alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Auðunarstofa

Auðunarstofa eða Timburstofan var reist á Hólum á árunum 1316 til 1317 og stóð í tæp 500 ár eða uns hún var rifin árið 1810. Auðunn rauði Þorbergsson, biskup á Hólum, hafði með sér viði í timburstofuna, þegar hann kom til Íslands 1315. Viðirnir voru dregnir að vetrarlagi frá Seleyri í Borgarfirði, yfir Stórasand, til Hóla, þar sem timburstofan var reist. 

Timburstofan var hluti af staðarhúsunum á Hólum, stóð fast sunnan við kirkjugarðinn. Hún var tvískipt, annars vegar bjálkahús eða stokkahús, þ.e. hin eiginlega timburstofa, og hins vegar stafverkshús sem var sambyggt timburstofunni. Stafverkshúsið var á tveimur hæðum, var neðri hæðin stundum kölluð Anddyr eða Forstofa, og sú efri Studium eða Studiumloft. Hugsanlegt er að svalagangur hafi í öndverðu verið meðfram Timburstofunni. Nafnið Auðunarstofa kemur fyrst fyrir í Árbókum Espólíns, þegar sagt er frá niðurrifi stofunnar árið 1810.

Árið 1995 orðaði Bolli Gústavsson vígslubiskup þá hugmynd í Hólanefnd að láta endurgera Auðunarstofu á Hólum. Tókst með samvinnu íslenskra og norskra aðila að koma því í kring, og var Auðunarstofa hin nýja fullfrágengin sumarið 2002. Húsið er allnákvæm endurgerð stofunnar fornu, að öðru leyti en því að stafverkshlutinn er nokkru stærri, til þess að auka notagildi hússins.

Heimildir
 Þorsteinn Gunnarsson et al., Um Auðunarstofu (Reykjavík: Hólanefnd, 2004).

Sveitarfélagið Skagafjörður
Tom Morello

Tom Morello er bandarískur gítarleikari fæddur 30. maí 1964 í New York. Morello stofnaði hljómsveitina Rage Against the Machine (R.A.T.M.) sem var áhrifarík sveit í jaðarrokki og þungarokki. Síðar stofnaði hann sveitina Audioslave með söngvara Soundgarden, sólósveit sína Nightwatchman og nýlegast Prophets of Rage með fyrrum meðlimum R.A.T.M. ásamt söngvurunum B-Real úr Cypress Hill og Chuck D úr Public Enemy. 

Morello hefur stundum lagt pólítískum málstað lið og stofnaði m.a. Axis of Justice-samtökin með söngvara System of a Down, Serj Tankian. Samtökin miða að því að efla mannréttindi og jafnrétti.
 
Morello er þekktur fyrir að framkalla alls kyns hljóð úr gítar sínum með gítareffektum.

Morello, Tom
335 f.Kr.



Atburðir 
 Aristóteles sneri aftur til Aþenu og stofnaði skólann Lýkeion.
 Marcus Valerius Corvus var kjörinn ræðismaður í Rómaveldi í fjórða sinn.

Fædd

Dáin  
 Evbúlos, aþenskur stjórnmálamaður (fæddur um 405 f.Kr.)

335 f.Kr.
340-331 f.Kr.
300 f.Kr.



Atburðir 
 Phyrrhos, konungur í Epíros, var tekinn höndum í Egyptalandi í kjölfar orrustunnar við Ipsos. Hann kvæntist Antígónu, dóttur Ptólemajosar I.
 Um þetta leyti fann sægarpurinn Pýþeas frá Massalíu eyju langt norður í höfum og nefndi hana Thule eða Ultima Thule. Telja margir að hér sé um Ísland að ræða.

Fædd

Dáin 

300 f.Kr.
300-291 f.Kr.
499 f.Kr.



Atburðir 
 Grikkir í Litlu Asíu gerðu upreisn gegn Persum.

Fædd

Dáin 

499 f.Kr.
500-491 f.Kr.
478 f.Kr.



Atburðir 
Pásanías hertók Býzantíon.

