alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Serengeti-þjóðgarðurinn

Serengeti-þjóðgarðurinn er þjóðgarður við Viktoríuvatn í N-Tansaníu og Kenýu. Hann er 15.540 km² og var stofnaður 1951.

Í Serengeti-þjóðgarðinum er gróskumikið graslendi í 900 til 1.800 m hæð yfir sjávarmáli. Hann er einkum þekktur fyrir mikinn breytileika í tegundum og eru þar meðal annars yfir 2 milljónir tegundir plantna og þúsundir grasbíta. Hjarðir grasbíta eru gríðarstórar og eru það m.a. gnýir, gíraffar, sebrahestar, nashyrningar og flóðhestar, en einnig bavíanar, ljón og blettatígrar.

Þjóðgarðar í Afríku
Bokkbjór

Bokkbjór (þýska: Bockbier, enska: bock beer) er sterkur, fremur sætur lagerbjór; bruggaður að vetrarlagi til sölu að vori. 

Bokkbjór var upphaflega dökkur bjór, en getur núna verið dökkur, rauður eða ljósleitur. Nafn sitt bokkbjór (Bockbier) hefur hann fengið frá hinni  þýsku bruggborg Einbeck og er miðalda afbökun þess.

Bjórstílar bokkbjórsins
Maibock (maíbokki ) -- ljósleitur bokkbjór venjulega bruggaður til drykkjar að vori. 
Weizenbock (hveitibokki ) -- mjög sterkur hveitibjór; nefndur svo vegna styrkleikans. 
Doppelbock (tvöfaldur bokki ) -- sterkari bokkbjór; á uppruna sinn að rekja til bjórs sem munkar brugguðu til að drekka um föstuna. 
Eisbock (ísbokki ) -- sterkastur bokkbjóra; bjór þessi er fyrst tvöfaldur bokki en er síðan að hluta  frosteimaður til að skerpa bragðið og auka áfengismagnið.

Stutt tilvitnun
Halldór Laxness minnist á bokkbjór í einni bóka sinna og segir að hann sé... 

Bjór
Bjór (byggingarlist)

sjá aðgreiningarsíðu fyrir aðrar merkingar orðsins: bjór
Bjór, gaflbrík eða gaflhlað er orð úr byggingarlist sem vísar til skreytts vatnsbrettis — oft þríhyrningslaga — yfir dyrum (og nefnist þá dyrabjór) eða gluggum (og nefnist þá gluggabjór).  Sumstaðar er bjórnum lýst þannig: þríhyrnt stykki, einkum efsti hluti stafnbils í húsi; sniðrefting á (torf)húsgafli. 

Stundum notað í sömu merkingu og ‚gaflhlað‘ og  ‚gaflflöt‘ í forngrískri byggingarlist.

Vísar til þríhyrningslaga efri hluta í íslenska torfbænum.

Úr ýmsum bókum
Bjór hefur þó nokkuð breytilega merkingu eftir tímabilum og staðfræði: 
 Bjór merkir „tjald á gafli eða stafnvegg húss“. Sú er merking þess í Sturlungu.  
 Á Vestjörðum, einkum í  Arnarfirði sumstaðar, eru endarnir á  baðstofum kallaðir bjórar.

Tilvísanir 

Byggingarlist
Margmiðlun

Margmiðlun er miðlun sem notar efni og umbreytir efni á ýmis konar formi svo sem texta, hljóð, teikningar, teiknimyndir, myndbönd og ýmis konar gagnvirkni til fræðslu eða afþreyingar. Margmiðun er einnig notkun (en ekki bundin við) stafrænna miðla til að geyma og nota margmiðlunarefni.

Flokkun 

Margmiðlun má flokka í línulega og ólínulega miðlun. Línuleg miðlun fer áfram án þess að notandinn geti stýrt t.d. eins og kvikmyndasýning. Ólínuleg miðlun er þegar notandinn getur sjálfur stýrt eins og í tölvuleik, kennsluforritum og stiklutexta.

