alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Sjónbeinandi

Sjónbeinandi í bókmenntaverki er sá sem beinir sjónum lesandans að einhverju. Í fyrstu persónu frásögn er sá sem mælir, sögumaður, einatt sjónbeinandi. Ef frásögnin er í endurliti þar sem sögumaður lítur yfir farinn veg og segir frá sjálfum sér yngri er sjónbeinandinn þó persónan eins og hún var þegar atburðirnir gerðust. Í þriðju persónu frásögnum kann svo vitundarmiðjan að vera sjónbeinandinn meðan sá sem talar í þriðju persónu er sögumaður.

Sjá einnig
 Sjónbeining

Bókmenntahugtök
Brian Molko

Brian Molko (fæddur 10. desember 1972) er söngvari og gítarleikari bresku hljómsveitarinnar Placebo. Brian, sem er tvíkynhneigður, er hálfur bandaríkjamaður og hálfur skoti.

Fyrir utan tónsmíðarnar er hann meðal annars þekktur fyrir að koma oft fram sem dragdrottning á tónleikum.

Tenglar 
Síða allmusic um Brian Molko
Tilvitnanir eftir Brian Molko á Wikiquote

Breskir tónlistarmenn
Þingvellir

Þingvellir eru flatir, grasi grónir vellir norðan við Þingvallavatn á bökkum Öxarár, sem rennur eftir völlunum út í Þingvallavatn, sem er stærsta náttúrulega stöðuvatn á Íslandi. Þjóðgarður var stofnaður árið 1928 og nær hann yfir Þingvelli og nánasta umhverfi þeirra. Í Öxará er Öxarárfoss, þar sem áin steypist ofan í Almannagjá. Rennur áin síðan eftir gjánni og svo út úr henni og niður á vellina. Almannagjá er sprunga við vestanverða sigdældina á milli úthafsflekanna tveggja sem Ísland liggur á.

Þingvellir eru einn af mikilvægustu stöðunum í íslenskri sögu. Alþingi var stofnað á Þingvöllum árið 930 og kom þar saman árlega allt fram til ársins 1798. Það var árið 999 eða 1000 sem lögsögumaðurinn Þorgeir Ljósvetningagoði lagðist undir feld og lýsti Íslendinga í kjölfarið kristna.

Það var einnig á Þingvöllum sem Íslendingar lýstu yfir sjálfstæði þann 17. júní 1944. Þangað hafa margir íslenskir listamenn sótt innblástur sinn, til dæmis Jóhannes Kjarval. 

Skammt frá Þingvallakirkju er svokallaður þjóðargrafreitur, þar sem Jónas Hallgrímsson og Einar Benediktsson eru grafnir.

Tengt efni 
 Þingvallanefnd
 Fornleifarannsóknir á Þingvöllum
 Silfra

Tengill 
 Thingvellir.is
 Lög um friðun Þingvalla; af Alþingi.is
 Dagstund á Þingvöllum; grein í Þjóðviljanum 1974
 Þjóðkirkjan og þjóðgarðurinn; grein í Morgunblaðinu 2001

 
Heimsminjar á Norðurlöndum
Íslenskir þjóðgarðar
Tónlist

Tónlist er listgrein þar sem tjáningarmiðillinn er hljóð og þögn. Helstu þættir tónlistar eru tónhæð (sem stjórnar lagi og samhljómi), taktur, hljóðstyrkur, og hljóðbylgjueiginleikar tóna og áferð tónlistarinnar.

Mismunandi skilgreiningar tónlistar 
Tónlist sem hljóð: Algengasta skilgreining tónlistar, sem runa hljóða og þagna sem raðað er upp á listrænan máta, hefur verið notuð síðan seint á 19. öld þegar fyrst var farið að rannsaka tengslin milli hljóða og skynjana.

