alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
27. apríl

27. apríl er dagur 117 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 118 um skotár er). 248 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar 
 1960 - Togo vinnur sær sjálvræði frá Fraklandi.
 1961 - Sierra Leone vinnur sær sjálvræði frá Stóra Bretlandi.

Føðingar 
 1759 - Mary Wollstonecraft, enskur rithøvundur og stríðskvinna fyri kvinnurættindum (d. 1797)
 1791 - Samuel Morse, amerikanskur uppfinnari (d. 1872)
 1822 - Ulysses S. Grant, amerikanskur forseti (d. 1885)
 1911 - Jóhan Hendrik Sigurð Joensen, rithøvundur, tjóðveldismaður (d. 1993)
 1922 - Jack Klugman, amerikanskur sjónleikari (d. 2012)
 1932 - Casey Kasem, amerikanskur sjónleikari (d. 2014)
 1967 - Willem-Alexander, niðurlendskur kongur.
 1986 - Dinara Safina, russiskur tennisleikari.
 1990 - Robin Bengtsson, svenskur sangari.

Andlát 
 399 f.Kr. - Sokrates grikskur vísdómslærari
 1521 - Ferdinand Magellan portugisiskur siglingarmaður
 1972 - Kwame Nkrumah, forseti Gana (f. 1909)

Apríl, 27.
28. apríl

28. apríl er dagur 118 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 119 um skotár er). 247 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar 
 1611 - Universitetið Sankta Tummasar í Manila var stovnað.
 1772 - Danski læknin og politikarin Johann Friedrich Struensee verður hálshøgdur í Keypmannahavn.
 1916 - Sama dag í 1916 kom lóg í gildi í Føroyum, har øll yvir 25 ár fingu valrætt til Føroya Løgting. Eisini kvinnur og ognarleys fingu henda rættin.
 1945 - Italski einræðisharrin Benito Mussolini og elskarinna hansara verða avrætta av limun av mótstøðurørsluni.

Føðingar 
 1758 - James Monroe, forseti USA (d. 1831)
 1908 - Oskar Schindler, týskur handilsmaður og hetja (Schindlers Liste) (d. 1974)
 1926 - Harper Lee, rithøvundur (d. 2016)
 1937 - Saddam Hussein irakskur forseti (d. 2006)
 1948 - Andrias Petur Jacobsen, lærari, skógarøkt landsins
 1948 - Sir Terry Pratchett, enskur fantasi rithøvundur (d. 2015)
 1960 - Jón Páll Sigmarsson, íslendskur kraftamaður (d. 1993)
 1960 - Ian Rankin, skotskur rithøvundur.
 1974 - Penelope Cruz, sponsk sjónleikarinna.
 1981 - Jessica Alba, sjónleikarinna.

Andlát 
 1772 - Johann Friedrich Struensee danskur lækni og politikari. (f. 1737)
 1945 - Benito Mussolini italskur forseti (Il Duce) (f. 1883)

Apríl, 28.
29. apríl

29. apríl er dagur 119 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 120 um skotár er). 246 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar 
 1770 - Bretski rannsóknarfarin James Cook siglir inn í Botanyflógva, sunnaliga á eysturstrondini í Avstralia, og lýsir nýfunna landið sum bretskt land.
 1916 - Uppreistur ímóti bretsku stjórnini í Írlandi, sum byrjaði um páskirnar 1916, hevur miseydnast. Uppreisturin vardi bert í seks dagar. 
 2006 - Norðoyatunnilin letur upp

