alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Borðoy

Borðoy liggur mitt í Norðoyggjum. Hon er nógv innskorin og hevur tí nógvar endar, barð, og oyggin hevur fingið navn eftir hesum barðum. Nógv tað størsta plássið er býurin Klaksvík, sum við sínum 4 600 fólkum hevur 80 % av fólkatalinum í Norðuroyggjum. Hon er eisini størsta fiskivinnuhavnin í landinum. 

Borðoy er tann størsta av teimum seks Norðoyggjunum og hevur 8 bygdir. Frá suðuri: Norðoyri, Klaksvík, Ánirnar, Árnafjørður, Norðtoftir, Depil, Norðdepil og norðast er tann nú manntóma bygdin Múli. Borðoy er kend fyri sína fjølbroyttu náttúru við stórbærum fjøllum, djúpum dølum og vøkrum firðum. 

Í 1837 bygdi Kongaliga einahandilin úthandil í Klaksvík. Tá ið einahandilin helt uppat, vórðu handilshúsini seld. Í dag eru tey karmur um fornminnissavnið í býnum. Í 1963 fekk Klaksvíkin nýggja stásiliga kirkju, sum hóskar sera væl til príðiligu fjøllini uttanum býin.

Bygdir 

Ánirnar, Árnafjørður, Depil, Klaksvík, Múli, Norðdepil, Norðoyri, Norðtoftir, Skálatoftir, Strond
Eysturoy

Eysturoy, ið er 286 km² stór, er næststørsta oyggj í Føroyum. Her búgva umleið 10.000 fólk. Við sínum góðu busssambondum bæði í oynni og til hinar partarnar av landinum, kann við røttum sigast, at oyggin er ein miðdepil í Føroyum. Oyggin bjóðar teimum vitjandi eina ørgrynnu av upplivingum, sum røkka frá undurvøkrum landslagi, hugnaligum bygdum, søguligum støðum til framkomnar, nýmótans bygdir og býir. Syðst á oynni er landslagið eftir føroyskum viðurskiftum reiðiliga slætt og lætt at ferðast í til gongu. Norðantil er Eysturoyggin brattari við høgum fjøllum; trý av teimum eru yvir 800 metrar høg, tey eru Slættaratindur, sum er 882 metrar høgt og sostatt hægsta fjall í Føroyum, Gráfelli og Svartbakstindur.

Gisting er møgulig í flest øllum bygdum í Eysturoy. Gistingartilboðini røkka frá hotellum til skótadeplar, tjalding og ból og bita. Tjaldingarpláss og pláss til búvognar eru eisini í oynni, og harafturat finnast matstøð og kaffistovur um alla oynna. Í flestu bygdunum eru nýggj upplýsingarskeltir sett upp.

Bygdir 

Eiði, Elduvík, Fuglafjørður, Funningsfjørður, Funningur, Gjógv, Glyvrar, Gøtugjógv, Hellurnar, Innan Glyvur, Kolbanargjógv, Lambareiði, Lambi, Leirvík, Ljósá, Morskranes, Nes, Norðragøta, Norðskáli, Oyndarfjørður, Oyrarbakki, Oyri, Rituvík, Runavík, Saltangará, Saltnes, Selatrað, Skálafjørður, Skáli, Skipanes, Strendur, Svínáir, Syðrugøta, Søldarfjørður, Toftir, Undir Gøtueiði, Æðuvík.

Myndasavn
Løgmenn í Føroyum

Hetta er ein listi av Løgmonnum í Føroyum.

Løgmenn fram til 1816

Løgmenn undir heimastýrisskipanini

Keldur 

 Løgmannalisti hjá Løgmansskrivstovuni
 Løgtingssøgan, bind 1
 Løgtingssøgan, bind 2

Løgting
Føroyskur politikkur
Stjórnarleiðarar
Listar
GNU Free Documentation License

GNU Free Documentation License (GFDL ella GNU FDL) er eitt copyleft loyvi til frælst innihald, skapað av Free Software Foundation (FSF) til GNU-verkætlanina.

