alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Ferðaráð Føroya

Ferðaráð Føroya er eitt ráð við seks fólkum, sum hava til uppgávu at ráðgeva føroysku myndugleikunum og at leggja ætlanir fyri, hvussu Føroyar best verða marknaðarførdar. Uppgávurnar hjá Ferðaráði Føroya eru at menna Føroyar sum ferðamannaland og at kunna um og marknaðarføra Føroyar sum ferðamál.
Ferðaráðið varð endurstovnað í 2011, eftir at tað varð niðurlagt fyri nøkrum árum síðan, tá Samvit varð sett á stovn. Ferðavinnan hevur hoyrt til ymisk aðalráð. Undir ABC-samgonguni varð Samvit í 2009 lagt undir Uttanríkisráðið. Samvit varð síðani avtikið og tey fólkini sum starvaðust innan ferðavinnu í Samvit komu at starvast í Uttanríkisráðnum. Seinni vóru fleiri teirra uppsøgd, sum partur av sparingum í Uttanríkisráðnum.
Føroya Arbeiðsgevarafelag vísti í 2009 á tað óhepna í, at Ferðavinnan liggur undir einum aðalráði, meðan samferðsla, flogferðsla og heilsufrøðiliga økið, sum eru týdningarmikil fyri menningina av ferðavinnuni, vóru verandi undir Vinnumálaráðnum. Tey mæltu til, at øll vinnumál vóru løgd undir eitt aðalráð.
Miðflokkurin setti í 2010 fram uppskot um at seta Ferðaráð Føroya á stovn aftur. Í viðmerkingum til uppskotið stendur millum annað, at uppskotið er meinlíkt Løgtingslóg nr. 155 frá 20. desember 2001 um Ferðaráð Føroya, ið varð sett úr gildi við Løgtingslóg nr. 113 frá 13. desember 2006 um at seta úr gildi Løgtingslóg um Ferðaráð Føroya.  Lógin um Ferðaráð Føroya kom í gildi 1. oktober 2011.

Ferðaráðið 2011-2015 
Landsstýrismaðurin í Vinnumálum Johan Dahl hevur valt seks fólk, sum skulu manna nevndina í Ferðaráði Føroya frá 2011 til 2015. Hesi umboða ferðavinnuna á ymiskum økjum: ferðasmiðir, ferðaflutningsvinnu, gistingarhús- og matstovuvinnu, økisferðavinnufeløg, mentamál og vinnumál.

 Johannes Jensen, stjóri á Hotel Føroyum, er formaður
 Anne Sophie Nordendal, leiðari á Vága kunningarstovu umboðar Økisferðavinnufeløgini og Kunningarstovurnar í Føroyum
 Eyð Matras, sjónleikari, umboðar mentanina í Føroyum
 Jóhanna Rasmussen, booking manager, Hotel Føroyar
 Magni Arge, Atlantic Airways
 Rúni Vang Poulsen, Smyril Line

Keldur

Slóðir úteftir 
VisitFaroeIslands.com

Almennar nevndir og ráð í Føroyum
Ferðavinna í Føroyum
Varaløgmenn í Føroyum

Varaløgmaður er vanliga ein av landsstýrisfólkunum í Føroyum. Hesin er virkandi løgmaður, tá løgmaður er burturstaddur.
Listin niðanfyri er ikki fullfíggjaður.

Listar
Føroyskur politikkur
Føroyskir politikarar
Listar yvir føroyskir politikarar
Listi yvir borgarstjórar í Vágs kommunu

Borgarstjórar í Vági. Niðanfyri sæst yvirlit yvir borgarstjórarnir, sum hava verið í Vágs kommunu síðan 1901. Til 1972 var heitið sóknarstýrisformaður, síðan 1973 hevur heitið verið borgarstjóri.

