alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Óli Egilstrøð

Doyptur Óli Egilstrøð Øster, Øster er strikað 1. apríl 1938. Borin í heim á Eiði 13. januar 1916 og andaðist á  Landssjúkrahúsinum 30. oktober 1999. Óli er sonur Oliver Øster av Tvøroyri, ið kom til Eiðis í handilin hjá Mortensen. Oliver Øster giftist við Caroline Amalie Kruse, ið var systir Niels Kruse, listamann.  Niels hevur málað síðani hann var heilt ungur og undir fyrra veraldarbardaga kom amerikanska listakvinnan  Elizabeth Taylor at búgva á kvistinum hjá Oliver og Caroline Amalie Øster og hevði eisini sína ávirkan á áhugan fyri list í heiminum, ið Óli vaks upp í.

Tað var Niels Kruse, listamaður, ið legði Óla lag á at mála. Í Dimmalætting skrivaði Grækaris Djurhuus Magnussen : 

Niels Kruse er serliga kendur fyri altartalvur, sum hann málaði í  Gjáar kirkju og  Selatraðar kirkju. Men Niels fekst eisini við at mála vanligar málningar. Serliga var tað náttúran, ið hugtók Niels Kruse. Onkur vil vera við, at Kruse er at hóma í onkrum av myndunum hjá Óla.

Óli var mangan inni á gólvinum hjá mammubeiggjanum, og hesin útvegaði Óla útgerð at mála við. Niels Kruse legði honum eisini lag á við litsamanseting. – Eg minnist hann segði mær, at eg skuldi brúka eins nógva hvíta máling, sum av øllum hinum tilsamans, men endiliga onki svart. Svart kundi eg fáa burtur úr øðrum litum, minnist Óli. Nú byrjaði hann so at mála av álvara, og Niels Kruse plagdi at støkka inn á gólvið at ummæla málningarnar. Óli var um hetta mundið um 12-14 ára aldur.  

Egilstrøð navnið er úr Eystrum í Porkeri, har Øster slektin er. Óli var sum einasti av brøðrunum Óli, Jænus og Helgi doyptur Egilstrøð sum millumnavn, við tí fyri eyga, at Øster skuldi strikast sum vaksin. Óli yvirtók handilin eftir faðir sín Oliver Øster, sum yvirtók Mortensens handilin á Eiði og handilin er á Eiði enn. Í 1973 fór Óli veruliga at mála og hava egnar framsýningar við sínum málningum. Óli hevur málað og tekna frá hann var heilt ungur. Tá hann yvirtók handilin var ikki nógv tíð til listarliga arbeiði, men Óli hevur verið virkin øll árini frá hann var barn og hevur selt málningar til ymisk hátíðarhald, sum bryllup, silvurbryllup, rundar føðingardagar v.m., eins og luttikið við málningum til felags framsýningar í Tórshavn. Ikki fyrr enn í 1974 hevði hann sínar fyrstu framsýningar og fór at nýta mestu orku sína uppá at mála.

Áhugan at savna ymiskt um bygdina fekk Óli, tá fólk fra [Føroya Fornminnissavn | Føroya Fornminnissavni] í sjeytiárunum vóru á Eiði og savnaðu húsanøvn og staðarnøvn á Eiði. Verfaðir Óla, Edvard Joensen í Skorðini, ið kendi flesu húsa- og staðarnøvnini, kom at hjálpa til við hesum arbeiði. Óli helt so fram at savna tilfar og festa á blað. Ætlanin var ikki, at tað skuldi verða ein bygdasøga, men Óli kendi tað sum sína skyldu at festa á blað tað, sum sær var greitt frá um bygdina, staðanøvn og fólkið, ið búleikaðist á Eiði. Í 2004, eftir at Óli var deyður kom bókin Úr Eiðis søgu, eftir Óla Egilstrøð.

Myndaevnini 
Motivini er nátturan og fólkalív í gomlum døgum.

Ávísingar úteftir 
 Facebook bólkur
 Flickr bólkur

Føroysk listafólk
Egilstrøð, Óli
Andlát í 1999
Grækaris Djurhuus Magnussen

Grækaris Magnussen er  bladmaður og rithøvundur.

