alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Louis Pasteur

Louis Pasteur (27. desember 1822 – 28. september 1895) var ein franskur evnafrøðingur og mikrobiologur føddur í Dole í Fraklandi. Hann er mest kendur fyri sítt merkisverda gjøgnumbrot í orsøkum og fyribyrging av sjúkum. Hansara gransking og úrslit hava minka um deyðatíttleikan av barsilsfepuri, og hann framleiddi fyrstu koppsetingina (vaksinu) móti hundaøði (rabies). Hansara royndir stuðlaðu fatanini av at sjúkur eru elvdar av mikroorganismum. Vanlig fólk minnast best Pasteur fyri hansara uppfinning av einum máta at forða fyri, at mjólk og vín elva til sjúku, ein framleiðsluháttur, sum seinni varð nevndur pasteurisatión. Pasteur er mettur at vera ein av trimum, sum hava grundlagt mikrobiologiina. Hinir báðir eru Ferdinand Cohn og Robert Koch.

Útvortis ávísingar 
 The Institut Pasteur 
 The Pasteur Foundation
 Pasteur's Papers on the Germ Theory
 Pasteur's Work on Beer Brewing
 The Pasteur Galaxy
 Louis Pasteur featured on the 5 French Franc banknote from 1966.
 Germ Theory and Its Applications to Medicine and Surgery, 1878
 LIFE magazine's top 100 events of the millennium: Germ theory of disease and Pasteur
 Louis Pasteur (1822-1895) profile, AccessExcellence.org

Fraklendingar
Føðingar í 1822
Andlát í 1895
Evnafrøðingar
Lívfrøðingar
Metusalem

Metusalem er krimisøga eftur Jógvan Isaksen um tann gravandi blaðmannin Hannis Martinsson. Hon er útgivin í 2008.

Samandráttur 
Vælumtókti føroyski detektivurin Hannis Martinsson er aftur á ferð í krimibókini "Metusalem"

Heitið á bókini sipar til eina beinagrind, sum verður funnin í Hoyvíkstjørn. Menn meta leivdirnar at vera um túsund ára gamlar, men ein sandingur sigur, at beinagrindin er av beiggja sínum, sum hvarv í 1961. 

Ein gátufør beinagrind er hesuferð orsøkin til, at detektivurin Hannis Martinsson verður fløktur inn í eitt óhugnaligt mál.
Frá hesum degi verður Hannis Martinsson fløktur inn í eina røð av hendingum, sum hava træðrir aftur til skotska trolaran »Red Crusader« og hernaðarstøðina í Mjørkadali.

Bókmentir
Skaldsøgur
Norðlýsi (krimiskaldsøga)

Norðlýsi er krimisøga eftir Jógvan Isaksen um tann gravandi blaðmannin Hannis Martinsson. Hon er útgivin í 2009.

Samandráttur 

"Norðlýsi" gongur fyri seg seinast í november og fyrst í december beint undan COP15 í Keypmannahavn.
Føroya nývaldi kvinnuligi løgmaður verður skotin, tá ið hon skal tendrað jólatræið á Vaglinum. Stutt seinni verða tvey fólk brend inni umborð á einum báti á Vestaruvág.
Aftrat drápinum á landsins fremstu kvinnu skal tað stutt eftir vera veðurlagsfundur í Norðurlandahúsinum, undanfundur til ta stóru stevnuna í Keypmannahavn, og her eru væntandi nógv stór altjóða nøvn.

Hannis Martinsson arbeiðir á Blaðnum, ið heldur til í Vágsbotni. Hann fer undir at kanna, um samband er í millum málini, og onkursvegna kemur spurningurin um Føroyar og tey samkyndu upp í leikin.

Bókmentir
Skaldsøgur
Dávur Juul Magnussen

Dávur Juul Magnussen er føroyskur trombonspælari úr Havn. Hann varð í 2008 settur í starv sum 1. trombon leikari í skotska symfoniorkestrinum "The Royal Scottish National Orchestra" (RSNO). Magnussen hevur spælt við tónleikabólkinum Lawetz, sum varð stovnaður í 2002. Lawetz var ein av bólkunum sum spældi til Prix Føroyar í 2003 og 2005. Hann gongur á "Royal Scottish Academy of Music and Drama" í Glasgow kelda. Í 2011 fekk Davur gávugóðs úr Grunni Thorvalds Poulsen av Steinum.