Tónlist sem upplifun: Önnur algeng skilgreining tónlistar heldur því fram að tónlist verði að vera falleg eða melódísk. Þessi skilgreining hefur verið notuð til þess að halda því fram að sumar tegundir raðaðra hljóðruna séu ekki tónlist, en að aðrar séu það. Vegna þess hversu misjafn smekkur fólks á tónlist er milli menningarsvæða og tímabilia er þessi skoðun neydd til þess að taka upp ögn breiðari sjónarmið, þar sem að sagt er að tónlist þróist með tíma og þjóðfélagi. Þessi skilgreining var öllum öðrum algengari á 18. öld, en á því tímabili hélt Mozart því meðal annars fram að „Tónlist má aldrei gleyma sér, og má aldrei hætta að vera tónlist.“

Tónlist sem flokkur skynjunar: Sjaldgæfari þykir hin skynjunarlega skilgreining tónlistar, þar sem því er haldið fram að tónlist sé ekki eingöngu hljóð, eða skynjun hljóða, heldur aðferð sem að skynjanir, aðgerðir og minningar raðast eftir. Þessi skilgreining hefur haft töluverð áhrif á sálarfræði, sem leitast við að finna þau svæði heilans sem að sjá um að vinna úr og muna mismunandi þætti tónlistarupplifunar. Þessi skilgreining myndi fela í sér dans. 

Tónlist sem félagslegt fyrirbæri: Póstmódernískar kenningar halda því fram að tónlist, eins og aðrar listgreinar, sé skilgreint fyrst og fremst út frá félagslegu samhengi. Samkvæmt þessu telst til tónlistar hvað það sem fólk vill telja til tónlistar - hvort sem það er stundarþögn, skilgreind hljóð eða mikilfengleg hljóðræn framsetning. Frægt þykir tónverk samið af John Cage, 4' 33" í þessu samhengi - en sú tónsmíð samanstóð af 4 mínútum og 33 sekúndum af þögn.

Vegna þess hversu misjafnar þessar skilgreiningar eru falla til mjög mörg form af tónlist. Rannsóknir á titringi og hljómburði, sálfræðilegar rannsóknir á tónlist, rannsóknir á tónfræði, sögu tónlistar, meðtöku tónlistar, tónlistarstefnur eftir þjóðfélögum og svo framvegis.

Tónfræði 
 Hljóðbylgjur
 Nótur
 Titringur
 Tónfræði
 Tónstigi

Tónlistarmenn 
 Listi yfir íslenska tónlistarmenn
 Listi yfir íslenskar hljómsveitir
 Listi yfir hljómsveitir

Tengt efni 
 Tónlistarstefna
 Listi yfir tónlistarstefnur

Tenglar 

 Áhrif tónlista á heilann; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1998
 Íslensk tónlist
 Glatkistan - vefur um íslenska tónlist
Frumþáttun

Frumþáttun er þáttun, sem felst í að finna alla frumþætti heiltölu, þ.e. allar frumtölur, sem ganga upp í tölunni.

Til að frumþátta tölu, þá er deilt með öllum frumtölum minni en kvaðratrót tölunnar. Ef heil tala kemur út úr einhverri deilingunni, þá er haldið áfram að deila í niðurstöðuna þangað til ekki er hægt að fá heila tölu. Ef engin heil tala kemur út úr deilingunni, þá er talan frumtala.

Samsettar tölur eru allar þær tölur sem eru margfeldi af 2 eða fleiri frumtölum.

Dæmi um frumþáttun

Talan 24
24/2 = 12

12/2 = 6

6/2 = 3

3/2 = 1,5 (ekki heil tala)

3/3 = 1

Frumþættir tölunnar 24 eru því 2, 2, 2 og 3.

Talan 1092
B
765/2 = 382,5 (ekki heil tala)

765/3 = 255

255/3 = 85

85/3 = 28,33 (ekki heil tala)

85/5 = 17

17 er frumtala

Frumþættir tölunnar 765 eru því 3, 3, 5 og 17.

Stærðfræði
Talnafræði
Íslendingaþættir

Íslendingaþættirnir eru stuttar frásagnir af Íslendingum, flestar líklega frá 13. öld.

