alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Haraldur L. Haraldsson

Haraldur Líndal Haraldsson var bæjarstjóri í Hafnarfirði 2014-2018. Haraldur lauk námi i hagfræði frá Lundúnaháskóla árið 1978. Hann var ráðinn bæjarstjóri Ísafjarðar 1. júní 1981, tók þá við Bolla Kjartanssyni fráfarandi bæjarstjóra. Hann var um tíma framkvæmdastjóri Nýsis.

Tilvísanir

Tenglar 
 „Haraldur L. Haraldsson - Æviferill“; af vef Hafnarfjarðar 
 „Hver er Haraldur?“; grein af gaflara.is 2014
 „28 prósenta launahækkun bæjarstjóra“; grein af hringbraut.is 
 „Bæjarfulltrúar kvarta til Persónuverndar“; grein af Rúv.is 2015
 „Skoða þarf rekstur sveitarfélaga frá A til Ö“; grein í Sveitastjórnarmálum 2013 

Bæjarstjórar Hafnarfjarðar
Bradley Cooper

Bradley Cooper (fæddur 5. janúar 1975) er bandarískur leikari.

Cooper, Bradley
Fjallaþöll

Fjallaþöll (fræðiheiti: Tsuga mertensiana) er barrtré sem vex í vesturhluta Norður-Ameríku. Það er einstofna beinvaxið tré með keilulaga krónu og slútandi toppsprota. Vex hægt og er mjög skuggþolin. Útbreiðsla nær frá Alaska og suður til Kaliforníu. Fjallaþöll er skyld marþöll og hefur verið reynd á Íslandi með svipuðum árangri.

Tilvísun

Þallarætt
Geir Zoëga

Geir Zoëga (26. maí 1830 - 25. mars 1917) var kaupmaður og útgerðarmaður í Reykjavík. Geir var brautryðjandi í kútteraútgerð í Reykjavík. Afi hans, Jóhannes Zoëga (f. 1747), hafði komið til Íslands frá Danmörku árið 1780 til að vinna við Konungsverslunina, en þegar hún hætti gerðist hann tugtmeistari í tugthúsinu (Stjórnarráðshúsinu) í Reykjavík.

Tilvísanir

Heimildir 
 Þættir úr ævi Geirs Zoega nr. 1 Lesbók Morgunblaðsins, 18. tölublað (17.05.1980), Blaðsíða 2
 Þættir úr ævi Geirs Zoega nr. 4 Lesbók Morgunblaðsins, 21. tölublað (07.06.1980), Blaðsíða 10
 Akranes, 9.-10. tölublað (01.09.1945), Blaðsíða 112
Marþöll

Marþöll (fræðiheiti: Tsuga heterophilla) er barrtré sem vex í vesturhluta Norður-Ameríku, aðallega nálægt sjó. Það verður vanalega 30-60 metra hátt í heimkynnum sínum. Marþöll er mjög skuggþolin og getur vaxið lengi undir trjáskermi. Toppsprotinn slútir eins og á flestum öðrum þöllum. Vaxtasvæðið spannar frá suðaustur-Alaska til Kaliforníu. Fjallaþöll er skyld tegund.

Á Íslandi 
Mikið var flutt inn af fræi á sjötta áratug síðustu aldar. Ræktun gafst ekki vel og fá tré lifðu af. Stálpuð tré má m.a. finna á Hallormsstað, Skorradal og í Grasagarði Reykjavíkur. Ræktun krefst skjóls.

Heimildir 

Þallarætt
Ilmbjörk

Ilmbjörk (fræðiheiti: Betula pubescens) eða birki í daglegu tali er tré af birkiætt. Það er algengt í Norður-Evrópu. Tegundin er ljóselsk, hægvaxta, vind og frostþolin. Hún getur blandast við fjalldrapa og er þá afkvæmið runnkennt.

