alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Þorkell Skúmsson

Þorkell Skúmsson (d. 1203) var fyrsti ábóti í Saurbæjarklaustri í Eyjafirði, sem líklega var stofnað rétt fyrir aldamótin 1200 að undirlagi Brands Sæmundssonar Hólabiskups, sem dó 1201. Um það leyti bjó Ólafur Þorsteinsson goðorðsmaður í Saurbæ og hefur hann líklega gefið jörðina til klausturstofnunar, varð þar kanúki sjálfur og dó í klaustrinu 1202. Hann var sonur Þorsteins rangláts Einarssonar, bónda á Grund í Eyjafirði.

Þorkell ábóti dó líklega 1203 og tók Eyjólfur ofláti Hallsson við klaustrinu nokkru síðar.

Heimildir 
 
 

Íslenskir ábótar og príorar
Saurbæjarklaustur
Eyjólfur Hallsson ofláti

Eyjólfur Hallsson, kallaður ofláti (d. 1212) var ábóti í Saurbæjarklaustri í Eyjafirði, annar í röðinni af þremur ábótum klaustursins, og tók við af Þorkatli Skúmssyni, sem talinn er hafa dáið 1203. Eyjólfur var þó ekki vígður ábóti fyrr en 1206.

Eyjólfur var af höfðingjaættum, sonur Halls Hrafnssonar prests á Grenjaðarstað og seinna ábóta í Munkaþverárklaustri, en hann var aftur sonur Hrafns Úlfhéðinssonar lögsögumanns. Móðir hans var Valgerður Þorsteinsdóttir, sem var af ætt Ásbirninga. 

Eyjólfur varð prestur á Grenjaðarstað eins og faðir hans hafði verið og þótti einn helsti klerkur norðanlands. Þegar Guðmundur góði var kjörinn Hólabiskup 1201 vildi hann færast undan biskupskjörinu og nefndi til nokkra menn sem hann vildi afsala embættinu til. Einn þeirra var Eyjólfur, en hann afþakkaði. Eyjólfur hefur án efa verið einn ábótanna þriggja sem voru með Guðmundi fyrir Víðinesbardaga 1208; hinir hafa verið Þórarinn Sveinsson á Þingeyrum og Ormur Skeggjason á Munkaþverá. Hann lést 1212 og tók Þorsteinn Tumason við af honum.

Kona Eyjólfs var Guðrún Ólafsdóttir en Ólafur Þorsteinsson faðir hennar átti Saurbæ áður en þar var klaustur og lauk ævinni sem kanúki þar. Þau áttu tvo syni.

Heimildir 
 
 

Íslenskir ábótar og príorar
Saurbæjarklaustur
Þorsteinn Tumason

Þorsteinn Tumason (d. 1224) var ábóti í Saurbæjarklaustri í Eyjafirði, þriðji og líklega síðastur í röð ábóta þar. Hann tók við eftir að Eyjólfur Hallsson ofláti lést 1212 og gegndi ábótastarfi til dauðadags, en eftir að hann dó er ekki getið um ábóta í Saurbæ og raunar ekkert klausturstarf, svo að líklega hefur klaustrið lagst af eftir lát hans.

Þorsteinn var Ásbirningur, launsonur Tuma Kolbeinssonar goðorðsmanns í Ási í Hegranesi og hálfbróðir Kolbeins Tumasonar, Arnórs Tumasonar og Halldóru, konu Sighvats Sturlusonar. Hann átti að minnsta kosti fimm börn og dætur hans, Guðrún og Steinunn, voru fylgikonur Sveinbjarnar og Kráks, sona Hrafns Sveinbjarnarsonar, sem voru höggnir eftir Örlygsstaðabardaga.

Heimildir 
 
 

Íslenskir ábótar og príorar
Saurbæjarklaustur
Listi yfir hin fornu héruð Frakklands

Frakklandi var að fornu skipt í héruð (stjórnsýslusvæði) fram til 4. mars 1790, þegar þau voru lögð af og í staðinn teknar upp „sýslur“ (Département français) við umfangsmiklar stjórnkerfisbreytingar eftir frönsku byltinguna. 

