alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Vindgangur

Vindgangur eða prump í daglegu tali er loft í meltingarveginum sem líkaminn losar sig við. Það er annars vegar loft sem við gleypum og hins vegar loft sem myndast við niðurbrot ómeltanlegrar fæðu. Sumar tegundir kolvetna eru ómeltanleg , þau færast frá smáþörmum yfir í ristil þar sem bakteríur sundra þeim og mynda aðallega  lofttegundirnar vetni og koldíoxíð. Lyktin sem fylgir oft vindgangi stafar af brennisteinssamböndum sem sumar bakteríur í ristlinum mynda.

Fæðutegundir sem innihalda sykrur (tegund kolvetna) geta valdið vindgangi en fita og prótín valda litlum vindgangi. Þær sykrutegundir sem geta leitt til vindgangs heita raffínósi, laktósi og frúktósi. Flestir mynda hálfan til einn og hálfan lítra af lofti á dag og losa það um 14-23 sinnum yfir daginn.

Kýr mynda mikið metangas þegar þær leysa vind en það er gróðurhúsalofttegund.

Tenglar
Hvað veldur vindgangi? - Vísindavefur
Af hverju prumpar maður og ropar? - Vísindavefur
Menga kýr mikið þegar þær leysa vind? - Vísindavefur

Melting
Fölvasmári

{{taxobox
| image = Trifolium wormskioldii.jpg
| status = G5

| regnum = Jurtaríki (Plantae)
| divisio = Dulfrævingar (Magnoliophyta)
| classis = Tvíkímblöðungar (Magnoliopsida)
| ordo = Belgjurtabálkur (Fabales)
| familia = Ertublómaætt (Fabaceae)
| subfamilia = Faboideae
| genus = Smárar (Trifolium)
| species = T. wormskioldii| binomial = Trifolium wormskioldii
| binomial_authority = Lehm.
| synonyms = Trifolium spinulosum var. triste Torr. & A.GrayTrifolium spinulosum Hook.Trifolium kennedianum (McDermott)A.Nelson & J.F.Macbr.Trifolium involucratum var. kennedianum McDermottTrifolium involucratum var. fimbriatum (Lindl.)McDermottTrifolium involucratum var. fendleri (Greene)McDermottTrifolium heterodon Torr. & A.GrayTrifolium fimbriatum Lindl.Trifolium fendleri GreeneTrifolium calocephalum Torr. & A.GrayLupinaster wormskioldii (Lehm.)C.Presl
|}}Fölvasmári''' (fræðiheiti: Trifolium wormskioldii)Barneby,R.C., 1989 Fabales.In:A.Cronquist et al.Intermountain Fl.3B:1-20,27-279 er tegund af smára.Trifolium wormskioldii. The Nature Conservancy.Trifolium wormskioldii Lehm.  Germplasm Resources Information Network (GRIN).

Hann vex villtur í vestari hluta Norður Ameríku, frá Alaska, yfir Kaliforníu, til Mexíkó.  Hann vex í margs konar búsvæði, frá ströndum til fjallatoppa, neðan við 3200 metra hæð yfir sjávarmáli.

LýsingFölvasmári, er fjölær jurt sem verður stundum alveg jarðlægur eða með út af liggjandi eða upprétta stöngla. Blöðin eru þrískift, og smáblöðin 1 til 3 sm löng. Lægri axlablöðin geta verið bursthærð og efri axlablöðin geta verið tennt.

Kúlulaga blómskipanin  er tveggja til þriggja sm breið. Bikarblöðin eru með burstum á endanum. Krónublöðin eru bleik fjólublá eða magenta með hvítum enda.

Nytjar
Margir Frumbyggjar Ameríku í vestari hluta Norður Ameríku notuðu þennann smára til matar. Blóm og blöð voru étin hrá, stundum söltuð. Ræturnar voru oft gufusðnar eða soðnar og étnar með fiski, hrognum og  fiskifeiti (af Thaleichthys pacificus).

Fölvasmári er fæða lirfu fiðrildategundarinnar (Thorybes diversus).

