alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Lúðrasveit Reykjavíkur

Lúðrasveit Reykjavíkur (skammst. LR) er íslensk lúðrasveit sem var formlega stofnuð þann 7. júlí 1922. Sveitin varð til við sameiningu tveggja félaga, Lúðrafélagsins Hörpu og Lúðrafélagsins Gígju. Fyrsti stjórnandi hennar var Otto Böttcher, þýskur hornleikari sem fenginn hafði verið hingað til lands af Jóni Leifs.

Lúðrasveitin hefur síðan 1922 átt höfuðstöðvar í Hljómskálanum, sem er staðsettur við Tjörnina í Reykjavík og Hljómskálagarðurinn heitir eftir, en það hús var byggt sérstaklega fyrir sveitina (upphaflega ætlað Lúðrafélaginu Hörpu).

Upphaflega voru aðeins fullorðnir karlmenn í sveitinni, en með tímanum hefur yngra fólk bæst í hópinn, ásamt því sem konur eiga nú fastan sess í sveitinni.

Núverandi stjórnandi er Lárus Halldór Grímsson, sem stjórnaði lengst af Skólahljómsveit Vesturbæjar og Miðbæjar samhliða, en upp úr þeirri sveit hafa margir af yngri spilurum LR komið. Sveitin heldur fáeina stærri tónleika á vetri, oftast í Reykjavík, en stundum á öðrum stöðum á landinu, þar sem leikin er hefðbundin lúðrasveitartónlist ásamt djasstónlist, þjóðlagatónlist, kvikmyndatónlist, dægurlagaútsetningar og klassískri tónlist fyrir. Sveitin leikur utandyra á sumrin við tækifæri svo sem á sjómannadaginn og 17. júní, og marserar við ættjarðarlög eða t.d. bandaríska marsa.

Tenglar
 Heimasíða Lúðrasveitar Reykjavíkur

Íslenskar lúðrasveitir
Hokkaidō

Hokkaidō  (japanska: 北海道 Hokkaidō, þýðir bókstaflega: „Norðanhafsvegurinn“), áður þekkt sem Ezo, er næst stærsta eyja Japans og stærsta umdæmi hina 47 umdæma Japans. Tsugaru sundið aðskilur Hokkaidō frá eyjunni Honshu til suðurs, en Seikan göngin, sem eru neðansjávar-göng, tengja Hokkaidō við Honshu. Stærsta borgin í Hokkaidō, Sapporo, er einnig höfuðborg umdæmisins.

Saga Hokkaidō 
Fornritið Nihonshoki (sem er oft kallað ferðasögur Japans) er sagt vera fyrsta skráða ritið sem minnist á Hokkaidō. Samkvæmt textanum, leiddi Abe no Hirafu fram stóran sjóher og landgönguher til norðursvæða frá 658 til 660 of komst í samband við Mishihase og Emishi. Einn af þeim stöðum sem var á leið Hirafu var nefndur Watarashima, og er það oft talið vera Hokkaidō nútímans. Hinsvegar hafa margar kenningar verið á sveimi sem draga í efa nákvæmni þessara atburða. Sem dæmi má taka staðsetningu Watarashima og sú trú að Emishibúar í Watarishiwa hafi í raun verið forfeður nútíma Ainubúa.

Á meðan á Nara og Heian tímabilunum stóð, versluðu íbúar Hokkaidō gjarnan við Denwa svæðið. Frá miðöldum var fólk frá Hokkaidō kallað Ezo. Um sama tíma varð Hokkaidō kallað Ezochi eða Ezogashime. Ezobúar veiddu sér aðalega til matar bæði á landi og á sjó og öðluðust hrísgrjón og járn í gegnum samskipti við Japani.

Landafræði 

Eyjan Hokkaidō er staðsett við norður enda Japans nálægt Rússlandi og strandlínur við Japanshaf, Okhrskhaf og Kyrrahaf. Miðja eyjunnar nokkurn fjölda af fjöllum og eldfjalla klettasvæðum. Það eru nokkrar stórar borgir í Hokkaidō svosem Sapporo og Asahikawa í miðju svæðinu og ströng Hakodate snýr að Honshū.