 
Kennslutækni
Laugaskarð

Laugaskarð eða Laugahlið, stundum nefnt í fleirtölu Laugaskörð (grísku: Θερμοπυλαι (Þermopýlæ)) var til forna mjó landræma milli fjalls og sjávar í austurhluta Mið-Grikklands. 

Þar varðist fámennt lið Grikkja, undir forystu hins spartverska Leonídasar, gegn miklum her Xerxesar Persakonungs til síðasta manns í orrustu sem nefnd hefur verið Orrustan við Laugaskarð árið 480 f.Kr. Þar sem þeir börðust var síðan reist súla með kvæði eftir Símonídes frá Keos og er þannig á grísku: 

.

Ō xein', angellein Lakedaimoniois hoti tēide
keimeþa tois keinōn hrēmasi peiþomenoi.

Þýtt þannig: 

Ferðamaður! segðu Spartverjum, að vér hvílum hér, 
af því vér hlýddum lögum þeirra. 

Sem Steingrímur Thorsteinsson þýðir svo:
Vegfari, ber frá oss boð og borglýðnum seg það í Spörtu,
fallnir að hvílum vér hér, hlýðnir við ættjarðarlög

Og sem Helgi Hálfdanarson þýðir svo:
Hverf þú til Spörtu heim; þar skaltu segja,
að hlýðnir lögum kusum vér að deyja.

Og sem Stefán Steinsson þýðir þannig:
Gestur, láttu Lakverja vita að hér hvíli hermenn sem gerðu það sem fyrir þá var lagt. 

Grikkland hið forna
Petra (borg)

Petra (grísku: πέτρα "petra" (steinn, klettur); Arabísku: البتراء, Al-Butrā) er forn borg að mestu höggvin inn í hamra austan Vadi Araba (وادي عربه) í S-Jórdaníu.

Petra var höfuðborg Nabatea, arabísks þjóðflokks, sem frá 3000 f.Kr. til 106 e.Kr. hafði allstórt ríki í NV-Arabíu. Hún er nú á heimsminjaskrá UNESCO.

Borgir í Jórdaníu
Leira (fljót)

Leira (eða Leirá ) (franska Loire) lengsta fljót í Frakklandi um 1010 km að lengd. Leira kemur upp í sunnanverðu Franska miðhálendinu, rennur til norðurs, norðvesturs og vesturs um borgirnar Orléans, Blois, Tours og Nantes og fellur í norðvestanverðan Fetlafjörð (Biskajaflóa). Helstu þverár eru Allier, Vienne og Maine og fljótið tengist m.a. Signu með skurðum. Rennsli Leiru er breytilegt og flóð tíð. Siglingar um Leiru voru áður miklar en með stærri skipum hefur mjög dregið úr þeim. Vatnasvið Leiru er 117.480 km².

Tilvísanir 

Fljót í Frakklandi
Geirangursfjörður

Geirangursfjörður (norska: Geirangerfjorden) er norskur fjörður sem gengur inn úr Stórfirði við Álasund í Noregi. Hann er rómaður fyrir náttúrufegurð, m.a. fossana Sjö systur og Brúðarslörið. Hann er á heimsminjaskrá UNESCO.

Þorpið Geirangur liggur í firðinum.

Firðir í Noregi
Mæri og Raumsdalur
Leira

Leira getur átt við:

 Að vinna með leir
 Leira (fyrrum byggðarlag á Rosmhvalanesi)
 Leira (fljót í Frakklandi)
 Leira í Upplöndum í Noregi
 Leira í Aure, Mæri og Raumsdölum í Noregi
 Leira í Ørsta, Mæri og Raumsdölum
 Leira í Suður-Þrændalögum í Noregi

Tengt efni 
 Leirur
Aldinbori

Aldinbori eða aldinborri (fræðiheiti: Melolontha melolontha) (ensku: cockchafer) er bjalla af ýflaætt og undirætt aldinbora. 

Aldinborinn er svartur á höfði og frambol með rauðbrúna þekjuvængi og karldýrið með stóra, blævængslaga fálmara. Aldinborinn nærist á trjálaufi en lirfurnar lifa í jarðvegi og verða fullþroska á fjórum árum. Aldinborar valda oft miklu tjóni með því að naga rætur nytjaplantna. Hann er algengur í Evrópu og verður allt að 3 cm á lengd og fer um í rökkri með miklum vængjadrunum.

