alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
ISO 8601

ISO 8601 er ein millumtjóða standardur fyri, hvussu tíðarfesting eigur at verða skrivað, so hon er eintýðug. Størri støddir koma altíð áðrenn smærri, og sum útgangsstøði verður dato skrivaður aaaa-mm-dd og klokkutíð hh:mm:ss. Dato og klokkutíð verða skild við T; loyvt er eisini at skilja við millumrúmi, um misskiljing ikki kann standast av hesum.

Danmark hevur sett standardin í gildi sum DS/ISO 8601-1:2019.

Sum dømi er 22. februar tann 53. dagurin í árinum. Og 22. februar 1966 var týsdagur (annar dagur) í áttandu viku av 1966. Dagurin kann tí eintýðugt verða skrivaður 1966-02-22, 1966-W08-2 og 1966-053. Er nóg mikið við viku, verður skrivað 1966-W08. Er nóg mikið við mánaði, verður skrivað 1966-02. Gongur árið fram av samanhanginum, kann vera nóg mikið at skriva datoin --02-22.

Klokkutíð verður skrivað við tímum, minuttum og møguliga sekundum. Tíðarsona eigur at verða upplýst, uttan so at misskiljing er útilokað.

Um veturin er høvuðstíðindasendingin í Útvarpinum á miðdegi kl. 12:20Z ella bara 12:20, um ongin misskiljing kann standast av at koyra Z burtur.
Um summarið er høvuðstíðindasendingin í Útvarpinum á miðdegi kl. 12:20+01, 11:20Z ella, um misskiljing er útilokað, bara kl. 12:20.

Ávisingar úteftir 
 ISO 8601: Lond, sum hava sett ISO 8601 í gildi

Tíð
ISO-standardar
UEFA Europa League endaspæl 2016-17

UEFA Europa League endaspæl 2016-17 byrjaði hin 16. februar og endaði hin 24. mai 2017 við finaluni á Friends Arena í Solna, Svøríki har vinnarin av UEFA Europa League 2016-17 varð funnin. Tilsamans 32 lið luttóku í endaspælinum.

Dystaryvirlit

Keldur 

UEFA Europa League
Vejle Boldklub

Vejle Boldklub, stovnað í 1891, er ein danskur professionelt fótbóltsfelag úr Vejle. Felagið hevur vunnið danska meistaraheitið fimm ferðir og DBU Pokalen tittulin seks ferðir.

Heimavøllurin hjá felagnum er í Vejle Stadion í Nørreskoven síðan 1922. Felagið hevur spælt í reyðum troyggjum síðan 1911.

Hópurin 
Hópurin er dagførdur 11. mars 2017.

Keldur 

Donsk fótbóltsfeløg
Oyggjar í Danmark

Danmark er eitt oyggjaland. Í Danmark eru einar 500 smáar og stórar oyggjar, og á 78 oyggjum búgva fólk. Tær størstu oyggjarnar eru Sæland, Fjón, Lolland, Falster og Bornhólmur.

Størri oyggjar 

Danmark
Landafrøði Danmarkar
Altjóða sáttmáli

Ein altjóða (ella millumtjóða) sáttmáli er ein altjóðarættarligur sáttmáli millum fullveldisríki. Eisini altjóða semingur, altjóða sátt, altjóða sáttur, altjóða sætt, altjóða semja, altjóða sáttarmáli, altjóða sáttarmál og altjóða sáttargerð.

Heimspolitikkur
Fíggjarpolitikkur

Við fíggjarpolitikki ávirka politisku myndugleikarnir eftirspurningin í samfelagnum. Hetta kann annaðhvørt gerast við at broyta inntøkur ríkiskassans sum skatt og onnur avgjøld, ella við at broyta útreiðslurnar.

Politikkur
Fullveldi

Einkarrættur at skipa lóggevandi vald, útinnandi vald og dømandi vald í einum umveldi, og einkarrættur at umboða umveldið í altjóða høpi.

Politikkur
Ríkisstjórn
Fullveldisríki

Ríki við fullveldi. Altjóðarættarligur týdningur: rætturin at taka lut í altjóða samstarvi á jøvnum føti við onnur fullveldisríki.

