alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Aschehoug-virðislønin

Aschehougvirðislønin er ein norsk bókmentavirðisløn, ið verður latin hvørt ár av bókaforlagnum Aschehoug. Virðislønin varð stovnað í 1972 á 100-ára degnum hjá Aschehoug.

Móttakarar av Aschehoug-virðislønini 

 1973 – Stein Mehren 
 1974 – Bjørg Vik 
 1975 – Kjartan Fløgstad 
 1976 – Karin Bang 
 1977 – Knut Hauge 
 1978 – Olav H. Hauge 
 1979 – Ernst Orvil og Tor Åge Bringsværd 
 1980 – Idar Kristiansen 
 1981 – Jan Erik Vold 
 1982 – Kjell Erik Vindtorn 
 1983 – Arnold Eidslott 
 1984 – Cecilie Løveid 
 1985 – Edvard Hoem 
 1986 – Rolf Jacobsen 
 1987 – Finn Carling 
 1988 – Einar Økland 
 1989 – Bergljot Hobæk Haff 
 1990 – Erling Kittelsen 
 1991 – Kjell Askildsen 
 1992 – Eldrid Lunden 
 1993 – Jan Kjærstad 
 1994 – Inger Elisabeth Hansen 
 1995 – Lars Amund Vaage 
 1996 – Tor Fretheim 
 1997 – Jon Fosse 
 1998 – Gro Dahle 
 1999 – Øyvind Berg 
 2000 – Laila Stien 
 2001 – Ole Robert Sunde 
 2002 – Ellen Einan 
 2003 – Steinar Opstad 
 2004 – Dag Solstad 
 2005 – Hans Herbjørnsrud 
 2006 – Espen Haavardsholm 
 2007 – Hanne Ørstavik 
 2008 – Paal-Helge Haugen 
 2009 – Thure Erik Lund 
 2010 – Anne Oterholm
 2011 – Bjørn Sortland
 2012 – Ragnar Hovland
 2013 – Erlend Loe
 2014 – Geir Gulliksen
 2015 – Vigdis Hjorth
 2016 – Per Petterson
 2017 – Øyvind Rimbereid
 2018 – Liv Køltzow
 2019 – Johan Harstad

Norskar bókmentaheiðurslønir
1972
Kritikerprisen (Noreg)

Kritikerprisen er ein røð av norskum virðislønum, ið hvørt ár verða býttar út av Norsk Kritikerlag. 

Heiðurslønirnar verða býttar út soleiðis:
 Bókmentakritikaraheiðurslønir
 Kritikaravirðislønin fyri bestu bók til vaksin
 Kritikaravirðislønin fyri bestu týðing
 Kritikaravirðislønin fyri bestu barna- ella ungdómsbók 
 Kritikaravirðislønin fyri bestu bók innan yrkisbókmentir (síðan 2012)
 Ársins bókmentaummælari
 Kritikaravirðislønin fyri dans
 Kritikaravirðislønin fyri sjónleik
 Kritikaravirðislønin í tónleiki
 Kritikaravirðislønin fyri list

Kritikerlaget býtir eisini út Dalgards kritikarpris.

Vinnarar av virðislønini fyri ársins bestu bók (vaksin)
Listi yvir vinnarar av virðislønini fyri ársins bestu vaksnamannabók verður dagførdur á heimasíðuni hjá Kritikerlaget.