Føðingar 
 1822 - Hans Jørgen Lohmann, prestur í Norðurstreymoy og Vágum, sum Føroya próstur varamaður fyri V. U. Hammershaimb (d. 1907)
 1849 - Óli Niklái Skaalum, lærari í Hvalba, tingmaður fyri Sambandsflokkin 1906-1916 (d. 1924)
 1890 - Jacob Johannes Matras, bóndi á Viðareiði, tingmaður fyri Sjálvstýrisflokkin 1928-1932 (d. 1978)
 1899 - Duke Ellington, amerikanskur tónleikari (d. 1974)
 1901 - Hirohito, japanskur keisari (d. 1989)
 1957 - Daniel Day-Lewis, bretskur sjónleikari.
 1958 - Michelle Pfeiffer, amerikonsk sjónleikarinna.
 1970 - Uma Thurman, amerikonsk sjónleikarinna.
 1970 - Andre Agassi, amerikanskur tennisleikari.
 1974 - Anggun, indonesisk-fronsk songkvinna.
 1987 - Sara Errani, italsk tennisleikarinna.

Andlát 
1980 - Alfred Hitchcock, bretskur leikstjóri (f. 1899)
2014 - Bob Hoskins, bretskur sjónleikari (f. 1942)
 2020 - Maj Sjöwall, svenskur rithøvundur (f. 1935).
 2020 - Yahya Hassan, danskur yrkjari (f. 1995).

Apríl, 29.
30. apríl

30. apríl er dagur 120 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 120 um skotár er). 245 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar 
 1803 - USA keypir Louisiana-økið frá Fraklandi . 
 1812 - Louisiana verður átjandi statur USA. 
 1945 - Adolf Hitler ger sjálvmorð.
 1980 - Beatrix av Niðurlondum (myndin) verður drotning. 
 1998 - Løgtingsval
 2002 - Løgtingsval
 2013 - Willem-Alexander av Niðurlondum varð innsettur til kong av Niðurlondum
 2013 - Eftir at hava verið gíslar hjá somaliskum sjórænarum í 838 dagar vóru tveir danskir sjómenn, Søren Lyngbjørn og Eddy Lopez og fýra filipinskir gíslar latnir leysir.

Føðingar 
 1777 - Carl Friedrich Gauss (d. 1855)
 1893 - Joachim von Ribbentrop, týskur politikari (d. 1946)
 1908 - Bjarni Benediktsson, íslendskur politikari (d. 1970)
 1909 - Juliana, niðurlondsk drotning (d. 2004)
 1944 - Jill Clayburgh, amerikonsk sjónleikarinna (d. 2010)
 1945 - Jóan Pauli Joensen.
 1946 - Carl XVI Gustaf, svenskur kongur.
 1949 - Antonio Guterres, portugisiskur politikari.
 1956 - Lars von Trier, danskur leikstjóri.
 1959 - Stephen Harper, kanadiskur politikari.
 1966 - Johan Dalsgaard, føroyskur sangari og sjónleikari.
 1967 - Philipp Kirkorov, bulgarsk-russiskur sangari.
 1975 - Johnny Galecki, amerikanskur sjónleikari.
 1981 - Kunal Nayyar, bretskur sjónleikari.
 1982 - Kirsten Dunst, amerikonsk sjónleikarinna.

Andlát 
 1883 - Edouard Manet, franskur listamálari (f. 1832)
 1945 - Adolf Hitler (f. 1889)
 1983 - Muddy Waters, amerikanskur sangari (f. 1913)
 1989 - Sergio Leone, italskur leikstjóri (f. 1929)
 2012 - Alexander Dale Oen, norskur elitusvimjari (f. 1985)
 2015 - Ben E. King, amerikanskur sangari (f. 1938)

Apríl, 30.
Uni Debess

Uni Reinert Debess er tónleikari, yrkjari, tónasmiðjur, sangari og gittarleikari. Hann er føddur 24. november 1979 í Havn. Uni er sonur Per Debess, sála, sum eisini var tónleikari.