Fædd

Dáin  

478 f.Kr.
480-471 f.Kr.
Timbúktú

Timbúktú getur líka átt við sænska tónlistarmanninn Timbuktu. 
Timbúktú (formleg enska Timbuctoo; franska Tombouctou) er borg í norðanverðu Malí, í suðurjaðri Saharaeyðimerkurinnar. Borgin var menningarleg og trúarleg höfuðborg og miðstöð fyrir útbreiðslu íslams á 15. og 16. öld. Í borginni eru 3 stórar moskur og tveir háskólar, sem öll bera vitni um forna frægð. Frægasta moskan er Sankoremoskan.

Borgin á sér langa og merka sögu og er nú á Heimsminjaskrá UNESCO. Íbúarnir eru af mismunandi uppruna, helst skal nefna Songhay, Tuareg, Fulani, og Mandé.

Timbúktú í vestrænni dægurmenningu 

Þegar um miðja 19. öld varð nafn Timbúktú í hugum margra Vesturlandabúa tengt dulúð hins fjarlæga og ævintýrakennda. Timbúktú hætti þannig að visa einungis til borgarinnar sjálfrar, heldur varð hún að eins konar táknmynd þess sem var skringilegt og langt í burtu. Þessi ímynd hefur reynst lífseig. Þannig leiddi könnun í Bretlandi árið 2006 í ljós að þriðjungur aðspurða trúði því ekki að borgin væri til í raun og veru. Timbúktú kemur oft fyrir í þessu samhengi í bókmenntum, kvikmyndum og dægurtónlist:

Teiknimyndapersónan Andrés Önd hefur oftar en einu sinni flúið í felur til Timbúktú eftir að hafa sett allt á annan endann. (Í íslenskum þýðingum Andrésblaðanna er þó yfirleitt talað um ímyndaða landið Fjarskanistan í þessu samhengi.)

Í Disney-teiknimyndinni um Hefðarkettina hyggst illmennið senda aðalsöguhetjurnar til Timbúktú, en læsist sjálfur ofan í kassanum og er sendur af stað.

Timbúktú er nafn á dægurlagi eftir Pál Torfa Önundarson, sem fyrst kom út með hljómsveitinni Diabolus in Musica. Það varð síðar titillag á sólóplötu Páls Torfa, þá í flutningi Egils Ólafssonar.

Árið 1996 var framlag Íslands í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva lagið Sjúbídú í flutningi Önnu Mjallar. Þar sagði meðal annars: 
Sjúbídú, sjúbídú
Menn skilja jafnt á Skagaströnd og Timbúktú
Sjúbídú, sjúbídú
Í öllum heimi einum rómi sjúbídú

Timbúktú kemur einnig fyrir í slagaranum Án þín eftir Jónas Árnason.:
Og ein með börn og bú
í bænum Timbúktú
ég una mundi mér
með þér, með þér.

Tilvísanir 

Borgir í Malí
Heimsminjar
146 f.Kr.



Atburðir 
 Karþagó féll eftir þriggja ára umsátur. Borgin var lögð í eyði og þriðja púnverska stríðinu er þar með lokið. 
 Orrustan við Kórinþu — Rómversjar sigruðu her Grikkja og Kórinþa var lögð í rúst. Grikkland varð í kjölfarið að rómversku skattlandi.

Fædd

Dáin 

146 f.Kr.
150-141 f.Kr.
461 f.Kr.



Atburðir

Fædd

Dáin  
Kímon, forngrískur stjórnmálamaður, hrökklaðist frá völdum.

461 f.Kr.
470-461 f.Kr.
466 f.Kr.



Atburðir 
Grikkir sigra í orrustunni við Evrýmedon

Fædd

Dáin  

466 f.Kr.
470-461 f.Kr.
454 f.Kr.



Atburðir 
 Fjárhirslur Deleyska sjóbandalagsins fluttar frá Delos til Aþenu.

Fædd

Dáin 

454 f.Kr.
460-451 f.Kr.
458 f.Kr.



