alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Peter Madsen (teiknari)

Peter Madsen (f. 12. maí 1958) er danskur teiknari og myndasöguhöfundur. Hann er kunnastur fyrir sagnfalokk sinn Goðheima, sem hann skapaði seint á áttunda áratugnum í samvinnu við Henning Kure og Hans Rancke. Madsen var þá rétt um tvítugt.

Ferill 
Madsen fæddist í Árósum en fjölskylda hans var á sífelldu flakki mestöll uppvaxtarár hans. Árið 1973, þegar Madsen var aðeins 15 ára gamall, birtust fyrstu myndasögur hans á prenti í Seriemagasinet. Næstu árin teiknaði hann sögur fyrir ýmis áhugamannamyndasögublöð. Hann hóf nám í læknisfræði en hvarf frá því eftir að teikniferillinn hófst fyrir alvöru.

Árið 1977 hafði forlagið Interpresse frumkvæði að því að leiða saman þá Madsen, Henning Kure og Hans Rancke. Markmiðið var að skapa myndasagnaflokk um víkinga og norræna goðafræði sem veitt gæti þýddum frönskum og belgískum myndasögum samkeppni. Fyrsta Goðheimabókin (danska: Valhalla) kom út árið 1979 og sló þegar í gegn. Alls urðu bækurnar fimmtán talsins. Sú síðasta kom út 2009.

Árið 1986 var gerð teiknimyndin Valhalla sem byggði á bókunum. Um tröllaukið verkefni var að ræða á danskan mælikvarða. Ýmis vandamál komu upp við gerð myndarinnar sem fékk þó prýðilega dóma.

Samhliða og eftir að gerð Goðheimasagnanna lauk, kom Madsen að fjölda annarra myndasagna. Má þar nefna sjálfsævisögulegt verk um reynslu hans sem læknanemi og um aldamótin spreytti hann sig á sögum úr Biblíunni. Þær bækur hafa þó mun alvarlegri undirtón en Goðheimasögurnar.

Myndasögur
Börkur Sigþórsson

| fæðingardagur  = 8. febrúar 1978
| fæðingarstaður = 
| dauðadagur     = 
| dauðastaður    = , 
| orsök_dauða    = 
| verðlaun       = 
| þekkt_fyrir    = 
| stjórnmálaflokkur = 
| starf          = Leikstjóri,handritshöfundur
| trú            = 
| maki           =  
| börn           =   
| foreldrar      = 
| undirskrift    = 
}}

Börkur Sigþórsson (f. 8. febrúar 1978) er íslenskur leikstjóri og handritshöfundur. Börkur hóf sinn feril við ljósmyndun en starfaði því næst við gerð tónlistarmyndbanda og auglýsinga í Bretlandi. Í framhaldi af því færði Börkur sig yfir í leikstjórn á leiknu efni.

Verk 

 2008 - Support (Stuttmynd)
 2011 - Skaði (Stuttmynd)
 2015 - Ófærð (fyrsta þáttaröð)
 2018 - Vargur (kvikmynd)
 2018 - Ófærð (önnur þáttaröð)
 2019 - Baptiste (fyrsta þáttaröð)
 2021 - Katla (fyrsta þáttaröð)
 2021 - Ófærð (þriðja þáttaröð)

Tilvísanir

Tenglar 
 

Íslenskir kvikmyndaleikstjórar
Erlingur Óttar Thoroddsen

| fæðingardagur  = 27. apríl 1984
| fæðingarstaður = 
| dauðadagur     = 
| dauðastaður    = , 
| orsök_dauða    = 
| verðlaun       = 
| þekkt_fyrir    = 
| stjórnmálaflokkur = 
| starf          = Kvikmyndaleikstjóri,handritshöfundur
| trú            = 
| maki           =  
| börn           =   
| foreldrar      = 
| undirskrift    = 
}}

Erlingur Óttar Thoroddsen (f. 27. apríl 1984) er íslenskur kvikmyndaleikstjóri og handritshöfundur. Erlingur Óttar útskrifaðist með MFA-gráðu í kvikmyndaleikstjórn frá Columbia-háskóla (Columbia University) í New York árið 2013.

