alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Hveiti

Hveiti er eitt kornslag. Tvey høvuðssløg eru, summar- og vetrarhveiti. Vetrarhveiti verður sádd um heystið, summarhveiti um várið. Vetrarhveitin kastar mest av sær, men tá ið vetrarnir eru alt ov kaldir, kann sákornið misfarast av frosti. Tí er tað vandin fyri baldrutum vetrum, ið ger av, hvat slagið ið velt verður. Hveiti veksur allastaðni, har hitin heitasta mánaðin kemur upp á 17 til 18 ºC, og har í minsta lagi 30 cm av avfalli koma niður í vakstrartíðini. Men mesti parturin av allari hveiti verður veltur í tempraðum og subtropiskum øki millum 30º og 50º á norðaru jarðarhálvu, og millum 30º og 40º á sunnaru. Inni í landinum í USA, t.d. í Nebraska og Oklahoma, eru akrar so langt eygað sær. Mest verður dyrkað av hveiti. Landbúnaðurin er sera framkomin. Henda ovurhonds nógva grøðin verður mest dyrkað á teimum víðu fløtunum í Miðvestri, millum ánna Mississippi og Klettafjøll. Í nógv túsund ár eru fræ úr teimum bestu plantunum vald burturúr. Í USA er komið fram til serligt hveitislag, sum stendur ímóti bæði soppum og skordýrum, og eisini fruktar væl.

Á fløtunum í USA, Ukraina, Argentina, Kina, Russlandi og Australia verður velt ekstensivt við stórum maskinum og lítlari arbeiðsorku. Vanliga er tað so har, at hveiti verður velt á sama stað ár undan ári. Í tættari bygdum økjum í Pakistan, Eysturevropa, India og Kina verður hveitin dyrkað intensivt. Tá verður nógv arbeiðsorka løgd í smærri markir og í skiftisvelting við annan gróður, t.e. at skift verður millum hviti og ymiskan annan vøkstur. Á tann hátt verða evnini í jørðini nýtt betur, og vandin fyri sjúkum minkar.

Myndir

Framleiðslulond

Kelduávísingar 

Plantufrøði
Matur og drekka
Mais

Mais er eitt kornslag, og víða hvar í verðini hevur mais stóran týdning. Hon veksur við næstan somu treytum sum hveiti. Mais krevur tó eitt sindur meira hita. Ilt er at seta tøl á, tí nógv eru sløgini, og tey eru sera ymisk, tí tey hava lagað seg til ymisk vakstrarlíkindi, ella eru líkindini lagað til teirra. Eitt nú eru tey maissløg, sum vaksa í Danmark, krossað av øðrum maissløgum og soleiðis tillagað vakstrarlíkindunum í Danmark. Mesta maisøkið er tó í landslutunum Iowa, Illinois og Wisconsin í USA. Onki land flytur út so nógva maisi sum USA og har verður velt meira enn helvtin av øllum maisi í heiminum. Har veksur umleið helmingurin av heimsins mais. Mesta fólkið í t.d. Iowa livir av jørðini. Har vaksa m.a. bæði mais og hveiti. Bøndurnir velta óføra nógv av mais; einki land í USA heystar so nógva mais sum Iowa. Tað mesta av korninum verður selt til onnur lond. Óføra væl fruktar á fløtuni í Iowa; har veksur t.d. bæði mais og hveiti. Á slættlendinum í USA velta teir eisini t.d. havra, rug og hveiti; summir bøndur hava eisini víngarðar. Har kann sigast, at jarðarbrúkið er fjøltáttað, og tríggir fjórðingar av maisini verðar nýttir til djórafóður.   Sama mannagongdin er í t.d. Argentina í Suðuramerika, har maisin verður dyrkað millum býirnar Rosario, Bahia Blanca og Buenos Aires. Eisini har verður maisin nýtt at fita neytini av fløtunum vestanfyri. Úr Argentina verður nógv mais eisini seld til djórafóður til m.a. Norðuramerika og Vesturevropa. 

