alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Davíð Stefánsson (1973)

Davíð Hörgdal Stefánsson (fæddur 14. október 1973) er íslenskt skáld. Hann hefur gefið út þrjár ljóðabækur sem allar komu út hjá sjálfsútgáfuforlaginu Nykur sem Andri Snær Magnason stofnaði ásamt fleirum árið 1995. Árið 2008 gaf hann út kennslubókina Tvískinnu, sem fjallar um tungumál og táknfræði í samhengi hversdagsmáls og hefur verið notuð í kennslu í grunnskólum, framhaldsskólum og háskólum, og árið 2014 gaf hann út smásagnasafnið Hlýtt og satt. Hann er einn af stofnendum ljóðavefjarins ljóð.is þar sem skráðir notendur geta gefið út ljóð. Vefurinn opnaði árið 2001 og árið 2003 kom út safnritið 101.ljod.is með úrvali ljóða af vefnum.

Auk eigin ritstarfa hefur Davíð skrifað námsbækur um íslensku, sköpun og menningu fyrir Menntamálastofnun (áður Námsgagnastofnun), ritstýrt bókum fyrir aðra og þýtt sænsku verðlaunabókina Hvert andartak enn á lífi (2018) eftir Tom Malmquist.

Frá árinu 2009 hefur Davíð haldið námskeið í skapandi skrifum fyrir alla aldurshópa, hin síðari ár undir merkjum Sköpunarskólans.

Félagsstörf
Davíð var einn af þeim sem stóðu fyrir opnum borgarafundum í kjölfar Bankahrunsins á Íslandi haustið 2008. Davíð er fyrrum félagi í VG og varaþingmaður. Hann tók þátt í forvali VG í Reykjavík fyrir þingkosningarnar 2009 og sat í fimmta sæti á framboðslistanum í Reykjavíkurkjördæmi-norður. Auk þess að hafa tekið sæti á Alþingi sem varaþingmaður gegndi hann um tíma formennsku í Reykjavíkurfélagi Vinstri grænna. 

Áður hafði Davíð setið í miðnefnd Samtaka hernaðarandstæðinga. Hann hefur setið í stjórn Rithöfundasambands Íslands með hléum frá árinu 2006 og sinnt ýmsum trúnaðarstörfum fyrir sambandið.

Ritverk
Hvert andartak enn á lífi (þýðing – 2018)
Hlýtt og satt (smásögur – 2014)
Logar (kennslubók – 2015) (ásamt Sigrúnu Valdimarsdóttur og Ýr Þórðardóttur)
Neistar (kennslubók – 2014) (ásamt Sigrúnu Valdimarsdóttur)
Kveikjur (kennslubók – 2013) (ásamt Sigrúnu Valdimarsdóttur)
Skilaboð móttekin : fræðslukver um fjölmiðla og auglýsingar (kennslubók – 2012)
Tvískinna (kennslubók – 2008)
Uppstyttur (ljóð – 2003)
Kveddu mig (ljóð – 1999)
Orð sem sigra heiminn (ljóð – 1996)

Tenglar 
Sköpunarskólinn
Greinar á Stundinni
Ljóð.is
 Opinn borgarafundur

Íslensk skáld
Íslenskir bókmenntafræðingar
Tónskratti

Tónskrattinn er tónbil sem skiptir áttundinni í tvennt. Það eru sex hálftónsbil frá grunntóni upp í tónskrattann og sex hálftónsbil aftur upp í áttundina. Í dúr og moll kerfinu hefur tónskrattinn verið útskýrður sem stækkuð ferund  eða minnkuð fimmund.

Tónbil
Saltpétur

Saltpétur eða kalínnítrat (KNO3) er efnasamband kalíns, niturs og súrefnis. 

Saltpétur gefur frá sér súrefni þegar hann er hitaður og þar með er hægt að nota hann til að auka bruna eldsneytis, hann er t.d. notaður í svart púður (byssupúður) og reyksprengjur.

Salpétur er mikið notaður sem áburður þar sem plöntur þurfa kalín og nitur.

Tengt efni 
 Sílesaltpétur, Chile-saltpétur, natríumnítrat (NaNO3)

Efnasambönd
Ketill

Orðið „ketill“ getur líka átt við karlmannsnafn.

