alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Lima Duarte

Ariclenes Venâncio Martins (føddur 29. mars 1930 í Sacramento) er sjónleikari úr Brasil.

Filmsleiklutir

Leiklutir í sápuoperum (kommedium) 
 2010 - Araguaia .... Max Martinez
 2009 - Caminho das Índias .... Shankar
 2007 - Desejo Proibido .... Mayor Viriato "Condor" Palhares
 2007 - Amazônia, de Galvez a Chico Mendes .... Bento
 2005 - Belíssima .... Murat Güney
 2004 - O Pequeno Alquimista .... Filolal
 2004 - Senhora do Destino .... Senator Vitório Vianna (serstakur gestur)
 2004 - Da Cor do Pecado .... Afonso Lambertini
 2002 - Sabor da Paixão .... Miguel Maria Coelho
 2002 - O Quinto dos Infernos .... Conde dos Arcos
 2001 - Porto dos Milagres .... Senator Vitório Vianna
 2000 - Uga Uga .... Nikos Karabastos
 1999 - O Auto da Compadecida .... Bishop
 1998 - River of Gold
 1998 - Pecado Capital .... Tonho Alicate (serstakur gestur)
 1998 - Corpo Dourado .... Zé Paulo (serstakur gestur)
 1997 - A Indomada .... Murilo Pontes (serstakur gestur)
 1996 - O Fim do Mundo .... Coronel Ildásio Junqueira
 1995 - A Próxima Vítima .... Zé Bolacha
 1993 - Fera Ferida .... Major Emiliano Cerqueira Bentes
 1993 - Agosto .... Turco Velho
 1993 - O Mapa da Mina .... delegado 
 1992 - Pedra sobre Pedra .... Murilo Pontes
 1990 - Meu Bem, Meu Mal .... Dom Lázaro Venturini
 1990 - Rainha da Sucata .... Onofre Pereira (serstakur gestur)
 1989 - O Salvador da Pátria .... Sassá Mutema (Salvador da Silva)
 1985 - Roque Santeiro .... Sinhozinho Malta
 1985 - O Tempo e o Vento .... major Rafael Pinto Bandeira
 1984 - Partido Alto .... Cocada (serstakur gestur)
 1982 - Paraíso .... João das Mortes (serstakur gestur)
 1980- 1984 - O Bem-amado .... Zeca Diabo (í sjónvarpsrøð)
 1979 - Marron Glacê .... Oscar
 1979 - Pai Herói .... Malta Cajarana (serstakur gestur)
 1977 - Espelho Mágico .... Carijó
 1975 - Pecado Capital .... Salviano Lisboa
 1974 - O Rebu .... Boneco
 1973 - Os Ossos do Barão .... Egisto Ghirotto
 1973 - O Bem-Amado .... Zeca Diabo (í telenovela)
 1971 - A Fábrica .... Pepê
 1961 - Top Cat .... Top Cat / Spook (røddir)
 1951 - Sua Vida Me Pertence

Leiklutir í filmum 
 2013 - A Busca
 2012 - Colegas
 2011 - Assalto ao Banco Central
 2011 - Família Vende Tudo
 2005 - 2 Filhos de Francisco
 2003 - O Preço da Paz
 2000 - Palavra e Utopia
 2000 - O Auto da Compadecida
 2000 - Me You Them (Eu Tu Eles)
 1998 - Rio de Ouro
 1997 - Boleiros - Era uma Vez o Futebol
 1997 - A Ostra e o Vento
 1988 - Corpo em Delito
 1987 - Lua Cheia
 1983 - Sargento Getúlio
 1979 - Kilas, o Mau da Fita 1979 - O Menino Arco-Íris 1977 - O Crime do Zé Bigorna 1977 - Os Sete Gatinhos 1976 - O Jogo da Vida 1976 - Contos Eróticos 1976 - A Queda 1974 - Guerra Conjugal 1968 - Trilogia do Terror 1963 - Rei Pelé
 1958 - Chão Bruto
 1957 - O Grande Momento
 1957 - Paixão de Gaúcho
 1955 - O Sobrado
 1949 - Quase no Céu

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1930
Sosialistisk Ung

Sosialistisk Ung (stytting SU) er ungmannafelagið hjá Javnaðarflokkinum. Ungmannafelagið varð stovnað í 1965 og æt tá Sosialistiskt Ungmannafelag. Í 2009 varð SU endurstovnað, og navnið varð broytt til Sosialistiskur Ungdómur, og í 2010 varð navnið broytt til núverandi navnið Sosialistisk Ung.

