alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Lopranshólmur

Lopranshólmur er ein hólmur í Føroyum. Lopranshólmur er 3,4 hektarar til støddar, og er hann hin sjeyndistørsti av hólmunum í Føroyum. Lopranshólmur eitur eftir bygdini Lopra. Hólmurin er vestan fyri Lopra, júst vestan fyri Lopranseiði og liggur sera tætt við Suðuroynna. Um summarið gongur seyður á Lopranshólmi.

Keldur

Útvortis ávísingar 
 Visitsuduroy.fo, heimasíðan hjá Suðuroyar Kunningarstovu

Hólmar og sker í Føroyum
Suðuroy
Hotel Tórshavn

Hotel Tórshavn er eitt gistingarhús í Tórsgøtu í Havn. Har er eisini matstovan Hvonn og barr. Um summarið er eisini uttandura matstova og barr uttanfyri hotellið og hinumegin vegin Undir Bryggjubakka. Hotel Tórshavn nevndist fyrr Sjómansheimið. Í 2007 varð gamla Sjómansheimið høvuðsumvælt og broytti navn til Hotel Tórshavn. Hotellið liggur niðast í Tórsgøtu, við vegamóti til plássið niðri í Vágsbotni, har standmyndin av Nólsoyar Pálli stendur. Miðlahúsið er hinumegin Tórsgøtu. Havnar Kirkja og Bryggjubakki eru beint yvirav Hotel Tórshavn, hinumegin Gríms Kambansgøtu.

Keldur

Útvortis ávísingar 

 HotelTorshavn.fo, Heimasíðan hjá Hotel Tórshavn

Bygningar
Tórshavn
Bygningar og bygningsverk í Føroyum
Gistingarhús í Føroyum
Tijuana

Tijuana er býur á markinum móti USA í Norðurmeksiko. Tijuana hevur umleið 1,4 mió. íbúgvar. Vanligt er, at nógv fólk úr Kalifornia fer um markið suður í Meksiko fyri ein dag til at keypa, og hetta hevur ført við sær, at bygdirnar fram við markinum vaksa skjótt, og at har eru ógvuliga nógvir handlar. 

Tijuana er ein tann vandamesti býurin í Meksiko .

Keldur 

Meksiko
Hispaniola

Hispaniola er ein oyggj í Karibiahavinum, ið hoyrir til Stóru Antilloyggjar.

Oyggin er býtt í tvey lýðveldi. Vestarumegin liggur lýðveldið Haiti, ið fevnir ein triðingur av oynni, og eystarumegin liggur Dominikanska Lýðveldið, ið fevnir tveir triðingar av oynni. Hispaniola er - við síni vídd upp á 76,480 km² - næststørsta oyggj í Karibiahavinum.

Søga 
Tann 5. desember 1492 fann Kristoffur Kolumbus eina nýggja oyggj, sum tey innføddu nevndu Haiti. Hon minti hann um Spania, so hann nevndi hana La Isla Espaniola á sponskum, ella Hispaniola Insula á latínskum máli. Heitið merkir "oyggin Lítla Spania", Í dag verður tað tó stytt til Hispaniola.

Jólaaftan 1492 løgdu teir á Santu Mariu stilt við strondina í útnyrðingshorninum av Hispaniola. Men beint eftir midnátt rendi skipið á eitt korallriv. Jólamorgun royndu menninir tað teir kundu, fyri at bjarga farminum av strandaða skipinum. Oyggjabúgvarnir komu rógvandi út til teirra at hjálpa teimum. Aftaná bjóðaðu oyggjabúgvarnir teimum í veitslu og Kolumbus gerdi av at byggja eina skansa á hesum staði. Menninir nýttu timbrið av tí strandaðu Santu Mariu. Kolumbus nevndi skansan La Navidad, ið merkir »jól« á sponskum.

Fyrsta dómkirkjan, fyrsta kleystrið og fyrsta sjúkrahúsið í Amerika hava staðið á hesari oynni.