Með því að leggja niður héruðin ætlaði byltingarstjórnin að ná nokkrum markmiðum. Í fyrsta lagi vildu menn fjarlægja síðustu leifar af lénsskipulaginu, rjúfa gömul hagsmunatengsl ínnan héraðanna og stuðla að tryggð við miðstjórnina í París og uppbyggingu franskrar þjóðerniskenndar. Í öðru lagi vildu menn hafa sýslurnar það litlar að auðvelt væri að stjórna þeim. Í þriðja lagi voru öll gömul sérréttindi, staðbundin lög og stjórnkerfi lögð niður og í staðinn komið á samræmdu stjórnkerfi sem skipulagt var frá höfuðborginni París. 

Mörg af gömlu héraðanöfnunum lifa áfram sem nöfn á landshlutum Frakklands, og þau eru enn hluti af menningarlegri vitund margra Frakka.

Listi yfir hin fornu héruð Frakklands 

Hér á eftir fer listi yfir héruð Frakklands fyrir byltinguna.

Innan sviga er franska heitið, ef það er annað, ártal fyrir innlimun í franska konungsríkið, og nafn höfuðborgar héraðsins. 
 Île-de-France (987, París)
 Berry (1101, Bourges)
 Orléanais (1198, Orléans)
 Normandí (Normandie 1204, Rouen eða Rúðuborg)
 Languedoc (1270, Toulouse)
 Lyonnais (1313, Lyon)
 Dauphiné (1343, Grenoble)
 Champagne (1361, Troyes)
 Aunis (1371, La Rochelle)
 Saintonge (1371, Saintes)
 Poitou (1416, Poitiers)
 Akvitanía (Aquitaine, 1453, Bordeaux)
 Búrgúnd (Bourgogne, 1477, Dijon)
 Picardie (1482, Amiens)
 Anjou (1482, Angers)
 Provence (1482, Aix-en-Provence)
 Angoumois (1515, Angoulême)
 Bourbonnais (1527, Moulins)
 La Marche (1527, Guéret)
 Bretanía eða Bretagne (1532, Rennes)
 Maine (1584, Le Mans)
 Touraine (1584, Tours)
 Limousin (1589, Limoges)
 Foix (1607, Foix)
 Auvergne (1610, Clermont-Ferrand)
 Béarn (1620, Pau)
 Elsass (Alsace, 1648, Strassborg)
 Artois (1659, Arras)
 Roussillon (1659, Perpignan)
 Flandur (Flandre, 1668, Lille)
 Franche-Comté (1678, Besançon)
 Lótringen (Lorraine, 1766, Nancy)
 Korsíka (Corse, 1768, Ajaccio)
 Nivernais (1789, Nevers)
 Comtat Venaissin og Avignon, 1791. Avignon var aðsetur páfans frá 1309 til 1377, og eftir það heyrði borgin áfram undir Vatíkanið.
 Mulhouse (1798) var fríríki sem tengdist Sviss.
 Savoie og 
 Nice voru lögð undir Frakkland 1792, skilað aftur með friðarsamningunum 1815, en endanlega afhent Frakklandi 1860.
 Montbéliard (1793) var hluti af hinu skammlífa Raurakíska lýðveldi frá 1792.
Nr. 35–39 voru ekki hluti af Frakklandi fyrir byltinguna, en voru sameinuð því síðar.

Frakkland
Saga Frakklands
Dave Barry

David Barry eða Dave Barry (f. 3. júlí 1947) er bandarískur rithöfundur sem unnið hefur til Pulitzer verðlaunanna. Hann hefur skrifað nokkrar skopstælingar auk þess að skrifa gamansögur.

Barry, David
Vladímír Kramník

Vladimir Borisovich Kramnik (rússneska: Влади́мир Бори́сович Кра́мник) (fæddur: 25. júní 1975) er rússneskur stórmeistari og fyrrum heimsmeistari í skák.

Kramnik, Vladimir
Ólafur Egilsson

Fyrir leikararnn, sjá Ólafur Egill Egilsson.

