alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Deildaverslun

Deildaverslun er verslun sem er skipt upp í mismunandi deildir sem selja ýmiss konar vörur, til dæmis fatnað, snyrtivörur, skartgripi, húsgögn, leikföng, raftæki og stundum mat. Fyrstu deildaverslanir voru opnaðar á 19. öld í stórborgum í Evrópu og Bandaríkjunum. Dæmi um deildarverslanir sem voru opnaðar á þessum tímapunkti eru Harrods (1849), Marks & Spencer (1884) í Bretlandi, Le Bon Marché (1852) í Frakklandi, Kaufhaus des Westens (1905) í Þýskalandi, Åhléns (1899) í Svíþjóð, Magasin du Nord (1868) í Danmörku og Macy's (1858) í Bandaríkjunum.

Listi yfir deildaverslanir eftir löndum

Bandaríkin 
 Barneys
 Bloomingdale's
 JC Penney
 Kohl's
 Macy's
 Nordstrom
 Saks Fifth Avenue
 Sears

Bretland 
 Allders
 Bentalls
 Debenhams
 Harrods
 Harvey Nichols
 House of Fraser
 John Lewis
 Marks & Spencer
 Peter Jones
 Selfridges

Danmörk 
 Illum
 Magasin du Nord
 Salling

Finnland 
 Stockmann

Frakkland 
 Galeries Lafayette
 La Samaritaine
 Le Bon Marché
 Le Printemps

Spánn 
 El Corte Inglés

Svíþjóð 
 Nordiska Kompaniet
 PUB
 Åhléns

Verslanir
Snyrtivörur

Snyrtivörur eru efni sem eru notuð til að bæta útlit eða lykt líkamans. Oftast eru þær blöndur af efnasamböndum sem geta verið af náttúrulegum uppruna eða tilbúin. Húðkrem, smyrsl, ilmvatn, varalit, naglalakk, hárlakk og lyktareyði má öll flokka sem snyrtivörur. 

Snyrtivörur voru notaðar að fornu, til dæmis notuðu Fornegyptar laxerolíu til að vernda húðina. Rómverjar notuðu húðkrem úr bývaxi, ólífuolíu og rósavatni. Á 19. öld voru vaselín og lanólín fundin upp og árið 1911 kom Nivea Creme á markað. Í dag er stærsta snyrtivarafyrirtæki í heimi L'Oréal.

Bæði framleiðsla og notkun snyrtivara eru umdeildar: sum snyrtivarafyrirtæki gera tilraunir á dýrum við þróun nýrra vara. Dýratilraunir vegna framleiðslu snyrtivara eru nú bannaðar í Evrópusambandinu. Ýmsir hópir hafa gagnrýnt notkun á snyrtivörum, meðal annars femínistar og trúarhópir, sem halda til dæmis að snyrtivörur séu notaðar til að bæla niður konur eða að þær brjóti hógværð kvenna.

Snyrtivörur
Tíska
Gammur (svæði)

Gammur  er olíuleitarsvæði í hafinu skammt norðan við Ísland þar sem  Tjörnesbrotabeltið er. Svæðið dregur nafn sitt af gamminum sem er einn af landvættunum á sama hátt og hitt olíuleitarsvæðið við Ísland dregur nafn af dreka sem er einnig einn af landvættunum. Gammur er  svæði frá Öxarfirði vesturfyrir Eyjafjarðarál, um 150 km löng spilda og um 50 km breið. Um þetta svæði kvíslast brotalamir jarðskorpuflekanna. Suðurjaðar þessa svæðis  er markaður af miklu misgengi sem er framhald af Húsavíkurmisgenginu og gengur á milli Flateyjar á Skjálfanda og lands og vestur í suðurenda Eyjafjarðaráls. Jarðfræðilegar rannsóknir, endurkastsmæliknar og þyngdarmælingar sýna að þykk setlög hafa safnast í sigdæld sem er mest á svæðinu frá Skjálfanda og vestur í suðurenda Eyjafjarðaráls. Setlögin eru þykkust næst misgenginu og ná allt að 4 km þykkt undir Eyjarfjarðarál en þynnast eftir því sem norðar dregur. Mikil sigdæld er út Eyjafjarðarál og austan Tjörness í Öxarfirði er þriðja sigdældin en þar hafa endurkastsmælingar á landi sýnt að þar er allt að 1 km setlagaþykkt.

