alexandrainst/scandi-wiki huggingface dataset:
Bitland

Bitland er smápartafelag og verkætlan, sum skal stimbra nýskapan og altjóðagerð innan tøknifyritøkur í Føroyum. Felagið varð stovnað í 2004 av 12 føroyskum fyritøkum. Undir Bitland paraplyini húsast ikki færri enn 15 fyritøkur við 35 fólkum. Stjóri í Bitland er Ólavur Gregersen.

Ætlanin er at venda lítlu støddini á Føroyalandi til fyrimun. Hugsanin er at Føroyar eru eitt fullkomiliga nýmótans samfelag, hvat tøkni viðvíkir. Og av tí at Føroyar eru so lítlar, er lutfalsliga bíligt at royna nýggja tøkni í Føroyum enn í øðrum (stórum) londum. Hetta nýskapandi virksemið í Føroyum skal so skapa arbeiði til føroyskar tøkniligar fyritøkur.

Virksemi 

Bitland nágreinir sítt virksemi at fevna um:
 at marknaðarføra hugtakið Bitland innanlands og uttanlands,
 at lofta og taka stig til nýggj hugskot við virknum netverki,
 at lætta um og ráðgeva í sambondum innan- og uttanlands,
 at vegleiða og midla verkætlanum fíggjarligan stuðul og íløgur og
 at Bitland skal vera miðdepil fyri nýskapan og gagnnýtslu av tøkni í Føroyum.

Við hesum virksemi er ætlanin at Føroyar skulu vinna framá í kappingini móti øðrum londum innan tøkni.

Fríggjadagin 30. mai 2003 kl. 9:00 var almennur tíðindafundur, har Bitland verkætlanin alment kunngjørd.

Feløgini í Bitland 
Smápartafelagið Bitland varð stovnað av 12 fyritøkum. Hesi eru:
 P/f Atlantic Airways,
 Sp/f Atlants Tøkni,
 Sp/f Data Quality,
 P/f Elektron,
 P/f Formula.fo,
 KT-felagið,
 Føroya Tele,
 Sp/f Kervi Invest,
 P/f Sam-Teld,
 P/f Sansir,
 P/f Simprentis og
 Sparikassagrunnurin.

Nevndin 
Í nevndini hjá Smápartafelagnum Bitland sita:
 Tróndur Djurhuus, formaður, menningarstjóri í Føroya Tele,
 Petur F. Zachariassen, formaður í Sparikassagrunninum,
 Niels Christian Nolsøe, stjóri í Elektron,
 Wilhelm Petersen, stjóri í Atlantic Petroleum,
 Henrik Hansen, menningarstjóri hjá Canon og
 Ólavur Ellefsen, stjóri í Simprentis.

Keldur

Slóðir úteftir 

Føroyskar fyritøkur
Annfinnur í Skála

Annfinnur í Skála er søgufrøðingur, málfrøðingur og rithøvundur. Annfinnur varð føddur í Havn 20. septembur 1941. Foreldrini eru Jóhanna M. Skaale (f. 1906), fødd Joensen úr Innistovu á Trøllanesi og Sigfried Skaale (f. 1906 + 1977) úr Havn. Kona Annfins var Súsanna á Brúsoyri (f. 1947 - 2004), Msc í sjúkrarøkt. Tey hava tveir synir: Ragnar (f. 1976) og Gilli (f. 1982). Annfinnur hevur verið lærari í søgu, enskum og fornaldarfrøði á Føroya Studentaskúla og HF-skeiði síðan 1975. Í 2001 fekk hann  Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri fagrar bókmentir.

