alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Flugdreki

Flugdreki er leikfang til að láta svífa upp í háloftinn. Við flugdrekann er fest girni sem vefst af kefli og á því heldur sá sem stjórnar flugdrekanum og gefur eftir eða vefur girninu aftur upp á keflið, allt eftir því hvernig hann vill beita flugdrekanum á lofti. Einföldustu flugdrekarnir eru krosslaga stífur (stoðtré) sem halda úti léttu (silki)segli sem lyftir drekanum frá jörðu. Drekar þessir eru oftast með hala, langa borða eða annað efni, sem oftar en ekki eru skreyttir með borðaslaufum. Flugdrekar geta þó verið öllu flóknari og íburðarmeiri en svo. 

Fræg er tilraun Benjamíns Franklins árið 1752 þegar hann sannaði að rafmagn væri í eldingunni með hjálp flugdreka. 

Hér áður fyrr þýddi flugdreki í raun fljúgandi dreki af kyni skrímsla, og þannig er orðið notað í Guðbrandsbíblíu: Nöðrur og glóandi flugdrekar. Undarlegar loftsjónir sem minntu á dreka nefndu menn einnig flugdreka. 

Lítil eðlutegund nefnd Draco volans á latínu, hefur einnig verið nefnd flugdreki á íslensku.

Tenglar 
 Flugdrekar; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1962
 Flugdrekar; grein í Dagskránni 1897
 Allt milli himins og jarðar; grein í Morgunblaðinu 1979
 www.kite.is - íslenskur vefur um flugdreka og flugdrekaflug 

Leikföng
Norður-Þrændalög

Norður-Þrændalög (norska: Nord-Trøndelag) var fylki í miðju Noregs, 22,415 km² að stærð og íbúarnir eru um það bil 135.000 (2014). Höfuðstaðurinn og stærsta borgin í fylkinu er Steinkjer, með um 21.000 íbúa. Fylkið er nú hluti af fylkinu Þrændalög sem varð til 1. janúar 2018.

Sveitarfélög 

 Flatanger
 Fosnes
 Frosta
 Grong
 Høylandet
 Inderøy
 Leka
 Leksvik
 Levanger
 Lierne
 Meråker
 Mosvik
 Namdalseid
 Namsos
 Namsskogan
 Nærøy
 Overhalla
 Røyrvik
 Snåsa
 Steinkjer
 Stjørdal
 Verdal
 Verran
 Vikna

Þrændalög
Savage Garden

Savage Garden var áströlsk hljómsveit stofnuð 1994 sem naut vinsældar milli 1997 og 2000.

Ástralskar hljómsveitir
Flamenco

Flamenco er tónlistarstefna sem varð til og þróast að mestu leyti í Andalúsíu á Spáni, á tímabilinu á milli 18. og 20. aldar.

Dans
Tónlistarstefnur
Gisele Bündchen

Gisele Caroline Bündchen (fædd 20. júlí 1980 í Horizontina í Rio Grande do Sul) er brasilísk fyrirsæta.

Tilvísanir 

Bündchen, Gisele
Franska nýbylgjan

Franska nýbylgjan (franska: Nouvelle Vague) er heiti á hreyfingu í franskri kvikmyndagerð á 6. og 7. áratug 20. aldar sem var að hluta til undir áhrifum frá ítalska nýraunsæinu. Það sem einkenndi frönsku nýbylgjuna var höfnun á hefðbundnum frásagnaraðferðum kvikmyndarinnar og meðvituð brot á þeim reglum sem gilt höfðu í kvikmyndagerð fram að því (t.d. að leikarinn mætti ekki horfa beint í vélina og reglur um lengd milli klippinga). Margir af þekktustu leikstjórum frönsku nýbylgjunnar, s.s. Jean-Luc Godard, François Truffaut, Éric Rohmer, Claude Chabrol og Jacques Rivette, störfuðu sem gagnrýnendur fyrir tímaritið Cahiers du cinéma. Þeir litu á kvikmyndina sem höfundarverk með ákveðin höfundareinkenni, á sama hátt og skáldsagan. 

