alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Jóannes Dalsgaard (Jóannes á Mølini)

Jóannes Dalsgaard (Jóannes á Mølini, føddur í Skálavík 16. juni 1895, deyður  1. mai 1980) var ein føroyskur rithøvundur og búnaðarfrøðingur. Hann var sonur Axel Waldemar Johannesen Dalsgaard (1866-1951) úr Dalsgarði í Skálavík og Sunnevu Henriettu (fødd Poulsen) (1872-1947) úr Búri í Skopun.

Jóannes var elstur at 9 brøðrum. Hinir brøðurnir vóru Klæmint (1897-1983), Hans (1899-1970), Axel, Tórur (1903-1973), Eyvind, Kjartan, Viggo (1910-1987) og Erling (1912-1998).
 
Jóannes fekk sín barnaskúla í Skálavík og vetrarnar 1911-12 og 1916-17 gekk hann á Føroya Fólkaháskúla. Hann lærdi um jarðarbrúk og landbúnað í Kirkjubø, í Danmark á Lyngby Landboskole og sum næmingur á tveimum royndarstøðum har og á Vesturlandinum í Noregi, har hann ein vetur arbeiddi á einum garði.

Í 1921 varð Jóannes settur í starv á nýstovnaðu Royndarstøðini í Hoyvík, sum næstimaður hjá stjóranum Einar Knudsen. Jóannes var formaður í Føroya Jarðaráð 1961-65, og hevði eisini onnur álitisstørv innan føroyskan landbúnað.

Jóannes giftist í 1928 við Elsu (fødd av Skarði) og tey settu búgv í niðastu Hoydølum í Hoyvík. Elsa (fødd 17.06.1902 og deyð 03.07.1968) var dóttir Sonnu og Símun av Skarði. Tey fingu børnini Valdemar, Sonnu, Sunnevu og Símun.

Jóannes hevði alsk til føroyska søgu og mentan og hann var virdur heimildarmaður hjá fleiri, sum hava skrivað um og granskað føroyska søgu og føroyskt mál. Jóannes skrivaði bókina "Søgur og søgubrot" sum forlagið Varðin gav út í 1978.

Útgávur 
Søgur og søgubrot, Varðin, 1978

Keldur 

Føðingar í 1895
Andlát í 1980
Føroyskir rithøvundar
Valið í Ísrael 2015

Tjóðartingsvalið í Ísrael til tað 20. Knesset varð hildið í Ísrael hin 17. mars 2015. Valið varð hildið eftir at Tzipi Livni og Yair Lapid mistu stuðulin frá samgongustjórnini fyrst í desember 2014. Á valinum gjørdist Likud stóri vinnarin, hann gjørdist størsti flokkur við 30 tinglimum.

Høvuðsvalevni fyri størstu flokkarnar

Úrslit

a: Samanborið við samanteljing av atkvøðunum hjá Labor og Hatnuah í 2013.
b: Samanborið við samanteljing av atkvøðunum hjá Hadash, Balad og United Arab List í 2013.

Valið førdi til at methøgt tal av kvinnum (29) vóru valdar í Knesset.

Keldur 

Politisk val í Ísrael
2015 í politikki
Likud

Likud er ein konservativur politiskur flokkur í Ísrael, flokkurin er tann størsti mið-høgra flokkurin í landinum. Flokkurin varð stovnaður í 1973 av Menachem Begin og fleiri øðrum høgravendum og liberalum flokkum. Valsigurin hjá flokkinum í 1977 førdi við sær stóra broyting í ísraelskum politikki, av tí at tað var fyrstu ferð, at ein høgrasinnað stjórn kom til valdið og teir vinstrasinnaðu flokkarnir mistu valdið. Tað var fyrstu ferð í søgu Ísraels, at ein høgrasinnaður flokkur vann meirilutan av atkvøðunum. Eftir at hava stýrt landinum í nærum øll 1980-árini, tapti flokkurin valið í 1992. Á forsetavalinum 1996 vann Benjamin Netanyahu, ið var valevni hjá Likud. Hann skuldi so skipa stjórn eftir valið til Knesset í 1996. Eftir at flokkurin sigraði á valinum í 2003, var stór ósemja í flokkinum í 2005, tá ið formaðurin hjá Likud, Ariel Sharon fór úr flokkinum og stovnaði tann nýggja flokkin Kadima. Tað førdi til, at flokkin fór niður á eitt fjórðapláss á valinum í 2006. Eftir valið 2009 sá tað út til, at flokkurin hevði endurvunnið tað mesta av tí mista og skipaði stjórn við Benjamin Netanyahu sum forsætisráðharra. Á valinum í 2013 fekk flokkurin 20 sessir í Knesset, eftir at hann stillaði upp saman við Yisrael Beiteinu.