Loyvt er at skapa til ritbúnaðar skjalprógv. Loyvi ber við sær, at øll avrit av tilfari, hóast tað er broytt, hava sama loyvi sum upprunatilfarið. Hesi avrit kunnu seljast, men um tey verða hópframleidd, skulu tey vera í einum sniði, sum gjørligt er at gera fleiri broytingar í. Wikipedia er størsta tilvísingarverkætlanin, sum brúkar loyvi í løtuni.

At brúka GFDL 
Fyri at eitt skjal kann vera umfatað av GFDL, skal ein viðmerking skoytast uppí um upphavsrætt undir GFDL.

Wikipedia og GFDL 
Øll Wikipedia-skjøl eru útgivin til almenningin undir GNU Free Documentation License.

Immaterialrættur
Opið innihald

Opið innihald (úr enskum: open content) lýsir alt skapandi arbeiði (til dømis greinir, myndir, ljóð, sjónbond o.s.fr.) sum er útgivið undir einum ógvuliga fríum loyvi, ið beinleiðis loyvir endurritan av upplýsingum. (Eitt dømi um tað er GNU Free Documentation License, sum verður nýtt av Wikipedia.). 

Eisini verður "opið innihald" stundum lýst sum innihald, har øll kunnu ritstjórna.

Immaterialrættur
Wikipedia

Wikipedia er ein alfrøði við opnum innihaldi, skrivað í samarbeiði millum sínar brúkarar. Wikipedia verður stýrd av Wikimedia, ein non-profit grunnur stovnaður til endamálið. Her í   fevnir hon um eitt stórt evnisøki og hevur  greinar í føroysku útgávuni.  Í januar 2004 vóru umleið 400 000 greinar á ymiskum málum í Wikipedia. Meginparturin, ella umleið 200 000, vóru á enskum.

Wikipedia byrjaði við ensku útgávuni tann 15. januar 2001. Tann føroyska útgávan byrjaði tann 20. juni 2004.

Berandi eyðkennir 
Tey trý eyðkennini við Wikipedia eru:
 Hon er, ella roynir at vera, í fyrsta lagi ein alfrøði.
 Hon er ein wiki, tað merkir, at øllum ber til at broyta hana.
 Hon er við opnum innihaldi undir GNU Free Documentation License.

Wikipedia verður stuðlað av Richard M. Stallman og Free Software Foundation.

Vandalisma 

Ein av avbjóðingunum hjá Wikipedia er "vandalisma" - skilt sum tápuligur ella uppøsandi broytingar í greinum.

Sarah Lane, vertur fyri "Sarah's Blog Report", sum er ein partur av sjónvarpssendingini Screen Savers, "vandaliseraði" í eini sending Wikipedia-síðuna um monkeypox í ensku Wikipedia-útgávuni. Hon skrivaði "Sarah Lane is totally cool and does not have monkeypox". Seinni skrivaði hon: "Although this excites me in its ease and simplicity, it's a little frightening. I mean, what if I had instead written 'My boss is a big fat **** and his phone number is ****'? Sure, somebody would delete it, but this calls for some seriously dedicated moderators." 

"Av tí at Wikipedia er ein fullkomiliga frí open source-verkætlan, dregur tað eisini ein riðil av anarkistiskum fólkum at sær," sigur Larry Sanger, ein teirra, ið stovnaði Wikipedia, við Wired News: "Tíbetur eru teir flestu brúkararnir fyrireikaðir til at virka ímóti vandalismu ... og fáa beint fyri slíkum beinleiðis, eftir at tað er byrjað".
Alfrøði

Alfrøði er ikki ein ávís vísindagrein, sum so nógvar aðrar. Orðið alfrøði merkir "frøði'' um alt". Vanliga inniheldur ein alfrøði ikki serliga nógva vitan um nakað serstakt, men eitt sindur um næstan alt. Ein alfrøði er ofta ein endurspeglan av teirri vitan, sum er til; eitt savn av stuttum upplýsandi greinum um mestsum alt, so fólk lætt kunnu leita sær fram upplýsingar. Franski heimspekingurin Diderot tók stig til fyrstu alfrøðina, har hann fekk fremstu heimspekingar, rithøvundar og granskarar í tíðini at skriva greinar um øll hugsandi evni. Henda fyrsta alfrøðin taldi heili 37 tjúkk bind. Tað eru túsundatals greinar um ymisk evni í Alfrøðini. Í hvørji grein eru tilvísingar til myndir, og í hvørjari mynd eru talmerktir smálutir. Greinin um skurðviðgerðaramboð hevur ikki færri enn tólv slíkar smálutir.

