alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
.eu

.eu er lén Evrópusambandsins.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

eu

sv:Toppdomän#E
.gb

.gb er þjóðarlén Bretlands.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

gb

sv:Toppdomän#G
.gd

.gd er þjóðarlén Grenada.

Tenglar
 Whois upplýsingar hjá IANA

gd

sv:Toppdomän#G
.gf

.gf er þjóðarlén Frönsku Gvæjana.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

gf

sv:Toppdomän#G
.gh

.gh er þjóðarlén Gana.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

gh

sv:Toppdomän#G
.gi

.gi er þjóðarlén Gíbraltar.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

gi

sv:Toppdomän#G
.gn

.gn er þjóðarlén Gíneu.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

gn

sv:Toppdomän#G
.gp

.gp er þjóðarlén Gvadelúp.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

gp

sv:Toppdomän#G
.gs

.gs er þjóðarlén Suður-Georgíu og Suður-Samlokueyja.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

gs

sv:Toppdomän#G
.gt

.gt er þjóðarlén Gvatemala.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

gt

sv:Toppdomän#G
.gu

.gu er þjóðarlén Gvam.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

gu

sv:Toppdomän#G
.gw

.gw er þjóðarlén Gínea-Bissá.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

gw

sv:Toppdomän#G
.gy

.gy er þjóðarlén Gvæjana.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

gy

sv:Toppdomän#G
.il

.il er þjóðarlén Ísrael.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

il

sv:Toppdomän#I
.im

.im er þjóðarlén Manar.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

im

sv:Toppdomän#I
.io

.io er þjóðarlén Bresku Indlandshafseyja.

Tenglar
 Whois upplýsingar hjá IANA

io

sv:Toppdomän#I
.ir

.ir er þjóðarlén Íran.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

ir

sv:Toppdomän#I
.lb

.lb er þjóðarlén Líbanon.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

lb

sv:Toppdomän#L
.lc

.lc er þjóðarlén Sankti Lúsíu.

Tenglar
 Whois upplýsingar hjá IANA

lc

sv:Toppdomän#L
.li

.li er þjóðarlén Lichtenstein.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

li

sv:Toppdomän#L
.lk

.lk er þjóðarlén Sri Lanka.

Tenglar
 Whois upplýsingar hjá IANA

lk

sv:Toppdomän#L
.lt

.lt er þjóðarlén Litháen.

Tenglar
 Whois upplýsingar hjá IANA

lt

sv:Toppdomän#L
.lu

.lu er þjóðarlén Lúxemborgar.

Tenglar
 Whois upplýsingar hjá IANA

lu

sv:Toppdomän#L
.ma

.ma er þjóðarlén Marokkó.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

ma

he:סיומת אינטרנט#טבלת סיומות המדינות
sv:Toppdomän#M
.md

.md er þjóðarlén Moldavíu.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

md

he:סיומת אינטרנט#טבלת סיומות המדינות
sv:Toppdomän#M
.mg

.mg er þjóðarlén Madagaskar.

Tenglar
 Whois upplýsingar hjá IANA

mg

he:סיומת אינטרנט#טבלת סיומות המדינות
sv:Toppdomän#M
.mo

.mo er þjóðarlén Makaó.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

mo

sv:Toppdomän#M
.mp

.mp er þjóðarlén Norður Maríanaeyja.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

mp

sv:Toppdomän#M
.ms

.ms er þjóðarlén Montserrat.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

ms

sv:Toppdomän#M
.mu

.mu er þjóðarlén Máritíus.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

mu

sv:Toppdomän#M
.mx

.mx er þjóðarlén Mexíkó.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

mx

sv:Toppdomän#M
.mz

.mz er þjóðarlén Mósambík.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

mz

sv:Toppdomän#M
Robert Hooke

Robert Hooke (f. 18. júlí 1635, d. 3. mars 1703) var breskur eðlis- og efnafræðingur.

Faðir hans var John Hooke, umsjónamaður Allraheilagakirkju í Freshwater á Wighteyju. Robert átti þrjá bræður sem allir urðu að prestum. Er Robert sat við nám sitt fékk hann mikla höfuðverki og kom þetta í veg fyrir að hann gæti sótt nám með sama hætti og bræður hans. Foreldrar hans óttuðust að hann yrði ekki langlífur og leyfðu honum að haga námi sínu eftir eigin hentisemi. Átta ára gamall hélt hann til Christ Church við Oxford. Þar kynntist hann Robert Boyle. Árið 1662 var Hooke skipaður umsjónamaður tilrauna fyrir Hið Konunglega félag.

