alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Duna

Duna er eitt av ungarskt sjónvarps rásum. Duna hevur verið tjóðar rás av almennu medianum MTVA síðani 15 mars 2015.

Duna sjónvarp er eydnast og fyrst fundur av MTVA. Henda stjórnin, sum er gjørdur í 2011, klára eisini almenna tænastu Magyar Televízió og Magyar Rádió eins væl og ungarskt tíðindini eru amboð Magyar Távirati Iroda.

1 juli 2015, Duna sjónvarp eins væl og median av trimum øðrum publicum, sum vóru settar av MTVA vóru saman í ein einasta organization, sum eitur Duna Média. Henda felagsskapin er loyvdur til Duna og er ein virkin limur í tann European Broadcasting Union.

Keldur

Slóðir 

  (ungarskt)
  (ungarskt)
Sjónvarpsrásir
Niels

Niels er mannfólkanavn.

Kendir menn sum eita Niels:
 Niels Pauli Danielsen, føroyskur prestur og politikari.
 Niels Ryberg Finsen, føroysk-danskur lækni.
 Niels Christopher Winther, føroyskur politikari.

Mannfólkanøvn
Robert

Robert er mannfólkanavn.

Kendir menn sum eita Robert:
 Robert F. Kennedy, amerikanskur politikari.
 Robert Lewandowski, pólskur professionellur fótbóltsleikari.
 Robert McBirnie, føroyskur tónleikari og sangari.

Mannfólkanøvn
Makin

Makin er ein atoll í Kiribati. Atollin hevur 1 990 íbúgvar (2015).

Kiribati
Premier League 2022-23

Premier League 2022-23 er tann 31. sesongin í Premier League, ið er hægsta fótbóltsdeildin í enskum fótbólti, síðan deildin varð stovnað í 1992. 
	
Sesongin byrjaði 5. august 2022 og endar hin 28. mai 2023.
	
Manchester City er forsvarandi meistari, 
meðan Fulham, Bournemouth og Nottingham Forest eru nýggj lið í deildini, 
eftir at liðini fluttu upp úr Football League Championship 2021-22.

Lið 
Tilsamans luttaka 20 lið í deildini, av teimum spældu 17 lið við í undanfarnu kapping 2021–22 og trý lið fluttu upp úr næstbestu deildini Football League Championship 2021–22.

Stadion og býir

Úrslit

Stigatalva

Slóðir úteftir 
 Heimasíðan hjá Premier League: premierleague.com

Keldur 

2022 í ítrótti
2023 í ítrótti
Premier League
Nottingham Forest F.C.

Nottingham Forest Football Club er eitt fótbóltsfelag heimahoyrandi í enska býnum Nottingham. 
Besta liðið spælir í ovastu ensku fótbóltsdeildini, Premier League.

Felagið varð sett á stovn í 1865 og varð valt inn í The Football League í 1892.
Besta liðið, við kelinavninum "The Reds", spælir sínar heimadystir á City Ground í West Bridgford, Nottinghamshire. 
Høvuðsvenjari er Steve Cooper.

Býurin Nottingham liggur í East Midlands økinum, í ein landnyrðing úr enska býnum Birmingham og sunnan fyri Sheffield.

Slóðir úteftir 
 Almenna heimasíðan: nottinghamforest.co.uk

Keldur 

Ensk fótbóltsfeløg
Kúlubøka

Kúlubøka (frøðiheiti - Megaptera novaeangliae) er hvalur sum hoyrir til foyruhvalaættina (Balaenopteridae).
Ættin er partur av hvalaundirhópinum sum kallast barduhvalir.
Kúlubøkan kann blíva uppí 19 metrar long og viga uppí 40 tons.

