alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Marcus Aurelius

Marcus Aurelius (á latínskum Marcus Aurelius Antoninus Augustus; 26. apríl 121 - 17. mars 180) var keisari Rómverjaríkisins á árunum 161 - 180. Hann var fimti og siðsti keisarin av hinum "fimm góðu keisarunum", ið stýrdu Rómverjaríkið frá 96 til 180.

Hann var stóikari og ónevnda verk hansara, ið á okkara døgum verður nevnt Hugleiðingar, er týðandi kelda til núverandi kunnleika okkara um stóisismuna. Verkið verður ofta talt ímillum hini størstu verkini um heimspeki.

Keldur 

Heimspekingar
2. øld
Partners

Partners er eitt borðspæl, ið snýr seg um samstarv. Sjálva borðspælið minnir um spøl sum ludo í útsjón. Hátturin ein flyttur sínar prikkar er við at leggja kort, ið verða útdeild í byrjanini av hvørjari rund.
Borðspøl
Epiktetos

Epiktetos (á forngrikskum Ἐπίκτητος, á donskum Epiktet), føddur um 55, deyður um 135, var grikskur stóiskur heimspekingur. Hann er saman við Seneca og Marcus Aurelius ein av hinum størstu stóikunum.

Epiktetos varð føddur sum trælur í Hierapolis í Frygia (nú Pamukkale í Turkalandi). Sum ungur maður fór hann til Róm, har hann seinni varð frælsur maður. Eftir hetta arbeiddi Epiktetos sum lærari í heimspeki til hann varð tvingaður at fara í útlegd av keisari Domitianus um ár 93. Hareftir búði Epiktetos í Nikopolis í Grikkalandi til deyða hansara. Læra Epiktetos var uppskrivað av næmingi hansara Arrianos í verkini Handbók Epiktetos og Lívsvísdómur Epiktetos.

Heimspekingar
1. øld
Jussi Björling

Johan Jonatan "Jussi" Björling (framborið [ˈjɵsɪ bjœ̞ːɭɪŋ] (IPA); 5. februar 1911 - 9. september 1960) var svenskur tenorsangari. Hann var ein av hinum størstu operusangarunum og sang leingi í Metropolitan House í New York og eisini í teimum stóru evropisku operuhúsunum, m.a. Royal Opera House í London og La Scala í Milano.

Keldur 

Svenskir sangarar
Føðingar í 1911
Andlát í 1960
Karen Breiner Petersen

Karen Breiner Petersen f. Henriksen (fødd 16. august 1943 í Keypmannahavn) er ein danskur/føroyskur teologur. Hon er dóttir Edith og Peder Breiner Henriksen og giftist við Svend Petersen, lærara, í 1970. Tey búgva í Norðragøtu og Vellerup Sommerby í Danmark. Hon er vaksin upp í India, Tamil Nadu 1946-57.

Karen tók prógv sum Cand. theol frá Københavns Universitet í 1976.

Hon hevur starvast sum lærari/lektari í kristni og religión á Føroya Læraraskúla 1976-2010 og í bíbliukunnleika á Fróðskaparsetur Føroya í 1977 og 1979.

Keldur 

Guðsfrøðingar
Føðingar í 1943
Half-Life (telduspæl)

Half-Life (stílført sum HλLF-LIFE) er eitt telduspæl við science fiction-tema, skapað av Valve Corporations og útgivið av Sierra On-Line til Microsoft Windows í 1998. Tað var fyrsta spælið frá Valve og hitt fyrsta spælið í Half-Life-røðini. Spælarin spælir sum Dr. Gordon Freeman, ið má stríða og flýggja undan loyniligum granskingarstovni eftir at ein roynd miseydnast.

Mótsett øðrum telduspølum frá tí tíðini hevur spælaren næstan fult vald yvir Freeman, og hendingagongdin er fortald ígjøgnum eyguni hjá Freeman. Gabe Newell, samstovnarin hjá Valve, segði at arbeiðsbólkurin vildi skapa ein hugtakandi verøld í staðin fyri ein "skjótingarsalong". Spælmotorurin, GoldSrc, er eitt broytt avbigdi av Quake-motorini frá id Software.