Keldur 

 Musikkskulin.fo. 
 Classicalsource.com.

Útvortis ávísingar 

 Myspace Profilur
 Dávur Juul Magnussen og RSNO á YouTube
 Dyfed Young Composers
 davidstark.me.uk

Føroyskir tónleikarar
Børkur Hanagleiv

Føroysk teknirøð, sum Bergur Dalsgaard skrivar og teknar. 

Teknirøðin var fyrstu ferð at síggja í 1985, tá hon varð útgivin í tíðindablaðnum 14. september undir heitinum "Sigmar Hanagleiv og aðrir". Í 1986 kom teknirøðin í Barnablaðið, har hon helt fram við onkrum støðgi til 1994. Í 2000 fekk Børkur so pláss í Dimmu, har hann kundi lesast hvørja viku fram til 2008. Í 2004 kom hann aftur í Barnablaðið, har hann nú er at síggja í litum.

Útgivin eru tvey albumm við Børki Hanagleiv, eitt í 2007 og eitt í 2009.

Tey leikandi 

 Børkur Hanagleiv
 Skræða, mamma Børks
 Gákur, pápi Børks
 Stavnur, vinmaður Børks
 Tyrilson, vinmaður Børks
 Sirma, lítlasystir Stavns
 Hýsan, systinabarn Børks

Ávísing úteftir 

 bergur.net/hanagleiv

Teknirøðir
Corbin Bleu

Corbin Bleu Reivers (føddur 21. februar 1989 í New York City) er ein amerikanskur sjónleikari, sangari, dansari og modell. Hann er eitt nú kendur fyri at spæla við í Catch That Kid og Disney Channels filminum High School Musical (1, 2 og 3), og Jump In! og í sjónvarpsrøðini Flight 29 Down.

Amerikanskir sjónleikarar
Amerikanskir sangarar
Afroamerikanarar
Mandy Moore

Amanda Leigh 'Mandy' Moore, fødd 10. apríl í 1984, er ein amerikonsk singer-songwriter, sjónleikari og mótaformgevi. Hon er uppvaksin í Florida, og bleiv kend sum tannáringur síðst í 1990'ini gjøgnum fløguútgávurnar So Real, I Wanna Be with You og Mandy Moore. Í 2002 greinaði Mandy seg út í filmsheimin tá hon spældi høvuðsleiklutin í filminum A Walk to Remember og seinni fleiri filmar, t.d. Chasing Liberty. 

Amerikanskir tónleikarar
Amerikanskir sjónleikarar
Vadstena

Vadstena er ein býur í Vadstena kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 5 613 íbúgvar (2010).

Keldur

Slóðir 

Býir í Östergötlands län
Tollakur Tórhalsson

Tollakur Tórhalsson (á íslendskum: Þorlákur helgi Þórhallsson), borin í heim á Líðarenda í Íslandi í 1133, andaðist í 1193 hin 23. desember, var ein íslendskur bispur, og eftir hann er Tollaksmessudagur navngivin.
Hann var biskupur í Skálholti frá 1174 til deyða sín.

Tollakur var settur í skúla, og longu sum 15 ára gamal varð hann diakonur. Sum 19 ára gamal varð hann prestvígdur, og í tíðarskeiðnum 1153 til 1159 las hann í París í Frankaríki og Lincoln í Onglandi.  Í hesari studentatíðini varð Tollakur sterkt ávirkaður av augustinsku kirkjutuktini, sum m.a. umfataði ógiftu fyri kirkjumenn.

Tá ið Tollakur kom heimaftur til Íslands, varð hann settur sum prestur og rektari í kirkjuni í Kirkjubæri, og seinni gjørdist hann abbati í augustinarakleystrinum í Þykkvibæri.