Á Íslandi 
Ilmbjörkin er eina innlenda tré landsins sem myndar skóga. Við landnám er talið að að fjórðungur Íslands hafi verið þakinn birkiskógi, jafnvel allt að 40% landsins. 
Stórvöxnustu birkiskógar landsins eru allir á því austanverðu, þ.e. frá Fnjóskadal austur um og suður til Bæjarstaðar nálægt Skaftafelli. Vestlenska birkið er af einhverjum ástæðum kræklótt og fremur lágvaxið. Hæstu tré í birkiskógum Íslands ná sjaldnast meira en 12 m hæð.  
Hæsta þekkta birkið er á Akureyri, tæpir 15 metrar. Fundist hefur birki í allt að um 680 metra hæð hér á landi, við Útigönguhöfða. Kynbætur hafa verið gerðar á ilmbjörk til að rækta beinstofna tré.

Árið 2015 fór fram kortlanging birkiskóga á landinu og niðurstöður voru þær að þá þakti birki 1,5% landsins, eða 1.506 ferkílómetra. Flatarmál þess jókst um tæp 10% frá árinu 1989, alls um 130 ferkílómetra.

Birki hefur verið valið tré ársins árin 1989,1993 og 1998 af Skógræktarfélagi Íslands.

Samlífi 
Ilmbjörk lifir í samlífi við fjölda annarra lífverutegunda. Vitað er um að minnsta kosti 94 mismunandi tegundir smásveppa sem lifa í samlífi við ilmbjörk á Íslandi, hvort sem það er samhjálp eða sníkjulífi. Meðal þessara tegunda eru birkiryðsveppur og bládoppa.

Á berki ilmbjarkar finnst fjöldi fléttutegunda, meðal annars hin sjaldgæfa birkimerla sem finnst aðeins á örfáum stöðum á Íslandi.

Myndir

Heimildir 

Birkiætt
Plöntur á Íslandi
Degli

Degli (fræðiheiti: Pseudotsuga menziesii), einnig kallað döglingsviður eða douglas-greni, er barrtré upprunið frá vesturhluta Norður-Ameríku. Tréð er notað í timburiðnaði. Það getur orðið með hærri trjám heims eða um 123 metrar að hæð. 

Tvö afbrigði eru af degli:
 Stranddegli (Pseudotsuga menziesii var. menziesii) sem vex frá Bresku-Kólumbíu og suður að Kaliforníu. Það er önnur hæsta tegund barrtrjáa í heiminum og getur orðið yfir 100 metra
 Fjalladegli (P. menziesii var. glauca) sem vex frá fjalllendi í Bresku-Kólumbíu að Mexíkó þar sem dreifing er strjál og jafnvel er það talið vera annað afbrigði.

Á Íslandi
Degli hefur vaxið vel í Hallormsstaðaskógi og náð 20 metrum en það er erfitt í ræktun á Íslandi. Við Bjarmastíg 13 á Akureyri stendur degli sem er yfir 10 metra hátt. Degli vex við hærri sumarhita og lengri sumur en Ísland hefur að bjóða.  Það er viðkvæmt fyrir áföllum í æsku en áhugavert væri að reyna ræktun þess í auknum mæli undir skermi, sem kallað er. Þá eru litlar trjáplöntur gróðursettar í eldri skógi sem hlífir þeim við vor- og haustfrostum og öðrum áföllum í æsku. Hæstu tré hafa náð 20 metrum .

Árið 2021 fundust fyrstu sjálfsáðu degliplönturnar í Stálpastaðaskógi.

Tengt efni
Listi yfir tré á Íslandi sem hafa náð 20 metra hæð

Tengill
Kjarnaskógur.is - Degli

Heimildir 

Barrtré
Batnandi englar

Batnandi englar (franska: Les Dalton se rachètent) eftir Maurice de Bevere (Morris) og René Goscinny er 26. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1965, en sagan sem hún hefur að geyma birtist fyrst í teiknimyndablaðinu Sval á árunum 1963-64.

