alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Alfred Marshall

Alfred Marshall (26.julí 1842 – 13.julí 1924) var breskur hagfræðingur. Hann var einn helsti hagfræðingur síns tíma og var einn höfunda nýklassískra hagfræði. Bók hans Principles of Economics (1890) var helsta kennslubók í Bretlandi um áratuga skeið og víðlesnasta hagfræðirit síns tíma.

Ævi og menntun 
Marshall ólst upp í úthverfi Clapham í London og menntaði sig við Merchant Taylor's School þar sem hann sýndi akademísk loforð og sérstaka hæfileika fyrir stærðfræði kunnáttu sína. Hann lauk námi við Oxford og stundaði síðan nám við St John's College í Cambridge árið 1862. Árið 1868 varð hann háskólakennari í siðfræði við St John's og sérhæfði sig í kennslu í hagfræði, sem þá var kennd undir nafninu stjórnmálahagfræði. Um 1870 snéri hann sér að því af fullum krafti að þróa kenningar sínar og umbreyta hagfræðinni í viðurkennda vísindagrein.  

Helstu verk eftir Marshall eru: The Economics of Industry (1879), The Pure Theory of Foreign Trade: The Pure Theory of Domestic Values (1879), Principles of Economics (1890), Industry and Trade (1919), Money, Credit and Commerce (1923).

Framlög til hagfræðinnar 
Bókin Principles of Economics (1890) eftir Marshall var hans helsta verk og var kennd lengi í Englandi. Marshall lagði áherslu á að verð og framleiðsla vöru ræðst af framboði og eftirspurn, sem virka eins og einhverskonar skæri sem mynda jafnvægi og ákvarða verð. Þessi hugtök standast enn í dag. Bókin var endurgefin og enduruppfærð átta sinnum meðan Marshall var á lífi. 

Principles of Economics kynnti til leiks fjölda nýrra hugtaka, svo sem teygni eftirspurnar (e. elasticity of demand) og framboðs. Hann skilgreindi efnahagslegan ávinning, sem neytendaábata (e. consumer surplus) og framleiðendaábata (e. producer surplus). Í því sambandi er er oft talað um Marshallíska ábata. Marshall er einna þekktastur fyrir myndræna framsetningu sína á þessum hugmyndum með svokölluðum Marshallískum krossum eða skærum. Í slíkri myndrænni framsetningu afmarkast Marshallískur ábati af rýminu fyrir ofan framleiðslufallið, en neðan eftirspurnarfallsins. 

Hugtakið um neytendaábata er eitt af mikilvægustu framlögum Marshall. Hann vakti athygli á að verðið er venjulega það sama fyrir hverja einingu af vöru sem neytandi kaupir, en verðmæti til neytenda hverrar einingar til viðbótar lækkar. Neytandi mun kaupa einingar fram að þeim tímapunkti þar sem jaðargildi vörunnar er jafnt verðinu sjálfu. Þess vegna græðir neytandinn á öllum einingum fram að þeirri síðustu með því að greiða minna en verðmæti sitt á vörunni. Stærð hagsins jafngildir mismuninum á milli verðmæti neytenda allra þessara eininga og þeirrar upphæðar sem greidd er fyrir einingarnar. Þessi mismunur er kallaður neytendaábati, vegna ábata sem neytendur njóta. Með sama hætti er framleiðendaábati sú upphæð sem framleiðendur fá greitt umfram framleiðslukostnað.

Meðal annarra hugmynda sem Marshall kom fram með var tímabundin quasi-renta eða Marshallisk renta. Í Principles of Economics bók

Tilvísanir

Breskir hagfræðingar
Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn (Ísland)

Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn (einnig kallaði XO) er íslenskur stjórnmálaflokkur stofnaður af Guðmundi Franklín Jónssyni árið 2020. Slagorð þeirra er Fjárfestum, framkvæmum og framleiðum. Flokkurinn er með listabókstafin O.

Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn leggur áherslu á að styrkja grunnstoðir samfélagsins þar sem einstaklingurinn nýtur frelsis til athafna í gegnum sköpunarkraft og með frumkvæði að vopni. Þeir vilja efla beint lýðræði og nota þjóðaratkvæðagreiðslur í mikilvægum málefnum. Að þeirra mati er einstaklingsfrelsi lykillinn að gæfu þjóðarinnar ásamt lágum sköttum, friðsömum og haftalausum milliríkjaviðskiptum, frjálsri samkeppni og sem minnstum ríkisafskiptum. 