Kritikaraheiðurslønin til ársins bestu barna- ella ungdómsbók
1978 - Einar Økland, fyri Sikk sakk
1979 - Tormod Haugen, fyri Joakim
1980 - Torill Thorstad Hauger, fyri Det kom et skip til Bjørgvin i 1349
1981 - Arnljot Eggen, fyri Den lange streiken
1982 - Per Knutsen, fyri Gull og sølv
1983 - Johan Fredrik Grøgaard, fyri Jeg, Wilhelm, 13 år
1984 - Vigdis Hjorth, fyri Jørgen + Anne er sant
1985 - Mette og Philip Newth, fyri Soldreperen
1986 - Tor Fretheim, fyri Engelene stanser ved Eventyrbrua
1987 - Arne Ruset, fyriAldri åleine
1988 - Mathis Mathisen, fyri Ismael
1989 - Klaus Hagerup, fyri Landet der tiden var borte
1990 - Jostein Gaarder, fyri Kabalmysteriet
1991 - Helga Gunerius Eriksen, fyri Finn Inga!
1992 - Arne Berggren, fyri Stillemann- historien om et drap
1993 - Laila Stien, fyri Å plukke en smørblomst
1994 - Unni Lindell, fyri Sugemerket
1995 - Mette Newth, fyri Det mørke lyset
1996 - Rune Belsvik, fyri Dustefjerten og den store vårdagen
1997 - Rønnaug Kleiva, fyri Ikkje gløym å klappe katten
1998 - Erlend Loe, fyri Kurt - Quo vadis
1999 - Erna Osland, fyri Salamanderryttaren
2000 - Anne Grete Hollup, fyri Engel
2001 - Rune Belsvik, fyri Verdas mest forelska par
2002 - Hilde Hagerup, fyri Løvetannsang
2003 - Oskar Stein Bjørlykke, fyri Kom til dammen!
2004 - Arnfinn Kolerud, fyri Den som ikkje har gøymt seg no
2005 - Marianne Havdal, fyri Når traktoren kjem ut er det vår
2006 - Ragnar Hovland, fyri Fredlaus
2007 - Fam Ekman, fyri Kall meg onkel Alf

Ársins bókmentaummælara heiðursløn 
1994 - Henning Hagerup
1995 - Atle Christiansen
1996 - Geir Vestad
1997 - Ingunn Økland
1998 - Tom Egil Hverven
1999 - Øystein Rottem
2000 - Nøste Kendzior
2001 - Kjell Olaf Jensen
2002 - Marta Norheim
2003 - Bjørn Gabrielsen
2004 - Ane Farsethås
2005 - Espen Stueland 
2006 - Espen Søbye
2007 - Anne Schäffer
2008 - Anne Merethe K. Prinos

Keldur 

Norskar bókmentaheiðurslønir
1724

1724 (MDCCXXIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum 
leygardegi, og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum 
mikudegi.

Hendingar

Føðingar 
 22. apríl - Immanuel Kant, týskur heimspekingur (d. 1804)

Andlát 

1720-árini
1725

1725 (MDCCXXV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
mánadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
fríggjadegi.

Hendingar

Føðingar 
 2. apríl - Giacomo Casanova, italskur ævintýrari (d. 1798)

Andlát 
 8. februar -  Pætur I av Russlandi, russiskur keisari (sarur) (f. 1672)
 24. oktober - Alessandro Scarlatti, italskt barokktónaskald   (f. 1660)

1720-árini
1714

1714 (MDCCXIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
mánadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
fríggjadegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát 
1. august - Anna, drotning av Onglandi, Skotlandi og Írlandi (1702-1707) og drotning av Stóra Bretlandi  (1707-1714) (f. 1665)

1710-árini
1715

1715 (MDCCXV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
týsdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
leygardegi.

Hendingar

Føðingar 
 7. juni - Lodewijk Caspar Valckenaer, niðurlendskur málfrøðingur (d. 1785)
 23. oktober - Peter II, russakeisari (sarur) (d. 1730)

Andlát 
 1. september - Ludvík XIV, franskur kongur (f. 1638).
 24. november - Hedvig Eleonora av Holstein-Gottorp, svensk drotning (f. 1636).

1710-árini
A

A a er tann fyrsti bókstavurin í tí latínska stavraðnum (alfabetinum) og í tí føroyska stavraðnum. A er eitt sjálvljóð.