Listi yfir Íslendingaþætti 

Arnórs þáttur jarlaskálds 
Auðunar þáttur vestfirska 
Bergbúa þáttur
Bolla þáttur Bollasonar
Brandkrossa þáttur
Brands þáttur örva
Draumur Þorsteins Síðu-Hallssonar
Egils þáttur Síðu-Hallssonar
Einars þáttur Skúlasonar
Gísls þáttur Illugasonar
Gull-Ásu-Þórðar þáttur
Gunnars þáttur Þiðrandabana
Halldórs þáttur Snorrasonar hinn fyrri
Halldórs þáttur Snorrasonar hinn síðari
Hrafns þáttur Guðrúnarsonar
Hreiðars þáttur
Hrómundar þáttur halta
Íslendings þáttur sögufróða
Ívars þáttur Ingimundarsonar
Kumlbúa þáttur
Mána þáttur skálds
Odds þáttur Ófeigssonar
Orms þáttur Stórólfssonar
Ófeigs þáttur
Óttars þáttur svarta
Sneglu-Halla þáttur
Stefnis þáttur Þorgilssonar
Stjörnu-Odda draumur
Stúfs þáttur hinn meiri 
Stúfs þáttur hinn skemmri 
Svaða þáttur og Arnórs kerlingarnefs
Sörla þáttur
Vöðu-Brands þáttur
Völsa þáttur
Þiðranda þáttur og Þórhalls
Þorgríms þáttur Hallasonar
Þorleifs þáttur jarlsskálds (stundum kallaður Þorleifs þáttur jarlaskálds)
Þormóðar þáttur
Þorsteins þáttur Austfirðings
Þorsteins þáttur forvitna
Þorsteins þáttur Síðu-Hallssonar
Þorsteins þáttur skelks
Þorsteins þáttur stangarhöggs
Þorsteins þáttur sögufróða
Þorsteins þáttur tjaldstæðings
Þorsteins þáttur uxafóts
Þorvalds þáttur tasalda
Þorvalds þáttur víðförla
Þorvarðar þáttur krákunefs 
Þórarins þáttur Nefjólfssonar 
Þórarins þáttur ofsa
Þórarins þáttur stuttfeldar
Þórhalls þáttur knapps
Ögmundar þáttur dytts
Ölkofra þáttur

Listar tengdir Íslandi
!
Íslenskar bókmenntir

Íslenskar bókmenntir eru stór þáttur í íslenskri menningu og í sjálfsmynd íslensku þjóðarinnar. Þetta er meðal annars vegna hinna heimsþekktu Íslendingasagna, sem voru líklega ritaðar á 12. öld og hins vegar þess að það þótti einstakt að svo rithöfundur frá fámennri þjóð fengi Nóbelsverðlaun þegar Halldór Laxness fékk þau árið 1955. Bókmenntir hafa því sögulega haft merkann sess í sögu Íslands. Á 19. og á fyrri hluta 20. aldar bar mikið á lestrarfélögum á Íslandi þar sem fólk deildi bókum en þörf var á þeim vegna þess hversu strjálbýlt landið var.

Bókaútgáfa í dag einkennis að miklu leyti af „jólabókunum”, svokölluðu en bækur eru vinsæl jólagjöf og mest kemur út af bókum á Íslandi stuttu fyrir jólin. Á ársgrundvelli veltir íslensk bókaútgáfa um 4,6 milljörðum króna. Fimm stærstu bókaútgefendurnir eru með um helming markaðshlutdeild en það eru Forlagið, Bjartur & Veröld, Bókaútgáfan Salka, Uppheimar og Bókafélagið.

Listi yfir íslenskar bókmenntir

Landnámsöld 
Hávamál
Völuspá

Miðaldir 
Gylfaginning
Heimskringla
Íslendingabók Ara fróða
Íslendingasögurnar
Íslendingaþættir
Passíusálmarnir

Tilvitnanir

Tenglar 

 Íslenskur bókmenntavefur
 Landsbókasafn Íslands

Íslenskar bókmenntir
Kopar

Kopar (eða eir) er frumefni með efnatáknið Cu og sætistöluna 29 í lotukerfinu.