Keldur  
 
  

Súgdjór í Føroyum 
Súgdjór
Mikhail Gorbatjov

Mikhail Sergejevitj Gorbatjov (russiskt:Михаи́л Серге́евич Горбачёв, av Горба́ч = kúlubøka), føddur 2. mars 1931 í Privolnoje, Severo-Kavkasskij kraj, í Suðurrusslandi, deyður 30. august 2022 í Moskva) 
var sovjettiskur politikari og seinasti leiðarin í Sovjetsamveldinum, frá 1985 til 1991, 
herav Fyrsti floksskrivarin í Kommunistaflokki Sovjetsamveldsins fra 10. mars 1985 til 24. august 1991 og forseti í Sovjetsamveldinum fra 15. mars 1990 til 25. desember 1991.

Gorbatjov varð borin í heim í Stavropol økinum í norðurpartinum av fjallarøðini Kavkasus. Hann las løgfrøði í Moskva, har hann í 1956 giftist við Raisa Maksimovna Titorenko (1932-1999).

Gorbatjov tók við valdinum í Sovjetsamveldinum í 1985, har hann læt samveldið upp fyri vesturheiminum, og stóð fyri fleiri grundleggjandi broytingum í sovjettiska samfelagnum, undir heitunum: “glasnost” og “perestrojka”. Eisini stóð hann saman við Ronaldi Reagan fyri avdubbing av kjarnorkuvápnum seinast í 1980-unum.
Gorbatjov var við sínum reformum viðvirkandi til, at jarntjaldið fall og eystantjaldslondini upploystu. Harafturat játtaði hann at sameina Týskland.

Í 1990 fekk Gorbatjov eina Nobel-friðarheiðursløn fyri at virka fyri friði og avdubbing.

Slóðir úteftir 
 Mikhail Gorbatjov er deyður 91 ára gamal, kvf.fo, 31.08.2022 
Gorbatjov endaði kalda kríggið millum eystur og vestur, kvf.fo, 31.08.2022

Kelduávísingar 

Russland
Russiskir politikarar
Statsleiðarar
Føðingar í 1931
Andlát í 2022
Kanal A

Kanal A er tann fyrsti Selskania lýsing sjónvarp rás. Útalið, sum melur við PRO PLUS d.o.o., Í høvuðsrættinum av útsýnium (18–49 ár), Kanal A er næststa hugdi at sjónvarpi í Slovenia.

Slóðir 

  (slovenskt)
 Tíðarætlanin fyri Kanal A

Keldur 

Sjónvarpsrásir
Al Pacino

Alfredo James Pacino (føddur 25. apríl 1940 í New York City, USA) er amerikanskur sjónleikari. Hann fekk Oscar-virðislønina í 1993.

Filmografi
 1972 - The Godfather
 1974 - The Godfather Part II
 1983 - Scarface
 1990 - The Godfather Part III
 1992 - Scent of a Woman
 1993 - Carlito's Way
 1995 - Heat
 1997 - Donnie Brasco
 2019 - Once Upon a Time in Hollywood
 2019 - The Irishman

Keldur 

Amerikanskir sjónleikarar
Føðingar í 1940
Robert De Niro

Robert Anthony De Niro (føddur 17. august 1943 í New York City, USA) er amerikanskur sjónleikari. Hann fekk Oscar-virðislønina í 1975 og 1981.

Filmografi
 1973 - Mean Streets
 1974 - The Godfather Part II
 1976 - Taxi Driver
 1978 - The Deer Hunter
 1980 - Raging Bull
 1984 - Once Upon a Time in America
 1987 - Angel Heart
 1987 - The Untouchables
 1990 - Goodfellas
 1995 - Heat

Keldur 

Amerikanskir sjónleikarar
Føðingar í 1943
Daniel Day-Lewis

Daniel Michael Blake Day-Lewis (føddur 29. apríl 1957 í London, Ongland) er amerikanskur sjónleikari. Hann fekk Oscar-virðislønina í 1990, 2008 og 2013.

Filmografi
 1989 - My Left Foot
 1992 - The Last of the Mohicans
 1993 - In the Name of the Father
 2002 - Gangs of New York
 2007 - There Will Be Blood
 2012 - Lincoln
 2017 - Phantom Thread

Keldur 

Amerikanskir sjónleikarar
Føðingar í 1957
Kevin Spacey

Kevin Spacey Fowler (føddur 26. juli 1959 í South Orange, USA) er amerikanskur sjónleikari. Hann fekk Oscar-virðislønina í 1996 og 2000.

