alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Venceslaus Ulricus Hammershaimb

Venceslaus Ulricus Hammershaimb (25. mars 1819 í Sandavági - 9. apríl 1909 í Keypmannahavn) var ein føroyskur prestur, politikari og málfrøðingur. Hann er kendur sum faðirin at skriftmáli føroyinga. Foreldur hansara vóru Jørgen Frantz Hammershaimb og Armgarð Maria Egholm. Hann gav í 1854 fyrstu føroysku mállæruna út og gjørdi ta nýggju rættskrivingina. Í 1855 varð hann innsettur sum prestur í Kvívík. Í 1862 gjørdist hann prestur á Nesi í Eysturoy, og próstur frá 1867. Her læt hann í 1863 nýggjan prestagarð byggja, sum konan hevði teknað. Hann sat á løgtingi trý skeið. Síðan flutti hann í 1878 við konuni til Danmarkar at búgva. Í Sandavági varð minnisvarði reistur í 1919, V.U. Hammershaimb til heiðurs. 

Hammershaimb eigur stóra æru fyri, at føroyingar varðveittu skriftmálið. Tað var hann, sum gav føroyska málinum bókstavin Ð. Við íblástri frá vinmanni sínum, Jóni Sigurðssyni, professara og málfrøðingi úr Íslandi, kom hann við hugskotinum um etymologiska stavsetingarháttin, har vit fara aftur til frummálið, heldur enn at skriva málið soleiðis sum tað verður framborið. 

Hammershaimbsættin er gomul í Føroyum. Fyrstur í Føroyum av hesi ætt var langabbi V.U. Hammershaimb, Jørgen Frants de Hammershaimb, sum varð føddur í Keypmannahavn 31. oktober í 1688. Hann starvaðist hjá Gablunum og kom soleiðis til Føroya at vera fúti í 1723. Hann giftist sama ár við danskari konu, tey fingu tvey børn. 

Konan doyði tíðliga, og tá giftist Jørgen Frants de Hammershaimb uppaftur við Elisabeth Christine Samuelsdatter, dóttir Samuel Pedersen Lamhauge, løgmann, í Nýggjustovu í Havn. Tey fingu 13 børn – og eitt teirra var V. U. Hammershaimb, sum eisini var fúti. Hann fekk sonin Jørgen Frantz Hammershaimb, sum var Føroya síðsti løgmaður, áðrenn Løgtingið varð niðurlagt í 1816. Jørgen Frants giftist eisini í Nýggjustovu í Havn, eins og abbin, við Armgard Mariu Egholm, og fingu tey bæði sonin Venceslaus Ulricus Hammershaimb og dóttrina Marie Louise Hammershaimb, sum var ógift.

Føroyska tíðarritið Vencil, sum er komið út tvær ferðir um árið síðan 2006, er uppkallað eftir Vencil Ulricus Hammershaimb.

Útgivið 
 1848 - Meddelelser fra en Rejse paa Færøerne 1847 — 48 
 1848 - Óluvu kvæði med Melodi optegnet af H. Rung
 1848 - Færøiske kvæder henhørende til Hervarar Saga
 1850 - »Færøiske folkesagn» (16 í tali), »Færøske ordsprog« (527 í tali), »Færøske talemaader« (78 orðafelli) og »Færøske skikke og lege« (7 dømi).
1850 - »Barneviser og Ramser« (15 í tali)
1850 - »Færøske Gaader« (72 í tali)
1850 - »Færøske Folkesagn« (6 í tali).
1852 - Færøske Kvæder, København; 2. útgáva, Føroyar 1969
1891 - Færøsk Anthologi I. Tekst samt historisk og grammatisk Indledning, København; 2. útgáva, Tórshavn 1969

Keldur 
 

Føroyskir rithøvundar
Prestar í Føroyum
Føroyskir málfrøðingar
Sandavágsingar
Føðingar í 1819
Andlát í 1909
Bygdir og býir í Føroyum

Yvirlit yvir allar búsetingar í Føroyum, t.e. bygdir og býir, eftir fólkatali. Tølini eru frá 1. mai 2021.