3. februar í 1178 varð Tollakur vígdur til bisps. Stuðlaður av Eyðsteini erkibiskupi í Niðarósa, fór hann beinanvegin í holt við at broyta íslendsku kirkjuna. Hann tok yvir tær privatu kirkjurnar, bannaði prestum at gifta seg og royndi at steðga handlinum við kirkjuligum embætum.
Broytingarnar eydnaðust ikki heilt, og Tollakur gjørdist í staðin óvinur við flestu íslendsku høvdingarnar.

Longu stutta tíð eftir at hann var deyður, varð Tollakur mettur sum heilagur, og í 1199 lýsti íslendska altingið hann sum halgimenni.  Hann varð ongantíð gjørdur til halgimennis av pávasetrinum, men í 1985 staðfesti Jóhannes Páll II pávi, altingsviðtøkuna og lýsti Tollak sum verndarhalgimenni Íslands.  Tollakur er einasta katólska halgimenni, ið er halgaður av einum tingi.
Eftir hvat sigst, skulu leivdir av Tollaki liggja í halgiskríninum í Kirkjubømúrinum.

Slóðir úteftir 
 Tollakur, Tjatsi (Postverk Føroya)
Ásdís Egilsdóttir: Sanctus Thorlacus Thorhallson, uib.no (á enskum)
 David Clark & Ármann Jakobsson (eds.).: The Saga of Bishop Thorlak. London 2013. (Viking Society for Northern Research Text Series XXI) (á enskum)

Keldur 

Íslendskir prestar
Merkisdagar
Taliban

Talibanhermenn (arábiskt: طالبان) er ein muslimskur bólkur av monnum, sum hevur tað uppgávu at fremja álop á lond sum Sameindu Ríkir av Amerika, Stóra Bretland og mong onnur lond. Ein av teirra nógv víðagitnu í Talibanherinum, var Osama bin Laden, sum sigst at hava framt álop á World Trade Center í New York í Amerika. 

Taliban bannaði gentum útbúgving, tá ið teir stjórnaðu Afghanistan í tíðarskeiðinum 1996-2001.

Islam
Heimspolitikkur
Bardagar
Jens Stoltenbergs 2. stjórn

Jens Stoltenbergs 2. stjórn er stjórn Noregs frá 17. oktober 2005 til 16. oktober 2013. Forsætisráðharri er Jens Stoltenberg (Ap), og aðrir flokkar í samgonguni vóru Miðflokkurin (Sp) og Sosialistiski Vinstriflokkurin (SV).

Núverandi ráðharrar 

Norskur politikkur
Listar
2005
2013
Kjell Magne Bondevik

Kjell Magne Bondevik (føddur 3. september 1947 í Molde) er ein fyrrverandi norskur politikar (KrF). Kirkju- og undirvísingarráðharri 1983–1986, uttanríkisráðharri 1989–1990, og forsætisráðharri Noregs 1997–2000 og 2001–2005. Floksformaður 1983–1995, og eisini formaður floksins á Stórtingið 1986–1989, 1993–1997 og 2000–2001.

Bondevik hevur gudfrøðiprógv frá 1975.

Ávísngar úteftir 
Stórtingið – Kjell Magne Bondevik

Norskir politikarar
Stórtingslimir
Stjórnarleiðarar
Game

Game er onnur plátuútgávan hjá teknopop bólkinum Perfume, og hendan fløgan hevði bert nýtt tilfar, og ikki blandað tilfar frá ymsum stakfløgum, sum talan var um við útgávuni Perfume -Complete Best-. Útgávan kom á marknaðin sum bæði CD fløga og CD við DVD fløgu tann 16. apríl 2008. Game kom á #1 á sølulistanum Oricon.

Spælilisti

CD fløga 

 "Polyrhythm (ポリリズム)" 
 "Plastic smile"
 "Game"
 "Baby Cruising Love"
 "Chocolate Disco (チョコレイト・ディスコ)"
 "Macaroni (マカロニ)"
 "Ceramic Girl (セラミックガール)"
 "Take me Take me"
 "Secret Secret (シークレットシークレット)"
 "Butterfly"
 "Twinkle Snow Powdery Snow" 
 "Puppy love"

DVD fløga 

 "Polyrhythm" (Upptøka frá konsert í Liquidroom 8. nov. 2007)
 "Seventh Heaven" (Upptøka frá konsert í Liquidroom 8. nov. 2007)
 "Macaroni" -Upprunalig Versión-
 "Ceramic Girl" -Onnur Versión-
 "Macaroni" -A-chan Versión-
 "Macaroni" -Kashiyuka Versión-
 "Macaroni" -Nocchi Versión-

Fløgur
Yuka Kashino

Yuka Kashino (Japanskt: 樫野 有香, Yuka Kashino), verur rópt "Kashiyuka" (かしゆか). Er sangari í japanska elektropop tónleikabólkinum Perfume. 

