alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
4. oktober

4. oktober er dagur 277 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 278 um skotár er). dagar eru eftir av árinum.

Hendingar 
1904 - Havnar Bóltfelag, t.e. HB, verður stovnað.

Føðingar 
 1822 - Rutherford B. Hayes, amerikanskur forseti (d. 1893)
 1895 - Buster Keaton, amerikanskur sjónleikari (d. 1966)
 1942 - Jóhanna Sigurðardóttir, íslendskur politikari
 1946 - Susan Sarandon, amerikonsk sjónleikarinna

Andlát 
 1669 - Rembrandt, niðurlendskur listamaður (f. 1606)
 1947 - Max Planck, týskur alisfrøðingur (f. 1858)
 1970 - Janis Joplin, amerikonsk songkvinna (f. 1943)
 2022 - Loretta Lynn, amerikanskur kvinnuligur country-sangari og sangskrivari (f. 1932)

Oktober, 04.
5. oktober

5. oktober er dagur 278 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 279 um skotár er). 87 dagar eru eftir av árinum. Dagurin eitur Placidus. Tá ið Bænadikt úr Nurcia bygdi kleystrið Monte Cassino, fekk hann jørð at byggja á frá ríkum rómverja, Tertullus at navni. Placidus var sonur henda rómverja og gekk Bænadikti til handa. Kom sjálvur upp í munkaskipanina og eftir boðum Bænadikts bygdi hann eitt kleystur á Sikiloy. Kleystrið varð rænt og lagt í oyði av sjórænarum og Placidus dripin.

Hendingar 
 1880 - Alonzo Cross fær patent til heimsins fyrsta kúlupenn
 1908 - Ferdinand kongur í Bulgaria lýsir sjálvstøðu í landinum og seg sjálvan sum zar
 1930 - Eitt bretskt loftskip dettur niður yvir Fraklandi. 48 av teimum 54 ferðafólkunum lata lív, teirra millum enski loftmálaráðharrin Lord Thomson
 1962 - Fyrsta singulin hjá The Beatles, "Love Me Do", kemur út í Stóra Bretlandi
 1964 - 57 fólk flýggja gjøgnum ein tunnil, tey hava grivið undir Berlinmúrinum
 1966 - Margreta prinsessa verður alment trúlovað franska greivanum Henri Laborde de Monpazat
 1974 - IRA-bumbur bresta á tveimum ølstovum í enska býnum Guildford í Surrey: Fimm fólk doyggja, og 65 verða særd  
1985 - Fyrstu fólkini búsetast á Kambsdali, og soleiðis gerst yngsta niðursetubygd í Føroyum. 
 1989 - Dalai Lama vinnur Nobel Friðarheiðurslønina
 1990 - Fyrsta livratransplantasjón í Danmørk verður gjørd á Ríkssjúkrahúsinum

Føðingar 
 1829 - Chester A. Arthur, amerikanskur forseti (d. 1886)
 1936 - Václav Havel, kekkiskur rithøvundur og forseti 1993-2003 (d. 2011)
 1944 - Nils Malmros, danskur filmsleikstjóri
 1951 - Bob Geldof, írskur tónleikari
 1957 - Bernie Mac, amerikanskur sjónleikari (d. 2008)
 1975 - Kate Winslet, enskur sjónleikari

Andlát 
1813 - Tecumseh, høvdingur hjá Shawnee-fólkinum (f. 1768)
 1880 - Jacques Offenbach (f. 1819)
 1962 - Rasmus Rasmussen (Regin í Lið) (f. 1871)
 2011 - Steve Jobs, maðurin handan Apple, ipod og ipad (f. 1955)
 2015 - Henning Mankell, svenskur rithøvundur (f. 1948)

Oktober, 05.
Sambandsflokkurin

Sambandsflokkurin varð sum tann fyrsti flokkurin í Føroyum stovnaður í 1906. Ikki ber til við vissu at dagfesta, nær flokkurin varð stovnaður, men tann 18. august 1906 boða 13 av 22 tinglimum frá í Dimmalætting, at teir hava skipað seg í ein politiskan flokk á tingi, ið nevnir seg ”sambandsmenn”. Flokkurin er ein liberalur flokkur, sum virkar fyri eini støðugari og frísinnaðari menning av Føroya fólki, búskaparlig, mentunarliga og stjórnarliga. Flokkurin gongur inn fyri, í ríkisfelagsskapi við Danmark, at reka ein framburðssinnaðan politikk á øllum økjum.