Kelda 
 Hagstova Føroya
 FaroeIslands.dk

 
Listar
Jóannes Eidesgaard

Jóannes Dan Eidesgaard (føddur 19. apríl 1951 á Tvøroyri) er føroyskur politikari, fyrrverandi løgmaður og landstýrismaður. Hann varð valdur til løgmann 3. februar 2004 og sat sum løgmaður til september 2008, tá ið hann bleiv avloystur av Kaj Leo Johannesen. Sum løgmaður hevði Jóannes Eidesgaard ábyrgd av stýrisskipanarmálum og fyrisiting. Jóannes Eidesgaard tók læraraprógv í 1977, fekk starv á Tvøroyrar Skúla og var í starvinum, til hann í januar 1991 fór í landsstýrið.

Politiska lívsleiðin 
Í 1990 varð hann á fyrsta sinni valdur inn á Løgting fyri Javnaðarflokkin í Suðuroyar valdømi og hevur verið afturvaldur síðan. Frá 1991 til 1993 var Jóannes Eidesgaard landsstýrismaður í almannamálum, heilsumálum og arbeiðsmarknaðarmálum, og eitt stutt skifti var hann eisini landsstýrismaður í  mentanarmálum í samgonguni, ið var ímillum Fólkaflokkin og Javnaðarflokkin. Frá apríl 1993 til september 1994 var Jóannes aftur landsstýrismaður í almanna-, heilsu- og arbeiðsmarknaðarmálum, tá ið Javnaðarflokkurin var í samgongu saman við Sjálvstýrisflokkinum og Tjóðveldisflokkinum.

Í tíðarskeiðnum frá september 1994 til juni 1996 var Jóannes Eidesgaard landsstýrismaður í fíggjar- og búskaparmálum og norðurlandamálum. Hann var eisini varaløgmaður í hesari samgongu millum Sambandsflokkin, Javnaðarflokkin og Verkamannafylkingina.
 
Jóannes Eidesgaard var formaður Javnaðarfloksins frá 1996 til 2011 og formaður í tingbólki Javnaðarfloksins. Jóannes hevur verið limur í uttanlandsnevndini og í Norðurlandaráðnum. Í tíðarskeiðnum 1996 til 1998 var hann fíggjarnevndarlimur.

Í tíðarskeiðnum frá 1998 til 2001 var Jóannes Eidesgaard fólkatingslimur.

Jóannes Eidesgaard varð valdur býráðslimur á Tvøroyri frá 1980 til 2000, men hevur verið í farloyvi, tá ið hann hevur sitið í landsstýrinum. 

 1977 Læraraprógv á Føroya Læraraskúla.
 1977 - 1990 Lærari í Tvøroyrar skúla.
 1980 - 2000 Býráðslimur á Tvøroyri.
 1990 - 2004 Løgtingslimur.
 1991 - 1996 Landsstýrismaður.
 1998 - 2001 Fólkatingslimur.
 2004 - 2008 Løgmaður í Føroyum.
 2008 - 2011 Fíggjarmálaráðharri
 2011 (februar) - 2011 (oktober) Løgtingslimur.

Privat 
Jóannes er sonur Jonu (1917 - 2006) og Erling Eidesgaard (1920 - 1987) á Tvøroyri og er giftur við Anitu, dóttir Johild og Bjarna W. Joensen úr Froðba. Tey eiga tvey børn, Erling og Ingun.