Nokkrar smáar eyjar fylgja umdæmi Hokkaidōs eins og Rishiri, Okushiri, and Rebun.

Jarðskjálftavirkni 
Jarðskjálfti sem mældist 8 á Richter varð nálægt Hokkaidō 25. september árið 2003 klukkan 19:50:07 (UTC). Árið 1993 mældist annar jarðskjálfti 7,8 á Ricterskala, og oldi hann flóðbylgju (tsunami) sem gereyðilagði Okushiri.

Tengt efni 
Höfundur manga og anime seríunnar, Full Metal Alchemist, Hiromu Arakawa fæddist í Hokkaidō.

Heimildir 

Eyjar Japans
Barokk

Barokk er nafn yfir listastefnu og tímabilið sem stefnan einkenndi. Stefnan einkenndist af miklu skrauti, flúri og þungri tilfinningu. Barokk með léttri tilfinningu er yfirleitt kallað rokkokó. Stefnuna má rekja til Rómar í kringum 1600 en þaðan breiddist hún út um Evrópu.

Barokktónlist 
Í tónlist er barokk samheiti yfir bæði barokk og rokkokó. Barokktónlist einkennist af miklu flúri, trillum og flóknum tónavafningi. Ein aðalástæða þess að ekki er greint milli barokks og rokkokó í tónlist er að flytjendur barokktónlistar hafa mikið frelsi, nóturnar sýna aðeins byggingu lagsins en svo eiga flytjendur að spinna í skraut og flúr í tónlistina sem gerir hana misþunga eftir flytjendum . Keðjulaglínur og kontrapunktar voru algengar á þessu tímabili (þó misvinsælar eftir tónskáldum) og á bestu bæjum var samin keðjulaglína með þremur eða fjórum upphafsstöðum. Barokktónsmíðar eru gjarnan á formi sónata, konserta, kantata og óratoría. Óperur urðu til á barokktímanum.

Nokkur þekkt barokktónskáld 
 Claudio Monteverdi (1567–1643) 
 Heinrich Schütz (1585–1672) 
 Jean-Baptiste Lully (1632–1687) 
 Dietrich Buxtehude (1637–1707)
 Johann Pachelbel (1653–1706) 
 Arcangelo Corelli (1653–1713)
 Henry Purcell (1659–1695) 
 Tomaso Albinoni (1671–1751)
 Antonio Vivaldi (1678–1741)
 Johann David Heinichen (1683–1729)
 Jean-Philippe Rameau (1683–1764) 
 Georg Friedrich Händel (1685–1759)
 Domenico Scarlatti (1685–1757)
 Johann Sebastian Bach (1685–1750)
 Georg Philipp Telemann (1681–1767)
 Giovanni Battista Pergolesi (1710–1734)

Barokk
Dreki

Dreki er goðsagnavera sem kemur fram í mörgum ævintýrum og goðsögnum. Drekum er venjulega lýst sem ormi eða snák með fætur sem býr yfir einhverjum yfirnáttúrulegum kröftum (t.d. gat drekinn Smeyginn dáleitt fólk með reyk sem kom úr nösunum á honum og spúið eldi úr kjaftinum). Þeir eru sumir hverjir með vængi en stærð þeirra er allt frá því að vera eins og lítil eðla upp í ferlíki sem er nær risaeðlu að stærð. Í vestrænum goðsögum eru drekar venjulega ferfættir, vængjaður meinvættur sem spúa eldi eða eitri, en í austrænum sögum eru þeir oft eins og slöngur með fætur og fullt af fálmurum og góðir og rosalega vitrir en tákna stundum heppni og gæfu.