Keldur 

Listar
Vágur
Vágbingar
Ódnir

Ódn er ógvuliga hvassur vindur. Ódn er ringasta veður ein kann hugsað sær. Himmal og hav standa í einum, og fólk mugu taka alt leyst tilfar, sum liggur úti, upp og fáa tað til høldar innandura ella surra tað væl fast. Síðan mugu fólk halda seg innandura, so leingi ódnin leikar í. Harður vindur verður kallaður ódn, tá vindmegin er 12 á Beaufort-talvuni, sum merkir at vindmegin er í minsta lagi 32,8 m/s. Tað er ikki ofta, at slíkar ódnir herja, men tað kemur meir enn so fyri. Í Føroyum er hetta hent fleiri ferðir, t.d. minnast mong fólk sonevndu Jólaódnina, sum herjaði í Føroyum í 1988 og gjørdi sera stóran skaða. Jólaódnin var beint áðrenn jól í 1988. Um kvøldið hin 24. november 2011 rakti aftur ein ódn beint á Føroyar og gjørdi skaða kring alt landið. Normenn nevndu ódnina Berit . Alsamt leika einar 2000 ódnir í ymsa staðni á Jørðini. Tær harðastu ódnirnar hava sjálvar serstaka vindskipan, meðan tær fúka avstað sum ein eind. 

Í ávísum støðum á Jørðini, til dømis í Meksikoflógva, eru javnan ódnir av landafrøðiligum viðurskiftum. Tær flestu av ódnunum, sum kykna upp norðanfyri miðkring millum Amerika og Afrika, enda sínar dagar við strendurnar í USA, men onkur heldur leiðina fram norður við strondini til Newfoundland and Labrador í Kanada, og fær hon tá fatur á einum brúgvalagi, mennist hon til eitt djúpt lágtrýst, sum vanliga kemur móti Føroyum og hevur ódnarveður við sær. Ódnarveður kann elva til ræðuligar oyðingar, vindurin verður so ógvusligar, og umframt at bera móru, kava og sand við sær, kann ódnin eisini gera flóðaldu. Flóðaldan er tann mest oyðandi megin í ódnarveðri. Lufttrýstið fellur brádliga í miðjari ódnini, og sýgur sjógvin at sær. Samstundis melur stormurin í lingur um flóðalduna, og ger hana størri. Flóðaldan, ein múrur av sjógvi, fer við ódnini, og rennur hon á land, verður stórskaði.

Keldur 

Vindur
Veðurfrøði
Ódnir
Johanna TG 326

Johanna TG 326 er ein slupp, sum er heimahoyrandi í Vági. Tað er Felagið Johanna TG 326, sum eigur sluppina. Ábyrgdarpersónur er Gudmund Kárason Jacobsen. Johanna var til fiskiskap fram til 1972. Nú verður sluppin brúkt til styttri og longri leigutúrar bæði í Føroyum og til grannalondini.

Søgan 
Johanna varð smíðað í Rye, Sussex í Suðuronglandi í 1884 á skipasmiðjuni, sum James Collins Hoad átti. Tá nevndist hon Oxfordshire. Fyrsti eigarin varð John William Haylock úr Dulwich í Surrey. Í Oktober 1894 keypti Georg Edv. James Moody, ein stórur reiðari í Grimsby, Oxfordshire, men seldi hana aftur í Desember sama árið til Jákup Dahl, handilsmann í Vági, tá fekk sluppin navnið Johanne. Hetta var fyrsta sluppin, sum Jákup Dahl sjálvur átti. Hann keypti seinni fleiri aðrar sluppir og stovnaði fyritøkuna A/S J. Dahl. Fyritøkan átti yvir 20 sluppir og skonnartir og hevði nógv ymiskt virksemi í Vági, bæði innan fiskiskap, fiskavirking og handil. 

