alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
1675

1675 (MDCLXXV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.

Hendingar

Føðingar 
 7. oktober - Rosalba Carriera, venesianskur listamálari (d. 1757)

Andlát 
 15. desember - Johannes Vermeer, niðurlendskur listamálari (f. 1632)

1670-árini
1676

1676 (MDCLXXVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum mikudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum leygardegi.

Hendingar 
 4. desember - Bardagin um Lund: Svenskar herdeildir leypa á danska herin.

Føðingar 
 26. august - Robert Walpole, bretskur forsætisráðharri. Hann var tann fyrsti ið bar heitið prime minister (d. 1745)

Andlát 
14. juli - Simon Grundel-Helmfelt, svenskur herovasti (f. 1617)

1670-árini
Hafez

Shams al-din Hafiz  ella Hafez (í veruleikanum: Khwāje Šamsod-dīn Mohammad Hāfez-e Šīrāzī, خواجه شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی ; føddur 1320 í Shiraz í tí núverandi Iran, deyður 1390 í Shiraz) var ein persiskur yrkjari og mystikari. 

Hafez verður sæddur sum ein persiskur/iranskur tjóðaryrkjari, og yrkingar hansara verða enn nýttar. Yrkingarnar eru skrivaðar í forminum ghazal, við dupultum versum og monorímum. Skaldskapur hansara umfatar millum 500 og 600 yrkingar, tó fær hann æruna fyri at hava skrivað í minsta lagi 709 yrkingar. Standardútgávan Divân-e Hâfez inniheldur umleið 500 yrkingar.

Slóðir úteftir 
 Hafiz liv och verk Ashk Dahléns essays um lívið hjá Hafez (á svenskum)
 Hafiz on Love Heimasíðan hjá Shahriar Shahriari um skaldið

Iranskir rithøvundar
Føðingar í 14. øld
Andlát í 14. øld
Kālidāsa

Kālidāsa (devanāgarī: कालिदास), var ein viðurkendur indiskur yrkjari, sum av mongum verður mettur at vera tað størsta skaldið og dramatikarin, ið hevur skrivað á sanskrit. Tað er ringt at tíðarfesta skaldskapin, men hann var mest sannlíkt til í guptatíðini í fjórðu, fimtu ella settu øld. 

Man kennir ikki til nakað, burtursæð frá verkum hansara, um lívið hjá Kālidāsa, eitt nú hvar ið hann búði ella nær ið hann livdi. Søgnin sigur, at hann var vakur maður, sum bleiv giftur við einari prinsessu. Men, sambært søgnini, so vaks hann upp uttan at fáa nakra skúlagongd ella útbúgvin, og prinsessan skammaði seg yvir hvussu óvitandi hann var. Kālidāsa tilbað gudinnuna Kali (navn hansara merkir tænarin hjá Kali). 

Søgnin sigur, at hann varð myrdur á av einum kurtesani á Sri Lanka.

Keldur 

Indiskir rithøvundar
1663

Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1610-árini 1620-árini 1630-árini 1640-árini 1650-árini - 1660-árini - 1670-árini 1680-árini 1690-árini 1700-árini 1710-árini 

Árstal: 1658 1659 1660 1661 1662 - 1663 - 1664 1665 1666 1667 1667

Hendingar

Føðingar

Andlát 

1660-árini
1664

1664 (MDCLXIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum týsdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát 

1660-árini
1665

Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1610-árini 1620-árini 1630-árini 1640-árini 1650-árini - 1660-árini - 1670-árini 1680-árini 1690-árini 1700-árini 1710-árini 

Árstal: 1660 1661 1662 1663 1664 - 1665 - 1666 1667 1667 1668 1669

Hendingar

Føðingar 
6. februar - Anna, drotning av Onglandi, Skotlandi og Írlandi (1702-1707) og drotning av Stóra Bretlandi  (1707-1714) (d. 1714)

Andlát 

1660-árini
1666

Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1610-árini 1620-árini 1630-árini 1640-árini 1650-árini - 1660-árini - 1670-árini 1680-árini 1690-árini 1700-árini 1710-árini 