Orðsifjar
Latneska tegundarheitið wormskioldii'' er til heiðurs danska grasafræðingsins Morten Wormskjold.
Fölvasmára var lýst af Johann Georg Christian Lehmann.

Tilvísanir

Ytri tenglar
Calflora Database: Trifolium wormskioldii (Coast clover, Cow clover, Springbank clover)
Jepson Manual eFlora (TJM2) treatment of Trifolium wormskioldii 
USDA Plants Profile: Trifolium wormskioldii (cows clover) 
 UC CalPhotos gallery: Trifolium wormskioldii

Ertublómaætt
Smárar
Niturbindandi plöntur
Kákasussmári

Kákasussmári (fræðiheiti: Trifolium polyphyllum) er smárategund sem var fyrst lýst af Carl Anton von Meyer, og fékk sitt núverandi nafn frá I.Ja. Latschaschvili. Trifolium polyphyllum er fjölær jurt í ertublómaætt. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

Tilvísanir 

Ertublómaætt
Smárar
Niturbindandi plöntur
Hnútasmári

{{taxobox
|name = Trifolium striatum
|image = Trifolium striatum1 eF.jpg
| regnum = Jurtaríki (Plantae)
| divisio = Dulfrævingar (Magnoliophyta)
| classis = Tvíkímblöðungar (Magnoliopsida)
| ordo = Belgjurtabálkur (Fabales)
| familia = Ertublómaætt (Fabaceae)
| subfamilia = Faboideae
| genus = Smárar (Trifolium)
|species = T. striatum|binomial = Trifolium striatum
|binomial_authority = L.
}}Hnútasmári''' (fræðiheiti: Trifolium striatum'') er einær tegund smára af ertublómaætt. Hann vex í Mið- og Suður-Evrópu.

Tilvísanir

Tenglar
 Arne og Anna-Lena Anderberg: Den virtuella floran, Naturhistoriska riksmuseet (sænska)

Ertublómaætt
Smárar
Niturbindandi plöntur
Jolin Tsai

Jolin Tsai (fædd í Taípei í Taívan 15. september 1980), er kínversk popp-söngkona, lagahöfundur, dansari og leikkona.

Útgefið efni 
 1999: 1019
 2000: Don't Stop
 2000: Show Your Love
 2001: Lucky Number
 2003: Magic
 2004: Castle
 2005: J-Game
 2006: Dancing Diva
 2007: Agent J
 2009: Butterfly
 2010: Myself
 2012: Muse
 2014: Play

Tenglar 
 Opinber vefsíða Jolin Tsai 

Taívanskir söngvarar
Titanic (kvikmynd)

Titanic (kvikmynd) getur átt við:
 Titanic (kvikmynd 1915), þögul ítölsk mynd ótengd Titanic-slysinu
 Titanic (kvikmynd 1943), þýsk kvikmynd eftir Werner Klingler
 Titanic (kvikmynd 1953), kvikmynd eftir Jean Negulesco
 Titanic (sjónvarpsþættir 1996), bandarísk-kanadísk sjónvarpsþáttaröð
 Titanic (kvikmynd 1997), kvikmynd eftir James Cameron
 Titanic, mille e una storia, ítölsk teiknimynd frá 2000
 Titanic II (kvikmynd), kvikmynd frá 2010

Kvikmyndir
Brennerskarð

Brennerskarð er fjallaskarð þar sem leið liggur um Alpafjöll á landamærum Ítalíu og Austurríkis. Brennerskarð er ein af aðalleiðunum yfir Austur-Alpa og er lægst allra fjallaskarða á svæðinu. Fjögurra akreina vegur og járnbraut liggja um mitt skarðið frá Bolzano í suðri til Innsbruck í norðri.

Alpafjöll
Suður-Týról
Norstictinsýra

Norstictinsýra er arómatísk lífræn sýra sem myndast í sumum tegundum fléttna sem fylgiumbrotsefni.

