alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Tengistafur

Tengistafur (eða bandstafur) er sérhljóð (eða s) á milli orðliða sem er ekki hluti af orðstofni né fallendingu. Helstu tengistafir eru i (eins og í eldiviður), u (eins og í ráðunautur) og s (eins og í leikifimishús).  Venjulega eru samsetningar orða í íslensku með þrennum hætti: Stofnsamsetningar (ráðhús) (fast samsett), eignarfallssamsetningar (ráðsmaður) (laust samsett) og tengistafasamsetningar (ráðunautur).

U-ið í orðunum bekkjunautur og sökunautur er til dæmis tengistafur. Önnur dæmi um tengistafi eru: Ökumaður, linditré, fellibylur, skipulag og hoppukastali.

Tenglar 

 
Málfræði
Lófalestur

Lófalestur (eða handlínaspá ) er það þegar lesið er í lófa til að spá fyrir um framtíðina. Lesið er í línur lófans (söxin), en í lófanum teljast vera þrjár grunnlínur: Hjarta-, höfuð- og ævilínan.

Tengt efni 
 Spilaspá

Tilvísanir

Tenglar 
 Lófalestur; grein í Alþýðublaðinu 1961
 Rýnt í lófa meistaranna; grein í Morgunblaðinu 1977
 Lófi, lófi segðu mér; grein í Vísi 1981
 Ég get sagt fólki hverjir möguleikar þess eru; grein í Morgunblaðið 1978
 Lófalínurnar mótast hjá fóstrinu samtímis heilafrumunum; grein í Alþýðublaðinu 1972
Hljóðavíxl

Hljóðavíxl er hljóðbreyting sem breytir því í hvaða röð fónem birtast í orði. Dæmi um hljóðavíxl er til dæmis corcodilus í staðinn fyrir crocodilus í latínu og hljóðbreytinging í orðinu „viðra“ þegar spurt er hvernig virði í staðinn fyrir að spyrja hvernig viðri í íslensku.

Tengt efni 
 Mismæli
 Kristmennska

Heimildir 

Hljóðkerfisfræði
29er

29er er hraðskreið flatbotna kæna hönnuð af ástralska skútuhönnuðinum Julian Bethwaite og hugsuð sem undirbúningskæna fyrir 49er. Fyrsta eintakið var smíðað árið 1998. 29er er 4,45 metra löng tvímenningskæna með hátt mastur, eina masturstaug og stutt bugspjót fyrir gennaker.

29erXX er ný útgáfa af þessari kænu með sama skrokk en enn stærri seglaflöt og tvöfalda masturstaug.

Tenglar 

 29er.org

Kænur
Snipe

Snipe eða snípa er 15,5 feta (4,7 metra) löng tvímenningskæna hönnuð af bandaríska skútuhönnuðinum William F. Crosby árið 1931. Snipe er með einfaldan seglabúnað, eitt framsegl og stórsegl. Báturinn hefur þróast hægt í gegnum tíðina þannig að eldri bátar úreldast síður.

Kænur
420 (kæna)

420 er 4,2 metra löng tvímenningskæna hönnuð af franska skútuhönnuðinum Christian Maury árið 1958. Báturinn er hannaður fyrir tvo unga siglingamenn samtals 110-130 kg að þyngd. Þessi kæna er notuð sem þjálfunarbátur fyrir 470. Báturinn er stöðugur og þolir siglingu í miklum vindi og öldugangi. 

Árið 2007 tók 29er við af þessari gerð sem tvímenningskæna fyrir ungt fólk á ISAF Youth Worlds-móti Alþjóða siglingasambandsins.

Kænur
Narewka

Narewka er lítið þorp austast í miðhluta Póllands. Íbúar voru 780 árið 2006.

Borgir í Póllandi
O tempora o mores!

O tempora o mores er fræg tilvitnun eftir Cíceró á latínu í ræðum hans gegn Catilinu og er þýtt sem „Hvílíkir tímar! Hvílíkir siðir!“ og er upprunalega útgáfan notuð í lok Erfðahyllingarinnar.

