alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Ram Nath Kovind

Ram Nath Kovind (f. 1. október 1945) er indverskur stjórnmálamaður sem var forseti Indlands frá árinu 2017 til ársins 2022. Kovind er fjórtándi forseti landsins. Hann er meðlimur í hindúska hægriþjóðernisflokknum Bharatiya Janata (BJP) og hafði fyrir forsetatíð sína verið þingmaður í efri deild indverska þingsins frá 1994 til 2006 og ríkisstjóri í héraðinu Bihar frá 2015 til 2017. Kovind er menntaður í lögfræði og starfaði sem lögfræðingur í sextán ár áður en hann hóf feril sinn í stjórnmálum.

Kovind er úr stétt dalíta, eða „hinna stéttlausu“, lægstu stéttinni í stéttarkerfi hindúismans. Hann er annar forseti Indlands úr þeirri stétt. Sem talsmaður BJP árið 2010 vakti Kovind athygli þegar haft var eftir honum að kristni og íslam pössuðu ekki inn í stéttaþjóð Indlands. Talsmenn flokksins segja þó að ummæli hans hafi verið misskilin og að hann hafi notað orðið „notion“ (hugmynd) en ekki „nation“ (þjóð).

Kovind kom í opinbera heimsókn til Íslands í september árið 2019 og var þetta í fyrsta sinn sem hann heimsótti norrænt ríki. Hann fundaði með Guðna Th. Jóhannessyni forseta á Bessastöðum og hélt fyrirlesturinn „Indland og Ísland fyrir græna plánetu“ við Háskóla Íslands.

Tilvísanir

Forsetar Indlands
Straumlínustjórnun

Straumlínustjórnun er stjórnunaraðferð sem snýr að því að hámarka virðissköpun í fyrirtækjum. Þessi stjórnunaraðferð var upphaflega þróuð í bílaiðnaði í Japan þar sem áhersla var lögð á að greina og fjarlægja sóun án þess að framleiðni minnkaði.

Tenglar
 
 Um Kafta og straumlínustjórnun (Læknablaðið)
Páfugl

Páfuglar eru þrjár ættkvíslir fugla af fashanaætt. Tvær þeirra eru frá Asíu; páfugl (Pavo cristatus) á Indlandi og grænpáfuglinn (P. muticus) í Indókína. Önnur tegund er kongó-páfuglinn (Afropavo congensis), sem er frá mið-Afríku.

Stélfjaðrir karlfuglanna eru einkar skrautlegar og skýrt dæmi kynjað val (e. sexual selection). En Charles Darwin hélt því fram að stélið væri til þess fallið að laða að kvenfugla. Kvenfuglinn er hins vegar með daufa liti. Páfuglar eru alætur.

Páfugl er þjóðarfugl Indlands. Hann hefur verið fluttur til Evrópu og Bandaríkjanna í garða.

Tenglar
Af hverju hafa páfuglar svona langar stélfjaðrir? - Vísindavefurinn.

Heimild
 

Fashanaætt
Borgunarbikar karla í knattspyrnu 2012

Borgunarbikar karla árið 2012 var leikinn þann 18. ágúst á Laugardalssvelli. Stjörnumenn kepptu á móti KR-ingum.

Smáatriði um leikinn

Fróðleikur

Heimildaskrá

Tengill 
2012
Knattspyrna á Íslandi
Borgunarbikar karla í knattspyrnu 2013

Borgunarbikar karla árið 2013 var leikinn þann 17. ágúst á Laugardalssvelli. Framarar kepptu á móti Stjörnumönnum

Smáatriði um leikinn

Fróðleikur

Heimildaskrá

Úrvalsdeildir karla í knattspyrnu á Íslandi
Knattspyrna á Íslandi
Borgunarbikar karla í knattspyrnu 2014

Borgunarbikar karla árið 2014 var leikinn þann 16. ágúst á Laugardalssvelli. Kr-ingar kepptu á móti Keflvíkingum.