Ketill er eldhúsáhald eða heimilistæki sem haft er til að sjóða vatn til ýmissa nota, meðal annars til að laga te og ýmsa aðra heita drykki. Rafmagnskatlar eða hraðsuðukatlar, sem oftast eru úr plasti eða stáli, eru rafknúnir og hafa innbyggt hitaelement en aðrir katlar, sem eru úr málmi eða leir, eru settir á eldavélarhellu eða yfir opinn eld og hitaðir þannig. 

Orðið „ketill“ er upphaflega komið úr latínu, catillus, sem þýðir lítil skál eða djúpur diskur. Áður fyrr hafði orðið ketill víðtækari merkingu á íslensku og var haft um potta - talað er um soðkatla í heimildum, meðal annars í Njálu: „Þar var maður úti hjá búð nokkurri er Sölvi hét. Hann sauð í katli miklum og hafði þá upp fært úr katlinum en vellan var sem áköfust.“ Nú á dögum er orðið ketill eingöngu haft um vatns- og tekatla.

Tengt efni 
 Tekanna

Eldhúsáhöld
Heimilistæki
Reykjavík!

Reykjavík! er íslensk rokkhljómsveit. Hljómsveitin var stofnuð af heimspekinemunum Hauki S. Magnússyni og Bóasi Hallgrimssyni en fljótlega bættust fleiri meðlimir í röð hljómsveitarinnar. Hljómsveitin spilar áleitið melódískt þungarokk með keim af gleðipoppi. Fyrsta hljómplata sveitarinnar var tekin upp af Valgeiri Sigurðssyni og gefin út af 12 Tónum en sú síðari af Kimi Records.

Meðlimir 
 Bóas Hallgrímsson - söngur
 Haukur S. Magnússon - gítar, söngur
 Guðmundur Birgir Halldórsson - gítar
 Ásgeir Sigurðsson - bassi
 Valdimar Jóhannsson - bassi
 Kristján Freyr Halldórsson - trommur

Útgefið efni

Breiðskífur 
 Glacial Landscapes, Religion, Opression & Alcohol (2006)
 THE BLOOD (2008)

Stuttskífur 
 Because We Love You WebEP (í samstarfi við vefritið [Rjóminn.is] (2006)
 Dirty Weekend With... EP (2007)

Íslenskar hljómsveitir
Glacial Landscapes, Religion, Oppression & Alcohol

Glacial Landscapes, Religion, Oppression & Alcohol er hljómplata með rokkhljómsveitinni Reykjavík! Platan var gefin út árið 2006 og var sama ár tilnefnd til íslensku tónlistarverðlaunanna.

Tenglar
 Glacial Landscapes, Religion, Oppression & Alcohol á Discogs.com

Íslenskar hljómplötur
THE BLOOD

THE BLOOD er önnur hljómplata hljómsveitarinnar Reykjavík!. Platan er tekin upp í Gróðurhúsinu, hljóðveri Valgeirs Sigurðssonar. Upptökum stjórnaði Ben Frost.

Lagalisti 
 THE BLOOD (3:52)
 Kate Bush (4:44)
 Acid Rain (4:27)
 Repticon (3:32)
 Æji, plís! (3:51)
 We're not ready for a relationship with god, what's wrong with you? (5:00)
 Campo Viejo, 2004 (3:40)
 TERRORCRACY feat. Ben Frost (1:47)
 Fokk Nietzsche (4:12)
 I AM THE TALKING TREE (0:31)
 Random Acts (4:17)

Hljómplötur gefnar út árið 2008
Haukur S. Magnússon

Haukur Sigurbjörn Magnússon (fæddur 14. febrúar 1981) er íslenskur tónlistarmaður og blaðamaður. Hann var ritstjóri tímaritsins Reykjavík Grapevine og gítarleikari hljómsveitarinnar Reykjavík!

Íslenskir tónlistarmenn
Bóas Hallgrímsson

Bóas Hallgrímsson er íslenskur tónlistarmaður. Hann er söngvari hljómsveitarinnar Reykjavík! en áður var hann forsöngvari hljómsveitanna Vígspá og Spitsign.