Ein limur í Likud verður ofta nevndur ein Likudnik.

Keldur 

Politiskir flokkar í Ísrael
Algoritma

Í støddfrøði og í teldufrøði er ein algoritma ein sjálvstøðug mongd av atgerðum (operatiónum), ið skulu avrikast stig fyri stig.

Ein algoritma er ein uppskrift til at loysa ein trupulleika á ein ávísan hátt, og sum útvegar eina loysn uttan mun til hvussu støðan hjá tí ávísa trupulleikanum sær út. Eitt dømi kundi verið ein neyv frágreiðing av, hvussu eitt kortspæl verður sorterað, uttan mun til hvussu kortini upprunaliga liggja.

Skiljing av kortum 
Vit taka eitt dømi. Vit skulu vita hvussu eitt kortspæl verður skilt uttan mun til byrjunarstøðuna. Tað kundi verið gjørt soleiðis:
 Tak eitt tilvildarligt kort úr bunkanum.
 Far ígjøgnum bunkan. Øll sum eru hægri enn títt tilvildarliga útvalda kort, leggur tú í ein bunka til vinstru, og tey ið eru minni leggur tú í ein bunka til høgru.
 Legg títt tilvildarliga kort í vinstra bunkan.
 Um tað eru fleiri enn tvey kort í bunkunum, skalt tú endurtaka stig 1 til og við 3 fyri báðar bunkarnar. Syrg fyri at tá teir einstaku bunkarnir verða deildir sundur, verða báðir bunkarnir saman á somu síðu.
 Um tað eru tvey kort í bunkanum, legg so tað hægsta ovast og legg bunkan omaná tann bunkan, sum hann kom frá.
Hendan algoritman kallar seg sjálva, soleiðis at ein skal gera hana aftur og aftur við alsamt minni bunkum, inntil tað bert eru tvey kort eftir, sum verða løgd saman.

Søgan hjá algoritmuni

Gamla Grikkaland 
Sjálvt um orðið hevur sín uppruna úr arabiskum, komu tær fyrstu algoritmurnar frá gamla Grikkalandi. Millum týdningarmestu dømini finnast m.a. sílan hjá Eratosthenes til at finna primtøl, ið varð umrødd í bókini Innførsla til talfrøði eftir Nikomachos og euklidiska algoritman til at finna størsta felags býtistal hjá tveimum náttúruligum tølum úr Elementunum hjá Euklid. Ein tann elsta algoritman, sum viðger reell tøl er Archimedesar algoritma til at nærkast π.

Upprunin av orðinum 
Algoritma kemur frá latínsku týðingini av eini bók, ið varð skrivað av al-Khwārizmī, ið var ein persiskur støddfrøðingur, stjørnufrøðingur og landafrøðingur. Al-Khwārizmī skrivaði eina bók við heitinum Um útrokningar av Hindiskum tølum uml. 825 e.Kr.f. , og var høvuðsorsøk fyri útbreiðsluna av tí indisku talskipanini ígjøgnum Miðeystur og Evropa. Hon var týdd til latín soljóðandi: Algoritmi de numero Indorum (á føroyskum: “Al-Khwarizmi um Hindisk tøl”). Heitið “algoritmi” í yvirskriftini av bókini gjørdist til heitið algoritma.