Ólafur Egilsson (1564 – 1. mars 1639) var íslenskur prestur á Ofanleiti í Vestmannaeyjum sem numinn var á brott í Tyrkjaráninu árið 1627 ásamt um 400 öðrum. Um lífsreynslu sína og ferðalög ritaði Ólafur reisubók og segir hann þar frá svaðilförum sínum sem og háttum fólksins í borg sjóræningjanna, Algeirsborg.

Ólafur var sonur Egils Einarssonar lögréttumanns á Snorrastöðum í Laugardal og konu hans Katrínar, dóttur Sigmundar Eyjólfssonar og Þuríðar stóru Einarsdóttur. Bróðir hans var Jón Egilsson, annálaritari og prestur í Hrepphólum. 

Ólafur var líklega fyrst prestur á Torfastöðum í Biskupstungum en var orðinn prestur í Ofanleiti um 1594. Hann var hertekinn þar 1627 og fluttur til Algeirsborgar ásamt Ástríði (Ástu) Þorsteinsdóttur seinni konu sinni, þremur börnum þeirra og fjölda annarra. Ásta ól barn um borð í skipinu og segir Ólafur frá því í bók sinni að sjóræningjarnir hafi sýnt því hina mestu umhyggju.

Þegar til Alsír kom fengu yngstu börnin að fylgja Ástu en elsti sonurinn, ellefu ára, sem kóngurinn valdi handa sjálfum sér en hann átti rétt á áttunda hverjum þræl. Ólafur var svo sendur til Danmerkur til að fá konung til að greiða lausnargjald fyrir Íslendingana. Hann komst til Sardiníu, þaðan til Ítalíu við illan leik og loks til Danmerkur 27. mars 1628 en tókst ekki að fá neina úrlausn hjá konungi. Hann fór þá til Íslands, kom aftur 6. júlí, tæpu ári eftir ránið, og tók 1634 aftur við prestsskap á Ofanleiti en kona hans kom aftur níu árum seinna. Börn þeirra sem herleidd voru með þeim urðu öll eftir í Alsír en ein dóttir hafði orðið eftir á Íslandi og eins dóttir hans af fyrra hjónabandi með Helgu Árnadóttur.

Reisubók Ólafs Egilssonar þykir merk heimild, bæði um Tyrkjaránið og um sýn norrænna manna á líf og háttu manna í „Barbaríinu“.

Heimildir 
 
Íslenskir prestar
Tyrkjaránið
Ólafur Gaukur Þórhallsson

Ólafur Gaukur Þórhallsson (f. 11. ágúst 1930, d. 12. júní 2011) var íslenskur gítarleikari, lagahöfundur, hljómsveitarstjóri, útsetjari, textahöfundur, plötuútgefandi og kennari. Hann stofnaði Gítarskóla Ólafs Gauks 1975 og rak hann til æviloka.

Árið 2006 hlaut hann heiðursverðlaun Íslensku tónlistarverðlaunanna, 2008 var hann kjörinn heiðursfélagi Félags tónskálda og textahöfunda auk þess að fá riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu fyrir störf á vettvangi tónlistar og tónsmíða og 2009 var hann sæmdur Gullnöglinni.

Neðanmálsgreinar 
 Tenglar 

 Glatkistan

Íslenskir gítarleikarar
Brandönd

Brandönd (fræðiheiti: Tadorna tadorna) er stórvaxin og skrautleg önd sem minnir á gæs bæði hvað varðar stærð og lögun. Goggur andarinnar er rauðbleikur, fæturnir bleikir og búkurinn hvítur með brúnum og svörtum flekkjum. Höfuðið og hálsinn eru dökkgræn. Brúnt belti er um miðju og nær það aftur á bakið. Axlarfjaðrir eru svartar. Dökk rák nær frá bringu eftir endilöngum kviðnum. Kynin eru svipuð í útliti en kvenfuglarnir eru minni. 

Brandendur eru léttar í gangi og á sundi og hefja sig snögglega til flugs án tilhlaups. Þær eru áberandi hálslangar á flugi. Brandönd verpir yfirleit 8 eggjum sem klekjast út á mánupi og verða ungarnir fleygir á 6-7 vikum. Báðir foreldrar sjá um uppeldi unga. Kjörlendi brandanda er grunnsævi og leirur þar sem þær sía fæðu úr leðjunni. Þær halda sig við voga og árósa og fara sjaldan lengra en 1 - 2 km frá sjó. Karlfuglinn tístir og flautar um varptíma en kvenfuglinn gargar og kvakar.