Smáatriði um leikinn

Fróðleikur

Heimildaskrá

Úrvalsdeildir karla í knattspyrnu á Íslandi
Knattspyrna á Íslandi
Borgunarbikar karla í knattspyrnu 2015

Borgunarbikar karla árið 2015 var leikinn þann 15. ágúst á Laugardalssvelli. Valsmenn kepptu á móti KR-ingum

Smáatriði um leikinn

Fróðleikur

Heimildaskrá

Úrvalsdeildir karla í knattspyrnu á Íslandi
Knattspyrna á Íslandi
Borgunarbikar karla í knattspyrnu 2017

Borgunarbikar karla árið 2017 var leikinn þann 12. ágúst á Laugardalssvelli. Eyjamenn kepptu á móti FH-ingum.

Smáatriði um leikinn

Fróðleikur

Heimildaskrá

Úrvalsdeildir karla í knattspyrnu á Íslandi
Knattspyrna á Íslandi
Mjólkurbikar karla í knattspyrnu 2018

Úrslitaleikur Mjólkurbikars karla árið 2018 var leikinn þann 15. ágúst á Laugardalssvelli. Stjörnumenn og Blikar áttust við og lauk leiknum með sigri Stjörnunnar.

Grípa þurfti til vítaspyrnukeppni en markalaust var eftir venjulegan leik og framlengingu. Stjarnan hafði betur í vítaspyrnukeppninni 4-1.

Upplýsingar um leikinn

Fróðleikur

Heimildaskrá

Úrvalsdeildir karla í knattspyrnu á Íslandi
Knattspyrna á Íslandi
VISA-bikar karla í knattspyrnu 2009

VISA-bikar karla árið 2009 var leikinn þann 3.október á Laugardalssvelli. Framarar kepptu á móti Blikum.

Úrslitaleikur

Fróðleikur

Heimildaskrá

Visa-bikar karla
Knattspyrna á Íslandi
Aron Can

Aron Can (f. 18. nóvember 1999) er íslenskur rappari og tónlistarmaður. Hann var vinsælasti íslenski tónlistarmaðurinn á Spotify á Íslandi árið 2017.

Ævi 
Aron er fæddur og uppalinn í Grafarvogi. Pabbi hans er tyrkneskur veitingahúsarekandi og hefur Aron m.a. unnið á Kebabhúsinu í Austurstræti.

Árið 2016, þegar Aron var 16 ára, gaf hann út plötuna Þekkir Stráginn og varð fljótt vinsæll fyrir slagarann „Enginn mórall“. Tónlist hans hefur verið lýst sem tilfinningarappi eða trapp-tónlist með innblæstri frá Drake, Future og Young Thug.

Árið 2018 samdi hann við útgáfufyrirtækið Sony Music.

Plötur 
 2016 – Þekkir Stráginn
 2017 – ÍNÓTT
 2018 – Trúpíter Var vinsælasta plata landsins.
 2021 – ANDI, LÍF, HJARTA, SÁL

Viðurkenningar 
Aron var tilnefndur til íslensku tónlistarverðlaunanna árið 2017 fyrir rappplötu ársins, rappplag ársins, og sem björtustu vonina. Það ár vann lagið „Silfurskotta“ sem Emmsjé Gauti tók með Aroni Can. Hann var aftur tilnefndur árið 2018 fyrir rappplötu ársins og rappplag ársins.

Tónlistarmyndbandið við lagið „Aldrei heim“ af Trúpíter var valið sem myndband ársins á Hlustunarverðlaununum 2019.

Hátíðir 
Aron hefur komið fram á Secret Solstice frá 2016 til 2019, síðast söng hann með Black Eyed Peas.

Hann kom fram á Þjóðhátíð í Vestmannaeyjum 2017.

Neðanmálsgreinar

Tilvísanir 

Íslenskir tónlistarmenn
Póláta

Póláta (fræðiheiti: Calanus hyperboreus) er svifdýr af ættbálki krabbaflóa og ætt Calanidae. Pólátan heldur sig, líkt og nafnið gefur til kynna, á norðurslóðum í kaldari sjó. Rauðátan (Calanus finmarchicus) sem er náskyld pólátunni finnst mun víðar enda algengasta svifdýrið. Pólátan finnst, líkt og flest svifdýr, ofarlega á miðsævinu eða á um 50-500m dýpi.

