alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Gdańsk

Gdańsk (á týskum Danzig) er ein býur i Póllandi, sum hevur umleið 460.000 íbúgvar. Býurin er ein hin týdningarmesti havnabýur Póllands. Býurin liggur í Norðurpóllandi út til Eystrasalt (Baltiska havið). Býurin hevur áður hoyrt til Týskland og hevur eisini verði sjálvstøðugur til tíðir. Býurin Gdansk í Eysturproysalandi í Norðurpóllandi, er søguligur býur, bygdur í miðøld. Í 1356 kom hann upp í týsku Hansasamgonguna og gjørdist ein av týdningarmestu handilsbýum við Eystarasalt. Næstan allur býurin var oyðilagdur undir Seinna heimsbardaga, men er nú endurreistur í upprunaligum líki.

Myndir

Slóðir úteftir 
 Tram og bussar í Gdańsk
 Flogfør og tok til Gdańsk
 Gisting í Gdańsk

Býir og bygdir í Póllandi
Grót (felag)

Tónleikasamtak sprottið úr tónleikalívinum í Gøtu. Tað var stovnað í 1998. Hevur mangan havt tónleikatiltøk í Losjuni í Gøtu, og stóð upprunaliga aftan fyri G!-festivalin. 

Føroyskur tónleikur
Gøta
FUT

Stytting fyri Føroya Undirhalds Tónleikarafelag.

Kaj Johannesen hevur í fleiri ár verið formaður í felagnum.

FUT er ætlað at virka sum yrkisfelag fyri limir sínar, og harumframt skipar felagið fyri tónleikatiltøkum kring alt landið. Árliga Ólavsøkukonsertin er eitt av hesum tiltøkum, og kvøldið fyri Prix Føroyar-semifinaluna í Trongisvági 2005 skipaði FUT fyri konsert í TB-húsinum við summum av Prix-bólkunum.

Tónleikur
Lisboa

Lisboa er høvuðsstaður og størsti býur í Portugal. Á føroyskum verður býurin ofta nevndur Lissabon, men hetta er týska heitið fyri býin, eins og vit nevna København Keypmannahavn, og eingilskmenn nevna Firenze Florence.

Í 1755 var ein stórur jarðskjálvti, sum legði miðbýin í oyði. Í kontrast til gomlu sjarmerandi og labyrintisku býarpartarnar Alfama og Bairro Alto, sum liggja ávikavist eystan- og vestanfyri er miðbýurin Baixa merktur av neyvari býarplanlegging, stásiligum bygningum og beinum linjum og vinklum. Lissabon var stórur og ríkur strandabýur. Eftir jarðskjálvtan tók tað mong ár at byggja býin uppaftur til tað, hann áður var.

Jarðskjálvti í Lissabon 

Jarðskjálvtin í portugisiska høvuðsstaðnum Lissabon í 1775 var versta náttúruvanlukka í Evropa í 18. øld. Ímeðan túsundtals fólk vóru savnað til messu í kirkjunum allahalgannadag, fóru ógvisligir skjálvtar um býin í 15 ræðuligar minuttir. Tveir triðingar av øllum húsum, stórum og smáum, toftunum. Pombal stóð á odda fyri endurreisingini. Hann nýtti gull og silvur úr ríka portugisiska hjálandinum Brasil at fíggja arbeiðið við. 

Jarðskjálvtin í Lissabon gjørdi, at fyrst dró alt vatnið út úr Tejoá. So kom ein øgilig flóðalda niðan ígjøgnum ánna og legði inn yvir forstaðirnar. Í nógvar dagar eftir skjálvtan var ymsastaðni eldur í býnum.

Alfama 

Elsta økið í býnum, har tú framvegis finnur miðaldarlig pláss og pláss, ið eru ávirkað av arabunum. Í gomlum døgum var Alfama økið, har tey fínu fólkini búðu, men eftir jarðskjálvtan í 1755 gjørdist tað arbeiðarakvarter. Nógvar gøtur eru so smalar, at bilar fáa ikki koyrt, og aðrastaðni er bilkoyring ómøgulig, av tí at brøttu gøturnar gjørdar til trappur.

