alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Nova Scotia

Nova Scotia (latínskt fyri Nýskotland) er ein landslutur í eystara parti av Kanada.
Í 2011 búðu her uml. 922.000 fólk.

Fólkatal síðan 1851

Keldur 

Kanada
New Brunswick

New Brunswick er ein landslutur í eystara parti av Kanada.

Høvuðsstaðurin av landslutinum eitur Fredericton. Til 2016 var Saint John størsti býur. Síðan er tað Moncton.

Ávísingar úteftir 
Heimasíðan hjá landslutinum, newbrunswick.ca
New Brunswick, wikivoyage.org  (á enskum)

Keldur 

Kanada
British Columbia

British Columbia er ein landslutur í Kanada. Havnabýurin Vancouver í Bretska Kolumbia hevur stóran týdning fyri Kanada. Hesin nútímans stórbýur er umgyrdur av fjøllum og liggur væl fyri við Kyrrahav.

Høvuðsstaðurin í landslutinum eitur Victoria. Hann liggur uml. 100 km sunnan fyri Vancouver í landsynningshorninum á oynni Vancouver Island, beint við markið til stakríkið Washington í USA. Amerikanski stórbýur Seattle er uml. 100 km í ein landsynning úr Victoria.

Ávísingar úteftir 
heimasíða, www2.gov.bc.ca
British Columbia, wikivoyage.org  (á enskum)

Keldur 

Kanada
Prince Edwardsoy

Prince Edwardsoy er ein landslutur í Kanada. Høvuðsstaðurin í landslutinum eitur Charlottetown.

Ávísingar úteftir 
Almenna heimasíða, princeedwardisland.ca
Prince Edward Island, wikivoyage.org  (á enskum)

Kanada
Kalifornium

Kalifornium er eitt frumevni, ið er nummar 98 í skeiðbundnu skipaninini.

Frumevni
Peteroy

Peteroy (alment norskt heiti: Peter I Øy eller Peter 1.s øy) er ein lítil oyggj uttan fyri Antarktis. Oyggin hoyrir til Norra. Landaøki er 156 ferkilometrar. Sjálvt ein stillan dag rennur kaldur vindur niður frá teimum hægri liggjandi umráðunum í Antarktis og sópar alt burtur út fyri ískantinum við Bellingshausenhavinum. Og miðaltemperatururin liggur undir null alt árið.

Keldur

Hygg eisini at
 Kongsríki Noreg

Noreg
Oyggjar
Hjálond
Tromsø

Tromsø er ein býur og kommunua í Troms og Finnmark fylki í Noregi. Býurin liggur á eini oyggj við sama navni í Norðurnorra. Tromsø kommuna er dupult so stór sum Føroyar, og fólkatalið liggur um 60.000. Tromsø er størsti býurin í Norðurlondum, sum liggur norðan fyri Pólkringin.  Tromsø liggur júst norðanfyri pólarmarkið á 63 breiddarstigum. Tromsø hýstir nógvum feløgum og stovnum, sum gera seg galdandi í altjóða Arktis-politikki og umsiting í norðurlendskum og arktiskum viðurskiftum, og nevnast kunnu Arktiska Ráðið og NAMMCO. Her er stórur lærdur háskúli við fleiri túsund lesandi.  Allar útbúgvingarnar eru savnaðar á einum stað. Ein partur av lærda háskúlanum er fiskivinnuskúlin, har tað eru nøkur hundrað lesandi.

Keldur 

Býir í Noregi
Kommunur í Troms og Finnmark
Long Island

Long Island er størsta oyggj í amerikanska stakríkinum New York.

Oyggin er 190 kilometrar til longdar og millum 20 og 32 kilometrar breið.  Samlaða víddin av oynni er 3566 ferkilometrar. 

Í vestara parti av oynni eru tveir býarpartar (boroughs) hjá New York City, Brooklyn og Queens (Kings County og Queens County). 

Miðparturin og eystari partur av oynni (Nassau County og Suffolk County) eru ikki partur av New York City.

