðsins 02.03.1969
 Hjartalagið ræður úrslitum, Lesbók Morgunblaðsins (09.03.1969)
Kambás

Kambás, oft kallaður stjórnás eða knastás, stjórnar opnun og lokun á lokunum. Á stærri vélum er hann oft notaður líka til þess að knýja eldsneytisdælurnar.

Hann er smíðaður úr stáli og liggur í flestum vélum láréttur í vélinni. Hann er knúinn af sveifarás með tannhjóladrifi eða keðju. 
Vinnuhringur kambáss: hann snýst jafnt sveifarásnum á tvígengisvélum en helmingi hægar á fjórgengisvélum. Það er vegna þess að vinnuhringur tvígengisvélar er 360 gráður en 720 gráður á fjórgengisvélum.

Vélaríhlutir
Elínborg Lárusdóttir

Elínborg Lárusdóttir (12. nóvember 1891 – 5. nóvember 1973) var íslenskur rithöfundur. Hún fæddist á Tunguhálsi í Lýtingsstaðahreppi í Skagafirði og stundaði nám við Kvennaskólann á Blönduósi, Hússtjórnarskólann á Akureyri og Kennaraskólann. Hún var 1912–1914 í Kennaraskólanum en varð að hætta námi eftir áramót vegna berkla. Í skólanum kynntist hún Ingimar Jónssyni sem síðar varð eiginmaður hennar. Hún fór 1914 á berklahælið á Vífilsstöðum og dvaldi þar á þriðja ár eða fram á vor 1917. Hún giftist Ingimar Jónssyni sem var prestur að Mosfelli í Grímsnesi 1922–28 og síðan skólastjóri Ungmennaskóla Reykjavíkur frá stofnun 1928 en sá skóli nefndist Gagnfræðaskóli Reykjavíkur frá 1930 og Gagnfræðaskóli Austurbæjar frá 1949.

Fyrsta bók Elínborgar, Sögur, kom út árið 1935 en þá var hún fimmtug. Hún var um skeið einn afkastamesti rithöfundur landsins og skrifaði alls rúmlega 30 bækur. Elínborg skrifaði mikið um dulræn fyrirbrigði en þar á meðal eru tvær bækur um Hafstein Björnsson miðil.

Verk 
 Sögur, 1935
 Anna frá Heiðarkoti, 1936
 Gróður, 1937
 Förumenn, 1939-1940
 Frá liðnum árum, 1941
 Strandarkirkja, 1943
 Úr dagbók miðilsins, 1944
 Hvíta höllin, 1944
 Símon í Norðurhlíð, 1945
 Miðillinn Hafsteinn Björnsson, 1946
 Gömul blöð, 1947
 Steingerður, 1947
 Tvennir tímar, 1949
 Í faðmi sveitanna, 1950
 “Anna María” , 1951
 Miðillinn Hafsteinn Björnsson, II. 1952
 Merkar konur, 1954
 Forspár og fyrirbæri, 1957
 Leikur örlaganna, 1958
 Horfnar kynslóðir

Heimildir 
 Fréttabréf Ættfræðifélagsins (01.02.2012)
 Elinborg Lárusdóttir

Íslenskir rithöfundar
Íslenskar konur
Kolbäck

Kolbäck er þéttbýli í sveitarfélaginu Hallstahammar í Svíþjóð. Íbúar eru um 1000  (2010).

Keldur 

Þéttbýlisstaðir í Hallsthammar
Ingimarsskólinn

Gagnfræðaskóli Reykjavíkur, oftast nefndur Ingimarsskólinn eftir fyrsta skólastjóra hans, séra Ingimar Jónssyni, var gagnfræðaskóli í Reykjavík sem síðan varð Gagnfræðaskóli Austurbæjar. Hann var stofnaður árið 1928 og hét þá Ungmennaskóli Reykjavíkur en tveimur árum eftir stofnun hans voru sett lög á Alþingi um gagnfræðaskóla og hlaut hann þá nafnið Gagnfræðaskóli Reykjavíkur. Í fyrstu voru eingöngu tveir kennarar við Ungmennaskólann en það voru Ingimar skólastjóri hans og Árni Guðnason cand.mag. Sveinbjörn Sigurjónsson varð yfirkennari við Ingimarsskólann 1949 og skólastjóri 1955.