Kvikmyndir 

 Child Eater (2016)
 Rökkur (2017)

Tilvísanir

Tenglar 
 

Íslenskir kvikmyndaleikstjórar
Fólk fætt árið 1984
Jón Atli Jónasson

| fæðingardagur  = 15. desember 1972
| fæðingarstaður = Reykjavík
| dauðadagur     = 
| dauðastaður    = , 
| orsök_dauða    = 
| verðlaun       = 
| þekkt_fyrir    = 
| stjórnmálaflokkur = 
| starf          = Leikskáldhandritshöfundur
| trú            = 
| maki           =  
| börn           =   
| foreldrar      = 
| undirskrift    = 
}}

Jón Atli Jónasson (f. 15. desember 1972) er íslenskt leikskáld og handritshöfundur. Jón Atli er einn af stofnendum Mindgroup sem eru evrópsk regnhlífasamtök leikhúsfólks sem vinna að tilraunakenndri leiklist. Jón Atli var fyrsta leikritaskáldið til þess að fá styrk úr Minningarsjóði frú Stefaníu Guðmundsdóttur.

Verk

Tilvísanir

Tenglar 
 

Íslenskir rithöfundar
Íslensk leikskáld
Íslenskir kvikmyndaleikstjórar
Fólk fætt árið 1972
Meat Loaf

Michael Lee Aday (fæddur Marvin Lee Aday; september 27, 1947 í Dallas– dáinn í Nashville janúar 20, 2022), þekktur undir sviðsnafninu Meat Loaf,  var bandarískur söngvari og leikari. Hann var þekktur fyrir leikræna tilburði sína og kraftmikla rödd. Á tónlistarsviðinu gat hann sér frægðar fyrir Bat Out of Hell-þríleikinn — Bat Out of Hell (1977), Bat Out of Hell II: Back into Hell (1993) og Bat Out of Hell III: The Monster Is Loose (2006)  sem hann samdi með vini sínum Jim Steinman. Hann vann Grammy-verðlaun fyrir lagið I'd Do Anything for Love árið 1993. Á kvikmyndasviðinu var hann með eftirminnileg hlutverk í The Rocky Horror Picture Show (1975) og Fight Club (1999). Aday lést árið 2022 vegna fylgikvilla COVID-19. Önnur dætra hans, Pearl, er gift gítaleikara Anthrax.

Plötur
Bat Out of Hell (1977)
Dead Ringer (1981)
Midnight at the Lost and Found (1983)
Bad Attitude (1984)
Blind Before I Stop (1986)
Bat Out of Hell II: Back into Hell (1993)
Welcome to the Neighbourhood (1995)
Couldn't Have Said It Better (2003)
Bat Out of Hell III: The Monster Is Loose (2006)
Hang Cool Teddy Bear (2010)
Hell in a Handbasket (2011)
Braver Than We Are (2016)

Bandarískir tónlistarmenn
Bandarískir leikarar
Þórður Tómasson

Þórður Tómasson (f. 28. apríl 1921- d. 27. janúar 2022) var íslenskur safnvörður. Þórður var frumkvöðull við stofnun Byggðasafnsins í Skógum undir Eyjafjöllum og var safnvörður þess um áratuga skeið. Þórður skrifaði fjölda bóka um þjóðfræði. Hann var gerður að heiðursdoktor við heimspekideild Háskóla Íslands árið 2001. Hundrað ára gaf hann út síðustu bók sína, Stóruborg.

Tenglar
Þórður í Skógum látinn - RÚV

Íslenskir safnverðir
Nina Simone

Eunice Kathleen Waymon (21. febrúar, 1933 – 21. apríl, 2003), þekkt undir listamannsnafninu Nina Simone, var bandarísk söngkona, lagahöfundur, tónskáld, útsetjari og baráttukona. Sem tónlistarkona fékkst hún við mikinn fjölda tónlistartegunda, þar á meðal klassíska tónlist, djass, blús, þjóðlagatónlist, rytmablús, gospeltónlist og popptónlist.