Tengt efni 
 Tjörneslögin
 Drekasvæðið
 Jan Mayen-hryggurinn

Heimild 
  Overview of hydrocarbon related research in Tjörnes, skýrsla Ísor 2010

Olíuleit við Ísland
Fjölverkavinnsla

Fjölverkavinnsla (e. multitasking) í tölvum er þegar mörg verkefni eru framkvæmd á sama tíma. Fjölverkavinnslan gerir tölvum kleift að keyra mörg forrit í einu og skipta á milli þeirra án upplýsingataps. Til dæmis þegar unnið er að ritgerð í ritvinnsluforriti og leitað að heimildum með vafra.

Örgjörvar 
Í tilviki einstakra örgjörva er samt ekki verið að vinna mörg verkefni í einu heldur hafa þeir þann eiginleika að útdeila tíma sínum milli þeirra verkefna sem hann á eftir að framkvæma. Hver örgjörvir skiptir á milli verkefna mörgum milljón sinnum á sekúndu og því getur sýnst svo að örgjörvinn sé að sinna mörgum verkefnum á sama tíma. Þeir geta þó útvistað vinnslu sinni þannig að aðrir örgjörvar eða örgjörvakjarnar, séu þeir til staðar, sjái um vinnsluna. Með þeim hætti geta örgjörvar í sameiningu unnið að mörgum verkefnum á nákvæmlega sama tíma.

Tölvunarfræði
Kísilflögur

Kísilflögur eru mikið notaðar í tölvuframleiðslu. Þær eru dýrar og framleiðsla þeirra krefst mjög mikillar nákvæmni. Tölvur eru mestmegnis gerðar úr milljónum smára en þessa smára má skilgreina sem takka sem annaðhvort hleypa í gegnum sig rafmagni eða ekki. Með því að tengja marga þétta saman má framkvæma mjög flókna útreikninga. Til þess að geta hleypt rafmagni í gegnum sig og síðan stöðvað það þarf smárinn að vera gerður úr efni þar sem rafeindir geta breyst miðað við rafspennu. Fæst efni hafa þennan eiginleika, þó eru til nokkur sem geta þetta þar á meðal hálfleiðarar og kísill. Kísill er ódýrasti kosturinn sem völ er á sem hefur þessa eiginleika og er því mikið notaður í tölvum nútímans.

Tölvunarfræði
Akademía ÍBV-Íþróttafélags

Akademía ÍBV-Íþróttafélags er íþróttaakademía í Vestmannaeyjum sem er samstarf milli GRV, FÍV og ÍBV.

Árið 2011 var Akademía ÍBV-Íþróttafélags sett á laggirnar í samvinnu við Framhaldsskólann í Vestmannaeyjum.
Árni Stefánsson íþróttaþjálfari var fenginn til að koma Akademíunni af stað.

Vorönnina 2012 fór ÍBV í samstarf við Grunnskóla Vestmannaeyja og þar með krökkum úr 9. og 10. bekk gert kleift að taka þátt í akademíunni með einhverju móti. 