Half-Life fekk góðir ummæli fyri teknindini, spælmekanismuni og frásøgnini. Tað vann fleiri enn 50 "ársins spæl"-prísir og verður talt ímillum hini bestu spølini nakrantíð. Spælið hevur ávirkað á skotspøl nógv ár eftir at tað varð útgivið.

Half-Life fekk tvey víðkanarpakkar: Opposing Force og Blue Shift. Tann 16. november 2004 kom framhaldið Half-Life 2, ið eisini fekk sera góðir ummæli.

Keldur 

Telduspøl
Half-Life
Fyrsta persóns skotspæl
Half-Life (røð)

Half-Life (stílført sum HλLF-LIFE) er ein telduspælsrøð. Øll spøl raðarinnar eru fyrsta persóns skotspøl við science fiction-tema.

Telduspøl

Høvuðsrøðin
Half-Life (1998)
Half-Life: Opposing Force (1999)
Half-Life: Blue Shift (2001)
Half-Life: Decay (2001)
Half-Life 2 (2004)
Half-Life 2: Episode One (2006)
Half-Life 2: Episode Two (2007)

Síðuspøl
Half-Life 2: Survivor (2006)
Portal (2007)
Portal 2 (2011)

Telduspøl
Quake-motorurin

Quake-motorurin er ein telduspælsmotorur frá id Software.

Telduspøl
Stubbar
Henrik III

Henrik III av Onglandi (á enskum: Henry III) (1. oktober 1207–16. november 1272) var kongur Onglands frá 1216 til 1272. Hann var sonur Jóhan landleysi og Isabella av Angouleme. Henrik III er ein av hinum minst kendu ensku kongunum hóast hansara langa stýri. Hann var tann fyrsti enski barnakongurin.

Kongalig úr Onglandi
13. øld
Beinir Bergsson

Beinir Bergsson er ein føroyskur rithøvundur. Hann er kendur fyri at hava vunnið fyrstu EBBU-virðislønina í 2018 fyri yrkingasavn sítt Lítli drongurin og beinagrindin.

Beinir misti pápa sín av krabba tá hann var bert trettan ára gamal, og er yrkingasavnið skrivað útfrá upplivingum hansara.

Keldur 

Føroyskir rithøvundar
Stubbar
Føðingar í 1997
Filmsframleiðarar
Lys Assia

Lys Assia, fødd Rosa Mina Schärer (3. mars 1924 - 24. mars 2018) var ein sveisisk songkvinna, ið vann tí fyrstu Eurovision Song Contest, ið var hildin í 1956. Hon var fødd í Rupperswil í Aargau, og byrjaða starvsleið sína sum dansari, men skifti til sang í 1940. Hon andaðist tann 24. mars 2018 í Zürich.

Eurovision Song Contest 
Í 1956 vann hon tí fyrstu Eurovison Song Contest. Hon umboðaði Sveis við sanginum "Refrain". 

Lys vendi aftur til Eurovision fyri Sveis í 1957 og 1958. Eftir Eurovision fekk hon eitt hitt í Týsklandi við sanginum "O, mein Papa".

Í 2005 framførdi hon til 50 ára hátíðarhaldið fyri Eurovision, ið var hildið í Forum í Keypmannahavn.

Í 2011, sendi hon lagið "C'était ma vie" inn í sveisisku Eurovision undankappingina. Lagið fekk eitt áttunda pláss í einari harðari kapping. Lys Assia fór tó til Eurovision 2012, ið var hildin í Aserbaijan, sum heiðursgestur.

Í 2012 luttók Lys aftur í sveisisku undankappingini við sanginum "All in your head" saman við hip-hop bólkinum New Jack. Eftir hetta gingu søgur um at hon fór at umboða San Marino ístaðin, men 30. januar 2013 var fráboðað at Valentina Monetta hevði verið fyri valinum.

Privatlív 
Lys giftist Johann Heinrich Kunz tann 11. januar 1957 í Zürich. Johann doyði bert níggju mánaðir aftaná eftir at hava stríðst við ringa sjúku. Hon giftist Oscar Pedersen í 1963, og vóru tey saman til hann doyði í 1995.

