# Il-Ġurnal Uffiċjali C 105/2008

| | ISSN 1725-5198 |
| --- | --- |
| Il-Ġurnal Uffiċjali
  ta’ l-Unjoni Ewropea | C 105 |
| | |
| Edizzjoni bil-Malti | Informazzjoni u Avviżi | Volum 5125 ta' April 2008 |

ISSN 1725-5198

Il-Ġurnal Uffiċjali

ta’ l-Unjoni Ewropea

C 105

Edizzjoni bil-Malti

Informazzjoni u Avviżi

Volum 5125 ta' April 2008

---

| Avviż Nru | Werrej | Paġna |
| --- | --- | --- |
| | III   Atti preparatorji |
| | KUMITAT TAR-REĠJUNI |
| | It-73 Sessjoni Plenarja 6-7 ta' Frar 2008 |
| 2008/C 105/01 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Appoġġ aktar effiċjenti għar-riċerka u l-innovazzjoni fir-reġjuni ta' l-UE | 1 |
| 2008/C 105/02 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Reviżjoni ta' nofs il-mandat ta' l-Istrateġija dwar ix-Xjenzi tal-Ħajja u l-Bijoteknoloġija | 7 |
| 2008/C 105/03 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-Kontribut tal-volontarjat għall-koeżjoni ekonomika u soċjali | 11 |
| 2008/C 105/04 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-Flessigurtà | 16 |
| 2008/C 105/05 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-Promozzjoni ta' ċittadinanza attiva taż-żgħażagħ bis-saħħa ta' l-edukazzjoni | 21 |
| 2008/C 105/06 | Opinjoni ta' prospettiva tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar L-Evalwazzjoni ta' l-Istat ta' Saħħa tal-Politika Agrikola Komuni | 25 |
| 2008/C 105/07 | Riżoluzzjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni biex titressaq lill-Kunsill Ewropew tar-Rebbiegħa ta' l-2008 L-Istrateġija għat-Tkabbir u l-Impjiegi Nittrattaw il-Paradoss ta' Lisbona | 31 |
| 2008/C 105/08 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Strateġija għall-Ewropa dwar kwistjonijiet ta' saħħa marbuta man-Nutriment, il-Piż żejjed u l-Obeżità | 34 |
| 2008/C 105/09 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar White Paper dwar l-Isport | 40 |
| 2008/C 105/10 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Sinerġija tal-Baħar l-Iswed — Inizjattiva ta' kooperazzjoni reġjonali ġdida | 46 |

Avviż Nru

Werrej

Paġna

III   Atti preparatorji

KUMITAT TAR-REĠJUNI

It-73 Sessjoni Plenarja 6-7 ta' Frar 2008

2008/C 105/01

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Appoġġ aktar effiċjenti għar-riċerka u l-innovazzjoni fir-reġjuni ta' l-UE

1

2008/C 105/02

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Reviżjoni ta' nofs il-mandat ta' l-Istrateġija dwar ix-Xjenzi tal-Ħajja u l-Bijoteknoloġija

7

2008/C 105/03

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-Kontribut tal-volontarjat għall-koeżjoni ekonomika u soċjali

11

2008/C 105/04

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-Flessigurtà

16

2008/C 105/05

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-Promozzjoni ta' ċittadinanza attiva taż-żgħażagħ bis-saħħa ta' l-edukazzjoni

21

2008/C 105/06

Opinjoni ta' prospettiva tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar L-Evalwazzjoni ta' l-Istat ta' Saħħa tal-Politika Agrikola Komuni

25

2008/C 105/07

Riżoluzzjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni biex titressaq lill-Kunsill Ewropew tar-Rebbiegħa ta' l-2008 L-Istrateġija għat-Tkabbir u l-Impjiegi Nittrattaw il-Paradoss ta' Lisbona

31

2008/C 105/08

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Strateġija għall-Ewropa dwar kwistjonijiet ta' saħħa marbuta man-Nutriment, il-Piż żejjed u l-Obeżità

34

2008/C 105/09

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar White Paper dwar l-Isport

40

2008/C 105/10

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Sinerġija tal-Baħar l-Iswed — Inizjattiva ta' kooperazzjoni reġjonali ġdida

46

| MT | |
| --- | --- |

MT

---

III Atti preparatorji

KUMITAT TAR-REĠJUNI

It-73 Sessjoni Plenarja 6-7 ta' Frar 2008

| 25.4.2008 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea | C 105/1 |
| --- | --- | --- | --- |

25.4.2008

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea

C 105/1

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Appoġġ aktar effiċjenti għar-riċerka u l-innovazzjoni fir-reġjuni ta' l-UE

(2008/C 105/01)

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | iħeġġeġ l-importanza li r-reġjuni jsibu soluzzjonijiet prattiċi — u l-ħtieġa li l-UE u l-Istati Membri jgħinu aktar f'din il-kwistjoni — għall-użu komplementarju tal-finanzjamenti għar-riċerka u l-innovazzjoni u għall-Fondi Strutturali li jipprovdi mezz essenzjali sabiex jagħti spinta 'l quddiem lid-dimensjoni tar-riċerka u l-innovazzjoni ta' l-istrateġija mġedda ta' Lisbona fil-livelli reġjonali u lokali; |
| --- | --- |

—

iħeġġeġ l-importanza li r-reġjuni jsibu soluzzjonijiet prattiċi — u l-ħtieġa li l-UE u l-Istati Membri jgħinu aktar f'din il-kwistjoni — għall-użu komplementarju tal-finanzjamenti għar-riċerka u l-innovazzjoni u għall-Fondi Strutturali li jipprovdi mezz essenzjali sabiex jagħti spinta 'l quddiem lid-dimensjoni tar-riċerka u l-innovazzjoni ta' l-istrateġija mġedda ta' Lisbona fil-livelli reġjonali u lokali;

| — | jappoġġja l-ħtieġa li għandhom jiġu żviluppati l-istrateġiji tar-Riċerka, l-Iżvilupp Teknoloġiku u l-Innovazzjoni (RTDI) u li tissaħħaħ il-gvernanza reġjonali tar-riċerka u l-innovazzjoni, b'hekk jitqawwa s-sens ta' responsabbiltà fost il-partijiet interessati, b'mod partikulari tas-settur privat; |
| --- | --- |

—

jappoġġja l-ħtieġa li għandhom jiġu żviluppati l-istrateġiji tar-Riċerka, l-Iżvilupp Teknoloġiku u l-Innovazzjoni (RTDI) u li tissaħħaħ il-gvernanza reġjonali tar-riċerka u l-innovazzjoni, b'hekk jitqawwa s-sens ta' responsabbiltà fost il-partijiet interessati, b'mod partikulari tas-settur privat;

| — | isejjaħ għal aktar attivitajiet fil-livell ta' l-UE sabiex jippromovu s-sinerġiji tal-finanzjamenti ta' l-UE għar-riċerka u l-innovazzjoni, bħall-għoti tal-prijorità lill-azzjonijiet fi ħdan l-FP7 u s-CIP li għandhom importanza ċara u prevalenti għal strateġija ta' innovazzjoni reġjonali, kif ukoll il-ħtieġa li tintrefa' parti sostanzjali u li dejjem tikber mill-Fondi Strutturali għar-riċerka u l-innovazzjoni; |
| --- | --- |

—

isejjaħ għal aktar attivitajiet fil-livell ta' l-UE sabiex jippromovu s-sinerġiji tal-finanzjamenti ta' l-UE għar-riċerka u l-innovazzjoni, bħall-għoti tal-prijorità lill-azzjonijiet fi ħdan l-FP7 u s-CIP li għandhom importanza ċara u prevalenti għal strateġija ta' innovazzjoni reġjonali, kif ukoll il-ħtieġa li tintrefa' parti sostanzjali u li dejjem tikber mill-Fondi Strutturali għar-riċerka u l-innovazzjoni;

| — | jenfasizza l-ħtieġa li l-politiki ta' l-UE jappoġġjaw taħlita ta' politiki aktar sofistikata u bilanċ akbar bejn it-trawwim ta' “ċentri ta' eċċellenza” attwali u l-ħolqien ta' oħrajn ġodda. Għaldaqstant, filwaqt li l-punt fokali ta' l-FP7 huwa l-prinċipju ta' eċċellenza, tista' tiġi kkunsidrata l-possibbiltà li tiżdied id-dimensjoni territorjali mas-CIP u l-FP7; |
| --- | --- |

—

jenfasizza l-ħtieġa li l-politiki ta' l-UE jappoġġjaw taħlita ta' politiki aktar sofistikata u bilanċ akbar bejn it-trawwim ta' “ċentri ta' eċċellenza” attwali u l-ħolqien ta' oħrajn ġodda. Għaldaqstant, filwaqt li l-punt fokali ta' l-FP7 huwa l-prinċipju ta' eċċellenza, tista' tiġi kkunsidrata l-possibbiltà li tiżdied id-dimensjoni territorjali mas-CIP u l-FP7;

| — | isejjaħ lill-Kummissjoni sabiex tissorvelja l-koordinazzjoni effettiva tal-finanzjament tan-netwerks interreġjonali fi ħdan il-Fondi Strutturali, l-FP7 u s-CIP fis-settur tar-riċerka u l-innovazzjoni, inklużi t-tixrid regolari u b'koordinazzjoni aħjar tar-riżultati u l-prattiki tajba u interazzjoni akbar bejn il-“komunitajiet” differenti tagħhom. |
| --- | --- |

—

isejjaħ lill-Kummissjoni sabiex tissorvelja l-koordinazzjoni effettiva tal-finanzjament tan-netwerks interreġjonali fi ħdan il-Fondi Strutturali, l-FP7 u s-CIP fis-settur tar-riċerka u l-innovazzjoni, inklużi t-tixrid regolari u b'koordinazzjoni aħjar tar-riżultati u l-prattiki tajba u interazzjoni akbar bejn il-“komunitajiet” differenti tagħhom.

| Rapporteur | : | Jyrki MYLLYVIRTA (FI/PPE), Sindku tal-Belt ta' Lahti |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

Jyrki MYLLYVIRTA (FI/PPE), Sindku tal-Belt ta' Lahti

Dokumenti ta' referenza

Il-Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar l-appoġġ aktar effiċjenti għar-riċerka u l-innovazzjoni li jikkoordina l-użu tal-programm qafas għar-riċerka u tal-fondi strutturali — tweġiba għar-rapport tal-Kumitat tar-Riċerka Xjentifika u Teknika ta' l-UE (CREST), l-2811-il laqgħa tal-Kunsill tal-Kompetittività, il-Lussemburgu, il-25 ta' Ġunju 2007

Komunikazzjoni mill-Kummissjoni dwar Reġjuni Ewropej kompetittivi permezz tar-riċerka u l-innovazzjoni — Kontribuzzjoni lejn aktar tkabbir u impjiegi aktar u itjeb

COM(2007) 474 finali

Rakkomandazzjonijiet ta' politika

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

It-tisħiħ tas-sinerġiji bejn id-diversi strumenti ta' finanzjament ta' l-UE 2007-2013

| 1. | jilqa' bis-sħiħ il-konklużjonijiet li adotta l-Kunsill tal-Kompetittività fil-25 ta' Ġunju 2007 dwar l-appoġġ aktar effiċjenti għar-riċerka u l-innovazzjoni li jikkoordina l-użu tal-programm qafas għar-riċerka u tal-fondi strutturali — tweġiba għar-rapport tal-Kumitat tar-Riċerka Xjentifika u Teknika ta' l-UE (CREST) (1), fejn il-Kunsill stieden lill-Istati Membri u r-reġjuni sabiex jimplimentaw il-linji gwida tal-CREST fuq bażi volontarja u, b'mod partikulari, stieden lill-KtR sabiex isegwi dan is-suġġett. Min-naħa tiegħu, il-KtR jixtieq jistieden lill-Kunsill sabiex jerġa' jiddiskuti s-suġġett fid-dawl ta' din l-opinjoni tal-KtR; |
| --- | --- |

1.

jilqa' bis-sħiħ il-konklużjonijiet li adotta l-Kunsill tal-Kompetittività fil-25 ta' Ġunju 2007 dwar l-appoġġ aktar effiċjenti għar-riċerka u l-innovazzjoni li jikkoordina l-użu tal-programm qafas għar-riċerka u tal-fondi strutturali — tweġiba għar-rapport tal-Kumitat tar-Riċerka Xjentifika u Teknika ta' l-UE (CREST) (1), fejn il-Kunsill stieden lill-Istati Membri u r-reġjuni sabiex jimplimentaw il-linji gwida tal-CREST fuq bażi volontarja u, b'mod partikulari, stieden lill-KtR sabiex isegwi dan is-suġġett. Min-naħa tiegħu, il-KtR jixtieq jistieden lill-Kunsill sabiex jerġa' jiddiskuti s-suġġett fid-dawl ta' din l-opinjoni tal-KtR;

| 2. | jagħraf il-ħtieġa ta' sinerġiji mtejba bejn il-politiki ta' l-UE tal-koeżjoni, ir-riċerka u l-innovazzjoni fid-dawl ta' l-objettivi rispettivi tagħhom, u b'mod partikulari jagħraf il-ħtieġa li l-istrumenti ta' finanzjament marbuta ma' dawn il-politiki jintużaw b'mod effiċjenti u kkoordinat mill-Istati Membri u r-reġjuni. Kif inhi approvata fl-“Istudju dwar il-Kapaċità Strutturali u l-Motivazzjoni tar-Reġjuni u ta' l-Awtoritajiet Lokali u Reġjonali fl-R&D” (2), il-KtR ħeġġeġ f'diversi opinjonijiet l-importanza li r-reġjuni jsibu soluzzjonijiet prattiċi — u l-ħtieġa li l-UE u l-Istati Membri jgħinu aktar f'din il-kwistjoni — għall-użu komplementarju tal-finanzjamenti għar-riċerka u l-Fondi Strutturali b'enfasi partikulari fuq l-Istati Membri l-ġodda; |
| --- | --- |

2.

jagħraf il-ħtieġa ta' sinerġiji mtejba bejn il-politiki ta' l-UE tal-koeżjoni, ir-riċerka u l-innovazzjoni fid-dawl ta' l-objettivi rispettivi tagħhom, u b'mod partikulari jagħraf il-ħtieġa li l-istrumenti ta' finanzjament marbuta ma' dawn il-politiki jintużaw b'mod effiċjenti u kkoordinat mill-Istati Membri u r-reġjuni. Kif inhi approvata fl-“Istudju dwar il-Kapaċità Strutturali u l-Motivazzjoni tar-Reġjuni u ta' l-Awtoritajiet Lokali u Reġjonali fl-R&D” (2), il-KtR ħeġġeġ f'diversi opinjonijiet l-importanza li r-reġjuni jsibu soluzzjonijiet prattiċi — u l-ħtieġa li l-UE u l-Istati Membri jgħinu aktar f'din il-kwistjoni — għall-użu komplementarju tal-finanzjamenti għar-riċerka u l-Fondi Strutturali b'enfasi partikulari fuq l-Istati Membri l-ġodda;

| 3. | jaqbel mal-Kunsill u l-Kummissjoni li dan jipprovdi mezz essenzjali sabiex jagħti spinta 'l quddiem lid-dimensjoni tar-riċerka u l-innovazzjoni ta' l-istrateġija mġedda ta' Lisbona fil-livelli reġjonali u lokali, u b'hekk jittejbu l-prattiki tar-riċerka u l-innovazzjoni fi ħdan ir-reġjuni Ewropej. Il-KtR jenfasizza li l-istituzzjonijiet tar-riċerka u l-metodi ta' kif jaħdmu huma versatili; u li jista' jinkiseb għarfien ġdid f'istituzzjonijiet ta' daqsijiet u xejriet differenti. Fl-istituzzjonijiet iż-żgħar jista' jinkiseb ukoll għarfien ta' interess dinji f'xi oqsma ristretti, l-aktar meta huma jipparteċipaw f'netwerks globali u jaħdmu id f'id ma' negozji bbażati fuq l-għarfien; |
| --- | --- |

3.

jaqbel mal-Kunsill u l-Kummissjoni li dan jipprovdi mezz essenzjali sabiex jagħti spinta 'l quddiem lid-dimensjoni tar-riċerka u l-innovazzjoni ta' l-istrateġija mġedda ta' Lisbona fil-livelli reġjonali u lokali, u b'hekk jittejbu l-prattiki tar-riċerka u l-innovazzjoni fi ħdan ir-reġjuni Ewropej. Il-KtR jenfasizza li l-istituzzjonijiet tar-riċerka u l-metodi ta' kif jaħdmu huma versatili; u li jista' jinkiseb għarfien ġdid f'istituzzjonijiet ta' daqsijiet u xejriet differenti. Fl-istituzzjonijiet iż-żgħar jista' jinkiseb ukoll għarfien ta' interess dinji f'xi oqsma ristretti, l-aktar meta huma jipparteċipaw f'netwerks globali u jaħdmu id f'id ma' negozji bbażati fuq l-għarfien;

| 4. | jilqa', filwaqt li japprova s-suġġerimenti li saru fl-istudju tal-KtR f'dan ir-rigward, il-potenzjal miżjud fit-tfassil tas-Seba' Programm Qafas għar-Riċerka (FP7), il-Fondi Strutturali (FS), il-Programm għall-Kompetittività u l-Innovazzjoni (CIP), u l-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (EAFRD) għall-użu kkoordinat fir-reġjuni sabiex nippromovu r-riċerka u l-innovazzjoni. Bis-saħħa ta' perijodu ta' żmien komuni u ta' aktar riżorsi, b'mod partikulari, huwa possibbli li niksbu riżultati konsiderevoli pemezz ta' aktar sinerġiji. Issa l-FP7 għandu baġit ta' EUR 54 biljun għall-perijodu 2007-2013, u għar-riċerka u l-innovazzjoni; hemm ukoll madwar 10 %, jew EUR 45 biljun merfugħa fil-Fondi Strutturali. Barra minn dan, mill-kofinanzjamenti nazzjonali tidħol bejn wieħed u ieħor l-istess somma ta' flus. Dan juri l-importanza u l-potenzjal ta' l-FS b'paragun mal-baġit totali simili ta' l-FP7; |
| --- | --- |

4.

jilqa', filwaqt li japprova s-suġġerimenti li saru fl-istudju tal-KtR f'dan ir-rigward, il-potenzjal miżjud fit-tfassil tas-Seba' Programm Qafas għar-Riċerka (FP7), il-Fondi Strutturali (FS), il-Programm għall-Kompetittività u l-Innovazzjoni (CIP), u l-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (EAFRD) għall-użu kkoordinat fir-reġjuni sabiex nippromovu r-riċerka u l-innovazzjoni. Bis-saħħa ta' perijodu ta' żmien komuni u ta' aktar riżorsi, b'mod partikulari, huwa possibbli li niksbu riżultati konsiderevoli pemezz ta' aktar sinerġiji. Issa l-FP7 għandu baġit ta' EUR 54 biljun għall-perijodu 2007-2013, u għar-riċerka u l-innovazzjoni; hemm ukoll madwar 10 %, jew EUR 45 biljun merfugħa fil-Fondi Strutturali. Barra minn dan, mill-kofinanzjamenti nazzjonali tidħol bejn wieħed u ieħor l-istess somma ta' flus. Dan juri l-importanza u l-potenzjal ta' l-FS b'paragun mal-baġit totali simili ta' l-FP7;

| 5. | filwaqt li l-Konklużjonijiet tal-Kunsill u l-linji gwida tal-CREST jiffokaw biss fuq l-użu kkoordinat ta' l-FS u l-FP7, il-KtR jixtieq jistabbilixxi għan usa' li jkun konformi mal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea dwar dan is-suġġett u li jikkunsidra wkoll il-potenzjal tal-Programm għall-Kompetittività u l-Innovazzjoni (CIP) u sa ċertu punt il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (EAFRD) ukoll; |
| --- | --- |

5.

filwaqt li l-Konklużjonijiet tal-Kunsill u l-linji gwida tal-CREST jiffokaw biss fuq l-użu kkoordinat ta' l-FS u l-FP7, il-KtR jixtieq jistabbilixxi għan usa' li jkun konformi mal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea dwar dan is-suġġett u li jikkunsidra wkoll il-potenzjal tal-Programm għall-Kompetittività u l-Innovazzjoni (CIP) u sa ċertu punt il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (EAFRD) ukoll;

| 6. | itenni li fl-2005 l-istrateġija mġedda ta' Lisbona poġġiet ir-riċerka u l-innovazzjoni, bħala l-ixpruni ewlenin għat-tkabbir u l-kompetittività, fil-quċċata tal-politika Ewropea, u jirrikonoxxi l-“Istrateġija Ewropea għall-Innovazzjoni fuq Bażi Wiesgħa” li fis-Summit Informali ta' Lahti f'Ottubru 2006 ġiet approvata bħala pass ieħor 'il quddiem f'dan ir-rigward. Il-KtR qiegħed jappoġġja aktar investiment fir-riċerka u l-innovazzjoni fir-reġjuni Ewropej billi jħeġġeġ lill-Kunsill Ewropew tar-Rebbiegħa 2008 sabiex isaħħaħ id-dimensjoni tar-riċerka u l-innovazzjoni fil-linji gwida l-ġodda għat-tkabbir ekonomiku u l-ħolqien tax-xogħol għall-perijodu ta' gvernanza 2008-2011 ta' l-istrateġija ta' Lisbona; |
| --- | --- |

6.

itenni li fl-2005 l-istrateġija mġedda ta' Lisbona poġġiet ir-riċerka u l-innovazzjoni, bħala l-ixpruni ewlenin għat-tkabbir u l-kompetittività, fil-quċċata tal-politika Ewropea, u jirrikonoxxi l-“Istrateġija Ewropea għall-Innovazzjoni fuq Bażi Wiesgħa” li fis-Summit Informali ta' Lahti f'Ottubru 2006 ġiet approvata bħala pass ieħor 'il quddiem f'dan ir-rigward. Il-KtR qiegħed jappoġġja aktar investiment fir-riċerka u l-innovazzjoni fir-reġjuni Ewropej billi jħeġġeġ lill-Kunsill Ewropew tar-Rebbiegħa 2008 sabiex isaħħaħ id-dimensjoni tar-riċerka u l-innovazzjoni fil-linji gwida l-ġodda għat-tkabbir ekonomiku u l-ħolqien tax-xogħol għall-perijodu ta' gvernanza 2008-2011 ta' l-istrateġija ta' Lisbona;

| 7. | jaqbel li tinħtieġ stima aktar dettaljata dwar is-sinerġiji possibbli. Dan ifisser li hemm bżonn li tissaħħaħ l-analiżi tal-potenzjal u l-ħtiġijiet tar-riċerka u l-innovazzjoni fil-livell reġjonali, l-aktar bit-titjib ta' l-istatistika u d-data kwalitattiva li hija disponibbli bis-saħħa ta' inizjattivi fil-livell Ewropew bħad-database tal-Figuri Reġjonali Ewlenin jew it-Tabella tat-Tendenzi u l-eżerċizzji ta' monitoraġġ tal-politika ERAWATCH li qegħdin jiġu estiżi għal-livell reġjonali; |
| --- | --- |

7.

jaqbel li tinħtieġ stima aktar dettaljata dwar is-sinerġiji possibbli. Dan ifisser li hemm bżonn li tissaħħaħ l-analiżi tal-potenzjal u l-ħtiġijiet tar-riċerka u l-innovazzjoni fil-livell reġjonali, l-aktar bit-titjib ta' l-istatistika u d-data kwalitattiva li hija disponibbli bis-saħħa ta' inizjattivi fil-livell Ewropew bħad-database tal-Figuri Reġjonali Ewlenin jew it-Tabella tat-Tendenzi u l-eżerċizzji ta' monitoraġġ tal-politika ERAWATCH li qegħdin jiġu estiżi għal-livell reġjonali;

| 8. | jipproponi li l-istudji ta' evalwazzjoni temporanja u ex-post ta' l-istrumenti ta' finanzjament mill-UE għandhom jinkludu analiżi tar-relazzjonijiet ma' strumenti oħra fil-kuntest tal-ksib ta' sinerġiji għas-sostenn tar-riċerka u l-innovazzjoni fir-reġjuni Ewropej; |
| --- | --- |

8.

jipproponi li l-istudji ta' evalwazzjoni temporanja u ex-post ta' l-istrumenti ta' finanzjament mill-UE għandhom jinkludu analiżi tar-relazzjonijiet ma' strumenti oħra fil-kuntest tal-ksib ta' sinerġiji għas-sostenn tar-riċerka u l-innovazzjoni fir-reġjuni Ewropej;

Gvernanza f'diversi livelli li taħdem tajjeb

| 9. | jenfasizza l-fatt li l-potenzjal tar-riċerka u l-innovazzjoni favur il-kompetittività sostenibbli fl-Ewropa jinbena biss jekk ikun hemm il-parteċipazzjoni ta' l-awtoritajiet tal-bliet u tar-reġjuni. Bis-saħħa tal-qrubija fiżika tagħhom, dawn huma l-katalisti ewlenin għall-għarfien u l-innovazzjoni fl-Ewropa. Numru dejjem jikber ta' reġjuni Ewropej qegħdin iqisu r-riċerka u l-innovazzjoni bħala prijorità prinċipali tal-finanzjament pubbliku tagħhom; |
| --- | --- |

9.

jenfasizza l-fatt li l-potenzjal tar-riċerka u l-innovazzjoni favur il-kompetittività sostenibbli fl-Ewropa jinbena biss jekk ikun hemm il-parteċipazzjoni ta' l-awtoritajiet tal-bliet u tar-reġjuni. Bis-saħħa tal-qrubija fiżika tagħhom, dawn huma l-katalisti ewlenin għall-għarfien u l-innovazzjoni fl-Ewropa. Numru dejjem jikber ta' reġjuni Ewropej qegħdin iqisu r-riċerka u l-innovazzjoni bħala prijorità prinċipali tal-finanzjament pubbliku tagħhom;

| 10. | jinsisti li hemm bżonn aktar azzjonijiet sabiex niksbu l-ambizzjonijiet imfassla fl-aġenda mġedda ta' Lisbona u l-mira ta' Barċellona li sa l-2010 nonfqu mill-inqas 3 % tal-PGD ta' l-UE fir-riċerka u l-iżvilupp — żewġ terzi minnhom għandhom jiġu mis-settur privat — u sabiex tiġi żgurata l-koeżjoni ekonomika u soċjali fl-UE. Huwa jtenni li l-kapaċità dejjem tikber tar-riċerka u l-innovazzjoni fost ir-reġjuni Ewropej tista' tintlaħaq biss bil-għajnuna ta' l-impenn komuni u l-azzjonijiet kkoordinati ta' l-Istati Membri, l-UE u r-reġjuni flimkien. Il-finanzjament ta' l-UE huwa dejjem proporzjon żgħir mill-finanzjamenti pubbliċi kollha għar-riċerka u l-innovazzjoni; għalhekk huwa importanti li l-politika ta' l-UE tippromovi ż-żieda u l-koordinazzjoni ta' l-investimenti mill-Istati Membri. Flimkien mal-kontribut pubbliku, l-UE teħtieġ ukoll impenn akbar mis-settur privat; |
| --- | --- |

10.

jinsisti li hemm bżonn aktar azzjonijiet sabiex niksbu l-ambizzjonijiet imfassla fl-aġenda mġedda ta' Lisbona u l-mira ta' Barċellona li sa l-2010 nonfqu mill-inqas 3 % tal-PGD ta' l-UE fir-riċerka u l-iżvilupp — żewġ terzi minnhom għandhom jiġu mis-settur privat — u sabiex tiġi żgurata l-koeżjoni ekonomika u soċjali fl-UE. Huwa jtenni li l-kapaċità dejjem tikber tar-riċerka u l-innovazzjoni fost ir-reġjuni Ewropej tista' tintlaħaq biss bil-għajnuna ta' l-impenn komuni u l-azzjonijiet kkoordinati ta' l-Istati Membri, l-UE u r-reġjuni flimkien. Il-finanzjament ta' l-UE huwa dejjem proporzjon żgħir mill-finanzjamenti pubbliċi kollha għar-riċerka u l-innovazzjoni; għalhekk huwa importanti li l-politika ta' l-UE tippromovi ż-żieda u l-koordinazzjoni ta' l-investimenti mill-Istati Membri. Flimkien mal-kontribut pubbliku, l-UE teħtieġ ukoll impenn akbar mis-settur privat;

| 11. | jixtieq jiżgura l-użu kkoordinat ta' l-FP7, l-FS u s-CIP għaliex dan huwa essenzjali għall-kompetittività ta' l-UE u s-sinerġiji reċiproki bejn il-politika ta' koeżjoni, il-politika ta' riċerka u l-politika ta' innovazzjoni fil-livelli nazzjonali u reġjonali. L-iżvilupp taż-żoni rurali jagħmel parti integrali mill-iżvilupp reġjonali u għandu jiġi sinkronizzat ma' politiki oħra, inklużi l-politiki tar-riċerka u l-innovazzjoni; |
| --- | --- |

11.

jixtieq jiżgura l-użu kkoordinat ta' l-FP7, l-FS u s-CIP għaliex dan huwa essenzjali għall-kompetittività ta' l-UE u s-sinerġiji reċiproki bejn il-politika ta' koeżjoni, il-politika ta' riċerka u l-politika ta' innovazzjoni fil-livelli nazzjonali u reġjonali. L-iżvilupp taż-żoni rurali jagħmel parti integrali mill-iżvilupp reġjonali u għandu jiġi sinkronizzat ma' politiki oħra, inklużi l-politiki tar-riċerka u l-innovazzjoni;

| 12. | jemmen li l-FP7, li jsaħħaħ il-kompetittività Ewropea, għandu rwol kruċjali sabiex jintlaħqu l-miri ta' l-istrateġija ta' Lisbona u sabiex tiġi żviluppata ż-Żona Ewropea tar-Riċerka, iżda fl-istess ħin għandu jkompli max-xogħol ta' riċerka nazzjonali u jiffoka fuq is-sostenn ta' proġetti li ma jistgħux isiru fil-livell nazzjonali. It-tlaqqigħ tar-riżorsi tad-diversi Stati Membri jista' jagħti spinta 'l quddiem kemm lill-interessi Ewropej kif ukoll lil dawk nazzjonali; |
| --- | --- |

12.

jemmen li l-FP7, li jsaħħaħ il-kompetittività Ewropea, għandu rwol kruċjali sabiex jintlaħqu l-miri ta' l-istrateġija ta' Lisbona u sabiex tiġi żviluppata ż-Żona Ewropea tar-Riċerka, iżda fl-istess ħin għandu jkompli max-xogħol ta' riċerka nazzjonali u jiffoka fuq is-sostenn ta' proġetti li ma jistgħux isiru fil-livell nazzjonali. It-tlaqqigħ tar-riżorsi tad-diversi Stati Membri jista' jagħti spinta 'l quddiem kemm lill-interessi Ewropej kif ukoll lil dawk nazzjonali;

| 13. | huwa sodisfatt li l-FP7 ser isaħħaħ id-dimensjoni reġjonali tas-sostenn għar-riċerka ta' l-UE permezz ta' inizjattivi bħar-“Reġjuni ta' l-Għarfien 2” u l-“Potenzjal tar-Riċerka”. Madanakollu, l-għadd ta' dawn l-inizjattivi speċifiċi huwa limitat wisq. Il-KtR iħeġġeġ iż-żieda ta' inizjattivi bħal dawn u jħeġġeġ lill-Kummissjoni sabiex tipprovdi wkoll dokument bit-tqassim tal-finanzjamenti ta' l-FP7 skond ir-reġjuni lill-awtoritajiet reġjonali; |
| --- | --- |

13.

huwa sodisfatt li l-FP7 ser isaħħaħ id-dimensjoni reġjonali tas-sostenn għar-riċerka ta' l-UE permezz ta' inizjattivi bħar-“Reġjuni ta' l-Għarfien 2” u l-“Potenzjal tar-Riċerka”. Madanakollu, l-għadd ta' dawn l-inizjattivi speċifiċi huwa limitat wisq. Il-KtR iħeġġeġ iż-żieda ta' inizjattivi bħal dawn u jħeġġeġ lill-Kummissjoni sabiex tipprovdi wkoll dokument bit-tqassim tal-finanzjamenti ta' l-FP7 skond ir-reġjuni lill-awtoritajiet reġjonali;

| 14. | jisħaq fuq il-pożizzjoni li ħa f'opinjoni preċedenti dwar l-Istitut Ewropew tat-Teknoloġija (IET), jiġifieri li għandu jkun hemm dispożizzjoni għall-inklużjoni u l-involviment tar-reġjuni u l-SMEs anke fi proġetti Ewropej kbar ta' kooperazzjoni bħall-IET; per eżempju l-kunċett ta' “Komunitajiet ta' l-Għarfien u l-Innovazzjoni” imfassal mill-IET għandu jintuża sabiex jinħolqu sħubijiet ma' l-industrija u l-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

14.

jisħaq fuq il-pożizzjoni li ħa f'opinjoni preċedenti dwar l-Istitut Ewropew tat-Teknoloġija (IET), jiġifieri li għandu jkun hemm dispożizzjoni għall-inklużjoni u l-involviment tar-reġjuni u l-SMEs anke fi proġetti Ewropej kbar ta' kooperazzjoni bħall-IET; per eżempju l-kunċett ta' “Komunitajiet ta' l-Għarfien u l-Innovazzjoni” imfassal mill-IET għandu jintuża sabiex jinħolqu sħubijiet ma' l-industrija u l-awtoritajiet lokali u reġjonali;

| 15. | jappoġġja l-enfasi li jagħmel il-CREST fuq il-ħtieġa li għandhom jiġu żviluppati l-istrateġiji tar-Riċerka, l-Iżvilupp Teknoloġiku u l-Innovazzjoni (RTDI) u li tissaħħaħ il-gvernanza reġjonali tar-riċerka u l-innovazzjoni. Parti importanti minn dan huwa l-iżvilupp ta' strateġija speċifika għall-użu komplimentari ta' l-FP7 u l-FS għall-iżvilupp ta' strateġija għar-riċerka u l-innovazzjoni. Il-ħtieġa ta' sostenn ikkoordinat għandha titqies sa mill-bidu tat-tfassil; dan jista' jsir permezz ta' proċess minn isfel għal fuq fejn jintgħażlu l-objettivi strateġiċi tar-riċerka u l-innovazzjoni fi programmi operattivi. Dan jista' jiġi appoġġjat, per eżempju, bl-inklużjoni ta' riserva ta' finanzjament fil-programmi operattivi bħalma jsir f'xi reġjuni Ewropej; |
| --- | --- |

15.

jappoġġja l-enfasi li jagħmel il-CREST fuq il-ħtieġa li għandhom jiġu żviluppati l-istrateġiji tar-Riċerka, l-Iżvilupp Teknoloġiku u l-Innovazzjoni (RTDI) u li tissaħħaħ il-gvernanza reġjonali tar-riċerka u l-innovazzjoni. Parti importanti minn dan huwa l-iżvilupp ta' strateġija speċifika għall-użu komplimentari ta' l-FP7 u l-FS għall-iżvilupp ta' strateġija għar-riċerka u l-innovazzjoni. Il-ħtieġa ta' sostenn ikkoordinat għandha titqies sa mill-bidu tat-tfassil; dan jista' jsir permezz ta' proċess minn isfel għal fuq fejn jintgħażlu l-objettivi strateġiċi tar-riċerka u l-innovazzjoni fi programmi operattivi. Dan jista' jiġi appoġġjat, per eżempju, bl-inklużjoni ta' riserva ta' finanzjament fil-programmi operattivi bħalma jsir f'xi reġjuni Ewropej;

| 16. | jistqarr li l-koordinazzjoni ta' l-istrumenti prinċipali ta' l-UE, bħall-FP7, il-FS u s-CIP, mhix biss kwistjoni b'intenzjonijiet politiċi iżda wkoll sfida ta' koerenza tal-politika. Sabiex niżguraw il-koerenza tal-politika fil-każ ta' programmi b'diversi livelli u partijiet hemm bżonn ta' sistema ta' gvernanza b'diversi livelli li tkun effiċjenti; |
| --- | --- |

16.

jistqarr li l-koordinazzjoni ta' l-istrumenti prinċipali ta' l-UE, bħall-FP7, il-FS u s-CIP, mhix biss kwistjoni b'intenzjonijiet politiċi iżda wkoll sfida ta' koerenza tal-politika. Sabiex niżguraw il-koerenza tal-politika fil-każ ta' programmi b'diversi livelli u partijiet hemm bżonn ta' sistema ta' gvernanza b'diversi livelli li tkun effiċjenti;

Attivitajiet u kooperazzjoni aktar attivi u ffokati

| 17. | jemmen li s-CIP għandu jiffoka fuq il-fażi ta' l-innovazzjoni u r-riproduzzjoni, filwaqt li l-FP7 għandu jiffoka fuq il-fażi tar-riċerka u l-iżvilupp sabiex titrawwem il-kompetittività internazzjonali ta' l-Ewropa. Għandhom jiġu evitati d-differenzi fil-finanzjamenti tar-riċerka, l-iżvilupp u l-applikazzjoni; |
| --- | --- |

17.