Frönsk kvikmyndagerð
Stefnur í kvikmyndagerð
Pottbrauð

Pottbrauð (pottkaka eða drymbi) er (seytt) rúgbrauð bakað í eða undir potti, oft í hlóðum við glóð. Áður en eldavélar komu, voru rúgbrauðin bökuð undir pottinum. Það krafðist mikillar kunnáttu og nákvæmni ef vel átti að takast, þ.e. að hafa glóðina jafna um pottinn og byrgja hann síðan á þann veg, að ekki gæti dregið úr hitanum á einum stað frekar en öðrum. Ekkert súrdeig var haft í pottbrauðin, en oft bleytt í þeim með mysu eða sýrublöndu í stað vatns, og bökuð svo rauðseydd, og voru þá lin og ilmandi. 

Stundum  voru pottkökur kryddaðar með kúmeni.Algengast var að baka þau með  að leggja járnhellu yfir glæður og setja  brauðdeigið á það og hvolfa svo potti yfir og skara svo að glóð. Þaðan er komið orðatiltækið "að skara eld að sinni köku". Pottkökur voru oft skreyttar öðru megin með flúri sem konur teiknuðu með spónarskafti eða stíl. Stundum voru þær flattar út á brauðmóti með spegilskrift svo að úr mátti lesa málshætti eða vísuparta. Slíkar kökur voru oft bakaðar til vinargjafa og voru algengar orlofsgjafir á 19. öld.

Heimild 
 Þjóðminjasafnið brauðmót 

Brauð
Skriðsund

Skriðsund (yfirhandarsund eða krol) er sundtegund sem felst í því að handleggir eru réttir fram á víxl með vissri sveiflu og samtímis ganga fætur upp og niður á víxl. Að öllu jöfnu er andað í 3 - 5 hverju taki. 

Skriðsund er algengasta keppnisgreinin í sundi. Það er einnig hraðskreiðasta sundaðferðin og er það að öllum líkindum ástæðan fyrir nafngiftinni. Á ensku nefnist keppnisgreinin free style sem þýðir frjáls aðferð. Það er því nánast ómögulegt að gera ógilt, til þess þarf keppandinn að þjófstarta, ganga á botninum eða snúa við of snemma án þess að snerta bakkann. Þrátt fyrir þetta synda allir nokkurn vegin eins í keppnis-skriðsundi. 

Sund

he:שחייה תחרותית#חופשי
Valshamar

Valshamar er klettsstapi í Eilífsdal í vesturhlíð Þórnýartinds. Kletturinn er vinsælt klifursvæði enda auðgengilegur frá höfuðborgarsvæðinu.

Tenglar 
 Valshamar á vef klifurhússins

Vesturland
Fellibylur

Fellibylur (fellistormur eða felliveður) er sérlega kröpp lægð sem myndast í hitabeltinu og fær kraft sinn úr uppstreymi lofts í kringum stormaugað. Mikið af raka þéttist í uppstreyminu og skilar við það varmaorku sem nýtist við að knýja vindinn. Í öðrum heimshlutum eru ýmis orð notuð um fellibyl. Til dæmis nefnast fellibyljir austurlanda fjær týfónar. Fellibyljir valda oft mjög miklu tjóni. 