Keldur 

Sveisiskar songkvinnur
Eurovision Song Contest vinnarir
Føðingar í 1924
Andlát í 2018
Jóhan landleysi

Jóhan landleysi ella Jóhan I av Onglandi (á enskum: John Lackland ella John I) (24. desember 1166–19. oktober 1216) var kongur Onglands frá 1199 til 1216. Hann var sonur Henrik II av Onglandi og Eleonora av Aquitania, og var bróðir Rikard Leyvuhjarta. Jóhan landleysi er á okkara døgum mest kendur sum tann ódámligi "Jóhan prinsur" (á enskum "Prince John") í søguni um Robin Hood.

Kongalig úr Onglandi
12. øld
13. øld
The Nordic Prize

The Nordic Prize er ein norðulensk virðisløn fyri bestu matstovu í Norðurlondum. Virðislønin var latin fyrstu ferð í 2009. Føroyska matstovan Koks vann virðislønina í 2014 og 2018.

Vinnarir 

 2009: Noma, Keypmannahavn
 2010: Matsalen, Stokkhólmur
 2011: Henne Kirkeby Kro, Keypmannahavn
 2012: Maaemo, Oslo
 2013: Geranium, Keypmannahavn
 2014: Koks, Tórshavn
 2015: Maaemo, Oslo
 2017: Sabi Omakase, Stavanger
 2018: Koks, frammi við Gjónna

Útvortis ávísing 

 Heimasíða The Nordic Prize

Norðurlendskar virðislønir
Matstovur
Gustav Vasa

Gustav Vasa ella Gustav I (12. mai 1496 – 29. september 1560) var kongur Svøríkis frá 1523 til 1560. Gustav Vasa gjørdi uppreistur móti Kristjan II, ið var kongur av Danmark, Noreg og Svøríki í Kalmarsamveldinum. Svøríki varð tá sjálvstøðugt land og Kalmarsamveldið fall. Eftir hetta varð Gustav Vasa kongur Svøríkis og ætt hansara stýrdi Svøríki til 1654.

Ávísingar úteftir 
Gustav I, riksarkivet.se (á svenskum)

Kongalig úr Svøríki
16. øld
Føðingar í 15. øld
Andlát í 1560
Halgir Winther Nagata

Halgir Winther Nagata (føddur 16. oktober 1990) er ein føroyskur íverksetari og fyriskipari av tiltøkum. Umframt at virka sum íverksetari sjálvur, er hann virkin í bæði føroyska og danska íverksetara umhvørvunum, har hann millum annað hevur skipað fyri ráðstevnum. Eisini skrivar Halgir Startup Brævið, sum er eitt ókeypis tíðindabræv um íverksetan, og er vertur á Startup Podcastinum, har hann hevur samrøður við aðrar føroyskar íverksetar.

Halgir hevur stovnað føroyskar heimasíður, millum annað Gaming.fo og eBillett.fo. Tann seinna bleiv seld til VOX ENTERTAINMENT.

Sum íverksetari

Gaming.fo 
Í 2008 stovnaði Halgir heimasíðuna Gaming.fo. Heimasíðan hýsir tíðindum og kjak um telduspøl á føroyskum, og hevur skipað fyri ymsum tiltøkum og kappingum.

eBillett.fo 
Í 2009 opnaði Halgir nethandilin eBillett.fo. Á heimasíðuni kundu fólk keypa elektroniskar billettir til ymisk tiltøk, eitt nú G! Festivalin og Summar Festivalin. Halgir seldi eBillett.fo í 2012 til VOX ENTERTAINMENT. Heimasíðan er enn virkin í dag.

Scrabble á føroyskum 
Í 2010 arbeiddi Halgir við at týða og útgeva borðspælið Scrabble á føroyskum. Tað er eitt krossorðaspæl til 2-4 spælarar sum snýr seg um at seta orð saman á spæliplátuni.

Sum fyriskipari av tiltøkum

Gaming.fo Cup 
Gjøgnum heimasíðuna Gaming.fo skipaði Halgir í 2010 fyri Gaming.fo Cup, Føroya fyrsta esport tiltak. Har vóru kappingar í StarCraft 2, DotA og Counter-Strike 1.6. Vinnarar vóru handaðir medaljur, steyp og aðrar vinningar fyri yvir 20.000,- kr.