Útgávur 

Annfinnur hevur skrivað hesar bøkur saman við øðrum ella einsamallur

 Føroyskt mál og støða tess í hf- og studentaskúlanum. (Álit skrivað saman við Jonhardi Mikkelsen, Ann Ellefsen, Jógvani Mørkøre og Póli Jespersen). Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 1990. 
Ensk-føroysk orðabók (saman við Jonhardi Mikkelsen og Zakariasi Wang). Stiðin Tórshavn 1992. 
Stjórnarskipanarmálið 1946. Keldur til Føroya søgu. 1994. Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 1994. 
Frá stórkríggi til heimskríggj 1918-1939. Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 1994. 
Søga Týsklands 1918-1939. Lýst við keldum. Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 1994. 
Donsk-føroysk orðabók (saman við Jonhardi Mikkelsen, Honnu Jacobsen og Zakariasi Wang. Stiðin. Tórshavn 1998. 
Heimurin forni 1. Hjá dvørgum í Niðafjøllum. Sprotin. Tórshavn 2000.
Heimurin forni 2. Ferðin til Zambora. Sprotin. Tórshavn 2000.
Føroysk-ensk orðabók (saman við Jonhardi Mikkelsen). Sprotin. Tórshavn 2008.
Ensk-føroysk orðabók (endurskoðað og nógv víðkað) (saman við Jonhardi Mikkelsen). Sprotin. Tórshavn 2008.

Heiðurslønir 

 2001 - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri fagrarbókmentir.

Keldur 

 www.rit.fo - Rithøvundafelag Føroya, Limir

Skála, Annfinnur í
Føroyskir skaldsøguhøvundar
Skála, Annfinnur í
Føroyskir málfrøðingar
Jógvan Arge

Jógvan Arge (føddur 17. juni 1947 í Tórshavn) er føroyskur rithøvundur, politikari og tíðindamaður (journalistur). Nógv kenna eisini rødd hansara frá leikluti hansara sum frásøgumaður til ítróttarkappingar, sum kappróður og fótbóltsdystir. Hann arbeiddi nógv ár í Útvarpi Føroya. Jógvan Arge er býráðslimur í Tórshavnar kommunu, hann umboðar Tjóðveldi. Jógvan er pápi Una Arge, sum eisini er rithøvundur. Uni er harumframt eisini sangari og sangskrivari.

Útgivið 

 1980 - 16 tættir
 1983 - Bankabókin, Sjóvinnubankin 50 ár (saman við Niels Juel Arge)
 1985 - Gott, skjótt og bíligt, P/F Leif Mohr 50 ár
 1986 - Tórshavnar Skipasmiðja 50 ár
 1988 - Frá snørisfiski til alilaks, Føroya Fiskasøla 1948-1988
 1993 - Semjur og stríð, Føroya Arbeiðsgevarafelag 50 ár
 1994 - Havnarmenn í Gundadali, Havnar Bóltfelag 1904-1954
 1995 - Neyðugt er at sigla, Føroya Skipara & Navigatørfelag 100 ár
 1996 - Ljós yvir landið, SEV 50 ár 
 1996 - Teir tóku land 1 (N.J.Arge) 
 1997 - Teir tóku land 2 (Jógvan Arge) 
 1998 - Teir tóku land 3          "
 1999 - Teir tóku land 4          "
 2000 - Teir tóku land 5          " 
 2001 - Teir tóku land 6 (Føroyingar í Grønlandi)  "
 2002 - Teir tóku land 7 (Føroyingar í Grønlandi)  "
 2003 - Teir tóku land 8 (Føroyingar í Grønlandi)  "
 2004 - Jørundur - Hundadagakongur í Íslandi og hundadagamenn í Føroyum 
 2005 - Flaggsøgan Merkið - red 3. útgávu eftir N.J.Arge 1980 
 2010 - Føroyar í flogsøguni - N.J.Arge og Jógvan Arge 
 2015 - Havnarmaður og gøtuskuri  - Mín krýnika 1 
 2016 - Havnarmaður og gøtuskuri  . Mín krýnika 2 
 2017 - Journalistur og útvarpsmaður - Mín krýnika 3

Ávísing úteftir 

 jogvanarge.com

Arge, Jógvan
Arge, Jógvan
Føðingar í 1947
Tíðindafólk
Politikarar úr Tjóðveldi
Útvarpsvertir
Havnafólk
Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens

Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens er bókmentavirðisløn, ið Tórshavnar Býráð letur á hvørjum ári.

Um virðislønirnar 
Fyrsta virðislønin varð latin í 1958. Nú á døgum verður Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens latin trimum fólkum, ið verða hildin at hava bókmentaligt og mentanarligt virði. Virðisløn verður latin fyri fagurbókmentaligt verk, fyri yrkisbókmentaligt verk, og fyri annað mentanaravrik. Hetta seinasta er t.d. bygdasøgur, endurminningar og verk um myndlist ella tónlist. Tær kunnu eisini latast fólki, sum verður mett at hava avrikað nógv fyri føroyska mentan á móðurmálinum.