jemmen li s-CIP għandu jiffoka fuq il-fażi ta' l-innovazzjoni u r-riproduzzjoni, filwaqt li l-FP7 għandu jiffoka fuq il-fażi tar-riċerka u l-iżvilupp sabiex titrawwem il-kompetittività internazzjonali ta' l-Ewropa. Għandhom jiġu evitati d-differenzi fil-finanzjamenti tar-riċerka, l-iżvilupp u l-applikazzjoni;

| 18. | jissuġġerixxi, kif inhu approvat fl-istudju tal-KtR, li tingħata prijorità speċifika lill-azzjonijiet ta' l-FP7 u s-CIP fid-dawl ta' l-importanza għall-innovazzjoni reġjonali. Waħda mill-possibbiltajiet tista' tkun li tingħata prijorità lill-azzjonijiet fi ħdan l-FP7 u s-CIP li għandhom importanza ċara u prevalenti għal strateġija ta' innovazzjoni reġjonali meta dawn, fl-istess ħin, jissodisfaw ukoll il-kriterji għall-kwalità tar-riċerka; |
| --- | --- |

18.

jissuġġerixxi, kif inhu approvat fl-istudju tal-KtR, li tingħata prijorità speċifika lill-azzjonijiet ta' l-FP7 u s-CIP fid-dawl ta' l-importanza għall-innovazzjoni reġjonali. Waħda mill-possibbiltajiet tista' tkun li tingħata prijorità lill-azzjonijiet fi ħdan l-FP7 u s-CIP li għandhom importanza ċara u prevalenti għal strateġija ta' innovazzjoni reġjonali meta dawn, fl-istess ħin, jissodisfaw ukoll il-kriterji għall-kwalità tar-riċerka;

| 19. | jixtieq jitlob lill-Kummissjoni sabiex tiffoka aktar il-flus tal-Fondi Strutturali fuq l-investiment fir-riċerka u l-innovazzjoni. Il-KtR jirrikonoxxi l-ħtieġa li tintrefa' parti sostanzjali u li dejjem tikber mill-FS għar-riċerka u l-innovazzjoni kif ġara fil-programmi ta' l-FS għall-perijodu 2007-13 għall-aġenda ta' Lisbona. Barra minn hekk, għandha tiġi segwita, per eżempju, ir-rakkomandazzjoni tar-rapport ta' Aho intitolat “Noħolqu Ewropa Innovattiva”, kif inhi approvata mill-Bord Ewropew Konsultattiv għar-Riċerka (EURAB), li jiġi dedikat investiment ta' mill-inqas 20 % mill-programmi futuri ta' l-FS għall-innovazzjoni u l-għarfien u 'l quddiem din il-kondizzjoni tista' ssir parti integrali mill-proċess ta' implimentazzjoni ta' l-UE ta' l-istrateġija ta' Lisbona; |
| --- | --- |

19.

jixtieq jitlob lill-Kummissjoni sabiex tiffoka aktar il-flus tal-Fondi Strutturali fuq l-investiment fir-riċerka u l-innovazzjoni. Il-KtR jirrikonoxxi l-ħtieġa li tintrefa' parti sostanzjali u li dejjem tikber mill-FS għar-riċerka u l-innovazzjoni kif ġara fil-programmi ta' l-FS għall-perijodu 2007-13 għall-aġenda ta' Lisbona. Barra minn hekk, għandha tiġi segwita, per eżempju, ir-rakkomandazzjoni tar-rapport ta' Aho intitolat “Noħolqu Ewropa Innovattiva”, kif inhi approvata mill-Bord Ewropew Konsultattiv għar-Riċerka (EURAB), li jiġi dedikat investiment ta' mill-inqas 20 % mill-programmi futuri ta' l-FS għall-innovazzjoni u l-għarfien u 'l quddiem din il-kondizzjoni tista' ssir parti integrali mill-proċess ta' implimentazzjoni ta' l-UE ta' l-istrateġija ta' Lisbona;

| 20. | jinkoraġġixxi ż-żieda ta' inċentivi fi ħdan il-Fondi Strutturali għas-sostenn tar-riċerka u l-innovazzjoni. Inċentivi bħal dawn jistgħu jinkludu rati ta' għoti differenzjali li jiffavorixxu l-investimenti fi proġetti ta' riċerka u innovazzjoni, u l-adozzjoni ta' kontribut aktar baxx (per eżempju 10 %) tal-benefiċjarju nazzjonali/reġjonali sabiex jiġu riflessi r-riskji li jista' jkun hemm u l-qligħ wara perijodu twil ta' żmien li huwa tipiku għall-attivitajiet ta' riċerka u innovazzjoni, b'mod partikulari dawk li għalihom tkun trid tinbena infrastruttura ġdida; |
| --- | --- |

20.

jinkoraġġixxi ż-żieda ta' inċentivi fi ħdan il-Fondi Strutturali għas-sostenn tar-riċerka u l-innovazzjoni. Inċentivi bħal dawn jistgħu jinkludu rati ta' għoti differenzjali li jiffavorixxu l-investimenti fi proġetti ta' riċerka u innovazzjoni, u l-adozzjoni ta' kontribut aktar baxx (per eżempju 10 %) tal-benefiċjarju nazzjonali/reġjonali sabiex jiġu riflessi r-riskji li jista' jkun hemm u l-qligħ wara perijodu twil ta' żmien li huwa tipiku għall-attivitajiet ta' riċerka u innovazzjoni, b'mod partikulari dawk li għalihom tkun trid tinbena infrastruttura ġdida;

| 21. | jenfasizza r-rwol speċjali tal-politika ta' koeżjoni sabiex tappoġġja l-innovazzjoni fir-reġjuni u jistqarr li l-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (EFRD) jista' jintuża wkoll għall-finanzjament ta' l-inkubaturi tan-negozji u tal-parkijiet xjentifiċi (infrastruttura u konnessjonijiet). Dawn huma metodi essenzjali sabiex inxerrdu l-għarfien għall-użu fis-swieq. U huma jistgħu jgħinu wkoll fil-ħolqien ta' konnessjonijiet bejn l-SMEs u l-universitajiet. Min-naħa tiegħu, il-Fond Soċjali Ewropew (FSE) jista' jipprovdi għajnuna finanzjarja għall-iżvilupp tal-ħiliet (taħriġ, servizzi ta' gwida, eċċ.) kif ukoll għall-iżvilupp u l-modernizzazzjoni ta' l-istrutturi u s-sistemi edukattivi. Matul il-perijodu tal-programm 2007-2013 ser ikun hemm enfasi akbar minn qatt qabel fuq it-tisħiħ tar-riċerka u l-innovazzjoni bis-saħħa ta' l-iskambju ta' l-għarfien; |
| --- | --- |

21.

jenfasizza r-rwol speċjali tal-politika ta' koeżjoni sabiex tappoġġja l-innovazzjoni fir-reġjuni u jistqarr li l-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (EFRD) jista' jintuża wkoll għall-finanzjament ta' l-inkubaturi tan-negozji u tal-parkijiet xjentifiċi (infrastruttura u konnessjonijiet). Dawn huma metodi essenzjali sabiex inxerrdu l-għarfien għall-użu fis-swieq. U huma jistgħu jgħinu wkoll fil-ħolqien ta' konnessjonijiet bejn l-SMEs u l-universitajiet. Min-naħa tiegħu, il-Fond Soċjali Ewropew (FSE) jista' jipprovdi għajnuna finanzjarja għall-iżvilupp tal-ħiliet (taħriġ, servizzi ta' gwida, eċċ.) kif ukoll għall-iżvilupp u l-modernizzazzjoni ta' l-istrutturi u s-sistemi edukattivi. Matul il-perijodu tal-programm 2007-2013 ser ikun hemm enfasi akbar minn qatt qabel fuq it-tisħiħ tar-riċerka u l-innovazzjoni bis-saħħa ta' l-iskambju ta' l-għarfien;

| 22. | jagħti prominenza lill-importanza tal-komunikazzjoni u l-isfruttament ta' l-għarfien, kif ukoll lill-importanza li l-għarfien għandu jasal b'tali mod li jkun jista' jsir parti mill-attività tal-produzzjoni. Is-soluzzjonijiet u l-metodi żviluppati għandhom ikunu aċċessibbli għal kulħadd, b'mod partikulari għall-SMEs f'dawk is-setturi fejn ma hemmx istituti ta' riċerka avvanzata jew universitajiet. Fil-prattika dan jista' jsir fil-qafas tal-clusters reġjonali. L-hekk imsejħa uffiċċji tal-clusters, li ġew żviluppati f'xi pajjiżi sabiex jgħinu fit-tixrid ta' l-għarfien, għandhom jintużaw fl-Ewropa b'mod aktar estensiv; |
| --- | --- |

22.

jagħti prominenza lill-importanza tal-komunikazzjoni u l-isfruttament ta' l-għarfien, kif ukoll lill-importanza li l-għarfien għandu jasal b'tali mod li jkun jista' jsir parti mill-attività tal-produzzjoni. Is-soluzzjonijiet u l-metodi żviluppati għandhom ikunu aċċessibbli għal kulħadd, b'mod partikulari għall-SMEs f'dawk is-setturi fejn ma hemmx istituti ta' riċerka avvanzata jew universitajiet. Fil-prattika dan jista' jsir fil-qafas tal-clusters reġjonali. L-hekk imsejħa uffiċċji tal-clusters, li ġew żviluppati f'xi pajjiżi sabiex jgħinu fit-tixrid ta' l-għarfien, għandhom jintużaw fl-Ewropa b'mod aktar estensiv;

| 23. | jilqa' b'mod speċjali r-rakkomandazzjonijiet tal-CREST sabiex tittejjeb il-kompetenza ta' l-SMEs fir-riċerka u l-kapaċitajiet tagħhom li jisfruttaw l-għarfien żviluppat xi mkien ieħor. Il-Kumitat jenfasizza l-fatt li l-linji gwida tal-CREST jistgħu jiġu implimentati fir-reġjuni fuq bażi volontarja biss billi sadattant it-tħejjija konġunta tal-programmi (Kummissjoni u reġjuni) intemmet. Il-FS għandhom jintużaw għal networking, taħriġ u kwalifiki ta' l-SMEs sabiex jieħdu sehem fl-FP7 u mbagħad jagħmlu rabtiet internazzjonali u transkonfinali. Is-CIP għandu jgħin lill-SMEs sabiex jegħlbu d-differenza li jista' jkun hemm fl-istadju ta' l-innovazzjoni; |
| --- | --- |

23.

jilqa' b'mod speċjali r-rakkomandazzjonijiet tal-CREST sabiex tittejjeb il-kompetenza ta' l-SMEs fir-riċerka u l-kapaċitajiet tagħhom li jisfruttaw l-għarfien żviluppat xi mkien ieħor. Il-Kumitat jenfasizza l-fatt li l-linji gwida tal-CREST jistgħu jiġu implimentati fir-reġjuni fuq bażi volontarja biss billi sadattant it-tħejjija konġunta tal-programmi (Kummissjoni u reġjuni) intemmet. Il-FS għandhom jintużaw għal networking, taħriġ u kwalifiki ta' l-SMEs sabiex jieħdu sehem fl-FP7 u mbagħad jagħmlu rabtiet internazzjonali u transkonfinali. Is-CIP għandu jgħin lill-SMEs sabiex jegħlbu d-differenza li jista' jkun hemm fl-istadju ta' l-innovazzjoni;

| 24. | jixtieq jenfasizza l-importanza ta' attività deċentralizzata għall-innovazzjoni fil-bliet u r-reġjuni ż-żgħar ukoll. In-netwerks ta' ċentri ta' l-għarfien espert ikkoordinati fil-livelli nazzjonali (bħal per eżempju fil-Finlandja) jew reġjonali huma eżempju ta' sistema li tikkombina l-potenzjal tar-riċerka u tan-negozju kif ukoll ir-riżorsi reġjonali u lokali mal-politiki u l-finanzjamenti nazzjonali u Ewropej. Iċ-ċentri ta' għarfien espert jifformaw clusters f'oqsma relatati u jipparteċipaw f'netwerks internazzjonali; |
| --- | --- |

24.

jixtieq jenfasizza l-importanza ta' attività deċentralizzata għall-innovazzjoni fil-bliet u r-reġjuni ż-żgħar ukoll. In-netwerks ta' ċentri ta' l-għarfien espert ikkoordinati fil-livelli nazzjonali (bħal per eżempju fil-Finlandja) jew reġjonali huma eżempju ta' sistema li tikkombina l-potenzjal tar-riċerka u tan-negozju kif ukoll ir-riżorsi reġjonali u lokali mal-politiki u l-finanzjamenti nazzjonali u Ewropej. Iċ-ċentri ta' għarfien espert jifformaw clusters f'oqsma relatati u jipparteċipaw f'netwerks internazzjonali;

Nippromovu l-istrateġiji u l-kapaċitajiet tar-riċerka u l-innovazzjoni fir-reġjuni

| 25. | jagħmel enfasi fuq ir-rwol essenzjali ta' l-istrateġiji reġjonali tar-riċerka u l-innovazzjoni sabiex jitlaqqgħu d-diversi msieħba kkonċernati fir-reġjun ma' l-istrateġija. Kif jisħaq l-istudju tal-KtR, dawn l-istrateġiji jistgħu jsaħħu l-istituzzjonijiet ta' riċerka billi jpoġġuhom f'ambjent innovattiv, iqawwu s-sens ta' responsabbiltà fost il-partijiet interessati, u b'hekk iwasslu għal sistema reġjonali ta' riċerka u innovazzjoni aktar b'saħħitha. Huwa kruċjali li d-diversi programmi disponibbli jappoġġjaw il-fażijiet kollha tal-ħolqien ta' infrastruttura ġdida għar-riċerka; |
| --- | --- |

25.

jagħmel enfasi fuq ir-rwol essenzjali ta' l-istrateġiji reġjonali tar-riċerka u l-innovazzjoni sabiex jitlaqqgħu d-diversi msieħba kkonċernati fir-reġjun ma' l-istrateġija. Kif jisħaq l-istudju tal-KtR, dawn l-istrateġiji jistgħu jsaħħu l-istituzzjonijiet ta' riċerka billi jpoġġuhom f'ambjent innovattiv, iqawwu s-sens ta' responsabbiltà fost il-partijiet interessati, u b'hekk iwasslu għal sistema reġjonali ta' riċerka u innovazzjoni aktar b'saħħitha. Huwa kruċjali li d-diversi programmi disponibbli jappoġġjaw il-fażijiet kollha tal-ħolqien ta' infrastruttura ġdida għar-riċerka;

| 26. | jenfasizza l-valur ta' approċċ iffokat fi ħdan l-istrateġiji reġjonali tar-riċerka u l-innovazzjoni, inkluża l-identifikazzjoni tal-proġetti ewlenin. Jekk isir dan, ikun hemm bżonn li l-approċċi differenti jiġu bbilanċjati. Skond ir-rakkomandazzjoni tal-CREST, wieħed minnhom huwa li fil-livell reġjonali jintgħażlu l-prijoritajiet li huma komplementari ma' dawk ta' l-FP7 u s-CIP sabiex jiżdiedu l-possibbiltajiet li jkun hemm rabta bejn is-sistema reġjonali ta' riċerka u innovazzjoni u l-finanzjamenti ta' l-UE; |
| --- | --- |

26.

jenfasizza l-valur ta' approċċ iffokat fi ħdan l-istrateġiji reġjonali tar-riċerka u l-innovazzjoni, inkluża l-identifikazzjoni tal-proġetti ewlenin. Jekk isir dan, ikun hemm bżonn li l-approċċi differenti jiġu bbilanċjati. Skond ir-rakkomandazzjoni tal-CREST, wieħed minnhom huwa li fil-livell reġjonali jintgħażlu l-prijoritajiet li huma komplementari ma' dawk ta' l-FP7 u s-CIP sabiex jiżdiedu l-possibbiltajiet li jkun hemm rabta bejn is-sistema reġjonali ta' riċerka u innovazzjoni u l-finanzjamenti ta' l-UE;

| 27. | jagħraf l-għadd ta' għażliet li qegħdin joffru bħalissa l-FS u l-FP7 sabiex jappoġġjaw l-edukazzjoni effiċjenti u s-sistemi ta' taħriġ għar-riċerkaturi u n-negozji fir-reġjuni Ewropej, kif ukoll sabiex iwaqqfu jew jaġġornaw l-infrastruttura tar-riċerka u l-innovazzjoni, u jilqa' r-rakkomandazzjonijiet tal-CREST għall-benefiċċju minn dawn l-għażliet. Il-KtR jilqa' l-Forum Ewropew dwar Strateġija għal Infrastrutturi ta' Riċerka (ESFRI) li ser jipproduċi analiżi ta' l-aspetti reġjonali ta' Infrastrutturi panEwropej ta' Riċerka fil-bidu ta' l-2008, u jinsisti li, b'mod partikulari, l-Istati Membri l-ġodda għandhom jiġu involuti f'din l-inizjattiva; |
| --- | --- |

27.

jagħraf l-għadd ta' għażliet li qegħdin joffru bħalissa l-FS u l-FP7 sabiex jappoġġjaw l-edukazzjoni effiċjenti u s-sistemi ta' taħriġ għar-riċerkaturi u n-negozji fir-reġjuni Ewropej, kif ukoll sabiex iwaqqfu jew jaġġornaw l-infrastruttura tar-riċerka u l-innovazzjoni, u jilqa' r-rakkomandazzjonijiet tal-CREST għall-benefiċċju minn dawn l-għażliet. Il-KtR jilqa' l-Forum Ewropew dwar Strateġija għal Infrastrutturi ta' Riċerka (ESFRI) li ser jipproduċi analiżi ta' l-aspetti reġjonali ta' Infrastrutturi panEwropej ta' Riċerka fil-bidu ta' l-2008, u jinsisti li, b'mod partikulari, l-Istati Membri l-ġodda għandhom jiġu involuti f'din l-inizjattiva;

| 28. | itenni t-talba tiegħu li jitwaqqfu fondi konġunti tar-riċerka u l-innovazzjoni bħala mezz ġdid ta' kooperazzjoni istituzzjonali bejn is-settur pubbliku u dak privat fil-livelli lokali u reġjonali u fl-istess ħin jagħmel enfasi fuq il-fatt li l-kapaċitajiet tar-riċerka u l-innovazzjoni qegħdin dejjem jiżviluppaw; |
| --- | --- |

28.

itenni t-talba tiegħu li jitwaqqfu fondi konġunti tar-riċerka u l-innovazzjoni bħala mezz ġdid ta' kooperazzjoni istituzzjonali bejn is-settur pubbliku u dak privat fil-livelli lokali u reġjonali u fl-istess ħin jagħmel enfasi fuq il-fatt li l-kapaċitajiet tar-riċerka u l-innovazzjoni qegħdin dejjem jiżviluppaw;

Bilanċ bejn l-eċċellenza u l-koeżjonii

| 29. | jaqbel mat-tħassib dwar l-analiżi tal-Kummissjoni li tgħid li l-investiment u l-attività ta' riċerka fl-UE huma kkonċentrati fi ftit reġjuni. Il-KtR jinsab imħasseb dwar il-fatt li f'aktar minn 100 reġjun Ewropew in-nefqa għar-riċerka u l-iżvilupp hija ta' anqas minn 1 % tal-PGD; |
| --- | --- |

29.

jaqbel mat-tħassib dwar l-analiżi tal-Kummissjoni li tgħid li l-investiment u l-attività ta' riċerka fl-UE huma kkonċentrati fi ftit reġjuni. Il-KtR jinsab imħasseb dwar il-fatt li f'aktar minn 100 reġjun Ewropew in-nefqa għar-riċerka u l-iżvilupp hija ta' anqas minn 1 % tal-PGD;

| 30. | jenfasizza li r-riċerka, l-innovazzjoni u l-politika ta' koeżjoni Ewropea għandu jkollhom għanijiet komplementari u jridu jaħdmu id f'id sabiex isaħħu r-riċerka u l-iżvilupp fl-Ewropa. Dan jimplika sfida kontinwa ta' sostenn ibbilanċjat għall-eċċellenza u l-koeżjoni. Jekk ir-riċerka u l-innovazzjoni huma essenzjali għat-tkabbir ekonomiku, jeħtieġ li l-politiki ta' l-UE jappoġġjaw taħlita ta' politiki aktar sofistikata u bilanċ akbar bejn it-trawwim ta' “ċentri ta' eċċellenza” attwali u l-ħolqien ta' oħrajn ġodda; |
| --- | --- |

30.

jenfasizza li r-riċerka, l-innovazzjoni u l-politika ta' koeżjoni Ewropea għandu jkollhom għanijiet komplementari u jridu jaħdmu id f'id sabiex isaħħu r-riċerka u l-iżvilupp fl-Ewropa. Dan jimplika sfida kontinwa ta' sostenn ibbilanċjat għall-eċċellenza u l-koeżjoni. Jekk ir-riċerka u l-innovazzjoni huma essenzjali għat-tkabbir ekonomiku, jeħtieġ li l-politiki ta' l-UE jappoġġjaw taħlita ta' politiki aktar sofistikata u bilanċ akbar bejn it-trawwim ta' “ċentri ta' eċċellenza” attwali u l-ħolqien ta' oħrajn ġodda;

| 31. | itenni li l-KtR insista li l-FS iżidu b'mod sostanzjali l-proporzjon ta' investiment pubbliku fir-riċerka u l-innovazzjoni ta' kwalità għolja fir-reġjuni Ewropej fid-dawl tal-miri tal-konverġenza u l-kompetittività reġjonali kif ukoll ta' l-objettivi tax-xogħol. Huwa jirrikonoxxi li l-politika ta' koeżjoni għandha approċċ integrat u għaldaqstant ma tqisx ir-riċerka għaliha waħedha iżda flimkien ma' l-innovazzjoni; |
| --- | --- |

31.

itenni li l-KtR insista li l-FS iżidu b'mod sostanzjali l-proporzjon ta' investiment pubbliku fir-riċerka u l-innovazzjoni ta' kwalità għolja fir-reġjuni Ewropej fid-dawl tal-miri tal-konverġenza u l-kompetittività reġjonali kif ukoll ta' l-objettivi tax-xogħol. Huwa jirrikonoxxi li l-politika ta' koeżjoni għandha approċċ integrat u għaldaqstant ma tqisx ir-riċerka għaliha waħedha iżda flimkien ma' l-innovazzjoni;

| 32. | jenfasizza li għalkemm l-FP7 u s-CIP proprjament m'humiex strumenti ta' koeżjoni, l-impatt tagħhom fuq il-koeżjoni ma jistax jiġi evitat. Il-KtR insista li l-għan tal-koeżjoni għandu jkun rilevanti għall-politiki settorjali kollha ta' l-UE. Għaldaqstant, filwaqt li l-punt fokali ta' l-FP7 huwa l-prinċipju ta' eċċellenza, tista' tiġi kkunsidrata l-possibbiltà li tiżdied id-dimensjoni territorjali mas-CIP u l-FP7; |
| --- | --- |

32.

jenfasizza li għalkemm l-FP7 u s-CIP proprjament m'humiex strumenti ta' koeżjoni, l-impatt tagħhom fuq il-koeżjoni ma jistax jiġi evitat. Il-KtR insista li l-għan tal-koeżjoni għandu jkun rilevanti għall-politiki settorjali kollha ta' l-UE. Għaldaqstant, filwaqt li l-punt fokali ta' l-FP7 huwa l-prinċipju ta' eċċellenza, tista' tiġi kkunsidrata l-possibbiltà li tiżdied id-dimensjoni territorjali mas-CIP u l-FP7;

| 33. | jirrikonoxxi r-rakkomandazzjonijiet tal-CREST dwar kif ir-reġjuni jistgħu jużaw l-FS u l-FP7 bl-aħjar mod sabiex is-sistemi tagħhom ta' riċerka u innovazzjoni jkunu eċċellenti u ta' livell tajjeb għall-kompetittività Ewropea u internazzjonali. Dan jinvolvi t-titjib ta' netwerking reġjonali bejn l-istituti ta' riċerka, l-universitajiet, l-SMEs u l-atturi kkonċernati l-oħra sabiex jinħolqu clusters, pjattaformi u ċentri reġjonali tat-teknoloġija, u sabiex jgħaqqduhom ma' proġetti u aġendi Ewropej għall-kollaborazzjoni fir-riċerka u l-innovazzjoni bħall-ERA-Net u l-Pjattaformi Teknoloġiċi Ewropej, kif ukoll ma' netwerks internazzjonali ta' atturi u intrapriżi ta' riċerka; |
| --- | --- |

33.

jirrikonoxxi r-rakkomandazzjonijiet tal-CREST dwar kif ir-reġjuni jistgħu jużaw l-FS u l-FP7 bl-aħjar mod sabiex is-sistemi tagħhom ta' riċerka u innovazzjoni jkunu eċċellenti u ta' livell tajjeb għall-kompetittività Ewropea u internazzjonali. Dan jinvolvi t-titjib ta' netwerking reġjonali bejn l-istituti ta' riċerka, l-universitajiet, l-SMEs u l-atturi kkonċernati l-oħra sabiex jinħolqu clusters, pjattaformi u ċentri reġjonali tat-teknoloġija, u sabiex jgħaqqduhom ma' proġetti u aġendi Ewropej għall-kollaborazzjoni fir-riċerka u l-innovazzjoni bħall-ERA-Net u l-Pjattaformi Teknoloġiċi Ewropej, kif ukoll ma' netwerks internazzjonali ta' atturi u intrapriżi ta' riċerka;

| 34. | isejjaħ lill-Kummissjoni Ewropea sabiex, f'dan ir-rigward, tkompli bl-iskemi rilevanti tagħha bħal per eżempju r-“Reġjuni ta' l-Għarfien” fi ħdan l-FP7, ir-“Reġjuni għall-Bidla Ekonomika” fi ħdan l-ERDF u “Innova-Inno” fi ħdan is-CIP. Il-KtR jenfasizza wkoll li l-FS għandhom jaqdu rwol ta' sostenn għat-tisħiħ tal-kapaċitajiet xjentifiċi, teknoloġiċi, intraprenditorjali u maniġerjali ta' l-atturi lokali u reġjonali, speċjalment ta' l-SMEs, sabiex jieħdu sehem fil-proġetti ta' l-FP7 u s-CIP; |
| --- | --- |

34.

isejjaħ lill-Kummissjoni Ewropea sabiex, f'dan ir-rigward, tkompli bl-iskemi rilevanti tagħha bħal per eżempju r-“Reġjuni ta' l-Għarfien” fi ħdan l-FP7, ir-“Reġjuni għall-Bidla Ekonomika” fi ħdan l-ERDF u “Innova-Inno” fi ħdan is-CIP. Il-KtR jenfasizza wkoll li l-FS għandhom jaqdu rwol ta' sostenn għat-tisħiħ tal-kapaċitajiet xjentifiċi, teknoloġiċi, intraprenditorjali u maniġerjali ta' l-atturi lokali u reġjonali, speċjalment ta' l-SMEs, sabiex jieħdu sehem fil-proġetti ta' l-FP7 u s-CIP;

| 35. | jinkoraġġixxi, kif inhu approvat fl-istudju tal-KtR, bidla sinifikanti fl-użu tal-finanzjamenti Ewropej, b'mod partikulari fl-użu tal-FS mir-reġjuni, l-aktar sabiex titqanqal id-domanda għar-riċerka u l-innovazzjoni u titrawwem l-innovazzjoni miftuħa u ffokata fuq dawk li jużawha bħala potenzjal reġjonali. In-nuqqas ta' mekkaniżmi ta' assorbiment fl-isfruttar tal-bażi globali ta' għarfien qiegħed ixekkel lir-reġjuni milli jibbenefikaw mill-innovazzjoni miftuħa; |
| --- | --- |

35.

jinkoraġġixxi, kif inhu approvat fl-istudju tal-KtR, bidla sinifikanti fl-użu tal-finanzjamenti Ewropej, b'mod partikulari fl-użu tal-FS mir-reġjuni, l-aktar sabiex titqanqal id-domanda għar-riċerka u l-innovazzjoni u titrawwem l-innovazzjoni miftuħa u ffokata fuq dawk li jużawha bħala potenzjal reġjonali. In-nuqqas ta' mekkaniżmi ta' assorbiment fl-isfruttar tal-bażi globali ta' għarfien qiegħed ixekkel lir-reġjuni milli jibbenefikaw mill-innovazzjoni miftuħa;

| 36. | jirrifletti dwar il-kritika marbuta max-xogħol doppju għas-sostenn ta' infrastruttura għar-riċerka fi ħdan il-Fondi Strutturali u l-FP7, u jenfasizza li fid-dawl ta' dan jinħtieġu koordinazzjoni aktar effiċjenti u approċċ raġunat għall-investimenti fl-infrastruttura tar-riċerka u l-iżvilupp ibbażati fuq iż-żewġ strumenti Ewropej. B'hekk jintlaħaq il-bilanċ bejn il-koeżjoni u l-approċċ ta' l-eċċellenza u tingħata prominenza lis-sostenn tal-fażijiet differenti tal-ħolqien ta' infrastruttura; |
| --- | --- |

36.

jirrifletti dwar il-kritika marbuta max-xogħol doppju għas-sostenn ta' infrastruttura għar-riċerka fi ħdan il-Fondi Strutturali u l-FP7, u jenfasizza li fid-dawl ta' dan jinħtieġu koordinazzjoni aktar effiċjenti u approċċ raġunat għall-investimenti fl-infrastruttura tar-riċerka u l-iżvilupp ibbażati fuq iż-żewġ strumenti Ewropej. B'hekk jintlaħaq il-bilanċ bejn il-koeżjoni u l-approċċ ta' l-eċċellenza u tingħata prominenza lis-sostenn tal-fażijiet differenti tal-ħolqien ta' infrastruttura;

| 37. | f'dan il-kuntest ifakkar li fil-fehma tal-KtR il-kunċett ta' “eċċellenza” fi ħdan iż-Żona Ewropea tar-Riċerka kif ukoll il-finanzjamenti Ewropej u nazzjonali tar-riċerka għandu jikkunsidra wkoll ċentri ta' riċerka ta' daqs iżgħar u speċjalizzati ħafna, u l-partijiet li ma jiffokawx daqstant fuq ir-riċerka. Dawn huma essenzjali għall-implimentazzjoni ta' l-innovazzjoni u għall-iżvilupp ta' l-għarfien ta' interess dinji f'setturi ristretti ta' għarfien espert. Ir-riċerka m'għandhiex tiffoka biss fuq ir-riċerka high-tech għaliex ir-riċerka low-tech tista' tkun sostanzjali wkoll għall-innovazzjoni u l-iżvilupp fir-reġjuni; |
| --- | --- |

37.

f'dan il-kuntest ifakkar li fil-fehma tal-KtR il-kunċett ta' “eċċellenza” fi ħdan iż-Żona Ewropea tar-Riċerka kif ukoll il-finanzjamenti Ewropej u nazzjonali tar-riċerka għandu jikkunsidra wkoll ċentri ta' riċerka ta' daqs iżgħar u speċjalizzati ħafna, u l-partijiet li ma jiffokawx daqstant fuq ir-riċerka. Dawn huma essenzjali għall-implimentazzjoni ta' l-innovazzjoni u għall-iżvilupp ta' l-għarfien ta' interess dinji f'setturi ristretti ta' għarfien espert. Ir-riċerka m'għandhiex tiffoka biss fuq ir-riċerka high-tech għaliex ir-riċerka low-tech tista' tkun sostanzjali wkoll għall-innovazzjoni u l-iżvilupp fir-reġjuni;

| 38. | jipprevedi li l-għan li s-sistemi ta' riċerka u innovazzjoni jilħqu l-eċċellenza bis-saħħa tal-finanzjamenti Ewropej huwa sfida kruċjali għar-reġjuni fi ħdan l-objettiv tal-“Kompetittività Reġjonali u Impjiegi” ta' l-FS. Dawn ir-reġjuni ma jistgħux jistrieħu għal kollox fuq il-finanzjamenti mill-FP7 u għandhom wisq inqas finanzjamenti disponibbli mill-FS minn qabel; |
| --- | --- |

38.

jipprevedi li l-għan li s-sistemi ta' riċerka u innovazzjoni jilħqu l-eċċellenza bis-saħħa tal-finanzjamenti Ewropej huwa sfida kruċjali għar-reġjuni fi ħdan l-objettiv tal-“Kompetittività Reġjonali u Impjiegi” ta' l-FS. Dawn ir-reġjuni ma jistgħux jistrieħu għal kollox fuq il-finanzjamenti mill-FP7 u għandhom wisq inqas finanzjamenti disponibbli mill-FS minn qabel;

Inxerrdu l-prattika tajba u l-għarfien espert

| 39. | jagħti prominenza lill-importanza ta' l-azzjonijiet ippjanati u ppreżentati mill-Kummissjoni Ewropea sabiex:






  — | isir użu aħjar mill-finanzjamenti Ewropej billi fir-Rebbiegħa ta' l-2008 titnieda gwida prattika għall-identifikazzjoni ta' l-aħjar sors ta' finanzjament għall-benefiċjarji possibbli (istituzzjonijiet u kumpaniji ta' riċerka). Madanakollu, il-KtR jinkoraġġixxi l-koordinazzjoni tal-Kummissjoni mal-proposta tal-CREST sabiex il-linji gwida tal-CREST jiġu żviluppati f'rakkomandazzjonijiet li jitħaddmu aktar; |
| --- | --- | --- |

39.

jagħti prominenza lill-importanza ta' l-azzjonijiet ippjanati u ppreżentati mill-Kummissjoni Ewropea sabiex:

—

isir użu aħjar mill-finanzjamenti Ewropej billi fir-Rebbiegħa ta' l-2008 titnieda gwida prattika għall-identifikazzjoni ta' l-aħjar sors ta' finanzjament għall-benefiċjarji possibbli (istituzzjonijiet u kumpaniji ta' riċerka). Madanakollu, il-KtR jinkoraġġixxi l-koordinazzjoni tal-Kummissjoni mal-proposta tal-CREST sabiex il-linji gwida tal-CREST jiġu żviluppati f'rakkomandazzjonijiet li jitħaddmu aktar;

| — | meta jasal iż-żmien il-Kummissjoni tirrapporta dwar il-progress miksub fl-livelli nazzjonali u reġjonali fl-użu kkoordinat ta' l-istrumenti Komunitarji u dwar l-eżempji ta' prattiki tajba fil-livelli nazzjonali u reġjonali; |
| --- | --- |

—

meta jasal iż-żmien il-Kummissjoni tirrapporta dwar il-progress miksub fl-livelli nazzjonali u reġjonali fl-użu kkoordinat ta' l-istrumenti Komunitarji u dwar l-eżempji ta' prattiki tajba fil-livelli nazzjonali u reġjonali;

| — | jinżammu attivitajiet regolari li fihom jiltaqgħu dawk li huma involuti fir-riċerka, l-innovazzjoni u l-iżvilupp reġjonali sabiex jaqsmu l-ideat tagħhom, l-aħjar prattiki u jagħtu sostenn u pariri lil xulxin; u f'dan ir-rigward il-KtR jitqies bħala msieħeb importanti; |
| --- | --- |

—

jinżammu attivitajiet regolari li fihom jiltaqgħu dawk li huma involuti fir-riċerka, l-innovazzjoni u l-iżvilupp reġjonali sabiex jaqsmu l-ideat tagħhom, l-aħjar prattiki u jagħtu sostenn u pariri lil xulxin; u f'dan ir-rigward il-KtR jitqies bħala msieħeb importanti;

| — | jittejjeb l-iskambju ta' informazzjoni ma' l-awtoritajiet nazzjonali/reġjonali dwar il-benefiċjarji ta' l-FP7/s-CIP fit-territorju tagħhom. Dan jiffaċilita l-finanzjamenti komplementari permezz ta' l-istrumenti nazzjonali/reġjonali/ta' l-UE; |
| --- | --- |

—

jittejjeb l-iskambju ta' informazzjoni ma' l-awtoritajiet nazzjonali/reġjonali dwar il-benefiċjarji ta' l-FP7/s-CIP fit-territorju tagħhom. Dan jiffaċilita l-finanzjamenti komplementari permezz ta' l-istrumenti nazzjonali/reġjonali/ta' l-UE;

| 40. | jenfasizza l-importanza li jsir użu mill-programmi ta' kooperazzjoni u komunikazzjoni l-ġodda fi ħdan l-FS kif ukoll il-programmi Interreg IV C u URBACT. Dawn il-programmi huma maħsuba sabiex ixerrdu l-vantaġġi bil-għajnuna ta' l-inizjattiva “Reġjuni għall-Bidla Ekonomika” u jsaħħu n-netwerks bejn dawk ir-reġjuni li jridu jibbenefikaw mis-suċċess ta' proġetti tar-reġjuni avvanzati; |
| --- | --- |

40.

jenfasizza l-importanza li jsir użu mill-programmi ta' kooperazzjoni u komunikazzjoni l-ġodda fi ħdan l-FS kif ukoll il-programmi Interreg IV C u URBACT. Dawn il-programmi huma maħsuba sabiex ixerrdu l-vantaġġi bil-għajnuna ta' l-inizjattiva “Reġjuni għall-Bidla Ekonomika” u jsaħħu n-netwerks bejn dawk ir-reġjuni li jridu jibbenefikaw mis-suċċess ta' proġetti tar-reġjuni avvanzati;

| 41. | isejjaħ lill-Kummissjoni sabiex tissorvelja l-koordinazzjoni effettiva tal-finanzjament tan-netwerks interreġjonali fi ħdan l-FS, l-FP7 u s-CIP fis-settur tar-riċerka u l-innovazzjoni, inklużi t-tixrid regolari u b'koordinazzjoni aħjar tar-riżultati u l-prattiki tajba u interazzjoni akbar bejn il-“komunitajiet” differenti tagħhom. |
| --- | --- |

41.

isejjaħ lill-Kummissjoni sabiex tissorvelja l-koordinazzjoni effettiva tal-finanzjament tan-netwerks interreġjonali fi ħdan l-FS, l-FP7 u s-CIP fis-settur tar-riċerka u l-innovazzjoni, inklużi t-tixrid regolari u b'koordinazzjoni aħjar tar-riżultati u l-prattiki tajba u interazzjoni akbar bejn il-“komunitajiet” differenti tagħhom.