Nebula íverksetanarráðstevna 
Halgir tók stig til og var fyriskipari av røðini av Nebula íverksetanarráðstevnum, sum vórðu hildnar árliga úr 2012 til 2015. Tiltøkini bjóðaðu íverksetara-áhugaðum til ein ókeypis dag við framløgum og netverking.

TechBBQ startup ráðstevna 
Í 2015 varð Halgir settur til at standa fyri TechBBQ, sum tá var størsta ráðstevnan fyri digitalar startups í Danmark. Ráðstevnan varð hildin í Opera-húsinum í Keypmannahavn, og umleið 1.000 fólk luttóku til ein dag við fyrilestrum, netverking og mati.

Keldur
FM á langgeil 2018

FM á langgeil 2018 var ein svimjistevna, ið var hildin í Pálshøll í Vági vikuskiftið 8. - 10. juni 2018. Kappingin var hildin av Svimjisambandi Føroya. Kappast var í 40 ymiskum kappingum.

Luttakandi lið 

 Havnar Svimjifelag
 Susvim
 Ægir
 Reysti
 Flot

Nýggj Føroysk met 

 Havnar Svimjifelag:4x100 metra blandað svimjing Tíð: 4.11.85.
 Óli Mortensen (1996) Tíð: 1:03.92 (rygg) 
 Alvi Hjelm (1996) Tíð: 1:09.55 (bringa) 
 Niels Nattestad (1998) Tíð: 1:02.37 (firvald)
 Bartal E. Eidesgaard (2003) Tíð: 56.01 (frí)
 Havnar Svimjifelag: 4x100 metra frí svimjing Tíð: 3.40.47.
 Óli Mortensen
 Johan Dam 
 Alvi Hjelm
 Bartal E. Eidesgaard

Juniormet 

 Ægir: 4x100 metra svimjing 
 Rókur Trygvason
 Martin Sivertsen
 Denis Voropaev 
 Martin Sivertsen.
 Ægir: 4x200 metra svimjing 
 Rókur Trygvason
 Martin Sivertsen
 Denis Voropaev
 Martin Sivertsen.

Úrslit

Keldur 

Svimjikappingar
Svimjing í Føroyum
Føroysk met
Jenny Slate

Jennifer Sarah "Jenny" Slate (fødd 25. mars 1982) er amerikanskur sjónleikari og skemtari.

Slóðir úteftir
 Jenny Slate Online
 Jenny Slate á Internet Movie Database

Keldur

Amerikanskir sjónleikarar
Føðingar í 1982
Skyn

P/F Skyn er dótturfelag hjá BankNordik. Virksemið er mekling og ráðgeving í sambandi við fastognarsølu. Skyn er fornnorrønt orð, ið merkir vitan, lærdómur og skil.

Føroyskar fyritøkur
Fermín IV

Fermín IV Caballero Elizondo (føddur desember 1974 í Monterrey í Nuevo León, er ein meksikanskur rappari.

Útgávur 
 2002 - Boomerang
 2017 - Odio/Amor

Meksikanskir tónleikarar
Tónleikarar
Føðingar í 1974
Dharius

Alan Alejandro Maldonado Tamez (føddur 24. september 1984 í Monterrey í Nuevo León, eisini kendur við listanavnunum Dharius ella MC Dharius, er ein meksikanskur rappari.

Útgávur 
 2014 - Directo Hasta Arriba
 2018 - Mala Fama, Buena Vidha

Meksikanskir tónleikarar
Tónleikarar
Føðingar í 1984
Barbara í Gongini

Barbara í Gongini (fødd 12. juni 1966) er ein føroyskur avant-garde mótasniðgevi. Hon er úr Fuglafirði og býr og arbeiðir í Danmark.

