alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Jeu de paume

Jeu de paume er ævagömul frönsk íþróttagrein, sem telja má forföður tennisíþróttarinnar. Keppt hefur verið í ólíkum afbrigðum hennar á Ólympíuleikum, bæði sem sýningargrein og fullgild keppnisgrein.

Reglur og uppruni 
Jeu de paume þróaðist á ofanverðum miðöldum úr boltaleikjum sem þá voru vinsælir. Til eru kenningar þess efnis að iðkun hennar hafi byrjað meðal munka í munkaklaustrum.

Í fyrstu gekk leikurinn út á að tveir keppendur slógu á milli sín knött með lófunum, fyrst berhentir en síðar í hönskum. Af því er dregið nafn greinarinnar (paume merkir lófi, svo orðrétt þýðing væri lófaknattleikur). Eftir miðja fimmtándu öld var hins vegar farið að slá knöttinn, harða korkkúlu, með spöðum.

Fyrstu keppnisvellirnir hafa væntanlega verið hallargarðar eða klausturgarðar með veggi á allar hliðar. Net er strengt yfir miðjan völlinn sem keppendur reyna að slá yfir. Nota má veggina umhverfis sem batta, líkt og í skvassi, en á veggjunum geta verið ýmis konar útskot, þakskyggni eða annað sem gerir skopp knattarins óútreiknanlegra. Engir tveir keppnisvellir í Jeu de paume eru eins.

Stigatalning í Jeu de paume minnir mjög á tennis og eins og í tennis er keppt bæði í ein- og tvíliðaleik. Til er annað afbrigði af Jeu de paume sem leikið er utandyra á bersvæði og svipar það enn meira til nútímatennis. Vegna þessara líkinda tala enskumælandi þjóðir gjarnan um greinina sem „alvöru tennis“.

Jeu de paume í mannkynssögunni 
Íþróttin þótti við hæfi fyrirfólks í árnýöld. Hinrik VIII Englandskonungur var ástríðufullur spilari. Talið er að önnur eiginkona hans, Anna Boleyn, hafi verið að horfa á keppni í Jeu de paume þegar hún var handtekinn og konungurinn hafi verið í miðjum leik þegar honum barst fregnin af aftöku hennar.

Karl VIII Frakklandskonungur lést að völdum höfuðhöggs sem hann fékk í kappleik árið 1498. Íþróttin varð öðrum frönskum konungi að aldurtila tæpum 200 árum fyrr. Loðvík X fékk lungnabólgu og lést eftir að hafa drukkið of mikið kælt rauðvín yfir óvenjulangri og spennandi viðureign.

Jeu de paume kom óbeint við sögu í frönsku byltingunni. Tennisvallareiðurinn svokallaði, þar sem fulltrúar þriðju stéttar risu upp gegn konungsvaldinu, var einmitt svarinn í einni hinna ótalmörgu keppnishalla Parísarborgar.

Elsta meistarakeppni í heimi 
Keppt hefur verið um heimsmeistaratitil í Jeu de paume óslitið frá árinu 1740 og getur engin önnur íþrótt státað af jafnlangri samfelldri sögu. Lengi vel gátu sitjandi heimsmeistarar neitað að keppa við áskorendur sína og eru dæmi um meistara á nítjándu öld sem héldu titlinum í þrjá áratugi.

Ólympíuíþrótt 
Keppt var í Jeu de paume á Ólympíuleikunum í Lundúnum árið 1908. Ellefu keppendur tóku þátt, allt Bretar og Bandaríkjamenn. Gullverðlaunahafinn kom frá Bandaríkjunum, Jay Gould II. Hann var barnabarn járnbrautakonungsins Jay Gould, sem var á sinni tíð einn ríkasti maður í heimi en þótti einkar ófyrirleitinn kaupsýslumaður.

Jeu de paume var aftur á dagskrá á Ólympíuleikunum 1924, en þá sem sýningargrein.

Lounge paume, utanhússafbrigði Jeu de paume var sýningargrein á Ólympíuleikunum 1900. Hún er iðkuð enn í dag, en útbreiðsla hennar er að mestu bundin við ákveðin héruð í Frakklandi.