Brandönd er farfugl og var áður fáséður flækingsfugl á Íslandi. Fyrsta varp sem vitað er um á Íslandi er 1990. Síðan hefur hún sést árlega í Borgarfirði. Stofninn á Íslandi telur nú vel yfir þúsund fugla og eru höfuðstöðvar hans við ósa Hvítár í Borgarfirði.

Brandönd er alfriðuð.

Heimild
 Jóhann Óli Hilmarsson, Íslenskur fuglavísir, Iðunn, Reykjavík, 1999

Tenglar 
 Brandönd (Námsgagnastofnun) 
 RSPB A to Z of UK Birds
 Common Shelduck videos, photos & sounds  on the Internet Bird Collection
 Ageing and sexing (PDF) by Javier Blasco-Zumeta 
 NARBA North American Rare Bird Alert

Tilvísanir 

Andaætt
Sandlóa

Sandlóa (fræðiheiti Charadrius hiaticula) er smávaxinn vaðfugl af lóuætt.

Einkenni 
Lengd: 18 – 20 cm.
| Þyngd: 50 - 60 gr.
| Vænghaf: 50 – 55 cm.

Sandlóan er álíka stór og sendlingur og lóuþræll og um margt lík heiðlóu í vaxtarlagi. Hún er þó töluvert minni en heiðlóan, þybbnari, hálsstutt og frekar kubbslega vaxin en með mikið vænghaf miðað við lengd eða rúmlega tvisvar sinnum lengd sína. Flýgur yfirleitt lágt og hratt sem er svipað og með fótaburð hennar en hún er þekkt fyrir snöggan fótaburð, enda skýst hún svo hratt um að varla að hún sjáist. Svo snar stoppar hún og hverfur inn í umhverfi sitt því litarhaft hennar er ágætis felubúningur, sérstaklega í fjörum.

Ljósbrún að ofan, bæði höfði og baki en hvít að neðan. Með svartan og hvítan kraga um hálsinn og hvítt enni og svarta breiða línu á milli augnanna sem einnig eru svört.  Hún er með rauðgult nef með svörtum oddi. Fæturnir eru ljósgulir á litinn og stuttir.

Útbreiðsla 
Sandlóan finnst um alla norðanverða Evrópu og Asíu. Hún er farfugl á Íslandi og kemur venjulega um miðjan apríl og fer suður á bóginn um miðjan september. Þær sem hér verpa halda sig á veturnar á leirum og sandfjörum, mest á Bretlandseyjum, meðfram vesturströnd Frakklands og Spánar og suður til Marokkó.

Fæða 
Sandlóan leitar sér fæðu á landi og lifir aðallega á smádýrum sem hún nær upp úr jarðveginum, einkum leirum og sandfjörum, með goggi sínum eins og smáar tegundir krabbadýra, snigla og ýmsar tegundir smáorma.

Varp 

Sandlóan verpir um mest alla norðanverða Evrópu og Asíu og þar á meðal á Íslandi. Einnig á heimskautaeyjum Kanada og á Grænlandi. Á Íslandi verpir um allt land en er algengust í fjörum en utan varptímans dvelur hún mest á leirum og sandströndum. Talið er að um helmingur heimsstofns sandlóa verpi á Íslandi.

Hreiðrið er einfalt aðeins lítil dæld í sandi í fjörum eða sjávargrundum nærri fjörum. Hreiðrið er ekkert falið og aðeins fóðrað með spreki eða smásteinum. Eggin eru oftast fjögur, ljósbrún alsett fjölmörgum doppum. Varptíminn er frá seinnihluta maí til miðs ágúst. Ungarnir koma úr eggjunum eftir þrjár til fjórar vikur og yfirgefa hreiðrið strax og hlaupa um nágrennið með foreldrum sínum og bjarga sér sjálfir með æti.