Filmografi
 1990 - Henry & June
 1992 - Glengarry Glen Ross
 1995 - The Usual Suspects
 1995 - Se7en
 1996 - A Time to Kill
 1997 - L.A. Confidential
 1999 - American Beauty
 2001 - K-PAX
 2003 - The Life of David Gale
 2008 - 21
 2017 - Baby Driver

Keldur 

Amerikanskir sjónleikarar
Føðingar í 1959
Eddie Redmayne

Edward John David Redmayne (føddur 6. januar 1982 í London, Ongland) er amerikanskur sjónleikari. Hann fekk Oscar-virðislønina í 2015.

Filmografi
 2007 - Elizabeth: The Golden Age
 2012 - Les Misérables
 2014 - The Theory of Everything
 2015 - Jupiter Ascending
 2015 - The Danish Girl
 2016 - Fantastic Beasts and Where to Find Them
 2018 - Fantastic Beasts: The Crimes of Grindelwald
 2019 - The Aeronauts
 2022 - Fantastic Beasts: The Secrets of Dumbledore

Keldur 

Amerikanskir sjónleikarar
Føðingar í 1982
Charles III kongur

Charles III (Charles Philip Arthur George; føddur 14. november 1948 í Buckingham Palace í London) er kongur í bretska kongsríkinum síðan 8. september 2022, tá hann tók við krúnuni eftir deyða móður sínar. Hann er tann trónarvingurin, sum hevur bíðað longst eftir at gerast kongur í Stórabretlandi. Charles er elsti sonur Elisabeth drotning og Philip prins.

Charles var giftur við Dianu prinsessu frá 1981 til 1996. Saman fingu tey tveir synir, William prins (f. 1982) og Harry prins (f. 1984). Síðan 2005 er Charles giftur við Camillu Parker Bowles.

Charles hin triði er kongur av tí Sameinda Kongsríkinum og 14 øðrum londum (Commonwealth Realms), herundir Kanada, Avstralia og Nýsæland.

Ávísingar úteftir 
Charles verður tikin í eið sum kongur í morgin, kvf.fo, 9. september 2022
Charles III er nú kongur: Vit eru í djúpari sorg, in.fo, 8. september 2022
Charles krúnprinsur fyllir 70, portal.fo, 14. november 2018

Keldur 

Føðingar í 1948
Kongalig úr Onglandi
Bretland
Regentar
Statsleiðarar
Tsai Ing-wen

Tsai Ing-wen(Kinesiskt: 蔡英文; Pinayuanan:Tjuku; Føddur 31. august 1956) er 14. og 15. forseti í Taivan (Lýðveldið Kina). Hon umboðar flokkin Democratic Progressive Party, ið hon gjørdist leiðari fyri í 2008, eftir at hon hevði verið limur í fýra ár.

Tsai Ing-wen vann forsetavalið í Taivan vandt 16. januar 2016 við umleið 60 % av atkvøðunum. Tá hon tók við sum forseti hin 20. mai 2016, gjørdist hon fyrsti kvinnuligi forseti í Taivan.

Lívssøga

Keldur 

Statsleiðarar
Føðingar í 1956
Taivan
Pontevedra

Pontevedra er høvuðsstaður í landslutinum Pontevedra í Galicia, sum er sjálvstýrandi økið í útnyrðingshorninum av Spania. Býurin hevur umleið 85.000 íbúgvar (ár 2020). 

Býir í Spania
Louise Fletcher

Estelle Louise Fletcher (fødd 22. juli 1934 í Birmingham, Alabama, deyð 
23. september 2022 í Montdurausse í Fraklandi) var ein amerikonsk sjónleikarinna.

