alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Svøríki í Eurovision Song Contest

Svøríki hevur luttikið í Eurovision Song Contest 55 ferðir, síðani landið luttók á fyrsta sinni í 1958. Svøríki hevur verið við hvørt ár uttan í 1956, 1957, 1964, 1970 og 1976. Síðani 1959 hevur svenski sangurin verið valdur í gjøgnum eina svenska sjónvarpssangkapping, sum síðani 1967 er kend sum Melodifestivalen. Svøríki er eitt av londunum við besta úrslitinum yvirhøvur í kappingini, og hevur vunnið 6 ferðir, í 1974, 1984, 1991, 1999, 2012 og 2015.

Fyrsta íkastið til kappingina var Alice Babs í 1958, ið endaði á fjórða plássi. Hetta var besta støða teirra til 1966, tá Lill Lindfors og Svante Thuresson endaðu á øðrum plássi. Fyrsti sigur Svøríkis í Eurovision var í 1974, tá ABBA vann við sanginum "Waterloo". Eftir sigurin í Brighton, Onglandi, gjørdist bólkurin heimskendur og ein av bestseljandi poppbólkum í heiminum.

Í 1980-árunum endaði Svøríki tríggjar ferðir í topp-3. Carola endaði á triðja plássi í 1983, The Herreys vann annan sigur Svøríkis í 1984 við sanginum "Diggi-Loo Diggi-Ley", og Kikki Danielsson endaði somuleiðis á triðja plássi í 1985. Carola vendi aftur í Eurovision í 1991 har hon vann triðja sigur Svøríkis við sanginum "Fångad af en stormvind". Tá atkvøðurnar høvdu verið upptaldar, høvdu Svøríki og Frakland líka nógv stig, men Svøríki vann, tí landið hevði fingið fleiri 12-stig enn Frakland. Svøríki vann so aftur í 1999, tá Charlotte Nilsson vann fjórða sigur landsins við sanginum "Take Me to Your Heaven". 1990-árini góvu eisini tvey triðja pláss. Jan Johansen endaði á triðja plássi í 1995, og somuleiði One More Time í 1996. Í 2000-árunum varð besta úrslit Svøríkis eitt fimta pláss, sum landið rakk 4 ferðir; Í 2001, 2003, 2004 og í 2006 við Carolu, sum varð fyrsti svenski artisturin at enda tríggjar ferðir í topp-5.

Vegna stóran áhuga fyri Eurovision hevði kappingin verið broytt og fevndi nú um 2 hálvfinalur og eina endaliga finalu. Anna Bergendahl var fyrsti svenski artisturin, ið ikki náddi inn í finaluna. Hetta var í 2010, tá hon endaði á 11. plássi við bert 5 stigum ov stutt til at koma víðari. Síðani 2011 hevur landið tó verið sera væl móttikið. Eric Saade endaði á triðja plássi í 2011 við sanginum "Popular". Loreen vann fimta sigur Svøríkis í 2012 við "Euphoria". Hesin sigurin gjørdi Svøríki til eitt av tveimur londum, saman við Stóra Bretlandi, at hava vunnið kappingina í 4 ymiskum ártíggjum. Í 2013 endaði Svøríki á 14. plássi í finaluni, men reisti seg uppaftur árið eftir í 2014, tá landið endaði fyri 21. ferð í topp 5. Tað var við Sannu Nielsen og sanginum "Undo", ið endaði á einum triðja plássi. Í 2015 vann Svøríki sín sætta sigur við Måns Zelmerlöw og sanginum "Heroes". Svøríki er enn einasta land í Eurovision, ið hevur fingið meir enn 300 stig tvær ferðir.

Svøríki hevur hildið Eurovision Song Contest fimm ferðir og er einasta land, ið hevur hildið kappingina í fimm ymiskum ártíggjum. Tvær ferðir í Stokkhólmi (1975 og 2000), tvær ferðir í Malmö (1992 og 2013) og eina ferð í Göteborg (1985).

Svøríki var eitt av 5 londum, ið fyrst nýttu telefonatkvøður í 1997.