Heiður 
 2018 - Mentanarvirðisløn Landsins 2017

Slóðir úteftir 
 Heimasíðan: barbaraigongini.com

Keldur 

Føðingar í 1966
Diego Maradona

Diego Armando Maradona Franco, (føddur 30. oktober 1960 í Lanús, Buenos Aires - deyður 25. november í Tigre, Buenos Aires) var ein argentinskur fótbóltsleikari, sum av mongum varð mettur at vera heimsins besti fótbóltleikari nakrantíð. Í 2000 vórðu hann og brasiliumaðurin Pelé av FIFA kosnir bestu fótbóltsleikarar í 20. øld.

Lívsleiðin í fótbólti 
Maradona fekk á ungum árum eyknevnið "El Pibe de Oro" ("Gulldrongurin"), og hetta navnið hekk við øll árini hann leikti.

Maradona spældi fyri tað mesta sum álopsleikari ella offensivur miðvallari. Taktiskt hevði hann ofta leiklutin sum klassiskur 10'ari. 
Maradona gjørdist tvær ferðir heimsins dýrasti fótbóltsleikari; fyrst tá hann í 1982 skifti úr Boca Juniors til Barcelona fyri 55 mió.kr. og aftur í 1984, tá hann skifti úr Barcelona til Napoli fyri 75 mió.kr. 
Bestu árini hevði Maradona í Napoli, har hann spældi frá 1984 til 1991. Men harumframt spældi hann eisini við Argentinos Juniors, Boca Juniors, Barcelona, Sevilla og Newell's Old Boys. 

Við landsliðnum spældi hann frá 1977 til 1994 91 landsdystir og skeyt 34 mál. Hann var við í 4 HM-endaspølum (1982-1994). 

Í HM 1986 í Meksiko varð Maradona kosin besti leikari, og hann átti sera stóran leiklut í, at Argentina gjørdist heimsmeistari. Í fjórðingsfinaluni móti Englandi, sum Argentina vann 2-1, gjørdi Maradona bæði málini. Tað fyrra slerdi hann í málið við "Guðs hond", meðan tað seinna var eitt frálík einmansavrik, har hann rann 60 metrar, meðan hann hegnisliga sneiddi fimm mótstøðuleikarar umframt málverjan av og setti bóltin í mál. Hetta seinna málið varð í 2002 í atkvøðugreiðslu á FIFA.com kosið besta mál í 20. øld.

Maradona hevur eisini roynt seg sum venjara, millum annað sum landsliðsvenjara hjá Argentina í 2008-10.

Deyði
Hin 2. november 2020 bleiv Maradona innlagdur á sjúkrahús í La Plata, eftir øllum at døma av sálarligum orsøkum. Eitt umboðsfólk fyri fyrrverandi fótbóltsleikaran segði, at støðan ikki var álvarsom. Dagin eftir bleiv han skurðviðgjørdu akutt í heilanum fyri at viðgerða eitt subduralt hematom. Hann varð útskrivaður frá sjúkrahúsinum hin 12. november eftir væleydnaða skurðviðger og bleiv fylgdur av læknum ambulant. Hin 25. november 2020 doyði Maradona 60 ára gamal av akuttum hjartatilburði í heimi sínum í Tigre, Buenos Aires, Argentina. Í einari fráboðan á sosialu miðlunum vísti Argentinska Fótbóltssambandi teirra djúpu sorg um deyðsfallið av teirra stóru legendu og skrivaðu m.a. at "Tú fert altíð at vera í okkara hjørtum". Forsetin Alberto Fernández lýsti tríggir dagar landasorg.

Ávísing úteftir 
  Sigurjón Einarsson Kári Reynheim: Maradona var tann størsti, dimma.fo

Notur

Keldur 

Føðingar í 1960
Andlát í 2020
Argentinskir fótbóltsleikarar
HM í fótbólti 2018 - Bólkur C



Dystir
Allar nevndar tíðir eru lokalar russiskar tíðir.

Frakland vs Avstralia

Peru vs Danmark

Keldur 

HM í fótbólti
HM í fótbólti 2018 endaspæl

HM í fótbólti 2018 endaspælið var tann seinni og endaligi parturin av kappingini, og byrjaði beint eftir bólkaspælið. Endaspælið byrjar 30. juni við áttandapartsfinalum og endaði 15. juli við finaluni, ið varð spæld á Luzhniki Stadium í Moskva. Tvey av liðunum ið endaðu ovast í hvørjum bólki (16 í alt) fóru víðari til knockout dystirnir, har ið taparin varð útsligin og vinnarin fór víðari. Ein triðja pláss play-off varð eisini spældur millum teir báðir tapandi hálvfinalistarnar.

