alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Kanin

Kanin (frøðiheiti - Oryctolagus ) er lítil gnagari av haruætt. Kaninir eru floksdýr og halda saman í stórum flokkum. Holur teirra eru langar og torgreindar. Tær gera sær eisini fleiri neyðútgongdir. Kanin leggur minst 20 ungar um árið, og tí eru kaninir nógvastaðni vanligastu súgdýr. Kaninin kemur upprunaliga úr Útsynningsevropa, men er nú um allan heim uttan í Antarktis. Um aldaskiftið løgdust tær út í Suðuroy og nørdust skjótt, men so fækkaðust tær aftur, og nú er eingin eftir. Nógvastaðni er kaninin skaðadýr í landbúnaðinum, tí hon etur grøðina.

Villkanin er í ætt við haru.

Súgdjór
Húsdjór
Sebra

Sebra (frøðiheiti - Equus zebra) er slag av hvít- og svartrondutum afrikonskum villrossi. Einasta ronduta dýrið í rossaættini er sebran. Hóast allar sebrur líkjast, so hevur hvør sebra serstaka svarthvíta litseting. Eins og rossini ganga sebrur í flokkum, men ungu sebragreðingarnir eru stakir, til teir eru fullvaksnir. Fullvaksnir berjast teir um ryssuflotarnar. Tá ið sebra rennur undan ránsdýrum, til dømis leyvu, rennur hon einar 65 km um tíman. Sebrur ganga vanliga millum gnýur, so flokkurin verður størri. Eingin veit, hví sebrur hava rípur, men tað er kanska fyri at ørkymla ránsdýrini ella kanska fyri hitastillingina. Hvør einstøk sebra hevur sítt eyðkenda rípumynstur. 

Sebra heldur til á stóru grasfløtunum í Afrika, savannuni.

Súgdjór
Leyva

Leyva, (eldri bíbliumál: ljón, talumál: løva) (frøðiheiti - Panthera leo) er eitt stórt rándýr av kattarætt. 

Best kenda leyvan í dag er Afrikanska leyvan

Afrikanskar kvennleyvur halda til í føstum samløgum og ansa ungunum hjá hvør aðrari. Ungarnir berjast í spølni, og soleiðis venja teir seg at veiða sjálvir. Leyvur taka nógv ymisk súgdjór á grasfløtunum, tær leggja til dømis eftir ungum fílum, gnýum og giraffum. Tær halda seg í bólkum, einar 5-40 saman. Har eru nakrar fáar kallleyvur og nógvar vaksnar kvennleyvur við ungum sínum. 

Leyva er einasti stórkøtturin, ið heldur saman í flokkum ella ættarbólkum, upp í einar 40 í hvørjum. Flokkurin ræður á einum 100 km2 stórum øki ella størri, alt eftir, hvussu veiðimøguleikarnir eru. Stóra kallleyvan verjir búøkið og kvennleyvurnar. Leyvur halda mest til á grasfløtum, og tað eru serliga kvennleyvurnar, ið veiða. 

Leyva tekur oftast stór dýr, t.d. antilopu og sebru. Ein giraffur er nóg mikið at metta stóran leyvuflókk. Ein leyva kann skræða í seg 23 kg av kjøti í einum - tað sama sum 350 pylsur! Leyvur og aðrir stórkøttir hava sterkan, stuttan skølt av bíta fast. Tey taka við stóru, hárhvøssu tøkutonnunum. Teir stóru jakslarnir bíta væl á bróski og vøddum. 

Kallleyvan er tann sterkasta í flokkinum. Hon verður 2,5 metrar long og hægri enn metur upp á háryggin. Kallleyvan hevur stórt ývið framvaks.

Upp til 12 ymisk undirsløg av leyvu (ljóni) eru eyðmerkt, m.o. Asiatisk leyva, Berbaraleyva og Kappleyva.