Fellibyljum má skipta í fimm flokka eftir styrkleika:

Orðaruglingur 

Varast ber að rugla saman fellibyl, fárviðri, hvirfilbyl og skýstrokkum. Fárviðiri er þegar vindur nær 32 m/s (eða 12 vindstigum). Enska orðið yfir 12 vindstig er hurricane, en það er einnig notað yfir fellibyli, en þeir eiga alltaf uppruna sinn í hitabeltinu. Í ensku er orðinu tropical (hitabeltis-) bætt framan við þannig að tropical hurricane er fellibylur. Stundum er hurricane þýtt sem hvirfilvindur eða hvirfilbylur. Þessi þýðing þykir afar óheppileg (þó hún sé ekki í sjálfu sér röng) vegna þess að hún leiðir til ruglings við annað og gjörsamlega óskylt veðurfyrirbrigði - skýstrokkinn. Skýstrokkur er það sem á ensku nefnist tornado (stundum twister). Skýstrokkar eru mjög litlir um sig, oftast nokkrir tugir eða fáein hundruð metra í þvermál og eru oftast fylgifiskar veðraskila og þrumuveðra, sem slíkum skilum fylgja. Svo vill til að skýstrokkar eru mjög algengir í Bandaríkjunum og einkum þó á sléttunum miklu. Þar koma fellibylir hins vegar aldrei í heilu lagi.

Tenglar 
 
 
 Fellibyljir; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1986

Veðurfræði
Óveður
Vindar
Marargata

Marargata liggur frá austri til vesturs á milli Hrannarstígs og Unnarstígs efst á Landakotshæðinni í Vesturbæ Reykjavíkur.

Götur í Reykjavík
Akurshús

Akershus eða Akurshús-fylki er fylki í suðaustur Noregi, 4.918 km² að stærð og íbúarnir eru um það bil 625.000 (2019). Akershus er næstfjölmennasta fylki Noregs á eftir Ósló. 

Akershus er eina norska fylkið þar sem stjórnsýslan er í öðru fylki, þ.e. Ósló. Höfuðstaðurinn er því Ósló.

Stærsta borgin í fylkinu er Bærum, með um 108.000 íbúa. Akershus deilir landamærum með fylkjunum Buskerud í vestri, Upplöndum í norðri, Heiðmörk í austri, Austfold í suðri og Ósló. Auk þess nær fylkið að sænsku landamærunum á stuttum kafla í austri. Fylkið er í landshlutanum Austurlandi.

Saga 

Akershús-lén varð til á 16. öld, og var talsvert stærra en núverandi Akershús-fylki. Akershús varð amt árið 1662. Árið 1685 var Buskerud skilið frá og varð sérstakt amt. Árið 1768 voru Heiðmörk og Upplönd skilin frá og gerð að sérstöku amti (Opplandenes-amt), og 1842 var Kristjanía (Ósló) skilin frá Akershús-amti. Árið 1919 var amtinu breytt í fylki (fylke).

Akershus er nefnt eftir virkinu Akershús, sem var byggt árið 1299 til að verja höfuðborgina Ósló, gegn sjóræningjum eða öðrum sem vildu ráðast á borgina. Akershús var kennt við býlið Aker = Akur, og hús, þ.e. höllina innan virkismúranna. 

Elstu fornminjar í Akershúsfylki eru frá steinöld, um 9500 ára gamlar. Rakne-haugurinn við Ullinsakur er einn stærsti haugur Norðurlanda, um 90 metrar í þvermál og 15 metra hár. Hann var gerður um 500 e.Kr.

Sveitarfélög 
Sveitarfélögin í fylkinu eru 22. Það fjölmennasta er Bærum.
 Ås
 Asker
 Aurskog-Høland
 Bærum
 Eidsvoll
 Enebakk
 Fet
 Frogn
 Gjerdrum
 Hurdal
 Lørenskog
 Nannestad
 Nes
 Nesodden
 Nittedal
 Oppegård
 Rælingen
 Skedsmo
 Ski
 Sørum
 Ullensaker
 Vestby 

Fylki Noregs
Stef

Stef er ákveðið mynstur í tónlist sem er sífellt endurtekið.

Tónlist

en:Ostinato#Riff
Oxfam

Oxfam International er bandalag 13 samtaka í yfir 100 löndum vinna að því að hjálpa fátækum og þeim sem líða óréttlæti.

