alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Kuvait

Lýðveldið Kuvait (arabiskt; دولة الكويت ella Dawlat al-Kuwayt) er eitt lítið land í Miðeystri. Høvuðsstaður er Kuwait City, og londinum hevur umleið 3,5 millionar íbúgvar. Í vestri hevur Kuvait mark við Saudi-Arabia, í norðri við Irak, og í suðri er Persaflógvi.

Á føroyskum verður landið við hvørt stavað Kuveit, men eftir føroyskum stavsetingarreglum eigur tað at verða stavað Kuvait.

Søga 

Í 1990 tók Irak Kuvait. Innrásin var atvold til Flógvakríggið, tá ið altjóða herlið við USA á odda róku irakar norður um aftur markið.

Búskapur 

Stórar oljukeldur hava gjørt Kuvait ovurríkt, og oljuídnaður er høvuðsvinna. Áðrenn olja varð funnin har í 1940-árunum, var landið fátækt og lítið framkomið. Men stóri oljuútflutningurin hevur gjørt tað til eitt av ríkastu londum í heiminum. Ovurstóra ríkidømið í Kuvait sæst aftur í til dømis dýrum bilum og stórsligum byggingum sum vatntornunum í høvuðsstaðnum. 

Irakska innrásin var sonn vanlukka fyri Kuvait. Tá ið irakar tóku seg aftur, settu teir eld á nógvar oljubrunnar, og hetta fekk álvarsligar avleiðingar fyri alt har um vegir og búskap landsins. Nógv olja rann í havið, og fuglur og sjódýr doyði. Nógv spreingievni og óbrostnar minur lógu eftir í oyðimørkini. Enn er ikki liðugt at rudda upp eftir flógvakríggið.

Fólkið 

Lívskorini eru góð; fólkið rindar ikki skatt, og skúlagongd, sjúkraviðgerð og mangar aðrar samfelagsveitingar eru ókeypis.

Landafrøði 

Kuvait er innast í Persaflógva. Landið er lítið, og meginparturin er oyðimørk.

Keldur 

Miðeystur
Asia
Hjartakrampi

Hjartakrampi (angina pectoris) eru herðindi av pínu í bringuni. Pínan kann breiða seg til háls, munn og út í armar. Henda pínan er tekin um súrevnistrot (iltmangul) í hjartanum.

Hjartað hevur eins og kroppurin tørv á súrevni, tá tað skal pumpa blóðið runt í kroppinum. Súrevnið verður flutt runt til allan kroppin og eisini til hjartað.

Tær æðrarnar, sum flyta blóðið við súrevni til hjartað, kallast hjartapulsæðrar.

Fleiri orsøkir kunnu vera til, at hjartað ikki fær nokk av súrevni.

Ein orsøk er, at hjartapulsæðrarnar kunnu verða tilkálkaðar, so at hjartað fær minni blóð, enn tað tørvar.

Tørvurin á iltaðum blóði økist, tá tú arbeiðir nógv, ella setur nógv á, tí nú skal hjartað sláa skjótari, enn tá ið tú hvílir teg. Av somu orsøk fáa fólk ofta hjartakrampa, tá ið tey gera  hart kropsligt arbeiði. Eisini í øðrum førum kann hjartað tørva meira súrevni enn annars. Vit kunnu nevna sálarliga strongd, undir kynsligum sambandi og um tú blívur kaldur/køld. Eitt hjartakrampaherðindi kanst tú meir enn so fáa undir slíkum umstøðum. 

Í Føroyum eru umleið 1000 fólk, sum hava hjartakrampa. Tey flestu eru mannfólk, sum eru oman fyri 50 ár.

Hjartasjúkur
Læknafrøði
Akne

Akne (vulgaris) er tann vanligasta húðsjúkan. So at siga øll fáa ringa húð eitt tíðarskeið í lívinum, meira og minni. Sjúkan (ella ilskan) byrjar vanliga um kynbúningaraldur og er sjónligast hjá 14-18 ára gomlum, síðan viknar sjúkan so líðandi. Tó er akne at síggja hjá 1 % av monnum og 5 % av kvinnum í 40 ára aldri.

