alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Glútamat

Glútamat er örvandi taugaboðefni í miðtaugakerfi mannsins. Það er ýmist myndað úr glúkósa gegnum Krebs-/Sítrónusýruhringinn eða glútamíni í taugatróðsfrumum. Glútamat er geymt í geymslubólum í umfrymi taugafrumna og losnar gegnum kalsíum-háða útfrumum (e. exocytosis).

Líkaminn fær nauðsynlegt magn glútamats í gegnum prótín í fæðu. Það er algengt að fólk fái viðbótarmagn af glútamati í gegnum efni sem notuð eru til að bragðbæta mat eins og MSG. Glútamati er oft bætt í unna matvöru. Hugsanlegt er talið að óhóflegt magn glútamats í fæðu hafi áhrif á sjúkdóma sem tengjast of mikilli virkni í heila- og taugastarfsemi.

Viðtakar fyrir Glútamat 
Í líkamanum eru þrennskonar viðtakar fyrir glútamat;

NMDA viðtakar 
 Viðtakinn er jónagöng. Glútamat verkar sem vaki (e. ligand) og því er NMDA viðtakinn vaka-stýrð jónagöng. Viðtakinn er gegndræpur fyrir Na+ og Ca+2 jónum og NMDA-agonisti eykur þetta gegndræpi. Svæfinga-og verkjalyfið Ketamine verkar sem antagonisti á viðtakann, þ.e. óvirkjar hann og minnkar þar með gegndræpið fyrir kalsíumjónum. 
 Til að virkja viðtakann þarf bæði glútamat og glycine að bindast honum.  
 Viðtakinn tekur þátt í langtímaeflingu ásamt AMPA viðtakanum.

AMPA viðtakar

Kainate viðtakar

Heimildir 
 Af glútamati, msg og fleiri fæðutegundum.
 About Glutamate Toxicity
 MSG (Mast matvælastofnun)

Taugaboðefni
Dömubindi

Dömubindi er gleypið bindi notað til að soga upp blóð og annan vökva, einkum meðan á blæðingum stendur hjá stúlkum og konum sem ekki eru óléttar. Nútímadömubindi eru yfirleitt einnota bindi sem sett er í nærbuxur og því er svo hent eftir notkun. Margar konur velja sér að nota tíðatappa í staðinn, það er að segja gleypinn tappi úr bómull sem sett er inn í leggöngin. Annar nýlegri valkostur er margnota tíðabikar sem settur er inn í leggöngin. Bikarinn er tæmdur og skolaður milli notkana. Dömubindi eru einnig notuð við aðrar aðstæður, til dæmis eftir barnsburð.

Blæðingar
Hreinlæti
Diskur

Diskur er breiður, íhvolfur og að mestu leyti flatur hlutur sem setja má mat á. Diskar eru yfirleitt kringlóttir en þeir geta reyndar verið á hvaða formi sem er. Margnota diskar eru yfirleitt úr einhvers konar vatnsþolnu efni eins og postulíni, málmi eða vörnu tré. Einnota diskar eru oftast úr pappa eða plasti. Diskar eru yfirleitt hannaðir þannig að brúnirnar eru örlítið hækkaðar svo vökvar renni ekki af þeim. Mjög djúpir diskar kallast skálar.

Tengt efni 
 Platti
 Skál

Borðbúnaður
Francisco Hernández de Toledo

Francisco Hernández de Toledo (La Pueblo de Montalbán, Toledo 1514 - Madrid 28. janúar 1587) var náttúrufræðingur og hirðlæknir Spánarkonungs. 

Hernández var einn af spænsku endurreisnarlæknunum sem störfuðu í samræmi við endurskoðaðar meginreglur Hippocratesar, Galens og Avicennas. Hernández stundaði nám í lækningum við Háskólann í Alcalá og ferðaðist líklega milli borga á Spáni, þar sem það var algengt meðal lækna sem leituðust við að skapa sér frægð. Þegar Hernández flutti frá Sevilla með eiginkonu sinni og börnum, starfaði hann í skamman tíma á klaustursjúkrahúsi og á sjúkrahúsi í borginni í Toledo. Í Toledo vakti hann athygli fyrir rannsóknir sínar í lyfjafræði og þýðingu á verkum í náttúrufræði. Árið 1567 varð Hernández einkalæknir Filippusar II kóngs.