Tengt efni 
 Quousque tandem abutere, Catilina, patientia nostra? („Hversu lengi ætlarðu að misnota þolinmæði okkar, Catalina?“)

Tenglar 

 Allur textinn á latínu á Wikiheimild

Latnesk orðatiltæki
Landsvala

Landsvala (fræðiheiti: Hirundo rustica) er fugl af svöluætt. Landsvalan hefur langa vængi og klofið stél. Hún er dökk að ofan og á höfði, ljós á kviði og með rauða bletti á framhálsi og enni. Landsvalan veðir skordýr á flugi og lifir í Norður-Ameríku, Evrópu, Asíu og Norður-Afríku. Landsvalan er árviss flækingur á Íslandi og hefur gert sér hreiður þar og orpið.

Tilvísanir

Tenglar 
 Svöluhreiður með ófrjóum eggjum; grein í Morgunblaðinu 1960

Svöluætt
Upp

Upp er bandarísk teiknimynd frá árinu 2009 framleidd af Pixar Animation Studios. Kvikmyndin var frumsýnd í Bandaríkjunum 29. maí 2009 og var tíunda kvikmynd Disney-Pixar í fullri lengd. Aðalpersónur eru Carl Fredricksen og Russell.

Leikstjóri myndarinnar er Pete Docter og með aðalhlutverk fara Edward Asner, Christopher Plummer, Jordan Nagai, og Bob Peterson. Framleiðandi er Jonas Rivera. Handritshöfundur eru Bob Peterson og Pete Docter. Tónlistin er eftir Michael Giacchino.

Talsetning

Tilvísanir

Tenglar 
 

Bandarískar kvikmyndir
Disney-kvikmyndir
Kvikmyndir frumsýndar 2009
Solveig Rafnsdóttir

Solveig Rafnsdóttir (um 1470 – um 1562) var síðasta abbadís í nunnuklaustrinu á Reynistað. Hún gerðist nunna þar árið 1493, var vígð abbadís á áttunda degi jóla 1508 og var það þar til klausturlifnaður lagðist af 1551. 

Solveig var af miklum höfðingjaættum. Faðir hennar var Rafn „eldri“ Brandsson lögmaður (um 1420-1483) og móðir hennar var Margrét Eyjólfsdóttir, dóttir Eyjólfs Arnfinnssonar riddara á Urðum. Bróðir Solveigar var Brandur prestur á Hofi í Vopnafirði og síðast príor á Skriðuklaustri. Hrafn faðir Solveigar deildi við Ólaf biskup Rögnvaldsson og var í banni þegar hann lést. Kann að vera að það hafi átt þátt í að Solveig gekk í klaustur.

Hún tók við stjórn klaustursins eftir að Agnes Jónsdóttir abbadís dó 1507 og stýrði því af röggsemi, áttí í ýmsum málaferlum og hélt vel á rétti sínum og klaustursins. Í skrá um eignir klaustursins frá 1525 kemur fram að það átti þá 42 jarðir í byggð og sjö eyðijarðir, 114 nautgripi, 520 kindur og 33 hross.

Þegar klausturlifnaður var lagður af við siðaskiptin voru nunnurnar ekki hraktar á brott, heldur fengu þær að vera áfram á Reynistað meðan þeim entist aldur og haga lífi sínu eins og þær voru vanar. Var þeim sem höfðu umboð klaustursins gert að skyldu að sjá nunnunum fyrir framfærslueyri. Solveig stýrði klaustrinu áfram en hafði þó engin ráð yfir eignum þess. Þessari stöðu hélt hún áfram til dauðadags, sem heimildir greinir á um hvort var 1561, 1562 eða 1563.

Á Þjóðminjasafninu er fágætt altarisklæði frá Skarði á Skarðsströnd. Það er nú mjög slitið og í raun og veru ekki nema svipur hjá sjón móti því, sem hefur verið. Allt er það útsaumað með dýrlingamyndum, og eru á þvi: Þorlákur biskup helgi, St. Benedikt ábóti, St. Egidíus, Olafur helgi, Magnús Eyajarl og St. Hallvarður. Áletrun með nafni er saumuð undir hverja mynd, og efst á klæðinu er leturlína, þar sem stendur:

„abbadis Solve[ig: rafns]dotter i reynenese“.