Upphæddin verður ásett av Tórshavnar Býrað. Ein fimmmannanevnd ætlar um og ger av hvør ella hvørji, ið virðisløn skulu fáa. Tórshavnar Býráð velur tríggjar limir í nevndina, Rithøvundafelag Føroya ein og Fróðskaparsetur Føroya ein. Í skrivandi stund (2020) eru hesi limir í nevnd M.A. Jacobsens: Erling Isholm, Jákup Jacobsen og Høgni Joensen, valdir av býráðnum, Vár í Ólavsstovu fyri Rithøvundafelagið og Malan Marnersdóttir fyri Fróðskaparsetrið. Vónbjørt Vang býarbókavørður er skrivari. Eingin formaður er í nevndini, men fastur skrivari er býarbókavørðurin.

Tað er treyt, at virðislønarverdu verkini eru skrivað á føroyskum máli. Hava føroyskir rithøvundar skrivað og givið út á útlendskum máli, eiga tær at verða týddar, áðrenn tær koma til umrøðu í virðislønarnevndini. Virðislønir fyri fagrar bókmentir og yrkisbókmentir kunnu bert latast fyri verk, sum eru útgivin.

Virðislønirnar verða latnar 17. september, sum er føðingardagur M. A. Jacobsens. Býráðsformaðurin handar vanliga vanliga teimum virðisløntu virðislønina saman við skrivi frá fimmmannanevndini, har tilskilað er, hvørji verk, virðislønirnar eru givnar fyri, og hvat nevndin metti gjørdi verkini virðislønarverd. Á sama hátíðarhaldi verður eisini Barnamentanarheiðursløn Tórshavnar býráðs handað.

Hesi hava fingið virðislønir gjøgnum árini

Síðan 1969

Áðrenn 1969 
Áðrenn 1969 vórðu hesar mentanarvirðislønir latnar:

Hygg eisini at 
Barnamentanarheiðursløn Tórshavnar býráðs

Ávísingar úteftir 

 Býarbókasavnið - Mentanarvirðislønir M. A. Jacobsens, bbs.fo
Síða við evninum Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens, bbs.fo

Viðmerkingar

Keldur 

Virðislønir
Bókmentir
Listar
Føroyskar bókmentaheiðurslønir
Føroyskar mentanarvirðislønir
Tórshavnar kommuna
Jákup Pauli Gregoriussen

Jákup Pauli Gregoriussen (føddur 24. apríl 1932 í Tórshavn) er ein føroyskur arkitektur, rithøvundur og grafikari.

Jákup Pauli er sønur Liffu og Magnus Gregoriussen. Hann er útbúgvin arkitektur frá Det Kongelige Danske Kunstakademi, Keypmannahavn. 

Hann hevur m.a. teknað Listasavn Føroya í 1970 og útbyggingina av Listasavninum í 1993. Sum grafikari hevur hann teknað eina røð av føroyskum frímerkjum fyri Posta (fyrr Postverk Føroya), og illustrerað bøkur við býar og landslagsmotivum úr Føroyum, Russlandi, Póllandi, Rom og Egyptalandi.

Í 1998 fekk hann Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri verk sítt í fýra bindum um kirkjurnar í Føroyum (1995-1999). Verkið er teknað av honum og greiðir frá um Føroya kirkjusøgu. J.P. Gregoriussen hevur eisini virkað sum ráðgevi í sambandi við ístandsetan av føroyskum kirkjum.

Hin 15. januar 2016 fekk hann Heiðursgávu Landsins frá Mentamálaráðnum.