Súgdjór
Harry Potter og kamarið við loynidómum

Harry Potter og kamarið við loynidómum (enskt: Harry Potter and the Chamber of Secrets) er onnur bókin um unga gandakallin, Harry Potter. Hann gleðir seg til annað árið á Hogwarts, skúlanum fyri gandakynstur og galdralist, men ikki gongst, sum ætlað: í fyrsta lagi roynur onkur at forða honum at sleppa í skúlan aftur, og tá tað hóast alt eydnast, verður onki sum ætlað, tí óndar maktir gera um seg og leggja eftir næmingum av muglaraætt.

Hugflog
Harry Potter
Skaldsøgur
Harry Potter og fangin úr Azkaban

Eins og báðar tær undanfanu bøkurnar um Harry Potter byrjar eisini henda, tá ið summarfrítíðin er um at vera liðug. Harry gleðir seg at fara aftur til Hogwarts at ganga í skúla. Hann er spentur og glaður, tá ið hann sær vinir sínar, Ron og Hermione, aftur. Harry skal nú í triðja flokk í skúlanum, har hann lærir gandakynstur og galdralist. Men ávegis til Hogwarts, leggja tey til merkis, at alt ruggar ikki rætt. Skjótt finna tey út av, at ein stórbrotsmaður er rýmdur úr fangatippinum, Azkaban, og óhugnaligu fangavørðarnir í Azkaban eru bidnir um at koma til Hogwarts og ansa eftir næmingum, lærarum og skúla.

Í hesari bókini fær Harry nógv at vita um foreldrini hjá sær og umstøðurnar, tá ið Voldemort drap tey.

Hugflog
Harry Potter
Skaldsøgur
Fossbankin

Fossbankin var føroyskur banki, ið byrjaði sítt virksemi í januar 1986 og læt aftur seint í 1993. Tað var Helgi Fossádal, ið var stigtakari og stjóri í bankanum.

Virksemi 

Fyri at koma inn á marknaðin valdi bankin at hækkað sína innlánsrentu í mun til hinar bankarnar, soleiðis at fólk settu pening í Fossbankan. Hetta førdi við sær, at bankin fekk nógvan pening um hendi. Tá ið gjaldføri hjá bankanum bleiv gott, vildi hann tískil lána pening út aftur til onnur. Fólk fingu lætt við at lána pening og gjørdist hetta ein ónd ringrás. Hetta var við til at leggja brenni á bálið, har føroyingar frammanundan høvdu lánt nógvan pening í hesum tíðarskeiðnum.

Bankin læt tó aftur 30. november 1993, tá ið hann fór á húsagang. Fíggingargrunnurin frá 1992, ið hjálpti teimum størru bankunum um sama mundi, veitti Fossbankanum onga hjálp.

Kelda 

 Jørn Astrup Hansen og Jóan Pauli Joensen: Føroyar og bankarnir í 100 ár; Føroya Banki, Tórshavn 2006

Føroyskar fyritøkur
Føroyskir peningastovnar
Jallurin

Jallurin er fimmmannafar hjá Róðrarfelagnum Knørri (RK) í Tórshavn.

Hann er bláur við hvítari rond og hevur føroyskan stavn.

Navnið stavar frá kvæðinum um Ormin Langa, sum er navnakelda til allar bátarnar hjá Róðrarfelagnum Knørri. Rógvarar á Jallinum hava sum hinir rógvarar felagsins eina ørindisreglu úr kvæðinum á búna sínum.

Fyrsti Jallurin kom í 2006. Verandi bátur er annar í røðini og varð bygdur í 2011. Aðrir bátar í Róðrarfelagnum Knørri eru fimmmannaførini Tambar og Pílur, seksmannaførini Jarnbardur og Herningur, áttamannafarið Knørrur og tíggjumannaørini Ormurin Langi og Kongurin.

Slóðir úteftir 

 Heimasíðan hjá Róðrarfelagnum Knørri

Róðrarfelagið Knørrur
Bátar
Kappróðrarbátar
Tambar

Tambar er fimmmannafar hjá Róðrarfelagnum Knørri (RK) í Tórshavn.

Hann er bláur við hvítari rond og hevur føroyskan stavn.