Þann 14. október 2020 tilkynnti Guðmundur Frankín Jónsson, hagfræðingur að hann hyggðist stofna nýjan stjórnmálaflokk sem ætlaði að gefa kost á sér í alþingiskosningunum 2021. Þann 10. febrúar 2021 var framboðið staðfest og tilkynnt. Flokkurinn bauð fram í alþingiskosningunum 2021 sem fóru fram þann 25. september 2021.

Alþingiskosningar 2021 
Flokkurinn fékk 0,4% fylgi í kosningunum og engan kjörinn þingmann með einungis 844 atkvæði. Daginn eftir kosningarnar, 26. september 2021 tilkynnti formaður flokksins, Guðmundur Franklín Jónsson, að hann væri hættur öllum afskiptum sínum af stjórnmálum. Samt tilkynnti hann að flokkurinn væri ekki hættur en óvíst er hver mun taka við hans stjórn. Flokkurinn hyggst taka þátt í Sveitarstjórnarkosingunum 2022.

Sveitarstjórnarkosningar 2022 
Í febrúar árið 2022 sagði Guðmundur Franklín Jónsson í samtali við Fréttablaðið að ekki væri von á framboði í sveitarstjórnarkosningunum. Glúmur Baldvinsson, oddviti flokksins árið 2021 sagði í framhaldinu að ekki væri nein plön um það. Hann sagði samt að nýr stjórnmálaflokkur væri á plani.

Tilvísanir 
Íslenskir stjórnmálaflokkar
Stofnað 2020
Alþingiskosningar 2021
Stjórnmálaflokkar
Litáíska karlalandsliðið í körfuknattleik

Litáíska karlalandsliðið í körfuknattleik er eitt af sigursælustu landsliðum í Evrópskum körfuknattleik. Hann er einnig vinsælasta íþrótt landsins.

Titlar 
HM
Brons: 2010
EM
EM-gull: 1937, 1939, 2003
EM-silfur: 1995, 2013, 2015
EM-brons: 2007
Ólympíuleikarnir
ÓL-brons 1992, 1996, 2000

Heimildir 
 https://ltu.basketball/
 https://en.wikipedia.org/wiki/Lithuania_men%27s_national_basketball_team

Karlalandslið í Körfuknattleik
Curt Cornelius

Curt Cornelius (fæddur 22. júní 1973 í Huntington Beach í Kaliforníu) er kanadískur kvikmynd- og sjónvarpsleikari.

Kvikmyndir 
 The Chaos Factor (2000)
 Commitments (2001)
 Ghost Game (2004)
 Help Wanted (2012)
 Royal Records (2013)
 XX (2017)
 Halfway There (2018)

Tilvísanir 

Cornelius, Curt
Vilfredo Pareto

Vilfredo Pareto (15 júlí 1848 - 19 ágúst 1923) var ítalskur verkfræðingur, félagsfræðingur og hagfræðingur. Framlög Pareto til hagfræðinnar voru margvísleg, þar á meðal framlög til rannsókna á tekjudreifingu og efnahagslegri hagkvæmni. Pareto var lærisveinn Léon Walras og tók við stöðu hans sem prófessor í hagfræði við Lausanne háskóla í Sviss, og er því oft kenndur við Lausanne-skólann í hagfræði.

Ævi og störf 
Pareto fæddist í París, en faðir hans, sem var ítalskur markgreifi, hafði flúið Ítalíu vegna stjórnmálaskoðana sinna. Móðir hans var frönsk. Pareto ólst upp á Ítalíu þar sem hann nam bókmenntir, verkfræði og stærðfræði. Innsýn hans og þekking á verkfræði og verkfræðilegu jafnvægi í aflfræði höfðu áhrif á hagfræðikenningar hans.

Á milli áranna 1870 og 1880 starfaði Pareto í viðskiptum og iðnaði. Hann tók virkan þátt í þjóðfélagsumræðunni og skrifaði í anda frjálslyndisstefnunnar. Hann nam hagfræði hjá Walras, einum af upphafsmönnum jaðargreiningar og nýklassískrar hagfræði. Auk rita um hagfræðileg málefni skrifaði Pareto töluvert um félagsfræði og eru framlög hans til félagsfræði síst minni en til hagfræði. Kenningar Pareto í félagsfræði teljast til fyrstu vísindalegu kenninganna í greininni, en þær gengu út á að þjóðfélagsþróun einkenndist ekki af línulegri þróun, heldur endurtæki hún sjálfa sig í ferli hringrásar (e. Social Cycle Theory.)

