alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Grikskt mál

Grikskt mál (ελληνικά - ellinika ella ελληνική γλώσσα / elliniki glossa) er ein sjálvstøðug grein av teimum indo-evropeisku málunum. Grikska málið er høvuðsmál í Grikkalandi og á Kýpros. Málið sum tey tosa í dag verður nevnt nýgrikskt, tað sum tey tosaðu og skrivaðu í fornøldini verður nevnt forngrikskt, harumframt eru tað onnur griksk mál, t.d. er nýgrikst ikki bara nýgrikst. Nýgrikskt er móðurmál hjá um 12.250.000 fólkum, harav um 9.850.000 í Grikkalandi og um 580.000 í Kýpros; Nýggja Testamenti er skrivað á koine grikskum, og tað er átrúnaðarligt mál í griksku ortodoksu kirkjuni.

Málstríð 
Í nógv ár var eitt málstríð (diglossi) í Grikkalandi. Stríðið snúðið seg um, hvørt tey áttu at tosa og skriva eitt grikst mál sum lá so tætt upp at tí forngrikska sum møguligt, katharevusa (tað reinskaða málið), ella um tey skuldu tosað og skriva tað sum tað vanliga fólkið tosaðu, dimotiki. Tey lærdu brúktu í høvuðsheitum katharevusa, t.d. í rættarmálum, á lærdum háskúlum, í fyrisitingini osfr., meðan tey ikki lærdu, ella tað vanliga fólkið, brúkti tað móðurmálið sum tey høvdu lært, dimotiki. Hetta málstríðið endaði í 1976, tá ein nýggj lóg varð sett í gildið, sum segði, at dimotiki nú var tað almenna málið í Grikkalandi.

Grikska stavraðið 
Tað eru 24 bókstavir í tí grikska alfabetinum, allir hava ein stóran bókstav og ein lítlan bókstav, tó hevur sigma tvey sløg av smáum bókstavum, eitt vanligt sigma (σ) og eitt sum verður brúkt tá eitt orð endar við s (ς).

Keldur 

 www.FMN.fo

Grikskt mál
Funningsfjørður (bygd)

Funningsfjørður er ein bygd í Eysturoy, ið liggur innast á fjørðinum við sama navn. Funningsfjørður er niðursetubygd av Elduvík. Fólkatalið var 55 í 2013. Fyrstu húsini, ið vórðu bygd í Funningsfirði eru varðveitt og standa niðri við fjørðuna. Skipað verður fyri Jóansøkubáli í bygdini á hvørjum ári.

Keldur

Bygdir í Føroyum
Eysturoy
Elduvík

Elduvík er ein bygd í Eysturoy. Elduvík er gomul bygd. Fyrstu ferð, at man veit um, at bygdin er nevnd, er í Hundabrævinum frá ár 1350. Fólkatalið er 13 (2013). Bygdin verður nógv vitjað av ferðafólki. Har er sera vakurt og nógv at síggja. Vestari partur av bygdini, har kirkjan og gamli býlingurin eru, er sera hugnaligur. Áhugavert er ein túrur inn í gjónna, har lending er, og sum liggur eitt fitt petti uttan fyri bygdina. Í eystara parti av bygdini er kort sum lýsir, hvussu nógv gróthús vóru í gomlum døgum, og nøkur standa framvegis.

Keldur

Bygdir í Føroyum
Eysturoy
Gøtugjógv

Við Gøtugjógv er ein bygd í Eysturoy. Bygdin við Gøtugjógv liggur eystanfyri stóru gjónna, sum sker seg norður gjøgnum lendið millum Syðrugøtu og Norðragøtu. Við Gøtugjógv eru skúli, peningastovnar, kirkja og samkomuhús felags fyri allar tríggjar bygdirnar, sum ofta undir einum verða róptar í Gøtu.

Bygdin við Gøtugjógv hevur frá gamlari tíð verið ein savningarstaður fyri bygdirnar í gomlu Gøtu kommunu, og ber hon navn eftir gjónni, ið liggur beint sunnanfyri bygdina. Í 1890 varð skúli bygdur har, og hevur kommunali skúlin hildið til har síðan við útbyggingum í 1929, 1974 og í 2010.