Navnið stavar frá kvæðinum um Ormin Langa, sum er navnakelda til allar bátarnar hjá Róðrarfelagnum Knørri. Rógvarar á Tambar hava sum hinir rógvarar felagsins eina ørindisreglu úr kvæðinum á búna sínum.

Tambar róði fyrstu ferð í 2007. Verandi Tambar er tann triði í røðini og varð bygdur í 2018. Aðrir bátar í Róðrarfelagnum Knørri eru fimmmannaførini Jallurin og Pílur, seksmannaførini Jarnbardur og Herningur, áttamannafarið Knørrur og tíggjumannaførini Ormurin Langi og Kongurin.

Slóðir úteftir 

 Heimasíðan hjá Róðrarfelagnum Knørri

Róðrarfelagið Knørrur
Bátar
Kappróðrarbátar
Jarnbardur

Jarnbardur er eitt seksmannafar hjá Róðrarfelagnum Knørri (RK) á Skálatrøð í Tórshavn.

Hann er bláur við hvítari rond og hevur føroyskan stavn, sum eisini er eitt av sermerkjum felagsins.

Navnið Jarnbardur stavar frá kvæðinum um Ormin Langa, sum er navnakelda til allar bátarnar hjá Róðrarfelagnum Knørri, og rógvarar á Jarnbardi hava sum allir rógvarar í felagnum eina ørindisreglu úr kvæðinum á búna sínum.

Verandi Jarnbardur er tann triði í røðini; tann fyrsti kom í 1990. Hinir bátarnir í Róðrarfelagnum Knørri eru fimmmannaførini Jallurin, Tambar og Pílur (bátur), seksmannafarið Herningur, áttamannafarið Knørrur og tíggjumannafarið Ormurin Langi.

Føroyameistari 
Jarnbardur hevur vunnið FM heili 11 ferðir ferðir í bólkinum 6-mannafør kvinnur:
1991
1992
1993
1997
1999
2000
2002
2004
2005
2007
2008

Keldur

Slóðir úteftir 

 Heimasíðan hjá Róðrarfelagnum Knørri

Róðrarfelagið Knørrur
Bátar
Kappróðrarbátar
Knørrur

Knørrur er eitt áttamannafar hjá Róðrarfelagnum Knørri (RK) á Skálatrøð í Tórshavn.

Hann er bláur við hvítari rond og hevur føroyskan stavn, sum eisini er eitt av sermerkjum felagsins.

Navnið Knørrur stavar frá kvæðinum um Ormin Langa, sum er navnakelda til allar bátarnar hjá Róðrarfelagnum Knørri, og rógvarar á Knørri hava sum allir rógvarar í felagnum eina ørindisreglu úr kvæðinum á búna sínum.

Verandi Knørrur er hin annar í røðini; tann fyrsti kom í 1985. Hinir bátarnir í Róðrarfelagnum Knørri eru fimmmannaførini Jallurin, Tambar og Pílur, seksmannaførini Jarnbardur og Herningur og tíggjumannaførini Ormurin Langi og Kongurin.

Føroyameistari 
Knørrur hevur vunnið FM fýra ferðir í bólkinum 8 mannafør:
1985
1989
1990
2006

Keldur

Slóðir úteftir 

 Heimasíðan hjá Róðrarfelagnum Knørri

Róðrarfelagið Knørrur
Bátar
Kappróðrarbátar
Ormurin Langi (tíggjumannafar)

Ormurin Langi er eitt føroyskt 10-mannafar, sum Róðrafelagið knørrur eigur. Ormurin Langi var føroyameistari í 2018, 2019 og 2020.

Róðrarfelagið Knørrur
Bátar
Kappróðrarbátar
Pólhara

Pólharur (frøðiheiti - Lepus arcticus) eru hvítar um veturin, so tær síggjast ikki so væl frá kavanum. Harufrensarnir boksast um løgurnar.

