alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Walther P99

Walther P99 er þýsk hálfsjálfvirk skammbyssa framleidd af skotvopnafyrirtækinu Walther Sportwaffen, byrjað var að framleiða hana árið 1997. Skammbyssan er 180 mm að lengd og er 630 grömm að þyngd.

Walther P99 er skammbyssan sem njósnari hennar hátignar,James Bond notar í nýjustu kvikmyndum sínum, frá og með myndinni The world is not enough.

Skammbyssur
Walther skammbyssur
Launviðnám

Launviðnám er þverhluti samviðnáms, táknaður með X. SI-mælieining er óm. Myndast í rafrásum, sem bera riðstraum og getur verið vegna rafrýmdar, táknuð með XC, eða spans, táknað XL.
 
Launviðnám rafrásar er þá táknað með X = XC + XL, þar sem

, 

,

þar sem C stendur fyrir rafrýmd og L fyrir span.

Samviðnám, Z má þá skrifa sem Z = R + jX = R + j(XC + XL), þar sem R er raunviðnám rásarinnar og j þvertala. Launviðnám í jafnstraumsrás er núll, þ.a. Z = R.

Rafmagnsfræði

he:עכבה חשמלית#היגב
Bezt í heimi

Þú gætir einnig verið að leita að „Wikipedia:Bezt í heimi“.
„Best í heimi“ (eða oft „Ísland - bezt í heimi“) er íslenskur frasi sem er oft notaður af Íslendingum í hálfkæringi eða sem þjóðremba. Inniheldur frasinn bókstafinn ‚z‘ þrátt fyrir að hann hafi verið lagður úr gildi í september 1973, af því að zetan er einfaldlega það góður bókstafur. Einnig hefur verið lagt til að frasinn yrði gerður að þjóðarslagorði Íslands.[ártal vantar]

Sjá einnig
„Vér mótmælum allir“
Farad

Farad er SI-mælieingin fyrir rafrýmd, táknuð með F. Nefnd í höfuðið á breska eðlisfræðingnum Michael Faraday. Jafngildir einingunni kúlomb á volt, þ.e. 1 F = 1C/V = 1 As/V.

SI mælieiningar
Rafmagnsfræði
Sexhleypa

Sexhleypa (enska: revolver) er skammbyssa með 6 skota snúningsmagasíni (oftast) og á uppruna sinn í Bandaríkjunum á 19. öld.

Samuel Colt er sagður hafa hannað upprunalegu sexhleypuna árið 1835, en til var öðruvísi byssa sem var búin til árið 1830 og var mjög lík sexhleypunni og var nefnd Pepper-box. Þetta var lítil byssa með einhvers konar snúningsmagasíni. Elstu skotvopnin sem líkjast sexhleypum eru frá því um 1680. Slík vopn eru til sýnis í Tower of London.

Orðið sexhleypa er í raun rangnefni, þar eð þetta er þýðing á enska orðinu revolver, en það vísar til snúnings. Skotin geta verið fleiri eða færri eftir tegundum.

Skammbyssur
Skotvopn
Hafragrautur

Hafragrautur er spónamatur og grautartegund. Hann er eldaður með því að sjóða saman valsaða hafra og vatn og oftast er salti bætt við til að auka bragð. Ýmsu er stundum blandað saman við til að bragðbæta grautinn og gera hann matmeiri, svo sem:

 Hveitiklíði til að mýkja hann.
 sykri og kanil eða kanilsykri.
 sultu.
 Fjallagrösum.
 Mjólk eða skyri. Þegar skyri er hrært saman við hafragraut kallast blandan hræringur.
 Ávöxtum, rúsínum, bláberjum, eplum (oft er settur kanilsykur með eplum) og fleiri ávöxtum,

Tegundir hafragrauts
 Vatnsgrautur er tegund hafragrauts þar sem haframjölið er soðið í vatni. 
 Mjólkurgrautur er tegund hafragrauts þar sem haframjölið er soðið í mjólk.
 Hafraseyði eða hafrasúpa er þunnur hafragrautur sem áður fyrr var algengt að gefa sjúklingum.