Er talið fullvíst að það sé Solveig Rafnsdóttir.

Heimildir 
 
 
 Sigríður Gunnarsdóttir: Nunnuklaustrið að Reynistað. Smárit Byggðasafns Skagfirðinga.

Tenglar 
 Hálf tylft helgra manna; grein í Tímanum 1956

Íslenskar abbadísir og príorinnur
Reynistaðarklaustur
Íslendingar á 15. öld
Íslenskar konur á 15. öld
Íslendingar á 16. öld
Íslenskar konur á 16. öld
Fíkjutré Benjamíns

Fíkjutré Benjamíns (eða Waringin-tré) (fræðiheiti: Ficus benjamina) er fíkjutré sem á uppruna sinn að rekja til suður og suðaustur Asíu og Ástralíu. Fíkjutré Benjamíns er þjóðartré Tælendinga. Tréð getur orðið allt að 30 metra hátt við náttúrlegar kringumstæður.

Tilvísanir 

Pottaplöntur
Fíkjutré
Skálmarnes

Skálmarnes er nes við norðanverðan Breiðafjörð. Nesið tilheyrði Múlahrepp til forna, en tilheyrir nú Reykhólahreppi í Austur-Barðastrandarsýslu. Nesið er í laginu eins og þríhyrningur, breitt að sunnanverðu en mjókkar til norðurs. Skálmarfjörður er austan við nesið en Kerlingarfjörður vestan við. Skálmarnesfjall þekur nesið að mestu. Hlíðarnar að vestan og austanverðu eru brattar en undirlendi mest að sunnarverðu.

Búseta 
Um aldir var blómleg byggð á nesinu en föst búseta hefur lagst af. Vegslóði liggur um vestanvert nesið. Vegurinn er afar mjór og erfitt er fyrir bifreiðir að mætast. Vestasti bærinn á nesinu er Fjörður, sem var lengi næst stærsta jörðin í Múlasveit. Næsti bær frá Firði er Deildará, svo Hamar og Ingunnarstaðir. Austasti bærinn á nesinu er Skálmarnesmúli, eða Múli. Jörðin hefur verið höfuðból sveitarinnar og kirkjustaður að fornu og nýju. Búskapur lagðist af á Skálmarnesi í kringum 1980, en flestum bæjarhúsunum er enn haldið við og mannlíf blómlegt yfir sumartímann.

Reykhólahreppur
Nes á Íslandi
Páskaegg

Páskaegg kallast sérstakt skraut, sem er annaðhvort skreytt egg, eða í laginu eins egg og notað er til að fagna páskum eða vorkomu. Í kristni tákna páskaegg tóma steindys Jesús,

Uppruni 

Almennt hafa egg í gegnum tíðina verið tákn um frjósemi og endurfæðingu og voru það löngu fyrir tilkomu kristindómsins. Það að skreyta eggjaskurn er forn siður. Fundist hafa 60 þúsund ára gömul skreytt strútsegg í Afríku sem dæmi. Algengt var að setja skreytt strútsegg og tákngervinga strútseggja úr gulli og silfri í grafir bæði meðal forn Súmera og Egypta fyrir meira en fimmþúsund árum síðan.

Meðal kristinna eru páskaegg rakin til frumkristinna söfnuða í Mesapotamíu þar sem tíðkaðist að rjóða egg til minningar um að blóði krists var úthellt með krossfestingunni. Hin kristna kirkja tók samt ekki formlega upp þann sið að tengja páskaeggin við upprisuna fyrr en 1610 en það gerði Páll páfi V.

Þótt siðurinn hafi í gegnum aldirnar verið að nota máluð hænuegg, hafa þau í seinni tíð að miklu leyti verið leyst af hólmi með súkkulaðieggjum eða eggjum úr plasti eða álíka efni sem fyllt hafa verið með sælgæti. Á Íslandi eru súkkulaðiegg, fyllt með sælgæti og málsháttur settur með, nær alsráðandi.

