alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Kosovo

Kosovo (Albanskt; Kosovë/Kosova,  Kosovo hevur mark til Makedónia, Albania, Montenegro og Serbia. 17. februar 2008 lýsti Kosovo seg sjálvstøðugt frá Serbia. Í vikuni eftir 17. februar viðurkendu fleiri lond Kosovo sum sjálvstøðugt land, fyrst USA og síðani Norðurlond og fleiri lond í vesturevropa. Russland og Serbia, sum Kosovo fyrr hevur verið partur av, viðurkenna ikki Kosovo sum sjálvstøðugt land, men meta landið sum ein sjálvstýrandi landslut í Serbia. Kosovo var syðsti landsluturin í Juguslavia. Størsti býurin og høvuðsstaður er Priština. 90% av fólkinum albanar. Almennu málini eru tvey í tali, albanskt og serbiskt.  Í vikuni eftir 17. februar viðurkenna fleiri lond Kosovo sum sjálvstøðugt land, fyrst USA og síðani Norðurlond og fleiri lond í vesturevropa. Eisini Føroya Landsstýri sendir Kosovo eina fagnaðarheilsan. Russland og Serbia, sum Kosovo fyrr hevur verið partur av, mótmæla hinvegin. 

Størsti býurin og høvuðsstaður er Priština. Almennu málini eru tvey í tali, albanskt og serbiskt. Kosovo hevur umleið 1,7 mió íbúgvar.

Ávisingar úteftir 

 Føroyar viðurkenna Kosovo - Vikublad.fo
 Kosovo lýst sjálvstøðugt - Olivant.fo
 Eingin semja um Kosovo - Olivant.fo
 Kosovo hóttir við loysing fyri jól - Olivant.fo
 Ófriðurin í Kosovo breiðir seg - Olivant.fo
 Ófriðarligt í Serbia, eftir at Kosovo hevur tikið loysing - www.uf.fo
 USA viðurkennir alment Kosovo sum sjálvstøðugan stat - www.uf.fo

Kosovo
Evropa
Havanna

Størsti býur í øllum Karibia er Havanna, høvuðsstaðurin í Kuba, og har búgva 2,3 milliónir fólk. 

Spaniamenn grundaðu býin í 1515, og summir býarpartar eru avgamlir, við steinsettum gøtum og prýðiligum húsum í gomlum hjálandastíli. Nú eru partar av Havanna illa farnir og falnir í órøkt. Men íbúðarpolitikkurin í Kuba hevur tað við sær, at eingir skirvisligir fátækrabýlingar verða reistir í útryðjunum í Havanna. Býurin er týdningarmikil havn, og tað mesta, sum verður flutt út, fer haðan.

Høvuðsstaðir í Karibia
Trælur

Trælur er ófrælsur persónur, hertikin ella keyptur, sum eigarin hevði fult ræði á, at nýta til arbeiðis ella sølu. Alt síðan fornøld hava fólk verið keypt og seld sum trælir. Trælir hava eingi rættindi, einki frælsi og eru ogn harra síns. Arábar vóru teir fyrstu, sum av álvara fóru at selja afrikanarar sum trælir, tá teir høvdu ræðið í stórum pørtum í Afrika fyri um 1000 árum síðan. Eftirspurningurin eftir trælum vaks nógv, tá ið evropearar skuldu brúka bíliga arbeiðsmegi á stórgørðum og í námum í Amerika. Afrikanar vóru vanir við landbúnaðararbeiði og námsvinnu í tropiskum veðurlagi. Trælahandilsmenninir fluttu afrikanar úr heimlandi sínum og sendu teir um allan heim - til Amerika, Karibia, Ásia og Evropa, har einki bíðaði teimum uttan strev, saknur og ósigiligar líðingar. Portugisar vóru fyrstir á nýggja trælamarknaðinum, men aðrir evropearar vóru ikki seinir at gera sum teir.

Søga
Knut T. Storbukås

Knut T. Storbukås, eisini kendur sum Sputnik (føddur 23. apríl 1943) er ein norskur country-sangari úr Bostrak í Tørdal í Drangedal kommuna í Telemark, Noreg. Hann er kendur undir navninum Sputnik. Hansara mest kendu sangir eru «Skilles Johanne» og «Lukk opp din hjertedør». Hann hevur havt konsertir í t.d. Svøríki, Danmark, USA, Svalbarð, Sansibar (Tansania), Spania og Sovjetsamveldið.