Luttakarar 

Table key

Myndir

Svenskur tónleikur
Eurovision Song Contest
Svøríki á Summar-OL 2012

Svøríki kappaðist á Summar-OL 2012 í London, frá 25. juli til 12. august 2012. Tann Svenska Olympiska Nevndin (, SOK) sendi tilsamans 134 ítróttafólk til leikirnir, 55 menn og 79 kvinnur, at kappast innan 20 ítróttagreinir.

Heiðursmerkjavinnarar

Summar-OL 2012
Svøríki á Summar-OL
EM í svimjing á stuttgeil

Evropsmeistaraskapurin í stuttgeilsvimjing er ein kapping, ið LEN fyriskipar hvørt ár. Kappingarnar fara fram í 25-metra longum svimjihyli. Kappingin verður vanliga hildin fyrst í desember. Føroyar luttaka undir egnum navni og vunnu fyrsta heiðursmerkið, ið var eitt silvurheiðursmerki, í desember 2013, tá ið Pál Joensen gjørdist nummar tvey í 1500 metrum frí. Tað árið var tað Danmark, ið var vertur fyri kappingini.

Kappingar 
Sprint meistaraheiti

Stuttgeil-meistaraheiti

Yvirlit yvir heiðursmerkjabýtið (1991–2013)

Sí eisini 
 EM í svimjing

EM í svimjing á stuttgeil
Listi yvir IOC landakotur

Altjóða Olympiska Nevndin (International Olympic Committee IOC) nýtir landakotur við trimum bókstavum fyri at vísa til hvønn einstakan bólk av ítróttafólki ið luttekur í Olympisku Leikunum.

Núverandi NOC-kotur
Tað eru í løtuni 205 galdandi NOC-kotur (National Olympic Committee) innan Olympisku Rørsluna (Olympic Movement).  Talvurnar niðanfyri vísa koturnar ið verða nýttar í løtuni fyri hvørja tjóð (NOC) umframt allar kotur ið fyrr hava verið nýttar. Kotur ið serstakliga bert verða nýttar til Summarleikirnir ella bert til Vetrarleikirnar í sama ári, verða frámerktar við "S" og "W".

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

Q

R

S

T

U

V

Y

Z

</div>

Keldur 

Fløgg
Olympiskir Leikir
Once Upon a Time in New York City

"Once Upon a Time in New York City" ("Einaferð var tað í New York býi"; danskt heiti: "I et eventyr i New York City") er sangurin, sum verður sungin í innganginum í Disney-teknifilminum Oliver & Company frá 1988. Barry Mann og Howard Ashman skrivaðu sangin og Huey Lewis sang.

Disney sangir
Oliver & Company

Oliver & Company er ein amerikanskur teknifilmur frá 1988, sum er gjørdur við íblástri frá Oliver Twist hjá Charles Dickens. Filmurin snýr seg um eina unga kettu og nakrar hundar, sum hon møtir. Filmurin varð fyrstu ferð útgivin í 1996 á VHS-bandi í USA. Í  2002 varð hann útgivin á DVD og aftur í 2009.

Keldur

Slóðir úteftir 

 
 
 
 
 
 

Amerikanskir animatiónsfilmar
Disney teknifilmar
Listi yvir forsetar í FIFA

Listi yvir forsetar í heimsfótbóltssambandinum FIFA. FIFA hevur havt átta forsetar síðan stovnanina í 1904.

Slóðir úteftir 
 The History of FIFA – FIFA presidents 

Listar
FIFA
Leivur Øssursson

Leivur Øssursson eisini nevndur Leif Øssursson (føddur uml. 980 - deyður fyri 1047) var sonur Øssur Havgrímsson, ið doyði sum 23 ára gamal í 983. Tað er óvist hvar og nær Leivur varð føddur; antin í Gøtu, har pápi hansara búði hjá Tróndi í Gøtu, í Hovi, har pápi hansara fekk garðin hjá Havgrími, ella í Skúvoy.

Hann gifti seg við Tóru Sigmundsdóttir, dóttir Sigmund Brestisson og Turið Torkilsdóttir. 

Leifs kvæði sigur frá, at Tóra bert vildi gerast kona hansara, um hann hevndi deyða faðirs hennara.