Á kynbúningaraldri økist framleiðslan av kynshormonum í blóðinum, m.a. tað mannliga kynshormonið, testosteron. Hetta hormonið verður broytt av enzymum í fiti kertlunum til eitt virknari hormon, ið síðan elvir til størri fitikertlar, ið vinda uppá seg. Hetta hevur við sær, at útlátið úr fitikertlunum tippist av deyðum húðkyknum (keratin). Tað er atvoldin til pirrurnar.

Pirrur kunnu vera opnar við svørtum keratintøppi ella afturlatnar og hvítar á at líta. Bakteriugróðurin í fitini broytist, og aknebakterian (proprionbacterium acnes) fer at nørast.

Vanliga kemur bruni í pirrurnar og rundan um tær, og húðin kennist tjúkkari enn vanligt; bløðrur við bruna og kanska eisini størri bløðrur (cystur) koma fram.

Húðsjúkur
Heroin

Heroin er sterkt rúseitur vunnið úr morfini. Heroin verður eisini rópt junk ella dope á altjóðamáli. Heroin er annaðhvørt brúnt ella gráhvítt. Heroin, sum verður selt á gøtuni, er altíð blandað upp í onnur evni, so ein kann ongantíð vita við vissu, hvat ein fær. Harumframt sæst eisini roykiheroin, sum er eitt brúnligt, heldur grovari pulvur, at fáa.

Heroin verður sprænt beinleiðis í blóðið. Á tann hátt fær nýtarin ein størri vælverurús, enn um evnið verður svølgt. Verður evnið sprænt inn, er vandi fyri ígerð, tí nálirnar eru ikki altíð sóttreinsaðar. Heroin kann eisini verða sniffað ella roykt.

Virknaðurin vísir seg eftir fáar minuttir, um tað verður andað niður í lunguni ella roykt, og eftir fá sekund, um tað verður sprænt inn. Heroin virkar í uml. 3-6 tímar.

Fyrst upplivir nýtarin eina kenslu av ómetaligari gleði, sum verður avloyst av einari kenslu av hita, hvíld og gleði. Persónurin upplivir, at allir trupulleikar, væntanir og trýst frá umhvørvinum verður lagt aftur um bak. Tilvenjingin er bráð, og kroppurin verður bundin av hesari nýtslu eftir bara 5-6 dagar. Harumframt hendir ein ógvuslig tolsemismenning, ið merkir, at næsta skot kemur bara at snúgva seg um at sleppa fjáltrinum, ikki fyri at uppliva rúsin.

Heroin ávirkar eitt ávíst slag av nervakyknum, tær opoidu nervakyknurnar. Harvið verða GABA-nervakyknurnar hind¬raðar í at tálma teimum nervakyknum, sum gera og úrskilja dopamin. GABA er eitt fráboðanarevni, sum sendir upplýsingar víðari til heilan. Hetta hevur við sær eina økta úrskiljing av dopamini, og heroin virkar tí rúsandi. Men aftaná verður ein dølskur og móður. At nýta heroin hevur óregluligan og seinan andadrátt við sær, og harumframt andar ein ikki so djúpt. Fær ein ov nógv av heroini í seg, gevst viðkomandi at anda, tí heroin ávirkar andadráttarmiðstøðina í heilanum, og tí doyr nýtarin.

0,6 % av øllum næmingum í 9. flokki í Føroyum hava, sambært kanningum hjá ESPAD, roynt heroin.

Rúsevni
Michael Maze

Michael Maze (føddur 1. september 1981 í Fakse, Danmark) varð kosin besti ítróttamaður í Danmark og var sera væl umtóktur, tá ið hann til HM í Kina í 2005 varð heimsins fjór besti borðtennisleikari. Síðani varð hann skaddur fleiri ferðir og ætlaði at steðga at spæla borðtennis.