Keldulisti 

Støddfrøði
Teldufrøði
Hapax legomenon

Eitt hapax legomenon (fleirt. hapax legomena) er eitt orð, sum kemur fyri bert einaferð í einum høpi, antin í øllum niðurskrivaðum tilfari í einum tungumáli, í øllum verkunum hjá einum høvunda ella í einum stakum teksti. Hugtakið er onkuntíð av órættum brúkt til at lýsa eitt orð, sum bert kemur fyri í einum verki hjá einum rithøvunda, sjálvt um tað kemur fyri meira enn eina ferð í tí verkinum. Hapax legomenon kemur frá tí grikska ἅπαξ λεγόμενον, ið merkir “(okkurt) nevnt (bert) einaferð”. 

Heitini dis legomenon, tris legomenon og tetrakis legomenon sipa ávikavist til tveir, tríggir ella fýra tilburðir, men eru sjáldan nýtt.

Keldulisti 

Málfrøði
Franska Polynesia

Franska Polynesia er oyggjaflokkur, ið telur 121 oyggjar í Polynesia. Oyggjarnar eru grønar og vakurt vallaðar við bergtakandi strond.  Pape'ete er høvuðsstaðurin í oyggjunum og liggur á oynni Tahiti, sum er tann størsta oyggin. Franska Polynesia hava umleið 291.000 íbúgvar í 2015. Grundarlagið undir búskapinum er ferðavinna. Málið er franskt.

Kjarnorkuspreingingar 

Ein stórur vandi fyri umhvørvið í Osiania eru kjarn­orku­roynd­ar­spreingingarnar hjá m.a. Fraklandi og USA á oyggjabólkunum Mururoa og Bikini í Kyrrahavinum. Tær hava gjørt, at tað er ikki longur búgvandi á nógvum av oyggjunum. Í 1960-árunum avgjørdi Frakland at nýta koralloynna Mururoa sum royndarstøð at spreingja kjarnorkubumbur á. Har hava verið meira enn hundrað royndarspreingingar við kjarnorkubumbum. Sagt varð, at hetta var ikki vandamikið. Men fólk í hópatali hava verið noydd at flyta heiman, og 170.000 fólk hava verið í so nógvum geislavirkni, at tað kann vera heilsuskaðiligt. Mururoa-atollin í Fronskum Polynesia varð nýtt sum royndarøki, har Frakland gjørdi royndarspreingingar við kjarnorkubumbum í árunum frá 1966 til 1996. Spreingingarnar elvdu til álvarsom mótmæli kring allan heim.

Polynesia
Kyrrahavsoyggjarnar
Hjálond
Oyggjar í Fraklandi
Mate

Mate er ein koffeinríkur drikkur, sum er gjørdur av yerba mate-plantuni. Drikkurin verður eisini nevndur chimarrão (portugisiskt) ella cimarrón (spanskt). Drikkurin er væl dámdur í Argentina, Uruguai, Paraguai og í teimum syðru statunum í Brasil. Mate verður eisini drukkin í syðra partinum av Kili, Chaco-landslutinum í Bolivia, Sýria og Libanon. 

Matur og drekka
Kapelle

Kapelle er ein býur og ein kommuna í Niðurlondum. Býurin hevur 12 522 íbúgvar (2014).

Býir í Niðurlondum
Kommunur í Niðurlondum
Hillsborough vanlukkan

Hillsborough vanlukkan var ein vanlukka, ið hendi tann 15. apríl 1989 undir semifinaluni av enska FA-Cup. Liðini ið spældu vóru Liverpool og Nottingham Forest. Dysturin var spældur á Hillsborough stadium í Sheffield í Englandi, harav navnið á vanlukkuni kemur.

Ein trokan gjørdi at 96 fólk vórðu kroyst til deyða, og 766 vóru meiðslaði. Vanlukkan hevur seinni verið skyldað uppá ensku løgregluna fyri at lova ov nógvum fólkum inn á leikvøllin. Vanlukkan er mett at vera tann verst leikvalla/fótbóltsknýtta vanlukka í enskari søgu, og ein av heimsins verstu fótbóltsvanlukku.

Fótbóltur í Onglandi
Vanlukkur
Christie's

Christie's er heimsins størsta vinnulívs- og listaauktiónshús. Auktiónshúsið var stovnað í 1776, og høvuðsæti tess er í London og New York City. Groupe Artémis eigur húsið.