Forstöðumaður Akademíunnar er Gunnar Stefánsson

Þjálfarar Akademíu ÍBV-Íþróttafélags
Gunnar Stefánsson. Tækniæfingar í handknattleik, bóklegir tímar og styrktaræfingar.
Ian Jeffs. Tækniæfingar í knattspyrnu
Stefán Árnason. handknattleik

Fyrrum þjálfarar
Árni Stefánsson 2011-2012
Erlingur Richardsson 2012-2013

Heimildir

Íþróttabandalag Vestmannaeyja
Íþróttir á Íslandi
Johan Christhop Sabinsky

Johan Christhop Sabinsky (oft nefndur Jóhann Sabinsky í íslenskum heimildum) var þýskur múrarameistari sem vann að byggingu Hóladómkirkju. Framkvæmdir hófust 1757 og kirkjan átti að heita fullgerð haustið 1763. 

Sabinsky eignaðist barn með íslenskri vinnukonu. Barnið lést aðeins nokkra daga gamalt og var múrað inn í vegg í anddyri kirkjunnar og má þar sjá minningartöflu Sabinskys um dóttur sína. 

Kirkjur á Íslandi
Drottningarhólmahöll

Drottningarhólmahöll (sænska: Drottningholms slott) er konungleg höll á eyjunni Lovön í Leginum í Svíþjóð. Höllin, sem var reist á 16. öld, hefur verið opinber bústaður Karls 16. Gústafs konungs og Silvíu drottningar frá árinu 1981.

Höllin var sett á heimsminjaskrá UNESCO árið 1991. Áætlað er að um 700.000 manns heimsæki höllina á ári.

Kastalar í Svíþjóð
Aragon

Aragon (aragónska og spænska: Aragón,  katalónska: Aragó) er sjálfstjórnarsvæði á Spáni. Aragon skiptist í 3 héruð: Huesca-hérað, Zaragoza-hérað, and Teruel-hérað.  Höfuðborgin er Saragossa.

Spænsk sjálfstjórnarsvæði
Telómerasi

Telómerasi er lífhvati sem hefur áhrif á litningsenda við frumuskiptingar. Litningar í frumukjörnum bera erfðaupplýsingar. Litningaendar styttast í hvert skipti sem fruma skiptir sér og eftir ákveðinn fjölda skiptinga eru endarnir orðnir svo stuttir að fruman getur ekki skipt sér lengur. Það er nefnt frumuöldrun. Nóbelsverðlaunin í lífeðlis- og læknisfræði 2009 voru veitt til þriggja vísindamanna Elizabeth Blackburn, Carol W. Greider og Jack W. Szostak fyrir uppgötvun á byggingu og starfsemi litningaenda og ensímsins telómerasa.
Fruma deyr þegar litningarnir eru orðnir of stuttir. Í nokkrum tegundum frumna, meðal annars kynfrumum og krabbameinsfrumum, er ensím (lífefnahvati) sem byggir upp hulsur á enda litninga jafnóðum og þær eyðast. Þetta ensim er telómerasi.

Tilvísanir 

Ensím
Valensíska

Valensíska (katalónska: valencià) er mállýska af Katalónska talað í Sjálfsstjórnunarhéraðinu Valensía, Spánn.

Tenglar 

 Acadèmia Valenciana de la Llengua

Tilvísanir 

mállýska
Pardussnigill

Pardussnigill eða grásnigill (fræðiheiti Limax maximus) er snigill sem finnst meðal annars á Íslandi, einkum í húsagörðum og gróðurlendi í nágrenni garða. Hann sækist í að komast í laufbingi og safnhauga og nærist á rotnandi jurtaleifum og sveppum. Á Íslandi fannst hann fyrst í Grafarvogi 1997. Pardussniglar valda litlum skaða á gróðri og veiða aðra snigla meðal annars litla Spánarsnigla og borða egg þeirra. Sniglarnir geta orðið 20 sm að lengd og þeir eru mest á ferli á næturna.

Pardussnigill er tvíkynjungur og við mökun þarf tvo snigla sem frjóvga egg hvor annars. Mökunaratferli er sérstakt, sniglarnir núa saman líkömum sínum og snertast og leita svo upp á við til dæmis upp í tré þar sem þeir hengja sig up í þykkum slímþræði og vefjast hver um annan. Þar fer mökun og fróvgun fram og síðan detta þeir niður á jörðina. Báðir sniglarnir geta átt hundruð eggja.