Einhvør alfrøði er skipað sum eitt uppslagsverk, t.e. eitt verk, ið lætt er at sláa upp og finna upplýsingar í um eitthvørt.

Sum Encyclopædia Brittanica, ein stór og kend enskmælt alfrøði, tekur til; "As knowledge grows, so do we"; ella á føroyskum; "So hvørt sum vitanin veksur, vaksa vit við".

Frøði
2004

2004 (MMIV) var eitt skotár, sambært gregorianska kalendaranum var fyrsti dagurin ein hósdagur.

Hendingar 
 20. januar - Løgtingsval er. Valúrslitini vísa, at hóast tjóðveldisflokkurin einans hevur næstmest atkvøður, fær hann bestu umboðan á tingi við 8 tinglimum. Í prosentum er Sambandsflokkurin størsti flokkur á tingi, men hevur einans 7 tinglimir.
 3. februar - Samgonga verður skipað ímillum fólkaflokkin, sambandsflokkin og javnaðarflokkin. Jóannes Eidesgaard verður valdur til løgmann
 11. mars - Ein bumba brestur á einum jarnbreytartoki í spanska høvuðstaðnum Madrid. 192 fólk missa lívið. Hóast baskiski yvirgangsfelagsskapurin ETA fær skyldina at byrja við, tekur Al-Kaida ábyrgdina av spreingingini.
 1. mai - Tíggju nýggj lond (Kekkia, Kýpros, Estland, Lettland, Litava, Malta, Pólland, Slovakia, Slovenia og Ungarn) blíva alment limir av ES
 14. mai - Fríðrikur krónprinsur giftir seg við tasmansku Mary Elizabeth Donaldson.

Ítróttur

Fótbóltur 
 21. februar - Føroyar-Pólland 0-6 (0-4) í San Fernando, Spania - Vinardystur 
 24. februar - Føroyar-Luksemborg 4-2 (0-1) í San Fernando, Spania - Vinardystur (John Petersen, 47. og 53.; Súni Olsen, 75.; Julian Johnson, 90.)
 1. juni - Háland-Føroyar 3-0 (1-0) í Lausanne, Sveis - Vinardystur 
 18. august - Føroyar-Malta 3-2 (2-0) á Svangaskaði, Toftir - Vinardystur (Jákup á Borg, 31.; Rógvi Jacobsen, 42.; Fróði Benjaminsen, 81.)
 4. september - Sveis-Føroyar 6-0 (4-0) í Basel - HM undandystur 
 8. september - Føroyar-Frakland 0-2 (0-1) á Tórsvølli, Tórshavn - HM-undandystur 
 9. oktober - Kýpros-Føroyar 2-2 (1-2) í Nikosia - HM-undandystur (Claus Beck Jørgensen, 21.; Rógvi Jacobsen, 44.) Myndir hjá 12. manni
 13. oktober - Írland-Føroyar 2-0 (2-0) í Dublin - HM-undandystur