Formenn 

 1906 – Fríðrikur Petersen
 1917 – Oliver Effersøe
 1924 – Andrass Samuelsen
 1948 – Johan M. Fr. Poulsen
 1970 – Trygvi Samuelsen
 1974 – Pauli Ellefsen
 1990 – Edmund Joensen
 2001 – Lisbeth L. Petersen
 2004 – Kaj Leo Johannesen
 2015 – Bárður á Steig Nielsen

Sambandsløgmenn 

 Andrass Samuelsen (1948–1950)
 Kristian Djurhuus (1950–1958, 1968–1970)
 Pauli Ellefsen (1981–1985)
 Edmund Joensen (1994–1998)
 Kaj Leo Johannesen (2008–2015)
 Bárður á Steig Nielsen (2019-)

Umboð á Løgtingi

2019–2023 
Á løgtingsvalinum 31. august 2019 fekk Sambandsflokkurin 7 tingfólk vald.
 Bárður á Steig Nielsen
 Magnus Rasmussen
 Helgi Abrahamsen
 Kaj Leo Holm Johannesen
 Frimodt Rasmussen
 Rósa Samuelsen
 Johan Dahl

2015–2019 
Edmund Joensen
Kaj Leo Holm Johannesen
Bárður á Steig Nielsen
Magnus Rasmussen
Bjørn Kalsø
Magni Laksáfoss

2011–2015 
Á løgtingsvalinum 29. oktober 2011 fekk Sambandsflokkurin 8 tingfólk vald. Hin 10. februar 2014 vaks flokkurin við einum tingmanni afturat, tá Gerhard Lognberg gjørdist limur í flokkinum, eftir at hann varð koyrdur úr Javnaðarflokkinnum 2. november 2013 og síðan var uttanflokkatingmaður í góðar tríggjar mánaðar. Sambandsflokkurin hevur ikki havt 9 tinglimir síðan 1932.

Umboð á Løgtingi 2015–2019

Umboð í Landsstýrinum

Keldur

Ávisingar úteftir 

 Sambandsflokkurin

Sambandsflokkurin
Miðflokkurin

Miðflokkurin (MF) er ein politiskur flokkur í Føroyum. Miðflokkurin varð stovnaður 30. mai í 1992. Miðflokkurin er flokspolitiskt ógvuliga konservativur, tá ið talan er um siðfrøðilig virði; flokkurin er m.a. hart ímóti fosturtøku og samkyndum hjúnalagi . Miðflokkurin hevur eisini fleiri ferðir talað ímóti at grein 266b skuldi koma í gildi í Føroyum.

Søga 

Í 1991 settu nøkur trúgvandi fólk sær fyri at stovna nýggjan politiskan flokk. Tordur Niclasen, løgtingsmaður fyri Kristiliga Fólkaflokkin, Føroya Framburðs- og Fiskivinnuflokk var ein av stovnarum floksins. Á fundi 30. november 1991 á Hotel Hafnia í Tórshavn varð gjørt av, at nýggi flokkurin skuldi eita Miðflokkurin. Eisini varð samtykt ein fyribils arbeiðsætlan, sum í dag er kend sum hini 16 punktini fremst í stevnuskránni. Fyri at nýggjur flokkur kann stilla upp til løgtingsval, er neyðugt at hava í minsta lagið 800 undirskriftir. Á stovnandi aðalfundinum í 1992 varð upplýst, at higartil eru savnaðar tilsamans 560 undirskriftir. Fyribils stevnuskrá varð løgd fyri fundin og samtykt.

Stevnuskrá 

Flokkurin virkar fyri einum samfelagi við kristnum grundarlagi, og at politiskar avgerðir, sum verða framdar, samsvara við hesa lívsáskoðan og hugsjón.