Ávísingar úteftir 
Hispaniola, wikivoyage.org  (á enskum)

Keldur 

Oyggjar
Haiti
Woodrow Wilson

Woodrow Wilson (28. desember 1856 í Virginia – 3. februar 1924 í Washington DC) var 28. forseti í USA. 

Amerikanskir politikarar
Forsetar í USA
Føðingar í 1856
Andlát í 1924
Ermarsundsoyggjar

Ermarsundsoyggjarnar (enskt: Channel Islands, normanskt: Îles d'la Manche, franskt: Îles Anglo-Normandes or Îles de la Manche) Jersey og Guernsey eru bretskar, hóast Jersey er bara 24 km. úr fronsku strondini. Nærhendis Jersey og Guernsey eru nógvar smáoyggjar (t.d. Alderney, Sark og Herm), sum eisini verða taldar upp í Ermarsundsoyggjarnar. Veðrið har er ógvuliga lýtt, og høvuðsvinnan er grønmetisvelting. Góða veðrið og nógva sólskinið lokka nógv ferðafólk hagar, og um summarið er fólkatalið á oyggjunum tvær ferðir tað vanliga, sum er um 158 000 fólk.

Bretland
Oyggjar
Aleutoyggjar

Aleutoyggjarnar (enskt: Aleutian Islands) eru ein oyggjabólkur í Vesturalaska. Aleutoyggjarnar er oyggjabólkur sum telur 14 størri oyggjar og umleið 300 smærri oyggjar og hólmar. Attu Island og Unalaska Island eru størstu oyggjarnar í hesum oyggjabólki. Nógv tað størsta plássið er býurin Unalaska, sum við sínum 4,376 fólkum hevur uml. 50 % av fólkatalinum í Aleutoyggjum. Á Aleutoyggjum tosa tey flestu enskt, men har eru eini 500 fólk, sum tosa aleutiskt. Oyggjarnar vóru einaferð undir russiskum valdi, og enn finnast spor frá teirri tíðini.

Oyggjar í USA
Alaska
Kristiansand

Kristiansand er fimti størsti býur í Norra og høvuðsstaðurin í suðurlandinum. Býurin er handils- og samferðslumiðdepilin í suðurlandinum og hevur sera gott buss, tok og ferjusamband við restina av Norra og útlandi. Kristiansand er m.a. kendur sum blómubýurin í Norra, har meira enn 20 000 summarblómur eru at síggja í miðbýnum hvørt summar. Í norðara partinum av Kristiansand er m.a. gamli sjarmerandi býarparturin Posebyen, ið hevur størstu samling av gomlum træhúsum í Norðurevropa. Miðbýurin í Kristiansand kallast Kvadraturen. Høvuðsgøtan eitur Markensgate; har eru eisini áhugaverdar síðugøtur, so sum Skippergata og Dronningensgate. Bert fáar kilometrar eystanfyri býin er Sørlandsparken og Sølandssenteret, ið er eitt stórt shoppingsentur við 100 ymiskum handlum. Og umleið 12 kilometrar eystanfyri Kristiansand er vælvitjaði djóragarðurin og stuttleikaparkin Kristiansand Dyre- og Fritidspark. 

Í ongum øðrum bý í Noregi eru so nógv fiskiskip, sum í Kristiansand og Ålesund.

Kommunur í Agder
Trondheim

Trondheim er ein býur og kommuna í Trøndelag í Noregi. Býurin er fjórðstørstur í Norra. Trondheim er gitin fyri dómkirkjuna, sum man vera ein tann vakrasta í øllum Norðurlondum. Í katólsku tíðini komu nógvir pílgrímar til býin at síggja skrínið við beinunum av Santa Ólavi kongi, sum stóð á háaltarinum í kirkjuni. Tætt við Trondheim eru Laðir, har sum Hákun jall búði. Norðan fyri Trondheimsfjørðin er landið avvaksið við skógi, og nógv timbur verður floytt oman til Namsos og avskipað haðani.