Føðingar 
 21. januar - Ingrid Alexandra av Noregi, norski trónarvingin

Andlát 
 25. januar - Miklós Fehér, ungarskur fótbóltsleikari (f. 1979).
 13. februar - Zelimkhan Jandarbijev, forseti í Kekenia (f. 1951)
 26. februar - Boris Trajkovski, (Борис Трајковски á kyrilliskum) forseti í Makedónia (f. 1956)
 28. mars - Peter Ustinov, bretskur sjónleikari (f. 1912).
 5. juni - Ronald Reagan, fyrrverandi amerikanskur forseti (f. 1911).
 10. juni - Ray Charles, amerikanskur pianistur og sangari (f. 1930).
 1. juli - Marlon Brando, amerikanskur sjónleikari (f. 1924).
 14. september - Ove Sprogøe, danskur sjónleikari (f. 1919).
 10. oktober - Christopher Reeve, amerikanskur sjónleikar (f. 1952).
 11. november - Jasser Arafat, palestinskur forseti (f. 1929).
 28. desember - Jerry Orbach, amerikanskur sjónleikari (f. 1935).
20. juni

20. juni er dagur 171 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 172 um skotár). Tað eru 194 dagar eftur av árinum.

Hendingar 
 2004 Føroysk Wikipedia varð stovnað.
 2005 Margretha drotning legði grundarsteinin til Hoyvíkar kirkju.

 Ítróttur 
 Fótbóltur 
 1971 Føroyar-Orknoyggjar 1-1 (0-0) í Tórshavn

Grindir 
 1710 - Gøta, 30.
 1840 - Klaksvík, 55.
 1843 - Miðvágur, 333.
 1843 - Hvalvík, 288.
 1857 - Vestmanna, 100.
 1867 - Sørvágur, 2.
 1956 - Norðskála, 129.

Føðingar 
 1389 - Johan av Lancaster, 1. hertugi av Bedford, regentur av Frankaríki (d. 1435)
 1819 - Jacques Offenbach, týskt-franskt tónaskald (d. 1880)
 1909 - Errol Flynn, amerikanskur sjónleikari (d. 1959). 
 1924 - Chet Atkins, amerikanskur tónleikari (d. 2001)
1924 - Erling Poulsen, lærari og rithøvundur (d. 2006)
 1928 - Jean-Marie Le Pen, franskur politikari.
 1928 - Martin Landau, amerikanskur sjónleikari.
 1931 - Olympia Dukakis, amerikonsk sjónleikarinna.
 1934 - Jóhan Hendrik Winther Poulsen, føroyskur málfrøðingur (d. 2022).
 1942 - Brian Wilson, amerkianskur tónleikari (Beach Boys).
 1944 - Vibeke Larsen í Tønder, ríkisumboðsmaður 1995-2001.
 1947 - Henrik Old, fiskimaður, skipari, løgtingsmaður, landsstýrismaður.
 1949 - Lionel Richie, amerikanskur tónleikari.
 1952 - John Goodman, amerikanskur sjónleikari.
 1967 - Nicole Kidman, avstralsk-amerikonsk sjónleikarinna.
 1978 - Frank Lampard, enskur fótbóltsleikari.

Andlát 
 840 - Ludvík I, nevndur "Ludvík tann frómi", kongur í frankiska ríkinum og keisari (f. 778)
 1597 - Willem Barents, niðurlendskur sjófari  (f. uml. 1550)
 1837 - Vilhelm 4., bretskur kongur (f. 1765)
 1933 - Clara Zetkin, týskur politikari og stríðskvinna fyri kvinnurættindum (f. 1857)

Juni, 20.
WikiWiki

Heitið WikiWiki ("wiki wiki" merkir skjótt á hawaiiskum; og hevur framburðin "vi ki vi ki"). Heitið kann brúkast til at eyðmerkja annaðhvørt eitt slag av hypertekstdokumenti ella ritbúnaði, sum er brúktur til at skriva tað.

Tú ert nú staddur á Wikipedia, eitt wiki sum er ein roynd at skriva eina alfrøði.

Teldufrøði
Wiki

Hugtakið Wiki vísir til eitt slag av ritbúnaði, sum gevur brúkarum møguleika at samstarva um at savna og skifta um vitan og kunning um ávís evni. Ward Cunningham hevur ment forritið. Hann og Bo Leuf hava saman skrivað bókina "The Wiki Way" (2001), sum tøkniliga er avoldað, men sum kortini greiðir væl frá wikihugburðinum. Orðið, Wiki, stavar frá hawviiska WikiWiki.