Meðal helstu rita Pareto voru Cours d’economie politique sem kom út á árunum 1896-7 og fjallaði um tengingu náttúruvísinda og hagfræðinnar. Bókina Manual of Political economy gaf hann út árið 1906  sem varð síðar grunnur að velferðarhagfræði í jafvægiskenningunni (general equilibrium theory).

Pareto hagkvæmni 
Pareto studdist við stærðfræðilega aðferðarfræði Walras í hagfræðilegum rökleiðslum sínum. Hann notaði bæði við stærðfræðilega greiningu Walras á framboð og eftirspurn, auk þess að þróa eigin kenningar um eftirspurn neytanda á markaði. Hann byggði á módeli Walras og sýndi fram á að frjáls samkeppni skilaði hámarks-velferð og hámarksskilvirkni. Jafnvægisstaða þar sem ekki er hægt að bæta kjör eða ábata neins án þess að rýra kjör eða ábata annars hefur verið köllum Pareto hagkvæmni.

Pareto-hagkvæmni, (e. Pareto optimality eða Pareto efficiency) þegar um endurúthlutun auðæfa er að ræða  þar sem í það minnsta einn þátttakandi getur náð efnahagslegum framförum án þess að minnka velsæld annars  sem og að ef mörkuðum tekst að greiða fyrir öllum mögulegum hagstæðum viðskiptum er talað um að markaðurinn hafi náð Pareto-hagkvæmni.

Heimildir 

Ítalskir hagfræðingar
Carl Menger

Carl Menger (28. febrúar 1840 - 26. febrúar 1921) var Austurrískur hagfræðingur, stofnandi Austurríska skólans og einn frumkvöðla Nýklassískrar hagfræði. Framlög hans til jaðargreiningar og jaðarábata (e. marginal utility) léku lykilhlutverk í byltingar í skilningi hagfræðinga á verðmyndun og kenningum um virði vöru og framleiðsluþátta. Jaðarbyltingin kollvarpaði kenningum klassískra hagfræðinga sem lögðu áherslu á framleiðslukostnað og beindi sjónum að neytandanum.

Ævi 
Carl Menger var fæddur í Nowy Sącz í Póllandi þann 28. febrúar árið 1840. Menger kom úr efnaðri og menntaðri fjölskyldu, faðir hans var lögfræðingur og móðir hans úr virtri kaupmannafjölskyldu. Menger lærði lögfræði við Háskólann í Prag og Vín. Síðar meir lauk hann doktorsgráðu í Réttarheimspeki frá Háskólanum í Kraká, Póllandi. Hann starfaði sem blaðamaður um skeið en lagði hagfræði fyrir sig árið 1867, og var ráðinn prófessor við Vínarháskóla árið 1873. Hann var um skeið einkakennari ríkisarfa Austurríska keysaradæmisins, Rudolf von Habsburg.  

Menger átti son með Hermine Andermann (1869-1924) sem var nefndur Karl Menger (1902-1985). Karl Menger lagði fyrir sig stærðfræði og fetaði seinna í fótspor föður síns með því að leggja sitt af mörkum til leikjafræðinar sem telst nú sem grein í bæði stærðfræði og hagfræði.

Framlög til hagfræði 
Framlög hans til jaðargreiningar skipa honum, ásamt William Stanley Jevons og Marie Esprit Léon Walras í röð frumkvöðla jaðarbyltingarinnar og ris Nýklassíska skólans í hagfræði.  Hans er þó ekki síður minnst sem upphafsmanns Austurrískrar hagfræði. Austurríska hagfræðin er talin hafa byrjað þegar að Menger skrifaði ritið “Grundsätze der Volkswirtschaftslehre” eða Gildi Hagfræðinnar sem kom út árið 1871. Menger var mjög gagnrýninn á hugmyndafræði klassískrar hagfræði og hafnað nálgun hennar á eðli efnahagslegs gildis, og þar með ráðandi krafta hagkerfisins. 