Söguþráður 

Hæstiréttur Bandaríkjanna með dómarann Jónka Jóns í fararbroddi hyggst beita sér fyrir umbótum á refsilöggjöf með því að gefa afbrotamönnum frelsi til reynslu. Lukku Láki er boðaður á fund réttarins í höfuðborginni Vostúni (e. Washington) og honum gert að sleppa verstu afbrotamönnum landsins, hinum illræmdu Daldónum, lausum úr fangelsi til reynslu í einn mánuð. Brjóti Daldónarnir af sér á reynslutímanum verða þeir lokaðir inni um aldur og ævi, en ella verða þeir frjálsir menn. Daldónum er gefinn kostur á að hefja nýtt líf í bænum Skorpugili (e. Tortilla Gulch) undir vökulu auka Lukku Láka, en fljótlega kemur í ljós að þeir eiga erfitt með að öðlast traust bæjarbúa, ekki síst þegar bófar í héraðinu taka upp á því að ræna banka og járnbrautir í nafni Daldóna. Eftir að Lukku Láki hefur hendur í hári hinna seku taka bæjarbúar Daldónana loks í sátt og allt virðist benda til þess að tilraun Jónka Jóns muni heppnast með glæsibrag.

Fróðleiksmolar 

 Batnandi englar er sjötta Lukku Láka bókin þar sem Daldónarnir eru í aðalhlutverki. Í þessari sögu er verkefni Lukku Láka þó snúnara en áður: Daldónum er sleppt lausum úr fangelsi til reynslu og Lukku Láki þarf að spjara sig í barnapíuhlutverki við að gæta þeirra og vernda þá bæði fyrir sjálfum sér og öðrum. Úr verður ein af eftirminnilegri Daldónasögunum með nokkrum óborganlegum snúningum, t.d. tilraun Daldónanna til að hasla sér völl í fjármálageiranum.
 Hundurinn og gáfnaljósið Rattati kemur mikið við sögu í bókinni. Á síðustu blaðsíðu bókarinnar, þar sem Rattati fær opinberun um það hver Lukku Láki er, ruglar hann Láka saman við teiknimyndahetjuna Jerry Spring sem kollegi og vinur Morris, belgíski teiknarinn Jijé (Joseph Gillain), skapaði og birtist á síðum Svals. Í íslensku útgáfu bókarinnar hefur nafni Jerry Spring verið breytt í Blástakk (f. Blueberry), en Fjölvi hóf að gefa út bækurnar um Blástakk á svipuðum tíma og Batnandi englar kom út.

Íslensk útgáfa 

Batnandi englar var gefin út af Fjölva árið 1978 í íslenskri þýðingu Þorsteins Thorarensen. Þetta er 13. bókin í íslensku ritröðinni.

Lukku Láki
Myndasögur
Þrastarlilja

Fritillaria pyrenaica er tegund blómstrandi plantna af liljuættis (Liliaceae), upprunnin frá Pyreneafjöllum á landamærum Spánar og Frakklands. Enska heitið er Pyrenean fritillary. Þetta er fjölær laukplanta sem verður allt að 45 sm á hæð. Hin lútandi, bjöllulaga blóm koma á vorin. Krónublöðin eru fjólubrún og gul með aftursveigðum endum.  Eins og aðrar tegundir í ættkvíslinni, (sérstaklega F. meleagris) eru þau með greinilegu reitamunstri.

Undirtegundir
Tvær undirtegundir eru þekktar:

Fritillaria pyrenaica subsp. boissieri (Costa) Vigo & Valdés

Fritillaria pyrenaica subsp. pyrenaica

Ræktun 

Fritillaria pyrenaica hefur fengið "Royal Horticultural Society's Award of Garden Merit".