Í einum Wiki kunnu brúkarar frítt skriva og almannakunngera tilfar, serliga skrivað tilfar, men í nýggjari forritum ber eisini til at goyma eitt nú myndir og fílur av ymsum sløgum. Brúkarar kunnu frítt broyta tilfar hjá hvørjum øðrum, teir kunnu kjakast um ávís evni og eru í vissan mun við til at tilevna skipanina av eini Wiki.

Grundskipanin í eini Wiki er ovurtekstaskipanin (hypertekstaskipanin), sum er høvuðsskipanin á internetinum. Ein Wiki er forritað t.d. í PHP, og dátur (síður) verða goymdar í einum dátugrunni, ofta MySQL.
Síður verða heintaðar ella stovnaðar við at brúka HTTP-protokollina og boðini, GET og POST.
Lesing fer fram á vanligari vevsíðu, meðan skriving og rætting fer fram í formpartinum á eini vevsíðu.

Bókmentir 

 Bo Leuf & Ward Cunningham: The Wiki way. Quick collaboration on the Web. Addison-Wesley, 2001.
 Dan Woods & Peter Thoeny: Wikis for Dummies. John Wiley & Sons, 2007.
 Mark S. Choate: Professional Wikis. Collaboration on the Web. John Wiley & Sons, 2008.
 Mizanur Rahman: MediaWiki Administrators' Tutorial Guide. Packt Publishing Limited, 2007.

Uttanhýsis leinki 

 Um Wiki í ensku útgávuni av Wikipedia.
 Heimasíðan hjá MediaWiki.

Wikipedia
21. juni

21. juni er dagur 172 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 173 um skotár er). 193 dagar eru eftir av árinum.

Tjóðardagur Grønlands.

Hendingar 
 1767 - Enski sjófarin Samuel Wallis uppdagar Tahiti og vitjar í oynni. Hann nevnir oynna "King George the Third island".
 1898 - Amerikanarar hertaka Guam.
 1900 - Boksarauppreistur: Kina lýsir við kríggi ímóti USA, Stóra Bretlandi, Týsklandi, Fraklandi, og Japan.
 1921 - Kongshjúnini og prinsarnir vitja í Tórshavn. 
 2009 - Grønland fær økt sjálvstýri.
 2015 - Føroyski sjónleikarin Olaf Johannessen vinnur Reumert-prísin fyri besta mannliga høvuðsleiklutin í Danmark.

 Ítróttur 

 Fótbóltur 
 1983 – Føroyar–Danmark 1–1 (danska U21-landsliðið) í Tórshavn.

 Hondbóltur 
 2015 - Føroyska manslandsliðið í hondbólti vinnur metsigur móti Armenia, Føroyar vunnu heili 61-9

Grindir 
 1715 – Hvalvík, 140.
 1960 – Trongisvágur, 271.
 1982 – Hvalvík, 52.

Føðingar 
 1882 - Lluís Companys i Jover, katalanskur politikari (d. 1940)
 1892 - Reinhold Niebuhr, amerikanskur gudfrøðingur (d. 1971)
 1903 - Al Hirschfeld amerikanskur teknari (d. 2003)
 1905 - Jean-Paul Sartre, franskur heimspekingur og rithøvundur (d. 1980)
 1921 - Jane Russell, amerikonsk sjónleikarinna (d. 2011)
 1953 - Benazir Bhutto, pakistanskur politikari (d. 2007)
 1955 - Michel Platini, franskur fótbóltsleikari.
 1961 - Joko Widodo, indonesiskur forseti.
 1979 - Chris Pratt, amerikanskur sjónleikari.
 1981 - Brandon Flowers, amerikanskur sangari.
 1982 - Vilhelm prinsur Bretlands.
 1985 - Lana Del Rey, amerikonsk songkvinna og sangskrivari.