Keldur

Ávisingar úteftir 
 J.fo
 Løgtingið 150 - Hátíðarrit. Tórshavn 2002, Bind 2, s. 275 (PDF-Download)

Føroyskir politikarar
Eidesgaard, Jóannes D.
Eidesgaard, Jóannes D.
Mentamálaráðharrar í Føroyum
Fíggjarmálaráðharrar í Føroyum
Føroyskir fólkatingslimir
Varaløgmenn í Føroyum
Løgtingslimir
Almannamálaráðharrar í Føroyum
Heilsumálaráðharrar í Føroyum
Politikarar úr Javnaðarflokkinum
Tvørafólk
Juli

Juli er 7. mánaður í árinum eftir tí gregorianska kalendaranum og ein av 7 mánaðum, sum hava 31 dagar.

Hendingar í juli 
  14. juli - Tjóðardagur Fraklands
 21. juli - Tjóðardagur í Belgia
 28. juli - Ólavsøkuaftan
 29. juli - Ólavsøkudagur

Mánaðir
Dagar
27. september

27. september er dagur 270 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 271 um skotár er). 95 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar 
1981 - Í sambandi útbygging verður Glyvra kirkja endurvígd.

Føðingar 
 1871 - Grazia Deledda, italskur rithovundur (d. 1936).
 1947 - Meat Loaf, amerikanskur sangari.
 1957 - Irvine Welsh, skotskur rithovundur.
 1972 - Gwyneth Paltrow, amerikonsk sjonleikarinna.
 1976 - Francesco Totti, italskur fótbóltsleikari.
 1984 - Avril Lavigne, kanadisk songkvinna.
 1995 - Lina Leandersson, svensk sjonleikarinna.

Andlát 
 1897 - Peter Holten, amtmaður í Føroyum (f. 1816).

September, 27.
28. september

28. september er dagur 271 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 272 um skotár er). 94 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar 
 1745 - Í einum leikhúsi í London verður bretski tjóðsangurin God Save The King á fyrsta sinni spældur alment.
 1865 - Elisabeth Garret Anderson verður fyrsta bretska konufólk sum gerst lækni.
 1931 - Hetta er seinasti dagur, danir kunnu býta pengar um við gull.
 1974 - Poul Schlüter verður valdur til formann í Konservativa Fólkaflokkurin eftir Erik Haunstrup Clemmensen.
 1991 - Mogens Glistrup verður á landsfundi koyrdur úr Framburðsflokkinum, sum hann sjálvur stovnaði.
 1994 - Ferjan Estonia søkkur í illveðri í Eystursjónum á veg til Stockholm: 852 fólk drukna, og bara 137 verða bjargað.
 2014 - Valborg Heinesen vann bronsu í DM maraton í Odense við tíðini 2.49.37, sum var nýtt føroyskt met. Gamla metið átti Joan Bláfoss.
 2014 - KÍ kvinnurnar settu heimsmet við at vinna FM 15. árið á rað.
 2014 - Føroyska fyritøkan JT electric á Kambsdali fekk eina íslendska virðisløn fyri sína menning av einum trolkamera.

Føðingar 
 1934 - Brigitte Bardot, franskur sjónleikari
 1946 - Helen Shapiro, enskur sangari
 1958 - Peter Gantzler, danskur sjónleikari
 1987 - Hilary Duff, amerikanskur sjónleikari og sangari

Andlát 
 1675 - Lucas Jacobsøn Debes varð føddur 1623 í Stubbekøbing, Danmark.
 1970 - Egyptiski forsætisráðharrin Gamal Abd al-Nasser doyr av hjartatilburði, 52 ára gamal.
 1978 - Í Vatikaninum verður Jóannes Páll 1. funnin deyður, bara 33 dagar eftir at hann gjørdist pávi.

September, 28.
29. september

29. september er dagur 272 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 273 um skotár er). 93 dagar eru eftir av árinum. Dagurin kallast eisini mikkjalsmessa, eins og heitið dilkadagur eisini er knýtt at degnum.

Hendingar 
 Mikkjalsmessa
 1789 - Tað var hendan dagin, at amerikanska kongressin hittist fyri fyrstu ferð.