Bókaskrá 
 Dreingirnir í Waffen SS (ISBN 99918-981-1-5) (2004)
 Jólaskipið (ISBN 87-89501-80-2)
 SOS-Knúkur

Magnussen, Grækaris
Duncan Ferguson

Duncan Cowan Ferguson (føddur 27. desember 1971 í Stirling í Skotlandi) er skotskur fótbóltsvenjari og fyrrverandi fótbóltsleikari.

Tann 18. januar 2022 var hann settur sum fyribils venjari hjá enska Premier League liðinum Everton. 
Hetta er aðru ferð, at hann tekur við sum fyribils venjari í Everton. Fyrstu ferð, hann gjørdi tað, var í 2019.

Slóðir úteftir 
 Duncan Ferguson, soccerbase.com (á enskum)

Keldur 

Skotskir fótbóltsvenjarar
Skotar
Føðingar í 1971
Sakramenti

Eitt sakramenti merkir ein heilag handling. Føroyska orðið "sakramenti" kemur av kirkjulatínska orðinum sacrāmentum, sum er avleitt latínska orðinum sacrō ("heilagt").

Rómversk katólska kirkjan hevur sjey sakramenti (dóp, ferming, altarborð, skriftarmálið, prestavígsla, hjúnaðarvígsla og sjúkrasalving)

Ortodoksa kirkjan hevur ikki eina læru, sum fastsetur hvussu nógv sakramenti (mysteriir) eru. Men vanliga hugsa teir eisini um somu sjey sum katolikkarnir.

Lutherska kirkjan hevur tvey sakramenti, dóp og altarborð (onkuntíð verður skriftamálið eisini tikið við). Tey luthersku siga, at eitt sakramenti er ein handling, sum er samansett av trimum lutum: 1) Tað er innsett av Jesusi, 2) tað veitir syndanna fyrigeving (t.v.s. er eitt náðimiðil) og 3) tað er knýtt at einum tekini.

"...vi kalder de ritualer sakramenter, der er befalet af Gud og som har tilføjet et løfte om nåde..." Úr verjunarritinum fyri Augsburgsku trúarjáttanini.

Brøðrasamkoman, hvítusunnusamkomurnar, adventistasamkoman o.s.fr. hava ongi sakramenti.

Kristindómur
Náðimiðil

Náðimiðil er eitt orð, ið verður nýtt í kristnu trúarlæruni. Eitt náðimiðil er, sum orðið sigur, eitt miðil, sum veitir náði. 

Í luthersku guðfrøðini verður tosað um fýra náðimiðlar: dópin, altarborðið, skriftarmálið og prædikuna (onkuntíð verður Bíblian eisini rokna við sum eitt serskilt náðimiðil). Í lutherdóminum nýtir mann í hesum føri eina smala týðing av náði, nevnliga náði skilt sum syndanna fyrigeving.

"Vit hoyra okkara himmalsks Faðirs rødd í dópinum, altarborðinum, absolutiónini og prædikuni." Martin Luther (umsett úr donskum) 

Katolikkar tosa eisini um náðimiðlar, men oftari í breiða skilnaðinum av náði - t.v.s. náði skilt sum góðska, umsorgan, miskunn o.líkn..

Kristindómur
Pávin

Katolikkar trúgva, at høvur kirkjunnar, pávin, er umboðsmaður Guds á jørð. Í trúarmálum er hann hægsti myndugleiki. Ein útsøgn frá pávanum, tá ið hann úttalar seg ex cathedra (latín: "úr læristólinum") um trúgv og siðalæru, er lýtaleys. Pávin býr í Vatikanríkinum, sum er elalítið sjálvstøðugt ríki í Róm.

Katolikkarnir síggja pávan sum eftirfylgara Pætus apostul. Jesus segði við Pætur: "Men eg sigi tær eisini: Tú ert Pætur (tað merkir: ein klettur), og á hesum kletti vil eg grunda kirkju mína, og helheims portur skulu ikki fáa vald á henni." (Matt 16,18). Hetta nýta katolikkarnir sum próvførðslu fyri sínum sýni. Líkasum Pætur var kletturin, soleipróvførðsluis er eftirfylgari Pæturs nú kletturin.