Hafragrautur er oftast gerður þannig að valsaðir hafrar (hafragrjón) eru settir út í vatn í hlutföllunum 1:2 (1 bolli hafrar á móti 2 bollum af vatni), hitað að suðu og grauturinn látinn sjóða við meðalhita í 1-2 mínútur en síðan saltaður og tekinn af hitanum.

Á Íslandi fór hafragrautur að tíðkast seint á 19. öld, þegar innflutningur á höfrum til landsins jókst mikið, og var hann mjög algengur morgunmatur alla 20. öld og er enn þótt ýmsar tegundir af morgunkorni og fleira hafi að nokkru leyti ýtt honum til hliðar.

Sjá einnig
 Vellingur
 Hræringur

Matur
Spónamatur
Hiiumaa

Hiiumaa (þýska og sænska: Dagö), eða Dagey á íslensku, er næststærsta eyjan við Eistland og er 989 km² að stærð. Hún liggur í Eystrasalti. Á eyjunni er bærinn Kärdla með um 3.500 íbúa.

Sjá einnig 
 Saaremaa

Tenglar 
 www.hiiumaa.ee (eistneska og enska)

Eistland
Vormsi 
Viron saaret 
Viron saaristo 
Viro
Ghawar

Ghawar er stærsta olíulind jarðar, hún er staðsett í austurhluta Sádí Arabíu nálægt Persaflóa. Olíulindirnar eru í u.þ.b. 100 km suð-vestur af Dhahran í austurhluta landsins. Ghawar er um 30 km að lengd og 280 km á breidd eða 8400 km². Líkt og aðrar olíulindir Sádí-Arabíu er Ghawar í eigu ríkisfyrirtækisins Saudi Aramco sem einnig vinnur olíuna. Sádí-Arabíska ríkisstjórnin lætur litlar upplýsingar í té um Ghawar enda er hún helsta náttúruauðlind landsins. Olían var uppgötvuð árið 1948 og framleiðsla, eða dæling upp úr jörðu, hennar hófst árið 1951. Því er haldið fram að hámarksframleiðslugetu olíulindarinnar hafi verið náð árið 2005 en því er hafnað af starfsmönnum Saudi Aramco.

Tenglar 
 Heimasíða Saudi Aramco
 Upplýsingar tengdar Ghawar á heimasíðunni "The Oil Drum"
 Saudi Arabia's Ghawar Field - The Elephant of All Elephants
 Trouble in the World's Largest Oil Field-Ghawar 
 The Ghawar Oil Field, Saudi Arabia
 World not running out of oil, say experts

Olíulindir
Sádi-Arabía
Desert Eagle

Desert Eagle er hálfsjálfvirk skammbyssa, framleidd á níunda áratugnum af Israel Military Industries, sem er skotvopnafyrirtæki frá Ísrael.
Desert Eagle er stærsta skammbyssa í heimi, 260 mm að lengd og er 1,5 kíló að þyngd. Hún er stundum kölluð Hand Cannon á ensku, sem þýðir handfallbyssa, því að hún getur skotið .50 caliber skotum. Desert Eagle getur notað 5 tegundir af skotum, .50 Action Express, .41 Magnum, .44 Magnum, .440 Cor-bon og .357 Magnum.

Skammbyssur
Alec Guinness

Alec Guinness (fæddur 2. apríl 1914, látinn 5. ágúst 2000) var breskur leikari sem meðal annars lék í Stjörnustríði.

Breskir leikarar

Óskarsverðlaunahafar í flokki besta karlleikara í aðalhlutverki
Knattspyrnudeild Þróttar

Knattspyrnudeild Þróttar fer með rekstur og skipulag meistaraflokka Þróttar í knattspyrnu og yngri flokka félagsins.

Meistaraflokkur karla 

Þróttur sendi fyrst lið til þátttöku á Íslandsmóti árið 1953 og hefur ætíð gert það síðan. 