Almennir eiginleikar 
Kopar er rauðleitur málmur með mikla raf- og varmaleiðni (af hreinum málmum við stofuhita hefur einungis silfur meiri rafleiðni). Kopar er að líkindum sá málmur sem mannkynið hefur lengst haft í notkun. Fundist hafa tilbúnir hlutir úr kopar sem taldir eru vera frá um 8700 f.Kr. Kopar finnst í margvíslegu málmgrýti, en einnig sums staðar í hreinu formi.

Á tímum Forn-Grikkja var málmurinn þekktur undir nafninu khalkos. Á tíma Rómverja varð hann svo þekktur sem aes Cyprium (aes er almennt latneskt orð yfir koparmálmblöndur eins og brons og aðra málma og mikið af kopar var unnið úr námum á Kýpur). Heitið var einfaldað yfir í cuprum og þaðan, með breytingum, yfir í íslenska orðið kopar.

Notkun 
Kopar er þjáll og sveigjanlegur og er notaður mikið í vörur eins og:
 Koparvír.
 Pípulagnir úr kopar.
 Hurðarhúna og aðra húsmuni.
 Styttur: Í Frelsisstyttunni eru til dæmis 81,3 tonn af kopar.
 Rafsegulstál.
 Hreyfla, þá sérstaklega rafmagnshreyfla.
 Gufuvélar.
 rafliða, safnteina og rofa.
 Rafeindalampa, bakskautslampa, og örbylgjuvaka í örbylgjuofnum.
 Bylgjuleiðara fyrir örbylgjur.
 Samrásum, en í þeim hefur færst í vöxt að áli sé skipt út fyrir kopar sökum betri leiðni kopars.
 Mynt. Íslensku 5 og 10 krónu myntirnar eru 0,2% kopar. 
 Eldunarvörur eins og steikarpönnur.
 Flestan borðbúnað (hnífar, gafflar og skeiðar innihalda kopar (nikkelsilfur)).
 Sterlingsilfur, ef það á að notast í borðbúnað, verður það að innihalda nokkur prósent af kopar.
 Leirglerung og til að lita gler.
 Hljóðfæri, þá sérstaklega látúnshljóðfæri.

Sjá einnig 
 Spanskgræna

Frumefni
Hliðarmálmar
Ljóshraði

Ljóshraði í lofttæmi er nákvæmlega 299.792.458 metrar á sekúndu sem er tæplega 1.080.000.000 km/klst. Til viðmiðunar er þægilegt að hugsa til þess að ljósið er u.þ.b. 133 millisekúndur að ferðast hringinn í kringum jörðina, rúmlega 1,5 sekúndur að fara fram og til baka á milli jarðar og tungls og um 8,3 mínútur að ferðast frá Sólu til Jarðar. Hraði þessi er skilgreining, en ekki mæling, þar sem að lengd metrans er reiknuð út frá hraða ljóssins, en ekki öfugt. Ljóshraðinn á sitt eigið tákn í eðlisfræðinni sem er .

Yfirlit 
Allar rafsegulbylgjur, þar á meðal ljós, ferðast með föstum hraða í tómarúmi - svokölluðum ljóshraða en hann breytist ef bylgjan ferðast um efni. Þetta er náttúrulegur fasti táknaður með  (frá Latínu „celeritas“ sem þýðir hraði). Allar mælingar á hraða ljóssins í lofttæmi munu gefa sama gildið, sama í hvaða viðmiðunarramma (hnitakerfi) viðkomandi er eða á hvaða hraða hann er. Ef upplýsingar gætu ferðast hraðar en  í einum viðmiðunarramma þá væri orsakalögmálið brotið, þar sem einn viðmiðunarrammi gæti fengið upplýsingarnar áður en þær hefðu verið sendar af stað. Slíkt brot á orsakalögmálinu hefur aldrei verið mælt.