Árstal: 1661 1662 1663 1664 1665 - 1666 - 1667 1667 1668 1669 1670

Hendingar

Føðingar

Andlát 

1660-árini
Annika á Lofti

Annika á Lofti (fødd í 1983, uppvaksin í Sandavági) er ein føroysk listakvinna og filmsleikstjóri. Hon hevur havt fleiri listaframsýningar bæði í Føroyum og í Danmark. Hon er útbúgvin á Fatamorgana listaskúlanum í Keypmannahavn, 2006, og fór at lesa á Iceland Academy of the Arts í 2007. Hon hevur eisini gingið á filmslistaskúla í Berlin. Annika hevur eisini roynt seg innan filmslist, og í desember 2012 vann filmur hennara Mist fyrstu Áskoðaravirðislønina á Geyta films-gallaveitsluni í Norðurlandahúsinum. Tað er Tórshavnar kommuna ið letur virðislønina, og áskoðararnir ið velja hvønn film ið teimum dáma best, og í 2012 fall valið á filmin hjá Anniku. Áskoðaravirðislønin var á 15.000 krónur.

Framsýningar - í úrvali 
Ólavsøkuframsýningin 2002
Ólavsøkuframsýningin 2003
Copenhagen City Hall 2006
Politikkens udstillings lokale Pressen 2006
Ny Carlsberg Glyptotek 2006 
Ólavsøkuframsýningin 2007
Leopold Museum 2008
Summarframsýningin 2008

Heiður 
 2012 - Vann Áskoðaralønina á fyrsta Geyta gallaveitsluni í Norðurlandahúsinum

Keldur 

Føðingar í 1983
Føroysk listafólk
Filmsleikstjórar úr Føroyum
Geoffrey Chaucer

Geoffrey Chaucer (føddur umleið 1343, deyður 25. oktober 1400) var enskur rithøvundur, yrkjari, heimspekingur og diplomatur. Sjálvt um hann skrivaði fleiri yrkingasøvn, er hann í dag best kendur fyri sítt (ófullfíggjaða) verk, Canterbury-søgurnar (Canterbury Tales), sum er eitt stórt verk við nógvum síðum og minnir um Decameron hjá  Boccaccio, ið eins og søgurnar hjá Chaucer eru knýttar saman av einari rammusøgu.

Chaucer verður nevndur ”faðir at enskum bókmentum” og verður róstur fyri at vera tann fyrsti rithøvundurin sum vísti, at tað fólksliga enska málið, tað so-nevnda miðenskt, kundi brúkast í listarligum høpi, í einari tíð har málið ið var nýtt í hoffinum var skrivað á fronskum-normanniskum ella á latíni. Sjálvt um hann í tveimum tíðarskeiðum livdi í ónáðum, var hann meginpartin av lívinum tætt knýttur at tí politiska valdinum í Onglandi.

Geoffrey Chaucers stil og teknik blev efterlignet i århundrederne efter hans død; fx lånte William Shakespeare handlingen til sit drama Troilus og Kressida (1601) fra Chaucer, mens John Dryden og Alexander Pope moderniserede flere af hans fortællinger, så de passede til deres egen tid.

Enska málið hjá Chaucer 
Sjálvt um málið hjá Chaucer er nógv tættari nútíðar enskum teksti enn eitt nú teksturin í Beowulf, er tað blivið nútíðargjørt í teimum flestu útgávunum. Teksturin niðanfyri er frá innleiðinginum til Summoner's Tale har teksturin hjá Chaucer kann samanberast við eina nýmótans týðing:

Keldur 

Enskir rithøvundar
Diplomatar
Føðingar í 14. øld
Andlát í 14. øld
Dante Alighieri

Dante Alighieri (føddur mai/juni 1265 í Firenze, deyður 14. september 1321 í Ravenna) var ein italienskur rithøvundur og skald, best kendur fyri at hava skrivað Tann gudgivna skemtileikin (La Divina Commedia), sum er eitt av hæddarpunktunum í heimsbókmentunum.