Heimildir
Vuvuzela

Vuvuzela er hljóðfæri úr plasti sem mælist um 65 cm að lengd. Þegar blásið er í vuvuzela heyrist hár B♭3 tónn. Ýmsar gerðir af vuvuzela eru til og gefa frá sér mismuanandi tónsvið eftir stærð og útliti. Svipað hljóðfæri sem heitir corneta er notað í Brasilíu og öðrum löndum í Suður-Ameríku. 

Vuvezela er mest notað á knattspyrnuleikum í Suður-Afríku, enda orðið tákn leikvanga þar í landi. Vuvuzela varð þekkt um allan heim á Heimsmeistaramótinu í knattspyrnu 2010 sem núna er haldið í Suður-Afríku.

Töluvert hefur verið kvartað yfir notkun vuvuzela á leikjum að undanförnu. Hafa menn jafnvel hugleitt að banna á vuvuzela á HM en lítið hefur þó farið fyrir framkvæmdum í þeim efnum.

Heimildir 
 

Hljóðfæri
Landráð

Landráð eða föðurlandssvik eru skilgreind sem brot gegn öryggi eða sjálfstæði ríkins, út á við eða inn á við. Sá sem gerir sig sekan um landráð er landráðamaður eða föðurlandssvikari.

Í íslensku merkti orðið „landráð“ upphaflega að ráða yfir landi og í fornum ritum er talað um að menn hafi farið með landráð og er þá átt við að þeir hafi stýrt landi. Orðið er þó einnig notað í nútímamerkingu í Heimskringlu.

Misjafnt er eftir löndum hvort hugtakið landráð nær einungis yfir athafnir sem stefnt er að því að skaða föðurlandið og þá oftast öðru ríki til hagsbóta eða hvort það er einnig haft um aðgerðir sem ætlað er að kollvarpa stjórnvöldum eða þjóðhöfðingja.

Í 91. grein íslenskra hegningarlaga segir svo: 

Einn þekktasti landráðamaður allra tíma var Norðmaðurinn Vidkun Quisling, sem var leiðtogi norska nasistaflokksins Nasjonal Samling og forsætisráðherra leppstjórnarinnar 1942-1945. Hann var tekinn af lífi 24. október 1945. Föðurlandssvikarar eru oft kenndir við hann og kallaðir kvislingar.

Heimildir 
 
 

Glæpir

cs:Zrada
Gísli Ásmundsson

Gísli Ásmundsson (24. mars 1906 – 29. júní 1990) var þýskukennari og afkastamikill þýðandi. Hann er einna þekktastur fyrir þýðingar sínar á bókum Stefan Zweig (Magellan, könnuður Kyrrahafsins), Thomas Mann (Tóníó Kröger), Goethe (Raunir Werthers unga)  og Karen Blixen (Jörð í Afríku). Þá þýddi hann einnig fjölda barnabóka, svo sem bækurnar um Hardý-bræðurna Frank og Jóa. 

Gísli stundaði nám í bókmenntasögu, þýsku og mannkynssögu við háskólana í Heidelberg, Leipzig og Vín á árunum 1930-1933. Hann var kennari við Verslunarskóla Íslands í fjörtíu ár, frá 1933 til 1973. 

Íslenskir þýðendur
Dómkirkjan í Dresden

Dómkirkjan í Dresden kallast Hofkirche. Hún var reist 1739-55 í barokkstíl og er stærsta kirkjan í Saxlandi. Hún er að sama skapi mjög óvenjuleg að formi til. Kirkjan nær gjöreyðilagðist í loftárásum 1945. Endurreisnin stóð alveg til 1965. Í grafhvelfingu liggja tugir fyrirmenna Saxlands.

Saga dómkirkjunnar 

Það var Friðrik Ágúst II konungur Saxlands sem lét reisa dómkirkjuna 1739-1755. Kirkjan átti að verða konungskirkjan í borginni og var því kölluð Hofkirche, sem merkir hallarkirkja. Hún var vígð 29. júní 1751 heilagri þrenningu. Kirkjan var á sínum tíma ein skrautlegasta bygging Saxlands. Hún er 92 metra löng og 86 metra há. Formið er mjög óvenjulegt, þar sem tveir turnar rísa við sitt hvorn enda kirkjuskipsins. Skipið sjálft er einnig óvenjulegt, en öll er byggingin í barokkstíl. Frá kirkjunni liggur lokuð brú til hallarinnar, þannig að konungur og hans fólk þurti ekki að fara út á götu til að fara í kirkju. Dómkirkjan gjöreyðilagðist í loftárásum í febrúar 1945. Þakið hrundi niður og stór hluti ytri veggjanna einnig. Nær allt innviðið eyðilagðist. Eftir að hafa legið sem rústir í mörg ár eftir stríð var hafist handa við að endurreisa kirkjuna. Því verki lauk 1965. Þó fékk kirkjan ekki nýtt orgel fyrr en 1971.