Heimildir

Liljuætt
Fritillaria brandegeei

Fritillaria brandegeei er jurtategund einlend í Kaliforníu, þekkt eingöngu frá Kern County og Tulare County. Hún vex eingöngu í opnum skógum í 1500–2100 metrum yfir sjávarmáli.

Lýsing
Fritillaria brandegeei er fjölær laukplanta sem verður að 1m á hæð. Laufin eru 4-8 í 1-2 hvirfingum á hverjum lið. Blómin eru lútandi, bleik til fjólublá.

Heimildir

Liljuætt
Fritillaria chitralensis

Fritillaria chitralensis  er tegund blómstrandi plantna af liljuætt, upprunnin frá  Afghanistan og Chitral héraði í norður Pakistan.

Hún er náskyld hinni þekktu F. imperialis, Keisarakrónu."

Fritillaria chitralensis myndar lauka allt að 30 mm að þvermáli. Stöngullinn nær 45 sm á hæð. Blómin eru bjöllulaga, lútandi, skærgul.

References

Liljuætt
Fritillaria crassicaulis

Fritillaria crassicaulis er asísk tegund jurta í liljuætt, upprunnin frá Sichuan og Yunnan í Kína.

Fritillaria crassicaulis er fjölær laukplanta, allt að 80 sm há. Blómin eru lútandi, gul og grængul, oft með brúnum eða fjólubláum blettum.

Flora of China listar Fritillaria wabuensis sem samheiti fyrir F. crassicaulis, en World Checklist álítur F. wabuensis sem samnefni fyrir F. unibracteata var. wabuensis.

Heimildir

Liljuætt
Fritillaria dagana

Fritillaria dagana er tegund af  Liljuætt sem vex eingöngu í suður Síberíufjöllum. Henni var fyrst lýst af Nikolaj Stepanovitsj Toertsjaninov 1834.

Lýsing
Fritillaria dagana verður á milli 20 og 35 sentimetrar. Blöðin eru lensulaga, 8 sm löng og 5 - 15 mm breið, 2 til 5 saman í krans. Blómin eru klukkulaga og lútandi. Krónublöðin eru um fjögurra sm löng og 10-13mm breið.Blómið að utan brúnfjólublátt með teningalaga mynstri, gulu.
Krómósóntala er 2n = 24

Útbreiðsla og kjörlendi

Fritillaria dagana vex í suður Síberíu.  Vex í Irkutskhéraði, Chita,Buryatia, Tuva og Jakutíu.   Tegundin vex í fjallatúndrum, grasklæddum fjallaskógum, engjum og skógum.

Myndir

Heimildir 

Liljuætt
Edmonton

Edmonton er höfuðborg Alberta-fylkis í Kanada. Íbúar stórborgarsvæðisins eru rúm milljón. Edmonton er nyrsta borg Norður-Ameríku með íbúafjölda yfir milljón. North Saskatchewan-áin rennur í gegnum borgina en hún er umkringd stórum grænum svæðum. Calgary, stærsta borg fylkisins, liggur fyrir sunnan Edmonton.

Áhugaverðir staðir 
Alberta Legislature. Þinghúsið.
Fort Edmonton Park. Sögusafn um Alberta. Stærsta sinnar tegundar í Kanada.
West Edmonton Mall. Verslunarmiðstöð (stærsta verslunarmiðstöð heims frá 1981 til 2004).
Telus World of Science. Vísindasafn 
Edmonton Valley Zoo.  Dýragarður.

Borgir í Alberta
Risalífviður

Risalífviður (fræðiheiti: Thuja plicata) er sígrænt tré af sýprisætt (Cupressaceae) sem ættað er úr vesturhluta Norður-Ameríku, er það finnst aðallega við Kyrrahafsströnd Bresku Kólumbíu í Kanada og Washington-fylki og Oregon-fylki Bandaríkjanna. Trén verða allt að 70 m há og yfir 800 ára. Tegundin er skuggþolin og þrífst í rökum eða blautum jarðvegi. Risalífviður er einstofna, beinvaxið tré með keilulaga krónu.