Ýfilbjöllur
Bjöllur
Kolyma (fljót)

Kolyma er fljót í Rússlandi, í NA-Síberíu. Kolyma er 2129 km á lengd og þar af er fljótið skipgengt um 2000 km. Vatnasvið: 644.000 km². 

Kolyma kemur upp í Kolymafjöllum, rennur til norðausturs og fellur í A-Síberíuhaf. Við fljótið voru frægar fangabúðir (gúlag). Gullnám er stundað í dölum við efri hluta Kolymu, og voru fangar látnir starfa í námunum á árum áður. 

Ár í Rússlandi
Hræbjöllur

Hræbjöllur (Silphidae) er ætt  bjallna og eru til um um 175 tegundir. Hræbjöllur lifa flestar á hræjum og verpa oft í hræ smárra spendýra og fugla sem þær grafa í jörð í heilu lagi. Sumar tegundir eru meindýr, m.a. í sykurrófnarækt. Á Íslandi lifir fúkahræma (Catops borealis) sem nærist á myglusveppum.

Bjöllur
Magellansund

Magellansund er sund milli Eldlands og meginlands Suður-Ameríku, sunnan við Punta Arenas. Það er 560 km langt og 5-30 km breitt. Sigling um Megellansund er erfið vegna þoku, strauma og vestanvinda.

Tenglar 
 Við Magellansund; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1951

Sund í Suður-Ameríku
Landafræði Chile
North Channel

North Channel eða Úlfreksfjörður  er sundið milli Norður-Írlands og Skotlands. Úlfreksfjörður tengir Írlandshaf við Atlantshafið. Þar sökk Princess Victoria árið 1953.

Komið hefur til tals að gera lestargöng frá Norður-Írlandi til Bretlands til að tengja Norður-Írland betur við Stóra-Bretland. Hugmyndin hefur ekki fengið brautargengi.

Tilvísanir 

Sund í Evrópu
Öngulsey

Öngulsey (ensku: Anglesey; velsku: Ynys Mon) er bresk eyja í Írlandshafi við strönd Wales. Hún er 705 km² með nálægri smáeyju, Holy Island. Frá og með 2011 voru íbúar eyjunnar 69.751. Um 70% íbúa hafa velsku að móðurmáli.

Tvær brýr tengja eyjarnar og Wales. Um Öngulsey liggur aðalumferðaræðin milli Englands og Írlands og frá Holy Island gengur ferja til Dyflinnar. Eyjan hét áður (á tímum Drúída) Móna. Eyjan telst sem svæði sérstakrar náttúrufegurðar.

Minnst er á Öngulsey t.d. í Færeyinga sögu: 
Og að áliðnu sumri koma þeir skipum sínum undir Öngulsey; hún liggur í Englandshafi.

og Heimskringlu: 

Síðan hélt Magnús konungur liðinu til Bretlands. En er hann kom í Öngulseyjarsund þá kom þar mót honum her af Bretlandi og réðu jarlar tveir fyrir, Hugi prúði og Hugi digri, og lögðu þegar til orustu.

Breskar eyjar
Golíatbjalla

Golíatbjalla (fræðiheiti: Goliathus regius) er vestur-afrísk bjalla, ein stærsta og þyngsta tegund núlifandi skordýra, allt að 15 cm löng.

Skordýr
Fálmari

Fálmari (í ft. fálmarar) eru tveir þreifiangar sem eru fremst á höfði margra skordýra. Fálmarar nema snertingu, hreyfingu lofts, hita, hljóð og þó aðallega lykt og bragð.

Önnur nöfn yfir fálmara 
Fálmari á sér önnur nöfn á íslensku, en þau eru: fálmangi, fálmstöng, fálmur, þreifari, þreifiangi, þreifihorn og þukla.  Benedikt Gröndal nefndi þá fjaðurskúfa í  „Dýrafræði“  sinni:  karlflugan hefir tvo fjaðurskúfa á höfðinu, en kvennflugan hefir brodd aptur úr sér, og hún ein getur stúngið. 