Studentaskúlin í Eysturoynni húsaðist í gomlu skúlabygningunum við Gøtugjógv, áðrenn flutt varð inn á Kambsdal í 1989. Í dag ganga børn í 4.-7. flokki úr allari Eysturkommunu í skúlanum við Gøtugjógv.

Áður hava eisini bankar og sparikassar havt deildir í bygdini. Bygdin er eisini prýdd við eini vakrari viðarlund omanfyri bygdina, og er eisini ein miðdepil fyri mentan við Losjuni, og fyri trúar- og samkomulív við nýggju Gøtu Kirkju, ið varð vígd í 1995, og Filadelfia, samkomuhúsinum hjá brøðrunum.

Keldur

Bygdir í Føroyum
Eysturoy
Gøta
Gøtueiði

Gøtueiði ella Undir Gøtueiði er eitt pláss í Eysturoynni. Einasta búseting, sum hevur verið á staðnum, var tjaldið hjá vekingarrørsluni Kelduni. Tað er tó skjótt langt síðani, at tjaldið varð tikið niður, og bygningurin í Skálabotni varð tikin í nýtslu í staðin. Sambært Hagstovu Føroya búðu 30 fólk Undir Gøtueiði í 2013. Lítla bygdin á Skálafjørðinum, ið ber navn eftir hvar hon liggur – Undir Gøtueiðinum – er frá umleið 1860 og er sostatt yngri enn hinar gøtubygdirnar. Bygdin er vaksin saman við Skipanesi, ið er partur av Runavíkar Kommunu, og hesar verða mangan mistiknar at verða ein og sama bygd. Bygdin hevur verið eitt knútapunkt hjá gøtufólki við tað, at gøtumenn altíð hava havt bátar liggjandi við Skipanes. Herfrá var lættari at sleppa yvirum Skálafjørðin ella suður til Havnar.

Keldur

Bygdir í Føroyum
Eysturoy
Gøta
Vatnsoyrar

Vatnsoyrar er ein bygd í Vágoynni við norðurendan á Sørvágsvatni / Leitisvatni. Vatnsoyrar er niðursetubygd frá fyrst í 20. øld. Í dag er bygdin serliga kend fyri stóru vindeygaverksmiðjuna Vatnsoyrar Snikkaravirki og fyri leguhúsið Zarepta hjá Brøðrasamkomuni. Vatnsoyrar er yngsta niðursetubygd í Føroyum, frá 1921, og tann einasta hvar sjógvur ikki sæst. Fyrstu 20 árini vóru bert trý hús í bygdini, men aftaná kríggið vaks bygdin. Seinastu árini hava 60 fólk búð í Vatnsoyrum. Innbúgvarnir eru flestir í tænastuvinnuni í øðrum bygdum. Bygdin er partur av Miðvágs Kommunu.

Ein av fyrstu koyrivegunum millum bygdir í Føroyum, varð gjørdur millum Sørvág og Miðvág, ígjøgnum Vatnsoyrar. Í Vatnsoyrum er slætt og náttúruvakurt, friðarligt og hugnaligt. Stóra áin, Skjatláin, rennur oman í tað stóra vatnið, Leitisvatn/Sørvágsvatn. Har ber til at fiska síl og njóta náttúrunar friðsælu. Stórt heiðalendi eru norðanfyri Vatnsoyrar, og har var nógv torvarbeiði í tí tíðini.

Myndasavn

Keldur

Bygdir í Føroyum
Vágar
Skælingur

Skælingur er ein bygd á vestursíðuna á Streymoynni. Bygdin er partur av Kvívíkar kommunu. Í 2014 var fólkatalið á Skælingi 16. Omanfyri bygdina er fjallið Skælingsfjall, sum er 767 metrar høgt og 19. hægsta fjall í Føroyum.

Keldur

Bygdir í Føroyum
Streymoy
Stykkið

Stykkið er ein bygd í Kvívíkar kommunu og liggur á vestursíðuni á Streymoynni. Bygdin liggur millum Kvívík og Leynar, umleið hálvan annan kilometur frá báðum bygdunum.

Keldur

Bygdir í Føroyum
Streymoy
Válur

Válur er ein bygd í Streymoy, ið liggur móti Vestmanna, men hoyrir til Kvívíkar kommunu.

Keldur

Bygdir í Føroyum
Streymoy
Húsar

Húsar er ein bygd í Kalsoy.