Kendar auktiónir 
 Christie's hevur selt listaverk og persónligar ognir hjá einum ótali av kendum fólkum. Har ímillum kunna nevnast: Pablo Picasso, Rembrandt, Diana Prinsessa, Leonardo da Vinci, Vincent van Gogh, Napoleon Bonaparte og Marilyn Monroe.
 Í november 1999 varð ein hálsketa við 41 natúrligum perlum seld fyri 1.476.000 dollarar.
 Í juni seldi Elton John 20 av bilum sínum hjá Christie's. Orsøkina til søluna segði hann vera, at hann ikki fekk tíð at koyra teir, tá hann ver so ofta uttanlands. Bilarnir, sum ímillum annað vóru av sløgnum Jaguar, Bentley, Ferrari og Rolls Royce, vórðu seldir fyri upp ímóti 2 milliónum sterlingspund.
 Í 2006 varð ein einkul Imperial Qing Dynasty postalínsskál seld fyri 22.240.000 dollarar í Christie's í Hongkong.
 16. mai 2006 seldi Christie's eina Stradiavarius violin, ið kallaðist The Hammer, fyri 3.544.000 dollarar. Tá var tað tað mesta, ið eitt ljóðføri hevði verið selt fyri nakrantíð.
 Í oktober 2006 seldi Christie's 1.000 ymiskar Star Trek vørur, ið vóru ogn hjá amerikanska sjónvarpsframleiðaranum CBS Paramount Television Studios. Eitt model av rúmdarskipinum Enterprise-D, ið var brúkt í Star Trek: The Next Generation og Star Trek Generations varð selt fyri næstan hálva millión dollarar.
 Í desember 2006 varð tann svarti kjólin, ið Audrey Hepburn var ílatin í filminum Breakfast at Tiffany's, seldur fyri 467.200 sterlingspund.
 24. mai 2008 varð listaverkið Le Bassin Aux Nymphéas hjá Claude Monet selt fyri 80,4 milliónir dollarar, tað mesta eitt Monet listaverk hevur verið selt fyri nakrantíð.
 18. apríl 2012 varð silvurbikarið, ið maratonvinnaran til tær fyrstu nútíðar Olympisku leikirnar í Athen í 1896 vann, selt fyri 541.250 sterlingspund. Tað mesta, ið nakrantíð er givið fyri ein olympiskan savnslut.

Auktiónhús
Bretskar fyritøkur
Stjärnsund

Stjärnsund er ein býur í Hedemora kommunu í Dalarnas län, Svøríki. Býurin hevur umleið 161 íbúgvar (2010).

Keldur 

Býir í Dalarnas län
Jørgen Ingmann

Jørgen Ingmann Pedersen  (26. apríl 1925 - 21. mars 2015), var ein jass og pop tónleikari frá Keypmannahavn í Danmark. Hann er mest kendur fyri at hava vunnið Eurovision Song Contest í 1963, saman við konu síni Grethe og sanginum Dansevise.

Lívs- og Starvsleið 
Jørgen Ingmann Pedersen, var føddur í Keypmannahavn í 1925. Hann framførdi fyri fyrstu ferð sum guitaristur saman við Svend Asmussen, ið var ein jazz violinistur í 1940-árunum og fyrst í 1950-árunum í einum bólki sum kallaðist "Sviadanirnir"

Jørgen var ávirkaður av amerikanska guitaristinum og tónleikastudio eigaranum Les Paul. Mitt í 1950-árunum setti Jørgen upp sítt egna tónleikastudio, har hann uppfangaði teknikkir, ið vóru vanligar í Amerika, og byrjaði at upptaka tónleik undir navninum Jørgen Ingmann og hans guitar. Undir heum navni útgav hann "Apache", sum upprunaliga hevði verið útgivið av enska tónleikabólkinum "The Shadows". Útgávan hjá Jørgen varð nummar eitt í Kanada, nummar tvey á pop listanum, og nummar níggju á R&B lista Billboard í USA, og nummar 6 í Týsklandi.