Heimildir 
 Sandlóa (Námsgagnastofnun, fuglavefur) 
 Sandlóa (Heimaslóð)

Tenglar 
 Myndasaga um líffræði og tilhugalíf sandlóu

Lóuætt
Vaðfuglar
Hettumáfur

Hettumáfur (Chroicocephalus ridibundus) er smávaxinn máfur sem verpir á flestum stöðum í Evrópu og Asíu og í strandhéruðum Kanada. Stofninn er að mestu leyti farfuglar og eru vetrarstöðvar sunnar en sumir fuglar á veðursælli slóðum Evrópu eru staðfuglar. Hettumáfur er 38 - 44 sm langur með 37 - 41 sm vænghaf.  Hettumáfur verpir í ýmis konar gróðurlendi en kýs helst að verpa í votlendi í mýrum eða nálægt vötnum og tjörnum. Hreiðrið er dyngja úr þurrum gróðri. Hann verpir venjulega þremur eggjum og útungun tekur 24 daga.

Myndir

Tenglar 
 
 Frímerki með myndum af hettumáfum 
 Myndbönd með hettumáfum á the Internet Bird Collection
 Myndasafn með hettumáfamyndum VIREO
 Ageing and sexing (PDF) by Javier Blasco-Zumeta 

Máfar
Íslenskir fuglar
Phongnhakebang-þjóðgarðurinn

Phongnhakebang eða Phong Nha-Kẻ Bàng National Park er þjóðgarður í Víetnam, í héraðinu Quangbinh um 500 km sunnan við Hanoi. Í þjóðgarðinum eru margir hellar. Garðurinn er líka frægur fyrir líffræðilegan fjölbreytileika.

Víetnam
Þjóðgarðar
Quang Binh
Sơn Đoòng

Son Doong er hellir í Phongnhakebang-þjóðgarðinum, Đồng Hới í Víetnam. Hellirinn er stærsti þekkti hellir í heimi. Hann fannst árið 1991 og mældu Bretar stærð hans árið 2009. Lengdin er 6,5 km, hæð 200m og breidd 150m. Í hellinum er neðanjarðará.

Heimildir 

Quang Binh
Víetnam
Stelkur

Stelkur (fræðiheiti: Tringa totanus) er vaðfugl af snípuætt.  Hann er um 28 sm langur, höfuðið er grábrúnt með litlum og fíngerðum ljósum dílum sem fara stækkandi og breytast í rákir þegar kemur niður á háls. Kviður og bringa eru ljósmeð dökkum skellum en bakið er að mestu leiti grábrún. Vængirnir eru brúnleitir, afturfjaðrir eru hvítar, stélið er svart en hvítt aftast á baki. Goggurinn er svartur fremst en appelsínugulur aftast og fætur eru appelsínugulir.
Stelkur heldur sig á láglendi og kjörlendi hans er votlendi eins og mýri og tjarnir. Hann verpir oftast fjórum eggjum. Eggið er oft staðsett í þúfu sem er hulinn gróðri. Varptími er í lok maí og fram í júní. Vor og haust sést stelkur oft í fjörum. Flestir stelkir sem hingað koma eru farfuglar en örfáir hafa hér vetursetu.

Tenglar 

 Redshanks Myndir af stelkum

Snípuætt
Vaðfuglar
Narfi Jónsson

Narfi Jónsson (d. 1509) var íslenskur prestur sem var kirkjuprestur í Skálholti og síðan fyrsti príor á Skriðuklaustri, frá 1496 til 1506, en þá færði hann sig yfir í Þykkvabæjarklaustur og varð ábóti þar.

Faðir Narfa var að öllum líkindum Jón Narfason, sonur Narfa Sveinssonar lögmanns, sem dó í suðurgöngu til Rómar. Narfi prestur er fyrst nefndur í skjölum árið 1488 en árið 1493 var hann orðinn kirkjuprestur í Skálholti og kallaður officialis. Hann virðist hafa verið náinn samstarfsmaður Stefáns Jónssonar Skálholtsbiskups og þess vegna verið valinn forstöðumaður Skriðuklausturs, en biskup taldist sjálfur ábóti þess. Sama ár og Narfi varð príor var vígður kirkjugarður á Skriðu. 