Føroyingasøga
10. øld
11. øld
Flogbóltur á Oyggjaleikunum 2011

Flogbóltur á Oyggjaleikum 2011 var hildin frá 26. juni til 1. juli 2011 á Fairway Sports Complex og Rew Valley Sports Centre.

Kappingar

Heiðursmerki

Samandráttur

References
Volleyball at the 2011 Island Games

Oyggjaleikir 2011
Flogbóltur
Evropeisku leikirnir

Evropeisku leikirnir er ein altjóða fleiríttróttastevna fyri ítróttafólk úr øllum Evropa, ið eftir ætlan skal haldast fyri fyrstu ferð á sumri 2015. Leikirnir eru upprættaðir eftir hugskoti frá og skulu stjórnast av Evropeisku Olympisku Nevndunum (European Olympic Committees - EOC), ið kunngjørdi leikirnir á teirra 41. aðalfundi í Rom hin 8. desember 2012. Evropeisku leikirnir 2015, ið verða teir fystu leikirnir, verða hildnir í Baku, Aserbadsjan, í juni 2015 og síðan fjórða hvørt ár. Tjúgu ítróttagreinir eru higartil váttaðar til 2015 leikirnir, eftir væleydnaðar samráðingar við evropeisku myndugleikarnar fyri svimjing, fimleik og frælsan ítrótt.

Føroyar sleppa ikki at luttaka undir egnum flaggi til Evropeisku leikirnir og sleppa í løtuni bert at luttaka innan svimjing fyri ung undir LEN flagginum, men annars vera svimjararnir í LEN-høpi skrásettir sum Føroyar. Fimm ungir føroyskir svimjarar sleppa at luttaka á fyrstu Evropeisku leikunum, tey eru: Marius Ihlen Gardshodn, Ásbjørg Hjelm, Signhild Joensen, Maria Bjarnastein Antoft og Lív Erlingsdóttir Eidesgaard.

Ítróttagreinar

Kappingar verða hildnar í hesam ítróttagreinum á teimum fyrstu Evropeisku leikunum í Baku í 2015.

 Vatnítróttur
  Kaving
  Svimjing
  Synkronsvimjing
  Vatnpolo
  Bogaskjóting
  Frælsur ítróttur
  Badminton
  Kurvabóltur
 Kurvabóltur (3x3)

  Boksing
  Kanorógving
 Kanokappróður
  Súkkling
 BMX
 Fjallasúkklukapping
 Vegsúkklukapping
  Fikting
  Fótbóltur
 Strandafótbóltur

  Fimleikur
 Amboðs
 Rytmiskur
 Trampolin
 Aerobic
 Akrobatikk
  Judo
  Karate
   Sambo

  Skjóting
  Borðtennis
  Taekwondo
  Triatlon
  Flogbóltur
 Flogbólturl
 Strandaflogbóltur
  Glíming
 Freestyle
 Greco-Roman

Vertslond og býir

Keldur 

2015 í ítrótti
Evropeisku leikirnir
Jens L. Thomsen

Jens L. Thomsen (f. 1980) er ein føroyskur tónleikari, prodjúsari og ljóðblandari.

Lívsleið innan tónleik 
Jens er stovnari og leiðari av eksperimenterandi og innovativu tónleikaverkætlanini ORKA, ið m.a. er kend fyri heimagjørd ljóðføri og eitt serstakt sound. Í 2006 gjørdi Jens seg lidnan við sín BA við Honours í Music Technology á Thames Valley University í London. Frá 2006 til 2008 starvaðist hann sum upptøkutøkningur (engineer) í Kensaltown Recording Studios, London.

Jens hevur smíðað tónleik fyri teatur, t.d. Det Færøsche Compagnie, eins og soundtracks til ymiskar virðislønarvinnandi stuttfilmar hjá Marionnu Mørkøre & Rannvu Káradóttur og Heiðriki á Heygum. Í 2010 og 2011 smíðaði og framførdi hann tónleik til mótasýningar hjá klædnasniðgevanum Barbara í Gongini á Copenhagen Fashion Week. Umframt at hava túrað í Evropa og Norðuramerika við ymiskum listafólkum, er Jens krediteraður á yvir tredivu plátuútgávum, ið m.a. fevna um útgávur hjá ORKA, Eivør Pálsdóttur, Marthu Wainwright og Travis.