Tenglar 
 Sagan af Spitsign og Sagto bylgjunni miklu
 Vísir - Reyðarfjarðarmafían gerir sig gildandi 

Íslenskir tónlistarmenn
Hrein ferund

Hrein ferund spannar fjögur skref í díatónískum tónstiga. Hún inniheldur 5 hálftónsbil. Sem dæmi er tónbilið milli C og F hrein ferund.

Tónbil
Litningur

Litningur uppbygging sem samanstendur af DNA og próteinum og fyrirfinnst í frumum. 

Orðið litningur er bein þýðing á gríska orðinu chromosoma sem kemur úr  (chroma, litur) og  (soma, kroppur) en þeir hétu það vegna þess að litningar litast mjög mikið af litunarefnum. Mikill munur er á milli litninga lífvera, en í frumum manna eru 46 litningar- þar af 22 pör samlitninga og eitt par kynlitninga.

Heimildir

Tengt efni 
 Litningsendi
 Þráðhaft

Tenglar 
 
 
 
 
 Umfjöllun um litninga á Erfðafræði I (Erfðafræði fyrir yngri stig grunnskólans)
 Umfjöllun um litninga á vef Kársnesskóla
 Atriðaorðaskrá  á síðu Erfðavísis

 *
Frumulíffræði
Sameindalíffræði
Svandís Svavarsdóttir

Svandís Svavarsdóttir (fædd 24. ágúst 1964) er matvælaráðherra Íslands en hún hefur verið alþingismaður fyrir Vinstrihreyfinguna - grænt framboð í Reykjavík frá árinu 2009. Hún var heilbrigðisráðherra í fyrsta ráðuneyti Katrínar Jakobsdóttur og umhverfis- og auðlindaráðherra í ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur. Hún sat í borgarstjórn Reykjavíkur árin 2006–2009, þar til hún var kjörin á þing.

Menntun og fyrri störf 
Svandís er stúdent frá Menntaskólanum við Hamrahlíð og lauk BA-prófi við Háskóla Íslands í almennum málvísindum og íslensku árið 1989. Hún gegndi ýmsum störfum fyrir Samskiptamiðstöð heyrnarlausra og heyrnarskertra á árabilinu 1992-2005, með hléum. Svandís er gift og á fjögur börn. Hún er dóttir Svavars Gestssonar, (1944-2021) f.v. ráðherra og sendiherra og fyrri konu hans Jónínu Benediksdóttur (1943-2005) skrifstofukonu.

Stjórnmálaferill 
Svandís hóf stjórnmálaferil sinn í Vinstri grænum skömmu eftir stofnun flokksins. Hún var formaður Reykjavíkurfélags VG frá 2003-2005 og framkvæmdastjóri flokksins 2005-2006.

Borgarstjórn 
Hún leiddi lista VG í borgarstjórnarkosningunum 2006, þegar samstarf R-listans leið undir lok og flokkurinn bauð í fyrsta sinn fram undir eigin merkjum.

Svandís varð staðgengill borgarstjóra þann 16. október 2007, eftir að meirihluti Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks sprakk. Björn Ingi Hrafnsson sagði skilið við borgarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins 11. október 2007, en dagana á undan hafði verið misklíð innan meirihlutans um tilveru útrásararms Orkuveitu Reykjavíkur, þ.e. Reykjavik Energy Invest. Meirihlutinn samanstóð af borgarfulltrúum Samfylkingarinnar, Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs, Framsóknarflokks og F-lista. Samstarfinu lauk skyndilega í ársbyrjun 2008.

Landsmál 
Í febrúar 2009 tilkynnti Svandís um framboð sitt í forvali Vinstri grænna fyrir Alþingiskosningarnar 2009. Hún hlaut annað sætið, leiðtogasæti í Reykjavíkurkjördæmi suður og var kjörin á Alþingi þann 25. apríl 2009. Hún tók við embætti umhverfisráðherra 10. maí 2009 og varð umhverfis- og auðlindaráðherra við stjórnkerfisbreytingar 1. september 2012.