Þátttaka meistaraflokks karla á Íslandsmóti 

Íslandsmót (engin deildaskipting) 1953-1954

1. deild 1955

2. deild 1956-1958

1. deild 1959

2. deild 1960 - 1963

1. deild 1964

2. deild 1965

1. deild 1966

2. deild 1967 - 1975

1. deild 1976

2. deild 1977

1. deild 1978 - 1980

2. deild 1981 - 1982

1. deild 1983 - 1985

2. deild 1986 - 1988

3. deild 1989 - 1990

2. deild 1991 - 1997

Úrvalsdeild 1998

1. deild 1999 - 2002

Úrvalsdeild 2003

1. deild 2004

Úrvalsdeild 2005

1. deild 2006 - 2007

Úrvalsdeild 2008 - 2009

1. deild 2010 - 2020

Íslandsmeistaratitlar í öllum flokkum

5. flokkur A 1975

3. flokkur 1976

2. flokkur 1977

Eldri flokkur 1990

6. flokkur (Pollamót) 1993

1. flokkur 1993

1. flokkur 1994

Titlar meistaraflokks karla

2. deildarmeistari 1958, 1963, 1965, 1975, 1977 og 1982.

Reykjavíkurmeistari 1966 og 2002

Íslandsmót innanhúss 1984 og 1997

3. deildarmeistari 1990

1. deildarmeistari 1997

Deildarbikar KSÍ (neðri) 2001

Árangur 1970-2013

Leikjahæstu leikmenn Þróttar í efstu deild 

Jóhann Hreiðarsson  95

Páll Ólafsson  83

Daði Harðarsson 80

Ársæll Kristjánsson 72

Þorvaldur Í Þorvaldsson 72

Markahæstu leikmenn Þróttar í efstu deild 

Páll Ólafsson 29

Tómas Ingi Tómasson 14

Björgólfur Takefusa 10

Sören Hermansen 10

Jóhann Hreiðarsson 10

Leikjahæstu leikmenn Þróttar í öllum mótum 

Páll Einarsson         362

Daði Harðarsson        303

Guðmundur Erlingsson   263

Sigurður Hallvarðsson  246

Gunnar I. Ingvarsson   238

Þjálfarar frá upphafi

Leikmenn 2014

Leikir 2014 

fr:Þróttur Reykjavík
Spanspóla

Spanspóla (oftast nefnd spóla) er íhlutur í rafrás, sem er notaður til að mynda launviðnám.

Spólan er yfirleitt vindingur af vír sem er ofinn oft um ás sinn þannig að þegar straumur fer í gegnum spóluna þá myndast span L og þá verður sambandið á milli spennu og straums skv. jöfnunni

Rafmagnsfræði
Rafeindafræði
Ron Lewin

Denis Ronald „Ron“ Lewin (f. 1920, d. 1985) er enskur fyrrum atvinnumaður og þjálfari í knattspyrnu. Hann lék 191 deildarleiki m.a. með liðunum Fulham og Chesterfield á Englandi. Sem þjálfari hefur hann m.a. þjálfað norska landsliðið, Cheltenham, Newcastle, Everton, Walsall. Lewin þjálfaði auk þess KR og Þrótt Reykjavík. Auk þess hefur hann komið að þjálfun í Hollandi og Kuwait.

Þjálfun á Íslandi 
Lewin kom fyrst að þjálfun á Íslandi þegar hann aðstoði KR árið 1967. Lewin þjálfaði svo KR-inga keppnistímabilið 1976. Árið 1980 var hann ráðinn til Þróttar. Skap hans komst þá stundum í fréttir eins og þegar Morgunblaðið vitnaði í Lewin í fyrirsögn um leik Þróttar og Breiðabliks 29. júlí 1980. Málstilvik voru þau að Harry Hill, leikmaður Þróttar, klappaði Helga Bendtsson eftir návígi þeirra í leiknum. Mun Lewin þá hafa sagt: Ekki klappa honum, sparkaði í hann. Var það mat blaðamanns að lið Þróttar kæmi ekki til með að vinna leiki, meðan þjálfari liðsins leggði meiri áherslu á að sparka í andstæðinga liðsins fremur en boltann.

Heimild 
 „Ekki klappa honum sparkaðu í hann“. Morgunblaðið, 29. júlí 1980.