Eyðkendi sangstílurin fado hevur sín uppruna í Alfama; klagandi sangurin er ofta um saknaðar ella sjólátnar sjómenn, sum sum vera man ofta búðu í hesum arbeiðarakvarterinum, og í Mouraria, ið nú er so samansmeltað við Alfama, at ilt er at siga, hvar annar býlingurin endar, og hin byrjar.

Tað er í Alfama, tú finnur miðaldarborgina Castelo de São Jorge og vøkru kirkjuna Graça.

Bairro Alto 

Bairro Alto (navnið merkir "høgi býlingurin") er eins lokkanetkent og Alfama. Men har Alfama er arbeiðarakvarter burturav, er Bairro Alto eitt bohemekvarter, har tey ungu og kulu búgva og hittast. Her yður í hippum handlum og lekrum matstovum, og hetta er eisini staðið, har fólk hittast fyri at fara í býin á smáu barrunum og spælistøðunum. Eitt vanligt vikuskiftiskvøld kunnu gøturnar vera eins pakkaðar við vælhýrdum fólki og havnargøtur á Ólavsøku.

Chiado 

Bairro Alto er samansmeltað við fínara økið Chiado, sum er úrslitið av endurbygging í 18. øld. Frá Chiado ber til at fara við elevatorinum Elevador de Santa Justa niður til Baixa (navnið merkir "lágt"). Elevatorurin er partur av almenna flutninginum í býnum.

Baixa

Keldur 

 Hole, Abigail og Charlotte Beech: Portugal. Lonely Planet (2005)
 Jalser, Nina: Turen går til Lissabon. Politiken (2002)

Slóðir 

 Jordi Busqué - Alfama & Castelo Lisbon's districts

Sí eisini 

 Portugal

Portugal
Høvuðsstaðir í Evropa
Portugisiskt mál

Portugisiskt mál er í ætt við spanskt, men kortini eru málini rættiliga ymiskt. Serliga er tað ljóðið í málunum, ið brýtur frá - lættari er hjá portugisum og spaniarum at lesa enn at hoyra málini hvør hjá øðrum. Tó skilja nógvir portugisar spanska talu, ið liggur tættari upp at tí skrivaða enn portugisiskt ger. 

Portugisiskt er ættað úr latíni og ávirkað av arabiskum og øðrum málum, av tí at portugisar altíð hava verið sjófólk við stórum handilssambandi við útheimin. 

Frá 1500- til 1700-árini var portugisiskt eitt týdningarmikið handils- og samskiftismál, nakað sum enskt er nú á døgum.

Útbreiðsla 

Umframt at verða talað í Portugal, verður portugisiskt mál tosað í Brasilia, Guinea-Bissau, Angola, Mosambik, Makao, Grønhøvdaoyggjunum og Sao Tomi og Prinsipi. Málið verður talað av umleið 180 mió. fólkum kring allan heim.

Keldur 

 Den lille danske encyklopædi. Gyldendal (2005). 
 Romanske sprog.

Mál í Evropa
Mál í Suðuramerika
Mál í Afrika
Mál í Brasil
Mál í Portugal
Mál í Fraklandi
Kap Verde

Grønhøvdaoyggjar ella Kabo Verdi (portugisiskt: "Ilhas do Cabo Verde") er oyggjabólkur uttanfyri afrikonsku vesturstrondini. Oyggjarnar kallast eisini Kap Verde Oyggjarnar. Málið er portugisiskt. Hetta er ein oyggjabólkur, til støddar 4.000 ferkilometrar (3 x Føroyar) sum liggja umleið 600 km. vestanfyri Senegal í Afrika. Kap Verde umfata 10 størri og fimm smærri oyggjar. Tann størsta Sao Tiago er 1.000 km2 ella umleið fýra ferðir størri enn Eysturoy. Fólkatalið er umleið 506.000. 