Útgávur 
 "Uni Debess, GREEN", 2016.
 "Uni Debess, Blue Buzz", 2013.
 "Uni Debess, Life Is a Picture", 2012. 
 "Debess Blues Station, Live from the dairy (DVD)", 2011. 
 "Debess Blues Station, 2010. Tónleikarar: Uni Reinert Debess, Edvard Nyholm Debess og aðrir.
 "The Well, Crawling Blue, 2009. Teir sum manna bólkin eru: Uni Reinert Debess, Brandur Jacobsen, Eyðun Johannesen og Óli Olsen.
 "Uni Debess, Gengi Eg, Yrkingar eftir Nyholm Debess", 2006. 
 "Go Go Blues, Face to Face with the Devil", 2006. 
 "Go Go Blues, Live in studio", 2005. 
 "Headache Blues Treo, Mr. Puffman", 2004. Sangari: Uni Reinert Debess.

Lívsleiðin innan tónleik 

Uni byrjaði seint at fáast við tónleik. 1999-2001 lærdi Uni um tónleikaástøði og gittarleik á Tórshavnar Musikkskúla. Hann hevur gingið til ymsa gittarvenjing eftir tað.

Í 2001 spældi hann við bólkinum Teir á Free Føroyar-konsert. Í 2002 spældi hann á ólavsøkukonsert við Bates Motel, í 2003 við Headache Blues Treo og í 2004 við GoGo Blues.

Vann Prix Føroyar við GoGo Blues 

23. apríl 2005 vann hann Prix Føroyar í bólkinum GoGo Blues. Umframt at vinna sjálva tónleikakappingina, vann GoGoBlues virðisløn fyri besta tónleikabólk, umframt at bólkurin varð boðin við til G!Festivalin. Í august sama árið var hann saman við GoGo Blues í Kanada og spældi á ymsum festivalum. GoGo Blues gav út fløgu í 2005.

Spælir við fleiri ymiskum bólkum og tónleikarum 

Uni spælir við ymiskum bólkum og tónleikarum, m.a. Debess Blues Station, Crawling Blue og saman við øðrum einstøkum tónleikarum. M.a. hevur hann framført saman við Froðbiar Sóknar Blues Orkestri og við Trónda Enni úr Suðuroynni og við pápabeiggja sínum Edvard Nyholm Debess. Teir báðir hava spælt saman í einum bólki sum teir nevna Debess Blues Station. Í desember 2010 góvu teir fløvu út við sama heiti.

Keldur 

 - Uni Debess.com

Slóðir 

 Heimasíðan hjá Una Debess

Debess, Uni Reinert
Debess, Uni Reinert
Føroyskir mannligir sangarar
Føroyskir sangskrivarar
Føroyskir guitarleikarar
Havnafólk
Evnislýsandi listar

Listar eru partur av fleiri greinunum á Wikipedia. Hesir eru her skipaðir eftir evni:

Søga

Landafrøði 

 Listi av fløggum
 Listi yvir heimsins størstu býir eftir íbúgvatali
 Listi yvir heimins lond eftir íbúgvatali
 Listi yvir økir og lutøkir í Sambandsríki Amerika
 Listi yvir amerikanskar býir eftir íbúgvatali
 Listi yvir heimins lond eftir BTÚ fyri hvørt fólk

Føroyar 

 Áir í Føroyum
 Bygdir og býir í Føroyum
 Fjallatindar í Føroyum
 Oyggjar í Føroyum
 Hólmar í Føroyum
 Vøtn í Føroyum
 Firðir í Føroyum
 Kommunur í Føroyum