Efnahagslegt gildi vöru felst ekki í verðmæti þeirra framleiðsluþátta og vinnu sem þarf til að framleiða hana, heldur nytjum hennar fyrir neytandann. Verðhlutföll skýrast því hvorki af ólíkum framleiðslukostnaði eða vinnumagni sem varan líkamnar, líkt og vinnugildiskenningar Karl Marx og David Ricardo gerðu ráð fyrir, heldur af ólíkum jaðarnytjum þeirra fyrir neytendur. 

Virði vöru ákvarðast af sambandinu milli notagildis hennar og þörfum neytanda og er því ekki með einhverjum hætti innifalið eða innbyggt í vöruna sjálfa. Einn mikilvægasti munurinn á kenningu Menger og kenningum Jevons og Walras er að Menger skoðaði bæði heimili og fyrirtæki, þ.e. bæði jaðarkostnað jafnt sem jaðarnytjar.

Með því að skoða bæði framboðs- og eftirspurnarhlið vöru komst hann að því að því sem hann taldi vera mikilvægustu túlkunina á kenningunni að báðar hliðar hagnast af viðskiptum. Neytendur fá vöru sem uppfyllir þörf og fyrirtæki hagnast fjárhagslega.

Heimildir 

Austurrískir hagfræðingar
William Godwin

William Godwin (3. mars 1756  – 7. apríl 1836 ) var breskur blaðamaður, stjórnmálafræðingur, heimspekingur og rithöfundur. Godwin er þekktastur fyrir framlög sín til nytjahyggju og anarkisma. Hann er talinn faðir heimspekilegs anarkisma. Hann var mjög áberandi í breskri samfélagsumræðu undir lok 18 aldar og í kringum aldamótin 1800. Hugmyndir Godwin um að samfélagsgerðin, og umfram allt kúgun ríkisvaldsins, væru rót fátæktar og eymdar voru hvati þess að Thomas Malthus skrifaði Ritgerð um Mannfjölda, árið 1798, þar sem hann sýndi fram á að kenningar Godwin stæðust ekki og fátækt væri afleðing mannfjöldalögmála.

Líf og Störf 
William Godwin fæddist í Wisbech í Cambridgeshire, Englandi. Foreldar hans hétu John og Anne Godwin. Bæði voru af ágætlega efnuðum millistéttarfjölskyldum. Fjölskyldan iðkaði strangan Kalvínisma. Godwin lærði til prests en snéri sér að ritstörfum og fluttist til London 1782 þegar hann var 26 ára gamall. Þar lagði hann fyrir sig ritlist og birti sitt fyrsta rit árið 1783 sem bar nafnið Life of Lord Chatham. 

Hann giftist rithöfundinum og femínistanum Mary Wollstonecraft árið 1797. Saman áttu þau eina dóttur, Mary Shelley, árið 1797, sem einnig varð rithöfundur og er þekktust fyrir bók skáldsögu sína Frankenstein. Mary Wollstonecraft lést af barnsförum. Godwin gekk aftur í hjónaband árið 1801, Mary Jane Clarimont. Saman ráku þau barnabókaútgáfu.

Framlög til hagfræði og stjórnmála 
Eitt frægasta ritið hans er Enquiry Concerning Political Justice (1793) sem gefin var í miðri frönsku stjórnarbyltingunni og sem innlegg í umræður í Bretlandi um merkingu byltingarinnar. Í bókinni, sem var undir sterkum áhrifum af Edmund Burke, setur Godwin fram beitta anarkíska gagnrýni á ríkisvaldið. Aðeins ef hann væri frjáls undan oki ríkisvaldsins gæti maðurinn þroskast og náð fullum andlegum þroska. Bókin varð metsölurit og hafði gríðarleg áhrif á samfélagsumræðu í Bretlandi á tíunda áratug 18. aldar.  

Annað metsölurit Godwin á þessum tíma var Things as They Are; or, The Adventures of Caleb Williams, (1794) sem er spennusaga sem ræðst á aristókratísk forréttindi.

Godwin er talinn hafa lagt grunninn að kenningum bæði kommúnisma og anarkisma. Rót þessara tveggja hugmyndakerfa, sem að mörgu leiti eru í hreinni mótstöðu við hvora aðra, má finna í tveimur aðskildum þáttum í hugsun hans. Hann mælti hvorki með afnámi einkaeignarréttarins, né þjóðnýtingu, eignir ættu að vera aðgengilegar fyrir þá sem þurftu það mest. Aðeins réttlætissjónarmið ættu að stýra því hver nýtti framleiðsluþætti og eignir.