Virkað verður eisini fyri at sjúk, gomul og brekað fólk skulu hava eitt trygt og gott lív.
Tað skal arbeiðast miðvíst við at minka um rúsdrekka og rúsevnismisnýtslu.
Føroyar skulu ikki verða partur av ES, men í staðin fyri styrkja samstarv við lond uttanfyri felagsskapin.
Í siðfrøðiligum spurningum, sum til dømis fosturtøku, virkar flokkurin fyri at ófødda barnið verður vart við lóg. Deyðshjálp verður mett sum dráp og skal tí ikki vera møgulig.

Formenn 

 1992 - 1994 Álvur Kirke 
 1994 - 1997 Jenis av Rana
 1997 - 1999 Bill Justinussen
 1999 - 2001 Álvur Kirke
 2001 - d.d. Jenis av Rana

Umboð á Løgtingi

2011-2015

2015-2019 
Jenis av Rana
Bill Justinussen

2019-2023 
Á løgtingsvalinum 31. august 2019 fekk Miðflokkurin 2 tingfólk vald.

Jenis av Rana
Bill Justinussen

Landsstýrisfólk 2011-2015 

Karsten Hansen, landsstýrismaður í heilsumálum

Ávisingar úteftir 

 Miðflokkurin

Keldur 

Miðflokkurin
Fríðrikur Petersen

Fríðrikur Petersen (* 22. apríl 1853 í Saltnesi, † 26. apríl 1917 í Frederiksberg) var próstur við bústaði á Nesi, yrkjari, umsetari og politikari. Petersen varð føddur á Saltnesi í Eysturoy í 1853. Í 1875 tók hann studentsprógv í Íslandi og í 1880 cand.theol.-prógv við lærda háskúlan í Keypmannahavn. Hann starvaðist sum prestur í Sandoy og í Suðuroy og var próstur á Nesi í Eysturoy. Hann var virkin í politikki. Hann sat í løgtinginum (1890-91, 1893-1917) og í landstinginum (1894-1902/1906-1917). Hann stovnaði saman við øðrum Sambandsflokkin í 1906. Hann var formaður í flokkinum frá 1906 til 1917. Fríðrikur hevur skrivað fleiri av okkara kendastu fosturlandssangum.

Hann varð studentur í 1875, prógv í filosofikum í 1876 og gudfrøðisprógv (cand.theol.) í 1880. Hann yrkti nógvar sangir, m.a. fyrsta føroyska tjóðsangin "Eg oyggjar veit" og "Gleðilig jól". Hann var mammubeiggi Hans Jacob Højgaard, tónaskald.

Sanghøvundur 

 O móðurmál, stórt er títt fall (heiti: Føroyska málið) (1877) 
 Vísa um Føroyar (Eg oyggjar veit) (1877) 
 Hvat kann røra hjartastreingir (heiti: Føroyska málið) (1878) 
 Gevið Brøður (1878) 
 Bróður skál (1879) 
 Gleðilig Jól (heiti: Jólasálmur) (1891) 
 Tíðin rennur sum streymur í á (gamlaárskvøld 1891) 
 Deyði, hvar er nú broddur tín (1900) 
 Hvørjum man tykjast vakurt hjá sær

Politikkur

Fríðrikur Petersen var løgtingslimur 1890-1891 og 1893-1917. Hann umboðaði Sambandsflokkin á tingi frá at flokkurin varð stovnaður í 1906 fram til 1917. Somuleiðis var hann formaður floksins 1906-1917. Hann var landstingslimur 1894-1902, 1906-1914 og 1915-1917.

Bókmentir 

 Edward Mitens: Fríðrikur Petersen 1853-1953, Minnisútgáva, Tórshavn 1953.

