alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Listi yvir borgarstjórar í Sunda kommunu

Listi yvir borgarstjórar í Sunda kommunu síðan 1. januar 2005. Hin 1. januar 2005 vóru hesar kommunurnar lagdar saman til ta nýggju Sunda kommunu: Saksunar kommuna, Haldarsvíkar kommuna, Hósvíkar kommuna, Hvalvíkar kommuna og Gjáar kommuna. Høvuðssæti hjá Sunda kommunu er á Oyrarbakka.

Keldur 

Streymoy
Eysturoy
Sunda
Føroya Kommunufelag

Føroya Kommunufelag (FKF) var ein áhugafelagskapur og landsfelagið fyri kommunur í Føroyum, ið var stovnað í 1967.

Søgan 
Tað var Klaksvíkar kommuna, ið tók stig til stovnanina við einum brævi frá 29. september 1967. Tey fyrstu fýra árini vóru 8 kommunur úr Norðoyggjum og Eysturoynni við: Klaksvíkar kommuna, Nes kommuna, Runavíkar kommuna, Gøtu kommuna, Fuglafjarðar kommuna, Leirvíkar kommuna, Hvannasunds kommuna og Viðareiðis kommuna. Fýra ár seinni, í 1971, komu Vágs-, Eiðis-, Sunda- og Oyndarfjarðar kommunur afturat, og árið eftir Elduvíkar kommuna. So hvørt komu hinar kommunurnar eisini upp í felagið. Tórshavnar Kommuna gjørdist limur í 1973, men hon tók seg úr aftur felagnum í 1978.

Um aldamótið kom nýggj kommunustýrislóg. Tá valdu tær seks stóru  kommunurnar, Tórshavnar kommuna, Klaksvíkar kommuna, Runavíkar kommuna, Tvøroyrar kommuna, Fuglafjarðar kommuna og Vágs kommuna, at stovna Kommunusamskipan Føroya. Hetta fór fram á aðalfundi 10. juni 1999.

Felagið fevndi um allar kommunur, sum ikki vóru limir í Kommunusamskipan Føroya. 1. januar 2014 løgdu bæði kommunufeløgini saman til Kommunufelagið.

Limir í 2013 
Í 2013 vóru 21 limir í Føroya kommunufelag:
   Eiðis kommuna
     Fámjins kommuna
     Fugloyar kommuna
     Hovs kommuna
     Húsa kommuna
     Húsavíkar kommuna
     Hvalbiar kommuna
     Hvannasunds kommuna
     Kunoyar kommuna
     Kvívíkar kommuna
     Nes kommuna
     Porkeris kommuna
     Sjóvar kommuna
     Skálavíkar kommuna
     Skopunar kommuna
     Skúvoyar kommuna
     Sumbiar kommuna
     Sunda kommuna
     Sørvágs kommuna
     Vestmanna kommuna
     Viðareiðis kommuna

Formenn 
Listin er ikki fullkomin

Asbjørn Djurhuus 2008–d.d.
Rósa Samuelsen 2005–2008
Jacob Vestergaard 2001–2003
Heini O. Heinesen 1983–1985
Vilhelm Johannesen 1977–1979
Asbjørn Joensen 1967–1972

Keldur 

Kommunur í Føroyum
Arbeiðsgevarafeløg í Føroyum
Løgmálaráðharrar í Føroyum

Løgmálaráðharrin (ella landsstýrismaðurin í løgmálum) hevur verið ein ráðharrasessur í Føroya landsstýri fleiri ferðir síðan 1959. Frá 1994 til 1998 var ábyrgdarøkið býtt soleiðis, at rættar- og politimál vóru hjá einum landsstýrismanni, meðan lógarmál hoyrdu undir løgmanni. Sjálvstýris- og løgmálaráðið frá 1998 til 2004 má metast at vera eitt reint løgmálaráð tá hugsa verður um uppgávurnar, men hetta sást ikki aftur í navninum fyrr enn í september 2008. Síðan 26. september 2008 eru lógarmál løgd undir landsstýrismannin í innlendismálum.