Bókstavurin A kann sporast aftur til tann grikska bókstavin alfa (stórt Α, lítla α) til tað semitiska ’alef (hebraiska א, arabiska ا). Tað grikska navnið alfa er eisini lánt frá tí semitiska navninum ’alef, sum merkir "oksi"; bókstavurin ímyndar eitt oksahøvd, men er í sínum grikska og latínska formi vent á høvdið, soleiðis at hornini venda niðureftir: A.

Bókstavir
B

B [be] er annar bókstavur í tí latínska stavraðnum og triði bókstavur í tí føroyska stavraðnum. B er hjáljóð.

B kemur frá tí grikska bókstavinum beta, sum kemur frá bókstavinum beth úr tí fønikiska stavraðnum, sum upprunaliga sá út sum eitt hús.

Bókstavurin B verður eisini nýttur sum symbol fyri frumevnið Bor. B verður í ávísum førum nýtt um nakað sum er verri sæð í mun til nakað annað, t.d. verður tosað um B-filmar, sum eru av verri kvaliteti enn A-filmar.

Bókstavir
D

D (stóra D, lítla d) er tann 4. bókstavur í tí latinska og í tí føroyska stavraðnum. D kemur frá tí grikska bókstavinum delta (stóra Δ, lítla δ).

Í tí rómversku talskipanini merkir D 500.

Aðrir mátar at vísa bókstavin D

Bókstavir
Latínska stavraðið

Tað latínska stavraðið er eitt stavrað (alfabet), sum upprunaliga var tilpassað tað latínska málið, og sum síðan hevur breitt seg til nógv onnur mál, og sum nú er tað mest brúkta stavraðið í heiminum. Tað verður fyrst og fremst nýtt í Vesturheiminum, har ið nógv indoevropeisk mál eru, og í londum sum hava verið vesturlendsk hjálond. Tað verður enntá nýtt í ávísum málum, sum hava onnur stavrøð, eitt nú í tí japanska, har nevnt  ローマ字, rōmaji, og í kinesiskum, har tað verður brúkt í pinyin. Navnið á tí latínska stavraðnum eitur á latínskum abecedarium Latinum (forn úttala: [abɛkɛ'daːrɪʊm la'tiːnʊm]) ella alphabetum Latinum (forn úttala: [alfa'beːtʊm la'tiːnʊm]).

Fornlatínska stavraðið 
Tað latínska stavraðið mentist frá tí etruskiska stavraðnum (tað gamla italska stavraðið) sum í sínari tíð mentist úr tí euboiiska grikska stavraðnum. Upprunaliga talið av bókstavum var 21:

Bókstavurin C var ein vesturlendskur variantur av tí grikska bókstavinum Γ (gamma), men hann verður nýttur bæði til at vísa eitt g-ljóð og eitt k-ljóð, møguliga sum ein ávirkan frá tí etruskiska málinum, sum manglaði g-ljóð. Bókstavurin Z var ikki neyðugur fyri at skriva á latíni og varð í 200-talinum f.Kr. býttur út við tann nýggja bókstavin G, eitt C við einari lítlari vatnrættari striku.

Eftir at rómverjar høvdu vunnið á Grikkalandi vóru bókstavirnir Y og Z lagdir afturat fyri at skriva griksk lániorð. Klassiskt latín hevði tí 23 bókstavir:

Hesir bókstavir vóru í longdini troyttandi at skriva, og tí mentist við tíðini ein kursiv hondskrift, sum gjørdist upprunin til teir lítlu bókstavirnir í nýggjari tíð. Man skrivaði heilt einfalt tað ið man helt hava týdning og kursiveraði restina.