Meðal uppgötvanna Hookes var Lögmál Hookes um fjaðurmagn. Árið 1662 gaf Hooke út bókina Micrographia með skissum eftir hann af því sem hann hafði athugað með aðstoð smásjár. Bókin varð vinsæl og seldist vel frá byrjun. Í bókinni lýsir Hooke í fyrsta skiptið frumu og er enska heitið cell komið til vegna þess að honum þótti lögum og útlit frumunnar minna á herbergi munka í klaustrum, cellula. Sama ár og bók hans kom út tók hann stöðu prófessors í rúmfræði við Gresham-háskóla. Hooke var helsti aðstoðarmaður hins fræga arkitekts Christopher Wren og átti þátt í hönnun Monument, Hinnar konunglegu athugunarstöð við Greenwich, Bethlem-sjúkrahússins o.fl. Robert dó árið 1703, 68 ára að aldri.

Breskir eðlisfræðingar
Breskir efnafræðingar
Breskir arkitektar
Hallgerður Gísladóttir

Hallgerður Gísladóttir (f. í Seldal í Norðfjarðarhreppi 28. september 1952, d. í Reykjavík. 1. febrúar 2007) var íslenskur sagnfræðingur og þjóðfræðingur. Foreldrar hennar voru Gísli Friðriksson bóndi í Seldal og Sigrún Dagbjartsdóttir húsfreyja. Hallgerður varð stúdent frá Menntaskólanum í Reykjavík 1974, nam mannfræði og sögu við Manitóbaháskóla í Winnipeg í Kanada 1974-75, tók B.A. próf í sagnfræði við Háskóla Íslands árið 1981 og lauk þaðan cand. mag prófi 1991.

Hallgerður starfaði lengst af við þjóðháttadeild Þjóðminjasafns Íslands, varð deildarstjóri hennar 1995 og síðar fagstjóri þjóðháttasafns. Sérgrein hennar var íslensk matargerð og hefðir henni tengdar. Árið 1999 kom út bók hennar, Íslensk matarhefð. Bókin er aðalrit Hallgerðar og hlaut viðurkenningu Hagþenkis og var tilnefnd til Íslensku bókmenntaverðlaunanna þegar hún kom út. Hallgerður sá um fjölmarga þætti í útvarpi og sjónvarpi um matarhætti og skyld efni. Hún stundaði einnig rannsóknir á manngerðum hellum og skrifaði ásamt Árna Hjartarsyni og Guðmundi J. Guðmundssyni bók um  manngerða hella 1983. Hallgerður var ljóðskáld og birti verk sín í tímaritum en sendi einnig frá sér ljóðabók árið 2004.

Eiginmaður Hallgerðar var Árni Hjartarson jarðfræðingur. Þau eignuðust þrjú börn, Sigríði (1975-1997), Guðlaug Jón (1979) og Eldjárn (1983).

Bækur 
 Hvað er á seyði? Eldhúsið fram á okkar daga. Sýning í Bogasal Þjóðminjasafns Íslands maí-október 1987. Sýningarskrá, 30 bls. (The Icelandic kitchen from the time of settlement to the 20th century).
 Eldamennska í íslensku torfbæjunum.  Byggðasafn Skagfirðinga 2000. (Cooking in Icelandic turf houses).
 Íslensk matarhefð. Mál og menning/Þjóðminjasafn Íslands 1999. (Icelandic culinary tradition).
 Ásamt Árna Hjartarsyni og Guðmundi J. Guðmundssyni. Manngerðir hellar á Íslandi. Reykjavík, Menningarsjóður 1991. (Man made caves in Iceland).
 Ásamt Helga Skúla Kjartanssyni. Lífið fyrr og nú : stutt Íslandssaga. Freydís Kristjánsdóttir teiknaði myndir.  1998. (A short Icelandic history for children).
 Í ljós. (Ljóð). Bókaútgáfan Salka, 2004.