Í fyrru helvt av 1960-árunum hevði Jørgen fleiri hitt í Týsklandi, harímillum kunna nevnast "Pepe" (nummar 15 í 1961), "Anna" (nummar 19 í 1961), "Violetta" (nummar 16 í 1962), "Drina Marsch" (nummar 5 í 1964) og "Zorba le Grec" (nummar 14 í 1965) Billboard blaðið segði frá at Jørgen hevði verið á øðrum plássi á donsku hittlistunum við sanginum "Marchen til Drina" tann 7. desember 1963. Sami sangur var vorðin nummar eitt tann 17. desember sama ár. Aðrir sangir, ið kunna nevnast eru "Tequila" og "Pinetop's Boogie Woogie" frá 1962.

Í 1963 vann Jørgen tað danska Melodi Grand Prixið saman við konu síni Grethe og sanginum Dansevise. Seinni sama ár umboðaðu tey Danmark í Eurovision Song Contest við sama sangi og vunnu kappingina. Tónleikurin var skrivaður av Otto Francker og teksturin var skrivaður sc Sejr Volmer-Sørensen.
Jørgen var í fleiri ár "indspilningschef" hjá fyritøkuni Metronome. Hann trakk seg aftur frá tónleikalívinum í 1984 aftaná ein sjúkralegu, sum hevði við sær at hann fekk lampufepur (senuskrekk).

Jørgen Ingmann doyði í Holte í Danmark tann 21. mars 2015. Eftir hann eru tvey børn og fimm barnabørn.

Keldur 

Jørgen Ingmann á ensku wikipedia.
Jørgen Ingmann á donsku wikipedia.

Danskir tónleikarar
Føðingar í 1925
Andlát í 2015
Luttakarar í Dansk Melodi Grand Prix
Luttakarar í Eurovision Song Contest
Haile Selassie

Haile Selassie I (23. juli 1892 - 27. august 1975), føddur Tafari Makonnen Woldemikael, var leiðari Etiopia frá 1916-1930 og keisari av Etiopia frá 1930-1974.

Tann 2. november 1930 varð Haile Selassie krýndur keisari av Ethiopia. 

Á fundi við League of Nations í 1936, fanst keisarin av nýtslu av kemiskum vápnum, ið vóru nýtt ímóti fólki hansara í seinna Italska-Etiopiska krígnum. Altjóðasýn hansara hevði við sær at Etiopia varð eitt av lyklalimum Sameindu Tjóða. Kúgan hansara av uppreistrarfólki, ið vóru ímóti stýri hansara, gav honum nógvar átalur frá mannarættindafelagsskapum og søgufrøðingum.

Rastafari rørslan, ið er mett at hava ímillum 2.000-4.000 limir meta Haile Selassie at vera afturvendi Messias frá Bíbliuni. Rørslan byrjaði í Jamaika í 1930-árunum, og halda limirnir at Selassie er messiski figururin, ið fer at bera teimum ævigan frið, rættvísi og ríkidømi. Haile Selassie er ein týðningarmikil persónur bæði í etiopiskari og afrikanskari søgu.

Føðingar í 1892
Andlát í 1975
Regentar
Etiopar
Sandy

Sandy Leah Lima (fødd 28. januar 1983 í Campinas, São Paulo í Brasil) best kend sum Sandy, er ein brasilsk popp songkvinna. Sandy er dóttir Noely Pereira og sangaran Durval de Lima, betri kendur við kunstnaranavninum, Xororó, eisini kendur frá country-duo'ini Chitãozinho & Xororó. Hon er uppkallað eftir høvuðskarakterinum Grease, filminum, ið foreldur hennara hugdu at saman, tann dagin tá tey byrjaðu at ganga saman. Sandy hevur ein yngri beiggja, Junior. Sandy og Junior høvdu teirra egnu sjónvarpsrøð frá 1999 til 2002 á Rede Globo og góvu út filmin Acquaria í 2003; Sandy hevur eisini spælt við í skemtirøðini Estrela Guia (Globo) í 2001.