Føðingar 
 1547 - Miguel de Cervantes, spanskur rithøvundur (d. 1616)
 1758 - Horatio Nelson, enskur admiralur (d. 1805)
 1901 - Enrico Fermi, italskur alisfrøðingur (d. 1954)
 1931 - Anita Ekberg, svensk sjónleikarinna (d. 2015)
 1935 - Jerry Lee Lewis, amerikanskur sangari, sangskrivari og klaverleikari (d. 2022)
 1936 - Silvio Berlusconi, italskur politikari.
 1943 - Lech Walesa, pólskur politikari.
 1951 - Michelle Bachelet, forseti í Kili.
 1961 - Julia Gillard, avstralskur politikari.
 1989 - Sarah Mahfoud, professionellur nevaleikari av føroyskari og sýriskari ætt

Andlát 
 2010 - Tony Curtis, amerikanskur sjónleikari (f. 1925)

September, 29.
30. september

30. september er dagur 273 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 274 um skotár er). 92 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar

Føðingar 
 1921 - Deborah Kerr, skotsk sjónleikarinna (d. 2007)
 1924 - Truman Capote, amerikanskur rithøvundur (d. 1984)
 1937 - Steinbjørn B. Jacobsen, føroyskur rithøvundur (d. 2012)
 1945 - Ehud Olmert, ísraelskur politikari
 1946 - Dan O'Bannon, amerikanskur leikrithøvundur (Alien)
 1964 - Monica Bellucci, italsk sjónleikarinna
 1972 - Ari Behn, norskur rithøvundur
 1980 - Martina Hingis, sveisiskur tennisleikari

Andlát 
 1955 - James Dean, amerikanskur sjónleikari (f. 1931)
 1990 - Patrick White, avstralskur rithøvundur (f. 1912)
2018 - Kim Larsen, danskur tónleikari (f. 1945)

September, 14.
1. oktober

1. oktober er dagur 274 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 275 um skotár er). 91 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar 
 2007 - Fyrrverandi amerikanski forsetin Bill Clinton vitjar í Føroyum.

Føðingar 
 1207 - Henrik III, Kongur Englands (d. 1272).
 1903 - Vladimir Horowitz, ukrainsk-amerikanskur pianisti (d. 1989).
 1920 - Walter Matthau, amerikanskur sjonleikari (d. 2000).
 1924 - Jimmy Carter, amerikanskur forseti (1977-1981).
 1935 - Julie Andrews, ensk sjonleikarinna.
 1950 - Randy Quaid, amerikanskur sjónleikari.
 1956 - Theresa May, bretskur politikari.
 1959 - Youssou N'Dour, senegalskur tonleikari og politikari.
 1962 - Esai Morales, amerikanskur sjónleikari.
 1966 - George Weah, liberskur fotboltaleikari og politikari.

Andlát 
 1985 - E. B. White, amerikanskur rithovundur (f. 1899).
 1992 - Petra Kelly, tyskur politikari (f. 1947).
 1993 - Jóhan Hendrik Sigurð Joensen (f. 1911), rithøvundur, tjóðveldismaður.
 2018 - Charles Aznavour, armenskur-franskur sangari (føddur 1924).

Oktober, 01.
Týsdagur

Týsdagur er ein vikudagur. Týrs dagur. Latín Martis dies (Dagur Mars).

Vikur
Mánadagur

Mánadagur er ein vikudagur. Latín Lunae dies (Dagur mánans). Nú er vanligt at rokna vikuna at byrja við mánadegi (eftir ISO-standardi (ISO-8601), sum ásetur, hvussu dagfestingar eiga at vera gjørdar í telduforritum og handilssamskifti.

Vikur
Mikudagur

Mikudagur (latín: Mercurii dies, "Dagur merkurs") er ein vikudagur. Suðuroyingar kalla dagin ónsdag. Dagurin æt upprunaliga óðinsdagur, ið er vorðið til ónsdagur, ið dagurin framvegis eitur í suðuroyarmálføri. Heitið mikudagur er ein stytting av miðvikudagur (soleiðis eitur dagurin framvegis á íslendskum), møguliga ávirkað av týska Mittwoch, og sipar heitið til, at dagurin var tann mittasti av døgunum í vikuni.