Útgávur 

Sputnik 1 (1986)
Sputnik 2 (1986)
Sputnik 3 (1987)
Sputnik 4 (1988)
Sputnik 5 (1989)
Romjulsmusikken til Sputnik (1989)
Sputnik 6 (1990)
Sputnik 7 (1991)
Den store festkassetten (1991)
Sputnik 8 (1992)
Bedehusmusikken til Sputnik (1993)
Sputnik 9 (1994)
Sputnik 10 (1995)
Gull og grønne skoger (1996)
Lykkelandet Zanzibar (1997)
Sputnik 11 (2001)
Sputnik 12 (2001)
Sputnik 13 (2003)
Sputnik 20 (2006)
Det er vanskelig å være beskjeden (2007)
50 år på veien (2009)
Hjemkomsten til Johanne (2011)

Útvortis ávísing 

 sputnik.no

Norskir tónleikarar
Norskir sangarar
Føðingar í 1943
Drangedal kommuna

Drangedal kommuna er ein býur og kommuna í Vestfold og Telemark fylki í Noregi. Í suðri hevur Drangedal mark við Bamble og Kragerø, í norðri við Kviteseid, í vestri við Gjerstad og Nissedal, og í eystri við Nome og Skien.

Kommunur í Vestfold og Telemark
Telemark fylki

Telemark (norrønt: Þelamǫrk) er eitt fylki í Norra. Telemark hevur umleið 170 000 íbúgvar (3.58 % av teimun norsku íbúgvarunum). Telemark hevur mark við Vestfold, Buskerud, Hordaland, Rogaland og Aust-Agder.

Kommunurnar í Telemark 

1. Bamble
2. Bø
3. Drangedal
4. Fyresdal
5. Hjartdal
6. Kragerø
7. Kviteseid
8. Nissedal
9. Nome
10. Notodden
11. Porsgrunn
12. Sauherad
13. Seljord
14. Siljan
15. Skien
16.Tinn
17. Tokke
18. Vinje

Kendir persónar frá Telemark 

 Hallvard Gråtopp (1400–1475), Drangedal
 Myllarguten (1801–1872), Sauherad
 Aasmund Olavsson Vinje (1818–1870), Vinje
 Sondre Norheim (1825–1897), Kviteseid
 August Cappelen (1827–1852), Skien
 Henrik Ibsen (1828–1906), Skien
 Gunnar Knudsen (1848–1928), Skien
 Theodor Kittelsen (1857–1914), Kragerø
 Vidkun Quisling (1887–1945), Fyresdal
 Aslaug Vaa (1889–1965), Vinje
 Tarjei Vesaas (1897–1970), Vinje
 Anne Grimdalen (1899–1961), Tokke
 Eivind Groven (1901–1977), Tokke
 Klaus Egge (1906–1979), Notodden
 Hans Herbjørnsrud (f. 1938), Notodden
 Tor Åge Bringsværd (f. 1939), Skien
 Knut T. Storbukås (f. 1943), Drangedal
 Gisle Kverndokk (f. 1967), Skien
 Heidi Hauge (f. 1967), Skien
 Odd Nordstoga (f. 1972), Vinje
 Tommy Svindal Larsen (f. 1973), Skien
 Terje Håkonsen (f. 1974), Vinje

Myndir 

Fyrrverandi fylkir í Noregi‎
1980-árini

Øldir: 19. øld - 20. øld - 21. øld

Áratíggju: 1930-árini 1940-árini 1950-árini 1960-árini 1970-árini - 1980-árini - 1990-árini 2000-árini 2010-árini 2020-árini 2030-árini

Ár: 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989

Hendingar 

 Glasnost og Perestrojka í Sovjetsamveldinum. 

 Útbreiðsla av AIDS. 

 Búskaparlig afturgongd í Avstralia og Nýsælandi, bæði londini menna handilssamstarvið við Asia.