Svandís er í leiðtogasæti Vinstri grænna í Reykjavíkurkjördæmi suður fyrir Alþingiskosningar 2013. Hún var heilbrigðisráðherra í ríkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur frá 2017-2021 en frá 2021 hefur hún gegnt embætti matvælaráðherra.

Heimildir 

Umhverfisráðherrar Íslands
Alþingismenn
Þingmenn Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs
Íslenskir stjórnmálamenn
Íslenskar konur
Vinstrihreyfingin - grænt framboð

Stúdentar úr Menntaskólanum við Hamrahlíð
Heilbrigðisráðherrar Íslands
Borgarfulltrúar Vinstri hreyfingarinnar græns framboðs
Svein Harald Øygard

Svein Harald Øygard (f. 1960) er norskur hagfræðingur sem var settur bankastjóri Seðlabanka Íslands tímabundið með lögum sem samþykkt voru 26. febrúar 2009. Það var Kristin Halvorsen, fjármálaráðherra Noregs, sem lagði til að Svein yrði skipaður í stöðu bankastjóra við Steingrím J. Sigfússon, fjármálaráðherra Íslands. Svein var yfirmaður Oslóardeildar alþjóðlega ráðgjafafyrirtækisins McKinsey & Company. Svein starfaði sem skrifstofustjóri norska fjármálaráðuneytisins á árunum 1990-1994 og kom að endurbótum á skattakerfinu 1992. Hann starfaði einnig sem þingritari Norska verkamannaflokksins. Ráðning hans sem íslenskan seðlabankastjóra vakti mikla athygli í Noregi.

Svein Harald taldi að endurreisn efnahagslífsins grundvallaðist í aðlögun á raunhagkerfinu, peningastefnu sem stuðlar að stöðuleika, styrkingu ríkisfjármála og endurreisn skilvirks fjármálakerfis.  Megináhersla hafi verið á að leggja grunn að endurreisn efnahags. Hann segir að íslenska kreppan hafi verið bankakreppa, skuldakreppa, fjárhagskreppa og gjaldeyriskreppa, allt á sama tíma.

Tilvísanir

Tenglar 
 Lög um breytingar á lögum nr. 36/2001, um Seðlabanka Íslands.
 Fréttaskýring: Bankastjórinn beið átekta á hóteli
 Øygard bíða brýn verkefni
 Versta seðlabankastjóraembætti á Vesturlöndum
 Får Vestens verste sentralbankjobb
 Svein Harald Øygard ny sentralbanksjef på Island
 Lítt þekktur Norðmaður tekur við Seðlabanka Íslands, fréttaskýring AMX

Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009
Norskir hagfræðingar
Seðlabanki Íslands
Sjöund

Hljómsveitin var stofnuð 1985 í Vestmannaeyjum og starfaði þar mestanpart. Hljómsveitin var stofnuð sem húshljómsveit hjá Pálma Lorenz og sá nánast um allann tónlistarflutning á veitingar og dansstaðnum Skansinn og pöbbanum sem hét Gestgjafinn.
  
Meðlimir voru þá Birkir Huginsson á sax, Eiður Arnarsson á bassa, Hlöðver Guðnason gítar, Ómar Hreinsson trommur.  Páll Viðar Kristinson á hljómborð, Pétur Már Jensson söngur, Þorsteinn Magnússon gítar.

Eiður (Stjórnin og Toddmobil) og Þorsteinn ( Eik, Þeyr, Bubbi-MX21, Frakkarnir, S.s.sól) fluttu sig á höfuðborgarsvæðið og inn komu Högni Hilmisson á bassa og Vignir Ólafsson á gítar.

Hljómsveitin gaf út hljómplötu 1988 undir nafninu Gott í Bland. Vignir var þá hættur og genginn til liðs við Papanna.
Vinsælustu lögin af þeirri plötu voru Pípan og tökulagið Ikki fara frá mær (The Weight)

Hljómsveitin starfaði síðan sem húshljómsveit á Inghól Selfossi. Spilaði einnig mikið fyrir Ólaf Laufdal á Broadway og Hótel Íslandi og Sjallanum, og svo Edinborg í Keflavík.