Keldur 

Fíggjarmálaráðharrar í Føroyum
Listar yvir føroyskir politikarar
Listar yvir landsstýrisfólk í Føroyum
Kommunumálaráðharrar í Føroyum

Kommunumálaráðharrin (ella landsstýrismaðurin í kommunumálum) var ein ráðharrasessur í Føroya landsstýri frá 1959 til 1998, men landsstýrismaðurin hevði ikki sítt egna aðalráð. Anfinn Kallsberg, sum var løgmaður tá, hevði ábyrgdina fyri kommunumálum frá 1998 til 2002. Frá 2004 til oktober 2013 hoyrdu kommunumál undir innlendismálaráðharranum. Eftir at Innlendismálaráðið varð niðurlagt í oktober 2013, hava kommunumál hoyrt undir Almannamálaráðið.

Keldur 

Listar yvir føroyskir politikarar
Listar yvir landsstýrisfólk í Føroyum
Stjórnin hjá Anfinni Kallsberg II

Seinna stjórnin hjá Anfinni Kallsbergs var Føroya landsstýri frá 6. juni 2002 til 3. februar 2004, við Anfinni Kallsberg úr Fólkaflokkinum sum løgmanni. Henda stjórnin var ein samgonga millum Fólkaflokkin (FF), Tjóðveldisflokkin (TF), Sjálvstýrisflokkin (SF) og Miðflokkin (MF). Høgni Hoydal var sjálvstýris- og løgmálaráðharri, harumframt var hann eisini varaløgmaður. Hann stýrdi mentamálaráðnum frá mars til september 2003 sum varaløgmaður. Løgtingsval bleiv í úrtíð. Eftir løgtingsvalið 2004 varð stjórnin avloyst av Fyrru stjórnini hjá Jóannes Eidesgaard.

Keldur 

Stjórnin hjá Anfinn Kallsberg 2
Anfinn Kallsberg 2
Listar yvir føroyskir politikarar
Løgtingslimir í Føroyum 1943-45

Tað vóru 25 løgtingslimir í Føroyum millum løgtingsvalini 1943 og 1945. Fólkaflokkurin hevði næstan reinan meiriluta við 12 løgtingslimum, meðan Sambandsflokkurin og Javnaðarflokkurin høvdu ávikavist 8 og 5 limir. Sjálvstýrisflokkurin hevði onga umboðan í løgtinginum.

Keldur 

Listar yvir løgtingslimir í Føroyum
Løgtingslimir
Listar yvir føroyskir politikarar
1943
1944
1945
1681

Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1630-árini 1640-árini 1650-árini 1660-árini 1670-árini - 1680-árini - 1690-árini 1700-árini 1710-árini 1720-árini 1730-árini 

Árstal: 1676 1677 1678 1679 1680 - 1681 - 1682 1683 1684 1685 1686

Hendingar

Føðingar

Andlát 

1680-árini
1680

1680 (MDCLXXX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum mánadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum hósdegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát 

1680-árini
1679

1679 (MDCLXXIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.

Hendingar

Føðingar 
 24. januar - Christian Wolff, týskur heimspekingur (d. 1754).
 16. oktober - Jan Dismas Zelenka, kekkiskt tónaskald (d. 1745).

Andlát 
 3. mai - Jón Ólafsson Indiafari, íslendskur rithøvundur og ævintýramaður, sum var í Føroyum í 1610-árunum (f. 1593)
4. desember - Thomas Hobbes, enskur heimspekingur (f. 1588)

1670-árini
1668

1668 (MDCLXVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum mikudegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát 

1660-árini
1658

Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1600-árini 1610-árini 1620-árini 1630-árini 1640-árini - 1650-árini - 1660-árini 1670-árini 1680-árini 1690-árini 1700-árini 

Árstal:  1653 1654 1655 1656 1657 - 1658 - 1659 1660 1661 1662 1663

Hendingar

Føðingar

Andlát 

1650-árini
1652

1652 (MDCLII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum mánadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum hósdegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát 
19. apríl - Jesper Brochmand

1650-árini
1642

1642 (MDCXLII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
mikudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
leygardegi.

Hendingar

Føðingar 
25. desember - Isaac Newton

Andlát 

1640-árini
1687

1687 (MDCLXXXVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
mikudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
leygardegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát 

1680-árini
1677

1677 (MDCLXXVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.