Tilvísanir

Arómatísk efnasambönd
Fléttuefni
Úsninsýra

Úsninsýra er fylgiumbrotsefni sem finnst tegundum margra ætta fléttna, til dæmis íslensku hreindýrakrókum af bikarfléttuætt og vörðuflögu af törguætt. Efnaformúla úsninsýru er C18H16O7.

Tilvísanir

Arómatísk efnasambönd
Fléttuefni
Måns Zelmerlöw

Måns Petter Albert Sahlén Zelmerlöw (f. 13. júní 1986) er sænskur söngvari og sjónvarpsmaður. Hann er best þekktur fyrir að hafa tekið þátt í sænska Idol árið 2005 þar sem hann endaði í fimmta sæti, unnið fyrstu seríu Let's Dance árið 2006 og sigrað Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva fyrir Svíþjóð með laginu „Heroes“ árið 2015.

Árið 2017 kom Zelmerlöw fram í Söngvakeppninni, undankeppni Íslands í Eurovision, þar sem hann söng „Heroes“, „Glorious“ og „Wrong Decision“.

Breiðskífur
 Stand by For... (2007)
 MZW (2009)
 Christmas with Friends (2010)
 Kära vinter (2011)
 Barcelona Sessions (2014)
 Perfectly Damaged (2015)
 Chameleon (2016)
 Time (2019)

Tilvísanir

Sænskir söngvarar
Sænskir tónlistarmenn
Þátttakendur í söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva
Fortaleza

Fortaleza er borg í norðaustur-Brasilíu í fylkinu Ceará. Íbúar eru um 2,6 milljónir.
Uppruna borgarinnar má rekja til þess að Hollendingar byggðu þar virki um miðja 17. öld. Þeir áttu í átökum við Portúgala og biðu ósigur. Portúgalar nefndu þá virkið Fortaleza da Nossa Senhora de Assunção (virki upprisu Maríu meyjar). Foraleza varð orð árið 1726 og varð höfuðstaður Ceará árið 1799. Borgin stækkaði á 19. öld með bómullarvinnslu í nágrenni hennar. Árið 1922 náði íbúafjöldinn yfir 100.000 manns og fyrsti háskólinn var stofnaður árið 1954.
Borgin er nú sú næstfjölmennasta á eftir Salvador í norðausturhlutanum landsins og fimmta stærsta borg landsins. Meðalárshiti er 26.6 °C. 

Borgir í Brasilíu
Fylgiumbrotsefni

Fylgiumbrotsefni eru lífræn efnasambönd sem eru framleidd í lífverum en hafa ekki bein áhrif á vöxt þeirra og þroskun. Fylgiumbrotsefni geta þó gegnt mikilvægum hlutverkum í lífverum, til dæmis sem varnarefni, eins og morfín og kódein í plöntunni Papaver somniferum eða sýklalyf sem bakteríur nota hver á aðra.

Tilvísanir

Lífræn efnafræði
Landssamband ungmennafélaga

Landssamband ungmennafélaga (LUF) eru regnhlífasamtök félagasamtaka ungs fólks á Íslandi. LUF tilheyra 32 aðildarfélög sem öll eru lýðræðisleg, frjáls félagasamtök sem starfa á landsvísu, leidd af ungu fólki og starfa með hagsmuni þeirra að leiðarljósi.

Landssambandið hefur það að markmiði að vernda og efla réttindi ungs fólks, valdefla ungt fólk í samfélaginu og hvetja til virkrar samfélagsþátttöku þeirra, efla samstarf ungmennafélaga og stuðla að umræðu og þekkingarsköpun um málaflokkinn.

LUF er sameign aðildarfélaganna, veitir þeim ekki samkeppni í starfi, heldur vinnur samkvæmt þeim. LUF er þverpólitískur samstarfs- og samráðsvettvangur, málsvari ungs fólks andspænis íslenskum stjórnvöldum, hefur upplýsingaskyldu að gegna gangvart aðildarfélögunum og þjónustar þau á margvíslegan hátt. Auk þess talar LUF fyrir hagsmunum ungra Íslendinga á alþjóðavettvangi, er aðili að Evrópska ungmennavettvangnum (e. ) og heldur utan um verkefnið Ungmennafulltrúar Íslands hjá Sameinuðu þjóðunum í samstarfi við Félag Sameiðuðu þjóðanna á Íslandi.