Tunlar

Millum Húsar og Mikladal eru 3 tunlar:

Keldur

Bygdir í Føroyum
Kalsoy
Syðradalur, Kalsoy

Syðradalur er sunnasta bygdin á Kalsoynni. Syðradalur er ein niðursetubygd frá fyrst í 19. øld; hon er bygd í 1812. Bygdin﻿ lá áður á vestursíðuni og æt Blankskáli, men vegna skalvalop á vári í 1809 fluttu blankskálafólk millum 1810 og 1816 eysturum til Syðradals at búgva av tí, at har er eingin vandi fyri skalvalopi. Eingin mansskaði hendi av lopinum. Fýra hús vóru á Blankskála, og har búðu 29 fólk tá. Tá ið liðugt var at flyta til Syðradals í 1816, vóru 5 hús. Fimta húsið varð nevnt ”har Uppi”.

Í slupptíðini hoyrdu 2 skip til Syðradal: M/S Bjørgvin (Julius Clementsen á Dunganum) og M/S Gudrun (Inni í Húsi). Fleiri syðradalsmenn vóru skiparar á t.d. Klaksvíks - og Havnaskipum. Syðradalsmenn vóru við sluppunum um summarið, og veturin varð nýttur til útróður við maskinbátum. Bygdin fekk el - orku frá SEV í 1966 og ferjulegu í 2005. Á Syðradali er ferjulega, sum er dagliga sambandið til og úr oynni. 

Hóast Syðradalur er tann av teimum fýra bygdunum á oynni, sum lættast slepst til, so er hon kortini tann bygdin á Kalsoynni, ið hevur minsta fólkatalið.
Hinvegin er Syðradalur ein vælumtókt frítíðarbygd.

Minnisvarðin á Syðradali yvir deyð á sjónum varð reistur í 2000.

Í sambandi við veitsluhald á vetri, var Syðradalur jólabygd.

Keldur

Bygdir í Føroyum
Kalsoy
Ljósá

Ljósá er ein niðursetubygd í Eysturoy; fyrstu fólkini búsettust har í 1840. Í Eiðis Kommunu eru bygdirnar Eiði, Ljósá og Svínáir. 1. november 2019 var fólkatalið 27 í Ljósá Á Eiði er fólkatalið lækkað seinnu árini. Í tíðarskeiðinum 1985-2013 er fólkatalið við Ljósá lækkað frá 31 til 25. Flest fólk búðu við Ljósá í 1988 (38).

Lítla bygdin Ljósá sunnanfyri Eiði hevur navn eftir Ljósánni, ið er áin beint sunnan fyri bygdina.

Keldur 

Bygdir í Føroyum
Eysturoy
Eiðis kommuna
Svínáir

Svínáir er sunnasta bygdin í Eiðis kommunu, og liggur út ímóti Sundunum, yvirav Langasandi og fyrrverandi hvalastøðini á Gjánoyri. Bygdin er frá síðst í 1820'unum, tey fyrstu fólkini vóru úr Kvívík og av Eiði (1840), og var grundløgd sum niðursetubygd. Syðri parturin er tann gamli parturin av bygdini, meðan tann á Svínánesi er tann nýggi, frá síðst í 1980'unum. Markið suðureftir móti Norðskála gongur við Markná. Sunnanfyri bygdina heldur Sunda Byrsufelag til. Fólkatalið er, sambært Hagstovu Føroya, 44 í november 2021. Uppi yvir Svínáum liggja fjøllini "Svartbakstindur" 803 m, "Skerðingur" 691 m og "Miðalfelli" 654 m.

Kelda

Bygdir í Føroyum
Eysturoy
Eiðis kommuna
Hellurnar

Hellurnar eru ein bygd á eystursíðuni á Eysturoynni. Hellurnar eru partur av Fuglafjarðar kommunu. Sum bygdarnavn er hetta ungt, frá uml. 1850. Staðið hevur helst einaferð í tíðini itið "At Hellum", sum hevur merkt "við hellur fram við strondini", seinri "Á Hellum". Ein bundin formur av navninum, Hellurnar, hevur tikið seg upp einaferð í tíðini, kanska í sambandi við búsetingina, og bundin og óbundin formur síggja út til at hava kappast. Enn hoyrast oyndfirðingar siga ”yvir á Hellur”. Í nútíðarmáli tykist tann bundni formurin at hava verið við yvirlutan, og einmælt ynski er komið frá bygdarfólkinum um at fáa tann formin viðurkendan. 