Í ritstjórn eða ritnefnd
 Dagamunur gerður Árna Björnssyni sextugum 16. janúar 1992.  Reykjavík 1992.
 Dagbók Íslendinga. Mál og menning, Reykjavík 1999.
 Kvennaslóðir. Afmælisrit til heiðurs Sigríði Erlendsdóttur sjötugri. Reykjavík 2001.
 Í eina sæng. Íslenskir brúðkaupssiðir. Rit Þjóðminjasafns Íslands 4. Reykjavík 2004.

Tenglar 
 Tjarnarplásturinn

Heimildir 
  
  

Íslenskir þjóðfræðingar

Íslenskar konur
Manngerðir hellar á Íslandi

Manngerðir hellar eru göng eða hvelfingar sem menn hafa holað í hart eða hálfhart berg. Á Suðurlandi allt frá Ölfusi og austur í Mýrdal eru manngerðir hellar víða á bæjum. Vitað er um meira en 170 hella á þessum slóðum og eru sumir þeirra ævagamlir. Í öðrum landshlutum eru manngerðir hellar nánast óþekktir.  Hellarnir voru jafnan taldir til hlunninda, enda traustari og viðhaldsbetri hús en þau sem hlaðin voru úr torfi og grjóti. Til eru hellar sem gegna sínu gamla hlutverki enn í dag sem fjárhús, hlöður eða geymslur, en víðast hafa þeir lotið í lægra haldi fyrir járnbentri steinsteypu nútímans. Þegar hætt er að nota þá hnignar þeim ört eins og öðrum byggingum sem svo fer um. Nú eru síðustu forvöð eru að skoða og rannsaka marga þessara hella. Oftar en ekki er aldur þeirra gleymdur og nafn byggingameistarans týnt, aðeins er vitað, að hellarnir hafa gegnt hlutverki sínu um mannsaldra. Umdeildar kenningar hafa verið settar fram um tengsl þeirra við dvöl papa á landinu fyrir landnám norrænna manna. Blæja dulúðar hvílir því yfir hellunum. Í mörgum þeirra eru gamlar veggjaristur, fangamörk, ártöl, krossmörk, búmerki og jafnvel rúnir. Þekktustu manngerðir hellar á Íslandi eru Hellnahellir í Landsveit, Ægissíðuhellar við Rangá og Rútshellir undir Eyjafjöllum.

Heimildir 
 

Mannvirki á Íslandi
Fenway Park

Fenway Park er heimavöllur Boston Red Sox, hafnaboltafélags sem leikur í MLB. Leikvangurinn er elstur allra í MLB deildinni, en hann opnaði árið 1912 og hefur verið heimavöllur Red Sox frá upphafi. Á vellinum hafa verið haldnar 9 World Series keppnir; árin 1912, 1915, 1916, 1918, 1946, 1975, 1986, 2004 og 2007. Boston Red Sox hafa unnið 7 World Series keppnir, síðast árið 2007.

Uppselt hefur verið á hvern einasta heimaleik Red Sox frá 15. maí árið 2003. Árið 2008 varð uppselt á 456. leikinn í röð og þar með var sett nýtt met í bandarískum hafnabolta.

Íþróttamannvirki í Boston
.nf

.nf er þjóðarlén Norfolkeyju.

Tenglar
 Whois upplýsingar hjá IANA

nf

sv:Toppdomän#N
.nc

.nc er þjóðarlén Nýju-Kaledóníu.

Tenglar
 Whois upplýsingar hjá IANA

nc

sv:Toppdomän#N
.ne

.ne er þjóðarlén Níger.

Tenglar
 Whois upplýsingar hjá IANA

ne

sv:Toppdomän#N
.ni

.ni er þjóðarlén Níkaragva.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

ni

sv:Toppdomän#N
.np

.np er þjóðarlén Nepal.

Tenglar
 Whois upplýsingar hjá IANA

np

sv:Toppdomän#N
.nu

.nu er þjóðarlén Niue.