Hún var sjötta í röðinni af átta börnum fátækrar fjölskyldu frá Tryon í Norður-Karólínu. Upphaflega ætlaði hún sér að verða konsertpíanisti. Með hjálp stuðningsfólks frá heimabæ hennar skráði hún sig í Juilliard-skólann í New York-borg. Síðan sótti hún um inngöngu í Curtis Institute of Music í Philadelphia, en komst ekki inn þrátt fyrir vel heppnaða áheyrnarprufu. Hún vildi meina að það hefði verið vegna kynþáttahaturs. Stofnunin veitti henni heiðursgráðu árið 2003, nokkrum dögum áður en hún dó.

Simone hóf að vinna fyrir sér með því að leika á píanó í næturklúbbi í Atlantic City. Hún tók upp nafnið Nina Simone til að fjölskylda hennar kæmist ekki að því að hún væri kokkteilpíanisti. Í næturklúbbnum hóf hún að syngja við eigin undirleik og hóf þannig feril sem djasssöngkona. Hún gaf út fyrstu breiðskífu sína, Little Girl Blue, árið 1958 með lögunum „I Loves You, Porgy“ og „My Baby Just Cares for Me“. Alls gaf hún út yfir 40 breiðskífur til 1974. Hún blandaði saman klassískri tónlist, sérstaklega Johann Sebastian Bach, við gospeltónlist og popp, með mjúkum og tjáningarríkum djasssöng í auðþekkjanlegri kontraaltrödd. Meðal annarra þekktra laga sem hún flutti eru „Don't Let Me Be Misunderstood“, „Wild Is the Wind“, „Ne me quitte pas“ og „Sinnerman“.

Simone var virkur þátttakandi í mannréttindabaráttu blökkumanna í Bandaríkjunum á 7. og 8. áratugnum og bæði talaði og söng á mótmælaviðburðum eins og í göngunum frá Selma til Montgomery árið 1965. Líkt og nágranni hennar, Malcolm X, var hún á þeirri skoðun að vopnuð bylting væri nauðsynleg, fremur en hægfara breytingar. Hún glímdi við geðhvarfasýki og var þekkt fyrir skapofsaköst sín. Árið 2010 setti tímaritið Rolling Stone hana í 29. sæti yfir bestu söngvara allra tíma.

Tilvísanir 

Bandarískar söngkonur
Bandarískir tónlistarmenn
Bandarískir píanóleikarar
Tina Turner

Tina Turner (fædd Anna Mae Bullock, 26. nóvember 1939) er bandarísk söngkona, lagahöfundur og leikkona, sem oft hefur verið nefnd „drottning rokksins“. Hún náði fyrst frægð sem hluti af Ike & Tina Turner Revue áður en hún hóf vel heppnaðan sólóferil.

Tina Turner hóf söngferilinn með hljómsveit Ikes Turner, Kings of Rhythm, árið 1957. Hún söng með þeim lagið „Boxtop“ sem „Little Ann“. Árið 1960 var hún kynnt sem Tina Turner þegar smellurinn „A Fool in Love“ kom út. Ike & Tina Turner urðu einn af frægustu tónleikadúettum sögunnar. Þau gerðu fjölda vinsælla laga á borð við „It's Gonna Work Out Fine“, „River Deep – Mountain High“, „Proud Mary“ og „Nutbush City Limits“. Þau hættu samstarfinu árið 1976.

Á 9. áratugnum hleypti Tina Turner af stokkunum einni best heppnuðu endurkomu tónlistarsögunnar. Árið 1984 gaf hún út mesöluplötuna Private Dancer með smellinum „What's Love Got to Do with It“ sem hlaut Grammýverðlaun sem plata ársins og varð fyrsta og eina lag hennar sem náði 1. sæti á Billboard-listanum. Hún var 44 ára gömul og elsta sólótónlistarkona sem hafði náð í efsta sæti listans. Velgengni hennar hélt áfram með lögunum „Better Be Good to Me“, „Private Dancer“, „We Don't Need Another Hero“, „Typical Male“, „The Best“, „I Don't Wanna Fight“ og „Goldeneye“. Árið 1988 hélt hún í tónleikaferðina Break Every Rule World Tour og setti heimsmet í aðsókn á tónleika með sólótónlistarmanni (180.000 áhorfendur). Hún hefur leikið í kvikmyndunum Tommy (1975), Mad Max Beyond Thunderdome (1985) og Last Action Hero (1993). Árið 1993 kom ævisögulega kvikmyndin What's Love Got to Do with It sem byggðist á ævisögu hennar, I, Tina: My Life Story út. Árið 2009 dró hún sig í hlé eftir tónleikaröðina Tina!: 50th Anniversary Tour sem er 15. söluhæsta tónleikaröð 21. aldar. Árið 2018 var söngvamyndin Tina gerð um hana.