SU er grundað á somu grundvirðir sum Javnaðarflokkurin, men er tó óheft av flokkinum. Hetta sæst m.a. við, at Sosialistisk Ung hava tikið støðu til summi etisk mál, ið Javnaðarflokkurin ikki hevur við í síni stevnuskrá, eitt nú innan LGBT rættindi.

Forfólk 
 2009-2011 Bergur A. Dalsgarð
 2011-2012 Sunneva Mohr
 2012-2014 John av Reyni
 2014-2015 Oda Kjartansdóttir Strøm
 2015-2017 Barbara Gaardlykke Apol
 2017-2018 Karin Reginsdóttir Joensen
 2018-2020 Rói Dam Dalsgarð
 2020-2022 Herborg Heidiardóttir Gaardlykke
 2022-Nú Paul Kjartan Matras

Systurfeløgini hjá SU í hinum Norðurlondunum 
Danmark: Danmarks Socialdemokratiske Ungdom (DSU)
Finnland: Sosialdemokraattiset Nuoret (SNK)
Grønland: Siumut Youth
Ísland: Ungir Jafnaðarmenn
Noreg: Arbeiterpartiets Ungdomsfylking (AUF)
Svøríki: Sveriges Socialdemokratiska Ungdomsförbund (SSU)

SU er limafelag í International Union of Socialist Youth (IUSY), ið er altjóða felag fyri sosialdemokratisk ungmannafeløg.

Nevndirnar 
Í árliga aðalfundin hjá SU, 10. septembur 2016, vórðu lokalfeløgini SU Suður, SU Mið og SU Norð formelt sett á stovn. Eisini var avgjørt, at upprunaliga nevndin í SU skuldi gerast landsnevnd og aðalfundurin broytast til landsfund.   

Landsnevndin, 2022/23: 

Landsnevndin er mannað sum fimm manna nevnd við forfólki, næstforfólki, skrivara, kassameistara og einum eykalimi. Eisini eru tveir tiltakslimir og eitt umboð úr hvørjum lokalfelagi.  

 Paul Kjartan Matras, forfólk
 Marianna S. Hansen, næstforfólk
 Pól Jóhannus T. Larsen, skrivari
 Jákup J. Eskildsen, kassameistari
 Erla Marr, nevndarlimur
 Rói Dam Dalsgarð, altjóða skrivari
 Torgerð F. Suðuroy, umboð fyri SU Suður

SU Mið
 Eyðrið á Fløghamri, forkvinna
Jóna Í Homrum, næstforkvinna
 Silja Av Reyni Wennerstrøm, skrivari
 Dánjal Hátún Augustinussen, kassameistari
 Elin Sólvør Á Løgmansbø, nevndarlimur

SU Norð
 Marianna Hansen, forkvinna
 Katrina Rógvadóttir, næstforkvinna
 Birita Matras Petersen, skrivari
 Paul Kjartan Matras, kassameistari
 Jógvan Kallsgarð, tiltakslimur 
 Henný Rógvadóttir. tiltakslimur 
 Ronja Bárðardóttir Tórgarð, tiltakslimur

SU Suður

Nevndin í SU Suður hevur enn ikki skipað seg, men Manne Næs Mortansson er formaður í Nevndini.

