alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hundarós

Hundarós (fræðiheiti: Rosa canina) er rósategund sem vex í Evrópu, norðvesturhluta Afríku og vesturhluta Asíu. Margir rugla hundarós saman við glitrós. 

Hundarós er lauffellandi runni sem venjulega er frá 1-5 metra að hæð en getur verið hærri ef rósin klifrar eftir stofnum stærri trjáa. Stofn rósarinnar er alsettur litlum og beittum þyrnum sem hjálpa rósinni að festa sig og klifra. Blóm eru ljósbleik eða hvít. Þau eru 4-6 sm í þvermál. Hundarós þroskar 1,5-2 sm rauð-appelsínugul aldin.

Ræktun og notkun 
Hundarós inniheldur mikið af andoxunarefnum. Ávöxturinn inniheldur mikið magn C-vítamína og er notaður við framleiðslu á sýrópi, tei og marmelaði. 

Rósaætt
Glitrós

Glitrós (fræðiheiti: Rosa dumalis) er rósartegund sem á heimkynni sín í Evrópu og suðvestur Asíu. Hún vex villt í Kvískerjum í Öræfasveit og er friðuð á Íslandi samkvæmt náttúruverndarlögum. Glitrós er skyld hundarós og stundum talin eitt afbrigði af þeirri rós. Glitrós er runni sem verður 1-2 m að hæð. Glitrós blómgast í júní og júli og eru blómin dökk- eða ljósbleik.

Heimild 
 

Rósaætt
Novial

Novial er tilbúið tungumál sem var búið til af danska málfræðingnum Otto Jespersen. Jespersen kom því fyrst á framfæri árið 1928 í bókinni An International Language. Eftir að hann lést 1943 lá tungumálið í dvala en með tilkomu internetsins á tíunda áratugnum jókst áhugi á því.

Heimildir 

Tilbúin tungumál
Memphis

Memphis er borg í suðvesturhluta Tennessee ríkis í Bandaríkjunum. Memphis liggur við Mississippi-fljót. Hún er 17. stærsta borg Bandaríkjanna og stærsta borg Tennessee með tæplega 646.889 íbúa (2010). Á stórborgarsvæðinu búa tæplega 1,2 milljónir manna. 

Borgir í Tennessee
Nashville

Nashville er höfuðborg Tennessee-fylkis í Bandaríkjunum. Borgin er nærststærsta borg fylkisins á eftir Memphis en stórborgarsvæðið er nokkru stærra. Innan borgarmarkanna búa um 626 þúsund manns (2010) en á stórborgarsvæðinu búa um 1,5 milljónir.

Nashville er miðstöð fjármála og heilbrigðisþjónustu, tónlistar og útgáfu í fylkinu.

 
Borgir í Tennessee
Knoxville

Knoxville er þriðja stærsta borg Tennessee-fylki, á eftir Memphis og höfuðborginni Nashville. Innan borgarmarka búa um 179 þúsund manns (2010) en á stórborgarsvæðinu búa um 655 þúsund manns. 

Knoxville er stundum nefnd Marmaraborgin (e. The Marble City).

Borgir í Tennessee
Fort Worth

Fort Worth er fimmta stærsta borgin í Texas og átjánda stærsta borg Bandaríkjanna. Íbúar borgarinnar eru um 895 þúsund (2018) en borgin er hluti af stórborgarsvæði Dallas-Fort Worth-Arlington, sem er fjórða stærsta stórborgarsvæði Bandaríkjanna.

Borgir í Texas
Charlotte (Norður-Karólína)

Charlotte er stærsta borgin í Norður-Karólínu í Bandaríkjunum og 20. stærsta borg Bandaríkjanna með um 872 þúsund íbúa (2018). Á stórborgarsvæðinu búa rúmlega 2,5 milljónir manna.

Charlotte er stundum nefnd drottningarborgin (e. The Queen City) en hún var nefnd eftir þýsku prinsessunni Charlotte frá Mecklenburg-Strelitz (1744-1818) sem varð drottning Georgs 3.

Borgir í Norður-Karólínu
El Paso

El Paso er borg í Texas í Bandaríkjunum með rúmlega 600 þúsund íbúa. Borgin er við landamæri Bandaríkjanna og Mexíkó, hinu megin við hana er mexíkóska borgin Ciudad Juárez.

