alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Tóki Jansson

Tóki Jansson (føddur 2003) er ein føroyskur filmslistamaður úr Tórshavn. Hann hevur gjørt teknifilmsrøðina Skúla Scam, ið fekk nógva umrøðu í føroyskum og donskum miðlum í desember 2020, eftir at Jenis av Rana, mentamálaráðharri, valdi ikki at fylgja tilmælinum frá Mentamálaráðnum, um at lata stuðul á 40.000 krónur til røðina. Grundgevingin fyri at nokta at lata stuðul var tann, at Jenis av Rana dámdi ikki tað hann sá, hann segði í Degi og Viku, at tey bannaðu ov illa. Tóki Jansson hevur fleiri ferðir verið á filmsskúlanum Nóllywood í Nólsoy, og tað var eisini har, hann møtti Jonas í Dali Wagner, og Jonas lærdi Tóka at animera. Á Nóllywood 2019 gjørdi Tóki Jansson saman við Haakon Joensen stutta teknifilmin Smoothie Baby, ið bleiv tilnevndur Geytan 2020.

Skúla Scam 
Tóki fór sum 15-ára gamal í gongd við at gera sína egnu teknifilmsrøð við heitinum Skúla Scam. Røðin varir umleið ein tíma, tey tosa føroyskt. Teknifilmsrøðin snýr seg um tríggir skúlanæmingar, Pætur, Sólskin og Bob, ið møtast, tá ið tey skulu byrja á einum nýggjum skúla. Skúlin vísir seg at vera sera løgin og ræðandi, alt er annarleiðis enn tey vóru von við. Tímarnir eru stuttir og fríkorterini eru long. Tey seta sær fyri at kanna, hvat ið tað er ið gongur fyri seg á skúlanum.  Jónas í Dali Wagner frá Filmshúsinum hevur verið vegleiðari hjá Tóka, meðan hann hevur gjørt Skúla Scam. Jónas í Dali Wagner er fyrrverandi leiðari av fiktionsinstruktør-útbúgvingini á Den Danske Filmskole.

Tóki bleiv liðugur við Skúla Scam á heysti í 2020, tá var hann blivin 17-ára gamal, tað mesta gjørdi hann sum 15-16 ára gamal. Teknifilmsrøðin hevði forpremieru í Havnar Bio fyri innbodnum skúlaungdómum og øðrum hin 16. september 2020. Eftir tað fóru Tóki Jansson og Dina Poulsen, ið leggur rødd til gentuna Sólskin í røðini, saman við øðrum umboðum úr Føroyum til Danmarkar, har teknifilmsrøðin hevði heimspremieru og varð víst alment á Buster Filmfestival í september 2020 fyri donskum skúlanæmingum úr miðdeild og hádeild.

Tóki Jansson hevur gjørt filmsrøðina í síni frítíð uttan peningaligan stuðul. Vegleiðari hansara Jonas í Dali Wagner valdi at søkja um stuðul á 40.000 krónur til Skúla Scam fyri at gera hana heilt lidna. Mentamálaráðið innstillaði filmsrøðina til at fáa henda stuðul, ið søkt varð um, men landsstýrismaðurin í mentamálum Jenis av Rana vildi ikki skriva undir, og noktaði harvið at lata stuðulin. Dagur og Vika hevði eina samrøðu við landsstýrismannin um hetta málið, og har segði hann, at honum dámdi ikki tað hann sá, og at hann ikki kundi seta sína undirskrift, tí at tey bannaðu so illa. Í noktandi svarinum úr Mentamálaráðnum til filmsframleiðaran stendur, at “landsstýrismaðurin metir seg ikki kunna viðmæla stuðli vegna málbrúkið í filminum”. Hetta skapti øsing og kjak í føroysku miðlunum og á sosialu miðlunum. Eisini danskir miðlar sum Berlingske Tidende skrivaði um málið.