Líffærafræði liðdýra
Bitkjálkar

Bitkjálkar (eða bitkrókar eða áttengur) er fremsta par munnlima á sumum liðdýrum, t.d. krabbadýrum, skordýrum og margfætlum. Dýrin nota bitkjálkana til að hluta sundur fæðuna. Jaðrar bitkjálkana eru ýmist tenntir eða með skurðfleti. 

Líffærafræði liðdýra
Amalþeia

Amalþeia er í grískri goðafræði geitin sem ól Seif á mjólk sinni á Ídafjalli á Krít. 

Samkvæmt einni útgáfu sögunnar var Amalþeia dóttir Melissosar, Krítarkonungs, en hún gaf Seifi geitarmjólk að drekka. Seifur gaf henni seinna horn geitarinnar, sem hafði þann kraft að geta uppfyllt óskir eiganda síns, og var þekkt (á latínu) sem cornucopiae eða nægtahorn á íslensku.

Grísk goðafræði
Hippokrene

Hippokrene eða Hestlind var lind á Helíkonsfjalli, og einn teygur úr henni var sagður nægja til að hrífa skáldin til guðdómlegra söngva. Sagt var að Hestlind hefði myndast þegar Pegasus steig þar niður til jarðar, og var lindin menntagyðjunum helgur staður.

Grísk goðafræði
Stundagyðjur

Stundagyðjurnar (grísku: Ώρες) voru dætur Seifs og Þemisar. 

Stundagyðjurnar eru venjulega taldar þrjár: Evnomía (= Lögmætisgyðja), Dika (= Réttvísi) og Eirene (= Friðsemd). Þar sem þær tákna hina lögboðnu rás tímans og árstíðanna, er Þemis talin móðir þeirra, hið eilífa lögmál alheims, dóttir Úranosar og Gaiu. Þemis heldur verndarhendi yfir allri lögbundinni skipan, bæði með guðum og mönnum. Í umboði Seifs, kallar hún saman ráðstefnur guðanna og meðal manna heldur hún á sama hátt hlífiskildi yfir þjóðþingum. Eins og þemis, móðir þeirra, koma stundagyðjurnar einnig fram sem þjónustumeyjar guðanna. Hómer segir, að þær gæti hliða himinsins, ýmist loki þær þeim með þykkum skýbólstrum eða opni þau með því að skjóta skýjunum frá.

Grísk goðafræði
Þokkagyðjur

Þokkagyðjurnar (Karítur, á latínu Gratiae) voru grískar gyðjur sem venjulega voru í fylgd Afródítu, en þær klæða hana og skrýða. 

Reyndar eru þær líka í fylgd með öðrum guðum, því að allt, sem er hrífandi, fagurt og yndislegt, hvort heldur það er andlegs eðlis eða áþreifanlegt, kemur frá þeim og þróast fyrir þeirra mátt. Þokkagyðjurnar eru hinar fríðustu ásýndum, blómlegar og algervar að allri líkamsfegurð. Einkunnir þeirra eru ýmist hljóðfæri eða myrtusviðargrein, rósir og teningar og fleira þess háttar. Þokkagyðjurnar eru venjulega taldar þrjár: Aglaia (= hátíðaljómi): Evfrosýne (= hátíðagleði) og Þalía (= fagnaðarblómi). 

Þokkagyðjurnar hafa einnig verið nefndar þokkadísir á íslensku. Þær eru venjulega taldar dætur Seifs og Evrýnome (þ.e. hinnar víttríkjandi) Ókeansdóttur. 

Tónlist og mælskulist, skáldskapur og myndlist helgast og prýðast af þokkagyðjunum. Þær efla visku, karlmennsku, hjálpsemi, þakklæti og í stuttu máli allar göfugar dyggðir, sem prýða manninn og afla honum góðs þokka hjá meðbræðrum sínum.

Grísk goðafræði
Nægtahorn

Nægtahornið eða gnægtahornið (cornu copiae) var horn sem á sér að minnsta kosti tvær skýringar í grískri goðafræði. 