Sjálv pávalæran sær út til at hava verið mennað upp ígjøgnum fornkirkjutíðina. Mann roknar við Pæturi sum fyrsti biskuppi í Róm. Síðani koma hinir bisparnir.

kristindómur

Rómversk-katólska kirkjan
Maria Moy

Maria Moy er ómetaliga týdningarmikil í kristnu trúarlæruni. Í katólsku kirkjuni er hon týdningarmesta halgimenni, og er sum einasta menniskja saman við Jesusi, fødd uttan synd. Í ortodoksu kirkjuni hevur hon eisini fyrstaplássið av halgimenninum, men er ikki ósmitta av syndini.

Maria Moy er einasta menniskja saman við Pontius Pilatusi, sum verður nevnd í gomlu játtunarritunum Apostólsku trúarjáttanini og Nikenukonstantinopolitansku trúarjáttanini. Orsøkin er hennara samband við Jesusi. Hon er móðir hansara. Og júst hetta er tað, sum gjørdi mariulæruna so týdningarmikla í fornkirkjuni. Jesus var ikki bert ein andi ella líknandi, so sum ymiskar gnostiskar rørslur vildu vita av; nei, hann var eisini eitt satt, likamligt menniskja - føddur av eini kvinnu. Tó var hann ikki bert eitt menniskja, hann var eisini heilt og fult Guð. Tí kallaðist Maria Moy Guðs móðir ella theotokos (hon, sum berur Guð).

Fleiri dagar hava verið hildnir til minnis um ymiskar hendingar í lívinum hjá Mariu Moy, í Føroyum m.a. mariumessa um várið (25. mars) til minnis um at henni varð boðað, at hon skuldi bera Jesus í heim, mariumessa (15. august) til minnis um himmalferð hennara, og mariumessa um heystið (8. september) hildin sum føðingardagur hennara.

kristindómur
Ron DeSantis

Ronald Dion DeSantis (føddur 14. september 1978 í Jacksonville, Florida) er amerikanskur løgfrøðingur og politikari.
DeSantis er sitandi guvernørur í Florida sum tók við embætinum í januar mánaði í 2019. Hann er limur í Republikanska flokkinum.

Útbúgving
ì 2001 tók hann bachelor prógv í søgufrøði við Yale University í New Haven í Connecticut 
og hann gjørdist doktari í løgfrøði á Harvard Law School í Cambridge, Massachusetts í 2005.

Politikkur
Ron DeSantis er íðin viðhaldsmaður hjá fyrrverandi amerikanska forsetanum Donald Trump. 
Serliga kendur gjørdist DeSantis seinastu tíðina sum guvernørur í Florida, tá hann var sera atfinningarsamur ímóti pørtum av koronutiltøkunum í USA.

Ávísingar úteftir 
 Almenna heimasíðan: Ron DeSantis, rondesantis.com (á enskum)
 GovRonDeSantis, twitter.com
 Heimasíðan hjá stjórnini í Florida: Governor Ron DeSantis, flgov (á enskum)
 Ævisøga, desantis.house.gov (á enskum)

Keldutilfar 

Amerikanskir politikarar
Føðingar í 1978
Hinvegin (tíðindasíða)

Hinvegin er ein føroysk tíðindasíða, sum varð stovnað í 2022. Endamálið er sambært stovnararanum at fáa fleiri og víðari sjónarhorn fram. 

Síðan hevur talufrælsi, samvitskufrælsi og trúarfrælsi sum grundarlag. 
Og dentur verður lagdur á, at einans í fríum samskifti ber til at fáa ymisk sjónarhorn fram, 
soleiðis at okkara fatan kann gerast meira víðfevnd og álítandi.

Stovnari er Jón Tyril.