Jarðfrøði

List og mentan

Byggifrøði 

 Kirkjur í Føroyum

Filmur og sjónvarp 

 Føroyskir filmar

Bókmentir 

 Listi av útlendskum rithøvundum
 Føroyskir rithøvundar

Matur og drekka

Listamálari

Tónleikur 

 Tónleikur í Føroyum

Trúgv

Læknafrøði

Náttúruvísindi og tøkni

Plantufrøði

Teldufrøði/Telda

Alisfrøði

Evnafrøði

Støddfrøði

Flutningur

Djórafrøði 

 Fuglar í Føroyum

Vistfrøði

Politikkur og samfelag 

 Listi yvir forsetarnar í USA

Føroyar 

 Løgmenn í Føroyum
 Løgtingsval

Altjóða

Ítrótt 

 Føroyskir fótbóltsmeistarar

Aðrir listar 

 Heimsins elstu fólk

Listar
Vatikanið

Vatikanið (latín: Status Civitatis Vaticanae, italskt: Stato della Città del Vaticano), eisini nevnt Vatikanríkið, er mitt í Rom og er heimsins minsta frælsa ríki. Mong fólk koma higar at vitja, tí at hetta ríkið hevur stóran átrúnaðarligan týdning, og har eru stór mentanarsøvn. Vatikanið hevur egið flagg, egnan tjóðsang, egin frímerki og egnar myntir umframt dagblað og útvarpsstøð. Har búgva eini 1.000 fólk. 

Pæturskirkjan er í Vatikanríkinum, og er ein av størstu kirkjunum í heiminum, og miðdepil hjá katólsku kirkjuni. Her hevur katólska kirkjan høvuðssæti, og her býr pávin. Fyrr ráddi pávin fyri mongum ríkjum í Italia; men nú á døgum er bara Vatikanríkið eftir. Pávin er hægsti myndugleiki fyri róma-kirkjuni. 900 milliónir eru rómversk-katólskar.

Politikkur 

Vatikanið er eitt teokrati.

Landalæra 

Vatikanríkið er í Róm. Tað er bara 0,44 km2 og er heimsins minsta sjálvstøðuga land.

Búskapur

Høvuðsvinnur í Vatikanstatinum eru 

 Prenting
 Myntsláing
 Heiðursmerkjaframleiðsla
 Frímerkjaframleiðsla

Myndir

Ávisingar úteftir

 Heimasíðan hjá Vatikaninum
 CIA World Factbook um Vatikanið

Vatikanið
Evropa
Rómversk-katólska kirkjan
Róm
Norn

Tungumálið norn var ein grein av fornnorrønum. Tað varð tosað av norðbúgvum í Hetlandi, Orknoyum, Norðurskotlandi og norðast í Suðuroyum (við síðuna av gæliskum) meðan hesi øki vóru undir norskum yvirvaldi, annars var upprunamálið í økinum piktiskt. Eftir at hesi øki høvdu verið undir norskum valdi í meir enn 500 ár, vórðu tey aftur løgd undir skotska kongsríkið í 15. øld; norn bleiv tá mótvirkað av stjórn og kirkju, og skotskt mál kom í staðin eina tíð og síðani enskt.

Ikki er greitt júst nær norn doyði út. Tað kann hava verið tosað í pørtum av londunum báðum til 18. øld. Smáir partar av málinum og tøkuorð yvirlivdu og komu inn í lokalt skotskt enskt eftir at høvuðsmálið sjálvt doyði.

Ymisk bygdamál vórðu eisini tosað á meginlandinum í Skotlandi. T.d. á Katanesi (Caithness á enskum), men doyðu út mangar øldir áðrenn í Orknoyum og Hetlandi. Tískil tosa summir frøðingar um katanesnorn, meðan aðrir ikki gera tað. Man veit minni um katanesnorn enn um norn í Orknoyum og Hetlandi.

Fragment 
Lutfalsliga lítið av skrivaðum norni hevur yvirlivað. Tað, sum er til, umfatar bønina Faðir vár.

Matteus 6:9-13 ella Faðir vár á ymsum tungumálum.

Ein hetlendsk "guddick" (gáta) á norn, sum Jakob Jakobsen, skrivaði niður á norðastu oynni í Hetlandi, Unst.

Svarið er ein kúgv. Fýra júgur hanga, fýra bein ganga, tvey horn og tvey oyru standa uppí ský, tvey eygu vísa veg á bø og ein hali darlar aftast.

Foula 1774 
Tá G. Low vitjaði á Foula í 1774, skrivaði hann Hildinakvæðið, Faðir vár bønina og ein orðalista við norn orðum niður.

