alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Québec

Quebec (franskt: Québec, enskt: Quebec) er ein landslutur í Kanada við 8,0 mió íbúgvum. Í suðri hevur Quebec mark við USA, í norðri við Hudsonflógvan, í vestri við Ontario og eystri við St. Lawrenceflógvan og New Brunswick.

Søga 
Í 1608 bygdi fraklendingurin Samuel de Champlain eina miðstøð fyri feldhandil við St. Lawrenceflógva. Indiánarnir kallaðu staðin Kébec. Hundrað ár seinni búðu 25.000 fraklendingar í Quebec. Meðan bretar ráddu har, gjørdist hesin franski landslutur týðandi handilsmiðdepil. 

Stutt eftir at Jacques Cartier hevði gjørt rannsóknir í tí, sum nú er Quebec við St. Lawrenceá í Kanada, vóru nógvar royndir gjørdar at grunda eina niðursetubygd har. Í 1593 var fraklendingurin Samuel de Champlain við á rannsóknarferð í Kanada og kannaði alla St. Lawrenceánna heilt niðan undir Lachinefossin. Tá ið hann kom heim aftur til Fraklands, fekk hann Heindrik 4. kong (1553-1610) at fíggja eina rannsóknarferð, sum skuldi ætla um møguleikarnar at fáa fraklendingar at búseta seg fram við St. Lawrenceánni. Champlain fór av stað við 28 monnum, sigldi niðan eftir ánni, og bygdi eina handilsstøð í 1608, sum seinni gjørdist Quebec, fyrsti býur í Kanada. Hann helt fram at granska landið og varð verandi í Kanada ævi sína út. Í 1663, 28 ár eftir deyða hansara, gjørdist Quebec høvuðsstaður í Nýfraklandi.

Fólkið 
90 % av øllum kanadiarum, ið nú á døgum tala franskt, búgva í Quebec. Hóast lógin veitir kanadiarum, ið tala franskt, fullan rætt at nýta sítt egna mál, egnar lógir og at hava egna mentan, eru mangir quebecbúgvar, ið vilja loysa frá Kanada.

Hygg eisini at 
 Kanada

Kanada
Nýfundland og Labrador

Nýfundland og Labrador (enskt: Newfoundland and Labrador) er ein landslutur í Kanada við umleið 514.000 íbúgvar. Á grunnunum við Nýfundland eru stak góðar fiskileiðar, men í mong á var veiðitrýstið alt ov stórt, og miðini vórðu trároynd. Tí hevur verið neyðugt at minka fiskiskapin nógv seinastu árini. Tað er komið labrador- og nýfundlendingum illa við, tí at fiskivinnan er høvuðsvinna teirra.

Søga

Leivur Eiriksson kemur til Kanada 

Leivur Eiriksson var sonur Eirik Reyða, sum var fyrsti norðbúgvi, ið kom til Grønlands. Um 1000 sigldi Leivur av Nuukfirði og vestur í hav eftir ókunnugum landi, sum ein annar norðbúgvi hevði sæð á eini ferð frammanundan. At enda kom hann til Amerika. Eftir at hava granskað landið, helt Leivur leiðina heimaftur til Grønlands. 

Í íslendingasøgum verður sagt, at Leivur Eiriksson og manning hansara bygdu nakrar smáttur at vera í fyribils. Í 1960-árunum vórðu leivdir av norrønum búsetningum funnar í Nýfundlandi. Tær eru tíðfestar at vera frá um 1000. Í L'Anse aux Meadows í Nýfundlandi eru funnar átta húsatoftir, sum hava norrønt snið. 

Leivur Eiriksson kallaði londini "Helluland", "Markland" og "Vínland". Vínland kann hava verið Nýfundland.

Kanada
Toronto

Norðan Ontariovatn er Toronto, ið er fremsti ídnaðarbýur, størsti fíggjardepil og tann býur, sum veksur skjótast í Kanada. Býurin er eisini størsti býur í Kanada og høvuðsstaðurin í Ontario. Har verður sagt at vera trygt at búgva, tí at har eru færri lógarbrot enn í nøkrum øðrum stórbýi í Norðuramerika. Býarfólkið kann eisini erpa sær av Skydome, heimins fyrsta leikvølli við dragtekju, og Canadian National Tower, heimins hægsta húsi. Fáastaðni búgva so nógvir kinverskir innflytarar sum í China Town í Toronto. 