Sí eisini 

 Hara

Súgdjór
Úlvur

Úlvur (frøðiheiti - Canis lupus) er eitt ránsdjór av hundaætt. Sum ein av best kendu kjøtátarum er hann skjótur og væl bygdur at veiða onnur dýr. Úlvur hevur sterkan kjaft og hvassar tenn. Úlvar kunnu eta upp í 9 kg av kjøti hvørja ferð. Hildið verður, at úlvur er ættfaðir at nútíðar tomu hundunum. Hann er størsta hundaslag og verður minst 2 m úr halasnippi í trýni. Er nóg mikið at eta, kunnu einir 20 úlvar halda saman í flokki, men er matneyð, býta teir seg sundur í smáar flokkar, einir 7 í hvørjum. Hvør flokkur hevur sín oddahund, sum allir hinir í flokkinum akta.

Súgdjór
Meyruslúkur

Meyruslúkur (frøðiheiti - Myrmecophagidae) er suðuramerikanskt jagldýr í ættini Myrmecophagidae. Teir brúka 60 cm longu, spísku og kleimnu tunguna at fanga termittur og meyrur; men fyrst skræða teir búgvið upp við sterku klónum. Stóri meyruslúkurin skjýtur tunguna út einar 150 ferðir um minuttin. 

Jagldýr
Tvíkynd

Tvíkynd (á danskum: biseksualitet) er kynsligur hugur á fólki av báðum kynjum. Á altjóða máli biseksuellur - ein ið er drigin líka nógv at báðum kynum, men bert at lata seg í sum hitt kynið. Ein nýtist heldur ikki at vera samkyndur, hóast ein er transvestittur. Nógv ung spæla við tankan um at verða saman við onkrum av sama kyni sum tey sjálvi. Ofta finna tey við tíðini fram til, at tey eru mest til kvinnur ella mest til menn.

Kynslívsfrøði
Júst Sivertsen

Júst Sivertsen í Havn varð føddur í 1892. Hann keypti tann fyrsta bilin, sum kom til Føroyar 6. mai í 1922, saman við Johannes Olsen undir Kletti í Havn. Johannes Olsen fekk koyrikort nr. 1 í Føroyum tann 23. august í 1923, meðan Júst Sivertsen sama dag fekk koyrikort nr. 2.

Keldur 

 Sosialurin

Føroyingar
Akfør
Føroya Tele

Føroya Tele er størsti veitari av kunningar- og fjarskiftistænastum í Føroyum. Samtakið Føroya Tele er móðurfyritøka, sum hevur dóttirfeløgini FT Net, FT Samskifti og Televarpið. Stjóri í Føroya Tele er Jan Ziskasen.

Søgan 

Fyrsta telefonlinjan bleiv sett upp í 1905 av Ólavi á Heygum í Vestmanna (sí meiri á Telefon í Føroyum). Føroya Løgting yvirtók í 1906 hesa linjuna og stovnaði felag, ið fekk navnið "Færøernes Amtskommunes Telefonvæsen". Seinni fekk felagið navnið "Telefonverk Føroya Løgtings" (vanliga nevnt "Telefonverkið").

Í 1930 vóru allar bygdir í Føroyum knýttar á telefonnetið, tó undantikið Suðuroyggin, sum bert hevði radiotelegrafsamband við Tórshavn.

Í 1954 kundi man á fyrsta sinni ringja til útlandið - fyrst var tað bert til Danmarkar.

Í 1989 kom fartelefoni til Føroya.

Í apríl 1998 varð stovnandi aðalfundur hildin fyri at stovna Telefonverkið sum alment partafelag. Hetta nýggja partafelagið fekk navnið Føroya Tele. Føroya Løgting eigur framvegis allan partapeningin í Føroya Tele.

Frá 1. januar 1999 avtók Løgtingið einkarættin hjá Føroya Tele at reka fjarskiftistænastur í Føroyum. Hetta førdi við sær, at onnur feløg stungu seg upp og bjóðaðu fram fjarskiftistænastur.

Í 2002 varð Televarpið stovnað.
 
Á sumri 2004 flutti høvuðssæti hjá Føroya Tele í Havn inn í nýggjan snotiligan bygning, ið hevur fingið navnið Klingran.