Tilvísanir

Heimildir 
 

Páskar
Sælgæti
Robert Graves

Robert Ranke Graves (24. júlí 1895 – 7. desember 1985) var enskt ljóðskáld, þýðandi og skáldsagnahöfundur. Hann leit þó fyrst og fremst á sig sem ljóðskáld en hann skrifaði á þeim nótum hina sögulegu stúdíu á innblæstri skáldskapar, The White goddess, sem hefur haft umtalsverð áhrif. Frægastur meðal almennings er hann þó fyrir skáldsögu sína Ég, Kládíus en BBC gerði fræga sjónvarpsþætti eftir þeirri bók. Bókin kom út á íslensku árið 1946 í þýðingu Magnúsar Magnússonar ritsjóra.

Tilvísanir

Tenglar 
 Húsið sem Kládíus byggði; grein í Fréttablaðinu 2006

Graves, Robert
Graves, Robert
Galba

Servius Sulpicius Galba (24. desember 3 f.Kr. – 15. janúar 69 e.Kr.) var rómverskur keisari í um sjö mánuði, frá 8. júní 68 til 15. janúar 69. Galba var fyrsti keisarinn á ári keisaranna fjögurra.

Galba varð keisari eftir að Neró hafði misst allan stuðning og í kjölfarið framið sjálfsmorð. Galba hafði opinberlega lýst andstöðu við Neró um vorið 68, þegar hann var landstjóri í Hispaniu Tarraconensis á Íberíuskaga. Herdeildir hans lýstu hann keisara og fljótlega fékk hann stuðning herdeilda víðs vegar um heimsveldið. Eftir dauða Nerós, sumarið 68, lýsti öldungaráðið hann keisara og hélt hann þá til Rómar til að tryggja stöðu sína.

Galba reyndi að koma fjármálum ríkisins í lag eftir mikla eyðslusemi Nerós, og neitaði m.a. að borga hermönnum sínum fyrir hollustu þeirra. Þetta gerði hann óvinsælan og hann missti því smám saman stuðning hersins. Þann 1. janúar 69 hylltu tvær herdeildir í Germaniu Superior, landstjórann Vitellius, sem keisara. Nokkrum dögum seinna fékk Otho, sem hafði verið landstjóri í Lucitaniu og einn af fyrstu stuðningsmönnum Galba, lífvarðasveit keisarans til þess að steypa Galba af stóli og lýsa sig keisara. Þann 15. janúar 69 var Galba stunginn til bana af stuðningsmanni Otho og í kjölfarið varð Otho keisari.

Rómverskir keisarar
Miðkerfisvökvi

Miðkerfisvökvi (fræðiheiti: liquor cerebrospinalis) er heila- og mænuvökvi, þ.e. vökvi sem umlykur heila og mænu og fyllir holrými þessara líffæra. 

Taugakerfið
Landpóstur

Landpóstur var embættismaður sem fyrrum annaðist póstferðir á Íslandi.  Landpóstar fóru milli bæja á póstsvæði sínu með lest klyfjahesta og höfðu póstlúður til að láta vita af komu sinni.  Landpóstar voru þekktir menn á sínum tíma vegna þeirra harðinda og erfiðleika sem þeir urðu við að etja á ferðum sínum. Titillinn landpóstur er enn notaður, en er hafður um þá sem bera út póst í strjálum sveitum. 

Samkvæmt tilskipun frá árinu 1776 skyldu landpóstur fara þrisvar á ári þrjár póstleiðir þ.e. frá Suður-Múlasýslu, Þingeyjarsýslu og Ísafjarðarsýslu til Suðvesturlands. Fyrsta ferð landpóstar var farin 1782. Frá árinu 1786 skyldu vera fjórir aðalpóstar og tveir aukpóstar.  Hlutverki landpósta lauk upp úr 1900 með bættum samgöngum.

Eitt og annað 
 Árið 1973 kom verkið: Söguþættir landpóstanna í þremur bindum, sem Helgi Valtýsson safnaði og bjó undir prentun. 
 Frétt árið 1902: Landpóstarnir eru nýkomnir, höfðu fengið ill veður, einkum norðanpóstur, sem var 24 tíma yfir Holtavörðuheiði.