Toronto er størsti býur í Kanada við 5 milliónum íbúgvum og er samstundis mest etniskt blandaði býur í heiminum. Tá tú ringir 112 í Toronto kunnu tey svara tær á 150 ymsikum málum. Kanada er eitt sindur av øllum heimsins londum og Toronto er miðpunktið í øllum.

Hygg eisini at 
 Kanada

Ávísingar úteftir
 Almenna heimasíða, toronto.ca

Keldur

Býir í Kanada
Ottawa

Ottawa (enskt; City of Ottawa, franskt; Ville d'Ottawa) er høvuðsstaður Kanada, ið liggur í landslutinum Ontario, beint við markið til landslutin Quebec.
Í 2016 hevði Ottawa fleiri enn 934 túsund íbúgvar í sjálvum býnum.

Søga 
Býurin er uppkallaður eftir indiánafólkinum Ottawa (Odawa) sum einaferð búði har. Ottawa gjørdist høvuðsstaður í Kanada í 1857. Tað, ið m.a. eykennir býin nú á døgum, eru mongu forvitnisligu søvnini og almennu húsini við prýðiligum kopartekjum og ein siglingarveit við viðarlundum framvið, sum, tá ið vetrarkuldin kemur, verður heimsins longsta skoytibreyt.

Myndir

Hygg eisini at 
 Kanada

Ávísingar úteftir  
Almenna heimasíða, ottawa.ca
Ottawa, wikivoyage.org (á enskum)

Keldur 

Býir í Kanada
Høvuðsstaðir í Norðuramerika
Warszawasamgongan

Warszawasamgongan (alment heiti: Sáttmáli um vinalag, samstarv og sínámillum stuðul) var ein verjusamgonga ímillum Sovjetsamveldið og flestu lond í Eysturevropa í seinnu helvt av 20. øld. Henda hernaðarliga samgongan varð stovnað í 1955 í Warszawa. Samgongan upploystist í 1991.
 
Limalondini við byrjan av virkseminum vóru: Sovjetsamveldið, Eysturtýskland, Pólland, Kekkoslovakia, Ungarn, Rumenia, Bulgaria og Albania.

Sí eisini 
 NATO
 Seinni heimsbardagi

Søga
Sáttmálar
Himalaia

Himalaiafjøll eru sum ein ovurstórur og høgur múrur ímillum India og Tibet (Kina). Fjøllini eru kavatakt alt árið, og her er hægsta fjall í heiminum, Mount Everest (8850 m). Fjøllini vórðu til fyri um 50 milliónum árum síðan, tá ið Indiapláta stoytti saman við Evrásiaplátu. Sum pláturnar stoyttu saman, var rondin á Indiaplátu kroyst inn undir Evrásiaplátu, og havbotnurin ímillum teirra varð faldaður saman og trýstur upp til tað, ið nú er Himalaiafjøll.

Hygg eisini at 

 Fjøll í heiminum

Fjøll
Kabul

Kabul (persiskt; کابل) er høvuðsstaður Afghanistans. Afganski høvuðsstaðurin bleiv fleiri ferðir raktur av bumbuálopum í 2008 og hildi verður at hetta er tekin um, at Talebanherurin er við at fáa fótafesti í býnum.

Sí eisini 

 Afghanistan
 Ásia
 Miðeystur

Høvuðsstaðir í Asia
Miðeystur
Siberia

Eystan Uralfjøll er Siberia (russiskt; Сиби́рь) - Russiski parturin í Ásia. Ovurstórur, mest sum óbygdur landspartur, ið er heilt eystur at Kyrrahavi. Meginparturin av Siberia er tættur nálaskógur, ið russar nevna taiga. Í hesum breiða og langa skógarbelti er fjórðingurin av øllum viði í heiminum. Longri norður vir koma, tynri verður skógurin, tí veðurlagið verður kaldari. Norðan fyri skógarmarkið eru frostmýrarnar (tundra), har er frost í jørðini alt árið. 

Í Siberia eru nógv ráevni, til dømis gull, olja, uran og gimsteinar.

Dýralívið 

Skógirnir í Siberia eru sannur kovi og gott skjól hjá dýrum, til dømis rein, bjørn og íkorni, teir longu og køldu veturmánaðirnar. Her livir eisini størsti tikari í heiminum, kongatikarin ella siberiatikarin. Hann hevur ógvuliga tjúkkan feld.