Tenglar 
 Grein úr history guide um Godwin
 Grein úr Worldsworth um Godwin
 Grein úr Britannica um Godwin
 Grein úr Stanford Encyclopedia of Philosophy um Godwin

Breskir blaðamenn
Breskir heimspekingar
Breskir rithöfundar
Procura

Procura er íslenskt fyrirtæki, sem á og rekur opinn og gjaldfrjálsan verðmatsgrunn yfir fasteignir á landinu öllu, ásamt því að stunda fasteignasölu og ráðgjöf í gegn um dótturfélag (Procura fasteignasala ehf.).

Tenglar 
 Procura.is
 Mbl.is - Stærsti gagnagrunnur landsins
 Viðskiptablaðið - Hægt að aðlaga verðmat
 Viðskiptablaðið - Vefsíða sem reiknar út íbúðaverð
 Samtök lánþega
Íslensk fyrirtæki
Franska karlalandsliðið í körfuknattleik

Franska karlalandsliðið í körfuknattleik leikur fyrir hönd Frakklands í körfuknattleik. Þeir hafa verið meðlimir í FIBA. Síðan árið 1933. Frakkar unnu sinn fyrsta titil þegar þeir unnu EM árið 2013.

Titlar 
HM
Brons: 2014, 2019
EM
EM-gull: 2013
EM-silfur: 1949, 2011, 2022
EM-brons: 1937, 1951, 1953, 1959, 2005, 2015
Ólympíuleikarnir
ÓL-silfur 1948, 2000, 2020

Heimildir 
http://www.ffbb.com/
http://www.fiba.basketball/federation/France

Karlalandslið í Körfuknattleik
Eistneska karlalandsliðið í knattspyrnu

Eistneska karlalandsliðið í knattspyrnu er er fulltrúi Eistlands í knattspyrnu og er stjórnað af Eistneska knattspyrnusambandinu. 

Evrópsk knattspyrnulandslið
Karlalandslið í knattspyrnu
Evbea

Evbea (eða Evía (síðarnefnda nafnið vegna framburðar nafnsins á nýgrísku)) (gríska: Εύβοια) er grísk eyja og stærsta eyjan í Eyjahafi og næst stærsta eyja Grikklands á eftir Krít. Evbea er ein af Nyrðri-Sporadeseyjum og tengist meginlandi Grikklands (það er að segja Böótíu) með brú við Kalkis þar sem Evrípos-sund er þrengst. Evbea er fjöllótt inn til landsins en flatlend og frjósöm með ströndinni. Á eyjunni geysuðu miklir skógareldar árið 2007 og 2021. 

Grískar eyjur
Skollarót

Skollarót (fræðiheiti: Hyoscyamus niger) er einær jurt af náttskuggaætt. Hún er ættuð frá Evrópu og Síberíu og hefur breiðst út með ræktun, sem lækningaplanta. Hún hefur gjarnan verið bendluð við nornir og galdra. Hætta á banvænni eitrun er veruleg.

Tilvísanir 

Náttskuggaætt
Lækningajurtir
Flagðjurt

Flagðjurt (fræðiheiti: Scopolia carniolica) er fjölær jurt af náttskuggaætt. Hún er ættuð frá austur og suðaustur Evrópu. Hún hefur gjarnan verið bendluð við nornir og galdra vegna eiginleika sinna. Hætta á eitrun er veruleg.

Tilvísanir 

Náttskuggaætt
Lækningajurtir
Ferilhorn

Ferilhorn er sérhvert horn þríhyrnings sem hefur alla sína hornpunkta á feril hrings. Ferilhorn er alltaf helmingur af miðhorni sem deilir tveimur punktum ferilhornsins.
Ross County F.C.

Ross County Football Club er knattspyrnufélag með aðsetur í Dingwall í norðanverðu Skotlandi sem stofnað var árið 1929. Það hóf ekki þátttöku í skosku deildarkeppninni fyrr en undir lok 20. aldar. Velgengni þess hefur verið mikil. Félagið hefur leikið í efstu deild og orðið deildarbikarmeistari.

Saga
Ross County var stofnað árið 1929 og hóf snemma keppni í Hálandadeildinni, utandeildarkeppni fyrir knattspyrnufélög frá norðurhéruðum Skotlands. Félagið hlaut meistaratitilinn árin 1967, 1991 og 1993. Jafnframt náði það oft góðum árangri í bikarkeppninni og tókst nokkrum sinnum að slá lið úr deildarkeppninni úr keppni.