Keldur 

Filmsleikstjórar úr Føroyum
Føðingar í 2003
Chuck Yeager

Charles Elwood "Chuck" Yeager (føddur 13. februar 1923 í Myra, West Virginia, deyður 7. desember 2020 í Los Angeles, Kalifornia) var amerikanskur generalur og royndarflogskipari. 

Yeager var tann fyrsti flogskiparin, sum breyt ljóðmúrin. Tað hendi hin 14. oktober 1947, meðan hann fleyg í serliga flogfarinum Bell X-1. 

Yeager náddi við flogfarinum eina toppferð á 1,06 Mach. Hetta svaraði til meira enn 1.000 kilometrar um tíman.

Fyri avrik sítt fekk hann í 1985 heiðurin "Presidential Medal of Freedom", sum táverandi amerikanski forsetin, Ronald Reagan, honum handaði.

Ávísingar úteftir 
Heimasíða: chuckyeager.com
Stutt ævisøga: Chuck Yeager, imdb.com (á enskum)
 Óræddi flogskiparin Chuck Yeager deyður, dagur.fo, 8. desember 2020

Keldur 

Føðingar í 1923
Andlát í 2020
Amerikanarar
Hermenn
Rúnakvæði

Rúnakvæði eru trý kvæði frá miðøldini, ið greiða frá nøvnunum hjá rúnunum á fornenskum, norskum og íslenskum.

Tey íslensku og norsku rúnakvæðini innihalda 16 rúnir frá teimum yngri rúnarøðunum og fornenska rúnakvæðið inneheldur 26 rúnir frá tí fornenska rúnaraðnum. Fornenska kvæðið er sannlíkt skrivað í 10. øld men kan vera eldri. Norska kvæðið er sannlíkt frá 13. øld og tað íslenska frá 15. øld. Kvæðini eru ólík, men í øllum kvæðunum eru bæði heiðnar og kristnar kenningar. Umframt hesi trý kvæðini er rúnalisti skrivaður í 9. øld, ið er nevndur Abecedarium Nordmannicum.

Lutverkið hjá rúnakvæðunum er óvisst, men trúliga vóru tey áminningarramsur fyri att kunna minnast raðið og nøvnini hjá rúnunum.

Íslenska rúnakvæðið
Poul Schlüter

Poul Holmskov Schlüter (føddur 3. apríl 1929 í Tønder, deyður 27. mai 2021 á Frederiksberg í Keypmannahavn) var danskur politikari (KF). Hann var forsætisráðharri i Danmark í tíðarskeiðnum frá 1982 til 1993. Eftirmaður hansara sum forsætisráðharri var Poul Nyrup Rasmussen.

Schlüter var útbúgvin løgfrøðingur. Hann byrjaði sína yrkisleið sum politikari fyrst í 1950-árunum, tá hann gjørdist formaður fyri Konservativ Ungdom. Hann var limur í danska Fólkatinginum frá 1964 til 1994
og leiðari av Konservativa fólkaflokkinum í tveimum skeiðum, 1974-1977 og 1981-1993.
Afturat hesum var hann limur í Evroparáðnum 1971–1974 og í ES-parlamentinum 1994–1999.

Hygg eisini at 
Stjórnin hjá Poul Schlüter I
Stjórnin hjá Poul Schlüter II
Stjórnin hjá Poul Schlüter III
Stjórnin hjá Poul Schlüter IV

Ávísingar úteftir 
 Stutt ævisøga: Poul Schlüter, snl.no (á norskum)
 Sikken et liv, saxo.com

Keldur 

Føðingar í 1929
Andlát í 2021
Danskir politikarar
Fólkatingslimir
Forsætisráðharrar í Danmark
Kiel

Kiel er havnarbýur í Norðurtýsklandi. Hann liggur báðumegin Kielarfjørðin við Eystrasaltið. 

Býurin er høvuðsstaðurin og størsti býur í týska stakríkinum Schleswig-Holstein.
Hann er týdningarmesta herflotahavnin í Týsklandi.

Í 2018 búðu í Kiel uml. 247.500 fólk. 

Kiel er universitetsbýur. "Christian-Albrechts-Universität" varð sett á stovn í 1665 
og var um hetta mundið norðasta universitetið í tí Heilaga rómverska ríkinum.