Vikur
Fríggjadagur

Fríggjadagur er ein vikudagur. Dagur Frigg. Tað hevur oftani verið misskilt av nógvum, at dagurin var givin heitið eftir Freju, men so hevði dagurin verið kallaður freyagadagur. Á norrønt : "Freyja" Tað norrøna heitið á fríggjadegið er : "frjádagr". Sostatt, hevði heitið Freja ikki rigga til. Frigg, sum var kona Óðin riggar harafturmóti væl til. Frigg hevði ikki so stóran týdning í norrøna gudalæru, men ímillum vesturgermananir hevði hon stóran týdning. Vesturgermananir høvdu ikki hoyrt um Freju, so teir dyrkaði "hana", sum fruktberðs gudindina og ikki Freju. Á gomlum týskum merkir Frigg : "Fría" og Fríggjadagur eitur "fríatag", nytýskum : "freitag" og á gomlum enskum "frígedæg" nyenkst "friday". 

Á Latíni Veneris dies (Dagur Venus). Dagurin hevur ikki fingið heitið frá gudindini Venus, harafturímóti er tað gongustjørnan Venus, sum dagurin er uppkallaður eftir.

Vikur
Leygardagur

Leygardagur er ein vikudagur. Latín Saturni dies (Dagur Saturns), enskt Saturday.

Heitið á vikudegnum kemur frá norrøna laug og dagr, samansett laugardagr, ið merkir "vaskidagur" ella "baðidagur". 

Í Norðurlondum ber dagurin líknandi heiti við sínum málsligu frávikum (da. lørdag, sv. lördag, fi. lauantai, no. lørdag (nýnorskt: laurdag), ísl. laugardagur. Á til dømis enskum og hollendskum eitur dagurin eftir Saturn, meðan hann á øðrum evropeiskum málum er uppkallaður eftir sabbatinum, (t.d. týskt Samstag og franskt samedi). 

Dagurin er vikuligur halgidagur hjá eitt nú jødum og adventistum, ið rokna hann sum 7. dagin í vikuni. Eftir ISO-standardi (ISO-8601), ið ásetur, hvussu dagfestingar eiga at verða gjørdar í telduforritum og í handilssamskifti, er leygardagurin tann 6. í vikuni.

Vikur
Sunnudagur

Sunnudagur er ein vikudagur. Latín: "Solis dies" (føroyskt: "Dagur sólarinnar" enskt : "sunday". Í norrønt málið hevur dagurin eisini fingið heitið sítt frá sólini og er eitt avlop frá heidniskum - á norrønt : "sunnudagr" Ísl : "Sunnudagur" Da. : Søndag, í merkir "solens dag". Á føroyskum merkir tað "Dagur sólarinnar". Út frá hesum er tað lætt at staðfesta norrønt, sum eitt mál, ið er ættað úr latíni. Sunnudagur, sum nú á døgum er vikuligi kristni halgidagurin, hevur vanliga í krisindóminum verið roknaður sum fyrsti dagur í vikuni - eftir jødiskari hugsan, har leygardagur / sabbatur var 7. dagur í vikuni. Nú er vanligari at rokna vikuna at byrja við mánadegi (eftir ISO-standardi (ISO-8601), sum ásetir, hvussu dagfestingar eiga at vera gjørdar í telduforritum og handilssamskifti. 

Sunnudagurin er hvíludagur og heilidagur í øllum kristnum londum. Tá verða fyriskipaðar gudstænastur í kirkjum og øðrum gudshúsum. Sunnumorgun ringja kirkjuklokkurnar, og tá ið ringt hevur triðja ferð, fara fólk í kirkju. Í gomlum døgum var tann siður, at konufólkini settu seg vinstrumegin (konufólkamegin) í kirkjuni, og mannfólkini høgrumegin (mannfólkamegin). Hetta varð seinni avlagt.