Ávísingar úteftir 
 Long Island á kortinum: osm
 Long Island, wikivoyage (á enskum)

 Søgan hjá oynni: Long Island: its early days and development., Eugene L. Armbruster (enskt)

Keldur 

New York
Oyggjar í USA
Padre Island

Padre Island er størsta og longsta oyggin í stakríkinum Texas í USA. Oyggin liggur sum ein verjugarður fyri fastlandi innanfyri. Padre Island er heimsins longsta stongsilsoyggj (barrier island).

Texas
Oyggjar í USA
Danabrók

Danabrók (á donskum Dannebrog) er danska flaggið. Tað er samansett av tveimum elementum; reyð bakgrund við einum hvítum figuri. Navnið stavar frá heitinum á vovnum klæði. Nakað líknandi vovnu mannfólkabuksunum, vit brúka til føroysk klæði. Danska flaggið sigst vera frá ár 1219. Hetta reyða flaggið við krossmerki, var ætlað til at hanga niður frá stokki ella stong. Bæði tá tað hekk yvir høvdingastóli, omanfyri borgarportur og tá herlið masjeraðu, hekk tað upp og niður, so krossurin vendi rættan veg. Reyða bakrundin var upprunaliga liturin hjá sertøkum klani ella familju; men bleiv so valdur sum merki fyri allar danar. Við einum hvítum krossi, bleiv boðað vinum og serliga fíggindum frá, at her komu vápnaðir menn við kristna boðskapinum. Danska flaggið er nýtt sum fyrimynd fyri flest øllum hinum norðurlendsku tjóðunum, hóast tey eru munandi yngri fløgg.

Keldur 

Danmark
Fløgg
Union Jack

Union Jack ella Union Flag, er ríkisflagg  Stóra Bretlands.

Keldur 
 

Bretland
Fløgg
Aurskog-Høland kommuna

Aurskog-Høland kommuna er ein kommuna í Viken fylki í Noregi.

Býir og bygdir
 Aursmoen
 Bjørkelangen
 Fosser
 Hemnes
 Løken
 Momoen

Keldur 

Kommunur í Viken
Lutetium

Lutetium er eitt frumevni, ið er nummar 71 í skeiðbundnu skipaninini.

Frumevni
51. stakríki í USA

Tingið (Kongressin) skal taka støðu til øll uppskotini um eitt nýggjur stakríki skal innlimast í Sameindu Statunum.

Kandidatar

Puerto Riko

Puerto Riko í Karibia fekk heimastýrið 17. januar í 1917. Puerto Riko segði nei til loysing frá USA 6. november í 2012; 61,16 prosent av teimum, ið greiddu atkvøðu, valdu sjálvstøðugur lutstati í USA fram um fult sjálvstýri.

Amerikonsku Jómfrúoyggjar

Marianoyggjar

USA hevur ræðið á bæði Guam og Norðaru Marianaoyggjum í Mikronesia. Tað verður arbeitt við og tosa um, um Guam skal vera ein sjálvstøðug statur í USA saman við Norðaru Marianaoyggjum.

Amerikanska Sámoa

Hendan oyggin í Polynesia er í roynd og veru stakríki í USA.

District of Columbia

Høvuðsstaðurin District of Columbia er eitt samveldisøki, og tey ið búgva har hava - mótsett íbúgvunum í teimum 50 lutstatunum – onki umboð við atkvøðurætti í Kongressuni. So tey stríðast fyri at fáa rættindi sum stakríki, uttan at hetta hevur eydnast higartil.

Sí eisini
 Ytru Smá-Útoyggjarnar hjá USA

Keldur

USA
Skid Row

Skid Row er eitt slumkvarter í Los Angeles, ið liggur mitt í miðbýnum Downtown tætt við bæði Los Angeles City Hall og Walt Disney Concert Hall. 6000 heimleys eru í Skid Row; hetta er tað hægsta talið í USA.

Los Angeles
Napa Valley

Napa Valley er eitt av kendastu vínøkjunum í California og sum á hvørjum ári verður vitjað av fleiri tíggjutúsund ferðafólkum.