Plantufrøði
Matur og drekka
Jógvan í Skorini

Jógvan í Skorini (føddur 9. august 1986 á Eiði) er ein føroyskur lærari og politikari (Tjóðveldi). Han hevur verið borgarstjóri í Eiðis kommunu síðan 1. januar 2013, og gjørdist tá Føroya yngsti borgarstjóri.
Jógvan í Skorini hevur undirvíst í skúlunum á Oyrarbakki og í Hoyvík.

Keldur 

Borgarstjórar í Føroyum
Føroyskir lærarar
Eiðisfólk
Føðingar í 1986
Sionisma

Sionisman (á hebraiskum ציונות‎), ið er uppkallað eftir fjallinum Sion, arbeiddi fyri at seta á stovn ein jødiskan stat, ið skuldi staðfesta politisku, mentanarligu og trúarligu sjálvstøðu jødanna.  Longu í 1800-talinum vóru stórir trupulleikar: jødar vórðu ikki javnsettir við onnur í samfelagnum, sjálvt um teir royndu at laga seg eftir teimum umstøðum, teir livdu undir. Serliga var hetta galdandi í Eysturevropa og í Russlandi, har jødar vóru fyri álvarsligum ágangi. Hetta gjørdi sítt til, at longsulin eftir einum jødiskum heimlandi kyknaði teirra millum. Av hesum spretti ein politisk rørsla, sionisman.  Eysturríkski jødin Theodor Herzl skrivaði í 1895 bókina "Tann jødiski staturin" (upprunaheiti Der Judenstaat), har hann viðger, hvussu neyðugt tað er, at jødar fáa sítt egna heimland.  Hann staðfestir, at best hevði verið, um hesin statur kundi verið í Palestina, men annars kundi hann eisini verið aðrastaðni. Nevnd verða fleiri støð, m.a. Sinaihálvoyggin. Fyrst í 1920-árunum vóru nógvir jødar í Russlandi og Evropa fyri atsókn, og eini 17.000 lótu lív. Nógvir ungir jødar rýmdu tá úr Russlandi til Ísrael, har teir vónaðu at kunna liva í friði og frælsi. Jødar fóru hugaliga í gongd við at dyrka landið, og teir vóru væl móttiknir. Men longu í 1929 hoyra vit um stríð millum arábar og jødiska niðursetufólkið.

Kelduávísingar 

Jødadómur
Politisk hugsjón
Ísrael
Aluminium

Aluminium (symbol Al) er tað metalið, mest er av í jarðarskorpuni, t.d. er tað í leiri.  Kortini eru ikki meira enn 200 ár síðan, farið varð at útvinna og nýta tað. Danski evna- og alisfrøðingurin Hans Christian Ørsted (1777-1851) fann og gjørdi aluminium í 1824. Í fyrstuni var aluminium ógvuliga dýrt, og tað varð hildið at vera fínari enn bæði silvur og gull. Aluminium er lætt, ljósagrátt metal. Tað verður nógv brúkt nú á døgum. Vit brúka tað t.d. til grýtur og pannur, til húsatekjur, til íløt at hava øl og sodavatn í og til alufilm, sum vit pakka mat í. Aluminium hevur nakrar frálíkar eginleikar, sum hava gjørt tað mest nýtta metalið í okkara tíð. Tað er sera lætt, tað rustar ikki og tað er lætt at arbeiða við. Aluminium er eisini góður elleiðari, tað vigar lítið or tærist ikki lættliga. Tað verður nýtt til orkuflutning, í bilum, í bygningsídnaðinum og brúkaravørum annars, til dømis í grýtum og vaskimaskinum.  Týdningarmesti aluminiumsmálmurin er eitt leirslag, sum eitur bauxit. Tað hevur fingið navnið av franska býnum Les Baux, har tað fyrst varð funnið. Nú kemur helmingurin av bauxittinum úr Kina og Avstralia.  Fyrr varð aluminium nógv brúkt í flogídnaðinum at gera flogfør úr, men nú brúka tey heldur titan, tí tað er eisini lætt, og so er tað nógv sterkari enn aluminium. Titan verður brúkt til fylgisveinar, rakettir og rúmdarfør. 