Hendingar

Føðingar 
 28. august - Sophia Hedvig av Danmark og Noregi, dóttir tann danska kongin Christian V (d. 1735)
 20. oktober - Stanislaw Leszczynski, kongur av Póllandi 1704-1709  (d. 1766)

Andlát 
 18. januar - Jan van Riebeeck, niðurlendskur niðursetumaður (f. 1619)
 21. februar - Benedictus de Spinoza, niðurlendskur heimspekingur (f. 1632)
 9. juli - Angelus Silesius, týskur høvundur (f. 1624)
 2. september - Wallerant Vaillant, niðurlendskur listamálari (f. 1623)
 5. september - Henry Oldenburg, týskur heimspekingur og diplomatur (f. um 1618)
 11. september - James Harrington, enskur heimspekingur (f. 1611)
 11. november - Barbara Strozzi, italskt barocktónaskald (f. 1619)

1670-árini
1667

1667 (MDCLXVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
leygardegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
týsdegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát 

1660-árini
1657

1657 (MDCLVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum hósdegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát 

1650-árini
Stjórnin hjá Atla Dam V

Fimta stjórnin hjá Atla Dam var Føroya landsstýri frá 5. apríl 1988 til 18. januar 1989. Talan var um eina mið-vinstra samgongu millum Javnaðarflokkin (JF), Tjóðveldisflokkin (TF), Sjálvstýrisflokkin (SF) og Framsóknarflokkin (FrF), undir leiðslu av Atla Dam (JF). Munurin millum hesa og undanfarnu samgongu var at Kristiligi Fólkaflokkurin var skiftur út við Framsóknarflokkin.

Keldur

Slóðir úteftir

Atli Dam 5
Stjórnin hjá Atla Dam 5
Listar yvir føroyskir politikarar
1988
1989
Stjórnin hjá Atla Dam IV

Fjórða stjórnin hjá Atli Dams var Føroya landsstýri frá 10. januar 1985 til 5. apríl 1988. Talan var um eina mið-vinstra samgongu millum Javnaðarflokkin (JF), Tjóðveldisflokkin (TF), Sjálvstýrisflokkin (SF) og Kristiliga Fólkaflokkin (KrF), undir leiðslu av Atli Dam (JF).

Keldur

Slóðir úteftir

Atli Dam 4
Stjórnin hjá Atla Dam 4
Listar yvir føroyskir politikarar
1985
1986
1987
1988
John S. Myllhamar

John Sunvard Myllhamar (føddur 11. oktober 1949 í Tórshavn, uppvaksin í Skálavík) er ein føroyskur trúboðari, rithøvundur og týðari.

Útgivið

Egnar bøkur 
Orð títt er sannleikin - Lestrarbók
Í fyrstuni var orðið - Lestrabók
Til kross og grøv - Føstulestrar
Skakandi tilburðir l, Forlagið Føroya Met, 2006
Skakandi tilburðir ll, Føroya Met, 2007
Skakandi tilburðir lll, Føroya met, 2008
Skakandi tilburðir lV. Forlagið Føroya Met, 2009 
Skakandi tilburðir V, Forlagið Føroya Met, 2010
Skakandi tilburðir Vl, Forlagið Føroya Met, 2011
Skakandi tilburðir Vll. Forlagið Føroya Met, 2012
Skakandi tilburðir Vlll. Forlagið Føroya Met, 2013
Skakandi tilburðir lX. Forlagið Føroya Met, 2014
Skakandi tilburðir X. Forlagið Føroya Met, 2015
Søgur og lagnusøgur, Føroya Met, 2012

Týðingar 
Tá ið vit missa ein kæran, eftir Fredrik Wisløff
Hvíld á sjúkraleguni, eftir H.E. Wisløff
Í góðum hondum, eftir Georg S. Geil
Náttin verður morgun, eftir Georg S. Geil

Keldur 

Føroyskir rithøvundar
Trúboðarar í Føroyum
Føðingar í 1949
1669

Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1610-árini 1620-árini 1630-árini 1640-árini 1650-árini - 1660-árini - 1670-árini 1680-árini 1690-árini 1700-árini 1710-árini 

Árstal: 1664 1665 1666 1667 1668 - 1669 - 1670 1671 1672 1673 1674

Hendingar

Føðingar

Andlát 
 4. oktober - Rembrandt, niðurlendskur málari (f. 1606).