Kalifornia
Delhi

Delhi (,  Dilli), alment navn National Capital Territory of Delhi, er høvuðsstaðarøkið í India. Undir Bretska Raj, var Delhi partur av Punjab landslutinum og er framvegis knýttur at Punjab-regiónini og Doab bæði søguliga og mentanarliga. Fólkatalið í býnum er umleið 16.3 milliónir, ið ger hann til næststørsta býin í India og fjórðstørsta stórbýarøki í heiminum.

Veðurlag 
Hitalagið í Delhi liggur vanliga frá 5 til 40 °C. Tað lægsta, ið nakrantíð er mált í Delhi, er -6,7 °C, og tað hægsta, ið nakrantíð er mált, er 45,3 °C. Árligi meðalhitin liggur um 25 °C; mánaðarligi meðalhitin skiftir frá 13 til 32 °C. Hægsti hitin, ið varð máldur í juli, var 45 °C í 1931. Meðalnøgdin fyri avfall um árið í Delhi er umleið 714 mm, har tað mesta kemur niður undir monsuninum í juli og august.

Luftdálking
Delhi er tann mest dálkaði býurin í heiminum, og sambært einari meting, so er dálking hvørt ár orsøk til at 10.500 fólk doyggja í Dehli. Í 2013-14, øktist støði á smáum dálkandi partiklum (PM) í luftini í Delhi við umleið 44%, serliga orsakað av CO2-útlát frá akførum og ídnaðinum, bygningsídnaði og av at brenn markir í økjum kring býin.

Samferðsla

Flogferðsla
Indira Gandhi International Airport, ið liggur í útsynningspartinum av Delhi, er høvuðs ferðasambandið bæði viðvíkjandi innanríkis og uttanríkis ferðing úr og til Dehli. Í 2012-13 var flogvøllurin nýttur av yvir 35 milliónum ferðafólkum, ið ger hann til tann flogvøllin í Asia, har flest fólk ferðast. Terminal 3, ið kostaði 1,4 USdollarar at byggja millum 2007 og 2010, tænir 37 milliónum ferðafólkum afturat hvørt ár.

Keldur 

Delhi
Anna von Hausswolff

Anna Michaela Ebba Electra von Hausswolff  (fødd 6. september 1986 í Göteborg) er ein svensk songkvinna og sangskrivari.

Útgávur

Album 
 2010 – Singing From the Grave
 2013 – Ceremony
 2015 – The Miraculous
 2018 – Dead Magic
 2020 – All Thoughts Fly

EP 
 2010 – Track of Time
 2014 – Källan (Prototype)
 2016 – Källan (Betatype)

Útvortis ávísing 
Heimasíða
MySpace

Svenskar songkvinnur
Føðingar í 1986
Listi yvir amerikonsk stakríki eftir BTÚ

USA
Anja Andersen

Anja Andersen (fødd 15. februar 1969 í Odense, Danmark) er ein fyrrverandi hondbóltsleikari og hondbóltsvenjari, ið varð útnevnd sum heimsins besti hondbóltsleikari í 2012 og var tann fyrsti danin, ið fekk henda heiður. Hon var virkin sum hondbóltsleikari til 1999, og spældi 133 landsdystir fyri Danmark og skoraði 726 mál. Hon spældi hondbólt fyri fleiri donsk feløg og norska felagið Bækkelaget og týska felagið TuS Walle Bremen. Anja var við til at vinna gull fyri danska kvinnuhondbóltslandsliðið á Summar-OL 1996, HM gull í 1997, HM silvur í 1993 og HM bronsu í 1995, og EM gull í 1994 og 1996. Anja er kend sum ein sera góður hondbóltsleikari, men var eisini kend fyri sítt sinnalag, tí hon ofta østi seg upp undir dystum, og tað førdi til nógv reyð kort.

Orsakað av einum hjartafeili gavst hon at spæla hondbólt í 1999. Anja er dóttir Keld og Vivi Andersen ið bæði eru fyrrverandi hondbóltsleikarar.