Hygg eisini at 

 Russland

Russland
Flagg Sambandsríkið Amerika

USA hevur sítt egna flagg, sum verður nevnt Stars And Stripes. Á amerikanska flagginum eru 50 stjørnur, ein til hvørt ríki, og reyðu og hvítu rendurnar eru til minnis um tey 13 ríkini, ið stovnaðu USA. Í fyrsta amerikanska flagginum vóru 13 stjørnur og 13 strípur. Upprunaliga vóru 13 státir í 1776. Tað er ólógligt í USA at lata flaggið nerta við jørðina ella at vinda tað á stong í vánaligum veðri. Flaggið má altíð verða viðfarið við virðing. Skúlabørn í Amerika skulu svørja, at tey eru trúgv ímóti hesum stykkinum av toyi hvønn morgun. Betsy Ross er seymikona, sum sambært søgnini teknaði fyrstu skitsuna til amerikanska flaggi í 1770-unum.

Hygg eisini at 
 USA.

USA
Fløgg
Dominikanalýðveldið

Dominikanalýðveldið (spanskt: República Dominicana) ella Dominikanska Lýðveldið, er lýðveldi í Karibia.

Søga 

Landið var undir Spania í mong ár, men nú er ávirkanin úr USA stór.

Fólkið 

Fólkið og mentanin hava røtur aftur í spanska, afrikanska og indiánska mentan.

Búskapur 

Fólkið í Dominikanalýðveldinum hevur betri kor enn í Haiti, har ógvuliga fá hava ráð at søkja sær læknahjálp. Mest eru tað ferðavinnan og námsvinnan, ið hava styrkt búskapin í lýðveldinum. Eisini hava myndugleikarnir stuðlað nýggjum vinnugreinum, til dømis klædnavirkjum. Seinastu árini eru bygdir mangir frítíðarstaðir, og hevur tað givið nógv arbeiði. Nógv fólk úr Haiti kemur eisini higar at arbeiða. 

Har er silvur, platin, uran og nikkul, og har er eisini størsta gullnám í Karibia. Ferðavinna og sukur eru høvuðsinntøkukeldur.

Landafrøði 

Skógarklædda fjallalandslagið í Dominikanalýðveldinum líkist nógv tí í grannalandinum fyri vestan. Nógv náttúruríkidømi er í oynni.

Hygg eisini at 

 Karibia
 Karibiahav

Karibia
Santo Domingo

Bróðir Kolumbusar, Bartolomé, grundaði høvuðsstaðin í Dominikanalýðveldið, Santo Domingo (Santo Domingo de Guzman), í 1496. Býurin gjørdist miðstøð hjá spaniamonnum, meðan teir løgdu hjálond undir seg. Har eru mong nýumvæld hús, sum vórðu bygd fyrst í hjálandstíðini.

Sí eisini 

 Dominikanalýðveldið

Høvuðsstaðir í Karibia
Amerika

Amerika hevur fleiri týdningar:
 Amerika er felagsheiti ið verður nýtt um Suður- og Norðuramerika.
 Landið Sambandsríki Amerika (stytt USA) verður ofta nevnd Amerika. 
 Amerika er ein kend stuttsøga eftir Franz Kafka. 

Fleiri týdningar
Landslutir í Sudan

Ash-Shamaliyah
 Nahr-an-Nil
 Al-Bahr-al-Ahmar
 Shamal-Darfoer
 Shamal-Kordofan
 Khartoum
 Kassala
 An-Nil-al-Abyad
 Al-Jazirah
 Al-Qadarif
 Gharb-Darfoer
 Gharb-Kordofan
 Sinnar
 Janub-Darfoer
 Janub-Kordofan
 An-Nil-al-Azraq
 Gharb-Bahr-al-Ghazal
 Shamal-Bahr-al-Ghazal
 Al-Wahdah
 A'ali-an-Nil
 Warab
 Junqali
 Al-Boehayrat
 Gharb-al-Istiwa'iyah
 Bahr-al-Jabal
 Sharq-al-Istiwa'iyah

Hygg eisini at 

 Sudan

Sudan
Listar
Listi yvir amerikanskar býir eftir íbúgvatali

Hetta er ein leisti yvir amerikanskum býum við yvir 100 000 íbúgvum.