Søga
Kiel varð grundlagdur í 13. øld. 
Upprunaliga navnið á miðlágtýskum var Holstenstadt tom Kyle
Í 1242 fekk Kiel býarrættindi.
Í 1283 gjørdist býurin limur í Hansa-samgonguni.
Í 1518 varð býurin útihýstur frá samgonguni.
Í 1665 varð lærdi háskúlin settur á stovn.
Í 1773 gjørdist Kiel danskur býur.
Í 1813 hersetti Svøríki býin.
Í 1864 hersettu Eysturríki og Prussland býin.
Í 1866 verður Schleswig-Holstein landslut í Prusslandi og Kiel gerst høvuðsstaðurin.
Í 1946 gerst Schleswig-Holstein stakríki við Kiel sum høvuðsstaður

Kielarfriðurin
Friðarsáttmálin millum Danmarkar og Svøríkis: Eftir samráðingar í fýra dagar varð friðarsáttmáli undirskrivaður 
í Kiel í Holsteini 14.-15. januar 1814 - á tí sonevndu Kielar-náttini.

Myndir

Sí eisini 
 Listi yvir størstu býir í Týsklandi

Ávísingar úteftir   
Almenna heimasíða, kiel.de
Kiel, wikivoyage.org (á týskum)
Kiel, wikivoyage.org (á enskum)

Keldur 

Schleswig-Holstein
Týskland
Býir í Týsklandi
Wolverhampton Wanderers F.C.

Wolverhampton Wanderers Football Club er eitt fótbóltsfelag úr enska býnum Wolverhampton. Felagið varð sett á stovn í 1876 . 

Besta liðið, við kelinavninum "The Wolves", spælir í ovastu ensku fótbóltsdeildini, Premier League. 
Liðið flutti upp í ovastu deildini á fyrsta sinni í 2003, á oðrum sinni í 2009 og á triðjum sinni í 2018. 

Venjarin hjá besta liðinum er Julen Lopetegui og heimadystir verða spældir á Molineux Stadium í býnum Wolverhampton.
Býurin liggur í enska økinum West-Midlands, um leið 25 km í ein útnyrðing av Birmingham.

Leikarar

Núverandi hópur

Slóðir úteftir  
Almenna heimasíðan: wolves.co.uk

Keldur 

Ensk fótbóltsfeløg
Premier League
Premier League 2020-21

Premier League 2020-21 var tann 29. sesongin í Premier League, ið er hægsta fótbóltsdeildin í enskum fótbólti, síðan deildin varð stovnað í 1992. 
Sesongin byrjaði 12. september 2020 og vardi til 23. mai 2021.

Liverpool var forsvarandi meistari, meðan Leeds United, West Bromwich Albion og Fulham vóru nýggj lið í deildini, eftir at liðini fluttu upp úr Football League Championship 2019-20.

Manchester City vann sín fimta Premier League tittul og sín 7. enska meistaraheitið.

Niðurflytarar gjørdust Fulham F.C., West Bromwich Albion og Sheffield United.

Lið 
Tilsamans luttóku 20 lið í deildini, av teimum spældu 17 lið við í undanfarnu kapping 2019–20 og trý lið fluttu upp úr næstbestu deildini Football League Championship 2019–20.

Stadion og býir

Venjarar og liðskiparar

Venjaraskift

Úrslit

Stigatalva

Talva við úrslitum

Hagtøl

Toppskorarar

Slóðir úteftir 
 Heimasíðan hjá Premier League: premierleague.com
 "Premier League Handbook 2020/21", premierleague.com

Keldur 

2020 í ítrótti
2021 í ítrótti
Premier League
Pranab Mukherjee

Pranab Mukherjee (føddur 11. desember 1935, deyður 31. august 2020)
var indiskur løgfrøðingur og politikari. Hann var forseti í India frá 2012 til 2017.