Vísindaleiðingur til Ameríku 
Árið 1570 var Hernández sendur í vísindaleiðangur til Ameríku til að rannsaka plöntur og dýr með tilliti til lækningamátts. Í för með honum var sonur hans Juan og tók leiðangurinn sjö ár. Þeir söfnuðu sýnum og flokkuðu tegundir, tóku viðtöl við frumbyggja með hjálp túlka og stunduðu læknarannsóknir í Mexíkó. Hann fékk aðstoð þriggja innfæddra málara Antón, Baltazar Elías og Pedro Vázquez við að teikna myndir af viðfangsefnum sínum.
Þegar Aztecar hrundu niður vegna smitsjúkdóma frá Evrópu árið 1576, framkvæmdi Hernández krufningar á Real de San José de los Naturales spítalanum í samstarfi við skurðlæknin Alonso López de Hinojosos og læknin Juan de la Fuente. Hernández lýsti einkenum faraldursins með vísindalegri nákvæmni.
        
Hernández skráði meira en 3 þúsund mexíkóskar plöntur, sem var mikilvægt þar sem ekki var mikið til af fræðum um fjölbreytileika plantna. Ástríða hans á málefninu flýtti fyrir að plöntur frá Ameríku væru teknar til notkunar í Evrópu.

Sem dæmi um plöntur sem hann flokkaði og skilgreindi eru vanilla, mais, fjórar tegundir af kakói, tóbak, chilli og tómatar.

Heimildir 
 

Spænskir læknar
Björn Bergmann Sigurðarson

Björn Bergmann Sigurðarson (fæddur 26. febrúar 1991) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar með Molde FK. Björn er hálfbróðir Bjarna, Þórðar og Jóhannesar Karls Guðjónssona.

Ferill
Björn hóf ferilinn með ÍA en fór síðar út til Noregs og lék með Lilleström 2009-2012. Árið 2012 fór hann til Wolverhampton Wanderers á Englandi og var þar til 2016. Hann sneri svo aftur til Noregs (Molde). Árið 2017 var hann valinn besti leikmaður norsku úrvalsdeildarinnar . 

Björn hefur leikið með íslenska karlalandsliðinu frá 2011, hefur spilað sjö leiki og skorað eitt mark.

Tilvísanir

Íslenskir knattspyrnumenn
Fólk fætt árið 1991
Faust

Faust er söguhetja í þýskri goðsögn sem byggir á sagnfræðingnum  Johann Georg Faust sem var uppi um 1480–1540. Faust er menntamaður sem vegnar vel en er óánægður með líf sitt og gerir bandalag við djöfulinn þar sem hann selur honum sálu sína í staðinn fyrir ótakmarkaða þekkingu og veraldlegar lystisemdir. Goðsögnin um Faust hefur í gegnum tíðina verið yrkisefni ýmis konar listamanna.

Í leikriti Johann Wolfgang von Goethe er söguhetjan Faust eldri maður sem uppgötvar að hamingjan verður ekki höndluð með bóklestri eingöngu. Mefistó en það er nafn á Djöflinum í verki Gothes freistar hans og Faust tekur veðmáli þar sem sál hans er að veði; ef hann finnur  hamingjuna undir handleiðslu Mefistós þá hefur hann selt Djöflinum sálu sína. Faust kynnist svo  hinni hreinu, saklausu Grétu og niðurstaða veðmálsins verður tvísýn.

Þýskar bókmenntir
Karólína Matthildur

Karólína Matthildur (22. júlí 1751 - 10. maí 1775) var drottning Danmerkur og Noregs frá 1766 til 1772. Hún var dóttir Friðriks prinsins af Wales, ríkiserfingja bresku krúnunnar. Hún var jafnframt systir Georgs 3. Bretakonungs.