Jens vann í 2001 Prix Føroyar kappingina við bólkinum Clickhaze, móttók Student Achievement Award 2006 á Thames Valley University, var tilnevndur Tónlistavirðisløn Norðurlandaráðsins 2009, og vann fyrstu virðisløn á Liet International 2010.

Útgávur

Egnar útgávur 
 2007 - ORKA "Livandi Oyða"
 2011 - ORKA "Óró"
 2012 - ORKA "Live at Transmusicales"
 2014 - ORKA "Leipzig"
 2016 - ORKA "Vað"
 2018 - ORKA "Juno"

Við á øðrum útgávum 
 2009 - The Desert Holds A Flower - Knút. Jens hevur spælt bass, upptikið og ljóðblandað.
 2010 - Larva - Eivør Pálsdóttir. Jens hevur framleitt, upptikið og ljóðblandað.
 2013 - On High - Knút. Jens hevur framleitt, upptikið og ljóðblandað.
 2013 - Unknown - Allan Tausen. Jens hevur framleitt, upptikið og ljóðblandað.
 2015 - Nón - Døgg Nónsgjógv. Jens hevur framleitt, upptikið og ljóðblandað.
 2015 - Altverkið - Altverkið. Jens hevur framleitt, upptikið og ljóðblandað.

Heiður 
 2001 - Vann Prix Føroyar kappingina við bólkinum Clickhaze
 2006 - Móttók Student Achievement Award á Thames Valley University
 2009 - Var tilnevndur Tónlistavirðisløn Norðurlandaráðsins
 2010 - Vann fyrstu virðisløn á Liet International
 2014 - Sangurin Tú tók mína hond ið Døgg Nónsgjógv syngur, er upptikin og framleiddur av Jens. Sangurin vann heiðursløn á Faroese Music Awards í bólkinum Ársins poppsangur

Keldur

Slóðir 
 Composers.fo um Jens L. Thomsen
 Heimasíðan hjá ORKA

Føroyskir tónleikarar
Føðingar í 1980
Føroyskir tónleikaframleiðarar
Føroysk tónaskøld
Lars Løkke Rasmussen

Lars Løkke Rasmussen (føddur 15. mai 1964 í Vejle) er ein danskur politikari, ið síðan 28. juni 2015 til 27. juni 2019 hevur verið forsætisráðharri Danmarkar. Hann var eisini forsætisráðharri frá 5. apríl 2009 til 3. oktober 2011. Síðan 17. mai 2009 hevur hann verið formaður fyri flokkin Venstre. 

Løkke Rasmussen var Innanríkis- og heilsumálaráðharri í stjórnunum Anders Fogh Rasmussen I (27. november 2001 – 18. februar 2005) og Anders Fogh Rasmussen II (18. februar 2005 – 23. november 2007). Hin 23. november 2007 varð Løkke Rasmussen útnevndur til fíggjarmálaráðharra í triðju stjórnini hjá Anders Fogh Rasmussen. Hin 5. apríl 2009 gjørdist hann forsætisráðharri, eftir at Anders Fogh Rasmussen var blivin útnevndur til aðalskrivara fyri NATO.

Løkke Rasmussen hevur verið limur í Fólkatinginum síðan 21. september 1994. Frá 1998 til 2001 var hann harumframt amtsborgarstjóri í Frederiksborg Amt. Sjálvt um hann eins og báðir undangongumenn hansara Anders Fogh Rasmussen og Poul Nyrup Rasmussen eitur Rasmussen til eftirnavn, so er hann ikki í ætt við hvørgan teirra.

Bakgrund 
Lars Løkke Rasmussen varð føddur í Vejle, hann er sonur Jeppe Løkke Rasmussen og Lise Løkke Rasmussen. Familjan Løkke Rasmussen flutti til Græsted í 1971. Hann gjørdist studentur frá Helsinge Gymnasium í 1983 og cand.jur. frá Københavns Universitet í 1992. Frá 1990 til 1995 starvaðist hann sum sjálvstøðugur konsulentur.