Keldur 

Býir í Noregi
Kommunur í Trøndelag
Longyearbýur

Longyearbýur er størsti býur á Svalbarði og liggur í Longyeardalen á vestursíðuni á oynni Spitsbergen. Í Longyearbýnum er útvarpsstøð, skúli, skjúkrahús, bókasavn og biohøll. Heimsins norðasti býur, Longyearbýurin, varð bygdur í sambandi við námsvinnu. Har eru nógvar matstovur, og miðalaldurin er lágur. Tað kemst av at har eru nógv lesandi og universitetið virkar sum kjarnin í býnum. Landið liggur so langt norð, at tað um veturin er myrkt alt samdøgnið og ljóst um summarið. 

Í 2015 lótu tvey fólk lív í skalvalopi í Longyearbýnum, og í desember í 2017 máttu myndugleikarnir flyta 200 fólk burtur, tí vandi var fyri skalvalopum. Umleið 10 prosent av íbúgvunum í býnum mugu hvørt ár rýma frá húsum fleiri ferðir.

Býir í Noregi
Andy Williams

Howard Andrew "Andy" Williams (f. 3. desember 1927 í Wall Lake, Iowa - d. 25. september 2012) var ein amerikanskur sangari, sum útgav átjan gull og tríggjar platin-sertifiseraðar plátur/tónleikaútgávur.. Hann var vertur á The Andy Williams Show frá 1962 til 1971. Hann átti sjónleikarhúsið Moon River Theatre í Branson, Missouri, tað var uppkallað eftir kenda sangi hansara við sama heiti. Hann er republikanari . Kendasti sangur hansara má allarhelst verða "Moon River".

Keldur 

Amerikanskir tónleikarar

Føðingar í 1927
Andlát í 2012
Aldubáran

Aldubáran er ein føroyskur tónleikabólkur. Tónleikabólkurin Aldubáran hevur, síðani hann varð stovnaður í 1995, veruliga sett síni spor í føroyska tónleikaumhvørvinum. Umframt at vera einasti yrkistónleikabólkur av sínum slag í Føroyum, hevur Aldubáran verið stigtakari og fyriskipari av mongum tiltøkum, bæði størri, men eisini smærri konsertum og konsertferðum uttanlands. 

Føroysk tónaskøld verða eggjaði at skriva tónleik til bólkin og eru nýggj føroysk verk javnan á skránni hjá Aldubáruni. Aldubáran spælir tó eisini eldri klassiskan tónleik, og hevur m.a. framført stórverkini "Oktett" eftir Franz Schubert, "Pierrot Lunaire" eftir Arnold Schoenberg og ta víðagitnu "Søguna um soldátin" eftir Igor Stravinsky.

Slóðir 
Almenna heimasíðan hjá Aldubáruni

Føroyskir tónleikabólkar
Sumbiarsteinur

Sumbiarsteinurin, eisini nevndur Munkurin, er tað syðsta punktið í Føroyum.  Sumbiarsteinur er eitt av fleiri skerum, sum verða nevnd Flesjarnar. Sumbiarsteinur liggur eitt sindur fyri seg sjálvan, tí hevur hann eisini fingið navnið Munkurin. Orðið fles merkir nakað tað sama sum sker. Sumbiarsteinur liggur á 61°21′,6 N.

Flesjarnar 

Tvey støð í Føroyum verða nevnd Flesjarnar. Flesjarnar við Eysturoy, Streymoy og Nólsoy og so Flesjarnar, sum liggja syðst í Føroyum. Flesjarnar, ið liggja 5 km suður úr Akrabergi, eru seks í tali, tvær av teimum hava sama navn (Kelda: Eitt kort yvir Suðuroynna):

 Sumbiarfles, 4 metrar høgt
 Miðjufles, 4 metrar høgt
 Bøllufles, 6 metrar høgt (tvey sker)
 Stórafles, 7 metrar høgt
 Munkurin ella Sumbiarsteinur, 11 metrar høgur

Søguligar frásagnir

Í sínum Færoæ et Færoa Reserata frá 1673 sigur danski presturin og topografurin Lucas Debes frá staðkendum manni, Johannes Joensøn nevndur, at tað er sera streymhart við Munkin og at ein vandamikil meldurstreymur rekur kring hann. Lucas Debes sigur Munkin vera 10 favnar (18 metrar) høgan.