Útvinningin er í tveimum umførum. Fyrst verður málmurin knústur, síðan verður hann vaskaður og viðgjørdur evnafrøðiliga til at fáa ilsku burtur. Tað, sum eftir er, er alumina, sum er aluminium og oxygen. Undir hesi tilgongdini minkar vektin við einum helmingi. Tí verður hetta gjørt, har ráevnið verður útvunnið. Aluminiumið og oxygenið verða sundurskild við elektrolýsu. Tá verður streymur sendur gjøgnum ein tanga við bræddum alumina. Aluminiumið verður tá drigið at negativa pólinum og oxygenið at tí positiva. Til hetta nýtist nógvur streymur, og tí eru hesi aluminiumsvirki vanliga løgd, har bílig vatnorka er at fáa, eitt nú í Noregi og í Íslandi. Aluminium bráðnar við 660,3 ºC.

Keldulisti 

Frumevni
Sambandsríki

Eitt sambandsríki ella samveldisríki er, at londini eru skift sundur í fleiri ríki. Hesi ríki hava egið lóggávuvald og senda umboð til sambandstingið, so at øll kunnu verða við at gera av, hvussu landið skal verða stýrt. USA, Týskland, Russland, Sveis, Brasil, Avstralia og Kanada eru dømi um sambandsríki. Tá hava einstøku landslutirnir hvør sína stjórn, og har kann verða lóggivið á ávísum økjum. Eitt nú kann vera loyvt at koyra bil 16 ára gamal í einum landsluti, men tú skalt vera 18 ára gamal í einum øðrum. Í USA ráða ríkini sjálv í sermálum, tey eru t.d. ríkisløgregla, vegakervi, útbúgving, íbúðarmál og sjúkrahúsfyrisiting. Harumframt er ein sambandsstjórn, sum ger tær lógir, ið galda skulu um alt sambandsríkið. Felagsmál, sum sambandsstjórin í USA ræður fyri, eru t.d. verjumál, uttanríkispolitikkur, tjóðargarðar, gjaldoyra og heilsuverk. Onkuntíð er ósemja ímillum summi ríki og sambandstingið. Í Quebec í Kanada, har fólkið talar franskt, hevur til dømis sterk tjóðskaparrørsla tikið seg upp.

Myndarøð 

Stýrisskipanir
Ríkisstjórn
Stjórnmálafrøði
Tjóðskapur
Kakao

Kakaoplantan hoyrir til í tropiska regnskóginum. Árshitin skal í meðal vera umleið 25 ºC og helst ikki víkja frá meira enn 10 ºC hvønn vegin. Avfallið skal vera uml. 200 cm, væl javnað alt árið. Fruktin á kakaotrænum er eitt uml. 20 cm langt hylki. Í hylkinum liggja kakaobønirnar við fruktkjøti uttanum. Tá ið hylkini eru tikin, verða tey klovin, og fruktkjøt og bønir verða løgd út at turka í sólin. So skorpnar fruktkjøtið burtur, og bønirnar gera og missa beiska smakkin, sum annars er at teimum. Síðan verða bønirnar reinsaðar og fyltar í sekkir, lidnar til útflutnings. Í innflutningslondunum verður fitievnið vunnið úr bønunum. Tað verður m.a. nýtt til smyrsl. Av tí, sum eftir er, verður gjørt kakaopulvur, soleiðis sum vit kenna tað. Týdningarmestu kakaolondini í 2012 eru Fílabeinsstrondin, Indonesia, Gana, Nigeria, Kamerun, Brasil og Ekvador.