Tilvísanir 

Sniglar
Lífrænar varnir
Ermalín

Ermalín (eða ermalíning, oftast haft í fleirtölu, eða handstúka, þó það orð sé einnig haft um manséttur (eða úlnliðsskjól)) er fremsti hluti ermar á skyrtu. Ermalíningar eru uppslög á skyrtuermi og oftast úr þykkara og stífara efni en skyrtan sjálf, rétt eins og skyrtukraginn. Ermalíningar sem standa einar og sér (stakar) nefnast manséttur.

Tilvísanir

Tengt efni 
 Ermahnappur
 Ermaklaufar
 Hnappagat
 Skyrtukragi

Fatnaður
Renzo Piano

Renzo Piano (f. 14. september 1937) er arkitekt frá Genúa á Ítalíu. Þekktustu verk hans eru Pompidou-safnið í París (ásamt Richard Rogers og Gianfranco Franchini) 1971 og skýjakljúfurinn The Shard í London sem lokið var við sumarið 2012.

Ítalskir arkitektar
John Glenn

John Herschel Glenn, Jr. (18. júlí 1921 – 8. desember 2016) var bandarískur geimfari og öldungadeildarþingmaður. Hann fór fyrstur Bandaríkjamanna á braut um jörðu 20. febrúar 1962 um borð í geimfarinu Friendship 7. Hann var vinur Robert F. Kennedy og hætti störfum fyrir NASA eftir morðið á John F. Kennedy til að geta boðið sig fram fyrir Demókrataflokkinn í Ohio. Hann var kosinn öldungdeildarþingmaður 1974 og hélt því sæti til 1999. 

Bandarískir geimfarar
Bandarískir öldungadeildarþingmenn
Demókratar
Bob Woodward

Robert Upshur „Bob“ Woodward (f. 26. mars, 1943) er bandarískur rannsóknarblaðamaður. Hann hefur starfað við Washington Post frá 1971. Hann er þekktastur fyrir að hafa samið fyrstu fréttirnar um Watergate-hneykslið ásamt Carl Bernstein árið 1972.

Bandarískir blaðamenn
Walter Cronkite

Walter Leland Cronkite, Jr. (4. nóvember 1916 – 17. júlí 2009) var bandarískur fréttamaður sem er þekktastur sem fréttaþulur í þættinum CBS Evening News á sjónvarpsstöðinni CBS frá 1962 til 1981. Hann lauk fréttatímanum gjarnan á orðunum „And that's the way it is,“ og dagsetningu útsendingar.

Bandarískir fréttamenn
Listi yfir bæjarstjóra Vestmannaeyja

Eftirfarandi er listi yfir bæjarstjóra Vestmannaeyja.

Vestmannaeyjar
Listar tengdir Íslandi
Kain og Abel

Kain og Abel (hebreska: הֶבֶל ,קַיִן Qayin, Hevel) voru, samkvæmt 4. kafla Fyrstu Mósebókar, synir Adams og Evu. Kain er sagður akuryrkjumaður en Abel hjarðmaður. Kain var fyrsti maðurinn sem fæddist í heiminn og Abel var sá fyrsti sem dó. Kain myrti bróður sinn vegna afbrýðisemi þar sem fórn Abels var guði þóknanlegri en fórn Kains.

Fyrsta Mósebók
Persónur í gamla testamentinu
Imperatorin

Imperatorin er efni sem hefur verið einangrað úr nokkrum jurtum m.a. úr  hvannafræjum. Það  örvar t.d. sjálfstýrðan frumudauða eða apoptosis og hindrar þannig fjölgun krabbameinsfruma.

Efni
Sæhvönn

Sæhvönn (fræðiheiti Ligusticum scoticum) er fjölær hvönn sem vex í Norður-Evrópu.