 Svenski statsministarin Olof Palme varð myrdur.

 MTV og tónleikavideo'ir broyta tónleikaheimin

 Tjernobyl vanlukkan í Ukreina, Sovjetsamveldið.

Løgmenn 

 Atli Pætursson Dam

 Pauli Ellefsen

 Jógvan Sundstein

Heimsins leiðarar 

 Forseti í USA George H.W. Bush

 Forseti í USA Jimmy Carter

 Ronald Reagan, USA

 Margareth Thatcher, Bretland

 Mikhail Gorbatjov gjørdist seinasti forseti í Sovjetsamveldinum

Tónleikarar og tónleikabólkar 

 Frændur

 Science-Fiction

 Twisted Sister

Michael Jackson

Madonna

Dire Straights

Sjónleikarar 
 Dan Aykroyd, Harold Ramis og Bill Murray í Ghostbusters
 Matthew Broderick
 Phoebe Cates
 Tom Cruise
 Gerard Depardieu
 Matt Dillon
 Clint Eastwood
 Harrison Ford (sum Indiana Jones)
 Michael J. Fox
 Mel Gibson
 Paul Hogan (Crocodile Dundee) 
 Michael Keaton (Batman)
 Eddie Murphy (Beverley Hills Cop) 
 Jack Nicholson (Batman)
 Sean Penn
 Michelle Pfeiffer
 Molly Ringwald
 Meg Ryan
 Arnold Schwarzenegger (Terminator)
 Charlie Sheen
 Sylvester Stallone (First Blood, Rambo: First Blood II)
 Patrick Swayze (Dirty Dancing)
 Sigourney Weaver
 Bruce Willis (Die Hard)

Slóðir úteftir 

1980-árini
Kekenia

Kekenia er landslutur í Russlandi. Síðan Sovjetsamveldið fall, hava kekenar stríðst fyri tjóðskaparligum frælsi, men Russland, ið er samveldisríki, er hart ímóti hesum. Teir kvíða fyri, at fer ein landspartur burturúr, verður alt tað russiska samveldið syndrað. Kekenia hevur sjálvstýri, men er undir russiskum yvirræði.

Søga 

Tá ið russiska samveldið gjørdist frælst í 1991, kravdu ymsar tjóðir í ríkinum at loysa frá Russlandi. Kekenia lýsti seg sjálvstøðugt ríki í desember 1991. Russisk herlið tóku seg inn í landið fyri jól í 1994 og bumbaðu høvuðsstaðin Grosny í sor. Kekenar hildu ímóti, og geriljakríggið stóð við í 1995-1996, og 90 000 fólk lótu lív. Vápnahvíld varð undirskrivað í august 1996 - Russland skuldi taka herlið síni aftur.

Hygg eisini at 

 Russland

Russland
Siv Jensen

Siv Jensen (fødd 1. juni 1969 í Oslo) er fíggjarmálaráðharri og forkvinna í Framburðsflokkinum í Noregi. Hon er dóttir Tore Jensen og Monica Kjelsberg. Í 1976 byrjaði hon at lesa á universitinum í Oslo. Hon er útbúgvin diplomøkonom.

Hygg eisini at 

 Framstigsflokkurin

Keldur 

Norskir politikarar
Stórtingslimir
Norskar kvinnur í politikki
Føðingar í 1969
1970-árini

Øldir: 19. øld - 20. øld - 21. øld

Áratíggju: 1920-árini 1930-árini 1940-árini 1950-árini 1960-árini - 1970-árini - 1980-árini 1990-árini 2000-árini 2010-árini 2020-árini

Ár: 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979

Hendingar 
Watergate gølan
Oljukreppa
Vietnam-kríggið endar
Microsoft varð stovnað

Løgmenn 
Atli Pætursson Dam

Heimsins leiðarar 
 Fidel Castro
 Anwar Sadat
 Golda Meir
 Gerald Ford
 James Earl Carter
 Leonid Brezhnev
 Mao Zedong
 Menachem Begin
 Muammar Gadaffi
 Nelson Rockefeller
 Richard Nixon
 Spiro Agnew
 Walter Mondale
 Salvador Allende
 Augusto Pinochet
 Anker Jørgensen
 Margaret Thatcher

Tónleikarar og tónleikabólkar 
 Kári P.
 ABBA
 Bob Marley
 David Bowie
 Elton John
 Kiss
 Led Zeppelin
 Olivia Newton-John
 Pink Floyd
 The Carpenters

Slóðir úteftir 

1970-árini
Samuel de Champlain

Samuel de Champlain (1567-1635) var sonur ein herflotaskipara. Hann vígdi lív sítt til at byggja eitt franskt hjáland í Norðuramerika og kallaði tað Nýfrakland (Nouvelle-France). Tað er nú Kanada.