Slóðir úteftir 
 Heimasíða: pranabmukherjee.nic.in (á enskum)

Keldur 

Indarar
Politikarar
Statsleiðarar
Føðingar í 1935
Andlát í 2020
Pervez Musharraf

Pervez Musharraf (føddur 11. august 1943 í Delhi í Bretska India) 
er fyrrverandi pakistanskur herovasti og politikari. Hann var forseti í Pakistan frá 2001 til 2008.

Í 1999 framdi stýrið í pakistanska herinum, við Musharraf herovasta á odda, eitt hernaðarkvett ímóti tásitandi stjórnini í Pakistan. Musharraf koyrdi stjórnina hjá forsætisráðharranum, Nawaz Sharif, frá og tók valdið.
Í 2001 útnevndi Musharraf seg sjálvan til forseta í Pakistan. Árið eftir útskrivaði hann tjóðartingsval fyri at rættvísgera embæti sítt sum forseti. Á valinum í oktober 2002 fekk flokkurin hjá Musharraf meirilutan.

Nøkur ár seinni, í oktober 2007, eydnaðist tað Musharraf at vinna forsetavalið í Pakistan enn einaferð, men hægstirættur hevði ta áskoðan, at vinnarin av pakistanska forsetavalinum ikki kundi staðfestast, áðrenn hægstirættur hevði tikið avgerð í málinum, hvørt Musharraf kundi vera ovasti av pakistanska herinum og samstundis forseti í Pakistan.
Nakrar vikur seinni, tíðliga í november 2007, lýsti Musharraf undantaksstøðu í Pakistan. Stjórnarskipanin í landinum varð sett úr gildi, hægstarættarforsetin og tjóðartingið vórðu koyrd til hús. Undantaksstøðan vardi í seks vikur. 
Árið eftir, tann 7. august 2008, kunngjørdu andstøðuflokkarnir, at teir ætlaðu sær at reisa eitt ríkisrættarmál móti Musharraf, orsakað av valdsmisnýtslu undir undantaksstøðuni. Tíggju dagar seinni, tann 18. august, legði Musharraf frá sær sum forseti.
Hann rýmdi úr landinum í november mánaði í 2008 og fór at búgva í útlegd, fyrst í London, seinni í Dubai. 

Bæði í 2013 og 2018 royndi hann at stilla upp til forsetavali, men ein dómstólur í Pakistan noktaði honum at taka lut í valinum.

Í 2019 varð Musharaf ákærdur fyri at hava misnýtt vald sítt og dømdur til deyða fyri hásvikagerð.
Málið snúði seg um, hvussu hann handfór støðuna í landinum, tá hann setti undtaksstøðu í gildi.

Musharaf er fyrsti forseti í Pakistan, sum varð dømdur fyri at hava sett seg sjálvan oman fyri lógina.
Hann býr í løtuni í útlegd í Dubai fyri at sleppa undan revsing.

Ávísingar úteftir 
 Pervez Musharaf á heimasíðuni hjá pakistanska herinum: General Pervez Musharraf, pakistanarmy.gov.pk

Keldur 

Pakistanarar
Politikarar
Statsleiðarar
Føðingar í 1943
Aston Villa F.C.

Aston Villa Football Club er eitt enskt fótbóltsfelag heimahoyrandi í býnum Birmingham. 
Besta liðið leikar í ovastu ensku fótbóltsdeildini, Premier League.
  
Felagið varð stovnað í 1874. Tað er eitt av teimum tólv feløgunum, ið settu á stovn The Football League í 1888. 
Besta liðið, við kelinavninum "The Villans", spælir sínar heimadystir á Villa Park-vølli í Birmingham. Venjarin hjá liðinum er Steven Gerrard.

Birmingham er næststørsti býurin í Onglandi. Hann liggur í økinum West-Midlands, um leið 120 míl í ein útnyrðing av enska høvuðsstaðnum London og miðskeiðis millum London og Liverpool.

Leikarar

Núverandi hópur

Slóðir úteftir  
 Almenna heimasíðan: avfc.co.uk
Aston Villa, premierleague.com

Keldur 

Ensk fótbóltsfeløg
Premier League
Burnley F.C.