Skv. núverandi skilgreiningu (síðan 1983) er ljóshraðinn
  = 299.792.458 metrar á sekúndu.
Þetta er u.þ.b. 3 × 108 metrar á sekúndu, eða um 30 sentimetrar á nanósekúndu. Gildi  skilgreinir rafsvörunarstuðul () og segulsvörunarstuðul lofttæmis () í SI kerfinu sem

.
Þessir fastar koma fram í jöfnum Maxwells sem lýsa rafsegulfræði.

Skilgreining á metranum 
Þar sem ljóshraðinn í tómarúmi er fasti er þægilegt að skilgreina lengd út frá því hversu langt rafsegulbylgja ferðast í tómarúmi á ákveðnu tímabili. Árið 1983 var metrinn endurskilgreindur sem sú vegalengd sem ljósið fer á einni sekúndu deilt með 299.792.458 eða . Þessi skilgreining er háð því að ljóshraði mælist sá sami í öllum viðmiðunarrömmum.
Þess má geta að oft eru stjarnfræðilegar lengdir mældar í ljósárum, en ljósár er sú vegalengd, sem ljósið fer á einu ári í tómarúmi. Það eru því sem næst 9,46 1015 m.

Eðlisfræði
Hraðamælieiningar
John Wilkins

John Wilkins (1614-1672), biskup í Chester, var breskur dulmálsfræðingur og stofnandi, fyrsti formaður og ritari Royal Society - bresku náttúruvísindasamtakanna. Hann skrifaði talsvert um vísindaleg efni, meðal annars umdeilda ritgerð um hvort líf gæti þrifist á tunglinu.

Hann er meðal ýmiss annars þekktur fyrir að hafa þróað algilt heimspekimál og Real Character stafrófið - atkvæðastafróf þar sem að tákn hvers atkvæðis lítur út eins og lögun tungu, vara og barka mannveru sem að gefur frá sér viðkomandi atkvæði. Einnig skrifaði hann mjög efnismikið rit um dulmálsfræði, þar sem hann safnaði saman og lýsti öllum helstu dulmálum hins þekkta heims.

Bretar
Sveitarfélög Íslands

Sveitarfélög á Íslandi eru svæðisbundnar stjórnsýslueiningar sem sjá um ýmsa þjónustu við íbúa sína á borð við sorphirðu, almenningssamgöngur, rekstur grunnskóla og leikskóla, félagslega aðstoð, þjónustu við fatlað fólk og aldraða o.s.frv. Stjórnir sveitarfélaganna eru kosnar í almennum kosningum meðal íbúanna á fjögurra ára fresti.

Fjöldi sveitarfélaga hefur verið nokkuð breytilegur í gegnum tíðina. Lengst framan af tíðkaðist að laga stærð hreppanna að fólksfjöldabreytingum með því að skipta upp fjölmennum hreppum og sameina þá fámennu. Þeim fjölgaði allnokkuð á seinni hluta 19. aldar og fyrri hluta hinnar 20. í samræmi við fólksfjöldaþróun í landinu. Einnig var algengt að hreppum væri skipt upp vegna ólíkra hagsmuna þéttbýlisstaða og sveita. Flest urðu sveitarfélögin 229 um miðja 20. öld. Frá og með 9. áratugnum var farið að leggja áherslu á sameiningu sveitarfélaga til að auka hagkvæmni í rekstri þeirra og bæta þjónustu.

Eftir sveitarstjórnarkosningar árið 2022 eru sveitarfélög á Íslandi 64, sjá lista yfir þau öll í röð eftir mannfjölda eða flatarmáli.

Sjá einnig allsherjarlista yfir íslensk sveitarfélög fyrr og síðar.

Tengill 
 Upplýsingar um íslensk sveitarfélög hjá Landmælingum Íslands 

Sveitarfélög Íslands
Köngulær

Köngulær (fræðiheiti Araneae) eru ættbálkur áttfættra, hrygg- og vænglausra dýra sem búa til silki. Allar kóngulær framleiða eitur, nema ein ætt sem kallast netjuköngulær. Margar köngulóategundir veiða með því að búa til vefi eða gildrur til höfuðs skordýrum.