LUF er með samning við mennta- og menningarmálaráðuneytið sem tryggir rekstur skrifstofu.LUF rekur Leiðtogaskóla Íslands.

Alþjóðastarf 
LUF er aðili að  og hefur því skyldum að gegna gagnvart þeim heildarsamtökum. LUF er jafnframt aðili að Norðurlanda- og Eistrasaltsríkjabandalaginu „Nordic Baltic Cooperation“ (NBC). LUF hefur alltaf lagt ríka áherslu á alþjóðlega samvinnu, sem hefur eflst að undanförnu og verður haldið áfram af krafti. Þá jukust alþjóðlegar skuldbindingar töluvert árið 2017 þar sem LUF á nú fulltrúa í Ráðgjafaráði Evrópuráðsins í málefnum ungs fólks (e. Advisory Council on Youth to the Council of Europe), Norrænu barna- og ungmennanefndinni, NORDBUK, Sérfræðihópi Norrænu ráðherranefndarinnar um Heimsmarkmiðin (e. Expert Group on SDGs of the Nordic Council of Ministers) og sérfræðihópum YFJ um mannréttinda-, innflytjenda- og loftlagsmál.

Sendinefnd LUF hjá sameinuðu þjóðunumUngmennafulltrúar Íslands skipa sendinefnd LUF hjá Sameinuðu þjóðunum.

Leiðtogaráð LUF 

Aðildarfélög LUF eru 31 talsins og samanstanda af lýðræðislegum frjálsum félagasamtökum sem starfa á landsvísu.

Hlekkir 

 luf.is

Íslensk félagasamtök
Atranórin

Atranórin er fylgiumbrotsefni sem finnst í sumum tegundum fléttna. Atranórin finnst meðal annars í íslensku fléttunum hraunbreyskju, vikurbreyskju, dílbreyskju, hæðakirnu, barmþekju, digurkrókum, grákrókum og mörgum öðrum tegundum.

Læknisfræði
Tilraunir með atranórin hafa sýnt að atranórinkrem flýtir græðslu sára í rottum.

Tilvísanir

Frekari lestur
 Edwards, H. G. M., Newton, E. M. & Wynn-Williams, D. D. (2003). Molecular structural studies of lichen substances II: atranorin, gyrophoric acid, fumarprotocetraric acid, rhizocarpic acid, calycin, pulvinic dilactone and usnic acid. Journal of Molecular Structure 651-653: 27-37. doi: 10.1016/S0022-2860(02)00626-9
 Nguyen, K. H., Chollet-Krugler, M., Gouault, N. & Tomasi, S. (2013). UV-protectant metabolites from lichens and their symbiotic partners. Natural product reports 30(12): 1490-1508. doi: 10.1039/c3np70064j

Fléttuefni
Hýðing

Hýðing (líka vandarhögg eða húðlát) er það að slá líkama manns með ól, svipu, hnútasvipu, vendi, spanskreyr eða staf. Hýðing er oftast líkamleg refsing þar sem þolandinn er ber að ofan og bak hans slegið. Hýðing getur líka farið fram með vilja þess sem hýddur er, eins og í kvalalostakynlífi, og jafnvel framkvæmd á eigin skinni eins og flagellantar gera í trúarlegum tilgangi.

Líkamsrefsingar
Óhefðbundið kynlíf
Dunblane

Dunblane (gelíska: Dùn Bhlàthain) er bær í sveitarfélaginu Stirling í Skotlandi. Helsta kennileiti bæjarins er Dómkirkjan í Dunblane en elsti hluti hennar er frá 11. öld. Áin Allan Water rennur gegnum bæinn. Íbúar eru tæplega 9.000. 

Blóðbaðið í Dunblane átti sér stað í bænum árið 1996 þegar miðaldra maður skaut 16 börn og kennara þeirra til bana í íþróttahúsi barnaskólans í Dunblane og svipti sig síðan lífi.