Í 2005 vóru dótturfeløgini FT Net og FT Samskifti stovnað.

Í 2007 keypti Føroya Tele meirilutan av Formula.fo

Í 2008 varð SHEFA-2 kaðalin tikin í nýslu, sum FT hevur lagt millum Føroya, Hetland, Orknoyggjar og víðari til meginlandið.

Sí eisini 

 Grein um Kall

Keldur

Slóðir úteftir 

 Heimasíðan hjá Føroya Tele

Føroyskar fyritøkur
Telesamskifti
The New York Times

The New York Times er eitt amerikansk tíðindablað við nationalum og internationalum tíðindum. Pappírsútgávan verður prentað í 900.000 eintøkum gerandisdagar og sunnudagar verða 1,4 mió eintøk av New York Times prentað. Blaðið varð stovnað í 1851 og hevur vunnið 122 Pulitzer virðislønir.

Ávísing úteftir 

 www.nytimes.com

Amerikanskir tíðindamiðlar
Tíðindamiðlar
Mozilla Firefox

Mozilla Firefox er ein internet kagi, eitt forrit, sum ger tað møguligt at síggja heimasíður. Flest øll kenna til Internet Explorer frá Microsoft, sum eisini er ein slíkur brovsari. Aðrir kendir internet kagar eru t.d. Google Chrome, Safari og Opera.

Teldufrøði
Internetkagar
Japan Today

Japan Today er eitt tíðindablað á internetinum, ið varð stovnað í 2000 í Tokyo, Japan. Japan Today skrivar greinar um ymisk evni á enskum.

Tíðindamiðlar
Japan
Dagbladet Information

Dagbladet Information er eitt danskt tíðindablað, ið varð stovnað hin 5. mai 1945 av Børge Outze.

Ábyrgdarblaðstjórar 
 2010: Christian Jensen
 2010: Bent Winther (fyribilssettur)
 2004-2010: Palle Weis
 2004: Henrik Bo Nielsen (fyribilssettur)
 2002-2004: David Trads
 1996-2001: Jacob Mollerup
 1995-2002: Jørgen Steen Nielsen
 1994-1996: Georg Metz
 1990-1994: Lasse Ellegaard
 1987-1990: Lars Hedegaard
 1977-1979: Knud Vilby
 1964-1965: Ole Bernt Henriksen

Aðrir fyrrverandi ábyrgdarblaðstjórar 
 Børge Outze 
 Erik Seidenfaden
 Hans Edvard Teglers
 Ejvind Larsen
 Torben Krogh
 Bente Hansen
 Philip Lauritzen
 Erik Meier Carlsen
 Peter Wivel
 Bent Winther

Keldur 

Danskir tíðindamiðlar
DesignPhoto

DesignPhoto er eitt sjálvstøðugt virki, sum bjóðar loysnir til fyritøkur og einstaklingar, innan fotografering, webdesign, heimasíðusmíð, netumsiting og lýsingara til faldarar og bløð.

Útvortis ávísing 

 www.DesignPhoto.fo

Fyritøkur
Føroya Arbeiðsgevarafelag

Føroya Arbeiðsgevarafelag er eitt meginfelag fyri vinnuna. Føroya Arbeiðsgevarafelag heldur til í Vinnuhúsinum í Havn.

Ávisingar úteftir 
Industri.fo

Føroyskir felagsskapir
Búskapur
Vinnulív
Vinnufeløg
Phuket

Phuket  (Tailandskt: ภูเก็ต) (fyrr: Tha-Laang ella Talang) er ein oyggj og ein landslutur í Tailandi, Phuket liggur har suðuri í landinum. Oyggin er tann størsta í Tailandi og er eitt vælumtókt ferðamál. Buddisma er tann størsti átrúnaðurin í Phuket. Síðan 1980'ini hevur Phuket ment seg sum ferðavinnuoyggj, har eru fleiri vælumtóktar strendur, eitt nú Patong Strondin, Karon Beach, Kata Beach, Nai Harn Beach og Bang Tao Beach. 