Keldur

Slóðir úteftir 

Vikur
Søguligar hendingar

Hetta er ein listi yvir søguligar hendingar sum hendu ávísar dagar í árinum.

 januar    1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
 februar   1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 (29) ((30))
 mars      1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
 apríl     1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
 mai       1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
 juni      1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
 juli      1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
 august    1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
 september 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
 oktober   1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
 november  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
 desember  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31

Um tú heldur vilt síggja árið á ein minni kompaktan hátt:

Søga
Tíð
Listar
Hósdagur

Hósdagur er ein vikudagur. Fyrri liðurin hós- kemur frá norrønum Þórs- og merkir Tór. Á suðuroyarmáli verður dagurin nevndur tórsdagur, ið er eldra sniðið. Á latín er heitið Jovis dies (Dagur Jupiters).

Vikur
Slovakia

Slovakia (slovakiskt: Slovensko ella Slovenská republika) er eitt lýðveldi í Miðevropa. Í útnyrðing hevur Slovakia mark við Kekkia, í norðri við Pólland, í eystri við Ukraina, í suðri við Ungarn og í útsynning við Eysturríki.

Landafrøði 

Slovakia liggur millum breiddarstigini 47° and 50° N, and longdarstigini 16° og 23° E.
Tað slovakiska landslagið er serliga kent fyri tað fjallaríki náttúruna við Karpatafjøllunum, sum strekkja seg tvørtur um alt landið og fevnir um tað mesta av norðara partinum av Slovakia. Í hesum høgu fjøllum eru fjallatindarnir Fatra-Tatra (harímillum eru Tatrafjøllini, stóru Fatra-fjøll og lítlu Fatra-fjøll), slovakisku Ore-fjøllini, slovakisku míðfjøllini ella Beskids. 

Hægstu fjøllini standa norðuri í landinum, í Karpatafjøllunum tætt við markið til Pólland. Teir hægstu tindarnir eru Gerlachovský štít (2.655 m) og Kriváň (2494m).

Tað lægsta láglendi er tað fruktagóða láglendi í útsynningshorninum av landinum, sum kallast Donau-slættin (slovakiskt: Podunajská rovina). Síðan kemur eystara slovakiska láglendi í ein landssynning.

Søga 
Slovakia, sum vit kenna tað í dag, er í veruleikanum annað landið, ið hevur borið hetta navn. Fyrsta landið var Fyrsta slovakiska lýðveldið (Prvá slovenská republika), ið var til undir seinna heimsbardaga.

Mentan 
Folk siðvenja hevur sterkar røtur í Slovakia og sæst aftur í bókmentum, tónleiki, dansi og arkitekturi. Eitt dømi um hetta er tann slovakiski tjóðsangurin "Nad Tatrou sa blýska", sum hevur røtur í einum fólkatónleikalagi frá "Kopala studienku" mentanini.

Búskapur

Politikkur 
Slovakia er eitt demokratiskt lýðveldi við parlamentariskari fleirflokkaskipan. Seinasta parlamentsvalið var í mars 2012, og seinasta forsetavalið var í apríl 2009.

Fyrisitingarligt býti 
Slovakia er býtt sundur í 8 regiónir (slovakiskt: kraj, fleirtal kraje). Hesar eru uppkallaðar eftir høvuðssætinum í regiónini. Regiónirnar hava síðan 2002 í ávísan mun havt sjálvstýri.