Ríkisstjórn
Politikkur
Handilsjavni

Handilsjavnin er ein partur av gjaldsjavnanum, og vísir munin millum innflutning og útflutning av vørum og tænastum.

Búskapur
Fíggjarpolitikkur
Heimarættur

Sama sum ríkisborgararættur. Heimarættur hevur eisini í føroyska orðaskiftinum verið nýtt í sammerking við svenska orðið hembygdsrätt, ið er ein skipan, sum gevur serrættindi til ávísan minniluta í ríkinum.

Politikkur
Heimstaðarrættur

Serrættindi hjá borgarum í einum sjálvstýrandi ríkisluti. Dømi: Hembygdsrätt í Álandi.

Politikkur
Loysing

Tað, at ein ríkislutur fer úr einum ríki.

Politikkur
Løgdømi

Tað umveldið, har ein ávís lóggáva er galdandi.

Løgfrøði
Miðveldi

Høvuðslandið í ríki við fleiri londum ella høvuðslandið í ríki við atlondum. Hjálandaveldi, tá talan er um eina hjálandastøðu. Í danska kongsríkinum er Danmark miðveldi mótvegis Føroyum og Grønlandi.

Tjóðskapur
Stjórnmálafrøði
Ríkisstjórn
Pengapolitikkur

Pengapolitikkur snýr seg um at tryggja ein javnan og støðugan búskaparvøkstur við at skapa tryggleika í penga- og fíggjarviðurskiftum. Pengapolitikkur verður rikin av einum óheftum aðalbanka. Amboðini eru t.d. áseting av rentu og ymiskar reglugerðir fyri fíggingarvirksemi.

Politikkur
Tour des Fjords

Tour des Fjords (fyrr kent sum Rogaland Grand Prix fram til 2012) er ein vegsúkklukapping, ið verður fyriskipað hvørt ár í Noregi millum Stavanger og Bergen.

Vinnarar

Keldur 

Súkklukappingar í Noregi
Tour des Fjords 2017

Tour des Fjords 2017 var tann 5. útgávan av norsku súkklukappingini. Kappingin fór fram frá 24. til 28. mai 2017. Kappingin var ein partur av UCI Europe Tour 2017 og var flokkað sum 2.1 av UCI. Samlaði vinnarin av kappingini gjørdist norðmaðurin Edvald Boasson Hagen frá , ið eisini vann 3 av teimum fimm teinunum.

Torkil Veyhe góð úrslit 
Føroyski súkklarin Torkil Veyhe luttók eisini í kappingini og fekk sítt til tá størsta úrslit nakrantíð, tá talan er um UCI kappingar, tá ið hann var um reppið av vinna fjórða teinin, men endaði á 2. plássi, tá ið Boasson Hagen yvirhálaði hann stutt áðrenn málstrikuna. Torkil hevði verið í útbroti í fleiri tímar saman við Gijs Van Hoecke (LottoNL-Jumbo) og Kevin Van Melsen (Wanty-Groupe Gobert). Eftir 50 kilometrar høvdu teir 7 minuttir frástøðu til feltið, og Torkil var tá og ein stóran part av degnum virtuelt í føraratroyggjuni. Torkil vann eisini fleiri spurtir um fjallastigini. Torkil byrjaði eisini kappingina væl, tað eydnaðist honum at koma í eitt útbrot ið slapp avstað, og fýra av teimum hildu á heilt fram til málstrikuna. Torkil royndi at sleppa avstað frá hinum, tá ið 2 km vóru eftir, men tað eydnaðist ikki, og hann gjørdist nummar fýra. Torkil endaði samanlagt sum nummar 27 og sum nummar fýra í fjallakappingini og nummar fimm í stigkappingini.

Súkklarar og lið

Danskir og føroyskir súkklarar

Teinarnir

1. teinur

2. teinur

3. teinur

4. teinur

5. teinur

Úrslit

Samlaða støðan

Keldur

Slóðir 
 

Tour des Fjords
Súkklukappingar í 2017
Tíðarfesting

Tíðarfesting kann vera dagfesting, klokkutíð ella bæði.