Johanna var fiskiskip, men undir seinna heimsbardaga hevði Stóra Bretland stóran tørv á matvørum, eisini á fiski, og tí vóru tað fleiri føroysk fiskiskip, sum løgdu um til flutningsskip. Johanna sigldi til Íslands, har hon fekk ísaðan fisk í lastina, sum hon so førdi til Skotlands. Fiskurin sum føroysku skipini førdu til Stóra Bretlands kom sera væl við hjá bretum. Winston Churchill nevndi eisini føroyingar í einari talu, hann helt eftir kríggið. Hetta nevndi Elin Mortensen, rithøvundur, í sending í útvarpinum hjá Kringvarpinum. Sera nógvir føroyingar lótu lív undir seinna heimsbardaga í mun til fólkatalið. Tað vóru sjómenn, sum vóru við føroyskum fiskiskipum, sum blivu bumbaði av týskum kavbátum ella bumbu flogførum ella sigldu á eina minu. Sluppin Johanna kom tó gjøgnum kríggið uttan at vera rakt av bumbum ella minum. 

Johanna varð løgd í 1972 og fór ikki til fiskiskap aftur. Hon lá við kai í Vági til 1980, tá ætlaði eigarin A/S J. Dahl at søkkja hana, men í síðstu løtu varð gjørt av at bjarga sluppini. Í 1981 varð settur á stovn ein grunnur, nevndur Johanna TG 326, sum hevði til endamáls at bjarga sluppina Johannu TG 326 og seta hana í upprunastand, soleiðis at hon kundi verða eitt minni um ta farnu slupptíðina. Tað árið keypti grunnurin Johanna TG 326 sluppina Johannu frá A/S J. Dahl fyri 1 kr. Johanna varð síðan løgd upp á land, har hon skuldi setast í uppruna stand. Sera nógv fólk vóru við í arbeiðnum at seta sluppina í stand, og stuðul var veittur úr øllum landinum. Alt arbeiði var gjørt sjálvboðið í fyrstani. Fólk úr grunninum skipaðu m.a. fyri bingo, fyri at savna pening til tilfar og annað sum kostaði pening. Ein av eldsálunum tá var Ovi Mikkelsen, sáli (doyði í mai 1995).<ref> Ein annar vágbingur, sum hevur arbeitt nógv uppá sluppina Johannu, og sum nú er formaður í grunninum, er Gudmund Jacobsen, skipstimbari og eigari av Vágs Skipasmiðju. Johanna verður nú brúkt til ferðavinnu endamál, sum styttri túrar (útferðir), men eisini til leiguferðir í Føroyum og t.d. til Hetlands.

Slóðir úteftir 
 www.faergelejet.dk

Keldur 

Føroysk træseglskip
Føroysk skip
Vágur
Akupunktur

Akupunktur er ein alternativur viðgerðarháttur, sum hevur sínar røtur í Kina og í øðrum londum í fjareystri. Tað finnast fleiri sløg av akupunkturi. Klænar nálir verða stungnar í ávís akupunktur punktir á kroppinum. Hetta verður gjørt fyri at fáa javnvág í energirenslinum í kroppinum, sum á kinesiskum málið verður rópt qi, til tess at linna um pínu ella hjálpa sjúkutekin frá kroppinum. Sambært hesum ástøði, so ganga sonevndar meridianir í kroppinum, nakrar ganga frá høvdinum niður í hondina alla armin, aðrar ganga frá høvdinum niður í fótin. Ástøðið sigur so, at orka streymar gjøgnum hesar meridianir, men at tær kunnu gerast typtar/blokkaðar av einari ella aðrari orsøk, og her er tað, at ein akupunktørur kann hjálpa við at seta nálir í nøkur ávís akupunktur punktir, alt eftir hvørji sjúkueyðkenni, ið persónurin hevur. Fleiri læknar nýta eisini nálir at viðgerða við, men ofta eru teir ikki útbúnir innan klassiskan akupunktur. Læknar nýta oftast nálirnar til pínulinnan við at stinga nálina nærindis har ið sjúklingurin hevur pínu. Í Danmark og Føroyum skal kann ein akupunktørur ikki bara fara í holt við at viðgera fólk uttan víðari. Lógin krevur, at hann ella hon hevur samband við ein lækna.