Kanada
Fraklendingar
Sólin

Sólin (symbol: ) er er ein stjørna, t.e. ein ógvuliga stór lýsandi kúla av gløðandi heitum gassi. Tvørmálið í henni er um leið 109 ferðir tvørmálið í jørðini , og frástøðan er knappliga 12 000 ferðir tvørmálið í jørðini. Sólin kundi gloypt 1 303 600 jørðum. Hon er tann stjørnan, sum er tættast jørðini. Sólin hevur ein radius upp á knappar 700 000 kilometrar, vigar 330 000 ferðir meira enn jørðin og evnisnøgdin er meira enn 99 % av sólskipanini. 

Hitin uttaná er knøpp 6 000 °C. Í miðdeplinum er væl heitari. Kjarnin á sólini er full av glóðheitum gassi og er 15 milliónir °C . Um leið 3/4 av tilfarinum í sólini eru hydrogen og um leið 1/4 er helium. Ein stórur partur av orkuni úr sólin fer sendandi út í tóman heim. Bara ein evarska lítil partur kemur á jørðina. Men hóast sólin er um 150 mió. km frá okkum, merkja vit væl lívgevandi hitan úr henni. Av hesum ger eitt yðjandi lív á jørðini sær dælt. Sum stjørna millum stjørnur hevur sólin onga serstøðu. Hon er allar vegir ein miðalstjørna. Stjørnur kunnu vera bæði kaldari og heitari enn sólin. Tær kunnu bæði vera minni og nógv størri enn sólin. Hjá okkum hevur sólin tó ta serstøðu, at hon er einasta stjørna, sum er okkum so nær. 150 mió. km eru í rúmdarhøpi fyri einki at rokna . Næstu grannastjørnurnar hjá sólini eru meiri enn 270 000 ferðir so langt frá okkum sum sólin.

Keldur 

Stjørnufrøði
Jodm3d

Yod'm3D er eitt teldu forrit sum ger at stýriskipanin Windows kann hava 4 skrivibord, í staðin fyri 1.

Yod'm3D er ein eftirlíknan av stýriskipani Linux sum er ein ókeypis stýriskipan sum fast við at heinta hana av internetinum.

Yod'm3D fast her www.download3k.com/DownloadLink1-Yod-m-3D.html

Teldufrøði
Windows Server 2003

Windows Server 2003 (kotunavn Whistler Server, eisini kent sum Windows NT 5.2) er eftirfylgjarin til Windows 2000 Server og varð útgivin 24. apríl 2003.
var tann mest brúkta strýriskipanin til servara í øllum heiminum. Síðan tá eru nýggjari útgávur av Windows komnar.

Hon kundi brúkast til mangt og hvat, tildømis: teldupost móttakara og til at standa sum ein FTP servara, og mangt annað.

Hon verður eisini nógv brúkt til heimasíður, líka sum ein stór heimasíða sum "www.google.com" má hava fleiri ambætarar at goyma alt tilhoyri til heimsíðuna.

Windows 2003 sær næstan akkurát líka út sum Windows XP, men tað sum skillur Windows 2003 Server og Windows XP frá, er bara tað at Windows 2003 Server hevur allar server førleikarnir.

Útvortis ávísing 

Microsoft.com

Teldufrøði
MS-DOS

Microsoft DOS er frá 1981, og tað eru 19 versjónir av Microsoft DOS.

Microsoft DOS 1.0 

Bleiv so tann fyrsta versjónin av Microsoft DOS.

