alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hrafnhæna

Hrafnhænur eða Ayam Cemani er sjaldgæf og nokkuð nýleg teungd hænsnfugla í Indónesíu. Hænurnar hafa ráðandi gen sem skapar ofmyndun á litarefninu melanín (Fibromelanosis) sem gerir hænuna algjörlega svarta; þar með talið gogg; fjaðrir, leggi og innri líffæri. Hænurnar og hanarnir þykja minna á hrafna í útliti.

 
Húsdýr
Flóðbylgjan í Indlandshafi 2004

Flóðbylgjan í Indlandshafi 2004 var röð skjálftaflóðbylgja sem riðu yfir strendur flestra landa við Indlandshaf 26. desember 2004 með þeim afleiðingum að 228.000 manns létu lífið. Þetta eru taldar einar mannskæðustu náttúruhamfarir sögunnar. Flóðbylgjurnar stöfuðu af gríðaröflugum jarðskjálfta sem reið yfir neðansjávar undan vesturströnd Súmötru þar sem Indlandsflekinn skríður undir Búrmaflekann. Jarðskjálftinn mældist 9,1 til 9,3 að stærð á MMS-kvarða og olli titringi jarðar upp á 1 sm. Þetta var þriðji stærsti jarðskjálfti sem mældur hefur verið með skjálftamæli. Skjálftinn reið yfir klukkan 00:58:53 að samræmdum tíma. Flóðbylgjurnar sem fylgdu í kjölfarið náðu sums staðar 30 metra hæð þegar þær gengu á land. Verst úti varð Aceh-hérað í Indónesíu. Staðfest hefur verið að 131.028 hafi látist í Indónesíu. Yfir 30.000 fórust á Srí Lanka og þúsundir fórust á Indlandi og í Taílandi. Í Sómalíu, 4.500 km frá skjálftamiðjunni, fórust 176 svo vitað sé og um 50.000 manns misstu heimili sín. 14 milljarða dala neyðaraðstoð safnaðist handa þeim löndum sem verst urðu úti.

Indlandshaf
Náttúruhamfarir
Saga Indlands
Saga Indónesíu
Saga Srí Lanka
Saga Maldíveyja
Saga Taílands
Saga Sómalíu
Saga Malasíu
2004
Víðifeti

Víðifeti (fræðiheiti: Hydriomena furcata) er fiðrildi af Fetafiðrildaætt. Hann finnst á láglendi um allt Ísland.

Útbreiðsla
Evrópa, Kákasus, Transkákasía, Úral, Kazakhstan, Síbería, austast í Rússlandi, norður Mongólía, Kína, Kórea, í Norður-Amaríku: Alaska til Nýfundnalands, Breska Kólumbía. 
Sérstaklega algengur í norður Evrópu, í mið Evrópu er hann meira staðbundinn og vantar nær alveg syðst. Í Síberíu og mið Asíu hefur hann mikla útbreiðslu.

Lirfurnar nærast á ýmsum lauftrjám og runnum, þar á meðal víði og bláberjalyngi. Hann getur valdið allnokkrum skaða í skjólbeltum.

Undirtegundir
Hydriomena furcata furcata
Hydriomena furcata fergusoni

Tilvísanir

Ytri tenglar
Evrópsk fiðrildi
Lepidoptera í Belgíu
Lepiforum.de
Fiðrildi á Bretlandseyjum
Vlindernet (hollenska)
Náttúrufræðistofnun - Víðifeti

Fetaætt
Skordýr á Íslandi
Meindýr
Asparygla

Asparygla, Agrochola circellaris, er fiðrildi af Yglufiðrildaætt. Hún er útbreidd um Evrópu, Litlu Asíu og Armeníu.

Tilvísanir

Chinery, Michael Collins Guide to the Insects of Britain and Western Europe 1986 (Reprinted 1991)
Skinner, Bernard Colour Identification Guide to Moths of the British Isles 1984

Ytri tenglar
Lepiforum
funet.fi
Fauna Europaea
The Brick at leps.it
Náttúrufræðistofnun - Asparygla

Yglufiðrildaætt
Skordýr á Íslandi
Populus grandidentata

Populus grandidentata er lauftré sem var fyrst lýst af André Michaux. Populus grandidentata er í Víðiætt.