Upprunaliga vóru oyggjarnar eitt portugisiskt hjáland, men tað gjørdist sjálvstøðugt í 1975 eins og hini portugisisku hjálondini í Afrika. Men mótsatt teimum hevur friður verið á Kap Verde. Málið tey tosað er kreolskt, ein blandingur av portugisiskum og upprunamáli. Men skriftmálið er portugisiskt, sum eisini øll duga, eins og vit duga danskt.

Søga

Kap Verde varð stovnað av portugisarum í 1462, og var í mong ár ein stór og týdningarmikil trælahavn í Vesturafrika. Eftir at trælahandilin steðgaði, royndu upprunafólkini sum frægast at liva av landbúnaði, men tey stóðu seg illa. Javnan var turkur í landinum og jarðartýningar gjørdi jørðina torføra at velta. Tá Kap Verde fekk sjálvstýri í 1975, var enn sera fátæksligt og hungursneyð kom fyri nógvastaðni í landinum, men í 1980'unum byrjaði rættilig ferð at koma á búskaparligu menningina. Í dag er Kap Verde at kalla eitt miðalinntøkuland, sum kann samanberast við eitt nú Marokko.

Afrika
Oyggjar
Guinea-Bissau

Tjóðveldið Guinea-Bissau (alment portugisiskt heiti: República da Guiné-Bissau) er eitt land í Vestur-Afrika. Almenna málið er portugisiskt. Guinea Bissau er slætt land við stórum mýrum og er innibyrgt ímillum Senegal og Guinea. Landið hevur verið portugisiskt hjáland - og gjørdist sjálvstøðugt í 1974. Landið er ógvuliga fátækt, og búskapurin er nógv bundin at menningarhjálp úr útheiminum. Mong fólkasløg búgva í landinum, fjølmentast er balantefólkið, sum býr úti við strondina. Flestu fólk liva av landbúnaði. Kokosnøtir, bummull, jarðnøtir og cashewnøtir er høvuðsgrøði. Jarðnøtur vaksa, sum navnið sigur, niðri í jørðini eins og epli. Nøtirnar verða tiknar upp og lagdar at torna, áðrenn bjølgurin og skalið verða brotin uttanav. Nakað av nøtum verður selt á bygdamarknaðunum, men meginparturin verður gjørdur til jarðnøtaolju (nýtt í matvøruídnaði) og jarðnøtamjøl (nýtt sum ráevni í jarðnøtasmøri). Skógarvinnan og fiskiskapur eru eisini týdningarmikil vinna. Sum í grannalondunum eru strendurnar í Guinea Bissau fagrar og dragandi. Fram við strendurnar eru mangrovumýrar, ovurstór runudíki, ósar og áir, ið skera seg sum ovurstórar villiniborgir inn í landið. Nógvur fiskur er fram við landi, og fiskiskapur hevur stóran týdning fyri fólkið, sum býr úti við strendurnar.

Guinea-Bissau
Afrika
Mosambik

Lýðveldið Mosambik (alment República de Moçambique) er eitt land í Eysturafrika. Tá ið Mosambik gjørdist frælst ríki í 1975, flýddu gomlu valdhavarnir, portugisar, av landinum, men áðrenn høvdu teir oyðilagt nógvar verksmiðjur og flutningskervið. Drúgv borgarakríggj, turkur og vatnflóð hava síðan verið atvold til, at landið er vorðið av fátækastu londum í heiminum. Minur frá krígnum sløðast um alt landið, og fáar brýr standa uppi. Men Mosambik skuldi havt góðar møguleikar at komið fyri seg aftur. Tilfeingið er nógv, jørðin er fruktagóð, og stórar lindir av ymsum steinsløgum eru mest sum órørdar. 