Keldulisti 

Matur og drekka
Plantur
Plantufrøði
Ætlanarbúskapur

Ætlanarbúskapur byggir á tankarnar hjá Karl Marx um felags ognarætt til framleiðslutólini. Ymsar eru fatanirnar av politikki og búskapi. Tí eru eisini ymsar búskaparligar grundskipanir. Skilt verður í høvuðsheitum ímillum tríggjar grundskipanir: ætlanarbúskap, blandbúskap og marknaðarbúskap. Hendan búskaparskipanin hevur serliga verið roynd í m.a. gamla Sovjetsamveldinum, í Norðurkorea, í Kuba og í Eysturevropa. Grundleggjandi er, at avgerðir um framleiðslu, vøruprísir og íløgur verða tiknar av myndugleikum út frá tí, at hetta skal gagna samfelagnum, og ikki við vinningi fyri eyga. Ástøðiliga skal ætlanarbúskapurin tryggja samfelagsligu áhugamálini, soleiðis at íbúðir og matvørur eru bílig, at bara verður framleitt tað, ið brúk er fyri og bara neyðugar íløgur verða gjørdar.  

Fyri nøkrum árum síðani var tað vanligt í teimum sokallaðu sosialistisku londunum, at politikarar ella myndugleikar stýrdu búskapinum. Marknaðarkreftirnar fingu ikki høvi at virka. Politikarar gjørdu av, hvussu nógv og hvat skuldi verða framleitt av teimum ymsu vørunum, og gjørdu soleiðis av, hvat og hvussu nógv brúkast skuldi í landinum. Ætlanir vóru gjørdar fyri allar framleiðslur. Heilt niður í smálutir varð roknað út, hvat hetta og hatta virkið skuldi framleiða. Ætlanir vóru eisini gjørdar fyri ár fram í tíðina. Hetta vóru m.a. tær sokallaðu fimmára-ætlanirnar. Tað, sum var at fáa í handlunum, var tað, sum politikararnir høvdu gjørt av skuldi framleiðast. Vandin fyri at ov nógv ella ov lítið var til av einari vøru var ógvuliga stórur. Óvanligt var heldur ikki, at fólk, hóast tey áttu pengar, máttu bíða í áravís fyri at fáa eitt sjónvarp ella ein bil, t.d. í Sovjet og Eysturevropa.

Sí eisini  

 Marknaðarbúskapur
 Merkantilisma
 Sosialisma

Búskaparfrøði
Búskapur
Politisk hugsjón
Kommunisma
Valurin

Valurin er fiskimanna- og arbeiðarabýlingurin mitt á Tvøroyri, ið vaks fram eftir at kommunan keypti Doktaratrøðna í 1880. Her savnaðust ognarloysingar, ið bara høvdu hendurnar at líta á, og bústaðarviðurskiftini vóru ikki altíð av teimum bestu. Av tí at kirkjan stóð her, nevndu hetlendingar, ið her komu, staðið fyri Kirkwall. Upprunin til heitið er Hválur ella Válur, eisini Háluer, t.e. nakað tað sama sum heyggjur.

Tvøroyri
Emma Watson

Emma Charlotte Duerre Watson (fødd 15. apríl 1990 í Paris) er ein ensk sjónleikarinna og modell. Hon er mest kend fyri at spæla leiklutin sum tann klóka og raska gentan Hermione Granger í Harry Potter-filmunum. Saman við vinunum Ron og Harry eri tey ein trýkleyvari, ið royna at forða fyri, at tað ónda fær valdið í tí gandakenda universinum kring Hogwarts.

Slóðir úteftir 
 Internet Movie Database

Enskir sjónleikarar
Modellir
Føðingar í 1990
Sandra Beijer

Sandra Beijer (fødd 10. august 1984 í Stokkhólmi) er ein svenskur rithøvundur og bloggari.

Bøkur 
2013 - Djuret
2014 - Det handlar om dig

Slóðir úteftir 
 niotillfem

Svenskir bloggarar
Svenskir rithøvundar
Føðingar í 1984
Rustur

Rustur er reyðbrúnur á liti. Hann er evnasamband ímillum hydrogen (H), oxygen (O) og jarn (Fe). Rustur er poknutur; hann kann ikki forða fyri, at jarnið innanfyri fær samband bæði við vætu og luft. Tí etur rusturin seg longri inn í tilfarið. Hildið verður, at umleið fjórðingurin av øllum jarni endar sum rustur. Vit vita, at jarn rustar, verður tað ikki vart fyri vætu og luft. Ætla vit at minka rustpláguna, mugu vit forða luftini at sleppa at jarninum. Vit mugu annaðhvørt mála jarnið ella leggja onnur harðførari evni uttan á tað, til dømis sink (Zn), nikkul (Ni) ella krom (Cr).