Narfi stýrði klaustrinu fyrstu tíu árin og hefur án efa mótað klausturlífið. Hann keypti ýmsar jarðir fyrir klaustrið, enda þurfti nýstofnað klaustur að komast yfir jarðeignir til að treysta reksturinn. Einnig voru klaustrinu gefnar margar jarðir og þar á meðal gaf Halldór nokkur Brynjólfsson klaustrinu eitt hundrað hundraða gegn því að þar skyldi ævinlega segjast messa til sáluhjálpar honum, foreldrum hans og og öllum kristnum mönnum, lifandi og dauðum. Var því eignastaða klaustursins góð þegar Narfi lét af embætti þar 1506 og gerðist ábóti í Þykkvabæjarklaustri. Eftirmaður hans í Skriðu var Þorvarður Helgason. 

Þykkvabæjarklaustur var stærra en Skriðuklaustur og stóð á gömlum merg svo að Narfi færðist upp á við í virðingarstiganum þegar hann tók við embætti þar. Ekki fer sögum af embættisferli hans í Þykkvabæ, enda varð hann ekki langur, Narfi dó 1509. Nokkur ár liðu þar til Árni Steinmóðsson eftirmaður hans var vígður.

Heimildir 
 
 
 

Íslenskir ábótar og príorar
Íslenskir prestar í kaþólskum sið
Skriðuklaustur (klaustur)
Þykkvabæjarklaustur
Þorvarður Helgason (príor)

Þorvarður Helgason (d. eftir 1532) var íslenskur prestur sem var í Vallanesi á Völlum frá því fyrir 1490 og síðan prestur á Skriðuklaustri. Hann varð svo príor í klaustrinu þegar Narfi Jónsson fluttist í Þykkvabæjarklaustur 1506.

Þorvarður hélt áfram að kaupa jarðir eins og Narfi hafði gert og auðgaði klaustrið töluvert. Árið 1514 gaf Valtýr Sigurðsson klaustrinu jörðina Hvanná á Jökuldal en hann hafði flúið í klaustrið ári áður og leitað þar griða eftir að hafa vegið mann. Sú tilgáta hefur komið fram að í þeim atburði sé kveikjan að þjóðsögunni um Valtý á grænni treyju. Árið 1524 bar það til að einn munkanna í klaustrinu gerði konu barn en Ögmundur biskup tók vægt á brotinu og skyldaði munkinn meðal annars til að kenna í klaustrinu, svo að einhvers konar skólahald hefur verið þar á dögum Þorvarðar.

Þorvarður lét af embætti árið 1530 og hefur þá verið orðinn aldurhniginn. Hann var áfram munkur í klaustrinu og var enn á lífi 1532. Jón Markússon tók við af honum.

Heimildir 
 
 

Íslenskir ábótar og príorar
Íslenskir prestar í kaþólskum sið
Skriðuklaustur (klaustur)
Jón Markússon

Jón Markússon (d. 1534) var íslenskur prestur sem var á Steinsvaði í Hróarstungu frá því fyrir eða um 1504 fram undir 1522 en fluttist þá í Vallanes á Völlum. Árið 1530 varð hann príor í Skriðuklaustri eftir að Þorvarður Helgason lét af embætti og gegndi þeirri stöðu til dauðadags.

Ætt Jóns er óviss en hann hefur verið sagður af Skógaætt undir Eyjafjöllum. Hann hefur líklega verið orðinn aldraður þegar hann varð príor og ferill hans varð ekki langur. Eftirmaður hans var Brandur Hrafnsson, síðasti príorinn á Skriðuklaustri.

Heimildir 
 
 

Íslenskir ábótar og príorar
Íslenskir prestar í kaþólskum sið
Skriðuklaustur (klaustur)
Brandur Hrafnsson

Brandur Hrafnsson (um 1470 – um 1557) eða Brandur Rafnsson var íslenskur prestur sem var á Hofi í Vopnafirði frá því um 1494 til 1534 en varð þá síðasti príor á Skriðuklaustri eftir lát Jóns Markússonar og gegndi því starfi þar til klaustrið var lagt niður við siðaskipti. Hann virðist enn hafa verið á lífi í febrúar 1557 en hefur líklega dáið skömmu síðar, enda kominn á níræðisaldur.