Og kom alment út í 8/12/81 

(ùtgivi samman við IBM)

Microsoft DOS 1.1 

Hevði so eitt nýtt ting sum eg havi funni um, og tað er at Microsoft DOS 1.1

hevði møguleika fyri at hava 2 disketti drev.

(ùtgivi samman við IBM)

Microsoft DOS 1.25 

Hevði onkrar fá nýggj ting, men Microsoft Dos 1.25 var so tað fyrsta DOS sum Microsoft hevur útgivi einsamalt

Microsoft DOS 2.0 

Tað eru 2 ár farin síðan tað fyrsta DOS kom alment út, so nú eru vit í 1983.

Microsoft DOS 2.1 

Teldufrøði
Windows XP

Windows XP er ein stýriskipan sum Microsoft hevur gjørt.

Í 2001 gav Microsoft eina styriskipan út sum eitur Windows XP.

Í mun til Windows 2000 er Windows XP nógv penari, og nógv stabilari.

Í Windows 2000 síggja vit at alt er nógv meria kantut, men hevur nastan allir teir somu møðuleikanir

Teldufrøði
Rógvi Jacobsen

Rógvi Jacobsen (f. 5. mars 1979 í Klaksvík) er føroyskur fótbóltsspælari. Nú spælir hann við ÍF, men hevur spælt við KÍ, IL Hødd í Norra, við KR í Íslandi, við HB í Føroyum og harumframt við liðnum hjá Haderslev, Sønderjyske, í Danmark.

Toppskorari fyri Føroyar 
Rógvi Jacobsen hevur skorað 10 mál fyri føroyska landsliðið, og tað er til nú (sep. 2012) met.

Keldur 

Jacobsen, Rógvi
Jacobsen, Rógvi
Jacobsen, Rógvi
ÍF leikarar
Belgia

Belgia (niðurlendskt: België, franskt: Belgique, týskt: Belgien) er eitt land í Evropa. Høvuðsstaður er Brussel, og landið hevur umleið 11 milliónir íbúgvar. Mót norðri hevur Belgia mark við Niðurlond, í eystri við Týskland og Luksemburg, í surðri við Frakland og móti vestri er Norðsjógvurin, strandarlinjan er bert 65 km. Trý mál verða talað í Belgia. Sunnanfyri, við franska markið, talar fólkið franskt. Norðanfyri Brússel er málið flamskt, ið er nær skylt við niðurlendskt. Eystast í landinum er almenna málið týskt. Í Brússel talar mesta fólkið franskt, men mong tala eisini flamskt. Belgia var fyrst undir sponskum og so undir eysturríkskum ræði. Í 1815 varð landið sameint við Niðurlond. Í 1830 gjørdu belgiamenn uppreistur og tóku loysing, og Belgia gjørdist sjálvstøðugt kongsdømi.

Søga 

Belgia gjørdist sjálvstøðugt land í 1830, tá tað loysti frá Niðurlondum. Landamørkini, ið nú eru, vórðu sett í 1919.

Politikkur 

Belgia var við til at seta ES á stovn, og høvuðssæti hjá ES er í Brussel. NATO hevur eisini sítt høvuðssæti í Belgia.

Mentan 
Flamskir og franskir matsiðir hava ávirkað belgiska matgerð. Súpan er vælumtókt, og mangir landslutir hava sínar egnu uppskriftir. Ein serrættur er skeldýr og kips, sum bæði fæst á dýrum matstovum og úr smáum matsølubúðum á gøtunum.

Landafrøði 
Meuseá skilur landið í tvíningar. Fyri norðan er fláur, fruktagóður slætti heilt út at strondini.  Í landsynningspartinum eru Ardennufjøll; har er jørðin kørg, og garðarnir eru spjaddir.

Landslutir 
Vlaanderen (Flandre, Flandern)

Wallonie (Wallonië, Wallonien)

Býir 

 Antwerpen
 Brugge
 Brussel 
 Charleroi
 Gent
 Hasselt
 Liège
 Mons
 Namur

Búskapur 

Longu í 16. øld tók stórur klædnaídnaður seg upp uttan um býir sum til dømis Brúgge, ið er kendur fyri síni knipplingamynstur. Í mong ár hevur tungídnaður, serliga kolavinna og stálídnaður, verið týdningarmikil vinnuvegur, men hann er nú um at hvørva. Í staðin er komin annar ídnaður, til dømis evnafrøðiídnaður og ravmagnsídnaður. Tænastuvinnan, t.d. bankavirksemi og fyrisiting, er so nógv vaksin, at har starvast tveir triðingar av belgisku verkafjøldini.