Heiður 
 1994 - Vald til heimsins næstbesta hondbóltsleikara
 1997 - Útnevnd sum heimsins besti hondbóltsleikari
 2007 - Upptikin í donsku Hall of Fame
 2009 - Fekk Mathildeprisen fyri at hava mótprógva vanligu fatanina, um at venjarar av elituítróttarfólkum altíð eru menn.

Keldur og viðmerkingar 

Danskir hondbóltsleikarar
Føðingar í 1969
Mikkel Hansen

Mikkel Hansen (føddur 22. oktober 1987) er ein danskur hondbóltsleikari, ið í løtuni spælir fyri PSG Handball. Hann varð valdur til Heimsins besta hondbóltsleikara av IHF (International Handball Federation) í 2011. Hann hevur fyrr spælt fyri danska hondbóltsfelagið GOG, har hann vann danska meistaraheitið í 2007. Hann gjørdist partur av FC Barcelona í juni 2008. Hin 2. juni 2010 flutti hann aftur til Danmarkar fyri at spæla fyri AG København, eftir at hava spælt hondbólt í 2 ár í Spania.

Mikkel Hansen gjørdist evropameistari í hondbólti við danska landsliðnum, tá ið teir vunnu EM í hondbólti 2012  í Serbia. Hann varð eisini valdur á All-Star lið í kappingini sum besti vinstibakkur. Í 2011 var hann partur av dansia landsliðinum, ið vann silvur á HM í hondbólti 2011 í Svøríki. Hann gjørdist toppskorari í kappingini.

Privatlív
Pápi hansara, Flemming Hansen, spældi eisini á danska hondbóltslandsliðnum, har hann spældi 120 landsdystir og skoraði 240 mál og luttók í Summar-OL 1984.

Keldur 

Danskir hondbóltsleikarar
Føðingar í 1987
Hondbóltsleikarar á Summar-OL 2012
Heðin á Lakjuni

Heðin á Lakjuni (føddur 19. februar 1978 í Klaksvík) er ein fyrrverandi føroyskur fótbóltsleikari, ið spældi sum verjuleikari og vongur fyri fýra føroysk feløg, fyrst og til seinast fyri KÍ. Hann byrjaði sína fótbóltslívsleið í KÍ, og hevur síðan skift ímillum B36, HB, og NSÍ Runavík og so aftur KÍ. Hann hevur vunnið føroyska meistaraheitið í fótbólti 3 ferðir og Løgmanssteypið fýra ferðir. Síðan apríl 2015 hevur hann átt metið fyri flest leiktir dystir í ovastu føroysku fótbóltsdeildini hjá monnum, hann spældi 417 dystir í bestu deildini og skoraði 100 mál. Hann hevur spælt 16 dystir á føroyska landsliðnum og skoraði 1 landsliðsmál.

Altjóða lívsleið 
Sjálvt um hann fekk landsliðsboð frá Allan Simonsen í 1997, so fekk Heðin á Lakjuni ikki sín debut fyri føroyska fótbóltslandsliðið fyrr en í mars 1999 í einum 0-0 vinadysti móti Andorra. Hann spældi sín fyrsta kappingarlandsdyst nærum hálvt ár seinni, tá ið hann varð skiftur inn fyri Henning Jarnskor í einum EM kvalifikatiónsdysti móti Litava. Hann skoraði sítt fyrsta og einasta landsliðsmál í einum vinadysti móti Kasakstan í 2003, eftir eina avlevering frá Hjalgrím Elttør.

Altjóða mál
Mál og úrslit hjá Føroyum' vísast fyrst.

Keldur 

Føðingar í 1978
Føroyskir landsliðsleikarar
KÍ leikarar
B36 leikarar
NSÍ leikarar‎
Forna Grikkaland

Forna Grikkaland var ein mentan, ið hoyrdi til eitt tíðarskeið í griksku søguni, ið byrjaði í arkaiskari tíð í 8. øld f.Kr.. Forna Grikkaland hevur eina 1000-ára søgu og verður av mongum mett at vera vøggan hjá vesturlendsku mentanini. Fornu grikkarnir stóðu ímóti hertøkuroyndum og yvirlivdu at vera hersettir av rómverjum, men seinni gjørdust teir partur av Byzantinska ríkinum. Grikska mentanin hevði stóra ávirkan á Rómverjaríkið og breiddi seg harvið til restina av Evropa. 