Borgir í Texas
Engjamunablóm

Engjamunablóm (fræðiheiti: Myosotis scorpioides) er fjölært blóm af munablómaætt. Blóm þess eru heiðblá og 7 til 8 mm í þvermál. Það líkist gleym-mér-ei en þekkist á styttri aldinleggjum og stærri blómum. Þá er gleym-mér-ei eilítið hærðari.

Munablómaætt
Ole Lund Kirkegaard

Ole Lund Kirkegaard (29. júlí 1940 – 24. mars 1979) var danskur barna- og unglingabókahöfundur. Bækur hans hafa verið þýddar á fjölda tungumála, fengið verðlaun og kvikmyndir og leikrit hafa verið gerðar eftir þeim.

Bækur 

 Virgill litli (da. Lille Virgil), 1967 
 Albert, 1968 
 Fúsi froskagleypir (da. Orla Frøsnapper), 1969 
 Hodja og Töfrateppið (da. Hodja fra Pjort), 1970 
 Ottó nashyrningur (da. Otto er et næsehorn), 1972 
 Gúmmí Tarsan (da. Gummi-Tarzan), 1975 
 Kikkebakke Boligby (Handrit að jóladagatali), 1977
 Flóðhestur á heimilinu (da.En flodhest i huset), 1978 
 Fróði og hinir gríslingarnir (da. Frode og alle de andre rødder), 1979 
 Pési grallaraspói og Magni vinur hans (da. Per og bette Mads), 1981 
 Ég afi og Jóla-Stubbur (da. Mig og Bedstefar - og så Nisse Pok)', 1982 
 Kalli kúluhattur (da. Tippe Tophat og andre fortællinger), 1982 
 Anton og Arnaldur flytja í bæinn (da. Anton og Arnold flytter til byen), 1988 
 Anton og Arnaldur í vilta vestrinu (da. Anton og Arnold i det vilde vesten), 1988
 Frække Friderik'', 2008

Bókin Frække Friderik er myndabók sem Ole bjó til fyrir dóttur sína áður en hann varð barnabókahöfundur. Bókin var ekki gefin út fyrr en 2008 í Danmörku.

Heimildir 
 
 „Ny bog af Ole Lunk Kierkegaard“  á kultur.jp.dk

Kirkegaard, Ole Lund
C (bókstafur)

C eða c (sé) er 3. bókstafurinn í latneska stafrófinu, en er ekki notaður í því íslenska.

Latneskt stafróf
Söngtifur

Söngtifur (eða trjásöngvur ) (fræðiheiti: Cicadidae) eru skordýr af ættbálki skortítna, nafn þeirra er dregið af háværu tísti sem karldýrið gefur frá sér með sérstöku líffæri neðan á afturbolnum.

Einkenni 
Einkennandi við söngtifur er æviferill þeirra. Einstaklingar eyða aðeins hluta lífs síns á yfirborði jarðar og þá rétt svo til að þroskast, makast og koma eggjunum fyrir, oftast á trjágrein og þetta tekur aðeins nokkra daga upp til nokkra vikna. Þegar eggin klekjast út detta gyðlurnar niður og grafa sig niður í jarðveginn þar sem þau dvelja í nokkur ár, allt frá 2 upp í 17 ár (mismunandi eftir undirættum) og nærast á jarðveginum þangað til það er kominn tími til að grafa sig upp á yfirborðið og endurtaka leikinn.

Tilvísanir
Merkúr (guð)

getur einnig átt við reikistjrnuna Merkúr
Merkúr eða Merkúríus var rómverskur guð verslunar, ferðalaga og þjófnaðar. Hann var sendiboði guðanna og hliðstæða gríska guðsins Hermesar. 

Rómverskir guðir
Sandmunablóm

Sandmunablóm (fræðiheiti: Myosotis stricta) er einær jurt af munablómaætt. Það ber dökkblá blóm og vex á þurrum melum og í sandbrekkum.

Munablómaætt
Axhnoðapuntur

Axhnoðapuntur (fræðiheiti: Dactylis glomerata) er 50 til 120 sentimetra hátt puntgras sem ber einkennandi blómhnoða. Það er notað í túnrækt en einnig fyrirfinnst það villt, t.d. sem slæðingur meðfram vegum og í grasbrekkum.