Hon gjørdist av álvara kend, tá hon hevði leiklutin sum Nurse Mildred Ratched í filminum Geykareiðrið. 
Fyri henda leiklutin fekk hon Oscar heiðursløn fyri besta kvinnuliga høvuðsleiklutin.

Filmar (úrval) 
 1974 - Thieves Like Us
 1975 - Geykareiðrið (One Flew Over The Cuckoo’s Nest.)
 1983 - Brainstorm
 1989 - Best of the Best
 1996 - Mulholland Falls
 2005 - Aurora Borealis

Slóðir úteftir
 Geykareiðrið: Oscarvinnandi sjónleikakvinna deyð, in.fo, 24.09.2022
 Louise Fletcher á Internet Movie Database

Keldutilfar

Amerikanskir sjónleikarar
Føðingar í 1934
Andlát í 2022
Ódnin Noru (2022)

Typhoon Noru, eisini kent sum Typhoon Karding, Super Typhoon Noru var ein tropisk super ódn, sum gjørdi stóran skaða, serliga á landbúnaðin, í fleiri londum í Asia, m.a. í Tailandi, Vjetnam og Filipsoyggjum. Ódnin mentist frá 21. september 2022 og vardi til 30. september 2022. Ódnin byrjaði sum eitt sera lágt lágtrýst í Filipinska havinum og ferðaðist síðan eystureftir. Ódnin var harðast, stutt áðrenn hon rakti land, tá hon hevði eina vindmegi á 110 m/s. Super-ódnin rakti Polillo-oyggjarnar hin 26. september 2022 kl. 15:30 lokala tíð. Fimm tímar seinni rakti hon tað størri oynna Luzon, og var tá minka nakað í vindmegi. Tá ódnin ferðaðist yvir Suður-kinesiska havið mentist hon aftur og fekk vindmegi á 100 m/s tá hon rakti Da Nang í Vjetnam.

Deyð og horvin 
Í minsta lagi 38 fólk doyðu av ódnini og fimm fólk vóru ikki funnin aftur.

Keldur 

Ódnir
Asia
2022
Danielle Smith

Marlaina Danielle Smith (fødd 1. apríl 1971 í Calgary í Alberta) er ein kanadiskur politikari og miðlafólk. 

Síðan 6. oktober 2022 er hon forkvinna í kanadiska flokkinum UCP (United Conservative Party of Alberta). 
Tann 20. oktober 2022 gjørdist hon 19. forsætisráðharrin í kanadiska landslutinum Alberta.

Ávísingar úteftir  
Danielle Smith sworn in as Alberta's 19th premier, edmontonjournal.com, 11. oktober 2022

Keldutilfar 
 
 

 

Føðingar í 1971
Kanadiarar
Stephen Harper

Stephen Joseph Harper (føddur 30. apríl 1959 í Leaside í Ontario) er kanadiskur politikari. 

Frá 2004 til 2015 var hann formaður í kanadiska flokkinum CPC (Conservative Party of Canada). 

Hann var 22. forsætisráðharrin í Kanada frá februar 2006 til november 2015.

Ávísingar úteftir  
 Heimasíða: stephenharper.com

Keldutilfar 
 
 

 

Føðingar í 1959
Kanadiarar
Ulf Kristersson

Ulf Hjalmar Ed Kristersson (føddur 29. desember 1963 í Lund) er svenskur siviløkonomur og politikari. 

Kristersson er limur í borgarliga flokkinum Moderaterna. 
Tann 1. oktober 2017 gjørdist hann floksformaður og fimm ár seinni, 17. oktober 2022, varð hann valdur til 35. forsætisráðharra í Svøríki. Í svenska ríkisdegnum atkvøddu 176 fyri, og 173 atkvøddu ímóti.
Flokkarnir í nýggju svensku stjórnini eru Moderaterna, Kristdemokraterna og Liberalerna, meðan Svørkisdemokratarnir, næststørsti flokkur á valinum, verður stuðulsflokkur hjá nýggju stjórnini.

Kristersson er avloysari hjá Magdalenu Andersson. 
Hann verður fyrsti borgarligi forsætisráðharrin í Svøríki í átta ár.

