alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Borðspøl

Eitt borðspæl er eitt hvørt spæl sum verður leikt á einum borði við prikkum sum verða fluttir á borðinum. Nøkur dømir uppá borðspøl eru talv, damm, go, othello og trivial pursuit. Nøkur føroysk dømir eru landastrok og kánus. Fyri 4.000 árum síðan funnu fólk uppá at leika á borði. Talv og damm t.d. sýndu í fyrstuni vígvøll, har leikarar tóku hermenn hjá fíggindanum fangar. Í spælinum backgammon verður fólkið flutt ígjøgnum fíggindaland. Í summum nýmótans spølum stendur tó ikki um lív, eitt nú í matador, har tú keypir og selur fastogn.
Spæl

Eitt spæl er eitt ítrív, har tey luttakandi sjálvboðin geva seg undir eina reglugerð, sum tey leika eftir.

Sløg av spølum 
 Ævintýr
 Bóltspæl
 Borðspæl
 Fýrtalv
 Go
 Damm
 Kánus
 Othello
 Risk
 Talv
 Telduspæl
 Kasinospæl
 Kortspæl
 Bridge
 Grevjass
 Kanasta
 Poker
 Sjavsur
 Stýrivolt
 Vist
 Kabál
 4-kabálin
 7-kabálin
 8-kabálin
 Kúluspæl
 Putlispæl
 Skotspæl
 Strategispæl

Útvortis ávísing
Heimsins lond



A 
 Abkasia
 Afganistan
 Albania
 Algeria
 Amerikonsku Jómfrúoyggjar
 Amerikanska Sámoa
 Andorra
 Angola
 Antigua og Barbuda
 Argentina
 Armenia
 Aserbadjan
 Avstralia

Á 
 Áland

B 
 Bahamasoyggjar
 Bangladesj
 Barbados
 Barein
 Belgia
 Belis
 Benin
 Bolivia
 Bosnia-Hersegovina
 Botsvana
 Bouvetoy
 Brasil
 Bretland
 Brunei
 Bulgaria
 Burkina Faso
 Burma
 Burundi
 Butan

D 
 Danmark
 Djibuti
 Dominika
 Dominikanalýðveldið

E 
 Egyptaland
 Ekvador
 Ekvatorguinea
 El Salvador
 Eritrea
 Estland
 Etiopia
 Evropasamveldið
 Eysturríki
 Eysturtimor

F 
 Falklandsoyggjar
 Fiji
 Filipsoyggjar
 Finnland
 Fílabeinsstrondin
 Fólkalýðveldið Kina
 Fólkaræðiliga Lýðveldið Kongo
 Frakland
 Føroyar

G 
 Gabon
 Gambia
 Gana
 Georgia
 Gibraltar
 Grenada
 Grikkaland
 Grønhøvdaoyggjarnar
 Grønland
 Guam
 Guatemala
 Guinea
 Guinea-Bissau
 Gujana

H 
 Haiti
 Hetland
 Hitt Sameinada Kongsríki Bretlands og Norðurírlands
 Háland
 Honduras
 Hongkong
 Hvítarussland

I 
 India
 Indonesia
 Irak
 Iran
 Italia

Í 
 Írland
 Ísland
 Ísrael

J 
 Jamaika
 Japan
 Jemen
 Jordan

K 
 Kambodja
 Kamerun
 Kanada
 Kasakstan
 Katar
 Kekenia
 Kekkia
 Kenja
 Kina
 Kirgisistan
 Kiribati
 Kíli
 Kjad
 Kolombia
 Komoroyggjar
 Kongo
 Kosovo
 Kosta Rika
 Kroatia
 Kuba
 Kuveit
 Kýpros

L 
 Laos
 Lesoto
 Lettland
 Libanon
 Liberia
 Libya
 Liktinstein
 Litava
 Luksemburg
 Lýðveldið Kina

M 
 Madagaskar
 Makao
 Makedónia
 Mann
 Malavi
 Maleisia
 Maldivoyggjar
 Mali
 Malta
 Marokko
 Marshalloyggjar
 Maudland
 Meksiko
 Miðafrikalýðveldið
 Mikronesiasamveldið
 Moldova
 Monako
 Mongolia
 Montenegro
 Mosambik
 Móritania
 Móritsius
 Myanmar