Hin 26. desember 2004 varð oyggin hart rakt av einari tsunami, sum skolaði inn yvir oynna og legði stórar partar av oynni í oyði og kostaði umleið 250 mannalív. Uppaftur fleiri lótu lív í grannalandslutinum Phang Nga, har umleið 4000 fólk lótu lív. Phuket er bundið saman við meginlandið við tveimum brúgvum. Oyggin liggur tætt við vesturstrond Tailands. Oyggin var væl fyri fyrr í tíðini orsakað av tin- og gummiídnaði. Oyggin lá á einari stórari handilsrutu millum India og Kina og varð ofta nevnd í loggbókunum hjá fronskum, enskum, hollendskum og portugisiskum sjófararum. Í dag er ferðavinna høvuðsvinnan. Phuket er 576 km2 til støddar, íbúgvaratalið er umleið 500.000. Oyggin hevur tropiskt klima, ella tropiskt monsunveðurlag, har tað er turt frá november til apríl og regntíð frá mai til oktober. Hitin er á leið tann sami árið runt, tá tað er heitast er um 29 til 33 °C, tá tað er kaldast er um 23 til 26 °C. 

Tailand
Oyggjar
.gb

.gb var økisnavn hjá Stóra Bretlandi, men verður ikki longur nýtt. Í staðin nýtir Stóra Bretland økisnavnið .uk.

Økisnavn

sv:Toppdomän#G
Pag-Asa

Oyggin Pag-Asa er hersett av filipinskum hermonnum. Fýra onnur lond hava sett fram krav uppá oynna, sum er í Spratly oyggjabólkinum í Suðurkinahavinum. Oyggin er so oyðin, at filipinsku hermenninir fáa eyka gjald fyri at tíma at vera har. Umframt Filipsoyggjar hava Kina, Maleisia, Teivan og Vjetnam kravt yvirvaldsrætt til oynna.

Keldur 

 Hermenn á hesi oynni fáa einsemisgjald - 123.fo

Oyggjar
Spratly oyggjar

Spratly oyggjarnar (kinesiskt; 南沙群島, fillipskt; Kapuluan ng Kalayaan, maleisiskt; Kepulauan Spratly, vjetnamesiskt; 	Quần Đảo Trường Sa) liggja í Suðurkinahavinum, og eru hesar meira enn hundrað oyggjar og hólmar, sum liggja í ein øki, sum er kent fyri fiskiríkidømi. Eisini eru møguleikar at finna olju og gass í økinum. Umleið 45 av oyggjunum eru hersettar av smærri herdeildum úr Filipsoyggjar, Kina, Maleisia, Teivan og Vjetnam, sum halda seg eiga.

Keldur 

 Hermenn á hesi oynni fáa einsemisgjald - 123.fo

Oyggjar
Asia
Oyggj

Ein oyggj er land við sjógvi í allar ættir. Ein oyggj er størri enn hólmur og sker. Tað er ymiskt hvussu ein oyggj verður definerað. Í Føroyum siga vit, at Lítli Dímun er minsta oyggin, Lítla Dímun er 0,82 km² og 414 metrar høgur. Mykineshólmur og Tindhólmur eru rættiliga stórir, og vildu kanska verði nevndir oyggj onkra aðra staðni, men í Føroyum verða hesir hólmar sæddir sum hólmar og ikki sum oyggjar.

Keldur 

Oyggjar
Sjógvur

Sjógvur er samfeld heild av søltum vatni ið fevnir um jarðarknøttin og skilur meginlondini hvørt frá øðrum. Havið fevnir um 70 prosent av heimsins ýti og er av umleið 1,368 milliardum kubikkilometrum av vatni. Miðaldýpdin í havinum er umleið 3 729 metrar; umleið 60 prosent av havinum er djúphav. Størsta dýpi er Challengerdýpið í Marianugrøvini ið er umleið 10 971 metrar undir havfløtuni. Saltinnihaldið í heimshøvunum er lutfalsliga støðugt, 3,5 prosent.