Brussell, is-6 ta' Frar 2008.

Il-President

tal-Kumitat tar-Reġjuni

Luc VAN DEN BRANDE

---

(1)  CREST 1203/07 — CREST (Kumitat tar-Riċerka Xjentifika u Teknika ta' l-UE); Linji gwida għall-koordinazzjoni tal-programm kwadru għar-riċerka u tal-fondi strutturali għas-sostenn tarr-riċerka u l-iżvilupp.

1

Linji gwida għall-koordinazzjoni tal-programm kwadru għar-riċerka u tal-fondi strutturali għas-sostenn tarr-riċerka u l-iżvilupp

(2)  CDR/ETU/21/2005.

2

---

| 25.4.2008 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea | C 105/7 |
| --- | --- | --- | --- |

25.4.2008

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea

C 105/7

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Reviżjoni ta' nofs il-mandat ta' l-Istrateġija dwar ix-Xjenzi tal-Ħajja u l-Bijoteknoloġija

(2008/C 105/02)

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jagħti importanza kbira lix-xjenzi tal-ħajja u l-bijoteknoloġija sabiex titrawwem il-kompetittività internazzjonali u l-iżvilupp sostenibbli ta' l-UE. Huwa lest jagħti kontribuzzjoni importanti fil-livell reġjonali għall-kontinwazzjoni b'suċċess ta' l-istrateġija ta' l-UE, iżda jeħtieġ li jiġu evalwati l-possibbiltajiet u r-riskji, u li jiġi evalwat, għal kull miżura prevista fl-istrateġija, il-benefiċċju li din tista' toffri liċ-ċittadini, kif ukoll ir-riskji; |
| --- | --- |

—

jagħti importanza kbira lix-xjenzi tal-ħajja u l-bijoteknoloġija sabiex titrawwem il-kompetittività internazzjonali u l-iżvilupp sostenibbli ta' l-UE. Huwa lest jagħti kontribuzzjoni importanti fil-livell reġjonali għall-kontinwazzjoni b'suċċess ta' l-istrateġija ta' l-UE, iżda jeħtieġ li jiġu evalwati l-possibbiltajiet u r-riskji, u li jiġi evalwat, għal kull miżura prevista fl-istrateġija, il-benefiċċju li din tista' toffri liċ-ċittadini, kif ukoll ir-riskji;

| — | jenfasizza r-rwol ewlieni tal-bliet u r-reġjuni fl-appoġġ għall-konsolidazzjoni tal-kapaċitajiet u fit-tisħiħ tal-kompetittività ta' dawn it-teknoloġiji fl-ambitu internazzjonali, permezz tal-kollaborazzjoni fil-livell reġjonali u transkonfinali u l-ħolqien ta' clusters tal-bijoteknoloġija, li jiġbru fihom lil dawk li jipprovdu appoġġ f'termini ta' riċerka, industrija u finanzi; |
| --- | --- |

—

jenfasizza r-rwol ewlieni tal-bliet u r-reġjuni fl-appoġġ għall-konsolidazzjoni tal-kapaċitajiet u fit-tisħiħ tal-kompetittività ta' dawn it-teknoloġiji fl-ambitu internazzjonali, permezz tal-kollaborazzjoni fil-livell reġjonali u transkonfinali u l-ħolqien ta' clusters tal-bijoteknoloġija, li jiġbru fihom lil dawk li jipprovdu appoġġ f'termini ta' riċerka, industrija u finanzi;

| — | jħeġġeġ lill-bliet u lir-reġjuni biex jappoġġjaw it-trasferiment ta' l-għarfien u l-innovazzjoni mix-xjenza għall-industrija. Safejn jistgħu, il-bliet u r-reġjuni għandhom itejbu d-disponibbiltà tal-kapital riskjuż, inkluż fl-ambitu tal-kooperazzjoni transkonfinali, u jappoġġjaw lil dawk li japplikaw invenzjonijiet ġodda fil-qasam tal-bijoteknoloġija sabiex jibbrevettaw xogħolhom u jużaw dawn il-brevetti. L-istituzzjonijiet finanzjarji fil-livelli reġjonali, nazzjonali u b'mod speċjali fil-livell ta' l-UE, għandhom iwaqqfu programmi ta' appoġġ li jipprevedu t-tqassim tar-riskju għall-SMEs fis-settur tal-bijoteknoloġija; |
| --- | --- |

—

jħeġġeġ lill-bliet u lir-reġjuni biex jappoġġjaw it-trasferiment ta' l-għarfien u l-innovazzjoni mix-xjenza għall-industrija. Safejn jistgħu, il-bliet u r-reġjuni għandhom itejbu d-disponibbiltà tal-kapital riskjuż, inkluż fl-ambitu tal-kooperazzjoni transkonfinali, u jappoġġjaw lil dawk li japplikaw invenzjonijiet ġodda fil-qasam tal-bijoteknoloġija sabiex jibbrevettaw xogħolhom u jużaw dawn il-brevetti. L-istituzzjonijiet finanzjarji fil-livelli reġjonali, nazzjonali u b'mod speċjali fil-livell ta' l-UE, għandhom iwaqqfu programmi ta' appoġġ li jipprevedu t-tqassim tar-riskju għall-SMEs fis-settur tal-bijoteknoloġija;

| — | jissuġġerixxi li jiġu promossi dibattiti soċjali infurmati dwar il-benefiċċji u r-riskji tax-xjenzi tal-ħajja u l-bijoteknoloġija. Ħafna bliet u reġjuni diġà qegħdin jagħmlu li jistgħu biex jedukaw il-pubbliku fir-rigward tal-bażi xjentifika, il-metodi u s-setturi ta' applikazzjoni kif ukoll l-eżiġenzi legali u l-aspetti etiċi tal-bijoteknoloġija. Dawn huma inizjattivi li għandhom jitkomplew b'determinazzjoni, u r-riċerka, l-industrija u l-amministrazzjoni pubblika għandhom jaqdu rwol ukoll f'dan il-qasam; |
| --- | --- |

—

jissuġġerixxi li jiġu promossi dibattiti soċjali infurmati dwar il-benefiċċji u r-riskji tax-xjenzi tal-ħajja u l-bijoteknoloġija. Ħafna bliet u reġjuni diġà qegħdin jagħmlu li jistgħu biex jedukaw il-pubbliku fir-rigward tal-bażi xjentifika, il-metodi u s-setturi ta' applikazzjoni kif ukoll l-eżiġenzi legali u l-aspetti etiċi tal-bijoteknoloġija. Dawn huma inizjattivi li għandhom jitkomplew b'determinazzjoni, u r-riċerka, l-industrija u l-amministrazzjoni pubblika għandhom jaqdu rwol ukoll f'dan il-qasam;

| Rapporteur | : | Is-Sur Karl DÖHLER (DE/PPE), Membru tal-Landtag tal-Bavarja |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

Is-Sur Karl DÖHLER (DE/PPE), Membru tal-Landtag tal-Bavarja

Dokument ta' referenza

Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill Ewropew, lill-Parlament Ewropew, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar ir-Reviżjoni ta' nofs il-mandat ta' l-Istrateġija dwar ix-Xjenzi tal-Ħajja u l-Bijoteknoloġija

COM(2007) 175 finali

Rakkomandazzjonijiet ta' politika

Il-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| 1. | jagħti importanza kbira lix-xjenzi tal-ħajja u l-bijoteknoloġija sabiex titrawwem il-kompetittività internazzjonali u l-iżvilupp sostenibbli ta' l-UE. Setturi importanti fejn il-bijoteknoloġija tista' tiġi applikata jinkludu s-settur tal-mediċina u l-farmaċewtika, l-ipproċessar industrijali u l-produzzjoni primarja (prodotti ta' l-ikel u għalf tal-bhejjem, materja prima rinnovabbli, enerġija alternattiva). Il-bijoteknoloġija toffri soluzzjonijiet ġodda sabiex jingħelbu problemi urġenti fl-oqsma tas-saħħa, it-tixjiħ demografiku, il-provvista ta' l-enerġija u t-tisħin tal-pjaneta; |
| --- | --- |

1.

jagħti importanza kbira lix-xjenzi tal-ħajja u l-bijoteknoloġija sabiex titrawwem il-kompetittività internazzjonali u l-iżvilupp sostenibbli ta' l-UE. Setturi importanti fejn il-bijoteknoloġija tista' tiġi applikata jinkludu s-settur tal-mediċina u l-farmaċewtika, l-ipproċessar industrijali u l-produzzjoni primarja (prodotti ta' l-ikel u għalf tal-bhejjem, materja prima rinnovabbli, enerġija alternattiva). Il-bijoteknoloġija toffri soluzzjonijiet ġodda sabiex jingħelbu problemi urġenti fl-oqsma tas-saħħa, it-tixjiħ demografiku, il-provvista ta' l-enerġija u t-tisħin tal-pjaneta;

| 2. | jaqbel mal-fehma tal-Kummissjoni Ewropea li x-xjenzi tal-ħajja u l-bijoteknoloġija jikkontribwixxu b'mod qawwi għat-twettiq ta' l-objettivi l-kbar ta' l-UE: is-saħħa u l-iżvilupp sostenibbli, it-tkabbir ekonomiku u l-ħolqien ta' l-impjieg. Għalhekk jesprimi ruħu favur l-istrateġija tal-Kummissjoni Ewropea għall-Promozzjoni tax-Xjenzi tal-Ħajja u l-Bijoteknoloġiji u jagħraf is-suċċess miksub fl-implimentazzjoni tagħha; |
| --- | --- |

2.

jaqbel mal-fehma tal-Kummissjoni Ewropea li x-xjenzi tal-ħajja u l-bijoteknoloġija jikkontribwixxu b'mod qawwi għat-twettiq ta' l-objettivi l-kbar ta' l-UE: is-saħħa u l-iżvilupp sostenibbli, it-tkabbir ekonomiku u l-ħolqien ta' l-impjieg. Għalhekk jesprimi ruħu favur l-istrateġija tal-Kummissjoni Ewropea għall-Promozzjoni tax-Xjenzi tal-Ħajja u l-Bijoteknoloġiji u jagħraf is-suċċess miksub fl-implimentazzjoni tagħha;

| 3. | jenfasizza li l-użu tal-bijoteknoloġija għandu jmur id f'id ma' dibattitu soċjali wiesa' dwar il-vantaġġi u r-riskji involuti, inklużi l-kwistjonijiet ta' etika, bil-għan li tiġi promossa l-aċċettazzjoni ta' dawn it-teknoloġiji min-naħa tal-pubbliku. Dan kollu jeħtieġ li tiġi pprovduta informazzjoni dwar il-bażi xjentifika; |
| --- | --- |

3.

jenfasizza li l-użu tal-bijoteknoloġija għandu jmur id f'id ma' dibattitu soċjali wiesa' dwar il-vantaġġi u r-riskji involuti, inklużi l-kwistjonijiet ta' etika, bil-għan li tiġi promossa l-aċċettazzjoni ta' dawn it-teknoloġiji min-naħa tal-pubbliku. Dan kollu jeħtieġ li tiġi pprovduta informazzjoni dwar il-bażi xjentifika;

| 4. | jilqa' n-netwerks Ewropej magħmula minn reġjuni u clusters attivi fil-bijoteknoloġija u fix-xjenzi tal-ħajja u jistieden lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tappoġġjahom, bil-għan li jiġu skambjati esperjenzi, jiġu definiti proposti għal proġetti u jsibu r-rwol tagħhom fil-proċess politiku Ewropew; |
| --- | --- |

4.

jilqa' n-netwerks Ewropej magħmula minn reġjuni u clusters attivi fil-bijoteknoloġija u fix-xjenzi tal-ħajja u jistieden lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tappoġġjahom, bil-għan li jiġu skambjati esperjenzi, jiġu definiti proposti għal proġetti u jsibu r-rwol tagħhom fil-proċess politiku Ewropew;

| 5. | huwa konxju mill-fatt li l-bliet u r-reġjuni għandhom impatt qawwi fuq il-promozzjoni tax-xjenzi tal-ħajja u tal-bijoteknoloġija. Fil-livell internazzjonali, il-clusters bijoteknoloġiċi Ewropej jidhru modesti ħafna: minn dan il-fatt toħroġ l-importanza kbira li jinħolqu netwerks li jiżguraw il-kompetittività tagħhom. Il-ħolqien ta' clusters ta' riċerka, industrija u investituri, il-pubbliċità ta' l-avvanzi teknoloġiċi, flimkien mal-kollaborazzjoni fil-livell reġjonali u transkonfinali u r-raggruppamenti ta' clusters bijoteknoloġiċi reġjonali, kollha jiddipendu mill-appoġġ tal-bliet u r-reġjuni sabiex b'hekk ikunu jistgħu jingħaqdu l-kapaċitajiet tagħhom u tiġi msaħħa l-kompetittività fil-livell internazzjonali; |
| --- | --- |

5.

huwa konxju mill-fatt li l-bliet u r-reġjuni għandhom impatt qawwi fuq il-promozzjoni tax-xjenzi tal-ħajja u tal-bijoteknoloġija. Fil-livell internazzjonali, il-clusters bijoteknoloġiċi Ewropej jidhru modesti ħafna: minn dan il-fatt toħroġ l-importanza kbira li jinħolqu netwerks li jiżguraw il-kompetittività tagħhom. Il-ħolqien ta' clusters ta' riċerka, industrija u investituri, il-pubbliċità ta' l-avvanzi teknoloġiċi, flimkien mal-kollaborazzjoni fil-livell reġjonali u transkonfinali u r-raggruppamenti ta' clusters bijoteknoloġiċi reġjonali, kollha jiddipendu mill-appoġġ tal-bliet u r-reġjuni sabiex b'hekk ikunu jistgħu jingħaqdu l-kapaċitajiet tagħhom u tiġi msaħħa l-kompetittività fil-livell internazzjonali;

| 6. | jirrikonoxxi l-ħtieġa li jitwettqu b'determinazzjoni bosta azzjonijiet u huwa lest jagħti kontribuzzjoni importanti fil-livell reġjonali. Għal dan il-għan jeħtieġ li jiġu evalwati l-possibbiltajiet u r-riskji, u li jiġi evalwat, għal kull miżura prevista fl-istrateġija, il-benefiċċju li din tista' toffri liċ-ċittadini; |
| --- | --- |

6.

jirrikonoxxi l-ħtieġa li jitwettqu b'determinazzjoni bosta azzjonijiet u huwa lest jagħti kontribuzzjoni importanti fil-livell reġjonali. Għal dan il-għan jeħtieġ li jiġu evalwati l-possibbiltajiet u r-riskji, u li jiġi evalwat, għal kull miżura prevista fl-istrateġija, il-benefiċċju li din tista' toffri liċ-ċittadini;

Fir-rigward tal-prijoritajiet imsemmija fir-reviżjoni ta' nofs il-mandat ta' l-istrateġija

| 7. | huwa konvint li fil-qafas tal-possibbiltajiet tagħhom, il-bliet u r-reġjuni ser jikkontribwixxu għall-promozzjoni tar-riċerka u ta' l-iżvilupp tas-suq għall-applikazzjonijiet tax-xjenzi tal-ħajja u l-bijoteknoloġija, kif ukoll għall-bijoekonomija msejsa fuq l-għarfien. Jistieden il-bliet u r-reġjuni sabiex jikkontribwixxu għat-tagħrif ta' l-utenti skond il-qafas legali u l-proċeduri amministrattivi fis-settur tal-bijoteknoloġija. Għat-titjib tal-koordinazzjoni tar-riċerka, il-Kummissjoni Ewropea m'għandhiex biss tikkoopera ma' l-Istati Membri, iżda għandha wkoll toħloq pjattaformi reġjonali jew tinkludi l-kooperazzjoni reġjonali direttament fil-ħidma tagħha; |
| --- | --- |

7.

huwa konvint li fil-qafas tal-possibbiltajiet tagħhom, il-bliet u r-reġjuni ser jikkontribwixxu għall-promozzjoni tar-riċerka u ta' l-iżvilupp tas-suq għall-applikazzjonijiet tax-xjenzi tal-ħajja u l-bijoteknoloġija, kif ukoll għall-bijoekonomija msejsa fuq l-għarfien. Jistieden il-bliet u r-reġjuni sabiex jikkontribwixxu għat-tagħrif ta' l-utenti skond il-qafas legali u l-proċeduri amministrattivi fis-settur tal-bijoteknoloġija. Għat-titjib tal-koordinazzjoni tar-riċerka, il-Kummissjoni Ewropea m'għandhiex biss tikkoopera ma' l-Istati Membri, iżda għandha wkoll toħloq pjattaformi reġjonali jew tinkludi l-kooperazzjoni reġjonali direttament fil-ħidma tagħha;

| 8. | jappoġġja l-azzjoni maħsuba sabiex titrawwem il-kompetittività, it-trasferiment ta' l-għarfien u l-innovazzjoni mix-xjenza għall-industrija: għandu jittejjeb l-għarfien fir-rigward tal-potenzjal kummerċjali tar-riżultati tar-riċerka u jkun xieraq li jiġi promoss il-ħolqien ta' l-intrapriżi u l-iskambju bejn ir-riċerka u l-industrija. Sa fejn dan huwa possibbli, il-bliet u r-reġjuni għandhom itejbu d-disponibbiltà tal-kapital riskjuż, inkluż fl-ambitu tal-kooperazzjoni transkonfinali, u jappoġġjaw lil dawk li japplikaw invenzjonijiet ġodda fil-qasam tal-bijoteknoloġija sabiex jibbrevettaw xogħolhom u jużaw dawn il-brevetti. L-istituzzjonijiet finanzjarji fil-livelli reġjonali, nazzjonali u b'mod speċjali fil-livell ta' l-UE, għandhom iwaqqfu programmi ta' appoġġ li jipprevedu t-tqassim tar-riskju għall-SMEs fis-settur tal-bijoteknoloġija; |
| --- | --- |

8.

jappoġġja l-azzjoni maħsuba sabiex titrawwem il-kompetittività, it-trasferiment ta' l-għarfien u l-innovazzjoni mix-xjenza għall-industrija: għandu jittejjeb l-għarfien fir-rigward tal-potenzjal kummerċjali tar-riżultati tar-riċerka u jkun xieraq li jiġi promoss il-ħolqien ta' l-intrapriżi u l-iskambju bejn ir-riċerka u l-industrija. Sa fejn dan huwa possibbli, il-bliet u r-reġjuni għandhom itejbu d-disponibbiltà tal-kapital riskjuż, inkluż fl-ambitu tal-kooperazzjoni transkonfinali, u jappoġġjaw lil dawk li japplikaw invenzjonijiet ġodda fil-qasam tal-bijoteknoloġija sabiex jibbrevettaw xogħolhom u jużaw dawn il-brevetti. L-istituzzjonijiet finanzjarji fil-livelli reġjonali, nazzjonali u b'mod speċjali fil-livell ta' l-UE, għandhom iwaqqfu programmi ta' appoġġ li jipprevedu t-tqassim tar-riskju għall-SMEs fis-settur tal-bijoteknoloġija;

| 9. | huwa konxju tal-bżonn li tittejjeb is-sitwazzjoni tas-suq tax-xogħol permezz tal-promozzjoni ta' l-impjieg kif ukoll l-edukazzjoni u t-taħriġ addizzjonali tal-ħaddiema. Xjentisti u persuni oħra bil-kwalifiki neċessarji għall-iżvilupp tas-settur tal-bijoteknoloġija għandhom jiġu attratti lejn l-Ewropa u l-forza tax-xogħol għandha tiġi dissważa milli temigra. Fejn hemm bżonn, jistgħu wkoll jinġabu ħaddiema kkwalifikati li tħarrġu jew kisbu l-esperjenza professjonali tagħhom barra mill-Ewropa. Dan jista' jsir billi jinħolqu kundizzjonijiet li huma attraenti għalihom; |
| --- | --- |

9.

huwa konxju tal-bżonn li tittejjeb is-sitwazzjoni tas-suq tax-xogħol permezz tal-promozzjoni ta' l-impjieg kif ukoll l-edukazzjoni u t-taħriġ addizzjonali tal-ħaddiema. Xjentisti u persuni oħra bil-kwalifiki neċessarji għall-iżvilupp tas-settur tal-bijoteknoloġija għandhom jiġu attratti lejn l-Ewropa u l-forza tax-xogħol għandha tiġi dissważa milli temigra. Fejn hemm bżonn, jistgħu wkoll jinġabu ħaddiema kkwalifikati li tħarrġu jew kisbu l-esperjenza professjonali tagħhom barra mill-Ewropa. Dan jista' jsir billi jinħolqu kundizzjonijiet li huma attraenti għalihom;

| 10. | jinnota li l-bijoteknoloġija toffri alternattivi innovattivi lill-industrija tal-kimika b'applikazzjonijiet fis-setturi tas-saħħa u ta' l-ikel għall-annimali u għall-bnedmin. L-Ewropa diġà tipproduċi 85 % tal-bżonnijiet dinjija ta' enżimi. Il-proċessi enżimatiċi u bijokatalitiċi għandhom jippermettu ffrankar konsiderevoli ta' riżorsi u enerġija u b'hekk joffru approċċ ġdid għal ekonomija sostenibbli; |
| --- | --- |

10.

jinnota li l-bijoteknoloġija toffri alternattivi innovattivi lill-industrija tal-kimika b'applikazzjonijiet fis-setturi tas-saħħa u ta' l-ikel għall-annimali u għall-bnedmin. L-Ewropa diġà tipproduċi 85 % tal-bżonnijiet dinjija ta' enżimi. Il-proċessi enżimatiċi u bijokatalitiċi għandhom jippermettu ffrankar konsiderevoli ta' riżorsi u enerġija u b'hekk joffru approċċ ġdid għal ekonomija sostenibbli;

| 11. | huwa konxju ta' l-attitudni kritika ta' l-opinjoni pubblika, speċjalment fir-rigward ta' l-applikazzjonijiet bijoteknoloġiċi fis-settur tal-prodotti ta' l-ikel u l-għalf. Minn naħa, il-biċċa l-kbira tal-konsumaturi huma kontra l-inġinerija ġenetika fl-agrikoltura, iżda min-naħa l-oħra teżisti wkoll opinjoni pubblika pożittiva, l-aktar meta l-prodott joffri vantaġġi ċari mil-lat ta' l-ambjent u tas-saħħa; |
| --- | --- |

11.

huwa konxju ta' l-attitudni kritika ta' l-opinjoni pubblika, speċjalment fir-rigward ta' l-applikazzjonijiet bijoteknoloġiċi fis-settur tal-prodotti ta' l-ikel u l-għalf. Minn naħa, il-biċċa l-kbira tal-konsumaturi huma kontra l-inġinerija ġenetika fl-agrikoltura, iżda min-naħa l-oħra teżisti wkoll opinjoni pubblika pożittiva, l-aktar meta l-prodott joffri vantaġġi ċari mil-lat ta' l-ambjent u tas-saħħa;

| 12. | għalhekk jissuġġerixxi li jiġu promossi dibattiti soċjali infurmati dwar il-benefiċċji u r-riskji tax-xjenzi tal-ħajja u l-bijoteknoloġija. Ħafna bliet u reġjuni diġà qegħdin jappoġġjaw, dejjem fil-limitu tal-kapaċitajiet tagħhom, l-edukazzjoni tal-pubbliku fir-rigward tal-bażi xjentifika, il-metodi u s-setturi ta' applikazzjoni kif ukoll l-eżiġenzi legali u l-aspetti etiċi tal-bijoteknoloġija. Dawn huma inizjattivi li għandhom jitkomplew b'determinazzjoni; |
| --- | --- |

12.

għalhekk jissuġġerixxi li jiġu promossi dibattiti soċjali infurmati dwar il-benefiċċji u r-riskji tax-xjenzi tal-ħajja u l-bijoteknoloġija. Ħafna bliet u reġjuni diġà qegħdin jappoġġjaw, dejjem fil-limitu tal-kapaċitajiet tagħhom, l-edukazzjoni tal-pubbliku fir-rigward tal-bażi xjentifika, il-metodi u s-setturi ta' applikazzjoni kif ukoll l-eżiġenzi legali u l-aspetti etiċi tal-bijoteknoloġija. Dawn huma inizjattivi li għandhom jitkomplew b'determinazzjoni;

| 13. | jistieden l-oqsma tar-riċerka, l-industrija u l-amministrazzjoni sabiex jagħtu l-kontribuzzjoni tagħhom; il-partijiet interessati kollha għandhom jieħdu sehem f'forum dwar dawn il-kwistjonijiet. Il-bliet u r-reġjuni għandhom isaħħu l-appoġġ tagħhom għall-proġetti ta' riċerka dwar il-kwistjonijiet soċjo-ekonomiċi u etiċi marbutin mal-bijoteknoloġija u t-tixrid tar-riżultati ta' din ir-riċerka. Għandhom iwaqqfu netwerks ta' esperti li b'mod ad hoc jieħdu pożizzjoni dwar kwistjonijiet attwali ta' sigurtà, soċjo-ekonomiċi u etiċi. Il-bliet u r-reġjuni jistgħu jappoġġjaw proċessi razzjonali, trasparenti u b'bażi xjentifika għat-teħid tad-deċiżjonijiet fil-qasam ta' l-awtorizzar tal-prodotti; |
| --- | --- |

13.

jistieden l-oqsma tar-riċerka, l-industrija u l-amministrazzjoni sabiex jagħtu l-kontribuzzjoni tagħhom; il-partijiet interessati kollha għandhom jieħdu sehem f'forum dwar dawn il-kwistjonijiet. Il-bliet u r-reġjuni għandhom isaħħu l-appoġġ tagħhom għall-proġetti ta' riċerka dwar il-kwistjonijiet soċjo-ekonomiċi u etiċi marbutin mal-bijoteknoloġija u t-tixrid tar-riżultati ta' din ir-riċerka. Għandhom iwaqqfu netwerks ta' esperti li b'mod ad hoc jieħdu pożizzjoni dwar kwistjonijiet attwali ta' sigurtà, soċjo-ekonomiċi u etiċi. Il-bliet u r-reġjuni jistgħu jappoġġjaw proċessi razzjonali, trasparenti u b'bażi xjentifika għat-teħid tad-deċiżjonijiet fil-qasam ta' l-awtorizzar tal-prodotti;

| 14. | jissuġġerixxi li permezz ta' l-approvazzjoni ta' proġetti fi ħdan is-Seba' Programm Qafas għar-Riċerka, il-Kummissjoni Ewropea tagħti importanza akbar lill-fażi ta' provvista ta' informazzjoni professjonali lill-pubbliku dwar ir-riżultati tar-riċerka; barra minn hekk għandu jkun hemm iktar proġetti ta' riċerka dwar l-applikazzjonijiet agrikoli ta' l-inġinerija ġenetika, l-evalwazzjoni tar-riskju u kwistjonijiet ambjentali u ekonomiċi; |
| --- | --- |

14.

jissuġġerixxi li permezz ta' l-approvazzjoni ta' proġetti fi ħdan is-Seba' Programm Qafas għar-Riċerka, il-Kummissjoni Ewropea tagħti importanza akbar lill-fażi ta' provvista ta' informazzjoni professjonali lill-pubbliku dwar ir-riżultati tar-riċerka; barra minn hekk għandu jkun hemm iktar proġetti ta' riċerka dwar l-applikazzjonijiet agrikoli ta' l-inġinerija ġenetika, l-evalwazzjoni tar-riskju u kwistjonijiet ambjentali u ekonomiċi;

| 15. | jaqbel mal-Kummissjoni Ewropea dwar l-importanza tal-bijoteknoloġija applikata fil-qasam tal-kura medika mill-perspettiva ekonomika u tas-saħħa pubblika. Jappoġġja l-progress addizzjonali fl-ambitu tas-semplifikazzjoni u l-kjarifika leġislattiva f'dan is-settur, billi s-settur mar lura minħabba l-inċertezza leġislattiva. Ikun xieraq li jitħejjew linji gwida u rakkomandazzjonijiet internazzjonali li jeliminaw l-ostakoli u jiffaċilitaw l-iżvilupp ta' dawn l-applikazzjonijiet; |
| --- | --- |

15.

jaqbel mal-Kummissjoni Ewropea dwar l-importanza tal-bijoteknoloġija applikata fil-qasam tal-kura medika mill-perspettiva ekonomika u tas-saħħa pubblika. Jappoġġja l-progress addizzjonali fl-ambitu tas-semplifikazzjoni u l-kjarifika leġislattiva f'dan is-settur, billi s-settur mar lura minħabba l-inċertezza leġislattiva. Ikun xieraq li jitħejjew linji gwida u rakkomandazzjonijiet internazzjonali li jeliminaw l-ostakoli u jiffaċilitaw l-iżvilupp ta' dawn l-applikazzjonijiet;

| 16. | huwa konvint li l-bijoteknoloġija moderna tista' tikkontribwixxi għat-tkabbir sostenibbli ta' l-agrikoltura. Jappoġġja l-pożizzjoni tal-Kummissjoni Ewropea, li ssostni li għandu jkun possibbli li l-forom kollha ta' agrikoltura, kemm jekk tradizzjonali, organiċi jew bi pjanti li huma ġenetikament modifikati, jeżistu fuq l-istess livell. Madankollu jiġbed l-attenzjoni lejn il-fatt li l-kundizzjonijiet topografiċi, klimatiċi jew strutturali fil-livell reġjonali mhux dejjem jippermettu li l-produzzjoni agrikola tradizzjonali jew organika tikkoeżisti mal-koltivazzjoni ta' uċuh tar-raba' ġenetikament modifikati. Għandu jibqa' f'idejn il-konsumaturi infurmati li jagħżlu sa liema punt il-prodotti tal-bijoteknoloġija moderna għandhom jippenetraw is-suq. Konsegwentement, ċerti bliet u reġjuni ser igawdu l-vantaġġi ta' l-użu ta' l-agrobijoteknoloġija filwaqt li oħrajn ser jibbenefikaw minn metodi agrikoli tradizzjonali jew organiċi; |
| --- | --- |

16.

huwa konvint li l-bijoteknoloġija moderna tista' tikkontribwixxi għat-tkabbir sostenibbli ta' l-agrikoltura. Jappoġġja l-pożizzjoni tal-Kummissjoni Ewropea, li ssostni li għandu jkun possibbli li l-forom kollha ta' agrikoltura, kemm jekk tradizzjonali, organiċi jew bi pjanti li huma ġenetikament modifikati, jeżistu fuq l-istess livell. Madankollu jiġbed l-attenzjoni lejn il-fatt li l-kundizzjonijiet topografiċi, klimatiċi jew strutturali fil-livell reġjonali mhux dejjem jippermettu li l-produzzjoni agrikola tradizzjonali jew organika tikkoeżisti mal-koltivazzjoni ta' uċuh tar-raba' ġenetikament modifikati. Għandu jibqa' f'idejn il-konsumaturi infurmati li jagħżlu sa liema punt il-prodotti tal-bijoteknoloġija moderna għandhom jippenetraw is-suq. Konsegwentement, ċerti bliet u reġjuni ser igawdu l-vantaġġi ta' l-użu ta' l-agrobijoteknoloġija filwaqt li oħrajn ser jibbenefikaw minn metodi agrikoli tradizzjonali jew organiċi;

| 17. | jaħseb li l-koeżistenza ta' prattiki agrikoli differenti hija ta' importanza deċiżiva, mhux biss għall-prattika tajba fil-qasam ta' l-agrikoltura iżda wkoll għat-tolleranza u l-fiduċja bejn il-bdiewa ġirien fl-iskambju ta' l-informazzjoni, il-koordinazzjoni u l-kooperazzjoni. Il-Kummissjoni Ewropea hija mistiedna tiddefinixxi linji gwida għall-koeżistenza u tapprova limiti li jistgħu jiġu implimentati b'mod effettiv għat-tikkettar taż-żrieragħ bi traċċi ta' organiżmi ġenetikament modifikati (GMOs) mill-iktar fis possibbli. F'dan ir-rigward jeħtieġ ukoll li tinstab soluzzjoni għall-organiżmi li għadhom mhux awtorizzati fl-UE iżda li ġew approvati u meqjusa siguri f'pajjiżi oħra li użaw kriterji simili għall-evalwazzjoni tagħhom; |
| --- | --- |

17.

jaħseb li l-koeżistenza ta' prattiki agrikoli differenti hija ta' importanza deċiżiva, mhux biss għall-prattika tajba fil-qasam ta' l-agrikoltura iżda wkoll għat-tolleranza u l-fiduċja bejn il-bdiewa ġirien fl-iskambju ta' l-informazzjoni, il-koordinazzjoni u l-kooperazzjoni. Il-Kummissjoni Ewropea hija mistiedna tiddefinixxi linji gwida għall-koeżistenza u tapprova limiti li jistgħu jiġu implimentati b'mod effettiv għat-tikkettar taż-żrieragħ bi traċċi ta' organiżmi ġenetikament modifikati (GMOs) mill-iktar fis possibbli. F'dan ir-rigward jeħtieġ ukoll li tinstab soluzzjoni għall-organiżmi li għadhom mhux awtorizzati fl-UE iżda li ġew approvati u meqjusa siguri f'pajjiżi oħra li użaw kriterji simili għall-evalwazzjoni tagħhom;

| 18. | iqis bħala prijorità li jiġu studjati miżuri agrikoli xierqa sabiex tiġi żgurata l-agrikoltura tradizzjonali u organika u l-koeżistenza sostenibbli tagħha ma' ħxejjex modifikati ġenetikament, u barra minn hekk li jiġu studjati l-effetti potenzjali tal-GMOs fuq perijodu twil, kif ukoll ir-riskji u l-benefiċċji ta' l-uċuħ modifikati ġenetikament għall-produzzjoni ta' materja prima rinnovabbli għall-proċessi industrijali. Il-Kumitat jappoġġja programm ta' azzjoni bl-objettiv tal-konservazzjoni, il-karatterizzazzjuoni, il-ġbir u l-użu ta' riżorsi modifikati ġenetikament fis-settur agrikolu ta' l-UE; |
| --- | --- |

18.

iqis bħala prijorità li jiġu studjati miżuri agrikoli xierqa sabiex tiġi żgurata l-agrikoltura tradizzjonali u organika u l-koeżistenza sostenibbli tagħha ma' ħxejjex modifikati ġenetikament, u barra minn hekk li jiġu studjati l-effetti potenzjali tal-GMOs fuq perijodu twil, kif ukoll ir-riskji u l-benefiċċji ta' l-uċuħ modifikati ġenetikament għall-produzzjoni ta' materja prima rinnovabbli għall-proċessi industrijali. Il-Kumitat jappoġġja programm ta' azzjoni bl-objettiv tal-konservazzjoni, il-karatterizzazzjuoni, il-ġbir u l-użu ta' riżorsi modifikati ġenetikament fis-settur agrikolu ta' l-UE;

| 19. | jilqa' l-qafas legali li jeżisti fil-qasam tax-xjenzi tal-ħajja u l-bijoteknoloġija, iżda jinnota l-bżonn li tittejjeb il-koerenza fid-diversi oqsma tal-liġi, per eżempju fir-regolamenti dwar il-ħarsien tal-proprjetà intellettwali. Barra minn hekk, bl-iskop li tittejjeb il-kompetittività ta' l-UE fis-settur tal-bijoteknoloġija, għandhom jiġu eżaminati possibbiltajiet ta' adattament tal-qafas legali sabiex dan ikun konformi ma' l-istandards aċċettati fil-livell internazzjonali. Il-bliet u r-reġjuni jimpenjaw ruħhom sabiex, fil-qafas tar-responsabbiltajiet tagħhom, jimplimentaw il-liġi Ewropea b'mod uniformi; għandhom jieħdu sehem fi djalogu inter-reġjonali u internazzjonali; |
| --- | --- |

19.

jilqa' l-qafas legali li jeżisti fil-qasam tax-xjenzi tal-ħajja u l-bijoteknoloġija, iżda jinnota l-bżonn li tittejjeb il-koerenza fid-diversi oqsma tal-liġi, per eżempju fir-regolamenti dwar il-ħarsien tal-proprjetà intellettwali. Barra minn hekk, bl-iskop li tittejjeb il-kompetittività ta' l-UE fis-settur tal-bijoteknoloġija, għandhom jiġu eżaminati possibbiltajiet ta' adattament tal-qafas legali sabiex dan ikun konformi ma' l-istandards aċċettati fil-livell internazzjonali. Il-bliet u r-reġjuni jimpenjaw ruħhom sabiex, fil-qafas tar-responsabbiltajiet tagħhom, jimplimentaw il-liġi Ewropea b'mod uniformi; għandhom jieħdu sehem fi djalogu inter-reġjonali u internazzjonali;

Fir-rigward ta' l-implimentazzjoni tal-Pjan ta' Azzjoni ta' 30 punt adottat fl-2002

| 20. | jemmen li huwa importanti li tittejjeb l-informazzjoni fir-rigward tax-xjenzi tal-ħajja, b'mod speċjali fil-qasam ta' l-edukazzjoni u t-taħriġ addizzjonali tal-ħaddiema u l-għalliema. Għandu jitħeġġeġ id-djalogu inter-dixxiplinari bejn ix-xjenzjati; |
| --- | --- |

20.