Þorp í Skotlandi
Stirling
Exxon Valdez

Oriental Nicety, áður Exxon Valdez, Exxon Mediterranean, SeaRiver Mediterranean, S/R Mediterranean, Mediterranean og Dong Fang Ocean, var olíuflutningaskip sem er aðallega þekkt fyrir að hafa strandað í Vilhjálmssundi við Alaskaflóa 24. mars 1989 með þeim afleiðingum að um 40.900 til 120.000 rúmmetrar af hráolíu runnu út í sjó. Olíulekinn er metinn sem 54. stærsti olíuleki sögunnar. Eftir lekann var skipið dregið til San Diego þar sem gert var við það. Skipinu var siglt í land til niðurrifs í Gujarat-héraði á Indlandi árið 2012. 

Olíulekinn úr Exxon Valdez varð gríðarlegt umhverfisslys. Þrátt fyrir umfangsmikið hreinsunarstarf þúsunda almennra borgara ásamt starfsfólki Exxon náðist aðeins að hreinsa um 10% olíunnar. Hópmálsókn gegn Exxon vegna slyssins var tekin fyrir og fyrirtækið dæmt til greiðslu sektar árið 1994. Upphaflega var upphæðin 5 milljarðar bandaríkjadala en hún var síðan lækkuð og varð á endanum 507,5 milljónir dala auk 480 milljóna vaxta eftir áralangan málarekstur árið 2009.

Olíuflutningaskip
Umhverfisslys
1989
Exxon

Exxon var vöruheiti sem fyrirtækið Exxon Corporation notaðist við frá 1973. Exxon Corporation hét áður Standard Oil New Jersey og hafði notast við Esso-vörumerkið (S.O. = Standard Oil) þótt aðrir arftakar Standard Oil Company, sem var leyst upp árið 1911, mótmæltu því. Í ríkjum þar sem notkun Esso var bönnuð notaði fyrirtækið vörumerkin Enco eða Humble. Þann 1. janúar 1973 tók Exxon-vörumerkið við af öllum þremur innan Bandaríkjanna en Esso var áfram notað utanlands. 

Árið 1989 flutti fyrirtækið höfuðstöðvar sínar frá New York-borg til Irving í Texas og seldi Exxon-bygginguna og Rockefeller Center. Árið 1999 sameinuðust Exxon og Mobil (áður Standard Oil of New York) og mynduðu ExxonMobil.

Bandarísk olíufyrirtæki
ExxonMobil

ExxonMobil er bandarískt olíu- og gasfyrirtæki með höfuðstöðvar í Irving, Texas. Fyrirtækið er stærsti arftaki olíufyrirtækis John D. Rockefeller, Standard Oil Company. Það varð til árið 1999 með samruna Exxon (áður Standard Oil Company of New Jersey eða Esso) og Mobil (áður Standard Oil Company of New York eða Socony). Fyrirtækið er sjöunda tekjumesta fyrirtæki heims og það stærsta á almennum hlutabréfamarkaði samkvæmt markaðsvirði. Fyrirtækið er eitt af stóru olíufyrirtækjunum („Big Oil“). Olíuframleiðsla þess er 3,921 milljarðar tunna daglega sem var um 3% af heimsframleiðslunni árið 2008. 

Fyrirtækið hefur oft verið gagnrýnt fyrir framgöngu í umhverfismálum, til dæmis vegna olíulekans úr Exxon Valdez árið 1989 þar sem það var dæmt til greiðslu hundruð milljóna dala. Fyrirtækið hefur líka verið gagnrýnt fyrir að styðja stjórnmálamenn og samtök sem hafna loftslagsbreytingum af mannavöldum. 

Bandarísk olíufyrirtæki
Irving (Texas)

Irving er borg í Texas í Bandaríkjunum. Íbúar voru tæplega 230 þúsund árið 2013 og borgin var því sú 13. fjölmennasta í fylkinu. Irving er hluti af Dallas–Fort Worth-stórborgarsvæðinu. 