Atburðir 
 Rómverski herforinginn Lucius Quinctius Cincinnatus var kallaður til Rómar til að verja borgina. Öldungaráðið skipaði hann alræðismann til sex mánuða.
 Æskýlos lauk við að semja þríleikinn Óresteia.

Fædd

Dáin  

458 f.Kr.
460-451 f.Kr.
450 f.Kr.



Atburðir

Fædd 
 Alkibíades, forngrískur herforingi og stjórnmálamaður.

Dáin 

450 f.Kr.
450-441 f.Kr.
500 f.Kr.



Atburðir 
 Dareios I gerði arameísku að opinberu máli í vesturhluta Persaveldis.

Fædd

Dáin 
Pýþagóras

500 f.Kr.
500-491 f.Kr.
Leikskólinn Furugrund

Leikskólinn Furugrund hóf starfsemi sína 8. apríl 1978. Til ársins 1988 var leikskólinn tveggja deilda dagheimili þar sem 36 börn dvöldu allan daginn. Á tíu ára afmæli skólans var tekin í notkun viðbygging sem hýsir Álfastein og Dvergastein í dag. Börnin sem dvelja í leikskólanum í dag eru 80 og á aldrinum 1. - 5 ára. Leikskólinn er einsetinn.

Leikskólar
Foldaborg

Foldaborg er leikskóli í Reykjavík og er rekinn af Reykjavíkurborg. Leikskólinn var opnaður í desember 1986. Í starfi skólans er lögð áhersla á heimspeki.
Veturinn 2007 til 2008 taka kennarar þátt í þróunarverkefni um heimspeki sem felst í að æfa sig í samræðu. Þá verður líka þróunarverkefni um umhverfið sem þriðji kennari. Í verkefninu verður skoðað hvernig kennararnir geta betur nýtt efnislegt umhverfi leikskóladeildanna til að hafa áhrif á samskipti og nám barnanna. Umhverfið sem þriðji uppalandinn er notað í Aðalnámskrá leikskóla en í Reggio fræðum er talað um þriðja kennarann. Barnið sjálft og hinn formlegi kennari eru hinir tveir kennarar skólans.

Tenglar
 Vefsíða Foldaborgar

Leikskólar
Leturfræði

Leturfræði eða týpógrafía (úr grísku τύπος (typos) „form“ og γραφή (graphy) „skrift“) er prentlist þar sem lögð er áhersla á notkun leturs. Ýmislegar leturgerðir eru til, það er að segja söfn bókstafa sem hafa sömu hönnun. Orðið fontur á við tilbrigði leturgerðar, eins og skáletrað eða feitletrað. Leturgerð má vera með ýmislegum fontum. 

Með komu tölvunnar hefur leturfræði mikið breyst, áður en hún var kynnt til sögunnar var leturfræði fag útlærðra starfsmanna. Í dag með ritvinnslu- og hönnunarforriti er orðið mun auðveldara að búa til prentuðum textum. Samt sem áður er leturfræði stundum ennþá talin fagkunnátta. Saga leturfræði er nátengd sögu prentunar.

Letursetning er mikilvægur þáttur leturfræðis. Í henni felast línuþéttleika, leturþjöppun og stafþjöppun.

Hugtök 
 Grunnlína
 Leturgerð
 Samsteypa
 Steinskrift
 x-hæð
 Þverendaletur

Tengt efni 
 Gunnlaugur Briem
 Leturhönnun

Leturfræði
Grafísk hönnun
Funaborg

Funaborg er einn af leikskólunum sem rekinn er af Leikskólasviði Reykjavíkurborgar. Leikskólinn er í Grafarvogi og var opnaður 1994. Í starfi hans er lögð áhersla á leik, samskipti, sjálfstyrk barnanna og möguleika þeirra til að velja sjálf.

Tilvísanir 

Íslenskir leikskólar
Viðskiptavild

Viðskiptavild er hugtak í viðskiptafræði sem vísar til huglægra eigna fyrirtækis, þ.e. það fjárhagslega verðmæti sem felst t.d. í því að eiga hóp fastra viðskiptavina. 