Enskir knattspyrnumenn
Fólk fætt árið 1920
Fólk dáið árið 1985
Spennubreytir

Spennubreytir eða straumbreytir, oft kallaður spennir, er raftæki sem notar riðstraum til að mynda span í rafrás, sem síðan er notað til að mynda rafspennu í annarri rafrás. Þannig flyst orka milli rafrása, sem vinna á misjafnri spennu, t.d. er algengt að raftækjum fylgi spennubreytir, sem lækkar netspennuna, 230 volt í 9 eða 12 volt, sem raftækið vinnur með. Reynt er að hanna spennubreyta þ.a. sem minnst af orkunni tapist sem varmi.

Rafmagnsfræði
Draupnir (norræn goðafræði)

Draupnir er gylltur hringur Óðins í norrænni goðafræði. Hringur þessi var þannig í gerðinni að níunda hverja nótt drupu af honum átta gullhringir aðrir. Í Gylfaginningu segir að hringur þessi hafi orðið til í bálför Baldurs og er þannig orðrétt: 

Þá var borið út á skipið lík Baldurs, og er það sá kona hans, Nanna Nepsdóttir, þá sprakk hún af harmi og dó. Var hún borin á bálið og slegið í eldi. Þá stóð Þór að og vígði bálið með Mjöllni, en fyrir fótum hans rann dvergur nokkur, sá er Litur nefndur, en Þór spyrnti fæti sínum á hann og hratt honum í eldinn, og brann hann. Að þessari brennu sótti margskonar þjóð. Fyrst að segja frá Óðni að með honum fór Frigg og valkyrjur og hrafnar hans. En Freyr ók í kerru með gelti þeim er Gullinbursti heitir eða Slíðrugtanni. En Heimdallur reið hesti þeim er Gulltoppur heitir. En Freyja ók köttum sínum. Þar kemur og mikið fólk hrímþursa og bergrisar. Óðinn lagði á bálið gullhring þann er Draupnir heitir. Honum fylgdi síðan sú náttúra að hina níundu hverja nótt drupu af honum átta gullhringar jafnhöfgir. Hestur Baldurs var leiddur á bálið með öllu reiði.

Gripir í norrænni goðafræði
Gábor Simonyi

Simonyi Gabor var ungverskur frjálsíþrótta þjálfari. Gabor starfaði lengi að þjálfun hjá ÍR. Á árunum 1963-1964 þjálfaði hann meistaraflokk Þróttar í knattspyrnu.

Ungverjar
Streptókokkar

Streptókokkar (keðjukokkur eða keðjuhnettla) eru ættkvísl kúlulaga Gram-jákvæðra gerla. Þeir vaxa í keðjum vegna þess hvernig þeir skipta sér.

Streptókokkasýkingar valda hálsbólgu, heilahimnubólgu, júgurbólgu, lungnabólgu, hjartaþelsbólgu og fleirum sýkingum.

Ættkvíslin er fremur stór og telur 107 tegundir og undirtegundir. Meðal þekktustu tegunda má nefna S. bovis, S. faecalis, S. thermophilus og S. pneumoniae. Þess má geta að S. viridans telst ekki lengur gilt nafn og tilheyra „viridans“ streptókokkar nú tegundinni S. oralis.

Heimildir 

Gerlar
Vellir

Vellir er bær, kirkjustaður og áður prestssetur í Svarfaðardal. Bærinn er austan megin Svarfaðardalsár en handan árinnar er kirkjustaðurinn Tjörn. Upp af Völlum rís Vallafjall um 1000 m hátt en inn af því er Messuhnjúkur og Rimar, hæsta fjall við utanverðan Svarfaðardal, yfir 1300 m hátt. Vellir hafa löngum verið meðal helstu jarða í dalnum og oft einskonar miðstöð sveitarinnar enda var hreppurinn fyrrum nefndur eftir staðnum og kallaðist Vallahreppur. Þar var komið upp símstöð þegar landssímastrengur var lagður um Norðurland 1907 en þá var hann lagður um Svarfaðardal og vestur um Heljardalsheiði.