Norn orðalisti Foula 1774

Keldur

Bøkur 

 Barnes, Michael P. "Orkney and Shetland Norn". In Language in the British Isles, ed. Peter Trudgill, 352-66. Cambridge: Cambridge University Press, 1984.
 Michael P. Barnes: The Norn Language of Orkney & Shetland. Lerwick: Shetland Times 1998. ISBN 1-898852-29-4 (72 s.)
 Jakobsen, Jakob. An Etymological Dictionary of the Norn Language in Shetland. 2 vols. London/Copenhagen: David Nutt/Vilhelm Prior, 1928-32 (reprinted 1985).
 Low, George. A Tour through the Islands of Orkney and Schetland. Kirkwall: William Peace, 1879.
 Marwick, Hugh. The Orkney Norn. London: Oxford University Press, 1929.
 Rendboe, Laurits. "The Lord's Prayer in Orkney and Shetland Norn 1-2". North-Western European Language Evolution 14 (1989): 77-112 and 15 (1990): 49-111.
 Wallace, James. An Account of the Islands of Orkney. London: Jacob Tonson, 1700.

Útvortis ávísing 

 Norn í Hetlandi og Orknoyum

Germansk mál
Norðurlendsk mál
Hetland
Norðurlond
Søga
Tórshavnar kommuna

Tórshavnar Kommuna er størsta kommuna í Føroyum. Tórshavnar Kommuna hevur umleið 22 519 íbúgvar (2021). Kommunan fevnir um Tórshavn, Hoyvík, Argir, Hvítanes, Kaldbak, Kaldbaksbotn, Kollafjørð, Kirkjubø, Velbastað, Norðradal, Sund, Syðradal, Oyrareingir, Signabø, Hest, Koltur og Nólsoy. 

Umleið 650 bátapláss eru í kommununi. Flestu teirra eru í Havn og á Argjum, tilsamans 520 pláss. Í Kollafirði og Signabø eru 74 pláss, í Nólsoy 25, og í Kaldbak og Hesti eru eini 15-20 í hvørjum stað. 

Fólkatalið í Tórshavnar kommunu hevur støðugt verið veksandi seinastu árini. Í november 2015 búðu 22 519 fólk í høvuðsstaðarkommununi.

Søga 

Tórshavn er gamal staður og frá fyrstu landnámstíðini varð høvuðsting føroyinga hildið á Tinganesi, nesinum sum skilir havnalagið sundur í Eystaruvág og Vestaruvág.

Tórshavn liggur mitt í landinum. Saman við tingsetunum kom eisini handilsskapur og Tórshavn gjørdist handilsstaður og miðstøð føroyinga. Á nesinum vórðu goymsluhús og handilshús reist, her helt kongaligi einahandilin til, sum stóð fyri øllum vøruflutningi í Føroyum og ímillum lond.

Á nesinum og uttan um Eystaruvág var so búsetingin. Fólkatalið fór at vaksa, og var komið upp á 850, tá ið einahandilin var avtikin og fríhandil settur á stovn í 1856.

Men staðurin hevði ikki sína egnu umsiting, var ikki býur, men bygd sum aðrar bygdir í landinum, skipað eftir avgerðum í tinginum og seinni av danska embætisverkinum, tá ið løgtingið varð niðurlagt í árunum 1816-1852.

Við nýggju donsku grundlógini í 1849 varð nýggj fyrisiting skipað við amtum og kommunum í danska ríkinum, og tann 16. februar 1866 kom lóg um Thorshavns kommunale Forfatning. Tá gjørdist Tórshavn serstøk kommuna, ið umfataði staðin sjálvan og garðarnar uttanfyri, Húsagarður og Álaker við tí, ið til teir hoyrdu.

Til at stýra kommununi skuldu veljast 5 borgarar í borgaraumboðið, Borgerrepræsentationen, sum tað kallaðist. Hesir fimm skuldu stýra saman við landsins fúta, sum varð fastur limur í stýrinum.