Kashiyuka var borin í heim og vaks upp í Hiroshima. Hon gekk á sjónleikara skúla í Hiroshima við vinum sínum og núverandi limunum í Perfume, Ayaka Nishiwaki og Ayano Ōmoto. Hon og  Nishiwaki vóru teir upprunaligu limirnir í Perfume. 

Í 2001 stovnaðu Kashino og Nawasaki Perfume við fyrrverandi liminum Yūka Kawashima, sum fór út bólkinum stutta tíð eftir, fyri at brúka meiri tíð til sín lestur.

Slóðir 

 Amuse Heimasíðan hjá bólkinum Perfume

Japanskir tónleikarar
Flensborg

Flensborg ella Flensburg (týskt: Flensburg, danskt og lágtýskt: Flensborg, frisiskt: Flansborj, mál av Suðurjútlandi: Flensborre) er ein gamal havnarbýur í Norðurtýsklandi. Mót norðri hevur býurin mark við Danmark. Flensborg er triðstørsti býur í Schleswig-Holstein (týskt: Schleswig-Holstein, íslendskt: Slésvík-Holtsetaland, danskt: Slesvig-Holsten) eftir Kiel og Lübeck. Býurin er 56,38 km² til víddar og hevur 88,486 íbúgvar (30. november 2009). Stóra Flensborgar økið hevur umleið 133,000 íbúgvar. Almennu málini eru tvey í tali, týskt og danskt.

Søga 

Býurin er fyrst nevndur í heimildum í 1248. Flensborg fekk keypstaðarrættindi í 1284.

Politikkur 

Borgmeistari er Simon Faber.

Arbeiði 

Í november 2009 var arbeiðsloysið komið uppá 12,7 %, ið svarar til 5466 fulltíðar arbeiðsleys.

Vinarbýir 

  Carlisle, Ongland/Stóra Bretland (1961)
  Neubrandenburg, Eysturtýskland/Týskland (1987)
  Słupsk (týskt: Stolp), Pólland (1988)

Myndasavn

Sí eisini 

 Týskland
 Vesturtýskland
 Schleswig-Holstein

Útvortis ávísing 
 flensburg.de - Heimasíða (danskt)
 flensburg-tourismus.de (danskt)
 Flensborg Avis er eitt danskt tíðindablað. (danskt)

Týskland
Býir í Týsklandi
Akademickie Radio Kampus

Akademickie Radio Kampus er ein útvarpsrás á Warszawa Universitet í Warszawa, í Póllandi. Radio Kampus er stovnað í 2005 og byrjaði regluligar sendingar 1. juni 2005. Rásin sendir á VHF 97,1 MHz og hoyrist umleið 30 km kring Warszawa.

Útvortis ávísing 
 Akademickie Radio Kampus - Heimasíða (pólskt). 

Pólland
Fjølmiðlar
1284

Øldir: 12. øld - 13. øld - 14. øld

Áratíggju: 1230-árini 1240-árini 1250-árini 1260-árini 1270-árini - 1280-árini - 1290-árini 1300-árini 1310-árini 1320-árini 1330-árini 

Árstal: 1279 1280 1281 1282 1283 - 1284 - 1285 1286 1287 1288 1289

Hendingar 

Í 1284 fekk Flensborg í Schleswig-Holsteini, í Norðurtýsklandi keypstaðurrættindi.

Føðingar

Andlát 

1280-árini
Schleswig-Holstein

Schleswig-Holstein (týskt: Schleswig-Holstein, íslendskt: Slésvík-Holtsetaland, danskt: Slesvig-Holsten, lágtýskt: Sleswig-Holsteen, frisiskt: Slaswik-Holstiinj) er ein av 16 týskum landslutum í samveldislýðveldinum Týsklandi. Høvuðsstaður er Kiel. Schleswig-Holstein er 15.799,38 km² til støddar og hevði 2.811.000 íbúgvar (30. september 2013).