Stærð og útlit
Líkami Pólátunnar er nánast allur glær í gegn en fálmarar hennar, munnur og sporður eru rauð. Fálmarar eru jafnlangir eða lengri en líkaminn.
Eggjastærð hennar er um 0.21 mm. Heildarlengd kvenkyns Pólátu er 6-8 mm og er karlinn oftast örlítið smærri. Póláta sem þrífst í heitari sjó er smærri en þær sem lifa í kaldari sjó. 
Það er enginn teljanlegur munur á útliti eða fjölda tanna á milli kynja. Í eðlilegum fullorðnum einstaklingi er munnurinn mjög sambærilegur munni Rauðátunnar (C. finmarchicus). 
Pólátan er stærst krabbaflóa sem finnast í norður-atlantshafi en sem dæmi eru Rauðátan um 4 mm að lengd og Ísátan (Calanus glacialis) um 3-5,5mm að lengd.
Pólátan er einnig talsvert næringarríkari en Rauðátan. Pólátan inniheldur þannig 1-1,8 mg lípíð en sem dæmi inniheldur Rauðátan einungis 0,04-0,08 mg.

Fæða  
Fæða pólátunnar er fjölbreytt, smæðarinnar vegna er þó frekar takmarkað hvað hún getur étið. Hennar helsta fæða eru svifþörungar og einfrömungar. 
Pólátan notar fálmara og munnlimi til að sía fæðu úr sjónum. Pólátan safnar fitubirgðum yfir sumarið sem vetrarforða, en fæðuframboð er lítið í köldum sjó að vetri.

Lífshættir og útbreiðsla
Lífslíkur pólátu eru 3-5 ár eftir fæðuframboði.  
Miklar árstíðarbundnar sveiflur eiga sér stað hjá pólátunni. Lífmassi sveiflast á milli árstíða en er mestur að sumri, þegar fæðuframboð er mikið. 
Útbreiðsla Pólátunnar nær allt frá norðuheimskautinu niður í Maine-flóa.
Við Ísland finnst hún helst á úthafssvæðunum norður og norðaustur af landinu. Á veturna finnst hún mest neðan við 500m dýpi.

Hrygning 
Kvendýrið hrygnir á veturna og notar til þess fitubirgðir frá fyrra ári. Stærðin á hverri hrygningu fer mikið eftir stærð pólátunnar en hún hrygnir oftast um 100-200 eggjum í einu og samtals yfir 1000 eggjum á hverju hrygningartímabili. Kvendýrið fer á grynningar og hrygnir á um 200-500m dýpi.
Möguleiki er fyrir hana að hrygna nokkur ár í röð, sum sjávardýr geta einungis hrygnt einu sinni á lífsleiðinni.

Lítill lífmassi í rannsóknarleiðangri 90' og 91' 
Magn og dreifing átu voru könnuð í tveimur sitthvorum sniðum í rannsóknarleiðangri árin 1990 og 1991, annars vegar nyrst í Íslandshafi (Grænlands- og Jan Mayen snið) og í Grænlandssundi. Átunni var safnað með Bongo-háfum með stórum möskvum á mikilli dýpt til að safna stærri dýrum en venjulega.  Möskvastærðin í sýnatökunum var 500 µm og var háfunum slakað niður á 100 m dýpi.
Niðurstöður voru á þá leið að fjöldi og magn átu var meiri á Grænlands og Jan Mayen sniðinu heldur en í Grænlandssunds-sniðinu. Krabbaflær voru langalgengustu dýrin sem komu úr sýnatökunum og af þeim var 70% þeirra Rauðáta, 10% Pseudocalanus spp, 10% Metridia longa  og einungis 3% Póláta.

Heimildir 

Krabbaflær
Altarisganga

Altarisganga er kirkjuleg athöfn þar sem prestur útdeilir brauði og víni sem hefur verið helgað með innsetningarorðum. Rætur altarisgöngu eru í síðustu kvöldmáltíðinni. Þegar kirkjuyfirvöld fyrr á tímum meinuðu fólki  að ganga til altaris þá var talað um að það væri sett út af sakramentinu. Fólk þurfti að skrifta áður en það gekk til altaris.