Í 1800 skrivar Pastor Jørgen Landt at upprunin til navnið "Munkurin" (stundum Munkafles) kemst av at frá landi sá táverandi drangurin út sum ein munkur við reyðum hálsi og myrkagráum kroppi og høvdi; og uttan av havi sá hann út sum eitt skip við fullum seglum. Greinin nevnir at Munkurin tá var 21 metrar høgur. Munkurin, ið datt oman í 1884 og 1885, er nú 11 metrar metrar høgur. Áðrenn hann datt oman skuldi súla eiga á honum.

Bókmentir 
 Lucas Debes: Færoæ & Færoa Reserata  Keypmannahavn 1673
 Jørgen Landt: Forsøg til en Beskrivelse over Færøerne. Keypmannahavn 1800.

Suðuroy
Hólmar og sker í Føroyum
Føroyar
Sumba
Harry Potter og arvalutir Deyðans 1. partur (filmur)

Harry Potter og Arvalutir Deyðans 1. partur (enskt upprunaheiti: Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 1) er gjørdur út frá sjeyndu bókini um Harry Potter, sum eitur Harry Potter og Arvalutir Deyðans eftir J.K. Rowling. Bókin er filmatiserað í tveimum partum, tí bókin er so long. Hetta er so fyrsti parturin. Filmurin snýr seg um Harry Potter og vinfólk hansara, Ron og Hermione, sum fara at leita eftir horcruxunum hjá Voldemort. Um tey ikki finna horcruxarnar og oyðileggja teir, so er tað eingin møguleiki, at tey kunnu beina burtur fyri Voldemort. 

Hesin filmurin er ikki so líka sum hinir, og tað kemur kanska av, at hetta er fyrstu ferð, at Harry ikki fer á Hogwarts.

Søgugongd 

Vit byrja nærum við einum brakið, har nýggi Gandamálaráðharrin, Davy Jones (Bill Nighy) sigur okkum hvussu myrkar tíðirnar hjá gandaheiminum eru vorðnar nú Voldemort aftur er uppá spæl. Harry skal flytast frá gamla heimi sínum til húsini hjá Ron, og sjálvt um vit síggja 7 persónar umgerast til hvør sína útgávu av Harry megnar Voldemort at finan fram á tann rætta, men gamli trupulleikin frá "Harry Potter og Eldbikarið" er enn har. Gandastavirnir hjá Harry og Voldemort eru eins, og tí kunnu teir ikki brúkast móti hvørjum øðrum. So meðan Voldemort fer á skattajakt eftir einum nýggjum stavi, fer Harry at leita eftir Horcruxes, sum eru lutir, ið innihalda ein part av sálini hjá Voldemort. 

Voldemort hevur fingið nógv vald í gandaheiminum, og alsamt fleiri fólk doyggja, helst tey mugglaraføddu eru fyri ágangi. Tað er ringt hjá Harry, Ron og Hermione at stóla upp á fólk, tí tað er ringt at siga, hvør er farin í part við Voldemort. Tey trý vinfólkini flýggja alla tíðina, og eingin teirra veit rættiliga, hvar leitanin eftir horcruxunum skal byrja.

Leikarar 

 Daniel Radcliffe (Harry Potter)
 Rupert Grint (Ron Weasley)
 Emma Watson (Hermione Granger)
 Helena Bonham Carter (Bellatrix Lestrange)
 Robbie Coltrane (Rubeus Hagrid)
 Ralph Fiennes (Voldemort)
 Michael Gambon (Albus Dumbledore)
 Brendan Gleeson (Alastor Moody)
 Richard Griffiths (Vernon Dursley)
 John Hurt (Ollivander)
 Rhys Ifans (Xenophilius Lovegood)
 Jason Isaacs (Lucius Malfoy)
 Bill Nighy (Rufus Scrimgeour)
 Alan Rickman (Severus Snape)
 Fiona Shaw (Petunia Dursley)
 Staunton (Dolores Umbridge)
 David Thewlis (Remus Lupin)

Bretskir filmar
Amerikanskir filmar
Harry Potter

ja:ハリー・ポッターと死の秘宝#映画
Dr Pepper

Dr Pepper er sodavatnsfyritøka úr USA. Dr Pepper kom fyrstu ferð á hillarnar í USA í 1885. 