Slóðir úteftir 
 Heimasíða: hinvegin.fo

Kelda 

Føroyskir tíðindamiðlar
Vennesla kommuna

Vennesla er ein kommuna í Agder fylki í Noregi. Vennesla er eisini navnið á býnum í kommununi, har fyrisitingin hjá kommununi er staðsett.

Kommunan hevur mark við Kristiansand móti suðri, við Lindesnes móti vestri, við Evje og Hornnes móti norðri, og við Iveland og Birkenes móti eystri.

Størstu búsetingar í kommununi eru Vennesla og Skarpengland.

Gjøgnum kommununa rennur ein á, sum kallast Otra.

Ávísingar úteftir 
 Almenna heimasíðan: vennesla.kommune.no 
 Vennesla, snl.no

Kommunur í Agder
Bruno Lage

Bruno Miguel Silva do Nascimento, betur kendur undir navninum Bruno Lage (føddur 12. mai 1976 í Setúbal) er portugisiskur fótbóltsvenjari og fyrrverandi fótbóltsleikari.

Frá 2019 til 2020 var hann høvuðsvenjari hjá portugisiska liðinum Benfica í Lissabon. Síðan juni 2021 er hann høvuðsvenjari hjá enska Premier League liðinum Wolverhampton Wanderers.

Slóðir úteftir 
 Bruno Lage, transfermarkt.com

Keldur 

Portugisiskir fótbóltsvenjarar
Portugisar
Føðingar í 1976
Britta Schall Holberg

Britta Caroc Schall Holberg (fødd 25. juli 1941 í Glumsø, deyð 23. februar 2022) var ein danskur politikari, sum var limur í mið-høgrasinnaða flokkinum Venstre.

Í tíðarskeidinum frá 1982 til 1987 var hon Innanríkismálaráðharri (1982-86) og landbúnaðarmálaráðharri (1986-87) í stjórnini Poul Schlüter I og hon umboðaði flokkin á Fólkatinginum frá 1984 til 1988 og frá 2005 til 2011.

Slóðir úteftir 
 Godsejer og tidligere minister Britta Schall Holberg er død, 80 år gammel: Hun var engageret lige til det sidste, fyens.dk, 24. februar 2022
 Britta Schall Holberg (V), ft.dk
 Britta Schall Holberg, kvinfo.dk

Keldutilfar 

Danskir politikarar
Fólkatingslimir
Politikarar úr Venstre (Danmark)
Føðingar í 1941
Andlát í 2022
Kríggið í Ukraina

Tíðliga um morgunin tann 24. februar 2022 gjørdi Russland innrás í Ukraina. Í flest øllum londum verður russiska innrásin í eystara parti av Ukraina fordømd. Kríggið í Ukraina hevur við sær, at fólk í milliónatalið flýggja til Evropa. Russland krevur váttan fyri, at londini, sum fyrr vóru partar av Sovjetsamveldinum, ongantíð gerast limir í NATO. Eisini krevur Russland at NATO-herdeildir verða tiknar út londunum í Eysturevropa, sum hava mark við Russland. Eitt annað russiskt krav er, at Vesturheimurin gevst at dubba ukrainska herin við vápnum.

Í 2014 var eisini kríggj millum Russland og Ukraina. Russland tók valdið á ukrainsku hálvoynni Krim eftir ein russiskt stuðlaðan uppreistur. Eisini fingu russiskt vinarligar uppreistrardeildir tamarhald á støðuni í ukrainsku landspørtunum Luhansk og Donetsk. Síðan hevur støðan millum Russland og Ukraina verið sera spent. Kreppan tók seg upp aftur i novembur 2021, tá ið Russland flutti umleið 100.000 herfólk til ukrainska markið, og óttin fyri russiskari innrás í Ukraina vaks munandi. 

Verandi kreppa millum Ukraina og Russland tók seg spakuliga upp á vári 2021. Um mánaðarskiftið mars-apríl 2021 hevði Russland stórar herdeildir við markið til Ukraina. NATO og londini vestanfyri, sum stuðla Ukraina, mótmæltu harðliga atferðini hjá Russlandi.