Alþjóðastofnanir
Hjálparsamtök
Neskaffi

Neskaffi er tegund af skyndikaffi, sem framleitt er af fyrirtækinu Nestlé undir vöruheitinu Nescafé. Orðið er myndað úr vöruheitinu en er oft notað sem samheiti yfir skyndikaffi.

Tengt efni 
 Kaffibætir

Kaffi
Falkenberg

Falkenberg er borg í Svíþjóð.  Árið 2020 bjuggu þar um 28.357 manns. Sveitarfélagið hefur um 46.499 íbúa.

Tilvísanir 

Borgir í Svíþjóð
Listi yfir fangelsi á Íslandi

Þetta er listi yfir fangelsi á Íslandi.

 Hegningarhúsið: Skólavörðustíg 9, Reykjavík (lokað 1. júní 2016)
 Fangelsið Kópavogsbraut 17: Kópavogsbraut 17 Kópavogi (lokað).
 Fangelsið Litla-Hrauni: Eyrarbakka.
 Fangelsið Kvíabryggja: Grundarfirði.
 Fangelsið Akureyri: Þórunnarstræti, Akureyri. (lokað).
 Fangelsið Sogni: Þórunnarstræti, Selfossi.
 Fangelsið Bitru (lokað).
 Fangelsið á Hólmsheiði.

Tengt efni

 Fangelsismálastofnun ríkisins

Tenglar 

 Fangelsi ríkisins 

Listar tengdir Íslandi
Heiðursmerki Sigurðar Þórarinssonar

Heiðursmerki eða Heiðurspeningur Sigurðar Þórarinssonar – (Thorarinsson medal) – er viðurkenning, sem Alþjóðasamtök um eldfjallafræði (IAVCEI) veita fyrir frábært framlag á sviði almennrar eldfjallafræði, og er æðsta viðurkenning sem samtökin veita. Hún er kennd við íslenska jarðfræðinginn og eldfjallafræðinginn Sigurð Þórarinsson (1912–1983).

Þeir sem hlotið hafa viðurkenninguna eru:

 1987 - Robert L. Smith (Bandaríkjamaður)
 1989 - George P.L. Walker (Englendingur)
 1993 - Hans U. Schmincke (Þjóðverji)
 1997 - Richard V. Fisher (Bandaríkjamaður)
 2000 - Keiiti Aki (f. í Japan, starfaði í Bandaríkjunum)
 2004 - Wes Hildreth (Bandaríkjamaður)
 2008 - Stephen Sparks, fullu nafni Robert Stephen John Sparks (Englendingur), veitt á þingi samtakanna í Reykjavík
 2013 - Barry Voight (Bandaríkjamaður)

Stefnt er að því að veita þessa viðurkenningu á u.þ.b. fjögurra ára fresti.

Heimild

Tengill
 Heimasíða IAVCEI 

Jarðfræði

ja:シグルズール・ソラリンソン#ソラリンソン・メダル
Geðröskun

Geðröskun (eða geðrænn kvilli) er truflun í andlegu lífi einstaklings eða hegðunarmynstri hans sem veldur honum vanlíðan eða dregur úr getu hans inna verk af hendi.

Meðal algengra geðraskananna eru þunglyndi, geðhvarfasýki, elliglöp, geðklofi, áfallastreituröskun, átraskanir, félagsfælni, og athyglisbrestur.

Alvarlegar geðraskanir eru oft nefndar geðsjúkdómar eða geðveiki, og er þá vísað til mikilla truflana í andlegu lífi sem einkennast af ranghugmyndum, ofskynjunum og skertu veruleikaskyni og sem valda vanlíðan eða afbrigðilegri hegðun, jafnvel fötlun. Algengir geðsjúkdómar eru geðhvarfasýki og geðklofi, hugsýki og persónuleikaröskun.