jemmen li huwa importanti li tittejjeb l-informazzjoni fir-rigward tax-xjenzi tal-ħajja, b'mod speċjali fil-qasam ta' l-edukazzjoni u t-taħriġ addizzjonali tal-ħaddiema u l-għalliema. Għandu jitħeġġeġ id-djalogu inter-dixxiplinari bejn ix-xjenzjati;

| 21. | huwa konvint li l-leġislazzjoni fir-rigward tal-ħarsien tal-proprjetà intellettwali fil-qasam tar-riċerka pubblika għandha tiġi ċċarata u li l-importanza ta' l-applikazzjoni kummerċjali tar-riżultati tar-riċerka għandha tiġi spjegata lill-akkademiċi. Għal dan il-għan għandu wkoll jiġi promoss id-djalogu internazzjonali; |
| --- | --- |

21.

huwa konvint li l-leġislazzjoni fir-rigward tal-ħarsien tal-proprjetà intellettwali fil-qasam tar-riċerka pubblika għandha tiġi ċċarata u li l-importanza ta' l-applikazzjoni kummerċjali tar-riżultati tar-riċerka għandha tiġi spjegata lill-akkademiċi. Għal dan il-għan għandu wkoll jiġi promoss id-djalogu internazzjonali;

| 22. | jagħraf il-bżonn li tittejjeb il-provvista ta' kapital għall-industrija tal-bijoteknoloġija, b'mod speċjali għall-SMEs, permezz ta' l-investiment fir-riċerka, l-iżvilupp teknoloġiku u l-ħolqien ta' intrapriżi ġodda, il-promozzjoni tat-trasferiment tat-teknoloġija u l-finanzjament kummerċjali ta' l-intrapriżi. L-iżvilupp ta' l-industrija tal-bijoteknoloġija fl-Ewropa għandu jsir fuq il-bażi ta' kriterji uniformi; |
| --- | --- |

22.

jagħraf il-bżonn li tittejjeb il-provvista ta' kapital għall-industrija tal-bijoteknoloġija, b'mod speċjali għall-SMEs, permezz ta' l-investiment fir-riċerka, l-iżvilupp teknoloġiku u l-ħolqien ta' intrapriżi ġodda, il-promozzjoni tat-trasferiment tat-teknoloġija u l-finanzjament kummerċjali ta' l-intrapriżi. L-iżvilupp ta' l-industrija tal-bijoteknoloġija fl-Ewropa għandu jsir fuq il-bażi ta' kriterji uniformi;

| 23. | jappoġġja l-fatt li fl-inizjattiva tal-Kummissjoni Ewropea “Lead Market” il-“bio-based products” jiġu identifikati bħala “lead market” u jistieden lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tikkunsidra l-potenzjal diġà eżistenti fir-reġjuni Ewropej fit-tfassil tal-miżuri tagħha għall-promozzjoni u t-tisħiħ ta' dan il-“lead market”; |
| --- | --- |

23.

jappoġġja l-fatt li fl-inizjattiva tal-Kummissjoni Ewropea “Lead Market” il-“bio-based products” jiġu identifikati bħala “lead market” u jistieden lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tikkunsidra l-potenzjal diġà eżistenti fir-reġjuni Ewropej fit-tfassil tal-miżuri tagħha għall-promozzjoni u t-tisħiħ ta' dan il-“lead market”;

| 24. | jitlob li jsiru sforzi addizzjonali fir-rigward tal-ftuħ u t-trasparenza tal-pjattaformi teknoloġiċi Ewropej li huma attivi fil-qasam tax-xjenzi tal-ħajja u tal-bijoteknoloġija, sabiex jiġu involuti partijiet interessati oħra minbarra l-industrija u l-komunità tar-riċerka, bħal per eżempju l-awtoritajiet lokali u reġjonali u, b'mod partikolari, l-SMEs; |
| --- | --- |

24.

jitlob li jsiru sforzi addizzjonali fir-rigward tal-ftuħ u t-trasparenza tal-pjattaformi teknoloġiċi Ewropej li huma attivi fil-qasam tax-xjenzi tal-ħajja u tal-bijoteknoloġija, sabiex jiġu involuti partijiet interessati oħra minbarra l-industrija u l-komunità tar-riċerka, bħal per eżempju l-awtoritajiet lokali u reġjonali u, b'mod partikolari, l-SMEs;

| 25. | jappoġġja impenn imsaħħaħ tar-reġjuni tal-bijoteknoloġija fl-inizjattiva ERA-Net tas-Seba' Programm Qafas għar-Riċerka għall-koordinazzjoni ta' programmi ta' riċerka nazzjonali u reġjonali; |
| --- | --- |

25.

jappoġġja impenn imsaħħaħ tar-reġjuni tal-bijoteknoloġija fl-inizjattiva ERA-Net tas-Seba' Programm Qafas għar-Riċerka għall-koordinazzjoni ta' programmi ta' riċerka nazzjonali u reġjonali;

| 26. | jilqa' t-tisħiħ tar-rwol tal-Grupp Ewropew għall-Etika. Il-kooperazzjoni bejn il-Komunità Ewropea u l-livelli nazzjonali u reġjonali fir-rigward tal-kwistjonijiet etiċi u soċjo-ekonomiċi għandha tiġi appoġġjata. Għandhom jitfasslu linji gwida etiċi, per eżempju fir-rigward taċ-ċelloli staminali, il-biobanks, it-trapjanti minn speċi għal oħra (xenotransplantation), it-testijiet ġenetiċi u t-testitjiet fuq l-annimali; |
| --- | --- |

26.

jilqa' t-tisħiħ tar-rwol tal-Grupp Ewropew għall-Etika. Il-kooperazzjoni bejn il-Komunità Ewropea u l-livelli nazzjonali u reġjonali fir-rigward tal-kwistjonijiet etiċi u soċjo-ekonomiċi għandha tiġi appoġġjata. Għandhom jitfasslu linji gwida etiċi, per eżempju fir-rigward taċ-ċelloli staminali, il-biobanks, it-trapjanti minn speċi għal oħra (xenotransplantation), it-testijiet ġenetiċi u t-testitjiet fuq l-annimali;

| 27. | jappoġġja t-tkomplija ta' l-attivitajiet marbutin mal-materjali ta' referenza u l-validazzjoni ta' metodi ta' investigazzjoni u huwa favur il-monitoraġġ ta' l-effetti negattivi ta' l-organiżmi, prodotti ta' l-ikel u għalf modifikati ġenetikament. F'dan il-kuntest jilqa' r-rwol mexxej tal-Kummissjoni Ewropea fit-tfassil ta' linji gwida, standards u rakkomandazzjonijiet internazzjonali, b'mod speċjali fil-qasam tal-prodotti ta' l-ikel; |
| --- | --- |

27.

jappoġġja t-tkomplija ta' l-attivitajiet marbutin mal-materjali ta' referenza u l-validazzjoni ta' metodi ta' investigazzjoni u huwa favur il-monitoraġġ ta' l-effetti negattivi ta' l-organiżmi, prodotti ta' l-ikel u għalf modifikati ġenetikament. F'dan il-kuntest jilqa' r-rwol mexxej tal-Kummissjoni Ewropea fit-tfassil ta' linji gwida, standards u rakkomandazzjonijiet internazzjonali, b'mod speċjali fil-qasam tal-prodotti ta' l-ikel;

| 28. | jesprimi r-rieda tiegħu li flimkien mal-Kummissjoni Ewropea, l-Istati Membri u r-reġjuni, jeżamina l-politika tar-riċerka bir-reqqa sabiex jinstab din tinkludix taħlita adegwata ta' tekniki tradizzjonali u ġodda. Huwa għandu l-intenzjoni li jikkontribwixxi għall-iżvilupp ta' sħubijiet effettivi fil-qasam tar-riċerka bejn il-pajjiżi fil-proċess ta' żvilupp u l-UE. L-appoġġ għandu jingħata wkoll lill-organizzazzjonijiet sotto-reġjonali, reġjonali u internazzjonali, b'mod speċjali ċ-ċentri internazzjonali tar-riċerka agrikola; |
| --- | --- |

28.

jesprimi r-rieda tiegħu li flimkien mal-Kummissjoni Ewropea, l-Istati Membri u r-reġjuni, jeżamina l-politika tar-riċerka bir-reqqa sabiex jinstab din tinkludix taħlita adegwata ta' tekniki tradizzjonali u ġodda. Huwa għandu l-intenzjoni li jikkontribwixxi għall-iżvilupp ta' sħubijiet effettivi fil-qasam tar-riċerka bejn il-pajjiżi fil-proċess ta' żvilupp u l-UE. L-appoġġ għandu jingħata wkoll lill-organizzazzjonijiet sotto-reġjonali, reġjonali u internazzjonali, b'mod speċjali ċ-ċentri internazzjonali tar-riċerka agrikola;

| 29. | jilqa' l-attivitajiet tal-Kummissjoni Ewropea u ta' l-Istati Membri għall-użu sigur u effettiv tal-bijoteknoloġija moderna fil-pajjiżi li jinsabu fil-proċess ta' żvilupp. Flimkien mal-komunità internazzjonali, għandha tiġi kkonkretizzata l-kontribuzzjoni tar-riċerka lill-ġlieda kontra l-HIV/AIDS, il-malarja u t-tuberkulosi u mard ieħor marbut mal-faqar. Il-Kumitat jinnota l-isforzi tal-Kummissjoni Ewropea u ta' l-Istati Membri għall-konservazzjoni u l-użu sostenibbli tar-riżorsi ġenetiċi fil-pajjiżi fil-proċess ta' żvilupp; |
| --- | --- |

29.

jilqa' l-attivitajiet tal-Kummissjoni Ewropea u ta' l-Istati Membri għall-użu sigur u effettiv tal-bijoteknoloġija moderna fil-pajjiżi li jinsabu fil-proċess ta' żvilupp. Flimkien mal-komunità internazzjonali, għandha tiġi kkonkretizzata l-kontribuzzjoni tar-riċerka lill-ġlieda kontra l-HIV/AIDS, il-malarja u t-tuberkulosi u mard ieħor marbut mal-faqar. Il-Kumitat jinnota l-isforzi tal-Kummissjoni Ewropea u ta' l-Istati Membri għall-konservazzjoni u l-użu sostenibbli tar-riżorsi ġenetiċi fil-pajjiżi fil-proċess ta' żvilupp;

| 30. | huwa favur tisħiħ tar-rwol tas-servizzi kollha tal-Kummissjoni Ewropea b'ħarsa lejn il-ġejjieni, b'mod partikulari fil-qasam tat-teknoloġija, sabiex il-problemi ġodda jkunu jistgħu jiġu identifikati kemm jista' jkun kmieni. Ir-rilevanza, il-koerenza u l-effettività tal-leġislazzjoni u l-politika kif ukoll l-implimentazzjoni u l-effetti soċjali u ekonomiċi tagħhom għandhom jiġu eżaminati. |
| --- | --- |

30.

huwa favur tisħiħ tar-rwol tas-servizzi kollha tal-Kummissjoni Ewropea b'ħarsa lejn il-ġejjieni, b'mod partikulari fil-qasam tat-teknoloġija, sabiex il-problemi ġodda jkunu jistgħu jiġu identifikati kemm jista' jkun kmieni. Ir-rilevanza, il-koerenza u l-effettività tal-leġislazzjoni u l-politika kif ukoll l-implimentazzjoni u l-effetti soċjali u ekonomiċi tagħhom għandhom jiġu eżaminati.

Brussell, is-6 ta' Frar 2008.

Il-President

tal-Kumitat tar-Reġjuni

Luc VAN DEN BRANDE

---

| 25.4.2008 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea | C 105/11 |
| --- | --- | --- | --- |

25.4.2008

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea

C 105/11

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-Kontribut tal-volontarjat għall-koeżjoni ekonomika u soċjali

(2008/C 105/03)

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jenfasizza l-kontribut ekonomiku konsiderevoli li l-attività tal-volontarjat tagħti għall-ekonomiji lokali, reġjonali, nazzjonali u ta' l-UE permezz ta' (a) ir-riżorsi umani addizzjonali li jikkontribwixxi għall-attività soċjali u ekonomika u (b) il-ħolqien ta' kapital soċjali u “kwalità tal-ħajja” aħjar li tista' tkun fattur influwenti fl-investiment u l-ħolqien ta' l-impjiegi; |
| --- | --- |

—

jenfasizza l-kontribut ekonomiku konsiderevoli li l-attività tal-volontarjat tagħti għall-ekonomiji lokali, reġjonali, nazzjonali u ta' l-UE permezz ta' (a) ir-riżorsi umani addizzjonali li jikkontribwixxi għall-attività soċjali u ekonomika u (b) il-ħolqien ta' kapital soċjali u “kwalità tal-ħajja” aħjar li tista' tkun fattur influwenti fl-investiment u l-ħolqien ta' l-impjiegi;

| — | jenfasizza li l-volontarjat m'għandux jitqies bħala sostitut għal persunal impjegat fi kwalunkwe ambjent; |
| --- | --- |

—

jenfasizza li l-volontarjat m'għandux jitqies bħala sostitut għal persunal impjegat fi kwalunkwe ambjent;

| — | iħeġġeġ lill-Istati Membri sabiex jiġbru informazzjoni preċiza ta' l-istatistika dwar l-involviment tal-volontarjat fil-livell lokali u reġjonali fl-appoġġ għall-iżvilupp ta' inizjattivi xierqa fiż-żewġ livelli; |
| --- | --- |

—

iħeġġeġ lill-Istati Membri sabiex jiġbru informazzjoni preċiza ta' l-istatistika dwar l-involviment tal-volontarjat fil-livell lokali u reġjonali fl-appoġġ għall-iżvilupp ta' inizjattivi xierqa fiż-żewġ livelli;

| — | jikkunsidra li l-kwistjonijiet rigward in-nuqqas ta' status legali għall-volontarjat għandhom jingħataw aktar konsiderazzjoni, b'enfasi partikulari fuq id-drittijiet u r-responsabilitajiet, u jirrakkomanda li fejn huwa rilevanti, il-volontarjat għandu jingħata status legali definit b'mod ċar u kompatibbli madwar l-Istati Membri kollha ta' l-UE fir-rigward ta' l-ivvjaġġar transkonfinali għall-finijiet ta' volontarjat; |
| --- | --- |

—

jikkunsidra li l-kwistjonijiet rigward in-nuqqas ta' status legali għall-volontarjat għandhom jingħataw aktar konsiderazzjoni, b'enfasi partikulari fuq id-drittijiet u r-responsabilitajiet, u jirrakkomanda li fejn huwa rilevanti, il-volontarjat għandu jingħata status legali definit b'mod ċar u kompatibbli madwar l-Istati Membri kollha ta' l-UE fir-rigward ta' l-ivvjaġġar transkonfinali għall-finijiet ta' volontarjat;

| — | huwa tal-fehma li teżisti dimensjoni ta' l-UE importanti għall-volontarjat u għalhekk jixtieq jara aktar koerenza u approċċ politiku komprensiv, b'mod partikulari:






  — | Fehim aħjar permezz ta' aktar riċerka u statistika ta' kwalità aħjar fuq livell ta' l-UE; |
| --- | --- | --- |

—

huwa tal-fehma li teżisti dimensjoni ta' l-UE importanti għall-volontarjat u għalhekk jixtieq jara aktar koerenza u approċċ politiku komprensiv, b'mod partikulari:

—

Fehim aħjar permezz ta' aktar riċerka u statistika ta' kwalità aħjar fuq livell ta' l-UE;

| — | Għarfien tad-distribuzzjoni ekonomika tal-volontarjat u aċċettazzjoni aktar mifruxa ta' l-ekwivalenti monetarju tiegħu bħall-match-funding fil-programmi ffinanzjati mill-UE; |
| --- | --- |

—

Għarfien tad-distribuzzjoni ekonomika tal-volontarjat u aċċettazzjoni aktar mifruxa ta' l-ekwivalenti monetarju tiegħu bħall-match-funding fil-programmi ffinanzjati mill-UE;

| — | Enfasi usa' fuq il-volontarjat fil-livell Ewropew lil hinn mill-oqsma taċ-ċittadinanza u l-qasam taż-żgħażagħ; |
| --- | --- |

—

Enfasi usa' fuq il-volontarjat fil-livell Ewropew lil hinn mill-oqsma taċ-ċittadinanza u l-qasam taż-żgħażagħ;

| — | Analiżi ta' inizjattivi ġodda sabiex jinkoraġġixxu l-iskambju ta' esperjenza u l-mobilità tal-volontiera permezz ta' programm ta' Volontarjat Ewropew għall-etajiet kollha. |
| --- | --- |

—

Analiżi ta' inizjattivi ġodda sabiex jinkoraġġixxu l-iskambju ta' esperjenza u l-mobilità tal-volontiera permezz ta' programm ta' Volontarjat Ewropew għall-etajiet kollha.

| Rapporteur | : | Il-Kunsillier Declan MCDONNELL (IE/ALDE), Membru tal-Kunsill tal-Belt ta' Galway u ta' l-Awtorità Reġjonali tal-Punent |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

Il-Kunsillier Declan MCDONNELL (IE/ALDE), Membru tal-Kunsill tal-Belt ta' Galway u ta' l-Awtorità Reġjonali tal-Punent

Rakkomandazzjonijiet ta' politika

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Kummenti ġenerali

| 1. | għall-finijiet ta' din l-opinjoni ser ikollna tliet karatteristiċi li jiddifenixxu x'inhu l-volontarjat, jiġifieri li ma jsirx għal ħlas finanzjarju, li ma jsirx kontra r-rieda tal-persuna, u li jkun ta' benefiċċju għal persuna jew persuni barra mill-voluntier innifsu jew il-familja tiegħu. Dawn il-karatteristiċi jkopru spettru wiesa' ta' attivitajiet ta' volontarjat minn dawk formali għal dawk informali, minn dawk għal perijodu qasir għal dawk li jdumu fit-tul, minn dawk li jsiru fuq bażi ta' part-time għal dawk li huma full-time, per eżempju s-Servizz Volontarju; |
| --- | --- |

1.

għall-finijiet ta' din l-opinjoni ser ikollna tliet karatteristiċi li jiddifenixxu x'inhu l-volontarjat, jiġifieri li ma jsirx għal ħlas finanzjarju, li ma jsirx kontra r-rieda tal-persuna, u li jkun ta' benefiċċju għal persuna jew persuni barra mill-voluntier innifsu jew il-familja tiegħu. Dawn il-karatteristiċi jkopru spettru wiesa' ta' attivitajiet ta' volontarjat minn dawk formali għal dawk informali, minn dawk għal perijodu qasir għal dawk li jdumu fit-tul, minn dawk li jsiru fuq bażi ta' part-time għal dawk li huma full-time, per eżempju s-Servizz Volontarju;

| 2. | jirrikonoxxi li l-volontarjat huwa element ewlieni fiċ-ċittadinanza u d-demokrazija attiva fil-livelli kollha, billi dawk involuti fil-volontarjat qegħdin jaħdmu b'mod dirett jew indirett sabiex itejbu s-soċjetà għal kulħadd fil-livell lokali, reġjonali u nazzjonali; |
| --- | --- |

2.

jirrikonoxxi li l-volontarjat huwa element ewlieni fiċ-ċittadinanza u d-demokrazija attiva fil-livelli kollha, billi dawk involuti fil-volontarjat qegħdin jaħdmu b'mod dirett jew indirett sabiex itejbu s-soċjetà għal kulħadd fil-livell lokali, reġjonali u nazzjonali;

| 3. | Jirrikonoxxi li l-inqas li huma probabbli li jivvolontarjaw huma dawk is-sezzjonijiet tas-soċjetà li huma esklużi soċjalment, u li l-appoġġ għal dawn il-gruppi sabiex jivvolontarjaw u jħossuhom bżonnjużi bħala voluntiera huwa objettiv importanti; |
| --- | --- |

3.

Jirrikonoxxi li l-inqas li huma probabbli li jivvolontarjaw huma dawk is-sezzjonijiet tas-soċjetà li huma esklużi soċjalment, u li l-appoġġ għal dawn il-gruppi sabiex jivvolontarjaw u jħossuhom bżonnjużi bħala voluntiera huwa objettiv importanti;

| 4. | jirrikonoxxi r-rwol li l-volontarjat jaqdi f'pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw fuq livell globali, u r-rwol konsiderevoli li l-volontarjat jaqdi permezz ta' dan fit-tnaqqis tal-faqar globali u fil-promozzjoni tad-djalogu globali; |
| --- | --- |

4.

jirrikonoxxi r-rwol li l-volontarjat jaqdi f'pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw fuq livell globali, u r-rwol konsiderevoli li l-volontarjat jaqdi permezz ta' dan fit-tnaqqis tal-faqar globali u fil-promozzjoni tad-djalogu globali;

| 5. | jirrikonoxxi r-rwol li l-volontarjat jista' jaqdi fil-livell lokali, reġjonali, nazzjonali u globali fl-indirizzar ta' kwistjonijet dwar il-bidla fil-klima, kif ukoll fil-protezzjoni ċivili, l-inklużjoni soċjali, il-kooperazzjoni ta' l-iżvilupp, l-integrazzjoni aħjar ta' persuni b'diżabilità u l-immigranti; |
| --- | --- |

5.

jirrikonoxxi r-rwol li l-volontarjat jista' jaqdi fil-livell lokali, reġjonali, nazzjonali u globali fl-indirizzar ta' kwistjonijet dwar il-bidla fil-klima, kif ukoll fil-protezzjoni ċivili, l-inklużjoni soċjali, il-kooperazzjoni ta' l-iżvilupp, l-integrazzjoni aħjar ta' persuni b'diżabilità u l-immigranti;

Il-kontribut għall-Aġenda ta' Lisbona — L-importanza tal-volontarjat

| 6. | jenfasizza l-kontribut ekonomiku konsiderevoli li l-attività tal-volontarjat tagħti għall-ekonomiji lokali, reġjonali, nazzjonali u ta' l-UE permezz ta' (a) ir-riżorsi umani addizzjonali li jikkontribwixxi għall-attività soċjali u ekonomika (1) u (b) il-ħolqien ta' kapital soċjali u “kwalità tal-ħajja” aħjar li tista' tkun fattur influwenti fl-investiment u l-ħolqien ta' l-impjiegi. Ir-riċerka turi li l-kapital soċjali għandu relazzjoni diretta pożittiva ma' livelli ta' tkabbir fir-reġjuni Ewropej (2). Il-Kumitat jaċċetta bis-sħiħ li l-Kapital Soċjali jista' jitqies ukoll li jinforza u joħloq effetti ta' benefiċċju fuq it-tkabbir ekonomiku, kif ukoll f'oqsma kruċjali oħrajn bħall-kontroll soċjali, l-inklużjoni, is-saħħa, il-gvernanza, l-istituzzjonijiet, l-għoti tal-poter demokratiku (3); |
| --- | --- |

6.

jenfasizza l-kontribut ekonomiku konsiderevoli li l-attività tal-volontarjat tagħti għall-ekonomiji lokali, reġjonali, nazzjonali u ta' l-UE permezz ta' (a) ir-riżorsi umani addizzjonali li jikkontribwixxi għall-attività soċjali u ekonomika (1) u (b) il-ħolqien ta' kapital soċjali u “kwalità tal-ħajja” aħjar li tista' tkun fattur influwenti fl-investiment u l-ħolqien ta' l-impjiegi. Ir-riċerka turi li l-kapital soċjali għandu relazzjoni diretta pożittiva ma' livelli ta' tkabbir fir-reġjuni Ewropej (2). Il-Kumitat jaċċetta bis-sħiħ li l-Kapital Soċjali jista' jitqies ukoll li jinforza u joħloq effetti ta' benefiċċju fuq it-tkabbir ekonomiku, kif ukoll f'oqsma kruċjali oħrajn bħall-kontroll soċjali, l-inklużjoni, is-saħħa, il-gvernanza, l-istituzzjonijiet, l-għoti tal-poter demokratiku (3);

| 7. | jenfasizza l-benefiċċji tal-volontarjat fir-rigward l-impjegabilità ta' persuna (4) permezz tal-parteċipazzjoni tagħha fi skema ta' volontarja u servizz volontarju. Il-KtR jikkunsidra wkoll li l-iktar gruppi vulnerabbli tas-soċjetà (l-immigranti, il-minoritajiet, il-qiegħda, il-persuni mingħajr dar, dawk li jabbużaw mid-droga, dawk li jabbandunaw l-edukazzjoni tagħhom qabel il-waqt) għandu jkollhom is-setgħa li jittrasformaw ħajjithom, li jkunu involuti b'mod attiv fis-soċjetà, bis-saħħa ta' ħiliet u kompetenzi li jakkwistaw, sabiex ikollhom aċċess għall-impjieg bi ħlas aħjar jew isibu triqithom lura lejn l-edukazzjoni. Permezz ta' din l-opportunità, nies li kellhom trobbija differenti minn xulxin jistgħu jikkontribwixxu flimkien għall-ġid komuni, u jiksbu l-koeżjoni soċjali, id-diversità u r-rispett; |
| --- | --- |

7.

jenfasizza l-benefiċċji tal-volontarjat fir-rigward l-impjegabilità ta' persuna (4) permezz tal-parteċipazzjoni tagħha fi skema ta' volontarja u servizz volontarju. Il-KtR jikkunsidra wkoll li l-iktar gruppi vulnerabbli tas-soċjetà (l-immigranti, il-minoritajiet, il-qiegħda, il-persuni mingħajr dar, dawk li jabbużaw mid-droga, dawk li jabbandunaw l-edukazzjoni tagħhom qabel il-waqt) għandu jkollhom is-setgħa li jittrasformaw ħajjithom, li jkunu involuti b'mod attiv fis-soċjetà, bis-saħħa ta' ħiliet u kompetenzi li jakkwistaw, sabiex ikollhom aċċess għall-impjieg bi ħlas aħjar jew isibu triqithom lura lejn l-edukazzjoni. Permezz ta' din l-opportunità, nies li kellhom trobbija differenti minn xulxin jistgħu jikkontribwixxu flimkien għall-ġid komuni, u jiksbu l-koeżjoni soċjali, id-diversità u r-rispett;

| 8. | jixħet dawl fuq il-“valur miżjud” li l-volontarjat jista' jġib lill-attivitajiet ta' appoġġ soċjali, per eżempju proġetti ta' ħbiberija ma' persuni b'diżabilitajiet li mhux neċessarjament jiġu pprovduti b'appoġġ imħallas; |
| --- | --- |

8.

jixħet dawl fuq il-“valur miżjud” li l-volontarjat jista' jġib lill-attivitajiet ta' appoġġ soċjali, per eżempju proġetti ta' ħbiberija ma' persuni b'diżabilitajiet li mhux neċessarjament jiġu pprovduti b'appoġġ imħallas;

| 9. | jenfasizza r-rwol li jaqdi l-volontarjat fil-provvediment ta' reazzjonijiet ġodda u innovattivi għal kwistjonijiet soċjali li qegħdin joħorġu bħalissa u r-rwol tiegħu bħala test għat-twassil ta' servizzi u opportunitajiet għal impjiegi ġodda; |
| --- | --- |

9.

jenfasizza r-rwol li jaqdi l-volontarjat fil-provvediment ta' reazzjonijiet ġodda u innovattivi għal kwistjonijiet soċjali li qegħdin joħorġu bħalissa u r-rwol tiegħu bħala test għat-twassil ta' servizzi u opportunitajiet għal impjiegi ġodda;

| 10. | madankollu, jenfasizza li l-volontarjat m'għandux jitqies bħala sostitut għal persunal impjegat fi kwalunkwe ambjent; |
| --- | --- |

10.

madankollu, jenfasizza li l-volontarjat m'għandux jitqies bħala sostitut għal persunal impjegat fi kwalunkwe ambjent;

| 11. | jenfasizza l-effetti pożittivi tal-volontarjat fuq is-saħħa ta' persuna, u t-tnaqqis potenzjali fl-ispejjeż tal-qasam tas-saħħa fejn il-volontarjat jista' joffri lis-servizzi tas-saħħa lokali, reġjonali u nazzjonali. Ir-riċerka wriet li l-volontarjat jista' jkollu effett partikularment pożittiv fuq is-saħħa ta' nies ikbar fl-età (5). Dan il-benefiċċju lis-saħħa jista' jħalli impatt fuq persuni ta' kull età, miż-żgħażagħ sa dawk irtirati, u jista' jaqdi rwol ta' prevenzjoni fir-rigward ta' mard fiżiku u mentali; |
| --- | --- |

11.

jenfasizza l-effetti pożittivi tal-volontarjat fuq is-saħħa ta' persuna, u t-tnaqqis potenzjali fl-ispejjeż tal-qasam tas-saħħa fejn il-volontarjat jista' joffri lis-servizzi tas-saħħa lokali, reġjonali u nazzjonali. Ir-riċerka wriet li l-volontarjat jista' jkollu effett partikularment pożittiv fuq is-saħħa ta' nies ikbar fl-età (5). Dan il-benefiċċju lis-saħħa jista' jħalli impatt fuq persuni ta' kull età, miż-żgħażagħ sa dawk irtirati, u jista' jaqdi rwol ta' prevenzjoni fir-rigward ta' mard fiżiku u mentali;

| 12. | jinnota r-rwol kritiku li l-volontarjat jista' jaqdi fir-rigward tat-tagħlim tul il-ħajja kollha, billi jippermetti lill-individwi jiżviluppaw ħiliet ġodda li jikkontribwixxu għall-iżvilupp personali, soċjali u kulturali tagħhom, u jżid u jadatta l-impjegabilità tagħhom f'ambjent ekonomiku li dejjem qiegħed jinbidel. B'mod partikulari, iqis bħala pożittiv ħafna l-iżvilupp tal-volontarjat fl-iskejjel, sabiex irawwem il-valuri li jħaddan; |
| --- | --- |

12.

jinnota r-rwol kritiku li l-volontarjat jista' jaqdi fir-rigward tat-tagħlim tul il-ħajja kollha, billi jippermetti lill-individwi jiżviluppaw ħiliet ġodda li jikkontribwixxu għall-iżvilupp personali, soċjali u kulturali tagħhom, u jżid u jadatta l-impjegabilità tagħhom f'ambjent ekonomiku li dejjem qiegħed jinbidel. B'mod partikulari, iqis bħala pożittiv ħafna l-iżvilupp tal-volontarjat fl-iskejjel, sabiex irawwem il-valuri li jħaddan;

| 13. | jenfasizza r-rwol tal-volontarjat fit-tisħiħ ta' inizjattivi ta' żvilupp lokali u fl-iffaċilitar ta' l-implimentazzjoni b'suċċess ta' numru ta' inizjattivi ffinanzjati mill-UE, bħall-programm LEADER. Din l-attività sservi sabiex toħloq bilanċ għall-effetti negattivi tal-globalizzazzjoni u fl-iżgurar ta' żvilupp ekonomiku lokali sostenibbli; |
| --- | --- |

13.

jenfasizza r-rwol tal-volontarjat fit-tisħiħ ta' inizjattivi ta' żvilupp lokali u fl-iffaċilitar ta' l-implimentazzjoni b'suċċess ta' numru ta' inizjattivi ffinanzjati mill-UE, bħall-programm LEADER. Din l-attività sservi sabiex toħloq bilanċ għall-effetti negattivi tal-globalizzazzjoni u fl-iżgurar ta' żvilupp ekonomiku lokali sostenibbli;

| 14. | iħeġġeġ iktar kollaborazzjoni bejn l-awtoritajiet pubbliċi u l-organizzazzjonijiet volontarji fl-iżvilupp ta' politika pubblika rilevanti, biex jiżgura li din il-politika taqdi aħjar il-ħtiġijiet tas-settur tal-volontarjat; |
| --- | --- |

14.

iħeġġeġ iktar kollaborazzjoni bejn l-awtoritajiet pubbliċi u l-organizzazzjonijiet volontarji fl-iżvilupp ta' politika pubblika rilevanti, biex jiżgura li din il-politika taqdi aħjar il-ħtiġijiet tas-settur tal-volontarjat;

Nuqqas ta' riċerka u data statistika dwar il-volontarjat

| 15. | jixħet id-dawl fuq il-bżonn li jiġi indirizzat immedjatament in-nuqqas ta' statistika kompleta u preċiża ta' l-UE kollha jew nazzjonali dwar il-kontribut ekonomiku tal-volontarjat. Il-Kumitat tar-Reġjuni għalhekk jilqa' l-impenn tal-Belġju, ta' Franza, tar-Repubblika Ċeka, ta' l-Italja u tas-Slovakkja għall-implimentazzjoni tal-Manwal dwar Istituzzjonijiet Mingħajr Skop ta' Qligħ fis-Sistema tal-Kontijiet Nazzjonali tan-NU; |
| --- | --- |

15.

jixħet id-dawl fuq il-bżonn li jiġi indirizzat immedjatament in-nuqqas ta' statistika kompleta u preċiża ta' l-UE kollha jew nazzjonali dwar il-kontribut ekonomiku tal-volontarjat. Il-Kumitat tar-Reġjuni għalhekk jilqa' l-impenn tal-Belġju, ta' Franza, tar-Repubblika Ċeka, ta' l-Italja u tas-Slovakkja għall-implimentazzjoni tal-Manwal dwar Istituzzjonijiet Mingħajr Skop ta' Qligħ fis-Sistema tal-Kontijiet Nazzjonali tan-NU;

| 16. | iħeġġeġ lill-Istati Membri sabiex jiġbru informazzjoni preċiza ta' l-istatistika dwar l-involviment tal-volontarjat fil-livell lokali u reġjonali fl-appoġġ għall-iżvilupp ta' inizjattivi xierqa fiż-żewġ livelli; |
| --- | --- |

16.

iħeġġeġ lill-Istati Membri sabiex jiġbru informazzjoni preċiza ta' l-istatistika dwar l-involviment tal-volontarjat fil-livell lokali u reġjonali fl-appoġġ għall-iżvilupp ta' inizjattivi xierqa fiż-żewġ livelli;

| 17. | isejjaħ lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tiżviluppa kollezjoni ta' data aktar sistematika dwar il-voluntiera u s-servizzi li jipprovdu u tappoġġja l-inklużjoni tal-volontarjat bħala kategorija speċifika fil-Kontijiet Statistiċi ta' l-Eurostat sabiex jiġi evalwat b'mod preċiż il-valur ekonomiku tal-volontarjat; |
| --- | --- |

17.

isejjaħ lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tiżviluppa kollezjoni ta' data aktar sistematika dwar il-voluntiera u s-servizzi li jipprovdu u tappoġġja l-inklużjoni tal-volontarjat bħala kategorija speċifika fil-Kontijiet Statistiċi ta' l-Eurostat sabiex jiġi evalwat b'mod preċiż il-valur ekonomiku tal-volontarjat;

| 18. | jirrakkomanda li ssir riċerka komparattiva dwar il-volontarjat madwar l-UE sabiex tinkiseb data dwar it-tendenzi ta' l-iżvilupp tiegħu, dwar l-iskop u l-karatteristiki tal-volontarjat fil-livelli nazzjonali, reġjonali u lokali. Dan għandu jippermetti indikazzjoni ċara tas-similaritajiet u d-differenzi kulturali fir-rigward ta' l-attività u l-infrastruttura tal-volontarjat; |
| --- | --- |

18.

jirrakkomanda li ssir riċerka komparattiva dwar il-volontarjat madwar l-UE sabiex tinkiseb data dwar it-tendenzi ta' l-iżvilupp tiegħu, dwar l-iskop u l-karatteristiki tal-volontarjat fil-livelli nazzjonali, reġjonali u lokali. Dan għandu jippermetti indikazzjoni ċara tas-similaritajiet u d-differenzi kulturali fir-rigward ta' l-attività u l-infrastruttura tal-volontarjat;

| 19. | jirrakkomanda li r-riċerka ssir madwar l-UE sabiex jiġu identifikati esperjenzi ta' l-aħjar prattika fil-promozzjoni u l-appoġġ tal-volontarjat fuq bażi lokali u reġjonali. Skond ir-riżultati tar-riċerka, żoni b'iktar esperjenza storika ta' volontarjat jistgħu jappoġġjaw reġjuni u lokalitajiet oħra sabiex jiżviluppaw inizjattivi ġodda; |
| --- | --- |

19.

jirrakkomanda li r-riċerka ssir madwar l-UE sabiex jiġu identifikati esperjenzi ta' l-aħjar prattika fil-promozzjoni u l-appoġġ tal-volontarjat fuq bażi lokali u reġjonali. Skond ir-riżultati tar-riċerka, żoni b'iktar esperjenza storika ta' volontarjat jistgħu jappoġġjaw reġjuni u lokalitajiet oħra sabiex jiżviluppaw inizjattivi ġodda;

L-istatus legali tal-volontarjat

| 20. | jikkunsidra li l-kwistjonijiet rigward in-nuqqas ta' status legali għall-volontarjat għandhom jingħataw aktar konsiderazzjoni, b'enfasi partikulari fuq id-drittijiet u r-responsabilitajiet, u jirrakkomanda li fejn huwa rilevanti, il-volontarjat għandu jingħata status legali definit b'mod ċar u kompatibbli madwar l-Istati Membri kollha ta' l-UE fir-rigward ta' l-ivvjaġġar transkonfinali għall-finijiet ta' volontarjat; |
| --- | --- |

20.

jikkunsidra li l-kwistjonijiet rigward in-nuqqas ta' status legali għall-volontarjat għandhom jingħataw aktar konsiderazzjoni, b'enfasi partikulari fuq id-drittijiet u r-responsabilitajiet, u jirrakkomanda li fejn huwa rilevanti, il-volontarjat għandu jingħata status legali definit b'mod ċar u kompatibbli madwar l-Istati Membri kollha ta' l-UE fir-rigward ta' l-ivvjaġġar transkonfinali għall-finijiet ta' volontarjat;

| 21. | jenfasizza li bħala regola ġenerali ma għandux ikun hemm ostakoli għall-volontarjat bħan-nuqqas ta' assigurazzjoni, jew it-tneħħija ta' drittijiet mill-istat bħas-sigurtà soċjali m'għandhomx isiru, u li għandhom jiġu adottati oqfsa legali xierqa sabiex dan ikun żgurat; |
| --- | --- |