Lívssøga 
Dante Alighieri varð føddur í býarpartinum San Pier Maggiore í Firenze í 1265. Føðingardagurin er rættiliga óvissur, men hann fortelur sjálvur í skaldskapi sínum, at hann varð føddur í stjórnutekninum Tvillingunum. Hann varð doyptur Durante eftir abba sínum á móðursíðuni, Durante degli Abati, Dante var eitt kallinavn, ið hann sjálvur valdi at nýta. Mamma hansara, Berta ella Bella degli Abati, doyði tá hann var knapt tíggju ára gamal. Pápi hansara, Alighiero di Bellincione Alighieri, giftist uppaftur og fekk fýra børn við nýggju konuni, sum nevndist Lapa Cialuffi. 

Tá Dante var níggju ára gamal møtti hann musu sínari, tí átta ára gomlu Bice Portinari, sum hann nevndi ”Beatrice”, tann saliga. Tá hann var umleið átjan ára gamal møttist hann ofta við henni, og hon gjørdist hansara ímynd av kærleikanum. Tey blivu tó ikki gift. Tá hann einaferð vísti áhuga fyri einari aðrari kvinnu gjørdist hon firtin og ignoreraði hann. Tá lovaði hann, at hann skuldi yrkja til hennara heiður soleiðis sum ongin annar hevði yrkt fyrr. Beatrice giftist einum bankamanni sum nevndist Simone dei Bardi, og hon doyði í 1290. Í 1293 uppfylti hann sítt lyfti og skrivaði Vita Nuova, sum ofta verður nevnt hansara ungdomsverk. 

Tólv-ára gamal bleiv Dante trúðlovaður Gemma Donati, sum hann seinni giftist við. Tey fingu eftir øllum at døma trýggjar synir og tvær døtur. Tveir synir, Jacopo og Pietro, gjørdist seinni kendir fyri at viðmerkja verk hjá pápanum. Dante fekk í hvussu so er eina dóttir, Antoniu, sum gjørdist nonna í Ravenna og sum tá fekk sær navnið systir Beatrice.

Keldur 

Italskir rithøvundar
Føðingar í 13. øld
Andlát í 14. øld
Kyros II

Kyros II (føddur umleið 576 f.Kr., deyður í juli 529 f.Kr.) eisini nevndur Kyros hin Stóri. Kyros 2. stovnaði Persia og Persararíkið (Akamenide dynastiið) í 557 f.Kr. 

Navnið "Kyros" (ein beinleiðis týðing til tað latínska stavraðið úr grikskum Κύρος) er ein griksk versjón av tí persiska Koroush ella Khorvash, sum merkir "Prestiga". Á persiskum merkir khour "sól", meðan vash er eitt ískoyti, sum merkir líkheit. Kyros verður í Gamla Testamenti umrøddur sum ein messias. Eingin veit, um hann og Zarathustra livdu samstundis, men hann verður mettur at vera tann fyrsti zoroastriski valdsharrin.

Kyros stýrdi fyrst sum mediskur lydkongur í "Parsua", men síðan legði hann Mediea undir seg í 557 f.Kr. og kallaði sítt nýggja ríki fyri "Persiea".

Regentar
Fornøldin
Persarar
Shahname

Shahname (Persiskt:شاهنامه, "Kongabókin") er eitt sera langt poetiskt epos, sum persiska skaldið Ferdowsi hevur skrivað um 1000-talið. Eposið er tjóðarkvæði hjá Iran og øllum tí persisktalandi heiminum. Ferdowsi skrivaði verkið í 40 ár síðst í 900-talinum og fyrst í 1000-talinum, og hevur tað umleið 60 000 vers. Eposið er skrivað á persiskum uttan útlendsk lániorð og hevur spælt ein stóran leiklut í endurvækjanini av tí persiska málinum eftir islamsku erobringina av Persia, og seinni hevur tað havt ávirkan á tað arabiska málið.

Tað rúgvismikla verkið, sum av persiskt talandi fólkum verður mett at vera eitt meistaraverk, reflekterar yvir tað persisku søguna, mentanina og fornu trúgv, (zoroastrianism). Tað zoroastrianistiska innihaldið ger verið týdningarmikið fyri tey umeið 200 000 zoroastrianistarnir, ið enn búgva í Iran, eftirsum verkið vísir søguna hjá trúgv teirra frá byrjan til enda.