Fyritøkur
Matur og drekka
Tonga

Kongsríki Tonga (tonganskt: Puleʻanga Fakatuʻi ʻo Tonga, enskt: Kingdom of Tonga) er oyggjaland í Kyrrahavi. Høvuðsstaðurin eitur Nukuʻalofa. Tonga-oyggjarnar liggja 800 km vestan fyri Fiji.

Søga 

Polynesar nomu land á Tongaoyggjum um 1300 f.Kr. Teir búsettust fram við eini stórari lón norðarlaga á størstu oynni Tongatapu. Øldir liðu, so fekk ein valdsharrastætt ræðið yvir oyggjunum, men um 1200 e.Kr. stýrdi Tui-Tonga-ættin øllum oyggjunum úr høvuðssæti sínum í Mu'a-økinum í landnyrðingspartinum í Tongatapu. Um 1400 bygdu teir sær stórt høvuðssetur í Mu'a. Uttan um varð gjørt verndarvirki og virkisgrøv, og fyri innan vóru mong hús til høvdingarnar, húski og tænastufólk teirra. Tonga hevði lítið samband við umheimin, men menningin stóð við. Tui-Tonga-ættin hevði stýrt í meira enn hundrað ár, og ávirkanin frá teimum varð borin út um Tongaoyggjar til aðrar oyggjar í Polynesia. 

Bøndurnir fóru á marknaðin í bygdini at selja vørur og grøði sína, mest bananir, søtepli, kopra (turkað kokusnøt), tapioka, yam og breyðfrukt. Fruktagóða jørðin og tropiska veðurlagið gjørdu, at væl fruktaði á Tonga. Teir veiddu eisini stóran fisk, til dømis háv og tunfisk. Agnið varð goymt í postalínskúvingum, tá ið útróðrarmenninir royndu eftir fiski og til dømis høgguslokki. Polynesar høvdu bátar, tá teir á hvørjum ári sigldu ímillum oyggjarnar. Annars vóru bátarnir loystir hvør frá øðrum og nýttir til dømis flutnings og útróðurs. 

Tonga var ein av teimum fáu oyggjaflokkunum í Polynesia, sum hevði yvirstætt og tignarskipan, ið hevði valdið yvir øllum fólkinum. Meðan yvirstættin helt ting, vóru serligir tingsiðir, har teir ráðandi drukku ein sterkan rúsandi løg "kava", sum var bryggjaður av einari rót. Um 1500 tók onnur ætt við stjórnarvaldinum og stýrdi eina tíð, til Tui-Kanokupolo-ættin, sum enn stýrir í Tongaoyggjum, tók við.

Ávísingar úteftir 
Tonga, cia.gov (CIA World Factbook; á enskum)
Tonga, wikivoyage.org (á enskum)

Keldur 

Polynesia
Kyrrahavsoyggjarnar
Oyggjar
Kvinnutíðindi

Kvinnutíðindi er eitt føroyskt tíðarrit, sum Kvinnufelagið í Havn gav út.

Seinasta blaðið var Serblað Túsundáraskiftið, sum kom út í 2000.

Evnini í blaðnum eru serliga tengd at tí sum fyrifórst í kvinnurørsluni, bæði í Føroyum og uttanlands. 
Eisini er ávísur dentur lagdur á greinar um umhvørvi.

Føroysk tíðarrit
Benetice (Světlá nad Sázavou)

Benetice (týskt: Benetitz) er ein bygd í Kekkia og hevur umleið 30 íbúgvar og liggur á 49°41' norðurbreidd, 15°21' eysturlongd.

Søgulig bygdarnøvn 
 1375 - Beneczicze
 1787 - Benetitz

Býir í Kekkia
Palle Julsgart

Palle Lykke Julsgart (føddur 15. mars 1944 í Keypmannahavn er dani, búsitandi í Føroyum. Hann hevur búð á Tvøroyri síðan 1985. Palle er listamaður, myndahøggari og listamálari.