Sérfræðinga greinir á hvort flokka beri geðraskanir sem sjúkdóma en það viðhorf nýtur mikillar hylli. Orsakir alvarlegra geðraskana geta verið líffræði- eða lífeðlisfræðilegar. Uppeldi, umhverfi og persónuleiki geta skipt máli en einnig erfðafræðilegir þættir. Til dæmis er vitað að geðhvarfasýki er að miklu leyti arfgengur sjúkdómur sem á sér líffræðilegar orsakir enda þótt genin sem valda sjúkdómnum séu enn óþekkt. Sömu sögu er að segja um geðklofa.

Tilvísanir

Tenglar
Lungnakrabbamein

Lungnakrabbamein er sjúkdómur þar sem frumur skipta sér óstjórnandi í lungnavef.

Orsakir lungnakrabbameins 
Talið er að 90% tilvika lungnakrabbameins megi rekja til reykinga. Einnig geta eiturefni í umhverfi svo sem asbest og radon aukið áhættu á að fá slíkt krabbamein. Einstaklingar virðast misnæmir fyrir krabbameinsvaldandi áhrifum tóbaksreyks og fá um 16% reykingamanna lungnakrabbamein.

Einkenni lungnakrabbameins 
Hósti er algengasta fyrsta einkenni lungnakrabbameins en næst koma andnauð, brjóstverkur og blóðhósti. Einnig er þyngdartap, verkir í beinum, klumbun, hiti, slappleiki, holæðarheilkenni, kyngingarörðugleikar og öng- og soghljóð.

Gerðir lungnakrabbameins 
Fjórar helstu vefjagerðir lungnakrabbameins eru smáfrumukrabbamein, flöguþekjukrabbamein, kirtilmyndandi krabbamein og stórfrumukrabbamein.

Meðferð og lækning 
Flest lungnakrabbamein greinast seint og þá vegna einkenna frá útbreiddum meinvörpum, t.d. í heila, lifur, beinum eða nýrnahettum. Á þeim tímapunkti er tilgangur meðferðar ekki að lækna sjúkdóminn heldur að lengja líf og halda niðri einkennum hans. Árangur af slíkri meðferð, þ.e. þegar meinvörp hafa myndast er takmarkaður; helmingur sjúklinga lifir skemur er 8 mánuði og fimm ára lífslíkur eru um 5%

Útbreiðsla lungnakrabbameins á Íslandi 
Lungnakrabbamein er annað algengasta krabbameinið á Íslandi, á eftir blöðruhálskirtilkrabbameini hjá körlum og brjóstakrabbameini hjá konum. Lungnakrabbamein er það krabbamein sem dregur flesta til dauða. Á árinu 2006 létust 123 einstaklingar úr lungnakrabbameini en það er fleiri en samanlagður fjöldi þeirra sem létust úr brjóstakrabbameini, blöðruhálskirtilkrabbameini og ristilkrabbameini það ár. Skráningar hófust á Íslandi á tíðni lungnakrabbameins árið 1955. Nýgengi lungnakrabbameins meðal karla og kvenna á Íslandi er óvenjulega jafnt og er nýgengi lungnakrabbameins meðal kvenna á Íslandi með því hæsta sem gerist í heiminum. Skýringin er talin útbreiðsla reykinga um og upp úr síðustu heimsstyrjöld.

Heimild 
 Lungnakrabbamein yfirlitsgrein 

Tegundir krabbameins
Lungu
Ríkislögreglustjóri

Ríkislögreglustjórinn stýrir lögreglunni á Íslandi í umboði dómsmálaráðherra. Embættið var stofnað með nýjum lögreglulögum sem tóku gildi 1. júlí 1997. Um leið var Rannsóknarlögregla ríkisins lögð niður og verkefnum hennar skipt á milli ríkislögreglustjóra og annara lögreglustjóra í staðbundnum umdæmum. Ríkislögreglustjóri fer með ýmis stjórnsýsluverkefni sem varða löggæsluna í landinu, er tengiliður lögreglustjóra og dómsmálaráðherra, veitir lögreglustjórum stuðning og stýrir viðamiklum lögregluaðgerðum sem krefjast samstarfs margra lögregluliða. Ríkislögreglustjóri stjórnar einnig almannavörnum. Á vegum embættisins starfar m.a. sérstök efnahagsbrotadeild sem rannsakar efnahags- og skattabrot, alþjóðadeild sem annast alþjóðleg samskipti og rannsóknar- og greiningardeild sem rannsakar og metur hættu á hryðjuverkum og alþjóðlegri glæpastarfsemi. Á vegum ríkislögreglustjóra er einnig starfandi vopnuð sérsveit.