Søga 
Frá bronsuøldini til víkingatíðina mentist í  Slesvig-Holstein fýra mál- og fólkabólkar norðurgermanskir jydar og danir (í Slesvig ella Sønderjylland), frísarnir (í Norðurfrísalandi), teir vesturgermansku saksarnir (í Holstein) og teir slavisku obotrittearnir (í Eysturholstein ella Wagrien). Millum 768 og 811 var ofta stríð millum tann kristna keisaran Karl hin Stóra (Karlamagnus) og teir heidnu norðurgermanarnir (skandinavarnir). í 811 varð tað avgjørt í einari friðaravtalu, at Ejderen skuldi vera mark ímillum karolingarnir og danir. Seinni misti markið sín praktiska týdning, men var til juridiskt líka til tað Týsk-rómverska ríkið datt sundur í 1806 ella kanska líka til 1864. Frá 1111 øktist sjálvstøðan báðu megin Ejderen, og hertogadømini Slesvig (sum danskt len) og Holstein (sum týskt len) varð stovnað. Samstundis var ta tætt politiskt og búskaparligt samband millum økini. Tíðliga í 13. øld royndi danski kongurin at innlima Holstein í sítt ríki, men tað miseydnaðist orsakað av tapinum í bardaganum við Bornhøved, og orsakað av mótstøðu frá teimum norðurtýsku fúrstunum. Í 1386 vóru Slesvig og Holstein fyrstu ferð sameind við tí heraldiska vápninum. Í 1460 valdu aðalstættin og borgarskapurin, eftir at schauenburgarnir doyðu út á mannfólkasíðuni, kongin Kristian 1. av tí týska fúrstahúsinum Oldenburg til hertoga av Slesvig og Holstein. Personaluniónin við Danmark vardi til 1864, tá hertogadømini vóru vunnin av Preussen og Eysturríki og í 1866 innlimað í Preussen.

Landafrøði 

 FL - Flensburg
 KI - Kiel
 NMS - Neumünster
 HL - Lübeck

Politikkur

Forsætisráðharrar (Ministerpräsident) í Schleswig-Holstein 

 1945 - 1947: Theodor Steltzer (CDU)
 1947 - 1949: Hermann Lüdemann (SPD)
 1949 - 1950: Bruno Diekmann (SPD)
 1950 - 1951: Walter Bartram (CDU)
 1951 - 1954: Friedrich-Wilhelm Lübke (CDU)
 1954 - 1963: Kai-Uwe von Hassel (CDU)
 1963 - 1971: Helmut Lemke (CDU)
 1971 - 1982: Gerhard Stoltenberg (CDU)
 1982 - 1987: Uwe Barschel (CDU)
 1987 - 1988: Henning Schwarz (CDU)
 1988 - 1993: Björn Engholm (SPD)
 1993 - 2005: Heide Simonis (SPD)
 2005 - 2012: Peter Harry Carstensen (CDU)
 2012 - Torsten Albig

Fólkið

Mentan

Búskapur

Býir

Myndasavn

Sí eisini 
 Týskland
 Vesturtýskland
 Listi yvir stakríki í Týsklandi

Ávísingar úteftir 
 schleswig-holstein.de - Heimasíða (danskt)

Keldur 

Schleswig-Holstein
Týskland
Løgtingslimir í Føroyum 2008–2011

Løgtingslimir í Føroyum 2008–2011.

Útvortis ávísing 
Løgtingslimir
Valúrslit 2008, Kringvarp Føroya

Føroyskur politikkur
Listar yvir løgtingslimir í Føroyum
Listar yvir føroyskir politikarar
2008
2009
2010
2011 í politikki
Mállæra

Mállæra er læran um tær reglur sum stýra nýtsluni av einum máli. Eitt hvørt natúrligt mál, so sum føroyskt, hevur sína egnu serstøku mállæru.
Pólalýsi

Suðurlýsi (latín: aurora australis) og norðlýsi (latín: aurora borealis) sæst, tá sólvindurin er sterkari enn normalt við stórum ravmagns úrløðingum, sum sleingja ravmagns løddum molum ímóti Jørðini.