Verkið byrjar í einari mytiskari frumtíð, og fortelur um skapanina av heiminum, um teir fyrstu fornu kongarnir, um tey akemenidisku, seleukidisku, parthisku og sassanidisku ríkini heilt fram til tíðina áðrenn tað arabisku innvasjónina (hojum-e tâziyân) í 600-talinum. 

Høvuðshetjan í eposinum er Rustam, sonur Zal og Rudabeh. Shahname er ein kelda til iranskt tjóðskaparsinni.

Keldur 

Persia
Bókmentir
Iran
Søga
Stjórnin hjá Edmundi Joensen II

Onnur stjórnin hjá Edmundi Joensens var Føroya landsstýri frá 11. juni 1996 til 15. mai 1998, undir leiðslu av Edmund Joensen úr Sambandsflokkinum (SB). Aðrir flokkar í samgongusamstarvinum vóru Fólkaflokkurin (FF), Verkamannafylkingin (VMF) og Sjálvstýrisflokkurin (SF). Einasti munurin millum tað fyrru stjórnina hjá Edmundi Joensen og hesa seinnu var sostatt, at Fólkaflokkurin kom í staðin fyri Javnaðarflokkin. Sjálvstýrisflokkurin, við Sámal Petur í Grund sum landsstýrismanni, tók seg úr samgonguni tann 1. desember 1997.

Keldur 

Edmund Joensen II
Føroyskur politikkur
Listar yvir føroyskir politikarar
Umhvørvismálaráðharrar í Føroyum

Umhvørvismálaráðharrin ella landsstýrismaðurin í umhvørvismálum (ella landsstýriskvinnan) var frá 1985 til 2004 ein ráðharrasessur í Føroya landsstýri, men ongantíð við egnum aðalráð. Frá 2004 og til ráðið varð niðurlagt í 2013, hava umhvørismál hoyrt undir Innlendismálaráðharrar.

Keldur 

Listar yvir føroyskir politikarar
Listar yvir landsstýrisfólk í Føroyum
Orkumálaráðharrar í Føroyum

Orkumálaráðharrin ella landsstýrismaðurin í orkumálum var frá 1981 til 2004 ein ráðharrasessur í Føroya landsstýri. Orkumál lógu undir Orku og umhvørvismálaráðnum frá 1998 til 2004, tá hesi mál vóru flutt til Innlendismálaráðið. Hetta varð tó niðurlagt í 2013. Tá vóru náttúru- og umhvøvismál flutt til Fiskimálaráðið.

Keldur 

Listar yvir føroyskir politikarar
Listar yvir landsstýrisfólk í Føroyum
Landbúnaðarmálaráðharrar í Føroyum

Landbúnaðarmálaráðharrin ella landsstýrismaðurin í landbúnaðarmálum var ein ráðharrasessur í Føroya landsstýri frá 1959 til 1998, men aldri við egnum aðalráði. Síðan 1998 hava landbúnaðarmál hoyrt undir fiskimálaráðharran. Áðrenn hetta vóru landbúnaðarmál ofta savnaði saman við fiskivunnu- ella ídnaðarmálum.

Keldur 

Listar yvir føroyskir politikarar
Listar yvir landsstýrisfólk í Føroyum
Bjørt Samuelsen

Bjørt Samuelsen (fødd 2. mars 1965 í Tórshavn) er ein føroyskur journalistur og politikari (Tjóðveldi). Hon hevur sitið í Løgtinginum síðan 2008, og var vinnumálaráðharri frá 4. februar til 15. september 2008.

Hon vaks upp í Havn, og fluttið til París sum 19-ára gomul. Seinni flutti hon til Keypmannahavn fyri at lesa bromatologi, og er útbúgvin cand. brom. Síðan flutti hon til Oslo, har hon gekk á Norsk Journalisthøgskole. Hon starvaðist sum blaðkvinna/journalistur á Aftenposten, Forbruker-rapporten, og á Forbrukerinspektørene hjá NRK. Hon var stýrislimur í Fagpressens Journalistforum frá 1998 til 2000, og skrivari og kassameistari í Norsk-færøysk lag frá 1994 til 2000. Eftir at hon flutti heimaftur til Føroya á heysti 2000, hevur hon starvast í Kringvarpi Føroya og sum sjálvstøðug vinnurekandi sum samskiftisráðgevi. Hon hevur eisini undirvíst á Fróðskaparsetri Føroya.

