Montenegro

Tjóðveldið Montenegro (Serbiskt: Црна Гора/Crna Gora, úttala: /tsr̩̂ːnaː ɡǒra/) er land í Landsynningsevropa. Tað hevur strond við Adriahav fyri sunnan og mark við Kroatia fyri vestan, Bosnia og Hersegovina í útnyrðingi, Serbia í útnyrðingi (herundir eisini ST-umsitna landspartin Kosovo og Albania í landsynningi. Høvuðsstaðurin er Podgorica.

Sjálvstøðugt frá Seinmiðøld til 1918, men landið gjørdist seinri partur av Jugoslavia í ymiskum holdum og ríkissamveldinum Serbia og Montenegro. Grundað á úrslitini frá fólkaatkvøðu 21. mai 2006 kunngjørdi Montenegro sjálvstøðu sína 3. juni 2006. Montenegro varð viðurkent sum sjálvstøðug tjóð av Serbia 15. juni og 28. juni. Tað gjørdist 192. limaland Sameindu tjóða.

Navn 
Navn Montenegro – á egnum máli Crna Gora – merkir beinleiðis "svart fjall", sum sipar til dimmu skógirnar, ið einaferð klæddu líðirnar í Dinarisku alpunum sæddar frá sjóvarmálanum. Landsins navn á flestu vesturevropisku málum endurspeglar venetisku týðingina av navninum monte negro, ið eisini merkir "svart fjall". Onnur mál, serliga nærmastu grannamálini, nýta sína egnu beinleiðis týðing av hugtakinum. T. d. albanskt: Mali i Zi, bulgarskt: Черна гора (ið merkir "Svartur skógur", har ið orðið "гора" er farið at merkja "skógur" heldur enn "fjall" í nútíðarbulgarskum); romanskt: Muntenegru, grikskt: Μαυροβούνιο og turkiskt: Karadağ; "svørt fjøll", nakað fjarari eisini russiskt: Черногория og kinverskt: 黑山 (pinyin: hēishān). Somuleiðis hevur skotið verið upp at nevna landið Svartafjall á føroyskum.

Søga 
Landið er kent fyri at vera ein partur av Serbia undir krígnum millum Bosnia og Kroatia í 1990-unum og var partur av serbiska herinum, ið leyp á Kroatia. Landið byrjaði eina sjálvsstýristilgongd í 2005 og fekk endaliga sjálvstýri frá Serbia í 2006.

Fyrsta ríki at viðurkenna Montenegro var Ísland 8. juni 2006, síðan fylgdu Sveis og Estland 9. juni og Russland 11. juni. Viðurkenningar frá Kroatia, Bosnia og Herzegovina og Slovenia vóru skjótar. Evropasamveldið og USA viðurkendu Montenegro 12. juni eins og ymisk limalond í ES og onnur evropisk lond (herundir Bulgaria ). Sameinda kongsríkið gav formliga viðurkenning 13. juni, Kina og Frakland 14. juni soleiðis, at allir fimm limirnir í ST-trygdarráðnum viðurkenna stjórn Montenegro. Serbia, hin fyrrverandi parturin í ríkissamveldinum, viðurkendi Montenegro 15. juni. OSCE gjørdi av at góðtaka Montenegro sum 56. lim sín 21. juni, og landið tók við sæti sínum í Fasta Ráðnum 22. juni. Sameindu tjóðir gjørdu við atkvøðu í Trygdarráðnum at bjóða fullan limaskap í felagskapinum sum hitt nýggja sjálvstøðuga tjóðveldið Montenegro 22. juni 2006. Montenegro varð váttað sum limur 28. juni.

Politikkur

Mentan

Landafrøði 

Montenegro er eitt lítið land í Eysturevropa. Tað liggur ímillum Kroatia, Serbia, Bosnia-Hersegovina og Albania.

Búskapur

Keldur

Ávisingar úteftir

Almennar heimasíður 
 Formliga heimasíða Tjóðveldisins Montenegro
 Visit Montenegro - Vevsíða ferðaráðsing í Montenegro
 Government of the Republic of Montenegro - Stjórn Montenegro
 Parliament of the Republic of Montenegro - Tjóðarting Montenegro
 President of the Republic of Montenegro - Forseti Montenegro
 The Royal House of Montenegro - Kongshús Montenegro
 Constitution of Montenegro - Stjórnarskipan Montenegro (á serbiskum)
 Republic Referendum Commission - Fólkaatkvøðunevndin (á serbiskum)
 The EU site on Montenegro - ES-síða um Montenegro
 Kotor

 
Evropa