Felagsheiti fyri suðurlýsi og norðlýsi er pólalýsi (aurora polaris).

Slóðir 

 DMI: Hvad er Nordlys?
 Northern Lights Pictures

Sí eisini 
Norðlýsið

Ljós
Veðurfrøði
Licitationen

Licitationen er danskt dagblað við undirheitinum Byggeriets Dagblad. Blaðið kom fyrstu ferð út í 1908 og er komið út regluliga síðan. Blaðið kemur út hvønn gerandisdag og hevur umleið 14.000 lesarar.

Danskir tíðindamiðlar
Viktor Jusjtjenko

Viktor Andrijovitj Jusjtjenko (føddur 23. februar í 1954) (á ukrainskum: Ві́ктор Андрі́йович Ю́щенко, umskr. Viktor Andrijovyč Juščenko) hevur verið forseti í Ukraina síðan hann vann umvalið í kjalarvørrinum á rósukollveltingini á heysti 2004. Síðan tá hava veljararnir vent honum bakið, og hann fekk bara 5,5 pst. av atkvøðunum á forsetavalinum 2010. Flestu atkvøðurnar fingu andstøðuleiðarin Viktor Janukovitj og forsætisráðharrin Julija Tymosjenko. 

Viktor Jusjtjenko hevur útbúgving sum búskaparfrøðingur. Hann hevur áður starvast á deildum hjá sovjetbankanum í Ukraina. Í 1997 gjørdist hann stjóri í nýggja landsbankanum í Ukraina, sum varð stovnaður, eftir at Sovjetsamveldið fór sundur. Í desember 1999 útnevndi Leonid Kutjma, forseti í Ukreina, Viktor Jusjtjenko til forsætisráðharra. Tvey ár seinni noyddist hann at leggja frá sær, tá tjóðartingið reisti misálit ímóti honum í sambandi við ósmeju við stjórar í kolanáms- og gassídnaðinum.

Ukrainskir politikarar
Ukraina
Thousand Oaks

Thousand Oaks er ein býur í Kalifornia norðan fyri Los Angeles. Her búgva yvir 128.000 fólk. Hesin býurin liggur í lutstatspartinum Ventura County, og er einans á einum øki, ið er 142,5 km2. Miðalhitin í Thousand Oaks liggur á um 18 °C (64 °F), men kann koma líka niður á 10 °C (50 °F). Tom Glancy (R) er borgarstjóri í Thousand Oaks. Býurin liggur í syðra Kalifornia bert fáar kilometrar norðan fyri Los Angeles. 3,0 prosent av fólkinum livir í fátækradømi. 

Býurin hevur eina ørgrynnu av mentunarligum tilboðum, so sum museum, parkir, vøkur øki og bygningar og eitt hugnaligt gongugøtuumhvørvi. Her ber til at síggja ta sermerktu Conejo Valley Botanical Garden og tað áhugaverda Thousand Oaks Civic Arts Plaza. Harumframt er at nevna t.d. Dawn's Peak. Býurin hevur sera nógvar matstovur, og tær borðreiða við mati úr øllum heiminum. Serliga ein av handilsmiðstøðunum, The Oaks Shopping Center, er risastór og kend um alt Suðurkalifornia.

Í 1964 var Thousand Oaks viðurkendur sum býur.

Býir í Kalifornia
Kenniorð

Kenniorð er lítið orð, sum verður brúkt saman við navnorði.

Føroyskt 
Á føroyskum eru kenniorðini eru ein, eitt, hin og hitt (fyrr hið).

Kenniorðini bendast soleiðis:

Málfrøði
Jørgen Niclasen

Jørgen Niclasen (føddur 17. januar 1969 í Sørvági) er føroysk politikari og vinnulívsmaður. Hann var formaður Fólkafloksins frá 2007 til 2022 og hann hevur verið løgtingsmaður frá 1994 Jørgen Niclasen var landsstýrismaður í fiskivinnumálum 1998–2003, landsstýrismaður í uttanríkismálum (uttanríkisráðharri) frá 2008 og fíggjarmálaráðharri frá 2011.