Nýtíðar latínska stavraðið 

Í germanskum málum finnist v-ljóð, sum manglar í tí klassiska latínska. Í 600-talinum, tá ið anglosaksarnir fóru burtur frá at nýta rúnir, til at nýta tað latínsku skriftina, hildu tey tó fast við rúnuna ƿ wynn fyri hetta ljóðið. Seinni fóru tey í staðin at skriva VV, sum við tíðini varð bleiv til W. At man í ávísum málum nevnir W fyri dupult V (t.d. í føroyskum, donskum, svenskum, fronskum) meðan bókstavurin w á øðrum málum verður nevndur dupult U (á engskum) vísir, at tað tá í tíðini ikki hevur verið gjørdur munur ímillum V og U. Den raka formen V användes i början av ord, medan den runda formen U användes i mitten eller slutet, uttan at ávirka úttaluna. Tað fyrsta býtið millum tveir ymiskir bókstavir kemur úr gotiska stavraðnum frá 1386, har ið V kemur í staðin fyri U. Í 1500-talinum kom V at standa fyri eitt hjáljóð og U fyri eitt sjálvljóð, júst sum tað ger tað í dag.

Á líknandi hátt brúkti man J og I fyrst og síðst í einum orði, óansæð hvussu úttalan var, men í 1500-talinum kom J at standa fyri hjáljóðinum, og I kom at standa fyri sjálvljóðinum.

Soleiðis kom tað nýtíðar latínska stavraðið altso at hava 26 bokstavir:

Keldur 

Stavrað
Høgni Mohr

Høgni Mohr (føddur í Tórshavn 8. oktober 1968) er føroyskur rithøvundur og journalistur. Bókin Fractura nasi var mest selda bók í Føroyum í 2017. Bókin varð í 2019 týdd til danskt við heitinum Rejse for livet. í 2014 var Høgni tilnevndur Geytan fyri stuttfilmin "Fall for Ewe". Í 2012 og 2019 fekk hann 6- mánaðar starvsløn frá Mentanargrunni Landsins. 

Tann 12. august 2018 fekk filmsframleiðarin Torfinnur Jákupsson sáttmála um rættin at gera Fractura nasi til filmhandrit.

Yrkisleið 
Høgni er útbúgvin maskinsmiður, hevur lisið útflutningstøkni og hevur skrivað, síðan hann var blaðungur.

Høgni hevur arbeitt fyri tey flestu føroysku bløðini og hevur eisini havt tekstir í danska Informatión og íslendska Morgunblaðnum. 

Hann var í nøkur ár knýttur at Kringvarpi Føroya, í útvarpi og sjónvarpi. Høgni hevur arbeitt fyri BBC og Al Jazeera og verið vertur í náttúrusendingum hjá Vice Media, eins og hann hevur luttikið í sending hjá Huffington Post.

 Høgni hevur serstakan penn. Í strembanini eftir at verða húðleyst ærligur er hann bersøgin og ósvikaligur - fyri summi ov bersøgin. Hann meistrar føroyska málið, orðini og hvussu hesi verða sett saman til heildir og brot, ið ofta ikki eru sædd áður. Stundum er Høgni sín egna royndarkanin, og hann kann tykjast at ferðast á markinum til tað destruktiva í leitanini eftir einum tindrandi sannleika fyri at seta evnið í perspektiv. Høgni er sum ein ketta, ið gongur millum fólkini í Føroyum. Stundum kelin, elskulig og enntá følin, men tó altíð sín egna  .

Skrivað 
Mohr, Høgni (2006) Ali babba: og 49 aðrar blaðgreinir, Øgiliga egið forlag, 297 síður. ISBN 9789991880501. 

Mohr, Høgni (2010) Tá deyðin verður avdúkaður, Øgiliga egið forlag, 96 síður. ISBN 9789991880518.      

Mohr, Høgni (2017) Fractura nasi, Øgiliga egið forlag, 250 síður. ISBN 9789991880525. Kirsten Brix týtt bókina til danskt 2019. Danskt heiti: Rejse for livet. Forlag, Amanda Books. Seld til filmframleiðslu í 2018.