Andlát 
 1377 - Edvard 3., enskur kongur (f. 1312)
 1914 - Bertha von Suttner, eysturríksk friðarstríðskvinna (f. 1843)
 1970 - Sukarno, indonesiskur forseti (f. 1901)
 1985 - Tage Erlander, svenskur politikari (f. 1901)
 2018 - Alex Bærendsen, føroyskur sangari (f. 1962)

Juni, 21.
22. juni

22. juni er dagur 173 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 174 um skotár er). 192 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar 
 1722 - Hægstarættardómarin í Onglandi, William Murray, 1st Earl of Mansfield, fellur dómin, at trælahald í Onglandi er ólógiligt.  
1906 - Svenska flaggið verður tikið í nýtslu.
1911 - George V og Mary of Teck verða krýnd í Westminster Abbey til kong og drotning av Stóra Bretlandi
1986 - Diego Maradona skorar víðagitna "Hand of God" málið á HM í fótbólti 1986, ið verður hildið í Meksiko.
1990 - Checkpoint Charlie í Berlin verður tikin niður.

Grindir 
 1837 - Klaksvík, 187.
 1838 - Miðvágur, 260.
 1854 - Vágur, 116.
 1948 - Klaksvík, 377.
 1953 - Klaksvík, 48.
 1954 - Hvalba, 200.
 1962 - Húsavík, 149.

Føðingar 
 1510 - Alessandro de' Medici, hertugi av Firenze (d. 1537)
 1757 - George Vancouver, enskur rannsóknarfari (d. 1798)
 1767 - Wilhelm von Humboldt, týskur heimspekingur, frøðimaður og politikari  (d. 1835)
 1898 - Erich Maria Remarque, týskur rithøvundur (d. 1970).
 1906 - Billy Wilder, eysturríkskur/amerikanskur leikstjóri (d. 2002)
 1910 - Konrad Zuse, týskur teldufrøðingur og verkfrøðiingur, uppfinnari av Z3 telduni (d. 1995)
 1932 - Soraya, persisk keisaradrotning (d. 2001)
 1936 - Kris Kristofferson, amerikanskur leikari og sangskrivari.
 1949 - Meryl Streep, amerikonsk sjónleikarinna.
 1952 - Elis Poulsen, føroyskur útvarpsmaður (d. 2019)
 1953 - Cyndi Lauper, amerikonsk songkvinna.
 1964 - Dan Brown, amerikanskur rithøvundur.
 1974 - Jo Cox, bretskur politikari (d. 2016).

Andlát 
 1969 - Judy Garland, amerikonsk sjonleikarinna (f. 1922).
 1987 - Fred Astaire, amerikanskur dansari og sjonleikari (f. 1899).
 1993 - Pat Nixon, amerikonsk forsetafru (f. 1912).
 2008 - George Carlin, amerikanskur sjonleikari, kritikari og rithovundur (f. 1937).
 2013 - Henning Larsen, danskur arkitektur (f. 1925)

Juni, 22.
23. juni

23. juni er dagur 174 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 175 um skotár er). 191 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar 
 1969 - Sundaferjan byrjar at sigla millum Oyri, Hvalvík, Hósvík og Selatrað.

 Ítróttur 
 Fótbóltur 
 1975 - Ísland-Føroyar 6-0 í Reykjavík

Grindir 
 1850 - Miðvágur, 155.
 1852 - Vestmanna, 123.
 1855 - Klaksvík, 65.
 1873 - Klaksvík, 142.
 1935 - Hvalba, 328.
 1956 - Gøta, 83.
 1959 - Hvalvík, 120.
 1969 - Nólsoy, 36.

Føðingar 
 1894 - Edvard 8., bretskur kongur (d. 1972)
 1912 - Alan Turing, bretskur støddfrøðingur og teldufrøðingur (d. 1954)
 1937 - Martti Ahtisaari, finskur forseti og diplomatur.
 1972 - Zinedine Zidane, franskur fótbóltsleikari.
 1975 - KT Tunstall, skotsk songkvinna.
 1976 - Patrick Vieira, franskur fótbóltsleikari.
 1980 - Francesca Schiavone, italsk tennisleikarinna.
 1984 - Duffy, valisisk songkvinna.