Ukraina
Russland
Kríggj
William Hurt

William McChord Hurt (føddur 20. mars 1950 í Washington, deyður 13. mars 2022 í Portland, Oregon) 
var ein amerikanskur sjónleikari. Í 1985 vann hann eina Oscar-virðisløn fyri besta mannliga sjónleikara í einum høvuðsleikluti ("Kiss of the Spider Woman").

Leiklutir (úrval)

Í filmum

Ávísingar úteftir 
 William Hurt, imdb (á enskum)

Keldur 

Amerikanskir sjónleikarar
Føðingar í 1950
Andlát í 2022
Giovanni Boccaccio

Giovanni Boccaccio (føddur 16. juni 1313 í Certaldo ella í Florens, deyður 21. desember 1375 í Certaldo) 
var ein italskur rithøvundur og skald, best kendur fyri at hava skrivað gitna verkið Dekameron (Decamerone á Italskum). 
Millum annað skrivaði Boccaccio eisini eina livandi og hugtakandi ævisøgu um Dante Alighieri.

Dekameron 
Verkið Dekameron er sett saman av hundrað frásagnum, ið eru knýttar saman av einari rammusøgu. 
Frásøgurnar eru knýttar soleiðis saman:
Tíggju ungir florentinar, sjey kvinnur og triggir menn, 
eru &dash; meðan svartideyði herjar í Florens 1348 &dash; 
flýdd út á bygd, og til at stýtta sær um stundir og fyri ikki at missa mótið, 
gera tey av tíggju kvøld á rað at siga tíggju søgur hvør. 
Hvønn dag kjósa tey sær sínámillum háborin fólk, sum gera av dagsins frásøguevni.

Keldur 

Italskir rithøvundar
Føðingar í 14. øld
Andlát í 14. øld
Cremona

Cremona er ein býur í Norðuritalia, sum er høvuðsbýurin í Cremona landslutinum í Lombardia. 
Býurin liggur 60 kilometrar í ein landsynning av Milano og har búgva fleiri enn 71 túsund fólk.

Kend fólk 
 Claudio Monteverdi, tónasmiður, strúkari, sangari og prestur (1567-1643)
 Antonio Stradivari, ljóðførissmiður (1644-1737)

Ávísingar úteftir  
 Heimasíða: comune.cremona.it 
Cremona, wikivoyage.org (á enskum)

Keldutilfar 
 
 

Italia 

Býir og bygdir í Italia
Lombardia
Brownsville

Brownsville er ein býur í amerikanska deilstatinum Texas. Býurin liggur í sunnara parti av Texas og er sunnasti býur í lutstatinum. Í 2019 búðu fleiri enn 182 túsund fólk í býnum. 

Brownsville er í Rio Grande dalinum, norðarumegin Rio Grande ánna, á markinum til Meksiko.
Sunnarumegin ánna er meksikanska býurin Matamoros.

Søga  
Býurin varð grundlagdur í 1848. Nú á døgum er meginparturin av fólkinum í býnum av meksikanskum uppruna og tí eru nógv fólk har sum tosa spanskt sínámillum.

Kend fólk 
 Kris Kristofferson, sangari, sangskrivari  og sjónleikari (* 1936)

Ávísingar úteftir  
 Heimasíða: brownsvilletx.gov 
Brownsville (Texas), wikivoyage.org (á enskum)

Keldutilfar 
 
 

Texas 
Býir í Texas
Toy Story

Toy Story er ein amerikanskur teknifilmur frá 1995. Hann er fyrsti animeraði teldugjørdur langfilmur gjørdur í Amerika, og fyrsti filmur framleiddur av Pixar Animation Studios.