Fyrir leiktíðina 1994-95 var skoska deildarkeppnin endurskipulögð. Tveimur nýjum félögum var boðin þátttaka og var Ross County annað þeirra hlutskörpustu í kosningu aðildarfélaganna. Vorið 1999 komst Ross County upp um deild og aftur árið eftir, þökk sé skipulagsbreytingum á deildarkeppninni. Næstu árum varði Ross County í næstefstu og þriðju efstu deild.

Veturinn 2009-10 komst Ross County alla leið í úrslit skosku bikarkeppninnar eftir gríðarlega óvæntan 2:0 sigur á Celtic í undanúrslitum. Dundee United reyndust þó ofjarlar þeirra í úrslitunum, þar sem 17 þúsund stuðningsmenn Ross mættu til að sjá sína menn spila.

Vorið 2012 tryggði Ross County sér í fyrsta sinn úrvalsdeildarsæti eftir að keppinautarnir í Dundee F.C. misstigu sig í lokaumferðinni. Á sínu fyrsta ári í efstu deild hafnaði Ross County í fimmta sæti, sem er enn í dag besti árangur liðsins. Þann 13. mars 2016 hreppti félagið sinn fyrsta og enn sem komið er eina stóra titil þegar það lagði Hibernian F.C. í úrslitum deildarbikarsins.

Frá 2012 hefur Ross County verið í efstu deild ef frá er talið eitt ár, 2018-19. Oftar en ekki hefur liðið þó átt í harðri fallbaráttu enda flestir mótherjarnir stærri og ríkari.

Titlar
Skoski deildarbikarinn (1): 2015-16

Skosk knattspyrnufélög
Stofnað 1929
Emilio Colombo

Emilio Colombo (11. apríl 1920 – 24. júní 2013) var ítalskur stjórnmálamaður, meðlimur í Kristilega demókrataflokknum og forsætisráðherra Ítalíu frá 1970 til 1972. Hann gegndi fjölda annarra ráðherraembætta á Ítalíu á tímabili sem spannaði allt frá 1955 til 1993. Hann var jafnframt forseti Evrópuþingsins frá 1977-79.

Æviferill
Colombo lauk lögfræðiprófi frá Háskólanum í Rómarborg árið 1941. Í kjölfarið skráði hann sig í herinn og barðist í seinni heimsstyrjöldinni þar til Ítalir drógu sig út úr stríðinu. Á þessum árum varð Colombo einarður and-fasisti. Hann gekk til liðs við Kristilega demókrata og varð yngsti þingmaðurinn á ítalska þinginu eftir kosningarnar árið 1946. Þar með hófst jafn og þéttur tröppugangur hans á sviði stjórnmálanna.

Hann átti mikilvægan þátt í stórfelldum landbúnaðarumbótum á Ítalíu sem samþykktar voru af þinginu árið 1950 og voru styrktar af Marshalláætluninni. Umbætur þessar voru taldar einhverjar þær mikilvægustu í þróun ítalsks þjóðfélags og drógu úr ægivaldi stórra landeigenda.

Colombo varð forsætisráðherra í ágúst 1970. Í stjórnartíð hans var áfram unnið að umbótum í landbúnaði. Þá má nefna ýmis konar löggjöf sem miðaði að því að styrkja stöðu kvenna á vinnumarkaði, m.a. með fæðingarorlofi. Forsætisráðherratíð Colombo stóð aðeins í eitt og hálft ár, en eftir að henni lauk hélt hann áfram þátttöku í stjórnmálum og gegndi ýmsum ráðherraembættum. Árið 2003 var hann settur öldungardeildarþingmaður til lífstíðar, sem eru æðstu metorð ítalskra stjórnmálamanna. Hann tók virkan þátt í störfum öldungadeildarinnar til dauðadags árið 2013.

Forsetar Evrópuþingsins
Colombo, Emilio
Hyoscyamus

Skollarætur (fræðiheiti: Hyoscyamus) eru ættkvísl jurta af náttskuggaætt upprunnin í Norður-Afríku og Evrasíu. Tegundirnar eru um 7 - 32, allar eitraðar.