Dagfesting 
Á føroyskum skriva vit oftast dagfesting í raðfylgjuni dagur, mánaður og ár eins og í flestu londum í Vesturevropa. Hetta kann gerast upp á nógvar ymiskar mátar við tølum og teknum og við at skriva navnið á mánaðinum ella nummarið. Lutfalsliga nýggja siðvenjan at skriva 0 framman fyri 1-siffraðar dagar og mánaðir er ikki røtt sambært Dansk Sprognævn; men hetta er blivið so vanligt, at tvey dømi við hesum eru víst í listanum til høgru.

Til ber eisini at skriva í raðfylgjuni ár, mánaður og dagur, og tá eigur hetta at vera við 4-siffraðum ári og 2-siffraðum mánaði og degi við bindistriku ímillum, aaaa-mm-dd, ella uttan tekn ímillum, sí stykkið um ISO 8601.

Aðrar raðfylgjur, sum t.d. tann amerikanska við mánaði, degi og ári, eiga ikki at verða brúktar.

Klokkutíð 
Til ber at býta døgnið upp í 24 tímar ella 2 ferðir 12 tímar. Tað fyrra verður mest brúkt á skrift og í formellum máli; tað seinna mest í talumáli og óformellum máli.

Gerandisdagar eru tíðindini í Útvarpinum tíggju minuttir í hálvgum eitt (um middagsleiti). Fyrr bleiv hetta ofta skrivað 1220, í dag er standardurin sambært Dansk Sprognævn 12.20 og sambært Dansk Standard og ISO 12:20.

Tá vit lesa klokkutíð, sum er skrivað formelt eftir 24 tíma klokku, gera vit sjálvi av, um vit gera hana um til 12 tíma klokku. 19:10 kann verða lisið "nítjan tíggju", "tíggju minuttir yvir sjey" ella, um neyðugt, " tíggju minuttir yvir sjey á kvøldi".

Illa ber til at brúka óformelt mál um klokkutíð við bæði tímum, minuttum og sekundum. 19:10:25 verður vanliga lisið "nítjan tíggju fimm og tjúgu".

ISO 8601 
Eftir millumtjóða standardinum ISO 8601 verða størri eindir altíð skrivaðar áðrenn smærri, og sum útgangsstøði verður dato skrivaður aaaa-mm-dd og klokkutíð hh:mm:ss. Dato og klokkutíð verða skild við T. Eftir klokkutíðina eigur tíðarsona at verða upplýst, uttan so, at misskiljing er útilokað.

Referansur 

Tíð
Teknirøð

Ein teknirøð er sett saman av minst tveimum myndum, sum hanga saman og fortelja eina frameftirgangandandi søgu.

 Myndirnar kunnu vera við ella uttan rammu.

 Teknirøðin kann vera uttan tekst (t.d. Ferd'nand), hava tekst undir myndunum (t.d. Valiant prinsur) ella hava tekst í talubløðrum og frágreiðingar í tekstrammu; hetta seinasta er tað vanligasta, t.d. Asterix, Dunnaldur Dunna, Lucky Luke og Tintin.

Líknandi listagreinir 
Teknirøðir hava nógv felags við skemtitekningar og við teknifilmar, og nógv listarfólk fáast við meir enn eina av hesum listagreinum. T.d. hevur kendi skemtiteknarin Óli Petersen eisini gjørt fleiri teknirøðir.

Kend listafólk 
 Carl Barks
 J.M. Charlier
 Pierre Christin
 Robert Crumb
 Will Eisner
 André Franquin
 Jean Giraud
 René Goscinny
 Floyd Gottfredson
 Hergé
 Milo Manara
 Jean-Claude Mézières
 Morris
 Peyo
 Alfred Taliaferro
 Albert Uderzo

Bókmentir 
 Dansk tegneseriebibliografi 1847-2005 – Den store komiklex, 5. udgave. Forlaget Pegasus, 2006. ISBN 87-987162-1-2 (ISBN 978-87-987162-1-1).
 Norsk tegneseriekatalog, 2013. ISBN 978-82-999390-0-3
 Seriekatalogen – serier i Sverige. Alvglans Förlags AB, 2008. ISBN 978-91-7556-124-0

Ávísingar úteftir 
 Seriewikin (svensk)
 ComicWiki (donsk)
 Minetegneserier (skandinavisk / norsk)

Bókmentir
List
Teknirøðir
IHF Emerging Nations Championship

IHF Emerging Nations Championship er ein hondbóltskapping fyri menn, ið hevur verið fyriskipað av International Handball Federation síðan 2015. Kappingin er fyri tær lægst rataðu hondbóltstjóðirnar. Tann fyrsta útgávan varð hildin í Kosovo frá 20. til 26. juni 2015.