Bygningar 
 1979: Føroya Landsbókasavn, Tórshavn
 Kringvarpshúsið Tórshavn
 Apotekið í Klaksvík
 Bygningurin hjá Eik banka í miðbýnum í Tórshavn (fyrr Føroya Sparikassi)

Útgivið 

 Ferðatekningar. Tórshavn: Egið forlag, 1986, 50 síður
 Tórshavn, vár miðstøð og borg. Gøta: Aldan, 1989 (110 síður, tekningar úr Tórshavn)
 Kirkjurnar í Føroyum - verk í fýra bindum.
 Gomlu trækirkjurnar. Velbastað: Forlagið í Støplum, 1995 ISBN 99918-914-0-4 (227 síður)
 Yngru hválvkirkjurnar. Velbastað: Forlagið í Støplum, 1998. ISBN 99918-914-2-0 (316 síður)
 Nýggjaru kirkjurnar. Velbastað: Forlagið í Støplum, 1999 ISBN 99918-914-3-9 (326 síður)
Tórshavn vár miðstøð og borg II: tekningar úr Havn. Velbastað: Forlagið í Støplum, 2000. ISBN 99918-914-4-7 (104 síður, tekningar úr Tórshavn)
 Um heimsins borgir. Velbastað: Forlagið í Støplum, 2002. ISBN 99918-914-5-5 (112 síður)

Heiðurslønir 
 2015 - Heiðursgáva Landsins frá Mentamálaráðnum.
 1998 - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri yrkisbókmentir.

Keldur 

Føroyskir rithøvundar
Føroyskir arkitektar
Føðingar í 1932
Sigri Mitra Gaïni

Sigri Mitra Gaïni er føroyskur/iranskur/norskur yrkjari og sjónleikari. Hon varð fødd 1975 í Oslo, hevur føroyska mammu og iranskan pápa. Hon vaks upp bæði í Føroyum og Noregi, gekk í fronskum skúla í Noregi, meðan hon búði har. Hon gekk á studentaskúla í Føroyum og er búsitandi í Føroyum. Sigri er dóttir Lív Joensen, abbadóttir Sigurð Joensen og Sigrið av Skarði og langabbadóttir Símun av Skarði, sum yrkti føroyska tjóðsangin Tú altfagra land mítt. Hon spældi ein av høvuðsleiklutunum í føroyska/danska filminum Bye Bye Bluebird hjá Katrini Ottarsdóttir. Sigri spældi leiklutin sum Barba. Filmurin bleiv vístur á fleiri filmsfestivalum uttanlands og vann eisini prísir. Sigri hevur givið fýra yrkingasøvn út, øll eru skrivaði á føroyskum. Í 2004 fekk hon Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri fagrar bókmentir.

Listarligt virksemi

Filmar
 1999 - Bye Bye Bluebird.
 2002 - Polle Fiction.

Bøkur
 1997 - Orð og andlit.
 1998 - So flúgv.
 2004 - 2002 nætur.
 2010 - Vaknandi

Heiðurslønir 
 2004 - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri fagrar bókmentir.

Keldur

Slóðir úteftir 
 

Gaïni, Sigri Mitra
Gaïni, Sigri Mitra
Gaïni, Sigri Mitra
Føroyskir kvinnuligir rithøvundar
Føroyskir yrkjarar
Kristian Blak

Kristian Blak er føddur 31. mars 1947 í Fredericiu, búsitandi í Havn, er ein danskur/føroyskur tónleikari og tónasmiður. 29. mars 2007 varð surpriseparty hildið í Kagganum í sambandi við at Kristian fylti 60 ár. Innbjóðingar vórðu sendar fólki umvegis teldupost, og vórðu móttakararnir bidnir um at senda innbjóðingina víðari, uttan at føðingardagsbarnið fekk nakað at vita.

Heiðurslønir 
 2011 - Heiðursgáva landsins
 2002 - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri annað mentanaravrik.

Útgávur

Yggdrasil 

 2004 LIVE AT RUDOLSTADT
 2002 YGGDRASIL
 1984/95 CONCERTO GROTTO & DRANGAR
 1988 BRØYTINGAR Koncept: Ole Wich
 1983/85 THE FOUR TOWERS & HEYGAR OG DREYGAR
 1982 RAVNATING
 1981 DEN YDERSTE Ø

Spælimenninir 

 2003 MALARGRÓT
 1996 FLÓÐ OG FJØRA
 1984/86 REKAVIÐUR & HINVEGIN
 1980 BURTURAV

Spælimenninir í Hoydølum 

 1984 Á ferð
 1987 Umaftur
 1977 Spælimenninir í Hoydølum

Barnatónleikur 

 2003 Sóljudansir
 1997 Øll hava veingir
 1985 Syng bara við
 1983 Nósi
 1977 Nu ska' vi u å sejle við Kræklingum og øðrum.