Undirtegundir 
 Dactylis glomerata ssp. glomerata - venjulegur axhnoðapuntur (alls 28 litningar)
 Dactylis glomerata ssp. himalayensis
 Dactylis glomerata ssp. hispanica (áður D. hispanica)
 Dactylis glomerata ssp. ibizensis
 Dactylis glomerata ssp. judaica
 Dactylis glomerata ssp. juncinella
 Dactylis glomerata ssp. lobata (áður D. aschersoniana), alls 14 litningar
 Dactylis glomerata ssp. lusitanica
 Dactylis glomerata ssp. marina (áður D. marina)
 Dactylis glomerata ssp. santai
 Dactylis glomerata ssp. smithii
 Dactylis glomerata ssp. woronowii (áður D. woronowii)

Tilvísanir

Grasaætt
Jacques Offenbach

Jacques Offenbach (20. júní 1819 – 5. október 1880) var tónskáld og sellóleikari. Hann er talinn til helstu tónskálda frönsku rómantíkurinnar.

Offenbach fæddist inn í þýska tónlistarfjölskyldu, en faðir hans var forsöngvari við sýnagóguna í Köln. Hann fluttist svo 14 ára gamall til Parísar og bjó þar það sem eftir var ævinnar.

Þýsk tónskáld
Álftafjörður

Þessi grein fjallar um Álftafjörð í Suður-Múlasýslu. Um aðra firði með sama nafni, sjá aðgreiningarsíðuna.

Álftafjörður er grunnur fjörður eða sjávarlón syðst á Austfjörðum í sveitarfélaginu Múlaþingi. Fyrir fjörðinn gengur rif, sem kallast Starmýrartangi eða Starmýrarfjörur, en útrennsli úr firðinum er um Melrakkanesós yfir í Hamarsfjörð.

Í fjöllunum upp af Álftafirði finnast þykk lög af flikrubergi.

Merkilegir staðir í Álftafirði 

Þvottá er bær í sunnanverðum Álftafirði. Í Njálssögu segir frá því er skip Þangbrands stýrimanns eins og hann er nefndur kemur inn Berufjörð og í Gautavík. Þangbrandur var sendur til Íslands af Ólafi konungi Tryggvasyni til að boða kristna trú. Á Þvottá er nú minnisvarði um kristnitökuna en þar skírði Þangbrandur Síðu-Hall og dregur Þvottá nafn sitt af því.  U.þ.b. 2 km norðar er Þangbrandsbryggja en þar er Þangbrandur sagður hafa lagst að með skip sitt.

Geithellar (stundum kallaðir Geithellnar) er bær í Álftafirði. Þar eru Ingólfur Arnarson og Hjörleifur Hróðmarsson, fóstbróðir hans, sagðir hafa haft vetursetu fyrst þegar þeir komu til Íslands.

Tengill 

 Djúpivogur

Firðir á Íslandi
Múlaþing
Álftafjörður (Ísafjarðardjúpi)

Álftafjörður er næstysti fjörðurinn, sem gengur suður úr Ísafjarðardjúpi. Arnarnes skilur fjörðinn frá Skutulsfirði til vesturs en til suðurs afmarkast fjörðurinn af Kambsnesi. Við Álftafjörð stendur þorpið Súðavík en fyrir ofan það gnæfir svipmikið fjall, Kofri. Inn úr botni fjarðarins ganga tveir stuttir dalir, Hattardalur og Seljalandsdalur. Úr Seljalandsdal má ganga yfir í bæði Önundarfjörð og Dýrafjörð.

Norðmenn voru umsvifamiklir í Álftafirði um aldamótin 1900 og höfðu þar bæði hvalveiðistöðvar og síldarvinnslu.

Eyvindur kné af Ögðum er nefndur hér landnámsmaður.