Sú fyrsta er sú að þegar Herakles barðist við Akkelóos, sem var allra fljótsguða mestur, um ástir Dejaneiru, brá Akkelóos sér í allra kvikinda líki og varð loks að nauti. Braut Herakles annað hornið af nautinu og fyllti ein dísanna horn þetta af blómum og ávöxtum: Það var hið fyrsta nægtarhornið. 

Önnur tilurðarsaga nægtarhornsins er að Amalþeia dóttir Melissosar, Krítarkonungs hafi gefið Seifi geitarmjólk að drekka í reifum. Seifur gaf henni seinna horn geitarinnar, sem hafði þann kraft að geta uppfyllt óskir eiganda síns.

Rómverska gæfu- og örlagagyðjan Fortúna er oft sýnd með nægtarhorn í myndlist.

Grísk goðafræði
Þrætuepli

Þrætuepli er eplið sem gyðjan Eris fleygði til Heru, Afródítu og Pallas Aþenu, en á eplið var ritað: „til hinnar fegurstu“ (gr. καλλιστι). Var París fenginn til að skera úr um hver þeirra það væri sem eplið ætti að hljóta. Hann gaf Afródítu eplið vegna þess að hún lofaði honum fegurstu konur jarðar. Þannig komst hann yfir Helenu hina fögru. Var þetta upphafið að Trójustríðinu.

Þrætuepli er einnig haft um eitthvað sem menn deila um.

Grísk goðafræði
Stymfalsfuglar

Stymfalsfuglar voru í  Arkadíu. Fuglar þessir höfðu nef, klær og vængi af eiri. Skutu þeir eirfjöðrum sínum sem örvum. Herakles fældi fugla þessa upp með eirskellu, sem hann hafði fengið hjá Aþenu. Drap hann þá síðan og fældi burt.

Grísk goðafræði
Flotmælir

Flotmælir eða flotvog er áhald notað til að mæla (hlutfallslega) eðlisþyngd vökva. Flotmælir er oftast lokaður glerhólkur, þyngdur í annan endann, og er með kvarða að innanverðu. Flotmælinum er komið á flot í vökvanum og síðan er lesið af kvarðanum þar sem hann nemur við yfirborð vökvans. Algeng mælieining við ölgerð er öksle (skrifað Öchsle eða Oechsle), sem er skilgreind sem hlutfallsleg eðlisþyngd lausnarinnar miðað við hreint vatn mínus einn margfaldað með 1000. Mælieiningin öksle er ekki SI-mælieining.

Eðlisfræði
Mælitæki
Örlagagyðjur

Örlagagyðjur eða örlaganornir (gríska: Moirea, latína: Parcea) voru myrk og órannsakanleg forlagavöld og töldust til dætur Nætur. 

Orðið moira táknar eiginlega deildan skammt eða hlut og síðan hlutskipti það, sem hverjum manni er búið frá fæðingu. Örlagagyðjurnar eru venjulega taldar vera þrjár: Klóþó (= sú sem spinnur), Lakkesis (sú sem ákveður hlutskipti manna) og Atrópos (sú sem ekki verður afstýrt). 

Rómverjar nefndu örlagagyðjurnar Pörkur (Parcea), og voru þær í fyrstu tvær, en síðar töldu þeir þær vera þrjár í samræmi við grískar skoðanir.

Grísk goðafræði
Orþros

Orþros (forngríska: Ὄρθρος; Órthros) eða Orþos (forngríska: Ὄρθος; Órthos) var tvíhöfða varðhundur Gerýons (Gerýonosar), en hann gætti nauta hans ásamt risanum Evrýtíon risa. Herakles drap þá báða.

Grísk goðafræði
Nemuljón

Nemuljónið var ljón í grískri goðafræði sem hafði feld sem var járn-, brons- og steinheldur. Herakles missti einn fingur í viðskiptum sínum við það, en kyrkti það í fangbrögðum. Notaði hann klær þess til að flá það og hafði síðan haus þess í hjálms stað, en feldinn sem kufl.

Grískar goðsagnaverur
Bognor Regis Town F.C.