Tina Turner hefur selt yfir 100 milljón plötur um allan heim. Hún er ein af söluhæstu tónlistarmönnum allra tíma. Hún hefur 12 sinnum hlotið Grammýverðlaun, þar á meðal átta samkeppnisverðlaun, þrjú heiðursverðlaun og Grammy Lifetime Achievement Award. Hún var fyrsti svarti listamaðurinn og fyrsta konan sem birtist á forsíðu tímaritsins Rolling Stone. Tímaritið hefur sett hana á lista yfir 100 mestu tónlistarmenn allra tíma og 100 mestu söngvara allra tíma.

Hún á stjörnu á Hollywood Walk of Fame og St. Louis Walk of Fame. Hún hefur tvisvar verið tekin inn í Frægðarhöll rokksins, fyrst með Ike Turner árið 1991 og sem sólólistakona árið 2021. Hún hefur fengið heiðursverðlaun Kennedy Center og Women of the Year-verðlaunin.

Tilvísanir 

Bandarískar söngkonur
Bandarískir leikarar
Bandarískir lagahöfundar
Valbjörn Þorláksson

Valbjörn Þorláksson) (f. 9. júní 1934; d. 3. desember 2009) var íslenskur frjálsíþróttamaður sem keppti í tugþraut og stangarstökki. Hann fór þrisvar á Ólympíuleikana; 1960, 1964 og 1968. Besti árangur hans á leiknunum var 1964 þegar hann náði 12. sæti. Árið 1968 varð hann hins vegar 26. í tugþraut. Hann var tvívegis kosinn íþróttamaður ársins, árin 1959 og 1964. Um tíma hélt hann heimsmetinu í hindrunarhlaupi fyrir yfir 45 ára sem var 15,1 sekúnda.

Hlekkur
 Andlátsfregn Morgunblaðsins

Íslenskir frjálsíþróttamenn
Brísingamenið

Brísingamenið (danska: Frejas smykke) er áttunda bókin í bókaflokknum um Goðheima. Hún kom út árið 1992. Teiknari hennar var listamaðurinn Peter Madsen, en auk hans komu þeir Hans Rancke-Madsen, Per Vadmand og Henning Kure að gerð handritsins. Hún byggir á frásögn Eddu og Sörla þætti.

Söguþráður 
Það vorar í Ásgarði, frjósemisgyðjan Freyja vekur allt til lífsins og ástin svífur í loftinu. Guðinn Heimdallur verður ástfanginn af Freyju, sem Óðinn lítur einnig hýru auga. Óðinn ágirnist jafnframt hið einstæða brísingamen Freyju Loki lætur ástarhjal þetta fara í taugarnar á sér og dylgjar við Óðinn um vergirni Freyju. Óðinn tekur því illa og skipar Loka að færa sér brísingamenið.

Loki beitir blekkingum til að fá Heimdall til að stela skartgripnum. Freyja reynir að draga Heimdall á tálar, sem slær hann út af laginu. Heimdallur ásakar Freyju um lauslæti, en iðrast orða sinna þegar í stað. Loki stelur brísingameninu en Heildallur endurheimtir það eftir æsilegan bardaga þar sem þeir báðir bregða sér í ýmissa kvikinda líki. Brísingamenið kemst þó í hendur Óðins sem hyggst nota það sem skiptimynt til að njóta ásta með Freyju. Hún kennir honum lexíu um ástina og rifjar upp söguna um Óð, fyrrum eiginmann sinn sem gefið er í skyn að hafi í raun verið Óðinn sjálfur. Óðinn verður að sætta sig við einn blóðdropa úr Freyju sem endurgjald fyrir menið, en Freyja hleypir Heimdalli inn í meyjarskemmu sína og opnar faðm sinn fyrir honum.