Byggðir Bæir 
 Svarthamar
 Minni Hattardalur
 Meiri Hattardalur

Eyðibýli 
 Hlíð
 Dvergasteinn
 Svarfhóll
 Seljaland

Tengill
 Ferð með Magnúsi Karli Antonssyni, Tíminn Sunnudagsblað (25.11.1962), Bls. 896 

Norður-Ísafjarðarsýsla
Ísafjarðardjúp
Álftafjörður (Snæfellsnesi)

Álftafjörður er stuttur fjörður á norðanverðu Snæfellsnesi. Hann er austasti fjörðurinn, sem gengur norðan í nesið. Í firðinum austanverðum liggur dalverpi, sem heitir Borgardalur. Samkvæmt Eyrbyggja sögu bjó þar Geirríður húsfreyja, móðir Þórólfs bægisfóts, og veitti gestum og gangandi beina.

Heimildir
 

Snæfellsnes
Berufjörður (Barðaströnd)

Berufjörður er stuttur fjörður í Austur-Barðastrandarsýslu. Hann gengur samhliða Króksfirði og Gilsfirði inn úr Breiðafirði til norðurs. Háaborg skilur að Berufjörð og Króksfjörð til austurs en fjörðurinn liggur að Reykjanesi að vestan. Nokkrar eyjar eru í mynni fjarðarins og er Hrísey þeirra stærst.

Eyðibýli, samnefnt firðinum, er í botni hans og var þar áður þing- og samkomustaður héraðsins. Hafa þar fundist fjölmörg kuml. Hótel Bjarkarlundur er í Berufirði og nálægt því Berufjarðarvatn. Í það rennur lítill lækur, Alifiskalækur, sem segir frá í Gull-Þóris sögu og er hann talinn fyrsta dæmi um fiskirækt á Íslandi.

Heimildir
 
 

Austur-Barðastrandarsýsla
Borgarfjörður (Arnarfirði)

Borgarfjörður er stuttur fjörður,  í Vestur-Ísafjarðarsýslu, sem gengur inn úr Arnarfirði og er nyrstur innfjarða hans, sunnan við Borgarfjörð er Dynjandisvogur. Borgarfjörður er oft talinn ná alla leið út að Langanestá, en réttara er að hann afmarkist af Hjallkárseyri að norðan og Meðalnestá að sunnan og sé því um 5 km langur. Niður í botn Borgarfjarðar rennur Mjólká en hún var virkjuð árið 1958 og heitir virkjunin Mjólkárvirkjun. Fyrsta virkjunin var byggð á árunum 1956 til 1958. Önnur virkjun var byggð milli 1973 og 1975. Báðar virkjanirnar nýta sama stöðvarhús og aðstöðu. Eldri virkjunin framleiðir 2,4 MW en sú nýrri 5,7 MW.
Orkubú Vestfjarða var stofnað 1978  og tók við rekstri Mjólkárvirkjunnar.

Tenglar 
 Orkubú Vestfjarða

Tilvitnanir

Vestfirðir
Vestur-Ísafjarðarsýsla
Arnarfjörður
Firðir á Íslandi
Djúpifjörður

Djúpifjörður er stuttur fjörður í Austur-Barðastrandarsýslu á milli Þorskafjarðar og Gufufjarðar. Fjörðurinn afmarkast af Hallsteinsnesi til austurs og Grónesi til vesturs. Þrátt fyrir nafnið er Djúpifjörður grunnur og nánast samfelldar leirur á fjöru en þröngur áll gengur út miðjan fjörðinn. Mynni fjarðarins lokast af eyjaklasa.

Samnefndur bær er í botni Djúpafjarðar en þar er oft snjóþungt á vetrum. Þjóðvegur 60, Vestfjarðavegur, liggur ofan í fjörðinn, að austan yfir Hjallaháls en að vestan yfir Ódrjúgsháls.

Heimildir
 

Austur-Barðastrandarsýsla
Skutulsfjörður

Skutulsfjörður er vestasti fjörðurinn í Ísafjarðardjúpi. Kaupstaðurinn Ísafjörður stendur við fjörðinn. Tveir megindalir ganga inn úr Skutulsfirði, Engidalur og Tungudalur, og skilur fjallið Kubbi þá að. Yst að norðanverðu í Engidal er kirkjugarður Ísfirðinga. Um Engidalinn rennur áin Langá. Golfvöllur og skíðasvæði er í Tungudal en úr honum eru Vestfjarðagöng grafin yfir í Botnsdal í Súgandafirði og Breiðdal í Önundarfirði. Upp úr Tungudal ganga Dagverðardalur eða Dögurðardalur, sem segir frá í Gísla sögu, en þaðan lá áður þjóðvegurinn suður yfir Breiðadals- og Botnsheiði. Enn fremur liggur Seljalandsdalur upp af Skutulsfirði en þar var áður aðalskíðasvæði Ísfirðinga.