Andlát 
 79 - Vespasian, rómverskur keisari (f. 9)
 2011 - Peter Falk, amerikanskur sjónleikari (f. 1927)

Juni, 23.
Lívfrøði

Lívfrøði (biologi) er læran um lív. Grikska orðið, biologi, er samansett av orðunum bio, sum merkir liv og logos, som merkir vitan ella frøði. Lívfrøðin fevnir sera vítt, og fleiri øki verða ofta roknað sum sjálvstøðugar vísindagreinir.

Søga 
Lívfrøðin kann førast aftur til gomlu grikkarnar. Serliga Aristoteles (384 f.Kr. - 322 f.Kr.) eygleiddi nógv dýr og plantur. Hann bólkaði og setti fram ástøðir. Í 1600-talinum var mikroskopið uppfunnið og framdi hetta eina kollvelting innan økið. Til bar nú at síggja kyknur, bakteriur og annað. Í 1859 gav Charles Darwin bókina On the Origin of Species út og legði harvið lunnar undir læruna um lívmenningina. 

Í 20. øld varð funnið útav, at arvaeginleikarnir liggja goymdir í lítlunum kromosomunum, og nógv framstig vóru síðani gjørd innan arvalæruna, sum t.d. at kromosomini eru ein dupultspiralur, sum nú verður nevnt DNA.

Høvuðsøki innan lívfrøði 
Innan lívfrøðina eru nógvar lærugreinar savnaðar:

 á atom- og mýlisstigi eru mýlsk lívfrøði, lívevnafrøði og í ávísan mun arvafrøði.
 á kyknustigi er kyknulæra og smáverulívfrøði (mikrobiologi).
 á fleirkyknustigi er lívsvirkisfrøði, kropsbygnaðarlæra (anatomi) og vevnaðarlæra.
 tá talan er um menning (ontogeny) av verum eitur lærugreinin (developmental biology).
 tá talan er um arvafluting millum foreldur og avkom eitur lærugreinin arvafrøði.
 á tí stigi sum viðgerð atburðin hjá bólkum av verum er atferðarfrøði.
 á tí stigi sum viðgerð búfjøld (population) er (population genetics).
 (systematikk) og (taksonomi)
 tá talan er um búfjøldir og teirra umhvørvið hava vit vistfrøði og lívmenning (evolutión).
 og meira spekulativ vísindi eru xeno-lívfrøði, sum viðger lívið uttanfyri jørðina.

Týdningarmikil fólk 

 Charles Darwin
 Gregor Mendel
 Louis Pasteur

Sí eisini 

 DNA
 RNA
 Alphabetical list of bio sites
24. juni

24. juni er dagur 175 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 176 um skotár er). 190 dagar eru eftir av árinum. Dagurin kallast eisini jóansøka eftir Jóhannesi Doyparanum í Bíbliuni. 

Jóansøka í  Suðuroy.

Hendingar 
1298 - Erlendur biskupur skrivar Seyðabrævið

Føðingar 
 1485 - Elisabeth av Danmark, prinsessa (d. 1555)
 1911 - Juan Manuel Fangio (d. 1995)
 1911 - Ernesto Sabato, argentinskur rithøvundur (d. 2011)
 1930 - Claude Chabrol, franskur leikstjóri (d. 2010)
 1978 - Shunsuke Nakamura, japanskur fótbóltsleikari.
 1987 - Lionel Messi, argentinskur fótbóltsleikari.
 1992 - David Alaba, eysturíkskur fótbóltsleikari.

Andlát 
 1908 - Grover Cleveland, amerikanskur forseti (f. 1837)
 1987 - Jackie Gleason, amerikanskur sjónleikari (f. 1916)
 2013 - Emilio Colombo, italskur politikari (f. 1920)

Juni, 24.
25. juni

25. juni er dagur 176 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 177 um skotár er). 189 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar 
 1530 - Augsburgska trúarjáttanin verður lisin á týskum máli fyri týsk-rómverska keisaranum Karl V. Keisarin fær tvey eintøk av trúarjáttanini, annað á týskum máli og hitt á latíni. 
 1991 - Slovenia og Kroatia fáa fullveldi frá Jugoslavia.