Hljómsveitin var með Eyjakvöld sem voru haldin á Selfossi og Keflavik í nokkur ár. Ýmsir listamenn frá og tengdir Vestmannaeyjum komu fram á þessum Eyjakvöldum og þá var boðið upp á hefðbundinn bjargveiðimannamatseðil og miklum söng og mikla þjóðhátíðarstenmmingu að hætti eyjamanna. Sjöund gaf þá út lagið Heimaslóð sem var tekið upp hjá Rúna Júl og er fáanlegt á safnplötunum Í brekkunni og Lögin í Dalnum.

Hljómsveitin lagðist í dvala um 1993.
2001: Geimævintýraferð

2001: Geimævintýraferð (e. 2001: A Space Odyssey) er kvikmynd gerð árið 1968 af Stanley Kubrick og skrifuð af Kubrick og Arthur C. Clarke. Kvikmyndin fjallar um þróun mannsins, tækni, gervigreind og líf utan jarðar. Hún er eftirtektarverð vegna tæknibrellnanna, óraunverulegs myndmáls, notkunar tónlistar og sena án samtala. 

Þegar myndin kom fyrst út fékk hún misgóða dóma. Myndin var annaðhvort álitin meistaraverk eða algjört klúður. Menn skildu ekki alveg hvað þeir hefðu séð, en margir voru á því að þetta væri þó hreint meistaraverk á einhvern hátt. Í dag líta á gagnrýnendur hana sem eitt af meistaraverkum í sögu kvikmyndanna. Tæknibrellurnar eru mjög miklar og vel gerðar miðað við tækni samtímans þegar myndin var gerð.

Bandarískar kvikmyndir
Gluggi (tölvur)

Gluggi er í tölvum kassalaga svæði sem inniheldur einhvert viðmót sem sýnir notandanum upplýsingar og leyfir notandanum að koma með ílagsgögn fyrir einhver forrit.

Tengt efni
 Gluggastjóri
 Myndrænt viðmót

Myndrænt viðmót
Lidia Kopania

Lidia Kopania-Przebindowska (fædd 15. maí 1978) er pólsk poppsöngkona frá Koluszki. Hún er söngkona hljómsveitarinnar Kind of Blue. Hún keppir fyrir hönd Póllands í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2009 með laginu I Don't Wanna Leave.

Útgefið efni

Breiðskífur 
 2006: Intuicja
 2008: Przed Świtem

Smáskífur 
 1998: Niezwykły dar
 2006: Sleep
 2006: Hold On
 2007: Twe milczenie nie jest złotem
 2008: Tamta Łza
 2008: Rozmawiać z tobą chcę
 2009: I don't wanna leave

Tengill 
 Vefsíða Lidia Kopania

Pólskir tónlistarmenn
Fólk fætt árið 1978
Vöðvakerfið

Vöðvakerfið er skipan vöðva í líkama margra lífvera og þetta kerfi gerir henni mögulegt að hreyfa sig. Vöðvakerfið er samansett úr vöðvaþráðum sem eru úr mýósíni og aktíni. Í meðalstórum vöðva eru um 10 milljónir vöðvafrumna og eftir því ættu þær að vera um 6 billjónir í öllu vöðvakerfinu. Að mörgu leyti er maðurinn ólíkur spendýrunum, hvað vöðvakerfið snertir. 

Vöðvakerfið
Námslán

Námslán er lán sem er veitt til að greiða námskostnað. Námslán eru mjög mismunandi eftir því í hvaða landi námslánin eru veitt. Sumstaðar eru þau að hluta veitt sem styrkur. Í Danmörku, Noregi og Svíþjóð byggist kerfið upp á mánaðargreiðslum. Þar er hluti lána hugsaður sem styrkir – í Danmörku og Noregi eru styrkir rúmlega 60% en í Svíþjóð er styrkhlutinn 34%.

Tengt efni 
 Fellowships  vettvangur fyrir námsstyrki samkvæmt námsstig, náms sviði og land.