Útgávur 
 Manuscrito (2010)
 Manuscrito Ao Vivo (2011)
 Princípios, Meios e Fins (2012)
 Sim (2013)

Tónleikaútgávur frá Sandy og Junior
1991 - Aniversário do Tatu - BRA: 307,500
1992 - Sábado a Noite - BRA: 409,500
1993 - Tô Ligado em Você - BRA: 457,000
1994 - Pra Dançar Com Você - BRA: 506,500
1995 - Você é D+ - BRA: 550,000
1996 - Dig-Dig-Joy - BRA: 700,000
1997 - Sonho Azul - BRA: 762,500
1998 - Era Uma Vez (Ao Vivo) - BRA: 1,718,500
1999 - As Quatro Estações - BRA: 2,586,000
2000 - As Quatro Estações - O Show - BRA: 3,000,000
2001 - Sandy e Junior 2001 - BRA: 1,500,000
2002 - S&J Internacional - BRA: 1,238,500
2002 - Ao Vivo no Maracanã/Internacional Extras - BRA: 450,000
2003 - Identidade - BRA: 600,000
2006 - Sandy e Junior - BRA: 250,000
2007 - Acústico MTV - BRA: 250,000

Tónleikaferðir 
 Sandy Turnê Solo (2007)
 Turnê Manuscrito (2010-2012)
 Turnê Sim (2013-2014)

Slóðir úteftir 
Almenn heimasíða

Brasilskar songkvinnur
Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1983
Boko Haram

Boko Haram er ein muslimskur yvirgangsfelagsskapur, ið hevur til endamáls at stovna eitt islamskt ríki í Nigeria. Boko Haram hevur verið í kríggj við nigeriansku stjórnina seinastu fimm árini (2010-2015).  Felagsskapurin hevur havt stóra framgongd í 2015, og eru møguliga best kendur fyri at hava burturflutt 276 skúlagentur í apríl 2013. Seinni eydnaðist nøkrum gentum at flýggja frá burturflytarunum, men Boko Haram heldur framvegis aftur 219 nigeriskar skúlagentur. Í mars 2015 svór felagsskapurin trúskap til Islamska Statin (IS), ið eisini virkar fyri einum islamskum ríki, og hevur lagt stór landaøkir undir seg í Irak, Sýria, Libya og aðrastaðni. Boko Haram hevur fyrst og fremst virkað í norðara partinum av Nigeria, men eru eisini komnir niðan í Kamerun og Niger.

Yvirgangsfelagsskapir
Nigeria
Anna V. Ellingsgaard

Anna Vágsheyg Ellingsgaard (fødd 25. november 1966, deyð 24. mars 2015) var ein føroyskur journalistur. Hon varð útbúgvin cand.mag í enskum og donskum og seinni varð hon eisini útbúgvin sum journalistur. Hon var forkvinna í felagnum Føroysk Miðlafólk í fleiri ár og skrivari í felagnum tey seinastu árini av lívinum. Hon starvaðist sum journalistur í Sosialinum frá 2003 og í Kringvarpi Føroya frá 2010 til hon andaðist í 2015. Hon starvaðist eisini sum undivísari í miðlavísindi á Fróðskaparsetrinum og sum lærari í Hoydølum og á Kambsdali. 

Anna gjørdist sjúk við krabbameini, og stríddist við sjúkuni í umleið tvey ár, til hon andaðist hin 24. mars 2015 bert 48 ára gomul.

Keldur 

Tíðindafólk
Føðingar í 1966
Andlát í 2015
Ulige Numre

Ulige Numre er ein danskur rokkbólkur, ið varð stovnaður í 2010. Bólkurin er mannaður av Carl Emil Petersen (forsangari og guitar), Nick Lee (bass), Teis Lindeskov Søgaard (trummur), Lasse Ziegler (guitar) og Jacob Ulstrup (keyboards).

Ulige Numre útgav hin 26. september 2011 debutstaklagið "København" sum video á Youtube. Videofilmurin, ið inniheldur eina røð av gomlum filmsbrotum frá Keypmannahavn og fra gomlum donskum filmum, fekk fleiri túsund vísingar eftir fáum døgum, og fekk nógva miðlaumrøðu.. Staklagið varð nógv spælt á P3 hjá DR.  Hin 31. oktober 2011 utgóvu teir ta róstu 
 debut-EP'ina við heitinum Ulige numre. EP'in er útgivin á plátufelagnum Auditorium og er framleidd av Nikolaj Nørlund.