Bratislava-regiónin (Bratislavský kraj), høvuðsstaður Bratislava
Trnava-regiónin (Trnavský kraj), høvuðsbýur Trnava
Trenčín-regiónin (Trenčiansky kraj), høvuðsbýur Trenčín 
Nitra-regiónin (Nitriansky kraj), høvuðsbýur Nitra
Žilina-regiónin (Žilinský kraj), høvuðsbýur Žilina
Banská Bystrica-regiónin (Banskobystrický kraj), høvuðsbýur Banská Bystrica
Prešov-regiónin (Prešovský kraj), høvuðsbýur Prešov
Košice-regiónin (Košický kraj), høvuðsbýur Košice

Regiónirnar eru býttar sundur í fleiri smærri distriktir og kommunur. Tað eru tilsamans 79 distriktir í Slovakia.

Hygg eisini at

Ávisingar úteftir 
 TA3 - Slovakisk tíðindarás
 The Slovak Republic Government Office

 
Evropa
ES
Funningur

Funningur er ein bygd á norðaru helvt Eysturoyar. Síðani 2010 er Funningur norðasta bygd í Runavíkar kommunu, áðrenn hetta var Funningur høvuðsbygd í Funnings kommunu og Funnings sóknar kommunu. Funningur var nýggjársbygd. Hagar komu fólk úr grannabygdunum at vitja og dansa á nýggjárinum.

Hagi 

Jørðin í Funningi er 15 merkur, harav einans ein hálv mørk er kongs/almenn.

Hagapartarnir eru 5: Líðin, Botnar, Hús, Heimari partur í haga og Innari partur í haga

Merkisstøð 

Funnings kirkja er ein av gomlu trækirkjunum.

Kend funningsfólk 

 Grímur Kamban, fyrsti víkingur at seta búgv í Føroyum sambært Føroyingasøgu, verður vanliga sagdur at hava sett búgv í Funningi
 Vísi-Jóannes Johannes Poulsen (1776-1847)
 Poul Petersen (1901-2001): Tingmaður, rithøvundur
 Marius Johannesen (1905-1986): Tingmaður, rithøvundur
 Elsa Funding (1942): Prestur
 Rólant Højsted: Skipsførari, Havnastjóri

Keldur

Sí eisini 

 Funnings kirkja

Bygdir í Føroyum
Eysturoy
Kommunur í Føroyum



Kommunur í Føroyum 
Síðan 1. januar 2017 eru tað 29 kommunur í Føroyum:

Fyrrverandi kommunur 
 1. august 1948 fór Funnings sóknar kommuna sundur í Funnings kommunu og Gjáar kommunu
 1. januar 1997 legði Argja kommuna og Kaldbaks kommuna saman við Tórshavnar kommunu.
 1. januar 2005 legði Elduvíkar kommuna, Oyndarfjarðar kommuna og Skála kommuna saman við Runavíkar kommunu.
 1. januar 2005 legði Gjáar kommuna, Haldarsvíkar kommuna, Hósvíkar kommuna, Hvalvíkar kommuna og Saksunar kommuna saman við Sunda kommunu.
 1. januar 2005 legði Hests kommuna, Kirkjubøar kommuna og Nólsoyar kommuna saman við Tórshavnar kommunu.
 1. januar 2005 legði Mikladals kommuna saman við Klaksvíkar kommunu.
 1. januar 2005 legði Mykinesar kommuna  saman við Sørvágs kommunu.
 1. januar 2009 legði Funnings kommuna saman við Runavíkar kommunu.
 1. januar 2009 legði Gøtu kommuna saman við Leirvíkar kommunu og varð til Eysturkommuna.
 1. januar 2009 legði Miðvágs kommuna saman við Sandavágs kommunu og varð til Vága kommuna.
 1. januar 2009 legði Svínoyar kommuna saman við Klaksvíkar kommunu.
 1. januar 2017 legði Húsa kommuna saman við Klaksvíkar kommunu.