Evnafrøði
Trø

Trø eru sera ójøvn í stødd: kalifornska stórfuran verður 90 m høg, men á føroyska urtapílinum eru leggirnir oftast fjaldir í mosanum. Trøini eru ógvuliga týdningarmiklar plantur. Ljóssamrunin í bløðunum ger, at tey taka koltvísúrni CO2 úr luftini og lata frá sær súrevni. Soleiðis halda trøini ávísa javnvág við neyðugum evnum í luftini, vit anda í okkum. Trærøturnar eru tættar og langar og binda moldina, at hon ikki verður skolað burtur av regni. Bløðini á trøunum lata úr sær ómetaliga nógva vatnguvu, sum aftur hevur alstóran týdning fyri veðurlagið um allan heim. Um 40 mió ferkilometrar av jarðarflatuni eru skógvaksnir. Trøini føða eisini nógvar mió dýr, og vit fáa timbur til húsabygging og innbúgv. Hvørt ár nýta vit mong túsund tons av viði til m.a. brenni, innbúgv og pappír. Sum íbúgvatalið í heiminum veksur, verður meiri skógur høgdur nú enn fyrr. Helst í Latínamerika verður nógvur frumskógur høgdur og brendur. 

  Pílur, eik, bók og mong onnur trø verða nevnd leyvtrø. Leyvtrø eru eyðkend á bløðunum, hvussu tey eru vaksin, og hvussu tey standa á greinunum. Tey hava nógv breiðari bløð enn nálatrø. Um okkara leiðir missa leyvtrøini bløðini um heystið, men syðri eru mong trø grøn alt árið. Baraldur, grann, lerkur og fura eru nálatrø. Nálatrø eru eyðkend á sínum sermerktu nálum; tey hava nálavaksin bløð. Fræini sita í konglum, ið eru trækendir og harðir. Nálatrø missa ikki nálirnar um veturin. Lerkatræið er tó undantak, tað missir nálirnar um heystið. Øll trø spretta úr lítlum fræ. Í hvørjum fræ eru føðsla og ílegur til nýggja træið. Fræið tekur at spíra, tá ið hiti og væta í jørðini eru passalig. Telja vit viðingarnar, vita vit, hvussu gamalt træið er.

Træplantur
Plantur
Hedenäset

Hedenäset er ein býur í Övertorneå kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 270 íbúgvar (2010).

Keldur

Slóðir

Býir í Norrbottens län
Övertorneå kommuna
Símun Mikal Zachariasen

Simon Michael Zachariasen (1853 på Fugloy, 1931), nevndur Símun Mikal Zachariasen, var ein føroyskur lærari og skald. Hann var ein eldsál í menningini av tí føroyska skftiftmálinum, og yrkti tjóðskaparsangir og sálmar. Hann lærdi seg stavsetingina hjá V.U. Hammershaimb og skrivaði fleiri greinar á føroyskum í tíðarritið Føringatíðindi, frá tí at blaðið kom út í 1890, og luttók í málspurninginum og í kjakinum um háskúla.

Hann giftist Malenu Frederikku Simonsen úr Hattarvík, tey fingu børnini: Símun Petur Zachariasen, Louis Zachariasen,  Sakaris Zachariasen, Amalja Hansen, Jógvan Zachariassen; Bette Poulsen, Karolina Matras, Sigrid Simonsen og Óluva Christiansen. Hann er langabbi politikaran Kristinu Háfoss. S.M. Zachariasen fór sum ungur til skips og luttók í ymiskum arbeiði á landi, men eftir ein skaða í tí eina beininum, fór hann á Føroya Læraraskúla í 1878. Zachariasen var lærari í Fugloy og Svínoy 1878–1903, frá 1903–1926 var hann lærari í Fugloy (á Kirkju).