Fjallið aftur af eyrinni er nefnt Hlíðarfjall. Um 4/5 upp það er hilla sem nefnd er Gleiðarhjalli. Fjallið á móti eyrinni er nefnt Ernir. Eru á því stórar hvilftir og er sú ytri nefnd Naustahvilft en sú innri Kirkjubólshvilft og er sú ytri vinsæl gönguleið.

Árið 1994 féll snjóflóð í Seljalands- og Tungudali og eyðilögðust skíðamannvirki og sumarbústaðir.

Í fornu máli hét hann Skutilsfjörður. Samkvæmt landnámu gaf Helgi Hrólfsson, frændi Helga magra á Akureyri, honum nafn en hann fann þar „skutil í flæðarmáli“.

Heimildir 
 
 

Firðir á Íslandi
Norður-Ísafjarðarsýsla
Ísafjarðardjúp
Sigurður Sigurðarson (f. 1944)

Sigurður Sigurðarson (30. maí 1944 - 25. nóvember 2010) var vígslubiskup í Skálholt.

Sigurður fæddist í Hraungerði í Hraungerðishreppi í Árnessýslu. Foreldrar hans voru Sigurður Pálsson, sóknarprestur á Selfossi og síðar vígslubiskup í Skálholtsbiskupsdæmi, og Stefanía Gissurardóttir kona hans. Sigurður var sóknarprestur á Selfossi 1971-1994 og vígslubiskup í Skálholti 1994-2010.

Sigurður lést, 66 ára að aldri, í nóvember 2010.

Tenglar
 Skálholt >> Sigurður Sigurðarson vígslubiskup 

Íslenskir prestar
Vígslubiskupar
Vistuð stefja

Vistuð stefja (e.: Stored procedure) er undirforrit tiltækt fyrir hugbúnað sem nýta sér venslagagnagrunna.

Forritun
Hnakki (tískufyrirbrigði)

Sjá einnig aðgreiningarsíðuna fyrir aðra hluti undir sama nafni.
Hnakki eða FM hnakki er íslenskt slanguryrði frá síðari hluta 20. aldarinnar notað yfir tískufyrirbrigði sem vísar til útlits- og sjálfsdýrkunar karlmanna. Hnakkar eru oft orðaðir við að að fara þráfaldlega í ljós, hlusta á FM 957, aflita á sér hárið og setja gel í það og aka um á breyttum fólksbílum. Hugtakið hnakki hefur öðlast nokkuð neikvæða merkingu.

Sambærilegt hugtak um konur er skinka.

Dæmi um hnakka 
 Ásgeir Kolbeinsson
 Gillzenegger

Önnur slanguryrði um tískufyrirbrigði 
 Metrosexual
 Gyaru
 Gyaru-oh
 Ganguro
 Hnakkamella
 Skinka
 Trefill

Heimildir 
 hnakki  á Slangurorðabókinni
 Flottustu skinkur Íslands og heitustu beikonsnáðarnir Fréttatíminn (skoðað 22.02.2113)
 Hnakkar og Skinkur skynja fegurð á sérstakan hátt: „Tönum okkur í drasl“  Pressan/eyjan.is (skoðað 22.02.2113)

Tíska
Slanguryrði
Alta

Alta (norðursamíska: Álaheadju gielda)  er fjölmennasta sveitarfélag í norska fylkinu Finnmörk. Íbúar sveitarfélagsins eru um það bil 20.500 (2017), og búa flestir þeirra í þéttbýlinu Alta. Hægt er að finna nyrsta Subway veitingastað í heimi í Alta.

Í sveitarfélaginu hafa fundist fornar myndir höggnar í grjót, sem taldar eru vera á bilinu 2500 - 5000 ára gamlar.

Sveitarfélög í Finnmörku
Gautavík

Gautavík er bær við norðanverðan Berufjörð og er í Múlaþingi.