Mohr, Høgni (2018) Slepp tær til heiti fani. Øgiliga egið forlag. ISBN 9789991880525 

Mohr, Høgni (2019) mær dámar ikki høgna hoydal, Øgiliga egið forlag. ISBN 9789991880549

Mohr, Høgni (2020) Tað tómliga tolsemi, Øgiliga egið forlag. ISBN 9789991880556

Mohr, Høgni (2021) Grøðandi greinir, Øgiliga egið forlag. ISBN 9789991880563

Mohr, Høgni (2022) Saga JAM, Øgiliga egið forlag. ISBN 9789991880570

Týtt og ritstjórnað 
2006 - Askur og Embla (týtt), Bókadeild Føroya lærarafelags, 204 síður
2013 - Sannleikin um ástarævintýrið (týtt og ritstjórnað), Øgiliga egið forlag, 35 síður

Sjónvarp og útvarp 

Í 2019 gjørdi Høgni Mohr útvarpssendirøðina Gamli maðurin og vatnið, um ein mann og heimsins størsta vatn, Lake Superior í Kanada. Sendirøðin varð fagnað av ummælarum

Virðislønir 

 2012 – 6- mánaðar starvsløn frá Mentanargrunni Landsins
 2014 – Tilnevning til Geytan fyri stuttfilmin "Fall for eve"
 2019 – 6- mánaðar starvsløn frá Mentanargrunni Landsins
2019  - Stipendium frá álendsku mentanarnevndini við listauppihaldi í Storby.

Keldur 

Føðingar í 1968
Føroyskir rithøvundar
Tíðindafólk
Skaldsøga

Ein skaldsøga er ein longri, íspunnin frágreiðing innan fagrar bókmentir, sum í okkara døgum sum oftast verður útgivin sum ein bók. Ein skaldsøga kann eisini gevast út í bløðum ella tíðarritum í pørtum. Hetta var til dømis vanligt í Stóra Bretlandi í 1800-talinum, og tann stóri enski rithøvundurin Charles Dickens útgav tær flestu av skaldsøgum sínum á henda hátt. Nú á døgum kemur tað eisini fyri, at skaldsøgur verða útgivnar á internetinum. 

Sum oftast snýt ein skaldsøga seg um lív og lagnu hjá menniskjum. Á enskum eitur skaldsøga novel. Á øðrum norðurlendskum málum (donskum, norskum, svenskum) verður skaldsøgan nevnd roman, tað orðið kemur frá romanz, sum í miðøldini var tað orðið sum í franskttalandi økjum merkti, tað málið ið verður tosað av  "rómarum", tvs. latínska málið. Orðið fekk síðan annan týdning og fór at verða tað orðið ið segði nakað um eitt ávíst slag av søgum, sum antin vóru týddar úr latínska málinum til fólkamálið (tvs. franskt ella provensalskt) - ella var skrivað á fólkamálinum eftir fornum rómverskari fyrimynd. Fyrstu ferð at orðið roman kemur fyri í fronskum, er í heitinum Roman de Brut, sum er ein týðing frá 1155 av einari enskari krøniku. Tann teksturin, ið verður roknað sum tann fyrsta skaldsøgan í evropeiskum bókmentum er tó Don Quijote hjá Miguel de Cervantes. 

Í 1800-talinum mennir skaldsøgan seg til at gerast tann best dámda sjangran innan bókmentir, og frá síðst í 1800-talinum hava fleiri rithøvundar ført skaldsøgusjangruna á nýggja leið, soleiðis sum hon helt fram við at gera undir moderniskmuni: Fjodor Dostojevskij, Knut Hamsun, Marcel Proust, Franz Kafka, James Joyce, Virginia Woolf og Robert Musil.

Fyrsta skaldsøgan á føroyskum máli kom út í 1909, tað var Bábelstornið, ið Regin í Líð skrivaði.

Føroyska orðið skaldsøga líkist nógv íslendska orðinum fyri tað sama: skáldsaga. Føroyska orðið er samansett av orðinum skald og søga.