Alternativir viðgerðarhættir
PDF

PDF (Portable Document Format) er ein "opin standard" fíluslag, sum Adobe Systems kom við í 1993. PDF er eitt skjalasnið, ið m.a. varðveitir uppseting og skrift á einum teldutøkum skjali. T.v.s. at líkamikið hvat fyri eitt tól, ið tú letur skjalið upp við, so sær skjalið eins út. Pdf-skjøl kunnu lesast av øllum sum hava tikið niður (downloadað) ein Adobe Reader pdf-lesara, sum er eitt ókeypis forrit. Ein eigur ikki at kunna skriva í pfd skjøl, men tað ber kortini til í ávísum førum. Til hetta krevst serligt forrit t.d. Adobe Acrobat ella Libre Office. Tann, sum velur at brúka PDF-formatið, ger tað ofta fyri at vera vísur í, at fólk ikki fara at broyta nakað í skjalinum.

Tá pdf-skjalið verður gjørt, er møguligt at læsa skjalið á ymiskan hátt, t.d. soleiðis at ikki ber til at viðgera skjalið ella at prenta tað. Brúkarin kann bara gera tað við pdf-skjalið, sum rættindi eru givin til. Sum dømi kann nevnast, at eitt nú Arbeiðsloysisskipanin í Føroyum nýtir pdf-skjal sum umsóknarblað, har fólk kunnu útfylla kravdu teigarnar á internetinum, og síðan skriva tað út og undirskriva tað, fyri síðan at skanna tað inn og senda tað við telduposti. Tað ber ikki til at goyma slík skjøl á telduni. Hesi skjøl verða eisini ofta nýtt til spurnarkanningar á internetinum.

Til tíðir eru pdf-skjøl gjørd við at ljóslesa (skanna) pappír, har t.d. tekstur er á. Slík pdf kunnu ikki viðgerast (redigerast), tí teksturin er at skilja sum ein mynd, sum skannarin hevur avmyndað inn í pdf'in.

Keldur 

Forrit
Teldutøkni
Fever (fløga)

Fever er áttandi fløgan hjá avstralsku Kylie Minogue. Plátan varð givin út í oktober 2001 í Stóra Bretlandi og í februar 2002 í USA.

Løg á fløguni 
"More More More" – 4:40
"Love at First Sight" – 3:57
"Can't Get You Out of My Head" – 3:49
"Fever" – 3:30
"Give It to Me" – 2:48
"Fragile" – 3:44
"Come into My World" – 4:30
"In Your Eyes" – 3:18
"Dancefloor" – 3:24
"Love Affair" – 3:47
"Your Love" – 3:47
"Burning Up" – 3:59

Útvortis ávísing 
 Almenn heimasíða hjá Kylie Minogue

Kylie Minogue tónleikaútgávur
Vung Tau

Vung Tau er ein býur í Vjetnam, høvuðsstaður í Ba Ria-Vung Tau landslutinum. Í 2009 var íbúgvaratalið 296.237. Býarøkið er 140 km2 íroknað 13 forstæðir og ein bygd. Vung Tau er miðdepil fyri oljuídnað í Vjetnam.

Býir í Vjetnam
Aphrodite (fløga)

Aphrodite er 11. fløgan hjá avstralsku Kylie Minogue. Hon varð givin út í juli 2010.