Myndir

Tilvísanir 

Víðisætt
Lauftré
Aspir
Populus sieboldii

Populus sieboldii er lauftré sem var fyrst lýst af Friedrich Anton Wilhelm Miquel. Populus sieboldii er í Víðiætt.

Tilvísanir 

Víðisætt
Lauftré
Aspir
Populus fremontii

Populus fremontii, er lauftré í svartaspa geira, ættuð frá suðvestur Bandaríkjunum og norður í gegnum mið Mexíkó.

Útbreiðsla
Útbreiðslan er frá suðvestur Bandaríkjunum og norður í gegnum mið Mexíkó. Í Bandaríkjunum er tegundin í Kaliforníu, Nevada, Utah, Arizona, New Mexico, Texas, og Colorado. Í Mexíkó, finnst hún í Baja California, Baja California Sur, Sonora , Chihuahua, Coahuila, Nuevo León, Mexíkó héraði, og Puebla.

Þetta er votlendistegund sem vex við læki, ár og vötn neðan við 2000 metra hæð yfir sjávarmáli.

Lýsing

P. fremontii er stórt tré frá 12 til 35 metra hátt með breiða krónu, og stofninn að 1.5 metrum í  in þvermál. Börkurinn er sléttur á ungum trjám, og fær djúpar sprungur með hvítum sárum með aldri.

Blöðin eru 3 til 7 sm löng, hjartalaga með ílöngum enda, hvítum æðum og gróftenntur á jaðri, hárlaus til hærð. Autumn colors occur from October–November, mainly a bright yellow, also orange, rarely red.

Stærsta tré P. fremontii í Bandaríkjunum vex í Skull Valley, Arizona. Árið 2012, mældist það með ummál á 1,41 metra, og hæðin var 31 meter, og umfangið var 45.6 metrar.

Undirtegundir eða afbrigði 
Tvær undirtegundir eru viðurkenndar. Nokkur ruglingur vegna blöndunar við Rio Grande undirtegund Populus deltoides subsp. wislizeni hafði upphaflega sett Populus deltoides undirtegund sem P. fremontii undirtegund, en það var leiðrétt 1977.
 P. f. subsp. fremontii, með samnefnin P. f. var. arizonica - Sarg. og P. f. var. macdougalii - (Rose) Jeps. frá Kaliforníu og vestur að "Continental Divide".
 P. f. subsp. metesae - Eckenwal., frá þurrum svæðum í Mexíkó, og víða plantað annarsstaðar, yfirleitt austur að "Continental Divide"

Tilvísanir

Ytri tenglar
Calflora Database: Populus fremontii (Fremont cottonwood)
Calflora Database: Populus fremontii ssp. fremontii
Populus fremontii — U.C. Photo gallery
 Populus fremontii ssp. fremontii — U.C. Photo gallery

Víðisætt
Lauftré
Aspir
Populus euphratica

Populus euphratica er lauftré sem var fyrst lýst af Guillaume Antoine Olivier. Populus euphratica er í Víðiætt. Auk aðaltegundarinnar finnst undirtegundin P. e. mauritanica.

Myndir

Tilvísanir 

Víðisætt
Lauftré
Aspir
Populus lasiocarpa

Populus lasiocarpa er lauftré sem var fyrst lýst af Daniel Oliver. Populus lasiocarpa er í Víðiætt. Auk aðaltegundarinnar finnst undirtegundin P. l. longiamenta.

Myndir

Tilvísanir 

Víðisætt
Lauftré
Aspir
Ártúnsösp

Populus tristis er trjátegund af víðiætt. Hún er upprunnin nyrst úr Asíu.