Útlit og uppbygging 
Ólíkt skordýrum, en líkt og aðrar áttfætlur, hafa köngulær tvískiptan búk. Höfuð og frambolur eru samvaxin í það sem kallast höfuðbolur, en ekki aðskilin með skoru eins og hjá skordýrum. Þar eru mikilvæg líffæri, svo sem heilinn. Í afturbolnum (latína: abdomen; sem þýðir kviður) er að finna meltingarfærin, öndunarfæri og hjarta og utan á honum er einnig spunavartan. Ytri stoðgrind kóngulóa kallast hamur. Hann er loðinn og er að mestu úr efni sem nefnist kítín. Köngulær hafa hamskipti, sem þýðir að þær þurfa reglulega að leggja af sér stoðgrindina og mynda nýja því hún stækkar ekki með þeim. Stærð köngulóa er breytileg eftir tegundum, en í flestum tilvikum er kvendýrið stærra en karlinn.

Fjöldi augna er oftast átta og eru augun einlinsa — en ekki eins og í mörgum skordýrum, sem eru með fjöllinsa (samsett) augu. Bifhár á fótum greina loftstrauma og önnur hár virka sem bragðskynhár eða annars konar nemar. Einnig hefur köngulóin svokallaða lýrunema, en það eru raufar á fótunum með taugaendum sem nema titring, til dæmis í vef köngulóarinnar.

Köngulær hafa opið æðakerfi, sem þýðir að blóð rennur á milli æða og um sérstök hólf í stað þess að fylgja föstu æðakerfi.

Silkið 
Köngulær framleiða silki og nota það á margan hátt, meðal annars til að spinna vef sem þær veiða í. Slíkar köngulær kallast vefköngulær. Aðrar köngulær, og vefköngulær margar hverjar reyndar líka, nota hann til að ferðast á milli staða og kallast föruköngulær. Köngulær nota líka silkið til að geyma bráð sína í. Þær vefja bráðina inn í sekk og sprauta svo meltingarensímum inn í hann. Síðan sjúga köngulærnar innan úr sekknum. Köngulóarsilki er með sterkustu efnum í heimi, og hefur tíu sinnum meira togþol en stál. Burðargeta eins fermetra væri um 240.000 tonn. Silkið gerir þeim líka kleift að skríða upp veggi. Vegna þess hversu sterkt silki köngulóa er (margfalt sterkara en silki silkiorma) hafa menn lengi reynt að herma eftir uppbyggingu þess. Með því að flytja gen úr köngulóm yfir í erfðaefni geita tókst Nexia Biotech Ltd. að fá geitunar til að framleiða próteinin sem þarf til að smíða vefinn. Þótt tekist hafi að vinna próteinin úr mjólkinni er enn eftir að finna út hvernig á að „púsla“ þessu saman. Takist það verður hægt að framleiða afar sterkt lín sem hægt væri að nota í föt í staðin fyrir nælon og kevlar (efnið sem notað er í skotheld vesti).

Tengt efni 
 Kóngulóafælni
 Krosskönguló, algengasta kónguló á Íslandi

Tenglar 

 Orðútskýringar á vísindavefnum
 Köngulærnar; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1931
erlendir
 Grein um kóngulær á HowStuffWorks.com
Jón hlaupari

Jón Guðmundur Hvammdal Guðlaugsson (3. apríl 1926 – 4. desember 2016) betur þekktur sem Jón „hlaupari“ var íslenskur frjálsíþróttamaður. Árið 1968 var hann fyrsti Íslendingurinn sem hljóp löglegt maraþonhlaup, áður hafði maraþonhlaup verið hlaupið en taldist ekki löglegt þar eð tvo kílómetra vantaði upp á.

Sumarið 1975 hljóp Jón 200 sjómílur sem er um 370 km.   Hann lauk hlaupinu á tæpri viku en heildarhlaupatími hans var rúmlega 37 klukkustundir. Tilefni hlaupsins var útfærsla landhelginnar í 200 sjómílur.