Keldur 

Føroyskir politikarar
Føðingar í 1853
Andlát í 1917
Prestar í Føroyum
Erlendur Patursson

Erlendur Patursson (20. august 1913 - 16. juni 1986) føddur í Kirkjubø, sonur Jóannes Patursson og Guðny. Blaðungur fór hann til Íslands, har hann í 1933 tók studentsprógv. Haðani fór hann til Oslo, har hann tók 1. part í búfrøðislestri, fullfíggjað cand. polit prógv tók hann á lærda háskúlanum í Keypmannahavn í 1942. Heimafturkomin til Føroya eftir stríðslok var hann fíggjarligi ráðgevi løgtingsins 1946-1947, eitt skifti fiskimaður og í 1953 varð hann kosin til formann í Føroya Fiskimannafelag. Nú kom hann av álvara upp í politikk. Hann var við til at stovnseta Tjóðveldisflokkin og gjørdist í apríl 1949 blaðstjóri á málgagni floksins 14. September, eitt starv hann røkti í fyrstu atløgu fram til 1962 og aftur frá august 1973 til januar 1976.

Í 1954 varð hann valdur tingmaður fyri Sandoyar valdømi, sum hann umboðaði fram til 1966. Frá 1970 hevur hann verið valdur á ting fyri Suðurstreymoyar valdømi. Hann var landsstýrismaður í sjálvstýrislandsstýrinum 1963-1966 og føroyskur fólkatingsmaður 1973-1977. Patursson hevur lagt úr hondum frágera nógv skrivligt tilfar, umframt tær hundraðtals politisku blaðgreinirnar og tey mongu ritini, ið viðgera samfelagsmál, hevur hann skrivað tvey stórverk.

Annað er minningarrit Føroya Fiskimannafelags"»Fiskiveiði - Fiskimenn 1850-1939 I-II", sum kom út 1961, og fram-haldið "Fiskivinna og fiskivinnumál 1940-1970 I-II-III", ið kom út í tíðarskeiðinum 1976-1981, og hitt er ein Føroya søga, ið ætlandi kemur í 5 pørtum, harav tríggir eru komnir. Fyri ritverk síni fiskivinnuni viðvíkjandi fekk høvundurin í 1981 heiðursløn M. A. Jacobsens fyri yrkisbókmentir 

 1940 - Útbúgvin cand. polit
 1948 - 1962 og 1973-75 Blaðstjóri á 14. september

Givið út 

 1942 - Fólkaflytingin úr Føroyum
 1945 - Føroysk búreising
 1945 - Føroysk stjórnarmál
 1961 - Fiskiveiði - fiskimenn : 1850 - 1939 (2 bd.)
 1965 - Føroya søga lll - úr einaveldi í amtsveldi stjórnarviðurskifti 1834-54.
 1976 - 1981 - Fiskivinna og fiskivinnumál 1940 - 1970 (3 bd., fekk M. A. Jacobsens heiðursløn fyri yrkisbókmentir 1981)
 1983 - Sjón og seiggj : samfelagsligar greinir
 1985 - Í hjørtum okkara býr frælsi
 1985 - Political facts about Faroe Islands
 1986 - Aldrig kan et folk forgå - som ikke vil det selv

Heiðurslønir 

 1981 - M.A. Jacobsens Heiðursløn

Keldur 

Patursson, Erlendur
Politikarar úr Tjóðveldi
Patursson, Erlendur
Patursson, Erlendur
Patursson, Erlendur
Politikarar úr Tjóðveldi
Andlát í 1986
Regin Dahl

Regin Dahl er føddur í Sandagerði í Havn 5. november 1918, deyður 29. mars 2007 í Keypmannahavn. Hann var føroyskt skald og tónaskald. Regin var sonur Jákup Dahl, próvst. Lívsstarv hansara var hjá danska forlagnum Gyldendal sum forlagsráðgevi. Dahl fekk Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens bæði í 1973 og í 1979. Hann er eisini kendur í Føroyum fyri at hava endurnýggjað føroyskan tónleik. Tá hann fylti áttati í 1998 fekk hann Mentanarvirðisløn Landsins. Hetta var fyrstu ferð hendan virðisløn var givin.

Hann var estetikari, yrkjari, tónleikari, týðari og mangt annað. Hann var kendur í Danmark fyri at týða yrkjaran Baudelaire til danskt.