Æviágrip 
Karólína var alin upp af fjarskyldum ættingjum langt frá konungshöllinni. Á 15. ári var Karólína send til Danmerkur þar sem hún átti að giftast Kristjáni VII Danakonungi. Hjónaband þeirra gekk illa þar sem Kristján var geðveikur, auk þess að vera kaldlyndur og vondur við Karólínu. Hann hélt einnig ítrekað framhjá henni. 

Kristján réð sér einkalækni, Þjóðverjann Johann Friedrich Struensee sem náði að stjórna skapsveiflum konungs. Með árunum þróaðist ástarsamband á milli Karólínu og Struensee og er talið að dóttir Karólínu, Lovísa Ágústa, hafi verið dóttir Struensee en ekki Kristjáns. Stuttu eftir fæðingu Lovísu hófst orðrómur á milli íbúa konungsríkisins um að Karólína og Struensee vildu fangelsa konunginn og ná völdum í Danmörku í stað Kristjáns, þar sem þau töldu hann óhæfan til valda. 

Karólína og Struensee voru með aðrar skoðanir en danska hirðin því þau vildu bæta hag almennings sem þýddi að skera ætti niður laun og forréttindi hirðarinnar.  Á þessum tíma ríkti mikil stéttskipting í Danmörku og var þá hirðin yfir öllu en almenningur fátækur og þurfti að borga næstum öll sín laun til hirðarinnar. Struensee hafði mikið vald yfir Kristjáni þar sem Kristján treysti honum fyrir öllu. Struensee fékk sínu fram og það voru sett ýmis lög sem bættu samfélag almennings í Danmörku.

Karólína eignaðist tvö börn þau, Friðrik VI og Lovísu Ágústu. Friðrik átti hún með Kristjáni en Lovísa er talin vera dóttir Struensee. Eftir orðróminn um ástarsamband Karólínu og Struensee byrjaði danska hirðin að finna sannanir og sannfærðu Kristján að skrifa undir handtökuskipun á Struensee. Struensee var pyntaður í marga daga áður en hann játaði loks og var hálshöggvinn.

Útlegð og andlát 
Karólína var send í útlegð og dó aðeins 23 ára gömul í Hannover af völdum skarlatssóttar.

Heimildir 
 

Drottningar Danmerkur
Hannover-ætt
Léon Blum

André Léon Blum (9. apríl 1872 – 30. mars 1950) var franskur stjórnmálamaður og sósíalisti. Blum var einn af formönnum vinstriflokksins SFIO (Section française de l'Internationale ouvrière; Frakklandsdeildar alþjóðlegu verkalýðshreyfingarinnar) og var tvisvar forsætisráðherra Frakklands, frá 1936 til 1937 og frá mars til apríl árið 1938.

Þar sem Blum var gyðingur var hann undir miklum áhrifum af Dreyfusarmálinu. Hann var stuðningsmaður franska sósíalistaleiðtogans Jean Jaurès og tók við forystuembætti hans árið 1914.

Blum setti mark sitt á stjórnmálasögu Frakklands þegar hann neitaði aðild að Alþjóðasamtökum kommúnista árið 1920 og þegar hann gerðist forsætisráðherra Frakklands fyrir stjórnmálabandalagið Front populaire árið 1936. Hann gat ekki sent hernaðaraðstoð til lýðveldissinna í spænsku borgarastyrjöldinni þar sem meðlimir Róttæka flokksins í ríkisstjórn hans lýstu því yfir að þeir myndu slíta stjórnarsamstarfi til að koma í veg fyrir slíka notkun á frönskum herafla. Þetta leiddi hins vegar til þess að bandalag Blums við franska kommúnista, sem kröfðust aðgerða í þágu spænskra lýðveldissinna, stirnaði og olli því að hann sagði af sér í júní 1937. Hann varð síðar aftur ríkisstjórnarleiðtogi í stuttan tíma, frá 13. mars til 10. apríl 1938. Þegar Frakkland var hertekið af Þjóðverjum í seinni heimsstyrjöldinni var Blum handtekinn af Vichy-stjórninni og fluttur í Buchenwald-fangabúðirnar.