Tenglar 

 Ligusticum scoticum (Lystigarður Akureyrar)
 Sæhvönn (Flóra Íslands)

Hvannir
Gissur Ólafur Erlingsson

Gissur Ólafur Erlingsson (21. mars 1909 – 18. maí 2013) var löggiltur dómtúlkur og skjalaþýðandi. Hann var elstur íslenskra karlmanna er hann lést, 104 ára að aldri. Gissur fæddist í Brúnavík við Borgarfjörð eystra. Foreldrar hans voru Erlingur Filippusson grasalæknir frá Kálfafellskoti í Fljótshverfi í Vestur-Skaftafellssýslu og Kristín Jónsdóttir frá Gilsárvöllum í Borgarfirði eystra.

Gissur lauk stúdentsprófi frá MR árið 1928 og stundaði um tíma nám í læknisfræði við Háskóla Íslands. Hann lauk prófi frá Loftskeytaskólanum 1941 og var löggiltur dómtúlkur og skjalaþýðandi. Gissur stundaði m.a. sjómennsku á yngri árum og var loftskeytamaður á togurum og farskipum á stríðsárunum. Hann var stöðvarstjóri endurvarpsstöðvar RÚV á Eiðum 1952-65, stöðvarstjóri Pósts og síma í Neskaupstað 1965-70 og á Siglufirði 1970-72. Hann var umdæmisstjóri Pósts og síma á Seyðisfirði 1972-77 en fluttist þá til Akureyrar og var í hlutastarfi hjá Bæjarfógeta. Hann var eftir það búsettur á Siglufirði, þá á Selfossi, í Garðabæ og síðast í Reykjavík.

Hann þýddi nokkur leikrit og smásögur til flutnings í útvarpi og auk þess hátt á annað hundrað bækur, bæði skáldrit og fræðibækur. Einnig stundaði hann skjalaþýðingar að nokkru marki. Gissur var virkur í Rótaryhreyfingunni og var umdæmisstjóri hennar á Íslandi 1975-76. Hann var stofnfélagi í golfklúbbum Vestmanneyja (1938), Neskaupstaðar (1965) og Siglufjarðar (1970).

Gissur kvæntist Mjallhvíti Margréti Jóhannsdóttur 12. september 1931. Hún var fædd 22. október 1911 en lést árið 1972. Þau skildu. Hann kvæntist síðari eiginkonu sinni, Valgerði Magnúsínu Óskarsdóttur, 16. september 1944. Hún var fædd 2. desember 1917 en lést árið 2006. Gissur eignaðist sex börn með fyrri konu sinni og eitt með þeirri síðari. Afkomendur hans eru nú nærri 150.

Íslenskir þýðendur
Stúdentar úr Menntaskólanum í Reykjavík
Fjöruarfi

Fjöruarfi (fræðiheiti: Honckenya peploides) er einær jurt með þykk og safarík blöð er af hjartagrasaætt sem vex í fjörusandi. Á Íslandi er mest er af fjöruarfa á söndunum miklu við suðurströndina, sérstaklega á svæðinu milli Kúðafljóts og Eldvatns í Skaftárhreppi. Fjöruarfi blómgast í júní og júlí. Krónublöð eru hvít eða fölfjólublá. Aldin arfans eru stór og áberandi. Fjöruarfi var nýttur til manneldis. Hann var saxaður smátt með káljárni og soðinn í sauðamjólk eða látinn út í flóaða kúamjólk. Varasamt þótti þó að borða of mikið af fjöruarfa, þá fengi fólk gullleitan blæ í andrit. Fjöruarfi var talin góð beitarjurt fyrir sauðfé sem sótti í arfabreiðurnar á söndunum en talin óholl fyrir kýr.

Heimildir 
 
 Fjöruarfi (Flóra Íslands)

Hjartagrasaætt
Plöntur á Íslandi
Káljárn

Káljárn er verkfæri til að skera grænmeti. Káljárn var líkast hófjárni í laginu, nema sköftin sneru upp eins og á tóbaksskurðarjárni.