Í Gautavík var verslunarstaður til forna og má enn sjá þar rústir, sem hafa verið friðlýstar frá 1964 og hafa dálítið verið rannsakaðar. Þar hefur til dæmis fundist töluvert af leirkerabrotum. Staðarins er getið í Íslendingasögum og bæði í Njálssögu og Fljótsdælasögu segir frá skipakomum þangað. Gautavík kemur oft við sögu sem verslunarstaður í gömlum annálum frá 14. og 15. öld og virðist þar hafa verið ein helsta verslunarhöfn Austurlands. Þýskir kaupmenn frá Brimum versluðu þar fram á síðari hluta 16. aldar. Verslunin fluttist fyrst yfir fjörðinn, fyrst til Fýluvogs (Fúluvíkur) og síðan yfir á Djúpavog.

Í Gautavík kom Þangbrandur prestur fyrst að landi, þegar Noregskonungur sendi hann til Íslands til að kristna landsmenn. Hann var þá hirðprestur Ólafs konungs Tryggvasonar. Í Kristnisögu er honum lýst sem ofstopamanni, ófærum til kristniboðs, og var hann sagður bera Biblíuna í annarri hendi og sverð í hinni.

Skriða féll á bæinn í Gautavík sumarið 1792 og hjónin þar fórust bæði.

Íslenskir bæir
Bæir í Múlaþingi
2

Árið 2 (II í rómverskum tölum) var í gregoríanska tímatalinu almennt ár sem byrjaði á sunnudegi eða mánudegi.

Atburðir

Fædd

Dáin 

2
1-10

als:0er#Johr 2
3

Árið 3 (III í rómverskum tölum) var í gregoríanska tímatalinu almennt ár sem byrjaði á mánudegi eða þriðjudegi.

Atburðir

Fædd

Dáin 

3
1-10

als:0er#Johr 3
Hrygna

Hrygna er kvenfiskur sem hrygnir. Hrygna nefnist svo vegna þess að hún gýtur hrognum. Karlkynsfiskur er nefndur hængur. 

Fiskar
Fossfjörður

Fossfjörður er stuttur fjörður, sem gengur til suðurs inn úr Arnarfirði. Hann er einn af Suðurfjörðum og er syðstur og næstvestastur þeirra. Fossfjörður er eini Suðurfjörðurinn, utan Bíldudalsvogs, sem enn er í byggð. Heitir bær í botni fjarðarins Foss en býlið Dufansdalur er í samnefndum dal í vesturhlíð Fossfjarðar. Er hann kenndur við Dufan, leysingja Áns rauðfelds Grímssonar landnámsmanns en Án bjó í Dufansdal áður en hann fluttist á Hrafnseyri norðan Arnarfjarðar.

Fyrsta surtarbrandsnáman sem grafin var á Íslandi var fremst í
Dufansdal og kölluð Dufansdalsnáman, og var hún grafin um 1904. Það mun hafa
verið Vestur-Íslendingurinn Sigurður Jósúa Björnsson sem stóð fyrir því
en verkið fjaraði út. Seinna var líka grafinn önnur náma í Þernudal sem ennfremur er í Fossfirði.

Vestur-Ísafjarðarsýsla
Arnarfjörður
Firðir á Íslandi
Vattarfjörður

Vattarfjörður er stuttur fjörður, sem gengur inn úr Skálmarfirði í Austur-Barðastrandarsýslu. Vattarnes skilur á milli Vattarfjarðar og Skálmarfjarðar. Áður fyrr lá þjóðleiðin um Þingmannaheiði upp úr Vattarfirði vestanverðum og niður í Vatnsfjörð. Upp úr botni fjarðarins er Vattardalur og rennur Vattardalsá um hann.

Austur-Barðastrandarsýsla
Firðir á Íslandi
Skálmarfjörður

Skálmarfjörður er langur fjörður í Austur-Barðastrandarsýslu. Til vesturs skilur Skálmarnes Skálmarfjörð frá Kerlingarfirði en að austan Svínanes frá Kvígindisfirði. Innst klofnar fjörðurinn á Vattarnesi og heitir vestari botninn Vattarfjörður en þaðan lá þjóðvegurinn áður upp á Þingmannaheiði. Innst í Skálmarfirði er Skálmardalur og má fara þaðan um Skálmardalsheiði yfir í Gervidal, eða Gjörvidal, í botni Ísafjarðar.