Í 1975 brast borgarakrígg á ímillum kommunistisku Frelimo-stjórnina og mótstøðurørsluna Renamo, sum Suðurafrika stuðlaði. Kríggið tók 900 000 mannalív og elvdi til stóra hungursneyð. Eftir tað at Renamo misti stuðul sín uttanlands, og Frelimostjórnin gjørdi av at seta í verk fólkaræðiliga fleirflokkaskipan, samdust partarnir um at binda frið og skrivaðu báðir undir friðaravtalu í 1992. Tá ið loyst var, løgdu myndugleikarnir í Mosambik alt heilsuverkið undir ríkið og skipaðu fyri, at øll sjúkrarøkt og læknatænasta vóru ókeypis. Í drúgva borgarakrígnum vórðu flestu sjúkrahúsini og læknamiðstøðirnar á bygd oyðiløgd, og mong doyggja enn av sjúkum sum t.d. tuberklum, malariu og lungnabruna. Fleiri milliónir fólk flýddu av landinum, ella inn til býirnar. Har var tryggari. Næstan alt fólkið livir nú í størstu armóð, og helvtin av fólkinum livir av teirri matvøruhjálp, sum umheimurin sendir landinum. Hvørt ár fær Mosambik nógva neyðhjálp; mestu hjálpina senda USA og lond í Vesturevropa.

Meiri enn 85 % av fólkinum í Mosambik arbeiða í landbúnaðinum. Bøndurnir dyrka m.a. sukur, bummull, te, cashewnøtir og aldinfruktir á fruktagóða lendinum fram við strondini; inni í landinum dyrka teir tubbak og halda neyt. Nógvur fiskur er á landgrunninum, og rækjur, hummari og ymiskur fiskur verða flutt út og eru kærkomin inntøka hjá illa komna búskapinum. Havnabýurin Beira við Indiahav er næststørsti býur í Mosambik og týdningarmesti havnabýur. Meginparturin av út- og innflutninginum úr grannalandinum Simbabvi fer um Beira, haðan jarnbreyt, vegur og oljuleiðingar liggja til simbabviska høvuðsstaðin Harare. Í borgarakrígnum vardu upp í 10 000 simbabviskir hermenn hesa leið, ið er sjálv lívæðrin í Simbabvi. 

Chopifólkið, ið býr við strondina, ger eitt ljóðføri, nevnt mbila (flt. timbila). Timbilabólkarnir spæla undir, tá ið torgreiddi dansurin migodo verður dansaður, og yrkingar við tilburðum úr bygdalívinum verða bornar fram. Timbilatónleikurin er tjóðartónleikur í Mosambik. 

Afrika
Isabel Allende

Isabel Allende (fødd 2. august 1942 í Lima, Peru) er ein kilenskur rithøvundur. Faðir hennara var systkinabarn Salvador Allende, fyrrverandi forseta í Kili. Hon gjørdist heimskend sum rithøvundur, tá ið bók hennara La casa de los espíritus (danskt heitið: Åndernes Hus) kom út í 1982.

Útgávur 
Útgivið á donskum:

 Åndernes hus (skaldsøga) – 1985
 Kærlighed og mørke (skaldsøga) – 1986
 Eva Luna (stuttsøgur) – 1988
 Eva Luna fortæller (stuttsøgur) – 1990
 Den uendelige plan (skaldsøga) – 1992
 Paula – 1995
 Afrodite – opskrifter, fortællinger og andre afrodistiske midler – 1998
 Lykkens datter (skaldsøga) – 1999
 Portræt i sepia (skaldsøga) – 2001
 Uhyrernes by (skaldsøga) – 2002
 Gulddragens rige (skaldsøga) – 2003
 Mit opdigtede land (skaldsøga) – 2004
 Pygmæernes skov (skaldsøga) – 2004
 Zorro : en legende fødes (skaldsøga) – 2005
 Inés, min sjæls veninde (skaldsøga) – 2007
 Summen af vore dage (ævisøga) – 2008
 Øen under havet (skaldsøga) - 2009
 Mayas dagbog (skaldsøga) - 2011

Keldur 

Kilenarar
Kilenskir rithøvundar
Margrethe II

Margrethe II ella Margreta II (Margrét Þórhildur II) (f. 16. apríl 1940) er drotning í Danska kongaríkinum, og altso eisini í Føroyum og Grønlandi. Dóttir kong Frederik IX og drotning Ingrid, sum var fødd og uppvaksin í Svøríki.  Hon giftist við prins Henrik (1934-2018), sum var úr Fraklandi og upprunaliga æt Henri Marie Jean André greivi de Laborde de Monpezat. Tey fingu synirnar Frederik (f. 1968) og Joachim (f. 1969).