Verkfæri
Skyrta

Skyrta er oftast fínþráðótt flík sem klæðir efrilíkama, hvort sem er karla eða kvenna, og er oft höfð innan undir jakka eða peysu.  Skyrtan skiptist í kraga, ermar og ermalíningar. Þær eru opnar að framan og hnepptar saman með tölum. Algengt er að menn klæði sig í skyrtu og klæðist þeim við jakkafötum og hálsbindi.

Skyrtur eru af mismunandi gæðum. Fínustu skyrturnar eru gerðar úr tveimur lögum af egypskri bómull, sem gefur skyrtunni glans og þýðir að skyrtan krumpast minna í notkun. Saumagæðin eru einnig mikilvæg eigind skyrta. Þegar saumað er með þéttum saumi í einum þræði endast bæði skyrtan og sniðið lengur. Einnig ef tölurnar eru saumaðar í með krosssaumi er ólíklegra að þær detta af.

Skyrtur fást með ýmiss konar flibbum og ermalíningum. Til dæmis eru til venjulegar ermalíningar með tölum og „franskar tvífaldar ermalíningar“ sem festa má með ermahnöppum.

Tengt efni 
 Blússa
 Bolur

Fatnaður
Tala (festing)

Tala eða hnappur er festing sem notuð er á fötum til að festa tvo hluta saman. Þær eru oftast gerðar úr plasti eða skeljum. Fornlegar tölur geta verið merkilegir smíðisgripir sem lýsa má sem listaverkum. Til forna voru tölur oft gerðar úr dýrum málmum eða steinum.

Tölur eru saumaðar á fatnað, venjulega með krossbandi, og er fatnaðurinn hnepptur saman með því að smeygja tölunum í hnappagöt. Stundum eru tölur saumaðar á flík aðeins til skrauts og gegna engu hlutverki sem festingar.

Tölur voru teknar í notkun sem festingar á 14. öld. Áður voru þær aðeins notaðar sem skreytingar því hnappagatið hafði ekki verið fundið upp. Tölur leystu spennur og belti af hólmi í mörgum tilvikum.

Tengt efni 
 Rennilás
 Smella

Festingar
Fatnaður
Hvítlaukspressa

Hvítlaukspressa er eldhúsáhald til að mauka  hvítlauksrif með því að pressa þau í gegnum margar litlar holur.Með mörgum hvítlaukspressum fylgir verkfæri með pinnum til að hreinsa götin sem hvítlaukur er pressaður út um. Hægt  að nota hvítlaukspressu án þess að taka utan af hvítlauksrifjum því hýðið verður eftir í pressunni.

Pressaður hvítlaukur er talinn bragðast öðruvísi en saxaður og meira af bragðefnum koma fram.

Tengill 
 Garlic Press Collector

Eldhúsáhöld
Rennilás

Rennilás er samrennandi festing sem skiptist i tvo málm- eða plastborða með sérstökum grípandi búnaði og sem notuð er til að loka opi eða jöðrum, t.d. á flík. Rennilásar eru oft notaðir í stað hnappa, talna eða reima og eru t.d. mikið notaðir á útivistarfatnað, töskur, bakpoka, tjöld og svefnpoka. Bandaríkjamaðurinn Whitcomb Judson fann upp rennilásinn í Chicago árið 1893. Sama aðferðin, sem byggir á „tönnum“ sem læsast saman, er notuð í rennilása nútímans. Stærsti framleiðandi rennilása í heiminum um þessar mundir er japanska fyrirtækið YKK.

Nokkrar gerðir rennilása eru til, meðal annars loftþéttir og vatnsheldir auk rennilása sem opna má frá hvorum enda fyrir sig.