Í forna Grikkalandi hendi gjøgnumbrot við nýtslu av myntum innan handil. Tann athenska "ugglumyntin" ráddi yvir miðalhavshandlinum í 400-300-talinum f.Kr. Ugglan var heilagi fuglurin hjá vísdómsgudinnuni Athenu.

Olympisku leikirnir, fyri at nevna eitt dømi, byrjaðu í tí grikska mentanararvinum. Renessansan (Endurburðartíðin) var ein roynd at endurvekja arvin eftir Rómverjaríkið og Forna Grikkaland. Fyrstu Olympisku Leikirnir vórðu hildnir 776 f.kr.

Keldur 

Grikkaland í fornøld
Athena

Athena (grikskt Ἀθηνᾶ ella Ἀθήνη), eisini nevnd Pallas Athena, var tann grikska gudinnan fyri strategi, kríggj og vísdóm. Hon var sett í samband við gudinnuna Menerva hjá etruskarnum og seinni av rómverjum sum Minerva. Athena fylgdist við einari lítlari uglu og bar geitaskinnsskjøldurið Aegis, ið faðir hennarar, Zevs, gav henni. Hon varð ofta hátíðarhildin saman við Nike, gudinnuni fyri sigur. Athena var eisin gudinnan fyri at vegleiða hetjur. Hon er vápnað krígsgudinna, var aldri eitt barn og altíð jómfrú (parthenos). Parthenon í Athen er hennara kendasta tempul. Hon hevði aldri nakran mann ella elskara, sjálvt um Hefaistos gjørdi eina miseydnaða roynd einaferð. Herodot og Platon hildu av misgáum, at Athena var tann sama sum gudinnan Neith hjá libyarum.

Keldur 

Grikskir gudar
Tok

Eitt tok (á donskum tog, á týskum Zug) er eitt flutningsfar ið koyrur eftir skinnarum á einari jarnbreyt. Vognarnir kunnu verða hálaðir av einum lokomotivi (fyrr í tíðini eisini av hestum) ella verða sjálvkoyrandi toksett. Sjálvkoyrandi lokomotiv eru eisini tok. Sporvognar skilja seg frá tokum við tað at tokið koyrir eftir skinnarum á jarnbreyt, meðan sporvognar koyra eftir vegnum og ikki í serstakum banum.

Sløg av tokum 
 Persóntok - Flutningur av fólki. Tað eru fleiri ymisk sløg av persóntokum, og nøvnini broytast frá landi til land:
 Metrotok - Lokal ferðsla í stórbýum við nógvum tokum, evt. í tunnlum ella á hábreyt.
 Økistok - Lokal og økisferðsla við nógvum steðgistøðum.
 InterCity - Landsfevnandi tok við færri støðgum.
 Snartok - Landsfevnandi tok við fáum støðgum.
 Háferðartok - Sera skjót tok við fáum støðgum á háferðarbreytum ið eru bygdar júst til endamálið.
 Góðstok - Flutningur av nærum øllum sløgum av góðsi.
 Sertok - Tok ið bert koyra til serstøk høvi.
 Veterantok - Tok ið ikki longur eru í dagligum rakstri, men sum t.d. kunnu koyra við ferðafólkum (turistum).
 Materieltok - Tok ið ikki taka ferðafólk ella góðs men bert skulu flytast úr einum staði í annað.

Samferðsla og flutningur
Mikkjal Mús

Mikkjal Mús (á enskum Mickey Mouse) er ein víðagitin fiktivur figurur í Disney teknifilmsrøð og teknirøð. Hann gongur saman við Miu Mús. Í teimum elstu teknirøðunum, áðrenn tær báðar mýsnar kastaðu saman, royndi Mortimer Mús at vinna hjartað á Miu.