Gallarí Oyggin 
Palle Julsgart eigur og rekur Gallarí Oynna á Tvøroyri. Rundan um gallaríið er urtagarður við blómum, trøum og plantum, sum Palle hevur plantað. Fleiri av standmyndum hansara standa í urtagarðinum, og aðrar standa á plássinum yvir av Gallarí Oynni við handilin Tangabúðina, sum Palle og kona hansara Ebba Julsgart eiga. Gallarí Oyggin hevur fleiri framsýningar um árið við listaverkum, sum føroysk og norðurlendsk listafólk hava gjørt.

Listaferðir og undirvísing 

Julsgart hevur seinastu árini skipað fyri listaferðum til Føroya, til Suðuroynna. Fólk kunnu koma bæði úr Føroyum og úr øðrum londum, serliga úr Danmark, fyri at læra seg at mála listaverk. Palle undirvísir sjálvur á hesum listaferðum, og hann skipar eisini fyri útferðum til vøkur støð í Suðuroynni, har tey luttakandi kunnu fara. Palle Julsgart hevur eisini undirvíst í listamáling á kvøldskúla á Tvøroyri í Suðuroynni í fleiri ár.

Keldur

Útvortis ávísingar 
 Oyggin.fo, Heimasíðan hjá Gallarí Oynni.
 Kunstrejser.net, "Lysets kunstrejser", heimasíða hjá Palla Julsgart.

Føðingar í 1944
Donsk listafólk
Listafólk
Tvøroyri
Føroyskir myndahøggarar
Myndahøggarar
Tvørafólk
Concepción

Concepción er ein býur í Kili við umleið 212.000 íbúgvum. Concepción er eisini ein kommuna við umleið 890.000 íbúgvum. Stóra Concepción er saman við býunum Talcahuano, San Pedro de la Paz, Hualpén, Chiguayante, Penco, Tomé, Lota, Coronel, Hualqui størsti stórbýur í Kili. Pedro de Valdivia grundlegði býin í 1550. Í 1751 var býurin raktur meint av jarðskjálvta og einari tsunami. Orsakað av hesi vanlukku, varð tað avgjørt í 1764 at flyta býin til har hann er í dag. Upprunaliga lá býurin har sum Penco nú liggur.

Myndir

Keldur

Útvortis ávísingar 
 Concepción kommuna
 Encyclopædia Britannica — Concepción

Kili
Faroe Boys

Faroe Boys var ein føroyskur tónleikabólkur í 1960'unum. Teir spældu bæði altjóða popptónleik og rokktónleik umframt at teir eisini gjørdu egnan føroyskan tónleik. Teir framførdu sín tónleik ymsastaðni í Føroyum og eisini í Íslandi, har teir vóru væl móttiknir. Teir framførdu fast í Sjónleikarhúsinum í Havn í fleiri ár. Teir góvu plátur út í  1964, 65 og 67. Í 1965 hendi stór útskifting í manningini av Faroe Boys. Plátan "Faroe Boys" varð framleidd í apríl 1967, stutt áðrenn teir 
góvust við at spæla í Sjónleikarhúsinum. Forsangarin í Faroe Boys var vágbingurin Robert Mc Birnie, sum stovnaði bólkin Red Boys í 1959. Faroe Boys varð stovnað í 1961, Robert var tó ikki við til at stovna Faroe Boys, hann kom við seinni í 1963.

Limir í bólkinum 
Hesir vóru limir í bólkinum Faroe Boys í 1967, tá LP plátan Fareo Boys kom út: Kári Mouritsen, Jógvan Dahl, Robert Mc Birnie, Bjarni Skaalum, Jógvan Sofus Vágsheyg.