Altarissakramentið er annað af tveimur sakramentum þjóðkirkjunnar. Hitt er skírnin.

Tilvísanir 

Kristni
Fyrra ópíumstríðið

Fyrra ópíumstríðið var röð af hernaðarátökum  milli Stóra Bretlands og hins kínverska Tjingveldis. Kínverskir  ráðamenn reyndu að stemma stigu við ópíumverslun. Ópíumverslun var að mestu í höndum Breta. Bretar höfðu mikla hernaðaryfirburði og yfirbuguðu kínversk stjórnvöld og neyddu þau til samninga sem tryggðu Bretum sérstök forréttindi í viðskiptum við Kína.

Eftirspurn eftir kínverskri munaðarvöru svo sem silki, postulíni og te varð til að þess að ójafnvægi  myndaðist í viðskiptum milli Kína og Bretlands og silfur frá Evrópu flæddi til Kína í viðskiptum sem fóru gegnum hafnarborgina Kanton. Breska Austur-Indíufélagið hóf ópíumrækt í Bengal (þar sem nú er Bangladess) og veitti breskum kaupmönnum leyfi til að smygla ópíum ólöglega inn í Kína. Þetta innflæði af eiturlyfjum sneri við viðskiptajöfnuði milli landanna, varð til þess að silfur þvarr í Kína og þess að fjöldi eiturlyfjaneytenda í Kína jókst verulega.
Ópíumstríðin
Frjálslyndi flokkurinn (Kanada)

Frjálslyndi flokkurinn er kanadískur stjórnmálaflokkur. Flokkurinn hefur verið í áhrifastöðu í kanadískum stjórnmálum mikinn hluta af sögu landsins og var við völd í tæp 69 ár á 20. öldinni, lengur en nokkur annar stjórnmálaflokkur í þróuðu ríki. Fyrir þær sakir er flokkurinn stundum kallaður „hinn eðlilegi stjórnarflokkur“ Kanada.

Flokkurinn kennir sig við frjálslyndisstefnu og er yfirleitt talinn standa í miðjunni eða til miðvinstri í litrófi kanadískra stjórnmála; vinstra megin við Íhaldsflokkinn en hægra megin við Nýja lýðræðisflokkinn (sem hefur stundum stutt minnihlutastjórnir Frjálslynda flokksins). Líkt og kanadíski Íhaldsflokkurinn er Frjálslyndi flokkurinn þó gjarnan talinn rúma margar ólíkar stefnur og flokkurinn sækir fylgi sitt til fjölbreyttra hópa kjósenda. Á áttunda áratugnum lýsti forsætisráðherrann Pierre Elliott Trudeau því yfir að Frjálslyndi flokkurinn aðhylltist „róttæka miðjustefnu“.

Meðal stefnumála og lagasetninga Frjálslynda flokksins í gegnum tíðina má nefna stofnun almennrar heilsugæslu, kanadískra lífeyrissjóða, stúdentalána, friðargæslu, alþjóðahyggju, sjálfstæði Kanada með núverandi stjórnarskrá landsins, viðurkenningu á réttindaskrá Kanada, mögulegt lagaferli fyrir aðskilnað fylkja úr kanadíska ríkjasambandinu, lögleiðingu á hjónabandi samkynhneigðra, lögleiðingu á líknardrápi og á kannabisneyslu og setningu almennra kolefnisskatta.

Árið 2015 vann Frjálslyndi flokkurinn undir forystu Justins Trudeau sinn mesta kosningasigur frá árinu 2000 og hlaut hreinan þingmeirihluta með 184 þingsætum og 39,5 prósentum atkvæða. Í þingkosningum árið 2019 tapaði flokkurinn nokkru fylgi og náði ekki að viðhalda meirihluta sínum en var þó áfram stærsti flokkurinn á kanadíska þinginu. Í næstu kosningum, sem voru haldnar 20. september 2021, mistókst Frjálslynda flokknum að endurheimta meirihluta á þingi en flokkurinn hlaut aftur flest þingsæti.