Løg á fløguni 
"All the Lovers" – 3:20
"Get Outta My Way" – 3:38
"Put Your Hands Up (If You Feel Love)" – 3:38
"Closer" – 3:10
"Everything Is Beautiful" – 3:25
"Aphrodite" – 3:45
"Illusion" – 3:21
"Better than Today" – 3:25
"Too Much" – 3:16
"Cupid Boy" – 4:26
"Looking for an Angel" – 3:50
"Can't Beat the Feeling" – 4:10

Ávísingar úteftir 
 Almenna heimasíðan hjá Kylie Minogue

Kylie Minogue tónleikaútgávur
Skúlin á Argjahamri

Skúlin á Argjahamri (gamli skúlin var nevndur Argja Skúli) er ein nýggjur (2011) skúli á Argjum í Føroyum. Skúlin er ein av fólkaskúlunum í Føroyum og ein av fólkaskúlunum í Tórshavnar kommunu. Skúlin á Argjahamri varð tikin í nýtslu í august 2011. Skúlin er tvísporaður frá 1-9 flokk. Har er eisini frítíðarskúli. Bygningurin er skipaður í fýra eindir, og teir tríggir undirvísingarpartarnir eru í hvør síni eind við felagsøki bæði til lærarar og næmingar. Í tí fjórðu eindini er m.a. dupult fimleikahøll. Skúlastovurnar eru allar á ovastu hæddini. Skúlin á Argjahamri er 7.100 m² til støddar. Skúlaárið 2011/12 ganga 319 næmingar í tilsamans 17 flokkum í Argja skúla. Lærararnir eru 31.

Ráðgevararnir  
MAP arkitektar – tekning og projekteringsleiðslu 
LBF ráðgevarar – berandi konstruktiónir og el 
MEL/PBC ráðgevarar – hvs, ventilatión og sprinkling 
Høvuðsarbeiðstøkuna og projektleiðsluna hevði byggifelagið Articon.

Undirveitarar 
Demich – hvs, ventilatión og sprinkling 
Install – el 
Inntakt – takelementir

Keldur

Slóðir úteftir 
ArgjaSkuli.fo, Heimasíðan hjá Skúlanum á Argjaharmi

Skúlar í Føroyum
StÍF

StÍF er eitt føroyskt ítróttarfelag av Strondum. StÍF er stytting fyri Stranda Ítróttarfelag. Felagið varð stovnað 11. oktober 1942. Felagið er virkið innan hondbólt og kappróður. Fyrr hevur felagið eisini verið virkið innan flogbólt, men tað er dottið niðurfyri. 
Fyrsta stjórn felagsins var: Carl Andreasen, formaður, Carl Olsen, næstformaður og Hans Jacob Simonsen, kassameistari.
Í 1963 heitti felagið á bátsmiðin Niclas í Koltri um at smíða teimum eitt áttamannafar. Báturin fekk navnið Strandingur. Kappróðrarfelagið hevur seinni fingið sítt egna navn, tað nevnist Strálan. Kappróðrarfelagið eigur m.a. 6-mannafarið við sama navni, sum felagið, Strálan.

Nevndin 
Andras Danielsen, formaður
Poli Hansen, næstformaður
Jógvan Óli á Fríðriksmørk, nevndarlimur
Jústinus Jústinussen, nevndarlimu,
Marner Gærdum, nevndarlimur
Per Mikkelsen, nevndarlimur

Keldur

Slóðir úteftir 
Heimasíðan hjá Stranda Ítróttarfelag

Føroysk hondbóltsfeløg
Dímunarseyður

Dímunarseyður var seinasti upprunaseyðurin í Føroyum.  Hann yvirlivdi sum útilagstur (villur) seyður á Lítlu Dímun tí at oyggin var kongsjørð og ongin festari var. Oyggin var sett til sølu í 1850, og keyptu hvalbingar og sandvíkingar oynna. Nøkur ár seinni avtóku teir frumseyðin, tað sum ikki fekst í rætt varð skotið. Tríggir av hesum seyðum eru á Føroya Fornminnissavni, veðrur, ær og lamb. Slagið var meinlíkt Soay-seyðinum, kanska beinleiðis eftikomari av europeiska frumseyðinum, slagð var smávaksið og svart.

Sí eisini 
Soay-seyður

Seyðir
Soay

Soay (skotskt gæliskt: Soaigh) er ein oyggj í St Kilda oyggjabólkinum við Skotland. Hon er næststørsta oyggin í bólkinum og er 968.000 m² til støddar.