Tað eru fleiri ymisk sløg av skaldsøgum, t.d. krimiskaldsøgur, kærleiksskaldsøgur, søgulig skaldsøga, menningarskaldsøgan, riddaraskaldsøgan, framtíðarskaldsøga (Science fiction), bræv- og dagbókskaldsøga osfr.

Hygg eisini at 
Feðgar á ferð
Men lívið lær

Keldur 

Bókmentir
Skaldsøgur
Hanus Debes Joensen

Hans Debes Joensen betri kendur sum Hanus Debes Joensen (føddur 27. november 1913 á Tvøroyri, deyður í 1995) var ein føroyskur lækni og rithøvundur. Hann var landslækni í Føroyum frá 1949 til 1979.

Lívsleið 
Hann var føddur á Tvøroyri, har foreldur hansara vóru lærarar. Hann tók preliminerprógv í 1929 og studentsprógv á Rungsted studentaskúla í 1932. Hann tók læknaprógv í 1939 og læknaembætisprógv í 1942. Hann røkti læknastarv í Norðurstremoy búsitandi í Vestmanna til 1949, tá ið hann gjørdist landslækni og flutti til Havnar; landslæknastarvið røkti hann til 1979.

Frá 1949 til 1979 var hann landslækni í Føroyum. Árini 1962-80 var hann skúlalækni í Havn, og frá 1951 undirvísti hann í læknakunnleika á Sjómansskúlanum. Somuleiðis undirvísti hann í fleiri ár á Maskinskúlanum og á Sjúkrasystraskúlanum. Frá 1941-1960 var hann formaður í Listafelag Føroya.

Umframt dagliga starv sítt sum landslækni og lærari legði hann nógva orku í at byggja upp ein hægri lærustovn í Føroyum. Saman við m.ø. Jóannes Rasmusen, Sverra Dahl, Karsten Hoydal og R.K. Rasmussen tók hann í 1952 stig til at stovna Føroya Fróðskaparfelag og at geva út vísindatíðarritið Fróðskaparrit. 

Í kjalarvørrinum frá hesum arbeiði varð lóg um Fróðskaparsetur Føroya samtykt 6. mai 1965.

Hann var formaður í Føroya Fróðskaparfelag 1952-74 og næstformaður 1974-77, næstformaður í Fróðskaparseturráðnum 1956-74 og formaður 1974-77, harumframt í ritstjórnini fyri Fróðskaparriti 25-ára-skeiðið 1952-77. Hann var leingi formaður í Listafelag Føroya.

Útgivið 
1954 - Studier over brysternæringens udbredelse og betydning belyst pá et materiale af 4948 spædbørn født i ægteskab i Holbæk amt i árene 1939-42
1957 – Mannakroppurin
1969 - Alisfrøði
1970 – Føroyskt orðatilfar II

Týðingar 
Eystanduni, við týðingum úr kinversku T'ang tíðini.

Heiður 
1969 - Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens

Familja 
Hanus var sonur Thorvald Joensen, yvirlærara (deyður 1960) og Marionnu f. Jacobsen (deyð 1955); Hann var giftur tvær ferðir, 1. ferð 30. november 1940 við Louise J., f. 25/4 1911 í Kaldbak (fingu hjúnaskinað fleiri ár seinni), hon var dóttir kongsbóndan Zacharias Vang (deyður 1942) og Maren f. Mohr; Seinnu ferð hann bleiv giftur var tann 20. november 1967, tá hann giftist Ester Agnete J., f. 26. mai 1917, hon var donsk, dóttir proprietær Jens L A Bonke (deyður 1954) og Kate f. Lorentzen (deyð 1920). Hann er faðir Tórður Jóansson, Høgna Debes Joensen og Marionnu Debes Dahl (fødd Joensen).