 Ítróttur 
 Fótbóltur 
1972 - Føroyar - Hetland 6-2 (4-1) í Tórshavn

Føðingar 
 1852 - Antoni Gaudi, spanskur arkitektur (d. 1926).
 1888 - Christian Sofus Johan Helenius Danielsen, føroyskur løgtingslimur og postmeistari í Tórshavn, (d. 1953).
 1903 - George Orwell, enskur rithøvundur (d. 1950).
 1942 - Hanus Kamban, føroyskur rithøvundur.
 1956 - Anthony Bourdain, amerikanskur kokkur (d. 2018)
 1961 - Ricky Gervais, enskur sjónleikari og grinisti.
 1963 - George Michael, enskur sangari (d. 2016).
 1975 - Vladimir Kramnik, russiskur talvmeistari.
 1977 - Sámal Soll, føroyskur rithøvundi.

Andlát 
 1843 - Peter Mathiesen Hentze (f. 1753). 
 1981 - Johannes Petersen, føroyskur løgtingslimur 1924-1932. (f. 1889) 
 2009 - Farrah Fawcett, amerikonsk sjónleikarinna (f. 1947).
 2009 - Michael Jackson, amerikanskur sangari (f. 1958). 

Juni, 25.
26. juni

26. juni er dagur 177 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 178 um skotár er). 188 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar 
 1906 - Fyrsta bilkappkoyringin nakrantíð verður hildin.
 1960 - Madagaskar og Somalia gerast sjálvstøðug.
 1963 - John F. Kennedy flytur fram víðagitnu "Ich bin ein Berliner" røðuna í Berlin, Týsklandi.
 1960 - Madagaskar og Somalia gerast sjálvstøðug.
 2007 - Føroya Banki (seinni umdoyptur BankNordik) verður skrásettur á virðisbrævamarknaðinum.
 2015 - Føroyar vinna Emerging Nations hondbóltskappingina fyri menn í Kosovo, tá ið finalan verður vunnin 27-24  móti Lettlandi.

Føðingar 
 1892 - Pearl S. Buck, amerikanskur rithøvundur (d. 1973).
 1908 - Salvador Allende, forseti í Kile (d. 1973).
 1968 - Paolo Maldini, italskur fótbóltsleikari.
 1975 - Kristina Háfoss, føroyskur politikari.
 1987 - Samir Nasri, franskur fótbóltsleikari.
 1993 - Ariana Grande, amerikonsk songkvinna og sjónleikarinna.

Andlát 
 1830 - Georg 4., bretskur kongur (f. 1762)
 1997 - Israel Kamakawiwo'ole, havaianskur sangari (f. 1959).
 2022 - Thue Christiansen, grønlendskur lærari ið gjørdi grønlendska flaggið (f. 1940)

Juni, 26.
27. juni

27. juni er dagur 178 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 179 um skotár er). 187 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar 
 1950 - Koreakríggið: USA avger at senda hermenn at berjast í krígnum.
 1977 - Djibuti verður sjálvstøðugt.
 2007 - Tony Blair fer frá, eftir 10 ár sum forsætisráðharri í Stóra Bretlandi

Føðingar 
 1880 - Helen Keller, amerikanskur rithøvundur (d. 1968)
 1951 - Mary McAleese, írskur forseti.
 1955 - Isabelle Adjani, fronsk sjónleikarinna.
 1959 - Lorrie Morgan, amerikonsk sangarinna
 1966 - J. J. Abrams, amerikanskur leikstjóri.
 1985 - Svetlana Kuznetsova, russisk tennisleikarinna.
 1985 - Nico Rosberg, finsk-týskur rasarakoyrari

Andlát 
 1970 - Poul Frederik Joensen, føroyskt skald (f. 1898)
 2001 - Tove Jansson, finskur rithøvundur (f. 1914)
 2001 - Jack Lemmon, amerikanskur sjónleikari (f. 1925)
 2016 - Bud Spencer, italskur sjónleikari (f. 1929)

Juni, 27.