Úr sögu Staðarins 
Vellir eru að öllum líkindum landnámsjörð og nafn bæjarins kemur fyrir í fornsögum. Þar bjó Valla-Ljótur Ljótólfsson, en hann var sonur Ljótólfs goða á Hofi. Valla-Ljóts saga segir frá deilum hans við Guðmund ríka á Möðruvöllum. Guðmundur góði Arason var prestur á Völlum áður en hann varð biskup á Hólum. Af öðrum Vallaprestum má nefna annálaritarann Eyjólf Jónsson (1670-1745) höfund Vallaannáls, Pál Jónsson (1812-1889) sálmaskáld (sem samdi t.d. Ó Jesú bróðir besti) og sr. Stefán Snævarr en hann var síðasti prestur sem sat á Völlum. Þegar hann flutti til Dalvíkur 1967 lögðust Vellir af sem prestssetur.

Litla Sveitabúðin 
Á Völlum er lífræn ræktun á berjum, grænmeti og kryddjurtum og þar er einn stærsti sólberjaakur landsins.  Eigendur og ábúendur jarðarinnar eru hjónin Hrafnhildur Ingimarsdóttir og Bjarni Óskarsson, veitingamaður, sem oft er kenndur við veitingahúsakeðjuna Nings. Í Litlu sveitabúðinni á Völlum er hægt að kaupa alls kyns vörur beint frá býli. Þetta er sælkeraverslun sem hefur vakið athygli fyrir sérstætt og óvenjulegt vöruúrval. Þar er til dæmis boðið upp á sólþurrkaðan saltfisk, ostrusveppi, pressaða hvönn og reykta osta, ís og alskyns heimagerðar sultur. Eigendurnir nýta jurtir úr umhverfinu og telja mikilvægt að þekking Íslendinga á lækningarmætti jurta glatist ekki. Á Völlum er einnig rekinn veislusalur fyrir hópa. 

Á bæjarhlaðinu stendur mikill og áletraður steinn sem helgaður er Guðmundi góða Arasyni, sem var prestur á Völlum seint á tólftu öld, og þar er nývígður Gvendarbrunnur.

Vallakirkja var byggð árið 1861 og er því elsta kirkjan í Svarfaðardal og Dalvíkurbyggð.

Tengill 
 Valla-Ljóts saga

Heimildir 
 
 

Íslenskir bæir
Kirkjustaðir í Eyjafjarðarsýslu
Dalvíkurbyggð
Svarfaðardalur
Sláturfélag Suðurlands

Sláturfélag Suðurlands (skammstafað sem SS) er íslenskt sláturfélag. Var það stofnað við Þjórsárbrú þann 28. janúar árið 1907 af 565 stofnendum. Ein þekktasta vara fyrirtækisins eru SS-pylsur.

Helsti stofnandi var Tómas Tómasson sem hafði lært slátrun í Kaupmannahöfn og var fyrsti faglærði slátrarinn á Íslandi. Sláturfélagið reisti nýtískulegt sláturhús við Lindargötu í Reykjavík við stofnun. Árið 1913 byggði félagið frystihús með kælibúnaði til kjötgeymslu og var það fyrsta slíka frystihús til kjötgeymslu með vélbúnaði á landinu.

Tilvísanir

Tenglar
Heimasíða Sláturfélags Suðurlands

Íslensk fyrirtæki
Íslensk matvælafyrirtæki
Íslenskur landbúnaður
Utanlegsfóstur

Utanlegsfóstur kallast það þegar egg kvendýrs frjóvgast utan við legið, þ.e. innan kviðarhols, á eggjastokkum, leghálsi eða eggjaleiðara. Þetta gerist vegna þess að bil er milli eggjaleiðarans og eggjastokks og er egginu ætluð för með bifhárum niður í eggjaleiðarann. Helmingur utanlegsfóstra eyðast sjálfkrafa á meðan önnur þarf að taka með fóstureyðingu og skurðaðgerð.

Neðanmálsgreinar 

Lífeðlisfræði
Vallakirkja

Vallakirkja er kirkja að Völlum í Svarfaðardal. Hún var byggð árið 1861 og er því elsta kirkjan í Svarfaðardal og Dalvíkurbyggð. Hún er úr timbri og turnlaus eins og hinar gömlu kirkjur dalsins. Kirkjugarðurinn er umhverfis kirkjuna. Núverandi prestur er Magnús Gamalíel Gunnarsson. 