Brandur var af miklum höfðingjaættum, sonur Hrafns Brandssonar eldri, lögmanns í Rauðuskriðu og konu hans Margrétar, dóttur Eyjólfs Arnfinnssonar riddara á Urðum. Systir Brands var Solveig, síðasta abbadísin í Reynistaðarklaustri. Hann var prestur á Hofi í Vopnafirði um fjörutíu ára skeið og hefur verið kominn yfir sextugt þegar hann var kjörinn príor.

Ekki er ljóst hvort klausturlifnaður var með reglulegum hætti á Skriðuklaustri eftir að kirkjuskipan Kristjáns 3. var samþykkt í Skálholtsbiskupsdæmi árið 1542 en líklega hafa munkarnir þó verið þar áfram, að minnsta kosti fram yfir 1550. Þá átti klaustrið 25 jarðir, sem má telja mikinn auð miðað við að það hafði aðeins starfað í rúm 50 ár.

Ekki er vitað hver fylgikona Brands var en hann átti þrjá syni, Hrafn yngri Brandsson lögmann, Árna bónda á Burstafelli og ættföður Burstafellsættar og Snjólf.

Heimildir 
 
 

Íslenskir ábótar og príorar
Íslenskir prestar í kaþólskum sið
Skriðuklaustur (klaustur)
Tröllamjöl

Tröllamjöl er köfnunarefnisáburður í landbúnaði sem er notaður gegn arfa og mosa. Hæfilegt magn er um 150-200 grömm af tröllamjöli á 100 fermetra. Sumum þykir tröllamjölið spilla bæði sprettu og gæðum samanborið við illgresisherfinguna, en áhrif þess á illgresið eru áþekk og herfingarinnar þegar vel tekst til. Snarrót má drepa með tíðum árásum á grasbrúskana með búrhníf og bera annað hvort tröllamjöl í rótarsárið eða matarsalt.

Tengt efni 
 Þangmjöl
Smátæki

Smátæki má skilgreina sem lítil raftæki með skjá sem passa í lófa eða vasa, er stjórnað með takkaborði eða snertiskjá og hægt er að stjórna með annarri hendi. 
Dæmi um smátæki eru lófatölvur (á ensku PDA), farsímar og snjallsímar. Þessi tæki eigað það sameiginlegt að vera lítil með lítinn skjá og passa í lófa. Smátækin eru flest með sérhæfðum stýrikerfum fyrir lítil tæki.

Smátæki
Spjaldtölva

Spjaldtölva er tölva með snertiskjá sem oftast notast við sérsniðin stýrikerfi og bjóða upp á ýmiskonar hugbúnað sem kallast öpp. Spjaldtölvur eru á vissan hátt stórir snjallsímar þar sem áherslan er á hugbúnað og tengimöguleika frekar en farsímavirkni.

Þær eru keimlíkar hefðbundnum kjöltutölvum en helsti munur er að spjaldtölvur notast að miklu eða öllu leyti við snertiskjái og skjályklaborð í stað takkaborðs eða lyklaborðs.

Spjaldtölvur eru fyrst og fremst hannaðar til vefskoðunar, tölvupóstnokunar og afþreyingar ýmiskonar en þær henta einnig vel til frístundalesturs. Stærð skjáanna gerir það að verkum að þær henta vel sem lestölvur og rúma vel hefbundna kiljustærð af blaðsíðum. 

Hægt er að sækja ýmiskonar hugbúnað og afþreyingu gegnum vefþjónustur. Spjaldtölvur hafa innbyggt minni yfirleitt frá 8-64GB og rúma því vel bæði ljósmyndir og myndbönd. Skjáir spjaldtölva eru baklýstir eins og tölvu- eða sjónvarpsskjáir.  