Limirnir frá byrjan til enda hava verið hesir:

Kári Mouritsen, bass, 1965-67
Jógvan Dahl, guittar 1965-67
Robert Mc Birnie 1963-67
Bjarni Skaalum 1961-67
Jógvan Sofus Vágsheyg, trummur 1965-67
Dánjal Petur, forsangari frá 1961- 1963
Atli Hansen, guittar 1961-65, 
Milson Zachariassen, bass 1961-65, 
Tummas Nielsen, klaver og harmonika 1961-65, 
Tummas Juul Askham, trummur 1961-63, 
Tryvgi Restorff, trummur 1963-65,

Útgávur 
 Faroe Boys, 1964, LP, føroyskir tekstir
Løgini sum vóru á plátuni frá 1964 vóru hesi:
 Heimkoman (Lag: Jákup Mortensen, Orð: Robert McBirnie)
 Vónsvikin (Orð Andreas Djurhuus)

 Faroe Boys, 1965, LP, enskir tekstir 
 Faroe Boys, 1967 LP, kom seinni út sum CD, føroyskir og enskir tekstir

Løgini sum vóru á plátuni frá 1967 vóru hesi:
Sweet Little Sixteen       
Barbara Allen       
That's How       
Tu Og Eg Á Ástartingi       
Tell Laura I Love Her       
Keep on Running       
Vit Fáa Tevatn Og Breydð      
Baby It's You       
Lightning Express       
Bring It on Home to Me       
Hví

Keldur 

Føroyskir tónleikabólkar
Meryl Streep

Meryl Streep (doypt Mary Louise Streep) (* 22. juni 1949 í New Jersey) er ein amerikonsk sjónleikarinna.

Karriera 

Meryl Streep hevði sína fyrstu framførslu á palli í 1971 í leikinum 'The Playboy of Seville', áðrenn hennara fyrsta filmsleiklut í sjónvarpsfilminum 'The Deadliest Season' í 1977. Hon hevur havt nógvar stórar leiklutir, nakað ið eisini sæst aftur í hennara nógvu oscarnomineringum. Heilar 16 ferðir er hon nominerað (3 ferðir fyri besta kvinnuliga leiklut og 13 ferðir fyri besta kvinnuliga hjáleiklut) tvær ferðir hevur hon vunnið. Fyrstu ferð í einum hjáleikluti fyri Kramer vs. Kramer (1979), aðru ferð sum besti sjónleikari fyri Sophie's Choice (1982). Hon fekk eisini ein Life Achievement Award frá tí amerikanska filmsinstituttinum (AFI) í 2004 fyri umfatandi karrieru sína. Meryl Streep var nominerað til ein Oscar í Oscarhandanini í 2009, fyri 'Besta kvinnuliga høvuðsleiklut', í filminum Doubt (2008), men vann hann ikki.

Privatlív 

Sum heild vita fólk lítið um Meryl Streep, hon verjir sítt privatlív og er kend fyri at siga; "eg eri ein sjónleikarinna, ið fari heim aftaná arbeiðstíð".

Filmografi 

 Everybody Rides the Carousel (1975) 
 Julia (1977)
 The Deer Hunter (1978)
 Holocaust (1978)
 Uncommon Women and Others (1979)
 Manhattan (1979)
 The Seduction of Joe Tynan (1979)
 Kramer mod Kramer (1979)
 The French Lieutenant's Woman (1981)
 Still of the Night (1982)
 Sophies valg (1982)
 Silkwood (1983)
 In Our Hands (1984) 
 Falling in Love (1984)
 Mit Afrika (Out of Africa, 1985)
 Plenty (1985)
 Heartburn (1986)
 Ironweed (1987)
 A Cry in the Dark (1988)
 She-Devil (1989)
 Postcards from the Edge (1990)
 Defending Your Life (1991)
 Death Becomes Her (1992)
 Åndernes hus (1993)
 A Century of Cinema (1994) 
 The River Wild (1994)
 The Living Sea (1995) 
 The Bridges of Madison County (1995)
 Before and After (1996)
 Marvin's Room (1996)
 Assignment: Rescue (1997)
 Eternal Memory: Voices from the Great Terror (1998) 
 Dancing at Lughnasa (1998)
 One True Thing (1998)
 Chrysanthemum (1999) 
 Music of the Heart (1999)
 Ginevra's Story (2000) 
 Vermeer: Master of Light (2001) 
 The Papp Project (2001) 
 AI: Artificial Intelligence (2001) 
 Orkidétyven (Adaptation, 2002)
 The Hours (2002)
 Monet's Palate: A Gastronomic View from the Gardens of Giverny (2003) 
 Stuck On You (2003)
 The Manchurian Candidate (2004)
 Lemony Snicket - En ulykke kommer sjældent alene (2004)
 Prime (2005)
 A Prairie Home Companion (2006)
 The Devil Wears Prada (2006)
 Dark Matter (2007)
 Evening (2007)
 Rendition (2007)
 Lions for Lambs (2007)
 Mamma Mia (2008)
 Doubt (2008)
 Julie & Julia (2009)
 Its complicated (2010)