Útgávur 
1972 – Ein yrkjari á útoyggj, savnað verk, fyrr útgivið í ymiskum tíðarritum.

Keldur 

Føroyskir rithøvundar
Føroyskir yrkjarar
Føðingar í 1853
Andlát í 1931
Føroyskir lærarar
Fólk av Kirkju
Oktoberfest

Oktoburfestin (Oktoberveitslan), sum hevur sín uppruna í Týsklandi, hevur ment seg frá at vera ein brúðarveitsla til at verða ein av størstu og mest umtóktu hátíðarhaldunum í heiminum. Oktoberfest er árlig fólkaveitsla, ið er í 16 dagar, frá síðst í september til fyrsta vikuskifti í oktober. Oktoberfest hevur verið hildin í München í Týsklandi síðani 1810. Skipað varð fyrstu ferð fyri Oktoberfest í München 12. okt. í 1810. Sagt verður at hetta er heimsins størsta veitsla, og einar seks milliónir taka lut hvørt ár. Aðrir býir hava eisini tikið oktoberfest til sín. Vit kenna allarhelst í dag Oktoburfestina fyri teirra búnar. Kvinnurnar ganga í einari hvítari blus við puffermum og einum stuttum blomstrutum kjóla við hvítum pintaðum fyriklæði. Búnin hjá monnunum er samansettur av hvítari skjúrtu og eyðkendu skinnbuksunum við selum. Eitt annað týdningarmikið eyðkenni fyri Oktoburfestina eru ølirnar. Ein drekkur Oktoberfestbier, sum er ein sterk øl. Í gomlum døgum bryggjaði man hesa ølina í marts mánaði, tí enn var kalt nokk til at bryggja. Tá so oktobur nærkaðist var aftur kalt nokk at bryggja øl, so tí ballaðist man til restirnar frá marsmánað vóru uppi.

Týskland
Hans Mikael Jacobsen

Hans Mikael Jacobsen (føddur á Kirkju í Fugloy í 1901, doyði í 1960) var ein føroyskur lærari og rithøvundur. 25 ára gamal fór hann á Føroya Læraraskúla, har hann tók prógv í 1929. Árið eftir varð hann settur í starv sum lærari í Fugloy, men vegna heilsubrek mátti hann í 1940 leggja starvið frá sær við eftirløn. Hann andaðist í 1960, tá hevði hann í nøkur ár búð í Klaksvík.

Umframt at skriva upp hóp av frásøgnum og sagnakendum tilfari yrkti Hans Mikael fleiri sálmar, harav níggju standa í Sálmabók Føroya Fólks.

Útgávur 
1979 - Høvdið uppundan, savn av sagnakendum tilfari, útgivið av soni hansara, Jákup á Fløtti Jacobsen.
 Níggju av sálmum hansara standa í Sálmabók Føroya Fólks

Keldur 

Úr: Árni Dahl: Bókmentasøga I-III. Fannir. 1980-83.

Føroyskir rithøvundar
Føroyskir yrkjarar
Føðingar í 1901
Andlát í 1960
Føroyskir lærarar
Fólk av Kirkju
Ljungaverk

Ljungaverk er ein bygd í Ånge kommunu í Västernorrlands län í Svøríki. Bygdin hevur umleið 885 íbúgvar (2010).

Keldur

Slóðir

Býir í Västernorrlands län
One Direction

One Direction eru ein dreingjabólkur úr Stóra Bretlandi og Írlandi, sum var stovnaður í 2010.

Limir í bólkinum 
Niall Horan, føddur 3. september 1993. Hann vaks upp i Mullingar í Írlandi. Hann luttók í X-Factor sum 16-ára gamal.
Liam Payne føddur 29. august 1993. Hann er frá Wolverhampton í Stóra Bretlandi.
Harry Styles føddur 1. februar 1994. Hann er frá Holmes Chapel í Cheshire í Stóra Bretlandi.

 Louis Tomlinson føddur 24. desember 1991. Hann er frá Doncaster í Stóra Bretlandi.