Tilvísanir

Ytri tenglar 
 sobre a Populus tristis no NPGS/GRIN

Víðisætt
Aspir
Góðtemplarareglan á Íslandi

Góðtemplarareglan á Íslandi er hluti af alþjóðlegri bindindishreyfingu  góðtemplara sem skammstafað er með I.O.G.T. (International Order of Good Templars) en markmið reglunnar var að halda samkomur til þess að koma í veg fyrir og draga úr skaða af völdum áfengis og annarra vímuefna. Góðtemplarastúkur hófu starfsemi á Íslandi árið 1884. Hreyfingin var áberandi og áhrifamikil í íslensku þjóðlífi fyrir og eftir aldamótin 1900 og náði því fram að aðflutningsbann var sett á áfengi í lögum frá Alþingi árið 1909. Bannár eða árin sem aðflutningsbannið var í gildi voru frá 1915 en þá gekki í gildi algjört áfengisbann og var bannað að framleiða og selja áfenga drykki. Sala léttra vína var þó leyfð aftur árið 1922 (Spánarvín),en áfengisbannið var síðan afnumið alveg árið 1935.

Tenglar 
 Friðbjarnarhús á Akureyri.
Darraðarösp

Darraðarösp (fræðiheiti: Populus angustifolia) er lauftré í víðiætt. Þessi tegund vex í Lægðinni miklu í Bandaríkjunum, þar sem hún finnst oft meðfram ám og lækjum á milli 1200 til 1800 metra hæð yfir sjávarmáli.

Trén eru nett að lögun, með gulgræn lensulaga blöð með bylgjuðum jaðri.  Brumin eru klístruð og gúmmíleg og voru notuð sem nokkurskonar tyggjó af innfæddum, þar á meðal Apasjar og Navajó. Tegundin er hýsill fyrir Pemphigus betae sem leggst á sykurrófur og veldur allnokkrum skaða þar.

Tilvísanir

Ytri tenglar
US Forest Service Fire Ecology
Ethnobotany
Photo gallery

Víðisætt
Lauftré
Aspir
Populus maximowiczii

Populus maximowiczii er trjátegund sem var lýst af Augustine Henry. Populus maximowiczii er í víðiætt.

Tilvísanir 

Víðisætt
Lauftré
Aspir
Populus ussuriensis

Populus ussuriensis er trjátegund sem var lýst af Vladimir Leontjevitj Komarov. Populus ussuriensis er í víðiætt.

Tilvísanir 

Víðisætt
Lauftré
Aspir
Populus szechuanica

Populus szechuanica er trjátegund sem var lýst af Camillo Karl Schneider. Populus szechuanica er í víðiætt. Auk aðaltegundarinnar finnst einnig undirtegundin P. s. tibetica.

Tilvísanir 

Víðisætt
Lauftré
Aspir
Tacoma

Tacoma  er borg í Washingtonfylki Bandaríkjanna. Borgin er 51 kílómetra suður af Seattle við Puget-sund. Borgin er sú þriðja stærsta í fylkinu með um 208.000 íbúa (2015). Tacoma er frumbyggjanafn yfir fjallið Mount Rainier.

Uppruna borgarinnar má rekja til Svíans Nicolas Delins sem byggði sögunarmyllu sem knúin var með vatnsafli árið 1852. Árið 1864 var byggt pósthús og 1887 var endastöð norður-Kyrrahafslestarinnar lögð þangað. Frá 1880 til 1890 fór íbúafjöldinn frá um 1000 manns yfir í 36.000. 

Frá 1990 hefur miðbærinn verið verið í enduruppbyggingu. Ný söfn eins og Washington State History Museum (1996), The Museum of Glass (2002), Tacoma Art Museum (2013) og America's Car Museum (2011) hafa verið byggð.

Höfnin í Tacoma er ein sú stærsta á norðvestur-Kyrrahafssvæðinu.

Heimild

Borgir í Washingtonfylki
Malik

Malik (einnig t.d. melik eða malek) er orð í semískum málum sem merkir „konungur“. Malik er titill þjóðhöfðingja í nokkrum arabískumælandi ríkjum en í vestrænum málum er þá yfirleitt notast við orðið „konungur“. Þetta eru Barein (áður emírsdæmi), Marokkó (áður soldánsdæmi), Jórdanía (áður emírsdæmi), Túnis (notað af meðlimum fyrrum konungsfjölskyldunnar) og Sádí-Arabía.

Önnur lönd þar sem þjóðhöfðingjar báru áður titilinn malik eru meðal annars Írak, Egyptaland, Líbýa, Maldíveyjar, Óman og Jemen.