Sagt er frá drekum í fornsögum Íslendinga. Í Gull-Þóris sögu er til dæmis þessi lýsing: 

Þeir Þórir tendruðu ljós í hellinum og gengu þar til er vindi laust í móti þeim og slokknuðu þá login. Þá hét Þórir á Agnar til liðs og þegar kom elding mikil frá hellisdyrunum og gengu þá um stund við það ljós þar til er þeir heyrðu blástur til drekanna. En jafnskjótt sem eldingin kom yfir drekana þá sofna þeir allir. En þá skorti eigi ljós er lýsti af gulli því er þeir lágu á. Þeir sáu hvar sverð voru og komu upp hjá þeim meðalkaflarnir. Þeir Þórir þrifu þá skjótt til sverðanna og síðan hlupu þeir yfir drekana og lögðu undir bægsl þeim og svo til hjartans. Þórir fékk tekið hjálminn af hinum mesta drekanum. Og í þessi svipan þrífur hinn mesti drekinn Þránd lang og fló með hann út úr hellinum og þegar hver að öðrum og hraut eldur af munni þeim með miklu eitri.

Tenglar 
 Flugdrekar og sporðdrekar; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1956

Goðsagnaverur
Miðberg

Miðberg er félagsmiðstöð fyrir 6 til 16 ára börn, stofnað árið 1999. Miðberg tók við af elstu félagsmiðstöð landsins, Fellahelli sem var stofnuð árið 1974. Miðberg þjónar efra- og neðra-Breiðholti og leggur áherslu á að vera með forvarnir og að stuðla að jákvæðum félagsþroska. Þar skiptist starfið upp í tvo hluta; annarsvegar barnastarf og hins vegar unglingastarf. Undir Miðberg fellur félagsmiðstöðin Hólmasel sem sinnir Seljahverfi.

Breiðholt
Hans Egede

Hans Egede (fæddist 31. janúar 1686 í Harstad, Noregi – lést 5. nóvember 1758 í Falster, Danmörku) var lútherskur trúboði sem oft er nefndur Postuli Grænlands. Samkvæmt hefð kynntist Egede frásögnum um norræna menn á Grænlandi þegar hann þjónustaði á eyjunum í Lofoten. Í maí 1721 fékk hann leyfi hjá Friðriki IV danakonungi til að leita uppi þessa týndu Grænlendinga og endurkristna þá ef þeir væru gengnir af trúnni. Átti hann einnig að endurvekja eignarrétt Noregs á Grænlandi. Noregur og Danmörk voru á þessum tíma í ríkjasambandi með sameiginlegan konung.

Egede tók land á vesturströnd Grænlands 3. júlí 1721. Leitaði hann eftir norrænum mönnum en fann enga. Þá hafði ekkert samband verið við norræna menn á Grænlandi í um 300 ár. Egede fann hins vegar fyrir inuíta og hófst handa um kristið trúboð meðal þeirra. Hann lagði sig eftir að læra grænlensku og snéri ýmsum kristnum textum á það mál. Það var hægara sagt en gert meðal annars vegna þess að fjöldamörg vestræn hugtök voru ekki til í hugarheimi Grænlendinga. Eitt dæmi er brauð sem ekki var til og ekki heldur nein hliðstæða. Í þýðingu sinni á Faðir vor lét hann línuna „Gef oss í dag vort daglegt brauð“ samsvara „Gef oss í dag vorn daglega sel“. 

Egede stofnaði þorpið Godthåb (sem nú er nefnt Nuuk), sem nú er höfuðborg Grænlands. 

Herrnhuta trúboðar fengu leyfi 1733 að setja upp eigin trúboðsstöð suður af Nuuk. Með þeim fylgdi hlaupabóla sem varð faraldur um Grænland upp úr 1734 og féllu margir í sjúkdóminum meðal annarra Gertrud, kona Hans Egede. Hann snéri aftur til Kaupmannahafnar 1736 ásamt dætrum sínum og einum syni. Eftir varð sonurinn Poul Egede sem einkum er þekktur fyrir starf sitt við að skapa grænlenskt ritmál og málfræði. Hans Egede var skipaður biskup yfir Grænlandi 1741.