Ávísingar úteftir  
 Ulf Kristersson, riksdagen.se  
 Ulf Kristersson, twitter.com
 Nú er Ulf Kristersson valdur til forsætisráðharra, portal.fo, 17.10.2022
 Ulf Kristersson valdur til forsætisráðharra í Svøríki, in.fo, 17.10.2022

Keldutilfar 
 
 
 

Føðingar í 1963 
Svenskir politikarar
Moderata samlingspartiet
ST-dagur

24. oktober 1945 er stovningardagur Sameindu Tjóða, og tí verður dagurin kallaður ST-dagur. Dagurin verður í fleiri londum hildin sum temadagur í eitt nú skúlum og barnagørðum, har dentur verður lagdur á endamál og avrik hjá Sameindu Tjóðum.

ST
Heystfagnaður

Mentanarvikan á Eiði, sum verður hildin í vikuni, tá skúlarnir hava heystfrítíð - í fyrru helvt av oktober Heystfagnaður var hildin fyrstu ferð í 2014. Hetta er ein lokal mentanarvika, har dentur verður lagdur á tað, sum jarðarbrúk gevur av sær. Serliga leygardagurin er stóri heystfagnaðardagurin, tá alskyns tiltøk og kappingar eru í umhvørvinum við gomlu neystini niðri á Hamri. Á skránni er m.a. kappingar um at vinda hespu, at hava størsta eplið, at halda eplasekki, og ikki minst flettikappingin at finna Føroya besta flettara. Í flettikappingini verður bæði kappast um at fletta skjótt, men reinføri og dygd telja eisini við. Umframt hetta eru listaframsýningar og søluframsýningar í ymsum húsum nærhendis - í gomlu bygdini. Kvøldini frammanundan eru vanliga fyrilestrar ella onnur mentanartiltøk í mentanarhøllini Kolshøll, sum er partur av skúlanum.

Eiðis kommuna
Kolshøll

Kolshøll kallast mentanarhøllin á Eiði. Hetta er gamla fimleikarhøllin í skúlanum, sum eftir at ítróttarhøllin er bygd, er umbygd til mentanarhøl við palli, ljóðskipan og gott 100 sitiplássum. Í Kolshøll verður av og á skipað fyri eitt nú konsertum, eins og bygdarráðið heldur sínar almennu bygdaráðsfundir her.
Shi Sanh (poem)

Thach Sanh (石生) er navnið á einum vjettu, skrivað í 188 og tíðliga 19. Thach Sanh er vorðin ein eyðkendur mynd til góð, chivalrous og ærligur fólk og Ly Thong er mynd av vánaligum, cunning og grammur fólk í vjettu mentan.
Trølla Pæturi

Trølla Pætur er er einum filmi, sum eitur Trølla Pætur. Hann hevur 8 høvd. Familja hansara er omman, sum eitur Omma. Í einum filmi stjelur hann skattin hjá Kaptan Gardar
Jerry Lee Lewis

Jerry Lee Lewis, eisini kendur undir navninum "The Killer" (føddur 29. september 1935 í Ferriday, Louisiana, deyður 28. oktober 2022 í DeSoto County, Mississippi) var ein væl umtóktur amerikanskur sangari, sangskrivari og klaverleikari.
 
Hann verður roknaður sum ein av undangongumonnunum, tá ið talan er um rock and roll tónleik og rockabilly tónleik, men hann var eisini at hoyra við sangum í øðrum sjangrum, so sum country, gospel og honky-tonk tónleiki.

Ávísingar úteftir  
 Heimasíða: jerryleelewis.com 
  Jerry Lee Lewis, imdb.com (á enskum)

Keldutilfar 
 
 

 

Føðingar í 1935
Andlát í 2022 
Amerikanskir tónleikarar
Amerikanskir sangarar
Rafael Orozco Maestre

Rafael José Orozco Maestre (føddur 24. mars 1954, Kolumbia, deyður 11. juni 1992, Barranquilla, Kolumbia) var ein kolumbianskur sangarinna. Varð borin í heim í Becerril í Kolumbia.