Fróðleiksmolar 
 Brísingamenið hefur talsverða sérstöðu í Goðheima-bókaflokknum að því leyti að hún hefur sterka kynferðislega undirtóna og Freyja er ítrekað sýnd klæðalítil eða nakin. Þetta er jafnframt eina sagan þar sem Heimdallur er í einhvers konar hetjuhlutverki en í öðrum sögum er hann yfirleitt í hlutverki treggáfaðs aðstoðarmanns.
 Ýmsar goðsögulegar vísanir koma fyrir í bókinni. Auk sögunnar um Óð, hinn brottflúna fyrrum eiginmann Freyju, er vikið að fjandskap Loka og Heimdallar. Heimdallur klæðist hvítum fötum, sem vísar til viðurnefnis hans sem hinn hvíti ás. Þá er meginefni sögunnar fengið úr Sörla þætti í í Ólafs sögu Tryggvasonar hinni mestu, þar sem segir frá því hvernig Freyja eignaðist brísingamen með því að lofa dvergunum sem smíðuðu það blíðu sinni.
 Mannabörnin Þjálfi og Röskva ásamt trölladrengnum Karki koma ekkert við sögu í bókinni, sem er fátítt í sagnaflokknum.

Íslensk útgáfa 
Brísingamenið kom út hjá Forlaginu árið 2017, í íslenskri þýðingu Bjarna Fr. Karlssonar.

Myndasögur
Bókaárið 1992
Lúðursvanur

Lúðursvanur (Cygnus buccinator) er ein af 6 svanaategundum og er að finna í Norður-Ameríku. Tegundin er þyngsta fuglategund í Norður-Ameríku. Vænghaf fuglsins er 185 - 250 sm.

Árið 1933 var aðeins vitað um undir 70 einstaklinga á frjálsum vegum úti í náttúrunni en þá fundust nokkur þúsund í grennd við svonefnda Kopará í Alaska. Síðan þá hefur tegundin verið styrkt af mannavöldum á völdum svæðum í Bandaríkjunum og Kanada þannig í dag telur stofninn yfir 46.000.

Svanir
Luis Díaz

Luis Fernando Díaz Marulanda (fæddur 13. janúar 1997) er kólumbískur knattspyrnumaður sem spilar sem vængmaður fyrir Liverpool FC og kólumbíska landsliðið.

Díaz hóf ferilinn með Baranquilla í heimalandinu en gekk til liðs við FC Porto ári 2019. Vann hann deildartitil í Primeira Liga ásamt bikartitlum.

Í janúar 2022 hélt hann til Liverpool fyrir £37.5 milljónir og samning í 5 ár. Hann skoraði sitt fyrsta mark fyrir félagið í febrúar á móti Norwich City.

Hann hefur spilað með landsliðinu síðan 2018 og lenti hann í 3. sæti með liðinu 2021 á Copa America. Þar var hann markahæstur ásamt Lionel Messi.

Díaz á ættir að rekja til Wayu-frumbyggja í N-Kólumbíu.

Kólumbískir knattspyrnumenn
Leynilögga

Leynilögga er íslensk grín-spennumynd frá 2021, myndin var næst-tekjuhæsta kvikmynd ársins 2021 á Íslandi og tekjuhæsta íslenska myndin. Myndin fjallar um Bússa, lögregluþjón sem afneitar kynhneigð sinni og verður ástfangin af samsytarfsfélaganum sínum, Herði á meðan hann rannsakar bankarán. Hannes Þór Halldórsson leikstýrði. Handritshöfundar voru Hannes Þór Halldórsson, Nína Petersen og Sverrir Þór Sverrisson en söguna skrifuðu Hannes, Auðunn Blöndal og Egill Einarsson. Framleiðendur voru Elli Cassata, Lilja Ósk Snorradóttir og Snorri Þórisson. Pegasus framleiddi myndina ásamt Stöð 2 og Sambíóunum. Myndin var frumsýnd 20. október 2021.