N 
 Namibia
 Nauru
 Niðurlond
 Nepal
 Nikaragua
 Niger
 Nigeria
 Norðurírland
 Norðurkorea
 Norðurmarianoyggjar
 Noreg
 Nýsæland

O 
 Oman
 Ongland
 Orknoyggjar

P 
 Pakistan
 Palau
 Palestina
 Panama
 Papua Ný Guinea
 Paraguei
 Perú
 Peteroy
 Portugal
 Pólland
 Puerto Riko

R 
 Rumenia
 Russland
 Ruanda

S 
 Sankta Kristoffur og Nevis
 Sankta Lusia
 Sankta Vinsent og Grenadinoyggjar
 Salomonoyggjar
 Sambandsríki Amerika
 Sambia
 Sameindu Emirríkini
 Sámoa
 San Marino
 Sao Tomi og Prinsipi
 Saudi-Arabia
 Senegal
 Serbia
 Seyskelloyggjar
 Sierra Leona
 Simbabvi
 Singapor
 Skotland
 Slovakia
 Slovenia
 Somalia
 Spania
 Sri Lanka
 Stóra Bretland
 Sudan
 Suðurafrika
 Suðurkorea
 Suðurossetia
 Suðursudan
 Surinam
 Svasiland
 Sveis
 Svøríki
 Sýria

T 
 Tadsjikistan
 Tansania
 Teiland
 Teivan
 Tibet
 Togo
 Tonga
 Trinidad og Tobago
 Tunesia
 Turkaland
 Turkmenistan
 Tuvalu
 Týskland

U 
 Uganda
 Ukraina
 Ungarn
 Uruguei
 Usbekistan

V 
 Vanuatu
 Vatikanið
 Venesuela
 Vestursahara
 Vjetnam

W 
 Wales

Evropa
Asia
Afrika
Norðuramerika
Miðamerika
Suðuramerika
Avstralia
Antarktis
Listar

nds:Land#Länner
sv:Världsgeografi#Lista över länder
Tari

Tari er planta sum veksur í vøtnum og í sjónum. Tey vanligu tarasløgini verða býtt upp í tríggjar bólkar: 

 Grøntari, veksur bæði á turrum, í áum, vøtnum og sjónum. Tari, sum veksur í vøtnum, er oftast lítil og einkynjaður, tarin í fjøruni og sjónum er aloftast størri. Grøntari veksur ovast í sjónum. Har sjógvurin er lítið saltur, finna vit so at siga bara grøntara.
 Brúntari. Allur brúntari er fleirkynjaður. Í hesum bólki finna vit okkara størsta taraslag, tonglatara. Heimsins størsti tari - Macrocystis - er eisini brúntari. Hann verður umleið 60 m langur og veksur við eysturstrond Norðuramerika. At kalla allur brúntari veksur í sjónum, og flestu sløgini krevja saltan sjógv.
 Reyðtari. Flestu reyðtarasløg vaksa djúpt í sjónum, so langt ljósið røkkur niður (í Føroyum einar 40 m), og kunnu bert vaksa í sjógvi.

Sí eisini 
 Bólatari
 Fjøðurtari
 Snúgvin skúvtari
 Tonglatari
Fjøðurtari

Fjøðurtari (frøðiheiti - Ptilota plumosa) er tari har leyvið er eins og fjøður. Fjøðurgreinarnar eru andstaddar og uppaftur greindar. Liturin er fagurt korkareyður, støddin 5-30 cm. Á smágreinarendunum sita nøringargøgnini. Fjøðurtari veksur, har djúpt er, serliga uppi á tonglatara. Er sera vanligur at finna upprikin í fjøruni.

Útvortis ávísing 
 stamps.fo

Tari
Snúgvin skúvtari

Snúgvin skúvtari (frøðiheiti - Fucus spiralis) líkist bløðrutara, men hevur ongar luftbløðrur. Ofta eru greinarnar snaraðar. Liturin er myrkt gulbrúnur, støddin 15-70 cm. Hesin tari er tvíkynjaður, bæði egg- og sáðkyknur verða til á sama stað á greinarendunum. Hann er vanligur í fjøruni, og tolir betur brim enn bløðrutarin.