Í 1866 hevur Tórshavn verið kommuna. Nógv er broytt, kommunan gjørdist býur og keypstaður í 1908, landaøkið er vaksið og ikki minst er fólkatalið økt og liggur nú nær teimum 19 000. Býráðsumsitingin heldur nú til í gamla kommunuskúlanum frá 1894, gróthúsunum í miðbýnum.

Í meira enn 1000 ár hevur Tórshavn verið miðdepil landsins. Men ikki fyrr enn í 1866 varð Tórshavn formliga viðurkendur sum sjálvstýrandi eind, sum veruligur høvuðsstaður.

Sí eisini 

 Býráðsformenn í Tórshavn.

Ávisingar úteftir 

 Torshavn.fo
 Stamps.fo - Tórshavn 125 ár (kelda)

Tórshavnar kommuna
Tórshavn
Streymoy
Kommunur í Føroyum
Mary (krúnprinsessa)

Krúnprinsessa Mary er fødd 5. februar 1972 í Hobart, Avstralia sum Mary Elizabeth Donaldson. Hon eigur saman við Fríðriki krúnprinsi børnini Prins Christian (Christian Valdemar Henri John), føddur 2005, Prinsessa Isabella, fødd 2007 og tvíburðarnir Prins Vincent (Vincent Frederik Minik Alexander) og Prinsessa Josephine (Josephine Sophia Ivalo Mathilda), fødd 2010. 

Mary er dóttir John Donaldson, professara, og Henrietta Clark Donaldson. Bæði eru fødd í Skotlandi og fluttu til Tasmania í 1963. 

Hon er útbúgvin BA í løgfrøði og virkisbúskapi (Bachelor of Commerce and Law - BCom.LLB) frá University of Tasmania (1989 til 1994). Hon hevur starvast hjá DDB Needham í Melbourne, Young & Rubicam í Sydney og hjá Microsoft Business Solutions í Danmark.

Hon gistist Fríðriki krúnprinsi hin 14. mai, 2004.

Krúnprinsessa Mary gjørdist Riddari av Elefantordanum í 2004.

Lívssøga

Hon er fødd í Hobart í Tasmania í Avstralia. Mary er yngst av fýra systkjum. Hon eigur beiggja og tvær systrar. Foreldur hennara, John Dalgleish Donaldson og Henrietta Clark Donaldson, eru bæði úr Skotlandi, men fluttu  í 1963 til Tasmania, har Mary er fødd og uppvaksin. Mamma Mary doyði í 1997 undir einari hjartaskurðviðgerð, og fýra ár seinni giftist pápi hennara uppaftur við Susan Moody, ið er rithøvundur.

Sum trý ára gomul fór Mary í forskúla. Síðan gekk hon í skúla øll árini frá 1978 til 95. Fyrst tvey ár í USA, har pápi hennara arbeiddi fyri NASA í Houston, Texas. So Taroona High School, Hobart College og seinast Lærdi háskúlin í Tasmania, har Mary tók ta sokallaðu Bachelorútbúgving í búskapi og løgfrøði. Eftir Lærda háskúlan tók Mary eina tvey ára langa útbúgving innan marknaðarføring, og var síðan í fleiri stórum lýsingarfyritøkum m.a. í Melbourne, Edinburgh og seinast í Sydney, fyrst hjá Young & Rubicam og seinni hjá Love Branding.

Donaldson flutti til Danmarkar í 2002 í eina íbúð á Langelinie, og 8. oktobur 2003 vóru tey trúlovað.

Slóðir úteftir 

 D.K.H. Kronprinsparret - H.K.H. Kronprinsessen (danskt).

Donaldson, Mary Elizabeth
Kongalig úr Danmark
Týr (tónleikabólkur)

Týr er ein føroyskur víkingarmálmsbólkur.

Limir: sang & gittara Heri Joensen; gittara Terji Skibenæs; bass Gunnar H. Thomsen; trummur Kári Streymoy.