Men hann hevur nú sett sær fyri at stríðast fyri aftur at náa bestu úrslitum og vinna virðislønir.

Nøkur úrslit 
 2004 - Bronsu í tvímansleiki á Summar-OL 2004 í Athen
 2005 - Bronsu í einmansleiki til HM í Shanghai
 2005 - Gull í liðkapping til EM í Århus
 2007 - Bronsu í einmansleiki til EM í Beograd
 2009 - Gull í einmansleiki til EM í Stuttgart
 2009 - Silvur í liðkapping til EM í Stuttgart

Borðtennisleikarar úr Danmark
Luttakarar á Summar-OL 2012
Luttakarar á Summar-OL 2008
Fongsul

Fongsul ella fangahús er hús har ið fangar verða settir sum revsing fyri lógarbrot.

Bygningar
Løgfrøði
Borðtennis

Borðtennis er spæl við lítlum løttum bólti ið verður sligin við batti um net á (stórum) borði.

Borðtennis
Ítróttur
Badminton

Badminton er bóltleikur við fjaðurbólti ið verður sligin við kettjara tvørtur um net sum einmansleikur ella tvímansleikur.

Badminton
Ítróttur
Kurvabóltur

Kurvabóltur er bóltleikur millum tvey lið á fimm leikarum har sum málini eru upphongdar netkurvar. Hesar kurvar eru í eini hædd sum er áljóðandi 3,048 m. Fyrsti dysturin ímillum skipað lið var í Springfield, Massachusetts í USA í 1891. Í liðítrótt, til dømis í kurvabólti, mugu leikarar arbeiða saman, skulu teir vinna. Hvør leikari hevur sítt pláss á liðnum, og allir eru líka týðandi, at liðið skal vinna. 

Stuðlar og sjónvarp ávirka ítróttina nógv. Bestu leikararnir vinna milliónir, og størstu ítróttahendingarnar síggjast um allan heimin um fylgisvein. 

Kurvatromin er 305 cm. upp frá gólvinum.

Brot/snýting:

·   Bólturin kann verða tveittur í kurvuna, tveittur ímillum leikarar, rullaður, dribblaður osfr. 

·   Bólturin og tann ið hevur bóltin mugu verða innan vøllin.

·   Um leikarin við bóltinum verður dekkaður tætt, kann hann ikki standa stillur við bóltinum í meira enn 5 sek uttan at dribbla bóltin ella tveita hann burt.

·   Bólturin má ikki vera sparkaður.

·   Tíðaravmarka (tað er avmarka hvussu leingi eitt lið kann hava bóltin áðrenn kasta verður).

Ítróttur
Kurvabóltur
Flogbóltur

Flogbóltur, á enskum og fleiri øðrum málum verður volleyball brúkt. Í flogbólti eru tað tvey lið, seks á hvørjum liði, ið skulu royna at sláa bóltin yvir á banan hjá mótstøðuliðinum. Líkasum tennis og badminton er banin deildur av einum neti. 

Á enskum og fleiri øðrum málum verður flogbóltur róptur volleyball. Flogbóltur er bóltleikur, har ið bólturin við hondunum verður sendur aftur og fram um net, sum er spent um miðjan vøll. Í flogbólti eru tað tvey lið, seks á hvørjum liði, ið skulu royna at sláa bóltin á banan hjá mótstøðuliðinum, liðini kunnu spæla bóltin trýggjar ferðir sínamillum, áðrenn bólturin verður sendur yvirum til mótstøðuliðið, helst skal bólturin koyrast yvirum soleiðis at mótstøðuliðið missir bóltin ella ikki fær fatur á honum, hetta verður ofta gjørt við at bólturin verður hevaður til ein sum dugir væl at smasja, tað er at sláða bóltin hart við arminum lyftum upp yvir høvdið. Flogbóltur bleiv fyri fyrstu fer spældur í 1864 í Tokyo. Fyrsti dysturin ímillum skipað lið var í Holyoke, Massachusetts í USA í 1895. 