21.

jenfasizza li bħala regola ġenerali ma għandux ikun hemm ostakoli għall-volontarjat bħan-nuqqas ta' assigurazzjoni, jew it-tneħħija ta' drittijiet mill-istat bħas-sigurtà soċjali m'għandhomx isiru, u li għandhom jiġu adottati oqfsa legali xierqa sabiex dan ikun żgurat;

Appoġġ għall-infrastruttura ta' appoġġ għall-volontarjat

| 22. | jirrakkomanda li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jappoġġjaw l-isforzi sabiex tiġi żviluppata infrastruttra għall-appoġġ u l-iffaċilitar tal-volontarjat, filwaqt li jirrispettaw l-awtonomija tas-settur. Per eżempju, l-eżistenza ta' Ċentri tal-Volontarjat ibbażati fil-lokal jew kull infrastruttura xierqa oħra tista' tgħin fil-promozzjoni tax-xogħol tal-volontarjat, fil-għoti ta' tagħrif dwar opportunitajiet għal voluntiera u l-“professjonalizzar” tal-prattiki ta' ġestjoni tal-volontarjat fost organizzazzjonijiet li jinvolvu l-volontiera; |
| --- | --- |

22.

jirrakkomanda li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jappoġġjaw l-isforzi sabiex tiġi żviluppata infrastruttra għall-appoġġ u l-iffaċilitar tal-volontarjat, filwaqt li jirrispettaw l-awtonomija tas-settur. Per eżempju, l-eżistenza ta' Ċentri tal-Volontarjat ibbażati fil-lokal jew kull infrastruttura xierqa oħra tista' tgħin fil-promozzjoni tax-xogħol tal-volontarjat, fil-għoti ta' tagħrif dwar opportunitajiet għal voluntiera u l-“professjonalizzar” tal-prattiki ta' ġestjoni tal-volontarjat fost organizzazzjonijiet li jinvolvu l-volontiera;

| 23. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li, bil-għan li l-volontarjat jiġi rikonoxxut, diġà jeżistu ċertifikati deċentralizzati ta' kompetenza relatati mal-kompetenzi, l-għarfien u l-esperjenza miksuba permezz tal-volontarjat (6) u jinnota l-potenzjal biex dawn is-sistemi attwali jintrabtu ma' l-iskema Europass CV, sabiex jitħeġġeġ l-għarfien madwar l-UE ta' l-esperjenzi rilevanti fil-volontarjat fir-rigward ta' l-impjegabilità; |
| --- | --- |

23.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li, bil-għan li l-volontarjat jiġi rikonoxxut, diġà jeżistu ċertifikati deċentralizzati ta' kompetenza relatati mal-kompetenzi, l-għarfien u l-esperjenza miksuba permezz tal-volontarjat (6) u jinnota l-potenzjal biex dawn is-sistemi attwali jintrabtu ma' l-iskema Europass CV, sabiex jitħeġġeġ l-għarfien madwar l-UE ta' l-esperjenzi rilevanti fil-volontarjat fir-rigward ta' l-impjegabilità;

| 24. | jinnota wkoll il-potenzjal ta' sistema ta' Premji ta' l-UE għall-organizzazzjonijiet fis-settur tal-volontarjat u l-kummerċ sabiex jixħtu dawl fuq eżempji ta' l-aħjar prattika u eċċellenza fir-rigward tal-promozzjoni u l-inkoraġġiment tal-volontarjat. Din tista' ssir fuq bażi annwali sabiex jitħeġġeġ dibattitu madwar l-UE dwar kwistjonijiet bħall-ġestjoni tal-volontarjat u l-appoġġ għalieh; |
| --- | --- |

24.

jinnota wkoll il-potenzjal ta' sistema ta' Premji ta' l-UE għall-organizzazzjonijiet fis-settur tal-volontarjat u l-kummerċ sabiex jixħtu dawl fuq eżempji ta' l-aħjar prattika u eċċellenza fir-rigward tal-promozzjoni u l-inkoraġġiment tal-volontarjat. Din tista' ssir fuq bażi annwali sabiex jitħeġġeġ dibattitu madwar l-UE dwar kwistjonijiet bħall-ġestjoni tal-volontarjat u l-appoġġ għalieh;

| 25. | jenfasizza li fir-rigward tax-xogħol tal-volontarjat mat-tfal u ma' adulti vulnerabbli, in-nuqqas ta' proċess ta' rilaxx tal-pulizija kkoordinat madwar l-UE min-naħa ta' l-Istati Membri jfisser li migranti ma jistgħux jikkonformaw mar-rekwiżiti stabbiliti mill-Istati Membri u mill-organizzazzjonijiet li jinvolvu l-volontarjat fil-ħarsien tat-tfal u l-adulti vulnerabbli minn abbuż potenzjali; |
| --- | --- |

25.

jenfasizza li fir-rigward tax-xogħol tal-volontarjat mat-tfal u ma' adulti vulnerabbli, in-nuqqas ta' proċess ta' rilaxx tal-pulizija kkoordinat madwar l-UE min-naħa ta' l-Istati Membri jfisser li migranti ma jistgħux jikkonformaw mar-rekwiżiti stabbiliti mill-Istati Membri u mill-organizzazzjonijiet li jinvolvu l-volontarjat fil-ħarsien tat-tfal u l-adulti vulnerabbli minn abbuż potenzjali;

Appoġġ għall-organizzazzjonijiet li jiddipendu fuq attivitajiet volontarji

| 26. | jilqa' l-isforzi minn ċerti Direttorati Ġenerali (DĠ EAC b'mod partikulari) sabiex jadottaw approċċ iktar miftuħ għall-attivitajiet volontarji bħala mezz ta' match-funding fuq proġetti ffinanzjati mill-UE u jenfasizza li l-attività tal-volontarjat għandha tkun rikonoxxuta aħjar bħala l-ekwivalenti għall-ko-finanzjament fi programmi ta' finanzjament oħrajn ta' l-UE, meta din l-attività tkun tista' tiġi vvalutata b'mod xieraq. Dan għandu jikkontribwixxi ħafna lejn l-għarfien dirett tal-valur għall-organizzazzjonijiet volontarji li jinvolvu voluntiera; |
| --- | --- |

26.

jilqa' l-isforzi minn ċerti Direttorati Ġenerali (DĠ EAC b'mod partikulari) sabiex jadottaw approċċ iktar miftuħ għall-attivitajiet volontarji bħala mezz ta' match-funding fuq proġetti ffinanzjati mill-UE u jenfasizza li l-attività tal-volontarjat għandha tkun rikonoxxuta aħjar bħala l-ekwivalenti għall-ko-finanzjament fi programmi ta' finanzjament oħrajn ta' l-UE, meta din l-attività tkun tista' tiġi vvalutata b'mod xieraq. Dan għandu jikkontribwixxi ħafna lejn l-għarfien dirett tal-valur għall-organizzazzjonijiet volontarji li jinvolvu voluntiera;

| 27. | jirrikonoxxi l-importanza tal-promozzjoni u l-appoġġ ta' l-Aħjar Prattiki fil-Ġestjoni tal-Volontarjat fost organizzazzjonijet li jinvolvu l-voluntiera. Ir-riċerka turi li l-implimentazzjoni ta' l-aħjar prattiki bħal dawn tista' twassal għal livelli ogħla ta' volontarjat fi ħdan organizzazzjoni u żamma aħjar tal-voluntiera li diġà qegħdin jipparteċipaw (7); |
| --- | --- |

27.

jirrikonoxxi l-importanza tal-promozzjoni u l-appoġġ ta' l-Aħjar Prattiki fil-Ġestjoni tal-Volontarjat fost organizzazzjonijet li jinvolvu l-voluntiera. Ir-riċerka turi li l-implimentazzjoni ta' l-aħjar prattiki bħal dawn tista' twassal għal livelli ogħla ta' volontarjat fi ħdan organizzazzjoni u żamma aħjar tal-voluntiera li diġà qegħdin jipparteċipaw (7);

| 28. | jilqa' b'mod favorevoli t-tfassil ta' pjanijiet strateġiċi min-naħa ta' l-NGOs kif ukoll it-twaqqif ta' protokolli dwar it-trasparenza u l-obbligu li jingħataw rendikonti, sabiex tiżdied l-effettività ta' l-azzjoni tagħhom u tikber il-viżibbiltà soċjali tagħhom; |
| --- | --- |

28.

jilqa' b'mod favorevoli t-tfassil ta' pjanijiet strateġiċi min-naħa ta' l-NGOs kif ukoll it-twaqqif ta' protokolli dwar it-trasparenza u l-obbligu li jingħataw rendikonti, sabiex tiżdied l-effettività ta' l-azzjoni tagħhom u tikber il-viżibbiltà soċjali tagħhom;

Ir-rwol tal-volontarjat fil-koeżjoni soċjali

| 29. | jinnota r-rwol ewlieni li l-attività volontarja tista' taqdi fl-iżvilupp personali ta' individwu. Hija tipprovdi perspettiva ġdida fuq is-soċjetà u tista' ssaħħaħ ukoll l-istima li persuna għandha għaliha nnifisha kif ukoll il-kunfidenza tagħha, u b'hekk tkun tista' taqdi rwol iktar sħiħ fis-soċjetà ġenerali. Ix-xogħol li jsir mill-volontarji huwa wkoll ta' importanza kbira għall-iżvilupp ekonomiku, kulturali u soċjali fil-livell lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

29.

jinnota r-rwol ewlieni li l-attività volontarja tista' taqdi fl-iżvilupp personali ta' individwu. Hija tipprovdi perspettiva ġdida fuq is-soċjetà u tista' ssaħħaħ ukoll l-istima li persuna għandha għaliha nnifisha kif ukoll il-kunfidenza tagħha, u b'hekk tkun tista' taqdi rwol iktar sħiħ fis-soċjetà ġenerali. Ix-xogħol li jsir mill-volontarji huwa wkoll ta' importanza kbira għall-iżvilupp ekonomiku, kulturali u soċjali fil-livell lokali u reġjonali;

| 30. | jirrikonoxxi l-importanza li l-volontarjat jista' jkollu fl-integrazzjoni ta' komunitajiet ġodda u dawk esklużi storikament fil-livell lokali, reġjonali u nazzjonali. Il-volontarjat jippermetti li individwi u gruppi jiltaqgħu ma' nies minn ambjenti differenti tal-ħajja f'ambjent pożittiv u li joffri appoġġ reċiproku; |
| --- | --- |

30.

jirrikonoxxi l-importanza li l-volontarjat jista' jkollu fl-integrazzjoni ta' komunitajiet ġodda u dawk esklużi storikament fil-livell lokali, reġjonali u nazzjonali. Il-volontarjat jippermetti li individwi u gruppi jiltaqgħu ma' nies minn ambjenti differenti tal-ħajja f'ambjent pożittiv u li joffri appoġġ reċiproku;

| 31. | iwiddeb kontra li l-Unjoni Ewropea tikkonċentra/tiffoka l-appoġġ tagħha fuq l-attività tal-volontarjat fuq iż-żgħażagħ u persuni iżgħar fl-età u jenfasizza li l-volontarjat huwa attività fejn l-oqsma kollha tas-soċjetà jistgħu jaqdu rwol sħiħ u li jagħti sodisfazzjon; |
| --- | --- |

31.

iwiddeb kontra li l-Unjoni Ewropea tikkonċentra/tiffoka l-appoġġ tagħha fuq l-attività tal-volontarjat fuq iż-żgħażagħ u persuni iżgħar fl-età u jenfasizza li l-volontarjat huwa attività fejn l-oqsma kollha tas-soċjetà jistgħu jaqdu rwol sħiħ u li jagħti sodisfazzjon;

| 32. | għalhekk jinkoraġġixxi lill-UE, billi l-popolazzjoni tagħha qiegħda tixjieħ, sabiex tħeġġeġ b'mod speċifiku persuni ikbar fl-età sabiex jieħdu sehem fil-volontarjat, meta wieħed iqis (a) il-ħiliet u l-esperjenzi li jiksbu tul ħajjithom u (b) l-evidenza tal-benefiċċji għas-saħħa li jagħti l-volontarjat. Eżempji eċċellenti ta' dan huma l-Assoċjazzjonijiet għall-Irtirar Attiv fl-Irlanda; |
| --- | --- |

32.

għalhekk jinkoraġġixxi lill-UE, billi l-popolazzjoni tagħha qiegħda tixjieħ, sabiex tħeġġeġ b'mod speċifiku persuni ikbar fl-età sabiex jieħdu sehem fil-volontarjat, meta wieħed iqis (a) il-ħiliet u l-esperjenzi li jiksbu tul ħajjithom u (b) l-evidenza tal-benefiċċji għas-saħħa li jagħti l-volontarjat. Eżempji eċċellenti ta' dan huma l-Assoċjazzjonijiet għall-Irtirar Attiv fl-Irlanda;

| 33. | jirrikonoxxi li l-volontarjat jaqdi rwol importanti fit-tnaqqis ta' l-iżolament soċjali fost individwi u gruppi, permezz ta' (a) l-provvediment ta' appoġġ soċjali lit-tfal u l-adulti vulnerabbli u (b) il-fatt li l-voluntier innifsu jista' jiżviluppa netwerks ġodda u jnaqqas l-iżolament tiegħu stess; |
| --- | --- |

33.

jirrikonoxxi li l-volontarjat jaqdi rwol importanti fit-tnaqqis ta' l-iżolament soċjali fost individwi u gruppi, permezz ta' (a) l-provvediment ta' appoġġ soċjali lit-tfal u l-adulti vulnerabbli u (b) il-fatt li l-voluntier innifsu jista' jiżviluppa netwerks ġodda u jnaqqas l-iżolament tiegħu stess;

| 34. | jinnota r-rwol li l-volontarjat u proġetti speċifiċi jistgħu jaqdu fil-promozzjoni u t-tħeġġiġ tad-djalogu u l-fehim bejn il-ġenerazzjonijiet fis-soċjetà tal-lum li qiegħda tinbidel b'pass daqstant mgħaġġel (8); |
| --- | --- |

34.

jinnota r-rwol li l-volontarjat u proġetti speċifiċi jistgħu jaqdu fil-promozzjoni u t-tħeġġiġ tad-djalogu u l-fehim bejn il-ġenerazzjonijiet fis-soċjetà tal-lum li qiegħda tinbidel b'pass daqstant mgħaġġel (8);

| 35. | isejjaħ għat-twaqqif ta' inizjattiva ta' finanzjament fi ħdan il-programm tal-Ġemellaġġ tal-Bliet sabiex ikunu permessi proġetti ta' skambju ta' voluntiera, sabiex jissaħħu n-netwerks lokali u reġjonali ta' l-UE u ċ-ċittadinanza attiva; |
| --- | --- |

35.

isejjaħ għat-twaqqif ta' inizjattiva ta' finanzjament fi ħdan il-programm tal-Ġemellaġġ tal-Bliet sabiex ikunu permessi proġetti ta' skambju ta' voluntiera, sabiex jissaħħu n-netwerks lokali u reġjonali ta' l-UE u ċ-ċittadinanza attiva;

Il-parteċipazzjoni ta' dawk li jħaddmu fis-settur pubbliku u privat

| 36. | jenfasizza li l-volontarjat huwa element ewlieni fil-promozzjoni ta' bilanċ san bejn ix-xogħol u l-ħajja privata għall-ħaddiema madwar l-UE, bis-saħħa tat-tħeġġiġ ta' l-attivitajiet u n-netwerking barra mill-ambjent tax-xogħol; |
| --- | --- |

36.

jenfasizza li l-volontarjat huwa element ewlieni fil-promozzjoni ta' bilanċ san bejn ix-xogħol u l-ħajja privata għall-ħaddiema madwar l-UE, bis-saħħa tat-tħeġġiġ ta' l-attivitajiet u n-netwerking barra mill-ambjent tax-xogħol;

| 37. | jirrakkomanda l-promozzjoni tal-volontarjat minn aġenziji tas-servizz pubbliku fil-livelli lokali u reġjonali, permezz tat-tħeġġiġ tal-volontarjat lokali mill-persunal, jew permezz ta' l-iżvilupp ta' inizjattivi u sħubijiet tal-volontarjat (9); |
| --- | --- |

37.

jirrakkomanda l-promozzjoni tal-volontarjat minn aġenziji tas-servizz pubbliku fil-livelli lokali u reġjonali, permezz tat-tħeġġiġ tal-volontarjat lokali mill-persunal, jew permezz ta' l-iżvilupp ta' inizjattivi u sħubijiet tal-volontarjat (9);

| 38. | jappoġġja l-iżvilupp ta' ħolqiet sostenibbli bejn l-intrapriżi u l-organizzazzjonijiet volontarji lokali sabiex tiġi promossa r-Responsabilità Soċjali Korporattiva li tissejjes fuq ir-riżorsi umani barra mill-ħolqien ta' appoġġ finanzjarju mill-intrapriżi. Dan jista' jsir flimkien ma' l-SMEs stabbiliti lokalment kif ukoll ma' organizzazzjonijiet rappreżentattivi tal-kummerċ lokali u reġjonali sabiex fil-livell ġestjonali tiġi promossa l-attività tal-volontarjat fost il-ħaddiema; |
| --- | --- |

38.

jappoġġja l-iżvilupp ta' ħolqiet sostenibbli bejn l-intrapriżi u l-organizzazzjonijiet volontarji lokali sabiex tiġi promossa r-Responsabilità Soċjali Korporattiva li tissejjes fuq ir-riżorsi umani barra mill-ħolqien ta' appoġġ finanzjarju mill-intrapriżi. Dan jista' jsir flimkien ma' l-SMEs stabbiliti lokalment kif ukoll ma' organizzazzjonijiet rappreżentattivi tal-kummerċ lokali u reġjonali sabiex fil-livell ġestjonali tiġi promossa l-attività tal-volontarjat fost il-ħaddiema;

L-iżvilupp ta' dimensjoni ta' l-UE

| 39. | huwa tal-fehma li teżisti dimensjoni ta' l-UE importanti għall-volontarjat u għalhekk jixtieq jara aktar koerenza u approċċ politiku komprensiv, b'mod partikulari:






  — | Fehim aħjar permezz ta' aktar riċerka u statistika ta' kwalità aħjar fuq livell ta' l-UE; |
| --- | --- | --- |

39.

huwa tal-fehma li teżisti dimensjoni ta' l-UE importanti għall-volontarjat u għalhekk jixtieq jara aktar koerenza u approċċ politiku komprensiv, b'mod partikulari:

—

Fehim aħjar permezz ta' aktar riċerka u statistika ta' kwalità aħjar fuq livell ta' l-UE;

| — | Għarfien tad-distribuzzjoni ekonomika tal-volontarjat u aċċettazzjoni aktar mifruxa ta' l-ekwivalenti monetarju tiegħu bħall-match-funding fil-programmi ffinanzjati mill-UE; |
| --- | --- |

—

Għarfien tad-distribuzzjoni ekonomika tal-volontarjat u aċċettazzjoni aktar mifruxa ta' l-ekwivalenti monetarju tiegħu bħall-match-funding fil-programmi ffinanzjati mill-UE;

| — | Enfasi usa' fuq il-volontarjat fil-livell Ewropew lil hinn mill-oqsma taċ-ċittadinanza u l-qasam taż-żgħażagħ; |
| --- | --- |

—

Enfasi usa' fuq il-volontarjat fil-livell Ewropew lil hinn mill-oqsma taċ-ċittadinanza u l-qasam taż-żgħażagħ;

| — | Analiżi ta' inizjattivi ġodda sabiex jinkoraġġixxu l-iskambju ta' esperjenza u l-mobilità tal-volontiera permezz ta' programm ta' Volontarjat Ewropew għall-etajiet kollha; |
| --- | --- |

—

Analiżi ta' inizjattivi ġodda sabiex jinkoraġġixxu l-iskambju ta' esperjenza u l-mobilità tal-volontiera permezz ta' programm ta' Volontarjat Ewropew għall-etajiet kollha;

| 40. | jirrakkomanda li l-Kummissjoni tniedi programmi jew azzjonijiet prattiċi li jħejju t-triq għal proġetti transnazzjonali Ewropej li jinvolvu l-popolazzjoni kollha ta' l-Unjoni, u mhux biss iż-żgħażagħ; |
| --- | --- |

40.

jirrakkomanda li l-Kummissjoni tniedi programmi jew azzjonijiet prattiċi li jħejju t-triq għal proġetti transnazzjonali Ewropej li jinvolvu l-popolazzjoni kollha ta' l-Unjoni, u mhux biss iż-żgħażagħ;

| 41. | jirrakkomanda li s-sena 2012 tkun iddikjarata Is-Sena Ewropea taċ-Ċittadinanza Attiva permezz tal-Volontarjat, sabiex ikun provdut punt fokali għall-promozzjoni tal-volontarjat u l-implimentazzjoni ta' inizjattivi sabiex jiġu indirizzati kwisljonijiet imsemmija f'din l-opinjoni; |
| --- | --- |

41.

jirrakkomanda li s-sena 2012 tkun iddikjarata Is-Sena Ewropea taċ-Ċittadinanza Attiva permezz tal-Volontarjat, sabiex ikun provdut punt fokali għall-promozzjoni tal-volontarjat u l-implimentazzjoni ta' inizjattivi sabiex jiġu indirizzati kwisljonijiet imsemmija f'din l-opinjoni;

| 42. | jirrikonoxxi li minħabba n-natura orizzontali tal-volontarjat fil-qafas tal-politiki ta' l-UE u l-importanza tiegħu f'relazzjoni ma' l-attivitajiet ta' l-UE f'setturi varji, hemm bżonn ta' aktar koordinazzjoni tal-politiki u l-attivitajiet attwali sabiex jiġu indirizzati b'suċċess il-kwistjonijiet imsemmija f'din l-opinjoni; |
| --- | --- |

42.

jirrikonoxxi li minħabba n-natura orizzontali tal-volontarjat fil-qafas tal-politiki ta' l-UE u l-importanza tiegħu f'relazzjoni ma' l-attivitajiet ta' l-UE f'setturi varji, hemm bżonn ta' aktar koordinazzjoni tal-politiki u l-attivitajiet attwali sabiex jiġu indirizzati b'suċċess il-kwistjonijiet imsemmija f'din l-opinjoni;

| 43. | iħeġġeġ lill-Parlament Ewropew sabiex ikun iktar proattiv fl-indirizzar tan-natura orizzontali tal-volontarjat. Barra minn hekk, punt uniku ta' aċċess fi ħdan il-Kummissjoni Ewropew jista' jgħin jiżviluppa l-potenzjal li l-volontarjat għandu f'oqsma varji ta' politika, lil hinn mill-qasam taċ-ċittadinanza u l-affarijiet taż-żgħażagħ; |
| --- | --- |

43.

iħeġġeġ lill-Parlament Ewropew sabiex ikun iktar proattiv fl-indirizzar tan-natura orizzontali tal-volontarjat. Barra minn hekk, punt uniku ta' aċċess fi ħdan il-Kummissjoni Ewropew jista' jgħin jiżviluppa l-potenzjal li l-volontarjat għandu f'oqsma varji ta' politika, lil hinn mill-qasam taċ-ċittadinanza u l-affarijiet taż-żgħażagħ;

| 44. | jagħti kelmtu li ser jappoġġja li jitmexxew 'il quddiem ir-rakkomandazzjonijiet mfissra f'din l-opinjoni fi sħubija mal-Parlament Ewropew u l-Kummissjoni Ewropea, fejn din tkun rilevanti. |
| --- | --- |

44.

jagħti kelmtu li ser jappoġġja li jitmexxew 'il quddiem ir-rakkomandazzjonijiet mfissra f'din l-opinjoni fi sħubija mal-Parlament Ewropew u l-Kummissjoni Ewropea, fejn din tkun rilevanti.

Brussell, is-7 ta' Frar 2008.

Il-President

tal-Kumitat tar-Reġjuni

Luc VAN DEN BRANDE

---

(1)  Per eżempju, il-parti importanti li għandu l-volontarjat fil-Programm ta' Merħba 08 għas-sena ta' Liverpool bħala l-Belt Kapitali Ewropea tal-Kultura.

1

(2)  Kapital Soċjali u t-Tkabbir Ekonomiku Reġjonali (Beugelsdijk and van Schaik, 2003).

2

(3)  Il-Benessri tan-Nazzjonijiet; Ir-Rwol tal-Bniedem u tal-Kapital Soċjali (OECD 2001).

3

(4)  Stħarriġ Eżekuttiv Time Bank/Reed tal-200 l-aqwa impriżi fir-Renju Unit (2000)

4

(http://timebank.org.uk/mediacentre/press_release_details.php?id=76).

(5)  Il-Benefiċċji tal-Volontarjat fuq is-Saħħa — Analiżi ta' Riċerka Reċenti (Korporazzjoni għas-Servizz Nazzjonali u Komunitarju, 2007).

5

(6)  Eżempju ta' skema bħal din hija dik introdotta mill-Istat federali Ġermaniż ta' Hessen

6

http://www.kompetenznachweis.de/

(7)  Volunteer Management Practices and Retention of Volunteers (Mark A. Hager, Jeffrey L. Brudney, Ġunju 2004, The Urban Institute).

7

Volunteer Management Practices and Retention of Volunteers

(8)  Per eżempju, fil-proġett Living Scenes f'Galway hemm 24 Student fis-sena ta' transizzjoni mill-Iskola Sekondarja ta' Preżentazzjoni li ngħaqqdu ma' 22 adult mill-Assoċjazzjonijiet għall-Irtirar Attiv ta' Galway fi programmi transġenerazzjonali li issa huwa integrat fil-curriculum tas-Sena ta' Transizzjoni ta' l-iskola.

8

curriculum

(9)  Ħafna awtoritajiet lokali u reġjonali f'ċerti Stati Membri żviluppaw jew jappoġġjaw programmi tal-volontarjat mal-persunal tagħhom, ta' sikwit permezz ta' kontribuzzjonijiet volontarji mill-pagi tal-persunal sabiex jgħinu jittrasferixxu ħiliet għal organizzazzjonijiet tal-karità, jappoġġjaw negozjanti żgħażagħ indiġeni u attivitajiet ta' żvilupp lokali.

9

---

| 25.4.2008 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea | C 105/16 |
| --- | --- | --- | --- |

25.4.2008

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea

C 105/16

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-Flessigurtà

(2008/C 105/04)

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jsejjaħ sabiex minn issa 'l quddiem ir-rwol ta' l-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-twettiq tal-flessigurtà fil-kuntest ta' l-istrateġija ta' Lisbona jiġi kkunsidrat f'diskussjonijiet futuri, sabiex l-importanza ġenwina tiegħu tirrifletti kemm fil-livell ta' l-UE kif ukoll ta' l-Istati Membri. Permezz tal-kapaċità ewlenija tagħhom fit-twassil tal-politiki tal-flessigurtà, l-awtoritajiet lokali u reġjonali joħolqu swieq tax-xogħol dinamiċi, jgħinu liċ-ċittadini sabiex isibu x-xogħol, u jipprovdu ħarsien għal dawk li ma jkunux daħlu fis-suq tax-xogħol, u għaldaqstant għandhom ikunu involuti sa mill-bidunett tat-tfassil tal-politika; |
| --- | --- |

—

jsejjaħ sabiex minn issa 'l quddiem ir-rwol ta' l-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-twettiq tal-flessigurtà fil-kuntest ta' l-istrateġija ta' Lisbona jiġi kkunsidrat f'diskussjonijiet futuri, sabiex l-importanza ġenwina tiegħu tirrifletti kemm fil-livell ta' l-UE kif ukoll ta' l-Istati Membri. Permezz tal-kapaċità ewlenija tagħhom fit-twassil tal-politiki tal-flessigurtà, l-awtoritajiet lokali u reġjonali joħolqu swieq tax-xogħol dinamiċi, jgħinu liċ-ċittadini sabiex isibu x-xogħol, u jipprovdu ħarsien għal dawk li ma jkunux daħlu fis-suq tax-xogħol, u għaldaqstant għandhom ikunu involuti sa mill-bidunett tat-tfassil tal-politika;

| — | iħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea sabiex, kulfejn huwa possibbli, tuża l-metodu Komunitarju u jtenni li l-proċess tal-metodu miftuħ ta' koordinazzjoni, li qed isir iktar prominenti fl-iżvilupp tal-politika ta' l-UE, għandu jsir iktar inklużiv u jinvolvi varjetà ta' partijiet interessati, inkluż il-gvern lokali u reġjonali, li huwa l-livell li fih is-soltu tiġi implimentata politika bħal din; |
| --- | --- |

—

iħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea sabiex, kulfejn huwa possibbli, tuża l-metodu Komunitarju u jtenni li l-proċess tal-metodu miftuħ ta' koordinazzjoni, li qed isir iktar prominenti fl-iżvilupp tal-politika ta' l-UE, għandu jsir iktar inklużiv u jinvolvi varjetà ta' partijiet interessati, inkluż il-gvern lokali u reġjonali, li huwa l-livell li fih is-soltu tiġi implimentata politika bħal din;

| — | jitlob sabiex jiġi estiż il-proċess ta' reviżjoni minn pari (peer review) ta' l-istrateġija ta' Lisbona ta' l-UE, eżistenti għall-gvernijiet ta' l-Istati Membri, sabiex l-awtoritajiet lokali u reġjonali u partijiet oħra interessati jkunu jistgħu jibbenefikaw ukoll minn dawn l-iskambji bejn pari fl-UE kollha u jistudjaw forom differenti tal-flessigurtà; |
| --- | --- |

—

jitlob sabiex jiġi estiż il-proċess ta' reviżjoni minn pari (peer review) ta' l-istrateġija ta' Lisbona ta' l-UE, eżistenti għall-gvernijiet ta' l-Istati Membri, sabiex l-awtoritajiet lokali u reġjonali u partijiet oħra interessati jkunu jistgħu jibbenefikaw ukoll minn dawn l-iskambji bejn pari fl-UE kollha u jistudjaw forom differenti tal-flessigurtà;

| — | jirrakkomanda “summits” annwali sabiex tittejjeb l-interazzjoni parteċipattiva fil-livell Ewropew bejn l-istituzzjonijiet ta' l-UE u l-KtR sabiex jiġi ffaċilitat l-istabbiliment ta' l-aġenda, il-konsultazzjoni u l-iskambju ta' l-informazzjoni dwar kwistjonijiet relatati mal-flessigurtà u l-Aġenda ta' Lisbona f'kuntest usa', li jkompli jibni fuq il-laqgħat dwar id-Djalogu Strutturat bejn il-KtR u l-Kummissjoni u fuq il-Pjattaforma ta' Monitoraġġ ta' l-istrateġija ta' Lisbona tal-KtR. |
| --- | --- |

—

jirrakkomanda “summits” annwali sabiex tittejjeb l-interazzjoni parteċipattiva fil-livell Ewropew bejn l-istituzzjonijiet ta' l-UE u l-KtR sabiex jiġi ffaċilitat l-istabbiliment ta' l-aġenda, il-konsultazzjoni u l-iskambju ta' l-informazzjoni dwar kwistjonijiet relatati mal-flessigurtà u l-Aġenda ta' Lisbona f'kuntest usa', li jkompli jibni fuq il-laqgħat dwar id-Djalogu Strutturat bejn il-KtR u l-Kummissjoni u fuq il-Pjattaforma ta' Monitoraġġ ta' l-istrateġija ta' Lisbona tal-KtR.

| Rapporteur | : | Il-Kunsillier Dave QUAYLE (UK/PSE), Kunsill tal-Belt Metropolitana ta' Trafford |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

Il-Kunsillier Dave QUAYLE (UK/PSE), Kunsill tal-Belt Metropolitana ta' Trafford

Dokument ta' referenza

Komunikazzjoni mill-Kummissjoni Ewropea lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni — Lejn Prinċipji Komuni ta' Flessigurtà: Aktar impjiegi u impjiegi aħjar permezz tal-flessibbiltà u s-sigurtà

COM(2007) 359 finali

Rakkomandazzjonijiet ta' politika

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Osservazzjonijiet ġenerali dwar ir-rwol ta' l-awtoritajiet lokali u reġjonali

| 1. | jsejjaħ sabiex minn issa 'l quddiem ir-rwol ta' l-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-twettiq tal-flessigurtà fil-kuntest ta' l-istrateġija ta' Lisbona jiġi kkunsidrat f'diskussjonijiet futuri, sabiex l-importanza ġenwina tiegħu tirrifletti kemm fil-livell ta' l-UE kif ukoll ta' l-Istati Membri. Permezz tal-kapaċità ewlenija tagħhom fit-twassil tal-politiki tal-flessigurtà, l-awtoritajiet lokali u reġjonali joħolqu swieq tax-xogħol dinamiċi, jgħinu liċ-ċittadini sabiex isibu x-xogħol, u jipprovdu ħarsien għal dawk li ma jkunux daħlu fis-suq tax-xogħol, u għaldaqstant, għandhom ikunu involuti sa mill-bidunett tat-tfassil tal-politika; |
| --- | --- |

1.

jsejjaħ sabiex minn issa 'l quddiem ir-rwol ta' l-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-twettiq tal-flessigurtà fil-kuntest ta' l-istrateġija ta' Lisbona jiġi kkunsidrat f'diskussjonijiet futuri, sabiex l-importanza ġenwina tiegħu tirrifletti kemm fil-livell ta' l-UE kif ukoll ta' l-Istati Membri. Permezz tal-kapaċità ewlenija tagħhom fit-twassil tal-politiki tal-flessigurtà, l-awtoritajiet lokali u reġjonali joħolqu swieq tax-xogħol dinamiċi, jgħinu liċ-ċittadini sabiex isibu x-xogħol, u jipprovdu ħarsien għal dawk li ma jkunux daħlu fis-suq tax-xogħol, u għaldaqstant, għandhom ikunu involuti sa mill-bidunett tat-tfassil tal-politika;

| 2. | iħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea sabiex, kulfejn huwa possibbli, tuża l-metodu Komunitarju u jtenni li l-proċess tal-metodu miftuħ ta' koordinazzjoni, li qed isir iktar prominenti fl-iżvilupp tal-politika ta' l-UE, għandu jsir iktar inklużiv u jinvolvi varjetà ta' partijiet interessati, inkluż il-gvern lokali u reġjonali, li huwa l-livell li fih is-soltu tiġi implimentata politika bħal din; |
| --- | --- |

2.

iħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea sabiex, kulfejn huwa possibbli, tuża l-metodu Komunitarju u jtenni li l-proċess tal-metodu miftuħ ta' koordinazzjoni, li qed isir iktar prominenti fl-iżvilupp tal-politika ta' l-UE, għandu jsir iktar inklużiv u jinvolvi varjetà ta' partijiet interessati, inkluż il-gvern lokali u reġjonali, li huwa l-livell li fih is-soltu tiġi implimentata politika bħal din;

| 3. | jitlob sabiex jiġi estiż il-proċess ta' reviżjoni minn pari (peer review) ta' l-istrateġija ta' Lisbona ta' l-UE, li jeżisti għall-gvernijiet ta' l-Istati Membri, sabiex l-awtoritajiet lokali u reġjonali u partijiet oħra interessati jkunu jistgħu jibbenefikaw ukoll minn dawn l-iskambji bejn pari fl-UE kollha u jistudjaw forom differenti tal-flessigurtà; |
| --- | --- |

3.

jitlob sabiex jiġi estiż il-proċess ta' reviżjoni minn pari (peer review) ta' l-istrateġija ta' Lisbona ta' l-UE, li jeżisti għall-gvernijiet ta' l-Istati Membri, sabiex l-awtoritajiet lokali u reġjonali u partijiet oħra interessati jkunu jistgħu jibbenefikaw ukoll minn dawn l-iskambji bejn pari fl-UE kollha u jistudjaw forom differenti tal-flessigurtà;

| 4. | jirrakkomanda “summits” annwali sabiex tittejjeb l-interazzjoni parteċipattiva fil-livell Ewropew bejn l-istituzzjonijiet ta' l-UE u l-KtR sabiex jiġi ffaċilitat l-istabbiliment ta' l-aġenda, il-konsultazzjoni u l-iskambju ta' l-informazzjoni dwar kwistjonijiet relatati mal-flessigurtà u l-Aġenda ta' Lisbona f'kuntest usa', li jkompli jibni fuq il-laqgħat dwar id-Djalogu Strutturat bejn il-KtR u l-Kummissjoni u fuq il-Pjattaforma ta' Monitoraġġ ta' l-istrateġija ta' Lisbona tal-KtR; |
| --- | --- |

4.

jirrakkomanda “summits” annwali sabiex tittejjeb l-interazzjoni parteċipattiva fil-livell Ewropew bejn l-istituzzjonijiet ta' l-UE u l-KtR sabiex jiġi ffaċilitat l-istabbiliment ta' l-aġenda, il-konsultazzjoni u l-iskambju ta' l-informazzjoni dwar kwistjonijiet relatati mal-flessigurtà u l-Aġenda ta' Lisbona f'kuntest usa', li jkompli jibni fuq il-laqgħat dwar id-Djalogu Strutturat bejn il-KtR u l-Kummissjoni u fuq il-Pjattaforma ta' Monitoraġġ ta' l-istrateġija ta' Lisbona tal-KtR;

| 5. | isejjaħ lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tipprovdi informazzjoni rigward id-dibattiti dwar il-flessigurtà; |
| --- | --- |