Eftir stríðið varð Blum forseti bráðabirgðastjórnar Frakklands frá desember 1946 til janúar 1947. Ríkisstjórn hans beitti sér einkum fyrir því að reisa stjórnsýslukerfi fjórða franska lýðveldisins.

Umbætur Blums bættu starfsskilyrði franskra verkamanna með því að lögleiða launuð leyfi og styttri vinnutíma. Ríkisstjórnir Blums veittu frönskum konum auk þess aukna aðild að ríkisembættum. Blum er í dag talinn einn mikilvægasti stjórnmálamaður fransks sósíalisma.

Tilvísanir

Fjármálaráðherrar Frakklands
Forsætisráðherrar Frakklands
Fólk sem lifði af helförina
Utanríkisráðherrar Frakklands
Ævintýri Alexar

Ævintýri Alexar (franska: Alix) er heiti á vinsælum fransk-belgískum teiknimyndasögum eftir teiknarann Jacques Martin sem komu fyrst fram á sjónarsviðið árið 1948. Sögurnar fjalla um ungan, gallverskan pilt, Alex, á dögum Júlíusar Sesars í Rómarveldi á 1. öld fyrir Krist. Ungur að árum er Alex hnepptur í þrældóm í fjarlægum hluta Rómaveldis, en tekst að ávinna sér frelsi og er síðan ættleiddur af rómverskum aðalsmanni. Ýmsar sögufrægar persónur frá tíma Rómaveldis koma við sögu í bókaflokknum, svo sem Pompeius, Kleópatra drottning Egyptalands og Júlíus Sesar. Bækurnar um Alex hafa víða hlotið lof fyrir vandvirkni og nákvæmni í endursköpun á hinum rómverska heimi og fyrir uppeldis- og fræðslugildi sitt. Höfundurinn Jaques Martin var mikill áhugamaður um sögu fornaldar og lagði mikið á sig til að tryggja raunsannar lýsingar á lífinu í Rómarveldi á 1. öld fyrir Krist. Hann leyfði sér þó nokkurt svigrúm í tíma: þannig gerast sumar sögurnar nokkrum öldum síðar. Bækurnar um Alex hafa verið þýddar á fjölmörg önnur tungumál, þar með talið á þýsku, spönsku, grísku, dönsku og sænsku. Sex bækur í bókaflokknum komu út á íslensku á vegum Fjölva-útgáfu á áttunda og níunda áratugnum.

Fyrsta ævintýri Alexar birtist upprunalega í fransk-belgíska teiknimyndablaðinu Tintin þann 16. september 1948. Höfundurinn Jacques Martin samdi sjálfur og teiknaði allar sögurnar í um 50 ár eða allt þar til hann þurfti að leggja teikniblýantinn á hilluna vegna aldurs árið 1998. Hann hélt þó áfram að semja sögurnar allt til ársins 2006 þegar aðrir tóku við keflinu. Hafa nú komið út samtals 36 bækur í bókaflokknum.

Titlar 

Eftirfarandi er listi yfir Alex-bækurnar sem Jacques Martin samdi og teiknaði. Sýnir listinn nöfn og útgáfuár bókanna á frönsku og íslenskt heiti og útgáfuár þar sem við á.