Tilvísanir

Heimild 
 

Íslendingar
Sérvitringar
Hryggleysingjar

Hryggleysingjar
Hryggleysingjar () er flokkur dýra sem hefur ekki hryggjarsúlu, þ.e. eru ekki hryggdýr. Flokkurinn er ekki notaður í nútíma vísindalegri flokkun.
Ósýnilegi bleiki einhyrningurinn

Ósýnilegi bleiki einhyrningurinn er gyðja háðsádeilutrúarbragða og birtist í formi einhyrnings sem er hvortveggja ósýnileg og bleik. Elstu gögn um goð þetta er hægt að rekja aftur til alt.atheism fréttahópsins á Usenet. Svo vitnað sé í spurt og svarað hluta alt.atheism:

ÓBE er Ósýnilegi bleiki einhyrningurinn (blessaðir séu hennar heilögu hófar).
[...]
Eins og flestar gyðjur er hún ósýnileg, og afar hæpið að hún sé til. Samt sem áður er deilt hart um litaraft hennar, lögun og stærð, auk annarra eiginleika tilvistarleysis hennar. Hún skelfur af reiði gagnvart eingyðistrúarmönnum, og treður þá að sögn undir heilögum hófum sínum.

Trúaðir segja að líkt og í öðrum trúarbrögðum sé trúin á Ósýnilega bleika einhyrninginn byggð á vísindum og trú. Vísindum þar sem „hún hljóti að vera ósýnileg, þar sem við sjáum hana ekki“ og trú þar sem „við vitum í hjarta okkar að Ósýnilegi bleiki einhyrningurinn er til“. Þessum rökum er ætlað að vera skopstæling á guðfræðilegum rökum sem liggja að baki margra annarra trúarbragða.

Hugmyndin er að þar sem Einhyrningurinn er ósýnileg er ógerlegt að sanna að hún sé ekki til og ef engin leið er að sanna tilvist hennar, hvernig vitum við þá að hún er bleik og með eitt horn?

Hugmyndin um bleika einhyrninginn gerir einnig at í mótsögnum innan ýmissa trúarbragða. Ekkert getur bæði verið ósýnilegt og haft ákveðinn lit á sama tíma, og má bera það saman við hugmyndir um alvitran eða almáttugan guð, hugmyndir sem hafa verið gagnrýndar fyrir að vera í mótsögn við sjálfar sig. Auk þess hafa gagnrýnendur trúarbragða leitað uppi og fundið kafla í Biblíunni eða Kóraninum sem þeir telja vera í mótsögn við aðra kafla í sömu ritum.

Nafni Ósýnilega bleika einhyrningsins fylgja oft setningar líkt og „Blessaðir séu heilagir hófar hennar“, „Friður sé með henni“, „Megi skuggi aldrei falla á hófa hennar“, „Dýrð sé bleiku faxi hennar“ o.s.frv. Þessum setningum er ætlað að draga dár að blessunum múslima þegar þeir tala um Múhammeð, spámann sinn.

Skylt efni 
 Kirkja hins fljúgandi spagettískrímslis

Tenglar 
 Alt.Atheism FAQ  (Á ensku)
 Institute for Unicorn Research  (Á ensku)

Gyðjur
Grín
Goðsagnaverur
Gervitrúarbrögð
Frumtöluskítandi björninn

Frumtöluskítandi björninn (finnska: Alkulukuja Paskova Karhu) er vefhreyfimynd af birni sem skítur frumtölum. Klippan var búin til af Finna árið 2001. Hún er knúin af vefforritunarmálinu JavaScript og er ætluð til skemmtunar.

Björninn hefur átt talsverðu fylgi að fagna á Internetinu og hefur náð nokkurs konar költstöðu. Gestir á vefsíðu bjarnarins keppast við að finna hæstu frumtöluna sem björnin getur skitið áður en minnið í tölva|tölvunni klárast. Einnig er til spjallrás tileinkuð Frumtöluskítandi birninum og aðrar vefmyndir hafa verið gerðar eftir honum, til dæmis Frumtöluskítandi Goatse.cx maðurinn.