Útgávur

Studio album 

 Adelante (1975)
 Con Emoción (1975)
 Binomio de oro (1977)
 Por lo alto (1977)
 Enamorado como siempre (1978)
 Los Elegidos (1978)
 Súper vallenato (1979)
 Clase aparte (1980)
 De caché (1980)
 5 años de oro (1981)
 Festival vallenato (1982)
 Fuera de serie (1982)
 Mucha calidad (1983)
 Somos vallenato (1984)
 Superior (1985)
 Binomio de oro 1986 (1986)
 En concierto (1987)
 Internacional (1988)
 De Exportación (1989)
 De fiesta con binomio de oro (1990)
 De américa (1991)
 Por siempre (1992)

Eksterne henvisninger 

 Discogs
 MusicBrainz
 Allmusic

Kolumbia
Kolumbianskar songkvinnur
Føðingar í 1954
Andlát í 1992
Wall Street

Wallstreet er ein gøta í New York sum er brúkt sum ein altjóða fíggar depil. Størsta børsin í heiminum New York Stock Exchange heldur til á Wall Street saman við nøkrun teimum størstu bankunum, íløgu feløgum og tryggingar feløgum í heiminum.

Upprunin til Wall Street er at tað bar brúkt til sølu av trælum í 17. øld.

Sí eisini
Manhattan

Keldur

New York
Ideologi

Ideologi er ein umfevnandi fatan av hugskotun og hugsjónum serliga um politikk, filosofi og búskap.

Ideologi finnur man eisini innan fyri religión, mentan og útbúgving.

Sí eisini 

 Politisk hugsjón 

Politikkur
Tilfeingi

Tilfeingi er nátturligt ríkidømi, tað vil siga tilfar man finnur í jørðini T.d kol, jarn, gull og sink, tó fevnir tað eisini um onnur ting í eru úr náttúruni og hava virði, sum fiskur, træ, seyður ella vatn.

Náttúra
Vinnumálaráðið

Vinnumálaráðið er ein landstýris sessur sum umsitir lógir, viðtøkur og fyriskipan av vinnumálum uttanfyri fiskiskap í Føroyum.

Landsstýrismaðurin í umhvørvis- og vinnumálum umsitur alimál, arbeiðsmarknaðarmál, arbeiðsumhvørvismál, brunaumsjón, búnaðarmál, byggimál, einkarætt, elveitingarmál, ferðavinnu, fólkayvirlit, handilsmál, integratiónsmál, jarðfrøði, kavaramál, kolvetni, kommunumál, tó ikki inntriv mótvegis kommunum vegna landsbúskapin og kommunalútjavning, kort- og landmátingarmyndugleika, lendisskipan, matrikulering og sundurbýti, merki, mynstur, náttúrumál, navnamál, oljumál, orkumál, samskiftismál, sjóvinnumál, skógarmál, sundurbýti, tinglýsing, tónleikavinnu, tryggingarmál, umhvørvismál, útjaðaramál, útskifting, vanlukkutryggingarmál, veðurlagsmál, veterinermál, vinnufeløg og vinnumál.

Landsstýrismaðurin í umhvørvis- og vinnumálum hevur heimildir landsstýrisins mótvegis: Búagrunninum, Fiskaaling P/f, Framtaksgrunninum og Visit Faroe Islands P/f.

Landsstýrismaðurin í umhvørvis- og vinnumálum hevur yvirskipaða eftirlitið við hesum stovnum og hevur heimild at geva teimum tænastuboð: Arbeiðs- og brunaeftirlitið, Búnaðarstovan, Fjarskiftiseftirlitið, Heilsufrøðiliga Starvsstovan, Jarðfeingi, Posteftirlitið, Rúsdrekkasøla Landsins, Sjóvinnustýrið (Skipaskrásetingin, FAS og Skipaeftirlitið), Skráseting Føroya og Umhvørvisstovan.