Síðan 1989 hevur hann verið giftur við føroysku Sólrun Løkke Rasmussen, ið er lærari og politikari. Tey eiga trý børn, sonurin Bergur Løkke Rasmussen hevur síðan 2013 sitið í Hovedstadens regionsråd fyri Venstre.

Familjan hevur fyrr búð í Græsted, men síðan 2012 hava Lars Løkke og Sólrun búð í einari íbúð í Nyhavn mitt í Keypmannahavn.

Keldur 

Danskir politikarar
Fólkatingslimir
Forsætisráðharrar í Danmark
Føðingar í 1964
Politikarar úr Venstre (Danmark)
Stjórnin hjá Lars Løkke Rasmussen I

Stjórnin hjá Lars Løkke Rasmussen var Danmarkar stjórn frá 5. apríl 2009 til 3. oktober 2011 við ráðharrum úr Venstre og Det Konservative Folkeparti. Nýggja stjórnin tók við hin 5. apríl 2009 sum framhald av Triðju stjórnini hjá Anders Fogh Rasmussen. Lars Løkke Rasmussen, ið var fíggjarmálaráðharri til tá, tók við starvinum sum forsætisráðharri, tí at Anders Fogh Rasmussen hin 4. apríl hevði fingið starvið sum 15. NATO aðalskrivari. Lars Løkke hevði verið næstformaður í Venstre síðan 1998 og ráðharri síðan 2001.

Listi yvir ráðharrar og starvsøki
Summi tíðarskeið í talvuni niðanfyri byrja áðrenn apríl 2009, tí at ráðharrarnir vóru eisini í Fyrstu stjórnini hjá Anders Fogh Rasmussen, II og III.

|}

Keldur 

Danskur politikkur
Danskar stjórnir
2009
2010
2011
Astekar

Aztekarnir vóru eitt mesoamerikanskt fólk úr Miðmexico við ríkari gudalæru og mentanararvi.

Á nahuatl, ið er tað upprunaliga málið hjá astekum, merkir orðið "astekur" "ein ið kemur frá Astlán". Astekarnir nevndu seg sjálvar sum mexika, (útalast [mesjíka]) sum er upprunin til navnið "Meksiko". Nútíðarnýtslan av navninum astekar sum eitt felagsheiti ið fevndi um øll tey fólkasløg ið við handli, siðum, átrúnaði og máli høvdu samband við mexica-fólkið, varð skotið upp av Alexander von Humboldt.

Astekararíkið

Regentar - Hueyi Tlahtoani 
 1233 - 1272: Tozcuecuextli
 1272 - 1299: Huéhueh Huítzilihhuitl
 1299 - 1347: Ilancuéitl
 1347 - 1366: Tenoch, stovnarin
 1366 - 1391: Acamapichtli, skaparin av keisaraættini
 1391 - 1417: Huitzilíhuitl
 1417 - 1427: Chimalpopoca
 1427 - 1440: Izcoatl
 1440 - 1469: Moctezuma I Ilhuicamina
 1469 - 1481: Axayacatl
 1481 - 1486: Tízoc
 1486 - 1502: Auítzotl
 1502 - 1520: Moctezuma II Xocoyotzin
 1520 - 1520: Cuitláhuac
 1520 - 1521: Cuauhtémoc

Keldur 

Meksiko
Astekarnir
EM í svimjing á stuttgeil 2012

EM í svimjing á stuttgeil 2012 varð hildið í Chartres, Frakland, frá 22. november til 25. november 2012.

Stevnan vardi í fýra dagar við innleiðandi riðlum, hálvfinalum og finalum á 50 m og 100 m kappingum og innleiðandi og finalur fyri allar aðrar kappingar við uttan 800 m frí hjá kvinnum og 1500 m frí hjá monnum, ið verða kosin vinnarar útfrá innleiðandi umførunum. Innleiðandi umførini vóru svomin um morgunin, við hálvfinalum finalum og skjótastu riðlar í langteina frísvimjingini um kvøldið.