Tenglar
 Whois upplýsingar hjá IANA

nu
.nz

.nz er þjóðarlén Nýja Sjálands.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

nz

sv:Toppdomän#N
.om

.om er þjóðarlén Óman.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

om

sv:Toppdomän#O
.pa

.pa er þjóðarlén Panama.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

pa

sv:Toppdomän#P
.pf

.pf er þjóðarlén Frönsku Pólýnesíu.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

pf

sv:Toppdomän#P
.pg

.pg er þjóðarlén Papúa Nýju-Gíneu.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

pg

sv:Toppdomän#P
.pm

.pm er þjóðarlén Sankti Pierre og Miquelon.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

pm

sv:Toppdomän#P
.pn

.pn er þjóðarlén Pitcairn.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

pn

sv:Toppdomän#P
.pr

.pr er þjóðarlén Púertó Ríkó.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

pr

sv:Toppdomän#P
.ps

.ps er lén Heimastjórnarsvæðis Palestínumanna.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

ps

he:סיומת אינטרנט#טבלת סיומות המדינות
sv:Toppdomän#P
.pt

.pt er þjóðarlén Portúgals.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

pt

sv:Toppdomän#P
.py

.py er þjóðarlén Paragvæ.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

py

sv:Toppdomän#P
.qa

.qa er þjóðarlén Katar.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

qa

sv:Toppdomän#Q
.re

.re er þjóðarlén Réunion.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

re

sv:Toppdomän#R
.rw

.rw er þjóðarlén Rúanda.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

rw

sv:Toppdomän#R
.sa

.sa er þjóðarlén Sádí Arabíu.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

sa

sv:Toppdomän#S
.sd

.sd er þjóðarlén Súdan.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

sd

sv:Toppdomän#S
.sg

.sg er þjóðarlén Singapúr.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

sg

sv:Toppdomän#S
.sh

.sh er þjóðarlén Sankti-Helenu.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

sh

sv:Toppdomän#S
.sj

.sj er þjóðarlén Svalbarða og Jan Mayen.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

sj

sv:Toppdomän#S
.sn

.sn er þjóðarlén Senegal.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

sn

sv:Toppdomän#S
.sr

.sr er þjóðarlén Súrínam.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

sr

sv:Toppdomän#S
.st

.st er þjóðarlén Saó Tóme og Prinsípe.

Tenglar
 Whois upplýsingar hjá IANA

st

sv:Toppdomän#S
.sv

.sv er þjóðarlén El Salvador.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

sv

sv:Toppdomän#S
Hellnahellir

Hellnahellir á Landi er mestur allra manngerðra hella á landinu. Hann er grafinn í mjúkan sandstein og er nálægt 50 m langur og bæði hár og víður. Hellirinn greinist í þrjá hluta, Heyhelli, Gamlahelli og Göngin. Veggjaristur og fornar hleðslur eru í hellinum. Bærinn Hellar (eða Hellur), þar sem hellirinn er, tekur nafn sitt af manngerðum hellum enda er ekki öðrum hellum til að dreifa á þeim slóðum. Ekki er þó víst að hann heiti eftir Hellnahelli sjálfum. Á Hellum eru tveir aðrir hellar uppistandandi, Lambhellir og Hestahellir. Allir eru hellarnir gamlir og stórir og með góðum forskálum. Í hlaðvarpanum fyrir framan bæinn á Hellum eru tvær lautir sem nefndar eru Kirkjur og eru það augljóslega leifar af hellum sem hafa hrunið. Fátt er vitað um aldur þessa mikla hellis en ljóst er þó að hann hefur orðið til á löngum tíma og á sér a.m.k. þrjú byggingarstig. Veggjaristur í honum segja ekki mikið um aldurinn en sýna þó að hann er a.m.k. frá 17.öld. Sagnir um að hann hafi orðið fyrir tjóni í jarðskjálfta um 1600 benda til enn hærri aldurs. Freistandi er að álykta að bærinn heiti eftir hellinum eða elstu hlutum hans. Sé svo er hellirinn eldri en frá 1332 því bæjarnafnið kemur fyrir í bréfi frá því ári. Raunar er ekkert sem mælir gegn því að hann sé eldri, jafnvel frá landnámsöld. Því hefur verið haldið fram að hann kunni að vera enn eldri og gerður af pöpum fyrir landnám norrænna manna en það er þó ólíklegt.

Heimildir 
 

Hellar á Íslandi
Mannvirki á Íslandi
Fornminjar
Rangárvallasýsla
Mombasa

Mombasa er önnur stærsta borg Kenía á eftir Naíróbí. Hún stendur á Mombasaeyju við strönd Indlandshafs í suðurhluta landsins. Íbúar Mombasa eru rúmlega 915 þúsund talsins (2009). Kilindinihöfn er mikilvæg höfn sem var opnuð 1896 þegar vinna hófst við Úgandajárnbrautina sem liggur frá Mombasa til Úganda. Mombasaflugvöllur er alþjóðlegur flugvöllur.