1660-árini
1659

Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1600-árini 1610-árini 1620-árini 1630-árini 1640-árini - 1650-árini - 1660-árini 1670-árini 1680-árini 1690-árini 1700-árini 

Árstal: 1654 1655 1656 1657 1658 - 1659 - 1660 1661 1662 1663 1664

Hendingar

Føðingar

Andlát 

1650-árini
Tilnevningar til Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins úr Danmark

Tilnevningar til Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins úr Danmark verða gjørdar av einar trýmannaðari dómsnevnd.

Síðan 1962 hevur Norðurlandaráðið árliga býtt út Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins til eitt bókmentaverk, sum er skrivað á einum av teimum norðurlendsku málunum. Heilt síðani 1962 eru tvær bøkur blivnar tilnevndar frá londunum Danmark, Finland, Ísland, Noreg og Svøríki. Seinni hava Føroyar, Grønland, Áland og sámiska málsøkið árliga tilnevt eina bók hvør.

Tilnevningar úr Danmark
{| class="wikitable" colspan="2"
| style="background:#FFDEAD;" align="center"| *
|Vinnarar
|}

Keldur 

Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins
Danskar bókmentir
1683

1683 (MDCLXXXIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.

Hendingar

Føðingar 

 30. oktober(jul.)/9. november(greg.) - Georg II, kongur í Stórabretlandi (d. 1760)

Andlát 

1680-árini
1684

1684 (MDCLXXXIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum leygardegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum týsdegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát 

1680-árini
1685

Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1630-árini 1640-árini 1650-árini 1660-árini 1670-árini - 1680-árini - 1690-árini 1700-árini 1710-árini 1720-árini 1730-árini 

Árstal: 1680 1681 1682 1683 1684 - 1685 - 1686 1687 1688 1689 1690

Hendingar

Føðingar 
 23. februar - Georg Friedrich Händel, týskt/bretskt tónaskald (d. 1759)
 21. mars - Johann Sebastian Bach (d. 1750)

Andlát 

1680-árini
1686

Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1630-árini 1640-árini 1650-árini 1660-árini 1670-árini - 1680-árini - 1690-árini 1700-árini 1710-árini 1720-árini 1730-árini 

Árstal:  1681 1682 1683 1684 1685 - 1686 - 1687 1688 1689 1690 1691

Hendingar

Føðingar 
 24. mai - Daniel Gabriel Fahrenheit, týskur alisfrøðingur og verkfrøðingur (d. 1736)

Andlát 

1680-árini
Matsuo Basho

Matsuo Bashō (á japonskum: 松尾芭蕉 Matsuo Bashō), føddur 1644, deyður 28. november 1694 var haigo (ella haiku) dulnevni fyri ein japanskan yrkjara í Tokugawa-tíðarskeiðnum. Hann fær vanliga æruna fyri at hava fingið haikuyrkingina upp á tað høga støði, sum hon er á nú, men í hansara livitíð var hann betri kendur sum yrkjarin handan haikai no renga (eitt slag av rættiliga skemtiligum yrkingum, sum ofta vóru skrivaðar sum eitt slag av ketuyrkingum). Í 19. øld vóru tær fyrstu linjurnar av renga (tað sonevnda hokku), sum vóru umskapaðar til eina sjálvstøðuga bókmentaliga sjangru, kend sum haikai. Tað var ein yrkjari frá Meiji-tíðarskeiðnum, Shiki, ið fyrstu ferð nevndi hesar yrkingar fyri haiku.

Japanskir rithøvundar
Yrkjarar
Føðingar í 1640-árunum
Andlát í 17. øld
Fjodor Dostojevskij

Fjodor Mikhajlovitsj Dostojevskij (Фёдор Михайлович Достоевский; føddur 11. november 1821 í Moskva (30. oktober eftir julianska kalendaranum), deyður 9. februar 1881 (28. januar eftir julianska kalendaranum) í Sankta Pætursborg) var ein russiskur rithøvundur, sum hevur havt stóra ávirkan á bæði russiskar og ikki-russiskar rithøvundar. Dostojevskij menti tað realistisku skaldsøguna til eisini at kanna sálarfrøðina hjá menniskjum og serliga hjá menniskum, ið uppliva svárar sinnissjúkur. Hann var sera nógv upptikin av tí slavisku hugsjónini og av kristnu trúnni; ein av hansara týdningarmestu tesum var «um Gud er deyður, so er alt loyvt.»