Á løgtingsvalinum 2008 varð hon vald inn á Løgtingið fyri Tjóðveldi. Sama dag, hin 4. februar, varð hon útnevnd til vinnumálaráðharra í aðru stjórnini hjá Jóannes Eidesgaard. Heidi Petersen møtti á løgtinginum í staðin. Samgongusamstarvið helt uppat í september sama árið, og Samuelsen gjørdist aftur løgtingslimur.

Løgtingslimur 
2008-2011 Løgtingslimur
2011- Løgtingslimur

Landsstýriskvinna 
4. februar 2008 - september 2008, varð hon útnevnd til vinnumálaráðharra í seinnu stjórnini hjá Jóannes Eidesgaard. Heidi Petersen møtti á løgtinginum í staðin.

Løgtingsnevndir
2008–2011 limur í Vinnunevndini
2008–2011 limur í Løgmálanevndini
2011 - næstforkvinna í Vinnunevndini
2011 - limur í Trivnaðarnevndini
2011 - varalimur í Uttanlandsnevndini
2011 - limur í Norðurlandaráðnum

Onnur álitisstørv 
Nevndarlimur í nevndini fyri Útvarp Føroya frá 2002 til 2003
Kassameistari í Føroya Blaðmannafelag frá 2001 til 2004
Stýrislimur í Føroysku Málnevndini frá 2004 til 2005
Kassameistari í URD frá 2006 til 2008
Stýrislimur í kveik.fo og Hansen International síðan 2007
Limur í umsjónarráðnum hjá Landsbankanum frá 2007-2012

Keldur 

Løgtingslimir
Føroyskar kvinnur í politikki
Vinnumálaráðharrar í Føroyum
Føðingar í 1965
1651

1651 (MDCLI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.

Hendingar

Føðingar 
6. august - Carl Gustaf Rehnskiöld, svenskur greivi og hermaður

Andlát 

1650-árini
1650

1650 (MDCL) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.

Hendingar

Føðingar 
 14. november - Vilhelm III, kongur av Onglandi, Skotlandi og Írlandi frá 1689-1702 (d. 1702)

Andlát 
11. februar - René Descartes, franskur heimspekingur og støddfrøðingur (f. 1596)

1650-árini
1653

1653 (MDCLIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi.

Hendingar 
 16. desember - Oddamaðurin Oliver Cromwell, ein militantur puritanari, tekur ræðið í Onglandi. Hann fer at bera heitið „Lord Protector“.

Føðingar 
 17. februar - Arcangelo Corelli, italskt tónaskald og violinleikari (d. 1713)
 30. august - Johann Pachelbel, týskt tónaskald (d. 1706)

Andlát 
 22. november - Francesco Maria Macchiavelli, italskur kardinalur (f. 1608)
 ókend dagseting - Artemisia Gentileschi, italsk listakvinna (f. 1593)

1650-árini
1654

Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1600-árini 1610-árini 1620-árini 1630-árini 1640-árini - 1650-árini - 1660-árini 1670-árini 1680-árini 1690-árini 1700-árini 

Árstal: 1649 1650 1651 1652 1653 - 1654 - 1655 1656 1657 1658 1659

Hendingar

Føðingar

Andlát 

1650-árini
1655

Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1600-árini 1610-árini 1620-árini 1630-árini 1640-árini - 1650-árini - 1660-árini 1670-árini 1680-árini 1690-árini 1700-árini 

Árstal: 1650 1651 1652 1653 1654 - 1655 - 1656 1657 1658 1659 1660

Hendingar 
 10. mai - Jameika gerst enskt hjáland.

Ókend dagfesting 

 Christoffer Gabel fær handilsloyvi í Føroyum, og sonevnda "gablatíðin" byrjar.