Við mat á verðmæti fyrirtækja eru fjármunir ávallt metnir skv. kostnaðar- eða markaðsverði. Skýring á þessu umframverðmæti getur legið í góðu orðspori fyrirtækisins, þekktra vörumerkja þess, vel uppbyggðs innra skipulags, góðum samböndum við verkalýðsfélög eða félagasamtök, góðu lánstrausti og viðskiptasamböndum.

Viðskiptavild er hluti af óefnislegum eignum fyrirtækja. Hún verður til þegar fyrirtæki kaupir annað félag í rekstri og greiðir fyrir hærri upphæð en bókfærð eigið fé félagsins er. Bókfært eigið fé fyrirtækis er í raun eignir þess að frádregnum skuldum. 

Í sem einfaldastri mynd má ímynda sér félag sem á húsnæði sem kostar tíu miljónir króna, en skuldar þrjár miljónir í húsnæðinu. Eigið fé þess er þá sjö miljónir króna. Ef fyrirtæki borgar hærra verð fyrir annað félag en eigið fé þess, þarf að gera grein fyrir mismuninum á verðinu sem greitt var og því sem kalla má raunverulegt verðmæti félagsins, eigin fé þess, í bókhaldinu. Það er gert með því að skrá mismuninn sem viðskiptavild í bókhaldi félagsins.

Eitt þekktasta dæmi þess að fyrirtæki hafi verið keypt dýrum dómi sökum viðskiptavildar var þegar bandaríski matariðnaðarrisinn Kraft var keyptur fyrir 11,8 milljarða Bandaríkjadala árið 1989 af tóbaksfyrirtækinu Philip Morris. Tilboðið var margfalt hærra en markaðsverð fyrirtækisins og endurspeglaði huglægt mat á andvirði Kraft vörumerkisins sem kom fyrst á markað árið 1923.

Ísland 
Í ræðu sinni á ársfundi Seðlabankans 30. mars 2007 varaði Davíð Oddsson seðlabankastjóri við því að bókfærð viðskiptavild fyrirtækja skráð í Kauphöll Íslands í lok árs 2006 hefði numið 500 milljörðum kr. og dæmi væru um að viðskiptavild væri meira en helmingur bókfærðra eigna. Í mars 2014 tilkynnti Skipti, móðurfélag Símans tapi á árinu 2013, þar af 14 milljarða virðisrýrnun viðskiptavildar.

Tilvísanir

Tengill 
 Grein úr Tíund í maí 1998 - Viðskiptavild.

Viðskiptafræði
Galatasaray

Galatasaray er tyrkneskt knattspyrnulið.

Titlar 
Meistarar (22): 1961–62, 1962–63, 1968–69, 1970–71, 1971–72, 1972–73, 1986–87, 1987–88, 1992–93, 1993–94, 1996–97, 1997–98, 1998–99, 1999–2000, 2001–02, 2005–06, 2007–08, 2011–12, 2012–13, 2014–15, 2017–18, 2018–19 
Kup (18): 1962–63, 1963–64, 1964–65, 1965–66, 1972–73, 1975–76, 1981–82, 1984–85, 1990–91, 1992–93, 1995–96, 1998–99, 1999–2000, 2004–05, 2013–14, 2014–15, 2015–16, 2018–19
Superkup (16): 1966, 1969, 1972, 1982, 1987, 1988, 1991, 1993, 1996, 1997, 2008, 2012, 2013, 2015, 2016, 2019

Árangur

Leikmenn 
Uppfært: 23. maí 2022.

Tilvísanir

Tenglar 
 galatasaray.org
 facebook
 Soccerway
 Sofascore

Tyrknesk knattspyrnufélög
Brotinn hljómur

Brotinn hljómur er hljómur spilaður í einingum í stað þess að vera spilaður heill.

Tónlist

it:Abbellimento#Arpeggio
Mellotron

Mellotron er hljómborð fundið upp í Birmingham á Englandi. Hljómsveitir hófu að nota það seint á 7. áratug 20. aldar, t.d. The Moody Blues og Bítlarnir.