Kelda 
 https://kort.foroyakort.fo/kommunur/

Kommunur í Føroyum
Skeiðbundna skipanin

Skeiðbundna skipanin (á enskum: the periodic table) er ein skipan við øllum frumevnunum sett upp í bólkar og periodur, sett upp í teigar. Hvør av teigunum umboðar eitt frumevni, og hvør perioda umboðar tal av skølum. Frumevni í sama bólki hava somu elektronsamanseting í uttasta skali og hava tí ofta eins evnafrøðiligar eginleikar. Frumevnini eru sett upp í rað eftir atomnummari, t.v.s. hvussu nógvar protonir eru í kjarnanum á atominum. T.d. hevur jarn (Fe) atomnummar 26 og eru sostatt 26 protonir í kjarnanum.

Sí eisini 

 Evnafrøði
 Atom
 Frumevni
 Mýl

Ávisingar úteftir 
 Visual Periodic Table

Evnafrøði
2. oktober

2. oktober er dagur 275 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 276 um skotár er). 90 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar 
 1972 - Við fólkaatkvøðuni er meiriluti fyri, at Danmark skal gerast limur í EF, seinni ES.

Føðingar 
1452 - Richard III, Kongur Englands (d. 1485)
1847 - Paul von Hindenburg, týskur politikari (d. 1934)
1869 - Mahatma Gandhi (d. 1948)
1876 - A. P. Møller, ella Arnold Peter Møller, danskur reiðari.
1904 - Graham Greene, enskur rithøvundur (d. 1991)
1951 - Romina Power, amerikonsk songkvinna
1951 - Sting, enskur sangari og tónleikari
1973 - Norska Lene Nystrøm – kendur úr duoini Aqua.
1979 - Maja Ivarsson, svensk songkvinna
1991 - Bjørk Herup Olsen, føroyskur rennari

Andlát 
 311 f.Kr. - Aristoteles, greskur filosoffur og náttúruvísindamaður.
 1935 - Georg Jensen - danskur sniðgevi.
 1968 - Marcel Duchamp, franskur listamálari (f. 1887)
 1985 - Rock Hudson, amerikanskur sjónleikari (f. 1925)

Oktober, 02.
3. oktober

3. oktober er dagur 276 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 277 um skotár er). 89 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar 
 1789 - George Washington boðar frá tí fyrsta Thanksgiving Day í USA.
 1884 - Christiansborg Slott brennur, og Ríkisdagurin má fram til endan av fyrsta heimsbardaga halda sínar fundir í øðrum hølum.
 1952 - Stóra Bretland spreingir sína fyrstu kjarnorkubumbu út fyri Vestur-Avstralia.
 1972 - Dagin eftir fólkaatkvøðuna um EF limaskap – og Danmark hevur sagt ja – tekur Jens Otto Krag, forsætisráðharri, øll á bóli tá hann boðar frá, at hann leggur frá sær sum forsætisráðharri, fer úr politikki, og letur forsætisráðharrasessin víðari til Anker Jørgensen.
 1990 - Vesturtýskland og Eysturtýskland sameinast í eitt land. Flagg nýggja Týsklands verður fyrrverandi flagg Vesturtýsklands.
 1995 - Svarta amerikanska ítróttarhetjan, O. J. Simpson, verður kendur "ósekur" í at hava myrt fyrrverandi konu sína og vin hennara.

Føðingar 
1858 - Eleonora Duse, italsk sjónleikarinna (d. 1924)
1889 - Carl von Ossietzky (d. 1938)
1925 - Gore Vidal, amerikanskur rithøvundur (d. 2012)
1928 - Kåre Willoch, fyrrverandi norskur politikari og forsætisráðharri (d. 2021)
1938 - Eddie Cochran, amerikanskur tónleikari (d. 1960)
1941 - Chubby Checker, amerikanskur sangari
1969 - Gwen Stefani, amerikonsk songkvinna
1980 - Mørland, norskur sangari
1981 - Zlatan Ibrahimovic, svenskur fótóltsleikari

Andlát 
1929 - Gustav Stresemann, týskur politikari (f. 1878)
2004 - Janet Leigh, amerikonsk sjónleikarinna (f. 1927)

Oktober, 03.