Lívssøga
Regin las fagrar bókmentir og norrønt í Keypmannahavn. Tá hann var átjan ára gamal gav hann út fyrsta yrkingasavnið "í útlegd". Hann yrkti her um útlegdina, ið er eitt afturvendandi tema í hansara skaldskapi, mest tí hann alt lívið var útiseti. Fyrstu yrkingarnar komu í Varðan í 1936. Eftir hetta skrivaði hann átta søvn. Regin kom at endurnýggja føroyska yrking. Heitini til søvnini eru egin og sýna málsligt tilvit, so sum "Beltisgyrði", ið er bandið, sum bakkamenn hava um miðjuna at heingja fuglin í, "Gongubitar", ið eru bitar, ið menn høvdu við sær í hagan, t.d. á fjalli, "Eftirtorv", ið er torv, sum sløðist eftir á heiðini.

Heiður 
 1973 - Fekk Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri fagurbókmentir 
 1979 - Fekk Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri fagurbókmentir
 1998 - Fekk Mentanarvirðisløn Landsins

Útgivið 

 1937 - Í útlegd (yrkingar)
 1944 - Tokkaljóð (yrkingar)
 1944 - Leysasøkk hittinorð
 1949 - Beltisgyrði (yrkingar)
 1955 - Óttukvæði (yrkingar)
 1965 - Gongubitar (yrkingar)
 1969 - Sneisaboð
 1978 - Orðakumlar/Ordkumler (yrkingar)
 1978 - Tríkirni (yrkingar)
 1981 - Eftirtorv (yrkingar)
 1985 - Rekagrót (yrkingar)
 1988 - Elliskekar, einbýlisljóð (yrkingar)
 1993 - Vit ið aftaná koma. Strøttlingar
 2000 - Smámunir (yrkingar)

Savnað og skipað 

 Barnasongbók, 1943
 Gevið brøður, 1944
 Sólin og Sóljan, 1948
 Veitslugávan, 1964

Útgávur við løgum 

 16 sjómansrímur eftir H.A. Djurhuus, 1993
 36 løg til føroyskar sangir, 1993

Plátuútgávur 

 Lukkurímur og fagnarljóð, 1972
 Barnarímur hjá Hans A. Djurhuus, 1974
 4 vísur, 1976

Keldur 
 Bokasolan.fo

Ávísingar úteftir 
 Nordic-Litterature.org, A touch of ragnarok and gimle, By Hanus Kamban

Dahl, Regin
Dahl, Regin
Dahl, Regin
Føroyskir yrkjarar
Andlát í 2007
Hans Jacob Jacobsen

Hans Jacob Jacobsen (skaldanavn Heðin Brú) varð føddur í Skálavík 17. august 1901. Andaðist 18. mai 1987. Hann hevur havt stóran týdning fyri føroyska bókmentasøgu og er rithøvundurin aftanfyri m.a. skemtiligu skaldsøguna Feðgar á ferð. Eisini hevur hann skrivað ymiskar stuttsøgur. 

Hans Jacob Jacobsen var á Føroya Fólkaháskúla veturin 1919 - 1920, og haðani fór hann til Danmarkar á landbúnaðarskúla. Síðani arbeiddi hann nøkur ár á ymsum gørðum, og í 1925 fór hann á Landbúnaðarháskúlan í Keypmannahavn, har hann tók prógv sum búnaðarfrøðingur í 1928. Eftir at hann var komin aftur til Føroya, arbeiddi hann innan landbúnaðin, og í 1942 varð hann settur sum búnaðarráðgevi. Skrivingin, sum var byrjað í lestrarárunum í Danmark, var ítriv, hann hevði við síðuna av dagliga yrki sínum. Umframt skaldsøgur og stuttsøgusøvn týddi hann ein hóp av bókmentum til føroyskt.

Hansara síðstu dagar gingu mest við at týða ymisk ævintýr og at skriva bókina Endurminningar, og í 1982 vann hann tann høgt metta bókmentaheiðurin Holberg-medaljuna.