Tenglar 
 Portrett af Hans Egede (á norsku) 
 "Hans Egede, The Apostle of Greenland" (á ensku)

Saga Grænlands
E
E
Franska byltingin

Franska byltingin eða stjórnarbyltingin í Frakklandi er samheiti yfir miklar hræringar í stjórnmálum í Frakklandi sem stóðu á árunum 1789–1795. Byltingarinnar er minnst fyrir þá dramatísku atburði sem leiddu til aftöku einvaldsins í valdamesta konungsríki álfunnar árið 1793 og setningar stjórnarskrár sem tryggðu hinni nýju stétt borgara aukin réttindi. Byltingin markaði tímamót táknrænna straumhvarfa í menningar- og stjórnmálasögunni. Margir sagnfræðingar tengja umskipti í hugarfari við viðburði byltingarinnar, endalok eldri heimsmyndar og stjórnarhátta og upphaf nútímalegra, vestrænna viðhorfa og stjórnmála.

Undir lok 18. aldar voru hugmyndir Upplýsingarinnar allsráðandi í franskri menningu. Birtíngur Voltaires var með vinsælli bókum með ádeilu sinni á stríðsrekstri og hugmyndir Rousseaus um samfélagssáttmálann, að þegn og stjórnarherrar hefðu gagnkvæmum skyldum að gegna, hlutu góðan hljómgrunn hjá almenningi. Kirkjan átti undir högg að sækja gagnvart þeirri sókn reynsluhyggju sem vísindamenn eins og Francis Bacon, Isaac Newton og David Hume höfðu lagt grunninn að. Allt þetta gróf undan ítökum konungs og aðalsins.

Árið 1787 höfðu tekjur franska ríkisins dregist mikið saman vegna efnahagskreppu. Konungurinn, Loðvík 16., vildi auka tekjur sínar með því að leggja álögur á ýmsa þá sem höfðu notið skattfríðinda, svo sem jarðeigendur. Þetta mæltist illa fyrir og aðalsmenn og klerkastétt neyddu konung til að boða til stéttaþings vorið 1789. Stéttaþing höfðu ekki verið haldin í Frakklandi síðan 1614. Á þinginu 1789 sátu lögstéttirnar þrjár, aðall, klerkar og þriðja stétt, hver út af fyrir sig á þinginu. Við atkvæðagreiðslur átti hver stétt að hafa eitt atkvæði og þannig mátti tryggja að atkvæði þriðju stéttar hefðu ekki úrslitaáhrif, svo sem til að leggja af forréttindi hinna stéttanna. Þegar til átti að taka neituðu fulltrúar þriðju stéttar að fara eftir þessum reglum og kröfðust þess að þingið kæmi saman í einni deild. Þá var reynt að slíta þinginu og sölum þess lokað fyrir fulltrúum þriðju stéttar. Þeir létu þó ekki deigan síga og hittust ásamt stuðningsmönnum sínum úr hópi aðals og presta á tennisvelli í Versölum og sóru þess eið að skilja ekki fyrr en þeir hefðu útbúið stjórnarskrá.

Þann 11. júlí 1789 gerði Lúðvík 16. helsta ráðgjafa sinn Jacques Necker útlægan og hóf handa við að stokka upp innan stjórnkerfisins. Þá brást almenningur í París við með uppreisn og réðist á Bastilluna, fangelsi í París, og vann hana á sitt valda þremur dögur síðar. Í ágúst 1789 var lénsveldisskipulagið afnumið og stuttu seinna var lýst yfir grundvallarréttindum mannsins að fyrirmynd bandarísku stjórnarskránni.

Árið 1792 lýsti Frakkland stríði á hendur Austurríki.

Ógnarstjórnin réði ríkjum 1793 – 1794.

Árið 1795 var komið á fót stjórn fimm þjóðstjóra sem fóru með framkvæmdavaldið og hélst það skipulag þangað til herforinginn Napóleon Bonaparte tók völdin í sínar hendur árið 1799.

Tilvísanir

Tenglar 
 „Franska stjórnarbyltingin og aðdragandi hennar“; 1. grein í Lesbók Morgunblaðsins 1989
 „Stigveldið hrynur“; 2. grein í Lesbók Morgunblaðsins 1989
Warcraft

Warcraft er heiti á herkænskutölvuleikjaséríu sem er og var mjög vinsæl.  Þrír leikir hafa komið út og ýmsar viðbætur hafa fylgt þeim. Fyrstu tveir leikirnir fjalla að mestu um stríð milli manna og orka í ævintýra heiminum sem einfaldlega er kallaður „Warcraft heimurinn“, í síðari leikjum bættust við fleiri lið eða tegundir, náttálfar og hinir ódauðlegu.