Føðingar

Andlát 

1650-árini
1656

1656 (MDCLVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum leygardegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum týsdegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát 

1650-árini
1590-árini

Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1540-árini 1550-árini 1560-árini 1570-árini 1580-árini - 1590-árini - 1600-árini 1610-árini 1620-árini 1630-árini 1640-árini 

Ár: 1590 1591 1592 1593 1594 1595 1596 1597 1598 1599

Hendingar

Slóðir úteftir 

16. øld
1590-árini
1580-árini

Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1530-árini 1540-árini 1550-árini 1560-árini 1570-árini - 1580-árini - 1590-árini 1600-árini 1610-árini 1620-árini 1630-árini 

Ár: 1580 1581 1582 1583 1584 1585 1586 1587 1588 1589

Hendingar

Slóðir úteftir 

16. øld
1580-árini
1570-árini

Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1520-árini 1530-árini 1540-árini 1550-árini 1560-árini - 1570-árini - 1580-árini 1590-árini 1600-árini 1610-árini 1620-árini

Ár: 1570 1571 1572 1573 1574 1575 1576 1577 1578 1579

Hendingar

Slóðir úteftir 

16. øld
1570-árini
1560-árini

Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1510-árini 1520-árini 1530-árini 1540-árini 1550-árini - 1560-árini - 1570-árini 1580-árini 1590-árini 1600-árini 1610-árini 

Ár: 1560 1561 1562 1563 1564 1565 1566 1567 1568 1569

Hendingar

Slóðir úteftir 

16. øld
1560-árini
1550-árini

Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1500-árini 1510-árini 1520-árini 1530-árini 1540-árini - 1550-árini - 1560-árini 1570-árini 1580-árini 1590-árini 1600-árini 

Ár: 1550 1551 1552 1553 1554 1555 1556 1557 1558 1559

Hendingar

Slóðir úteftir 

16. øld
1550-árini
1641

Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1590-árini 1600-árini 1610-árini 1620-árini 1630-árini - 1640-árini - 1650-árini 1660-árini 1670-árini 1680-árini 1690-árini 

Árstal: 1636 1637 1638 1639 1640 - 1641 - 1642 1643 1644 1645 1646

Hendingar

Føðingar

Andlát 

1640-árini
1640

1640 (MDCXL) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum mikudegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát 
 30. mai - Peter Paul Rubens, flamsk-týskur málari (f. 1577)

1640-árini
1630

Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1580-árini 1590-árini 1600-árini 1610-árini 1620-árini - 1630-árini - 1640-árini 1650-árini 1660-árini 1670-árini 1680-árini 

Árstal: 1625 1626 1627 1628 1629 - 1630 - 1631 1632 1633 1634 1635

Hendingar 
 Tinganesskansin bygdur

Føðingar

Andlát 
 15. november - Johannes Kepler, týskur støddfrøðingur, stjørnufrøðingur og stjørnuspámaður (f. 1571)

1630-árini
1620

1620 (MDCXX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum mikudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum leygardegi.

Hendingar 
 Danmark ger eina handilstøð og fer at byggja ein skansa í Trankebar á eysturstrondini í India. 
 Føroya kirkja kemur undir Sælands biskup.
 Í september mánaði sigla um 100 pílagrímar við skipunum Mayflower úr Plymouth í Onglandi yvirum Atlantshavið til Massachusetts.

Føðingar 
 16. februar - Frederik Vilhelm I av Brandenburg, týskur kurfúrsti (d. 1688)
 20. oktober - Aelbert Cuyp, niðurlendskur listamálari  (d. 1691)

Andlát 
 18. august - Wanli, kinverski keisarin frá 1572-1620 (f. 1563)

1620-árini
1610

1610 (MDCX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
fríggjadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
mánadegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát 

1610-árini
1600

1600 (MDC) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, tí at árstalið kann býtast við 400.
Árið byrjaði á einum leygardegi. Sambært julianska kalendaranum var tað eitt leypár, ið byrjaði á einum týsdegi.

Hendingar 
 17. februar - Heimspekingurin Giordano Bruno verður brendur á báli í Róm.