Útvortis ávísing 
 stamps.fo

Tari
Bólatari

Bólatari (frøðiheiti - Ascophyllum nodosum) er taraslag ið ofta nógv greindur. Hann hevur flatar kvíslargreindar greinar uttan miðstrong. Á greinunum sita avlangar luftbløðrur, ið eru breiðari enn greinarnar. Nýggjar luftbløðrur gerast á greinarendunum hvønn vetur. Hetta ger tað møguligt at meta um aldurin og vøksturin tey einstøku árini. Umframt kvíslagreiningarnar eru nógvar síðugreinir.
Liturin er gulbrúnur ella grønbrúnur, støddin ½ til 1½ m. Bólatari er tvíbýlisplanta, t.e. til eru bæði kallplantur og kvennplantur. Teir gróbaru lutirnir sita á smáum síðugreinum, sum bólgna upp í endunum. Bólatari er vanligur niðast í fjøruni, hann tolir ikki nógv brim.

Útvortis ávísing 
 stamps.fo

Tari
Tonglatari

Tonglatari (frøðiheiti - Laminaria hyperborea) er ein av okkara størstu og ramligastu tarum, hann hevur sterkar, greindar rótfestur. Leggurin er stívur og óslættur - gamal tari er ikki sørt trækendur. Liturin er mestsum kastanjubrúnur. Tonglatari er 1-3 m langur fullvaksin, í Norður-Noregi er funnin 5 m langur tonglatari. Leggurin hevur nógvar slímræsur og rennur klár væta, tá skorið verður í hann. Blaðið er umleið 1 m langt, ofta við hjartavaksnari grund og við nógvum lepum í ovara enda. Tonglatari veksur, har djúpt er og helst nógv brim.

Útvortis ávísing 
 stamps.fo

Tari
Soppar

Soppar er ein storur lívveru bólkur, sum hoyrur til biota, sum er tættari í ætt við djór enn plantur. Torført er at staðfesta, um teir eru plantur ella djór. Soppar vaksa væl í myrkja, slavna skógarbotninum. Luftin er tung av leyvi, ið liggur og rotnar. Soppasløgini eru fleiri enn 100 000. Í soppafylkinum eru til dømis bjølgasoppar, hýggjsoppar og hattasoppar. Soppar eru leyvgróplantur, felagsheitið á øllum einføldum plantum. Flestu soppar eru rotplantur, sum súgva rotin evni úr jørðini og eru soleiðis í lívskringinum í náttúruni. Summir soppar liva sum snultarar á dýrum og plantum. Nógv soppasløg vaksa í slavnum skógum og fruktagóðari jørð, serliga um heystið. Summir soppar eru etandi, aðrir eru sera eitrandi. Vit nevna nógvar soppar hundaland; hetta eru hattasopparnir. Ovasti parturin er hatturin, miðparturin er leggurin, og í moldini er leyvið, ið sýgur føðsluevni upp. Millum rukkurnar uppi undir hattinum eru grókornini, sum lætt spjaðast við vindi og spíra árið eftir. Nógvir soppar elva sjúkur hjá fólki, dýrum og plantum. Men nógvir soppar verða brúktir til brygging og baking. Gersoppar fáa t.d. breyð at ganga. 

Mong soppasløg eru etandi og verða nevnd átusoppar. Summir soppar ikki bara smakka væl, men eru heilsugóður matur. Champignon verður dyrkaður í slavnum, myrkum húsum í mógvi og rossatøðum. Soppasavnarar leita hvørt ár eftir villum átusoppum. Men fólk, ið taka soppar úti, eiga at vera varin og duga á at skyna, tí nógvir átusoppum. Hvørt ár doyggja fólk av soppaeitran. Tann friði, reyði flugusoppurin er eitrandi. Hvíti flugusoppurin er so eitrandi, bara tú smakkar á hann, kanst tú doyggja. Tí er umráðandi ikki at taka hann. Hann líkist nógv champignon.