Hljóðfæri
Orgel

Orgel er hljóðfæri sem hefur eitt eða fleiri lyklaborð og stundum fótstig (pedala) sem er hljómborð sem spilað er á með fótunum. Tónninn er framleiddur með loftstraumi, sem ýmist fer um málm- eða trépípur, eins konar flautur, eða þá að loftstreymið myndar titring í málmfjöðrum, sem gefa tóninn. Misjafnt er hvernig loftstraumurinn er myndaður, ýmist er troðinn belgur, svipaður físibelg, eða þá að rafknúin loftdæla heldur uppi þrýstingi. Þegar nótum lyklaborðsins er þrýst niður, opnast loftrás að viðeigandi pípu og tónn myndast á meðan þrýst er á nótuna.

Eitt og annað 
 Orgelið er stundum kallað drottning hljóðfæranna.

Tilvísanir 

Hljóðfæri
Tónlist

fi:Urut
Rómantíkin

Rómantíkin, rómantíska stefnan eða rómantíska tímabilið var listastefna sem var ríkjandi í evrópskri list og menningu frá lokum 18. aldar  til miðrar 19. aldar, um það bil frá 1800 til 1850. Einkenni rómantísku stefnunnar voru áhersla á tilfinningar og einstaklingshyggju, upphafning náttúrunnar og efasemdir um iðnvæðinguna, og upphafning fortíðar með áherslu á miðaldir fremur en klassíska tímabilið. Tímabilið tók við af upplýsingunni og var að sumu leyti viðbragð við iðnbyltingunni og vísindalegri rökhyggju. Rómantíska stefnan birtist í listsköpun; myndlist, tónlist og bókmenntum, en má líka sjá stað í sagnaritun, menntun og vísindum á þessum tíma. Rómantískir hugsuðir höfðu áhrif á þróun stjórnmálastefna á 19. öld, eins og íhaldsstefnu, frjálslyndisstefnu, róttækni og þjóðernishyggju.

Stefnan lagði áherslu á tilfinningalífið sem uppsprettu fagurfræði, með áherslu á sterkar tilfinningar eins og hrifningu, ást, ótta og hrylling. Hið háleita var fagurfræðilegt viðmið sem var hægt að finna í óhamdri og villtri náttúru. Hún leitaði fanga í alþýðumenningu og lagði líka áherslu á óundirbúna sköpun (eins og spunatónlist). Stefnan skilgreindi sig í andstöðu við upplýsinguna með áherslu sína á fornöldina og endurvakti miðaldahyggju til að flýja þéttbýlisvæðingu og iðnvæðingu sem einkenndi vestræn samfélög 19. aldar í síauknum mæli.

Helstu áhrifavaldar rómantísku stefnunnar voru þýska Sturm und drang-hreyfingin sem kom fram á síðari hluta 18. aldar og lagði áherslu á innsæi og tilfinningar, og franska byltingin sem hafði áhrif á stjórnmálaskoðanir menntafólks um allan heim. Margir af fyrstu rómantísku hugsuðunum voru byltingarsinnar þótt þeir væru sjálfir af yfirstétt. Rómantískir listamenn og gagnrýnendur lögðu áherslu á listamanninn sem „hetju“ sem lyfti samfélaginu á hærra og göfugra plan. Stefnan lagði þannig áherslu á frelsi einstaklingsins til að skapa út frá eigin ímyndunarafli, óháð formrænum reglum sem áður giltu um listsköpun. Sumir voru undir áhrifum frá söguhyggju í anda Hegels og trúðu því að „tíðarandinn“ væri óumflýjanlegur. Á seinni hluta 19. aldar kom raunsæið fram sem viðbrögð við rómantísku stefnunni. Hnignun rómantísku stefnunnar stafaði af mörgum breytingum sem urðu á síðari hluta 19. aldar í menningu og listum, samfélagi og stjórnmálum.

Sverrir Kristjánsson, sagnfræðingur, sagði um rómantísku stefnuna í grein sinni um Bjarna Thorarensen, sem nefndist: Fannhvítur svanur:

Tilvísanir 

Bókmenntasaga
19. öldin
Sergej Rakhmanínov

Sergej Vasíljevítsj Rakhmanínov (rússneska: Сергей Васильевич Рахманинов, (Sergej Vasilevič Rahmaninov), fæddur 1. apríl 1873 (N.S.) eða 20. mars 1873 (O.S.) – 28. mars 1943) var rússneskt tónskáld, píanóleikari og hljómsveitarstjóri.