Lívssøga

Margreta drotning varð borin í heim tann 16. apríl 1940 á Amalienborg í Keypmannahavn. Foreldur hennara vóru táverandi krúnprinsurin Fríðrikur, seinni Fríðrikur kongur IX av Danmark, og krúnprinsessan Ingrid. Í 1944 og 1946 fekk krúnprinsaparið tvær døtur afturat, prinsessurnar Benedikte og Anne-Marie av Danmark. Tann lítla prinsessan varð doypt tann 14. mai 1940 í Holmens Kirke í Keypmannahavn. Hennara fulla navn gjørdist Margrethe Alexandrine Þórhildur Ingrid. Um hetta mundið høvdu kvinnur ikki arvarætt til krúnuna, so tað var ikki fyrr enn arvalógin frá 27. mars 1953 varð samtykt, at Margreta gjørdist krúnprinsessa av Danmark. Tann 16. apríl 1958 gjørdist Margreta krúnprinsessa limur í Ríkisráðnum og virkaði sum leiðari av ríkisráðsfundunum, tá Fríðrikur kongur ikki var tøkur.

Margreta prinsessa fekk sína fólkaskúlaútbúgving á Zahles Skole í Keypmannahavn frá 1946-1955. Tey fyrstu árini gekk frálæran tó fyri seg heima á Amalienborg. Eftir eitt stutt skeið á kostskúla í Bretlandi (1955-56) fór hon á studentaskúla og tók nýmálsligt studentsprógv á Zahles Skole í 1959. Í 1960 tók krúnprinsessan Margreta filosofikum við fróðskaparsetrið í Keypmannahavn. Í 1960 til 1961 las hon fornfrøði á University of Cambridge í Onglandi. Í tíðarskeiðinum 1961-1962 las hon samfelagsfrøði á fróðskaparsetrinum í Århus, í 1963 las hon í Sorbonne í Fraklandi og í 1965 var hon á London School of Economics.
 
Í 1967 giftist krúnprinsessan Margreta franska diplomatinum Henri Marie Jean André greiva de Laborde de Monpezat, ið við giftuni gjørdist Heindrikkur prinsur av Danmark. Tey fingu tveir synir, Fríðrik krúnprins, ið varð føddur tann 26. mai 1968 og Joachim prins, ið varð føddur tann 7. juni í 1969.

Tann 14. januar 1972 doyði Fríðrikur IX. Dagin eftir varð krúnprinsessan staðfest sum Margreta drotning II, av táverandi forsætismálaráðharra Jens Otto Krag í borgargarðinum við Christiansborg. Hennara hátign Margreta drotning II er konstitutionellur ríkisleiðari í Danmark, Føroyum og Grønlandi.

Vitjanir í Føroyum 

Margrethe II hevur javnan vitjað í Føroyum. Fyrstu ferðirnar við foreldrum sínum, og seinni í fylgi við manni sínum og viðhvørt synunum eisini. Tá hon vitjaði í Føroyum í 2005, var krúnprinsaparið Frederik og Mary eisini við. Tá drotningin vitjaði Føroyar í 2016 vóru hvørki Heindrikkur prinsur ella synirnir við henni.

Slóðir úteftir 

 Kongehuset
 Kongehuset - HKH Prinsgemalen

Danir
Kongalig úr Danmark
Danskar drotningar
Kvinnuligir statsleiðarar
Statsleiðarar
Regentar
Føðingar í 1940
Elevador de Santa Justa

Elevador de Santa Justa er ein 45 m høgur uttandura elevatorur, ið flytur fólk millum Lisboa-býlingarnar Baixa og Chiado.