Tollmálið 
Í desember 2013, stutt fyri jól, varpaðu føroyskir fjølmiðlar ljós á Jørgen Niclasen, sum var fíggjarmálaráðharri, tey varpaðu ljós á tíðina frá 1989 og fyrst í 1990-árunum, meðan hann var stjóri í familjufyritøkuni P/F N. Niclasen. Sambært skjølum, ið miðlarnir løgdu fram, hevði virkið hjá Jørgeni Niclasen tikið vøru út úr einari tollgoymslu sum ikki var tollað og selt hana ótollaða og har við snýtt landskassan fyri fleiri hundraðtúsund krónur. Fyritøkan hevði havt ein tollkreditt sum varð uppsagdur, men helt tó fram við at selja ótollaðar vørur. Jørgen Niclasen vísti øllum ákærum aftur. Løgmaður Kaj Leo Holm Johannesen stuðlaði sínum fíggjarmálaráðharra og segði, at hann hevði fult álit á honum. Tað gjørdi hann eisini tann 28. mai 2014, tá ið andstøðan setti fram misálit á Jørgen Niclasen. Tá ið avtornaði vóru tað tríggir úr samgonguni ið atkvøddu fyri uppskotinum um misálit, tveir sambandstingmenn, Reimund Langgaard og Helgi Abrahamsen og Jenis av Rana, formaður Miðfloksins.

Rúsdrekkakoyring 
10. februar 2022 kl. 11.26 var Jørgen Niclasen tikin fyri rúsdrekkakoyring í Vági. Jørgen Niclasen var á veg at keypa morgunbreyð, tá ið hann var steðgaður og biðin um at blása í alkoholmetrið. Alkoholmetrið vísti eina promillu á 1,26. Hægst loyvda promillan, tá ið ein skal føra bil er 0,2. Eina lítla viku seinni, kom málið undan kavið og Jørgen Niclasen bað Løgmann, Bárður á Steig Nielsen, loysa seg úr starvið.

Sí eisini 
Tollmálið

Keldur 

Úttanríkismálaráðið

Føroyskir politikarar
Varaløgmenn í Føroyum
Løgtingslimir
Fíggjarmálaráðharrar í Føroyum
Uttanríkisráðharrar í Føroyum
Fiskimálaráðharrar í Føroyum
Politikarar úr Fólkaflokkinum
Tranuber

Tranuber (frøðiheiti - Vaccinium oxycoccus, Oxycoccus palustris) eru smá reyð ber, sum vaksa á grønum pinkurunnum við smáum, tunnum stelkum. Berini hava ein beiskan og súrligan smakk og verða ofta brúkt til at gera saft burturúr ella til at súlta. Tey innihalda benzoesýru, sum er eitt natúrligt haldevni.

Tranuber og vatnræsisinfektión 

Vatnræsisinfektión er ein plága fyri nógvar kvinnur og kann vera ring at viðgera. Vanliga verður hon viðgjørd við antibiotika fyri at drepa bakteriurnar, men ofta kemur infektiónin aftur eftir stutta tíð. Aftaná fleiri viðgerðir verða bakteriurnar mótstøðusterkar, og tí eisini sera truplar at viðgerða.

Í undanfarnu øld funnu týskir granskarar útav, at mongdin av hippurinsýru í urininum økist um ein etur tranuber. Hippurinsýra er eitt bakteriutálmandi evni yvir fyri m.a. kolibakterium, sum eru orsøk til vatnræsisinfektión. Hetta varð seinni prógvað av amerikonsku granskarnir Blatherwick og Long.

Nýggari kanningar hava ikki verið eins sannførandi. Orsøkin til hetta er, at í nýggari kanningum verður oftast nýtt tranuberjasaft við sukur, og sukur er økir munandi um trivnaðin hjá kolibakterium.

Evnini í tranuberum forða bakteriunum í, at festa seg til kyknuveggin og nørast. Tískil kunna tranubertilskot minka munandi um sjúkuna. Annar fyrimunur við tranubertilskot er, at tranuber minkar um framleiðsluna av ammoniak. Hetta tálmar urinluktin.