Ávisingar úteftir 
Heimasíðan hjá Vinnumálaráðnum

Keldur 

Aðalráð í Føroyum
Føroyskur politikkur
Lóg

Ein Lóg er ein rættarregla ið er given av lóggávutingi, halda lóg; bróta lóg; samtykkja lóg; í lógarinnar navni.

Sí eisini
Lógarbrot
Løgregla
Løgdømi
Løgfrøði
Partafelagslóg

Løgfrøði
Helsingforssáttmálin

Helsingforssáttmálin ella Helsingforsavtalan er ein politisk avtala millum Danmark, Ísland, Noreg, Svøríki og Finnland, 
sum setir karmarnar um norðurlendska samstarvið. Føroyar eru við í hesum samstarvi, eins og Grønland og Áland.

Søga

Í 1962 varð Helsingforssáttmálin samtyktur, og varð hetta formliga grundarlagið fyri norðurlandasamstarvinum. 
Sáttmálin ásetti seks samstarvsøkir: rættar-, mentanar-, almanna-, fíggjar-, flutnings- og umhvørvisøki. 
Samstarvið kom síðan at fevna um samstarv á øllum stjórnarøkjum uttan trygdar-, verju- og uttanríkispolitikk.

Helsingforssáttmálin varð undirritaður 23. mars í 1962 (Norðurlandadagurin) og kom í gildi tann 1. juli sama ár.
Síðan tá er sáttmálin broyttur fleiri ferðir (13. februar 1971, 11. mars 1974, 15. juni 1983, 6. mai 1985, 21. august 1991, 18. mars 1993 og 29. september 1995).

Fyri at vinna Føroyum fullgildigan limaskap í Norðurlandaráðnum og norðurlendska ráðharraráðnum, eru fortreytirnar, at øll tey fimm Norðurlondini, sum eru sjálvstøðug, vilja broyta Helsingforssáttmálan.

Sí eisini 
 Norðurlandaráðið
 Norðurlendska ráðharraráðið

Slóðir 
 Helsingforsaftalen, norden.org
 Aftaler og lovgivning, norden.org

Keldutilfar  

Norðurlond
Norðurlendskt samstarv
Gass

Gass, ella náttúrugass er ein kolbasera loftevnis orkukelda sum man finnur undirjørðini.

Orkukelda
Oljutangaskip

Oljutangaskip er eitt skip ið er bygt til flutning av olju fyri oljuvinnuna.

Skip
Georg Wilhelm Friedrich Hegel

Georg Wilhelm Friedrich Hegel, (føddur 27. august 1770, deyður 14. novembur 1831) var ein týskur filosofur. Hann er ein av teimun stórstu persónunum innan týsku idealismuni og er ein av stovnarunum av modernaðri vesturheims filosofi.

Hegel var bergtikin av fronsku kollveltingini og napoleons kríggunum, hettar vóru hendingar ið fingu hann at hugsað nógv meira vinstra vent enn teir flestu filosofarnir í tíðini sum Immanuel Kant.

Hegel's filosofi var býtt í trýggjar partar: Logikkur, filosofiðin av náttúruni,of filosofiðin av sálini. Í hansara bók The Phenomenology of spirit, vísir hann á sína filosofi og tosar um hvussu heimssøgan er ein linjurætt tilgongd har ting vera meira framkomin sum tíðin gongur, serligani tosar han um at man altíð finnur eina betri politiska skipan enn man hevði fyrr, og at man tøkniliga mennar víðari sum tíðin gongur. Hesar ekstremu  (og mótpróvuligu) hugsjónirnar endaðu við at hava stóra ávirkan á framtíðar politikk, serliga tá ið Karl Marx tók inspiratión frá hesum til at skriva sítt manifest um atfinning av kapitalismu, og seinni defineraði kommunismu fyri fyrstu ferð.