Flogbóltur verður spældur ymsa staðni í Føroyum, nevnast kunnu feløgini Fleyr úr Tórshavn, ÍF úr Fuglafirði, Ternan av Toftum, SÍ og Dráttur úr Vágunum, Mjølnir úr Klaksvík, TB av Tvøroyri, KÍF úr Kollafirði og Nøvan av Oyrabakka. Á hvørjum árið verður spælt um Føroymeistaraheiti og Steypakapping. Báðar kappingarnar eru um veturin.

Banin 

Banin er deildur upp í eitt øki framman og eitt øki aftan av einari álopslinju. Álopslinjan, verður eisini kalla tríggjar metra linjan. Hon er tríggjar metrar frá, og javnt við netið. Álopslinjan er ein partur av økinum framman. Umráðið í fríøkinum aftanfyri baksíðuøkið verður eisini kalla fyri servuøkið.

Reglar 

Eitt lið hevur seks spælarir úti á bananum, og upp til 6 útskiftarar. Tað liði, sum fyrst vinnur trý sett, hevur vunnið dystin. Fyri at vinna eitt sett, skal ein fáa 25 stig (5 sett, 15 stig), og samstundis vera 2 stig framman fyri mótstøðuliðið. Tvs, at um støðan er 25-24, verður dysturin ikki avgjørdur fyrrenn annað liðið er tvey stig frammanfyri. Hvørt lið hevur loyvi til at røra bóltin tríggjar ferðir, men sami spælarin hevur ikki loyvi at røra bóltin tvær ferðir á rað. Men tað eru nøkur undantøk. Um bólturin verður blokkaður og blokkerandi liðið fær bóltin, so telur blokkurin ikki sum ein røring.

Tá ið ein spælur flogbólt, er tað loyvi at brúka fleiri partar av kroppinum. Tað vanliga er at brúka hendurnar, men tað er eisini loyvi til at brúka høvdið og føturnar.

Tað er ymiskt hvussu, annupá aldur, hvussu høgt uppi netið er:
Gentur 14 2,14 m
Dreingir 14 2,24 m
Gentur 16 2,20 m
Dreingir 16 2,35 m
Kvinnuunglingar 2,24 m
Mansunglingar 2,43 m

Blokering 

Ein blokering er, um ein spælari hoppar upp framman fyri netið og forðar mótspælarinum at sláa bóltin yvir netið. Tað er loyvt at hava hendurnar framman fyri netið hjá mótspælarinum, tá ein blokerar. Tað er loyvt, at tveir ella tríggir spælarir blokera, um allir eru framsíðuøki spælarir. Hetta kallast ein felags blokering. Ein blokering telur ongantíð, sum ein røring, sum tær tríggjar røringar eitt lið kann hava.

Keldur

Ávísingar úteftir 

 FBF.fo, Flogbóltsamband Føroya

Ítróttur
Flogbóltur
Heimsins elstu fólk



Keldur 

 GRG (enskt)

Listar
Fólk
Eg veit, hvat tit gjørdu í fjør summar

Eg veit, hvat tit gjørdu í fjør summar (enskt: I Know What You Did Last Summer) er ein amerikanskur ræðufilmur frá 1997. Filmurin er spældur inn í Bodega Bay í Kalifornia. Høvuðsleikarar í filminum eru Jennifer Love Hewitt (Julie James), Sarah Michelle Gellar (Helen Shivers), Freddie Prinze Jr. (Ray Bronson) og Ryan Phillippe (Barry William Cox). Filmurin eru framleiddur í USA. Leikrit hevur Kevin Williamson skrivað eftir skaldsøgu hjá Lois Duncan.

Søgugongd 

Fýra vinfólk koyra ein mann yvir, og hann doyr. Tey sleppa sær av við líkið og lova hvørjum øðrum, at tey ongatíð skulu fortelja nøkrum um hendingina. Men eitt ár eftir fáa vinfólkini eini óhugnalig boð um, at onkur veit, hvat tey gjørdu í fjør summar. Og so verður alt til eina blóðdálkaða marru fyri øll fýra.