Sí eisini 
 Hav

Keldur 

Høv
Vatn
Saint Martin

Saint Martin  (niðurlendskt Sint Maarten; franskt Saint-Martin) er ein lítil oyggj í Karibia. 
Oyggin, ið er partur av Smáu Antilloyggjum, liggur 240 km eystanfyri Puerto Rico og beint sunnanfyri Anguilla.

Sunnari partur og norðari partur 

Oyggin er býtt sundur í tveir partar. Sunnari parturin av oynni eitur "het land Sint Maarten" og er eitt "land" í Kongadømi í Niðurlondum. Sint Maarten hoyrir tó ikki til sjálv Niðurlond, ið er, líkasum Aruba og Curaçao, einans eitt av teimum fýra londum í Kongadøminum. Sint Maarten hoyrir heldur ikki til ES og nýtir bæði egið gjaldoyra (antillanskur gyllin, ANG) og amerikanska gjaldoyra (USD). Høvuðsstaðurin í Sint Maarten eitur Philipsburg. 

Norðari parturin av oynni eitur "Collectivité de Saint-Martin", hoyrir politiskt til Frakland og er ein partur av ES, men ikki av Schengen-økinum. Høvuðsstaðurin í Saint-Martin eitur Marigot. Franski parturin nýtir evruna sum gjaldoyra.

Oyggin sum ferðafólkamál 

Sólfullar strendur lokka ferðafólk til, men ógvusligu lendingarnar ræða eisini summi, ið als ikki halda tað vera stuttligt at flogførini undir lending bert eru metur yvir høvdi teirra. Har aftur ímóti er oyggin vorðin ferðamál hjá flogfjepparum, sum fegnir vilja vera nærhendis flogførum, tá tey lenda.

Ódnin Irma
Eftir at ódnin Irma, ein av ringastu ódnunum sum fólk vita um í økinum, hevði herjað í 2017, vóru 95 prosent av franska partinum av karibisku oynni St. Martin løgd í oyði..

Hygg eisini at 
Sint Maarten

Ávísingar úteftir 
 Saint Martin, wikivoyage.org

Keldur 

Sint Maarten
Oyggjar
Frakland
Hjálond
Karibia
Stóri Pápi

Stóri Pápi (enskt: Big Daddy) er ein amerikanskur skemtifilmur úr 1999. Allur filmurin er spældur inn í Manhattan, New York City. Høvuðsleikarar í filmurin eru Adam Sandler (Sonny), Joey Lauren Adams (Layla) og Jon Stewart (Kevin). Filmurin eru framleiddur í USA.

Søgugongd 

Sonny sum er 32 ára gamal vil ikki verða vaksin. Hann rennur undan øllum, sum bara líkist ábyrgd, til unnustan hóttir við at gera tað liðugt.Nú ættleiðir Sonny ein fimm ára gamlan drong bara fyri at prógva, at hann saktans kann vera ábyrgdarfullur og vaksin. Men Sonnysa fatan av pápaleiklutinum er ikki í samsvar við tað, sum onnur halda.

Leikarar 

 Adam Sandler - Sonny Koufax
 Dylan and Cole Sprouse - Julian 'Frankenstein' McGrath
 Joey Lauren Adams - Layla Maloney
 Jon Stewart - Kevin Gerrity
 Josh Mostel - Arthur Brooks
 Leslie Mann - Corinne Maloney
 Rob Schneider - Nazo
 Kristy Swanson - Vanessa
 Joseph Bologna - Lenny Koufax
 Allen Covert - Phil D'Amato
 Peter Dante - Tommy Grayton
 Jonathan Loughran - Mike
 Steve Buscemi - Homeless Guy
 Tim Herlihy - Singing Kangaroo
 Larkin Malloy - Restaurant Owner
 Samantha Brown - Employee
 Neal Huff - Customer
 Geoffrey Horne - Sid
 Edmund Lyndeck - Mr. Herlihy
 Greg Haberny - New York University Student
 Jackie Sandler - Waitress 
 George Hall - Elderly Driver

Slóðir úteftir 

 Big Daddy - Internet Movie Database

Amerikanskir filmar
Ferdinand Marcos

Ferdinand Emmanuel Edralín Marcos (11. september 1917 – 28. september 1989) og kona hansara, Imelda Marcos, stýrdu Filipsoyggjum, sum áttu tey alt landið einsamøll. Tey stýrdu øllum politiskum og fíggjarligum viðurskiftum og stjólu ovurstórar ognir frá filipinska fólkinum. Meðan Marcos var í útlegd í USA, skuldsetti nýggja filipinska stjórnin hann fyri at hava lagt sær og sínum 100-tals milliónir til síðis.