Londini ið luttaka eru partar av fýra ára ætlan hjá EHF og eru tey hægst rataðu londini, ið ikki megnaðu at kvalifisera seg til HM í hondbólti 2015. Leikarar í aldursbólkinum 16 til 30 kunnu luttaka í kappingini, tó kunnu bert 4 leikarar vera eldri enn 24 ár.

Føroyar hava vunnið báðar tær fyrstu kappingarnar, í 2015 og 2017.

Kappingar

Heiðursmerkjabýti

Keldur 

Altjóða hondbóltskappingar
Hondbóltur í Føroyum
IHF Emerging Nations Championship 2017



Endaliga støðan

Keldur 

2017 í ítrótti
Hondbóltur
Altjóða hondbóltskappingar
DM í vegsúkklukapping 2017

DM í vegsúkklukapping 2017 varð hildið frá 22. – 25 juni 2017, í Grindsted, Suðurjútland. Kappingarnar fyri U23 vórðu hildnar 13. og 14. mai í Kerteminde á Fyn.

Úrslit

Menn

Einkultstartur, elitu (39,5 km)

Vegsúkklukapping, elitu (219 km)

Einkultstartur, U23 (32 km)

Vegsúkklukapping, U23 (187 km)

Kvinnur

Einkultstartur, elitu (28 km)

Linjukapping, elitu (127,5 km)

Slóðir 

Súkklukappingar í 2017
Súkklukappingar í Danmark
DM í vegsúkklukapping

DM í vegsúkklukapping varð stovnað í 1987 og verður fyriskipað í juni fyri tey vaksnu og í mai fyri juniorar og U23.

Menn

U23

Kvinnur

Sí eisini 
DM í einkultstarti

Keldur 

Súkklukappingar í Danmark
DM í einkultstarti

DM í einkultstarti ella danmarkarmeistaraskapurin í einkultstarti er ein súkklukapping í Danmark, har ið funnið verður fram til tey ið eru skjótast til at koyra einkultstart á súkklu, tvs. tíðarkoyring. DM í einkultstarti varð fyrstu ferð hildin í 1995 og hevur verið hildin hvørt ár síðan. Kappingin er ein partur av DM í vegsúkklukapping og verður hildin í juni fyri tey vaksnu.

Menn

U23

Kvinnur

Sí eisini
DM í vegsúkklukapping

Keldur

Súkklukappingar í Danmark
Súkkling á Oyggjaleikum 2013

Súkkling á Oyggjaleikum 2013 fóru fram á oynni Bermuda. Kappingarnar vóru fyriskipaðar frá 14. til 18. juli 2013.

Heiðursmerki

Yvirlit yvir heiðursmerki
Bermuda 2013 IG Cycling Medalists

Menn

Kvinnur

Keldur

Oyggjaleikir 2013
Oyggjaleikir 2017

XVII (17.) Oyggjaleikir vórðu hildnir á Gotland í døgunum 24. juni til 30. juni 2017. Omanfyri 3000 ítróttarfólk úr 23 oyggjasamfeløgum kappaðust í 14 ítróttargreinum.

Luttakandi oyggjar og oyggjalond
23 oyggjar og oyggjalond luttóku á Oyggjaleikum 2017. Oyggjarnar eru úr Evropa, Suðuratlantarhavinum og úr Karibiska havinum. Rhodos ætlaði upprunaliga at vera við, men hin 31. mai 2017 boðaðu tey frá, at tey ikki kundu luttaka orsakað av fíggjarstøðu Grikkalands..

Ítróttagreinar
Tølini í klombrum vísa tal av heiðursmerkjum fyri hvørja ítróttagrein.