Hann er bygdur í 1902 av Raul Mesnier du Ponsard, sum var næmingur hjá Gustave Eiffel. Tveir "vognar" eru, sum flyta ferðafólkið 32 m upp. Frá ovara steðgistaðnum eru trappur upp ovast í bygningin, har café er við útsýni er yvir allan miðbýin og ánna Tejo.

Keldur 

 Jalser, Nina: Turen går til Lissabon. Politiken (2002)

Slóðir úteftir 

 Carris - Elevador de Santa Justa
Source Information on Santa Justa Lift

Portugal
Gustave Eiffel

Gustave Eiffel (f. 1832 í Dijon, d. 27. desember 1923) var hann, sum bygdi heimskenda Eiffeltornið í París. 

Áðrenn hann stóð fyri at byggja Eiffeltornið, hevði hann verið leiðari av byggingini av eini tokbrúgv í Útsynningsfraklandi, og síðani stovnaði hann eitt virki við spesiali innan jarnkonstruktiónir, sum var nakað lutfalsliga nýtt tá í tíðini. Hann var við at gera nógvar stórfingnar konstruktiónir, millum annað bygdi hann í portugisiska býnum Porto eina viadukt yvir ánna Douro, Garabit-viaduktina, Pest-tokstøðina í Ungarn, eitt observatorium í Nice og stálkonstruktiónina innan í Frælsisgudinnuni í New York. 

Í 1887 skrivaði hann undir sáttmála um at byggja slúsurnar í Panamaveitini, men tann verkætlanin gekk ikki sum ætlað.

Aftan á Panamagøluna tók Gustave Eiffel seg aftur og starvaðist sum granskari innan veðurfrøði, radiotelegrafi og aerodynamikk.

 1855 Útbúgvin á École Centrale des Arts et Manufactures
 1876 Byggir viadukt yvir Douro
 1884 Garabit-viaduktin
 1887 Skrivar undir sáttmála um bygging av slúsum í Panamaveitini
 1889 Eiffeltornið

Keldur 

 Gustave Eiffel

Fraklendingar
Tøknifrøði
Raul Mesnier du Ponsard

Raul Mesnier du Ponsard (f. 2. apríl 1848 ella 1849 í Porto í Portugal, deyður 1914) var næmingur hjá Gustave Eiffel. 

Hann bygdi nógvar elevatorar og "brekkusporvognar" (portugisiskt: funiculares), sum eru sporvognar, ið koyra oman/niðan eina bratta brekku, sum til dømis í Lisboa. Vognarnir eru bygdir "á skák" til ta hallið, sum er á brekkuni, og kunnu altso ikki koyra á beinum strekkjum.

Kendasta verk hansara man vera Elevador de Santa Justa (1902) í Lisboa, Portugal.

Keldur 

 Jalser, Nina: Turen går til Lissabon. Politiken (2002)
 Raul Mesnier
 Funicular

Tøknifrøði
Portugisar
Fraklendingar
Føðingar í 1848
Joachim (prinsur)

Joachim prinsur (Joachim Holger Waldemar Christian, f. 7. juni 1969) er yngri sonur Margrethe II drotning og Henrik prins (1934-2018). Eldri beiggi hansara eitur Frederik.

Joachim prinsur er doyptur í dómkirkjuni í Århus 15. juli 1969 og konfirmeraður í Fredensborg Slotskirkju 10. juni 1982.

Joachim giftist 18. november 1995 við Alexandru Christinu Manley (f. 1964 í Hongkong), sum hann eigur synirnar Nikolai (Nikolai William Alexander Frederik, f. 1999) og Felix (Felix Henrik Valdemar Christian f. 2002) saman við. Tey skildust í 2005. 
Joachim prinsur varð giftur á øðrum sinni hin 24. mai 2008 í Møgeltønder Kirkju við frøken Marie Cavallier, sum tá gjørdist Prinsessa Marie.