</onlyinclude>

Hygg eisini at 

 Listi yvir heimsins størstu býir eftir íbúgvatali
 Listi yvir økir og lutøkir í Sambandsríki Amerika
 Sambandsríki Amerika

Býir og bygdir í USA
Listar
Frostspreingingar

Frostspreingingar; Vatn  í rivum í klettinum frysir og spreingir klettin. Eftir stendur eitt landslag við ógvuliga spískum tindum. Hetta sjáldsama landslagið varð dánað av frosti.

Jørðfrøði
Diamantar

Diamantar eru harðasta steinslag. Teir verða nýttir til fleiri ymisk endamál, eitt nú til prýðislutir, men teir eru eisini sera vælegnaðir at nýta til borir ella at skera glas.

Jarðfrøði
Tøknifrøði
Olja

Olja og gass vóru elasmáar verur, sum doyðu fyri milliónum árum síðani og komu at liggja undir havbotninum. Sum tíðin leið, vórðu tey til olju. Gass verður ofta funnið beint oman á oljuni. Viðhvørt verður olja leidd gjøgnum rør inn á meginlandið; men veldiga stór skip, nevnd oljutangaskip, sigla vanliga oljuna til lands. Nógv olja og gass er funnið undir havbotninum, so einasti háttur at fáa fatur á tí er at bora djúpt niður. Oljuboripallar eru serliga gjørdir til at bora eftir olju og gassi. Olja verður nýtt til mangt og hvat, sum til dømis bensin til tok og flogfør og til elorkuverk. Arbeiðsfólkið er á boripallunum vikur í senn. Útgerð verður flogin út við tyrlum.

Var oljan uppi, hevði heimurin steðgað. Ídnaðurin og samferðslan høvðu staðið still, og mong hús staðið køld. Olja er tí týdningarmesta stakvøra, handlað verður við nú á døgum. Bara fá lond vinna og flyta út olju; tey flestu oljulondini eru í Miðeystri, Norður- og Vesturafrika og í Mið- og Suðuramerika. Oljan verður flutt úr einum landi í annað ígjøgnum rørleiðingar og við tangaskipum.

Tey londini, ið keypa mestu oljuna, eru USA, Evropa og Eysturásia (Japan er uppií).

Oljuvinna
Orkukelda
Korallriv

Korallriv; Mongd av grótlíkum tilfari skapað av leivdunum av koralldýrum á botni á grunnum vatni. Um dagin eru korallrivini full av vøkrum, sjáldsomum skapningum. Um náttina taka nógvir seg aftur í holur og helli at hvíla. Smáu fiskarnir kunnu eisini leita sær skjól í korallrivunum undan teimum størru ránsfiskunum.

Sí eisini 

 Korallrivið Mikla

Høv
Oyggjar
Djór
Meginlandarák

Ómetaligir máttir inni í jørðini gera, at meginparturin av jarðarskorpuni aldri er í frið. Meginlondini flyta seg á ovurstórum plátum. Hetta verður nevnt meginlandarák. Atvoldin til rørsluna ella rákið er, at tilfarið inni í jørðini er ógvuliga heitt og partvíst flótandi. Heita tilfarið trýstir upp undir køldu, hørðu jarðarskorpuna og trýstir á pláturnar, so at tær flyta seg. Meginlondini førka seg um ein sentimetur um árið, tað dragnar ímillum summi lond, dregur saman ímillum onnur, og summi aka fram við hvør øðrum. Har tað hendir, verður landslagið broytt, til dømis verða nýggj fjøll til.

Jarðarskorpan er sett saman av ógvuliga stórum plátum, sum fella saman sum putlispæl. Pláturnar hava í milliónir ár flutt seg og gera tað enn við øgiligari ávirkan á jarðarflatan. Pláturnar reka í ávísar ættir. Meðan tær flyta seg, broyta tær skap og stødd - Hetta varir milliónir ár. Markið, har plátur koma saman, verður nevnt umskaring. Jarðskjálvtar og eldgos eru av og á, og fjøll rísa, tá ið plátur reka hvør móti aðrari. 