Leiðtogar Frjálslynda flokksins
 George Brown 1867
 Edward Blake 1869-1870
 Alexander Mackenzie 1873-1880
 Edward Blake 1880-1887
 Wilfrid Laurier 1887-1919
 William Lyon Mackenzie King 1919-1948
 Louis St. Laurent 1948-1958 
 Lester B. Pearson 1958-1968
 Pierre Trudeau 1968-1984
 John Turner 1984-1990
 Jean Chrétien 1990-2003
 Paul Martin 2003-2006
 Stéphane Dion 2006–2008
 Michael Ignatieff 2008–2011
 Bob Rae 2011–2013
 Justin Trudeau 2013–

Tilvísanir

Kanadískir stjórnmálaflokkar
Stofnað 1867
Svartuggar

Svartuggar er 7. ljóðabók Gísla Þórs Ólafssonar. Við vinnslu bókarinnar var lagt upp með fiskaheiti og ýmsar upplýsingar um líferni fiska og hætti þeirra í sjónum. Það speglast svo við baráttu mannfólksins við hina ýmsu andlegu kvilla sem þjóðfélagið býður upp á. Í bland við alvarlegan undirtón er húmorinn aldrei langt undan, en það er eitt af aðalsmerkjum höfundar.

Bókin kom út þann 17. september 2019, var tvær vikur á metsölulista bókaverslana Eymundsson (ljóðabækur), fór beint í 5. sæti og niður um eitt sæti vikuna eftir. Hún fékk m.a. 3 og hálfa stjörnu (af 5) í Morgunblaðinu.

Mynd á kápu: Ásgerður Arnar.
Útgefandi: gu/gí.

Ytri tenglar 

Menningarsmygl: https://smygl.wordpress.com/2019/10/28/krukkuborg-skolar-a-land/

Lestrarklefinn: https://lestrarklefinn.is/2019/11/06/eru-fiskar-okkur-framar-i-throska/

Skandali: https://skandali.squarespace.com/a-lesa-heiminn/2019/12/6/fiskar-sj-unglyndi-maga-gtarngl-stlppu-umnbspsvartugganbspe-gsla-r-lafsson 

Morgunblaðið: https://www.facebook.com/110019553746835/photos/a.110038323744958/141515290597261/?type=3&theater

Íslenskar ljóðabækur
Dósaverksmiðjan

Dósaverksmiðjan h.f. var iðnfyrirtæki í Reykjavík. Verksmiðjan tók til starfa 1937 og var í fyrstu  í Sænska frystihúsinu en síðar við Borgartún 1. Aðalviðskiptavinur verksmiðjunnar var í fyrstu málningarverksmiðjan Litir og lökk. Dósaverksmiðjan framleiddi blikkdósir og brúsa og ýmis konar umbúðir úr blikki fyrir niðursuðuverksmiðjur, málningarverksmiðjur og efnagerðir. Stofnendur Dósaverksmiðjunnar voru bræðurnir Kristján Einarsson, framkvæmdastjóri SÍF, og Sigurvin Einarsson alþingismaður og forstjóri hennar var Magnús Einarsson. 

Björgólfur Guðmundsson  hóf störf í Dósaverksmiðjunni þegar hann var enn í lögfræðinámi. Rekstur verksmiðjunnar gekk illa og var nýtt hlutafélag stofnað sem keypti verksmiðjuna. Björgólfur var hluthafi í því nýja félagi og varð eftir kaupin forstjóri Dósaverksmiðjunnar 27 ára gamall. Nafni verksmiðjunnar var breytt í Dósagerðin.

Heimildir
 Ný verksmiðja tekur til starfa, Morgunblaðið, 247. tölublað (26.10.1937), Blaðsíða 6 
 Maður leikfléttunnar,Helgarpósturinn, 49. tölublað (15.12.1983), Blaðsíða 16

Saga Reykjavíkur
Íslensk fyrirtæki
Fjólujússa

Fjólujússa (fræðiheiti Clitocybe nuda eða Lepista nuda) er ætisveppur sem upprunninn er í Evrópu og Norður-Ameríku. Sveppnum var lýst af  Pierre Bulliard árið 1790 og gekk undir heitinu Tricholoma nudum í mörg ár. Sveppurinn finnst bæði í barrskógum og laufskógum. Auðvelt er að greina sveppinn. Hann er ræktaður í Bretlandi, Niðurlöndum og Frakklandi.