Joachim er greivi av Schackenborg í Suðurjútlandi, har hann búi í fleiri ár. Nú býr hann á Emiliekildevej, Gentofte Sjælland.

Børn 
 Prins Nikolai William Alexander Frederik, føddur hin 28. august 1999. Sonur Prins Joachim og greivinnu Alexandru.
 Prins Felix Henrik Valdemar Christian, føddur hin 22. juli 2002. Sonur Prins Joachim og greivinnu Alexandru.
 Prins Henrik Carl Joachim Alain, føddur hin 4. mai 2009. Sonur Prins Joachim og Prinsessu Marie.
 Prinsessa Athena (Athena Marguerite Françoise Marie, prinsesse til Danmark, komtesse af Monpezat), fødd 24. januar 2012. Dóttir Prins Joachim og Prinsessu Marie.

Keldur 
 Kongehuset - HKH Prins Joachim
 Tema: Skilsmisse i kongehuset

Kongalig úr Danmark
Danskir prinsar
Føðingar í 1969
Alexandra, greivinna av Frederiksborg

Alexandra Christina Manley (f. 30. juni 1964 í Hong Kong) gjørdist donsk prinsessa, tá hon í 1995 giftist við Joachim prinsi (f. 1969). Hjúnini fingu tveir synir, Nikolai (f. 1999) og Felix (f. 2002), áðrenn tey skildust í 2005.

Tá Alexandra 3. mars 2007 giftist við Martin Jørgensen (f. 2. mars 1978), misti hon tittulin prinsessa og gjørdist í staðin greivinna av Frederiksborg. Hjúnini kunngjørdu stutt eftir vígsluna, at Alexandra var við barn. Tey búgva í eini villa á Østerbro í Keypmannahavn.

Slóðir úteftir 
 Han har charme og selvtillid

Keldur 
 Kongehuset - Aktuelt - Nyheder
 Martin Jørgensen (fotograf)
 Tema: Skilsmisse i kongehuset

Danir
Føðingar í 1964
Kongalig úr Danmark
Nikolai (prinsur)

Nikolai prinsur (Nikolai William Alexander Frederik, f. 28. august 1999) er sonur Joachim prins og Alexandru prinsessu. Yngri beiggi hansara eitur Felix.

Keldur 
 Kongehuset - Kongehuset - HKH Prins Joachim

Kongalig úr Danmark
Føðingar í 1999
Danskir prinsar
Felix (prinsur)

Felix prinsur (Felix Henrik Valdemar Christian, f. 22. juli 2002) er sonur Joachim prins og Alexandru prinsessu. Eldri beiggi hansara eitur Nikolai.

Keldur 
 Kongehuset - Kongehuset - HKH Prins Joachim

Danskir prinsar
Kongalig úr Danmark
Føðingar í 2002
Nym.fo

Nym.fo sá fyrstu ferð dagsins ljós á sumri 2005. Upprunaliga var Nym.fo ætlað sum ein almenn tænasta hjá starvsfólkum á stovnum og fyritøkum, ið høvdu brúk fyri at smílast og stytta sær stundir framman fyri telduskerminum, tá arbeiðsdagurin gjørdist ov langur og keðiligur. Í dag er Nym.fo vorðið eitt kent vørumerki og hevur ment seg til eitt fastan part av internetnýtsluni hjá fleiri túsund føroyingum heima og uttanlands, ið leita sær inn á síðuna dagliga at síggja skemt, speisemi og samfelagskritikk hvørt um annað – og geva sítt íkast til hesa brúkaraskaptu síðuna. Hvønn dag senda tey vitjandi stuttligar, áhugaverdar ella løgnar leinkjur og myndir inn á síðuna, sum allar verða vístar á síðuni, um tær lúka treytirnar.

Útvortis slóðir 

 Nym.fo. 