Listaverk og dýrgripir

Styttur heilagra 

Utan á byggingunni er styttur af 78 heilögum, gerðar af ítalska listamanninum Lorenzo Matielli. Hér er um höfuðpostulana að ræða, en einnig ýmsa aðra heilaga frá ýmsum stöðum í Evrópu. Þar má nefna heilagan Benedikt frá Núrsíu, stofnanda Benediktsreglunnar, heilagan Bernhard frá Clairvaux, franskan munk og einn ötullegastan talsmann krossferðanna, heilagur Frans frá Assisí og Hinrik I keisara.

Altaristaflan 

Altaristaflan er gerð úr marmara og eru kantar gullslegnir. Málverkið er eftir Anton Raphael Mengs, sem málaði það 1752-1761. Það sýnir himnaför Jesú. Ramminn var gerður af konunglega myndhöggvaranum Joseph Deibel.

Grafhvelfing 
Í kirkjunni eru alls 49 kistur og hvíla þar ýmsir meðlimir kjörfursta- og konungsættarinnar í Saxlandi. Elsta kistan er frá 1721, en í henni hvílir sonur Ágústs III, sem lést ársgamall. Kirkjan sjálf var ekki vígð fyrr en 1751. Alls eru fjórar kistur eldri, en þær voru settar í grafhvelfinguna strax og hún var tilbúin. Yngsta kistan er frá 1947. Þá lá kirkjan í rústum, en kistan var sett í kirkjuna strax og hún hafði verið endurreist 1965.

Gallerí

Heimildir 

Dresden
Dómkirkjur í Þýskalandi
María Tudor

María Tudor (18. mars 1496 – 25. júní 1533) var yngri systir Hinriks 8. Englandskonungs: Hún giftist Loðvík 12. Frakkakonungi og var drottning Frakklands skamma hríð. Síðar giftist hún hertoganum af Suffolk.

María var dóttir Hinriks 7. Englandskonungs og Elísabetar af York. Hún var sögð ein fallegasta prinsessa Evrópu og er svo lýst að hún hafi verið há, grönn, fölleit og græneyg, með afar sítt og fallegt rauðgullið hár. Ellefu ára gömul var hún trúlofuð Karli af Kastilíu, síðar Karli 5. keisara en þeirri trúlofun var síðar slitið þegar heppilegra þótti að gera annars konar pólitískt bandalag og 9. október 1514, þegar María var 18 ára, var hún gift Loðvík 12. Frakkakonungi, sem var 52 ára, og var hún þriðja kona hans. Loðvík átti engan son á lífi og reið á að afla sér erfingja en hann dó á nýársdag 1515, innan við þremur mánuðum eftir brúðkaupið, og var sagt að ofreynsla í hjónasænginni hefði orðið honum að aldurtila. María reyndist ekki vera þunguð og Frans 1., frændi Loðvíks, tók við konungdæminu.

Hinrik 8. sendi vin sinn, Charles Brandon (um 1484-1545) hertoga af Suffolk, þegar til Frakklands til að sækja Maríu. Hann mun hafa vitað að systir hans hafði áður rennt hýru auga til hertogans en tók af honum loforð um að biðja Maríu ekki. Þrátt fyrir það gengu þau í leynilegt hjónaband í Frakklandi 3. mars 1515. Þar með varð Brandon í raun landráðamaður því hann hafði gifst konungborinni konu án samþykkis konungsins og þegar Hinrik komst á snoðir um hjónabandið varð hann ævareiður. Hann hlífði Brandon þó við lífláti eða fangelsun en dæmdi þau í háar sektir. Þau giftust opinberlega 13. maí 1515 í Englandi. Þrátt fyrir þetta var María yfirleitt kölluð „franska drottningin“ við ensku hirðina en ekki hertogaynjan af Suffolk.