Nakrir teir fyrstu sum tóku Hegel'sa orð til sín var ein bólkur nevndur "Junghegelianer/the young hegelians" ella teir ungu Hegelianararnir, nakrir av hesum vóru kendir t.d Fredrich Engels, Karl Marx og Ludwig Feuerbach. Teir skrivaðu negativt um Hegel í byrjanini, men seinni sær man at teir (serliga Marx og Engels) fylgja í fótasporun Hegels tá ið teir útgeva "Economic and Pholosophical Manuscripts" í 1844 sum er ein samling av teirra ikki lidnu bókun teir høvdu skriva upp, aftur eru teir ógiliga líkir Hegel í Das Kapital serliga í bygnaðarhátti, hettar sæst best í uppruna notatunum hjá Marx sum var útgivið í 1857-58 sum Grundrisse.

Karl Popper skrivar í The Open Society and Its Enemies (1945) at Hegel hevði skriva eina tunnliga fjalda grundgeving fyri at Fredrick William III skuldi halda uppá einaræði í Prusslandi, og at hansara hugsan um søguliga framgongd var basera uppá at tað besta úrslitið var líkt til hvar Prussland hevði komi fram til í 1830unum, og at hettar hevði við sær at bæði Komunistar og Nasistar nýttu Hegel sum teirra grundgeving fyri einaræði sum tann besta loysnin.

Benedetto Croce og Giovanni Gentila hava notera at Italiensku fasistarnir vóru teir mest tilrættaðu neo-hegalianarar í allari søguni av vesturheims filosofi.

Keldutilfar 

Týskarar
Heimspekingar
Føðingar í 1770
Andlát í 1831

en:Georg Wilhelm Friedrich Hegel
no:Georg Wilhelm Friedrich Hegel
Kimbap or Gimbap

Gimbap, eisini sýgur sum kimbap, er ein koreansk rættur, sum er gjørdur úr kókað rísi
Partafelag

Eitt partafelag er eitt felag, har partaeigararnir ikki ábyrgjast persónliga fyri virkið (hettar eitur "Avmarka ábyrgd"), feløg sum eru skrásett sum partafeløg skullu vísa á "P/F" í navni av fyritøkuni.

Í Føroyum krevur eitt partafelag 500.000 í partapeningi, og skal hava eina nevnd við einum nevndarformanni, nevndarformaður og stjóri kann ikki vera sami persónur, vanligt er kassameistari eisini ásettur.

Vanliga verða smápartafeløg umskrásett til partafeløg fyri at vísa á at støddin á fyritøkuni er vaksin, hettar skapar meira álit á fritøkuni hjá kundum tí man sær at har er nógvur kapitalur til staðar.

Sí eisini: 

 Smápartafelag  (Sp/f)

 Íverksetarafelag  (ÍVF)

 Íognarvirkið (Í/F)

 Einstaklingsvirki  (Fa.)

Keldutilfar  
 

Felagsskapir 
Vinnulív 
Búskapur
Nevnd

Ein nevnd er ein bólkur av fólki valdur el. skipaður til at fyrireika el. granska ávís viðurskifti.

Ein nevnd í einari fyritøku er næst hægsta sjtórnin í einari fyritøku, uppiyvur stjórnini sum nevndin ásetur, og undir aðalfundinum sum ásetur nevndina.

Nevndin skal røkja yvirskipaðu og strategisku leiðsluna. Nevndin skal tryggja:

 eina fullgóða skipan av virkseminum hjá felagnum
 nøktandi bókførslu og roknskaparframløgu
 mannagongdir fyri váðastýring og innanhýsis eftirlit
 at stjórnin útinnir sínar uppgávur á ein hóskandi hátt
 at felagið hevur eina fullgóða kapitaltilbúgving
 at nóg nógv gjaldføri er í felagnum til at kunna lúka skyldur felagsins, so hvørt sum tær fella til gjaldingar

Síð eisini:

Partafelag (P/F)

Smápartafelag (Sp/f)

Íverksetarafelag (ÍVF)

Íognarvirkið (Í/F)

Einstaklingsvirki (Fa.)

Partafelagslóg