Yvirlit yvir heiðursmerki
Dagført 30. juni 2017

Frágreiðing:

Sí eisini 
 Føroyar á Oyggjaleikum 2017

Keldur 

2017
2017 í ítrótti
Jana Bjartalíð Thomsen

Jana Bjartalíð Thomsen (fødd 2000 í Klaksvík) er ein føroyskur svimjari, ið svimur fyri Ægir og Føroyar. Hon hevur vunnið fleiri FM heitið og sett føroysk met í 200 metrar firvald á langgeil. Hon hevur vunnið gull á Oyggjaleikum 2017 í 100 m firvald.

Úrslit

Oyggjaleikir 2017 
 Gull í 100 m firvald við tíðini 1:03.19.
Gull í 200 m firvald við tíðini 2:20.34

Keldur 

Føroyskir svimjarar
Klaksvíkingar
Føðingar í 2000
Dávur Magnussen

Dávur Magnussen (føddur 28. februar 1995) er ein føroyskur súkklari, ið súkklar fyri danska DCU felagið Team O.B. Wiik - DanStillads og fyri Føroyar. Hann vann silvur í vegsúkklukappingini á Oyggjaleikum 2017 á Gotlandi, umframt at føroyska liðið vann bronsu í liðkappingunum í tíðarkoyring og í vegsúkklingini. Hann var eisini partur av liðnum, ið vann bronsuheiðursmerki á Oyggjaleikum 2015 í liðkappingini í tíðarkoyringini.

Úrslit

Oyggjaleikir

Oyggjaleikir 2017 á Gotlandi 
Silvur í vegsúkklukappingini
Bronsu í liðkappingini í tíðarkoyringini. Hinir á liðnum vóru: Gunnar Dahl-Olsen, Torkil Veyhe, Jóhann Brend, Jan Hjaltalin Olsen.
Bronsu í liðkappingini í vegsúkklukappingini. Hinir á liðnum vóru: Gunnar Dahl-Olsen, Torkil Veyhe, Jóhann Brend, Jan Hjaltalin Olsen.
Nr. 7 í tíðarkoyringini.

Oyggjaleikir 2015 á Jersey 
Bronsu í liðkappingini í tíðarkoyringini. Hinir á liðnum vóru: Gunnar Dahl-Olsen, Torkil Veyhe, Bogi Kristiansen, Jóanis Albert Nielsen.

Úrslit í A-kappingum í Danmark 
2017
Nr. 7 í JEDK-løbet
Nr. 9 í Sparekassen Thy løbet
Nr. 11 í LOXAM-løbet
Nr. 12 í RCRs Åbne Løb

Onnur úrslit 
2019

 Nr. 7 í Scandinavian Race in Uppsala 1909-2019 (1.2) UCI

2018

 Nr. 32 í Hansa Bygg Kalmar Grand Prix Road Race (1.2) UCI
 Nr. 40 í Scandinavian Race in Uppsala 1909-2018 (1.2) UCI

Keldur 

Føroyskir súkklarar
Føðingar í 1995
Napoleon Mortensen

Napoleon Mortensen, eisini kendur sum Bassin, (føddur 22. februar 1908 í Vági), varð føroyskur tónleikari og sangskrivari. Hann gjørdi eitt nú orð og lag til sangin "Vágsbygd, Mín Heimbygd".
Bassin var eisini virkin innan ítrótt, hann var m.a. nevndarlimur í Vágs Bóltfelag í 1950-árunum.
Hann er pápi Jákup Mortensen, sum spældi við Red Boys.

Keldur 

Føroyskir sangskrivarar
Føroyskir tónleikarar
Føðingar í 1908
Vágbingar
The Islanders

The Islanders varð ein føroyskur bólkur í 60'unum. Teir spældu við til fyrstu upptøkuna av sanginum "Rósan", sum Jákup Mortensen (Jákup hjá bassanum) hevði gjørt orð og lag til. Robert McBirnie innsang sangin og upptøkan fór fram í útvarpinum á Bryggjubakka, 1968.
Føroyskir tónleikabólkar
Føroyar á Oyggjaleikum 2017

Føroyar luttóku á fleiri ítróttagreinum á Oyggjaleikum 2017 og vunnu 87 heiðursmerki, harav vóru 30 gull, og endaðu á øðrumplássi, næst eftir Isle of Man.