Bognor Regis Town Football Club er knattspyrnulið í bænum Bognor Regis, í Vestur-Sussex á Englandi. Liðið var stofnað árið 1883 og leikur nú í ensku Suður Utandeildinni (Conference South). 

Gælunafn liðsins er The Rocks (ísl. steinarnir) og er dregið af steinunum við strönd bæjarins.

Saga 
Bognor Regis F.C. var stofnað 1883 og gengu í Vestur Sussex Deildina þremur árum síðar eftir að hafa spilað æfingaleiki fyrstu árin. Þeir unnu deildina fimm ár í röð snemma á þriðja áratugnum og þá gengu þeir í Brighton & Hove District deildina árið 1926. Eftir aðeins eitt ár í þeirri deild þá gengu þeir í Sussex County deildina. Bognor unnu fyrstu deildar keppnina (e. Division One Championship) tímabilið 1948-1949 en féllu úr henni, niður í aðra deild (e. Division Two Championship), tímabilið 1969-1970. Næsta ár vann Bognor deildina og voru þá komnir aftur upp í fyrstu deild og unnu þeir hana líka og voru þar með komnir upp í Suður Knattspyrnu Deildina (e. Southern Football League) sem að þeir spiluðu í til 1981 þegar þeir skiptu yfir í Isthmian deildina. Tímabilið 1991-1992 enduðu þeir í 21. sæti en sluppu við fall þar sem að Dagenham F.C. skráðu sig úr deildinni. Árið eftir, tímabilið 1992-1993 féllu þeir hins vegar og voru þá aftur komnir niður í fyrstu deildar keppnina. Tímabilið 2002-2003 komust þeir aftur upp og enduðu þá í 10. sæti sem að gaf þátttökurétt í Suður Utandeildinni þar sem þeir spila núna.

Félagsmet 
Besti árangur í FA bikarnum: Önnur umferð, 1984-85, 1985-86, 1988-89, 1995-96
Besti árangur í FA Trophy: Þriðja umferð, 2000-01, 2001-02

Aðsókn 
Meðaláhorefndafjöldi tímabilið 2005-2006: 1940
Hæsti áhorfendafjöldi tímabilið 2005-2006: 3902
Lægsti áhorfendafjöldi tímabilið 2005-2006: 1234

Bognor Regis eru þekktir fyrir góða aðdáendur og fóru að meðaltali um 400 aðdáendur liðsins á útileiki þessu tímabilið 2005-2006.

Ensk knattspyrnufélög
Lemney

Lemney eða Lemnos er grísk eyja í norðanverðu Eyjahafi.

Eyjan er 482 km² að stærð, fjöllótt en frjósöm. Á Lemney hafa fundist merkar fornleifar allt frá nýsteinöld, en eyjan komst undir grísk yfirráð árið 1913. Hingað fór Hefæstos eftir að hann bjó til net það sem fangaði Afródítu og Ares í ástarleik. Eða eins og segir í Ódysseifskviðu, kafla 8.: 

Lemney var einnig fyrsti viðkomustaður Argóarfara, en þar höfðust þeir við um hríð í góðu yfirlæti hjá konum þeim, er þar byggðu. Höfðu þær vegið menn sína, sem voru þeim ótrúir, og réðu síðan sjálfar ríkjum. Gat Jason tvo syni við drottningu þeirra.

Grískar eyjur
Hálfkirkja

Hálfkirkja var fyrr á öldum kirkja með minni skyldur en alkirkja. Upphaflega hefur líklega ekki verið gerður greinarmunur á kirkjum en á 14. öld var búið að flokka þær í alkirkjur, hálfkirkjur og bænhús. 

Í alkirkjum var skylda að messa hvern helgan dag en í hálfkirkjum annan hvern helgidag til að byrja með og voru þær útkirkjur frá alkirkjum. Þar var ekki prestur, heldur var þeim þjónað frá sóknarkirkjunni. Margar þeirra voru aðeins fyrir heimafólkið á bænum þar sem þær stóðu og ef til vill nálægar hjáleigur en aðrar þjónuðu fáeinum bæjum. Ekki voru kirkjugarðar við allar hálfkirkjur og þar sem þeir voru til staðar voru þeir oft aðeins heimagrafreitir fyrir fjölskyldu bóndans.