Kvalifiseraði lið
Tey bæði ovastu liðni úr hvørjum bólki í teimum átta bólkunum kvalifiseraðu seg víðari til endaspælið.

Yvirlit

Áttandapartsfinalur

Frakland vs Argentina

Uruguay vs Portugal

Spania vs Russland

Kroatia vs Danmark

Brasil vs Meksiko

Belgia vs Japan

Svøríki vs Sveis

Kolumbia vs Ongland

Kvartfinalur

Uruguay vs Frakland

Brasil vs Belgia

Svøríki vs Ongland

Russland vs Kroatia

{| style="width:100%; font-size:90%;"
|
Man of the Match:
Luka Modrić (Kroatia)

Hálvfinalur

Frakland vs Belgia

Kroatia vs Ongland

Triðjapláss play-off

Finalan

Keldur 

HM í fótbólti 2018
Bamboo Airways

Bamboo Airways Company er eitt vjetnamesiskt flogfelag. Flogfelagið varð sett á stovn í 2017 og byrjar flogruturnar á heysti 2018. Flogfelagið røkir innlendis rutur og hevur høvuðssæti í Qui Nhon.

Slóðir
Heimasíðan hjá VietJet Air

Vjetnamesiskar fyritøkur
Samferðsla og flutningur
Søstrene Grene

Søstrene Grene er ein donsk handilsketa, sum var stovnað í danska býnum Aarhus í 1973 av Inger Grene og Knud Cresten Vaupell Olsen. Fyritøkan hevur høvuðsskrivstovu í Aarhus, men flutti í nýggj hølir í Pakhusene í Aarhus Ø í apríl 2017.

Hóast búmerkið sigur "Søstrene Grenes handelskompagnie", eitur ketan bara Søstrene Grene.

Mikkel Grene, sum er sonur stovnararnar av fyritøkuni, er í dag forstjóri (CEO) í samtakinum. Beiggi hansara, Cresten Grene, er kreativur stjóri, og saman eiga og reka hesir báðir familjufyritøkuna.

Grundarlagið undir handlunum hjá Søstrene Grene 
Allir handlarnir hjá Søstrene Grene eru bygdir upp sum villiniborg - ein labyrint, og klassiskur tónleikur er altíð frá í handlunum. Handlarnir selja skandinaviskt snið, tilhoyr til heimið, køksútgerð, gávur, pappírsvørur, møblar og mangt annað.

Anna og Clara hava verið tilstaðar í handlinum líka síðan byrjanina í 1973. Tær eru avmyndaðar í búmerkinum og eru eisini at síggja á skeltunum, sum hanga runt um í handlunum. Tær báðar systrarnar eru vertir í øllum handlunum hjá Søstrene Grene kring um í heiminum. Persónsmenskan hjá Onnu og Claru er grundað á persónsmenskuna hjá fastrunum hjá Inger Grene, og samanlagt umboða Anna og Clara øll tey virðir, sum Søstrene Grene standa fyri. Anna og Clara hava ikki stovnað Søstrene Grene.

Handlar 
Fyrsti handilin hjá Søstrene Grene læt upp í 1973 á 1. hædd í Søndergade 11 í Aarhus. Næstu handlarnir lótu upp í Aalborg og í Herning í 1989, og gjøgnum 90-ini og 00-ini løgdust nógvir handlar afturat. Í 2005 læt ketan upp handil í íslendska høvuðsstaðnum Reykjavík, og handlarnir í Stavanger í Noregi og í Malmö í Svøríki lótu upp í 2006.

Í 2015 læt samtakið upp 20 nýggjar handlar í Danmark. Í dag eru Søstrene Grene umboðaðar í 15 ymiskum londum: Danmark, Noregi, Svøríki, Íslandi, Japan, Onglandi, Írlandi, Norðurírland, Hollandi, Spania, Fraklandi, Føroyum, Týsklandi, Sveis og í Eysturríki.