Tengt efni 
 Riflás (franskur rennilás) 
 Tala (festing)

Festingar
Taska

Taska er ílát, yfirleitt með handföngum eða ólum, sem notuð er til að bera hluti. Töskur eru yfirleitt gerðar úr vefnaði, leðri eða svipuðu efni. Til eru ýmiss konar töskur, til dæmis handtöskur, skjalatöskur, ferðatöskur og tölvutöskur. Handtöskur eru oftast úr sveigjanlegu efni þar sem skjalatöskur eru venjulega gerðar úr hörðu efni sem er þá þakið vefnaði eða leðri. Ferðatöskur geta annað hvort verið harðar eða mjúkar, og eru í dag oft með hjólum auk handfanga, sem auðveldar manni að bera þær.

Tengt efni 
 Bakpoki
 Mappa
 Poki
 Sekkur

Töskur
Dósaupptakari

Dósaupptakari er verkfæri sem notað er til að opna dósir. Þó að matur hefði verið niðursoðinn og geymdur í dósum í Hollandi síðan 1772 var dósaupptakarinn ekki fundinn upp til 1855 á Bretlandi og 1858 í Bandaríkjunum. Þessi verkfæri voru í raun og veru dósahnífar en þeir fást ennþá í dag. Fyrsti dósaupptakarinn með snúandi skurðarhjóli, sem fer um hringinn á dósinni og sker lokið opið, var fundinn upp árið 1870. Fólki fannst það erfitt að nota svona dósaupptakara því var hann ekki mjög vinsæll á þeim tíma. Bylting kom árið 1925 þegar öðru hjóli með tönnum var bætt við dósaupptakarann, sem hélti skurðarhjólinu föstu við hringinn á dósinni. Þessi hönnun sem er einföld í notkun er sú vinsælasta í dag.

Á árum seinni heimsstyrjaldarinnar voru nokkrar aðrar útgáfur af dósaupptakaranum þróaðar fyrir herinn, eins og P-38 og P-51 í Bandaríkjunum. Þessir voru dósahnífar sem voru einfaldir í hönnun og sterkir með samanbrjótanlegu blaði og engu handfangi. Þeir voru líka miklu minni en venjulegir dósaupptakarar. Rafdósaupptakarinn var fundinn upp á sjötta áratugnum og var hann nokkuð vinsæll. Nýjar tegundir af dósaupptökurum eru ennþá þróaðar í dag, en nýjasta útgáfan sker um hlíðina á dósinni þannig að brúnin sé ekki svo beitt.

Eldhúsaáhöld
Kerósín

Kerósín eða hreinsuð ljósasteinolía er eldsneyti unninn úr hráolíu.

Eldsneyti
Poki

Poki er ílát úr þunnu, sveigjanlegu efni eins og plasti eða pappír, notað til að bera hluti. Oftast eru þeir hannaðir til að vera notaðir aðeins einu sinni eða nokkrum sinnum, áður en losnað er við þá. Pokar geta annaðhvort verið með handföngum eða ekki og eru missterkir. Pokum er oft dreift í verslunum, sérstaklega matvöruverslunum, til að auðvelda viðskiptavinum að taka innkaupin sín heim. Oft er vörumerki prentað á poka til að auglýsa verslunina þar sem pokinn var gefinn út.

Í mörgum löndum er rukkað fyrir poka í verslunum í dag en sögulega hefur þeim verið dreift viðskiptavinum að kostnaðarlausu. Ástæðan fyrir rukkunina er sú að of margir einnotapokar eru notaðir sem hefur stór áhrif á umhverfið. Í flestum verslunum er hægt að kaupa fleirnotapoka sem eru gerðir eru sterkara efni og endast þá lengur. Lífbrjótanlegir pokar eru framleiddir í dag, sem hafa minni áhrif á umhverfið því þeir brjóta niður í jörðinni eftir ákveðið tímabil.

Pokar geta líka verið úr vefnaði, eins og striga, og eru endingarbetri en plast- og pappírspokar. Stórir strigapokar heita sekkir. Til eru sérstakar tegundir af pokum til ýmissa nota. Sem dæmi má nefna ruslapoka og tepoka.