Menntun
Sænska frystihúsið

Sænska frystihúsið (eða Sænsk-íslenska frystihúsið) var fyrsta frystihúsið á Íslandi sem var sérstaklega byggt sem slíkt, og þegar húsið var reist var það stærsta hús á landinu. Húsið tók í fyrsta sinn á móti fiski til frystingar þann 18. febrúar 1930. Það hætti að taka móti fiski til útflutnings árið 1967-1968, en húsið var samt notað áfram. Árið 1974 flutti t.d. Kraftlyftingasamband Íslands í húsið, en Reykjavíkurborg útvegaði húsnæðið að frumkvæði Alberts Guðmundssonar, og þar æfðu menn fram í byrjun febrúar árið 1976.  Frystihúsið var síðan rifið árið 1981 þegar það varð að víkja fyrir Seðlabankahúsinu.

Tilvísanir

Tenglar 
 Frystihúsbákn þeirra Gautaborgarmanna; grein í Morgunblaðinu 1990

Saga Reykjavíkur
Kallíópa

Kallíópa (gríska: Καλλιόπη, Kalliope) er ein af menntagyðjunum níu og leiðtogi þeirra, enda elst og talin vitrust þeirra. Hún er gyðja kveðskapar, hetjuljóða og mælsku. 

Nafn hennar þýðir „sú fagur-raddaða“.

Einkenni 
Helsta einkennistákn hennar er áletruð vaxtafla en í sumum heimildum er hún sögð bera ritrollu eða bók ásamt skriffærum. Enn aðrar heimildir segja hana bera gullkórónu á höfði. Í eldri heimildum (þ.e. fyrir klassíska tíma Grikklands) er hún sögð halda á lýru (hörpu).

Fjölskylda 
Kallíópa er dóttir Seifs og Mnemosyne, eins og allar hinar gyðjurnar níu. Sjálf er hún talin móðir Orfeifs og Línosar en heimildum ber ekki saman um faðernið, guðinn Apollon og Þrakíukonungurinn Ojagros koma báðir til greina. Aðrar heimildir nefna líka aðrar músur sem mögulegar mæður Línosar. Einnig er Hymen, guð hjónabands, oft nefndur sem sonur Kallíópu en sumar heimildir tilgreina aðrar músur sem móður hans eða jafnvel Afródítu. Enn fleiri hafa verið bendlaðir sem synir Kallíópu en eins og áður fer heimildum ekki alltaf saman.

Tengt efni 
 Menntagyðjur
 Klíó
 Grikkland hið forna
 Fornfræði

Heimildir 
 Theoi.com

Grísk goðafræði
Artemismusterið

Artemismusterið eða Artemisarhofið (forngríska: Ἀρτεμίσιον Artemision, latína: Artemisium) var eitt af sjö undrum veraldar. Það var byggt árið 550 f.Kr. í Efesos, sem nú tilheyrir Tyrklandi.

Saga og eyðilegging 
Bygging hofsins tók 120 ár. Krösos Lýdíukonungur hóf verkið og kostaði það en Kersifron teiknaði hofið. Það varð strax mikið aðdráttarafl fyrir Efesos og þangað komu kóngar, ferðalangar og fleiri sem vildu votta Artemis virðingu sína með fórnum og gjöfum.

Þann 21. júlí árið 356 f.Kr. var hofið eyðilagt.Herostratos nokkur var drifinn af svo mikilli hvöt til þess að fá nafn sitt á spjöld sögunnar að hann kveikti í hofinu. Orðrómurinn um tortímingu hofsins barst fljótt um heiminn en Efesosbúar voru svo fokreiðir að hver sá sem nefndi Herostratos á nafn skyldi þegar verða líflátinn. En þá kemur forngríski sagnfræðingurinn Strabon til sögunnar því hann ritaði niður nafn hans og þannig er það þekkt í dag.

Sömu nótt og hofið var eyðilagt fæddist Alexander mikli. Gríski sagnfræðingurinn Plútarkos sagði að Artemis hafi verið svo upptekin við fæðingu hans að hún hafi gleymt að bjarga hofinu sínu. Alexander bauðst seinna til að borga fyrir endurbyggingu hofsins en Efesosbúar afþökkuðu. Eftir dauða Alexanders árið 323 f.Kr. var það hins vegar gert og hafði myndhöggvarinn Skópas yfirumsjón með endurbyggingunni. Hún var svo eyðilögð í áhlaupi Gota árið 262 e.Kr., sem komu yfir Hellusund (Dardanellasund) og tortímdu í leiðinni mörgum borgum og kveiktu þá meðal annars í hofinu.