María var mjög andsnúin áformum bróður síns um að láta ógilda hjúskap hans og Katrínar af Aragóníu til að giftast Önnu Boleyn. Anna hafði á sínum tíma verið í fylgdarliði Maríu þegar hún var send til Frakklands til að giftast og hafði þeim jafnan komið illa saman. Þetta spillti sambandi þeirra systkinanna en þau höfðu verið mjög samrýmd í bernsku og Hinrik lét elstu dóttur sína heita í höfuðið á systur sinni.

Þau hjónin áttu tvo syni sem dóu ungir og tvær dætur, Frances, sem giftist Henry Gray markgreifa af Dorset og var móðir lafði Jane Grey, og Eleanor, sem giftist Henry Clifford jarli af Cumberland; afkomendur hennar hefðu erft ensku krúnuna eftir lát Elísabetar 1. ef farið hefði verið eftir þeirri erfðaröð sem Hinrik 8. ákvað í erfðaskrá sinni. Þegar María dó 25. júní 1533 var yngri sonur þeirra enn á lífi, um tíu ára gamall og trúlofaður Catherine Willoughby, þrettán ára stúlku sem hertoginn hafði forræði yfir eftir lát föður hennar. En þegar hann varð ekkjumaður ákvað hann að giftast sjálfur stúlkunni, sem var vellauðug, og gengu þau í hjónanband aðeins þremur mánuðum síðar. Sonurinn dó næsta ár.

Heimild 
 

Drottningar Frakklands
Konungar Frakklands

Umdeilt er hvenær Frakkland varð til sem ríki. Stundum er miðað við Mervíkingaríkið sem Frankinn Clovis 1. stofnaði 486 eftir að hafa unnið sigur á síðasta herforingja Rómverja í Gallíu. Það konungsríki leið undir lok á 8. öld. Vestur-Frankaland var stofnað með friðarsamningunum i Verdun 843 og er við það miðað hér, þar sem það ríki þróaðist yfir í Frakkland síðari alda. Listinn hefst því á Karli sköllótta, sonarsyni Karlamagnúsar.

Karlungar (843 til 987) 
Odo og Rúdolf hertogi af Búrgund voru ekki af Karlungaætt, heldur af ætt sem kennd hefur verið við Róbert sterka, föður Odo og Róberts 1. Sú ætt kallaðist síðar Capet-ættin eða Kapetingar og var kennd við Húgó Capet, son Húgós mikla, son Róberts 1..

<onlyinclude>

Kapetingar (987 til 1328) 
Capet-ættin eða Kapetingar, afkomendur Húgós Capet í karllegg, stýrði Frakklandi samfleytt frá 987 til 1792 og afturfrá 1814 til 1848. Eftir 1328 er ættin þó greind í tvær undirættir, Valois-ætt og Bourbon-ætt.

Kapetingar, Valois-grein (1328 til 1589)

Valois-ætt (1328-1498)

Kapetingar, Valois-Orléans-grein (1498-1515)

Kapetingar, Valois-Angoulême-grein (1515-1589)

Kapetingar, Bourbon-grein (1589-1792) 

Loðvík Karl, sonur Loðvíks 16., var konungur Frakklands að nafninu til frá 21. janúar 1793 til 8. júní 1795. Hann var þó fangi allan þann tíma og byltingarforingjar höfðu völdin. Þegar hann dó gerði föðurbróðir hans, Loðvík Stanislás, tilkall til krúnunnar sem Loðvík 18. Hann varð þó ekki konungur Frakklands í raun fyrr en 1814.

Fyrsta lýðveldið (1792-1804) 
Fyrsta franska lýðveldið stóð frá 1792 til 1804, en þá var fyrsti konsúll þess, Napóleon Bónaparte, lýstur keisari Frakklands.

Bónaparte-ætt, Fyrra keisaradæmið (1804-1814)

Kapetingar, Bourbon-grein, endurreist (1814)

Bónaparte-ætt, Fyrra keisaradæmið, endurreist (hundrað dagarnir, 1815) 

Frá 22. júní til 7. júlí 1815 litu stuðningsmenn Napóleons á son hans, Napóleon 2., sem lögmætan handhafa krúnunnar þar sem faðir hans hafði afsalað henni til sonarins. Drengurinn var þó aldrei raunverulegur þjóðhöfðingi, enda bjó hann í Austurríki með móður sinni. Loðvík 18. settist aftur á konungsstól 7. júlí.