Mikkjal eigur eitt systkinabarn, sum eitur Magda Mús, sum var í einari teknirøð í 1941, tá hon gjørdi seg til fyri Mikkjali fyri at gera Miu ævindsjúka, og hetta eydnaðist. Í 1930 fekk Mikkjal Pluto, tann appilsingula hundin.

Keldur 

Disney
Central Park

Central Park er ein stór park á Manhattan í New York City. Við umleið 25 milliónum vitjandi hvørt ár er parkin tann mest vitjaða býarparkin í USA. Tað at parkin ofta verður nýtt í filmum hevur gjørt parkina til eina av kendastu býarparkum í heiminum. Central Park hevur mark móti norði til West 110th Street, móti vestri til Eighth Avenue og móti suðri til West 59th Street. Hesar gøtur verða vanliga umrøddar sum ávikavist "Central Park North, "Central Park West" og "Central Park South". Móti eystri hevur parkin mark til Fifth Avenue.

Tær fyrstu ætlanirnar til parkina vóru útintar í 1857 av landslagsarkitektunum Frederick Law Olmsted og Calvert Vaux, og sjálvt um parkin sær náttúrlig út, so er alt nágreiniliga lagt til rættis. Parkin hevur manngjørd vøtn, langar rásir, tveir skoytuvøllir, eitt náttúru lange vandrestier, to skøjtebaner, eitt friðað øki, øki ið eru ætlað til ymiskar ítróttagreinir og spælipláss. Parkin er vælvitjað av flytifuglum, og tí eisini av fólkum ið eygleiða fuglar. Tann 10 kilometrar langi vegurin kring parkina er væl dámdur av rennarum, súkklarum og fólki á rulliskoytum.

Keldur 

New York
Parkir í USA
Malibu

Malibu er ein strandarbýur í Suðurkalifornia, ein tíma norðan fyri Los Angeles. Býurin er kendur fyri sína 43 km longu strond, ið fylgur býnum allan vegin frá suður til norður. Sandstrondin er fleiri kilometrar long og er sera góð til allan sjósport. Býurin er 51,3 km² til víddar við 34 km langari strond. Við lokaltoki er tað lætt og skjótt at ferðast millum Malibu og hinar býirnar við Kalifornia-strondina. Malibu hevur ein ríkan mentanar- og náttúruarv: chumash-indiánskar búsetingar og havar lýsa søguna um býin. Millum húsaeigararnar í Malibu eru Lana del Rey, Charlie Sheen, Barbara Streisand, Jim Carrey, Cher, Lady Gaga, Angelina Jolie, Paris Hilton og Mel Gibson.

Keldur 

Býir í Kalifornia
Walk of Fame

Walk of Fame er ein gøta í Hollywood, California, har fólk og bólkar, sum eru serliga kend, hava hava fingið navn sítt í ein stein í gøtuni - eisini íspunnar verur, eitt nú Mikkjal Mús. Hóast hendan Walk of Fame í Hollywood er nógv tann kendasta, eru eisini slíkar gøtur nógva aðrastaðni.

Los Angeles
Einsteinium

Einsteinium er eitt frumevni, ið er nummar 99 í skeiðbundnu skipaninini.

Frumevni
My

My (stóra Μ, lítla μ) er tann 12. bókstavurin í tí grikska alfabetinum. Í griksku talskipanini hevur bókstavurin virðið 40.

Bókstavir
Grikska alfabetið
Ypsilon

Ypsilon, Υ υ, er tann 20. bókstavurin í tí grikska alfabetinum.

Bókstavir
Grikska alfabetið
Nasitýskland

Nasitýskland og Triðja Ríkið () eru vanlig nøvn ið verða nýtt at lýsa tíðarskeiðið í søgu týsklands frá 1933 til 1945, tá ið landið var eitt einaveldi stýrt av Adolf Hitler og Nasistaflokkinum (NSDAP). Undir stýrinum hjá Hitler, varð Týskland broytt til eitt fasistiskt totalitert ríki, ið stýrdi nærum øllum pørtum av lívinum. Tað almenna navnið á ríkinum var Deutsches Reich (Týska Ríkið) frá 1933 til 1943 og Großdeutsches Reich (Stóra Týska Ríkið) frá 1943 til 1945. Nasitýskland helt uppat við at vera til eftir at teir sameindu vunnu á Týsklandi í mai 1945, og tað gjørdist endin á Seinna heimsbardaga í Evropa.