Heimildir 
 Gagnfræðaskóli Reykjavíkur lýkur 10. starfsári Alþýðublaðið(25.04.1938)

Aflagðir skólar á Íslandi
Ingimar Jónsson

Ingimar Jónsson (15. febrúar 1891 - ) var skólastjóri við Gagnfræðaskóla Reykjavíkur, áður Ungmennaskóla Íslands. Skólinn var jafnan kenndur við hann og kallaður Ingimarsskólinn. Ingimar Jónsson fæddist í Hörgsholti í Hrunamannahreppi. Hann varð stúdent frá Menntaskólanum í Reykjavík vorið 1916 og útskrifaðist úr guðfræði við Háskóla Íslands vorið 1920. Á námsárum sínum kenndi hann bæði við Kvennaskólann og Iðnskólann. Hann var heimiliskennari á Höfn í Hornafirði veturinn 1914 til 1915. Ingimar stundaði skrifstofustörf í tvö ár eftir nám í háskólanum. 

Ingimar kvæntist Elínborgu Lárusdóttur rithöfundi. Hann var prestur á Mosfelli í Grímsnesi frá 1922 til 1928 þar til hann tók við embætti skólastjóra Ungmennaskólans frá stofnun hans árið 1928. Gagnfræðaskólinn við Lindargötu tók til starfa árið 1935 og þar gegndi Ingimar stöðu skólastjóra.

Heimildir 
 Lindargata 51, Franski spítalinn Mbl. 25. júní 2002

Íslenskir skólameistarar
Tollbrú

Tollbrú er brú þar sem innheimtur er brúartollur eða gjald af þeim sem fara yfir brúna. Fyrr á tímum var innheimtur ferjutollur af þeim sem ferjuðu fólk og varning yfir ár. Þegar viðskipti jukust voru brýr byggðar og innheimtur tollur af þeim sem fóru yfir. Brúin yfir fljótið Thames í Lundúnum var upphaflega tollbrú.

Brýr
Skattheimta
Gagnfræðaskóli Reykvíkinga

Gagnfræðaskóli Reykvíkinga sem síðar hét Gagnfræðiskóli Vesturbæjar var gagnfræðaskóli í Reykjavík. Hann var stofnsettur 1928 og skólastjóri frá stofnun og til ársins 1944 var Ágúst H. Bjarnason. Skólinn var oft kallaður Ágústarskólinn eftir fyrsta skólastjóranum. Skólinn var einkaskóli en fékk styrk úr ríkis- og bæjarsjóði en var aðallega rekinn af kennslugjöldum sem nemendur greiddu. 

Skólinn var stofnaður á sínum tíma vegna aðgangstakmarkana að menntaskólanum en margir nemendur fengu ekki skólavist í menntaskóla, þó þeir hefðu  staðist inntökupróf til 1. bekkjar gagnfræðadeildar. Það voru foreldrar og vandamenn þessara nemenda sem settu skólann á stofn og var skipulag hans með sama hætti og gagnfræðadeild Menntaskólans. Fyrsti bekkur var á fyrstu hæð í Iðnskólahúsinu við Tjörnina. 

Með nýjum lögum var sú skipan var gerð á gagnfræðanámi að gagnfræðapróf skyldi tekið eftir tveggja ára nám en lærdómsdeildarnámið lengdist samtímis í fjögur ár. Frá hausti 1941 og meðan Gagnfræðaskóli Reykvíkinga starfaði til ársins 1947, var 4. bekkur í skólanum.
  