Virðislønir 

 1964: Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens 
 1964: Statens Kunstfond (fyri Fjallaskuggan)
 1980 saman við Elinborg Lützen: Barnabókaheiðursløn Tórshavnar Býráðs( fyri Ævintýr I-VI)
 1982: Holberg-medaljan

Útgávur

Egin verk 
 Lognbrá, skaldsøga, 1930 
 Fastatøkur, skaldsøga, 1935 (framhald av Lognbrá)
 Fjallaskuggin, stuttsøgusavn, 1936
 Feðgar á ferð, skaldsøga, 1940
 Flókatrøll, stuttsøgusavn, 1948
 Leikum fagurt, skaldsøga, 1963
 Purkhús, stuttsøgusavn,1966
 Men lívið lær, skaldsøga, 1970
 Búravnurin, stuttsøgusavn, 1971
 Tað stóra takið, skaldsøga, 1972
 Endurminningar, 1980

Týðingar 
 Ævintýr 1, 1959
 Ævintýr 2, 1964
 Ævintýr 3, 1968
 Ævintýr 4, 1970
 Knut Hamsun: Vælferðin, 1972
 Ævintýr 5, 1973
 Martin A. Hansen: Dupultmyndin, søgusavn, 1973
 Ævintýr 6, 1974
 William Heinesen: Glataðu spælimenninir, 1975
 William Heinesen: Móðir sjeystjørna, 1975
 F. M. Dostojevskij: Tey á Steffansleiti, 1977
 F. M. Dostojevskij: Karamasovbrøðurnir, bd I - III, 1978

Keldur 
Árni Dahl: Bókmentasøga II - 1876 - 1939, Fannir 1981

Slóðir úteftir 

Føroyskir rithøvundar
Føroyskir skaldsøguhøvundar
Føðingar í 1901
Føroyskir týðarar
Andlát í 1987
Skálvíkingar
10. oktober

10. oktober er dagur 283 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 284 um skotár er). 82 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar 
 1937 - Árnafjarðar kirkja verður vígd.
 1986 - Amerikanski forsetin, Ronald Reagan og sovjettiski leiðarin, Mikhail Gorbatjov, hittast á toppfundi í Reykjavík.
 2006 - Ein flogvanlukka við flogfari hjá Atlantic Airways krevur fýra mannalív í Stord, Noregi.
 2012 - Ein maður varð funnin deyður í Viðarlundini í Havn. Tað vísti seg at vera 32 ára gamli samkyndi tónleikarin Rasmus Rasumssen.

Føðingar 
 1731 - Henry Cavendish, enskur vísindamaður (d. 1810)
 1813 - Giuseppe Verdi, italskur tónasmiður (d. 1901)
 1834 - Aleksis Kivi, finskur rithøvundur (d. 1872)
 1861 - Fridtjof Nansen, norskur rannsóknarmaður (d. 1930)
 1930 - Harold Pinter, enskur rithøvundur (d. 2008)
 1946 - Charles Dance, enskur sjónleikari.
 1946 - Naoto Kan, japanskur politikari.
 1958 - Tanya Tucker
 1967 - Gavin Newsom
 1985 - Marina and the Diamonds, valisisk songkvinna.
 1991 - Gabriella Cilmi, avstralsk songkvinna.

Andlát 
 1963 - Édith Piaf, fronsk songkvinna (f. 1915)
 2004 - Christopher Reeve, amerikanskur filmsleikari - 52 ár.
 2012 - Rasmus Rasmussen, tónleikari úr Havn, var limur í rokktónleikabólkinum Makrel.

Oktober, 10.
11. oktober

11. oktober er dagur 284 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 285 um leypár er). 81 dagar eru eftir av árinum.
Dagurin eitur Nikatius. Hann var grikki, sum í 2. øld boðaði evangeliið í Suðurfraklandi og stovnaði kirkjulið og saman við øðrum og bygdi kirkjur m.a. í Lyon. Hann og ein av monnum hansara, Probus, vóru tiknir av døgum av uppøstum heidningum.

Hendingar 
 2010 - Poul Michelsen tók seg úr Fólkaflokkinum og gjørdist leysgangari á Føroya Løgtingi.
 2014 - Fótbóltur A-landslið, menn, EM undankapping, dysturin varð leiktur í Windsor Park í Belfast: Norðurírland - Føroyar 0-2. Bæði málini komu í fyrra hálvleiki. Føroyar fingu brotsspark, men málmaðurin bjargaði. 18 ára gamli Brandur Olsen, sum í 2014 hevði gjørt sáttmála við FC København, varð skiftur inn, tá ið 10 minuttir vóru eftir og fekk harvið sín A-landsliðsdebut.