Fleiri rithøvundar innan surrealismuna, eksistensialismuna og beat-ættarliðið meta Dostojevskij sum keldu til íblástur. Dostojevskij verður mettur sum undangongumaður fyri russiska symbolismu, eksistensialsmu, ekspresjonismu og psykoanalysu.

Heðin Brú hevur týtt tvey av kendastu verkum hansara til føroyskt: Karamassov-brøðurnir og Tey á Steffansleiti.

Verk

Skaldsøgur
Бедные люди (Bednye ljudi), 1846. Norsk týðing 1930 ved M. Grundt, 1975 eftir Geir Kjetsaa: Fattige folk
Униженные и оскорблённые (Unizjennye i oskorbljonnye), 1861. Norsk týðing 1993 eftir Erik H. Egeberg: De fornedrede og krenkede
Записки из мёртвого дома (Zapiski iz mjortvogo doma), 1862. Norsk týðing 1948: I dødens hus (seinni: Opptegnelser fra det døde hus)
Преступление и наказание (Prestuplenie i nakazanie), 1866.  Norsk týðing 1883: Raskolnikow (seinni: Forbrytelse og straff)
Игрок  (Igrok), 1866. Norsk týðing 1889:  Spilleren
Идиот (Idiot), 1868. Norsk týðing 1947: Idioten
 Бесы (Besy), 1872. Norsk týðing 1946: De besatte
 Подросток (Podrostok), 1874. Norsk týðing 1945: En ung manns historie
 Братья Карамазовы (Bratja Karamazovy), 1880. Føroysk týðing eftir Heðin Brú: Karamassov-brøðurnir, Norsk týðing 1888: Brødrene Karamazov

Stuttar skaldsøgur og stuttsøgur
Двойник: Петербургская поэма (Dvojnik: Peterburgskaja poema), 1846. Norsk týðing 1931:  Dobbeltgjengeren
Господин Прохарчин (Gospodin Prokhartsjin), 1846. Norsk týðing: Herr Prokhartsjin.
Хозяйка (Khozjajka), 1847. Norsk týðing 1885: Krotkaja
Слабое сердце (Slaboe serdtse), 1848. Norsk týðing: Et svakt hjerte
Белые ночи (Belyje notsji), novelle, 1848. Norsk týðing 1888: Lyse Nætter
Неточка Незванова (Netotsjka Nezvanova), 1849. Norsk týðing 1925: Lille Netta Njesvanov
Маленький герой (En liten helt), 1849. Norsk týðing 1931
Дядюшкин сон (Onkels drøm), 1859
Село Степанчиково и его обитатели (Selo Stepantsjikovo i ego obitateli), 1859. Føroysk týðing eftir Heðin Brú: Tey á Steffansleiti, Norsk týðing: Landsbyen Stepantsjikovo
Записки из подполья (Zapiski iz podpolja) 1864. Norsk týðing 1955 eftir Ejnar Thomassen: Kjellermennesket
Вечный муж (Vetsjnyj muzj), 1870. Norsk týðing 1976 eftir Marit Bjerkeng (Nielsen): Den evige ektemann

Keldur 

Russiskir rithøvundar
Føðingar í 1821
Andlát í 1881
1671

Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1620-árini 1630-árini 1640-árini 1650-árini 1660-árini - 1670-árini - 1680-árini 1690-árini 1700-árini 1710-árini 1720-árini 

Árstal: 1666 1667 1668 1669 1670 - 1671 - 1672 1673 1674 1675 1676

Hendingar

Føðingar

Andlát 

1670-árini
1670

Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1620-árini 1630-árini 1640-árini 1650-árini 1660-árini - 1670-árini - 1680-árini 1690-árini 1700-árini 1710-árini 1720-árini 

Árstal: 1665 1666 1667 1668 1669 - 1670 - 1671 1672 1673 1674 1675

Hendingar

Føðingar

Andlát 

1670-árini
1661

Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1610-árini 1620-árini 1630-árini 1640-árini 1650-árini - 1660-árini - 1670-árini 1680-árini 1690-árini 1700-árini 1710-árini 

Árstal: 1656 1657 1658 1659 1660 - 1661 - 1662 1663 1664 1665 1666

Hendingar 

 19. januar - Christoffer von Gabel fær Føroyar í len frá Frederik 3. Danmarkar kongi

Føðingar

Andlát 

1660-árini
1660

1660 (MDCLX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum hósdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum sunnudegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát 