Klettafjøll í Norðuramerika vórðu til, tá ið tvær plátur stoyttu saman, og stóri Rivudalur í Afrika er vorðin til við tað, at Afrikaplátan er um at skrædna í tvíningar. Eldgos og jarðskjálvtar minna okkum á, at pláturnar alsamt reka. Rivur verða í jørðini, tá ið tvær plátur fara hvør frá aðrari, og grótbræðing spríkir upp úr kápuni og fyllir rivuna. Á Tingvøllum í Íslandi er long riva í jørðini, tí at Norðuramerikapláta og Evrásiapláta reka hvør frá aðrari. Er hetta á havbotninum, verður ein fjallaryggur á botni, við djúpum dali eftir miðjuni, soleiðis var Atlantsryggur til. Tað hægsta á hesum ryggjum kemur stundum upp úr sjónim. Ísland er soleiðis vorðið til. Ganga plátur sundur uppi á landi, verður djúpur klyvdalur, við brøttum líðum.

Hygg eisini at 

 Jarðfrøði
 Jørðin

Jarðfrøði
William Shakespeare

William Shakespeare (26. apríl 1564 (doyptur) - 23. apríl 1616) var enskur rithøvundur, hann verður sagdur at vera mætasti sjónleikarahøvundi, sum skrivað hevur á enskum máli. Hann leikti ofta í Globe-sjónleikarahúsinum í London, har flestu leikir hansara vóru framførdir. Hann var sannur málmeistari, og persónslýsingarnar, speiið og skemtiligi stílur hansara gera, at leikirnir siga líka nógv nú, sum tá ið teir vórðu spældir á fyrsta sinni fyri umleið 400 árum síðan.

Sjónleikir eftir bólki 
Talið í klombrum er árstalið fyri nær ið hildið verður, at verkini eru skrivaði.

 Tragediurnar
 Titus Andronicus (1593)
 Romeo og Julia (1595)
 Julius Cæsar (1599)
 Hamlet (1601-03)
 Troilus og Cressida (1602)
 Othello (1604)
 Macbeth (ca. 1605-06)
 Kong Lear (ca. 1605-06)
 Timon frá Athen (umleið 1605-08)
 Antonius og Cleopatra (1607)
 Coriolanus (1608)

 Komediurnar (á enskum)
 All's Well That Ends Well ‡
 As You Like It
 The Comedy of Errors
 Love's Labour's Lost
 Measure for Measure ‡
 The Merchant of Venice
 The Merry Wives of Windsor
 A Midsummer Night's Dream
 Much Ado About Nothing
 Pericles, Prince of Tyre *†
 The Taming of the Shrew
 The Tempest *
 Twelfth Night
 The Two Gentlemen of Verona
 The Two Noble Kinsmen *†
 The Winter's Tale *

 Søguligir sjónleikir
 Henrik VI, partur 1 (1590-92)
 Henrik VI, partur 2 (1590-92)
 Henrik VI, partur 3 (1590-92)
 Richard III (1592)
 Kong Johan (1594)
 Richard II (1596)
 Henrik IV, del 1 (1597)
 Henrik IV, del 2 (1597)
 Henrik V (1599)
 Henrik VIII (umleið 1613)

Fleiri upplýsingar 
 Peter Ackroyd, Shakespeare. The Biography, London 2006: Vintage, ISBN 978-0-7493-8655-9.
 RalphBerry, Changing Styles in Shakespeare, London 2005: Routledge, ISBN 0-415-35316-5.
 David Bevington, Shakespeare, Oxford 2002: Blackwell, ISBN 0-631-22719-9.
 Fausto Cercignani, Shakespeare's Works and Elizabethan Pronunciation, Oxford 1981: Clarendon Press, ISBN 0-19-811937-2.
 E. K. Chambers, The Elizabethan Stage, 2, Oxford 1923: Clarendon Press, ISBN 0-19-811511-3.
 David Cressy, Education in Tudor and Stuart England, New York 1975: St Martin's Press, ISBN 0-7131-5817-4.
 Roland Mushat Frye, The Art of the Dramatist, London 2005; New York: Routledge, ISBN 0-415-35289-4.
 Frank Kermode, The Age of Shakespeare, London 2004: Weidenfeld & Nicholson, ISBN 0-297-84881-X.
 Joseph Pequigney, Such Is My Love. A Study of Shakespeare's Sonnets, Chicago 1985: University of Chicago Press, ISBN 0-226-65563-6.
 Irving Ribner, The English History Play in the Age of Shakespeare, London 2005: Routledge, ISBN 0-415-35314-9.
 Samuel Schoenbaum, William Shakespeare: Records and Images, Oxford 1981: Oxford University Press, ISBN 978-0-19-520234-2.
 Gary Taylor, William Shakespeare: A Textual Companion, Oxford 1987: Oxford University Press, ISBN 0-19-812914-9.
 Michael Wood, Shakespeare, New York 2003: Basic Books, ISBN 0-465-09264-0.