Þýskir verslunarstaðir voru áður fyrr á Langeyri og Sigurðareyri við Skálmafjörð. Nú er öll byggð við fjörðinn komin í eyði.

Heimildir
 

Austur-Barðastrandarsýsla
Firðir á Íslandi
Eyrarrós

Eyrarrós (fræðiheiti: Epilobium latifolium) er blóm af eyrarrósarætt og tilheyrir dúnurtum.  Hún vex aðallega á eyrum jökuláa. Hún er þjóðarblóm Grænlendinga og kom til greina sem þjóðarblóm Íslendinga.

Tengt efni 
 Eyrarrósin er íslensk menningarverðlaun sem eru veitt fyrir menningarstarfsemi á landsbyggðinni.

Heimildir 
 Flóra Íslands: Eyrarrós
 Landvernd

Dúnurtir
Eyrarrósarætt
Seyðisfjörður (Ísafjarðardjúpi)

Seyðisfjörður er stuttur fjörður, sem gengur suður úr Ísafjarðardjúpi og er milli Álftafjarðar (í vestri) og Hestfjarðar (í austri). Til vesturs skilur Kambsnes fjörðinn frá Álftafirði en fjallið Hestur skilur Seyðisfjörð frá Hestfirði. Kirkjustaðurinn Eyri er nú eini bærinn í byggð í Seyðisfirði en áður voru þar nokkrir bæir innar í firðinum.

Seinasti hluti Djúpvegarins var lagður um Seyðisfjörð og Hestfjörð á milli Eyrar og Hvítaness og var hann opnaður árið 1975. Einungis er vegur meðfram vestari strönd fjarðarins þar sem ekki er fjöllum fyrir að fara milli Seyðisfjarðar og Hestfjarðar við botn.

í byggð
Eyri

í eyði
Uppsalir
Kleifar
Fjarðarhorn
Folafótur

Norður-Ísafjarðarsýsla
Firðir á Íslandi
Ísafjarðardjúp
Miðfjörður

Miðfjörður er fjörður, sem gengur inn úr Húnaflóa á milli Heggstaðaness og Vatnsness. Næsti fjörður að vestan er Hrútafjörður en Húnafjörður að austan. Við austanverðan Miðfjörð stendur kauptúnið Hvammstangi. 

Upp af firðinum eru blómlegar byggðir og kallast sveitin einnig Miðfjörður. Innst klofnar hún í þrjá dali, Miðfjarðardali, sem heita Vesturárdalur, Núpsdalur og Austurárdalur. Úr þessum dölum renna þrjár ár, sem dalirnir eru nefndir eftir, og sameinast þær í Miðfjarðará, sem er þekkt laxveiðiá. Austan Miðfjarðarár er lítill þéttbýliskjarni, Laugarbakki. Áður var farið upp úr Miðfirði suður um Tvídægru til Borgarfjarðar en sú leið þótti villugjörn.

Miðfjörður er kunnur úr Íslendingasögunum. Á Bjargi í Miðfirði fæddist Grettir Ásmundarson, sem segir frá í Grettis sögu en sögustaði Kormáks sögu, Þórðar sögu hreðu og Bandamanna sögu er þar einnig að finna.

Heimildir
 

Firðir á Íslandi
Húnaþing vestra
 
Vestur-Húnavatnssýsla
Króksfjörður

Króksfjörður er stuttur og grunnur fjörður við norðanverðan Breiðafjörð. Fjörðurinn liggur næst Berufirði að vestan en Gilsfirði að austan. Við Króksfjörð er lítið nes, Króksfjarðarnes, og samnefndur þjónustukjarni á því. Úr Króksfirði liggur nýr heilsárs vegur sem opnaði haustið 2009 um Gautsdal og síðan Arnkötludal á Ströndum yfir í Steingrímsfjörð. Töluverð byggð er í firðinum og undirlendi þó nokkuð.