Tenglar 

Ætisveppir
Risakempingur

Risakempingur (fræðiheiti Agaricus macrosporus) er stórvaxinn hattsveppur. Hann er notaður sem ætisveppur.

Tilvísanir 

Pípusveppir
Kempuætt
Helgi Jónasson

Helgi Jónasson (26. september 1887 til 13. apríl 1972) var grasafræðingur, bóndi og plöntusafnari. Hann fæddist og ólst upp á Gvendarstöðum í Köldukinn og tók þar við búi. Helgi var part úr vetri á unglingaskóla á Ljósavatni og fór 19 ára í Hólaskóla og útskrifaðist þaðan eftir tvö ár. Hann kvæntist Halldóru Jónsdóttur frá Fornastöðum. Þau eignuðust átta börn.

Helgi hafði brennandi áhuga á grasafræði bæði túngrösum og villtum íslenskum jurtum. Hann var farinn að safna jurtum og þurrka áður en hann fór í Hólaskóla og hélt þeirri söfnun áfram ævilangt. Hann  byrjaði snemma að safna plöntum úr Mývatnssveit eða í kringum 1908 og hóf trjárækt á Gvendarstöðum 1911 með birkitjám sem hann sótti í Fellsskóg en hann sótti nógu stór tré til að búpeningur næði ekki að éta af þeim laufið. Seinna kom hann upp skógræktarreit á bænum og ræktaði tré upp af fræi.

Upp úr 1930 hefjast gróðurathugunarferðir Helga utan heimabyggðar en hann fór nánast árlega 2-3 vikur á sumri í rannsókna- og söfnunarferðir. Fyrstu sumrin fór hann um sveitir Suður-Þingeyjarsýslu og til Austurlands en síðar til Eyjafjarðar, Skagafjarðar, Húnavatnssýslu og um mikinn hluta Vestfjarða og Stranda.

Helgi birti rannsóknir sínar í 12 ritgerðum alls i Náttúrufræðingnum og tímaritinu Flóru. 

Helgi var vandvirkur safnari og fór plöntusafn hans til Náttúrufræðistofnunar Íslands.

Hann var jarðaður í heimagrafreit á Gvendarstöðum.

Heimildir
 Helgi Jónasson, Íslendingaþættir Tímans, 9. tölublað (01.06.1972)
 Helgi Jónasson frá Gvendarstöðum (Acta Botanica Islandica)

Íslenskir bændur
Íslenskir grasafræðingar
Herpiefni

Herpiefni er efni sem herpir saman líkamsvefi og dregur úr blóðrás og vessastreymi. Herpiefni er unnið úr ýmsum efnum eða jurtum. Kalamín áburður, nornahesli og jurtin yerba mansa eru herpiefni.  Tannín er barkandi(herpir saman líkamsvefi og dregur úr vessastreymi) og hafa jurtir sem innihalda mikið tannín svo sem lauf blágresis verið notuð sem herpiefni.
Arnarstapi (Skagafjörður)

Arnarstapi er smáhóll á austurbrún Vatnsskarðs í Skagafirði, hóllinn stendur norður af Víðimýrarseli, rétt við þjóðveginn. Af Arnarstapa er gott útsýni yfir meginhluta Skagafjarðar. Arnarstapa er getið í Þórðar sögu hreðu en í sögunni segir að þar börðust þeir Þórður og Eindriði stýrimaður. Barðist Þórður þar við sex menn og drap alla nema Eindriða sem hann særði þó nær til ólífis en flutti hann síðar til læknis og lét græða sár hans. Á Arnarstapa er minnisvarði um Stephan G. Stephansson, gerður úr hlöðnu grjóti. Minnisvarðann prýða þrjár lágmyndir eftir listamanninn, af Stephani ungum, miðaldra og öldruðum manni. Minnisvarðinn var reistur 1953. Skammt fyrir neðan Arnarstapa voru Brekkuhús, beitarhús frá Brekku. Þar bjó stundum húsmennskufólk og þar andaðist skáldið Hjálmar Jónsson frá Bólu árið 1875.
Skagafjörður
Filippus 2.