Virðirslønir

Leikarar 

 Jennifer Love Hewitt: Julie James
 Sarah Michelle Gellar: Helen Shivers
 Ryan Phillippe: Barry Cox
 Freddie Prinze Jr.: Ray Bronson
 Bridgette Wilson: Elsa Shivers
 Anne Heche: Melissa Egan
 Johnny Galecki: Max Neurick
 Muse Watson: Ben Willis / Fiskimaður
 Stuart Greer: Løgreglumaður David Caporizo

Slóðir úteftir 

 www.allmovie.com
 Internet Movie Database

Amerikanskir filmar
Familjan Griffin

Familjan Griffin (enskt: Family Guy) er ein amerikonsk sjónvarpsteknifilmsrøð. 

Familjan Griffin er ein næstan vanlig, løgin forstaðarfamilja í Quahog, Rhode Island, ið er skapað av Seth MacFarlane.

Familjan 

 Peter Griffin
 Lois Griffin
 Meg Griffin
 Chris Griffin
 Stewie Griffin
 Brian Griffin

Slóðir úteftir 

 Official Website

Sjónvarpsrøðir úr USA
Pedda Post

Pedda Post (enskt: Postman Pat) er bretsk teknifilmsrøð fyri smá børn. Sjónvarpsteknifilmsrøðin hevur verið at sæð í sjónvarpsrásini hjá Kringvarpi Føroya við føroyskari talu.

Sjónvarpssendingar
Børn
Jødar

Jødar (norrønt: gýðingar) er heiti, ið verður nýtt um fólk, sum hoyra til trúnna, jødadómin. Søgan hjá jødum er nær knýtt at átrúnaði teirra, jødadómin. Jødar trúgva á ein Gud, sum gjørdi sáttmála við ættfaðir terirra, Ábraham, fyri uml. 4000 árum síðan. Jødar skuldu blíva Guds úrvalda fólk. Afturfyri lovaðu teir at halda lógir Guds og boða boðskap hansara. 

Í 1914 vóru 13 milliónir jødar í øllum heiminum. Tríggjar milliónir í USA, ein millión í Vestur- og Miðevropa og færri enn ein millión í arábisku londunum. Restin, átta milliónir, búðu undir ræðuligum umstøðum í Eysturevropa og í Russlandi . Nógvir jødar bardust í russisku kollveltingini í teirri trúgv, at frælsi og javnrættur eisini var galdandi fyri teir. Men so var ikki . 

Sovjetska stýrið arvaði forfylgingina frá tsarveldinum. Tíðliga í 1920unum vóru fleiri enn 1.000 jødaforfylgingar í Ukraina, og 17.000 jødar lótu lív. Nógvir, ungir jødar rýmdu tískil úr Russlandi til Palestina. Hesi fólkini droymdu um at byggja upp eitt samfelag eftir sosialistiskum hugmyndum um frælsi, javnrættindi og rættvísi. Men kreppan gjørdi um seg, og í 1929 løgdu arábar í Palestina eftir jødisku flóttafólkunum. 

Sí eisini: Samáriabúgvar

Fólk
Semittar
Jødadómur
Amerikanska Borgarakríggið

Amerikanska Borgarakríggið (1861 – 1865) brast av álvara á tann 12. apríl í 1861. Kríggið herjaði um stóran part av USA. Tríggjar milliónir amerikanarar kríggjaðust og 600 000, tað vil siga tvey prosent av fólkinum í landinum, læt lív. Heimini vórðu hermannabúðir og kirkjur og skúlar vórðu sjúkrahús. Frá 1861 til 1865 bardust amerikanarar sum óðir móti hvørjum øðrum. Orsøkirnar vóru mangar. Men tað, sum byrjaði sum eitt stríð um rættindi í einstøkum statum, endaði sum eitt kríggj um, hvat frælsi í Amerika í grundini hevði at týða.