Føroyskir soppar 

Í Føroyum vita vit um meiri enn 600 ymisk soppasløg, nærum helvtin av teimum eru hattsoppar, t.e. soppar við hatti og leggi. Hattsopparnir í Føroyum kunnu skiftast sundur í tríggjar nærum eins stórar bólkar alt eftir, hvar ið teir vaksa.

 Um leið 100 sløg av hattsoppum eri úr viðarlundum, har ið teir mest sum allir onkursvegna hava samband við trøini. Hetta eru somu soppar, sum vaksa í skógum aðrastaðni í Norðurevropa, men talið á sløgum er væl minni í teimum føroysku viðarlundunum, helst tí allar viðarlundirnar her eru úr hesi øldini. Skulu soppar flyta um so stórar víddir, tekur tað tíð, og harumframt krevja nógvir viðarlundasoppar at vøksturin hevur ávísan aldur, so ríviligt av deyðum bløðum og nálum er lagst um botnin. Tí kunnu vit vænta, at nýggj sløg framyvir fara at stinga seg upp í okkara viðarlundum.
 Okkurt um 100 sløg av hattsoppum eru á fjøllunum, og fleri teirra vaksa nær tengdir at lágu pílarunnunum, sum er her. Fyri tað mesta eru hetta somu sløg sum vaksa á samsvarandi støðum á Alpunum, í Noregi og Íslandi. Enn eru hesir soppar ikki nóg væl granskaðir hvørki í Føroyum ella úti í heimi.
 Endiliga vaksa okkurt um 100 sløg av hattsoppum á graslendi - á grønu líðunum á láglendi. Av soppunum á graslendi eru vakshattarnir teir litfagrastu. Her verður eitt lítið úrval lagt fram.

Sí eisini 

 Vakshattar
 Gulur vakshattur
 Leyk-vakshattur
 Moyggjar-vakshattur
 Pappageyka-vakshattur

Kelda 

 stamps.fo
Vakshattar

Vakshattarnir (frøðiheiti - Hygrocybe) eru soppar ið vaksa á graslendi. Flestu vakshattarnir eru gulir, appilsingulir ella reyðir, men einstakir eru, sum eru ljóst viólubláir á liti, grønir, brúnir, gráir ella hvítir. Vakshattar vaksa á lendi, har ið teir verða mettir at liva av at niðurbróta deyðar plantulutir. Teir eru hattsoppar við flíggi undir hattinum. Vanliga er hatturin úr 1 og upp í 10 cm breiður. Tú sært mun á sløgunum, hyggur tú at liti og skapi teirra, men tú kanst eisini hyggja at, um teir eru turrir ella fitikendir, hálir, flusutir ella trevsutir.

Vakshattarnir eru uppi í teimum hattsoppasløgunum her í Føroyum, sum flest sløg eru av. Vit vita um 29 sløg, tað er um leið helvtin av teimum sløgunum, sum vit vita um í Evropa. Tey sløgini, ið resta í her á landi, eru júst sovorðin, sum eru tengd at skógarumhvørvi ella sum dáma betur kálkalendi ella líggjari kringumstøður.

Vakshattar seta stór krøv til vakstrarstaðið. Flestu sløgini eru næstan bara at finna á heldur turrum, óveltum graslendi, har ið eingi handilstøð verða nýtt og har ið trø ella runnar ikki fáa breitt seg, tí etið verður av lendinum. Nógva staðni í Evropa minkar hetta slagið av náttúruøkjum, sostatt gongur eisini aftur á hondina við vakshattum. Avleiðingin av hesum er hon, at ikki so fáir vakshattar eru at finna á teimum sonevndu reyðu listunum, t.e. á yvirlitunum, sum londini hvørt sær gera yvir teir soppar, tey óttast fyri kanska fara at verða týndir.

Í Føroyum eru stak góðir møguleikar hjá vakshattum at standa seg. Næstan alla staðni etur seyður av haganum, ikki eggja tær brøttu líðirnar heldur nøkrum til at velta upp úr nýggjum ella til at trároyna tær á annan hátt. Sostatt kunnu Føroyar metast sum eitt friðskjól hjá vakshattum, yvirhøvur eisini hjá soppum, plantum og flogkyktum, sum trívast á sovorðnum støðum.