Útisetanevndin

SU er  einasta føroyska ungmannafelagið, ið hevur eina útisetanevnd. Nevndin hittist til fund umleið fjúrtanda hvønn dag.
 Jógvan Kallsgarð, Aalborg
 Erhard Petersen, Keypmannhavn
 Magnus Høgenni, Aberdeen
 Andrias Høgenni, Odense
 Guðrun Durhuus, altjóða skrivari (2016-), Keypmannahavn

Slóðir 
 Heimasíðan hjá Sosialistisk Ung
 Facebooksíðan hjá Sosialistisk Ung

Kelduávísingar 
Føroyskir flokkar
Føroysk politisk ungmannafeløg
Shanghai Cooperation Organisation

Shanghai Cooperation Organisation (stytting: SCO) er ein felagsskapur, stovnaður í 2001. Shanghai Cooperation Organisation eitur klubburin av londum, sum hava tað til felags, at tey ikki vilja hava USA við til borðs. Teir seks limirnir í SCO eru Kina, Russland, Usbekistan, Tadjikistan og Kirgisia. Søguliga sæð hevur sam­bandið millum Russ­land og Kina altíð verið merkt av harðari kapping, sum var í hæddini undir Kalda krígnum, og nú eru russar vorðnir sera medvitandi um skjóta skiftið í vald­sbýtinum landanna millum - Kina er nú so nógvar ferðir ríkari enn Russland. Ein sera týðandi lutur í viðurskiftunum teirra mill­um er vantandi førleikin hjá pørtunum at koma til eina semju um gass. Øðru­megin er eigarin Russland, ið er heimsins størsti fram­leiðari av gassi, hinumegin Kina, sum er heimsins størsti og svangasti brúkari, og sum vil hava hendur á meira gassi. Russland er eisini ikki fegið um ætlanirnar hjá Barack Obama um at hava rakettverjustøðir í Pólland og Eysturevropa, sum skulu verja móti álop­um úr Iran, og Kina er eiheldur fegið um rakett­verjuskjøldrið, hóast stúr­anin ikki er tann sama. Kina vendir í hesum sam­bandi peikifingurin móti amerikansku rakett­verju­skipanini í ásiatiska partinum av Kyrrahavsøkinum.

Felagsskapir
David Kelly

David Kelly (* 11 juli 1929 í Dublin í Írlandi – † 12 ella 13 februar 2012 í Dublin) var ein Írskur sjónleikari. Hann doyði eftir stutta sjúkralegu í februar 2012.

David var eitt eyðkent andlit í írskum filmum og gjørdist heimskendur tá hann var við í einum parti av 'Fawlty Towers'.

Filmografi 
Dublin Nightmare (1958)
Me Mammy (1968–71) - Cousin Enda
Tales From the Lazy Acre (1972) - Dead Man
The Italian Job (1969) - Vicar (funeral scene)
Fawlty Towers (1975) - O'Reilly (episode "The Builders")
Quackser Fortune Has a Cousin in the Bronx (1970) - Tom Maguire
Philadelphia, Here I Come (1975) - Canon O'Byrne
A Portrait of the Artist as a Young Man (1977) – Dean of Studies
Robin's Nest (1977–1981) - Albert Riddle
Strumpet City (1980) - Rashers Tierney
Whoops Apocalypse (1982) - Abdab
The Jigsaw Man (1983)
Red Monarch (1983) - Sergo
Pirates (1986) - Ship's Surgeon
Into the West (1992) - Grandfather Reilly
Upwardly Mobile (1995–1997) - Barman
Glenroe - Sylvie Dolan
The Matchmaker  (1997) - O'Connor
Ballykissangel (1998) - Mr O'Reilly
Waking Ned (1998) - Michael O'Sullivan
Greenfingers (2000) - Fergus Wilks
Mean Machine (2001) - Doc
The Calcium Kid (2003) - Paddy O'Flannagan
Agent Cody Banks 2: Destination London (2004) - Trival
Laws of Attraction (2004) - Priest/Michael
Charlie and the Chocolate Factory (2005) - Grandpa Joe
The Kovak Box (2006) - Frank Kovak
Stardust (2007) - Guard

Ávísingar

Leinki úteftir
David Kelly IMDb The Internet Movie Database

Írar
Írskir sjónleikarar
Dudu Azevedo

Carlos Eduardo Cardoso de Azevedo (føddur 7. januar 1978 í Rio de Janeiro) er sjónleikari og tónleikari úr Brasil. Hann hevur spælt við í filmum og sjónvarpsrøðum. Hann er limur í orkestrinum Redtrip. Hann spældi ein av høvuðsleiklutinum í filminum Podecrer! í 2007.