Herarnir í borgarakrígnum høvðu góð vápn. Øll framleiðsluvinna í Norðurstatunum legði seg eftir at menna vápnaframleiðsluna og bara í 1862 fingu tey 240 einkarrættir til vápn. Fyri fyrstu ferð sóust tokkanónir, landminur, kikarasikti, hernaðartelegrafar og byrsur sum skutu nógv skot og skjótt.

Í 1862 visti Lincoln, at tað ikki var gjørligt at endurreisa gamla samveldið. Neyðugt var at gera eitt nýtt, og Lincoln metti, at bara avtøkan av trældóminum kundi styrkja hugskotið um eitt nýtt samveldi. Hann bíðaði eftir einum sigri, so hann kundi senda út boðini um avtøkuna av trældóminum. Men hann noyddist at bíða leingi. 

Les meira á USA.

19. øld
Amerikonsk søga
Borgarakríggj
1860-árini
Idaho

Idaho (enskt: State of Idaho) er ein lutstatur í Sambandsríkinum Amerika við umleið 1,5 mió. íbúgvum. Høvuðsstaðurin og størsti býurin er Boise. Í norðri hevur Idaho mark við Kanada (British Columbia), í eystri við Montana og Wyoming, í suðri við Utah og Wyoming, og í vestri við Washington og Oregon. Í 1890 bleiv Idaho stakríki í USA. 

Eyknevni er Gimsteinstaturin (Enskt: The Gem State).

Landalæra

Náttúra 

Eystast móti fjøllunum ganga stór fylgi av neytum, hetta eru kjøteyt, og eru tey hálvvill. Fyrr høvdu teir menn á rossbaki at ansa eftir teimum. Har er eisini nógv til av seyði og rossum. Landslagið í Klettafjøllum í Eystur-Idaho er sera vakurt, og summastaðni hava teir friðað stórar víddir, so har má ikki mannahond koma at. Her kanst tú síggja brøtt fjøll, gjáir, dimmar, líðir, vøkur vatn, har tað yður av sílum, sum tú kanst fiska, heitar goskeldur, risatrø og ikki at gloyma - spakar visundar og bjarnir. 

Á hesum friðaða landi gongur nøgd av dýrum, sum sjálvsagt eisini eru friðað. Har eru bjarnir, bævrar, vísundar, o.o. Gitnasta av hesum parkunum, teir kalla, er Yellowstone National Park, sum er størri enn Sæland. Til at gera tað meira atkomiligt hava teir lagt bilvegir gjøgnum parkirnar og bygt gistingarhús í teimum.

Sí eisini 
 USA
Pandora

Pandora er ein sjeynda-generatións hondhildin spælkonsol, ið vantandi verður útgivin í august í 2008, og fer tá, ífylgi framleiðarunum, at verða kraftigasta hondhildna spælkonsolin á marknaðinum.

Pandora er ein andaligur efturfylgjari til GP32 og GP2X, og er framleitt av trimum amerikanskum spæl enthusiastar, og teirra mál er í teirra egnu orðum at skapa "the ultimate open source handheld device". Maskinan er ment í samráð við "forum community" og vanligir brúkarar hava kunna ynskt sær features og tekniskar specifikatiónir og framleiðararnir hava tikið hesi ynski til sín og designa Pandora eftir hesum. Nógvir software forritarar gera software til gomlu GP32 og GP2X og teir arbeiða eisini við at flyta tað tey forritini til Pandora, og við at gera nýtt system software hana.

Maskinan megnar at koyra fleiri emulatorar og nógv vanligt Linux software, og eisini alt sum er skapt til GP32 og GP2X. Av emulatorum kann hon til dømis koyra Playstation 1, Sega, NES og SNES, Gameboy, DOSBox og ScummVM. Av tí at hon hevur ein GPU er hon eisini nóg máttmikil til at koyra Quake 3 og nýggi Firefox 3 er vorin so lættur í vendingini at hann koyrur væl á Pandora. Og so kann man brúka VLC Media Player til at avspæla nær um allar video fílar á henni.