Las Colinas-hverfið er í borginni, en það var fyrsta skipulagða sveitarfélagið í Bandaríkjunum. Þar eru mörg af stærstu fyrirtækjum Bandaríkjanna með höfuðstöðvar sínar, til dæmis ExxonMobil, Kimberly-Clark og Fluor Corporation.

Borgir í Texas
Karakoram-fjallgarðurinn

Karakoram-fjallgarðurinn er 500 kílómetra fjallgarður sem liggur mestmegnis á mörkum Kína, Pakistans og Indlands. Norðvesturhluti hans teygir sig til Afghanistans and Tajikistans. Norðaustur af fjallgarðinum er Tíbeska hásléttan og í norðri eru Pamír-fjöll. Fljótin Gilgit-fljót, Indus-fljót og Shyok-fljót mynda suðurlandamæri Karakoram.

Í Karakoram eru fjögur fjöll yfir 8000 metrum sem eru nálægt hvert öðru:  K2 (næsthæsta fjall heims; 8611 m.), Gasherbrum I, Broad Peak og Gasherbrum II. Fjallgarðurinn er það svæði á jörðinni sem er mest jöklum þakið utan heimskautasvæða. Þar á meðal eru lengstu skriðjöklar heims Siachen-jökull; 76 km, og Biafo-jökull; 63 km. 

Karakoram kemur úr tyrkískum málum og þýðir svört möl. Það vísar til Karakoram-skarðs sem kaupmenn ferðuðust um.

Tengt efni
Fjöll yfir 8000 metra hæð

Fjallgarðar
Fjöll í Pakistan
Fjöll í Kína
Fjöll á Indlandi
Fjöll í Afganistan
Fjöll í Tadsíkistan
Karakoram-fjallgarðurinn
Æðstaráð Sovétríkjanna

Æðstaráð Sovétríkjanna (rússneska: Верховный Совет), líka kallað Yfirsovétið eða Æðsta sovétið, var æðsta löggjafarþing Sovétríkjanna og það eina sem gat breytt Stjórnarskrá Sovétríkjanna. Forsætisnefnd æðstaráðs Sovétríkjanna var kjörin af Æðstaráðinu og myndaði síðan ríkisstjórn Sovétríkjanna, hæstarétt Sovétríkjanna og skipaði ríkissaksóknara Sovétríkjanna. 

Æðstaráðið sat í tveimur deildum sem hvor hafði sama löggjafarvald. Fulltrúar voru kjörnir til 4 ára í senn:
 Einingarráð Sovétríkjanna með einn fulltrúa fyrir hverja 300.000 íbúa í öllum Sovétríkjunum.
 Þjóðaráð Sovétríkjanna með 32 fulltrúa frá hverju Sovétlýðveldi, 11 frá hverju sjálfstjórnarlýðveldi, 5 frá hverju sjálfstjórnarhéraði (oblast) og 1 frá hverju sjálfstjórnarumdæmi (okrug). 

Eftir 1989 sátu 542 fulltrúar í Æðstaráðinu en höfðu áður verið allt að 1500. Fundum ráðsins var líka fjölgað. Forsætisnefndin fór með völd Æðstaráðsins milli funda.

Forsetar forsætisnefndar Æðstaráðs Sovétríkjanna 1938 til 1989
Míkhaíl Kalínín 1938–1946
Níkolaj Shverník 1946–1953
Klíment Voroshílov 1953–1960
Leoníd Brezhnev 1960–1964
Anastas Míkojan 1964–1965
Níkolaj Podgorníj 1965–1977
Leoníd Brezhnev (annað skipti) 1977–1982
Júríj Andropov 1982–1984
Konstantín Tsjernenko 1984–1985
Andrej Gromyko 1985–1988
Míkhaíl Gorbatsjov 1988–1989

Forsetar Æðstaráðs Sovétríkjanna 1989 til 1991
 Míkhaíl Gorbatsjov 25. maí 1989 – 15. mars 1990
 Anatolíj Lúkjanov 15. mars 1990 – 22. ágúst 1991