Núverandi ríkislögreglustjóri er Sigríður Björk Guðjónsdóttir, sem skipuð var þann 12. mars árið 2020.

Tilvísanir 

 
Löggæsla á Íslandi
Ákæra

Ákæra er formleg ásökun um afbrot sem gefin er út af ákæruvaldi og birt fyrir sakborningi. Birting ákæru markar upphaf sakamáls fyrir dómi og kemur í kjölfar rannsóknar lögreglu á meintu broti. Misjafnt er eftir löndum hverjir fara með ákæruvald en yfirleitt eru það sérstakir saksóknarar eða lögreglustjórar. Almennt er reglan sú að lögregla og ákæruvald á að rannsaka og ákæra að eigin frumkvæði vegna brota sem þau komast á snoðir um en stundum er ákæra vegna vægari brota háð því að brotaþoli kæri brotið til lögreglu.

Stefna er hliðstæða ákæru í einkamálum.

Sjá einnig
Ákæruvald á Íslandi

Sakamálaréttarfar

de:Anklageschrift
fi:Syyteharkinta
Hernaðarbandalag

Hernaðarbandalag eða hernaðarblökk er bandalag um hermál og sameiginlegan hernað til sóknar eða varnar. NATO er dæmi um hernaðarbandalag. 

Hernaður
Leppríki

Leppríki eða fylgiríki er ríki sem er að nafninu til sjálfstætt en lýtur öðru ríki (einkum um forystu í utanríkismálum). Mandsjúkó er dæmi um leppríki, en það varð til við innrás Japans í Mansjúríu 1931, og laut því að flestu Japans.  

Stjórnmál

fr:Démocratie populaire
Vasaættin

Vasaættin var konungsætt sem ríkti yfir Svíþjóð 1523 til 1654 og Pólsk-litháíska samveldinu 1587 til 1668. Ættin var að uppruna aðalsætt frá Upplandi.

Konungar og drottningar Svíþjóðar
Vasaættin komst til valda þegar Gustav Eriksson, einn af leiðtogum uppreisnarinnar gegn Kristjáni 2., var krýndur konungur. Faðir hans, Erik Johansson (Vasa), hafði verið drepinn af Kristjáni í Stokkhólmsvígunum.
 Gústaf 1. (1523-1560)
 Eiríkur 14. (1560-1568)
 Jóhann 3. (1568-1592)
 Sigmundur 1. (1592-1599)
 Karl 9. (1599-1611)
 Gústaf 2. Adolf (1611-1632)
 Kristín Svíadrottning (1632-1654)

Valdatíma Vasaættarinnar í Svíþjóð lauk þegar Kristín Svíadrottning sagði af sér og snerist til kaþólskrar trúar. Hún lét frænda sínum Karli 10. af Pfalzættinni eftir hásætið.

Konungar Póllands
Vasaættin komst til valda í Pólsk-litháíska samveldinu í gegnum erfðir. Jóhann 3. giftist Katrínu Jagiellonku, dóttur Sigmundar gamla, Póllandskonungs og systur Sigmundar 2. Þegar hann lést án karlkyns erfingja 1589 fékk Sigmundur krúnuna. Það kom hins vegar í veg fyrir að honum tækist að taka völdin í Svíþjóð eftir föður sinn þremur árum síðar og föðurbróðir hans, Karl hertogi, var því í reynd hæstráðandi í Svíþjóð, þar til Sigmundur gaf eftir tilkall sitt til sænsku krúnunnar árið 1600.
 Sigmundur 3. (1589-1632)
 Vladislás 4. (1632-1648)
 Jóhann 2. (1648-1668)
Þegar Jóhann sagði af sér og gekk í jesúítaklaustur í Frakklandi eftir „Flóðið mikla“ kaus pólski aðallinn Michał Korybut Wiśniowiecki sem konung.