Sí eisini 
 Sjónleikur

Sjónleikur
 
Føðingar í 1560-árunum
Enskir rithøvundar
Francisco Franco

Francisco Paulino Hermenegildo Teódulo Franco y Bahamonde Salgado Pardo ella Francisco Franco (4. desember 1892 - 20. november 1975), var framúr samskipari og hækkaði skjótt í tign í herinum og gjørdist herovasti í Spania í 1935. Tá ið hann fór upp í uppreisturin í 1936, fekk hann sær italska og týska hjálp, afturfyri gjørdist hann hægstur í herinum og ríkisovasti. Franco og hansara menn vunnu, og eftir borgarakríggið stýrdi hann Spania sum einaræðisharri til sín deyð. 

Francisco Franco tók valdið í Spania í 1939 eftir eitt trý ára langt borgarakríggj. Hann sat við valdinum til sín deyða í 1975.

Einræðisharrar
Hermenn
Spaniólar
Listi yvir heimins lond eftir íbúgvatali



Sí eisini 
 Listi yvir heimsins størstu býir eftir íbúgvatali

Landafrøði
Listar
Marianna Debes Dahl

Marianna Debes Dahl (var fødd 24. november 1947) er føroyskur rithøvundur fødd í 1947 í Vestmanna.
Hon hevur útbúgving sum lærari, men hevur starvast sum rithøvundur burturav nú í nøkur ár. Hon hevur verið virkin á vinstravonginum og var partur av lítla blaðbólkinum, sum  frá 1983 til 1993  gav út blaðið Fríu Føroyar, hvørs undirheiti var "Friður - umhvørvisvernd - sosialistiskt tjóðveldi. Hon hevur umframt at skriva bøkur eisini framleitt ein hóp av sendingum til Útvarp Føroya. Fyrsta bók hennara var Burtur á heiði, ein barnabók, ið vann fyrstu virðisløn í kapping um at skriva barnabók. 

Marianna er dóttir gamla landslæknan Hanus Debes Joensen (1913-1995). Hon fór 12 ára gomul til Danmarkar at ganga í skúla. Í 1971 kom hon heim aftur og fór í Læraraskúlan, haðani hon tók læraraprógv. Hon starvaðist í mong ár sum lærari, men hevur seinni roynt seg í øðrum størvum eisini. Marianna hevur verið virkin á mongum økjum, t.d. í Rithøvundafelag Føroya, Listafólkasambandinum (LISA), innan friðarrørsluna og í rørsluni ímóti rasuskilnaði (apartheid). Hon hevur verið sera virkin høvundur innan mong tekstasløg. Hon hevur skrivað smábarna- og barnabøkur, bøkur fyri ung, stuttsøgur, skaldsøgur, ferðafrásagnir, leikir, hevur týtt og ummælt, skrivað, týtt og lagt til rættis nógvar ljóðmyndir, sum Útvarp Føroya hevur sent. Hon er gift við Árna Dahl, tey eiga tvey børn: Tóta Árnadóttir, (fødd 1970) og Teitur Árnason, (føddur 1972).

Ritverk

Skaldsøgur
Lokkalogi, Forlagið Fannir, 1984
Onglalag, 1986
Faldalín 1988
Vívil 1992

Ævisøgur
Úti á leysum oyggjum, 1997

Stuttsøgusøvn
Lepar, 1980
Millumleikur, 1978
Fløkjan, 1978
Síðsta skúlaárið, 1980

Barnabøkur
Burtur á heiði, 1975
Dirdri, 1979
Skilnaður, 1981
Prikkut vár, 1989 (ikki útkomin enn)

Smábarnabøkur
Bjarta og snigilin, 1983
Døgg er dottin, 1984
Hanna og Hóri, 1984
Hóri letur upp, 1986
Sturli súkklar, 1985
Alvi er og ferðast, 1986
Tunnuflakin, 1990
Flosi fer í føðingardag, 1990 (ikki útkomin enn)

Myndabøkur
Sonurin, 1990 (La Filo á esperanto)