Framan við Vallakirkju er allmikið klukknaport sem jafnframt er sáluhlið að kirkjugarðinum. Klukknaportið var reist þegar gamall brottfluttur Svarfdælingur, Soffanías Þorkelsson frá Hofsá, gaf klukku eina mikla til kirkjunnar. Þetta var stærsta kirkjuklukka landsins og vóg nærri tvö tonn. Það var of mikill þungi fyrir hina öldnu kirkju svo að brugðið var á það ráð að reisa sérstaka byggingu fyrir klukkuna, sem er turn eða klukknaport yfir sáluhliðinu. 

Árið 1996 stóðu yfir gagngerar endurbætur á Vallakirkju. Var því verki að mestu lokið og búið að koma flestum kirkjumunum fyrir á sínum stað þegar kviknaði í henni og brann hún svo lá við gereyðileggingu. Ýmsir töldu að þar með væri lokið sögu Valla sem kirkjustaðar. Svo fór þó ekki því fjársöfnun var sett af stað og kirkjan síðan endurbyggð út í hörgul og var hin nýja kirkja vígð árið 2000.

Heimildir 
 Kirkjur Íslands 9.bindi, Reykjavík 2007

Tenglar
Vallakirkja á kirkjukort.net 

Kirkjur á Íslandi
Dalvíkurbyggð
Síður sem þurfa hnit
Markaður

Markaður er vettvangur þar sem viðskipti fara fram þó ekki sé endilega um eiginlegan stað að ræða. Á markaði geta menn skoðað framboð og eftirspurn vöru, eigna og þjónustu.

Sjá einnig
 Bændamarkaður
 Fjármálamarkaður
 Götumarkaður
 Kaupstaður
 Verðbréfamarkaður

Hagfræði
Réttarbót

Réttarbót (ft. réttarbætur), eru lög eða lagagreinar, sem konungar gáfu út sem viðauka við gildandi lögbækur. 

Hér á Íslandi voru flestar réttarbætur miðaðar við Jónsbók, og eru þær oft teknar upp í Jónsbókarhandrit sem viðaukar aftan við lögbókina. Réttarbætur voru yfirleitt í formi innsiglaðs bréfs (konungsbréfs) til þegnanna. Þau voru lesin upp á Alþingi og hlutu þar með lagagildi.

Oft voru réttarbætur settar að ósk Alþingis, til þess að leysa úr málum eða aðstæðum sem Jónsbók hafði ekki nógu skýr ákvæði um.

Lögfræði
Þjófræði

Þjófræði (enska: kleptocracy) er stjórnarfar ríkisstjórna sem hyglar auði þjóðarinnar til valdastéttarinnar á kostnað alþýðunnar. Þjófræðissinnar skapa oft verkefni í opinberum málaflokkum og láta auðinn af þeim renna beint í eigin vasa. 

Áhrif þjófræði-stjórnar : áhrif slíkrar stjórnar á þjóð eru almennt neikvæð á efnahag ríkisins, á stjórnmál landsins og borgaraleg réttindi í landinu. Því þjófræði (Kleptocracy) sem raunstefna ríkisstjórnar dregur úr líkum á erlendum fjárfestingu og veikir samkeppnishæfni ríkis á innlendum markaði og í milliríkjaviðskiptum.  Þjófræði felur í sér að klíka dregur að sér peninga frá samborgurum sínum með því að misnota það fé sem fæst með skattgreiðslum. Því hefur þjófræði sem stjórnmálakerfi  mjög ríka tilhneigingu til að brjóta niður lífsgæði næstum allra þegna þjóðarinnar.
Með öðrum orðum, þeir peningar sem þjófræðis eða sjálftöku stjórnmálamenn stálu eru oft teknir úr sjóðum sem voru ætlaðir fyrir opinbera þjónustu, svo sem byggingu sjúkrahúsa, skóla, vegi, garða og þess háttar - sem hefur frekari neikvæð áhrif á lífsgæði borgaranna .  Hið hálfgerða auðstjórn eða þjófræði  sem er bara sjálftöku klíka, að slík klíka hefur völdin kollvarpar einnig öllu lýðræði (eða önnur pólitísk snið sem ríkið er að því virðist undir, að nafninu til).