5.

isejjaħ lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tipprovdi informazzjoni rigward id-dibattiti dwar il-flessigurtà;

| 6. | jirrakkomanda li jinżammu dibattiti deċentralizzati dwar il-flessigurtà u t-twettiq tagħha bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali, l-imsieħba soċjali, organizzazzjonijiet non-governattivi u l-komunità ġenerali; |
| --- | --- |

6.

jirrakkomanda li jinżammu dibattiti deċentralizzati dwar il-flessigurtà u t-twettiq tagħha bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali, l-imsieħba soċjali, organizzazzjonijiet non-governattivi u l-komunità ġenerali;

| 7. | jemmen li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom ikunu attrezzati bil-poter u r-riżorsi finanzjarji sabiex ikunu jistgħu jintervjenu fil-livelli rispettivi tagħhom. Il-promozzjoni tal-flessigurtà m'għandhiex tfisser spejjeż ogħla għall-awtoritajiet lokali u reġjonali jew it-tnaqqir tad-drittijiet tax-xogħol; |
| --- | --- |

7.

jemmen li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom ikunu attrezzati bil-poter u r-riżorsi finanzjarji sabiex ikunu jistgħu jintervjenu fil-livelli rispettivi tagħhom. Il-promozzjoni tal-flessigurtà m'għandhiex tfisser spejjeż ogħla għall-awtoritajiet lokali u reġjonali jew it-tnaqqir tad-drittijiet tax-xogħol;

| 8. | jikkunsidra li hija biss infrastruttura komprensiva u permanenti tas-servizzi pubbliċi deċiżi, organizzati u ffinanzjati mill-awtoritajiet lokali u reġjonali, bħal per eżempju t-trasport, l-infrastruttura, l-akkomodazzjoni affordabbli, il-kura tat-tfal li tkun affordabbli, aċċessibbli u f'waqtha u kura għall-persuni b'diżabilità u l-anzjani, li tista' tipprovdi qafas sod għall-ksib ta' l-objettivi ta' l-istrateġija ta' Lisbona; |
| --- | --- |

8.

jikkunsidra li hija biss infrastruttura komprensiva u permanenti tas-servizzi pubbliċi deċiżi, organizzati u ffinanzjati mill-awtoritajiet lokali u reġjonali, bħal per eżempju t-trasport, l-infrastruttura, l-akkomodazzjoni affordabbli, il-kura tat-tfal li tkun affordabbli, aċċessibbli u f'waqtha u kura għall-persuni b'diżabilità u l-anzjani, li tista' tipprovdi qafas sod għall-ksib ta' l-objettivi ta' l-istrateġija ta' Lisbona;

| 9. | għaldaqstant jenfassiza li d-dispożizzjonijiet legali Ewropej, li jirregolaw il-kompetizzjoni, l-għajnuna mill-Istat u s-suq intern, għandhom jappoġġjaw it-twettiq u l-finanzjament tas-servizzi soċjali essenzjali; |
| --- | --- |

9.

għaldaqstant jenfassiza li d-dispożizzjonijiet legali Ewropej, li jirregolaw il-kompetizzjoni, l-għajnuna mill-Istat u s-suq intern, għandhom jappoġġjaw it-twettiq u l-finanzjament tas-servizzi soċjali essenzjali;

Il-kunċett tal-flessigurtà

| 10. | jikkunsidra li l-flessigurtà, bħala kunċett, m'għandhiex tkun mudell standardizzat li jista' jiġi applikat bl-istess mod fl-Istati Membri kollha, iżda hija kunċett li għandu jkompli jiġi definit, b'konsegwenzi fuq firxa wiesgħa għal uħud mill-Istati Membri, u b'impatt limitat għal oħrajn; |
| --- | --- |

10.

jikkunsidra li l-flessigurtà, bħala kunċett, m'għandhiex tkun mudell standardizzat li jista' jiġi applikat bl-istess mod fl-Istati Membri kollha, iżda hija kunċett li għandu jkompli jiġi definit, b'konsegwenzi fuq firxa wiesgħa għal uħud mill-Istati Membri, u b'impatt limitat għal oħrajn;

| 11. | jemmen li l-kunċett tal-flessigurtà għandu jikkoordina swieq tax-xogħol f'saħħithom u flessibbli ma' sistemi sikuri ta' sigurtà soċjali sabiex jinkisbu aħjar l-għanijiet ta' Lisbona: it-tkabbir, iktar impjiegi u impjiegi aħjar (u b'hekk jissaħħaħ il-mudell soċjali Ewropew), u t-tisħiħ tal-koeżjoni soċjali; |
| --- | --- |

11.

jemmen li l-kunċett tal-flessigurtà għandu jikkoordina swieq tax-xogħol f'saħħithom u flessibbli ma' sistemi sikuri ta' sigurtà soċjali sabiex jinkisbu aħjar l-għanijiet ta' Lisbona: it-tkabbir, iktar impjiegi u impjiegi aħjar (u b'hekk jissaħħaħ il-mudell soċjali Ewropew), u t-tisħiħ tal-koeżjoni soċjali;

| 12. | jappoġġja l-ħolqien ta' suq tax-xogħol aċċessibbli, inklużiv u flessibbli, li jirrikonoxxi u jħeġġeġ l-ICT, u jippermetti skemi differenti ta' xogħol (jiġifieri x-xogħol mid-dar u t-teleworking); |
| --- | --- |

12.

jappoġġja l-ħolqien ta' suq tax-xogħol aċċessibbli, inklużiv u flessibbli, li jirrikonoxxi u jħeġġeġ l-ICT, u jippermetti skemi differenti ta' xogħol (jiġifieri x-xogħol mid-dar u t-teleworking);

| 13. | jikkunsidra li għandu jkun hemm rikonoxximent aħjar tat-tibdil demografiku u l-kwistjonijiet ta' bejn il-ġenerazzjonijiet. Għandhom jiġu promossi miżuri għall-ħaddiema ikbar fl-età, bħax-xogħol flessibbli, l-etajiet tal-pensjonijiet u ta' l-irtirar, u t-taħriġ aħjar. Hemm bżonn ukoll li jitħeġġu t-tagħlim tul il-ħajja, it-taħriġ aħjar u l-iskemi ta' mentoring għaż-żgħażagħ; |
| --- | --- |

13.

jikkunsidra li għandu jkun hemm rikonoxximent aħjar tat-tibdil demografiku u l-kwistjonijiet ta' bejn il-ġenerazzjonijiet. Għandhom jiġu promossi miżuri għall-ħaddiema ikbar fl-età, bħax-xogħol flessibbli, l-etajiet tal-pensjonijiet u ta' l-irtirar, u t-taħriġ aħjar. Hemm bżonn ukoll li jitħeġġu t-tagħlim tul il-ħajja, it-taħriġ aħjar u l-iskemi ta' mentoring għaż-żgħażagħ;

| 14. | jikkunsidra li għandhom isiru iktar referenzi għall-kwistjonijiet ta' ugwaljanza għan-nisa u għal kulħadd. Għad hemm nuqqas kbir ta' impjieg fost in-nisa b'referenza għall-mira ta' l-istrateġija ta' Lisbona u bosta persuni b'diżabilità għandhom ħafna x'jikkontribwixxu u għandhom rwol sħiħ x'jaqdu fis-suq tax-xogħol. Għaldaqstant għandhom jittieħdu miżuri fil-kuntest tal-kunċett tal-flessigurtà fejn għad hemm in-nuqqasijiet; |
| --- | --- |

14.

jikkunsidra li għandhom isiru iktar referenzi għall-kwistjonijiet ta' ugwaljanza għan-nisa u għal kulħadd. Għad hemm nuqqas kbir ta' impjieg fost in-nisa b'referenza għall-mira ta' l-istrateġija ta' Lisbona u bosta persuni b'diżabilità għandhom ħafna x'jikkontribwixxu u għandhom rwol sħiħ x'jaqdu fis-suq tax-xogħol. Għaldaqstant għandhom jittieħdu miżuri fil-kuntest tal-kunċett tal-flessigurtà fejn għad hemm in-nuqqasijiet;

| 15. | jikkunsidra li l-flessigurtà tikkonċerna kemm lill-ħaddiem b'impjieg stabbli kif ukoll lill-persuni qiegħda, flimkien ma' dawk li jinsabu fir-riskju ta' l-esklużjoni soċjali. Il-politika tal-flessigurtà għandha toħloq opportunitajiet ġodda għall-aċċess għall-impjieg għal dawk li qegħdin fix-xifer tas-suq tax-xogħol. Dan ser jgħin ukoll sabiex tissaħħaħ il-mobilità ta' l-impjieg u ċ-ċirkolazzjoni ta' l-impjiegi fost dawk f'impjieg stabbli. F'dan ir-rigward, jinnota r-referenza tal-Kummissjoni Ewropea ta' bidla mill-idea ta' “sigurtà tal-post tax-xogħol” għal “sigurtà fl-impjieg” (li tfisser li wieħed m'għadux jista' jistenna li jżomm l-istess xogħol tul il-ħajja kollha bħala kondizzjoni normali ta' l-impjieg); |
| --- | --- |

15.

jikkunsidra li l-flessigurtà tikkonċerna kemm lill-ħaddiem b'impjieg stabbli kif ukoll lill-persuni qiegħda, flimkien ma' dawk li jinsabu fir-riskju ta' l-esklużjoni soċjali. Il-politika tal-flessigurtà għandha toħloq opportunitajiet ġodda għall-aċċess għall-impjieg għal dawk li qegħdin fix-xifer tas-suq tax-xogħol. Dan ser jgħin ukoll sabiex tissaħħaħ il-mobilità ta' l-impjieg u ċ-ċirkolazzjoni ta' l-impjiegi fost dawk f'impjieg stabbli. F'dan ir-rigward, jinnota r-referenza tal-Kummissjoni Ewropea ta' bidla mill-idea ta' “sigurtà tal-post tax-xogħol” għal “sigurtà fl-impjieg” (li tfisser li wieħed m'għadux jista' jistenna li jżomm l-istess xogħol tul il-ħajja kollha bħala kondizzjoni normali ta' l-impjieg);

| 16. | jemmen li l-fiduċja reċiproka u d-djalogu bejn l-imsieħba soċjali u l-parteċipazzjoni qawwija tagħhom fil-livell Ewropew, nazzjonali, reġjonali u lokali huma element meħtieġ sabiex tinkiseb il-flessigurtà; huwa diffiċli ferm li jitfasslu indikaturi komuni sabiex issir evalwazzjoni ta' l-applikazzjoni tal-flessigurtà. It-twettiq tal-flessigurtà fl-Istati Membri għandu jiġi evalwat fuq il-bażi ta' fatturi nazzjonali, li jikkunsidraw il-kondizzjonijiet politiċi, legali, istituzzjonali u tas-suq tax-xogħol. Għandu jinżamm amment ta' dawn il-kwistjonijiet meta tiġi żviluppata l-kooperazzjoni Ewropea; |
| --- | --- |

16.

jemmen li l-fiduċja reċiproka u d-djalogu bejn l-imsieħba soċjali u l-parteċipazzjoni qawwija tagħhom fil-livell Ewropew, nazzjonali, reġjonali u lokali huma element meħtieġ sabiex tinkiseb il-flessigurtà; huwa diffiċli ferm li jitfasslu indikaturi komuni sabiex issir evalwazzjoni ta' l-applikazzjoni tal-flessigurtà. It-twettiq tal-flessigurtà fl-Istati Membri għandu jiġi evalwat fuq il-bażi ta' fatturi nazzjonali, li jikkunsidraw il-kondizzjonijiet politiċi, legali, istituzzjonali u tas-suq tax-xogħol. Għandu jinżamm amment ta' dawn il-kwistjonijiet meta tiġi żviluppata l-kooperazzjoni Ewropea;

| 17. | fir-rigward tal-mobilità, jikkunsidra li l-flessigurtà interna hija komponent importanti tal-kunċett, billi din toffri lil min iħaddem progress fil-produttività u l-kompetittività, u fl-istess ħin tippermetti lill-impjegati li jibqgħu fl-istess post tax-xogħol għal perijodu itwal. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jingħaqdu ma' l-imsieħba soċjali fil-livell lokali sabiex jidentifikaw u jindirizzaw l-ostakoli għall-flessigurtà interna (jiġifieri l-bżonn li l-ħaddiema jitgħallmu ħiliet ġodda), u b'hekk ikun hemm inqas tkeċċijiet ta' ħaddiema żejda u ċaqliq inutli; |
| --- | --- |

17.

fir-rigward tal-mobilità, jikkunsidra li l-flessigurtà interna hija komponent importanti tal-kunċett, billi din toffri lil min iħaddem progress fil-produttività u l-kompetittività, u fl-istess ħin tippermetti lill-impjegati li jibqgħu fl-istess post tax-xogħol għal perijodu itwal. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jingħaqdu ma' l-imsieħba soċjali fil-livell lokali sabiex jidentifikaw u jindirizzaw l-ostakoli għall-flessigurtà interna (jiġifieri l-bżonn li l-ħaddiema jitgħallmu ħiliet ġodda), u b'hekk ikun hemm inqas tkeċċijiet ta' ħaddiema żejda u ċaqliq inutli;

L-erba' komponenti tal-flessigurtà

| 18. | jemmen li nuqqas ta' ħarsien soċjali jista' jkun ta' theddida għall-flessibbiltà tas-suq tax-xogħol. Sabiex dan ir-riskju jitnaqqas kemm jista' jkun, l-erba' prinċipji tal-flessigurtà għandhom jiġu stabbiliti u rispettati b'mod indaqs; |
| --- | --- |

18.

jemmen li nuqqas ta' ħarsien soċjali jista' jkun ta' theddida għall-flessibbiltà tas-suq tax-xogħol. Sabiex dan ir-riskju jitnaqqas kemm jista' jkun, l-erba' prinċipji tal-flessigurtà għandhom jiġu stabbiliti u rispettati b'mod indaqs;

—   arranġamenti kuntrattwali flessibbli għal min iħaddem u għall-impjegat:

| 19. | filwaqt li jilqa' l-intenzjoni tal-Kummissjoni Ewropea li tnaqqas il-firda bejn “dawk ta' ġewwa” (li għandhom impjieg) u “l-barranin” (li m'għandhomx impjieg), iħeġġeġ li d-drittijiet u l-ħarsien ta' dawk ta' ġewwa (li f'ċerti każijiet huma pjuttost bażiċi), ma jkunux kompromessi bħala riżultat tal-firda; |
| --- | --- |

19.

filwaqt li jilqa' l-intenzjoni tal-Kummissjoni Ewropea li tnaqqas il-firda bejn “dawk ta' ġewwa” (li għandhom impjieg) u “l-barranin” (li m'għandhomx impjieg), iħeġġeġ li d-drittijiet u l-ħarsien ta' dawk ta' ġewwa (li f'ċerti każijiet huma pjuttost bażiċi), ma jkunux kompromessi bħala riżultat tal-firda;

| 20. | jappoġġja l-fehma li għandu jkun hemm liġijiet tax-xogħol ġusti u imparzjali fl-Istati Membri:






  — | dawn il-liġijiet mhux biss għandhom jinkludu, iżda wkoll jassiguraw, l-applikazzjoni tat-trattament indaqs, il-ħarsien tas-saħħa u s-sigurtà, il-libertà ta' l-assoċjazzjoni u r-rappreżentazzjoni, il-ftehim kollettiv u l-azzjoni kollettiva, u l-aċċess ġust għat-taħriġ; |
| --- | --- | --- |

20.

jappoġġja l-fehma li għandu jkun hemm liġijiet tax-xogħol ġusti u imparzjali fl-Istati Membri:

—

dawn il-liġijiet mhux biss għandhom jinkludu, iżda wkoll jassiguraw, l-applikazzjoni tat-trattament indaqs, il-ħarsien tas-saħħa u s-sigurtà, il-libertà ta' l-assoċjazzjoni u r-rappreżentazzjoni, il-ftehim kollettiv u l-azzjoni kollettiva, u l-aċċess ġust għat-taħriġ;

| — | ix-xogħol mhux iddikjarat għandu jiġi indirizzat permezz ta' infurzar aħjar tal-liġi tax-xogħol; |
| --- | --- |

—

ix-xogħol mhux iddikjarat għandu jiġi indirizzat permezz ta' infurzar aħjar tal-liġi tax-xogħol;

| — | il-Kumitat tar-Reġjuni jemmen li huwa importanti għall-UE u l-Istati Membri li jkunu involuti b'mod attiv, bħal per eżempju, fl-isforzi prattiċi ta' l-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO) fil-promozzjoni u l-implimentazzjoni ta' l-istandards internazzjonali tax-xogħol; |
| --- | --- |

—

il-Kumitat tar-Reġjuni jemmen li huwa importanti għall-UE u l-Istati Membri li jkunu involuti b'mod attiv, bħal per eżempju, fl-isforzi prattiċi ta' l-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO) fil-promozzjoni u l-implimentazzjoni ta' l-istandards internazzjonali tax-xogħol;

| 21. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li politika tax-xogħol Ewropea flessibbli għandha tindirizza u tikkunsidra l-kondizzjonijiet tal-ħajja u l-bżonnijiet tal-popolazzjonijiet rispettivi. Il-promozzjoni tat-terminu “flessigurtà” m'għandux iwassal għad-dgħjufija minn naħa waħda biss ta' l-istandards reġjonali u soċjali, fejn applikabbli; |
| --- | --- |

21.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li politika tax-xogħol Ewropea flessibbli għandha tindirizza u tikkunsidra l-kondizzjonijiet tal-ħajja u l-bżonnijiet tal-popolazzjonijiet rispettivi. Il-promozzjoni tat-terminu “flessigurtà” m'għandux iwassal għad-dgħjufija minn naħa waħda biss ta' l-istandards reġjonali u soċjali, fejn applikabbli;

| 22. | huwa tal-fehma li frażi bħal “arranġamenti għall-kuntratti li jkunu flessibbli u affidabbli” jagħtu lok għat-tħassib, billi dan jippermetti wkoll għad-deregolamentazzjoni ta' kondizzjonijiet normali tax-xogħol sabiex jiġi estiż l-impjieg prekarju; |
| --- | --- |

22.

huwa tal-fehma li frażi bħal “arranġamenti għall-kuntratti li jkunu flessibbli u affidabbli” jagħtu lok għat-tħassib, billi dan jippermetti wkoll għad-deregolamentazzjoni ta' kondizzjonijiet normali tax-xogħol sabiex jiġi estiż l-impjieg prekarju;

—   politiki attivi tas-suq tax-xogħol:

| 23. | jemmen ħafna li l-istrateġija ta' Lisbona tittratta kemm dwar il-kwalità kif ukoll dwar il-kwantità ta' l-impjiegi, u l-ħlas għax-xogħol għandu jmur lilhinn mill-benefiċċji. Għal dan il-għan, l-UE u l-Istati Membri għandhom iħeġġu impjiegi “ta' kwalità” billi jippromovu l-ħolqien ta' swieq tax-xogħol inklużivi u sostenibbli u għandhom jindirizzaw l-isfidi spjaċevoli tal-ħaddiema fqar u d-diskriminazzjoni waqt li jiffokaw fuq “il-kwalità” billi jippromovu politiki attivi tas-suq tax-xogħol sabiex jindirizzaw il-qgħad. Ix-xogħol huwa l-aħjar protezzjoni kontra l-esklużjoni soċjali: il-qgħad/l-inattività tista' twassal għall-inugwaljanza u d-diviżjonijiet fis-soċjetà; |
| --- | --- |

23.

jemmen ħafna li l-istrateġija ta' Lisbona tittratta kemm dwar il-kwalità kif ukoll dwar il-kwantità ta' l-impjiegi, u l-ħlas għax-xogħol għandu jmur lilhinn mill-benefiċċji. Għal dan il-għan, l-UE u l-Istati Membri għandhom iħeġġu impjiegi “ta' kwalità” billi jippromovu l-ħolqien ta' swieq tax-xogħol inklużivi u sostenibbli u għandhom jindirizzaw l-isfidi spjaċevoli tal-ħaddiema fqar u d-diskriminazzjoni waqt li jiffokaw fuq “il-kwalità” billi jippromovu politiki attivi tas-suq tax-xogħol sabiex jindirizzaw il-qgħad. Ix-xogħol huwa l-aħjar protezzjoni kontra l-esklużjoni soċjali: il-qgħad/l-inattività tista' twassal għall-inugwaljanza u d-diviżjonijiet fis-soċjetà;

| 24. | jassumi li l-promozzjoni tal-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u l-flessigurtà jistgħu jżidu pressjoni addizzjonali fuq l-awtoritajiet lokali u reġjonali sabiex jgħinu lil dawk bl-inqas ċans li jsibu impjieg; |
| --- | --- |

24.

jassumi li l-promozzjoni tal-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u l-flessigurtà jistgħu jżidu pressjoni addizzjonali fuq l-awtoritajiet lokali u reġjonali sabiex jgħinu lil dawk bl-inqas ċans li jsibu impjieg;

| 25. | jemmen li progress reali jista' jsir biss permezz ta' devoluzzjoni, lokalizzazzjoni u spinta fil-politiki attivi tas-suq tax-xogħol fil-livell nazzjonali u dak Ewropew, u fil-programmi ta' impjieg u ħiliet billi bosta programmi u sistemi jimponu regoli u kriterji li għall-gruppi ewlenin jistgħu jservu bħala ostakolu għall-progress mill-qgħad għall-impjieg. Fejn japplika, l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandu jkollhom id-diskrezzjoni sabiex iduru mar-regoli nazzjonali, per eżempju t-tul ta' żmien li persuna li qiegħda tfittex ix-xogħol trid tqatta' tikklejmja l-benefiċċji qabel ma tkun eliġibbli għall-appoġġ tal-politiki attivi tas-suq tax-xogħol, it-tip ta' appoġġ u mentoring li għandhom jingħataw lil persuni li jagħmlu klejm fuq bażi regolari u ripetuta, jew it-tipi ta' taħriġ li huma possibbli filwaqt li wieħed jibqa' jirċievi l-benefiċċji; |
| --- | --- |

25.

jemmen li progress reali jista' jsir biss permezz ta' devoluzzjoni, lokalizzazzjoni u spinta fil-politiki attivi tas-suq tax-xogħol fil-livell nazzjonali u dak Ewropew, u fil-programmi ta' impjieg u ħiliet billi bosta programmi u sistemi jimponu regoli u kriterji li għall-gruppi ewlenin jistgħu jservu bħala ostakolu għall-progress mill-qgħad għall-impjieg. Fejn japplika, l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandu jkollhom id-diskrezzjoni sabiex iduru mar-regoli nazzjonali, per eżempju t-tul ta' żmien li persuna li qiegħda tfittex ix-xogħol trid tqatta' tikklejmja l-benefiċċji qabel ma tkun eliġibbli għall-appoġġ tal-politiki attivi tas-suq tax-xogħol, it-tip ta' appoġġ u mentoring li għandhom jingħataw lil persuni li jagħmlu klejm fuq bażi regolari u ripetuta, jew it-tipi ta' taħriġ li huma possibbli filwaqt li wieħed jibqa' jirċievi l-benefiċċji;

| 26. | jemmen li s-swieq tax-xogħol fihom infushom huma ta' natura lokali jew reġjonali mhux nazzjonali. Per eżempju, is-swieq tax-xogħol għandhom varjazzjonijiet lokali jew reġjonali skond l-impjieg u l-pagi, industriji lokali bi bżonnijiet ta' ħiliet speċifiċi, gruppi lokali ta' persuni fuq il-benefiċċji, persuni b'nuqqas ta' ħiliet, u nuqqas ta' xogħol, kif ukoll provvedituri li jappoġġjaw il-gruppi żvantaġġati fil-komunitatjiet lokali. Ir-raġunijiet għall-qgħad iridu jiġu mifhuma u enfasizzati. Ċerti gruppi għandhom livelli ogħla ta' qgħad; dawn jinkludu l-minorenni li jkunu ħarġu mill-kura, ħaddiema ikbar fl-età, ġenituri waħedhom, persuni b'diżabilità, eks-ħabsin, ċerti minoritajiet etniċi, u persuni bi problemi tad-drogi, l-alkoħol jew il-mard mentali; |
| --- | --- |

26.

jemmen li s-swieq tax-xogħol fihom infushom huma ta' natura lokali jew reġjonali mhux nazzjonali. Per eżempju, is-swieq tax-xogħol għandhom varjazzjonijiet lokali jew reġjonali skond l-impjieg u l-pagi, industriji lokali bi bżonnijiet ta' ħiliet speċifiċi, gruppi lokali ta' persuni fuq il-benefiċċji, persuni b'nuqqas ta' ħiliet, u nuqqas ta' xogħol, kif ukoll provvedituri li jappoġġjaw il-gruppi żvantaġġati fil-komunitatjiet lokali. Ir-raġunijiet għall-qgħad iridu jiġu mifhuma u enfasizzati. Ċerti gruppi għandhom livelli ogħla ta' qgħad; dawn jinkludu l-minorenni li jkunu ħarġu mill-kura, ħaddiema ikbar fl-età, ġenituri waħedhom, persuni b'diżabilità, eks-ħabsin, ċerti minoritajiet etniċi, u persuni bi problemi tad-drogi, l-alkoħol jew il-mard mentali;

| 27. | jagħraf li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jħeġġu, jagħtu parir u jgħinu lil dawk l-aktar 'il bogħod mis-suq tax-xogħol billi jfasslu u jippersonalizzaw il-politiki attivi tas-suq tax-xogħol ta' l-Istati Membri għall-bżonnijiet individwali u lokali. Dawn jikkoordinaw sħubijiet mas-settur privat u dak tal-volontarjat u fis-settur pubbliku sabiex jinġabru flimkien is-servizzi u l-organizzazzjonijiet varji meħtieġa ħalli jgħinu persuna tidħol fis-suq tax-xogħol. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jitħeġġu sabiex jisfruttaw approċċi u metodi ġodda u innovattivi sabiex jiġbru flimkien il-politika ta' l-impjieg u dik ta' l-iżvilupp tal-ħiliet. L-isħubijiet jiffaċilitaw id-diviżjoni tal-prijoritajiet lejn il-ksib ta' miri konġunti u ħafna drabi jiffaċilitaw il-ġbir tar-riżorsi sabiex tiġi evitata d-duplikazzjoni ta' l-attività u jwasslu għal riżultati iktar iffokati; |
| --- | --- |

27.

jagħraf li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jħeġġu, jagħtu parir u jgħinu lil dawk l-aktar 'il bogħod mis-suq tax-xogħol billi jfasslu u jippersonalizzaw il-politiki attivi tas-suq tax-xogħol ta' l-Istati Membri għall-bżonnijiet individwali u lokali. Dawn jikkoordinaw sħubijiet mas-settur privat u dak tal-volontarjat u fis-settur pubbliku sabiex jinġabru flimkien is-servizzi u l-organizzazzjonijiet varji meħtieġa ħalli jgħinu persuna tidħol fis-suq tax-xogħol. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jitħeġġu sabiex jisfruttaw approċċi u metodi ġodda u innovattivi sabiex jiġbru flimkien il-politika ta' l-impjieg u dik ta' l-iżvilupp tal-ħiliet. L-isħubijiet jiffaċilitaw id-diviżjoni tal-prijoritajiet lejn il-ksib ta' miri konġunti u ħafna drabi jiffaċilitaw il-ġbir tar-riżorsi sabiex tiġi evitata d-duplikazzjoni ta' l-attività u jwasslu għal riżultati iktar iffokati;

| 28. | jemmen li hemm bżonn ta' appoġġ fil-forma ta' għajnuna fil-komunità, (ħafna drabi mwettaq minn organizzazzjonijiet komunitarji), qabel u wara d-dħul fl-impjieg sabiex jiġi assigurat li l-ħaddiema l-ġodda jżommu posthom fis-suq tax-xogħol; |
| --- | --- |

28.

jemmen li hemm bżonn ta' appoġġ fil-forma ta' għajnuna fil-komunità, (ħafna drabi mwettaq minn organizzazzjonijiet komunitarji), qabel u wara d-dħul fl-impjieg sabiex jiġi assigurat li l-ħaddiema l-ġodda jżommu posthom fis-suq tax-xogħol;

| 29. | jemmen li hemm bżonn ta' servizzi li jkunu kapaċi jqabblu dawk li qegħdin ifittxu x-xogħol ma' l-impjieg li jagħmel l-aħjar użu mill-ħiliet u l-interessi tagħhom. Dejjem hemm iktar opportunità li wieħed itejjeb il-profil ta' xogħlu minn ġewwa s-suq tax-xogħol flok minn barra; |
| --- | --- |

29.

jemmen li hemm bżonn ta' servizzi li jkunu kapaċi jqabblu dawk li qegħdin ifittxu x-xogħol ma' l-impjieg li jagħmel l-aħjar użu mill-ħiliet u l-interessi tagħhom. Dejjem hemm iktar opportunità li wieħed itejjeb il-profil ta' xogħlu minn ġewwa s-suq tax-xogħol flok minn barra;

—   sistemi ta' tagħlim tul il-ħajja li huma affidabbli u flessibbli li jassiguraw l-adattabilità kontinwa u l-impjegabilità tal-ħaddiema:

| 30. | jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jaqdu rwol essenzjali fl-influwenzar tal-livelli tal-ħiliet billi jipprovdu t-taħriġ u l-edukazzjoni. Barraminhekk, dawn huma impjegaturi prinċipali u għalhekk għandhom dmir li jtejbu l-ħiliet tal-forza tax-xogħol tagħhom u tal-komunità sħiħa; |
| --- | --- |

30.

jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jaqdu rwol essenzjali fl-influwenzar tal-livelli tal-ħiliet billi jipprovdu t-taħriġ u l-edukazzjoni. Barraminhekk, dawn huma impjegaturi prinċipali u għalhekk għandhom dmir li jtejbu l-ħiliet tal-forza tax-xogħol tagħhom u tal-komunità sħiħa;

| 31. | jemmen li t-tagħlim tul il-ħajja għandu jkun reali u aċċessibbli għan-nies tul ħajjithom kollha. Kulħadd għandu jitħeġġeġ sabiex jilħaq il-potenzjal sħiħ tiegħu, li għandu jiġi rikonoxxut u appoġġjat minn min iħaddem u s-soċjetà. Għandha ssir promozzjoni tal-kwalità tat-taħriġ u t-taħriġ addizzjonali li jiġi pprovdut qabel kif ukoll wara l-bidu ta' l-impjieg; |
| --- | --- |

31.

jemmen li t-tagħlim tul il-ħajja għandu jkun reali u aċċessibbli għan-nies tul ħajjithom kollha. Kulħadd għandu jitħeġġeġ sabiex jilħaq il-potenzjal sħiħ tiegħu, li għandu jiġi rikonoxxut u appoġġjat minn min iħaddem u s-soċjetà. Għandha ssir promozzjoni tal-kwalità tat-taħriġ u t-taħriġ addizzjonali li jiġi pprovdut qabel kif ukoll wara l-bidu ta' l-impjieg;

| 32. | jikkunsidra li huwa essenzjali li n-nies jitħeġġu sabiex jitgħallmu ħiliet intraprenditorjali ħalli jkunu jistgħu jwaqqfu l-intrapriżi tagħhom stess u b'hekk jitkattar it-tkabbir ta' l-SMEs, li għandhom natura lokali billi jimpjegaw nies lokali, jużaw servizzi lokali u jinvestu fiż-żona lokali; |
| --- | --- |

32.

jikkunsidra li huwa essenzjali li n-nies jitħeġġu sabiex jitgħallmu ħiliet intraprenditorjali ħalli jkunu jistgħu jwaqqfu l-intrapriżi tagħhom stess u b'hekk jitkattar it-tkabbir ta' l-SMEs, li għandhom natura lokali billi jimpjegaw nies lokali, jużaw servizzi lokali u jinvestu fiż-żona lokali;

| 33. | jemmen li min iħarreġ għandu jidentifika aħjar dawk il-persuni li għandhom bżonn tagħlim assistit billi numru kbir ta' nies li ma jifhmux il-prinċipji bażiċi tal-matematika u nies illetterati jibqgħu jaħdmu f'impjiegi b'pagi baxxi mingħajr qatt ma jiġu identifikati ħiliethom; |
| --- | --- |

33.

jemmen li min iħarreġ għandu jidentifika aħjar dawk il-persuni li għandhom bżonn tagħlim assistit billi numru kbir ta' nies li ma jifhmux il-prinċipji bażiċi tal-matematika u nies illetterati jibqgħu jaħdmu f'impjiegi b'pagi baxxi mingħajr qatt ma jiġu identifikati ħiliethom;

| 34. | jirrakkomanda li t-taħriġ u t-taħriġ addizzjonali u, f'każijiet partikulari, il-korsijiet tat-taħriġ mill-ġdid għandu jiġi offrut parzjalment minn min iħaddem billi jibbenefika mill-għarfien ta' l-impjegati tiegħu u għalhekk għandu jinvesti fl-iżvilupp tal-ħiliet. Hemm bżonn ta' riżorsi adegwati għall-awtoritajiet lokali u reġjonali jekk jassumu responsabilità addizzjonali għall-ħarsien tat-tagħlim tul il-ħajja fil-każ li ż-żieda fil-mobilità tal-ħaddiem tnaqqas ir-rieda ta' min iħaddem sabiex iħarreġ il-persunal; |
| --- | --- |

34.

jirrakkomanda li t-taħriġ u t-taħriġ addizzjonali u, f'każijiet partikulari, il-korsijiet tat-taħriġ mill-ġdid għandu jiġi offrut parzjalment minn min iħaddem billi jibbenefika mill-għarfien ta' l-impjegati tiegħu u għalhekk għandu jinvesti fl-iżvilupp tal-ħiliet. Hemm bżonn ta' riżorsi adegwati għall-awtoritajiet lokali u reġjonali jekk jassumu responsabilità addizzjonali għall-ħarsien tat-tagħlim tul il-ħajja fil-każ li ż-żieda fil-mobilità tal-ħaddiem tnaqqas ir-rieda ta' min iħaddem sabiex iħarreġ il-persunal;

| 35. | jemmen li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jirreaġixxu malajr u b'mod effettiv għall-impatt tar-ristrutturar fl-impjieg bħal, per eżempju, it-tkeċċijiet minħabba l-għeluq ta' impjanti ta' manifattura. Dawn għandhom l-għarfien u l-esperjenza sabiex jiżviluppaw proġetti mħallsa mill-Fond Soċjali Ewropew eċċ. sabiex iħarrġu mill-ġdid, jagħtu parir, u javvanzaw il-ħiliet tal-ħaddiema milquta b'tali mod li jkun hemm rabta bejn il-ħiliet u l-impjiegi ġodda li jinħolqu. Bl-istess mod, il-Fond Ewropew ta' Aġġustament għall-Globalizzazzjoni għandu jkun disponibbli wkoll għall-awtoritajiet lokali u reġjonali sabiex jirreaġixxu u jipprovdu t-taħriġ mill-ġdid u l-iżviluppar mill-ġdid tal-ħiliet. It-telf ta' impjegatur prinċipali jkollu effetti fuq perijodu fit-tul fuq il-komunità lokali, inklużi l-ħiliet taż-żgħażagħ u l-prospetti għall-impjieg, sit tal-fabbrika mitluq, u impatt fuq il-provvedituri lokali tal-prodotti u s-servizzi. Sħubija li taħdem hija soluzzjoni ewlenija għal dawn l-isfidi sabiex l-organizzazzjonijiet kollha, inklużi l-awtoritajiet lokali u reġjonali, l-aġenziji pubbliki għall-impjieg u t-taħriġ, it-trade unions, il-gruppi lokali u l-korpi industrijali jkunu jistgħu jikkoordinaw l-attività tagħhom sabiex jassiguraw li r-riżorsi qegħdin jiġu identifikati b'mod effettiv; |
| --- | --- |

35.

jemmen li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jirreaġixxu malajr u b'mod effettiv għall-impatt tar-ristrutturar fl-impjieg bħal, per eżempju, it-tkeċċijiet minħabba l-għeluq ta' impjanti ta' manifattura. Dawn għandhom l-għarfien u l-esperjenza sabiex jiżviluppaw proġetti mħallsa mill-Fond Soċjali Ewropew eċċ. sabiex iħarrġu mill-ġdid, jagħtu parir, u javvanzaw il-ħiliet tal-ħaddiema milquta b'tali mod li jkun hemm rabta bejn il-ħiliet u l-impjiegi ġodda li jinħolqu. Bl-istess mod, il-Fond Ewropew ta' Aġġustament għall-Globalizzazzjoni għandu jkun disponibbli wkoll għall-awtoritajiet lokali u reġjonali sabiex jirreaġixxu u jipprovdu t-taħriġ mill-ġdid u l-iżviluppar mill-ġdid tal-ħiliet. It-telf ta' impjegatur prinċipali jkollu effetti fuq perijodu fit-tul fuq il-komunità lokali, inklużi l-ħiliet taż-żgħażagħ u l-prospetti għall-impjieg, sit tal-fabbrika mitluq, u impatt fuq il-provvedituri lokali tal-prodotti u s-servizzi. Sħubija li taħdem hija soluzzjoni ewlenija għal dawn l-isfidi sabiex l-organizzazzjonijiet kollha, inklużi l-awtoritajiet lokali u reġjonali, l-aġenziji pubbliki għall-impjieg u t-taħriġ, it-trade unions, il-gruppi lokali u l-korpi industrijali jkunu jistgħu jikkoordinaw l-attività tagħhom sabiex jassiguraw li r-riżorsi qegħdin jiġu identifikati b'mod effettiv;

| 36. | filwaqt li jemmen li huwa xieraq li n-nies ikollhom il-ħiliet neċessarji sabiex ikunu jistgħu jadattaw għal sfidi ġodda, jikkunsidra li hemm bżonn ta' bidla kulturali sabiex in-nies ikunu jistgħu jikkumpensaw għar-riskji fis-suq tax-xogħol iżda din il-bidla fl-attitudni ser titwettaq biss jekk l-erba' komponenti kollha tal-flessigurtà ma jwasslux għat-tnaqqir tad-drittijiet tax-xogħol, u jekk il-mekkaniżmi għall-implimentazzjoni tagħhom ikunu sodi u jitwettqu bl-istess importanza; |
| --- | --- |