Plantur
Ber
Alternativir viðgerðarhættir
Hotel Føroyar

Hotel Føroyar er eitt hotell í Tórshavn, sum læt upp í mai 1983 við sama navni. Fá ár seinni, miðskeiðis í 1980'árunum, keypti reiðarin Jákup Joensen (Jákup í Lopra) hotellið, sum fekk navnið Hotel Borg. Navnið minti harvið um nøvnini á skipum hansara, sum øll endaðu við borg, eitt nú Akraborg, Nýborg og Polarborg. Í 1991 keypti Smyril Line hotellið og rak tað til 2005, tá tað varð selt til ein bólk av starvsfólkum og aðrar íleggjarar. Hotellið liggur omanfyri Havnina við útsýni yvir býin, Viðalundina Kerjalon og Nólsoynna. Stutt frá hotellinum liggur Vallaraheimið Kerjalon.

Tá hotellið varð bygt var uppgávan hjá arkitektunum var at laga seg sum best til lendið og landslagið. Uttan er Hotel Føroyar eyðkent fyri sínar longu linjur í landslagnum. Húsið er ein partur av nátturini, líkasum skorið inn í lendið við hamrum, men hesir hamrar eru úr glasi, sum skyggja í ljósinum.  Hotellið hevur flagtak.

Kunning 

 Bygt ár: 1983. 
 Kømur: 106. 
 Teknað hotellið hevur: Friis & Moltke A/S. 
 Matstova: KOKS og GRAS.

Samband 

 Adressa: Oyggjarvegur 45, 110 Tórshavn, Føroyar. 
 Tel.: 317500. 
 T-postur: hf@hotelforoyar.fo.

Keldur

Útvortis ávísing 

 www.hotelforoyar.com. 

Bygningar og bygningsverk í Føroyum
Gistingarhús í Føroyum
Tórshavn
Matstovur og kaffistovur í Føroyum
Kalda kríggið

Síðan 16. øld og fram til Seinna heimsbardaga var Evropa maktmiðdepilin í heiminum. Mong evropeisk lond framdu hjálandsstjórnamál og tað gjørdi at Evropa í stóran mun gjørdi at tað grundarlagið undir búskaparligu menningini í Evropa treivst væl.

Heimurin var býttir ímillum Vesturheim og Eysturheim. Og tað vóru tvey lond ið bardust um oddasessin, megi og tað var USA og Sovjetsamveldið.

USA hevði stóra frammgongd við rúmdartøkni, men Sovjet sendu tann fyrsta fylgisvein í rúmdini, stutt aftaná tað kundi Sovjet ikki hava ráð at reka teirra rúmdartøkni, men nøkur ár aftaná tað vildu amerikanarar vera fyrstur at vera á mánanum og tað eydnaðist í árinum 1969.

Sambandsríki Amerika og Sovjetsamveldið hevði størsta herin í heiminum, tað kalda kríggið var ikki nakað beinleiðis kríggj við hvønn annan, men meira politist, hernaðaætlanir, kjarnorkubombur og við rúmdaratøknum. Sovjet megnaði at senda ein fylgisvein í rúmdina, fylgisveinurin kallaðist “Sputnik”, og seinni var tann fyrsti maðurin sendur í rúmdina, og hann var eisini ein russari.

Aftaná seinna heimsbardaga byrjaði tað Kalda kríggið at byggja seg upp við at tann berlinski múrurin bleiv bygdur, harvið bleiv vestur og eystur deilt upp. Vesturheimurin var í helium betri fíggjarligt enn Eysturheimurin, men í Vesturheiminum kundi fólk verða gjørd sek fyri at verða kommunist, meðan í Eysturheiminum kundi fólk verða gjørd sek fyri at verða kapitalistar ella heimsveldisligur (imperialistur).

Løgtingið hevði samtykt at Føroyar skuldi haldast uttanfyri allar hernaðarsamgongur, men Føroyar vóru lýstar sum limur í NATO í 1952. Í 1958 gav Landsstýrið NATO loyvi at byggja á Sornfelli og eina Loran C støð á Eiði.

Søga
Kalda kríggið