Viðmerkingar

Keldur 

Týskland
Søga
Seinni heimsbardagi
Sardinia

Sardinia ( ;  ,   / , Sassaresiskt: Sardhigna, Galluresiskt: Saldigna, Algheresisk: Saldenya, Tabarchino: Sardegna) er næststørsta oyggj í Miðjarðarhavinum (eftir Sikilsoy og áðrenn Kýpros) og ein sjálvstýrandi región í Italia, ið hevur tað almenna navnið Regione Autonoma della Sardegna / Regione Autònoma de Sardigna (Sjálvstýrandi Regiónin Sardinia).

Keldur 

Oyggjar
Italia
Gregorio Paltrinieri

Gregorio Paltrinieri (føddur 5. september 1994) er ein italskur svimjari, ið hevur sett evropamet í 1500 metrum frí. Hann hevur vunnið HM og EM í svimjing á langgeil og á stuttgeil. Hann hevur svomið finalur við millum øðrum føroyska Pál Joensen fleiri ferðir.

Keldur 

Italskir svimjarar
Føðingar í 1994
Skotska flaggið

Skotska flaggið sigst vera elsta tjóðarflagg, sum enn verður nýtt - tó at tað verður kjakast nakað um tað. Men sagt verður at flaggið skal vera nýtt líka síðan 9. árhundraðtalið. Tað er skjalfast, at í 1385 hevur skotska tingið avrátt, at skotskir hermenn skulu bera hvítt krossmerki í bardaga. Skotska flaggið hevur ein hvítan Andresar-kross, sum ímyndar ápostulin Andreas, ið er verndareingil Skotlands. Skotska flaggið nevnist á enskum St Andrew's Cross.

Fløgg
Skotland
Henrik Christiansen

Henrik Christiansen (føddur 9. oktober 1996 í Skjetten í Skedsmo) er ein norskur svimjari, ið svimur fyri Skjette svømming og Norra. Hann gjørdist nummar fimm á HM í 800 metrum frí í 2015 við tíðini 7.45,66 og setti nýtt norskt met. Hann setti norskt met í 400 metrum frí á EM í svimjing á stuttgeil í Ísrael í desember 2015 og bleiv nummar fýra við tíðini 3.40,32. Hann vann bronsu á 1500 metrum frí á EM við tíðini 14.23,60 og setti norskt og norðurlendskt met. Norðurlendska metið átti føroyski Pál Joensen.

Keldur 

Norskir svimjarar
Føðingar í 1996
Selena

Selena Quintanilla-Pérez (kend sum Selena), fødd 16. apríl 1971, deyð 31. mars 1995, var ein amerikonsk songkvinna, sangskrivari og tónasmiður. Við fjúrtan topp-tíggju plaseringum og sjey nummar-eitt løg á staklaglistanum Hot Latin Songs fekk hon titlarnir "Top Latin artist of the '90s" og "Best Selling Latin Artist of the Decade" av Billboard. Sangir hennara "Amor Prohibido" og "No Me Queda Más" gjørdist tey mest væleydnaðu stakløgini á tí latínamerikanska tónleikamarknaðinum árini 1994 og 1995. Hon fekk heitið "The Queen of Tejano Music" og verður nevnd sum ein meksikonsk tilsvarandi Madonnu. Selena gav út sítt fyrsta studioalbum, Selena y Los Dinos, sum tólv ára gomul. Í 1987 vann hon eina Tejano Music Award í bólkinum "Female Vocalist of the Year" og fekk síðan ein plátusáttmála við EMI. Framgongdin og popularitetur øktist í 1990-árunum, serliga í spanskttalandi londum. Í 1995 innspældi hon tónleik á enskum og fyrireikaði eitt gjøgnumbrot í tí enskmælta heiminum.