Sí eisini 

 Gulur vakshattur
 Leyk-vakshattur
 Moyggjar-vakshattur
 Pappageyka-vakshattur

Kelda 

 stamps.fo

Soppar
Leyk-vakshattur

Leyk-vakshattur (frøðiheiti - Hygrocybe helobia) er vanligur í Føroyum. Hatturin er úr 1 upp í 3 cm breiður, og soppurin er fagurreyður, allur sum hann er. Bæði hattur og leggur eru turrir omaná, og hatturin er flusutur, serliga inni á miðjuni. Leggur tú soppin niður í eskju, beint tá ið hann er hentaður, kennir tú hvíttleyksroyk, tí ið tú nakrar minuttir seinni letur eskjuna uppaftur.

Sí eisini 
 Gulur vakshattur
 Moyggjar-vakshattur
 Pappageyka-vakshattur

Kelda 
 stamps.fo

Soppar
Gulur vakshattur

Gulur vakshattur (frøðiheiti - Hygrocybe chlorophana) er vanligasti vakshatturin í Føroyum. Hatturin er úr 2 upp í 7 cm breiður, og soppurin er gulur, allur sum hann er. Bæði hattur og leggur eru turrir og slættir uttan. Eins og næstan allir hinir vakshattarnir heldur hann serliga til niðan fyri 400 metra hædd. Uppi millum fjalla er í hansara stað bleikgulur vakshattur (latín Hygrocype citrinopallida), sum er minni og breiðkúputur við djúpt niðurrendum flíggi.

Sí eisini 
 Leyk-vakshattur
 Moyggjar-vakshattur
 Pappageyka-vakshattur

Kelda 
 stamps.fo

Soppar
Pappageyka-vakshattur

Pappageyka-vakshattur (frøðiheiti - Hygrocybe psittacina) veksur burtur úr øllum øðrum vakshattum. Tá ið soppurin er fullvaksin ella sólin hevur sæð á hann, bliknar hann og verður gulligur, men ovast á legginum varðveitir hann næstan altíð grøna litin. Bæði hattur og leggur eru kleimutir ella sliputir, so ilt er at fáa rættiliga um hann, ætlar tú at henta hann.

Sí eisini 
 Gulur vakshattur
 Leyk-vakshattur
 Moyggjar-vakshattur

Kelda 
 stamps.fo

Soppar
Moyggjar-vakshattur

Moyggjar-vakshattur (frøðiheiti - Hygrocybe virginea) veksur her og har í Føroyum. Vanliga er hatturin úr 1 upp í 4 cm breiður, og soppurin er hvítur ella litkaður allur sum hann er. Bæði hattur og leggur eru sliputir, og omaná er hatturin nakað fitikendur. Moyggja-vakshattur hoyrir upp í tann bólk av vakshattum, sum er næstan kelvirundur og hvørs flíggi eru mjátt samvaksin legginum.

Sí eisini 
 Gulur vakshattur
 Leyk-vakshattur
 Pappageyka-vakshattur

Kelda 
 stamps.fo

Soppar
Matur

Matur er nakað, sum kann etast. Matur er høvuðskeldan til orku og føðsluevni fyri djór, og kemur vanliga frá djóri ella plantu. Øllum djórum og menniskjum tørvar mat. Í matinum eru lívsneyðug evni, ið veita kroppinum bæði orku og hita, og evni, sum eru lívsneyðug fyri trivnað og vøkstur. 

Kosturin er ymiskur um allan heim og lagar seg eftir, hvør matur er tøkur. Menniskan kann sodna sera ymiskan mat av gróðri og djóri, men summi fólk eru urtaátarar, vegetarar, burturav. Tey eta ikki kjøt, tí trúgv teirra loyvir tí ikki, ella tey halda tað vera ringt fyri heilsuna. Er kosturin ikki nóg heilsugóður, ella mattrot er, kann sjúka standast av tí. Hjarta- og æðrasjúkur og aðrar vælferðarsjúkur kunnu vit fáa, um vit oveta okkum av mati, sum er ringur fyri heilsuna.