Tölvuleikir sem eiga sér stað í Warcraft heiminum

Herkænskuleikir
 Warcraft: Orcs & Humans
 Warcraft II: Tides of Darkness
 Warcraft II: Beyond the Dark Portal
 Warcraft II: Battle.net Edition
 Warcraft III: Reign of Chaos
 Warcraft III: The Frozen Throne

Aðrir leikir
 Warcraft Adventures: Lord of the Clans (kom aldrei út)
 World of Warcraft (MMORPG)

Tölvuleikir
Vísindaleg flokkun

Vísindaleg flokkun er flokkun sem líffræðingar beita til að flokka lifandi og útdauðar lífverur. Nútíma flokkun á rætur sínar að rekja til verka Carl von Linné sem flokkaði lífverur samkvæmt sameiginlegum útlitseinkennum. Carl von Linné var grasafræðingur og byggði flokkun sína á plöntum einkum á fjölda fræfla. Hann kom einnig fram með tvínafnakerfið. Flokkunarkerfið byggir á stigskiptri flokkun þannig að skyldar tegundir mynda saman ættkvíslir, skyldar ættkvíslir mynda ættir o.s.frv. Þessi flokkun hefur verið endurbætt síðan Charles Darwin kom fram með þróunarkenningu sína.

Dæmi 
Meðfylgjandi er dæmi um venjulega flokkun á fimm tegundum en þær eru: Ávaxtafluga (Drosophila melanogaster) sem er svo algeng í erfðafræðirannsóknastofum, maður (Homo sapiens), gráerta (Pisum sativum) sem Gregor Mendel notaði við uppgötvanir sínar í erfðafræði, berserkjasveppur (Amanita muscaria) og E. coli bakterían (Escherichia coli). Hinir átta flokkar eru feitletraðir. Einnig koma fram undirflokkar.

Tenglar 
 Nafngiftir jurta og dýra Lesbók Morgunblaðsins, 8. tölublað (05.03.1961), Blaðsíða 130
 Flokkun berserkjasvepps. Index Fungorum - vefur um flokkun sveppa.

 

de:Taxonomie#Taxonomie in der Biologie
nl:Taxonomie#Taxonomie in de biologie
Svartur

Svartur er hluti af upplifun manna á litum, sem þýðir að hlutur sýnist svartur ef augað nemur ekkert ljós frá honum. Eðlisfræðilega eru litir skilgreindir sem sýnilegt ljós innan tiltekinna bylgjulengda, en þar sem svartur þýðir fjarvera sýnilegs ljóss þá flokkast svartur ekki til lita. Í daglegu tali er þó talað um svartan lit og átt við lit hlutar, sem er það dökkur að hann endurkastar nær engu sýnilegu ljósi.

Litir
Leifur heppni

Leifur heppni Eiríksson (um 980 — um 1020) var landkönnuður sem er sagður hafa komið til Norður-Ameríku fyrstur Evrópubúa.

Talið er að Leifur hafi fæðst um árið 980 á Íslandi, sonur Eiríks rauða Þorvaldssonar og Þjóðhildar konu hans. Hann flutti með foreldrum sínum til Grænlands ungur að árum, ásamt bræðrum sínum, Þorvaldi og Þorsteini.

Í Grænlendinga sögu segir frá því að Leifur keypti skip Bjarna Herjólfssonar sem hafði áður villst til Norður-Ameríku, en steig ekki á land. 

Um árið 1000 sigldi Leifur frá Grænlandi og kom fyrst að Hellulandi (líklega Baffinsland). Hann sigldi því næst sunnar og kemur nú að skógi vöxnu landi (Marklandi), líklega Labrador. Að lokum er talið að hann hafi komið til Nýfundnalands. Leifur nefndi það Vínland eftir að hann fann þar vínber. Einnig voru þar ár fullar af fiski og grasið grænt árið um kring. Á Vínlandi byggðu Leifur og fylgismenn hans nokkur hús og höfðust við yfir veturinn.

