Krossköngulóarætt

Krossköngulóarætt eða Hjólaköngulær (fræðiheiti: Araneidae) eru áttfætlur af ættbálki köngulóa.

Algengasta köngulóin af þessum tegundum er líklegast krossköngulóin eða Araneus eins og hún kallast á latínu en þær lifa líka á Íslandi og eru algengustu köngulærnar sem finnast hér. Köngulær í þessari ætt einkennast af því að þær spinna vefi til að veiða með og leggja með þeim gildrur fyrir ýmis skordýr, aðallega flugur. Vefir sumra köngulóa þessarar ættar eru taldir þeir flóknustu sem nokkurt dýr gerir.

Flokkun 

Hér undir eru tegundir sem koma fyrir í Evrópu, auk örfárra annarra. Á Íslandi hafa fundist átta tegundir, þar af fjórar í náttúrunni, ein í gróðurhúsi og þrír tilfallandi slæðingar.

 Flokkur Áttfætlur, Arachnida
 Ættbálkur Köngulær, Araneae
 _ Opisthothelae 
 Undirættbálkur Eiginlegar köngulær, Araneomorphae
 _ Neocribellata
 _ Entelegynae
 __ Orbicularia
 Yfirætt Araneoidea
 Ætt Krossköngulær Araneidae Simon, 1895 (áður oft þekkt sem Epeiridae)
 Ættkvíslin Aculepeira Chamberlin & Ivie, 1942 
 Aculepeira ceropegia (Walckenaer, 1802)
 Aculepeira lapponica (Holm, 1945)
 Ættkvíslin Agelenatea Archer, 1951 
 Agelenatea redii (Scopoli, 1763)
 Ættkvíslin Araneus Clerck, 1757 (áður oft nefndar Epeira) 
 Araneus alsine (Walckenaer, 1802)
 Araneus angulatus Clerck, 1757
 Araneus diadematus Clerck, 1757   Krosskönguló á Íslandi
 Araneus marmoreus Clerck, 1757
 Araneus nordmanni (Thorell, 1870)
 Araneus quadratus Clerck, 1757   Grímukönguló á Íslandi
 Araneus saevus (L. Koch, 1872)
 Araneus sturmi (Hahn, 1831)
 Araneus triguttatus (Fabricius, 1775)
 Ættkvíslin Araniella Chamberlin & Ivie, 1942 
 Araniella alpica (L. Koch, 1869)
 Araniella cucurbitina (Clerck, 1757)
 Araniella displicata (Hentz, 1847)
 Araniella opisthographa (Kulczynski, 1905) 
 Ættkvíslin Argiope Audouin, 1826 – i Norge:
  Argiope bruennichi (Scopoli, 1772)
 Ættkvíslin Caerostris
  Caerostris darwini Kuntner & Agnarsson, 2010 
 Ættkvíslin Cercidia Thorell, 1869 
 Cercidia prominens (Westring, 1851)
 Ættkvíslin Cyclosa Menge, 1866 
 Cyclosa conica (Pallas, 1772)
 Ættkvíslin Cyrtarachne Thorell, 1868
 Ættkvíslin Cyrtophora Simon, 1864
 Ættkvíslin Gibbaranea Archer, 1951 
 Gibbaranea bituberculata (Walckenaer, 1802)
 Gibbaranea omoeda (Thorell, 1870)
 Ættkvíslin Glyptogona Simon, 1884
 Ættkvíslin Hypsosinga Ausserer, 1871 
 Hypsosinga albovittata (Westring, 1851)
 Hypsosinga pygmaea (Sundevall, 1831)
 Hypsosinga sanguinea (C.L. Koch, 1844)
 Ættkvíslin Larinia Simon, 1874
 Ættkvíslin Larinioides Di Caporiacco, 1934 
 Larinioides cornutus (Clerck, 1757) Sveipkönguló á Íslandi
 Larinioides patagiatus (Clerck, 1757)  Maurkönguló á Íslandi
 Larinioides sericatus (Clerck, 1757)
 Ættkvíslin Leviellus Wunderlich, 2004
 Ættkvíslin Mangora O. Pickard-Cambridge, 1889 
 Mangora acalypha (Walckenaer, 1802)
 Ættkvíslin Nemoscolus Simon, 1895
 Ættkvíslin Neoscona Simon, 1864 
 Neoscona adianta (Walckenaer, 1802)
 Ættkvíslin Nuctenea Simon, 1864  
 Nuctenea silvicultrix (C.L. Koch, 1835)
 Nuctenea umbratica (Clerck, 1757)
 Ættkvíslin Parazygiella Wunderlich, 2004
 Ættkvíslin Singa C.L. Koch, 1856 – i Norge:
 Singa hamata (Clerck, 1757)
 Singa nitidula (C.L. Koch, 1844)
 Ættkvíslin Siwa Grasshoff, 1970
 Ættkvíslin Stroemiellus Wunderlich, 2004 
 Stroemiellus stroemi (Thorell, 1870) (áður Zygiella stroemi)
 Ættkvíslin Zilla C.L. Koch, 1834
 Ættkvíslin Zygiella F.O. Pickard-Cambridge, 1902
 Zygiella atrica (C.L. Koch, 1845)
 Zygiella x-notata (Clerck, 1757)

Tilvísanir 

Hjólaköngulær