1660-árini
Aleksandr Pusjkin

Aleksandr Sergejevitsj Pusjkin (á russiskum: Александр Сергеевич Пушкин; føddur 6. juni 1799 (26. mai samb. julianska kalendaranum) í Moskva, deyður 10. februar 1837 (29. januar smb. tí julianska kalendaranum) í Sankta Pætursborg) var ein russiskur rithøvundur, sum av nógvum verður mettur sum størsta skald Russlands og grunnleggjarin av nýtíðar russiskum bókmentum. Pusjkin var slóðbrótandi við mátanum hann brúkti tað fólksliga málið í verkum sínum, og hann legði grundarsteinin til eitt nýtt slag av frágreiðingarteknikki, sum blandaði sjónleik, romantikk og satiru, og sum síðan hevur verið sermerkt fyri russiskir rithøvundar og russiskar bókmentir.

Verk

Yrkingar
1820 – Ruslan i Ludmila (Руслан и Людмила).
1820-21 – Kavkazsky plennik (Кавказский пленник).
1821 – Gavriiliada (Гавриилиада).
1821–22 – Bratya razboyniki (Братья разбойники).
1823 – Bakhchisaraysky fontan (Бахчисарайский фонтан).
1824 – Tsygany (Цыганы).
1825 – Graf Nulin (Граф Нулин).
1829 – Poltava (Полтава).
1830 – Domik v Kolomne (Домик в Коломне).
1833 – Medny vsadnik (Медный всадник).

Skaldsøga á versi 
1825-32 –  Evgenij Onegin (Евгений Онегин); norsk enduryrking 1966 við Olav Rytter: Jevgenij Onegin.

Sjónleikir 
1825 – Boris Godunov (Борис Годунов); norsk týðing 1974 ISBN 82-521-0383-9.
1830 – Malenkie tragedii (Маленькие трагедии) (smáar tragediur). 
Kamenny gost (Каменный гость).
Motsart i Salyeri (Моцарт и Сальери); norsk týðing 1974: Mozart og Salieri ISBN 82-521-0383-9.
Skupoy rytsar (Скупой рыцарь); norsk týðing 1974: Den gjerrige riddaren ISBN 82-521-0383-9.
Pir vo vremya chumy (Пир во время чумы).

Fagrar bókmentir 
1827 – Arap Petra Velikogo (Арап Петра Великого).
1831 – Povesti pokoynogo Ivana Petrovitsja Belkina (Повести покойного Ивана Петровича Белкина); norsk týðing 1948: Bjelkins fortellinger.
Vystrel (Выстрел);
Metel (Метель);
Grobovschik (Гробовщик);
Stanzionny smotritel (Станционный смотритель);
Baryshnya-krestyanka (Барышня-крестьянка).
1833 – Pikovaja dama (Пиковая дама); norsk týðing 1917: Spardame.
1834 – Istoriya Pugacheva (История Пугачева).
1834 – Кирджали (Kirdzhali), stuttsøga.
1835 – Египетские ночи (Yegipetskiye Nochi, Egyptian Nights), ófullfíggjað
1836 – Kapitanskaja docka (Капитанская дочка); norsk týðing 1946: Kommandantens datter.
1837 – История села Горюхина (Istorija sela Goryukhina), ófullfíggjað.
1837 – Сцены из рыцарских времен (Stseny iz rytsarskikh vremyon).
1841 – Dubrovskij (Дубровский), ófullfíggjað skaldsøga; norsk týðing 1915.

Ævintýr á versi 
1830 – Сказка о попе и о работнике его Балде (Skazka o pope i o rabotnike yego Balde). 
1831 – Skazka o Tsare Saltane (Сказка о Царе Салтане).
1833 – Сказка о мертвой царевне и семи богатырях (Skazka o vyortvoj tsarevne i semi bogatyryakh). 
1834 – Золотой Петушок (Zolotoj Petushok).
1835 – Сказка о рыбаке и рыбке (Skazka o rybake i rybke).