Tegundir samkvæmt CatalogueOfLife 

 Hyoscyamus afghanicus
 Hyoscyamus albus
 Hyoscyamus arachnoideus
 Hyoscyamus aureus
 Hyoscyamus bornmulleri
 Hyoscyamus boveanus
 Hyoscyamus cylindrocalyx
 Hyoscyamus desertorum
 Hyoscyamus flaccidus
 Hyoscyamus gallagheri
 Hyoscyamus grandiflorus
 Hyoscyamus insanus
 Hyoscyamus kopetdaghi
 Hyoscyamus kotschyanus
 Hyoscyamus kurdicus
 Hyoscyamus leucanthera
 Hyoscyamus longepedunculatus
 Hyoscyamus malekianus
 Hyoscyamus multicaulis
 Hyoscyamus muticus
 Hyoscyamus niger
 Hyoscyamus nutans
 Hyoscyamus orthocarpus
 Hyoscyamus pojarkovae
 Hyoscyamus pusillus
 Hyoscyamus reticulatus
 Hyoscyamus rosularis
 Hyoscyamus senecionis
 Hyoscyamus squarrosus
 Hyoscyamus tenuicaulis
 Hyoscyamus tibesticus
 Hyoscyamus turcomanicus

Tilvísanir 

Náttskuggaætt
Lækningajurtir
Hyoscyamus albus

Hyoscyamus albus er ein-, tví-, eða fjölær jurt af náttskuggaætt frá Suður-Evrópu og Norður-Afríku.

Tilvísanir 

Náttskuggaætt
Lækningajurtir
Hannibal Sehested (forsætisráðherra)

Hannibal Sehested (16. nóvember 1842 – 19. september 1924) var danskur landeigandi og forsætisráðherra í rúmlega ár, frá 1900 til 1901. Hann var síðasti forsætisráðherrann sem konungur Danmerkur skipaði í óþökk þingsins áður en þingræði komst á í landinu.

Ævi og störf
Sehsted fæddist á Fjóni, sonur stóreigna- og aðalsfólks. Hann lauk lagaprófi frá Kaupmannahafnarháskóla árið 1869. Að því loknu sinnti hann búrekstri samhliða lögfræðistörfum. Árið 1886 var hann kjörinn á þing fyrir Hægriflokkinn og sat þar til ársins 1910.

Þegar stjórn Reedtz-Thott féll árið 1897 var Sehsted orðaður við stöðu forsætisráðherra. Af því varð þó ekki. Hins vegar lét hann undan þrýstingi frá konungi og Estrup fyrrum forsætisráðherra að taka við stjórnartaumunum á vormánuðum 1900. Auk forsætisráðherraembættisins gegndi Sehsted jafnframt stöðu utanríkisráðherra.

Í júlímánuði 1900 flutti Friðrik krónprins ræðu þar sem hann lofsöng ríkisstjórn Sehsted, sem hann sagði skipaða þróttmiklum ættjarðarvinum. Ræðan var eins og rauð dula sem veifað var framan í leiðtoga Venstre. Fyrir vikið gusu deilurnar milli Hægriflokksins og Venstre upp á nýjan leik.

Gengið var til þingkosninga í byrjun apríl 1901, þar sem Hægriflokkurinn beið afhroð og missti helming þingflokks síns, sat eftir með einungis átta fulltrúa. Í kjölfarið óskaði konungur þess af stjórninni að hún bæðist lausnar og við tók tími þingræðis í Danmörku.

Eftir að hafa hrökklast úr forsætisráðuneytinu hafði Sehsted litlu hlutverki að gegna í dönskum stjórnmálum, þótt hann sæti enn um sinn sem þingmaður. Hann lést árið 1924.

Ítarefni
 P. Stavnstrup, „Hannibal Sehested“, í: Povl Engelstoft & Svend Dahl (ritsj.), Dansk Biografisk Leksikon, København: J.H. Schultz Forlag 1932-44.
 Kraks Blaa Bog 1910.

Forsætisráðherrar Danmerkur
Arctica Finance

Arctica Finance er íslenskt verðbréfafyrirtæki með höfuðstöðvar í Reykjavík. Það var stofnað árið 2008 af fyrrverandi starfsmönnum fyrirtækjaráðgjafar gamla Landsbankans, en bankinn varð gjaldþrota í efnahagskreppunni á Íslandi 2008–2011.

Tilvísanir

Tenglar
 Vefsíða Arctica Finance

Fjármálafyrirtæki
Íslensk fyrirtæki
Stofnað 2008