Badminton 

Kelda: islandgames2017results.com - Badminton

Bogaskjóting 

Keldur: in.fo og
islandgames2017results.com

Borðtennis

Fimleikur

Flogbóltur 
Kvinnulandsliðið í flogbólti luttók ikki á Oyggjaleikum 2017. Manslandsliðið luttók, teir gjørdist nummar trý og vunnu harvið bronsu.

Frælsur ítróttur

Golf 
Føroyar luttóku í golf á Oyggjaleikunum á Gotlandi. Føroyingarnir vunnu onki heiðursmerki í golf.

Kurvabóltur 
Føroyar luttóku við einum mansliðið í kurvabólti. Teir vunnu ikki nakað heiðursmerki.

Skjóting

Svimjing 
Føroyar vunnu kappingina um flest gull heiðursmerki á Oyggjaleikum 2017. Føroyar fingu 15 gull, 10 silvur og 10 bronsuheiðursmerki. 
Fyrsta dagin vóru føroyskir svimjarar við í 9 av 11 kappingum, og fingu heiðursmerki í øllum. Annan dagin vunnu føroysku svimjararnir níggju heiðursmerki í teimum 11 finalunum, harav vóru fýra gull.

Kelda: Islandgames2017results.com - Swimming

Súkkling

Tennis 
Føroyar luttóku í tennis á Oygjaleikum 2017. Føroyar vunnu onki heiðursmerki í tennis.

Triatlon 
Silvur Anna Karina Ottosen við tíðini 2:02:14.5

Keldur 

Føroyar í ítróttakappingum
Oyggjaleikir 2017
Bogaskjóting á Oyggjaleikum 2017

Bogaskjóting á Oyggjaleikum 2017, varð hildið í Rävhagen, Visby, Gotland, Svøríki í juni 2017.

Føroyar vunnu kappingina.

Yvirlit yvir heiðursmerki

Frágreiðing:

Úrslit

Menn

Kvinnur

Lið

Blandað

Keldur 

Oyggjaleikir 2017
Iman Meskini

Iman Meskini (fødd 8. mars 1997) er ein norskur sjónleikari. Hon er kend frá norsku sjónvarpsrøðini Skam.

Slóðir úteftir 
 Internet Movie Database

Norskir sjónleikarar
Føðingar í 1997
Saint Brélade

Saint Brélade er ein kommuna í Jersey. Kommunan hevur 10 568 íbúgvar (2011).

Keldur 

Jersey
Frælsur ítróttur á Oyggjaleikum 2017

Frælsur ítróttur á Oyggjaleikum 2017, varð hildið í Gutavallen, Visby, Gotland, Svøríki í juni 2017.

Yvirlit yvir heiðursmerki

Frágreiðing:

Úrslit

Menn

Kvinnur

Keldur

Oyggjaleikir 2017
EM í vegsúkkling 2017

EM í vegsúkkling 2017 verður tann 23. evropeiski súkklumeistaraskapurin, ið verður hildin frá 2. til 6. august 2017 í Herning, Danmark. Føroyingurin Torkil Veyhe luttekur á danska elituliðnum hjá monnum í vegsúkkklukappingini.

Tíðarætlan

Tíðarkoyring

Vegsúkkling

References

EM í vegsúkkling
Súkklukappingar í Danmark
Súkklukappingar í 2017
Betty Faria

Elisabeth Maria Silva de Faria (fødd 8. mai 1941 í Rio de Janeiro) er sjónleikari úr Brasil.