Tengt efni
 Soldán
 Emír

Konungar
Aðalstitlar
Yonten Gyatso

Yonten Gyatso (1589–1617) var 4. Dalai Lama. Hann var sonur kans chokur-ættbálksins í Mongólíu og barnabarn Altan Kans sem ríkti yfir Tumedum. Hann var annar af aðeins tveimur Dalai Lömum sem ekki er Tíbeti (hinn var 6. Dalai Lama sem var Monba). Véfréttirnar í Nechung og Lamo Tsangpa höfðu báðar spáð því að Dalai Lama myndi endurfæðast í Mongólíu.

Yonten Gyatso lagði af stað til Tíbet árið 1599 þegar hann var tíu ára ásamt föður sínum, tíbetskum munkum og 1000 manna mongólsku riddaraliði. Hann var formlega samþykktur sem Dalai Lama af nefndum tíbetskra munka og fursta árið 1601. Þeir komu til Lhasa árið 1603 eftir að hafa áð í öllum klaustrum á leiðinni. Hann hóf nám hjá Lobsang Chökyi Gyaltsen Panchen Lama í Drepungklaustri og tók vígslu sem munkur árið 1614. 

Margir Tíbetar vildu ekki samþykkja hann og nokkrar tilraunir voru gerðar til að hrifsa af honum völdin. Hann lést aðeins 27 ára gamall og töldu margir að eitrað hefði verið fyrir honum.

Dalai Lamar
Gljáösp

Lagerpoppel (Populus laurifolia) er trjátegund sem var lýst af Carl Friedrich von Ledebour. Populus laurifolia er í víðiætt.

Tilvísanir 

Víðisætt
Lauftré
Aspir
Populus simonii

Populus simonii
 er trjátegund sem var lýst af Élie Abel Carrière. Populus laurifolia er í víðiætt.

Undirtegundir 

Tegundin skiftist í eftirfarandi undirtegundir:

 P. s. latifolia
 P. s. liaotungensis
 P. s. rotundifolia
 P. s. tsinlingensis

Tilvísanir 

Víðisætt
Lauftré
Aspir
Vizija

Vizija er norður-makedónsk rokkhljómsveit stofnuð í nóvember 2011 í Skopje, Makedóníu. .

Members 
 Marko Dzambazoski (gítaristi / stuðningur söngur)
 Marko Gapo (leiða Vocal / taktur gítar)
 Liljana Jankova (bassa gítar / stuðningur söngur)
 Sinisa Gjorgjevic (trommur)

Útgefið efni 
 Glasno! (2016)

Tilvísanir 

Norður-makedónskar hljómsveitir
Populus yunnanensis

Populus yunnanensis er trjátegund sem var lýst af Dode. Populus yunnanensis er í víðiætt.

Undirtegundir 

Tegundin skiftist í eftirfarandi undirtegundir:

 P. y. microphylla
 P. y. pedicellata

Tilvísanir 

Víðisætt
Lauftré
Aspir
Olympia (Washington)

Olympia er höfuðborg Washingtonfylkis Bandaríkjanna. Borgin er 100 km suðvestur af Seattle, stærstu borg fylkisins. Mannfjöldi er um 50.000 manns (2015). Byggð myndaðist upp úr 1850 og fékk borgin nafn eftir Ólympíufjöllum sem eru vestur af borginni.

Heimild

Borgir í Washingtonfylki
Magnús Einarsson á Tjörn

Sr. Magnús Einarsson á Tjörn. Hann var fæddur í Nesi í Eyjafirði 13. júlí 1734 en lést á Tjörn í Svarfaðardal 29. nóvember 1794. Foreldrar hans voru Einar Jónsson, síðast spítalahaldari á Möðrufelli, og fyrri kona hans, Guðrún Magnúsdóttir frá Saurbæ í Hörgárdal. Magnús „lærði undir skóla hjá Þórarni sýslumanni Jónssyni á Grund í Eyjafirði og varð síðan stúdent úr Hólaskóla 1759. Hann vígðist að Stærra Árskógi 1763, síðan að Upsum 1765 og að Tjörn í Svarfaðardal árið 1769. Tjörn hélt hann til æviloka og er jafnan kenndur við þann bæ. . Magnús þótti mikið gáfumenni, andríkur kennimaður, orti mikið en var jafnan sárafátækur. Magnús var á Tjörn þegar Skaftáreldar og móðuharðindin geisuðu og varð þá að þiggja gjafakorn sér til lífsbjargar eins og fátækustu bændurnir í sveitinni. Eftir hann er mikið efni til, bæði bundið mál og óbundið, mest óprentað. Hann var einnig skrifari góður og skrifaði upp fornar sögur m.a. Njálu. Ýmsar sögur eru til af Magnúsi í þjóðsagnasöfnum og þáttum og þar kemur í ljós að hann var ákvæðaskáld, kunni galdur og var í samskiptum við bæði drauga og huldufólk.
Staka eftir Sr. Magnús, kveðin á leið frá Urðum að Tjörn er draugalegt rökkrið tók að síga á:
Endast dagur, eg það finn,
eitthvað er nú á ferðum.
Drottinn leiði drösulinn minn;
dimmt er í Bakkagerðum.