Smám saman dró úr gildi hálfkirkja, messum fækkaði og kirkjugarðar við þær voru aflagðir. Um og upp úr siðaskiptum var mörgum þeirra breytt í bænhús eða þær aflagðar, en einnig var sumum alkirkjum breytt í hálfkirkjur. Flestar þeirra voru lagðar af á 18. öld eða fyrr.

Heimildir 
 Sigríður Sigurðardóttir: Kirkjur og bænhús í Skagafirði. Smárit Byggðasafns Skagfirðinga, 2008.

Kirkjur
Kristni
Sexliðaháttur

Sexliðaháttur (einnig nefndur hexametur, hetjulag eða sjöttarbragur) er forngrískur bragarháttur. Hann er venjulega órímaður, með fimm rétta þríliði og einn réttan tvílið eða tvö áhersluatkvæði (gr. spondeios) í hverri braglínu en enga erindaskiptingu. Sexliðaháttur er algengur í söguljóðum t.d. kviðum Hómers. Sexliðaháttur myndar distikon ásamt fimmliðahætti (pentametri). Sexliðahætti bregður fyrir í íslenskum skáldskap á 17. öld og var algengur á 19. öld.

Áherslur sexliðaháttar: 

Svv / Svv / Svv / Svv / Svv /Sv.

SS / Svv / Svv / Sv / Svv / Sv.

Þar sem við himninum hám 
hrímbjartur jökullinn ljómar 
og horfir á hafgeima út, 
hjúpaður, gráleitum mekki,	
teygist fjallgarður fram, 
en fjöllum ber þar af öðrum	
Hamraendahnúkurinn stór 
með hjarðir í grösugum syllum.
Kvæði undir sexliðahætti eftir Steingrím Thorsteinsson.

Mikilvægt einkenni er það á daktílsku hexametri, að í einum bragliðanna, som oftast er sá þriðji, verður svo kallað rof (hér fyrir neðan eftir ljós og mánans):

Heill þér, hugþekka ljós. Til hirðis nú fer ég að veislu.
Lýstu því mér í stað mánans sem miklu fyrr tekur að renna.
Til kvöldstjörnunnar eftir Bíon - Steingrímur Thorsteinsson þýddi.

Bragarhættir
Braghenda

Braghenda  er bragarháttur þar sem vísan er þrjár línur. Önnur og þriðja braglína ríma næstum saman, og eru oftast látnar ríma við fyrstu braglínu með sérhljóðshálfrími, en stundum með venjulegu rími. Stundum ríma þær ekki við hana og kallast braghendan þá frárímuð. Undirtegundir braghendu eru fimm: „venjuleg“ braghenda, valhenda, stuðlafall, vikhenda,  og hurðardráttur. Síðastnefndu tvær tegundirnar sker sig úr að því leyti að fyrsta og síðasta lína ríma saman, en önnur línan ekki. Þar að auki eru afhending og stúfhenda stundum taldar sjötta og sjöunda undirtegund braghendu, en í þær vantar síðustu línuna og þá ríma báðar saman.

Bragfræðilega er fyrsta lína braghendu eiginlega fyrri partur úrkasts og síðari tvær línurnar samsvara vísuhelming breiðhendu.

Vanaleg braghenda með sérhljóðshálfrími (skárímuð): 

Sólskríkjan mín situr þar á sama steini
og hlær við sínum hjartans vini,
honum Páli Ólafssyni.
(Páll Ólafsson)

Vanaleg braghenda frárímuð: 

Þegar ég mátti falla í faðm á fljóði
vissi ég ekkert um mig lengur,
aðrir skynja hvað þá gengur.
(Sigurður Breiðfjörð).

Vanaleg braghenda samrímuð:

Hrífa mig úr heimahögum hrjósturfjöllin,
ég er orðin eins og tröllin,
uni lítt við byggðasköllin.
(Sveinbjörn Beinteinsson)

Eitt og annað 
 Í rökfræði er talað um rökhendur, en nafnið var fengið með hliðsjón af braghendu sem er samansett af þremur braglínum, rétt eins og rökhendan er í þremur liðum.