Á Íslandi 
Risalífviður hefur t.d. verið ræktaður við Jökullæk í Hallormsstaðaskógi og Lystigarði Akureyrar. Risalífviður þarf algjört skjól undir skermi annarra trjáa í æsku og vex hægt til að byrja með.

Heimildir 

Barrtré
Lauftré

Lauftré eru tré af fylkingu dulfrævinga (Angiospermae) sem hylja þau fræ sín aldini. Sum þeirra eru sumargræn sem þýðir að lauf þeirra haldast að sumri til en falla að hausti. Á haustin draga sumargræn lauftré nitur og kolefni úr laufþekjunni niður í rætur áður en laufin falla af. Af þeim sökum litast laufin haustlitum. Efnin sem dregin eru í ræturnar nýtast í vöxt næsta ár. Laufskógar eru einkennandi fyrir laufskógabeltið sem tekur við sunnan barrskógabeltisins. Í laufskógabeltinu eru mildir, stuttir vetur og hlý sumur.

Lýsing 
Lauftré hafa flöt og misbreið lauf. Lauftré vaxa bæði á hæðina og breiddina þótt mikill munur sé á því frá einni tegund til annarrar. Króna lauftrjáa er gjarnan kúlulaga. Laufin eru breið til að þau geti sem best tekið við sólarljósinu. Flest lauftré blómstra á vorin en hjá mörgum þeirra eru blómin mjög lítil og lítt áberandi. Á sumum lauftrjám myndast þyrpingar smárra blóma sem kallast reklar.

Á Íslandi 
Þrjár tegundir lauftrjáa hafa fundist villtar á Íslandi: ilmbjörk, ilmreynir og blæösp. Gulvíði og loðvíði mætti ef til vill telja með en þeir eru oftast smávaxnir runnar. Ótal aðrar tegundir hafa verið fluttar til landsins á 20. öld.

Listi lauftrjáa sem ræktuð hafa verið á Íslandi
(listinn er ekki tæmandi)
 Alaskavíðir
 Alaskaösp
 Alpareynir
 Askur
 Álmur
 Beyki
 Blæösp
 Broddhlynur
 Sumareik
 Gulvíðir
 Gljáhlynur
 Garðahlynur
 Gljávíðir
 Gráelri
 Gráreynir
 Gráösp
 Gullregn
 Hengibjörk
 Hestakastanía
 Hjartartré
 Hjartalind
 Heggur
 Ilmreynir
 Ilmbjörk
 Knappareynir
 Koparreynir
 Körfuvíðir
 Lensuvíðir
 Loðvíðir
 Ryðelri
 Selja
 Seljureynir
 Silfurreynir
 Sitkaelri
 Sitkavíðir
 Skrautreynir
 Snælenja
 Steinbjörk
 Sýrena
 Svartelri
 Úlfareynir
 Viðja
 Virginíuheggur

Tengt efni
Tré
Barrtré
Skógur

Heimildir 

Lauftré
Sumargrænar jurtir
Lárus Sigurbjörnsson

Lárus Sigurbjörnsson (22. maí 1903 – 5. ágúst 1974) var íslenskur rithöfundur, leikskáld og minjavörður. Foreldrar Lárusar voru Sigurbjörn Ástvaldur Gíslason og Guðrún Lárusdóttir. Móðir hans var kosin á Alþingi 1930 en lést í bílslysi árið 1938 með tveimur systrum Lárusar.

Lárus útskrifaðist árið 1922 með stúdentspróf í stærðfræðideild Menntaskólans í Reykjavík en fór utan til Kaupmannahafnar í nám. Hann lauk prófi í heimspeki við Kaupmannahafnarháskóla og gaf síðan út smásagnasafn á dönsku. Þegar hann snéri aftur til Íslands varð hann formaður Leikfélags stúdenta um tíma og skrifaði leikrit sem komu út 1930.