Keldur 

Fyritøkur
1973
Edirne

Edirne (, , )), er ein býur i Turkalandi.

Keldur

Ávisingar úteftir
 www.edirne.bel.tr
 www.edirne.gov.tr

Býir í Turkalandi
Fornenskt mál

Fornenskt ella anglosaksiskt mál (á fornenskum: Ænglisc, Anglisc, Englisc; á enskum: Old English, Anglo-Saxon) var tað fyrsta stigið av enskum, ið varð tosað og endiliga skrivað í partinum av Onglandi og Skotlandi um tað mundið, ið anglosaksar búsettust í 5. øld og til 12. øld,  tá ið málið broyttist til miðenskt.

Søga 
Navnið anglosaksiskt stavar frá ættflokkunum anglarnir og saksarnir, ið settust niður í Onglandi, eftir at rómararnir vóru farnir úr landinum. Hesir ættflokkar búðu saman við jútum og øðrum fólki rundan um Norðsjógvin og tosaðu nær skyld mál, sum blandaðust saman, tá ið teir komu til Onglands. Hjálandastovnararnir trokaðu keltar burtur til t.d. Wales og Cornwall. Ættflokkarnir stovnaðu smærri kongaríki, ið seinni blivu sjey kongaríki. Støðan stóð við í nakrar øldir, til víkingar komu til Onglands. Danir stýrdu tá stórum parti av Mið- og Norðuronglandi undir sokallaðum Danalógum, og fornenskt lænti mong orð úr norrøna málinum, sum víkingar talaðu. Mong av hesum orðum eru vanlig á enskum, t.d. they og them. Eisini orð sum same, get, take, sky og skin komin úr norrønum.

Orð 
Her eru nøkur dømi um orð á fornenskum samanborin við onnur germansk mál.

Keldur 

Enskt mál
Tour de France 2018

Tour de France 2018 er tann 105. útgávan av súkklukappingini Tour de France. Kappingin byrjaði leygardagin 7. juli í Noirmoutier-en-l'Île, eina viku seinni enn vanligt orsakað av HM í fótbólti 2018.

Lið og súkklarar

Danskir súkklarar 
 Jakob Fuglsang koyrir fyri 
 Michael Valgren koyrir fyri 
 Magnus Cort koyrir fyri 
 Jesper Hansen koyrir fyri 
 Søren Kragh Andersen koyrir fyri

Teinarnir

Keldur

Slóðir 

Almenna heimasíðan

 2018
 
UCI World Tour 2018
Kappróðrarbáturin Páll Fangi

Páll Fangi er eitt 6-mannafar hjá Klaksvíkar Róðrarfelag. Navni stavar frá søgnini um Páll Fanga úr Mikladali.
Basshunter

Basshunter, Jonas Erik Altberg (føddur 22. desember 1984 i Halmstad) er ein svensk sangari, tónleikaframleiðari og DJ.

Útgávur

Studio album 
 The Bassmachine (2004)
 LOL <(^^,)> (2006)
 Now You're Gone – The Album (2008)
 Bass Generation (2009)
 Calling Time (2013)

Kompilasjión 
 The Old Shit (2006)
 The Early Bedroom Sessions (2012)

Stakløg 
 "The Big Show" (2004)
 "Welcome to Rainbow" (2006)
 "Boten Anna" (2006)
 "Vi sitter i Ventrilo och spelar DotA" (2006)
 "Jingle Bells" (2006)
 "Vifta med händerna" (2006)
 "Now You're Gone" (2007)
 "Please Don't Go" (2008)
 "All I Ever Wanted" (2008)
 "Angel in the Night" (2008)
 "Russia Privjet (Hardlanger Remix)" (2008)
 "I Miss You" (2008)
 "Walk on Water" (2009)
 "Al final" (2009)
 "Every Morning" (2009)
 "I Promised Myself" (2009)
 "Saturday" (2010)
 "Fest i hela huset" (2011)
 "Northern Light" (2012)
 "Dream on the Dancefloor" (2012)
 "Crash & Burn" (2013)
 "Calling Time" (2013)
 "Elinor" (2013)
 "Masterpiece" (2018)
 "Home" (2019)
 "Angels Ain't Listening" (2020)
 "Life Speaks to Me" (2021)
 "End the Lies" (& Alien Cut) (2022)

Eksterne henvisninger 

 Almenn heimasíða

Føðingar í 1984
Svenskir sangarar
Prešov-región

Prešov-región er ein región í Slovakia. Prešov er høvuðsbýur og størsti býur í regiónin.