Í 1998 gav Danmarks Metreologisk Institut út eina frágreiðing um føroyska veðurlagið, “the Climate of the Faroe Islands with Climatological Standard Normals, 1961-1990”. Her kunnu vit m.a. lesa, at tað regnar mest í Hvalvík. Í harðari kapping við Hvalvík eru tó Hellurnar, har regnar tað 3.242 mm um árið.

Fólkatalsbroytingar síðan 1860.

Keldur

Bygdir í Føroyum
Eysturoy
Ørðavík

Ørðavík (verður eisini stavað Øravík) er ein bygd í Suðuroy. Har búgva 44 fólk (2014). Ørðavík er partur av Tvøroyrar kommunu. Øravík er á eystursíðuni á Suðuroynni, miðskeiðis í oynni. Grannabygdirnar eru Fámjin, Hov og Trongisvágur. Fyri at koma til Fámjins, sum er bygd á vestursíðuni av Suðuroynni, má ein koyra gjøgnum Ørðavík fyrst og snara av har. Ferjulegan í Suðuroynni, Krambatangi, er ber fáir minuttir norðanfyri bygdina Ørðavík, í Øravíkarlíð. 
Eitt hotel er í Ørðavík, sum eitur Hotel Øravík ella Gistingarhúsið við Á. Har er eisini matstova. Bæði hotel og matstova lótu aftur í mai 2012, eftir at eldur varð settur á hotelli. Serliga køkurin og matstovan fóru illa. Summarhús verða eisini útleigað í Ørðavík. Eitt bønhús er í bygdini. Har er eitt lítið havnalag við einari kai og nøkur neyst eru har. Neyt eru eisini at síggja í Ørðavík umframt seyð og gæs.
Úr Ørðavík á veg suðureftir kann ein velja at koyra til Hovs antin gjøgnum Hovstunnilin, sum varð tikin í brúk í 2007 ella eftir gamla vegnum um Hovsegg sum gongur gjøgnum Tjaldavík og eftir Hovseggini. 
Ørðavík verður fyrstu ferð nevnd í Hundabrævinum, sum varð skrivað millum 1350 og 1400.

Vegurin úr Ørðavík um Hovsegg 

Hesin vegur verður nú mest brúktur av teimum, sum eiga seyð í økinum, ella av fólki, sum velur at fara henda longra teinin fyri at njóta vakra útsýnið. Tað sæst langan veg norðureftir um tað er klárt í veðrinum frá vegnum um skarði, beint áðrenn vegurin fer rundan um fjallið til Hovseggina. Á Hovseggini er eisini vakurt útsýni suðureftir, ein sær heilt suður til Beinisvørð í klárum veðri, og so er sermerkt basaltgrót fram við vegnum, stabbagrót, men skapað meira í sikksakk-formi, ikki sum beinir stabbar, sum stabbagrótið í Froðba, heldur meinlíkt tí sum ein sær í Kúlugjógv í Froðba. Longri uppi í fjallinum er tó basaltgrót, sum er í stabbaskapi eins og tað fram við Froðbiarvegi.

Uppi millum Stovur, Gálgagjógv og Tjaldavík 
Ørðavík er m.a. kent úr Suðuroyarsøgnum við tað at Tingstaðurin var í Ørðavík á einum staði, sum eitur Uppi millum Stovur. Beint sunnanfyri Ørðavík er Tjaldavík og Tjaldavíkshólmur. Tjaldavík hevur fingið navn eftir øllum tjøldunum, sum hava staðið har, tá Tingstova var Uppi millum Stovur. Gálgagjógv er á norðaru síðu av víkini, niðri við sjóvarmálan á nesinum millum Ørðavík og Trongisvág. Har blivu fólk tikin av døgum fyrr í tíðini, eftir at tey vóru dømd til deyða í Tingstovuni Uppi millum Stovur.

Myndir

Keldur 

 Suðuroyarsagnir
 Suðuroyar Kunningarstova

Ávísingar úteftir 
 Oravik.com, Hotel Øravík

Bygdir í Føroyum
Suðuroy
Skálatoftir

Skálatoftir er ein avtoftað bygd í Borðoy. Bygdin varð avtoftað í 1914. Navnið 'Skálatoftir' merkir húsatoftir og bendir á, at bygdin fleiri ferðir er avtoftað. Hildið verður at bygdin avtoftaðist fyri 3 ferð í 1914.