Føðingar 
 1766 - Nólsoyar Páll, tjóðarhetja í Føroyum (d. 1808/9).
 1884 - Eleanor Roosevelt (d. 1962)
 1925 - Elmore Leonard, amerikanskur rithøvundur (d. 2013)
 1937 - Bobby Charlton, enskur fótbóltsleikari.
 1942 - Amitabh Bachchan, indiskur sjónleikari.
 1962 - Joan Cusack, amerikonsk sjónleikarinna.

Andlát 
 2000 - Donald Dewar, skotskur politikari (f. 1937)

Oktober, 11.
9. oktober

9. oktober er dagur 282 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 283 um skotár er). 83 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar 
1446 - Hangul stavraðið verður útgivið í Korea.
1514 - Louis XII av Fraklandi giftist Mary Tudor.
1582 - Vegna íverksetan av gregorianska kalendaranum, er hesin dagurin ikki til í Spania, Italia, Póllandi og Portugal. 
1760 - Sjeyárakríggið: Russland hertekur Berlin í Týsklandi.
1804 - Hobart, høvuðsstaðurin í Tasmania, verður settur á stovn.
1824 - Trælahald verður avtikið á Kosta Rika.
1831 - Ioannis Kapodistrias, fyrsti leiðari av sjálvstøðuga Grikkalandi, verður myrdur.
1888 - Washington minnisvarðin (Washington Monument) verður latin upp fyri almenninginum.
1900 - Cookoyggjar gerast bretskt hjáland.
1914 - Fyrri heimsbardagi: Antwerp í Belgia verður hertikin av Týsklandi.
1936 - Hoover Dam í Nevada, USA, framleiðir streym fyri fyrstu ferð.
1962 - Uganda gerst sjálvstøðugt land í Commonwealth.
1967 - Che Guevara verður avrættaður fyri at hava roynt at framt kollvelting í Bolivia.
1981 - Deyðarevsing verður avtikin í Fraklandi.
1986 - Sangleikurin The Phantom of the Opera verður vístur fyri fyrstu ferð í London.
2006 - Mett verður, at Norðurkorea roynir atomvápn fyri fyrstu ferð hendan dag.

Føðingar 
1859 - Alfred Dreyfus, franskur hermaður (d. 1935).
1940 - John Lennon, enskur tónleikari (The Beatles) (d. 1980)
1947 - France Gall, fronsk songkvinna
1952 - Sharon Osbourne, ensk sjónvarpskona
1964 - Guillermo del Toro, meksikanskur leikstjóri
1966 - David Cameron, enskur forsætismálaráðharri

Andlát 
 1942 - Símun av Skarði, føroyskt skald (f. 1872)
 1967 - Che Guevara, argentinskur kollveltingarmaður (f. 1928)
 1995 - Alec Douglas-Home, bretskur politikari (f. 1903)
 2016 - Andrzej Wajda, pólskur leikstjóri (f. 1926)

Oktober, 09.
8. oktober

8. oktober er dagur 281 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 282 um skotár er). 84 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar 
 1993 - Vegna demokratisku framstigini í Suðurafrika samtykkir ST at taka av búskaparligu tiltøkini ímóti landinum.
 1996 - Sosialurin skrivar á forsíðuni: »Fiskavirking í gjaldssteg«. Framtaksgrunnurin bakkaði fyri politiskum trýsti og gjørdi av ikki at seta pengar í Fiskavirking.
 2001 - 118 fólk doyggja, tá eitt SAS flogfar av slagnum MD-87 dettur niður beint eftir fráferð í Linate flogvøllinum í Milano í Italia.
 2003 - Tað verður gjørt alment kunnugt, at Fríðrikur krúnprinsur og Mary Donaldson eru trúlovað.