Annað 

 2001 PINIARTUT við Tellu Virkkala, Rasmus Lyberth og Ville Kangas
 1999 24 PRÉLUDES
 1998 KLÆMINT
 1997 SHALDER GEO
 1991 RAVNATING
 1990 FIRRA
 1989 ADDEQ
 1988 ANTIFONALE
 1987 FJAND við Svend Bjerg
 1984 KINGOLØG
 1983 SJÓMANSRÍMUR
 1979 SNJÓUGLAN

Bókmentir 

 Kirsten Brix, Erhard Jacobsen, Ole Wich (ed.): Très bien. Kristian Blak  60 år. Tórshavn: Plátufelagið Tutl, 2007 (126 s., inkl. CD).

Útvortis avísing 

 KristianBlak.com

Blak, Kristian
Blak, Kristian
Blak, Kristian
Føroysk tónaskøld
Havnafólk
Blak, Kristian
Rikard Long

Richard Sigmund Long (23. januar 1889 – 16. desember 1977) var Tórshavn var lærari í Føroya Millum- og Realskúla og í Læraraskúlanum. Rikard Long, sum eisini var skald, var fyrsti ritstjóri Varðans. Hann ritstjórnaði eisini og skipaði fyri mangari bókarútgávuni í sínari tíð. Var eina tíð løgtings- og landsstýrismaður fyri Fólkaflokkin. 

 1909 Útbúgving: Filosofikum.
 1914 - 1916 Lærari á Tórshavnar skiparaskúla.
 1919 - 1920 Lærari á Føroya Millum- og Realskúla.
 1921 - 1954 Lærari á Læraraskúlanum.
 1928 - 1930 Formaður í Havnar Sjónleikarfelag
 1934 - 1942 formaður í Føroya Lærarafelag
 1943 - 1958 Løgtingslimur.
 1950 - 1954 Landstyrismaður.
 1976 Fekk Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri fagrar bókmentir.

Útgávur
 Færøerne, Danmark, Grønland, 1939
 Fornnorrøn Lesibók I-II, 1964
 Kveikt og kannað, 1979, (Hanus Andreassen legði til rættis)

Tilvísingar

Keldur
 Løgtingið 150, hátíðarrit 2. Løgtingið, Tórshavn 2002. s. 314.

Føðingar í 1889
Andlát í 1977
Føroyskir rithøvundar
Føroyskir politikarar
Varaløgmenn í Føroyum
Føroyskir ritstjórar
Høgni Hoydal

Høgni Karsten Hoydal (føddur 28. mars 1966 í Keypmannahavn) er føroyskur politikari. Foreldrini eru Gunvør og Kjartan Hoydal. Kona hansara er Hildur Hermansen, og tey eiga trý børn. Hann er útbúgvin í søgu og samskifti á lærda háskúlanum í Roskilde. Áðrenn hann gjørdist politikari starvaðist hann sum sjómaður, sum læraravikarur, og sum tíðindamaður í Sjónvarpi Føroya. Høgni Hoydal hevur givið út tvær bøkur um politisk viðurskifti. Onnur nevnist "Myten om Rigsfællesskabet", sum kom út á vári í 2000, og hin nevnist "Frælsi er ábyrgd", sum kom út stutt fyri jól sama ár.

Politisk lívsleið 
Í 1998 varð hann valdur á ting fyri Tjóðveldisflokkin og gjørdist varaløgmaður og landsstýrismaður við ábyrgd av fullveldisætlanini, norðurlendskum samstarvi og lógarmálum. Seinni varð hann valdur til formann í Tjóðveldisflokkinum. 5. desember 2003 skrædnaði tásitandi samgonga og nýval varð útskrivað. Høgni varð afturvaldur á ting og gjørdist tá formaður í størsta flokki í andstøðu. 