Leikarar 
 Tom Hanks sum Woody
 Tim Allen sum Buzz Lightyear
 Don Rickles sum Mr. Potato Head
 Jim Varney sum Slinky Dog
 Wallace Shawn sum Rex
 John Ratzenberger sum Hamm
 Annie Potts sum Bo Peep
 John Morris sum Andy Davis
 Erik von Detten sum Sid Phillips
 Laurie Metcalf sum Mrs. Davis
 R. Lee Ermey sum Sergeant
 Sarah Freeman sum Hannah Phillips

Keldur

Slóðir úteftir 

 
 
 
 
 

Amerikanskir animatiónsfilmar
Pixar animatiónsfilmar
Carl Gustaf Mannerheim

Carl Gustaf Emil Mannerheim (føddur 4. juni 1867 á Villnäs slottinum í Askainen (Villnäs) í stórfúrstadømi Finnlandi, deyður 27. januar 1951 í Lausanne í Sveis) var finskur heryvirmaður, rannsóknarfari og politikari, sum seinni gjørdist hermarskálkur, ríkisstjóri og forseti. Hann var ríkisstjóri Finnlands í sjey mánaðir í 1919 og sjeyndi forsetin í Finnlandi frá 1944 til 1946.

Ávísingar úteftir 
Mannerheim, Gustaf, uppslagsverket.fi (á svenskum)
Carl Gustaf Emil Mannerheim, britannica.com (á enskum)
 Marskalken av Finland, uppslagsverket.fi (á svenskum)

Keldutilfar

Finskir politikarar
Føðingar í 1867
Andlát í 1951
Lausanne

Lausanne (italskt og retoromanskt: Losanna) 
er ein býur í Sveis 
ið liggur í vestara parti av landinum.

Lausanne liggur fram við Genevevatni og var í 2015 tann 5. størsti býur í Sveis. 
Í 2020 búðu har 140 202 fólk.
Býurin er høvuðsstaður í fylkinum Vaud.

Ávísingar úteftir 
Almenn heimasíða: lausanne.ch (á fronskum)
Søga: Lausanne (Gemeinde), hls-dhs-dss.ch (á týskum)

Keldur 

Býir í Sveis
Frederik Willem de Klerk

Frederik Willem de Klerk ella F. W. de Klerk (føddur 18. mars 1936 í Johannesburg, Suðurafrika, deyður 11. november 2021 í Høvdastaði) var sjeyndi forseti í Suðurafrika og tann seinasti forsetin í apartheid-tíðini. 
Hann var forseti frá september 1989 til mai 1994, tá Nelson Mandela tók við sum forseti. 

Í 1993 fekk F. W. de Klerk, saman við Nelson Mandela, friðarheiðursløn Nobels fyri, sum tað verður sagt, friðarliga av hava endað apartheid-stýrið, og fyri at hava lagt grundarlagið fyri einum nýggjum fólkaræðiligum Suðurafrika.

Ávísingar úteftir 
 Frederik Willem de Klerk, Nobelprize.org
 The Nobel Peace Prize 1993, Nobelprize.org

Statsleiðarar
Nobelprísvinnarar
Suðurafrikanarar
Føðingar í 1936
Andlát í 2021
Pietermaritzburg

Pietermaritzburg er býur í Suðurafrika. Eisini nevndur Maritzburg ella PMB, er býurin bæði høvuðsstaður og næststørsti býur í landslutinum KwaZulu-Natal. 

Pietermaritzburg varð grundlagdur í 1838. Í dag búgva har fleiri enn 600 túsund fólk.

Hygg eisini at 
 Suðurafrika

Ávísingar úteftir 
 Heimasíða; msunduzi.gov.za

Býir í Suðurafrika
Bloemfontein

Bloemfontein er býur í Suðurafrika. Á sesotho eitur hann Mangaung.

Býurin er bæði høvuðsstaður í landslutinum Free State og ein av teimum trimum høvuðsbýnum í landinum. Í Suðurafrika eru tríggir høvuðsstaðir: Ríkisfyrisitingin er í Pretoria, tingið í Høvdastaði og dómstólarnir í Bloemfontein.

Bloemfontein varð grundlagdur í 1846. Í 2018 búðu har fleiri enn 550 túsund fólk.

Kend fólk 
 J. R. R. Tolkien, enskur rithøvundur (1892-1973).