Kapetingar, Bourbon-grein, endurreist öðru sinni (1815-1830)

Kapetingar, Bourbon-Orléans-grein (Júlíkonungdæmið 1830-1848)

Annað lýðveldið (1848 - 1852) 
Annað franska lýðveldið stóð frá 1848 til 1852, en þá var forseti þess, Louis-Napoléon Bonaparte, lýstur keisari Frakklands.

Bónaparte-ætt, Síðara keisaradæmið (1852-1870)

Þjóðhöfðingjar eftir 1871 
Listi yfir forseta Frakklands.

 
Saga Frakklands
Listar yfir þjóðhöfðingja og leiðtoga
Dulminjasafn Reykjavíkur

Dulminjasafn Reykjavíkur var safn í Reykjavík sem var til húsa að Skálholtsstíg 2. Safnið var stofnað árið 1956 og stofnandi þess var Sigfús Elíasson. Árið 1958 stofnaði hann einnig Dulspekiskólann í Reykjavík sem var á sama stað. Dulminjasafnið lagði upp laupana í lok sjöunda áratugsins. 

Söfn á Íslandi
G-20

G-20 eru samtök sem samanstanda af fjármálaráðherrum og seðlabankastjórum 20 ríkja ásamt fulltrúm Evrópusambandsins. Samtökin eru umræðuvettvangur um málefni er varða hagkerfi heimsins.

Þau hagkerfi sem eiga aðild að G-20 eru:

 Alþýðulýðveldið Kína
 Argentína
 Ástralía
 Bandaríkin
 Brasilía
 Bretland
 Frakkland
 Ítalía
 Indónesía
 Japan

 Kanada
 Mexíkó
 Nígería
 Rússland
 Indland
 Sádí-Arabía
 Suður-Afríka
 Suður-Kórea
 Tyrkland
 Þýskaland

Tenglar 

 Heimasíða G-20 

Félagasamtök
Vaðfuglar

Vaðfuglar (fræðiheiti: Charadrii) eru undirættbálkur strandfugla. Þessi hópur telur um 210 tegundir fremur lítilla fugla sem flestar lifa í votlendi og við strendur. Þær tegundir sem lifa nálægt Norðurslóðum eru farfuglar en tegundir í hitabeltinu eru oft staðfuglar. 

Einkenni á vaðfuglum eru langir fætur að mestu án sundfita og langur og mjór goggur sem þeir nota til að tína hryggleysingja upp úr leir eða sandi. Mismunandi lag goggsins gerir það að verkum að ólíkar tegundir vaðfugla geta nýtt sama svæðið til fæðuöflunar án þess að vera í samkeppni sín á milli. 

Ættir vaðfugla skiptast í fjóra hópa:
 Scolopaci
 Snípuætt (Scolopacidae)
 Thinocori
 Gaukrelluætt (Rostratulidae)
 Jókaætt (Jacanidae)
 Fjallatiplur (Thinocoridae)
 Pedionomidae Chionidi
 Trílaætt (Burhinidae)
 Slíðurnefir (Chionididae)
 Pluvianellidae Charadrii
 Ibidorhynchidae Bjúgnefaætt (Recurvirostridae)
 Tjaldar (Haematopodidae)
 Lóuætt (Charadriidae'')

Vaðfuglar á Íslandi 
Ísland er mikilvæg varpstöð og viðkomustaður evrópskra vaðfugla. Talið er að allt að 20 % evrópskra vaðfugla hafi þar búsetu á sumrin og vor og haust er Ísland viðkomustaður farfugla sem fljúga milli Evrópu og Norður-Ameríku. Á Íslandi verpa 10 tegundir vaðfugla reglulega. Þeir eru af tjaldaætt (tjaldur), lóuætt (sandlóa og heiðlóa) og snípuætt (spói, jaðrakan, stelkur, sendlingur, lóuþræll og fjöruspói).

Tenglar
Tínamúar

Tínamúar (fræðiheiti: Tinamidae) eru ætt fugla sem lifa í Mið- og Suður-Ameríku. Ættin telur 47 tegundir fugla sem flestir halda sig við jörðu og fljúga aðeins ef mikið liggur við. Þeir minna þannig á orra og akurhænur en eru skyldari stórum ófleygum fuglum á borð við strúta. Tínamúar mynda því eigin fylkingu fugla, Tinamiformes.

