Løgtingsvalið 2015

Løgtingsvalið 2015 til Føroya Løgting varð týsdagin hin 1. september 2015. Táverandi løgmaður, Kaj Leo Holm Johannesen, útskrivaði valið ólavsøkudag 29. juli 2015. Úrslitið av valinum var, at andstøðan vann valið, samgongan tapti. Javnaðarflokkurin gjørdist størsti flokkur við 8 tinglimum, tveir fleiri enn á valinum í 2011. Tjóðveldi fekk 7 tinglimir, ein fleiri enn í 2011, Sjálvstýrisflokkurin fekk eisini ein tinglim afturat. Sambandsflokkurin og Fólkaflokkurin mistu tveir limir hvør, Miðflokkurin varðveitti sínar tveir tinglimir, tað sama gjørdi Framsókn. Kaj Leo Holm Johannesen vildi ikki leggja frá sær sama kvøld, sum valið var, men seinnapartin dagin eftir, legði hann frá sær sum løgmaður og gav rættin til at skipa nýggja samgongu víðari til Aksel V. Johannesen.

Veljarakanningar 

Undirtøka:

Býti av løgtingslimum:

Úrslit 

 Atkvøðurætt: 36.458
 Upptaldar atkvøður: 32.374
 Blankar/ógyldugar: 76/41
 Valluttøka: 88,8%

Topp 10 í persónligum atkvøðum  

 Aksel V. Johannesen (JF) 2405
 Høgni Hoydal (T) 1149
 Sonja Jógvansdóttir (JF) 1021
 Jacob Vestergaard (FF) 966
 Annika Olsen (FF) 961
 Sirið Stenberg (T) 755
 Jørgen Niclasen (FF) 699
 Poul Michelsen (FS) 669
 Kristina Háfoss (T) 662
 Edmund Joensen (SB) 636

Landsstýrið verður skipað 

Andstøðuflokkarnir vunnu løgtingsvalið við 19 tinglimum, meðan stjórnarflokkarnir fingu 14 limir. Javnaðarflokkurin gjørdist størsti flokkur við 25,1% av atkvøðunum og eini framgongd á 7,3%, ið gav flokkinum 8 tinglimir. Formaður Javnaðarfloksins, Aksel V. Johannesen, setti met í persónligum atkvøðum, hann fekk 2405 personligar atkvøður, ið er tað hægsta nakrantíð til eitt løgtingsval í Føroyum. Kaj Leo Holm Johannesen hevði samráðingarrættin, men dagin eftir valið valdi hann at geva samráðingarrættin frá sær og fara frá sum løgmaður. Hann var tó virkandi løgmaður, til nýggjur løgmaður varð tilnevndur. Allir floksformenn fóru til samrøðu við løgtingsformannin Jógvan á Lakjuni og søgdu honum frá, hvønn floksleiðara ið teir peikaðu á. Allir uttan Jørgen Niclasen peikaðu á Aksel V. Johannesen til samráðingarleiðara, Jørgen Niclasen peikaði á Høgna Hoydal, meðan Høgni Hoydal ikki vildi peika á seg sjálvan. Sambært Jørgen Niclasen tordi Høgni Hoydal ikki at gerast partur av eini fullveldissamgongu, men sambært Høgna Hoydal var Jørgen Niclasen komin í síðstu løtu og hevði sagt, at hann vildi peika á Høgna Hoydal sum samráðingarleiðara, men hevði onki nevnt um nakra fullveldissamgongu. Høgni Hoydal segði, at flokkur hansara fór at halda vallyftið um at nú skuldu andstøðuflokkarnir stjórna Føroyum.

Nýtt Sjálvstýri fór úr samgongusamráðingunum 
Teir fýra flokkarnir, ið sótu í andstøðu áðrenn løgtingsvalið: Javnaðarflokkurin, Tjóðveldi, Framsókn og Nýtt Sjálvstýri fóru í samráðingar um nýtt landsstýri, og hesar samráðingar gingu gott til 9. september, tá ið Nýtt Sjálvstýri fór burturúr samráðingunum og segði, at flokkurin ikki vildi vera við longur. Høvuðsorsøkirnar vóru sambært floksformanninum Jógvan Skorheim, at flokkur hansara ynskti, at ætlanirnar um broytingar í hjúnabandslógini skuldu út til fólkaatkvøðu, men tað ynsktu hinir flokkarnir ikki. Sambært Skorheim ynsktu hinir flokkarnir at tað skuldi staðfestast í samgonguskjalinum, at hjúnabandslógin skuldi broytast, soleiðis at samkynd pør skuldu fáa loyvi at giftast borgarligt. Nýtt Sjálvstýri var heldur ikki á einum máli við hinar flokkarnar um kollveltandi broytingar í fiskivinnuni. Sambært Skorheim, ynsktu teir tríggir flokkarnir at allar fiskikvotur framyvir skuldu seljast á uppboðssølu, men tað vildi Nýtt Sjálvstýri ikki ganga við til. Skorheim segði við tíðindini hjá Kringvarpinum, at tað serliga var Framsókn, ið Nýtt Sjálvstýri var ósamt við viðvíkjandi kollveltandi broytingum í fiskivinnuni.

Atkvøðubýti eftir valstaði og flokki 
Tað vóru 58 valstøð í Føroyum á løgtingsvalinum 2015, á løgtingsvalinum 2011 vóru 60 valstøð, bygdirnar Gásadalur og Bøur eru niðurløgd som valstøð, fólk hagani atkvøða nú í Sørvági. Størsti valstaður var Tórshavn, har ið 12.464	 høvdu valrætt, Havnin telur eisini Hoyvík, men ikki Argir, ið hevur egnan valstað. Klaksvík var næststørsti valstaður, 3.606 høvdu valrætt har.

Styttingar:
FF = Fólkaflokkurin
SB = Sambandsflokkurin
JF = Javnaðarflokkurin
NS = Nýtt Sjálvstýri
T = Tjóðveldi
FS = Framsókn
MF = Miðflokkurin

Til ber at sortera í talvuni niðanfyri við at trýsta á pílarnar útfyri atkvøðurnar ella %, trýst tvær ferðir, um tú vilt hava hægta tal at standa ovast fyri ein ávísan flokk.

Kelda: Løgtingsval 1. september 2015

Keldur 

Løgtingsval
Listar
2015 í politikki
Mánaðargrein