Fólkatalið í regiónin var 818 916 í 2013.

Distriktir 
Tað eru 13 distriktir (okres) í regiónum (2018):

 Okres Bardejov
 Okres Humenné
 Okres Kežmarok
 Okres Levoča
 Okres Medzilaborce
 Okres Poprad
 Okres Prešov
 Okres Sabinov
 Okres Snina
 Okres Stará Ľubovňa
 Okres Stropkov
 Okres Svidník
 Okres Vranov nad Topľou

Slóðir 

 Prešov-región

Slovakia
Sylvi Listhaug

Sylvi Listhaug (fødd 25. desember 1977) er ein norskur politikari, núverandi stórtingskvinna, fyrrverandi norskur løgmálaráðharri (2018), landbúnaðarráðharri (2013-15), og innflytara- og integratiónsmálaráðharri (2015-18). Hon umboðar Framburðsflokkin (FrP). Listhaug var fødd í 1977 í Ålesund. Hon er útbúgvin lærari. 

Listhaug fanst at, at norski Javnaðarflokkurin atkvøddi ímóti einum uppskoti, sum skuldi gera tað møguligt at taka ríkisborgararættin frá fólki, sum verða hildin at vera ein hóttan ímóti Noreg. Uppskotið miðaði eftir fólki, sum høvdu verið í kríggi í øðrum londum, og sum høvdu ríkisborgararættindi í tveimum londum. Eftir stórt trýst tók hon boðini aftur, men hon noyddist frá, tí ein av stuðulsflokkunum hjá stjórnini, Kristiligi Fólkaflokkurin, segði seg hava mist álitið á henni. Hon hevur síðani fleiri ferðir biðið Arbeiðaraflokkin um umbering, men tað góðtók andstøðan ikki, og flokkurin Reytt legði uppskot um misálit á Listhaug fyri Stórtingið. 20. mars 2018 boðaði so Listhaug frá, at hon leggur frá sær sum løgmálaráðharri og fer aftur í Stórtingið. Norski forsætisráðharrin, Erna Solberg, heldur, at Listhaug kann koma afturíaftur sum ráðharri seinni.

Bakgrund og familja

Sylvi Listhaug er gift við Espen Espeset, saman eiga tey trý børn. Hon varð fødd í Ålesund og vaks upp í Ørskog. Listhaug er útbúgvin á Høgskulen i Volda (HVO) og hevur starvast sum lærari í Ørskog.

Álitisstørv og politisk lívsleið

 2001-2004: Ráðgevari í Stórtinginum (Framburðsflokkurin)
 2001-2005: Varalimur til Stórtingið fyri Møre og Romsdal
 2002-2006: Stjórnarlimur í FpU (ungmannafelagið hjá Framburðsflokkinum)
 2004-2005: Býráðsskrivari í Oslo
 2005: Skrivari (intern) í U.S. House of Representatives
 2005-2009: Varalimur til Stórtingið fyri Møre og Romsdal
 2005-: Stjórnarlimur í Framburðsflokkinum
 2006-2010: Býráðslimur í Oslo
 2009-2013: Varalimur til Stórtingið fyri Oslo
 2010-2011: Býráðslimur í Oslo (Heilsu- og umsorganarstjóri)
 2013-2015 Landbúnaðarráðharri
 2015-2018 Innflytara- og integratiónsmálaráðharri
 2017-2021: Stórtingslimur fyri Framburðsflokkin
 2018: Løgmála- og innflytaramálaráðharri
 2018-: Næstforkvinna í Framburðsflokkinum

Keldur

Norskir politikarar
Stórtingslimir
Norskar kvinnur í politikki
Føðingar í 1977