Fyrrverandi limir: sangur Pól Arni Holm (2001-2002); Allan Streymoy (2002); gittara Jón Joensen (2001); Ottó Páll Arnarson (2004).

Avloysarar: trummur Amon Ellingsgaard (2008); Merlin Sutter (2008).

Útgávur 

 2002 How Far to Asgaard.
 2002 Ólavur Riddararós (EP).
 2003 Eric the Red.
 2006 Eric the Red (endurútgáva).
 2006 Ragnarok.
 2008 Land
 2008 How Far to Asgaard (endurútgáva).
 2009 By the Light of the Northern Star
 2011 The Lay of Thrym
 2013 Valkyrja
 2019 Hel

Eric the Red í 2006 er ein nýútgáva við nýggjum húsa og tveimum eyka skeringum.

Umframt 

 2001 Prix Føroyar 2001 (skering 4).
 2002 Popp List (skering 15).
 2002 Tutl 25 ár - Live 2002 (skering 8).
 2006 The Realm of Napalm Records (fløga og DVD) (á DVD, #17 "Regin Smiður" og #18 "Hail to the Hammer") (Á fløguni, #13 "Regin Smiður").
 2009 Black Sails Over Europe(Fløguútgáva saman við Alestorm og Heidevolk)

Video
 "Hail to the Hammer" (2002)
 "Ormurin Langi" (2002)
 "Regin Smiður" (2003)
 "Sinklars Vísa" (2008)
 "Hold the Heathen Hammer High" (2009)
 "Flames of the Free" (2011)
 "Blood of Heroes" (2013)
 "The Lay of Our Love" (2014)
 "Sunset Shore" (2019)
 “Ragnars Kvæði” (2019)

Heiður 
Ársins sangur á Faroese Music Awards 2014 í bólkinum Rock/Málm, Jazz, Blues og Folk fyri sangin Nation
Ársins fløga á FMA 2014 í bólkinum Rock/Málm, Jazz, Blues og Folk
Ársinsfløguhúsið á FMA 2014 í bólkinum Rock/Málm, Jazz, Blues og Folk fyri húsan á fløguni Valkyrja

Slóðir úteftir 

 Týr | official site

Føroyskir tónleikabólkar
Metaltónleikabólkar
Ernst Krenn

Ernst Krenn, róptur Álvur við Gjógv, varð føddur tann 23. desember 1897 í Allentsteig (Eysturríki), deyður 15. apríl 1954 har. Hann var lærari og eysturríkiskur føroyavinur.

Hon [Týsk mállæra] er tað síðsta liðið í mínum málsliga arbeiði fyri mítt kæra føroyafólk. Hon skal við „Föroyische Sprachlehre“ og „Føroysk-týsk orðabók & Deutsch-föroyisches Wörterbuch“ siga: Føroya fólk og land eru nú eitt heimsfólk, tí øll, sum duga týskt, kunnu læra føroyskt, men eisini hvør føroyingur kann læra seg týskt og lesa heimsins bókmentir.

(Ernst Krenn, 1939 í formælinum til "Týska mállæru", sum ongantíð bleiv útgivin)