Í Króksfirði eru leifar fornrar eldstöðvar frá tertíertímabilinu og eru bergmyndanir margbreytilegar af þeim sökum. Má þar finna bæði djúpberg, eins og gabbró og granófýr, en einnig líparít.

Þórarinn krókur nam hér land og heitir fjörðurinn því svo.

Heimildir
 

Austur-Barðastrandarsýsla
Firðir á Íslandi
Gullregn

{{Taxobox
| name = Laburnum
| image = Laburnum_anagyroides2.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = Blóm Gullregns
| regnum = Jurtaríki (Plantae)
| divisio = Dulfrævingar (Magnoliophyta)
| classis = Tvíkímblöðungar (Magnoliopsida)
| ordo = Belgjurtabálkur (Fabales)
| familia = Ertublómaætt (Fabaceae)
| subfamilia = Faboideae
| tribus = Genisteae
| genus = Laburnum| genus_authority = Fabr.
| subdivision_ranks = Tegundir
| subdivision = 
 Strandagullregn (Laburnum anagyroides)
 Fjallagullregn (Laburnum alpinum)
}}Gullregn''' (fræðiheiti Laburnum) er ættkvísl lítilla eða meðalstórra trjáa af ertublómaætt sem ber gul blóm í löngum hangandi klösum. Gullregn skiptist í tvær tegundir, strandagullregn (Laburnum anagyroides) og fjallagullregn (Laburnum alpinum''). Gullregn er upprunnið úr fjallasvæðum í suðurhluta Evrópu frá Frakklandi til Balkanskagans. 

Gullregn er vinsælt garðtré en vanalegt er að í görðum sé ræktað garðagullregn (Laburnum x watereri) sem er blendingsgullregn milli hinna tveggja tegunda gullregns með langa blómklasa eins og fjallagullregn og þétt blómskrúð eins og strandagullregn.

Garðagullregn 

Blendingur milli strandgullregns og fjallagullregns er ýmist er kallaður garðagullregn eða blendingsgullregn, Laburnum x watereri. Blendingsgullregn sameinar helstu kosti beggja tegunda, hefur langa blómklasa eins og fjallagullregni og stór blóm eins og  strandgullregn. Yrkið Laburnum x watereri ‘Vossi’, sem er upprunnið í Hollandi um 1875 þykir góð garðplantna með blómklasa sem geta orðið allt að 50 sm langir og það blómstrar strax því það er ágrætt  en fjallagullregn blómstrar ekki fyrr en það verður kynþroska allt að 15-20 ára gamalt. Einn af kostum garðagullregns er að það myndar  mjög sjaldan fræ og þá mjög lítið af fræum.

Eitrunaráhrif gullregns 
Garðagullregn þroskar síður fræ en fjallagullregn. Fræ gullregns eru eitruð sem og allir aðrir hlutar plöntunar. Aðaleiturefnið í gullregni er Cytisine. Í fræbelgnum eru 3 til 5 fræ en 2 - 10 fræ geta valdið eitrun hjá börnum. Einkenni geta komið í ljós eftir 10 mínútur en einnig geta liðið nokkrar klukkustundir.

Tenglar
Mbl - Gullregn

Ertublómaætt
Lauftré
Niturbindandi tré og runnar
Furufjörður

Furufjörður er stuttur fjörður á Hornströndum, milli Þaralátursfjarðar og Bolungavíkur. Fjörðurinn hélst í byggð fram á miðja 20. öld en lagðist þá í eyði líkt og aðrar byggðir á Hornströndum. Fjallvegur liggur úr Furufirði yfir Skorarheiði til Hrafnsfjarðar í Jökulfjörðum og var hann áður fjölfarinn.

Í Furufirði er reisulegt bjálkahús sem er í eigu nokkurra Ísfirðinga ásamt neyðarskýli Slysavarnafélagsins Landsbjargar og kamar við það. Rétt hjá stendur smávaxið bænahús og kirkjugarður við það. Ströndin í firðinum er hvít skeljasandsströnd.

Úr Furufirði liggur gönguleiðin um Horntrandir suður til Þaralátursfjarðar yfir Svartaskarð á Dagmálahorni til suðurs. Til norðurs liggur gönguleiðin um Ófæru yfir til Bolungavíkur.

Hornstrandir
Firðir á Íslandi