Sovétríkin
Dómsmálaráðuneyti Bandaríkjanna

Dómsmálaráðuneyti Bandaríkjanna (enska: United States Department of Justice, skammstafað DOJ eða einfaldlega Justice Department) er bandarískt alríkisráðuneyti sem fer með framkvæmd laga og umsýslu dómskerfis Bandaríkjanna líkt og dómsmálaráðuneyti gera í öðrum löndum. Ráðuneytið var stofnað í forsetatíð Ulysses S. Grant árið 1870. Fyrstu árin barðist ráðuneytið hatrammlega gegn Ku Klux Klan með ákærum gegn meðlimum samtakanna. Með lögum um millifylkjaverslun árið 1887 fékk ráðuneytið löggæsluhlutverk á alríkisstigi. Árið 1891 voru fyrstu alríkisfangelsin stofnuð og árið 1908 var Alríkislögregla Bandaríkjanna (FBI) stofnuð.

Ráðuneytið heyrir undir dómsmálaráðherra Bandaríkjanna (Attorney General). Innan þess starfar einnig alríkislögmaður Bandaríkjanna (Solicitor General) sem fer með mál þar sem alríkisstjórnin er málsaðili.

Ráðuneyti Bandaríkjanna
Kærleiksboðberarnir

Kærleiksboðberarnir (latína: Missionariarum a Caritate) eða Teresusystur eru rómversk-kaþólsk trúarregla stofnuð í Kalkútta árið 1950 af albönsku nunnunni Anjezë Gonxhe Bojaxhiu, sem er betur þekkt sem móðir Teresa. Meðlimir reglunnar taka fjögur heit, um skírlífi, fátækt, hlýðni og að veita „þeim fátækustu hinna fátæku“ ókeypis þjónustu. Reglan fæst einkum við þjónustu við flóttamenn, fyrrum vændiskonur, geðsjúka, veik börn, yfirgefin börn, holdsveika, eyðnisjúka og sjúka á batavegi. Samtökin reka 19 heimili í Kolkata auk skóla fyrir götubörn, holdsveikranýlendu og munaðarleysingjahæla. Reglan er með starfsemi út um allan heim. Prestaregla var stofnuð innan reglunnar árið 1984. Eftir lát móður Teresu 1997 tók hin indverska Nirmala Joshi við. Núverandi höfuð reglunnar er Mary Prema Pierick frá Þýskalandi.

Kaþólskar trúarreglur
Sádíhneykslið

Sádíhneykslið eða Simoom-verkefnið var umdeilt samstarf Svíþjóðar og Sádí-Arabíu um stofnun vopnaverksmiðju í Sádí-Arabíu. Verkefnið var leynilegt þar til Sænska ríkisútvarpið sagði frá því 6. mars 2012. Verkefnið varð hneyksli því sænsk lög banna vopnasölu til landa sem brjóta gegn mannréttindum. Verkefnið var einnig gagnrýnt fyrir að notast við röð gervifyrirtækja til að fela slóð sína og koma í veg fyrir umræðu. Í kjölfarið sagði varnarmálaráðherra Svíþjóðar, Sten Tolgfors, af sér. Svíar hættu samstarfi við Sádí-Arabíu um stofnun vopnaverksmiðju en héldu áfram samstarfi á öðrum sviðum hergagnaframleiðslu til 2015. Sádí-Arabía var árið 2012 næststærsti kaupandi hergagna frá Svíþjóð.

Blaðamennirnir sem sögðu frá verkefninu, Bo-Göran Bodin og Daniel Öhman, fengu Prix Europa-verðlaun fyrir umfjöllun sína. 

Stjórnmálahneyksli í Svíþjóð
2012
SDL Trados

SDL Trados er þýðingahugbúnaður sem notaður er af þýðendum, þýðingastofum og háskólaskólastofnunum. Hugbúnaðurinn var upphaflega þróaður af þýska fyrirtækinu Trados GmbH og kom fyrst út 1994.

Árið 2014 var áætluð markaðshlutdeild Trados 75% en hefur á síðustu árum farið undir 50%.