Myndin var næst-vinsælasta kvikmyndin á Íslandi árið 2021, á eftir No Time to Die en vinsælasta íslenska kvikmyndin. Hún hlaut 76.375.016 milljónir og með 41 þúsund í aðsókn.

Söguþráður 
Lögregluþjóninn Bússi (Auðunn Blöndal) sem afneitar kynhneigð sinni, verður ástfangin af nýja samstarfsfélaga sínum Herði (Egill Einarsson), á meðan hann rannsakar röð bankarána þar sem engu virðist hafa verið stolið.

Leikarar 

 Auðunn Blöndal (Bússi)
 Egill Einarsson (Hörður)
 Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir (Þorgerður)
 Vivian Ólafsdóttir (Stefanía)
 Sverrir Þór Sverrisson (Klemenz)
 Björn Hlynur Haraldsson (Rikki)
 Júlíana Sara Gunnarsdóttir (Lilja)
 Steinþór Hróar Steinþórsson (Svavar)
 Gunnar Hansson (Softý)
 Jón Gnarr (Forsætisráðherra)
 Jón Jónsson (Halli)

Framleiðsla 
Tökur hófust í Reykjavík þann 30. september 2020 og enduðu 15. desember sama ár. Á Instagram reikningi Sverris Þórs Sverrissonar þann 14. apríl 2021 greindi hann frá því að aukatökur færu fram, þær kláruðust seinna í apríl 2021.

Útgáfa 
Upphaflega átti myndin að vera sýnd á Íslandi 20. ágúst 2021 en því var frestað til 20. október vegna sóttvarnarsjónarviðmiða. Sýningar enduðu á Íslandi fyrir jól 2021 og kom myndin út á VOD leigum Símans og Vodafone þann 25. desember sama ár.

Myndin hét Cop Secret á ensku og 2 Bad Cops á japönsku þegar myndin var dreif erlendis frá.

Framhald 
Í viðtali fyrir myndina, þann 14. október 2021 sagði Auðunn við Feyki.is að það væri möguleiki á framhaldi. Hann sagði svo að Pétur Jóhann Sigfússon myndi líklega leika í framhaldsmyndinni.

Í viðtali við Sverri Þór Sverrisson og Hannes Þór Halldórsson í fréttum Stöðvar tvö 22. nóvember 2022 sögðu þeir að það væri byrjað að vinna á framhaldsmynd sem að myndi heita Leynilögga 2 sem að myndi koma út jólin 2024.

Heimildir 
Íslenskar kvikmyndir
Íslenskar grínmyndir
Íslenskar spennumyndir
2021 á Íslandi
Ómar Ingi Magnússon

Ómar Ingi Magnússon (f. 12. mars 1997) er íslenskur handknattleiksmaður sem spilar með SC Magdeburg í Þýskalandi og íslenska landsliðinu.

Ómar var valinn íþróttamaður ársins árin 2021 og 2022 en hann var markahæstur í þýsku deildinni 2020-2021. Hann varð markahæstur á Evrópumótinu 2022 í Ungverjalandi með 59 mörk. Hann skoraði 10 mörk gegn Frakklandi í þeirra versta tapi á Evrópumóti, þar sem Íslandi vantaði 8 leikmenn vegna COVID-19. Ómar hefur unnið deildartitla og bikartitla í Danmörku og Þýskalandi. Hann vann Evrópudeildina með Magdeburg 2021.

Ómar var valinn besti leikmaðurinn í Þýskalandi tímabilið 2021-2022.

Heimildir 

Íslenskir handknattleiksmenn
Roberta Metsola

Roberta Metsola Tedesco Triccas (f. 18. janúar 1979) er maltnesk stjórnmálakona úr Þjóðernisflokknum sem hefur setið á Evrópuþinginu frá árinu 2013. Þann 18. janúar 2022 var hún kjörin forseti Evrópuþingsins. Hún tók við af David Sassoli og varð þriðja konan til að gegna þessu embætti.

Æviágrip 
Roberta Metsola er fædd árið 1979 í San Ġiljan og var elst þriðja barna foreldra sinna. Hún ólst upp í hafnarbænum Gżira.