Heimildir 

Tínamúar
Spjátrur

Spjátrur (fræðiheiti: Pteroclididae) eru eina ætt fugla sem eftir er í ættbálknum Pteroclidiformes. Spjátrur lifa á þurrum sléttum í Gamla heiminum, einkum í Afríku, Íberíuskaga, Miðausturlöndum, Indlandsskaga og Mið-Asíu. Flestar spjátrur fara um í flokkum og nærast á fræjum sem þær tína upp af jörðinni. Þær eru skjótar til flugs og eru með fiðraða fætur svo þær minna dálítið á fugla af orraætt eins og rjúpu en eru þó alls óskyldar þeim.

Tenglar
Storkfuglar

Storkfuglar (fræðiheiti: Ciconiiformes) eru ættbálkur fugla sem áður innihélt fjölda háfættra votlendisfugla með stóran gogg á borð við hegra, storka og íbisfugla, en telur nú aðeins eina ætt, storkaætt.

 

nn:Storkefuglar
300

Árið 300 (CCC í rómverskum tölum) var í gregoríanska tímatalinu hlaupár sem byrjaði á mánudegi.

Atburðir 

 Það voru slegnir rómverskir koparpeningar, sem síðar voru grafnir úr jörðu á Íslandi. Gæti það bent til mannaferða á milli Bretlands (sem þá var rómversk nýlenda) og Íslands.

Fædd

Dáin 

300
291-300
700

Árið 700 (DCC í rómverskum tölum) var í gregoríanska tímatalinu hlaupár sem byrjaði á fimmtudegi.

Atburðir 

 Um þetta leyti settust írskir einsetumenn að í Færeyjum og fluttu þangað sauðkindur, sem eyjarnar eru síðan kenndar við.

Fædd

Dáin 

700
691-700
795

Árið 795 (DCCXCV í rómverskum tölum)

Atburðir 

 Um þetta leyti höfðu írskir einsetumenn siglt frá Færeyjum til Íslands og sest þar að en ekki er vitað hvenær þær ferðir hófust.

Fædd

Dáin 

795
791-800
900

Árið 900 (CM í rómverskum tölum, CM er jafnframt alþjóðleg skammstöfum fyrir sentimetra).

Atburðir 

 Um þetta leyti var Kjalarnesþing stofnað að frumkvæði Þorsteins Ingólfssonar.

Fædd

Dáin 

900
891-900
981

981 (CMLXXXI í rómverskum tölum)

Atburðir 

 Kristniboð hófst á Íslandi og voru þar á ferð Friðrik biskup af Saxlandi og Þorvaldur víðförli Koðránsson frá Stóru-Giljá.

Fædd

Dáin 

981
981-990
984

984 (CMLXXXIV í rómverskum tölum)

Atburðir 

 Friðrik biskup vígði kirkju á Ási í Hjaltadal. Hugsanlegt er að það sé fyrsta kristna kirkjan á Íslandi.

Fædd

Dáin 

984
981-990
985

985 (CMLXXXV í rómverskum tölum)

Atburðir 

 Eiríkur rauði fluttist frá Íslandi og stofnaði til landnáms norrænna manna í Grænlandi.

Fædd

Dáin 

985
981-990
Claude af Bretagne

Claude af Bretagne og Frakklandi (14. október 1499 – 20. júlí 1524) var drottning Frakklands og hertogaynja af Bretagne á 16. öld.

Claude var dóttir Loðvíks 12. Frakkakonungs og Önnu hertogaynju af Bretagne. Af fjórtán börnum sem móðir hennar ól í hjónaböndum með tveimur konungum Frakklands lifðu aðeins tvær dætur og var Claude sú eldri. Hún erfði því hertogadæmið Bretagne eftir móður sína. Konur gátu hins vegar ekki erft frönsku krúnuna. Anna vildi viðhalda sjálfstæði Bretagne gagnvart Frakklandi og samdi þess vegna um trúlofun hennar og Karls af Lúxemborg (síðar Karls 1. Spánarkonungs og Karls 5. keisara), þegar þau voru fárra ára gömul. Loðvík var þó ósáttur við það og trúlofuninni var fljótlega slitið. Þess í stað var hún árið 1506 heitin Frans hertoga af Angoulême, sem var erfingi frönsku krúnunnar ef Loðvík eignaðist ekki son. 