Navnið kemur av norrønum Seyðoy (Sauðey), og er oyggin kend fyri seyðaslagið Soay-seyður.

Oyggjar í Skotlandi
Soay-seyður

Soay-seyður er eitt upprunaligt seyðaslag (Ovis aries) frá oynni Soay í St Kilda. Slagið er meinlíkt tí nú útdeyða Dímunarseyðinum, og eins og Dímunarseyðurin yvirlivdi tí at oyggin var kongsjørð, so yvirlivdi Soay-seyðurin tí at oyggin var ogn hjá eigaranum (Lensharranum), ikki íbúgvunum, av St Kilda. 

Oyggin Soay hevur navn eftir seyðinum Sauðey, sum aftur hevur navn eftir oynni, sostatt merkir 'Soay-seyður' í veruleikanum Seyðoy-seyður.

Sí eisini 
Dímunarseyður

Seyðir
Boreray-seyður

Boreray-seyður er eitt seyðaslag (Ovis aries) frá oynni Boreray í St Kilda. Inntil 1930 varð hetta slagið hildið av íbúgvunum á oynni Hirta eisini, men tá ið Hirta avfólkaðist í 1930, bleiv slagið avtikið har og Soay-seyður settur ístaðin. Boreray-seyður er nú sjáldsamasta seyðaslag í Bretlandi, og telur færri enn 300 áseyðir. Í 1970'unum blivu nakrir Boreray-seyðir fluttir til skotska meginlandið fyri at uppbyggja ein stovn har, men enn er stovnurin á Boreray álitið hjá hesum hótta slagnum.

Sí eisini 
Soay-seyður

Seyðir
Boreray

Boreray (skotskt gæliskt: Boraraigh), av norrønum Borgarey, er ein oyggj í St Kilda oyggjabólkinum við Skotland. Tveir stakkar eru við oynna, Stac an Armin, norðanfyri oynna, er tann hægri 196 metrar høgur, meðan Stac Lee, vestanfyri, er 172 metrar høgur.Farvegur sæst eftir búseting og landbúnað heilt aftur til fyrisøguliga tíð. 

Oyggin hevur sjáldsamasta seyðastovnin í Bretlandi, Boreray-seyður ið er eitt hótt slag av skotskum seyði.

Oyggjar í Skotlandi
Body Language (fløga)

Body Language er níggjunda fløgan hjá avstralsku Kylie Minogue. Hon varð givin út í november 2003.

Løg á fløguni 
"Slow" – 3:15
"Still Standing" – 3:39
"Secret (Take You Home)" – 3:17
"Promises" – 3:16
"Sweet Music" – 4:11
"Red Blooded Woman" – 4:21
"Chocolate" – 5:00
"Obsession" – 3:31
"I Feel For You" – 4:19
"Someday" – 4:18
"Loving Days" – 4:26
"After Dark" – 4:10

Útvortis ávísing 
 Almenna heimasíðan hjá Kylie Minogue

Kylie Minogue tónleikaútgávur
Daniella Cicarelli

Daniella Cicarelli Lemos (fødd 6. november 1978 í Lavras) er sjónleikari úr Brasil. 

Brasilskir sjónleikarar
Føðingar í 1978
IF Elfsborg

Idrottsföreningen Elfsborg er eitt svenskt ítróttarfelag, fyrst og fremtst fótbóltsfelag úr Borås. Felagið varð stovnað tann 26. juni 1904. Elfsborg hevur heimvøll í Borås Arena. Elfsborg leikar í bestu svensku fótbóltsdeildini hjá monnum, Allsvenskan. Felagið spældi fyrstu ferð í Allsvenskan 1. august 1926 í dysti móti Örgryte IS. Síðan var Elfsborg við í bestu svensku fótbóltsdeildini líka til 1954. Felagið hevur vunnið svenska meistaraheitið SM seks ferðir: 1936, 1939, 1940, 1961, 2006 og 2012. Liðini hjá IF Elfsborg spæla í gulum troyggum og sokkum og svørtum shorts.