Ytri tenglar 
 Opinber heimasíða SDL Trados
 SDL Trados og þýðingar
Ritstuldur

Ritstuldur er að setja fram texta eftir annan höfund á þann hátt að hann virðist vera manns eigið frumsamda verk. Ritstuldur er ekki glæpur en getur verið höfundaréttarbrot sem hægt er að sækja sem einkamál fyrir dómstólum. Í flestum löndum er litið á ritstuld sem alvarlegt brot gegn viðteknu siðferði og í siðareglum ýmissa stétta, til dæmis fræðimanna og blaðamanna, er ritstuldur fordæmdur og getur haft afleiðingar fyrir hinn brotlega. 

Hvað telst ritstuldur og hvað lögmæt nýting hugmynda annarra getur oft verið óljóst. Höfundar hafa alla tíð nýtt verk annarra höfunda án þess að það teldist ritstuldur. Kröfur um vísun til heimilda eru háðar venju sem getur verið breytileg. Það sem telst ritstuldur innan fræðasamfélagsins þarf því ekki endilega að vera höfundaréttarbrot í lagalegum skilningi.

Tenglar
 

Höfundaréttur
Misferli
Blekkingar
Forseti Sovétríkjanna

Forseti Sovétríkjanna var þjóðhöfðingi Sovétríkjanna frá 15. mars 1990 til 25. desember 1991. Eini maðurinn sem gengdi þessu embætti var Mikhaíl Gorbatsjev. Fyrir stofnun þessa embættis var forseti forsætisnefndar Sovétríkjanna í reynd þjóðhöfðingi en stjórnarleiðtogi var aðalritari Sovéska kommúnistaflokksins. Gorbatsjev var aðalritari flokksins á sama tíma og hann var forseti og skapaði þannig forsetaræði í reynd. Hann sagði af sér sem aðalritari í kjölfar valdaránstilraunarinnar 1991. 

Upphaflega var forsetinn kosinn af fullrúaþingi Sovétríkjanna og átti að vera forseti þess, en í framtíðinni var hugmyndin að hann yrði kosinn í almennum kosningum. Gennadíj Janajev var varaforseti og líka sá eini sem gegndi því embætti.
Forsetaræði

Forsetaræði er stjórnarfar þar sem þjóðhöfðingi með titilinn „forseti“ er jafnframt stjórnarleiðtogi. Forsetinn fer þannig með framkvæmdavaldið. Forsetaræði getur verið af ýmsum toga en oftast er slíkur forseti kosinn í almennum kosningum, takmarkanir gilda um það hversu lengi hann má sitja, hann skipar sjálfur ráðherra í ríkisstjórn sína og hann fer með neitunarvald gagnvart löggjafarvaldinu. Forseti getur einnig náðað dæmda sakamenn og veitt þeim uppreist æru. Dæmi um lönd þar sem er forsetaræði eru Bandaríkin, Mexíkó og flest lönd Rómönsku Ameríku, Indónesía, Filippseyjar, Angóla og mörg lönd í Afríku. 

Forsetaþingræði er afbrigði af þessu kerfi þar sem forseti deilir ábyrgð á stjórnarathöfnum með forsætisráðherra. Dæmi um lönd þar sem er forsetaþingræði eru Rússland og Frakkland.

Stjórnarfar
Stjórnskipun
Nirmala Joshi

Nirmala Joshi (23. júlí 1934 – 23. júní 2015) var leiðtogi Kærleiksboðberanna eftir lát móður Teresu 1997. Hún fæddist í Nepal þar sem faðir hennar var foringi í Breska Indlandshernum en þau fluttu til Indlands þegar hún var eins árs. Hún var alin upp sem hindúi en hlaut menntun hjá kristnum trúboðum í Hazaribag. Hún snerist til kaþólskrar trúar og gekk í reglu móður Teresu. Hún lauk M.A.-prófi í stjórnmálafræði og doktorsgráðu í lögfræði við Kalkúttaháskóla. Hún var kjörin eftirmaður móður Teresu nokkrum mánuðum fyrir lát hennar. Eftir lát Nirmala tók Mary Prema Pierick við sem leiðtogi reglunnar.

Kærleiksboðberar