36.

filwaqt li jemmen li huwa xieraq li n-nies ikollhom il-ħiliet neċessarji sabiex ikunu jistgħu jadattaw għal sfidi ġodda, jikkunsidra li hemm bżonn ta' bidla kulturali sabiex in-nies ikunu jistgħu jikkumpensaw għar-riskji fis-suq tax-xogħol iżda din il-bidla fl-attitudni ser titwettaq biss jekk l-erba' komponenti kollha tal-flessigurtà ma jwasslux għat-tnaqqir tad-drittijiet tax-xogħol, u jekk il-mekkaniżmi għall-implimentazzjoni tagħhom ikunu sodi u jitwettqu bl-istess importanza;

—   sistemi moderni ta' sigurtà soċjali għandhom jgħaqqdu l-appoġġ xieraq għad-dħul finanzjarju mal-bżonn li tiġi ffaċilitata l-mobilità fis-suq tax-xogħol

| 37. | iħeġġeġ rabtiet aħjar fil-livell ta' l-UE bejn id-dibattitu dwar il-flessigurtà u l-aġenda ta' l-UE għall-Inklużjoni Attiva. L-UE m'għandhiex tinsa l-għanijiet tagħha għall-inklużjoni soċjali f'kuntest wiesgħa u l-Mudell Soċjali Ewropew. Programmi għas-sigurtà soċjali li jkunu dgħajfa huma impediment għas-swieq flessibbli tax-xogħol u fl-aħħar mill-aħħar ixekklu t-tkabbir ekonomiku. Is-sigurtà ekonomika hija prerekwiżit għall-ħaddiema kollha, ikun xi jkun il-livell ta' responsabilità tagħhom (baxx, medju jew għoli), u sistemi adegwati għas-sigurtà soċjali għandhom jappoġġjaw lin-nies sew meta jbidlu l-impjieg u sew sabiex jidħlu fis-suq tax-xogħol; |
| --- | --- |

37.

iħeġġeġ rabtiet aħjar fil-livell ta' l-UE bejn id-dibattitu dwar il-flessigurtà u l-aġenda ta' l-UE għall-Inklużjoni Attiva. L-UE m'għandhiex tinsa l-għanijiet tagħha għall-inklużjoni soċjali f'kuntest wiesgħa u l-Mudell Soċjali Ewropew. Programmi għas-sigurtà soċjali li jkunu dgħajfa huma impediment għas-swieq flessibbli tax-xogħol u fl-aħħar mill-aħħar ixekklu t-tkabbir ekonomiku. Is-sigurtà ekonomika hija prerekwiżit għall-ħaddiema kollha, ikun xi jkun il-livell ta' responsabilità tagħhom (baxx, medju jew għoli), u sistemi adegwati għas-sigurtà soċjali għandhom jappoġġjaw lin-nies sew meta jbidlu l-impjieg u sew sabiex jidħlu fis-suq tax-xogħol;

| 38. | jirrakkomanda li jinżammu dibattiti nazzjonali bejn il-gvernijiet ta' l-Istati Membri, l-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-imsieħba soċjali dwar il-livell meħtieġ ta' sigurtà soċjali sabiex tinkiseb il-flessigurtà. L-effikaċja tat-transizzjonijiet hija ddeterminata minn kemm huma b'saħħithom is-sistemi ta' sigurtà soċjali ta' l-Istati Membri; |
| --- | --- |

38.

jirrakkomanda li jinżammu dibattiti nazzjonali bejn il-gvernijiet ta' l-Istati Membri, l-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-imsieħba soċjali dwar il-livell meħtieġ ta' sigurtà soċjali sabiex tinkiseb il-flessigurtà. L-effikaċja tat-transizzjonijiet hija ddeterminata minn kemm huma b'saħħithom is-sistemi ta' sigurtà soċjali ta' l-Istati Membri;

| 39. | jemmen li flimkien ma' l-organizzazzjonijiet non-governattivi, l-awtoritajiet lokali u reġjonali joffru vuċi qawwija lill-“barranin”. Dawk li huma l-iktar vulnerabbli għandhom ikomplu jkunu mħarsa; |
| --- | --- |

39.

jemmen li flimkien ma' l-organizzazzjonijiet non-governattivi, l-awtoritajiet lokali u reġjonali joffru vuċi qawwija lill-“barranin”. Dawk li huma l-iktar vulnerabbli għandhom ikomplu jkunu mħarsa;

| 40. | jagħraf li l-livelli tal-qgħad baqgħu għoljin b'mod stinat fl-UE kollha b'nies li waqgħu fid-dipendenza mill-benefiċċji, u li ħafna minnhom huma persuni li jagħmlu klejms b'mod ripetut. Jemmen li l-progress ġenwin jista' jsir biss permezz ta' devoluzzjoni, lokalizzazzjoni u spinta fil-programmi Ewropej għall-impjieg u l-ħiliet; |
| --- | --- |

40.

jagħraf li l-livelli tal-qgħad baqgħu għoljin b'mod stinat fl-UE kollha b'nies li waqgħu fid-dipendenza mill-benefiċċji, u li ħafna minnhom huma persuni li jagħmlu klejms b'mod ripetut. Jemmen li l-progress ġenwin jista' jsir biss permezz ta' devoluzzjoni, lokalizzazzjoni u spinta fil-programmi Ewropej għall-impjieg u l-ħiliet;

| 41. | anke f'dawk l-Istati Membri ta' l-UE fejn il-gvernijiet nazzjonali jistabbilixxu l-baġit sħiħ għall-benefiċċji tas-sigurtà soċjali u għall-interventi fis-suq tax-xogħol, l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandu jkollhom id-diskrezzjoni li jiġġestjonaw dawn il-fondi skond kif iħossu xieraq f'qafas nazzjonali, u b'hekk ikunu jistgħu jużaw il-flus bl-iktar mod effiċjenti sabiex jitnaqqas in-numru ta' nies li jagħmlu klejms għall-benefiċċji. |
| --- | --- |

41.

anke f'dawk l-Istati Membri ta' l-UE fejn il-gvernijiet nazzjonali jistabbilixxu l-baġit sħiħ għall-benefiċċji tas-sigurtà soċjali u għall-interventi fis-suq tax-xogħol, l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandu jkollhom id-diskrezzjoni li jiġġestjonaw dawn il-fondi skond kif iħossu xieraq f'qafas nazzjonali, u b'hekk ikunu jistgħu jużaw il-flus bl-iktar mod effiċjenti sabiex jitnaqqas in-numru ta' nies li jagħmlu klejms għall-benefiċċji.

Brussell, is-7 ta' Frar 2008.

Il-President

tal-Kumitat tar-Reġjuni

Luc VAN DEN BRANDE

---

| 25.4.2008 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea | C 105/21 |
| --- | --- | --- | --- |

25.4.2008

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea

C 105/21

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-Promozzjoni ta' ċittadinanza attiva taż-żgħażagħ bis-saħħa ta' l-edukazzjoni

(2008/C 105/05)

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jemmen li ġeneralment iċ-ċittadini ta' l-UE ma humiex familjari mas-sisien tal-kostruzzjoni ta' l-Unjoni Ewropea u l-perspettivi ta' żvilupp tagħha; |
| --- | --- |

—

jemmen li ġeneralment iċ-ċittadini ta' l-UE ma humiex familjari mas-sisien tal-kostruzzjoni ta' l-Unjoni Ewropea u l-perspettivi ta' żvilupp tagħha;

| — | iqis li dan in-nuqqas ta' għarfien jagħmel aktar ħsara liż-żgħażagħ li huma msejħa jibnu l-ġejjieni ekonomiku u soċjali tagħhom fi ħdan l-Unjoni Ewropea u bl-istess mod huwa importanti għall-ġejjieni ta' l-Unjoni Ewropea li ż-żgħażagħ irawmu mġiba fir-rigward tagħha li tixraq lil ċittadini attivi; |
| --- | --- |

—

iqis li dan in-nuqqas ta' għarfien jagħmel aktar ħsara liż-żgħażagħ li huma msejħa jibnu l-ġejjieni ekonomiku u soċjali tagħhom fi ħdan l-Unjoni Ewropea u bl-istess mod huwa importanti għall-ġejjieni ta' l-Unjoni Ewropea li ż-żgħażagħ irawmu mġiba fir-rigward tagħha li tixraq lil ċittadini attivi;

| — | huwa tal-fehma li f'dan il-kuntest, il-Kumitat tar-Reġjuni għandu rwol x'jaqdi, dovut għar-responsabbiltajiet li jerfgħu l-awtoritajiet lokali u reġjonali f'ċerti pajjiżi fir-rigward ta' l-edukazzjoni taż-żgħażagħ u għall-fatt li dawn huma qrib taż-żgħażagħ sabiex iħeġġuhom jinvolvu ruħhom b'mod attiv fiċ-ċittadinanza tagħhom; |
| --- | --- |

—

huwa tal-fehma li f'dan il-kuntest, il-Kumitat tar-Reġjuni għandu rwol x'jaqdi, dovut għar-responsabbiltajiet li jerfgħu l-awtoritajiet lokali u reġjonali f'ċerti pajjiżi fir-rigward ta' l-edukazzjoni taż-żgħażagħ u għall-fatt li dawn huma qrib taż-żgħażagħ sabiex iħeġġuhom jinvolvu ruħhom b'mod attiv fiċ-ċittadinanza tagħhom;

| — | huwa tal-fehma li filwaqt li huwa essenzjali li ż-żgħażagħ Ewropej jirċievu edukazzjoni li tkun adattata għall-ħtiġijiet professjonali tagħhom u l-iżvilupp individwali tagħhom tul ħajjithom kollha, huwa importanti wkoll li l-kurrikulu skolastiku jipprovdilhom dawk l-elementi ta' għarfien li jkollhom bżonn sabiex iħossuhom ġenwinament ċittadini ta' l-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

—

huwa tal-fehma li filwaqt li huwa essenzjali li ż-żgħażagħ Ewropej jirċievu edukazzjoni li tkun adattata għall-ħtiġijiet professjonali tagħhom u l-iżvilupp individwali tagħhom tul ħajjithom kollha, huwa importanti wkoll li l-kurrikulu skolastiku jipprovdilhom dawk l-elementi ta' għarfien li jkollhom bżonn sabiex iħossuhom ġenwinament ċittadini ta' l-Unjoni Ewropea;

| — | jipproponi li m'huwiex ir-rwol ta' l-UE li tissostitwixxi lill-awtoritajiet edukattivi fl-Istati Membri, madankollu jħeġġiġha tevalwa l-prattiki u tipproponi objettivi u miżuri sabiex dawn jinkisbu; |
| --- | --- |

—

jipproponi li m'huwiex ir-rwol ta' l-UE li tissostitwixxi lill-awtoritajiet edukattivi fl-Istati Membri, madankollu jħeġġiġha tevalwa l-prattiki u tipproponi objettivi u miżuri sabiex dawn jinkisbu;

| — | jenfasizza l-importanza ta' inizjattivi fil-qasam ta' l-edukazzjoni li ma tkunx formali, li jeżistu diġà u li jistħoqqilhom li jkunu żviluppati sabiex dan it-tagħlim formali dwar l-Ewropa jilħaq il-milja tiegħu, għaliex dawn l-inizjattivi ġeneralment lill-individwu jagħmluh konxju għall-ewwel darba tar-responsabbiltajiet tiegħu fir-rigward taċ-ċittadinanza attiva. |
| --- | --- |

—

jenfasizza l-importanza ta' inizjattivi fil-qasam ta' l-edukazzjoni li ma tkunx formali, li jeżistu diġà u li jistħoqqilhom li jkunu żviluppati sabiex dan it-tagħlim formali dwar l-Ewropa jilħaq il-milja tiegħu, għaliex dawn l-inizjattivi ġeneralment lill-individwu jagħmluh konxju għall-ewwel darba tar-responsabbiltajiet tiegħu fir-rigward taċ-ċittadinanza attiva.

| Rapporteur | : | Is-Sinjura Claude du GRANRUT, Kunsillier reġjonali ta' Picardie (FR/PPE) |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

Is-Sinjura Claude du GRANRUT, Kunsillier reġjonali ta' Picardie (FR/PPE)

Rakkomandazzjonijiet ta' politika

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| 1. | jemmen li ġeneralment iċ-ċittadini ta' l-UE ma humiex familjari mas-sisien tal-kostruzzjoni ta' l-Unjoni Ewropea u l-perspettivi ta' żvilupp tagħha; |
| --- | --- |

1.

jemmen li ġeneralment iċ-ċittadini ta' l-UE ma humiex familjari mas-sisien tal-kostruzzjoni ta' l-Unjoni Ewropea u l-perspettivi ta' żvilupp tagħha;

| 2. | iqis li dan in-nuqqas ta' għarfien jagħmel aktar ħsara liż-żgħażagħ li huma msejħa jibnu l-ġejjieni ekonomiku u soċjali tagħhom fi ħdan l-Unjoni Ewropea u bl-istess mod huwa importanti għall-ġejjieni ta' l-Unjoni Ewropea li ż-żgħażagħ irawmu mġiba fir-rigward tagħha li tixraq lil ċittadini attivi; |
| --- | --- |

2.

iqis li dan in-nuqqas ta' għarfien jagħmel aktar ħsara liż-żgħażagħ li huma msejħa jibnu l-ġejjieni ekonomiku u soċjali tagħhom fi ħdan l-Unjoni Ewropea u bl-istess mod huwa importanti għall-ġejjieni ta' l-Unjoni Ewropea li ż-żgħażagħ irawmu mġiba fir-rigward tagħha li tixraq lil ċittadini attivi;

| 3. | huwa tal-fehma li ċ-ċittadinanza Ewropea kif imsemmija fit-Trattat ta' Maastricht (1992) u rfinata fit-Trattat ta' Amsterdam (Art. 8.1) toffri ċerti drittijiet u privileġġi li huma importanti għaċ-ċittadini kollha ta' l-Unjoni Ewropea; uħud minn dawn id-drittijiet u privileġġi jaffettwaw liż-żgħażagħ ta' l-UE direttament: id-dritt ta' l-ivvjaġġar, ta' l-għajxien, ta' impjieg jew studju fi kwalunkwe Stat Membru ta' l-Unjoni Ewropea u d-dritt għall-vot. Iċ-ċittadinanza Ewropea ma għandhiex tissostitwixxi ċ-ċittadinanza nazzjonali izda permezz tagħha tilħaq il-milja tagħha; |
| --- | --- |

3.

huwa tal-fehma li ċ-ċittadinanza Ewropea kif imsemmija fit-Trattat ta' Maastricht (1992) u rfinata fit-Trattat ta' Amsterdam (Art. 8.1) toffri ċerti drittijiet u privileġġi li huma importanti għaċ-ċittadini kollha ta' l-Unjoni Ewropea; uħud minn dawn id-drittijiet u privileġġi jaffettwaw liż-żgħażagħ ta' l-UE direttament: id-dritt ta' l-ivvjaġġar, ta' l-għajxien, ta' impjieg jew studju fi kwalunkwe Stat Membru ta' l-Unjoni Ewropea u d-dritt għall-vot. Iċ-ċittadinanza Ewropea ma għandhiex tissostitwixxi ċ-ċittadinanza nazzjonali izda permezz tagħha tilħaq il-milja tagħha;

| 4. | huwa tal-fehma li huwa essenzjali li ż-żgħażagħ Ewropej jirċievu edukazzjoni li tkun adattata għall-ħtiġijiet professjonali tagħhom u l-iżvilupp individwali tagħhom; huwa importanti wkoll li l-kurrikulu skolastiku jipprovdilhom dawk l-elementi ta' għarfien li jkollhom bżonn sabiex iħossuhom ġenwinament ċittadini ta' l-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

4.

huwa tal-fehma li huwa essenzjali li ż-żgħażagħ Ewropej jirċievu edukazzjoni li tkun adattata għall-ħtiġijiet professjonali tagħhom u l-iżvilupp individwali tagħhom; huwa importanti wkoll li l-kurrikulu skolastiku jipprovdilhom dawk l-elementi ta' għarfien li jkollhom bżonn sabiex iħossuhom ġenwinament ċittadini ta' l-Unjoni Ewropea;

| 5. | jilqa' l-fatt li ġiet rikonoxxuta l-importanza taċ-ċittadinanza Ewropea attiva fil-Komunikazzjoni li l-Kummissjoni Ewropea adottat reċentement — Nikkomunikaw l-Ewropa fi Sħubija
   (1) — u b'mod partikulari l-approċċ prattiku tagħha sabiex l-għalliema jkunu pprovduti b'pubblikazzjonijiet u materjal dwar temi Ewropej li jkun jista' jitniżżel minn fuq l-internet. Iħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea sabiex dawn tagħmilhom disponibbli mill-aktar fis possibbli; |
| --- | --- |

5.

jilqa' l-fatt li ġiet rikonoxxuta l-importanza taċ-ċittadinanza Ewropea attiva fil-Komunikazzjoni li l-Kummissjoni Ewropea adottat reċentement — Nikkomunikaw l-Ewropa fi Sħubija
   (1) — u b'mod partikulari l-approċċ prattiku tagħha sabiex l-għalliema jkunu pprovduti b'pubblikazzjonijiet u materjal dwar temi Ewropej li jkun jista' jitniżżel minn fuq l-internet. Iħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea sabiex dawn tagħmilhom disponibbli mill-aktar fis possibbli;

| 6. | jirrikonoxxi li sabiex iż-żgħażagħ ikunu jistgħu jħaddnu ċ-ċittadinanza Ewropea, jenħtieġ li minn naħa dawn jifhmu l-elementi bażiċi li jikkostitwixxu l-identità Ewropea, jiġifieri li jirċievu edukazzjoni li toffri aspetti pożittivi dwar l-Ewropa: l-iskoperta ta' valuri komuni, ta' storja komuni, ta' skambji bejn kulturi diversi, ta' l-istess livell ta' drittijiet u dmirijiet soċjali u politiċi, u min-naħa l-oħra, jenħtieġ li jifhmu li l-Ewropa għandha tikkonċernahom fil-ħajja tagħhom ta' kuljum u fil-ġejjieni tagħhom; |
| --- | --- |

6.

jirrikonoxxi li sabiex iż-żgħażagħ ikunu jistgħu jħaddnu ċ-ċittadinanza Ewropea, jenħtieġ li minn naħa dawn jifhmu l-elementi bażiċi li jikkostitwixxu l-identità Ewropea, jiġifieri li jirċievu edukazzjoni li toffri aspetti pożittivi dwar l-Ewropa: l-iskoperta ta' valuri komuni, ta' storja komuni, ta' skambji bejn kulturi diversi, ta' l-istess livell ta' drittijiet u dmirijiet soċjali u politiċi, u min-naħa l-oħra, jenħtieġ li jifhmu li l-Ewropa għandha tikkonċernahom fil-ħajja tagħhom ta' kuljum u fil-ġejjieni tagħhom;

| 7. | mir-riżultati ta' sondaġġ reċenti ta' l-Ewrobarometru (Lulju 2007), jislet il-konklużjoni li għalkemm huwa relattivament faċli għall-“élite” ta' l-Ewropa li jifhmu dawn l-elementi bażiċi, l-istess ma jistax jingħad għaċ-ċittadini żgħażagħ ta' l-Unjoni Ewropea u li l-idea bażika taċ-ċittadinanza Ewropea bħala element fundamentali ta' l-identità Ewropea tagħhom għandha tkun inkluża fil-kurrikulu skolastiku li jiġi mgħallem liż-żgħażagħ kollha; |
| --- | --- |

7.

mir-riżultati ta' sondaġġ reċenti ta' l-Ewrobarometru (Lulju 2007), jislet il-konklużjoni li għalkemm huwa relattivament faċli għall-“élite” ta' l-Ewropa li jifhmu dawn l-elementi bażiċi, l-istess ma jistax jingħad għaċ-ċittadini żgħażagħ ta' l-Unjoni Ewropea u li l-idea bażika taċ-ċittadinanza Ewropea bħala element fundamentali ta' l-identità Ewropea tagħhom għandha tkun inkluża fil-kurrikulu skolastiku li jiġi mgħallem liż-żgħażagħ kollha;

| 8. | jilqa' bi pjaċir il-programm Urbact II li jagħti prijorità lill-integrazzjoni soċjali taż-żgħażagħ u lill-azzjonijiet ta' informazzjoni u komunikazzjoni tad-diversi istituzzjonijiet Ewropej, kif ukoll l-effetti pożittivi tal-programm Socrates u jirrikonoxxi l-effikaċja ta' għadd ta' gruppi ta' għalliema u assoċjazzjonijiet taż-żgħażagħ jew li jaħdmu favur iż-żgħażagħ li huma ħerqana li jwasslu lill-istudenti jew il-membri tagħhom l-elementi bażiċi tas-sitwazzjoni Ewropea; |
| --- | --- |

8.

jilqa' bi pjaċir il-programm Urbact II li jagħti prijorità lill-integrazzjoni soċjali taż-żgħażagħ u lill-azzjonijiet ta' informazzjoni u komunikazzjoni tad-diversi istituzzjonijiet Ewropej, kif ukoll l-effetti pożittivi tal-programm Socrates u jirrikonoxxi l-effikaċja ta' għadd ta' gruppi ta' għalliema u assoċjazzjonijiet taż-żgħażagħ jew li jaħdmu favur iż-żgħażagħ li huma ħerqana li jwasslu lill-istudenti jew il-membri tagħhom l-elementi bażiċi tas-sitwazzjoni Ewropea;

| 9. | jilqa' l-iskambju ta' prattiki tajba fil-livelli lokali u reġjonali fl-Ewropa sabiex it-tfal u ż-żgħażagħ ikollhom l-opportunità jitgħallmu aktar dwar l-Ewropa u l-Istati Membri. Huwa madankollu persważ li sabiex iż-żgħażagħ verament iħaddnu ċ-ċittadinanza Ewropea, hemm bżonn li tittieħed azzjoni fuq skala vasta mmirata lejn it-tfal ta' l-iskola; |
| --- | --- |

9.

jilqa' l-iskambju ta' prattiki tajba fil-livelli lokali u reġjonali fl-Ewropa sabiex it-tfal u ż-żgħażagħ ikollhom l-opportunità jitgħallmu aktar dwar l-Ewropa u l-Istati Membri. Huwa madankollu persważ li sabiex iż-żgħażagħ verament iħaddnu ċ-ċittadinanza Ewropea, hemm bżonn li tittieħed azzjoni fuq skala vasta mmirata lejn it-tfal ta' l-iskola;

| 10. | sabiex dan l-għan jintlaħaq, jenfasizza l-importanza ta' inizjattivi dwar edukazzjoni li ma tkunx formali, li jeżistu diġà u li jistħoqqilhom li jkunu żviluppati sabiex dan it-tagħlim formali dwar l-Ewropa jilħaq il-milja tiegħu, għaliex dawn l-inizjattivi ġeneralment jirrendu lill-individwu konxju għall-ewwel darba tar-responsabbiltajiet tiegħu fir-rigward taċ-ċittadinanza attiva; |
| --- | --- |

10.

sabiex dan l-għan jintlaħaq, jenfasizza l-importanza ta' inizjattivi dwar edukazzjoni li ma tkunx formali, li jeżistu diġà u li jistħoqqilhom li jkunu żviluppati sabiex dan it-tagħlim formali dwar l-Ewropa jilħaq il-milja tiegħu, għaliex dawn l-inizjattivi ġeneralment jirrendu lill-individwu konxju għall-ewwel darba tar-responsabbiltajiet tiegħu fir-rigward taċ-ċittadinanza attiva;

| 11. | iħeġġeġ l-użu tal-Youthpass li jiżgura li l-ħidma soċjali li ż-żgħażagħ iwettqu fil-qafas tal-programm Żgħażagħ tiġi rikonoxxuta u l-użu tal-Europass li jiffaċilita l-mobilità tal-ħaddiema żgħażagħ fl-Ewropa; |
| --- | --- |

11.

iħeġġeġ l-użu tal-Youthpass li jiżgura li l-ħidma soċjali li ż-żgħażagħ iwettqu fil-qafas tal-programm Żgħażagħ tiġi rikonoxxuta u l-użu tal-Europass li jiffaċilita l-mobilità tal-ħaddiema żgħażagħ fl-Ewropa;

| 12. | huwa konxju mill-fatt li l-edukazzjoni skolastika hija obbligu li huwa msejjes fuq ir-responsabbiltà tal-gvernijiet ta' l-Istati Membri ta' l-Unjoni Ewropea. Madankollu, ifakkar id-deċiżjoni tal-Ministri ta' l-Edukazzjoni li jiggarantixxu li fost is-suġġetti mgħallma fl-iskejjel, it-tfal jirċievu tagħlim bażiku dwar l-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

12.

huwa konxju mill-fatt li l-edukazzjoni skolastika hija obbligu li huwa msejjes fuq ir-responsabbiltà tal-gvernijiet ta' l-Istati Membri ta' l-Unjoni Ewropea. Madankollu, ifakkar id-deċiżjoni tal-Ministri ta' l-Edukazzjoni li jiggarantixxu li fost is-suġġetti mgħallma fl-iskejjel, it-tfal jirċievu tagħlim bażiku dwar l-Unjoni Ewropea;

| 13. | jibqa' jsostni li m'huwiex ir-rwol ta' l-UE li tissostitwixxi lill-awtoritajiet edukattivi fl-Istati Membri, madankollu jħeġġiġha tevalwa l-prattiki għat-titjib ta' l-għarfien dwar l-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

13.

jibqa' jsostni li m'huwiex ir-rwol ta' l-UE li tissostitwixxi lill-awtoritajiet edukattivi fl-Istati Membri, madankollu jħeġġiġha tevalwa l-prattiki għat-titjib ta' l-għarfien dwar l-Unjoni Ewropea;

| 14. | huwa tal-fehma li f'dan il-kuntest, il-Kumitat tar-Reġjuni għandu rwol x'jaqdi, dovut għar-responsabbiltajiet li jerfgħu l-awtoritajiet lokali u reġjonali f'ċerti pajjiżi fir-rigward ta' l-edukazzjoni taż-żgħażagħ u għall-fatt li dawn huma qrib taż-żgħażagħ sabiex iħeġġuhom jinvolvu ruħhom b'mod attiv fiċ-ċittadinanza tagħhom; |
| --- | --- |

14.

huwa tal-fehma li f'dan il-kuntest, il-Kumitat tar-Reġjuni għandu rwol x'jaqdi, dovut għar-responsabbiltajiet li jerfgħu l-awtoritajiet lokali u reġjonali f'ċerti pajjiżi fir-rigward ta' l-edukazzjoni taż-żgħażagħ u għall-fatt li dawn huma qrib taż-żgħażagħ sabiex iħeġġuhom jinvolvu ruħhom b'mod attiv fiċ-ċittadinanza tagħhom;

| 15. | jappoġġja l-azzjonijiet ta' komunikazzjoni li l-Kummissjoni hija mistennija tieħu b'rabta mar-ratifika tal-futur Trattat ta' Lisbona; |
| --- | --- |

15.

jappoġġja l-azzjonijiet ta' komunikazzjoni li l-Kummissjoni hija mistennija tieħu b'rabta mar-ratifika tal-futur Trattat ta' Lisbona;

| 16. | jenfasizza li l-bidliet jew iż-żidiet ta' elementi ġodda fil-pjan tat-tagħlim kurrikulu skolastiku għall-promozzjoni ta' ċittadinanza attiva jeħtieġu analiżi u tħejjija bir-reqqa u jeħtieġ li l-effetti tagħhom jibqgħu jinħassu għal diversi snin; |
| --- | --- |

16.

jenfasizza li l-bidliet jew iż-żidiet ta' elementi ġodda fil-pjan tat-tagħlim kurrikulu skolastiku għall-promozzjoni ta' ċittadinanza attiva jeħtieġu analiżi u tħejjija bir-reqqa u jeħtieġ li l-effetti tagħhom jibqgħu jinħassu għal diversi snin;

Dwar it-trawwim taż-żgħażagħ f'ċittadinanza attiva

| 17. | huwa tal-fehma li sabiex iż-żgħażagħ jitrawmu f'ċittadinanza attiva Ewropea jenħtieġ li jifhmu d-diversità ta' l-identità Ewropea. Din l-identità tinħoloq meta jkun hemm għarfien tal-passat u t-tendenzi ta' żvilupp ta' l-Ewropa, tal-konflitti interni u l-valuri tagħha, tar-rikkezza kulturali tagħha, tat-tradizzjonijiet demokratiċi tagħha u, dan l-aħħar, ta' l-affermazzjoni tad-drittijiet fundamentali taċ-ċittadini tagħha; |
| --- | --- |

17.

huwa tal-fehma li sabiex iż-żgħażagħ jitrawmu f'ċittadinanza attiva Ewropea jenħtieġ li jifhmu d-diversità ta' l-identità Ewropea. Din l-identità tinħoloq meta jkun hemm għarfien tal-passat u t-tendenzi ta' żvilupp ta' l-Ewropa, tal-konflitti interni u l-valuri tagħha, tar-rikkezza kulturali tagħha, tat-tradizzjonijiet demokratiċi tagħha u, dan l-aħħar, ta' l-affermazzjoni tad-drittijiet fundamentali taċ-ċittadini tagħha;

| 18. | f'dan il-kuntest huwa tal-fehma li, b'mod ġenerali, l-arti u l-kultura u t-taħriġ kulturali formali u b'mod partikulari dak mhux formali, jiżvolġu rwol importanti għall-iżvilupp ta' ċittadinanza attiva fiż-żgħażagħ ta' l-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

18.

f'dan il-kuntest huwa tal-fehma li, b'mod ġenerali, l-arti u l-kultura u t-taħriġ kulturali formali u b'mod partikulari dak mhux formali, jiżvolġu rwol importanti għall-iżvilupp ta' ċittadinanza attiva fiż-żgħażagħ ta' l-Unjoni Ewropea;

| 19. | huwa konvint li dan l-għarfien jinkiseb minn naħa mill-edukazzjoni formali u min-naħa l-oħra mill-edukazzjoni mhux formali; |
| --- | --- |

19.

huwa konvint li dan l-għarfien jinkiseb minn naħa mill-edukazzjoni formali u min-naħa l-oħra mill-edukazzjoni mhux formali;

| 20. | jitlob lill-Kummissjoni Ewropea taġġorna s-sondaġġ li sar mill-Eurydice dwar it-tagħlim fuq iċ-ċittadinanza li jingħata fl-iskejjel fl-Ewropa; |
| --- | --- |

20.

jitlob lill-Kummissjoni Ewropea taġġorna s-sondaġġ li sar mill-Eurydice dwar it-tagħlim fuq iċ-ċittadinanza li jingħata fl-iskejjel fl-Ewropa;

| 21. | jissuġġerixxi li s-suġġetti rilevanti kollha mgħallma bħala parti mill-edukazzjoni formali jiġu mogħnija b'dimensjoni Ewropea. Dan il-metodu ta' tagħlim imsejjes fuq l-onestà jgħin sabiex jitrawmu ċittadini realistiċi fir-rigward ta' l-utilità ta' l-Unjoni Ewropea, u sabiex jitrawmu ċittadini li huma ħerqana li jarawha timxi 'l quddiem; |
| --- | --- |

21.

jissuġġerixxi li s-suġġetti rilevanti kollha mgħallma bħala parti mill-edukazzjoni formali jiġu mogħnija b'dimensjoni Ewropea. Dan il-metodu ta' tagħlim imsejjes fuq l-onestà jgħin sabiex jitrawmu ċittadini realistiċi fir-rigward ta' l-utilità ta' l-Unjoni Ewropea, u sabiex jitrawmu ċittadini li huma ħerqana li jarawha timxi 'l quddiem;

| 22. | jisħaq fuq il-bżonn li ż-żgħażagħ jitgħallmu għadd ta' lingwi. Il-multilingwiżmu huwa meqjus miż-żgħażagħ bħala għodda siewja għal kull karriera professjonali u jilqa' l-konklużjonijiet tal-grupp ta' esperti ta' livell għoli maħluq mill-Kummissarju Orban dwar il-multilingwiżmu u jistenna bi ħġaru l-komunikazzjoni ġejjiena tal-Kummissjoni dwar il-multilingwiżmu, u jemmen li ż-żgħażagħ għandhom ikunu l-ewwel benefiċjarji tagħha; |
| --- | --- |

22.

jisħaq fuq il-bżonn li ż-żgħażagħ jitgħallmu għadd ta' lingwi. Il-multilingwiżmu huwa meqjus miż-żgħażagħ bħala għodda siewja għal kull karriera professjonali u jilqa' l-konklużjonijiet tal-grupp ta' esperti ta' livell għoli maħluq mill-Kummissarju Orban dwar il-multilingwiżmu u jistenna bi ħġaru l-komunikazzjoni ġejjiena tal-Kummissjoni dwar il-multilingwiżmu, u jemmen li ż-żgħażagħ għandhom ikunu l-ewwel benefiċjarji tagħha;

| 23. | jagħmel appell sabiex jiġi pprovdut tagħlim ta' l-essenza ta' l-istituzzjonijiet Ewropej, tal-kompetenzi u t-tħaddim istituzzjonali ta' l-UE bħala parti mill-kurrikulu skolastiku. Hekk kif iż-żgħażagħ kollha jitgħallmu dwar l-istituzzjonijiet amministrattivi u politiċi ta' pajjiżhom, hekk ukoll għandhom isiru jafu dwar l-istess istitizzjonijiet fl-UE. L-awtoritajiet lokali u reġjonali jistgħu jippromovu l-azzjonijiet konkreti li jittieħdu fil-livell tagħhom, bħall-assistenza ekonomika permezz tal-fondi strutturali mogħtija mill-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

23.

jagħmel appell sabiex jiġi pprovdut tagħlim ta' l-essenza ta' l-istituzzjonijiet Ewropej, tal-kompetenzi u t-tħaddim istituzzjonali ta' l-UE bħala parti mill-kurrikulu skolastiku. Hekk kif iż-żgħażagħ kollha jitgħallmu dwar l-istituzzjonijiet amministrattivi u politiċi ta' pajjiżhom, hekk ukoll għandhom isiru jafu dwar l-istess istitizzjonijiet fl-UE. L-awtoritajiet lokali u reġjonali jistgħu jippromovu l-azzjonijiet konkreti li jittieħdu fil-livell tagħhom, bħall-assistenza ekonomika permezz tal-fondi strutturali mogħtija mill-Unjoni Ewropea;

| 24. | jirrikonoxxi li għandha tingħata attenzjoni partikulari liż-żgħażagħ li ġejjin minn ambjent ta' immigrazzjoni jew żvantaġġat sabiex jiġu rrispettati l-ħtiġijiet speċifiċi tagħhom iżda wkoll għar-raġuni li jekk ikunu integrati tajjeb, ikunu jistgħu jkunu għajn ta' rikkezza kulturali u ta' solidarjetà għall-komunità. Barraminhekk, l-2008 ntgħażlet bħala s-sena Ewropea tad-djalogu interkulturali, bil-għan li l-għarfien u t-tolleranza tal-pajjiżi l-oħra ta' l-Ewropa u tad-dinja jitjiebu; |
| --- | --- |

24.

jirrikonoxxi li għandha tingħata attenzjoni partikulari liż-żgħażagħ li ġejjin minn ambjent ta' immigrazzjoni jew żvantaġġat sabiex jiġu rrispettati l-ħtiġijiet speċifiċi tagħhom iżda wkoll għar-raġuni li jekk ikunu integrati tajjeb, ikunu jistgħu jkunu għajn ta' rikkezza kulturali u ta' solidarjetà għall-komunità. Barraminhekk, l-2008 ntgħażlet bħala s-sena Ewropea tad-djalogu interkulturali, bil-għan li l-għarfien u t-tolleranza tal-pajjiżi l-oħra ta' l-Ewropa u tad-dinja jitjiebu;

| 25. | huwa konxju li enfasi ikbar fuq it-tagħlim ta' kwistjonijiet Ewropej ma tistax tinkiseb la mingħajr l-impetu u l-appoġġ ta' dawk responsabbli mill-aspetti politiċi, amministrattivi u ekonomiċi ta' l-edukazzjoni u lanqas mingħajr l-għalliema nnifishom: huwa importanti li jiġu offruti taħriġ ulterjuri rilevanti, jekk dan ikun meħtieġ; |
| --- | --- |

25.

huwa konxju li enfasi ikbar fuq it-tagħlim ta' kwistjonijiet Ewropej ma tistax tinkiseb la mingħajr l-impetu u l-appoġġ ta' dawk responsabbli mill-aspetti politiċi, amministrattivi u ekonomiċi ta' l-edukazzjoni u lanqas mingħajr l-għalliema nnifishom: huwa importanti li jiġu offruti taħriġ ulterjuri rilevanti, jekk dan ikun meħtieġ;

| 26. | jinnota b'interess l-inizjattivi li diġà ttieħdu mill-assoċjazzjonijiet edukattivi li jikkomplementaw l-edukazzjoni pubblika; |
| --- | --- |