Tilvísanir

Tenglar 
 Sergei Rachmaninoff Síða

Rússnesk tónskáld
Rússneskir tónlistarmenn
Pjotr Íljítsj Tsjajkovskíj

Pjotr Iljitsj Tsjaíkovskíj (7. maí 1840 – 6. nóvember 1893) var rússneskt tónskáld á rómantíska tímabilinu. Meðal þekktra verka eru tónlist við ballettana Hnotubrjótinn, Þyrnirós og Svanavatnið.
Frægasti forleikurinn eftir hann er 1812-forleikurinn Alls samdi hann 6 sinfóníur, 11 óperur og 3 balletta auk margra minni verka. Hann byrjaði að semja tónlist þegar að móðir hans dó.

Dauði 
Opinber skýring á dauða tónskáldsins var að hann hefði látist úr kóleru, en sumir fræðimenn telja að hann hafi verið þvingaður til að stytta sér aldur, til forðast hneyksli tengt samkynhneigð tónskáldsins.

Heimildir 
Grein í New York Times - 26. júlí 1981

Rússnesk tónskáld
Rage Against the Machine

Rage Against the Machine (oft skammstafað sem RATM) er bandarísk rokkhljómsveit sem stofnuð var 1991 en hætti að spila 2000. Hljómsveitin var þekkt fyrir lög með pólitískum textum. Hún tók þá saman aftur árið 2007 og starfaði til 2011. Enn á ný kom hljómsveitin saman árið 2019.

Eitt af hennar frægari lögum er Killing in the name.

Meðlimir
Zack de la Rocha – söngur (1991–2000, 2007–2011, 2019-)
Tom Morello – gítar (1991–2000, 2007–2011, 2019-)
Tim Commerford – bassi (1991–2000, 2007–2011, 2019-)
Brad Wilk – trommur (1991–2000, 2007–2011,2019-)

Breiðskífur
Rage Against the Machine (1992)
Evil Empire (1996)
The Battle of Los Angeles (1999)
Renegades (2000)

Bandarískar hljómsveitir
Bandarískar þungarokkshljómsveitir
Brian May

Brian Harold May (fæddur 19. júlí 1947) er enskur tónlistarmaður, þekktastur fyrir að hafa verið aðalgítarleikari hljómsveitarinnar Queen. May lauk doktorsgráðu í stjarneðlisfræði frá Imperial College London árið 2007.

Queen
May, Brian
Q (tímarit)

Q var tónlistartímarit í Bretlandi sem var stofnað árið 1986 og gaf út tölublað mánaðalega. Seinasta útgáfan var gefin út í júlí 2020.

Tímarit
Vögguprent

Vögguprent er haft um bækur sem prentaðar voru með lausaletri fyrir árið 1501, og á Norðurlöndum fyrir 1550. Nafnið er sótt í titil skrár sem nefnist Incunabula typographiae (Vagga prentlistarinnar) og kom út 1688 og var yfirlit yfir vögguprent. Latneska nafnið incunabula (eintala: incunabulum), sem haft er um vögguprent á mörgum tunguálum, þýðir í raun reifar (sbr. reifabarn) eða vagga, en það kemur til af því að prentlistin var svo að segja „nýfædd“ þegar þær bækur (eða það prentefni) sem hér um ræðir voru prentaðar. Vögguprent hefur stundum einnig verið nefnt fornprent á íslensku. 

Bækur
Jóhannes Nordal

Jóhannes Nordal (f. 1924) er íslenskur félags- og hagfræðingur og fyrrverandi bankastjóri Seðlabanka Íslands. 