Venjarar 
 Jörgen Lennartsson (2012–)
 Magnus Haglund (2004–2011)
 Anders Grönhagen (2002–2003)
 Bengt-Arne "B-A" Strömberg (2000-2001)
 Karl-Gunnar Björklund (1998-1999)
 Anders Linderoth (1995-1997)
 Håkan Sandberg (1993-1994)
 Hans Lindbom (1991-1992)
 Leif Målberg (aug-okt 1990)
 Jan Maak (1988-1990)

Hjálparvenjarar 
 Peter Wettergren
 Thomas Ahlström

Keldur

Slóðir úteftir 

 IF Elfsborg
 Guliganerna

Svensk fótbóltsfeløg
Tarnobrzeg

Tarnobrzeg er ein býur í landsynningshorinum á Póllandi, sum hevur umleið 49 000 íbúgvar. Býurin varð grundaður í 1593, tá hann fekk  býarrættindi (Magdeburg-rættindi). Býurin liggur við eystara áarbakka av  Vistula-ánni, ið er longsta áin í Póllandi. 

Býir og bygdir í Póllandi
Szczecin

Szczecin (søguligt navn: Stettin) er ein havnabýur í Póllandi. Býurin hevur fyrr hoyrt til Týskland og Svøríki. Býurin liggur í útnyrðingshorninum á Póllandi, á markinum til Týskland og mitt í søguliga økinum Pommern. Fólkatalið er umleið 408.113 (2014). Í desember 2011 varð EM svimjistevna á stuttbana hildin í Szczecin, har m.a. føroyski Pál Joensen luttók.

Slóðir úteftir 
 Szczecin online (pólskt, týskt og enskt)
 Infoludek (pólskt, týskt og enskt)
 Stettin alfrøði
 Stettin-Szczecin
 Polen-Stettin.dk

Býir og bygdir í Póllandi
Predatión

Predatión er latínska heitið fyri 'interaktiónina' har ein organisma (rovdjórið ella 'predatorin') fangar eina aðra organismu (fongdjórið) til føði.

Djórafrøði
Amerikanskur bisonur

{{Taxoboks
| color             = beige
| status =  NT
| status_ref =  VarðveitingarstøðaNærum hótt 
| name              = BisonurAmerikanskur bisonur
| image             = American_bison_k5680-1.jpg
| image_width       = 250px
| image_caption     = 
| regnum            = Animalia
| phylum            = Chordata
| subphylum         = 
| classis           = Mammalia
| ordo              = Eutheria
| superfamilia      = Artiodactyla
| familia           = Bovidae
| genus             = Bison
| species = B. bison
| species_authority = Linnaeus, 1758
| subspecies = '''''}}Amerikanskur visundur ella Amerikanskur bisonur''' (amerikanskt enskt: Buffalo, frøðiheiti: Bison bison'') er eitt grasetandi jóturdýr ið upprunaliga livdi í stórum flokkum á amerikansku preriunum í USA og í Kanada. Núlivandi stovnurin er lítil, men í vøkstri. Fyrr reikaðu visundar í milliónatali í ovurstórum fylgjum á grasfløtunum í t.d. Wyoming og Nebraska. Men fyri einum hundrað árum síðan høvdu niðursetumenn dripið so nógvar, at bara einir 500 vóru eftir á lívi. Nú eru einir 550.000 visundar í náttúrufriðøkjum.  Stór fylgi av bisonoksum ganga eisini trygt á biti í Wyoming og Montana. Í Yellowstone National Park liva bæði bisonoksar, úlvar, fjalla-leyvur, grizzly-bjarnir, elgar og nógv onnur. 

Um ár 1900 fóru nógvir garðar at ala drápsneyt.