Hvørt land fekk loyvi til at hava fýra svimjarar við í einstaklingakappingum, men bert tveir teir skjótastu fingu møguleikan at fara víðari til hálvfinalu og/ella finalu.

Yvirlit yvir heiðursmerki

Kappingar hjá monnum

Legend: WR - Heimsmet; WBT - Heimsins besta tíð (World best time); ER - Evropeiskt met; NR - National record; CR - Meistaraskapsmet (Championship records)
 Svimjarar ið bert luttóku í innleiðandi riðlum og fingu heiðursmerki (1500 m frísvimjing).

Kappingar hjá kvinnunum

Frágreiðing: WR - Heimsmet; WBT - Heimsins besta tíð; ER - Evropeiskt met; NR - Landsmet (National Record); CR - Meistaraskapsmet
 Svimjarar ið bert svumu í innleiðandi riðlum og fingu heiðursmerki.

Blandaðar kappingar

 Svimjarar ið bert svumu í innleiðandi riðlum og fingu heiðursmerki.

Heiðursmerkjabýti

Keldur

Slóðir úteftir 
Almenn heimasíða

EM í svimjing á stuttgeil
2012 í ítrótti
HM í fótbólti 2006

HM í fótbólti 2006 (almenna enska heiti: 2006 FIFA World Cup) fór fram í Týsklandi frá 9. juni – 9. juli 2006. Meistaraskapurin var tað 18. HM-endaspælið gjøgnum tíðirnar. Heimsmeistari gjørdist Italia, ið vann á Fraklandi í finaluni.

Knockout umfør

Umfar av 16

Kvartfinalur

Hálvfinalur

Dystur um triðjaplássið

Finalan

Endaliga støðan
Øll 32 lið eru plaseraði eftir kriterium, ið verða nýtt av FIFA.

Keldur 

HM í fótbólti
2006 í ítrótti
SI

SI ella Si kann merkja:

 Millumtjóða eindarskipanin SI
 Grundevnið silisium

Fleiri týdningar
SI-prefiks

Ein av mongu góðu eginleikunum við mátiskipanini SI er møguleikin at gera nýggjar stórar og lítlar eindir við  at seta eitt prefiks framman fyri SI-eindina. T.d. er eitt mannahár áleið 0,000 08 metrar = 80 × 10−6 metrar = 80 mikrometrar og miðalradius á jørðini 6 371 × 103 metrar = 6 371 kilometrar.

Orðið prefiks er gjørt úr latínsku orðunum pre, frammanfyri, og fix, viðhefti.

SI-prefiks 

Longu í 1873 skeyt British Association for the Advancement of Science upp at brúka mega (M) og mikro (μ), men tey blivu ikki alment viðurkend í meturskipanini fyrr enn í 1960.

Biner prefiks 
Í teldutøkni er tað ofta praktiskari at hava prefiks fyri hvørji 210 = 1024 heldur enn hvørji 1000. Til tað endamálið eru biner prefiks.

Upprunalig prefiks v.m. 
Tey upprunaligu prefiksini frá 1795 vóru: myria, kilo, hekto, deka, double, demi, desi, centi og milli; hesi kundu eisini setast saman, so t.d. millimilli merkti millióntapartur, sum í 1873 fekk heitið mikro.
Í reglugerð frá fronsku mynduleikunum tann 2. apríl 1919 eru prefiksini hesi: mega, hektokilo, myria, kilo, hekto, deka, desi, centi, milli, desimilli, centimilli og mikro.
Tey dupultu prefiksini hava helst givið ov nógvar trupulleikar, í hvussu er vórðu tey sett úr gildi mitt í 20. øld.

Avmarkað og útgingin prefiks 
Dupult prefiks - so sum millimilli - vóru loyvd í gomlu meturskipanini, men tey eru ikki loyvd í SI.

Prefiksið "myria" (10 000) er ikki við í SI. Ein myriametur (tíggju kilometrar) verður nevnd ein míl í Noregi og Svøríki.