Føðingar 
19. november - Karl I av Onglandi, enskur kongur (d. 1649)

Andlát 
 17. februar - Giordano Bruno, italskur heimspekingur, stjørnfrøðingur og prestur (f. 1548)

1600-árini
1590

1590 (MDXC) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
mánadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
hósdegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát 

1590-árini
1580

1580 (MDLXXX) var sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.

Hendingar 
Magnus Heinason setti á stovn Skansan í Havn

Føðingar

Andlát 

1580-árini
1570

Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1520-árini 1530-árini 1540-árini  1550-árini 1560-árini - 1570-árini - 1580-árini 1590-árini 1600-árini 1610-árini 1620-árini

Árstal: 1565 1566 1567 1568 1569 - 1570 - 1571 1572 1573 1574 1575

Hendingar

Føðingar

Andlát 

1570-árini
1560

1560 (MDLX) var sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum mánadegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát 
Gustav Vasa, kongur Svøríkis (f. 1496)

1560-árini
1550

Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1500-árini 1510-árini 1520-árini 1530-árini 1540-árini - 1550-árini - 1560-árini 1570-árini 1580-árini 1590-árini 1600-árini 

Árstal: 1545 1546 1547 1548 1549 - 1550 - 1551 1552 1553 1554 1555

Hendingar

Føðingar

Andlát 

1550-árini
1540-árini

Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1490-árini 1500-árini 1510-árini 1520-árini 1530-árini - 1540-árini - 1550-árini 1560-árini 1570-árini 1580-árini 1590-árini 

Ár: 1540 1541 1542 1543 1544 1545 1546 1547 1548 1549

Hendingar

Slóðir úteftir 

16. øld
1540-árini
1530-árini

Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1480-árini 1490-árini 1500-árini 1510-árini 1520-árini - 1530-árini - 1540-árini 1550-árini 1560-árini 1570-árini 1580-árini 

Ár: 1530 1531 1532 1533 1534 1535 1536 1537 1538 1539

Hendingar

Slóðir úteftir 

16. øld
1530-árini
1540

Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1490-árini 1500-árini 1510-árini 1520-árini 1530-árini - 1540-árini - 1550-árini 1560-árini 1570-árini 1580-árini 1590-árini 

Árstal: 1535 1536 1537 1538 1539 - 1540 - 1541 1542 1543 1544 1545

Hendingar

Føðingar

Andlát 

1540-árini
1530

Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1480-árini 1490-árini 1500-árini 1510-árini 1520-árini - 1530-árini - 1540-árini 1550-árini 1560-árini 1570-árini 1580-árini 

Árstal: 1525 1526 1527 1528 1529 - 1530 - 1531 1532 1533 1534 1535

Hendingar 
 25. juni - Augsburgska trúarjáttanin verður lisin á týskum máli fyri týsk-rómverska keisaranum Karl V. Keisarin fær tvey eintøk av trúarjáttanini, annað á týskum máli og hitt á latíni.

Føðingar

Andlát 

1530-árini
1520-árini

Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1470-árini 1480-árini 1490-árini 1500-árini 1510-árini - 1520-árini - 1530-árini 1540-árini 1550-árini 1560-árini 1570-árini 

Ár: 1520 1521 1522 1523 1524 1525 1526 1527 1528 1529

Hendingar

Slóðir úteftir 

16. øld
1520-árini
1520

Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1470-árini 1480-árini 1490-árini 1500-árini 1510-árini - 1520-árini - 1530-árini 1540-árini 1550-árini 1560-árini 1570-árini 

Árstal: 1515 1516 1517 1518 1519 - 1520 - 1521 1522 1523 1524 1525

Hendingar 
 10. desember - Martin Luther savnar nakrar studentar uttanfyri býin Wittenberg, har teir brenna pávabrævið saman við nøkrum lógbókum hjá pávanum.

Føðingar

Andlát 

1520-árini
1510-árini

Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1460-árini 1470-árini 1480-árini 1490-árini 1500-árini - 1510-árini - 1520-árini 1530-árini 1540-árini 1550-árini 1560-árini 

Ár: 1510 1511 1512 1513 1514 1515 1516 1517 1518 1519

Hendingar

Slóðir úteftir 

16. øld
1510-árini