Keldur 

Russiskir rithøvundar
Føðingar í 1799
Andlát í 1837
Leo Tolstoj

Greivi Lev Nikolajevitsj Tolstoj (russiskt: Лев Николаевич Толстой, føddur 9. september 1828 í Tula, deyður 20. november 1910 í Astapovo í núverandi Lipetsk oblast), í Norðurlondum vanliga nevndur Leo Tolstoj, var ein russiskur rithøvundur, hann skrivaði skaldsøgur og essays, hann var dramatikari og heimspekingur – eins væl og pasifistur, kristin anarkistur og útbúgvingarreformator. Hann er kanska tann persónurin í tí aristokratisku Tolstoj familjuni, sum hevur havt størstu ávirkan.

Sum rithøvundur er Tolstoj viðurkendur kring allan heimin sum ein av týdningarmiklastu skaldsøguhøvundum í heimsbókmentunum, seinni í lívinum skrivaði hann eisini sjónleikir og essay. Hann er serliga kendur fyri síni meistarverk Kríggj og friður (Krig og fred) (1865–69) og Anna Karenina (1875–77). Hesar báðar skaldsøgurnar vera mettar at vera tær bestu innan realistiska fiksjón bæði tá hugsa verður um vævi, breidd og realistiskan framburð av tí russiska lívinum í 19. øld.

Finnbogi Ísakson hevur týtt eina skaldsøgu hjá Tolstoj, sum ber heitið Kreutzer sonatan.

Skaldsøgur og stuttsøgur 
Heitini eru á norskum:
 Barndom (1852)
 Gutteår (1854)
 Ungdom (1856)
 Sevastopolfortellingene (1-3, 1855-56)
 Kosakkene (1863)
 Polikusjka (1863)
 Krig og fred (1-4, 1867-69)
 Anna Karenina (1873–77)
 En bekjennelse (1879–82)
 Historien om en hest (1885)
 Ivan Iljitsj' død (1886)
 Mørkets makt (1886)
 Kreutzer sonatan (1890), útgivin á føroyskum í týðing eftir Finnboga Ísakson.
 Hva er kunsten? (1897–98)
 Oppstandelse (1899)
 Det levende liket (1900)
 Hadji Murat (útgivið eftir deyða hansara í 1910)
 Guds rike finnes hos deg (fyrst útgivin á týskum í 1894)

Keldur 

Føðingar í 1828
Andlát í 1910
Russiskir rithøvundar
Marcel Proust

Valentin Louis Georges Eugène Marcel Proust,  føddur 10. juli 1871 í Auteuil nærindis París, deyður 18. november 1922 í París, var ein franskur rithøvundur. Hann var læknasonur. Frá 1905 livdi hann eitt isolerað lív og var í veruleikanum avskorin frá umheiminum. 

Hann skrivaði skaldsøgurøðina 1913-1927 À la recherche du temps perdu (svenskt heitið: På spaning efter den tid som flytt, sum var í sjey bindum á nærum trítúsund síður, sum vóru útgivnar í tíðarskeiðnum 1913 til 1927. Skaldsøgan, sum er høvuðsverk hansara, snýr seg um lívið í Fraklandi í 1800-talið og um áratúsundskiftið millum 19. og 20. øld. Verkið inniheldur eisini eina gransking inn í hansar egna sálarlív.

Verkini hjá Proust vóru millum teirra ið vóru brend í 1933 á bókabálinum í Nazitýsklandi.

Bøkur 
 Portraits de femmes
 1896 Les plaisirs et les jours
 1913-1927 À la recherche du temps perdu
 1913 Du côté de chez Swann
 1918 À l'ombre des jeunes filles en fleur
 1920 Le côté de Guermantes
 1922 Sodome et Gomorrhe
 1923 La prisonnière
 1925 Albertine disparue (upprunaheitið: La fugitive)
 1927 Le temps retrouvé
 1919 Pastiches et mélanges
 1954 Contre Sainte-Beuve
 1954 Jean Santeuil (ikki liðug)

Keldur 

Føðingar í 1871
Andlát í 1922
Franskir rithøvundar
1673

1673 (MDCLXXIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát 
13. oktober - Christoffer von Gabel, danskur embætismaður, ið hevði einarætt til at reka handilsvirksemi í Føroyum eitt tíðarskeið.

1670-árini
1674

1674 (MDCLXXIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum hósdegi.

Hendingar

Føðingar 
5. desember - Iver Rosenkrantz, danskur politikari, forsætisráðharri Danmarkar 1730-1735 (d. 1745)

Andlát 
 8. november - John Milton, enskur yrkjari og høvundur (f. 1608)

1670-árini