Á heimleiðinni til Grænlands bjargaði Leifur 15 skipsbrotsmönnum af skeri og fékk upp úr því nafngiftina ‚hinn heppni‘.

Tenglar 
 Eiríkssaga með nútíma stafsetningu
 Grænlendingasaga með nútíma stafsetningu
 Ameríka, Ísland og Leifur Eiríksson; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1965
 Saga Leifs heppna, frá Reportret — Á ensku.

Íslendingar
Íslenskir landkönnuðir
Eiríks saga rauða
Íslendingar á 10. öld
Íslendingar á 11. öld
Richard Bett

Richard Arnot Home Bett er bandarískur prófessor í heimspeki og fornfræði við Johns Hopkins University í Baltimore í Maryland. Hann lauk B.A. gráðu frá Oxford University í Bretlandi og Ph.D. gráðu frá UC Berkeley. Hann varr 1994-5 félagi við Center for Hellenic Studies í Washington DC 1994-1995. Frá janúar 2000 til júní 2001 var hann framkvæmdastjóri bandarísku heimspekisamtakanna American Philosophical Association. 

Bett sérhæfir sig í forngrískri heimspeki en hefur einnig mikinn áhuga á siðfræði og þekkingarfræði jafnt í fornöld sem nútíma og á heimspeki Friedrichs Nietzsche.

Ritverk

Frumsamin rit 
 Pyrrho, His Antecedents and His Legacy (Oxford, 2000).

Þýðingar 
 Sextus Empiricus, Against the Ethicists (Oxford, 1997). 
 Sextus Empiricus, Against the Logicians (Cambridge, 2005).

Heimild 
 

Bett, Richard
Bett, Richard
H.D.F. Kitto

Humphrey Davy Findley Kitto (6. febrúar 1897 – 21. janúar 1982) var breskur fornfræðingur. Hann fæddist í Stroud, Gloucestershire.

Kitto skrifaði doktorsritgerð sína árið 1920 við University of Bristol, þar sem hann varð prófessor árið 1944. Hann kenndi við háskólann í Bristol þar til fór hann á eftirlaun árið 1962. Kitto fékkst einkum við gríska harmleiki og þýddi m.a. verk eftir Sófókles.

Árið 1951 kom út bók hans The Greeks sem var inngangsrit ætlað almenningi. Í bókinni fjallar Kitto um allar hliðar grískrar menningar í fornöld, en bókin þykir sígild og nýtur enn mikilla vinsælda.

Ritverk 
 Greek Tragedy: A Literary Study (1939)
 Form and meaning in drama (1956)
 The Greeks (1951) 
 Poiesis: Structure and Thought (1966) Sather Classical Lectures

Heimild 
 

Kitto, Humphrey Davy Findley
The Telepathetics

The Telepathetics er íslensk hljómsveit, öðru nafni Gizmo, sem komst í úrslit Músiktilrauna árið 2002.

Saga 
Sveitin var stofnuð árið 2000 af þeim fjórum meðlimum sem að nú skipa sveitina — en fyrstu árin kom sveitin fram undir nafninu gizmo. Seinna var breytt um nafn og tekið upp nafnið The Telepathetics.

Árið 2005 komst sveitin í fréttirnar þegar að það spurðist út að útgáfumógúllinn Alan Mcgee, þekktastur fyrir að hafa uppgötvað Oasis, sýndi The Telepathetics áhuga. Mcgee var staddur á Íslandi og þannig atvikaðist að hann sá sveitina spila á tónleikum og bauð hljómsveitinni í kjölfarið til London til að spila í hinni svokölluðu Death Disco tónleikaseríu á Notting Hill Arts Club .