Fyrrverandi limir 
 Zayn Malik føddur 12. januar 1993. Hann er úr Pakistan, men vaks upp í Bradford í Stóra Bretlandi. Zayn fór úr bólkinum 25. mars 2015.

Útgávur

Album

Stakløg

Keldur 

Bretskir tónleikabólkar
Gulak Jacobsen

Gulak Jacobsen (føddur 1870 á Kirkju, deyður 1953) var ein føroyskur prestur, rithøvundur og skald. Han yrkti til dømis tjóðskaparsangin Langt burt frá øðrum londum. Hann var fyribils settur próvstur í Føroyum eitt stutt tíðarskeið, og meðan hann var próvstur, vígdi hann Hovs kirkju í 1943.

Keldur 

Føðingar í 1870
Andlát í 1953
Føroyskir rithøvundar
Føroyskir yrkjarar
Prestar í Føroyum
Fólk av Kirkju
Angela Campanella

Angela Campanella (fødd 24. juli 1963 í Róm) er sjónleikari úr Italia.

Filmar 

 Íl Marchese del Grillo - Faustina - 1981
 Bomber - Lauretta - 1982
 Apocalisse di un terremoto - 1982

Slóðir 

  Angela Campanella IMDB

Italskir sjónleikarar
Føðingar í 1963
Hoyvíkssáttmálin

Hoyvíkssáttmálin (íslendskt: Hoyvíkursamningurinn) er mest umfatandi sáttmáli Føroyar hava við aðra tjóð. Við Hoyvíkssáttmálanum frá 2005 gjørdust Føroyar og Ísland eitt felags búskaparøki. Hetta merkir, at tað við ávísum undantøkum er fríur flutningur av kapitali, vørum, arbeiðsmegi og tænastum millum londini bæði. Hin 31. august 2005 varð sáttmáli millum stjórn Íslands, øðrumegin, og stjórn Danmarkar og Føroya Landsstýri, hinumegin, undirritaður í Hoyvík – eftir hetta nevndur Hoyvíkssáttmálin. Endamálið við Hoyvíkssáttmálanum er at skapa fyritreytir fyri samfelagsligari menning í Føroyum og í Íslandi.  Við Hoyvíkssáttmálanum verða búskaparligu sambondini millum Føroyar og Ísland nýskipað. Búskaparsáttmálar millum londini bæði hava higartil í høvuðsheitum verið avmarkaðir til frælsi fyri vøruhandil landanna millum. Hoyvíkssáttmálin fevnir afturímóti um øll týðandi búskaparøki, ið ganga aftur í nútíðar sáttmálum um tætt búskaparligt samstarv millum lond. Við gildiskomu sáttmálans verða Føroyar og Ísland eittans búskaparøki at rokna. Týðandi tættir í Hoyvíkssáttmálanum snúgva seg um at seta í gildi tey sokallaðu fýra frælsini, ið skulu tryggja, at tænastur, vørur, kapitalur og persónar kunnu flyta seg ótarnað millum londini bæði.

Hoyvíkssáttmálin er stovnsliga skipaður við ráði og felagsnevnd. Ráðið verður mannað við avvarðandi ráðharrum hjá londunum báðum, ið fara at hittast minst eina ferð um árið. Ráðið skal geva politiskan stuðul til, at sáttmálin verður framdur, og um neyðugt leiðbeina felagsnevndini í starvi hennara. Felagsnevndin skal tryggja, at sáttmálin virkar á munadyggan hátt. Nevndin kann gera tillagingar viðvíkjandi ásetingum sáttmálans um tjóðskaparviðferð og samvinnu á øðrum økjum til tess at støðugt frælsisgera handilin og at styrkja samstarvið annars millum londini bæði.
 
Hoyvíkssáttmálin, ið varð undirritaður í 2005, er við tíðini vorðin ein týdningarmikil karmur um viðurskiftini millum Føroyar og Ísland. Hoyvíkssáttmálin kann verða víðkaður til eisini at fevna um onnur lond enn Føroyar og Ísland. Serstakur sáttmáli skal tá verða gjørdur um treytir og kor fyri slíkari víðkan.