Filippus 2. getur átt við eftirfarandi:

 Filippus 2., konung Makedóníu til forna.
 Filippus 2., konung Frakklands.
 Filippus 2., konung Spánar.
 Filippus 2., hertoga af Orléans.

Aðgreiningarsíður
Jules de Blosseville

Jules Poret de Blosseville (29. júlí 1802 – ágúst 1833) var franskur sjóliðsforingi, landfræðingur og landkönnuður. Hann tók þátt í rannsóknarleiðangri til Suður-Kyrrahafsins frá 1822 til 1825. Hann stýrði rannsóknarleiðangri til Norðurslóða og kom í þeirri ferð tvisvar til Íslands. Hann hvarf í ágúst 1833. Ekki er vitað um afdrif skips hans La Lilloise, það sást seinast á Önundarfirði 15. ágúst 1833. Næstu ár voru þrír leiðangrar gerðir til að finna Blosseville og þá 83 menn sem voru í áhöfn hans en afdrif skipsins eru ennþá ókunn.
Blossevilleströnd á suðausturströnd Grænlands frá Kangerlussuaqfirði og Brewsterhorni er kennd við Blosseville landkönnuð.

Heimildir

 
 Fögur rithönd á íslensku embættisbréfi í safni franska flotans, Morgunblaðið, 27.03.1997

Franskir sjóliðsforingjar
Franskir landkönnuðir
Saint Paul

Saint Paul (stytt sem St. Paul) er höfuðborg og næstfjölmennasta borg Minnesota. Íbúar voru um 308.000 árið 2018. Borgin tengist stærstu borginni Minneapolis og liggur á austurbakka Mississippi-fljóts þar sem það mætir Minnesota-fljóti.
Saman kallast þær tvíburaborgirnar; Minneapolis-Saint Paul, og hafa um 3,6 milljónir íbúa samtals. Borgin er nefnd eftir Páli postula.

Borgir í Minnesota
Minnesota-fljót

Minnesota-fljót (á dakóta-máli: Mnisóta Wakpá) er þverá Mississippi-fljóts. Vatnasvið fljótsins er 44,000 km2 og er það að mestu innan Minnesota en að litlu leyti í Suður-Dakóta og Iowa. Bryggjur eru á fljótinu sem eru notaðar til að flytja vörur niður Mississippi-fljót og til tvíburaborganna Minneapolis-Saint Paul.

Heimild

 

Fljót í Bandaríkjunum
Minneapolis-Saint Paul

Minneapolis–Saint Paul er stórborgarsvæði borganna Minneapolis og Saint Paul í Minnesota. Saman eru borgirnar kallaðar tvíburaborgirnar.  Íbúar voru rúmlega 4 milljónir árið 2018.

Borgir í Minnesota
Blossevilleströnd

Blossevilleströnd er strönd úr hamrabeltum  á milli Skoresbyssunds og  Kangerlussuaqfjarðar á Austur-Grænlandi. Ströndin er nefnd eftir franska liðsforingjanum Jules de Blosseville sem fórst með skipinu  La Lilloise 1833 en hann rannsakaði þetta strandsvæði og gerði kort af því.

Landafræði Grænlands
Austur-Grænland

Austur-Grænland eða Tunu var eitt af þremur ömtum Grænlands til 31. desember 2008. Stjórn svæðisins var í Tasiilaq. Árið 2005 bjuggu þar um  3800 manns.
Austan megin við Tunu er Grænlandshaf, Grænlandssund og Norður-Atlantshaf. Til vesturs er Kitaa (Vestur-Grænland) og til norðurs er Avannaa (Norður-Grænland).
Í Tunu er stærsti þjóðgarður heims sem heitir Þjóðgarður Grænlands. Árið 1988 var þjóðgarðurinn stækkaður inn í Avannaa.