 1998 - Fyrstu ferð valdur á ting, og hevur síðan tá og til 5. desember 2003 verið landsstýrismaður í lógamálum v.m og varaløgmaður. 
 2001 - Valdur í Fólkatingið, men Tórbjørn Jacobsen røkti hetta starv, meðan Høgni var landsstýrismaður. 
 2002 - Afturvaldur á ting á valinum 30. apríl. 
 2004 - Afturvaldur á ting á valinum 20. januar. 
 2005 - Afturvaldur á Fólkating. 
 2007 - Afturvaldur á Fólkating 13. november. 
 2011 - Afturvaldur á Føroya Løgting 29. oktober.
 2015 - Valdur á Fólkating 18. juni, men Magni Arge røkti hetta starv, meðan Høgni var landsstýrismaður. 
 2015 - Afturvaldur á Føroya Løgting 1. september.

Útgivið 

 1995 - Håb i krise (Vón í kreppu) saman við Michael Haldrup. 
 2000 - Myten om rigsfællesskabet (Mýtan um ríkisfelagsskapin). 
 2000 - Frælsi er ábyrgd.

Keldur

Slóðir 

 Fólkatingið
 Løgtingið

Føroyskir politikarar
Føroyskir rithøvundar
Føðingar í 1966
Føroyskir fólkatingslimir
Varaløgmenn í Føroyum
Uttanríkisráðharrar í Føroyum
Løgtingslimir
Politikarar úr Tjóðveldi
Tíðindafólk
Hoyvíkingar
25. apríl

25. apríl er dagur 115 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 116 um skotár er). 250 dagar eru eftir av árinum. Dagurin kallast eisini Markusarmessa. 25. apríl er seinasti dagur, ið páskadagur kann falla á. 

Flaggdagur í Føroyum.

Hendingar 
 1919 - Bauhaus var stovnað.
 1940 - Merkið viðurkent av bretskum myndugleikum.
1941 - Fyrsta flaggdagshald á Eiði. Theodor Joensen bar flaggið og Eli Stakksund (í Andrasstovu) helt flaggrøðuna.

Føðingar 
 1599 - Oliver Cromwell, enskur hernarðar og politiskur leiðari (d. 1658)
 1918 - Ella Fitzgerald, amerikonsk jazz songkvinna (d. 1996)
 1927 - Albert Uderzo, franskur teknimyndarøðsteknari (Asterix)
 1940 - Al Pacino, amerikanskur sjónleikari.
 1945 - Bjorn Ulvaeus, svenskur sangari (ABBA).
 1946 - Talia Shire, amerikonsk sjonleikarinna.
 1947 - Johan Cruyff, niðurlendskur fótbóltsleikari (d. 2016)
 1949 - Dominique Strauss-Kahn, franskur politikari.
 1964 - Hank Azaria, amerikanskur sjónleikari.
 1969 - Renee Zellweger, amerikonsk sjónleikarinna.
 1970 - Jason Lee, amerikanskur sjónleikari.
 1972 - Sofia Helin, svensk sjónleikarinna.
 1980 - Alejandro Valverde, spanskur súkklari.

Andlát 
 1744 - Anders Celsius (f. 1701)
 1953 - Hans Petur Weihe, føroyskur reiðari og keypmaður (f. 1868)
 1995 - Ginger Rogers, amerikonsk sjónleikarinna (f. 1911)
 2009 - Bea Arthur, amerikonsk sjónleikarinna (f. 1922)
 2014 - Tito Vilanova, spanskur fótbóltsleikari (f. 1968)

Apríl, 25.
Løgtingsval

Løgtingsval er týdningarmesta valið í Føroyum.

Endamálið við løgtingsvali er, at velja tinglimir at sita á Løgtingi. Valskipanin hevur verið rættiliga ymisk gjøgnum tíðirnar. Løgtingsval verða hildin við einum millumbili, sum í mesta lagi er fýra ár.

Núverandi skipan 

Núverandi valskipan er lutfalsval millum politiskar flokkar í einum landumfevnandi valdømi. 33 tinglimir verða valdir. Skipanin hevur verið galdandi frá løgtingsvalinum í 2008 og er enn galdandi, tó at ávísar royndir verða gjørdar at fáa okkurt slag av valdømisskipan aftur.