Evrópskar konungsættir
Lögregla

Lögregla er stofnun á vegum framkvæmdavalds sem hefur það hlutverk að gæta að almannaöryggi og halda upp lögum og reglu og rétt til þess að beita valdi í því skyni. Löggæslustofnanir hafa yfirleitt bæði forvarnarhlutverk með því að fækka og koma í veg fyrir afbrot og einnig rannsóknarhlutverk með því að rannsaka afbrot þannig að unnt sé að höfða sakamál fyrir dómstólum og refsa hinum brotlegu.

Tengt efni 
 Lögreglan á Íslandi
 Lögregluþjónn

Löggæsla
Framleiðsla

Framleiðsla er það þegar hráefni er breytt í fullunna vöru með vinnu og framleiðslutækjum. Framleiðsla getur átt við allt frá handverki að hátækni. Fjöldaframleiðsla er framleiðsla á miklu magni vöru (framleiðslu í stórum stíl) með því að notast við skipulagt framleiðslukerfi og fer fram í verksmiðju.
Fötlun

Fötlun er varanlegt líkamlegt eða andlegt ástand einstaklings, sem veldur því að hann getur ekki beitt sér til fulls. Dæmi um fötlun: Blinda, lesblinda, heyrnarleysi, geðklofi og þunglyndi. Hreyfihömlun er tegund fötlunar, sem stafar af lömun eða vansköpun á hluta líkamans, en sumir hreyfihamlaðir nota hjólastóla til að fara styttri vegalengdir.

Tengill
Blinda

Blinda er ástand þar sem sjón skortir vegna orsaka af lífeðlis- eða taugafræðilegum toga.
Heilsa

Heilsa er samkvæmt skilgreiningu Alþjóðaheilbrigðisstofnuninnar (WHO) ekki einungis fólgin í að vera sjúkdómalaus heldur í almennri velferð einstaklings bæði líkamlegri, andlegri og félagslegri.

Neðanmálsgreinar
Morgan-sýsla, Vestur-Virginíu

Morgan er sýsla í austurhluta Vestur-Virginíu í Bandaríkjunum. Íbúafjöldi sýslunnar var 16.337 árið 2006. Sýslan er 593 km² að flatarmáli. Sýslan dregur nafn sitt af Daniel Morgan.

Aðliggjandi svæði 
Washington-sýsla (Maryland) (norðri)
Berkeley-sýsla (austri)
Frederick-sýsla (Virginía) (suðaustri)
Hampshire-sýsla (suðvestri)
Allegany-sýsla (Maryland) (norðvestri)

Borgir og bæir 
Bath (Berkeley Springs) (Höfuðborg)
Paw Paw

Sveitarfélög 

Morgan
Svifdiskur

Svifdiskur eða frisbí (stundum stafað frisbee) er disklaga leikfang úr plasti, með rúnnaða brún, og um 20 til 25 cm að þvermáli. Lögun disksins er vængsnið í þverskurði sem veldur því að hann getur flogið með því að lyfta sér þegar hann snýst áfram í loftinu. Að kasta og grípa frisbeediska er bæði tómstundagaman og hluti margra mismunandi flugdiskaíþróttagreina. Á markaðnum eru margar tegundir flugdiska.

Saga 
Elsti þekkti disklaga hluturinn sem kastað var er chakram, sem notað var sem vopn í Indlandi til forna. Nú á dögum hafa flugdiskar verið notaðir í tómstundum. Leirdúfur sem notaðar eru til leirdúfuskotfimi, og sem eru nánast eins í lögun og flugdiskar, voru hannaðar á 19. öld.