Keldur 

Føðingar í 1913
Læknar í Føroyum
Føroyskir rithøvundar
1726

1726 (MDCCXXVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
týsdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
leygardegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát 
 24. apríl - Christian August av Schleswig-Holstein-Gottorp, fúrstabiskupur av Lübeck (d. 1673)

1720-árini
1727

1727 (MDCCXXVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
mikudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
sunnudegi.

Hendingar 
 11. apríl - Fyrsta almenna framførslan av "Matteus-Passiónini" eftir Johann Sebastian Bach í Thomaskirkjuni í Leipzig.
 11. oktober - Georg II verður krýndur kongur av Stóra Bretlandi.

Føðingar 
 14. mai - Thomas Gainsborough, enskur listamaður (d. 1788)

Andlát 
20. mars - Isaac Newton, enskur støddfrøðingur, alisfrøðingur og stjørnufrøðingur (f. 1642)
17. mai - Katarina I av Russlandi, russisk keisarinna (f. 1684)
8. juni - August Hermann Francke, týskur gudfrøðingur (f. 1663)
11. juni - Georg I av Stórabretlandi, kurfúrsti av Hannover og enskur kongur (f. 1660)

1720-árini
1728

1728 (MDCCXXVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum 
hósdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum 
mánadegi.

Hendingar 
 20. til 23. oktober - Keypmannahavn stendur í ljósum loga í hálvan triðjan dag (60 tímar).

Føðingar 
 21. februar - Peter III, russiskur keisari (sarur).  (d. 1762).
 7. november - James Cook (d. 1779).

Andlát 
 4. mars - Anna Petrovna, russisk keisarinna og hertuginna av Holstein-Gottorp (f. 1708)

1720-árini
1729

1729 (MDCCXXIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
leygardegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
mikudegi.

Hendingar

Føðingar 
 2. mai  - Katarina Mikla, russisk keisarinna (d. 1796)

Andlát 

1720-árini
Nes kirkja

Nes kirkja er bygd í 1843. Hon stóð í gerð frá seinast í mai mánaði 1843 til fyrst í desember sama ár. Kirkjan stendur á somu grund, sum allar tær undanfarnu kirkjurnar hava staðið. Talan er um í minsta lagi tríggjar kirkjur. Nær hon er vígd, er óvist, men hildið verður 1. sunnudag í advent. Tað var Christian Benedictus Garde, ið var prestur fyri Eysturoynna og føroya próstur, tá kirkjan bleiv bygd. Tá kirkjan stóð liðug, kostaði hon 1171 rd. 08 sh. Til smiðirnar er goldið í lønum 296 rd. 08 sh. Tann, ið hevur staðið fyri byggingini, er tann frá øðrum kirkjum vælkendi David Pedersen, ættaður úr Kollafirði, men búsitandi á Strondum, har hann var handilsmaður. Klædningurin er smurdur við koltjøru, meðan vindeygu, hurð, torn, vindskeiðir og dekslistar eru málað hvít. Grundin er hvítað. Tekjan var upprunaliga nævur og flag. Men tá ið nýggjur prestagarður ella próstagarður varð bygdur í 1864, hevði hann skifurtekju. Tað sigst, at stórviðurin til hesa kirkjuna er gjørdur til niðri í fjøruni á eini hellu, Ullhellan, ið er tætt við lendingina á Nesi. Støddin er, mált eftir tekning: longd 15,24 m., breidd 7,01 m. og hædd 5,49 m.

Kirkjur í Føroyum
UEFA Women's Champions League

UEFA Women's Champions League er ein steypakapping fyri meistaralið í fótbólti fyri kvinnur. Kappingin byrjaði kappingarárið 2001/2002 og verður fyriskipað av tí evropiska fótbóltssambandinum UEFA.

Finalur 

1 7–6 eftir brotssparkkapping.