Prefiksini, sum ikki eru heil fald av 1000, t.v.s. "hekto", "deka", "desi" og "senti", eru avmarkað til nøkur fá endamál. Loyvt er at skriva 1013 hPa um lufttrýstið 101 300 Pa. Harafturímóti eigur ein ikki at skriva 101,3 hV um spenningin 10 130 V, men t.d. 10,13 kV.

Fyrr vórðu eisini brúkt serlig symbol fyri lítlum eindum, t.d. "μ" í staðin fyri "μm" um mikrometur, "λ" í staðin fyri "μL" um mikrolitur og "γ" í staðin fyri "μg" um mikrogramm. Hetta er sjálvandi heldur ikki loyvt longur.

Uppskot um onnur prefiks 
Áðrenn 1030, 1027, 10-27 og 10-30 høvdu fingið heiti, vóru ymisk uppskot frammi:
"hella" fyri 1027 
symbolini X, W og V fyri 1027, 1030 og 1033 
 "vectra (V)" um 1027 og "vimto (v)" um 10-27

Referansur 

Mátieindir
SI-mátieindir
Gallon

Gallon eru rúmmál, sum enn verða brúkt í Bretlandi og Norðuramerika.

Ein imperial gallon ella UK gallon er 4,546 litrar. Verður brúktur í Bretlandi og eitt sindur í Kanada og Karibia.

Ein US liquid gallon ella bara US gallon er 3,785 litrar. Verður brúktur í USA og eitt sindur í Karibia.

Ein US dry gallon er 4,405 litrar. Verður ikki brúktur longur.

Gamlar mátieindir
Flat Earth Society

Flat Earth Society (føroyskt áleið: Felagsskapurin fyri eini flatari jørð) er ein felagsskapur, sum hevur sín uppruna í Onglandi, men nú hevur høvuðssæti í Lancaster, Kalifornia. Ongi vísindafólk ella trúarfelagsskapir taka alment undir við sjónarmiðunum hjá hesum felagsskapi.

Keldur 

Pseudovísindi
Fonografur

í 1877 uppfann Thomas Edison fonografin (úr forngrikskum φωνή phōné, ljóð, og γράφειν gráphein, skriva). Fyrst í 1900-talinum varð hann trokaður burtur av marknaðinum av grammofonini.

Tøknifrøði
Tónleikur
Skellakk

Skellakk verður framleitt úr einum harpikslíkum evni, sum verður skilt burtur úr lúsini Coccus lacca.

Nýtsla

Fyrr 
 Segllakk
 Ferniss
 Politur
 Kitt
 Slípisteinar
 Lím til hattar 
 Boraks-blekk
 78-plátur
 Teknifiksativ (2 % í alkoholi)

Í dag
 Møblaviðlíkahald, restaurering av barokk- og biedermeiermøblum (skellakkpolitur)
 Føðsluíblandingarevni E 904
 Lakk til ljóðføri sum t.d. violinir

 Elektrisk isolering í m.ø. gløðilampum

Tøknifrøði
Mary Shelley

Mary Wollstonecraft Shelley (fødd Godwin; 30. august 1797 – 1. februar 1851) var ein enskur rithøvundur, ið skrivaði skaldsøgur, stuttsøgur, sjónleikir, essay, ævisøgur og ferðafrásagnir, og var best kend fyri sína gotisku skaldsøgu, Frankenstein: or, The Modern Prometheus (1818). Hon ritstjórnaði eisini verk ið maður hennara, filosofurin Percy Bysshe Shelley skrivaði. Faðir hennara var politiski filosofurin William Godwin, pg móðir hennara var filosofturin og feministurin Mary Wollstonecraft.

Móðir Mary Godwin doyði tá ið Mary bert var ellivu dagar gomul; seinni vóru hon og eldra fostursystir hennara uppaldar av faðirinum. Tá ið Mary var fýra, giftist Godwin við granna sínum, Mary Jane Clairmont. Godwin syrgdi fyri, at dótturin fekk ein góða útbúgving og eggjaði henni til at fylgja hansara liberalu politisku teorium. Í 1814 fór Mary Godwin at ganga saman við einum av politisku fylgjarunum hjá pápanum, tann gifti Percy Bysshe Shelley. Saman við fostursystir Mary, Claire Clairmont, fóru tey at ferðast til Fraklands og ferðaðust síðan gjøgnum Evropa. Tá ið tey komu aftur til Onglands var Mary uppá vegin við barninum hjá Percy. Tey næstu tvey árini vóru tey útifryst, vóru í skuld og mistu dóttrina, ið varð fødd ov tíðliga. Tey giftist seint í 1816 eftir at fyrra kona Percy Shelley, Harriet, hevði tikið lívið av sær.