Heimild
 

Grænland
Ingvar Carlsson

Ingvar Carlsson (f. 9. nóvember 1934) sænskur stjórnmálamaður sem var forsætisráðherra Svíþjóðar í tvígang. Fyrst á árunum 1986 til 1991 en þá tók Carl Bildt við forsætisráðuneytinu, og svo á árunum 1994 til 1996 þegar Göran Persson tók við. Ingvar var einnig formaður sænska jafnaðarmannaflokksins á árunum 1986 til 1996.

Forsætisráðherrar Svíþjóðar
Segura

Segura er á í suðausturhluta Spánar. Upptök árinnar eru í Sierra de Segura. Áin rennur um 325 km  leið gegnum fjögur héruð Spánar : Jaén , Albacete , Múrsía og Alicante. Segura kemur upp í Santiago Pontones í  Jaén héraði, fer gegnum Calasparra, Cieza, , Múrsía, Beniaján, Orihuela, Rojales og rennur til sjávar í  Miðjarðarhafið nálægt Guardamar del Segura í Alicantehéraði.

Vatnasvæði árinnar er kallað Vega del Segura og er mjög frjósamt landbúnaðarsvæði þar sem ýmis konar ávextir, grænmeti og blóm eru ræktuð. Vegas skiptist í þrjú svæði: Alta, Media og Baja (efri, miðju og lægri).

Vatnasvæði Segura er 19,025 km2 og skiptist það í prósentum svona milli fjögurra spænskra sjálfsstjórnarsvæða: 59% eru í Múrsía en það hérað er nánast allt innan vatnasvæðisins,25% í  Castilla-La Mancha, 9% í Andalúsíu og   7% í Valenciahéraði. Á vatnasvæði Segura voru íbúar um 2 milljónir árið  2012.

Um 1990 var Segura orðin ein af menguðust ám í Evrópu. Var það vegna niðursuðuiðnaðar og annars iðnaðar og landbúnaðar sem var á vatnasvæði árinnar. Mjög lítið rennsli var sums staðar í ánni, bæði vegna áveitu sem tók vatn úr ánni og sumarþurrka. Almenningur mótmælti ástandi árinnar og árið 2001 mættu 40 þúsund í mótmæli. Það var ráðist í aðgerðir á vegum héraðsstjórnar Múrsía og bæjaryfirvalda á svæðinu. Á árunum 2001 og 2010 voru byggðar 100 vatnshreinsistöðvar og   350 km  af skolpleiðslum. Einnig var ráðist í átak þar sem kostnaði af hreinsun árinnar var velt á þá aðila sem menguðu.

Upp úr 2003 urðu vatnsgæði Segura betri. Frá árinu 2010 hefur mengun verið hverfandi og dýra- og jurtalíf aukist. Otrar og álar hafa komið aftur í ánna en áður höfðu þessar tegundir ekki sést þar í marga áratugi. Griðland fugla er  nú á tveimur votlendissvæðum þar sem fuglar staldra við á leið sinni milli Evrópu og Afríku. Auk þess er núna 110 milljón rúmmetrar af hreinsuðu vatni endurnotað árlega í landbúnaði á svæðinu.

Otrar og álar hafa komið aftur í ánna en áður höfðu þessar tegundir ekki sést þar í marga áratugi.

Segura áin er alla jafna vatnslítil því af vatni er tekið úr ánni til áveitu. Hins vegar hefur skógi verið eytt á því svæði sem áin fellur um og verða flóð næstum á hverjum áratug eftir miklar haust- og vetrarrigningar. Seinustu flóð voru haustið 2019. Uppistöðulón hafa ekki komið í veg fyrir flóð. Neðsti hluti árinnar rennur eftir stokki til þess að lámarka það tjón sem verður af völdum flóða.

Heimild

Tenglar
 Segura's river basin body "Confederación Hidrográfica del Segura" 
 Chronology of the main floods occurred in the river basin, beginning with Santa Teresa flood .

Tilvísanir 
Fljót á Spáni
Helgi Áss Grétarsson

Helgi Dagbjartur Áss Grétarsson er íslenskur stórmeistari í skák. Hann varð heimsmeistari í unglingaskák árið 1994.

Íslenskir skákmenn