Sagnir av Skálatoftum

Jógvan í Gerðum 

Tað eru mong ættarlið, síðan Jógvan í Gerðum livdi. Hann var, sum sagt verður frá, ein ógvuliga mungin maður. Umframt ta ogn, hann hevði (tá í tíðini hoyrdi uppsalajørðin eisini til Gerða), vildi hann fegin hava Kvíingadal, sum tá hoyrdi til Árnafjørð. Ein dagin fór Jógvan burtur í haga saman við einum húskalli at hyggja eftir seyði. Frammanundan hevði hann grundað út ein tanka, sum eingin hevði grun um. Tá ið heim aftur skuldi farast, setti hann kósina móti Árnafirði, og við húskallin, ið við honum var, segði hann, at um hann skuldi koma at taka brókatøk við miðstovubóndan, so mátti húskallurin hjálpa sær. Komin til Árnafjarðar fóru teir inn til miðstovubóndans, har teir vóru væl fagnaðir við mati og drekka. Meðan teir sótu við borðið, komu bøndurnir báðir upp at klandrast, og endin varð, at teir fuku saman at berjast. Tað vóru útlit fyri, at miðstovubóndin fór at vinna; men so kom húskallur Jógvans sær uppí; hann tók í bein miðstovubóndans, so hann datt, og Jógvan var ikki seinur at drepa hann.

So fekk Jógvan Kvíingadal. Men hetta var honum ikki nokk. Hann fekk gott eyga á Skálatoftir, sum um tað mundið var ein bygd við átta húsum. Íbúgvarnir við Skálatoftir vóru góðir jarðamenn og vælstandandi. Bóndin á Skálatoftum æt Símun og var skyldur við konu Jógvans. Ein dagin, Jógvan var burtur í haga, møtti hann Símuni og birti klandur við hann. Teir ruku saman, og Símun lá eftir, tá ið Jógvan leitaði heim aftur til húsar. - Hann segði konu síni frá, at Símun var deyður, og hon, sum grunaði, hvussu hann var deyður, svaraði bert: “Harrin eigi sál hansara.” Enn hevði Jógvan eftir sínum tykki ikki alt tað, hann ynskti. Hann átti ein skyldmann, ið hevði nógva ogn á Skarði. Hann vildi nú eisini ogna sær hesa jørð. Hann virkaði sær eina bjargalínu av ull (allar línur vóru í teirri tíðini virkaðar úr ull), men til miðjuna á hesi línu nýtti hann svídda høvdaull. Tá ið línan var liðug, fór hann við henni til Skarðs og læt skyldmannin fáa hana til gávu. Hann var væl fagnaður. Um línuna segði hann, uttan at hann fyri tað vildi rósa sær sjálvum, at hon var óføra sterk. Og hann hevði tí góðan hug at vera hjá, tá ið hon fyrstu ferð skuldi roynast. Tíðliga á morgni fóru menn avstað til bjargar. Og skyldmaðurin á Skarði var fyrsti maður niður við línuni um beltið; tá ið fýrt var til helvtar av línuni, slitnaði hon, har tann svídda høvdaullin var; hann datt oman og sló seg deyðan. Jógvan sýndist at taka sær hesa vanlukku ógvuliga nær. Men nú átti hann eisini ogn skyldmans, so tað var sorgina vert.

Kelda 

Bygdir í Føroyum
Borðoy
Slættanes

Slættanes (danskt: Slettenæs) er ein avtoftað niðursetubygd í Vágum norðast við Vestmannasund. Um man kemur frá tunnilinum og koyrir yvir til Oyrargjógv er ein møguleiki at ganga framvið fjøruni og endar ein tá norði á Slættanesi. Vanligt er tó at ganga í erva - omanfyri gjáirnar á eystursíðuni á Vágoynni. 