Leiklutir í filmum, røðum og í telenovelas

Keldur

Brasilskir sjónleikarar
Tónleikarar
Føðingar í 1978
Pól Sundskarð

Pól Sundskarð (føddur 1957) er føroyskur rennari úr Klaksvík. Hann vann DM í sínum aldursbólki 55-59 ár í 24-tíma renning á Bornholm 9. juni 2012. Hann rann 181 km á teir 24 tímarnar. Tá hann kom heim aftur til Føroya varð móttøka fyri honum á Bakarínum hjá Jórun í Klaksvík, har m.a. Jógvan Skorheim, varaborgarstjóri, helt røðu fyri honum. Pól byrjaði av álvara at renna í 2004. Longu í 2005 vann hann sítt fyrsta heiðursmerki, tað var í februar 2005 tá hann bleiv nummar tvey í veteranbólkinum í FM í crossrenning á Toftum. Hann gjørdist eisini nummar tvey, tá hann rann til Flaggdagsrenningina í Havn sama ár. Hann vann FM í bæði 10km, ½-marathon og maraton í 2005. Í 2006 endurvann hann FM í marathon og silvur í ½-marathon. Somu úrslit fekk hann í 2007. Árið 2008 brúkti hann uppá at fyrireika seg til ein nógv longri tein enn Marathon. Í 2009 rann hann 100 km á Bornholm, hann gjøgnumførdi teinin uppá góðar 10 tímar.  Í 2010 gjøgnumførdi Pól 7 marathon í 6 dagar.
Pól er limur í rennifelagnum Treysti í Klaksvík. Hann starvast sum søluráðgevi hjá trygdarfyritøkuni Ansni.

13. desember 2013 rann hann 118 km úr Gásadali til Viðareiðis, hann rann um náttina, veðrið var ikki til vildar, men hann gjøgnumførdi túrin. Næstu tveir dagarnar eftir túrin herjaðu tvær ódnir í Føroyum.

27. september 2014 luttók Pól eins og árið fyri í Sparthlaton í Grikkalandi. Í 2013 noyddist hann at gevast eftir at hava runnið 80 km, hitin lá tá yvir 30 gradir. Men í 2014 gjørnumførdi hann. Hann rann tann 246,8 kilometur langa teinin á 35 tímar og 21 minuttir, sum var undir kravtíðina, sum er 36 tímar. Renningin byrjaði í Athen kl. 5 um morgunin og endaði í Sparta. Konan syrgdi fyri at hann hevði 75 depotir liggjandi ymsastaðni á rutuni.

Keldur

Slóðir úteftir 
Treysti.fo

Føroyskir rennarar
Føðingar í 1957
Treysti

Ítróttafelagið Treysti er eitt føroyskt rennifelag við heimstaði í Klaksvík. Tveir av bestu rennarunum hjá felagnum í løtuni (2013) eru Marnar Djurhuus, sum hevur vunnið fleiri danmarksmeistaraheiti, FM-heiti, bronsu á Oyggjaleikum og bronsu í altjóða kapping í Reykjavík og Rebekka Fuglø, sum eitt nú hevur vunnið junior DM í 800 m og 1500 metrum bæði innan- og uttandura í 2011. Marnar og Rebekka gjørdust føroyameistarar í Cross renning 2011.

Søga 
Felagið varð stovnað í KÍ høllini 17. august 1993. Tað vóru Jonhard Larsen (1966), Rani Nolsøe (1959) og Páll Sólstein (1964) úr Klaksvík og Guttorm Sørensen (1968) úr Hvannasundi, sum tóku stig til at stovna rennifelagið. Felagið var tó ikki so aktivt tey fyrstu árini, og í 1998 varð stovnandið eykaaðalfundur. Tá varð ein nevnd vald: Thorleif Eyðun Petersen (formaður), Guttorm Sørensen (næstformaður), Rani Nolsøe (skrivari) og Søren Olsen (tiltakslimur). Hin 23. apríl 2006 skipaði felagið fyri renning ígjøgnum Norðoyastunnilin, hetta var fáir dagar áðrenn undirsjóvartunnilin læt upp alment fyri ferðslu 26. apríl 2006. Metstór luttøka bleiv til hesa renning, heili 3250 boðaðu frá luttøku. Í 2007 fekk Treysti nýggj hølir í nýggju badmintonhøllini í Klaksvík.