Borgir í Kenía
Boston Celtics

Boston Celtics er atvinnumannalið í körfubolta frá Boston, Massachusetts. Þeir spila í NBA deildinni í Bandaríkjunum. Alls hefur liðið unnið 17 NBA titla, flest allra liða, en átta þeirra unnu þeir í röð árin 1959-1966. Liðið vann titilinn í fyrsta skipti í 22 ár árið 2008. Síðast mætti það Golden State Warriors í úrslitum 2022.

Þekktir leikmenn
Bill Russell
Robert Parish
Larry Bird
Kevin McHale
Bob Cousy
John Havlicek
Dave Cowens 

Paul Pierce
Kevin Garnett
Ray Allen

Jaylen Brown
Jayson Tatum

Bandarísk körfuknattleiksfélög
Íþróttafélög frá Boston
NBA
Hvanndalabræður

Hvanndalabræður voru þeir Bjarni, Jón og Einar Tómassynir frá Hvanndölum. Bjarni var þeirra elstur og mun hafa verið fæddur um 1588. Jón og Einar voru yngri bræður hans og fæddir eftir 1596. Þeir urðu landsfrægir eftir rannsóknarferð sína til Kolbeinseyjar árið 1616, þegar Jón og Einar voru yngri en tuttugu ára en Bjarni um 28 ára. Guðbrandur Þorláksson biskup á Hólum fékk þá til fararinnar. Tilgangur hennar var að mæla stærð eyjarinnar og afla upplýsinga um þau hlunnindi sem af henni mætti hafa.

Hvanndalir eru lítil dalskora milli Ólafsfjarðar og Héðinsfjarðar. Þar var aðeins einn bær, afar afskekktur. Í Hvanndölum var búið frá því snemma á öldum en lítið er vitað um ábúendur. Í byrjun 17. aldar bjó þar maður að nafni Tómas Gunnlaugsson, faðir þeirra Hvanndalabræðra. Ekkert er vitað um ættir hans eða nafn húsfreyju. Hann lést af slysförum í Hvanndölum 1615. Bjarni drukknaði á Skagafirði 1617, árið eftir Kolbeinseyjarför. Helsta heimild um frægðarför Hvanndalabræðra er kvæðið
Kolbeinseyjarvísur eftir sr. Jón Einarsson í Stærra-Árskógi á Árskógsströnd frá árinu 1665. Þá var Einar Tómasson ennþá á lífi.

Heimildir 
  
  

Saga Íslands
Verslunarbankinn

Verslunarbankinn var íslenskur banki í einkaeigu (hlutafélag) sem var stofnaður 4. febrúar 1961. Bankinn var í raun stofnaður utanum rekstur Verzlunarsparisjóðsins sem hafði verið stofnaður 1956 og var orðinn stærsti sparisjóður landsins. Hann var stofnaður af Verslunarráði, Félagi íslenskra stórkaupmanna og Sambandi smásöluverslana.

3. janúar 1990 sameinaðist Verslunarbankinn Útvegsbankanum og Iðnaðarbankanum og myndaði Íslandsbanka „hinn síðari“.

Íslenskir bankar
Papar

Papar voru samkvæmt íslenskum sagnariturum, írskir/skoskir einsetumenn eða munkar sem settust að í eyjum og útskerjum Atlantshafsins og á Íslandi áður en landið byggðist af norrænum mönnum. Frægasta heimild um veru þeirra á Íslandi er Íslendingabók Ara fróða Þorgilssonar.

Samkvæmt Íslendingabók voru Papar á Íslandi fyrir landnám norrænna manna. Þeir eru þar sagðir hafa yfirgefið Ísland vegna þess að norrænir menn settust hér að „því at þeir vildu eigi vera hér við heiðna menn“. Engar fornleifar hafa fundist sem benda til um heimsóknir þessara írsku munka svo að það er fátt við að styðjast nema sannleiksgildi Íslendingabókar. Nokkur örnefni, einkum suðaustanlands, tengjast pöpum, til dæmis Papey, Papós og Papbýli. Steinristur í hellum á Suðurlandi og Vestmannaeyjum hafa verið sagðar frá pöpum, en fyrir því eru engar sannanir. 