Keldur

Hygg eisini at

Ávisingar úteftir 

Evropa
ES
Belgia
Amsterdam

Amsterdam er ein kommuna og høvuðsstaður í Niðurlondum. Í 17. øld var Amsterdam uppi í øllum møguligum heimshandli. Múgvandi keypmenn lótu grava siglingarveitir, sum krossskera seg ígjøgnum býin, og bygdu høgu, smølu húsini, ið standa fram við veitunum. Siglingarveitir, stívar 80 km langar, eru grivnar ígjøgnum býin. Skal ferðamaðurin hyggja seg um í býnum, ger hann rættast at fara við báti eftir vatnvegunum. Veitir knýta Amsterdam saman við Ríná og hin partin í Niðurlondum. Amsterdam er høvuðsstaður og landsins størsti býur. Í býnum eru eisini gitin listasøvn, til dømis van Gogh listasavnið og Rijkmuseum. Har eru málningar, sum mætir listamenn hava málað, eitt nú Rembrandt (1606-1669).   

Nú á døgum er Amsterdam heimsgitin miðdepil fyri diamantbrýning; har eru heimsins fremstu virki at brýna og slípa diamantar.

Býarpartar

 Centrum
 Noord
 West
 Nieuw-West
 Zuid
 Oost
 Zuidoost
 Westpoort

Kend fólk úr Amsterdam 

 Anne Frank
 Theo van Gogh
 Rembrandt Harmenszoon van Rijn
 Baruch Spinoza

Ávísingar úteftir 
 Heimasíðan hjá býnum (amsterdam.nl) á niðurlendskum og á enskum

Keldur 

 Upplýsingarnar um Amsterdam eru fingnar til vega frá niðurlendsku og ensku útgávuni av Wikipediu. 

Amsterdam
Høvuðsstaðir í Evropa
Býir í Niðurlondum
Brussel

Brússel (franskt: Bruxelles; niðurlendskt: Brussel) er høvuðsstaður í Belgia; høvuðsstaður í Flandern og bæði stjórnar- og handilsmiðdepil. Sum fyrisitingarligur miðdepil í Benelukslondunum hevur býurin drúgvar royndir í altjóða samstarvi. Nú á døgum er Brússel helst best kendur fyri, at ES-fyrisitingin eisini hevur høvuðssæti í býnum. 

35 fólk lótu lív og meira enn 300 fólk fingu løstir, teirra millum ein føroyingur, tá yvirgangsatsóknir vórðu framdar á flogvøllinum og í undirgrundarbreytini í Brússel 22. mars 2016.

Ávísingar úteftir 
 Almenna heimasíðan: 
 www.brussels.be (á enskum)
 www.brussel.be (á niðurlendskum)
 www.bruxelles.be (á fronskum)

Høvuðsstaðir í Evropa
Býir í Belgia
Bern

Bern er høvuðsstaður í Sveis.

Býurin, ið liggur mitt í landinum, hevði 142.792 íbúgvar í apríl 2019. 

Áin Aare rennur ígjøgnum býin.

Slóðir úteftir 
Almenn heimasíða: bern.ch

Keldur 

Høvuðsstaðir í Evropa
Býir í Sveis
Luksemborg

Luksemborg (Luksemborgskt: Lëtzebuerg) er eitt land í Evropa. Høvuðsstaður er Luksemborgbýur. Har eru nógv ídnaðarvirkir, og har hevur høvuðsumsitingarráðið fyri felagsmarknaðin sæti. Luksemburg hevur mark við Belgia, Frakland og Týskland.

Søga 

Hetta lítla landið hevur í øldir verið miðdepil í Evropa. Væl vardar borgir og víggirdir býir, bygd at verja seg fyri herdeildum, ið fóru ígjøgnum landið, eru at síggja víða um.