Leinki úteftir 

 Meryl Streep IMDb The Internet Movie Database.

Amerikanskir sjónleikarar
Føðingar í 1949
Dustin Hoffman

Dustin Hoffman (føddur 8. august 1937 í Los Angeles) er ein amerikanskur sjónleikari. Hann hevur spælt við í filmum, í sjónvarpi og í sjónleikarhúsum síðan 1960.

Keldur

Slóðir 

Amerikanskir sjónleikarar
Føðingar í 1937
Martin Landau

Martin Landau (føddur 20. juni 1928; a. 15. juli 2017) var ein amerikanskur film- og sjónvarps sjónleikari, sum er best kendur fyri sín leiklut í sjónvarpsrøðini Mission: Impossible (1966-1969) og Space: 1999 (1975-1977), og fyri sín prísvinnandi leiklut sum Bela Lugosi í filminum Ed Wood í 1994, har hann vann ein Oscar fyri besta mannliga hjáleiklutin.

Filmar í úrvali 
 Crimes and Misdemeanors (1989)
 Ed Wood (1994)
 EDtv (1998)
 Sleepy Hollow (1999)

Amerikanskir sjónleikarar
Føðingar í 1931
Peter Fonda

Peter Henry Fonda (* 23. februar 1940 í New York City, New York, deyður 16. august 2019 í Los Angeles), var ein amerikanskur sjónleikari og leikstjóri, sonur Henry Fonda, yngri beiggi Jane Fonda og faðir Bridget Fonda. Mamman Frances Ford Seymour forgjørdi sær í 1950, hetta er nakað ið Fonda kemur aftur tíl í sínum leikluti í Easy Rider Wyattsa upplivingar í gravlundini í New Orleans, Louisiana. 

Peter Fonda studeraði sjónleikalist í heimbýi faðirsins Omaha í Nebraska har hann gekk á University of Omaha og begynti seinni á Omaha Community Playhouse har bæði pápin og Marlon Brando høvdu byrja sínar karrierur. Fonda fekk seinni leiklutir í sjónleikarhúsum á Broadway í New York har hann vann sær uppmerksemi í uppsetingini «Blood, Sweat and Stanley Poole» áðrenn hann fór til Hollywood, Los Angeles fyri at spæla við í filmum.

Fonda fekk sítt gjøgnumbrot sum motorsúkklukoyrandi hippie i kultfilminum Easy Rider frá 1969. Aftaná hendan filmin spældi Fonda í eini røð av ævintýrfilmum sum ikki fingu so stórt uppmerksemi, men fyri leiklut sín í filminum Ulee's Gold frá 1997 bleiv hann nomineraður til ein Oscar.

Filmografi (partvís) 

 1966: Heavenly Blues í The Wild Angels
 1967: Paul Groves í The Trip
 1969: Wyatt í Easy Rider
 1974: Larry Rayder í Dirty Mary, Crazy Larry
 1976: Chuck Browning í Futureworld
 1978: Trucker
 1982: Mr. Freedom í Peppermint Frieden
 1996: Pipeline í Escape from L.A.
 1997: Ulyssesa 'Ulee' Jackson í Ulee's Gold
 1999: Terry Valentine í The Limey
 2004: Røddin sum sannleikin í videospælinum Grand Theft Auto: San Andreas
 2006: Alfred í Japan
 2007: Mephisto í Ghost Rider
 2007: filmar: 3:10 to Yuma

Leinki úteftir 
 Peter Fonda Internet Broadway Database. 

Amerikanskir sjónleikarar
Filmsleikstjórar úr USA