Næstu tvær aldir urðu flestir Efesosbúar kristnir, svo Artemisarhofið missti trúarljóma sinn. Kristnir menn rifu það sem eftir var af hofinu og notuðu steinana í aðrar byggingar. Leiðangur frá British Museum fann byggingarlóð hofsins árið 1869 og eru gripir og höggmyndir frá endurgerð hofsins þar enn til sýnis. Í dag er aðeins ein súla eftir uppistandandi af hofinu á upprunalegum stað, sem nú er mýrlendi.

Lýsing 
Flestar lýsingar frá hofinu koma frá Pliníusi eldri. Það eru líka til aðrar frásagnir, þótt bæði stærðin og lýsingar á hofinu séu breytilegar. Samkvæmt Pliníusi var hofið 115 m langt og 55 m á breidd, aðeins gert úr marmara. Hofið er sett saman úr 127 jónískum súlum, hver um 18 m á hæð. Inni í hofinu var síðan mikið um fallega list. Þar voru höggmyndir eftir fræga gríska myndhöggvara, til dæmis Feidías sem gerði Seifsstyttuna, Skópas sem vann við grafhýsi Mausolos og fleiri. Listamaðurinn Fradmon skreytti hofið að utan, auk málverka og gyllti og silfraði styttur. Myndhöggvararnir kepptust meira segja sín á milli. Sumir stytturnar eru af Amazonunum, sem eru sagðar hafa stofnað Efesos.

Hofið hefur án efa verið glæsilegt, en Antipatros frá Sídon, sem tók saman listann yfir öll furðuverkin, lýsir hér hofinu:

Fílon frá Býzantíon lýsir því einnig svo að öll hin undrin falli í skugga af mikilfengleika hofsins. Samtímafólk hofsins lýsti því einfaldlega sem fallegustu byggingu jarðar, svo glæsilegt var það.

Tengt efni 
 Sjö undur veraldar
 Efesos

Heimildir 
 Authenticwonders.com - Artemis 

Sjö undur veraldar
Fornfræði
Grafhýsið í Halikarnassos

Grafhýsi Mausolos (forngríska: Μαυσωλεῖον Mausoleion) er við Halikarnassos (Bodrum, í Tyrklandi í dag) og var eitt af sjö undrum veraldar.

Mausolos 
Þegar Persar þöndu út konungsdæmi sítt út til Litlu-Asíu, gat konungurinn ekki stjórnað öllu ríkinu sjálfur, svo hann hafði staðbundna landsstjóra um allt veldið, svokallaða „satraps“. Mausolos var einn af þeim og stjórnaði konungsveldinu Karíu í vesturhluta Litlu-Asíu. Það var svo langt frá persnesku höfuðborginni að það var því næst sjálfstætt. Mausolos ríkti þar frá 377 – 353 f.Kr. og hafði Halikarnassos höfuðborg sína. Það er ekkert áhugavert að segja um líf Mausolos. Það er aðeins grafhýsi hans sem hann er þekktur fyrir. Artemisia, systir hans, fékk hugmyndina að því, svo það er mögulegt að smíðin hafi hafist fyrir dauða hans en var þó ekki tilbúið fyrr en kringum 350 f.Kr., þremur árum eftir dauða hans og einu ári eftir dauða Artemisiu.

Saga grafhýssins 

Hið gífurlega grafhýsi var byggt til að geyma lík Mausolosar en það var skýrt Mausoleion í höfuðið á honum og er orðið ‚mausoleum‘ notað í dag yfir mikil grafhýsi á nokkrum tungumálum. Það innihélt einnig konu hans og systur, Artemisiu, en það var hefð í Karíu fyrir því stjórnendur giftust systrum sínum. Forngrísku arkitektarnir Satýros og Pýþíos voru fengnir til að hanna gröfina og fjórir frægir grískir myndhöggvarar, þ.á m. Skópas, bættu við frísu eða skrautlínu um ytra borðið.