Nevnd 
Í 2012 varð henda nevndin í Treystinum:
Jonhard Larsen, formaður
Guttorm Sørensen, næstformaður og kassameistari
Pól Sundskarð, skrivari
Jorie Josephsen, nevndarlimur
Eileen Matras, nevndarlimur
Andreas Josephsen, tiltakslimur

Keldur

Ávísngar úteftir 
Treysti.fo

Føroysk rennifeløg
Norðoyar
Súsanna Skylv Sørensen

Súsanna Skylv Sørensen (fødd í 1979) er føroysk ítróttakvinna. Hon íðkar m.a. triatlon, duatlon, renning,  rógving og súkkling. Hon vann FM í triatlon í 2008; svomið varð 1500 metrar, súkklað 40 kilometrar og runnið 10 kilometrar. Hon gjørdist danmarksmeistari í DM lang triatlon í 2009. Tað hendi tað løgna, at tey, sum skipaðu fyri kappingini, ikki vóru klár yvir, at Súsanna hevði danskt pass, og tí kundi luttaka í DM kappingini; ein onnur, sum var eitt minutt seinni enn Súsanna, hevði í eini samrøðu við onkran fjølmiðil, tá tey funnu útav, at Súsanna hevði danskt pass og tí var vinnari av kappingini. Í 2006 rói Súsanna 2000 metrar inniróður fyri Róðrarfelagið Knørrur, har hon kappaðist við Katrina Olsen. Katrin vann við tíðini 7:21.3, Súsanna gjørdist nummar tvey við tíðini 7:31.5. Í 2007 luttók hon í Scandinavian Open rógvikapping,hon gjørdist nr. 3 av 5 við tíðini 7:18.2, hon vann sostatt bronsu.

Oyggjaleikir

Oyggjaleikir 2009 
Í 2009 luttók Súsanna í Oyggjaleikunum á Álandi. Hon rann 10.000 metrar og vann silvur við tíðini 37.59.33. Hon rann eisini hálvt maraton, har gjørdist hon nummar 5.

Oyggjaleikir 2013 
Bronsu í súkkling, einkultstarti.

Oyggjaleikir 2019 
Í juli 2019 luttók hon á Oyggjaleikunum í Gibraltar. Fyrsta kappingardagin hevði hon vunnið gull í triatlon. Hetta var fyrsta føroyska gullmerkið á oyggjaleikunum 2019.

Keldur 

Føroyskir rennarar
Føroyskir rógvarar
Føroyskir súkklarar
Triatlon íðkarar
Føðingar í 1979
Frælsur ítróttur á Oyggjaleikunum 2009

Frælsur ítróttur var kappast í á XIII Oyggjaleikunum 2009 á Álandi, (Finland), í døgunum 27. juli til 4. juli 2009. Í hesum 13. leikunum vóru tað 25 oyggjasamfeløg, ið kappaðust í 15 ymiskum ítróttargreinum.

Kappingar hjá monnum

Kappingar hjá kvinnum

Keldur

Slóðir úteftir
Almenn heimasíða
Úrslit í frælsum ítrótti

Oyggjaleikir
Frælsur ítróttur
Stórá (Hvalvík og Streymnes)

Stórá er ein á. Gongubrúgv er gjørd um Stórá, ið rennur oman millum bygdirnar Hvalvík og Streymnes. Brúgvin er gjørd í samráð við bygdafólkið, sum longi hevur ynskt at fríðka um umhvørvið fram við ánni. Ætlanin er at leggja gongurgøtur til brúnna og møguliga fram við áarbakkanum. Umsjónarmenn hjá kommununi hava smíðað brúnna. Nú hetta arbeiðið er liðugt, fara fólk at leggja gongugøturnar. Væntandi verða ljós síðani sett upp fram við gøtunum. Tá alt arbeiðið er liðugt, verður økið eitt satt prýði, har fólk kunnu ganga sær ein góðan spakingartúr og njóta vakurleikan í hesi serstøku náttúruni millum báðar bygdirnar, har kirkjan og viðalundin eisini eru. 