Helstu spjaldtölvur á markaðnum iPad frá Apple og svo spjaldtölvur frá ýmsum framleiðendum sem notast við Android-stýrikerfið frá Google eða Windows 8 frá Microsoft. Sérsniðnar Android-útgáfur eru líka algengar á spjaldtölvum. Dæmi um slíkt er Kindle Fire frá Amazon.
Lófatölva

Lófatölva er smátæki sem nýtist sem persónulegur rafrænn skipuleggjari og minnisbók. Lófatölvur hafa oft möguleikann á því að tengjast við internet. Lófatölva er með skjá, snertipenna, minniskortarauf, innrauðu tengi, blátannatengi og þráðlausu neti. Sumar lófatölvur nota snertiskjá, skjályklaborð, takkaborð eða þumalstjórnborð eins og á farsíma og snjallsímum.

Hefðbundin lófatölva er með hugbúnað eins og dagbók, fundardagatal, verkefnalista, tengiliðaskrá, vasareikni og minnisbók. Sumar eru hugbúnað fyrir tölvupóst og vefskoðara.

Lófatölvur er yfirleitt hægt að samkeyra með stýrikerfi á tölvu til þess að samræma upplýsingar í dagatali, tölvupósti og tengiliðaskrá.

Dæmi um lófatölvur eru Palm, Blackberry, iPaq og HTC.

Tölvur
Júlíana Sveinsdóttir

Júlíana Sveinsdóttir (fædd 31. júlí 1889 í Vestmannaeyjum, dáin 17. apríl 1966 í Danmörku) var ein fyrsta íslenska myndlistakonan. 

Júlíana hafði áhuga á myndlist frá unga aldri og sótti kennslustundir til myndlistarmannsins Þórarins B. Þorlákssonar. Hún hóf síðan nám við Hinn konunglega danska listaskóla og ýmsa aðra listaskóla í Kaupmannahöfn áður en hún settist að í Danmörku. Júlíana málaði einkum landslagsmyndir og kyrralífsmyndir.

Íslenskir myndlistarmenn

Vestmannaeyingar
Íslenskar konur
Villarricavatn

Villarricavatn (spænska: Lago Villarrica) er stöðuvatn í Araucanía-fylki í Suður-Chile. Villarrica er stærsta borgin nálægt vatninu. Villarricavatn er 173 ferkílómetrar. Úr vatninu rennur áin Río Toltén.

Stöðuvötn í Chile
Araucanía-fylki
Lestölva

Um hjálparforrit sem les upphátt texta á tölvuskjá, sjá skjálesara.

Lestölva er tæki sem hannað er til lesturs á rafrænum bókum svo sem lófabókum og rafbókum. Lestölvur eru sambærilegar í stærð og snjalltöflur og eru handhægar með skjái sem rúma hefðbundna bókablaðsíðu. 

Lestölvur notast við sérstaka skjátegund sem kölluð er rafeindapappír. Rafeindapappír er tækni til þess að líkja eftir prentuðum pappír. Hann birtir svarthvítan texta og myndir án þess að nota innri lýsingu. Lesa þarf rafeindapappír í birtu alveg eins og venjulegan pappír. Auðvelt og þægilegt er að lesa af rafeindapappírnum í birtu og úti í sólskini ólíkt skjám sem notaðir eru í fartölvum og snjalltöflum. Rafhlöðuending er sérstaklega góð og getur ein hleðsla enst vikum saman við lestur.

Lestölvurnar koma með innbyggðum hugbúnaði til rafbókalesturs frá viðkomandi framleiðanda. Lestarhugbúnaður ólíkra framleiðenda styðja mismunandi gerðir lófa- og rafbóka. Yfirleitt hafa þeir beina tengingu við ákveðna netverslun eða lófabókaveitu sem er á vegum framleiðandans en oftast er hægt að flytja aðrar bækur inn á tækið. Sumar lestölvur eru einnig með vefskoðara. Lestölvur eru ekki með litaskjái og bjóða yfirleitt ekki upp á viðbótar hugbúnað eða leiki. Þekktustu lestölvurnar eru Kindle frá Amazon, eReader frá Sony og Nook frá Barns & Nobles en ótrúlega margar aðrar tegundir af lestölvum eru á markaðnum.

Tilvísanir 

Tölvur