Lesibøkur
Ása fer í skúla, 1983

Ferðafrásagnir
Latið altíð sólina skína, 1982

Leikir
Skálatoftir, 1979 (saman við J.S. Hansen)
Bardagabørn, 1990

Týðingar
Uppreisnin, 1982, søgur úr Suðurafrika

Týtt og lagt til rættis ljóðmyndir til útvarpið
Victor (um sangaran Jara úr Kili)
Monir (úr Iran)
Chico Mendes (úr Brasilia)
Miriam Makeba (úr Suðurafrika)
Menn undir sól (úr Palestina)
Zosia (sovjetisk søga úr 2. heimsbardaga)
Tað langa brævið (úr Senegal)
Edith Piaf (úr Fraklandi)

Heiðurslønir 
 Barnabókavirðisløn Tórshavnar Býráðs, 1978

Keldur
Rithøvundafelagi

Føroyskir rithøvundar
Føroyskir skaldsøguhøvundar
Føðingar í 1947
Føroyskir kvinnuligir rithøvundar
Føroyskir barnabókahøvundar
Føroyskir týðarar
George Washington

George Washington (f. 22. februar 1732 í Virginia - d. 14. desember 1799 í Virginia) var fyrsti forseti hjá USA, 1789-1797. Hann var eisini amerikanskur herovasti í amerikanska frælsisstríðnum. 

George Washington varð føddur í Virginia og var langabbasonur ein enskan niðursetumann í USA. Fyrst gjørdist hann landmátari, men hann las eisini herstjórnarfrøði. Í 1750-árunum var hann í hjálandaherinum. Hann umboðaði Virginia fyrstu tingseturnar tíðliga í amerikanska frælsisbardaganum og gjørdist hægstráðandi fyri amerikanska herinum. Washington var eisini valdur fyrsti forseti í USA í 1789 og sat í tvey fýraáraskeið. Seinastu árini var hart stríð ímillum føderalistarnar (samveldismenninar), sum tóku undir við einum sterkum samveldisstýri, og republikanarnar, sum løgdu mest dent á rættindini hjá einstaka borgaranum og samveldisríkjunum.

Sí eisini 

 Lista yvir forsetarnar í Sambandsríki Amerika
 Sambandsríki Amerika

Hermenn
Amerikanskir politikarar
Forsetar í USA
Føðingar í 1732
Andlát í 1799
Wieluń

Wieluń er ein býur í Póllandi, sum hevur umleið 23 451 íbúgvar.

Myndir 

Býir og bygdir í Póllandi
Kamehameha I

Kamehameha 1. var føddur á Hawaii, sonur Keōua, sum var ein av høvdingunum. Sum ungur var hann í 1770'unum í tænastu hjá faðirbróður sínum Kalaniopu'u, sum tingaðist við James Cook kaptein. Kamehameha helt tað vera fyrimun at savna oyggjarnar undir eitt meginstýri, og tíðliga í 1790-árunum gjørdi hann innrás á Maui, eina av størstu oyggjunum. Í 1795 hevði hann tikið flestu oyggjarnar. Tær, ið eftir vóru, vildu ikki lata valdið frá sær, helst Kauai, sum ikki gav seg undir fyrrenn í 1810. Tá hevði Kamehameha valdið yvir øllum Hawaiioyggjum. Eftir tað stýrdi hann friðarliga og gjørdi høvdingaráð, sum hann ráðførdi seg við regluliga. Hann stovnaði ríkisstýrdan einahandil fyri sandilviði, sum stórur eftirspurningur var eftir í øðrum londum. Eisini eggjaði hann øðrum tjóðum at vitja oyggjarnar, og hann stuðlaði heimaídnaði. Kamehameha 1. doyði í 1819.

Hygg eisini at 

 Hawaii

Hawaii
Kongalig
Søga
Føðingar í 1750-árunum
Andlát í 1810-árunum
James Monroe

James Monroe (28. apríl 1758 – 4. juli 1831), fimti forseti í USA, skrivaði í eini yvirlýsing til kongressina í USA í 1823, at meginlondini Suðuramerika og Norðuramerika vóru ikki longur øki, har evropearar kundu taka hjálond. Setningurin hevur seinni havt við sær, at leggja fremmand lond seg upp á politisk viðurskifti í Latínamerika, fatar USA tað sum fíggindaligt virksemi, ið kann elva til kríggj.

Hygg eisini at 

 Sambandsríki USA
 Lista yvir forsetarnar í Sambandsríki Amerika

Amerikanskir politikarar
Forsetar í USA
Føðingar í 1750-árunum
Andlát í 1830-árunum