Burnley Football Club er eitt enskt fótbóltsfelag úr býnum Burnley, 
sum leikar í ovastu ensku fótbóltsdeildini, Premier League.

Felagið varð sett á stovn í 1882. Tað er eitt av teimum tólv feløgunum, sum stovnaðu The Football League í 1888. 
Besta liðið, við kelinavninum "The Clarets", spælir sínar heimadystir á Turf Moor-vølli í Burnley.
Venjarin hjá besta liðinum var Sean Dyche frá 2012 til apríl 2022. Avloysarin hjá honum gjørdist fyrrverandi belgiski fótbóltsleikarin Vincent Kompany, sum tók við í juni 2022.
 
Býurin Burnley liggur í Lancashire, í Útnyrðingsonglandi, 21 míl norðan fyri Manchester.

Leikarar

Núverandi hópur

Slóðir úteftir  
 Almenna heimasíðan: burnleyfootballclub.com
Burnley, premierleague.com

Keldur 

Ensk fótbóltsfeløg
Premier League
Brighton & Hove Albion F.C.

Brighton & Hove Albion Football Club er eitt fótbóltsfelag úr strandarbýnum Brighton í Landsynningsonglandi. Býurin liggur ein tíma sunnan fyri London. 

Felagið varð stovnað í 1901. Besta liðið, við kelinavninum "The Seagulls", spælir í ovastu ensku fótbóltsdeildini, Premier League. 
Liðið flutti upp í ovastu deildini í 2017/18.
Heimadystir verða spældir á Amex Stadium í smábýinum Falmer, sum liggur 8 km í ein landnyrðing av Brighton.
Venjarin hjá besta liðinum er Graham Potter. Hann tók við í 2019.

Leikarar

Núverandi hópur

 |no=72|nat=spa|pos=MF|name=fabrizio romano}}

Slóðir úteftir  
 Almenna heimasíðan: brightonandhovealbion.com/
Brighton and Hove Albion, premierleague.com

Keldur 

Ensk fótbóltsfeløg
Premier League
Sheffield United F.C.

Sheffield United Football Club er eitt fótbóltsfelag heimahoyrandi í enska býnum Sheffield. 
Besta liðið leikar í ovastu ensku fótbóltsdeildini, Premier League.
  
Felagið varð stovnað í 1889 og limaði seg inn í Football League í 1892. 
Besta liðið flutti upp í Premier League á fyrsta sinni í 1992, á oðrum sinni í 2006 og á triðjum sinni í 2019. 
Sheffield United, sum millum manna eisini verður kallað "The Blades", spælir heimadystir á Bramall Lane Stadium í Sheffield, 
sum rúmar fleiri enn 32.000 áskoðarum. 
Venjarin hjá besta liðinum er Chris Wilder, sum tók við í 2016.
 
Býurin Sheffield liggur í enska økinum Yorkshire og Humber, sunnan fyri Leeds og eystan fyri Manchester.

Leikarar

Núverandi hópur

Slóðir úteftir  
 Almenna heimasíðan: sufc.co.uk
 Sheffield United, premierleague.com

Keldur 

Ensk fótbóltsfeløg
Premier League
West Bromwich Albion F.C.

West Bromwich Albion Football Club er eitt fótbóltsfelag úr enska býinum West Bromwich.
Besta liðið, ið millum manna verður kallað The Baggies, kappast í ovastu ensku fótbóltsdeildini, Premier League.

Fótbóltfelagið varð sett á stovn í 1878. Tað er eitt av teimum tólv feløgunum, ið stovnaðu The Football League í 1888. 
Felagið spælir sínar heimadystir á The Hawthorns í West Bromwich, sum rúmar 26.688 fólkum. 
Venjarin hjá besta liðinum er Sam Allardyce. Hann tók við í desember mánaði 2020. 

West Bromwich liggur í ein útnyrðing av enska stórbýnum Birmingham, í einum øki sum kallast West-Midlands, nakað miðskeiðis millum London og Liverpool.