Mestu þjófræðissinnar síðustu ára 
Árið 2004 birti Transparency International lista yfir þá þjóðarleiðtoga sem mestum fjármunum hefðu veitt í eigin vasa. Listinn var þannig: 

 Suharto, Indónesía, 15- 35 miljarða bandaríkjadala. 
 Ferdinand Marcos, Filippseyjar, 5–10 miljarða
 Mobutu Sese Seko, Zaíre, 5 miljarða
 Sani Abacha, Nígería, 2–5 miljarða
 Slobodan Milosevic, Júgóslavía, 1 miljarð
 Jean-Claude Duvalier, Haiti, 300-800 miljónir
 Alberto Fujimori, Perú, 600 miljónir
 Pavlo Lazarenko, Úkraína, 114–200 miljónir
 Arnoldo Alemán, Níkaragva, 100 miljónir
 Joseph Estrada, Filippseyjum, 78–80 miljónir

Tengt efni 
 Transparency International
 Samningur Sameinuðu þjóðanna gegn spillingu

Stjórnarfar
Rafiðnaðarfélag Norðurlands

Rafiðnaðarfélag Norðurlands var stofnað 16. júlí 1937 en hét þá Rafvirkjafélag Akureyrar. Félagið er stéttarfélag rafvirkja, rafvélavirkja og rafveituvirkja með 150 félagsmenn. Nafni félagsins var breytt í Rafiðnaðarfélag Norðurlands á aðalfundi þess árið 2000.

Íslensk stéttarfélög
Þúsaldarmarkmið Sameinuðu þjóðanna

Þúsaldarmarkmið Sameinuðu þjóðanna eru átta markmið sem 189 aðildarlönd Sameinuðu þjóðanna samþykktu að reyna að ná fyrir árið 2015. Markmiðin voru skilgreind í Þúsaldaryfirlýsing Sameinuðu þjóðanna og samþykkt á Þúsaldarráðstefnunni árið 2000.

Þann 25. september 2015 samþykkti allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna ný markmið: Markmið Sameinuðu þjóðanna um sjálfbæra þróun, sem eiga að nást fyrir árið 2030.

Markmiðin 
 Útrýma sárustu fátækt og hungri.
 Tryggja öllum grunnmenntun.
 Vinna að jafnrétti og styrkja stöðu kvenna.
 Draga úr barnadauða.
 Bæta heilsu mæðra.
 Berjast gegn alnæmi/eyðni, malaríu og öðrum sjúkdómum.
 Tryggja sjálfbæra þróun.
 Þróa hnattræna þróunarsamvinnu.

Tengill 
 2015-markmiðin , vefur Félags S.þ. um þúsaldarmarkmiðin
 Upplýsingar um Þúsaldarmarkmiðin hjá upplýsingaskrifstofu SÞ fyrir Norðurlöndin 

Sameinuðu þjóðirnar
Sætar kartöflur

Sætar kartöflur (fræðiheiti: Ipomoea batatas) eru fjölær jurt sem gefur af sér hnýðisávexti sem nefndir eru sætar kartöflur. Þær eru notaðar með mjög svipuðum hætti og venjulegar kartöflur, en eru öllu sætari á bragðið.

Tenglar 
 Sætar kartöflur; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1988

Vafklukkuætt
Rótargrænmeti
Forræði

Þessi grein fjallar um tegund stjórnarstefnu. Til að sjá greinar með öðrum merkingum orðsins forræði má sjá aðgreiningarsíðuna.
Forræði eða hegemónía (úr ensku hegemony sem kemur úr forngríska orðinu ἡγεμονία (hēgemonia) sem þýðir „veldi“ eða „forusta“) kallast það þegar eitt ríki fer með forræði grannríkja sinna.

Tengt efni
Hegemony
Kommúnistaflokkur Íslands (m-l)

Kommúnistaflokkur Íslands (marxistarnir-lenínistarnir) (sem voru þekktari sem KFÍ m-l) var stjórnmálahreyfing sem starfaði frá byrjun áttunda áratugs tuttugustu aldar fram undir miðjan níunda áratuginn. Þau áttu upptök hjá íslenskum námsmönnum í Gautaborg í Svíþjóð á árunum kring um 1970. Þeir höfðu þar tengst maóistasamtökum þeim sem nefnd voru KFML(r), hópurinn kallaði sig upphaflega ýmist Gautaborgarhópinn eða Kommúnistahreyfingin marxistarnir-lenínistarnir (KHML). Formleg samtök voru stofnuð 1972 og voru þá nefnd Kommúnistasamtökin marxistarnir-lenínistarnir (sem varð þekktara sem KSML). Lögð var mikil áhersla á að nema fræðikenninguna og beita henni á íslenskan veruleika. Undir kjörorðinu "stétt gegn stétt" var sérlega reynt að skilgreina hvaða þjóðfélagshópar væru byltingarsinnaðir í eðli sínu. Var Jósef Stalín einkum hampað sem fyrirmynd og pólitískum leiðtoga. 