Í kjölfar London ferðarinnar gaf hljómsveitin út sína fyrstu breiðskífu, Ambulance árið 2006 eftir tveggja ára upptökuferli. Á þessum tveimur árum hafði sveitin hljóðritað plötuna þrisvar sinnum, en var aldrei fyllilega ánægð með afraksturinn. Það var ekki fyrr en að platan var tekin upp í fjórða sinni — í Sundlauginni, hljóðveri Sigur Rósar — að platan var loks gefin út. Platan var gefin út af útgáfufyrirtækinu TeleTone ehf sem er í þeirra eigu, en um dreifingu sáu 12 tónar. Upplagið, sem var 1000 eintök, seldist upp.

Ný plata 
Sumarið 2009 tilkynnti sveitin það á Facebook síðu sinni að verið væri að vinna að nýrri plötu.

Meðlimir 
 Eyþór Rúnar Eiríksson - gítar og söngur
 Hlynur Hallgrímsson - bassi og söngur
 Óttar Guðbjörn Birgisson - gítar
 Andreas Boysen - trommur

Plötur 
 Ambulance (2006)

Heimildir

Tenglar 
 Opinber síða 

Íslenskar hljómsveitir
Skammbyssa

Skammbyssa er lítið handskotvopn sem skjóta má úr með annarri hendi, orðið nær yfir allar hleðslu aðferðir svo lengi sem skeftið er búið til fyrir eina hönd. Eru ýmist notaðar til margvíslegrar íþróttaiðkunar, sjálfsvarnar, í hernaði og löggæslu.Samuel Colt hannaði og smíðaði fyrstu sexhleypuna. Skammbyssur eru yfirleitt hálfsjálfvirkar, en til eru fáeinar alsjálfvirkar skammbyssur, t.d. Glock 18 og Beretta 93R.

Loftskammbyssur nota samþjappað loft sem drifefni, sem gjarnan fæst úr kolsýruhylki, og eru einkum notaðar til afþreyingar eða við iðkun skotfimi.

 
Skotvopn

en:Handgun
fa:سلاح کمری
Essemm

Essemm - Markaðsmiðlun & Ráðgjöf er íslenskt fyrirtæki sem var stofnað árið 1983 sem hönnunar og auglýsingastofa. Á þeim árum sem fyrirtækið hefur starfað, hefur það unnið fyrir fjölmörg íslenzk fyrirtæki og stofnanir við mótun stefnu í markaðsmiðlun og framleiðslu kynningarefnis. Essemm starfaði einnig á sænskum markaði um sjö ára skeið við framleiðslu sjónvarpsauglýsinga og heimildarmynda.

Árið 1990 kom Essemm á fót deild undir nafninu Vistaskipti & Nám (Vista X Change) sem sérhæfði sig í alþjóðlegum menningarskiptum. Vistaskipti óx úr lítilli skrifstofu sem annaðist milligöngu um au pair-ráðningar erlendis, í það að verða stærsti aðilinn sem sérhæfði sig í ferðaþjónustu fyrir ungt fólk. Vistaskipti var selt til ferðaskrifstofunnar Stúdentaferðir ehf árið 2002.

Essemm stofnaði nýja deild árið 2004, Lingo-Málamiðlun sem hefur það markmið að auðvelda einstaklingum þátttöku í alþjóðlegu samfélagi með því að aðstoða þá við að læra tungumál og kynnast nýjum háttum í öðrum menningarheimum. 

Lingó-málamiðlun býður lausnir sem auðvelda einstaklingum og fyrirtækjum að taka þátt í alþjóðasamfélaginu; Nám á háskólastigi við alþjóðlega fagháskóla auk námskeiða á sviði tungumála og menningarlæsis.

Sérstaða Lingo-Málamiðlunar í felst í mikilli uppsafnaðri þekkingu á sviði menningarskipta og víðtækum tengslum, í mörgum þjóðlöndum. Erlendir samstarfsaðilar eru um 50 talsins og í 12 löndum. Allt eru þetta viðurkenndir aðilar, sem bjóða úrvalsþjónustu á sínu sviði.

Lingo-Málamiðlun notar upplýsingatækni til hins ítrasta í starfsemi sinni, með það fyrir augum að ná fram hagkvæmni í rekstri - en ekki síður til að veita góða þjónustu og standa undir nafni sem upplýsingaveita um nám og störf erlendis.