Tilvísanir

Tenglar 
 Þeir hefðu látið lífið fyrir póstinn hefðu þeir þurft að velja á milli; grein í Morgunblaðinu 1993
 Póstgaungur; grein í Arnfirðingi 1902

Póstur
Kingston (Jamaíka)

Kingston er höfuðborg Jamaíka, og er á suðausturströnd landsins. Borgin var stofnuð árið 1692 og er mikilvæg hafnarborg. 

Höfuðborgir
Jamaíka
Fjallafura

Fjallafura (fræðiheiti Pinus mugo) er furutegund sem vex í hátt til fjalla í Evrópu og finnst í Pýreneafjöllum, Ölpunum, Erzgebirge, Karpatafjöllum, norður Apennínafjöllum og fjöllum á Balkanskaga í 1000 m til 2200 m hæð en sums staðar í 200 m hæð í Þýskalandi og Póllandi og upp í allt að 2700 m  í suðurhluta Búlgaríu og í Pýrenaafjöllum. 

Það eru tvær undirtegundir:
 Fjallafura, Pinus mugo subsp. mugo, sem er 3 - 6 m hár margstofna runni.
 Bergfura, Pinus mugo subsp. uncinata eða Pinus uncinata, er stærri og venjulega með einum stofni og verður allt að 20 m. hátt tré. Hliðargreinar eru miklar og sverar og leita upp á við með aðalstofninum.  

Fjallafura/bergfura er mjög vindþolin, ljóselsk og hægvaxta. Bergfura er mikið notuð í görðum, sérstaklega lágvaxna afbrigðið  subsp. mugo.

P. mugo er talið til ágengrar tegundar á hálendi Nýja Sjálands.

Á Íslandi
Bergfura/fjallafura hefur verið ræktuð á Íslandi síðan í kringum 1900. En á árunum 1899-1913 var hún gróðursett í reiti á Þingvöllum og á Grund í Eyjafirði . Bergfura verður allt að 10-15 metra há hérlendis. Hún vex víða um land, kelur sjaldan en getur verið viðkvæm fyrir sveppasjúkdómnum (furubikar).

Tenglar 
 Fjallafura; grein í Morgunblaðinu 1980

Tilvísanir

Furur
Barrtré
Batman

Batman eða Leðurblökumaðurinn er teiknimyndasöguhetja sem Bob Kane og Bill Finger sköpuðu og byrtist í teiknimyndasögum sem eru gefnar út af DC Comics. Samnefnd teiknimyndasaga kom fyrst út í maí árið 1939. En hafa síðan komið út margar teiknimyndasögur og kvikmyndir út sem fjalla um Leðurblökumanninn og ævintýri hans. Og hefur hann notið vinsældar hér á landi. Hefur einnig búðin Nexus tekið upp að þýða Batman teiknimyndasögurnar yfir á íslensku.

Uppruni 
Batman er grímupersóna Bruce Wayne og er verndari Gotham-borgar. Hjá honum býr Alfred Pennyworth, einkaþjónn hans. Aðstoðarmaður hans er Robin. Auk þeirra er James Gordon, lögreglustjóri Gotham-borgar, góður vinur Batmans.

Bruce missti foreldra sína þegar hann var mjög ungur. Þjófur myrti þau eftir að að þau voru nýkomin úr leikhúsi. Þjófurinn falaðist eftir peningum þeirra en Wayne eldri neitaði og varð Bruce vitni að morðinu á foreldrum sínum. Saga hans breytist þar á eftir oft milli höfunda þar sem fjöldi sagna og sögutímalína komið út sem fjalla um hetjuna.

Íslenska nafnið 
Íslenska nafnið á Leðurblökumanninum hefur orðið víga frægt og fjallað hefur um nafnið í erlendu gríni. Hefur hann komið til að vera ræddur um í fjölmiðlum frá Svíþjóð, til Póllands, Rússlands og í Bandaríkjunum.

Óvinir 
Helstu óvinir Leðurblökumannsins eru Jókerinn, Mörgæsin, Mr. Freeze, The Riddler, Scarecrow og Killer Moth.