Politikkur 

Málið er luksemborgskt, franskt og týskt, og landið er eitt stórhertogadømi.

Mentan

Landafrøði 

Innibyrgt ímillum Týskland, Frakland og Belgia er lítla stórhertogadømið Luksemburg. Luksemburg er eitt av minstu londunum í Evropa, men eisini eitt av teimum vakrastu. Tað mesta av landinum er fjallalendi, og ofta eru fjøllini skógvaksin. Í teimum djúpu dølunum renna fleiri rættiliga stórar áir. Stórir partar av Luksemburg eru í Ardennufjøllum; landslagið har er heyggjut og skógvaksið.

Búskapur 

Landið er eitt hitt ríkasta í Evropa og gitið sum altjóða fíggjarmiðdepil og skattaparadís. Meginparturin av inntøkunum eru frá tungídnaðinum og tænastuvinnuni. Hóast landið er lítið, hevur tað stóran leiklut í ES, tí at ES-dómstólurin og aðrar ES-skrivstovur eru har. Ferðavinnan veksur støðugt, tí at mong fólk vilja fegin síggja óspiltu náttúruna og vøkru borgirnar og gomlu, víggirdu býirnar.

Hygg eisini at 
Luksemborgskt mál

Ávisingar úteftir 
 Luxembourg, wikivoyage.org

Keldur 

Evropa
Luxembourg (býur)

Luksemborgbýur (luksemborgskt Stad Lëtzebuerg, Lëtzebuerg ella d'Stad; franskt Ville de Luxembourg ella Luxembourg; týskt Stadt Luxemburg, Luxemburg-Stadt ella Luxemburg) er høvuðsstaður Luksemburgs. Luksemborgbýur hevur 116.328 íbúgvar (2018).

Keldur 

Høvuðsstaðir í Evropa
Sandsvatn

Sandsvatn er vatn í Føroyum í Sandoynni, 0,8 km² til víddar. Sandsvatn er størsta vatn í Sandoynni og triðstørsta vatn í Føroyum. Lendið við tey stóru føroysku vøtnini er ofta náttúruvakurt, og umhvørvið við triðstørsta vatn í landinum, Sandsvatn, er onki undantak. Við sunnara enda liggur bygdin Sandur – og haðani strekkir vatnið seg norð gjøgnum ein langan dal niðan ímóti Skopun.

Sandsvatn er uml. 2 kilometrar langt og har tað er breiðast uml. 640 metrar. Ummálið er 0,82km2 og størsta dýpið uml. fimm metrar undir vatnskorpuni. Avlanga vatnið var upprunaliga ein áarrás, íkomin av niðurbróting og máan av gosrunnum legugrýti. Nú á døgum er vatnið typt frá havinum av einari uml. 400 metrar breiðari strond, sum fyri stóran part er av sandi. Á strondini, serliga niðan móti vatninum, eru við tíðini grasvaksnir sandheygar íkomnir – teir sokallaðu Mølheyggjarnir, har plantur og smákykt trívast, sum annars ikki finnast í Føroyum. Sandsvatn er annars vælumtókt millum stuttleikafiskimenn, bæði laksur og síl finnast í vatninum.

Umframt einum hópi av smærri áarløkum, renna tvær stórar áir í vatnið – Dalsá norðanífrá og Traðará eystanífrá. Frárenslið er í sunnara enda og ringir seg millum Mølheyggjar og út á hav. Í norðara parti av Sandsvatni liggur ein lítil hólmur, Vatnsoyrarhólmur. Við norðurendan liggur annars Sandoyar meginskúli fyri eldru fólkaskúlanæmingarnar, við hentleikum sum fótbóltsvølli, ítróttarhøll og svimjihøll.

Eystursíðan av vatninum er nøkulunda óbrotin frá suður í norð. Men á vesturstrondini er ein vík við einum lítlum nesi. Hetta er Todnes, har prestagarður hevur ligið í øldir. Tveir teir kendastu og mest illkendu prestar í Føroyum hava búleikast har.