Keldur 

Føðingar í 1797
Andlát í 1851
Kvinnuligir rithøvundar
Enskir rithøvundar
Danskir uttanríkisráðharrar

Hetta er ein listi yvir danskar uttanríkisráðharrar síðan Uttanríkisráðið varð stovnað í 1848.

Listi yvir danskar uttanríkisráðharrar (1848-nú)

Viðmerkingar

Uttanríkisráðharrar
Símun á Høvdanum

Símun Jógvansson á Høvdanum, føddur 8. juli 1967, búsitandi í Klaksvík, Føroyum, er stjóri og eigari í Klaksvíkar Timburhandli og Maverick Barr. Hann er fyrrverandi svimjari fyri Ægir og Føroyar.

Familja
Foreldur hansara eru Jógvan og Elsuba á Høvdanum. Sysktin hansara eru Sigrid, Petur Hans, Oluffa og Jógvan á Høvdanum. Hann eigur eitt barn, eina dóttir sum eitur Tina Joensen og er í parlag við Tórunn Joensen síðani 18.05.1989.

Lívsleið
Símun á Høvdanum var ein av bestu svimjarnum í Føroyum síðst í 70unum og fyrst í 80unum. Símun hevur var við Borðoyanes á Flemish Cap í 1984. Hann hevur verið vinnulívsmaður síðani 1984, einamest innan timburhandlar og byggibúðir. Hann er úlærdir handils- og skrivstovumaður hjá JFK Kjølbro høvuðsskrivu, All Around, lærumeistari var Finnur Jacobsen. Hann tók Hægri Handilsskúlaprógv í 1990. Keypti kioskina hjá Hans í 1990 og sum síðani bleiv til Smátt & Gott og ár 2000 til Maverick Barr og Grillin hjá Símun. Eigari og stjóri á Sp/f á Høvdanum, Sp/f Smátt & Gott og Sp/f Klips. Hann hevur verið umboðsmaður fyri hesar fyritøkur, Abeko, Avenue, Corus, Dansk Gummi Industri, Diamig Element System, Fermacell, G-Man, Henkel, Jasa Company, Lauridens Handel & Import, MSK Scandinavia, Otto Schachner, Silkeborg Stigefabrik, Sydvesta, Veli Line, VM Blandere, Wallmann. Hobby, myndatøka, einamest av ítrótti. Stovnari av NFÍ Norðoya Frítíðar og Ítróttarráð. Var í bygginevndini sum stóð fyri byggingini av Skýlinum við Djúpumýru. Hann hevur verið formaður í Ægir og forseti í Rotary Klaksvík 2014/2015. Hann hevur sitið í hesum nevndum: Ægir, Norðoya Frítíðar og Ítróttarráð, AIA Tranbjerg Svømning, AIA Tranbjerg Fodbold, Tranbjergs Fællesråd, Svimjisamband Føroya. Hann hevur arbeitt sum Freelance á Dagblaðnum, Sosialinum, Dimmalætting, Norðlýsinum. Hann er Fólkafloksmaður og fekk 113 stemmur til seinasta Býráðsval í 2020. Eigur og rekur portalarnir News.fo og Norðoyar Portalin.Frá 2016 - 2018, stjóri á Handilsvirkinum Niclasen í Sørvági. Í 2020-2021 gekk Símun á Høvdanum á TSK sum  gastronomar, gastronomhjálparar, føðsluhjálparar, føðsluatstøðingar. Frá 2022 Servicemedarbejder hjá Sol og Strand í Ebeltoft.

Føroyskir svimjarar
Føðingar í 1967
Føroysk vinnulívsfólk
Klaksvíkingar