Foreldrar Jóhannesar voru hjónin Sigurður Nordal og Ólöf Nordal. Jóhannes lauk doktorsnámi við London School of Economics árið 1953, þá lauk hann við ritgerð sína Changes in Icelandic social structure since the end of the 18th century with particular reference to trends in social mobility. Hann var seðlabankastjóri frá stofnun Seðlabanka Íslands árið 1961 til ársins 1993 þar af formaður bankastjórnar frá 1965. Þegar hann var heiðraður af Seðlabankanum í tilefni af hálfrar aldar afmæli Fjármálatíðinda var haft á orði að hann hefði verið „ímynd Seðlabankans og mikill áhrifavaldur um íslensk efnahagsmál.” Jóhannes var kjörinn stjórnarformaður Landsvirkjunar við stofnun hennar 1. júlí 1965 og gegndi hann því starfi til 1995. Honum var veitt heiðursdoktorsnafnbót við félagsvísindadeild árið 1988 og við Viðskipta- og hagfræðideild Háskóla Íslands árið 1989. Hann var ritstjóri Fjármálatíðinda um árabil.

Jóhannes ritaði innganginn að lærdómsritinu Iðnríki okkar daga eftir kanadíska hagfræðinginn John Kenneth Galbraith sem var þýðing á Reith fyrirlestri Galbraiths árið 1966, Hann ritaði einnig inngang að bók Hannesar Finnssonar: Mannfækkun af hallærum, Rvík 1970. Árið 1994 kom út bókin Málsefni, sem var safn ritgerða, í tilefni af sjötugsafmæli Jóhannesar.

Eftir langvarandi stjórnarkreppu árið 1979 kom til tals að Jóhannes yrði skipaður forsætisráðherra Íslands í utanþingsstjórn Kristjáns Eldjárn forseta. Jóhannes féllst á að leiða stjórnina og Kristján undirbjó tilkynningu um stofnun hennar en að endingu varð þó ekkert úr stofnun utanþingsstjórnarinnar því Sjálfstæðismenn féllust á síðustu stundu á að styðja minnihlutastjórn Alþýðuflokksins undir forsæti Benedikts Gröndals. 

Æviminningar Jóhannesar, Lifað með öldinni, komu út árið 2022 skrásettar af Pétri Hrafni Árnasyni sagnfræðingi.

Maki Jóhannesar er Dóra Guðjónsdóttir Nordal og börn þeirra: Bera Nordal, Sigurður Nordal, Guðrún Nordal, Salvör Nordal, Ólöf Nordal, og Marta Nordal.

Tilvitnanir

Tenglar
 Leiðin var löng og á köflum ströng : rætt við dr. Jóhannes Nordal um leiðina til aukins frelsis í viðskiptum, Vísbending. 1998

Íslenskir félagsfræðingar
Íslenskir seðlabankastjórar
Rich Costey

Rich Costey er plötuframleiðandi.

Framleiddar plötur 
Cave In - Antenna, 2003
Muse - Absolution, 2003 (einnig hljóðblöndun)
Mew - Frengers, 2003
Franz Ferdinand - You Could Have It So Much Better, 2005 (einnig hljóðblöndun)
Muse - Black Holes & Revelations, 2006 (einnig hljóðblöndun)
Interpol - Our Love To Admire, 2007

Tónlist
Dagblað

Dagblað er blað sem inniheldur fréttir, upplýsingar, skemmtiefni og auglýsingar.

Tengt efni
 Fréttablaðið
 Fréttatíminn
 Morgunblaðið
 Tímarit

 
Blaðamennska
Breskt pund

Breskt pund eða sterlingspund (enska: pound sterling) er gjaldmiðill á Bretlandi. Eitt pund skiptist í 100 penní (enska: penny, ft. pence). Árið 1971 voru eftirtaldar upphæðir gildur gjaldmiðill á Bretlandi:

 Seðlar: £5, £10, £20, £50 (£100, aðeins í Skotlandi og á Norður-Írlandi) 
 Mynt: 1p, 2p, 5p, 10p, 25p, 50p, £1, £2

Algengasta táknið fyrir breskt pund er ₤ eða £ („pundamerkið“), og p fyrir penníið.