Í gegnum árin hefur helsti óvinur Leðurblökumannsins orðið Jókerinn og fjalla helstu myndirnar oftast um þennan bardaga milli hans og Jókerins. Til dæmis í Rökkurriddaranum (Ensku: Dark Knight) þar sem Jókerinn hefur byrjað að skapa ringulreið í Gothamborg, þar er Jókerinn oft að pynta honum eða öðrum. Þeirra sambandi mætti líkja við yin og yang úr kínverskri heimspeki, þar sem Jókerinn reynir að eyða og Leðurblökumaðurinn að vernd.

Hæfileikar og græjur 
Batman hefur ekki ofurkrafta en notar þekkingu sína á bardagaíþróttum, styrk, vit, og græjur til að berjast við glæpamenn. Hann er mjög ríkur og notar féið sitt til að kaupa hvað sem þarf til að berjast gegn glæpamönnum eða ofurillmennum. 

Batman er ótrúlega klár. Hann þykir mikilvægasti glæparannsóknarmaður heims og notar viskuna sína til þess að leysa vandamál og leyndardóma.

Eina mikilvægasta græjan hans er Leðurblökubíllinn (The Batmobile). Leðurblökubílinn, eins og búningurinn, fer eftir sögu en er almennt svartur, hraðskreiður, og með þungan herklæðnað sem ver gegn hnjaski.

Kvikmyndir 
Leðurblökumaðurinn hefur komið sér fyrir á hvíta tjaldinu í gegnum árinn, kom fyrsta kvikmyndin út árið 1943 sem hét einfaldlega Batman en hafa síðan komið út þónokkrar myndir, als 19.

Tenglar 

 Batman; grein í Morgunblaðinu 1989
 Batman enn og aftur; grein í Morgunblaðinu 1995
 Leðurblökumaðurinn snýr aftur; grein í Fréttablaðinu 2005
 Batman sem Leðurblökumaðurinn 2016
 Leðurblökumaðurinn með endurkomu á hvíta tjaldið
 Rökkurriddarinn
 Leðurblökumaðurinn eflir lestur ungmenna

Myndasögupersónur
Auður Vésteinsdóttir

Auður Vésteinsdóttir (10. öld) var kona Gísla Súrssonar. Hún var dóttir Vésteins Végeirssonar og Hildar Bjartmarsdóttur, konu hans. Auður og Gísli bjuggu fyrst á Sæbóli í Haukadal í Dýrafirði, síðan á Hóli í Haukadal og loks í Geirþjófsfirði. Þeim varð ekki barna auðið en ólu upp fósturdóttur sem hét Guðríður.

Auður var systir Vésteins Vésteinssonar, sem sagan gefur í skyn að Þorkell, bróðir Gísla hafi drepið. Fyrir það morð drap Gísli hins vegar Þorgrím goða, sem var mágur hans, giftur Þórdísi Súrsdóttur. Fyrir það varð Gísli sekur og var hann lengur í sekt en nokkur annar maður á Íslandi að Gretti Ásmundarsyni frátöldum.

Börkur hinn digri var seinni maður Þórdísar og að auki bróðir Þorgríms goða. Hann var því til eftirmála gagnvart Gísla, mági sínum. Börkur fékk Eyjólf gráa bónda í Otradal til að annast málið fyrir sig. Eyjólfur fór til Geirþjófsfjarðar og hafði vissu fyrir því að Gísli færi þar huldu höfði. Fór hann með digran silfursjóð og reyndi að múta Auði til að framselja Gísla. Hún lét líklega í fyrstu og taldi silfrið og sópaði því síðan niður í pyngju. Að því búnu sló hún með silfurpyngjunni svo fast sem hún gat í andlit Eyjólfi, sem fékk miklar blóðnasir af högginu. Las hún honum pistilinn og sagði þá meðal annars: „ ... Engin von var þér þess að eg myndi selja bónda minn í hendur illmenni þínu. Haf nú þetta og með bæði skömm og klæki. Skaltu það muna, vesall maður, meðan þú lifir að kona hefur barið þig. En þú munt ekki að heldur fá það er þú vildir.“ Með það hvarf Eyjólfur grái til baka í það skiptið og hafði mikla skömm af för sinni.