Í fylgi heimasíðuni verður prísurin umkring £199 (inc. VAT), $330, € 212 (Ex.VAT).

Slóðir úteftir 

 Official Website

Teldufrøði
Skotvápn

Skotvápn er vápn til at skjóta við. Vápnaídnaðurin er ein av heimsins størstu ídnaðum. 

Eitt mett miðaltal uppá 42 prosent av morðum um allan heim, verða framd av einkultpersónum og brotsmannaliðum, ið nýta skotvápn .

Í USA 

Skotvápn er ein inngrógvaður partur av borgararættindunim í USA, og stendur í grundlóguni. Í USA verða 11 000 fólk skotin til deyðis árliga. Í einum heimi í USA, har skotvápn er í húsinum, økist vandin fyri, at ein í húsinum verður myrdur við 41 % (sbrt. Amnesty International). 

Ein kanning hjá Harvard School Of Public Health staðfestir, at fleiri morð henda í teimum amerikansku statum har fólk eiga lutfalsliga fleiri skotvápn.

Kelda 

Tøknifrøði
Bardagar
Løgfrøði
Vága Floghavn

Vága Floghavn er einasti flogvøllur í Føroyum, og er hann staðsettur i Vágunum omanfyri Sørvág. Flogvøllurin hevur eina flogbreyt, ið er 1.799 metrar til longdar.

Flogfør flúgva hvønn dag ímillum Føroyar og útlondini.

Søgan 

Vága Floghavn er upprunaliga hernaðarfloghavn bygd undir Seinna heimsbardaga. Fyrst í sekstiárunum gjørdist tørvurin á flogferðslu til Føroyar so mikið stórur, at farið varð undir at nútímansgera floghavnina við m.ø. hentleikum til ferðafólk. 1. juli 1963 læt floghavnin upp fyri vanligari flogferðslu, og fyrsta flogfarið eftir hetta lendi 17. juli. Fyrstu tíðina vóru einans skrúvuflogfør nýtt. Síðani 1977 hava eisini nýmótans jettflogfør røkt rutusambandið til floghavnina. 

Atlantic Airways fór í 1988 at flúgva millum Danmarkar og Føroya. Fyrstu tíðina átti danskt felag í flogfelagnum. Seinni gjørdist tað føroyskt burturav og flýgur nú eisini til t.d. Noregs, London, Reykjavíkar og Barcelona.

Í 7 mánaðir í 2006 fleyg FaroeJet millum Vága Floghavn og Kastrup floghavn, men gavst við hesum vegna fíggjarligum trupulleikar.

Statens Luftfartsvæsen hevði umsitingina av floghavnini um hendi frá 1963 til 30. apríl 2007. 1. mai 2007 yvirtók Føroya Landsstýri Vága Floghavn. Frá sama degi varð floghavnin landsstovnur undir Vinnumálaráðnum. Frá 24. juli 2008 hevur floghavnin verið skipað sum partafelag við Landsstýrinum sum einasta eigara. 

Tann 3. desember 2011 varð longing av flogbreytini liðug. Flogvøllurin fór tá frá at vera 1.200 m til at vera 1.799 m til longdar. 17. juni 2014 var nýggj farstøð tikin í nýtslu, teknað av Selmar Nielsen, arkitekti.

Ferðsla um flogvøllin

Ferðslan um flogvøllin er yvirhøvur vaksin tíðina síðani hann opnaði fyri sivilari flogferðslu í 1963.

Í 1963 flugu 946 persónar um flogvøllin, og fór ferðslan upp um 10.000 fólk í 1967. Í 1979 flugu fyri fyrstu ferð yvir 50.000 ferðafólk um flogvøllin, í 1988 fór ferðafólkatalið uppum 100.000, men fall tað aftur í samband við búskaparkreppuna í fyrru helvt av 90-árunum. Í 2001 fór ferðafólkatalið fyri fyrstu ferð upp um 150.000, meðan ferðafólkatalið fór upp um 200.000 fyri fyrstu ferð í 2006. Í 2011 flugu 203.499 um Vága floghavn.