Hygg eisini at 
 Suðurafrika

Ávísingar úteftir 
 Heimasíða; bloemfontein.co.za

Býir í Suðurafrika
Pretoria

Pretoria er ein býur í Suðurafrika. Síðan desember 2000 er hann partur av Tshwane stórbýarøkinum (City of Tshwane Metropolitan Municipality).
Býurin liggur í landslutinum Gauteng, uml. 55 kilometrar norðan fyri Johannesburg. 

Pretoria er ein av teimum trimum høvuðsbýnum í landinum. Í Suðurafrika eru tríggir høvuðsstaðir: 
Ríkisfyrisitingin er í Pretoria, tingið í Høvdastaði og dómstólarnir í Bloemfontein.

Søga 
Pretoria varð grundlagdur í 1855. Í 2011 búðu har fleiri enn 741 túsund fólk.

Kend fólk 
 Paul Kruger, politikari (1825-1904)
 Elon Musk, vinnulívsmaður (*1971)

Hygg eisini at 
 Suðurafrika

Ávísingar úteftir 
 Heimasíða; www.tshwane.gov.za
Pretoria, wikivoyage.org (á enskum)

Keldur 

Býir í Suðurafrika
North West

North West (setswana: Bokone Bophirima, afrikaans: Noord-wes, sesotho: Leboa-Bodikela) er ein landslutur í Suðurafrika. 

Í vestri hevur North West mark við Northern Cape, í norðri við Botsvana, í ein landnyrðing við Limpopo, í eystri við Gauteng og í suðri mark við Free State. 

Mahikeng er høvuðsstaður í landslutinum og størstu býir eru Klerksdorp, Rustenburg og Mahikeng. 70.4% av fólkunum tosa tswana, 9.0% afrikaans og 5.8% sesotho.

Landsluturin varð stovnaður í 1994. Partar av táverandi landslutunum Cape og  Transvaal vórðu samanlagdir til tann nýggja landslutin North West.

Ávísingar úteftir 
 Almenna heimasíðan: www.nwpg.gov.za
 Ferðavinna: tourismnorthwest.co.za
 North West Province, wikivoyage.org (á enskum)

Keldutilfar 

Landslutir í Suðurafrika
Free State

Free State (sesotho: freistata, afrikaans: Vrystaat, xhosa: iFreyistata, setswana: Foreistata, zulu: iFuleyisitata) er ein landslutur í Suðurafrika. 

Í norðri hevur Free State mark við North West og Gauteng, í ein landnyrðing við Mpumalanga, í eystri við KwaZulu-Natal, í ein landsynning við Lesotho, í suðri við Eastern Cape og í vestri við Northern Cape. 

Bloemfontein er høvuðsstaður í landslutinum og størstu býir eru Bloemfontein, Welkom og Kroonstad. 64,2 % av fólkunum tosa sesotho, 12,7 % afrikaans, 7,5% xhosa, 5,2 % tswana, 4,4 % zulu og 2,9 % enskt.

Landsluturin varð stovnaður í 1994. Táverandi landsluturin Orange Free State, heimlandið QwaQwa og partar av heimlandinum Boputhatswana vórðu samanlagdir til tann núverandi landslutin sum í juni 1995 fekk tað navnið Free State.

Ávísingar úteftir 
 Almenna heimasíðan: www.freestateonline.fs.gov.za (á enskum)
 Ferðavinna: www.freestatetourism.org (á enskum)
 Free State, snl.no (á norskum)
 Free State, wikivoyage.org (á enskum)

Keldutilfar 

Landslutir í Suðurafrika
Netflix

Netflix er ein amerikonsk fyritøka við høvuðssæti í Los Gatos í Kalifornia. 

Fyritøkan ið var stovnað av Reed Hastings og Marc Randolph tann 29. august 1997, selur talgildar tænastur á netinum. 
Netflix bjóðar kundum sínum eina tænastu har brúkarar kunnu stroyma sjónvarp ella filmar.

Netflix er ein stroymingartænasta, sum eisini hevur kundar í Føroyum.

Slóðir úteftir

Keldutilfar

Amerikanskar fyritøkur
Jomo Kenyatta

Jomo Kenyatta (upprunaliga Kamau Ngengi, seinni Johnstone Kamau) (føddur 20. oktober í 1890-árunum‎, deyður 22. august 1978) 
var kenjanskur frælsisstríðsmaður og politikari.