Fyrstu niðursetufólkini fluttu til Slættanes í 1835. Tey vóru Heindrikur Thomassen  og Julianna Niklasdóttir, sum fluttu úr Sandavági við 5 børnum. Eini 5 ár seinni fluttu onnur til, og í 1845 vóru 3 húski við íalt 21 fólkum á Slættanesi. Í 1850 er fókatalið komið upp á 40, minkar so aftur til 21 fólk í 1860, men veksur so aftur. í 1890 er fólkatalið komið upp aftur á 40,og tá fólkatalið er mest, í 1940, búgva 75 fólk í bygdini. Eftir tað minkar fólkatalið, og í 1963 eru bert 4 húski eftir. 3 av húskjunum flyta av bygdini hetta árið, og árið eftir, í 1964, verður bygdin avtoftað, tá seinasta húskið flytir av bygdini. 

Tey av húsunum, ið enn standa, eru brúkt av teimum, ið hava ættarligt tilknýti til bygdina. Okkurt er yvirtikið av Sandavágs kommunu, ið økið hoyrir til. Bygdin hevur onki el og er tað av tí sama nærmast sum at vitja aftur í fortíðina.

Keldur

Slóðir úteftir 

 Faroestamps.fo
 Heimasíðan hjá Jóanis Nielsen

Bygdir í Føroyum
Vágar
Kirkjubøsteinurin

Kirkjubøsteinurin er ein rúnarsteinur, ið var funnin í Kirkjubø í 1832. Á steinum eru 19 rúnir ristar, men tey lærdu eru ósamd á máli um aldur og innihald á innskriftini. Hóast hetta er steinurin helst eitt hitt elsta skriftminni, vit hava í Føroyum. 

Steinurin var eftir at hann var funnin sendur niður á Nationalmuseet í Keypmannahavn, men er nú á Føroya Fornminnissavni.

Hvat stendur so á hesum steini og hvussu gomul er innskriftin? 

 knútr kuflúngr vo
Soleiðis ljóðar fyrsta týðingin hjá Finn Magnussen, og merkir tað "Knút kuvlungur vá (drap)", tvs. at talan er um gravstein yvir onkran, ið áðurnevndi Knút hevur dripið. Finn Magnussen kom í fyrstu kanningum sínum til ta niðurstøðu, at steinurin helst er frá 12. øld.

 kin unnar á kufl vith arvok 
Soleiðis ljóðar onnur týðingin hjá Finni Magnussen, og merkir tað "Ætt unnar hevur gravheyggj við Arvok" og skuldi Arvok smb. Finni Magnussen vera gamalt navn fyri Kirkjubø, ið um hetta mundi metir steinin at vera frá 9. øld.

 uftir hrua
Í 1887 sigur Ludvig Wimmer, at innskriftin á steininum er so ótýðilig, at ráðiligt er bert at lesa tey tvey seinastu orðini, ið merkja "eftir Róa". Hetta metir Ludvig Wímmer sipar til, at talan er um gravstein yvir mann, sum æt Rói ella Rógvi, og Wimmer daterar steinir afturi í 9. øld.

 uik ufi uni rua
Maria Ingerslev Simonsen ger í 1959 eina nýggja týðingarroynd av Kirkjubøsteininum. Hon heldur, at tey fyrstu 7 tekini eru ólesilig og lesur bert tey seinastu 12, ið hon týðir soleiðis: "unni Vígúlvi ró". Steinin metur hon at vera frá kristnari tíð, helst fyrst í 11. øld.

Útvortis ávísing
Faroestamps.fo - Historic Writings (á enskum og týskum)

Føroya søga
Kirkjubøur
Rúnasteinar í Føroyum
Havnar Bóltfelag

Havnar Bóltfelag ella HB er eitt fótbóltsfelag úr Tórshavn sum varð stovnað 4. oktober 1904. Felagið er eitt hitt størsta fótbóltsfelagið í Føroyum við umleið 1000 limum. HB er tað fótbóltsfelagið í Føroyum, ið hevur vunnið flest føroyameistaraheiti. Í 2020 vann HB sítt 24. FM-heiti, og hin 5. december 2020 vann HB eisini finaluna um Løgmanssteypið og gjørdust tí greipuvinnarar fyri 13. ferð. Teir vunnu tað fyrsta FM heitið í 1955.

Fótbóltshópur 

Dagført 7. november 2020.