Metsola er gift finnskum manni og á með honum fjögur börn.

Menntun 
Roberta Metsola er menntun í lögfræði. Hún hlaut doktorsgráðu frá Háskóla Möltu árið 2003 og útskrifaðist með mastersgráðu frá Evrópuháskólanum árið 2004. Á námsárum sínum var hún aðalritari samtakanna Evrópskra lýðræðissinnaðra stúdenta frá 2002 til 2003.

Stjórnmálaferill 
Metsola bauð sig fram í fyrstu kosningum Möltu á Evrópuþingið árið 2004 en náði ekki kjöri. Hún bauð sig aftur fram á Evrópuþingið í næstu kosningum en komst ekki fyrr en á þing fyrr en árið 2013 og tók þá við þingsæti Simons Busuttil. Hún stefndi þaðan af á feril í evrópskum stjórnmálum. 

Metsola er meðlimur í maltneska Þjóðernisflokknum og sat með Evrópska þjóðarflokknum á Evrópuþinginu. Hún sat í borgararéttindanefnd, dómsmála- og utanríkismálanefnd, sérstakri nefnd fyrir skipulagða glæpastarfsemi, spillingu og peningaþætti, og sendinefnd fyrir samskipti við Albaníu, Bosníu og Hersegóvínu, Serbíu, Svartfjallaland og Kósovó.

Þann 12. október 2020 varð Metsola fyrsti varaforseti Evrópuþingsins eftir að Mairead McGuinnes var útnefnd í framkvæmdastjórn Evrópusambandsins.

Þann 24. nóvember 2021 var Metsola kjörin frambjóðandi Evrópska þjóðarflokksins í embætti forseta Evrópuþingsins þegar komi átti að embættisskiptum á miðju kjörtímabilinu. Hún var kjörinn fyrsti varaforseti þingsins og tók við forsetaembættinu til bráðabirgða þann 11. janúar 2022 eftir dauða þingforsetans Davids Sassoli.

Þann 18. janúar 2022 var Metsola kjörin forseti Evrópuþingsins í fyrstu umferð með 458 atkvæðum samkvæmt samkomulagi milli íhaldsmanna, miðjumanna og jafnaðarmanna.

Metsola tilkynnti að hún hygðist fara til Kænugarðs í apríl 2022 til að sýna Úkraínumönnum stuðning vegna innrásar Rússa í Úkraínu. Hún var fyrsti leiðtoginn á vegum Evrópusambandsins sem fór til Úkraínu eftir að innrásin hófst.

Skoðanir
Metsola er talin tilheyra þeim væng Evrópska þjóðarflokksins sem er síður íhaldssamur og hún hefur meðal annars verið málsvari framfarasinnaðra viðhorfa um réttarríkið og innflytjendur. Hún hefur oft verið málsvari réttinda hinsegin fólks Hún er mótfallin þungunarrofum, sem eru ólögleg á Möltu. Þetta varð nokkuð umdeilt þegar hún var kjörin forseti Evrópuþingsins. Hún hafði jafnframt setið hjá við atkvæðagreiðslu um það að glæpavæða ofbeldi gegn konum um allt Evrópusambandið.

Í desember 2019 kallaði Metsola eftir afsögn forsætisráðherra Möltu, Joseph Muscat, eftir morðið á blaðakonunni Daphne Caruana Galizia.

Tilvísanir

Forsetar Evrópuþingsins
Maltneskir stjórnmálamenn
Krækt í orminn

Krækt í orminn (danska: Ormen i dybet) er sjöunda bókin í bókaflokknum um Goðheima. Hún kom út árið 1991. Teiknari hennar var listamaðurinn Peter Madsen, en auk hans komu þeir Hans Rancke-Madsen, Per Vadmand og Henning Kure að gerð handritsins. Hún byggir á frásögn Eddu og Hýmiskviðu.

Söguþráður 
Togstreita myndast á milli guðanna Þórs og Týs þegar þeir verða þess áskynja að Einherjar í Valhöll þrefa um hvor sé hinum fræknari. Ekki bætir úr skák að kappsfullur bartskeri klippir óþarflega mikið af hári Týs sem sýnir eyru hans og minnir á að Týr er í raun jötnaættar. Þessi uppruni stríðsguðsins kemur mörgum í opna skjöldu, hann verður fórnarlamb fordóma og er vantreyst.