Áir í Føroyum
Dole, Jura

Dole er ein býur og kommuna í Fraklandi. Býurin liggur í landslutinum Jura í regiónini Franche-Comté í eystara parti av Fraklandi. Í 2011 búðu gott 24.000 fólk í kommununi. Býurin liggur við ánna  Doubs.

Filmurin Happiness Is in the Field frá 1995 varð tikin upp í býnum.

Jean-Maris Sermier er borgarstjóri í kommununi frá 2014 til 2020.

Louis Pasteur varð føddur í Dole, Jura í 1822 og búði har tey fyrstu fimm árini av lívi sínum.

Myndir 

Býir í Fraklandi
Chris Pine

Chris Pine (føddur 26. august 1980 í Los Angeles) er ein amerikanskur filmsleikari. Hann er kendastur fyri at spæla leiklutin sum James T. Kirk í 2009 filminum Star Trek, og tann fylgjandi filmurin, Star Trek Into Darkness (2013), og hevur eisini spælt í filmum sum: The Princess Diaries 2: Royal Engagement (2004), Just My Luck (2006), Smokin' Aces (2007), Unstoppable (2010), This Means War (2012), Rise of the Guardians (2012), Horrible Bosses 2 (2014) og sum Jack Ryan í Jack Ryan: Shadow Recruit (2014).

Amerikanskir sjónleikarar
Føðingar í 1980
Lønsemi

Lønsemi er eitt búskaparligt heiti. Lønsemi er eitt mát fyri hvussu stórt avkast ein fyritøka hevur av ávísari tilfeingisnýtslu. Hetta tilfeingi kann vera kapitalur, arbeiði ella vitan (know-how).

Onnur líknandi búskaparlig hugtøk eru:

 Framleidni
 Produktivitetur

Búskapur
Framleidni

Framleidni er eitt búskaparligt hugtak. Framleidni er eitt mát fyri hvussu stórt framleiðsluúrslitið er í mun til framleiðsluavrikið. Nógvir ymiskir hættir eru at rokna út framledni. Arbeiðsframleidni fyri eitt land (ella ein geira), verður roknað sum lutfallið millum BTÚ fyri landið (ella geiran) og talið av fulltíðarstørvum í landinum (ella geiranum).

Búskapur
Taylor Lautner

Taylor Lautner (føddur 11. februar 1992 í Grand Rapids) er ein amerikanskur filmsleikari.

Amerikanskir sjónleikarar
Siligo

Siligo er ein bygd og kommuna í Logudoro regiónini, í Sassari provinsinum á oynni Sardinia í Italia. Sardinia er næststørsta oyggj í Miðjarhavinum. Siligo liggur 160 kilometrar norðanfyri Kagliari og umleið 25 kilometrar í ein landssynning Sassari. Í Siligo búgva knapt 1000 fólk. Siligo hevur mark við hesar kommunur:  Ardara, Banari, Bessude, Bonnanaro, Codrongianos, Florinas, Mores og Ploaghe.

Sardinia
Býir og bygdir í Italia
Borðvín

Borðvín (eitur Vin de table í Fraklandi, Vino da tavola í Italia og Vino de mesa í Spania) hevur vanliga eitt alkoholinnihald ímillum 8,5 % og 15 % prosent. Innan borðvín finna vit reyðvín, hvítvín og rosévín. 

Rúsdrekka
Matur og drekka
Reyðvín

Reyðvín er gjørt av bláum drúvum og fær sín lit frá drúvuskalinum. Liturin spennur frá einum ljósum reyðum liti til ein myrkan svart-violettan lit. Reyðvín inniheldur sum oftast tannin/garvsevju, sum stavar frá víndrúvukjarnunum. Smakkurin er næstan altíð turrur. 