Søga 

Áðrenn 1906 var løgtingsvalskipanin meirilutaskipan. Tað merkir, at ein lítil meiriluti kundi fáa allar tingsessir, meðan ein næstan líka stórur minniluti ongan fekk. Slíka skipan dámdu føroyingum ikki, og tí varð hon broytt til lutfalsskipan.

Henda nýggja lutfalsskipanin var ikki fullkomin tó. Í 1918 fekk Sambandsflokkurin 50,2% av atkvøðunum og Sjálvstýrisflokkurin 49,8%. Men Sambandsflokkurin fekk bara 9 tinglimir og Sjálvstýrisflokkurin 11.

Kvinnur fingu valrætt til løgtingsval í 1916 og kundu fyrstu ferð velja í 1918.

Í 1923 varð vallógin endurskoðað soleiðis, at eitt skiftandi tal av eykaumboðum skuldi útjavna møguligt skeivt býti millum politiskar flokkar. 3 tinglimir kundu veljast soleiðis. Í 1930 varð hetta talið hækkað til 5.

Valskipanin varð so lagað til í 1978, at tilsamans 27 tinglimir skuldu veljast í seks valdømum við ymiskum støddum. Eitt lógarásett tal av tinglimum í hvørjum valdømi. Samsvaraðu valdu tinglimirnir hjá flokkunum ikki lutfalsliga við samlaða atkvøðubýtið hjá flokkum, vórðu upp til 5 tinglimir eykavaldir. Soleiðis hevur Løgtingið skiftandi tal av tinglimum millum 27 og 32. Frá 1978, til og við løgtingsvalið í 2004 var altíð tørvur á øllum teimum eykavaldu.

Valúrslit 

Niðanfyri sæst talva við prosentbýtinum á løgtingsvali hjá hvørjum flokki sær í øllum landinum tilsamans eftir floksbýtið í 1906, tá ið fyrstu føroysku politisku flokkarnir blivu til. Jú longri afturi í tíðini løgtingsvalið er, jú verri passa bókstavirnir við valstavirnar hjá flokkunum.

Talvan niðanfyri sýnir valdar tinglimir á sama hátt sum talvan omanfyri sýnir prosentbýti millum politisku flokkarnar:

Viðmerkingar: í 1946 stillaðu Javnaðarflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin upp saman. Í talvuni við prosentbýti, er hetta sett undir Javnaðarflokkin. Í talvuni við tinglimum er hetta sett undir báðar flokkarnar.

Keldur 
 Løgtingið 150. Hátíðarrit 3. Løgtingið, Tórshavn 2003. Ss. 78-79, 149-175.
 Val og valtøl. Einar Waag, Egið forlag, Klakksvík 1966. Ss. 1-12.

Føroyskur politikkur
Løgtingsval
Løgting
23. apríl

23. apríl er dagur 113 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 114 um skotár er). 252 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar 
 1014 - Orrustan í Klontarf
 1662 - Connecticut verður lýst bretskt hjáland.
 1985 - Coca-Cola broytir uppskriftina av vældámda drykki sínum. Tann nýggja sodavatnin "New Coke" verður so illa dámd, at fyritøkan vendir aftur til gomlu uppskriftina 3 mánaðir seinni.
 1990 - Namibia verður 160inda limaland Sameindu Tjóða.
 2005 - Fyrsta YouTube filmsbrotið verður lagt út á heimasíðuna av sama navni. Filmsbrotið kallast "Me at the Zoo".

Føðingar 
 1791 - James Buchanan, amerikanskur forseti (d. 1868)
 1858 - Max Planck (d. 1947)
 1902 - Halldór Kiljan Laxness, íslendskur rithøvundur (d. 1998)
 1928 - Shirley Temple, amerikonsk sjónleikarinna, songkvinna og politikari (d. 2014)
 1936 - Roy Orbison, amerikanskur sangari (d. 1988)
 1941 - Paavo Lipponen, finskur politikari.
 1943 - Knut T. Storbukås (Sputnik), norskur country-tónleikari.
 1949 - Alexandur Kristiansen, føroyskur yrkjari og týðari.
 1954 - Michael Moore, amerikanskur leikstjóri og rithøvundur.
 1977 - John Cena, amerikanskur professionellur wrestlari.
 1985 - Tony Martin, týskur súkklari.
 1990 - Dev Patel, enskur sjónleikari.