Sí eisini 

 Evropeiskur bisonur

Keldur 

Jóturdýr
Europeiskur bisonur

{{Taxoboks
| color             = beige
| status =  VU
| status_ref =  VarðveitingarstøðaViðbrekin 
| name              = VisundurEuropeiskur bisonur
| image             = Bison bonasus (Linnaeus 1758).jpg
| image_width       = 250px
| image_caption     = 
| regnum            = Animalia
| phylum            = Chordata
| subphylum         = 
| classis           = Mammalia
| ordo              = Eutheria
| superfamilia      = Artiodactyla
| familia           = Bovidae
| genus             = Bison
| species_authority = Linnaeus, 1758
| species = B. bonasus
| subspecies = '''''''}}Europeiskur bisonur ella europeiskur visundur''' er eitt grasetandi jóturdýr í Europa. Hann varð nærum avoyddur men yvirlivdi í Białowieża skóginum í Eystur Europa.

Sí eisini 
Bisonur

Jóturdýr
Bisonneyt

Bisonneyt ella bisonoksar er ein bólkur av neytum ið umfatar tvey núlivandi sløg, amerikanskur bisonur og europeiskur bisonur, og fýra útdeyð sløg. Tað natúrliga økið hjá bisonneytinum er prerian. Vit hava eitt slag í Europa, tað europeiska bisonneytið, sum er eitt skógardjór. Tey flestu liva í okkara døgum í skógum heilt har eysturi í Póllandi og har vesturi í Hvítarusslandi.

Bisonneyt eru tey størstu landsúgdjórini í bæði Norður Amerika og Europa. Tey eru plantuetarar og jóturdýr ið liva í bólkum.

Jóturdýr
Moskusneyt

{{Taxoboks
| color             = beige
| status =  LC
| status_ref =  VarðveitingarstøðaNøkurlunda 
| name              = MoskusneytMoskusoksi
| image             = Ovibos moschatus qtl3.jpg
| image_width       = 250px
| image_caption     = 
| regnum            = Animalia
| phylum            = Chordata
| subphylum         = 
| classis           = Mammalia
| ordo              = Eutheria
| superfamilia      = Artiodactyla
| familia           = Bovidae
| genus = Ovibos
| genus_authority = Blainville, 1816
| species = O. moschatus
| subspecies = '''''''}}Moskusneyt ella moskusoksar''', eru arktisk jóturdýr ið hvørki eru neyt ella seyðir. Núverandi náttúrliga útbreiðslan er Grønland og Norður Amerika. Fram til síðstu ístíð, livdu moskusneyt eisini í Europa og Asia, og eru moskusneyt slept uppaftur í Siberia og Noregi (haðani tey hava spjatt seg til Svøríkis. Moskuneyt vórðu eisini slept uppaftur á Svalbarði men doyðu útaftur har.

Jóturdýr
Vesturevropa

Vesturevropa er vestasti partur av Evropa. Londini í Vesturevropa eru Bretsku Oyggjarnar, Frakland, Týskland, Belgia, Luksemburg, Niðurlond, Eysturríki, Sveis, Liktinstein og Monako. Hesi lond eru átøk hvørjum øðrum í landslagi, veðurlagi og livilíkindum. Ígjøgnum londini renna stórar og makar áir, har skip sigla í hópatali, og ímillum áirnar og út um landið er hópur av siglirennum. Meginparturin av Vesturevropa er láglendi. Suðuri í Fraklandi og Týsklandi er tó nakað av fjøllum og háslættum, men tey eru sjáldan hægri enn 1500 m. Láglendið er mest sum alt velt við tíðarhóskandi amboðum. Tann óvelti parturin av lágfjøllunum og láglendinum er vaksin við lyngi, grasi og skógi. Men fram um alt eru hesi lond av heimsins mætastu ídnaðarlondum, tí í jørðini er fullt av jarni, koli og alskyns metalum og ikki sørt av olju, vatn trýtur ikki at framleiða elmegi við, fólkið dugir eisini væl at handfara maskinur og er vant til allan ídnað.

Evropa