Tenglar 
 Frumtöluskítandi björninn á archive.org

Vefsíður
Einveldi

Þessi grein fjallar um stjórnarfar sem skal ekki ruglast saman við „einvalda“ stak innan stærðfræðinnar.

Einveldi er tegund stjórnarfars þar sem einvaldurinn — oftast konungur — hefur algjör völd til þess að stýra landinu og íbúum þess. Hann er eina uppspretta og trygging laga og réttar og er því ekki sjálfur bundinn af lögum. Einvaldurinn var talinn hafa vald sitt beint frá Guði og þannig hafa ótakmörkuð völd yfir öllum landsmönnum, jafnvel aðlinum.

Saga 

Einveldi var ríkjandi stjórnarfar í mörgum Evrópulöndum á 17.–19. öld og eitt besta dæmið um einveldi er stjórnartíð Loðvíks XIV í Frakklandi. Einveldið varð til úr lénsskipulaginu sem áður var ríkjandi en þar var konungurinn aðeins „fremstur meðal jafningja“ í aðalsstétt. Þótt konungstign héldist að jafnaði innan konungsfjölskyldunnar, var konungur valinn á kjörþingum þar sem æðstu aðalsmenn, greifar eða kjörfurstar kusu konung, oft með fyrirvara um samþykkt einhvers konar réttindaskrár, skattafríðinda og annarra skilyrða sem komu aðlinum til góða. Með einveldinu gekk konungstignin í arf samkvæmt fyrirfram ákveðnum reglum um erfðarétt meðlima konungsfjölskyldunnar.

Öflugri og dýrari herir kölluðu á meiri miðstýringu sem varð til þess að smám saman jukust völd einvalda á kostnað aðalsins. Með aukinni verslun og borgamyndun í Evrópu varð einnig meiri losarabragur á þeim nánu tengslum lénsherra, undirsáta og landseta sem verið höfðu við lýði síðan á miðöldum, þannig að staða lénsveldisins veiktist til muna. Einveldisfyrirkomulagið lagði grundvöllinn að þjóðríkjum Evrópu, og ríkisvald eins og við þekkjum það í dag varð til þegar konungur fór að stjórna þegnum sínum án milligöngu aðalsins, í gegnum ráðherra og embættismenn sem hann skipaði sjálfur.

Með því að konungstignin gekk sjálfkrafa til næsta erfingja konungsins, gátu orðið til konungar sem voru óhæfir til að stjórna. Geðveikir einvaldar eins og Georg III. á Englandi og Kristján VII. í Danmörku gátu valdið miklum vandræðum án þess að nokkur gæti komið í veg fyrir valdatöku þeirra eða sett þá af. Einveldistímabilið einkenndist einnig af valdabaráttu milli aðalsins og borgarastéttarinnar sem kepptust um að ná ítökum í ríkisstjórnum einvaldanna.

Hugmyndin um hið upplýsta einveldi varð til með upplýsingunni á 18. öld og einkenndist af áhuga á umbótum og því að auka borgararéttindi. Eftir frönsku byltinguna og frelsisstríð Bandaríkjanna og eftir að þær lýðræðis- og frelsishugsjónir sem lágu til grundvallar þar fóru að njóta meiri vinsælda lét einveldið á sjá. Kröfur um stjórnarskrá sem væri bindandi grundvöllur laga, óháð konungi, urðu háværar á 19. öld, og að lokum vék einveldið fyrir þingbundnu konungsvaldi í flestum konungsríkjum.

Einveldi á Íslandi 
Á Íslandi var einveldi Danakonungs staðfest með erfðahyllingunni á Kópavogsfundinum árið 1662. Einveldi var svo afnumið í Danmörku 1849 en staða Íslands var óljós fram til stöðulaganna 1871 og má segja að þá hafi einveldið fyrst verið afnumið á Íslandi.

Einveldi samtímans 
Á vorum dögum eru einungis örfá ríki eftir í heiminum sem segja má að búi við einveldi, það eru Brúnei, Esvatíní, Katar, Óman, Sádi-Arabía og Vatíkanið.

Tegundir stjórnarfars
Einveldi
Stjórnmál