Starf samtakana fyrstu árin einkenndist mjög af viðleitni til að halda pólitísku línunni hreinni með ströngum aga og afneituðu þau öllu samstarfi við aðra aðila svo sem innan samtaka herstöðvaandstæðinga eða verkalýðsfélaga. KSML lagði þess vegna mikla áherslu að berjast gegn Alþýðubandalaginu en þó sérlega EIK (m-l) og Fylkingunni. 

KSML bauð einu sinni fram í Alþingiskosningum, árið 1974, en fengu einungis 121 atkvæði. Þrátt fyrir það þótti félagsmönnum að samtökunum hafði svo vaxið fiskur um hrygg að ákveðið var 1975 að breyta honum í lenínískan flokk og var hann nefndur Kommúnistaflokkur Íslands marxistarnir-lenínistarnir. 

Þrátt fyrir þetta fór mjög að fækka í flokknum á næstu árum og gengu allmargir fyrrverandi félagar þess í stað í EIK (ml). Þessi tvö samtök voru svo sameinuð 1979 í Kommúnistasamtökunum (KS), en við sameininguna hættu margir félagar beggja samtakanna starfi. KS voru lögð niður árið 1985.
Málgagn KSML og KFÍ-ml var tímaritið Stéttabaráttan.

Heimildir 
 '68 Hugarflug úr viðjum vanans. Gestur Guðmundsson, Kristín Ólafsdóttir. Tákn,1987.
 Óvinir ríkisins, Guðni Th. Jóhannesson, Mál og menning, 2006. ISBN 9979-3-2808-8

Fyrrum íslenskir stjórnmálaflokkar
Maóismi
Kommúnistaflokkar á Íslandi
Geisladiskur

Geisladiskur (ensku: Compact Disc, skammstafað CD) er gagnadiskur, sem einkum er notaður til að geyma tónlist. Diskurinn er jafnstór að flatarmáli og mynddiskur (einnig kallaður DVD), en getur að hámarki geymt um 780 megabæt, sem er um það bil einn sjötti af því gagnamagni sem eldri mynddiskar geta geymt. Geislanum sem les geisladiska er miðað undir geisladiskinn, og hann les diskinn frá miðju og út að brún.

Heimildir

Tenglar 
 
 
 

Geymslumiðlar
Tækni
Yara

Yara International ASA er norskur áburðarframleiðandi og fyrrverandi dótturfyrirtæki Norsk hydro. Fyrirækið skiptist í tvo hluta; Hydro Agri og Hydro Gas & Chemicals. Það hefur verið skráð á norska hlutabréfamarkaðinn frá 25. mars 2004.

Norska ríkið á stærstan hlut í félaginu, eða 36,2% af hlutabréfum. Í maí 2007 keypti Yara 30,05% í finnska áburðarsalanu Kemira GrowHow og hyggst kaupa fyrirtækið að fullu.

Yara sérhæfir sig í að framleiða úrefni, ammoníak og nítröt fyrir tilbúinn einkorna áburð.

Annað 
 Sláturfélag Suðurlands hefur umboð fyrir Yara-áburð á Íslandi

Tenglar 
 Yara.no
 Yara.is

Norsk fyrirtæki
Listi yfir klifurhnúta

Listi yfir hnúta sem eru notaðir í klettaklifri og fjallamennsku:

 Áttuhnútur
 Ítalskt bragð (Munter hitch)
 Pelastikk
 Hestahnútur
 Miðmannshnútur (:en:Butterfly knot)
 Hálfbragð

Tengt efni 
 Listi yfir hnúta

Hnútar