Tengt efni 
 Ruslapoki
 Plastpoki
 Tepoki

Ílát
Umbúðir
Vefnaður

Um aðferðina að vefa trefjar saman, sjá vefnað (aðferð).
Um aðrar merkingar orðsins „dúkur“, sjá aðgreiningasíðu.

Vefnaður eða dúkur er efni sem er ofið úr þráðum eða garni. Garn er búið til með því að spinna hráa ullar-, bómullar eða hörþræði saman. Vefnaður er búin til með því að vefa, prjóna, hekla, hnýta eða þrýsta trefjum saman (filt).

Náttúrulegar trefjar 
 Hör
 Hampur
 Silki
 Ull
 Bómull
 Sísalilja
 Kókos
 Bambus

Tilbúnar trefjar 
 Akrýl
 Spandex
 Nælon
 Pólýester
 Pólýpropýlín
 Rayon

Tengt efni 
 Fatnaður
 Teppi

Heimildir 
 Vefnaður. – Hlín, 1. Tölublað (01.01.1929), p. 45-58 

Vefnaður
Efni
Ferðataska

Ferðataska er taska með handfangi sem er hönnuð til að halda utan um farangur fólks á ferðalagi svo sem föt og aðra persónulega muni. Ferðatöskur eru oftast því sem næst rétthyrndar með rúnuðum hornum og úr hörðu eða mjúku plasti, vínyl, hörðu leðri eða svipuðu efni sem heldur lögun sinni. Flestar ferðatöskur eru með hjörum þannig að þær opnast eins og bók. Nútímaferðatöskur eru oft með hjólum sem gera þær meðfærilegri í flutningi. Sumar ferðatöskur eru með innbyggðum lásum til öryggis. Stundum gera lásarnir tollinum kleift að opna töskuna til skoðunar þegar þess er krafist.

Fyrstu ferðatöskurnar voru úr viði en þær líktust koffortum. Þá var byrjað að þekja viðinn með leðri til að verja hann. Seinna varð leður vinsælt efni til að gera úr mjúkar ferðatöskur. Nú til dags eru ferðatöskur margar hverjar þynnri, léttari og mýkri en áður þekktist.

Tengt efni 
 Handtaska
 Koffort

Töskur
Bakpoki

Bakpoki er poki sem borinn er á bakinu með tveimur ólum sem festar eru um axlirnar. Bakpokar er notaðir frekar en handtöskur til að bera þunga hluti. Bakpokar eru til í mismunandi stærðum og eru notaðir ýmist sem skólatöskur, á ferðalögum og í íþróttum. Nútímabakpokar eru með flóknum burðarkerfum sem eru þróuð með vísindalegum aðferðum þannig að þyngdin sé jafndreifð og að bakpokinn sé þægilegur í notkun. Bakpokar eru úr ýmsum efnum, yfirleitt úr tilbúnum trefjum eins og næloni en stundum úr bómull og öðrum náttúrulegum trefjum. Þá er vatnshelt efni eins og vax stundum borið á yfirborðið til að halda innihaldinu þurru.

Bakpokar eru yfirleitt með nokkrum vösum og hólfum til að geyma smærri hluti. Þessum vösum eru yfirleitt lokað með rennilásum. Sumir bakpokar eru með földum vösum til að geyma verðmæti eins og farsíma eða vegabréf. Það geta verið nokkur hólf inni í bakpokanum sem eru ætluð til að geyma sérstaka hluti, til dæmis fartölvur. Bakpokar sem ætlaðir eru til íþrótta eru stundum með innbyggðri vatnsflösku og röri fyrir notkun á gönguferðum. Hægt er að stilla ólarnar á flestum bakpökum svo að bæði fullorðnir og börn geti notað þá á þægilegan hátt.

Tengt efni 
 Sekkur
 Taska

Töskur