Skólinn varð ríkisskóli árið 1947 og nafni hans var breytt frá hausti 1948 í Gagnfræðaskóli Vesturbæjar. Skólinn var þá í gamla Stýrimannaskólanum við Öldugötu. Haustið 1958 flutti Gagnfræðiskóli Vesturbæjar að Hringbraut 121 (JL húsið) eftir að Gagnfræðaskólinn á Hringbraut 121 flutti í nýtt húsnæði og breytti um nafn og varð Hagaskóli. Árið 1969 hætti skólinn starfsemi.

Heimildir 
 Skrefið var stórt, Mbl. 3. október 2003

Aflagðir skólar á Íslandi
Vatnshverfill

Vatnshverfill eða vatnstúrbína er vél sem snýst og vinnur hreyfiorku úr rennandi vatni. Vatnshverflar voru þróaðir á 20. öld til að nota í iðnaði. Núna eru vatnshverflar aðallega notaðir til að framleiða raforku. Oftast eru vatnshverflar við uppistöðulón og tengdir við rafal sem breytir hreyfiorku í raforku.

Heimildir 
 Litlar vatnsaflsvirkjanir
 Vatnshverfill af Kaplan-gerð (skýringarmynd)

Vélar
Vatnsmylla

Vatnsmylla er mylla sem notar vatnshjól eða vatnshverfill til vinnslu svo sem til að mala korn, vinna timbur eða textíl eða málma. Það eru tvær aðalgerðir af vatnsmyllum, önnur notar lóðrétt vatnshjól með gírum en hin gerðir er með lárétt vatnshljól og enga gíra.

Mismunandi útfærslur af  vatnsmyllum 

Myllur
Erlendur Haraldsson

Erlendur Haraldsson (f. 1931) er prófessor í sálfræði við Háskóla Íslands þar sem hann hefur meðal annars lagt stund á rannsóknir í dulsálarfræði og dulrænum fyrirbærum. Til dæmis indverska kraftaverkamanninn Sai Baba og íslenska miðilinn Hafstein Björnsson.

Heimildir 
 Erlendur Haraldsson og Hafliði Helgason: Á vit hins ókunna. Endurminningar Erlendar Haraldssonar. Reykjavík, Almenna bókafélagið. 2012.
 Erlendur 
 Lesbók Morgunblaðsins, 33. tölublað (01.12.1984), Blaðsíða 11
 Rannsakar börn sem telja sig hafa lifað áður
 Á vit hins ókunna

Íslenskir sálfræðingar
Prófessorar við Háskóla Íslands
Lekítísk tungumál

Lekítísk tungumál eru ein þriggja greina vesturslavneskra mála; hinar greinarnar eru sorbnesk mál og tékknesk-slóvakísk mál. Pólska og nokkur önnur tungumál sem eru eða voru töluð í Póllandi og hlutum af Þýskalandi tilheyra greininni.

Tungumál 
Lekítísku tungumálin eru:
 pólska, um 38 milljónir mælendur
 kassúbíska, um 50.000 mælendur í pólska hluta Pommern
 sílesíska, um 0,5 milljónir mælendur í Sílesíu og líka í Tékklandi
 slóvínsíska, dó út á 20. öld
 pólabíska, dó út á 18. öld en var töluð á svæðum í kringum Saxelfi

Einkenni 
Meðal einkenna lekítískra mála eru:
 varðveisla nefsérhljóða
 frumslavnesku sérhljóðin ě, e, ę þróuðust í a, o, ǫ á undan hörðum samhljóðum (til eru nokkur frávik í mállýskum). Þessi breyting veldur víxlum á borð við lato („sumar“, nefnifall) á móti lecie (staðarfall) á nútímapólsku og pięć („fimm“) á móti piąty („fimmti“)
 innskot sérhljóða á undan samhljóðunum r, r', l', l, sbr. pólska gardło („háls“) og tékkneska hrdlo
 tilflutningur hljóðaklasanna or, ol, er, el í ro, ol, re og le í mörgum orðum á milli samhljóða, t.d. pólska mleko („mjólk“)
 frumslavneska hljóðið *dz er ennþá lokönghljóð í staðinn fyrir venjulega önghljóðið z
 breytinguna g → ɣ vantar, sbr. pólska góra og tékkneska hora („fjall“)
 hin svokallaða fjórða framgómmæling gómhljóða í pólsku og kassúbísku