Magnús var tvíkvæntur. Fyrri kona hans var Soffía Björnsdóttir frá Vindheimum á Þelamörk. Þau eignuðust sex börn sem upp komust og getur fjöldi Svarfdælinga rakið ættir sínar til þeirra hjóna. Soffía andaðist 1787. Seinni kona Magnúsar var Guðrún Höskuldsdóttir frá Karlsá á Upsaströnd. Þau eignuðust eina dóttur sem seinna varð húsfreyja á Ingvörum, næsta bæ við Tjörn. 

Þegar sr. Magnús lést kvað sr. Jón Þorláksson á Bægisá þessi stuttu og gagnorðu eftirmæli:
 Nú grætur mikinn mög
 Minerva táragjörn.
 Nú kætist Móría mjög
 mörg sem á dárabörn.
 Nú er skarð fyrir skildi,
 nú er svanurinn nár á Tjörn

Heimildir

Íslenskir prestar
Populus koreana

Populus koreana er trjátegund sem var lýst af Alfred Rehder. Populus koreana er í víðiætt.

Tilvísanir 

Víðisætt
Lauftré
Aspir
Runnaskraut

Runnaskraut (fræðiheiti: Rhytidiadelphus triquetrus) er mosategund sem er algeng á Íslandi. Það vex í skógum og kjarri en finnst einnig á þúfum og í votlendi.

Tilvísanir

Mosar
Tildurmosaætt
Urðaskraut

Urðaskraut (fræðiheiti: Rhytidiadelphus loreus) er mosategund sem finnst á Íslandi.

Urðaskraut er hafræn tegund sem vex nálægt sjó. Útbreiðsla þess á Íslandi nær því víða um Suður- og Vesturland og Vestfirði en á Austurlandi finnst það aðeins á litlu svæði við ströndina. Það er sjaldgæft á Norðurlandi og finnst þá aðeins á ystu annnesjum.

Tilvísanir

Mosar
Tildurmosaætt
Populus heterophylla

Populus heterophylla er lauftré sem var fyrst lýst af Carl von Linné. Populus heterophylla er í Víðiætt.

Myndir

Tilvísanir 

Víðisætt
Lauftré
Aspir
Glómosi

Glómosi (fræðiheiti: Hookeria lucens) er tegund af mosa sem tilheyrir glómosaætt (Hookeriaceae). Fyrst er tegundarinnar getið frá Íslandi af Ágústi H. Bjarnasyni. Hann finnst náttúrulega á Íslandi, Evrópu austur að Kákasusfjöllum, Tyrklandi og Kína, auk Skandinavíu og Færeyjum og vesturhluta Norður-Ameríku.

Tilvísanir

Frekari lestur
 Ágúst H. Bjarnason (2000). Glómosi (Hookeria lucens (Hedw.) Sm.) í Eldborgarhrauni, Kolbeinsstaðahreppi. Náttúrufræðingurinn 69(2): 69-76.

Glómosaætt
Mosar
Lægðin mikla

Lægðin mikla ( enska: The Great Basin) er stór lægð og náttúrulegt vatnssöfnunarsvæði í vesturhluta Bandaríkjanna. Hún er á milli Wasatch-fjalla í austri og Sierra Nevada og Fossafjalla í vestri og nær yfir 543.900 ferkílómetra svæði. Svæðið þekur mestallt Nevada, helming Utah, dágóðan hluta af Kaliforníu og Oregon og smærri hluta Idaho, Wyoming og Mexíkó. Lægðin myndaðist fyrir u.þ.b. 2 miljónum ára, þegar setlög lyftust og sukku við flekahreyfingar. Stærstu borgir innan lægðarinnar eru Salt Lake City og Reno.