Leikarar

Núverandi hópur

Slóðir úteftir  
 Almenna heimasíðan: wba.co.uk
West Bromwich Albion, premierleague.com

Keldur 

Ensk fótbóltsfeløg
Premier League
Lincoln (Ongland)

Lincoln er ein býur í Onglandi, 253 km norðan fyri London. Har í Lincoln búðu í 2018 fleiri enn 99 túsund fólk.
Býurin liggur í greivadøminum Lincolnshire, sum er partur av East-Midlands økinum.
Høvuðssætið hjá greivadøminum er í Lincoln. 

Mest stórsligni bygningurin í býinum er dómkirkjan "Lincoln Cathedral" ið varð reist í 1072. 
Áin Witham rennur ígjøgnum býin.

Kend fólk 
 George Boole (1815–1864), støddfrøðingur og heimspekingur 
 Neville Marriner (1924–2016), dirigentur
 John Smyth  (1566–1612), prædikumaður og baptistprestur

Ávísingar úteftir 
Almenna heimasíðan: lincoln.gov.uk/

Keldur 

Býir í Onglandi
Pål Sverre Valheim Hagen

Pål Sverre Valheim Hagen (føddur í tann 6. november 1980  Stavanger) er ein norskur sjónleikari, ið hevur spælt við í filmum sum t.d. Kon Tiki, Ragnarok, Amundsen, Kraftidioten og Buzz Aldrin, hvar bleivst tú av í ruðuleikanum?. Hann spældi eisini við í sjónvarpsrøðini Exit frá 2019.  Hann er nokk best kendur altjóða fyri at spæla Thor Heyerdahl í filminum Kon-Tiki, ið varð tilnevndur Oscar og Golden Globe viðr. Hann hevur eisini vunnið norska Amandaprisen fyri leiklutin sum Thor Heyerdal í Kontiki.

Keldur 

Norskir sjónleikarar
Føðingar í 1980
Crystal Palace F.C.

Crystal Palace Football Club er eitt enskt fótbóltsfelag, heimahoyrandi í býlinginum South Norwood, sum liggur í býarpartinum Croydon, í sunnaru helvt av enska høvuðsstaðinum London.

Felagið varð sett á stovn í 1905. Upprunaliga spældi felagið heimadystir sínar á Crystal Palace-vølli. 
Undir Fyrra heimsbardaga mátti felagið tó flyta tvær ferðir, fyrst í 1915 til Herne Hill, og seinni, í 1918, til The Nest. 

Síðan 1924 hevur felagið spælt sínar heimadystir á Selhurst Park, sum rúmar fleiri enn 25 túsund fólkum.

Fyrsta liðið, við kelinøvnunum "The Eagles" og "The Glaziers", kappast í løtuni í Premier League, sum er besta enska fótbóltsdeildin. 
Síðan 2017 er Roy Hodgson venjari hjá fyrsta liðinum.

Leikarar

Núverandi hópur

Slóðir úteftir  
 Almenna heimasíðan: cpfc.co.uk
 Crystal Palace Football Club, premierleague.com

Keldur 

Ensk fótbóltsfeløg
Premier League
Carlo Ancelotti

Carlo Ancelotti (føddur 10. juni 1959) er italskur fótbóltsvenjari og fyrrverandi fótbóltsleikari.

Hann hevur verið venjari hjá enska Premier League liðinum Everton F.C. frá desember 2019 til mai 2021.
Tann 1. juni 2021 gjørdist hann høvuðsvenjari hjá spanska liðinum Real Madrid, hann tók við eftir Zinedine Zidane.

Slóðir úteftir 
 Almenna heimasíðan: carloancelotti.it (á enskum)

Keldur 

Italskir fótbóltsvenjarar
Italiarar
Føðingar í 1959
Frank Lampard

Frank James Lampard (føddur 20. juni 1978) er enskur fótbóltsvenjari og fyrrverandi fótbóltsleikari.

Frá juli 2019 til januar 2021 var hann høvuðsvenjari hjá enska Premier League liðinum Chelsea F.C. úr London.