Filmar
 1965 : O Beijo 
 1967 : A Lei do Cão : Marta
 1968 : As Sete Faces de um Cafajeste : Gildinha
 1971 : Os Monstros de Babaloo
 1971 : Piranhas do Asfalto
 1972 : Som Amor e Curtição
 1974 : A Estrela Sobe : Leniza Mayer
 1975 : O Casal
 1976 : Dona Flor et ses deux maris : Leniza Mayer 
 1978 : O Cortiço : Rita Baiana
 1979 : O Bom Burguês
 1980 : Bye Bye Brasil : Salomé
 1986 : Jubiabá : Mme Zaira
 1987 : Romance da Empregada : Fausta
 1987 : Anjos do Arrabalde : Dália
 1987 : Rio zone : Camila
 1988 : Lili, a Estrela do Crime : Lili Carabina
 1992 : Perfume de Gardênia : Odete Vargas
 1997 : For All - O Trampolim da Vitória : Lindalva
 2004 : Marlene de Sousa : Betty
 2004 : Sexo, Amor e Traição : Yara
 2004 : Bens Confiscados : Isabela Siqueira
 2007 : Tourbillons : Elza
 2013 : Casa da Mãe Joana 2: Dona Araci

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1941
Súkkling á Oyggjaleikum 2017

Súkkling, á Oyggjaleikum 2017, fór fram í Visby, har kappingar við fjallasúkklum vóru hildnar á Östergravar, Visby, Gotland, Svøríki í 2017.

Heiðursmerki

Frágreiðing:

Úrslit

Menn

Kvinnur

Keldur 

Oyggjaleikir 2017
Mammoth Lakes

Mammoth Lakes er ein býur í Kalifornia, USA. Býurin liggur 2402 m oman fyri sjógvin, hægst liggjandi býur í Kalifornia. Í Mammoth Lakes búgva ikki nógv fólk, uml. 8000 eru skrásett, men nógvir turistar vitja býin, tí hann er søguligur. Serliga er hann kendur fyri sínar silvurminur. Í Mammoth Lakes eru fjøll sum eru 2743 m høg.

Keldur

Slóðir 
visitmammoth.com

Býir í Kalifornia
First Hate

First Hate er ein danskur tónleikabólkur frá Keypmannahavn.

Limir 
 Joakim Wei Bernild
 Anton Falck

Útgávur 
 2014 - First Hate, EP
 2016 - The Mind of a Gemini, EP
 2017 - A Prayer for the Unemployed

Keldur 

Danskir tónleikabólkar
Gramm (eind)

í meturskipanini og SI-skipanini er gramm er eind fyri massa, eisini nevnt nøgd; symbolið er g. Upprunaliga var 1 g definerað sum massin av 1 cm3 av vatni við 4 °C. Seinni er definitiónin broytt, men 1 cm3 av vatni við 4 °C hevur framvegis massan 1 g.

Í meturskipanini var gramm ikki bara ein vanlig eind, hetta var ein grundeind. I SI-skipanini er grundeindin fyr massa kilogramm, har 1 kg = 1000 g.

SI-mátieindir
Hummari

Hummara (frøðiheiti: Nephropidae) finnur tú inni í firðunum, har tað er mórubotnur og heldur djúpt. Hann grevur sær holur í mórubotnin og etur slangustjørnur, men eisini krabbadýr, skeljadýr, ormar og onnur smá botndýr. Størstu hummarar verða einar 60 cm langir og kunnu gerast 70 ára gamlir. Kalldýrið verður størri enn kvenndýrið. Á framkroppinum eru 5 pør av beinum. Trý tey fremstu pørini hava bitklógv. Afturkroppurin er í 7 liðum. Aftasti liður eitur sundbløkan. Tá ið hummarin svimur, slær hann sundbløkuna upp undir seg og fer so av stað aftureftir.

Hummari skiftir ham eins og krabbi. Tá ið hann er ungur, skiftir hummarin ham fleiri ferðir um árið. Seinni skiftir hann bara annaðhvørt ár. Fyrst skrædnar skelin á bakinum, og dýrið krýpur úr haminum. Fyrstu tíðina eftir hamskiftið er jomfrúhummarin illa fyri. Hann fær ikki staðið á beinunum og fær heldur ikki nýtt nakra klógv at verja seg við. Tí noyðist hann at krógva seg í móruni á havbotninum. Tað má hann gera í 5-­7 vikur til hann hevur fingið nýggjan ham. Um jomfrúhummari missir ein lið ella lim, so vaksa teir aftur. 