 Alex hugdjarfi (Alix l'intrépide, 1956) [Ísl. útg. 1974, bók 1]
 Gullni sfinxinn (Le sphinx d'or, 1956) [Ísl. útg. 1977, bók 2]
 Álagaeyjan (L'lle Maudite, 1957) [Ísl. útg. 1981, bók 5]
 La tiare d'Oribal, 1958.
 La griffe noire, 1959.
 Les légions perdues, 1965.
 Síðasti Spartverjinn (Le dernier Spartiate, 1967) [Ísl. útg. 1978, bók 4]
 Le tombeau étrusque, 1968.
 Le dieu Sauvage, 1970.
 Iorix le grand, 1972.
 Le prince du Nil, 1974.
 Le fils de Spartacus, 1975.
 Vofa Karþagóar (Le spectre de Carthage, 1977) [Ísl. útg. 1977, bók 3]
 Les proies du volcan, 1978.
 L'enfant grec, 1980.
 La tour de Babel, 1981.
 Keisarinn af Kína (L'empereur de Chine, 1983) [Ísl. útg. 1988, bók 6]
 Vercingétorix, 1985.
 Le cheval de Troie, 1988.
 O Alexandrie, 1996.

Heimildir 

 https://www.lambiek.net/artists/m/martin_jacq.htm Sótt 28. nóv. 2017

Myndasögur
Nikulás 1. Rússakeisari

Nikulás 1. (Николай I Павлович; Níkolaj I Pavlovítsj á rússnesku) (6. júlí 1796 – 2. mars 1855) var Rússakeisari frá 1825 til 1855. Hann var jafnframt konungur Póllands og stórhertogi Finnlands. Hann var íhaldsmaður sem stóð fyrir útþenslustefnu, bælingu á andófi, efnahagsstöðnun, dræmu stjórnskipulagi, spilltri stjórnsýslu og fjölmörgum stríðum sem enduðu með ósigri Rússa í Krímstríðinu árin 1853-56. Ævisöguritari hans, Nicholas V. Riasanovsky, segir hann hafa sýnt staðfesti, einbeitingu og mikinn viljastyrk auk skyldurækni og ötulsemi í starfi. Nikulás leit fyrst og fremst á sig sem hermann. Hann var þjálfaður í verkfræði og lét sig varða öll smáatriði. Riasanovski segir Nikulás hafa orðið „táknmynd einveldisins: Mikilfenglegur, staðfastur og voldugur, harður sem steinn og óbilandi eins og forlögin“. Valdatíð hann notaðist við hugmyndafræði „opinbers þjóðernis“ sem var staðfest árið 1833. Hugmyndafræðin var afturhaldsstefna sem byggði á ströngum rétttrúnaði, gerræðislegu stjórnarfari og rússneskri þjóðernishyggju. Nikulás var yngri bróðir forvera síns, Alexanders 1. Rússakeisara. Nikulás erfði krúnuna þrátt fyrir misheppnaða uppreisn gegn sér og varð einn afturhaldssamasti leiðtogi Rússa fyrr og síðar. Herská utanríkisstefna hans leiddi til margra útþenslustyrjalda sem efnahagur Rússaveldis mátti líða fyrir.

Nikulás var sigursæll gegn keppinautum Rússa í suðri í stríði árin 1826–28 þegar hann lagði undir sig síðustu héruð Persa í Kákasus (þar sem í dag eru Armenía og Aserbaísjan). Eftir landvinninga Nikulásar hafði Rússaveldi náð yfirhöndinni bæði landfræðilega og stjórnmálalega í Kákasus gegn Persum. Nikulás vann einnig stríð sitt við Tyrki árin 1828-29. Rússland beið hins vegar afhroð í Krímstríðinu (1853-56). Sagnfræðingar benda á smámunasemi Nikulásar, afskiptasemi hans og lélega hertækni sem ástæður fyrir ósigri Rússa. William C. Fuller bendir á að algeng niðurstaða sagnfræðinga sé sú að „valdatíð Nikulásar 1. hafi verið stórslys bæði með tilliti til innan- og utanríkismála.“ Þegar Nikulás lést var Rússaveldi hins vegar á hápunkti landfræðilegar stærðar sinnar og spannaði um 20 milljónir ferkílómetra.

Tilvísanir

Rússakeisarar
Rómanov-ætt
Konungar Póllands
Stórfurstar Finnlands
Alexander 2. Rússakeisari

Alexander 2. (Алекса́ндр II Никола́евич; Aleksandr II Nikolajevítsj á rússnesku) (29. apríl 1818 – 13. mars 1881) var keisari Rússaveldis frá 2. mars 1855 þar til hann var ráðinn af dögum þann 13. mars 1881. Hann var jafnframt konungur Póllands og stórhertogi Finnlands.