Eftir dráp Gísla fór Auður ásamt Gunnhildi mágkonu sinni (ekkju Vésteins) til Danmerkur og tóku þær kristna trú í Heiðabæ (Hedeby, þá í Danmörku en nú í Þýskalandi). Fóru þær síðan í suðurgöngu til Rómar og komu aldrei til baka. Ekkert er vitað um ævilok þeirra.

Persónur Íslendingasagna
Konur í Íslendingasögum
Otho

Marcus Salvius Otho (28. ágúst 32 – 16. apríl 69) var rómverskur keisari frá 15. janúar til 16. apríl árið 69. Hann var annar keisarinn á ári keisaranna fjögurra.

Otho var vinur Nerós keisara þegar þeir voru ungir, en vináttan endaði árið 58 þegar eiginkona Othos, Poppea Sabina, skildi við hann til þess að giftast Neró. Otho var eftir þetta skipaður landstjóri í Lucitaniu (núverandi Portúgal). Þegar Galba, landstjóri í Hispaniu Tarraconensis, gerði uppreisn gegn Neró, árið 68, varð Otho einn af fyrstu stuðningsmönnum uppreisnarinnar. Galba náði fljótlega völdum en þegar stjórn hans riðaði til falls snemma árs 69, vegna óvinsælda á meðal hermanna og öldungaráðsmanna, hætti Otho að styðja hann. Otho fékk þá lífvarðasveit keisarans í lið með sér til þess að taka völdin, og þegar Galba var drepinn 15. janúar 69 af stuðningsmanni Othos varð hann keisari.

Nokkrum dögum áður en Otho tók völdin í Róm höfðu herdeildir í Germaniu Superior hyllt Vitellius, landstjóra í skattlandinu, sem keisara. Otho vildi fresta átökum við Vitellius þangað til honum bærist liðsauki frá herdeildum við Dóná en í mars hélt Vitellius með sinn herafla til Ítalíu og hélt Otho þá af stað til að mæta honum. Herir þeirra mættust í bardaga á norður-Ítalíu og vann Vitellius afgerandi sigur. Tveimur dögum seinna, 16. apríl 69, framdi Otho sjálfsmorð og varð Vitellius keisari að honum látnum.

Rómverskir keisarar
Ólafur Thorlacius

Ólafur Thorlacius (stundum nefndur Ólafur Thorlacius riddari) (1762-1815), var verslunar- og útgerðarmaður á Bíldudal. Hann var frá Hlíðarhúsum í Reykjavík, sonur hjónanna Þórðar Sighvatssonar og Ingiríðar Ólafsdóttur Thorlacius. Ólafur naut mikillar virðingar og varð riddari af Dannebrog.
Todmobile - Todmobile

Todmobile var önnur breiðskífa íslensku hljómsveitarinnar Todmobile. Hún kom út í nóvember 1990 og varð metsöluplata.

Árið 2009 var platan valin í 49. sæti yfir bestu plötur Íslandssögunnar af notendum Tónlist.is.

Lagalisti
 „Pöddulagið“ (Þorvaldur Bjarni/Andrea) — 4:31
 „Eldlagið“ (Eyþór) — 4:30
 „Næturlagið“ (Þorvaldur Bjarni/Andrea) — 4:10
 „Requiem“ (Þorvaldur Bjarni/Andrea) — 7:48
 „Draumalagið“ (Þorvaldur Bjarni) — 5:14
 „Inn“ (Eyþór) — 4:21
 „Gúggúlú“ (Andrea) — 5:32
 „Hryllingslagið“ (Eyþór) — 4:00
 „Tregalagið“ (Andrea, Þorvaldur Bjarni/Andrea) — 4:23
 „Spiladósarlagið“ (Andrea) — 4:02
 „Brúðkaupslagið“ (Þorvaldur Bjarni/Andrea) — 3:26

Íslenskar hljómplötur
Þorgerður Egilsdóttir

Þorgerður Egilsdóttir (10. – 11. öld) var húsfreyja á Goddastöðum og í Hjarðarholti í Laxárdal í Dalasýslu. Hún var kona Ólafs páa Höskuldssonar og því tengdadóttir Melkorku og Höskuldar Dala-Kollssonar. Þorgerður var dóttir Egils Skalla-Grímssonar og hét eftir Þorgerði brák, sem var ambátt Skalla-Gríms og fóstra Egils. Þau Þorgerður og Ólafur áttu átta börn, þar á meðal Kjartan Ólafsson, og auk þess fóstruðu þau Bolla bróðurson Ólafs.