Svo segir í Íslendingabók um Papa:

Í þann tíð var Ísland viði vaxit á milli fjalls ok fjöru. Þá váru hér menn kristnir, þeir er Norðmenn kalla Papa, en þeir fóru síðan á braut, af því at þeir vildu eigi vera hér við heiðna menn, ok létu eftir bækr írskar ok bjöllur ok bagla. Af því mátti skilja, at þeir váru menn írskir. .

Tilvísanir

Tenglar 
 Vangaveltur um veru og vist Papa á Íslandi; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1985
 Kollafirðir og Kollabúðir; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1956

Saga Íslands
Hreinlæti

Hreinlæti er það að vera hreinlátur, sem er að þvo eigin líkama með sápu, þrífa fatnað sinn og í kringum sig með þar til gerðum amboðum. Venjulega er hreinlæti til að koma í veg fyrir myndun sýkla eða óværu (s.s. lús í hári) og til að auka vellíðan.

Tenglar 
 „Hreinlæti og þrifnaður fyrrum“, Lesbók Morgunblaðsins 1976

Hreinlæti
Knut Hamsun

Knut Hamsun (fæddur: Knud Pedersen) (4. ágúst 1859 - 19. febrúar 1952) var norskur rithöfundur sem hlaut Nóbelsverðlaunin í bókmenntum 1920. Hann hafði mikil áhrif á Norðurlöndum, Rússlandi og víðar með einföldum, en áhrifamiklum ritstíl sínum. Hamsun er frægastur fyrir bækur sínar: Gróður jarðar, Pan og Sult.

Tenglar 
 Hundrað ára afmæli Hamsuns; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1959
 Knut Hamsun; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1962
 Knut Hamsun var óviðjafnanlegur snillingur stíls og máls; grein í Morgunblaðinu 1952
 Togstreitan milli ástar konunnar og starfs mannsins; grein í Morgunblaðið 1954
Erlendir
 Knut Hamsun Online

Hamsun, Knut
Hamsun, Knut
Varúlfur

Varúlfur (einnig nefnt vargúlfur eða upphaflega mynd orðsins verúlfur) er þjóðsagnavera. Orðið merkir bókstaflega mannúlfur og á við mann, sem getur brugðið sér í úlfslíki eða haft hamskipti að sér óviljandi og þá oft vegna einhvers konar álaga. Varúlfar eru algengt minni í bókmenntum og kvikmyndum.

Tenglar 
 Varúlfur; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1968

Þjóðsagnaverur
Þjóðsögur
.tc

.tc er þjóðarlén Turks- og Caicoseyja.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

tc

sv:Toppdomän#T
.td

.td er þjóðarlén Tsjad.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

td

sv:Toppdomän#T
.tf

.tf er þjóðarlén Frönsku suðlægu landsvæðanna.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

tf

sv:Toppdomän#T
.tk

.tk er þjóðarlén Tókelá.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

tk

sv:Toppdomän#T
.tl

.tl er þjóðarlén Austur-Tímor.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

tl

sv:Toppdomän#T
.tn

.tn er þjóðarlén Túnis.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

tn

sv:Toppdomän#T
.to

.to er þjóðarlén Tonga.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

to

sv:Toppdomän#T
.tp

.tp er þjóðarlén Austur-Tímor. Það er enn í notkun þótt opinbera þjóðarlénið fyrir Austur-Tímor hafi orðið .tl þegar landið fékk sjálfstæði 2002. .tl var þó ekki notað af neinum fram til ársins 2005.

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

tp

sv:Toppdomän#T
.tw

.tw er þjóðarlén Lýðveldisins Kína (Tævan).

Tenglar 
 Whois upplýsingar hjá IANA

tw

sv:Toppdomän#T
Höggmyndalist

Höggmyndalist er sú listgrein að höggva (hlutbundna eða óhlutbundna) mynd úr steini eða öðru hörðu efni, gera t.d. líkan úr marmara eða styttu úr bronsi. 