Ferðslan um Vága floghavn í miðal fyri hvørt 5 ára tíðarskeið síðani hann opnaði hevur verið:

Keldur

Samferðsla og flutningur
Flogvøllir
Bygningar
Bygningar og bygningsverk í Føroyum
Vágar
Ferðavinna í Føroyum
Rhode Island

Rhode Island (enskt: State of Rhode Island and Providence Plantations) er stakríki í Sameindu Statunum við umleið 1 mió. íbúgvum. 
Rhode Island er tað minsta stakríkið, bæði í Nýonglandi og í USA. Høvuðsstaðurin og størsti býurin er Providence. 
Í norðri og í eystri hevur Rhode Island mark við Massachusetts, og í vestri við Connecticut. Í suðri liggur Atlantshavið. Í 1790 bleiv Rhode Island lutstatur. Eyknevni er Hin Havstaturin (enskt: The Ocean State).

Fólkatalsfrøði

Rhode Island er tað stakríkið í USA, har fólkatættleikin er størstur. Víddin á lendinum er 3.140 km². Til samanbering er Føroyar 1.399 km². Har býr eisini meiri enn ein millión fólk. Fólkatættleikin í Føroyum er 34,5 í 2015. Í Rhode Island er fólkatættleikin uml. 388 fólk fyri hvønn km² í 2015. Fólkatættleikin á 388/km² er hægri enn í flestu amerikonsku statunum. Tann rómversk-katólska kirkjan er størsti trúarbólkur í Rhode Island; umleið 63 % av fólkinum eru rómverskir katolikkar í 2014. Hetta er hægsta talið av katolikkum í USA. 27 prosent eru protestantar. Fólkið er ættað úr Italia (19 %), Írlandi (18,3 %), Onglandi (12,1 %), Portugal (8,2 %), og Fraklandi (8 %). Skift á fólkatalið var bruttotjóðarúrtøkan umleið 293.000 krónur (41,678 USD) í 2015. Eisini er Rhode Island millum ríkastu stakríki í USA.

Landafrøði

State of Rhode Island and Providence Plantations er tann minsti lutstatur í Sameindu Statunum, USA. Til støddar er Rhode Island sum Luksemborg í Beneluks. Lutstaturin fevnir um eitt øki á 4,002 km². Rhode Island er eitt heilt lítið stakríki á eysturstrondini í Ný Onglandi við Atlantshav. Tað hevur mark ímóti Massachusetts og Connecticut. Í Rhode Island eru umleið 38 oyggjar; størsta oyggin kallast Aquidneck Island ella Rhode Island. Aðrir stórar oyggjar eru t.d. Conanicut Island, Block Island, Prudence Island, Goat Island, v.f. Á Aquidneck Island, sum eisini verður nevnt Rhode Island og er 98 ferkilometrar til støddar, búgva 58.000 fólk. Flestu fólkið búgva sosatt ikki á oyggjunum, men í Providence Plantations (á meginlandinum m.a. í størstu býurin Providence og økinum rundanum). Staturin er landafrøðiliga býtt í tvey. Meðan eysturparturin av statinum hevur eitt landslag eyðkent við sínum vøkrum strondum, oyggjar og sker, er vesturparturin av Rhode Island mest sum alt skógarlandslag. So lágt er lendið, at hægsti heyggjurin, Jerimoth Hill, er ikki hægri enn 247 m.

Oyggjar

Nógvar oyggjar eru í Rhode Island. Summar oyggjarnar eru bara smáir og óbygdir hólmar, aðrar eru stórar og tættbygdir. Aquidneck Island er størsta oyggin og eisini tann fólkaríkasta oyggin. Býurin Newport liggur við Easton-víkina í syðra parti av Aquidneck-oynni. Oyggin Block Island er hin næststørsta. Høvuðsbýurin á Conanicut eitur Jamestown. Gott buss og ferjusamband er millum oyggjarnar.

Sí eisini 
Sambandsríki Amerika

Oyggjar í USA