Seinna urðu til flugdiskar sem eru sérstaklega hannaðir og framleiddir til sölu. Í Bridgeport, Connecticut í Bandaríkjunum framleiddi The Frisbie Pie-fyrirtækið bökur og seldu þær til margra háskóla á Nýja Englandi. Svangir háskólastúdentar uppgötvuðu fljótt að þeir gátu kastað á milli sín og gripið tóm bökumótin og varð það þeim til skemmtunar um langa hríð. 

Árið 1946 teiknaði Walter Frederick Morrison uppdrátt að diski sem hann kallaði Whirlo-Way, og var það fyrsti svifdiskurinn úr plasti sem framleiddur var sem söluvara. Hann var ekki sérlega vinsæll. Árið 1955 framleiddi Morrison nýjan svifdisk úr plasti sem kallaður var Pluto Platter. Reyndi hann með því að höfða til aukinna vinsælda fljúgandi furðuhluta (UFO) meðal bandarísks almennings. Pluto Platter-hönnunin varð svo grunnurinn að hönnun seinni svifdiska. Árið 1957 hóf Wham-O fyrirtækið framleiðslu á uppgötvun Morrisons og var hún markaðssett með nafninu Frisbee. Árið eftir var Morrison úthlutað bandarísku vörumerki (US Design Patent 183.626) vegna svifdiska sinna.

Svifdiskaíþróttir 
 Frisbeegolf
 Ultimate Frisbee
 DDC - Double Disc Court
 Guts
 Freestyle
 Goaltimate
 Distance
 Discathon

Tengt efni 
 Bjúgverpill
 FFH

Tenglar 
 Discraft

Leikföng
Daoismi

Daoismi (daóismi eða taóismi, eftir því hvaða umritunarkerfi er notað) eru kínversk heimspeki og trúarbrögð sem byggja á kenningum Laó Tse frá 4. öld f.Kr. og hinu mikla verki hans Bókinni um veginn (Tao Te Ching) sem er ljóðasafn með 81 ljóði sem lýsa heimspeki hans. Daoismi er ein af þremur stærstu trúarbrögðum Kína, ásamt konfúsíusisma og búddisma.

Tenglar 
 

Austurlensk heimspeki
Trúarbrögð
Berkeley-sýsla, Vestur-Virginíu

Berkeley er sýsla í austurhluta Vestur-Virginíu í Bandaríkjunum. Íbúafjöldi sýslunnar var 97.534 árið 2006. Sýslan er 834 km² að flatarmáli. Sýslan dregur nafn sitt af Norborne Berkeley, 4th Baron Botetourt.

Aðliggjandi svæði 
Washington-sýsla (Maryland) (norðri)
Jefferson-sýsla (austri)
Frederick-sýsla (Virginía) (suðri)
Morgan-sýsla (vestri)

Borgir og bæir 
Hedgesville 
Martinsburg (Höfuðborg)

Sveitarfélög 

Berkeley
Helgidagur

Helgidagur er dagur sem á hvílir helgi þar sem hann hefur sérstaka merkingu í einhverjum trúarbrögðum og er þannig oftast einnig frídagur í samfélagi þeirra sem aðhyllast þau trúarbrögð. Helgidagar geta þó verið mun fleiri en lögboðnir frídagar. 

Trúarbrögð
Pétur J. Thorsteinsson

Pétur Jens Thorsteinsson (fæddur 1845 og dáinn 1929) var athafnarmaður á Bíldudal á Vestfjörðum og einn ríkasti maður Íslands á sínum tíma. Hann átti verslun og stundaði þilskipaútgerð. Hann stofnaði Milljónarfélagið í Viðey ásamt Thor Jensen en félagið varð að lokum gjaldþrota. Hann átti fjölda barna, þar á meðal listamanninn Guðmund „Mugg“ Thorsteinsson og knattspyrnumennina Samúel, Gunnar og Friðþjóf.

Íslenskir auðmenn