Tengill 
 Lingo.is

Íslensk fyrirtæki
Hverfi

Hverfi er ákveðinn hluti byggðar, ýmist í dreifbýli eða þéttbýli. Orðið hefur verið notað frá fornu fari í íslensku um sveitir og sveitarhluta (Kelduhverfi, Fljótshverfi, Reynishverfi, Rangárhverfi)  eða þyrpingar þar sem nokkrir bæir standa þétt, oft hjáleigur kringum höfuðból, eins og til dæmis gildir um Miðneshrepp sem myndaður er af sjö hverfum, talin að sunnan: Stafneshverfi, Hvalsneshverfi, Fuglavíkurhverfi, Bæjarskershverfi, Sandgerðishverfi, Flankastaðahverfi og Kirkjubólshverfi. Stundum standa bæirnir svo þétt að byggðin er eins og svolítið þorp.

Orðið „hverfi“ er dregið af orðinu „umhverfi“, sem kemur fyrir í íslenskum fornritum á forminu „umhverfis“. Í forn-ensku er til samsvarandi orð „ymb-hweorfan“, í merkingunni „í nánasta umhverfi“.

Hverfi í þéttbýli er afmarkað svæði innan byggðarinnar. Slíkt hverfi hefur oft einhver sérkenni, stundum eru húsin öll af svipaðri stærð eða gerð. Algengt er að götur séu nefndar svipuðum nöfnum sem ef til vill hafa öll sömu endingu og dregur hverfið þá oft nafn af því (Fellahverfi, Salahverfi). Í öðrum tilvikum er hverfið kennt við ákveðið kennileiti (Fossvogshverfi), hús eða bæ sem stóð þar þegar hverfið fór að byggjast (Skuggahverfi, Grímsstaðaholt) eða sérkenni byggðarinnar (Smáíbúðahverfi).

Í nútímaskipulagi íbúðarhverfa eru þau oft afmörkuð þannig að þau tengjast aðalgötu með safngötu og er þar með ekki hægt að keyra í gegnum hverfin. Þetta er til þess að sporna við mikill umferð og draga úr slysahættu.

Skipulag
Fingur

Til að sjá lagið um fingurna má sjá fingurnir (gæla).

Fingur er útlimur á hendi manns. Á báðum höndum eru venjulega fimm fingur. Á enda-bakhlið allra fingra er nögl. Þumallinn hefur tvo liði en aðrir fingur þrjá. Fingur eru einnig stundum kallaðir framkrókar eða guðsgafflar.

Nöfn fingra 
 Þumall (einnig kallaður þumalfingur eða þumalputti)
 Vísifingur (einnig kallaður sleikifingur, bendifingur eða vísiputti)
 Langatöng (einnig kölluð langastöng)
 Baugfingur (einnig kallaður hringfingur eða græðifingur)
 Litlifingur (einnig kallaður litliputti eða lilliputti)

Önnur nöfn 
Vísifingur er stundum kallaður terrifingur. Langatöng krókfingur eða langastöng. Litlifingur spinka og baugfingur gullfingur, læknisfingur eða heiðarmáni og þumallinn Þumi karl sbr.: 

„Ég sá sauð í brekku,“ segir hann Þumi karl. 
„Förum við þangað,“ segir hann Sleikifingur. 
„Til hvers?“ segir Löngutöng. 
„Stel'onum,“ segir Heiðarmáni. 
„Ég vil heldur sitja heima með hálvan verð,“ segir Litlifingur.

(úr þjóðsagnasafni Ólafs Davíðssonar).

Auka upplýsingar 
 Í barnagælunni „Fingurnir“ koma fram nafn allra fingranna: (allan textann er að finna á Wikiheimild)
 Þumalfingur, þumalfingur, hvar ert þú?
 Hér er ég, hér er ég.
 Góðan daginn, daginn, daginn.
 Vísifingur, vísifingur, hvar ert þú?
 Hér er ég, hér er ég.
 ''Góðan daginn, daginn, daginn.

Tengt efni 
 Fingrarím
 Tá

Heimild

Neðanmálsgreinar 

Líffærafræði mannsins