Føðingar 
 1895 - Juan Domingo Peron, argentinskur forseti (d. 1974)
 1918 - Jens Christian Skou, danskur fysiologur og medisinari
 1946 - Dennis Kucinich, amerikanskur politikari
 1949 - Sigourney Weaver, amerikonsk sjónleikarinna
 1958 - Ursula von der Leyen, týskur politikari
 1968 - Høgni Mohr, føroyskur rithøvundur
 1970 - Matt Damon, amerikanskur sjónleikari
 1970 - Sadiq Khan, bretskur politikari
 1985 - Bruno Mars, amerikanskur sangari

Andlát 
 1869 - Franklin Pierce, amerikanskur forseti (f. 1804)
 1967 - Clement Attlee, bretskur politikari (f. 1883)
 1992 - Willy Brandt, týskur kanslari (f. 1913)
 2004 - Jacques Derrida, franskur heimspekingur (f. 1930) 

Oktober, 08.
7. oktober

7. oktober er dagur 280 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 281 um skotár er). 85 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar

Føðingar 
1885 - Niels Bohr, danskur alisfrøðingur (d. 1962)
1931 - Desmond Tutu, suðurafrikanskur erkibiskupur
1952 - Vladimir Putin, forseti Russlands
1955 - Tórbjørn Jacobsen, føroyskur politikari, skipari og havnameistari
1982 - Jermain Defoe, enskur fótbóltsleikari
1986 - Gunnar Nielsen, føroyskur fotbóltsleikari

Andlát 
 1849 - Edgar Allan Poe, amerikanskur rithøvundur (f. 1809)
 2020 - Mario J. Molina, meksikanskur evnafrøðingur (f. 1943)

Oktober, 07.
6. oktober

6. oktober er dagur 279 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 280 um skotár er). 86 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar 
 1582 - Av tí at gregorianski kalendarin verður settur í gildi hetta árið, finst hesin dagurin ikki í Italia, Póllandi, Portugal og Spania. 
 1889 - Thomas Edison vísir sín fyrsta film fram. 
 1908 - Eysturríki innlimar Bosnia og Hersegovina.
 1932 - Sjóvinnubankin verður stovnaður.
 1939 - Síðsti pólski herurin tapir í seinna veraldarbardaga. 
 1955 - Í Medicine Bow Peak í Wyoming í USA dettur eitt United Airlines DC-4 niður. 66 fólk lata lív. 
 1966 - LSD verður bannað í USA. 
 1973 - 80 000 egyptiskir hermenn fara yvir um Suezveitina og byrjar hervið Jom Kippurkríggið. 
 1978 - Anni-Frid "Frida Lyngstad og Benny Andersson úr svenska tónleikabólkinum ABBA giftast. 
 1981 - Anwar al-Sadat verður dripin. 
 1992 - Fíggjareftirlitið staðfestir, at Sjóvinnubankin er um at fara á húsagang, og við hesum er føroyska búskaparkreppan opinlýs. 
 2000 - Slobodan Milošević leggur frá sær. 
 2002 - Franska oljutangaskipið Limburg verður álopið uttanfyri Jemen. 
 2008 - Altjóða fíggjar- og bankakreppa ger um seg við ógvisligum falli í keypsskálunum, ið fær fleiri lond at seta serstøk bjargingartiltøk i verk. Serliga ring er støðan í Íslandi.

Føðingar 
 1820 - Jenny Lind, svensk songkvinna (d. 1887)
 1887 - Le Corbusier, sveisiskur arkitektur (d. 1965)
 1914 - Thor Heyerdahl, norskur rannsóknarfari (d. 2002)
 1930 - Hafez al-Assad, forseti í Sýria (d. 2000)
 1945 - Luiz Inácio Lula da Silva, forseti í Brasilia
 1948 - Gerry Adams, írskur politikari
 1967 - Kennet Andersson, svenskur fótboltsleikari.

Andlát 
 1536 - William Tyndale, enskur bíbliutýðari, brendur á báli
 1542 - Thomas Wyatt, enskur yrkjari (f. 1503)
 1981 - Anwar al-Sadat, forseti í Egyptalandi, myrdur (f. 1918)
 1989 - Bette Davis, amerikanskur sjónleikari (f. 1908)
 1992 - Denholm Elliott, enskur sjónleikari (f. 1922)
 2020 - Johnny Nash, amerikanskur sangari og sangskrivari (f. 1940)

Oktober, 06.