Stærri vötn á svæðinu eru Stóra-Saltvatn, Tahoe-vatn, Pyramid-vatn og Humboldt Sink. Stærsta fljót svæðisins er Bjarnarfljót (Bear River) eða 560 km löng. Annað stórt fljót er Humbolt-fljót. Svæðið er mjög þurrt nema til fjalla og flestöll úrkoma sígur niður í jarðveginn. Ár og lækir falla til þess en ekki til sjávar.

Meðal spendýra á svæðinu eru fjallaljón, sléttuúlfur og múlhjörtur. Sjaldséðari dýr eru stórhyrningur og vapítihjörtur. Minni spendýr eins og rottutegundir og kanínur finnast einnig. Svo má nefna eðlur, snáka og höggorma. Skógar fyrirfinnast á hálendari svæðum og má nefna broddfuru og einistegundir (juniperus). 

Þjóðgarðar innan lægðarinnar eru: Great Basin-þjóðgarðurinn, Death Valley-þjóðgarðurinn og Joshua Tree-þjóðgarðurinn. Önnur vernduð svæði og national monument eru einnig til staðar.

Heimild

Tilvísanir

Nevada
Utah
Oregon
Kalifornía
Landafræði Bandaríkjanna
Skrápgreni

{{Taxobox
| image = Jiuzhaigou2.jpg
| image_width = 250px
| image_caption = Picea asperata að vaxa í Jiuzhaigou Valley, Sichuan, Kína (ekki fullvaxið)
| status = LR/lc
| status_ref = 
| regnum = Jurtaríki (Plantae)
| divisio = Berfrævingar (Pinophyta)
| classis = Barrtré (Pinopsida)
| ordo = Pinales
| familia = Þallarætt (Pinaceae)
| genus = Greni (Picea)
| species = P. asperata
| binomial = Picea asperata
| binomial_authority = Mast.
| synonyms =
 Picea asperata var. asperata
}}Skrápgreni (Picea asperata; (kínv.=yun shan)) er grenitegund ættuð úr vestur Kína, frá austur Qinghai, suður Gansu og suðvestur Shaanxi suður til vestur Sichuan. 

 Lýsing 
Þetta er meðalstórt sígrænt tré, 25 til 40 metra hátt fullvaxið, með stofnþvermál að 1.5 metra. Sprotarnir eru rauðgulbrúnir, með gisinni hæringu. Barrið er nálarlaga, 1 til 2,5 sm langt, tígullaga í þversniði, grágrænt til blágrænt með áberandi loftaugarásum. Könglarnir eru sívalir til keilulaga, 6 til 15 sm langir og 2 til 3 sm breiðir, og verða ljósbrúnir við þroska 5 til 7 mánuðum eftir frjóvgun, og eru með stífar, ávalalar til mjúkyddar köngulskeljar.

 Afbrigði 
Þetta er breytileg tegund með nokkur afbrigði skráð. Þeim var fyrst lýst sem sjálfstæðum tegundum (og eru enn skráð þannig hjá sumum höfundum), þó að munurinn sé smávægilegur, og sum eru kannski ekki einusinni aðskilin ef heildarstofninn sé skoðaður:
 Picea asperata var. asperata. könglar 6-12 sm; köngulskeljar með ávölum enda.
 Picea asperata var. aurantiaca (syn. P. aurantiaca). sprotar rauðgulir.
 Picea asperata var. heterolepis (syn. P. heterolepis). Sprotar hárlausir; köngulskeljar með "rhombic" enda.
 Picea asperata var. ponderosa. Könglar stórir, 12-15 sm.
 Picea asperata var. retroflexa (syn. P. retroflexa). Sprotar gulleitir.

 Verndun 
Þessi tegund er í augnablikinu ekki skráð sem ógnað, en hefur minnkað nýlega vegna skógarhöggs Kínverja.