Føroyskir tíðindamiðlar
Daniel Peder Christiansen

Daniel Peder Christiansen var bóndi á Heygsgarði á Toftum og tingmaður. Gav synunum  eftirnavnið Højgaard (Heygsgarður). Langabbi Hans Jacob Højgaard tónaskald.

Føroyskir politikarar
Føroyskir bóndir
Hans Jacob Højgaard

Hans Jacob Højgaard  (* 11. september 1904 á Toftum - † 10. juni 1992 í Tórshavn) var ein av stóru tónaskøldunum í Føroyum í 20. øld. 
Foreldur hansara vóru Daniel Jacob Højgaard, kongsbóndi á Regni og Hansine Marie Petersen úr Saltnesi.

Lív og virki 

Pápin, Dánjal Jákup, var tiltikin kingosangari og kvæðakempa. Mamman, Hansina, var systir Fríðrik Petersen próst, ið eisini var politikari og sanghøvundur.

Sum aðrir unglingar fór Hans Jacob til sjós sum 15 ára gamal í 1919. Hann tók seturskipara eksamiu í 1923, men gjørdi í 1924 av at venda sjólívinum bakið fyri at fara á læraraskúla í Danmark. Á fólkaháskúlanum í Karise gjørdist hann fyri fyrstu ferð aktivur í kórsangi.
Eftir at hava lokið læraraprógv á Jonstrup Statsseminarium, vendi Hans Jacob aftur til Føroya sum 25 ára gamal í 1929.

Hann gjørdist lærari við Tofta skúla, har hann stovnaði Toftakórið, sum hann eisini vandi til hann flutti til Havnar í 1952.
Fyrsta almenna konsertin hann hevði við Toftakórinum uttanfyri heimbygdina, var í Sjónleikarhúsinum í Havn, tann 19 desember 1937. 

Hans Jacob Højgaard smíðaði hópin av nýggjum løgum til føroyskan kórsang, eins og hann setti gomul løg upp av nýggjum.

 1924-1925 Fólkaháskúla í Karise, Danmark.
 1929 Kandidatur frá Jonstrup Statsseminarium, Danmark.
 1929-1933 Annarlærari í Tofta Skúla.
 1934-1952 Fyrstilærari í Tofta Skúla.
 1953 - Lærari í Kommunuskúlanum í Havn.

Útgivið 

 1951 - Føroysk Songløg I (nótabók)
 1977 - Føroysk Songløg II (nótabók)

Tónleikur 

 1976 - LP: "Í hesi sælu jólatíð", (Toftakórið, HJH stjórnar), HCW TÓRGARÐ 
 2003 - Fløga: "Í hesi sælu jólatíð", (Toftakórið, HJH stjórnar), HCW TÓRGARÐ 
 2003 - Komponisten Hans Jákup Højgaard, musikeksempel, RAES, Útvarp Føroya
 2004 - Hans Jacob Højgaard 100 ár, TUTL

Bókmentir 

 Thomas S. Anderssohn: Komponisten Hans Jákup Højgaard, et liv som traditionsbærer, nyskaber og lærer, Research Archive for Ethnomusicological Studies [RAES], Arendal 2003

Slóðir 
 Tutl.com - Hans Jacob Højgaard 100 ár
 Sangtekstir.com
 SangAppen.dk

Højgaard, Hans Jacob
Højgaard, Hans Jacob
Føroyskir lærarar
Føðingar í 1904
Andlát í 1992
Kingosangur

Kingosangur er serføroyskur kirkjusangur uttan ljóðføri. Navn eftir danska sálmaskaldinum Thomas Kingo, sum hevur yrkt sálmarnar.

Serligi sanghátturin er serliga blivin hildin viðlíka í kirkjum uttan orgul ella uttan organist. Millum annað Tjørnuvík er kend fyri sín kingosang.

Fólkasangarin Niels Midjord úr Fuglafirði hevur millum annað kingosangir í sínari sangskrá.

Føroyskur tónleikur