Útgivið

Greinir
"Über Hand- und Wassermühlen um 1800 auf Föroyar." Í: Allgemeiner Mühlenmarkt 30/1929. Wien 1929, s. 27.
"Der föroyische Dichter Páll Nólsoy und sein Vogellied." Wien, Diss. phil. 1934; Í: Illinois Studies in Language and Literature, XXIII/4, Urbana 1939.
"Der kommende Nobelpreisträger? Hans A. Djurhuus, ein Dichter des kleinsten germanischen Volkes". Í: Donaupost 8/36 und 8/37. Krems 1935.
"Namen und Bedeutung föroyischer Tange." Í: Wörter und Sachen, Zeitschrift für indogermanische Sprachwissenschaften, Volksforschung und Kulturgeschichte, Bd. XVIII. Heidelberg 1937, s. 137-142.
"Die Entwicklung der föroyischen Literatur". Í: Illinois Studies in Language and Literature, XXVI/1, Urbana 1940.
"Föroyar. Das Reich der „Gjáir“ und des kleinsten germanischen Volkes." Í: Geographischer Anzeiger, 42. Jg. Gotha 1941, Heft 5/6, s. 94-101. (við 8 myndir).
"Deutsche Einflüsse und Forschungen auf Föroyar." Í: Geographischer Anzeiger, 43. Jg. Gotha 1942, s. 101-105. (12 myndir).
"Föroyar – Faroe Islands. The Smallest Germanic Nation and Land." - Translated from german by Miss Valerie Falta. In: Anthropos. Revue Internationale d’Ethnologie et de Linguistique. XXXV-XXXVI. Freiburg/Schweiz: Paulusdruckerei 1942-1944, s. 753-760.
"Föroyar und die Föroyinger." Í: Mitteilungen der Geographischen Gesellschaft Wien. Bd. 86, Heft 10-12. 1943, s. 329-351.
"Die katholische Mission auf Föroyar". Í: Neue Zeitschrift für Missionswissenschaft, III. Jg., Heft 4, 1947, s. 262-275.
"Auf Forschungsfahrt ins alte Wikingerland." Í: Waldviertler Post 31/32/33/35/36 1952, (5 partar).

Bøkur
Föroyische Sprachlehre. Heidelberg: Carl Winter´s Universitätsbuchhandlung, 1940 (føroysk mállæra)
Föroyar. Die Inseln des Friedens. Münster: Regensbergsche Verlagsbuchhandlung, 1944 (bók um Føroyum)
Die Föroyar-Studien. - Mit einer Einführung und einer bio-bibliographischen Skizze von Norbert B. Vogt. -  Kiel: Selbstverlag des Deutsch-Färöischen Freundeskreises, 1996.

Týðingar
Sverre Patursson: Abal und die Möwen. Färöische Erzählungen. - Aus dem Färöischen übersetzt und herausgegeben von Dr. Ernst Krenn. Mit einem Nachwort, Anmerkungen und einer Karte. - Kassel: Erich Röth-Verlag, 1957.

Kelda
Barbara Giller: Tað dámar mær væl í Føroyum. Leben und Werk des österreichischen Färöer-Forschers Ernst Krenn. - mit Personalbibliographie und Nachlassverzeichnis. - Universität Wien, Diss. phil. 2005.

Føroyavinir
Eysturríkarar
Føðingar í 1897
Andlát í 1954
3. januar

3. januar er dagur 3 í árinum í gregorianska kalendaranum. 362 dagar eru eftir av árinum (363 dagar um skotár er).

Hendingar 
 1521 - Martin Luther verður lýstur í bann av pávanum Leo X.
 1962 - Kubanski forsetisráðharrin Fidel Castro verður lýstur í bann av Jóannesi XXIII páva.
 2020 - Iranski generalurin Qassem Soleimani letur lív í einum amerikonskum rakettálopi nærindis flogvøllinum í irakiska høvuðsstaðnum Bagdad.

Føðingar 
 106 f. Kr. - Cicero (d. 43 f. Kr.).
 1831 - Enok Daniel Bærentsen á Sandi (d. 1900).
 1883 - Clement Attlee, bretskur politikari (d. 1967).
 1892 - J. R. R. Tolkien, bretskur rithovundur (d. 1973).
 1930 - Robert Loggia, amerikanskur sjonleikari (d. 2015).
 1950 - Victoria Principal, amerikonsk sjonleikarinna.
 1956 - Mel Gibson, avstralsk-amerikanskur sjonleikari.
 1969 - Michael Schumacher, týskur F1 rasarakoyrari.
 2003 - Greta Thunberg, svenskur klimaaktivistur.

Andlát 
 1967 - Jack Ruby (f. 1911)
 1992 - Liffa Gregoriussen (f. 1904 sum Olivia Arge).
 2016 - Demmus Hentze, politikari (f. 1923)

Januar, 03.