 Orðasaga 
Áður en orðið myndhöggvari var myndað í íslensku, voru þeir sem stunduðu höggmyndalist stundum nefndir bíldhöggvarar og var það orð myndað að danskri fyrirmynd. Bíldhöggvari var þó oftast haft um myndskera, þ.e.a.s. þá sem fást við útskurð mynda.
Höggmyndalist er einnig nefnt skúlptúr (af latínu sculptura) eða plastísk list. Það er að segja listaverk sköpuð í þrívídd.
Þjórsárhraunið mikla

Þjórsárhraunið mikla er stærsta hraun á Íslandi bæði að flatarmáli og rúmmáli og stærsta hraun sem vitað er um að komið hafi upp í einu gosi á jörðinni á nútíma (þ.e. frá lokum síðasta jökulskeiðs fyrir um 11500 árum). Hraunið rann milli Heklu og Búrfells og niður farveg Þjórsár og yfir láglendið á Skeiðum og Flóa og um 1 km út í sjó. Það tilheyrir flokki hrauna sem nefnast Tungnárhraun. Hraunið er helluhraun úr stórdílóttu basalti. Það kom upp í eldstöðvum á Veiðivatnasvæðinu fyrir 8600 árum (um 6600 f. Kr.). Eldstöðvarnar eru horfnar undir yngri gosmyndanir og á um 70 km löngum kafla niður með Tungná og Þjórsá er hraunið nær alstaðar hulið yngri hraunum. Gloppubrún á Landi myndar framjaðar þessa yngra hraunaflæmis en þar fyrir neðan þekur Þjórsárhraunið miklar víðáttur í Landsveit og Gnúpverjahreppi, á Skeiðum og í Flóa. Þjórsá og Hvítá/Ölfusá streyma niður með jöðrum hraunsins að austan og vestan. Þjórsárhraunið myndar ströndina milli Þjórsár- og Ölfusárósa. Sjór virðist hafa staðið 15 m lægra er hraunið rann en hann gerir nú. Við hækkandi sjávarborð hefur sjórinn flætt inn yfir hraunjaðarinn sem nú liggur neðansjávar mörg hundruð metra úti fyrir ströndinni. Selfoss, Eyrarbakki og Stokkseyri standa á Þjórsárhrauni. Þykkt hraunsins er víða 15-20 m og um 40 m þar sem það er þykkast. Flatarmálið er áætlað um 970 km² og rúmtakið um 25 km³. Þjórsárhraunið er gert úr dílabasalti þar sem stórir ljósir feldspatdílar sitja í dökkum fínkorna grunnmassa. Gossprungan var á hálendinu 130 km frá sjó á milli Þórisvatns og Veiðivatna. Ekki er vitað nákvæmlega hvar hún var né hversu löng hún var.
Hraunjaðarinn er nú marbakki undan Stokkseyri og Eyrarbakka. Þjórsárhraun þekur landsvæðið milli Ölfusár og Þjórsár en það er víða hulið þykku jarðvegslagi. Víða í hrauninu eru dældir og bollar sem kallaðar eru dælur. Þó að hraunið sé víðast hulið þykku jarðvegslagi þá má sums staðar enn sjá hraunið, t.d. í Stokkseyrarfjöru og  við Búðafoss en hann  steypist fram af hraunbrúninni.

Heimildir 
 Árni Hjartarson 1988: „Þjórsárhraunið mikla - stærsta nútímahraun jarðar“. Náttúrufræðingurinn 58: 1-16.
 Árni Hjartarson 1994: „Environmental changes in Iceland following the Great Þjórsá Lava Eruption 7800 14C years BP“. Hjá J. Stötter og F. Wilhelm (ritstj.) Environmental Change in Iceland (Munchen): 147-155.
 Árni Hjartarson 2011: Víðáttumestu hraun Íslands. Náttúrufræðingurinn 81, 37-48.
 Elsa G. Vilmundardóttir 1977: Tungnárhraun, jarðfræðiskýrsla. OS ROD 7702, 156 bls. + kort.

Tenglar 
 Hið mikla Þjórsárhraun; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1951
 Þjórsárver

Árnessýsla
Hraun á Íslandi
Kevin Garnett

Kevin Maurice Garnett (f. 19. maí 1976 í Mauldin, Suður Karólínu) er bandarískur fyrrum körfuknattleiksmaður sem spilaði í NBA deildinni. Hann er 2,11 metra hár  og spilaði sem kraftframherji. Hann lék með Minnesota Timberwolves árin 1995-2007 en var skipt til Boston Celtics sumarið 2007 þar sem hann vann titil árið 2008. Hann spilaði með Brooklyn Nets frá 2013-2015 áður en hann kláraði ferilinn með Minnesota árið 2017. Garnett er 18. stigahæsti leikmaður NBA frá upphafi.

Tenglar 
 NBA.com - Player Statistics: Kevin Garnett

Garnett, Kevin