Tenglar 
 Kvæðamannafélagið Iðunn
 Um braghenduna í Íslensku máli; grein í Morgunblaðinu 1997

Bragarhættir
Strýhærður þýskur bendir

Strýhærður þýskur bendir er alhliða veiðihundur.

Tenglar
Strýhærði Vorsteh klúbburinn 

Hundategundir
Veiðihundar
Eðlisþyngd

Eðlisþyngd er mælikvarði á þéttleika hlutar eða efnis, táknuð með γ. Er margfeldi eðlismassa og þyngdarhröðunar, þ.e.

þar sem ρ er eðlismassi og g er þyngdarhröðun.

SI-mælieining er njúton á rúmmetra (N/m3). Er háð þyngdarhröðun og því ekki efniseiginleiki eins og eðlismassi.

Getur einnig átt við hlutfallslega eðlisþyngd (enska Specific gravity), sem er hlutfall eðlisþyngda efnis og vatns og er því einingarlaus stærð, þ.a. hlutfallsleg eðlisþyngd vatns er „1“. Er oftast mæld með flotmæli í vökvum.

Eðlisfræði
Efnafræði
Hostel

Hostel er kvikmynd eftir Eli Roth. Hún var heimsfrumsýnd á Íslandi (og einnig forsýnd hér fyrst allra landa); að miklum hluta var það vegna tengsla Eli Roth við Ísland. Í myndinni leikur einnig leikarinn Eyþór Guðjónsson sem leikur Íslendinginn Óla. 

Bandarískar kvikmyndir
Recife

Recife er borg í Brasilíu, er höfuðstaður héraðsins Pernambuco. Hún var stofnuð þann 12 mars 1537. Tæplega 1.561.659 manns (2009) búa í Recife.

Tenglar
 Borgarstjórn Recife

Borgir í Brasilíu
Kvarki

Kvarkar eru smæstu efniseindir sem þekkjast og mynda sterkeindir, sem ásamt létteindum mynda allt efni alheims. Til eru sex gerðir af kvarka, sem kallast upp (u), niður (d), sérstaða (s), þokki (c), toppur (t) og botn (b). Kvarki finnst aldrei stakur í náttúrunni og ef kalla má kvarka öreind, þá eru þeir einu öreindir, sem allir fjórir frumkraftarnir verka á.

Tafla yfir kvarka

Orðsifjar enska heitisis „quark“ 
Murray Gell-Mann fékk orðið kvarki lánað úr bók James Joyce, Finnegans Wake, en í henni eru sjávarfuglar sem gefa frá sér „three quarks,“ þ.e.a.s. körruðu þrisvar sinnum, og er orðið líklega myndað þannig að það er samrunni borgarnafnsins Cork (í Munster) og ensku sagnarinnar „quack“, sem haft er um það hljóð sem endur gefa frá sér á ensku, sbr. íslensku sögnina að „karra“ sem haft er um það þegar endur garga.

Eðlisfræði
Öreindafræði
Fjórvegur

Fjórvegur (quadrivium) nefndust einu nafni fjórar af hinum „sjö frjálsu listum“ í  háskólum  miðalda. Greinarnar voru: tölvísi, flatarmálsfræði, stjarnfræði og sönglist.

Þessar fjórar greinar (quadrivium) voru framhaldsgreinar að loknum  þríveginum (trivium). Fjórvegurinn var einnig nokkurskonar fornám ef menn ætluðu að nema heimspeki eða guðfræði.

Menntun

es:Artes liberales#Las siete artes: Trivium et Quadrivium
Þrívegur

Þrívegur (trivium) nefndust  einu nafni þrjár af hinum „sjö frjálsu listum“ í háskólum miðalda, greinarnar voru: málfræði, mælskufræði og rökfræði. 

Þrívegurinn var undirbúningsnám að fjórveginum. Í flestum háskólum miðalda var því litið á þríveginn sem algert fornám.

Menntun

es:Artes liberales#Las siete artes: Trivium et Quadrivium
he:בוגר אוניברסיטה#מקור השם
pl:Siedem sztuk wyzwolonych#Trivium