Anna móðir hennar var þó mjög mótfallin hjónabandi þeirra því að hún vissi að ef Claude og Frans eignðust saman son sem erfa mundi bæði frönsku krúnuna og hertogadæmið Bretagne þýddi það endalok sjálfstæðis Bretagne. Það var því ekki fyrr en eftir lát hennar, snemma árs 1514, sem þau Claude og Frans giftust og var brúðkaup þeirra haldið 18. maí um vorið. Loðvík faðir Claude giftist aftur um haustið ungri konu, Maríu Tudor, en dó innan við þremur mánuðum síðar og þar sem María var ekki þunguð varð Frans þegar konungur og Claude drottning.

María sneri aftur til Englands en tvær konur úr fylgdarliði hennar, systurnar Mary og Anne Boleyn, urðu hirðmeyjar Claude. Mary varð um tíma ástkona konungsins, ein af mörgum, en Anna var túlkur fyrir Claude þegar enskir gestir komu til hirðarinnar. Annars var Claude drottning, sem var smávaxin með slæma hryggskekkju og herðakistil, lítt áberandi við hirðina og féll algjörlega í skugga tengdamóður sinnar Lovísu af Savoy, og mágkonu sinnar, systur Frans, Margrétar drottningar af Navarra, sem báðar voru afburðagáfaðar og glæsilegar. 

Claude var auk þess nær stöðugt þunguð og eignaðist barn á hverju ári. Þegar hún dó, 24 ára að aldri, hafði hún fætt manni sínum sjö börn. Fimm þeirra komust upp: Frans krónprins, sem dó 18 ára, Hinrik 2. Frakkakonungur, Magdalena, sem giftist Jakobi 5. Skotakonungi en dó úr berklum eftir hálfs árs hjónaband, tæplega 17 ára að aldri, Karl hertogi af Orléans, sem dó 23 ára, og Margrét, sem giftist Emmanúel Filibert hertoga af Savoy.

Þegar Claude lést erfði Frans sonur hennar hertogadæmið Bretagne og það gekk síðan til Hinriks bróður hans. Þegar Frans 1. dó 1547 og Hinrik varð konungur sameinaðist Bretagne Frakklandi.

Heimild 
 

Drottningar Frakklands
Hertogaynjur af Bretagne
992

992 (CMXCII í rómverskum tölum)

Atburðir 

 Gunnar Hámundarson á Hlíðarenda veginn.

Fædd

Dáin 

992
991-1000
Snus

Snus (eða snustóbak og var á tímabili kallað sænskt skro) er fínskorið blautt munntóbak sem sett er undir vörina. Það hefur svipuð áhrif og reyktóbak. Snus er upphaflega sænsk tóbaksafurð og er mikið notuð þar í landi. Að taka snus í vörina getur valdið slímhúðarbólgu.

Íslenskt neftóbak 
Á Íslandi er oftar en ekki tekið „íslenskt neftóbak“ í vörina. Það er hvortveggja selt í grunnum dósum og gráum hornum úr plasti. Enn hefur ekki verið sannað að íslenskt neftóbabak tekið í vörina valdi munnkrabbameini eða tannholdssýkingum.

Að fá sér í vörina er oft kallað að fá sér lummu eða fá sér bagg og er sögnin að bagga einnig höfð um hið sama. Þessi athöfn hefur jafnvel verið nefnd að fá sér i forstofuna, troða mold í bergið eða troða í stellið á sér.

Sænskt munntóbak (snus) 
Sænskt munntóbak er blautara en íslenska neftóbakið. Það var gert ólöglegt í Evrópusambandinu 1994 en þegar Svíþjóð fékk aðild að Evrópusambandinu fengu þeir undanþágu undan banninu vegna þess að „snus“ er hluti af sænskri menningu. Svíþjóð er með minnstu tíðni af lungnakrabbameini í Evrópu. Til eru tvær gerðar af „snusi“. Það eru pokar og laust tóbak.

Saga 
Saga „snus“ má rekja aftur til 19. aldar þegar Jacob Fredrik Ljunglöf var með það markmið að gera betra „snuff“ en hver annar og fann upp á „snus“ 1822 og nefndi sitt eigið „snus“ „Ettan“.

Tengt efni 
 Munntóbak
 Neftóbak

Heimildir 
 Northener.com 

tóbak