Mikilvægasti verknaður Alexanders á valdatíð hans var aflétting bændaánauðarinnar árið 1861, en með henni áskotnaðist Alexander viðurnefnið „frelsunarkeisarinn“. Keisarinn stóð fyrir ýmsum umbótum, þar á meðal endurskipulagningu réttarkerfisins, skipun kjörinna héraðsdómara, afnámi líkamlegra refsinga, aukinni héraðssjálfsstjórn, almennri herskyldu, skertum forréttindum aðalsstéttarinnar og aukinni háskólamenntun.

Í utanríkismálum seldi Alexander Bandaríkjunum Alaska árið 1867 af ótta við að þessi afskekkta nýlenda myndi enda í höndum Breta ef kæmi til stríðs við þá. Alexander sóttist eftir friði og sleit bandalagi við Frakkland þegar Napóleon III féll frá völdum árið 1871. Árið 1872 gekk hann í „Þriggjakeisarabandalagið“ svokallaða ásamt Þýskalandi og Austurríki til þess að friðþægja Evrópu. Þrátt fyrir að reka friðsama utanríkisstefnu háði Alexander stutt stríð gegn Tyrkjaveldi árin 1877-78, þandi Rússaveldi enn frekar inn í Síberíu og Kákasus og lagði undir sig Túrkistan. Alexander sætti sig með semingi við niðurstöður Berlínarfundarins þótt hann hefði orðið fyrir vonbrigðum með þær. Árið 1863 var gerð uppreisn í Póllandi sem Alexander kvað niður og brást við með því að nema úr gildi stjórnarskrá Póllands og lima það beint inn í Rússland. Alexander var enn að leggja til aukna þingvæðingu þegar hann var myrtur af meðlimum uppreisnarhreyfingarinnar Narodnaja Volja árið 1881.

Tilvísanir

Rómanov-ætt
Rússakeisarar
Myrtir þjóðhöfðingjar
Konungar Póllands
Stórfurstar Finnlands
Alexander 3. Rússakeisari

Alexander 3. (Алекса́ндр III Алекса́ндрович; Aleksandr III Aleksandrovítsj á rússnesku) (10. mars 1845 – 1. nóvember 1894) var keisari Rússaveldis, konungur Póllands og stórhertogi Finnlands frá 13. mars 1881 til dauðadags. Hann var mjög íhaldssamur og sneri við ýmsum frjálslyndisumbótum sem faðir hans, Alexander 2. Rússakeisari hafði komið á. Á valdatíð Alexanders háði Rússland engin meiriháttar stríð og því fékk Alexander viðurnefnið „hinn friðsami“.

Allar umbætur Alexanders 3. miðuðu að því að snúa við frjálslyndistilburðum föður hans. Keisarinn leit svo á að stefna afa síns, Nikulásar 1., sem lagði áherslu á rétttrúnað, einveldi og þjóðernishyggju, myndi bjarga Rússlandi frá byltingum. Hugsjón Alexanders var að þjóðin yrði sameinuð í einu þjóðerni, tungumáli, trúarbrögðum og stjórnarfyrirkomlagi. Hann reyndi að koma þessu í framkvæmd með því að skylda rússneskukennslu alls staðar í Rússaveldi, þar á meðal á þýsku- og pólskumælandi svæðum. Hann lagði niður stofnanir af þýskum, pólskum og sænskum uppruna og ofsótti og skerti réttindi gyðinga í Rússlandi. Ofsóknir gegn gyðingum voru lögfestar í „maílögunum“ árið 1882 sem bönnuðu gyðingum að búa á landsbyggðinni og skertu vinnuréttindi þeirra.

Tilvísanir

Rómanov-ætt
Rússakeisarar
Konungar Póllands
Stórfurstar Finnlands
Alexander 2.