Krabbadýr
Taskukrabbi

Taskukrabbi (frøðiheiti: Cancer pagurus) er størsta krabbaslagið undir Føroyum. Taskukrabbin verður einar 40 cm breiður. Ryggskelin kann mála heili 30 cm, og taskukrabbin kann viga upp í 7 kilo. Hann verður nógv veiddur til matna. Taskukrabbi er eyðkendur við sínum svørtu bitklóm. Taskukrabbi livir á sandi og mórubotni av heilt grunnum vatni niður á 100 m dýpi. Taskukrabbi veiðir um náttina og brúkar millum annað hárini á beinunum at tevja seg fram til fongin. Hann etur onnur krabbadýr og skeljar. Skeljarnar knúsar hann lættliga við sterku bitklónum. Hjá okkum er lítið til av honum. Taskukrabbi er tó vorðin alt vanligari í Føroyum seinastu árini.

Krabbadýr
Fjørukrabbi

Fjørukrabbi (frøðiheiti: Carcinus maenas) er vanligasti krabbin í taraskóginum fram við landi. Um dagin situr hann oftast og krógvar seg undir steinum. Um náttina fer hann úr taraskóginum og upp í flóðar málan at leita sær føði. Hann etur næstan alt, sum hann fær fatur á og kann enntá fanga kombikk við bitklónum. Krabbi brúkar hárini á beinunum og bitklónum at tevja við og til at finna fram til fongin.

 Fjørukrabbi verður 5-­6 cm breiður um skelina og kann vera reydligur, brúnligur, grøn­ligur ella gráligur á liti. Hann skiftir ham, tá ið hann veksur. Nýggja skelin er bleyt at byrja við. Hann krógvar seg, til nýggja skelin er vorðin hørð. Missir fjørukrabbi eina bitklógv, veksur hon aftur.

Keldur 

Krabbadýr
Rækja

Rækja livir á botni og er at finna víða um bæði í feskum vatni og í sjógvi. Rækjur í feskum vatni kunnu gerast upp í 35 cm langar, og tær í sjónum verða heldur minni. Á liti eru rækjur eisini rættiliga ymiskar. Summar eru gjøgnumskygdar, aðrar grá-brúnar ella reyðar, og summar hava mynstur. Rækja hevur langan kropp og tveir stórar kampar á høvdinum. Hon hevur long og kløn bein at ganga á, og á afturkroppinum sterk bein at svimja við. Hon hevur tunna skel og ein tein í pannuni. Teinurin er oftast sag-tentur.

  Grønlandsrækja er á 50-500 m dýpi í norðara parti í Atlantshavinum og Kyrrahavinum. Hon er reyð, hevur ein langan tein í pannuni og verður um 16 cm long. Grønlandsrækja hevur stóran vinnuligan týdning. Fleiri hundraðtúsund tons verða fiskað árliga. Undir Føroyum er eitt slag, sum er í ætt við grønlandsrækju. Hon eitur reyðrípurækja og sæst eisini inni á grunnum vatni inni við land.

Krabbadýr
Lúsakrabbi

Lúsakrabbi (Hyas araneus) livir á størri dýpi enn vanligi fjørukrabbin. Lúsakrabbi hylur seg við at pynta seg við tara. Hann tekur leys tara­ petti við bitklónum og setur tey upp á skelina. Á skelini eru smáar bustir við króki á, sum halda tarapettunum føstum. Tarin fer at vaksa og festir seg. Lúsakrabbi heldur til, har nógvur krossfiskur er.

Vilt tú vita kynið á krabba, skalt tú hyggja undir afturkroppin á honum. Er halin spískur, er tað eitt kalldýr. Er hann rundur, er tað eitt kvenndýr. Munurin kemst av, at honin ber eggini undir halanum. Breiðari halin er, jú fleiri egg fær hon bori.

Krabbadýr
Gággukrabbi

Gággukrabbin (Pagurus bernhardus) er tann vanligasti krabbagágga í Evropa. Framkroppurin á gággukrabba er sum á hummara. Aftur­kroppurin er bleytur og er altíð inni í gágguskelini. Sum krabbin veksur, verður gágguskelin ov lítil. So fer hann úr gágguskelini at leita sær eftir størri skel. Hesa tíðina er krabbin góður fongur hjá fiski og tí í stórum vanda. Á gággukrabba vaksa ofta nógvar margføtlur.

Krabbadýr