Ulige Numre framførdi sangin København saman við føroyska Jógvan Joensen í X-Factor finaluni í Boxen í Herning hin 27. mars 2015.

Tónleikaútgávur 
 Brun & Blond (EP, demo) (10. juli 2010)
 København (Staklag) (11. august 2011)
 Ulige Numre (EP) (31. oktober 2011)
 Blå (Single) (3 juni 2013)
 Nu til dags (Album) (12. august 2013)

Keldur 

Danskir tónleikabólkar
Rokktónleikabólkar
Tomas Tranströmer

Tomas Gösta Tranströmer (føddur 15. apríl 1931 í Stockholm, deyður 26. mars 2015 í Sofia församling í Stockholm), var ein svenskur yrkjari, týðari og sálarfrøðingur. Tranströmer fekk Nobelvirðislønin í bókmentum í 2011 eftir at hava verið eitt afturvendandi navn í kjakinum undan handanina av virðislønini í fleiri ár. Bókmentir eftir Tranströmer eru týddar til meira enn 60 mál.

Útgávur

Yrkingasøvn - Upprunaheiti 
17 dikter. Stockholm: Bonniers. 1954. Libris 1448958
Hemligheter på vägen. Stockholm: Bonniers. 1958. Libris 2002023
Den halvfärdiga himlen. Stockholm: Bonniers. 1962. Libris 1431868
Klanger och spår. Stockholm: Bonniers. 1966. Libris 8077963
Kvartett: 17 dikter ; Hemligheter på vägen ; Den halvfärdiga himlen ; Klanger och spår. Svalans lyrikklubb. Stockholm: Bonniers. 1967. Libris 8076994
Mörkerseende. Göteborg: Författarförlaget. 1970. Libris 8079001
Tranströmer, Tomas; Thinsz Géza, Bly Robert, Pilinszky János (1973). Stigar. Göteborg: Författarförlaget. Libris 7595948. ISBN 91-7054-110-8
Östersjöar: en dikt. Stockholm: Bonnier. 1974. Libris 7144349. ISBN 91-0-039367-3
Sanningsbarriären. Stockholm: Bonniers. 1978. Libris 7145901. ISBN 91-0-043684-4 (inb.)
Dikter 1954–1978. Den svenska lyriken, 99-0110782-2. Stockholm: Bonniers. 1979. Libris 7146076. ISBN 91-0-044164-3 (inb.)
PS. Molkom: Promenad. 1980. Libris 228347
Det vilda torget. Stockholm: Bonniers. 1983. Libris 7146790. ISBN 91-0-046048-6 (inb.)
Dikter. MånPocket, 99-0184541-6. Stockholm: MånPocket. 1984. Libris 7654159. ISBN 91-7642-189-9
För levande och döda. Stockholm: Bonniers. 1989. Libris 7147740. ISBN 91-0-047672-2 (inb.)
Dikter: från 17 dikter till För levande och döda. MånPocket, 99-0184541-6. Stockholm: MånPocket. 1990. Libris 7654480. ISBN 91-7642-550-9
Sorgegondolen. Stockholm: Bonniers. 1996. Libris 12322689. ISBN 91-0-056232-7 (inb.)
Fängelse: nio haikudikter från Hällby ungdomsfängelse (1959). Uppsala: Ed. Edda. 2001. Libris 7779237. ISBN 91-89352-10-6
Tranströmer, Tomas; Persson Jan (etsningar) (2001). Dikter från Runmarö. Göteborg. Libris 10660266
Den stora gåtan. Stockholm: Albert Bonniers förlag. 2004. Libris 12322695. ISBN 91-0-010310-1

Keldur 

Svenskir rithøvundar
Nobelprísvinnarar
Føðingar í 1931
Andlát í 2015
Atoll

Atoll er klingruskapað korallriv, sum verður til uttan um eina gosoyggj. Tá ið oyggin søkkur í hav, er bara klingruskapaða rivið eftir. Grunna vatnið innan fyri rivið nevna vit lón ella poll. Ein slíkur pollur verður eisini nevndur laguna. Tær smáu oyggjarnar eru vorðnar til á einum korallrivi. Av fyrstan tíð vaks korallrivið rundan um eina gosoyggj. Eftir milliónum av árum varð gosoyggin máað burtur og hvarv at enda í havið. Eftir er rivið, ið nú liggur sum ein ringur beint undir vatnskorpuni. Korallrivið er skapað eins og gosoyggin einaferð var. Síðan er sandur lagstur her og har oman á korallrivið, og soleiðis eru hesar smáu oyggjarnar vorðnar til.