Matur

Frá plantum 

 Fræ
 Grønmeti
 Frukt

Frá djórum 

 Mjólkavørur
 Egg
 Skordýr
 Kjøt: Hara, Seyður, Kúgv, Grísur, Fuglur
 Snigil
 Fuglur
 Sjódjór

Frá hvørki djóri ella plantu 

 Salt
 Ger
 Soppar
 Tari
 Vatn

Sløg av framleiddum mati 

 Drekka: Djús, Saft
 Rúsdrekka: Øl, Vín, Brennivín
 Breyð
 Kaka
 Ostur
 Kips
 Súltutoy
 Pasta
 Terta
 Pitsa
 Tvíflís
 Salat
 Sós
 Pylsa

Ávisingar úteftir 

 ST greining av mati

Matur og drekka
Sigert O. Patursson

Sigert O. Patursson (15. oktober 1869 í Kirkjubø - 17. september 1931) var ævintýrari.

Í 1889 fór Sigert sum 20 ára gamal undir sína fyrstu longu ferð í norðaru og syðru pørtunum av Vestursibiriu og Karahav. Um seks ára ferðina var bókin Á ferð í Sibiriu skrivað, sum er um mentanarsøgu og hendingar á ferðini.

Útgivið 
 1901 Sibirien i vore dage
 1994 Á ferð í Sibiriu

Føroyskir rithøvundar
Sjófarar
Føðingar í 1869
Andlát í 1931
Patursson

Patursson er eitt føroyskt eftirnavn og hevur fleiri týdningar á Wikipediu:

 Jóannes Patursson (1866 - 1946), bóndi, politikari og rithøvundur
 Erlendur Patursson (1913 - 1986), politikari og rithøvundur
 Rói Patursson (1947), rithøvundur
 Sigert O. Patursson (1869 - 1931), ævintýrari
 Súsanna Helena Patursson (1864 - 1916), rithøvundur
 Sverre Patursson (1871 - 1960), rithøvundur
 Tróndur Patursson (1944), listamaður og ævintýrari

Eftirnøvn
Fýrtalv

Fýrtalv er talv, har fýra telva ísenn. Sum í vanligum talvi hevur hvør telvari 16 talvfólk, men nú eru 4 litir. Telvararnir, sum sita yvirav hvørjum øðrum, eru í parti.

Talvborðið er størri, enn í vanligum talvi. Uppí hvønn kant eru 3 røðir afturat við 8 puntum, og uttast stendur talvfólkið.

Fýrtalv, sum mest varð telvað fyrr, kundi verða drúgvt.

Talv
Jógvan á Lakjuni

Jógvan á Lakjuni (13. november 1952 í Fuglafirði) er føroyskur politikari og tónasmiður. Hann er útbúgvin lærari og hevur verið lærari í Fuglafjarðar Skúla og á Føroya Handilsskúla á Kambsdali. Jógvan er giftur við Odvør, og eiga tey 5 børn.

Politiska lívsleiðin 

Í politiska lívi sínum er Jógvan fólkafloksmaður, hann var landsstýrismaður í mentamálum 2004-2008 og løgtingsformaður frá november 2011.

 1994 - 1996 Limur í Landsskúlaráðnum, 1½ ár sum formaður.
 1998 - 2002 Limur í Mentunar- og Vinnunevndini.
 1998 - Løgtingsmaður.
 2002 - Limur í Uttanlandsnevndini, Rættarnevndini og Útnorðurráðnum.
 2002 - Formaður í Útnorðurráðnum.
 2002 - Varalimur í Mentanarnevndini og Norðurlandaráðnum.
 2003 - Limur í grundlógarnevndini.
 2004 - 2008 - Mentamálaráðharri
 2011 - Løgtingsformaður