Kendir fyrrverandi HB-leikarar 

  Uni Arge (f. 1971), metspælari, 177 mál í 223 dystum.
  Heine Fernandez (f. 1966)
  Jógvan á Lað (f. 1922), "Mister HB", fyrsti heiðurslimur.
  Allan Mørkøre (f. 1971), mál móti Schmeichel 1990.
  Rúni Nolsøe (f. 1971), metspælari, 315 dystir og 56 mál.
  Gunnar Nielsen (f. 1986), fyrsti føroyingurin, sum hevur spælt dyst í ensku Premier League.
  Kaj Leo Johannesen (f. 1964), Føroya løgmaður 2008-
  Hallur Hansson

Venjarar 

  Ole Skouboe (1983–84)
  Sverri Jacobsen (1984)
  Jóhan Nielsen (1987–89)
  Jógvan Nordbúð (1990–91)
  Sverri Jacobsen (1992–93)
  Jóannes Jakobsen (1994–95)
  Jóhan Nielsen (1996–97)
  Oddbjørn Joensen (11. juni 1997–31. des. 1997)
  Ion Geolgău (1997–02)
  Jóannes Jakobsen & Kári Nielsen (2002)
  Frank Skytte (1. jan 2003–31. des. 2003)
  Heine Fernandez (2004–05)

  Julian Frank Hansen (2005)
  Krzysztof Popczyński (1. jan. 2006–27. juni 2007)
  Heðin Askham (interim) (1. juli 2007-31. juli 2007)
  Albert Ellefsen (2007)
  Rúni Nolsøe (2008)
  Rúni Nolsøe & Sámal Erik Hentze (1. aug. 2008–31. des. 2009)
  Kristján Guðmundsson (1. jan. 2010–30. sep. 2010)
  Julian Hansen (19. sep. 2010–18. juni 2011)
  Sigfríður Clementsen (1. juni 2011–31. des. 2012)
  Oddbjørn Joensen og Fróði Benjaminsen (1. jan. 2013–31. des. 2013)
  Heðin Askham (1. jan. 2014 – 3. nov. 2017)
  Heimir Guðjónsson (3. nov. 2017 – 2019)
  Jens Berthel Askou (2019 –)

Heiður

Effodeildin: 24
1955, 1960, 1963, 1964, 1965, 1971, 1973, 1974, 1975, 1978, 1981, 1982, 1988, 1990, 1998, 2002, 2003, 2004, 2006, 2009, 2010, 2013, 2018, 2020.

Løgmanssteypið: 28
1955, 1957, 1959, 1962, 1963, 1964, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1975, 1976, 1978, 1979, 1980, 1981, 1982, 1984, 1987, 1988, 1989, 1992, 1995, 1998, 2004, 2019, 2020

Stórsteypadystur: 3
2009, 2010, 2019.

UEFA hagtøl fyri kappingar fyri feløg

Dystir

Viðmerkingar

 PR: Preliminary round - Undanumfar
 1R: First round - Fyrsta umfar
 QR: Qualifying round - Innleiðandi umfar
 1Q: First qualifying round - Fyrsta innleiðandi umfar
 2Q: Second qualifying round - Annað innleiðandi umfar

Keldur

Slóðir úteftir 
HB.fo

Føroyskt fótbóltsfelag
Tórshavn
HB
Sigmundur Brestisson

Sigmundur Brestisson (føddur 961 í Skúvoy - doyði í Sandvík 1005).

Sambært Føroyinga søgu var tað stórbóndin og víkingurin Sigmundur Brestisson, ið kristnaði Føroyar. Í ár 999 noyddi Sigmundur, eftir boðum frá norska konginum Ólavi Trygvasyni, føroyingar at taka við nýggjari trúgv og betala skatt til norsku krúnuna. Mótstøðan móti tí nýggju trúnni og skattin, undir leiðslu av tí víðagitna Trónda í Gøtu, varð skjótt niðurbard, og hóast Sigmundur sjálvur læt lív, fekk kristindómurin fótafesti.  

Sigmundur gifti seg við Turið Torkilsdóttir, dóttir Torkil Barfrost (summastaðnis kallaður Turrfrost) og Ragnhild Toralfsdóttir, úr Noreg. Saman fingið tey dóttrina Tóra Sigmundsdóttir, ið seinni gifti seg við Leivur Øssursson.  

Gravstaðurin hjá Sigmundi við gravsteini er varðveittur í kirkjugarðinum í Skúvoy.