Kenyatta var fyrsti forsætisráðharri (1963-1964) og fyrsti forseti (1964-1978) í Kenja, eftir at hann leiddi landið til sjálvstýri frá Stórabretlandi í 1963.

Ávísingar úteftir 
 Alistair Boddy-Evans: The Legacy of Jomo Kenyatta, the First President of Kenya, thoughtco.com (á enskum)

Politikarar
Statsleiðarar
Forsetar
Kenja
Føðingar í 1890-árunum‎
Andlát í 1978
Eastern Cape

Eastern Cape (xhosa: iMpuma-Koloni, afrikaans: Oos-Kaap) 
er ein landslutur í Suðurafrika. 

Eastern Cape hevur mark við Northern Cape í ein útnyrðing, mark í norðri við Free State og Lesotho, í ein landnyrðing við KwaZulu-Natal, í ein landsynning og í suðri við Kyrrahav og í vestri við Western Cape. 

Bhisho er høvuðsstaður í landslutinum og størsti býurin er Port Elizabeth (í 2021 bleiv almenna heitið á býnum tó broytt til Gqeberha).
Aðrir stórir býir eru East London og Mthatha. 

78,8 % av fólkunum tosa xhosa, 10,6 % afrikaans, 5,6 % enskt og 2,5% sesotho.

Landsluturin varð stovnaður í 1994. Eystari parturin av táverandi landslutinum Cape Province og heimlondini Transkei og Ciskei vórðu samanløgd til tann núverandi landslutin sum fekk navnið Eastern Cape.

Ávísingar úteftir 
 Almenna heimasíðan: www.ecprov.gov.za (á enskum)
 Eastern Cape, snl.no (á norskum)
 Eastern Cape, wikivoyage.org (á enskum)

Keldutilfar 

Landslutir í Suðurafrika
Xenon

Xenon ella Senon er eitt frumevni, ið er nummar 54 í skeiðbundnu skipaninini og hoyrir til bólkin óvirkin gass.

Frumevni
Bor (frumevni)

Bor er eitt frumevni, ið er nummar 5 í skeiðbundnu skipaninini.

Frumevni
Ian McShane

Ian David McShane (* 29. september, 1942 í Blackburn, Lancashire, Onglandi) er ein bretskur sjónleikari.

Bretar
Enskir sjónleikarar
Føðingar í 1942
Mapucheskt mál

Mapucheskt ella mapudungun, Mapucheskt er tað málið, ið flest fólk tosa í Kili.

Kelduávísingar 

Mál í Amerika
Mapuchefólkið

Mapuchefólkið vóru fyrstu fólk í Amerika, sum gjørdu eina framkomna myndskrift.

Átrúnaður

Hygg eisini at 

Uppruna amerikanarar
Jens Hendrik Djurhuus

Jens Hendrik Djurhuus (føddur 18. mars 1799 í Kollafirði, deyður 12. februar 1892) 
var føroyskur yrkjari, bóndi og politikari. Hann var sonur Jens Christian Djurhuus (1773–1853) og Jóhonnu Mariu Jensdóttir úr Kollafirði.

Jens Hendrik Djurhuus var giftur við Onnu Elisabeth Friderikku Olesdatter. Tey búðu við Sjógv í Kollafirði.
Eins og faðirin yrkti hann kvæði burtur úr  gomlum søgum.
Sum politikari varð hann valdur í Løgtingið fyri Norðurstreymoy frá 1852 til 1855.

Útgivið 
 Gudbrands kvæði
 Gøtuskeggjar

Keldutilfar 
 Jens Hendrik Djurhuus (1799-1892), snar.fo
 Løgtingið 150 - Hátíðarrit. Tórshavn 2002, Bind 2, Ævisøgur, s. 273 (PDF-Download)

Djurhuus, Jens Hendrik
Løgtingslimir
Djurhuus, Jens Hendrik
Føðingar í 1799
Andlát í 1892