Lárus þýddi fjölda leikrita, m.a. Hrekkir Scapins (Les fourberies de Scapin) eftir Molière (meðþýðandi), Jóhann úlfstjarna (Johan Ulfstjerna) eftir Tor Hedberg og Jeppi á fjalli (Jeppe paa Bierget) og fleiri gamanleikrit eftir Ludvig Holberg. Auk þess skrifaði hann greinar og bækur um leiklist og leiklistarsögu Íslands.

Á árunum 1954 til 1968 var hann forstöðumaður Minjasafns Reykjavíkur og varð sá fyrsti til að gegna því embætti. Hann beitti sér fyrir stofnun Árbæjarsafns. Árbæjarsafn var fyrsta útisafnið á Íslandi og var opnað árið 1957.

Ritverk (úrval)

Tilvísanir

Heimildir 
Steinunn Bjarman, 'Lárus Sigurbjörnsson: safnafaðir Reykjavíkurborgar,' í Söguspegill: afmælisrit Árbæjarsafns (Reykjavík: Árbæjarsafn, 1992), 30-48.

Íslenskir rithöfundar
Íslensk leikskáld
Sigríður Bogadóttir

Sigríður Bogadóttir (21. ágúst 1818 – 10. mars 1903) var leikskáld. Hún er talin hafa skrifað elsta leikritið sem hefur varðveist eftir íslenska konu.

Sigríður var dóttir Jarðþrúðar Jónsdóttur og Boga Benediktssonar á Staðarfelli. Hún sigldi til menntunar til Kaupmannahafnar en snéri aftur til Íslands og giftist Pétri Péturssyni árið 1841. Sama árið fæddist elsta dóttir þeirra, Elinborg. Þau hjónin fluttu til Reykjavíkur árið 1847 þegar Pétur var skipaður forstöðumaður Prestaskólans. Í Reykjavík fæddust dóttirin Þóra og sonurinn Bogi Pétur.

Sigríður skrifaði leikritið „Gleðilegur afmælisdagur" á tímabilinu 1873–1874. Leikritið gerist í Reykjavík og varpar ljós á stöðu kvenna í borginni. Aðalsögupersónur eru bláfátækar mæðgur úr sveitinni en karlmennirnir í fjölskyldunni kæra sig ekki um annað en brennivín og beita konurnar heimilisofbeldi. Allt fer þó vel að lokum þegar í ljós kemur að konurnar eru ríkar og af góðum ættum.

Tilvísanir

Heimildir 
Helga Kress, „Það er ekki ljósunum að því lýst": Um leikrit Sigríðar Bogadóttur, Gleðilegur afmælisdagur, fyrsta Reykjavíkurleikritið og elsta leikrit sem varðveist hefur eftir íslenska konu. Skírnir 189 (vor 2015): 218-248.

Íslenskir rithöfundar
Íslensk leikskáld

Íslenskar konur
Alaskaösp

Alaskaösp (fræðiheiti: Populus trichocarpa) er lauftré af asparættkvísl (Populus) og víðisætt (Salicaceae). Heimkynni alaskaaspar er vesturströnd Norður-Ameríku; sunnan frá Kaliforníu norður til Kenaiskaga og Kodiakeyju í Alaska. 

Alaskaöspin er með stórvöxnustu aspartegundum og nær venjulega um og yfir 30 m. Á stöðum eins og í Oregon- og Washington-fylki í Bandaríkjunum verður hún allt að 60 metra há.  Ársvöxtur getur orðið allt að 1 metri á ári, og greinar vaxa 40-60 cm. á ári. Tegundin kýs sér helst frjóan jarðveg með ferskan jarðraka. Alaskaöspin er ekki langlíf og er talið að hún verði yfirleitt ekki eldri en 100 ára. Alaskaöspin myndar einnig mikið af rótarskotum sem koma upp í nokkurra metra fjarlægð frá móðurplöntunni.