 Ræktun á Íslandi 
Á Íslandi hefur skrápgreni þrifist þokkalega. Það mun vera til á nokkrum stöðum, eins og t.d. Hallormsstöðum (plantað 1963) og Lystigarðinum á Akureyri (plantað 1984).

 Nytjar P. asperata'' er stundum ræktað sem prýðistré í Evrópu og Norður Ameríku.

Tilvísanir

Ytri tenglar 
 Gymnosperm Database: Picea asperata 

Greni
Þallarætt
Vetrarólympíuleikarnir 1992

Vetrarólympíuleikarnir 1992 voru 16. vetrarólympíuleikarnir sem fóru fram í Albertville í Frakklandi 8. til 23. febrúar 1992. Þetta voru síðustu vetrarólympíuleikarnir sem voru haldnir sama ár og sumarólympíuleikar og þeir fyrstu þar sem vetrarólympíuleikar fatlaðra voru haldnir á sama stað. 

Samveldi sjálfstæðra ríkja (fyrrum Sovétlýðveldi) sendi sameinað lið á þessa ólympíuleika. Þýskaland var sigursælast á leikunum með 10 gullverðlaun og 10 silfurverðlaun. Ísland sendi fimm keppendur í alpagreinum og skíðagöngu.

Vetrarólympíuleikar
1992
Vetrarólympíuleikarnir 2018

Vetrarólympíuleikarnir 2018 voru 23. vetrarólympíuleikarnir sem fóru fram í Pyeongchang í Suður-Kóreu frá 9. til 25. febrúar 2018. Þetta voru aðrir ólympíuleikarnir og fyrstu vetrarólympíuleikarnir sem fóru fram í Suður-Kóreu. Sumarólympíuleikarnir 1988 voru haldnir í Seúl. 

Vetrarólympíuleikar
2018
Albertville

Albertville er bær í umdæminu Savoie í Auvergne-Rhône-Alpes-héraði í suðausturhluta Frakklands. Bærinn stendur við ána Arly. Íbúar eru tæplega 19.000. Bærinn er aðallega þekktur fyrir að hafa hýst Vetrarólympíuleikana 1992.

Borgir í Frakklandi
Auvergne-Rhône-Alpes
Asíugreni

Picea schrenkiana eru sígræn tré sem var lýst af Fisch. og Carl Anton von Meyer. Picea schrenkiana er í Þallarætt.
Það vex í fjöllum Mið-Asíu í 1.200–3.500 metra hæð.

Undirtegundir 
Tegundin skiftist í eftirfarandi undirtegundir:

 P. s. schrenkiana
 P. s. tianschanica

Myndir

Tilvísanir 

Greni

Þallarætt
Verne Global

Verne Global er heildsali gagnaversþjónustu sem er staðsett á Ásbrú í Reykjanesbæ þar sem Keflavíkurstöðin var áður. Fyrirtækið var stofnað árið 2007 og stærstu fjárfestar voru þá Novator Partners og General Catalyst. Stærsti hluthafi nú er Wellcome Trust.

Tenglar
 Vefur Verne Global

Ásbrú
Gagnaver á Íslandi
Bresk fyrirtæki
Boeing 707

Boeing 707 er farþegaþota frá Boeing sem var framleidd frá 1958 til 1979. Þessar flugvélar gátu flutt 140 til 219 farþega og flugdrægni þeirra var milli 2.500 og 5.750 sjómílur (4.630 til 10.650 km). 

Boeing
Farþegaþotur
Hestsannáll

Hestsannáll er annáll eftir Benedikt Pétursson prest á Hestþingi í Borgarfirði. Annállinn nær yfir árin frá 1665-1718.

dæmi;