Þegar Egill á Borg, faðir Þorgerðar, missti son sinn, Böðvar, í sjóslysi í Borgarfirði ætlaði hann að svelta sig til bana. Þá var Þorgerður sótt vestur og með klókindum gat hún fengið karlinn til að hætta í sveltinu og yrkja frekar kvæði. Þá varð kvæðið Sonatorrek til.

Um Þorgerði er fjallað í Egils sögu og í Laxdæla sögu.

Persónur Íslendingasagna
Konur í Íslendingasögum
Todmobile

Todmobile er íslensk popp-/rokkhljómsveit stofnuð af Þorvaldi Bjarna Þorvaldssyni, Andreu Gylfadóttur og Eyþóri Arnalds árið 1988. Fyrsta hljómplata þeirra, Betra en nokkuð annað, kom út fyrir jólin 1989 og fékk mjög góða dóma. Önnur plata sveitarinnar, Todmobile, kom út fyrir jólin 1990 og varð metsöluplata. 

1993 ákvað hljómsveitin að hætta. Þorvaldur Bjarni og Andrea stofnuðu Tweety árið eftir og Eyþór hóf samstarf við unnustu sína, Móeiði Júníusdóttur, í dúettinum Bong. 

1996 kom Todmobile aftur saman og gaf út diskinn Perlur og svín. Eftir það hefur hljómsveitin komið saman við sérstök tækifæri þótt oft hafi langt liðið á milli. 2003 gaf hún út diskinn Sinfónía, með Sinfóníuhljómsveit Íslands og árið 2006 kom út sjötta breiðskífa þeirra, undir nafninu Ópus 6.

Hljómplötur 
 1989 — Betra en nokkuð annað
 1990 — Todmobile
 1991 — Todmobile (ensk útgáfa)
 1991 — Ópera
 1992 — Tarantulo
 1992 — 2603
 1993 — Spillt
 1996 — Perlur og svín
 2000 — Best
 2004 — Sinfónía
 2005 — Brot af því besta
 2006 — Ópus 6
 2009 — Spiladós: 1989-2009
 2011 — 7

Íslenskar hljómsveitir
IPhone 3G S

iPhone 3G S er snjallsími sem getur tengt við netið. Hann er framleiddur af Apple Inc. sem kynnti farsímann 8. júní 2009. Farsíminn er með snertiskjá og HSDPA. 

iPhone 3G S verður sett á markað 19. júní í sex löndum.

Farsímar
Vélbúnaður frá Apple
Fulham

Fulham er hverfi í suðvestur London í hverfinu Hammersmith og Fulham. Fulham er staðsett á milli Putney og Chelsea. Áður fyrr var Fulham í biskupsdæminu „Fulham og Gibraltar“, og var Fulham-höll embættislegt heimili biskupsins af London.

Þrjú knattspyrnulið eru staðsett í Fulham: Fulham F.C., Chelsea F.C. og Queens Park Rangers.

hverfi í London
Krösos

Krösos (eða Krösus) (gríska: Κροῖσος) (595 f.Kr. – u.þ.b. 547? f.Kr.) var síðasti konungur Lýdíu, sonur Alyattes II. Krösos gafst upp fyrir Persum í kringum 547 f.Kr. Fall hans hafði mikil áhrif á Forn-Grikki og varð þeim fast viðmið í dagatalinu. Krösos var mjög þekktur fyrir auðlegð sína, og í sumum tungumálum er talað um að einhver sé „ríkur sem Krösos“ eða „ríkari en Krösos“. 

Konungar Lýdíu