Listarligt virksemi 
Jógvan á Lakjuni er dugnaligur tónleikari og hevur skrivað løg til nógvar sangir, m.a. til tekstir hjá Hans A. Djurhuus og Ismari Joensen. Eisini hevur hann havt barnakór í Fuglafjarðar Skúla og saman við Frits Johannesen stjórnað og spælt undir hjá Fuglafjarðar Gentukóri. Jógvan hevur eisini sungið vid í fleiri kórum, m.a.  Berøa-kórinum, sum Jóannes S. Hansen og Alfred Hansen høvdu síðst í 60-árunum, í Ebenezer-kórinum undir leiðslu av Jens Guttesen frá 1972 til1977 - og ikki minst í Siloa-kórinum, sum beiggi hansara, Eyðun á Lakjuni hevur stjórnað síðan 1988. Eisini hevur Jógvan tey seinastu nógvu árini sungið við í mans-dupulkvartettini Vega í Fuglafirði. Jógvan hevur eisini verið vid á fleiri plátu-, band- og fløguútgávum. Í lestrarárunum í Havn í 70-árunum sang hann vid Nicodemussangbólkinum, har hann var við á trimum plátuútgávum. Í 1984 skipaði hann saman við Frits fyri útgávu av bandi av Fuglafjarðar Gentukóri, og í 1986 var Jógvan primus motor aftan fyri bandið Heima við bólkinum Bros, har hann eisini sang við á summum av løgunum. Jógvan eigur sjálvur eini 8 ella 9 av teimum 14 løgunum á bandinum. Í november 2012 góvu Jógvan og sonur hansara Bárður út fløguna "Gakk tú tryggur". Heitið hevur hon eftir barnarímuni hjá Hans. A. Djurhuus, sum er vorðin fólkaogn og eisini komin við í kirkjusálmabókina, síðan Jógvan gjørdi sítt vakra lag til hana í 1980. Jógvan hevur gjørt sjey av løgunum á fløguni, og Bárður fimm, m.a. tann sera vakra sangin "Sólstrálan". Hans Andreas Djurhuus eigur annars helmingin av yrkingunum á fløguni. Tónleikarar á fløguni eru m.a.: Magnus Johannessen, Mikael Blak, Jan Rúni Poulsen, Niclas Johannesen, Finnur Hansen og Rúni Hentze. Niclas Johannesen hevur produsera.

Tónleikaútgávur 
2012 - Gakk tú tryggur - Saman við soninum Bárður á Lakjuni

Keldur

Slóðir úteftir 
 Landsstýrið og landsstýrismenn
 Sangtekstir.com

Føroyskir politikarar
Føroyskir tónleikarar
Føðingar í 1952
Mentamálaráðharrar í Føroyum
Løgtingsformenn í Føroyum
Løgtingslimir
Føroysk tónaskøld
Føroyskir mannligir sangarar
Politikarar úr Fólkaflokkinum
Fuglfirðingar
Kórleiðarar
Heimspeki

Heimspeki er ein læra innan almennir og grundleggjandi trupulleikar viðvíkjandi ymisk rák, sum vísindi, estetikki, sannkenningarfrøði, etikki, logikki, mál og metafysikk. Heimspeki er ein øðrvísi máti at loysa trupulleikar við skilagóðum framferðarhátti í rákum, til dømis, at fólk spyrja spurningar so sum, um Guð er til, um vitan er møgulig, og hvat ger eina gerð rætta ella skeiva. Heimspeki er týtt frá tí forngrikska orðinum φιλοσοφία (filosofia, sum bókstaviliga merkir "kærleiki til vísdóm". Á føroyskum nýta vit heitið heimspeki, tó er heitið hugspeki eisini at hoyra.

Týdningarmikil fólk 
 Heraklit
 Parmenides
 Sokrates
 Platon
 Aristoteles
 Aurelius Augustin
 Thomas Aquinas
 René Descartes
 Roger Bacon
 Francis Bacon
 Immanuel Kant
 William James
 Georg Wilhelm Friedrich Hegel
 Arthur Schopenhauer
 Søren Kierkegaard
 Friedrich Nietzsche
 Ludwig Wittgenstein
 Bertrand Russell
 Edmund Husserl
 Jean-Paul Sartre
 Albert Camus

Keldur

Slóðir úteftir
Brennivín

Brennivín er rúsdrekka, sum hevur meir enn enn umleið 21 rúmprosent av  alkoholi. Í brennivíni er nógv meiri alkohol enn í víni og øli. Rúsnøgdin í brennivíni er viðgjørd á serstakan hátt, hon er dropadrivin, eisini nevnt destillerað. Smakkurin er tengdur at, hvussu løgurin er dropadrivin, hvør frukt er nýtt til framleiðsluna, og hvussu brennivínið verður goymt eftir destillering. Tað hevur eisini týdning, hvussu leingi tað verður goymt, og hvørjum træi tað verður goymt í, áðrenn tað verður tappað. 