Rúsdrekka
Matur og drekka
Hvítvín

Hvítvín er í allarflestu førum gjørt av grønum drúvum. Tað kann tó eisini verða framleitt av bláum drúvum, um drúvuskalið verður tikið frá sevjuni tíðliga í framleiðsluni. Liturin kann verða alt frá heilt ljósum til myrkan gulgyltan lit. Smakkurin er sum oftast turrur, men kann tó spenna frá heilt turrum til søtt. 

Rúsdrekka
Matur og drekka
Rosévín

Rosévín er gjørt av bláum drúvum. Eyðkendi ljósareyði liturin kemur av, at skalið ikki liggur leingi í sevjuni. Liturin kann verða frá ljósum laksaliti og til ein kláran reyðan lit. Smakkurin er næstan altíð turrur ella hálvturrur. Verða framleidd í flest øllum vínframleiðandi londum. Rósuvín er gjørt úr drúvum, sum verða nýttar til at framleiða reyðvín, har skalið verður tikið frá undir geringini, tá ið víni hevur fingið tann lit sum tað skal hava, og ikki blandað saman av reyðvíni og hvítvíni, sum nógv kanska halda. Rósuvín skulu helst borðreiðast køld, umleið 8-12°C, og hóska væl til lættar kjøtrættir, salat, fisk, fiskasúpan ella sum eitt glas í heitum summarveðri.

Rúsdrekka
Matur og drekka
Heitvín

Heitvín hevur eitt hægri alkoholinnihald enn vanlig borðvín. Hetta kemst av, at alkohol verður blandað uppí undir ella eftir geringina. Alkoholinnihaldið er vanliga millum 17 og 21 rúmprosent. Heitvín skal vera meira enn 14 %, og um tað er sterkari enn 22 %, er tað spiritus. Dessertvín eru so at siga altíð heitvín og eru aloftast søt, men tú kanst eisini finna heitvín, sum eru turr.

Rúsdrekka
Matur og drekka
Portvín

Portvín er kanska tað mest kenda heitvínið í heiminum. Tað kemur úr Dourodalinum, norðalaga í Portugal. Tað verða gjørd bæði reyð og hvít portvín og tey fáast úr turrum til søt. Tað eru tvey høvuðssløg av portvíni: Wood Port og Vintage Port. Wood Port er ruby, tawny og hvítt portvín. Vintage port er árgangsportvín. Tað eru eisini ymisk sløg av portvíni. Ruby port er ungt, fruktkent og søtt. Tawny er lagrað, og er lættari og meira gulbrúnt. White er gjørt av hvítum drúum og fæst sum søtt og turt. Late Bottled er portvín, sum er lagrað 4-5 ár í eikiføtum. Síðani verður tað koyrt í fløskur, og búnast ikki víðari. Vintage Port er árgangs portvín, sum bert verður framleitt í góðum árum. Tað verður lagrað í 2-3 ár, áðrenn tað verður koyrt í fløskur, har tað búnast í nógv ár, 15 - 20 - 25 ár. Reytt portvín skal borðreiðast við 14-18°C – hvítt við 8-10°C.

Rúsdrekka
Matur og drekka
Eindrúvuvín

Eindrúvuvín er framleitt av einum høvuðs drúvuslagi og lítlari nøgd av øðrum drúvusløgum. Tað er eitt sindur ymiskt hvussu stórur partur av høvuðsdrúvuni skal vera í víninum, fyri at vínið kann kallast eitt eindrúvuvín, men ein tummilsregla sigur umleið 75 % - 90 %. Flestu amerikonsku vínini eru eindrúvuvín. Her kunnu nevnast Cabernet Sauvignon og Chardonnay. Eindrúvuvín í Fraklandi eru í Bordeaux og Bourgogne. 