Tann 31. januar 2022 tók hann við sum høvuðsvenjari hjá Premier League liðinum Everton F.C. úr Liverpool.

Slóðir úteftir 
 Frank Lampard, uefa.com

Keldur 

Enskir fótbóltsvenjarar
Onglendingar
Føðingar í 1978
Brendan Rodgers

Brendan Rodgers (føddur 26. januar 1973) er nórðurírskur fótbóltsvenjari og fyrrverandi fótbóltsleikari.
Síðan februar 2019 er hann høvuðsvenjari hjá enska Premier League liðinum Leicester City F.C..

Slóðir úteftir 
 Brendan Rodgers, leaguemanagers.com 
 Brendan Rodgers, lfchistory.net

Keldur 

Fótbóltsvenjarar
Onglendingar
Føðingar í 1973
Sundaferjan

Sundaferjan var ein bilferja í Føroyum, sum sigldi frá 1969 til 1976 millum Oyri, Hvalvík, Hósvík og Selatrað. Bilferjan byrjaði at sigla hin 23. juni 1969.

Søga  
Gamla Sundaferjan varð bygd í Svendborg í 1954 og sigldi í 12 ár millum Svendborg og Vindby – tá undir navninum Fritz Juel. Á sumri í 1969 keypti reiðaríið Sundaferjan á Oyrabakka ferjuna, og hon var í Føroyum fram til 1976, tá ið hon aftur varð keypt til Danmarkar og røkti farleiðir har fram til 2001. Arkitekturin Nils Jeppe Hansen umbygdi í 2001 skipið til ein húsbát, sum er 350 fermetrar til støddar. Í 2013 keypti Thomas Blachman, ið m.a. er kendur sum dómari í sjónvarps tónleikakappingini X-factor, húsbátin til at brúka sum kreativan verkstað. Gamla Sundaferjan hevur nú adressu á Danneskiold-Samsøes Allé í Keypmannahavn.

Slóðir úteftir
Sundaferjan, faergelejet.dk
Sundaferjan, facebook.com
M/F ”Fritz Juel”, faergejournalen.dk 
M/S Jacob Hardeshøj, ferry-site.dk
 Eyðun Klakstein: Blachman hevur keypt gomlu Sundaferjuna, in.fo,  3. okt. 2013

Keldur 

Samferðsla og flutningur
Ferðavinna í Føroyum
José Mourinho

José Mário dos Santos Mourinho Félix (føddur 26. januar 1963) er portugisiskur fótbóltsvenjari og fyrrverandi fótbóltsleikari.

José Mourinho hevur nógvar royndir sum venjari. 
Seinastu 20 árini hevur hann verið høvuðsvenjari hjá hesum feløgum:

Benfica: 2000 
Leiria: 2001-2002 
Porto: 2002-2004 
Chelsea: 2004-2007
Inter: 2008-2010
Real Madrid: 2010-2013
Chelsea: 2013-2015 
Man Utd: 2016-2018 

Frá november 2019 til apríl 2021 var hann høvuðsvenjari hjá enska Premier League liðinum Tottenham Hotspur F.C..

Slóðir úteftir 
 José Mourinho, transfermarkt.com

Keldur 

Portugisiskir fótbóltsvenjarar
Portugisar
Føðingar í 1963
Matterhorn

Matterhorn (á italskum Monte Cervino) er eitt av teimum kendastu fjøllunum í Alpunum.
Fjallið, sum rísur 4.478 metrar, stendur á markinum millum Sveis og Italia.

Fyrsti maðurin, sum kom á toppin, var bretski fjallaklintrarin Edward Whymper. Tað hendi hin 14. juli 1865.