Andlát 
 1014 - Brian kongur Boru, hákongur í Írlandi  (f. 942)
 1616 - William Shakespeare, enskt leikskald (f. 1564)
 1850 - William Wordsworth, enskt skald (f. 1770)
 1992 - Satyajit Ray, indiskur leikstjóri (f. 1921)
 2007 - Boris Jeltsin, russiskur forseti (f. 1931)

Apríl, 23.
24. apríl

24. apríl er dagur 114 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 115 um skotár er). 251 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar 
 1950 - Kongsríkið Jordan var stovnað.
 1981 - Fyrsti IBM PC kemur á marknaðin.

Føðingar 
 1845 - Carl Spitteler, sveisiskur rithøvundur (d. 1924)
 1908 - Józef Gosławski, pólskur myndahøggari (d. 1963)
 1934 - Shirley MacLaine, amerikonsk sjónleikarinna.
 1942 - Barbra Streisand, amerikonsk songkvinna og sjónleikarinna.
 1951 - Enda Kenny, írskur politikari.
 1953 - Eric Bogosian, amerikanskur sjónleikari.
 1964 - Cedric the Entertainer, amerikanskur sjónleikari.
 1973 - Sachin Tendulkar, indiskur krikketleikari.
 1982 - Kelly Clarkson, amerikonsk songkvinna.
 1987 - Jan Vertonghen, belgiskur fótbóltsleikari.

Andlát 
 1942 - Lucy Maud Montgomery, kanadiskur rithøvundur (f. 1874)
 1967 - Vladimir Komarov, russiskur astronautur (f. 1927)
 2016 - Papa Wemba, kongolesiskur sangari (f. 1949)

Apríl, 24.
26. apríl

26. apríl er dagur 116 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 117 um skotár er). 249 dagar eru eftir av árinum.

Hendingar 
 1876 - Kjøbenhavns Boldklub verður settur á stovn.
 1937 - Guernika verður bumbað.
 1964 - Tansania verður sett á stovn.
 1986 - Tjernobyl vanlukkan

Føðingar 
 121 - Marcus Aurelius, romverskur keisari (d. 180)
 1564 (doyptur) - William Shakespeare, enskt leikskald (d. 1616)
 1573 - Maria av Medici, fronsk drotning 
 1798 - Eugène Delacroix, franskur málari (d. 1863)
 1889 - Ludwig Wittgenstein, eysturríkskur heimspekingur (d. 1951)
 1894 - Rudolf Heß, týskur nazi og varamaður fyri Hitler (d. 1947)
 1917 - I. M. Pei, kinesisk-amerikanskur arkitektur.
1923 - Ejvind Vilhelm, varabiskupur
 1925 - Jørgen Ingmann, danskur tónleikari (Dansevise, vinnari av Eurovision Song Contest 1963) (d. 2015)
 1960 - Roger Andrew Taylor, enskur tonleikari.
 1961 - Joan Chen, kinesisk-amerikonsk sjonleikarinna.
 1970 - Melania Trump, slovensk-amerikonsk modell og forsetafru.
 1975 - Hildigunn Eyðfinnsdóttir føroysk sjónleikarinna.
 1980 - Channing Tatum, amerikanskur sjonleikari.
 1981 - Caro Emerald, nidurlendsk songkvinna.
 1985 - John Isner, amerikanskur tennisleikari.

Andlát 
 1731 - Daniel Defoe, enskur rithøvundur (Robinson Crusoe) (f. 1660)
 1815 - Carsten Niebuhr, týskur granskari og landafrøðingur (f. 1733)
 1910 - Bjørnstjerne Bjørnson, norskur rithøvundur (Ja, vi elsker dette landet) (f. 1832)
 1917 - Fríðrikur Petersen, prestur, formaður Sambandsfloksins  (f. 1853)
 1968 - John Heartfield, týskur dadaistur, málari, grafikari (f. 1891)
 1984 - Count Basie, amerikanskur tónleikari (f. 1904)
 1989 - Lucille Ball, amerikonsk sjónleikarinna (f. 1911)
 2017 - Jonathan Demme, amerikanskur leikstjori (f. 1944)

Apríl, 26.