Hofið stóð í einar 16 aldir og var í góðu ástandi þangað til það skemmdist verulega í jarðskjálfta. Árið 1404 var aðeins undirstaða hofsins þekkjanleg. Snemma á 15. öld gerðu Jóhannesarriddararnir af Möltu árás á svæðið og smíðuðu gríðarstóran kastala. Árið 1494 ákváðu þeir að styrkja hann og notuðu þá steinana úr Mausoleion. Um 1522 var næstum hver einasti steinn horfinn úr Mauseoleion.

Enn í dag er hægt að sjá kastalann sem var reistur í Bodrum og er hægt að koma auga á fægðu steinana og marmarablokkirnar úr Mausoleion í veggjum kastalans. Einnnig er hægt að sjá höggmyndir úr grafhýsinu sem stóðust tímans tönn og eru til sýnis á British Museum. Svo er enn til byggingarlóð sjálfs Mausoleions, þar sem aðeins undirstaðan ein er enn til staðar.

Lýsing 
Ástæðan fyrir því að Antipater setti Mausoleion á listann er ekki vegna stærðar þess, heldur vegna fegurðar, forms, skreytingar og mikilfengleika. Það var staðsett á hæð og gnæfði yfir Halikarnassos. Grunnurinn var 40 x 30 m. Á honum var skreyttur þreppallur. Ofan á hann kom síðan greftrunarklefinn, umkringur súlum. Ofan á hann kom svo pýramídslaga þak sem var skreytt með styttum. Efst á toppnum prýddi stytta af stríðsvagni sem var togaður af fjórum hestum. Í heild var hann 45 m á hæð. Þetta var heldur óvenjuleg bygging í laginu og átti engan sinn líka. Annað sem var óvenjulegt fyrir hofið var að stytturnar voru af fólki og dýrum en ekki af guðum og gyðjum eins og var siður.

Tengt efni 
 Sjö undur veraldar
 Tyrkland
 Persía

Heimildir 
 Bodream, Jean-Pierre Thiollet, Anagramme Ed., 2010. ISBN 978-2-35035-279-4
 authenticwonders.com - Mausoleum 

Sjö undur veraldar
Fornfræði
Húlahopphringur

Húlahopphringur (húlahopp eða húlagjörð) er leikfang sem er í laginu eins og hringur og er oftast úr plasti, þó til séu gjarðir úr viði. Húlahopphringar eru oftast íholir að innan. Leikfang þetta velta menn um mjaðmir sér og halda með hnykkjum um sig miðjan án þess að hönd komi þar nærri. 

Í nóvember árið 1958 töldu sumir að húla-æðið væri liðið hér á landi. Í Alþýðublaðinu stóð þá: 
Um allar götur og í öllum húsum hömuðust börn og unglingar með húla-gjarðir. Nú er þessu lokið. Gjarðirnar liggja um allt, bak við hurðir, bak við skápa, upp á snögum og niðri í kjöllurum. Það er komin fjara. Börnin og unglingarnir hafa misst áhugann. En geta þau lært af þessu? Hefðu þau nú keypt sér sparimerki í skólanum fyrir fimmtíu krónur.

Tilvísanir 

Leikföng
Guðni Halldórsson

Guðni Halldórsson (fæddur 2. ágúst 1974) er kvikmyndaklippari.

Verk sem Guðni hefur komið að 
 Pressa, (Stöð 2)
 Idol stjörnuleit Þáttaröð (1, 2 ,3 4) , (Stöð 2)
 X-Factor, (Stöð 2,2007)
 Réttur , (Stöð 2,2009)
 Svartir Englar, (Ríkisútvarpið)
 Bandið Hans Bubba, (Stöð 2,2008)
 Skólahreysti, (SkjárEinn,2008)
 Popp og Coke, (SkjárEinn)
 Þursaflokkurinn ásamt capup  (dvd)
 Bubbi Morthens ásamt stórsveit, (Sena)
 Land og Synir, Lífið er yndislegt (dvd)
 Stiklur fyrir myndir 
 Astrópía
 Mýrin
 Litle trip to heaven
 Brim
 Reykjavík Rotterdam
 Niceland