Myndir

Slóðir úteftir 
Matterhorn - Monte Cervino, summitpost.org
matterhornparadise.ch

Keldur 

Fjøll
Isabelle de Charrière

Isabelle de Charrière (fødd Isabella Agneta Elisabeth van Tuyll van Serooskerken 20. oktober 1740 á slottinum Zuylen nærindis Utrecht, deyð 27. desember 1805 í Colombier, eisini kend sum Belle van Zuylen í Niðurlondum og sum Madame de Charrière, var ein franskmæltur rithøvundur, brævskrivari og komponistur, ið eftir sítt hjúnarband í 1771 var fastbúgvandi í Sveis. Hon skrivarði skaldsøgur, greinar, pamflettir og tekstir til sjónleikarhúsini, men er best kend fyri sína umfatandi brævaskriving við fleiri av teimum intellektuellu frá hennara samtíð. Hennara áhugamál vóru bæði innan samfelags viðurskifti og politikk, og verk hennara fronsku kollveltingina verður mett at vera serliga áhugaverd.

Isabelle van Tuyll van Serooskerken var dóttir aðalmannin Diederik Jacob van Tuyll van Serooskerken (1707–1776) og konu hansara Helena Jacoba de Vicq (1724–1768), ið var av borgarastætt. Isabelle var tann elsta av sjey systkjum, og hon fekk eina nógv betri útbúgving enn vanligt var fyri gentur tá.  

Í 1750 varð Isabelle send til Geneva og ferðaðist gjøgnum Sveis og Frakland saman við fransktalandi guvernantu hennara, Jeanne-Louise Prevost, ið var lærari hennara frá 1746-1753. Eftir at hava tosað bara franskt í eitt ár, noyddist hon at læra seg niðurlendskt umaftur, eftir at hon var komin heim aftur til Niðurlond. Men hóast tað, so bleiv franskt verandi tað málið, ið henni dámdi best at skriva á restina av lívinum, og tað kann vera ein av orsøkunum til at verk hennara í langa tíð ikki vóru so kend í føðilandi hennara. 

Seinni, í 1771 giftist hon við sveisiska Charles-Emmanuel de Charrière de Penthaz (1735–1808), hann var føddur Colombier, Hann var fyrrverandi privatlærari hjá beiggja hennara Willem René frá 1763 til 1766. Eftir tað varð hon kend sum Isabelle de Charrière. Tey búsettust í Le Pontet í Colombier (nærindis Neuchâtel), tað var abbi hansara Béat Louis de Muralt, ið keypti tað. Har búðu tey saman við verfaðir hennara François (1697–1780) og tveimum ógiftum sistrum hansara, Louise (1731–1810) og Henriette (1740–1814).

Keldur

Slóðir úteftir 

 Belle van Zuylen - frá: www.slotzuylen.nl - Slot Zuylen, føðistaður hennara, sum í dag er slots-museum (á hollendskum og enskum)
 www.belle-van-zuylen.eu Association Madame de Charrière - heimasíða um Belle de Zuylens (á hollendskum og fronskum)
 Tónleikur eftir Isabelle de Charrière - frá www.belle-van-zuylen.eu
 Isabelle de Charrière - frá NEWW Women Writers

Føðingar í 1740
Andlát í 1805
Niðurlendskir rithøvundar
Sveisiskir rithøvundar
Dean Smith

Dean Smith (føddur 19. mars 1971 í West Bromwich) er enskur fótbóltsvenjari og fyrrverandi fótbóltsleikari.
Síðan oktober 2018 er hann høvuðsvenjari hjá enska Premier League liðinum Aston Villa.

Slóðir úteftir 
 Dean Smith, transfermarkt.com
 Dean Smith, soccerway.com

Keldur 

Enskir fótbóltsvenjarar
Onglendingar
Føðingar í 1971
Ralph Hasenhüttl

Ralph Hasenhüttl (føddur 9. august 1967 í Graz) er eysturríkiskur fótbóltsvenjari og fyrrverandi fótbóltsleikari.

Hann er høvuðsvenjari hjá enska Premier League liðinum Southampton F.C. síðan desember 2018.

Slóðir úteftir 
 Ralph Hasenhüttl, sn.at
 Ralph Hasenhüttl, transfermarkt.com

Keldur 

Fótbóltsvenjarar
Eysturríkarar
Føðingar í 1967