Slavnesk tungumál
Mitch McConnell

Mitch McConnell (fæddur 20. febrúar 1942 í Sheffield í Alabama-fylki) er bandarískur þingmaður og núverandi leiðtogi minnihlutans á öldungadeild bandaríska þingsins. Hann er sonur hjónanna Addison McConnell og Julia Shockley, faðir þriggja dætra og kvæntur Elaine L. Chao sem var atvinnumálaráðherra 2001-2009, í tíð George W. Bush forseta. McConnell útskrifaðist með láði frá háskólanum í Louisville, einnig lauk hann gráðu frá University of Kentucky College of Law. Meðan hann var þar við nám var hann kjörinn forseti nemendafélagsins.

Ferill 
McConnell hefur verið þingmaður öldungadeildar Bandaríkjaþings frá 1984. Það ár var hann eini repúblikaninn sem vann sigur í Norður-Karólínu og um leið fyrsti repúblikaninn sem vann frambjóðanda demókrata í Kentucky frá 1968. Hann fékk nálægt milljón atkvæða í kosningunum  í nóvember 2008. Og yfirleitt hefur hann fengið flest atkvæði frá kjósendum í Kentucky-sýslu.  

Frá árinu 2008 hefur hann verið leiðtogi minnihluta repúblikana í öldungadeildinni og er hann sá 15. í röðinni. Þá er hann aðeins annar leiðtogi öldungadeildarinnar frá upphafi sem kemur frá Kentucky, en sá fyrsti var Alben Barkley leiðtogi demókrata frá 1937-1949. Starfsferill McConnell hefur lengst af verið á vettvangi stjórnmálanna. Hann starfaði fyrir þingmanninn John Sherman Cooper í Capitol Hill. Þá var hann aðstoðarmaður Marlow Cook þingmanns og síðar staðgengill aðstoðarmanns dómsmálaráðherra, í forsetatíð Gerald Ford. Hann var embættismaður í Jefferson-sýslu frá árinu 1978 þar til hann hóf þingmannsferil sinn.

Heimildir 

McConnell, Mitch
McConnell, Mitch
Kjörmannaráð (Bandaríkin)

Kjörmannaráð (e. Electoral College) hefur það eiginlega hlutverk að kjósa um það hver verður Forseti Bandaríkjanna á fjögurra ára fresti. Þetta kjörmannaráð sitja 538 manns og er það samanlagður fjöldi allra þingmanna og öldungadeildaþingmanna ríkjanna 50. Þeir eiga, strangt til getið að kjósa eftir vilja síns ríkis sem fram kemur í kosningum þriðjudaginn eftir fyrsta mánudaginn í nóvember fjórða hvert ár.
Þetta gerir það að verkum að Forseti Bandaríkjanna er ekki kosinn í beinni kosningu heldur er ætlunin sú að þessir kjörmenn endurspegli vilja þjóðarinnar þegar að það kemur að því að kjósa forsetann í raun og veru. Þessi kosning fer fram fyrsta mánudaginn eftir annan miðvikudaginn í desember eftir almenningskosningarnar. Þá hittast kjörmenn hvers fylkis og kasta atkvæði sínu um það hver skal verða Forseti og hver verður Varaforseti Bandaríkjanna . Til þess að verða Forseti verður frambjóðandinn að hljóta 270 af 538 atkvæðum og getur það gerst, og hefur það gerst a.m.k. 4 sinnum í sögunni, að sá sem vinnur vinsældarkosninguna tapar hinni raunverulegu kosningu. Það er reyndar um 5% líkur á því að vinsælli frambjóðandinn tapi hinni raunverulegu kosningu og gerðist það síðast árið 2016 þegar að Donald Trump sigraði Hillary Clinton þrátt fyrir að Clinton hefði hlotið um þremur milljónum fleiri atkvæði. Eftir að kjörmenn hafa allir kosið og báðar þingdeildir hafa talið atkvæðin er forsetinn svarinn í embætti þann 20. janúar árið eftir..