Filipsoyingar
Politikarar úr Filipsoyggjum
Statsleiðarar
Føðingar í 1917
Andlát í 1989
Corazon Aquino

María Corazón Sumulong Cojuangco-Aquino (25. januar 1933 - 1. august 2009) var ein filipinskur politikari. Hon fór treyðug upp í politiskt virksemi, tá ið maður hennara, andstøðingurin Benigno Aquino var myrdur í somu løtu, hann steig út úr flogfarinum á flogvøllinum í Manila, júst afturkomin úr útlegd, sum hann hevði verið í síðan 1983. Men Corazon kom at ganga undan í uppreistrinum ímóti Marcosi. Tá ið Marcos flýddi, tók hon við og gjørdist forseti í Filipsoyggjum, til hon tók seg aftur í 1992.

Filipsoyingar
Politikarar úr Filipsoyggjum
Kvinnuligir statsleiðarar
Statsleiðarar
Manila

Manila (filipinskt Lungsod ng Maynila ella Siyudad ng Maynila)  er høvuðsstaðurin í Filipsoyggjunum. Manila er ein av heimsins mest fólkaðu býum og har búgva 21,2 milliónir fólk, tá ið forstaðirnir eru taldir við. Umleið 35 prosent av hesum búgva í slummum, sambært Heims Heilsustovninum WHO . Stórir partar av høvuðsstaðnum í Filipsoyggjum eru niðan sjóvar, tí er javnan vatnflóð í býnum í regntíðini. Tær um 21 milliónirnar í høvuðsstaðnum á Filippinunum verða oftari og oftari raktar av vatnflóð. Fólk sum búgva úti við strondina í Manila eru millum tey sum verða harðast rakt av globalu upphitingini. Tað stendur millum annað í einum uppriti til eina ST-rapport um veðurlagstrupulleikar í 2014 . Fleiri milliónir fólk fara helst at mista heimini av vatnflóð, hungursneyð og hægri sjógvi, ávarar frágreiðingin. Fleiri broytingar av veðurlagsbroytingunum eru longu sjónligar. 

Spaniamenn tóku Manila í 1571, styrktu býarmúrin og gjørdu býin til høvuðsstøð í ásiatiska hjálandaríki sínum. Manila hevur í øldir verið týdningarmikil handilsbýur, og higar komu keypmenn úr so fjarskotnum londum sum Miðeystur, India og Japan. Nú er Manila lívligur stórbýur, har búgva 21 milliónir fólk.

Í juni 1991 fór gosfjallið Pinatubu norðan fyri Manila at goysa. Gosfjallið goysti øsku og grótbræðing ógvisliga í 10 dagar. Eftir stuttari tíð varð landslagið hult undir eini 7 m. tjúkkari urð. Ógvisligt avfall broytti landslagið til eitt veldugt runudíki, sum fylti dalar og tipti áir. Aetafólkið, ið búði har, misti hús og jørð eftir einari nátt.

Í Manilla er stórt fjall. Ólikt øðrum fjøllum er tað ikki av gróti, men av ruski. Hvønn dag koyra ruskbilar úr Manila út hagar við húsarhaldsruski. Hópin av fólki, enntá børn heilt niður í fýra ára aldur, halda til á hesum fjalli og vinna sær til lívsins uppuhald; leita eftir fløskum, pappi, plasti og tíllíkum, ið tey selja til endurnýtslu.

Keldur 

Filipsoyggjar
Høvuðsstaðir í Asia