  1697 Hestsannáll: Var vetur góður öndverður, frostasamur og harður ofanverður. Sami ís var þá á Hvítá hér í Borgarfirði frá Marteinsmessu til sumars hið neðra; lagði þá Hvítá nær undir bæinn Refsstaði, en var riðin á ís í Háafellsnes. Þessi vetur var af mörgum kallaður Vatnsleysuvetur, því að vatn þraut fyrir frostum víða um sveitir; höfðu margir þar af þungar þrautir. ... Skiptapi varð í Mýrdal austur með 15 mönnum, annar undir Eyjafjöllum, þriðji á Eyrarbakka með 4 mönnum. ... Árferði var gott til lands og sjóar fyrir austan. ... Manndauði af hungri og vesöld um norðursveitir og vestur um Steingrímsfjörð og Trékyllisvík; lágu ísar á ám og vötnum, einkum vestanlands, allt til fardaga. Um vorið skiptapi á Akranesi, týndust 5 menn, fóru úr kaupstað... . ... Sumarið var gott, en grasvöxtur lítill. Árferði gott fyrir austan. Skiptapi varð á Seltjarnarnesi, týndust menn þrír... . ... Haustið gerðist kalt og snjóasamt. Voru ár á ísi gengnar fyrir Mikalesmessu. ... Skiptapi varð undir Jökli að Keflavík, með 8 mönnum, á Völlum [Brimilsvöllum] annar með 6 mönnum.        

Íslenskir annálar
17. öldin
18. öldin
Purpuragreni

Purpuragreni, (fræðiheiti) Picea purpurea er grenitegund sem finnst í Kína. Þetta er líklega blendingstegund á milli Picea likiangensis og Picea wilsonii, eða hugsanlega á milli annarra tegunda.

Ræktun á Íslandi 
Purpuragreni hefur lítið verið reynt á Íslandi, þó mun eitt tré vera í Lystigarðinum á Akureyri.

Tilvísanir 

Greni

Þallarætt
Eyjólfur Jónsson (annálaritari)

Eyjólfur Jónsson hinn lærði (1670-1745), höfundur Vallaannáls, var einn helsti fræðimaður sinnar samtíðar á Íslandi.

Nám og störf 
Hann fæddist að Hraunum í Fljótum þar sem foreldrar hans bjuggu. Jón Eyjólfsson, faðir hans var síðan skipaður sýslumaður í Gullbringusýslu og flutti suður skömmu fyrir 1680 ásamt konu sinni en Eyjólfur varð eftir nyrðra og ólst upp hjá afa sínum, séra Sveini Jónssyni á Barði í Fljótum. Var síðar búsettur í nokkur ár hjá foreldrum sínum er þá bjuggu í Nesi á Seltjarnarnesi. Útskrifaðist úr Skálholtsskóla 1687. Var svo tvo vetur í Kaupmannahöfn fyrst 1687-8 og aftur 1692-3 og útskrifaðist þá með guðfræðipróf frá háskólanum. Kennari við Hólaskóla, prestur að Þingeyrakaustri. Gerði sér vonir um Þingvallaprestakall er þær vonir brugðust. Þá sótti hann um Velli í Svarfaðardal og flutti þangað í ársbyrjun 1705 og var þar til dauðadags, heil 40 ár.

Lærdómur 
Mikið orð fór af lærdómi Eyjólfs, ekki síst tungumálakunnáttu. Hann var sagður kunna 14 mál vel en getað fleytt sér í 18. Einnig var hann afar vel að sér í sögu og fornum fræðum. Eyjólfur skrifaði allmikið bæði á íslensku og latínu en margt af því hefur glatast. Þekktasta rit hans er Vallaannáll.

Lýsing 
Séra Eyjólfi var svo lýst að hann hafi verið lítill vexti en knár og snar, fimur maður og léttur á fæti og þóttust mestu göngugarpar í Svarfaðardal fá sig fullreynda við hann á göngu í ófærð. Hann var meira hneigður fyrir bækur en búsýslu, frásneyddur öllu veraldarvafstri, viðhöfn og tildri, söngmaður mikill en þótti nokkuð einrænn og undarlegur í háttum og ekki við alþýðuskap en þó vinsæll, ekki síst af sóknarbörnum sínum og heimilisfólki. Til marks um það segir sagan að bústýra prests, er Guðrún hét, hafi lagst hættulega veik. Grannkona hennar kom til að sitja yfir henni og hughreysta og sagði margt um hve gleðilegt yrði að komast í eilífa sælu. En Guðrún sagði er hin þagnaði:  „Ja, það má þá vera gott ef mér líður betur þar en hér á Völlum“.

Eyjólfur var ókvæntur alla tíð en bjó með ráðskonum.

Heimildir 

Íslenskir prestar