Alexander 2. getur átt við eftirfarandi:

 Alexander 2. páfa
 Alexander 2. Skotakonung
 Alexander 2. Rússakeisara
Aðgreiningarsíður
Frjálsíþróttasamband Íslands

Frjálsíþróttasamband Íslands (FRÍ) er sérsamband innan ÍSÍ sem sinnir frjálsíþróttum. FRÍ er aðila að IAAF og European Athletics.

Tengdar síður: 

 Íslandsmet í frjálsum íþróttum
 Bikarkeppni FRÍ
 Bikarkeppni FRÍ innanhúss

Tenglar
Heimasíða Frjálsíþróttasambands Íslands

Mótaforritið Þór, úrslitavefur FRÍ
Guðmundur Ingi Guðbrandsson

Guðmundur Ingi Guðbrandsson (f. 28. mars 1977) er núverandi félags- og vinnumarkaðsráðherra, fyrrverandi umhverfis- og auðlindaráðherra Íslands og alþingismaður Vinstrihreyfingarinnar – græns framboðs í Suðvesturkjördæmi. Á kjörtímabilinu 2017-2021 gegndi hann embætti umhverfis- og auðlindaráðherra utan þings en gaf kost á sér í forvali Vinstri grænna í Suðvesturkjördæmi fyrir alþingiskosningarnar 2021. Frá 2011-2017 var hann framkvæmdastjóri Landverndar.

Starfsferill 
Guðmundur Ingi er með BSc-próf í líffræði frá Háskóla Íslands og meistarapróf í umhverfisfræði frá Yale-háskóla. Hann hefur unnið við rannsóknir í vistfræði og umhverfisfræði við Háskóla Íslands og hjá Landgræðslu ríkisins. Síðan starfaði hann á Veiðimála­stofn­un á Hólum í Hjartadal. Frá 2006 hefur hann verið stundakennari við Háskóla Íslands, Landbúnaðarháskóla Íslands og Háskólasetur Vestfjarða. Einnig starfaði hann sem landvörður í Þingvallaþjóðgarði og Vatnajökulsþjóðgarði. 

Hann var einn af stofnendum Félags umhverfisfræðinga á Íslandi og formaður þess frá 2007 til 2010.

Guðmundur var sjálfkjörinn í embætti varaformanns Vinstri grænna á flokksþingi þeirra þann 19. október 2019.

Stærsta verkefni Guðmundar í umhverfis- og auðlindaráðuneytinu var frumvarp um hálendisþjóðgarð en það varð ekki að lögum á kjörtímabilinu.

Guðmundur Ingi varð félags- og vinnumarkaðsráðherra í annarri ríkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur eftir Alþingiskosningarnar árið 2021, en Guðlaugur Þór Þórðarson tók við embætti umhverfisráðherra.

Heimildir 

Umhverfisráðherrar Íslands
Þingmenn Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs
Íslenskir líffræðingar
Fyrsta ráðuneyti Katrínar Jakobsdóttur

Ríkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur tók við völdum þann 30. nóvember 2017. Hún samanstendur af Sjálfstæðisflokknum,  Vinstrihreyfingunni - grænu framboði og Framsóknarflokknum. Í ríkisstjórninni eru 11 ráðherrar sem skiptast þannig að Sjálfstæðisflokkurinn hefur fimm ráðherra, Vinstrihreyfingin - grænt framboð þrjá og Framsóknarflokkurinn þrjá. Ríkisstjórnarflokkarnir hafa meirihluta á Alþingi með 33 þingmenn. Í upphafi kjörtímabilsins höfðu flokkarnir 35 þingmenn, en síðan þá hafa tveir þingmenn sagt sig úr þingflokki Vinstri-Grænna: Andrés Ingi Jónsson haustið 2019 og Rósa Björk Brynjólfsdóttir haustið 2020. Rósa Björk gekk til liðs við þingflokk Samfylkingarinnar í desember 2020 og Andrés Ingi gekk til liðs við þingflokk Pírata í febrúar 2021. 