Oyggjar
Landafrøði
Vár Erlingsdóttir Eidesgaard

Vár Erlingsdóttir Eidesgaard (fødd 2001) er ein føroyskur svimjari, sum svimur fyri Havnar Svimjifelag og Føroyska svimjilandsliðið. Hon hevur vunnið gull, silvur og bronsu á Oyggjaleikum.

Lívsleið innan svimjing

Oyggjaleikir 2017 
 Gull í 800 m frí við tíðini 8:53:57
 Gull í 400 m frí við tíðini 4:28.08
 Gull í 4 x 100 metrar frí við tíðini 3.51.66.
 Bronsa í 4x50 metrar frí við tíðini 1:47,60. Hinar vóru: Beinta Debes, Sára Ryggshamar Nysted, Signhild Joensen.

Danish Open 2016 
Bronsu í 1500 m frí við tíðini 17:25.28, ið var nýtt føroyskt met.
Nr. 5 í 800 m frí við tíðini 9:09.34, ið var nýtt føroyskt met. Gamla metið á 9:12.01 setti Sára Nysted í Páls Høll í januar 2016.

Oyggjaleikir 2015 
Silvur í 4x50 m frí við tíðini 1:47.40, saman við Astrið Foldarskarð, Sáru R. Nysted og Lív Eidesgaard
Bronsu í 400 m blandað við tíðini 5:04.46
Bronsu í 400 m frí við tíðini 4:24.72

Danish Open 2015 
Vár setti nýggj føroysk juniormet á Danish Open í Keypmannahavn um mánaðarskiftið mars/apríl 2015.

Nr. 10. Føroyskt juniormet í 1500 metra frísvimjing á langgeil við tíðini 17:58.03, juniormetið var sett í innleiðandi, hon hevði triðbestu tíðina í riðlinum. Ongin átti juniormetið áðrenn. Hon var líka við at seta seniormet eisini, enn hon var við kravtíðina til at seta føroyskt juniormet, ið er 19:09.26. Føroyska metið tá átti Cecilia Wigant Eysturdal, tað var á 17:51.83,
Nr. 17. Føroyskt juniormet í 800 frí við tíðini 9:24.35. Victoria Wigant Eysturdal átti føroyska juniormetið á 9:28.80.

SMS stevnan 1. og 2. november 2014 
Vár vann 1 gull, 2 silvur og 1 bronsuheiðursmerki á SMS-stevnuni í Havn 1. og 2. november 2014.

Topp 10 avrik, út í frá FINA stigum, kvinnur 
649 FINA-stig - 4:30.77 í 400 frí
643 FINA-stig - 9:15.16 í 800 frí

Ægir-stevna 2014 
Vár vann 1 gull og 4 bronsuheiðursmerki á Ægirstevnuni, ið varð hildin í Klaksvík 4. og 5. oktober 2014.

Meistarastevnan fyri Ung 2014 
SSF skipaði fyri Meistarastevnu fyri Ung í Svimjihøllini í Gundadali, Flaggdagin 25. og 26. apríl 2014. Vár vann fýra heiðursmerki og var fimtbest í FINA-stigum.
5. besta avrik í FINA stigum: 9:26.63 í 800 frí (611 FINA stig)
2 silvur og 2 bronsu heiðursmerki

Heiður 
Varð kosin Ársins stjørnuskot 2015 á FM í svimjing 2015 í Havn

Familja 
Vár er dóttir Annu og Erling Eidesgaard og abbadóttir Jóannes Eidesgaard, fyrrverandi løgmann. Systir hennara Lív (fødd 1999) og bróðirin Bartal (føddur 2003) eru eisini svimjarar.

Keldur 

Føroyskir svimjarar
Havnafólk
Føðingar í 2001