Brennivín er til dømis vodka, akvavit og whisky. Í Føroyum er ikki loyvt at selja brennivín og annað alkohol í vanligum handlum. Brennivín verður selt í Rúsuni (Rúsdrekkasøla Landsins), sum hevur deildir í Tórshavn á Streymoynni, Klaksvík á Borðoynni, Skálavík á Sandoynni, á Drelnesi í Suðuroynni, Saltangará í Eysturoynni og í Miðvági á Vágoynni. Eitt føroyskt felag framleiðir alkohol. Tey fyrstu árini noyddist felagið at framleiða brennivíni í Danmark og Íslandi, men í 2011 samtykti Føroya Løgting, at nú er loyvt at bryggja sterkt í Føroyum.

Markið hjá tollvaldinum millum heitvín og brennivín er 22 %.

Alhohol 

Alkohol í brennivíni

 Vanligt brennivín: 20-40 %
 Sterkt brennivín: 40-60 %
 Fínsprit: Um 95 %

Sløg 

 Akvavitt
 Aalborg Akvavit (danskt akvavitt)
 Lívsins Vatn (føroyskt akvavitt)
 Havið (føroyskt akvavitt)
 Ginn
 Baraldur (føroyskt ginn)
 Romm
 Konjak
 Tequila
 Vodka
 Absolut Vodka
 Eldvatn (føroyskt vodka)
 Drakkar Vodka (føroyskt vodka)
 Whisky
 Skotskt whisky
 Írskt whiskey
 Kanadiskt whisky
 Japanskt whisky
 Amerikanskt whisky
 Bourbon whiskey

Keldur 

Matur og drekka
Rúsdrekka
Alkohol

Eitt alkohol er, í evnafrøðiligum høpi, eitt lívrunnið mýl við einum ella fleiri hydroxybólkum (-OH). Rúsandi løgurin vit vanliga nevna alkohol eitur í evnafrøði ethanol (sí mynd). Alkoholir verða nevnd við endingini -ol ella, um aðrir hægri raðfestir bólkar eru í mýlinum, við hydroxy-. Eitt mýl við einum hydroxybólki bundnum til ein benzenring kallast ein phenol og verður ikki roknað sum eitt alkohol.

Alkoholir verða deild í tríggjar bólkar:
 Primer alkoholir, hydroxybólkurin er bundin til eitt carbonatom, ið hevur hægst eitt annað carbonatom sum nábúgva.
 Sekunder alkoholir, hydroxybólkurin er bundin til eitt carbonatom, ið hevur tvey onnur carbonatom sum nábúgvar.
 Tertier alkoholir, hydroxybólkurin er bundin til eitt carbonatom, ið hevur trý onnur carbonatom sum nábúgvar.

Dømi um nøkur alkohol:

Framleiðsla 

Framleiðsla av alkoholum kann gerast á nógvar ymiskar mátar. Niðanfyri er ein listi yvir teir mest nýttu.
 Reduktión av aldehyd ella keton
 Reduktión av carboxylsýru ella ester
 Hydratión av alken

Reaktiónir 

Alkoholir kunnu reagera á óteljandi mátar. Niðanfyri er ein listi yvir nakrar av teimum mestu vanligu reaktiónunum.
 Oxidatión av einum primerum alkoholi gevur eitt aldehyd ella eina carboxylsýru
 Oxidatión av einum sekunderum alkoholi gevur eina keton
 Dehydratión gevur eina alken
 Nukleofil substitutión av einum halogenidið gevur ein ether

Sí eisini 
 Lívrunnin evnafrøði

Lívrunnin evnafrøði