Keldur 

Trúboðarar í Føroyum
Brestisson, Sigmundur
Føroyingasøga
Brestisson, Sigmundur
Andlát í 11. øld
Skúvoyingar
Tey óvirknu gassini

Tey óvirknu gassini ella tey óvirknu loftevnini eru frumevnini í bólki 18 (VIII) í skeiðbundnu skipanini. Tey eru: helium, neon, argon, krypton, xenon og radon. Tey verða nevnd óvirkin av tí, at teirra uttasta elektronskal er fult, og tí er tað sera trupult at fáa tey at gera evnasambinding. Tey eru tey einastu frumevnini, sum finnast í natúruni sum einkultatom, øll onnur finnast sum mýl ella jónir (t.d. finnist brom sum mýl: Br2, ella sum ion: Br-).

Sí eisini 
 Halogen
 Skeiðbundna skipanin

Evnafrøði
Livonskt mál

Livonskt (līvõ kēļ) hoyrir til finnisku greinina av finno-ugrisku málunum. Einans 35 fólk duga málið, og einans 10 flótandi. Tað er nær í ætt við finskt, ið verður tosað hinumegin Finnlandsfjørðin, og estiskt. Upprunalandið hjá livonunum er Livonia í Lettlandi norðan fyri Kurlandhálvoynna. Málið er hótt. Nakrir upprunalivonar eru byrjaðir at læra seg málið fyri at geva tí uppreisn. Hetta er tó torført, tí livonar eru ongastaðni í meiriluta og hava nærum ongar møguleikar at nýta málið.

Skriftmálið byggir bæði á estiskt og lettiskt.

Livonskt hevur 13 føll: hvørfall (nominativ), hvørsfall (genitiv), partitiv, hvørjumfall (dativ), illativ, inessiv, elativ, allativ, adessiv, ablativ, translativ og abessiv.

Romanskt bókstavarað:

A/a, Ā/ā, Ä/ä, Ǟ/ǟ, B/b, D/d, Ḑ/ḑ, E/e, Ē/ē, F/f, G/g, H/h, I/i, Ī/ī, J/j, K/k, L/l, Ļ/ļ, M/m, N/n, Ņ/ņ, O/o, Ō/ō, Ȯ/ȯ, Ȱ/ȱ, (Ö/ö), (Ȫ/ȫ), Õ/õ, Ȭ/ȭ, , P/p, R/r, Ŗ/ŗ, S/s, Š/š, T/t, Ț/ț, U/u, Ū/ū, (Y/y), (Ȳ/ȳ), V/v, Z/z, Ž/ž.

Máldømi: 

Nøkur orð:

Ein yrking:

MUSTĀ PLAGĀ VALSÕ

Kubbõ āt tuļ immõr satunnõd mingizt.
Mustā lupāt um vȯrd tutkām jūs.
Nǟlgalizt nīelõb min mȯistõmõt rõkūd
Sigžtūļ käds ikš dadžā ja ūgõb.

Mitikš äb tō ku sa kēratõkst pǟgiñ:
Um jõvīst, až sāina pǟl kēratõd “A”.
Võid stalažod arrõ, až sainõ äb sȭita -
Ma vāgiž set kītõb, ku jõvīst tīed sa

Ja tikkiž ja tegīž um lagtõd sin tōmi
Sīest, mis sinnõn tīemõst ja mis sinā võid.
Až suggõbõd suodād ja revolūtsijõd,
Siz nustām sīes pāikal. Pǟdõ ka mēg.

Až nai ikškõrd vāldiž ka mäddõn tīeb sillõ.
Īezõ palābõd sīlmad, kus pīegiļtiz irm.
Siz grumā touvõd mäd’ āndabõd villõ
Ja kõzzist pīkstõbõd pimdõd joud.

Ni īdskubs himnõ mēg lōlam īe pierrõ,
Sīest mēḑi ta kāitsõb ja sīnda ka tōks.
Sīest lōlam mēg: “Julgizt ni, veļīd, tīe jūrõ!”
Täuds sidāms oppõrmīel põrāndõks.

Leb Valst āigastsadā võilõb se kāngaz,
Mustā ku loptõmõt mōīlmarūim.
Kuñš īebõd pandõkst, kūoḑõd ja kuodād,
Täddõn nagrõs muidlõb kūolõn pǟlū.

Orð: Tõnu Trubetsky 
Umsett: Valt Ernštreit

Finno-ugrisk mál
Mál í Lettlandi
Hótt mál