Upphaflega jafngilti verðmæti þess einu pundi (454 grömm) af 92,5% hreinu silfri með 7,5% eir, sem kallast sterling silfur. Af því er dregið nafnið sterlingspund.

Fyrir 1971 var einu pundi skipt í 20 skildinga (shillings), sem hver um sig jafngilti 12 penníum. Þannig var eitt pund jafnt 240 penníum. Frá og með 1971 voru skildingar lagðir niður og verðgildi á „nýja penníinu“ varð 2,4 sinnum meira en áður hafði verið.

Pundið er gefið út af Seðlabanka Englands (Bank of England), sem hefur einkaleyfi til þess á Englandi og í Wales, eða tveimur af fjórum löndum sem mynda Bretland, en af sögulegum ástæðum hafa fjórir bankar í Skotlandi og þrír á Norður-Írlandi leyfi til að gefa út sín eigin pund, þar á meðal gefur t.d. Danske Bank út bresk pund, merkt "Danske" á Norður-Írlandi, eftir kaup á Northern Bank.

Pundið varð eitt af gjaldmiðlum Evrópusambandsins en við útgöngu breta hætti pundið að vera það. Það er hins vegar notað víða í viðskiptum, t.d. einn af mörgum gjaldmiðlum í Simbabve eftir að óðaverðbólga gerði þeirra dollara ónothæfan.

Tenglar 

 Breskt pund - seðlar (enska) (þýska)
 Breskt pund (Skotland) (enska) (þýska)
 Breskt pund (Norður Írland) (enska) (þýska)
 Breskt pund (Jersey) (enska) (þýska)
 Breskt pund (Guernsey) (enska) (þýska)
 Breskt pund (Gíbraltar) (enska) (þýska)

Heimildir 

Efnahagur Bretlands
Evrópskir gjaldmiðlar
MacBook

MacBook er lína af Macintosh-fartölvum frá Apple sem koma í stað iBook fartölvanna og einnig 12" PowerBook G4. Fyrstu MacBook tölvurnar voru byggðar í kringum Intel Core Duo örgjörvann og gefnar út 16. maí 2006. Vélarnar hafa verið uppfærðar þrisvar sinnum síðan þá, síðast 10. nóvember 2020. Nú eru notaðir M1 chip örgjörvar.

Vélarnar eru seldar í þremur útgáfum, silver, gold og space gray.

Vélbúnaður frá Apple
Fartölvur
Macintosh 128K

Macintosh var fyrsta Apple Macintosh heimilistölvan. Hún var kynnt í janúar 1984 á $2495 bandaríkjadollara. Efst á tölvunni var handfang til að bera tölvuna. Þessi fyrsta Macintosh tölva er nú kölluð Macintosh 128K til að rugla ekki saman við nýrri tegundir.

Vélbúnaður frá Apple
Tölvur
Leturflötur

Leturflötur er sá hluti blaðsíðu í prentuðu riti sem þakinn er letri. Hann afmarkast af spássíum til allra hliða.

Tengt efni 
 saurblað
Samsæriskenning

Samsæriskenningar eru kenningar um að að baki atburðum eða atburðarás liggi samsæri einstaklinga eða hópa. Almennt er hugtakið notað yfir kenningar sem almennt eru taldar vafasamar eða ósannar en það má einnig nota um kenningar sem margir telja trúverðugar en eru enn ósannaðar.

Margar samsæriskenningar snúast um misbeitingu valds af hálfu skuggalegra aðila til þess að auka eða treysta völd sín eða auð. Algengt minni í samsæriskenningum eru einfaldar kenningar sem lagðar eru til í stað flókinna söguskýringa. Dæmi um samsæriskenningar eru kenningar þess efnis að tungllendingar Bandaríkjanna hafi verið sviðsettar, að morð John F. Kennedy hafi verið samsæri, að bandaríska ríkisstjórnin hafi haft hönd í hryðjuverkaárásinni 11. september 2001, og að Jörðin sé flöt en að samsæri alþjóðasamfélagsins og vísindafólks haldi því leyndu.

Sjá einnig 
 Samsæriskenningar í Bandaríkjunum

Samsæri