Laufblöðin eru egglaga. Börkur er ljósgrár eða gulgrár á ungum trjám en dökkgrár á eldri trjám. Af brumum alaskaaspar leggur sterkan balsamilm. Haustlitir alaskaaspar eru gulir. Öspin er afar fjölbreytileg að útliti og vaxtarlagi eftir kvæmum og klónum.

Tegundin er náskyld balsamösp og tæpast er hægt að sjá mun nema á reklum tegundanna.

Á Íslandi 
Alaskaösp var fengin til Íslands frá Alaska árið 1943 eða 1944 og var fyrst reynd sem garðtré. Elstu eintökin má finna í Múlakoti í Fljótshlíð. Tegundin er meðal hæstu trjáa á Íslandi og hefur náð tæpum 26 metrum á hæð. Fram undir 1999 var hún fyrst og fremst ræktuð sem garðtré en eftir það er farið að nota hana í stórum stíl í skógrækt og skjólbeltagerð. Þó að ræktun alaskaasparinnar hafi gengið vel hér á landi virðast mjög vindasamir staðir við sjávarsíðuna og votar mýrar henta henni ákaflega illa. Hérlendis eru einkum notuð kvæmi frá Kenai skaga og Prince Williams flóa í Alaska Asparryðsveppur er sjúkdómur sem leggst á ösp og hefur verið vandamál á Suðurlandi. Einnig er komin ný skordýrategund asparglytta; sem étur blöð plantna af víðiættkvísl.

Árin 2013 og 2016 hefur alaskaösp verið valin tré ársins af Skógræktarfélagi Íslands.

Tengt efni
Listi yfir tré á Íslandi sem hafa náð 20 metra hæð

Heimildir 

Lauftré
Aspir
Plöntur á Íslandi
Alaskasýprus

Alaskasýprus (fræðiheiti: Cupressus nootkatensis, áður þekkt sem Chamaecyparis nootkatensis ) er barrtré af grátviðarætt (Cupressaceae). Það vex í strandhéruðum Bresku Kólumbíu, sunnanverðu Alaska og allt suður til Norðvestur-Kaliforníu. Það verður 30–40 m á hæð og vaxtalag er eins og grönn keila. Kýs mikinn loftraka og djúpan jarðraka. Er skuggþolið og vex upp inni í greni- og þallarskógum. Alaskasýprus er hægvaxta og getur náð 1.000 – 3.500 ára aldri.

Árssprotar vaxa í fleti eins og í blævæng og hafa ekki eiginleg endabrum, heldur stöðva þeir bara vöxtinn í bili við óhagstæð veðurskilyrði. Barrnálar eru skellaga.

Börkurinn er grábrúnn og sléttur og flagnar af í stórum flögum á eldri trjám. Könglar eru kúlulaga.

Á Íslandi 
Alaskasýprus hefur ekki náð mikilli hæð hérlendis en reynsla er ekki mikil, eintök má finna á t.d. í Lystigarði Akureyrar, Hallormsstað, Mógilsá, í Skorradal, á Reykjavíkursvæðinu, í Múlakoti og í Fljótshlíð. Hann vex mjög hægt hérlendis og vantar líklega meiri hita. Hann þarf mjög gott skjól og vex ágætlega í hálfskugga af öðrum trjám. Hann þolir illa þurranæðinga í frosti og vetrarsól, og verður því að skýla honum vel fyrir því og norðanáttinni. Vetrarskýli er því nauðsynlegt fyrstu árin, nema hann hafi mjög gott skjól af öðrum gróðri í kring.

Tengill 
Lystigarður Akureyrar - Alaskasýprus

Barrtré
Ilmreynir

Ilmreynir (fræðiheiti: Sorbus aucuparia), reynir eða reyniviður í daglegu tali er sumargrænt lauftré af rósaætt. Ilmreynir vex villtur um nær alla Evrópu, Mið-Asíu og Vestur-Síberíu.