Sí eisini 
 Vøtn í Føroyum

Vøtn í Føroyum
Sandur
Toftavatn

Toftavatn er vatn í Føroyum í Eysturoynni, 0,51 km² til víddar. Fjórðstørsta vatn í Føroyum er Toftavatn, sum liggur í heyggjalendinum millum Runavík og Rituvík. Vatnið er tvíbýtt millum grannakommunurnar báðar; sunnara hálvan av vatninum er heimahoyrandi í Nes Kommunu, í meðan partur av norðaru hálvuni hoyrir heima í Runavíkar kommunu. 

Umgirt av lyngvaksnum heygum og túgvum er Toftavatn eitt av vakrastu støðum í Føroyum. Tað liggur uml. 75 metrar yvir havfløtuni og størsta dýpd er uml. 22 metrar. Framvið vatnbakkanum stinga klettar seg út sum smá nes og prýða um vatnið.

Við norðurendan er Toftavatn skilt av einari manngjørdari byrging, sum varð bygd fyrst í 20. øld. Frá gamlari tíð hava menn skorið torv har um leiðir og byrgingin var løgd fyri at stytta um vegin, tá torvið varð flutt oman til Toftir.

Dýralívið og plantulívið

Vatnið liggur í størsta lyngheiði á oyggjunum – og á heygunum vaksa trý sløg av lyngi. Heiðalyngur (Calluna vulgaris), sum blómar seint um summarið, er tað mest vanliga lyngslagið í økinum. Sjáldsamari er klokkulyngurin (Erica tetralix) við sínum vøkru blómuklokkum. Harafturat er so tann vanligi krákuberjalyngurin (Empetrum nigrum), sum blómar í mai. Av øðrum plantum kunnu vit nevna mýrigras (Eriphorum angustifolium), børkuvísa (Potentila erecta) og túvu-skúsgras (Scirpus caespitosus) – umframt mangar aðrar vanligar og óvanligari plantur. 

Økið rundan um Toftavatn, Húshagi og Mýrurnar, hoyrir til undir Føroya Jarðargrunni, og er stórur partur av økinum, av sínum sertakliga ríka plantu -og lyngvøkstri, friðað fyri seyði og øðrum kríatúri. Hetta er samstundis størsta orsøkin til, at økið, sum eitt av teimum fáu her á landi, hevur megnað at varðveitt serstøku órørtu útsjóndina við lyngi og ríkum plantulívi, ið mestur annars er ósætt her á landi.

Umframt ríka plantulívið er Toftavatn eisini kent fyri sítt ríka fuglameingi. Umframt likkurnar ið eru allastaðni, tann freka skúgvin og onnur másasløg, finnast eisini fleiri sløg av heiðafugli, sum til dømis mýrisnípa og tjaldur. Lómurin finst eisini her, sum við vøtn flest í Føroyum. Í 1985 var fyrsta grágásaparið við ungum skrásett á Toftavatni. Síðan hevur grágásastovnurin ment seg í stórum. Í juli, tá grágæsnar eru fjaðursárar, savnast tær við Toftavatn – og tá er ikki óvanligt at síggja yvir 1000 gæs á vatninum.

Grannakommunurnar Nes og Runavík, hava síðan 2007 bygt eina gongugøtu í økinum kring Toftavatn.

Sí eisini 
 Vøtn í Føroyum

Vøtn í Føroyum
Eiðisvatn

Eiðisvatn er vatn í Føroyum í Eysturoynni, 0,5 km² til víddar.

Sí eisini 
 Vøtn í Føroyum

Vøtn í Føroyum
Leynavatn

Leynavatn er vatn í Føroyum í Streymoynni, 0,2 km² til víddar. Vatnið er í Kollfjarðardali og er mark millum hagarnar í Kollafirði, Leynum og Kvívík. Í gomlum døgum hevur navnið Leynavatn helst bara verið brúkt av ferðafólki til gongu gjøgnum Kollfjarðardal. Leyningar róptu tað bara "Vatnið" og søgdu "Frammi á Vatni". Í Kollafirði eitur tað Breiðavatn, og kollfirðingar siga "Frammi við Breiðavatn" ella "Frammi á Breiðavatni". Her skal nevnast at hini bæði vøtnini í Kollfjarðardali verða saman rópt Mjáuvøtn.

Sí eisini 
 Vøtn í Føroyum

Vøtn í Føroyum