Rúsdrekka
Matur og drekka
Brúsandi vín

Brúsandi vín (ella mousserandi vín) er brúsandi við bløðrum av kolsýru. Kolsýran kann koma náttúrliga í framleiðsluni, men hon kann eisini verða latin í seinni, eins og við sodavatni. Mest kenda mousserandi vínið er Champagne, sum er úr økinum við sama navni í Fraklandi. Aðrastaðni í Fraklandi eitur hetta vín "Crémant", í Italia "Spumante", í Týsklandi "Sekt" ella "Schaumwein", í Spania "Cava". Í m.a. USA, Suðurafrika og Avstralia verða tey nevnd "Sparkling wine". Tað var uppfunnið av munkinum Dom Perignon í 1800-talinum. Brúsandi vín eru vanliga hvít, men kunnu eisini vera rosélitt. Smakkurin er oftast turrur, men kann eisini vera hálvturrur ella søtur. Brúsandi vín verða framleidd í flest øllum vínframleiðandi londum.

Rúsdrekka
Matur og drekka
Madeiravín

Madeiravín kemur frá tí portugisisku oynni við sama navni. Vínið fær sítt sermerkta brenda eyðkenni av, at tað verður lagrað við umleið 50°C í minimum 90 dagar. Madeira verður ikki drukkið eins nógv og portvín og sjerri, men tað hevur tann fyrimun, at tað heldur sær longri, aftaná at fløskan er latin upp. Madeira fæst frá turrum til søtt, alt treytað av innihaldinum av sukri, ið liggur úr 2 % - 10 %.

Sløg 

 Malvasia
 Boal
 Verdelho
 Sercial

Rúsdrekka
Matur og drekka
Sjampanja

Sjampanja kemur úr økinum Champagne, ið liggur 145 km í ein landnyrðing úr París. Einki annað øki í heiminum hevur loyvi at kalla síni brúsandi vín fyri "champagne". Framleiðslan av sjampanju fer fram á henda hátt: Fyrst verður vanligt borðvín framleitt, og síðan verður sukur og ger latið í. Onnur gering fer nú fram í fløskunum, ið liggja á goymslu í minsta lagi 9 mánaðir. Eftir hesa goymslu, verða fløskurnar lagdar við hálsinum niðureftir í nakrar træbukkar við holum í, kallaðir "pupîtres", ið ger, at botnfallið rennur niður í fløskuhálsin. Hálsurin verður førdur niður í eina frostvesku, ið er minus 20 °C, so at botnfallið gerst til ein propp, ið verður tikin burturúr. Síðan verður sukur latið í, alt eftir, hvat slag av sjampanju framleidd verður. Einastu drúurnar, ið loyvdar eru at nýta í Champagne, eru Pinot Noir og Pinot Meunier, ið eru reyðar drúvur, og Chardonnay ið er ein hvít drúva.

Rúsdrekka
Matur og drekka
Ginn

Ginn stavar frá franska orðinum fyri Einiber, Geniévre. Men hóast navnið er franskt, so hevur Ginn sín uppruna í Hollandi. Ein lækni úr Hollandi nýtti í 16. øld alkohol blandað við einiberum sum heilivág. Einiber er altíð at finna í ginn, men onkrir framleiðarir lata harumframt eisini korianderfrø, lakres og kardemummu í løgin. Ginn er ein hjáframleiðsla, tá whisky verður destillerað. Seinasti parturin av whiskydestillatinum hevur ov lágt alkoholprosent at verða nýtt til whisky, og tí verður tað í staðin nýtt til ginn. Ginn verður oftast nýtt í apertif drinkum, so sum Gin og Tonic, Dry Martini og Tom Collins – men eisini í cocktails, har tað gevur ein sermerktan smakk. Ginn verður framleitt úr spritti, sum kann vera gjørt úr korni, eplum, majs o.líkn. Sprittið verður síðani kryddað við baraldi, sum setu sín dám á bæði anga og smakk. Men eisini onnur kryddarí verða koyrd í. Síðani veðrur hetta dropadrivið til ginn. Styrkin liggur ímillum 37,5 % og 47,3 %. Ginn verður eins og vodka nýtt til ymiskar drykkir.

Rúsdrekka