Feløg við flestum meistaraheitum og nummar tvey

Keldur 

Fótbóltur í Evropa
Kvinnufótbóltur
UEFA
1716

1716 (MDCCXVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum 
mikudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum 
sunnudegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát 

1710-árini
1717

1717 (MDCCXVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
fríggjadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
týsdegi.

Hendingar

Føðingar 
 13. mai - Maria Theresia, erkihertuginna av Eysturríki og týsk-rómversk keisarinna (d. 1780)

Andlát 

1710-árini
1718

1718 (MDCCXVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
leygardegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
mikudegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát 

1710-árini
1719

1719 (MDCCXIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum 
hósdegi.

Hendingar

Føðingar

Andlát 

1710-árini
Rósa Samuelsen

Rósa Samuelsen (fødd Simonsen, 22. desember 1959 i Tórshavn) er ein føroysk bankakvinna og politikari  (Sambandsflokkurin). Hon er útbúgvin innan skrivstovu- og peningastovn og hevur starvast í peningastovni.

Lívsleið innan politikk 
Hon var bygdaráðslimur í Sandavágs kommunu 1999–2008, herundir borgarstjóri 2001–2008. Hin 1. januar 2009 varð kommunan løgd saman við Miðvágs kommunu til Vága kommunu. Síðan 1. januar 2013 hevur hon verið borgarstjóri í Vága kommunu. Hon hevur eisini havt fleiri onnur kommunupolitisk álitisstørv, eitt nú var hon formaður í Føroya Kommunufelag 2004–2008.

Rósa hevur verið vald inn á Føroya Løgting síðan 2008 og hevur verið formaður í Løgtingsins trivnaðarnevnd síðan 2011 og limur í Landsstýrismálanevndini síðan 2011. Árini 2008–2011 var hon almannamálaráðharri í fyrru stjórnini hjá Kaj Leo Johannesen, og Marjus Dam tók sæti á Løgtinginum í hennara stað.

Landsstýriskvinna 
2008-11 Landsstýriskvinna í almannamálum

Løgtingslimur 
2008-11 Vald inn á løgtingið, sat í landsstýrinum alt tíðarskeiðið, Marjus Dam tók sæti í Løgtinginum
2011- Løgtingslimur

Løgtingsnevndir 
2011- formaður í Løgtingsins trivnaðarnevnd
2011- limur í Løgtingsins landsstýrismálanevnd

Bygdarráðslimur og borgarstjóri 
1999–2008 Bygdaráðslimur í Sandavágs kommunu (harav borgarstjóri 2001-08)
2001–2008 Borgarstjóri í Sandavágs kommunu 
2008- Bygdarráslimur í Vága kommunu
2013- Borgarstjóri í Vága kommunu

Onnur politisk størv 
2004–2008 Formaður í Føroya Kommunufelag

Familja 
Rósa er dóttir Erlu Mariu og Sólfinn Jóhan Simonsen. Hon er gift við Heðin M. Svabo Samuelsen, saman eiga tey trý børn: Árni S. Svabo Samuelsen, Erla M. Svabo Samuelsen og Marni Svabo Samuelsen.

Keldur 

Føroyskar kvinnur í politikki
Føroyskir politikarar
Almannamálaráðharrar í Føroyum
Løgtingslimir
Politikarar úr Sambandsflokkinum
Borgarstjórar í Føroyum
Sandavágsingar
Føðingar í 1959
Listi yvir borgarstjórar í Funnings kommunu

Listi yvir borgarstjórar í Funnings kommunu.

1. januar 2009 varð kommunan innlimað í Runavíkar kommunu, sí Lista yvir borgarstjórar í Runavíkar kommunu.

Keldur 

Funningur
Eysturoy
Listi yvir borgarstjórar í Mikladals kommunu

Listi yvir borgarstjórar í Mikladals kommunu.

1. januar 2005 varð kommunan innlimað í Klaksvíkar kommunu, sí Lista yvir borgarstjórar í Klaksvíkar kommunu.

Keldur 

Mikladalur
Kalsoy