Metingur Týs og Þórs verður til þess að Þór ákveður að sanna fyrir Tý styrk sinn með því að veiða Miðgarðsorm og eru pilturinn Þjálfi og Heimdallur teknir með til vitnis. Leiðin liggur til Útgarðs. Þegar þangað er komið tekur Týr að hegða sér undarlega. Hann sér öll tormerki á að leita gistingar á nálægum bóndabæ, en lætur þó til leiðast að lokum. Í ljós kemur að þetta er bær jötunsins Hymis, fáráðsins úr fyrri bókum sagnaflokksins (sjá: Hamarsheimt og Förin til Útgarða-Loka). Týr reynist vera sonur Hymis, sem hafi alist upp við ofbeldi og kúgun. Um leið og hann kemur aftur á æskuheimilið lyppast hann niður og leitar aftur í hlutverk hins kúgaða og undirokaða. Þór lækkar hins vegar rostann í Hymi með því að brjóta á kollinum á honum krúsina sem Hymir hafði áður beitt til að berja son sinn í æsku.

Daginn eftir heldur Þór út á bát með Hymi til að veiða Miðgarðsorm. Við taka æsileg átök Þórs og ófreksjunnar, þar sem Týr kemur til bjargar á ögurstundu, en rétt áður en Þór tekst að veiða orminn sker Hymir á línuna. Þór og Týr ná fullum sáttum.

Fróðleiksmolar 
 Þótt meginviðfangsefni bókarinnar eigi að heita goðsögnin um það þegar Þór reyndi að fanga Miðgarðsorm, er hið eiginlega umfjöllunarefni heimilisofbeldi og fordómar. Týr, sem yfirleitt er veigalítil aukapersóna í bókaflokknum er í óvenjustóru hlutverki.

 Dramatískur hápunktur sögunnar er barátta Þórs og Miðgarðsorms. Í henni er í fyrsta sinn í sagnaflokknum gripið til þess ráðs að láta myndirnar flæða út um alla síðuna í stað þess að afmarkast af myndarömmum teiknimyndasögunnar. Í seinni bókum áttu teikningarnar æ oftar eftir að sprengja utan af sér myndarammana.

Íslensk útgáfa 
Krækt í orminn kom út hjá Forlaginu árið 2016, í íslenskri þýðingu Bjarna Fr. Karlssonar.

Myndasögur
Bókaárið 1991
Amorphis

Amorphis er finnskt þungarokksband sem stofnað var árið 1990. Í upphafi spilaði hljómsveitin dauðarokk en fór um miðbik 10. áratugsins yfir í framsækið þungarokk, þjóðlagaþungarokk og melódískt dauðarokk. Sveitin hefur sótt í finnska þjóðsagnabálkinn Kalevala í textagerð. Söngvarinn Tomi Joutsen hefur sungið fyrir sveitina frá 2005. Áður var Pasi Koskinen (1995–2004) söngvarinn. Árið 2016 spilaði Amorphis á Eistnaflug, Neskaupstað.

Meðlimir
Esa Holopainen – Gítar (1990–)
Tomi Koivusaari – Gítar, bakraddir (1990–), dauðarokksraddir (1990-1998)
Santeri Kallio – Hljómborð (1998–)
Jan Rechberger – Trommur (1990–1996, 2002–), hljómborð á plötum (1990–1993)
Tomi Joutsen – Söngur (2005–)
Olli-Pekka Laine – Bassi, bakraddir (1990–2000, 2017–)

Breiðskífur
The Karelian Isthmus (1992)
Tales from the Thousand Lakes (1994)
Elegy (1996)
Tuonela (1999)
Am Universum (2001)
Far from the Sun (2003)
Eclipse (2006)
Silent Waters (2007)
Skyforger (2009)
The Beginning of Times (2011)
Circle (2013)
Under the Red Cloud (2015)
Queen of Time (2018)
Halo (2022)

Finnskar þungarokkshljómsveitir