Lýsing 
Laufblöð eru 10–20 cm löng með 12, 13 eða 15 smáblöðum. Börkur er grár til grágulur, þunnur og sléttur. Blóm eru hvít. Ber eru kúlulaga og litur þeirra er frá því að vera appelsínugulur yfir í dökk rauð. Haustlitur laufa er frá gulu yfir í rautt. Ilmreynir verður 10–15 metra hátt, oft margstofna tré og nær yfirleitt 80–100 ára aldri þó stöku tré verði eldri.

Á Íslandi 
Ilmreynir finnst villtur dreifður um birkiskóga á Íslandi. Tré af íslenskum uppruna eru að jafnaði með uppsveigðar greinar. Kvæmi hafa einnig verið fengin frá Skandinavíu. Blómgun verður yfirleitt í júní. Ilmreynir er eitt algengasta garðtré hérlendis og hefur verið í ræktun í tæp 200 ár.   Hér nær hann 10-14 metra hæð. 

Af innlendum stofni hafa helst verið fjórir algengir í ræktun. Það er reynir frá Nauthúsagili í Goðalandi undir Eyjafjöllum, Skaftafelli, Núpsstað og Skriðu í Hörgárdal (sem er afkomendi Möðruvallatrésins).

Stakstæður ilmreynir í Öræfasveit var valinn tré ársins 2015. Tréð var gróðursett árið 1923.  . Einnig hefur ilmreynir verið valinn tré ársins 1995.

Samlífi
Fléttur vaxa á berki ilmreynis, til dæmis birkidumba sem er algeng á Íslandi og reyniglæða sem er á válista yfir tegundir í útrýmingarhættu þar sem hún er flokkuð sem tegund við hættumörk.

Að minnsta kosti fjórtán tegundir smásveppa eru þekktar á ilmreyni á Íslandi: Aposphaeria subtilis, Coronophora gregaria, reyniáta (Cytospora rubescens), Dothichiza sorbi, reyniflaga (Dothiora pyrenophora), hið sérkennilega hornryð (Gymnosporangium cornutum), Myxosporium aucupariae, rifsvarta (Nectria cinnabariana), Pleurotheciopsis bramleyi, barkflesja (Propolis farinosa) sem vex á viði ilmreynis, Rhabdospora inequalis, Tubercularia vulgaris og trjákylfa (Xylaria polymorpha).

Tenglar
Skógargátt, ilmreynir

Heimildir 

Lauftré
Reynisætt
Plöntur á Íslandi
Silfurreynir

Silfurreynir (fræðiheiti Sorbus intermedia) er lauftré af rósaætt sem upprunnið er frá Skandinavíu og Eystrasalti. Tréð er einstofna eða margstofna tré með gildan stofn og breiða krónu sem verður allt að 15 metra hátt. Blómin eru hvít til gráhvít, mörg saman í 8-10 sm breiðum sveipum. Laufblöðin eru breiðegglaga og sagtennt. Haustlitir eru gulir. Silfurreynir er talinn þola loftmengun í borgum betur en flestar aðrar trjátegundir og er því vinsæll sem götutré erlendis. Hann getur orðið allt að 200 ára gamall.

Á Íslandi 
Silfurreynir er vinsælt garðtré á Íslandi. Elsta tré Reykjavíkur er silfurreynir sem  staðsettur er í Fógetagarðinum við Aðalstræti. Hann var gróðursettur 1884 af Schierbeck landlækni
.
Silfurreynir verður gjarnan fyrir haustkali á í uppvexti á unga aldri og verður þá kræklóttur ef ekki er passað upp á klippingu. Silfurreynir þarf frjósaman jarðveg og skjól í æsku.

Heimildir 

Lauftré
Reynisætt