Einn utanþingsráðherra, Guðmundur Ingi Guðbrandsson, situr í umhverfis- og auðlindaráðuneytinu fyrir Vinstrihreyfinguna - grænt framboð.

Breytingar urðu í ráðuneytinu 14. mars 2019 eftir að Sigríður Á. Andersen sagði af sér embætti dómsmálaráðherra eftir að Mannréttindadómstóll Evrópu hafði dæmt íslenska ríkið brotlegt í skipun dómara í Landsrétti, Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir tók þá við embættinu tímabundið en þann 6. september sama ár var Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir skipuð í embætti dómsmálaráðherra, næstyngst allra ráðherra í sögu Íslands.

Tilvísanir

Íslensk ráðuneyti (Stjórnarráð Íslands)
2017
Heilbrigðisráðherra Íslands

Heilbrigðisráðherra er ráðherra í ríkisstjórn Íslands og starfar í dag undir velferðarráðuneytinu ásamt félags- og jafnréttismálaráðherra.

Heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra (1970–2007)

Heilbrigðisráðherra (2008–2010)

Velferðarráðherra (2011–2013) 
Með sameiningu heilbrigðisráðuneytisins og félags- og tryggingamálaráðuneytisins var velferðarráðuneytið stofnað. Sérstakur velferðarráðherra var starfandi frá 2011 til 2013 en eftir það var aftur settur sér heilbrigðisráðherra og félagsmálaráðherra.

Heilbrigðisráðherra (2013–) 

Heilbrigðisráðherrar Íslands
Ráðherraembætti Íslands
Félags- og jafnréttismálaráðherra Íslands

Félags- og jafnréttismálaráðherra er ráðherra í ríkisstjórn Íslands og starfar í dag undir velferðarráðuneytinu ásamt heilbrigðisráðherra.

Félagsmálaráðherra (1939–2007)

Félags- og tryggingamálaráðherra (2008–2010)

Velferðarráðherra (2011–2013) 
Með sameiningu heilbrigðisráðuneytisins og félags- og tryggingamálaráðuneytisins var velferðarráðuneytið stofnað. Sérstakur velferðarráðherra var starfandi frá 2011 til 2013 en eftir það var aftur settur sér heilbrigðisráðherra og félagsmálaráðherra.

Félags- og húsnæðismálaráðherra (2013–2017)

Félags- og jafnréttismálaráðherra (2017–2019)

Félags- og barnamálaráðherra (2019–) 

Ríkisstjórn Íslands
Listar tengdir íslenskum stjórnmálum
Ráðherraembætti Íslands
Landvernd

Landvernd landgræðslu- og umhverfisverndarsamtök eru frjáls félagasamtök sem taka þátt í stefnumótun, fræðslu og ákvarðnatöku í málum sem snerta landnotkun, auðlindir og umhverfi á Íslandi. Félagsmenn Landverndar eru rúmlega 4.900 en 44 félög eiga aðild að henni. Markmið samtakanna eru að vernda íslenska náttúru og umhverfi, endurreisa spillta náttúru, efla sjálfbærni þjóðarinnar heima við og á heimsvísu og styðja virka þátttöku Íslendinga í alþjóðlegu samstarfi um umhverfismál.

Helstu stefnumál samtakanna snúa að náttúruvernd, loftslagsmálum og sjálfbæru samfélagi.

Sagan 
Samtökin voru stofnuð árið 1969. 

Guðmundur Ingi Guðbrandsson umhverfis- og auðlindaráðherra var framkvæmdastjóri Landverndar frá 2011 til 2017.
Tryggvi Felixson er formaður.

Tenglar 
 Heimasíða Landverndar

Heimildir 

Íslensk félagasamtök
Náttúruvernd á Íslandi
Henry Selick

Henry Selick (fæddur 30. nóvember 1952) er bandarískur leikstjóri og stopmotion teiknari. Hann þekktur fyrir að leikstýra Martröð á jólanótt, Jói og risaferskjan og Coraline.

Bandarískir kvikmyndaleikstjórar
Fólk fætt árið 1952