Tann 31. mars 1995 varð Selena myrð, 23-ára gomul, av Yolanda Saldívar sum fyrr hevði havt høvuðsábyrgdina fyri fanklubba hennara. Tvær vikur seinni, hin 12. apríl 1995, útnevndi guvernørurin í Texas, George W. Bush, føðingardag hennara til "Selena Day" í Texas. Í 1997 spældi Jennifer Lopez Selenu í filminum Selena sum Warner Bros. skapaðu.

Keldur 

Amerikanskar songkvinnur
Føðingar í 1971
Andlát í 1995
Times Square

Times Square er ein stór gøta á Manhattan í New York City.

New York
Fifth Avenue

Fifth Avenue er tann størsta handilsgøtan í býnum New York í USA og verður hildin at vera ein av heimsins bestu og dýrastu handilsgøtum. 5th Avenue er ein sera long handilsgøta á Manhattan. Fifth Avenue liggur sera væl fyri, mitt í New York City, beint við Times Square, tætt við bæði Central Park og eisini tey kendu listasøvnini Metropolitan Museum of Art og Solomon R. Guggenheim Museum. Eisini eru ein hópur av matstovum har um vegir.

Keldur 

New York
Osmanska ríkið

Osmanska ríkið var eitt stórt, turkiskt ríki, ið varð stovnað av Osman 1. í 1299 og vardi til 1. november 1922, tá ið sultan-embætið varð niðurlagt. Stýrisskipanin var monarkisk við einum keisara sum ríkisleiðara, og høvuðsmálið ið varð tosað var osmanskt-turkiskt. Ríkisátrúnaðurin var sunni islam. Ríkið breiddi seg yvir vestara partin av Asia, landssynningspartin av Evropa og Norðurafrika. Eftir kringsetanina og sigurin av Konstantinopel í 1453 kom tað Osmanska ríkið í staðin fyri tað Byzantinska ríkið at ráða yvir Balkan og Anatolia.

Notur

Keldur 

Osmanska ríkið
 
Søga
Amanda Fondell

Amanda Linnea Fondell (fødd 29. august 1994 í Linderöd) er ein svensk songkvinna. Hon vann svensku sjónvarpssangkappingina Idol í 2011.. Hon luttók í Melodifestivalen í 2013.

Útgávur

Album 
 2011 - All This Way
 2014 - Because I Am

Keldur

Slóðir úteftir 
Facebook

Svenskar songkvinnur
Føðingar í 1994
FBI

Amerikanska samveldisløgreglan ella FBI er máttmiklasta løgreglustyrki í USA, har eru servandir agentar, sum vanliga halda eyga við, hvat hendir bæði í USA og í heiminum annars. FBI hevur eisini uppgávur, sum almenningurin aldri hoyrir um.

Fregnartænastur í USA
Pentagon

Pentagon er miðdepil fyri Verjumálaráðið í USA. Verjumálaráðið hevur ábyrgdina fyri verjuna av USA og av øllum hernaðarvirksemi hjá USA. Bygningurin er ein fimmhyrnt borg, ið liggur í Arlington í Virginia og hevur eittans endamáli: at verja USA og landsins íbúgvar.

Í yvirgangsálopunum 11. september 2001 doyðu 2.996 fólk. Av teimum vóru 125 í Pentagon. Fýra rænd flogfør vórðu nýtt í álopunum. Tvey teirra rendu á World Trade Center í New York City, eitt rendi á Pentagon og tað fjórða datt niður í Pennsylvania. Í teimum fýra flogførunum doyðu 246 fólk. 2.606 doyðu í og kring World Trade Center, og 125 doyðu í Pentagon. Tey deyðu vóru øll sivilfólk uttan 55 herfólk í Pentagon. Endaligu hagtølini vóru ikki gjørd fyri enn fleiri ár eftir hendingarnar.

Keldur 

Virginia
Bygningar og bygningsverk í USA