Keldur 

Búskapur Føroya
Føroyskt vinnulív
Føroyskur politikkur
Íslendskur politikkur
Tampereen Pyrintö (kurvabóltur)

Tampereen Pyrintö er eitt finskt kurvabóltsfelag úr Tampere, Finnland. Felagið varð stovnað í 1941. Pyrintö spælir sínar heimadystir á Pyynikin palloiluhalli, sum hevur pláss til nærum 1.500 áskoðarum.

Heiður 
 Korisliiga
Vinnarar (3): 2010, 2011, 2014
 Numar tvey (4): 1958, 1980, 1981, 2001
Numar trý (1): 2009
 Finskur kapping
Vinnarar (2): 1969, 2013
 Numar tvey (3):' 2000, 2009, 2011

Keldur 
 pyrinto.fi
 Pyrinto Tampere eurobasket.com

Kurvabóltur
Chris Pratt

Chris Pratt (føddur 21. juni 1979 í Virginia) er ein amerikanskur filmsleikari.

Filmar í úrvali

Sjónvarpsrøðir

Amerikanskir sjónleikarar
Føðingar í 1979
Jagaraflogfør

Jagaraflogfør eru hernaðarflogfør ið verða nýtt til at jagstra og skjóta niður fíggindalig flogfør o.o. luftborin før. Jagaraflogfarið bleiv ment sum ein verja móti njósnaraflogførum ið fyrst komu í brúk undir fyrra veraldarbardaga..

Før
Kolbäck

Kolbäck er ein býur í Hallstahammars kommunu í Västmanlands län í Svøríki. Býurin hevur umleið 1 951 íbúgvar (2010).

Keldur

Slóðir

Býir í Västmanlands län
Melanesia

Melanesia merkir „tær svørtu oyggjarnar”. Navnið kemur av tí, at næstan øll fólkini har hava myrkan húðarlit.  Í Melanesia eru fýra sjálvstøðug lond: Papua Nýguinea, Sálomons­oyggjar, Vanuatu og Fiji, umframt Nýkaledónia. Papua Nýguinea, størsta tjóð í Melanesia, fekk sjálvræði í 1975.

Kelda 

Kyrrahavsoyggjarnar
Death Valley

Death Valley (á føroyskum: Deyðans dalur ella Deyðadalur) er ein dalur sum er báðumegin markið millum Kalifornia og Nevada í USA. Í Death Valley eystarlaga í Kalifornia er ómetaliga heitt. Har hava tey mált upp í næstan 57 °C (1913). Tað er tann hægsti hitin, sum nakrantíð er máldur á jørðini. Dalurin er lægri enn vatnskorpan á sjónum, og rundanum eru høg fjøll, sum veita regnskugga. Tí regnar næstan ikki. Viðhvørt kunnu ganga fleiri ár ímillum, at tað regnar. Sum eitt portur inn til Mohaveoyðimørkina, liggur hin størsta amerikanska tjóðlundin í teimum 48 niðaru statunum, Death Valley National Park ella Deyðadalur Tjóðlund. Hon er djúpasti dalur í USA, 86 m. lægri enn sjógvurin.

Sí eisini   

 Tjóðarlundir í USA

Kelduávísingar 

Kalifornia
Landafrøði hjá USA
R. Kelly

Robert Sylvester Kelly (føddur 8. januar, 1967 í Chicago í Illinois) var ein amerikanskur tónleikari. Hann varð føddur í Chicago í Illinois í USA 8. januar í 1967.

Plátuskrá
1992: Born into the 90's
1993: 12 Play
1995: R. Kelly
1998: R.
2000: TP-2.com
2002: The Best of Both Worlds
2003: Chocolate Factory
2004: Happy People/U Saved Me
2004: Unfinished Business
2005: TP3.Reloaded
2007: Double Up
2009: Untitled
2010: Love Letter
2012: Write Me Back
2013: Black Panties

Amerikanskir sangarar
Amerikanskir sjónleikarar
Afroamerikanarar
Føðingar í 1967