Tilvísanir

Bandarísk stjórnmál
Ralph Nader

Ralph Nader (f. 27. febrúar 1934) er bandarískur neytendatalsmaður, lögfræðingur og rithöfundur af líbönskum ættum. Hann var fæddur 27. febrúar árið 1934 í bænum Winsted í Connecticut. Árið 1958 útskrifaðist hann með lögfræðigráðu frá Harvard-háskóla. Árið 1959 starfaði hann sem lögfræðingur í Hartford í Connecticut og sem fyrirlesari um sögu og stjórnmál í Hartford-háskóla frá 1961-1963.

Árið 1965 gefur hann út bókina Unsafe at any speed (ísl. Óöruggur á hvaða hraða sem er). Þessi bók var formleg ákæra á hendur bílaiðnaðarins í Detroit, þar sem hann ásakaði framleiðendur um að setja stíl fram yfir öryggi þegar bílarnir voru hannaðir. Í kjölfarið, árið 1966, skrifaði Lyndon B. Johnson Bandaríkjaforseti undir og tók í gildi þjóðarlög um öryggi umferðar og vélknúinna ökutækja (e. National Traffic and Motor Vehicle Safety Act).

Á ferli sínum sem neytendatalsmaður stofnaði Nader mörg samtök, þ.á m. Center for Study of Responsive Law, Public Interest Research Group, Center for Auto Safety, Public Citizen, Clean Water Action Project, Disability Rights Center og mörg fleiri.

Nader  og forsetaframboð 
Þann 19. ágúst árið 1996 var Nader tilnefndur sem frambjóðandi Græna flokksins til forseta. Í þeim kosningum fékk hann 685.000 atkvæði eða um 0,71% af heildaratkvæðum þjóðarinnar.

Í nóvember árið 2000 er hann svo aftur tilnefndur sem frambjóðandi Græna flokksins til forseta. Í þetta skipti fékk hann 2,8 milljónir atkvæða eða um 2,75% af heildaratkvæðum þjóðarinnar. 

Þann 22. febrúar árið 2004 tilkynnti Nader framboð sitt til forseta sem sjálfstæður aðili. Í þeim forsetakosningum fékk hann 411.304 atkvæði eða um 1% af heildaratkvæðum. 

Í kjölfar þessarra kosninga höfðaði Nader mál á hendur Þjóðarnefndar Demókrataflokksins (e. Democratic National Committee), framboð Johns Kerry og einnig samtökin PAC America coming together þar sem hann sakaði þessa aðila um að leggjast gegn því að hann fengi að komast á kjörseðla nokkurra fylkja. Málinu var síðar vísað frá.

Þann 24. febrúar árið 2008 tilkynnti Nader fjórða framboð sitt til forseta, aftur sem sjálfstæður aðili. Í þessum kosningum fékk hann mjög fá atkvæði og hafði hann lítil sem engin áhrif á lokaniðurstöðu kosninganna.

Tilvísanir

Nader, Ralph
Frambjóðendur til embættis forseta Bandaríkjanna 1996
Frambjóðendur til embættis forseta Bandaríkjanna 2000
Frambjóðendur til embættis forseta Bandaríkjanna 2004
Frambjóðendur til embættis forseta Bandaríkjanna 2008