26.

jinnota b'interess l-inizjattivi li diġà ttieħdu mill-assoċjazzjonijiet edukattivi li jikkomplementaw l-edukazzjoni pubblika;

| 27. | jissuġġerixxi li t-teknoloġiji ġodda ta' l-informazzjoni u tal-komunikazzjoni jiġu integrati bis-sħiħ fit-tagħlim relatat ma' l-UE u l-Ewropa, u b'mod partikulari l-internet, li jista' jintuża sabiex iż-żgħażagħ jiġu involuti b'mod aktar effettiv fl-edukazzjoni tagħhom u sabiex jintlaħqu dawk li ma jistgħux igawdu minn edukazzjoni skolastika normali; |
| --- | --- |

27.

jissuġġerixxi li t-teknoloġiji ġodda ta' l-informazzjoni u tal-komunikazzjoni jiġu integrati bis-sħiħ fit-tagħlim relatat ma' l-UE u l-Ewropa, u b'mod partikulari l-internet, li jista' jintuża sabiex iż-żgħażagħ jiġu involuti b'mod aktar effettiv fl-edukazzjoni tagħhom u sabiex jintlaħqu dawk li ma jistgħux igawdu minn edukazzjoni skolastika normali;

| 28. | jappoġġja l-proposta li jkun hemm impenn partikulari fl-iżvilupp u t-tħeġġiġ ltal-possibbiltajiet ta' azzjoni fil-qasam ta' l-edukazzjoni mhux formali għaż-żgħażagħ, li hija importanti daqs l-edukazzjoni formali għall-ħolqien ta' sens dinamiku ta' ċittadinanza Ewropea; |
| --- | --- |

28.

jappoġġja l-proposta li jkun hemm impenn partikulari fl-iżvilupp u t-tħeġġiġ ltal-possibbiltajiet ta' azzjoni fil-qasam ta' l-edukazzjoni mhux formali għaż-żgħażagħ, li hija importanti daqs l-edukazzjoni formali għall-ħolqien ta' sens dinamiku ta' ċittadinanza Ewropea;

| 29. | huwa tal-fehma li l-edukazzjoni mhux formali tirrappreżenta stadju essenzjali fit-tħejjija taż-żgħażagħ għaċ-ċittadinanza attiva: li jintrefgħu r-responsabbltajiet kollha dovuti għas-sħubija volontarja tagħhom fl-assoċjazzjonijiet, li jkunu tolleranti ta' assoċjazzjonijiet oħrajn, li jkunu konxji tal-ġid komuni, li juru interess fil-ħajja pubblika, li juru impenn politiku li jwassal li jkollhom sehem fid-destin politiku ta' l-UE; |
| --- | --- |

29.

huwa tal-fehma li l-edukazzjoni mhux formali tirrappreżenta stadju essenzjali fit-tħejjija taż-żgħażagħ għaċ-ċittadinanza attiva: li jintrefgħu r-responsabbltajiet kollha dovuti għas-sħubija volontarja tagħhom fl-assoċjazzjonijiet, li jkunu tolleranti ta' assoċjazzjonijiet oħrajn, li jkunu konxji tal-ġid komuni, li juru interess fil-ħajja pubblika, li juru impenn politiku li jwassal li jkollhom sehem fid-destin politiku ta' l-UE;

| 30. | minħabba li hija ċċentrata fuq il-parteċipazzjoni volontarja taż-żgħażagħ u hija f'rabta mill-qrib mal-ħtiġijiet u ma' l-aspirazzjonijiet tagħhom, l-edukazzjoni mhux formali tippermetti li ż-żgħażagħ jakkwistaw kompetenzi ġodda li jikkomplementaw il-kurrikulu skolastiku tagħhom, kif ukoll kwalifiki speċifiċi. Il-firxa ta' inizjattivi li toffri huma partikularment adattati għaż-żgħażagħ żvantaġġati. Fl-aħħarnett, din it-tip ta' edukazzjoni twitti t-triq ghaż-żgħażagħ sabiex irawmu kuxjenza fir-rigward tal-ħtieġa li jadattaw ruħhom għall-iżvilupp ekonomiku u soċjali ta' l-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

30.

minħabba li hija ċċentrata fuq il-parteċipazzjoni volontarja taż-żgħażagħ u hija f'rabta mill-qrib mal-ħtiġijiet u ma' l-aspirazzjonijiet tagħhom, l-edukazzjoni mhux formali tippermetti li ż-żgħażagħ jakkwistaw kompetenzi ġodda li jikkomplementaw il-kurrikulu skolastiku tagħhom, kif ukoll kwalifiki speċifiċi. Il-firxa ta' inizjattivi li toffri huma partikularment adattati għaż-żgħażagħ żvantaġġati. Fl-aħħarnett, din it-tip ta' edukazzjoni twitti t-triq ghaż-żgħażagħ sabiex irawmu kuxjenza fir-rigward tal-ħtieġa li jadattaw ruħhom għall-iżvilupp ekonomiku u soċjali ta' l-Unjoni Ewropea;

| 31. | huwa tal-fehma li l-ġenituri u l-għarfien tagħhom dwar l-UE għandhom rwol ċentrali ħafna x'jaqdu fid-dibattitu dwar iċ-ċittadinanza attiva; b'mod ġenerali, il-ġenituri għandhom jiġu informati aħjar u jkomplu jaġġornaw ruħhom dwar l-UE matul il-proċess ta' żvilupp tagħha; |
| --- | --- |

31.

huwa tal-fehma li l-ġenituri u l-għarfien tagħhom dwar l-UE għandhom rwol ċentrali ħafna x'jaqdu fid-dibattitu dwar iċ-ċittadinanza attiva; b'mod ġenerali, il-ġenituri għandhom jiġu informati aħjar u jkomplu jaġġornaw ruħhom dwar l-UE matul il-proċess ta' żvilupp tagħha;

| 32. | isejjaħ lill-awtoritajiet lokali u reġjonali sabiex jinvolvu ruħhom fl-appoġġ jew l-applikazzjoni ta' inizjattivi dwar din it-tip ta' edukazzjoni dwar l-Ewropa, permezz ta' l-organizzazzjoni ta' ġemellaġġi ta' stabbilimenti edukattivi, għajnuna prattika mill-assoċjazzjonijiet taż-żgħażagħ jew li jaħdmu għaż-żgħażagħ, il-proviżjoni ta' lezzjonijiet għaż-żgħażagħ Ewropej, u billi jagħmlu l-istrutturi ta' divertiment u sportivi tagħhom u l-istituzzjonijiet tagħhom aċċessibbli u jagħmlu enfasi fuq il-kompetenzi li huma jaqsmu ma' l-istituzzjonijiet Ewropej; |
| --- | --- |

32.

isejjaħ lill-awtoritajiet lokali u reġjonali sabiex jinvolvu ruħhom fl-appoġġ jew l-applikazzjoni ta' inizjattivi dwar din it-tip ta' edukazzjoni dwar l-Ewropa, permezz ta' l-organizzazzjoni ta' ġemellaġġi ta' stabbilimenti edukattivi, għajnuna prattika mill-assoċjazzjonijiet taż-żgħażagħ jew li jaħdmu għaż-żgħażagħ, il-proviżjoni ta' lezzjonijiet għaż-żgħażagħ Ewropej, u billi jagħmlu l-istrutturi ta' divertiment u sportivi tagħhom u l-istituzzjonijiet tagħhom aċċessibbli u jagħmlu enfasi fuq il-kompetenzi li huma jaqsmu ma' l-istituzzjonijiet Ewropej;

| 33. | jisħaq fuq il-ħtieġa li tiġi stimulata diskussjoni dwar l-isfidi u l-metodi kif iż-żgħażagħ ikunu jistgħu jakkwistaw ċittadinanza attiva. Din id-diskussjoni tippermetti liż-żgħażagħ Ewropej jipparteċipaw b'mod effikaċi fl-ekonomija ta' l-Unjoni Ewropea f'kuntest ta' globalizzazzjoni u li jerfgħu r-responsabbiltà li jikkontribwixxu għall-iżvilupp politiku tagħha; |
| --- | --- |

33.

jisħaq fuq il-ħtieġa li tiġi stimulata diskussjoni dwar l-isfidi u l-metodi kif iż-żgħażagħ ikunu jistgħu jakkwistaw ċittadinanza attiva. Din id-diskussjoni tippermetti liż-żgħażagħ Ewropej jipparteċipaw b'mod effikaċi fl-ekonomija ta' l-Unjoni Ewropea f'kuntest ta' globalizzazzjoni u li jerfgħu r-responsabbiltà li jikkontribwixxu għall-iżvilupp politiku tagħha;

Dwar l-inizjattivi

| 34. | isejjes il-proposti tiegħu minn naħa fuq id-deċiżjoni tal-Ministri ta' l-Edukazzjoni ta' l-UE li jipprovdu liż-żgħażagħ Ewropej kollha bil-kompetenzi prinċipali li jsarrfu f'“għarfien ġenwin ta' l-Unjoni Ewropea” u min-naħa l-oħra fuq il-programm reċenti tal-Kummissjoni li kien approvat mill-Parlament u mill-Kunsill Ewropew bl-isem ta' “L-Ewropa għaċ-Ċittadini” fuq il-proposti tar-rapport Beazley dwar il-miżuri li għandhom jittieħdu sabiex id-dimensjoni Ewropea tkun inkluża fil-kurrikulu skolastiku; |
| --- | --- |

34.

isejjes il-proposti tiegħu minn naħa fuq id-deċiżjoni tal-Ministri ta' l-Edukazzjoni ta' l-UE li jipprovdu liż-żgħażagħ Ewropej kollha bil-kompetenzi prinċipali li jsarrfu f'“għarfien ġenwin ta' l-Unjoni Ewropea” u min-naħa l-oħra fuq il-programm reċenti tal-Kummissjoni li kien approvat mill-Parlament u mill-Kunsill Ewropew bl-isem ta' “L-Ewropa għaċ-Ċittadini” fuq il-proposti tar-rapport Beazley dwar il-miżuri li għandhom jittieħdu sabiex id-dimensjoni Ewropea tkun inkluża fil-kurrikulu skolastiku;

| 35. | huwa tal-fehma li l-inklużjoni tad-dimensjoni Ewropea fl-edukazzjoni skolastika tikkostitwixxi bażi indispensabbli għall-akkwist ġenwin u dejjiem ta' ċittadinanza attiva miż-żgħażagħ ta' l-Istati Membri kollha. Din id-dimensjoni Ewropea tikkonsisti f'żewġ partijiet: l-inklużjoni tad-dimensjoni Ewropea fis-suġġetti rilevanti kollha mgħallma, jiġifieri enfasi fuq ix-xejra Ewropea ta' kull wieħed mis-suġġetti mgħallma, u tagħlim speċifiku dwar il-kostruzzjoni ta' l-Unjoni Ewropea, is-sisien tagħha, il-valuri tagħha, l-istituzzjonijiet tagħha, it-tħaddim tagħhom u l-effett tagħhom fuq il-ħajja ta' kuljum taż-żgħażagħ, l-iżvilupp ta' l-UE u r-relazzjonijiet tagħha mal-bqija tad-dinja; |
| --- | --- |

35.

huwa tal-fehma li l-inklużjoni tad-dimensjoni Ewropea fl-edukazzjoni skolastika tikkostitwixxi bażi indispensabbli għall-akkwist ġenwin u dejjiem ta' ċittadinanza attiva miż-żgħażagħ ta' l-Istati Membri kollha. Din id-dimensjoni Ewropea tikkonsisti f'żewġ partijiet: l-inklużjoni tad-dimensjoni Ewropea fis-suġġetti rilevanti kollha mgħallma, jiġifieri enfasi fuq ix-xejra Ewropea ta' kull wieħed mis-suġġetti mgħallma, u tagħlim speċifiku dwar il-kostruzzjoni ta' l-Unjoni Ewropea, is-sisien tagħha, il-valuri tagħha, l-istituzzjonijiet tagħha, it-tħaddim tagħhom u l-effett tagħhom fuq il-ħajja ta' kuljum taż-żgħażagħ, l-iżvilupp ta' l-UE u r-relazzjonijiet tagħha mal-bqija tad-dinja;

| 36. | jieħu spunt mill-konklużjonijiet tal-Grupp dwar il-multilingwiżmu sabiex jipproponi li ż-żgħażagħ Ewropej jiġu mħeġġa jitħarrġu f'żewġ lingwi Ewropej oħra minbarra l-lingwa materna. Il-multilingwiżmu mhux biss iwitti t-triq għal kulturi oħrajn iżda wkoll għal skambji ekonomiċi, professjonali u għal komunità ta' riċerka u innovazzjoni; |
| --- | --- |

36.

jieħu spunt mill-konklużjonijiet tal-Grupp dwar il-multilingwiżmu sabiex jipproponi li ż-żgħażagħ Ewropej jiġu mħeġġa jitħarrġu f'żewġ lingwi Ewropej oħra minbarra l-lingwa materna. Il-multilingwiżmu mhux biss iwitti t-triq għal kulturi oħrajn iżda wkoll għal skambji ekonomiċi, professjonali u għal komunità ta' riċerka u innovazzjoni;

| 37. | ikun għaqli wkoll li li tiġi ffaċilitata l-mobilità taż-żgħażagħ u l-għalliema u tkun rikonoxxuta fil-kurrikulu skolastiku jew professjonali tagħhom; |
| --- | --- |

37.

ikun għaqli wkoll li li tiġi ffaċilitata l-mobilità taż-żgħażagħ u l-għalliema u tkun rikonoxxuta fil-kurrikulu skolastiku jew professjonali tagħhom;

| 38. | jirrakkomanda l-adozzjoni ta' azzjonijiet adattati, bl-iinvolviment attiv ta' l-għalliema, sabiex fl-iskejjel ikun jista' jinbena ambjent edukattiv sigur ibbażat fuq ir-rispett reċiproku u fuq il-kooperazzjoni, bil-għan li jiġu evitati jew imxekkla l-fenomeni tal-vjolenza u l-intolleranza fost iż-żgħażagħ; |
| --- | --- |

38.

jirrakkomanda l-adozzjoni ta' azzjonijiet adattati, bl-iinvolviment attiv ta' l-għalliema, sabiex fl-iskejjel ikun jista' jinbena ambjent edukattiv sigur ibbażat fuq ir-rispett reċiproku u fuq il-kooperazzjoni, bil-għan li jiġu evitati jew imxekkla l-fenomeni tal-vjolenza u l-intolleranza fost iż-żgħażagħ;

| 39. | jirrakkomanda li jiġu żviluppati inizjattivi mill-assoċjazzjonijiet edukattivi li jikkomplementaw l-edukazzjoni pubblika u għandha tiġi żviluppata wkoll l-edukazzjoni mhux formali favur tfal ta' l-iskola bħall-ġemellaġġi, l-iskambji fost l-istituzzjonijiet edukattivi, il-kompetizzjonijiet sportivi u t-taħriġ prattiku fl-isport jew fil-lingwi matul il-btajjel ta' l-iskola; |
| --- | --- |

39.

jirrakkomanda li jiġu żviluppati inizjattivi mill-assoċjazzjonijiet edukattivi li jikkomplementaw l-edukazzjoni pubblika u għandha tiġi żviluppata wkoll l-edukazzjoni mhux formali favur tfal ta' l-iskola bħall-ġemellaġġi, l-iskambji fost l-istituzzjonijiet edukattivi, il-kompetizzjonijiet sportivi u t-taħriġ prattiku fl-isport jew fil-lingwi matul il-btajjel ta' l-iskola;

| 40. | jinkoraġġixxi l-iżvilupp ta' skemi simili għall-Ambaxxaturi Żgħażagħ innominati fil-kuntest ta' l-Iskejjel tas-Sajf għaż-Żgħażagħ, inizjattiva ta' l-Assemblea tar-Reġjuni Ewropej. Iż-żgħażagħ għandhom jerfgħu r-responsabbiltà li jikkomunikaw il-messaġġ lil żgħażagħ oħra dwar diversi suġġetti, fosthom iċ-ċittadinanza attiva. Il-ħidma dwar l-esplorazzjoni tal-kunċett taċ-ċittadinanza f'Ewropa multikulturali, u d-diskussjoni ta' kwistjonijiet bħalma huma s-soċjetajiet b'reliġjonijiet differenti, il-multikulturaliżmu fl-iskejjel u fuq il-post tax-xogħol u r-risposti kulturali għall-kwistjonijet li jaffettwaw iż-żgħażagħ għandhom jingħataw aktar attenzjoni; |
| --- | --- |

40.

jinkoraġġixxi l-iżvilupp ta' skemi simili għall-Ambaxxaturi Żgħażagħ innominati fil-kuntest ta' l-Iskejjel tas-Sajf għaż-Żgħażagħ, inizjattiva ta' l-Assemblea tar-Reġjuni Ewropej. Iż-żgħażagħ għandhom jerfgħu r-responsabbiltà li jikkomunikaw il-messaġġ lil żgħażagħ oħra dwar diversi suġġetti, fosthom iċ-ċittadinanza attiva. Il-ħidma dwar l-esplorazzjoni tal-kunċett taċ-ċittadinanza f'Ewropa multikulturali, u d-diskussjoni ta' kwistjonijiet bħalma huma s-soċjetajiet b'reliġjonijiet differenti, il-multikulturaliżmu fl-iskejjel u fuq il-post tax-xogħol u r-risposti kulturali għall-kwistjonijet li jaffettwaw iż-żgħażagħ għandhom jingħataw aktar attenzjoni;

| 41. | isejjaħ lill-awtoritajiet reġjonali u lokali sabiex jinkuraġġixxu fil-prattika dawn l-inizjattivi favur iż-żgħażagħ u jikkomplementawhom permezz ta' azzjonijiet speċifiċi bħal role plays ibbażati fuq l-istituzzjonijiet Ewropej bħall-kunsilli muniċipali jew assembleji reġjonali taż-żgħażagħ bl-għan li jsiru konxji tar-responsabbiltajiet politiċi tagħhom; |
| --- | --- |

41.

isejjaħ lill-awtoritajiet reġjonali u lokali sabiex jinkuraġġixxu fil-prattika dawn l-inizjattivi favur iż-żgħażagħ u jikkomplementawhom permezz ta' azzjonijiet speċifiċi bħal role plays ibbażati fuq l-istituzzjonijiet Ewropej bħall-kunsilli muniċipali jew assembleji reġjonali taż-żgħażagħ bl-għan li jsiru konxji tar-responsabbiltajiet politiċi tagħhom;

| 42. | jissuġġerixxi li kull waħda mill-azzjonijiet previsti fil-Programm “L-Ewropa għaċ-ċittadini” twarrab post għall-inizjattivi mibdija miż-żgħażagħ jew li huma intiżi għalihom. U dan kemm jekk dawn jikkonċernaw proġetti hekk imsejħa popolari, programmi mibdija mis-soċjetà ċivili, programmi għall-ħolqien ta' avvenimenti b'viżibiltà għolja jew azzjoni li tippreserva l-wirt Ewropew; |
| --- | --- |

42.

jissuġġerixxi li kull waħda mill-azzjonijiet previsti fil-Programm “L-Ewropa għaċ-ċittadini” twarrab post għall-inizjattivi mibdija miż-żgħażagħ jew li huma intiżi għalihom. U dan kemm jekk dawn jikkonċernaw proġetti hekk imsejħa popolari, programmi mibdija mis-soċjetà ċivili, programmi għall-ħolqien ta' avvenimenti b'viżibiltà għolja jew azzjoni li tippreserva l-wirt Ewropew;

| 43. | jissuġġerixxi li jiġu vvalutati l-efetti ta' l-inizjattivi li ttieħdu diġà mill-gruppi ta' għalliema u mill-assoċjazzjonijiet taż-żgħażagħ jew li jaħdmu favur iż-żgħażagħ bl-għan li jiġu skambjati u żviluppati prattiki tajbin min-naħa ta' dawn il-korpi u li dawn jiġu inklużi fil-programi ta' azzjoni ta' l-UE. L-iktar mod effettiv li bih jista' jitqajjem l-għarfien taż-żgħażagħ dwar iċ-ċittadinanza attiva huwa permezz ta' l-esperjenza prattika, billi jitqiegħdu f'sitwazzjoni fejn iħossu li d-deċiżjonijiet tagħhom għandhom importanza u impatt dirett fuq ħajjithom. Il-kunsilli ta' l-istudenti fl-iskejjel joffru skop konsiderevoli sabiex dan iseħħ fil-prattika; f'livell ogħla, hemm il-kunsilli lokali għat-tfal u ż-żgħażagħ. L-influwenza ta' dawn ta' l-aħħar hija partikularment notevoli fl-irħula u l-bliet iż-żgħar; |
| --- | --- |

43.

jissuġġerixxi li jiġu vvalutati l-efetti ta' l-inizjattivi li ttieħdu diġà mill-gruppi ta' għalliema u mill-assoċjazzjonijiet taż-żgħażagħ jew li jaħdmu favur iż-żgħażagħ bl-għan li jiġu skambjati u żviluppati prattiki tajbin min-naħa ta' dawn il-korpi u li dawn jiġu inklużi fil-programi ta' azzjoni ta' l-UE. L-iktar mod effettiv li bih jista' jitqajjem l-għarfien taż-żgħażagħ dwar iċ-ċittadinanza attiva huwa permezz ta' l-esperjenza prattika, billi jitqiegħdu f'sitwazzjoni fejn iħossu li d-deċiżjonijiet tagħhom għandhom importanza u impatt dirett fuq ħajjithom. Il-kunsilli ta' l-istudenti fl-iskejjel joffru skop konsiderevoli sabiex dan iseħħ fil-prattika; f'livell ogħla, hemm il-kunsilli lokali għat-tfal u ż-żgħażagħ. L-influwenza ta' dawn ta' l-aħħar hija partikularment notevoli fl-irħula u l-bliet iż-żgħar;

| 44. | dan ser ikun rikonoxximent uffiċjali tar-rwol li taqdi l-edukazzjoni mhux formali sabiex tiffaċilita l-inklużjoni soċjali taż-żgħażagħ, l-adattament tagħhom għat-tibdil fis-suq tax-xogħol, il-parteċipazzjoni tagħhom fil-ħajja pubblika u, fl-aħħarnett, il-kisba ta' ċittadinanza attiva u motivata; |
| --- | --- |

44.

dan ser ikun rikonoxximent uffiċjali tar-rwol li taqdi l-edukazzjoni mhux formali sabiex tiffaċilita l-inklużjoni soċjali taż-żgħażagħ, l-adattament tagħhom għat-tibdil fis-suq tax-xogħol, il-parteċipazzjoni tagħhom fil-ħajja pubblika u, fl-aħħarnett, il-kisba ta' ċittadinanza attiva u motivata;

| 45. | jisħaq fuq il-fatt li l-edukazzjoni dwar l-Ewropa għandha tissodisfa l-aspettativi kollha, għaliex hija essenzjali għall-ġejjieni ta' l-Unjoni Ewropea u ċ-ċittadini tagħha. Hija tħeġġeġ it-tiġdid meħtieġ tal-kunċetti edukattivi tradizzjonali sabiex tgħin liż-żgħażagħ fl-UE jadattaw għall-ġejjieni professjonali tagħhom u l-impenn soċjali u politiku tagħhom f'dinja ddominata mill-globalizzazzjoni ekonomika. Hija tikkonferixxi objettiv ċivili lill-edukazzjoni formali u mhux formali, dak tal-parteċipazzjoni fil-kostruzzjoni ta' Unjoni demokratika; |
| --- | --- |

45.

jisħaq fuq il-fatt li l-edukazzjoni dwar l-Ewropa għandha tissodisfa l-aspettativi kollha, għaliex hija essenzjali għall-ġejjieni ta' l-Unjoni Ewropea u ċ-ċittadini tagħha. Hija tħeġġeġ it-tiġdid meħtieġ tal-kunċetti edukattivi tradizzjonali sabiex tgħin liż-żgħażagħ fl-UE jadattaw għall-ġejjieni professjonali tagħhom u l-impenn soċjali u politiku tagħhom f'dinja ddominata mill-globalizzazzjoni ekonomika. Hija tikkonferixxi objettiv ċivili lill-edukazzjoni formali u mhux formali, dak tal-parteċipazzjoni fil-kostruzzjoni ta' Unjoni demokratika;

| 46. | jisħaq fuq il-ħtieġa li l-programmi ta' l-UE u dawk nazzjonali kif ukoll il-bosta proġetti ta' l-NGOs jintużaw b'mod aktar attiv u jingħataw spinta akbar għall-iżvilupp ta' strateġija wiesgħa ta' taħriġ kulturali formali u mhux formali fl-UE. |
| --- | --- |

46.

jisħaq fuq il-ħtieġa li l-programmi ta' l-UE u dawk nazzjonali kif ukoll il-bosta proġetti ta' l-NGOs jintużaw b'mod aktar attiv u jingħataw spinta akbar għall-iżvilupp ta' strateġija wiesgħa ta' taħriġ kulturali formali u mhux formali fl-UE.

Brussell, is-7 ta' Frar 2008.

Il-President

tal-Kumitat tar-Reġjuni

Luc VAN DEN BRANDE

---

(1)  COM(2007) 568 finali.

1

---

| 25.4.2008 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea | C 105/25 |
| --- | --- | --- | --- |

25.4.2008

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea

C 105/25

---

Opinjoni ta' prospettiva tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar L-Evalwazzjoni ta' l-Istat ta' Saħħa tal-Politika Agrikola Komuni

(2008/C 105/06)

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | ser jaħdem biex jassigura li r-reviżjoni neċessarja tal-PAK ma tirriżultax fl-iżżarmar u r-rinazzjonalizzazzjoni ta' dik il-politika, imma li tagħmilha possibbli li tiġi sostnuta l-agrikoltura sostenibbli u l-awtonomija ta' l-ikel; |
| --- | --- |

—

ser jaħdem biex jassigura li r-reviżjoni neċessarja tal-PAK ma tirriżultax fl-iżżarmar u r-rinazzjonalizzazzjoni ta' dik il-politika, imma li tagħmilha possibbli li tiġi sostnuta l-agrikoltura sostenibbli u l-awtonomija ta' l-ikel;

| — | jemmen li l-PAK toffri kontribut sinifikanti għall-koeżjoni territorjali u li kull proposti għal bidla, riżultat ta' l-evalwazzjoni ta' l-istat tas-saħħa, jeħtieġ li tqis l-ispeċifikazzjonijiet reġjonali varji u s-sistemi ta' produzzjoni li jeżistu fl-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

—

jemmen li l-PAK toffri kontribut sinifikanti għall-koeżjoni territorjali u li kull proposti għal bidla, riżultat ta' l-evalwazzjoni ta' l-istat tas-saħħa, jeħtieġ li tqis l-ispeċifikazzjonijiet reġjonali varji u s-sistemi ta' produzzjoni li jeżistu fl-Unjoni Ewropea;

| — | jemmen li l-PAK, b'tieni pilastru adattat, trid tirriżulta fi żvilupp rurali ppreparat għall-kundizzjonijiet il-ġodda tal-biedja, kif ukoll għal żvilupp rurali aktar komprensiv li jkopri ż-żoni rurali kollha ta' l-UE; |
| --- | --- |

—

jemmen li l-PAK, b'tieni pilastru adattat, trid tirriżulta fi żvilupp rurali ppreparat għall-kundizzjonijiet il-ġodda tal-biedja, kif ukoll għal żvilupp rurali aktar komprensiv li jkopri ż-żoni rurali kollha ta' l-UE;

| — | jagħraf l-importanza ta' ffinanzjar addattat għall-miżuri ta' żvilupp rurali imma b'konformità mas-sussidjarjetà, anki jekk jagħraf in-natura komunitarja tal-modulazzjoni — jemmen li deċiżjonijiet dwar modulazzjoni l-aħjar jittieħdu fil-livell deċentrallizzat xieraq biex tiġi riflessa aħjar id-diversità tal-ħtiġijiet lokali u reġjonali. L-Istati Membri u r-reġjuni għandhom ikollhom l-iskop li jallokaw fondi għall-miżuri tal-Pilastru II ibbażati fuq bżonnijiet attwali; |
| --- | --- |

—

jagħraf l-importanza ta' ffinanzjar addattat għall-miżuri ta' żvilupp rurali imma b'konformità mas-sussidjarjetà, anki jekk jagħraf in-natura komunitarja tal-modulazzjoni — jemmen li deċiżjonijiet dwar modulazzjoni l-aħjar jittieħdu fil-livell deċentrallizzat xieraq biex tiġi riflessa aħjar id-diversità tal-ħtiġijiet lokali u reġjonali. L-Istati Membri u r-reġjuni għandhom ikollhom l-iskop li jallokaw fondi għall-miżuri tal-Pilastru II ibbażati fuq bżonnijiet attwali;

| — | madankollu, huwa mħasseb li tentattivi biex it-terminu rappreżentattiv “żvilupp rurali” jintuża biex jinkorpora fih numru dejjem jikber ta' kwistjonijiet, fejn x'uħud jistgħu ma jkollhomx x'jaqsmu mal-bqija (eż.: il-foresterija u l-bijodiversità), jistgħu jkunu problematiċi u li hu x'inhu l-każ iqajmu mistoqsija dwar jekk l-aħjar mod li jiġu indirizzati wħud minn dawn l-isfidi huwiex fil-fatt permezz ta' programmi ta' żvilupp rurali; |
| --- | --- |

—

madankollu, huwa mħasseb li tentattivi biex it-terminu rappreżentattiv “żvilupp rurali” jintuża biex jinkorpora fih numru dejjem jikber ta' kwistjonijiet, fejn x'uħud jistgħu ma jkollhomx x'jaqsmu mal-bqija (eż.: il-foresterija u l-bijodiversità), jistgħu jkunu problematiċi u li hu x'inhu l-każ iqajmu mistoqsija dwar jekk l-aħjar mod li jiġu indirizzati wħud minn dawn l-isfidi huwiex fil-fatt permezz ta' programmi ta' żvilupp rurali;

| — | iħeġġeġ li r-reġjuni jridu jkunu kapaċi jżommu element ta' awto-suffiċjenza fl-ikel inkluż dawk fejn il-kundizzjonijiet tal-kultivazzjoni u t-trobbija ta' bhejjem huma diffiċli u jenfasizza r-rabta diretta bejn ikel ta' kwalità għolja prodott lokalment u l-identità reġjonali li l-PAK trid tħares; |
| --- | --- |

—

iħeġġeġ li r-reġjuni jridu jkunu kapaċi jżommu element ta' awto-suffiċjenza fl-ikel inkluż dawk fejn il-kundizzjonijiet tal-kultivazzjoni u t-trobbija ta' bhejjem huma diffiċli u jenfasizza r-rabta diretta bejn ikel ta' kwalità għolja prodott lokalment u l-identità reġjonali li l-PAK trid tħares;

| — | jemmen li hemm ħtieġa li jiġi pprovdut inżul bla skossi għar-reġim tal-kwoti biex tiġi ffaċilitata l-iskadenza tiegħu f'Marzu 2015 u jappoġġja t-tneħħija gradwali tar-reġim tal-kwoti tal-ħalib sa l-2015 bl-espansjoni gradwali tal-kwoti u t-tnaqqis tas-superlevy. Għandu wkoll ikompli jkun hemm mekkaniżmi ta' salvagwardja f'każ li l-prezzijiet tas-suq jinżlu b'mod eċċessiv. Bħala parti minn dan il-proċess, ser ikun hemm bżonn ta' arranġamenti speċjali biex isostnu l-ħidma tal-ħalib f'reġjuni sensittivi. |
| --- | --- |

—

jemmen li hemm ħtieġa li jiġi pprovdut inżul bla skossi għar-reġim tal-kwoti biex tiġi ffaċilitata l-iskadenza tiegħu f'Marzu 2015 u jappoġġja t-tneħħija gradwali tar-reġim tal-kwoti tal-ħalib sa l-2015 bl-espansjoni gradwali tal-kwoti u t-tnaqqis tas-superlevy. Għandu wkoll ikompli jkun hemm mekkaniżmi ta' salvagwardja f'każ li l-prezzijiet tas-suq jinżlu b'mod eċċessiv. Bħala parti minn dan il-proċess, ser ikun hemm bżonn ta' arranġamenti speċjali biex isostnu l-ħidma tal-ħalib f'reġjuni sensittivi.

| Rapporteur | : | Is-Sur Seamus MURRAY — Membru tal-Kunsill tal-Kontea ta' Meath u l-Awtorità Reġjonali tal-Lvant Nofsani (IE/UEN-AE) |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

Is-Sur Seamus MURRAY — Membru tal-Kunsill tal-Kontea ta' Meath u l-Awtorità Reġjonali tal-Lvant Nofsani (IE/UEN-AE)

Rakkomandazzjonijiet ta' politika

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Kummenti Ġenerali

| 1. | jikkunsidra li l-Politika Agrikola Komuni (PAK) trid tibqa' taħdem biex tikseb l-għanijiet tagħha li tipprovdi ikel ta' kwalità bi prezzijiet ġusti liċ-ċittadini Ewropej, livell ta' għixien tajjeb lill-bdiewa, biex tippreserva l-wirt rurali tagħna u tħares l-ambjent rurali u li evolviet biex tilqa' l-isfidi u l-ħtiġijiet dejjem jinbidlu; filwaqt li fl-istess ħin tistabbillixi kundizzjonijiet ta' kompetizzjoni ġusta li tippermetti l-agrikoltura Ewropea ssostni l-preżenza tagħha fis-suq dinji, b'rispett xieraq lejn il-kunċett ta' preferenza Komunitarja; |
| --- | --- |

1.

jikkunsidra li l-Politika Agrikola Komuni (PAK) trid tibqa' taħdem biex tikseb l-għanijiet tagħha li tipprovdi ikel ta' kwalità bi prezzijiet ġusti liċ-ċittadini Ewropej, livell ta' għixien tajjeb lill-bdiewa, biex tippreserva l-wirt rurali tagħna u tħares l-ambjent rurali u li evolviet biex tilqa' l-isfidi u l-ħtiġijiet dejjem jinbidlu; filwaqt li fl-istess ħin tistabbillixi kundizzjonijiet ta' kompetizzjoni ġusta li tippermetti l-agrikoltura Ewropea ssostni l-preżenza tagħha fis-suq dinji, b'rispett xieraq lejn il-kunċett ta' preferenza Komunitarja;

| 2. | isostni li l-PAK timxi ma' l-għanijiet ta' Lisbona u Göteborg li jaraw li jagħmlu l-Ewropa aktar kompetittiva; f'dan il-kuntest, jiġbed l-attenzjoni li l-PAK trid tibqa' tifforma l-bażi ta' miżuri pubbliċi għad-difiża ekonomika, soċjali u ambjentali ta' settur ewlieni Ewropew, aċċettabbli kemm fl-UE kif ukoll barra mill-fruntieri tagħha; |
| --- | --- |

2.

isostni li l-PAK timxi ma' l-għanijiet ta' Lisbona u Göteborg li jaraw li jagħmlu l-Ewropa aktar kompetittiva; f'dan il-kuntest, jiġbed l-attenzjoni li l-PAK trid tibqa' tifforma l-bażi ta' miżuri pubbliċi għad-difiża ekonomika, soċjali u ambjentali ta' settur ewlieni Ewropew, aċċettabbli kemm fl-UE kif ukoll barra mill-fruntieri tagħha;

| 3. | jemmen li l-PAK toffri kontribut sinifikanti għall-koeżjoni territorjali u li kull proposti għal bidla, riżultat ta' l-evalwazzjoni ta' l-istat tas-saħħa, jeħtieġ li tqis l-ispeċifikazzjonijiet reġjonali varji u s-sistemi ta' produzzjoni li jeżistu fl-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

3.

jemmen li l-PAK toffri kontribut sinifikanti għall-koeżjoni territorjali u li kull proposti għal bidla, riżultat ta' l-evalwazzjoni ta' l-istat tas-saħħa, jeħtieġ li tqis l-ispeċifikazzjonijiet reġjonali varji u s-sistemi ta' produzzjoni li jeżistu fl-Unjoni Ewropea;

| 4. | jemmen li l-PAK, b'tieni pilastru adattat, trid tirriżulta fi żvilupp rurali ppreparat għall-kundizzjonijiet il-ġodda tal-biedja, kif ukoll għal żvilupp rurali aktar komprensiv li jkopri ż-żoni rurali kollha ta' l-UE, partikolarment l-aktar żoni vulnerabbli bħal m'huma dawk bi żvantaġġi naturali (fuq livell għoli, fuq gżira u dawk periferali), u jintegrahom fil-gruppi geografiċi ewlenin ta' l-UE, pereżempju ż-żoni Nordiċi u Mediterranji; |
| --- | --- |

4.

jemmen li l-PAK, b'tieni pilastru adattat, trid tirriżulta fi żvilupp rurali ppreparat għall-kundizzjonijiet il-ġodda tal-biedja, kif ukoll għal żvilupp rurali aktar komprensiv li jkopri ż-żoni rurali kollha ta' l-UE, partikolarment l-aktar żoni vulnerabbli bħal m'huma dawk bi żvantaġġi naturali (fuq livell għoli, fuq gżira u dawk periferali), u jintegrahom fil-gruppi geografiċi ewlenin ta' l-UE, pereżempju ż-żoni Nordiċi u Mediterranji;

| 5. | jara l-biedja u l-agrikoltura bħala l-pilastru ta' ħafna komunitajiet rurali u minħabba li l-UE għandha mudell ta' produzzjoni differenti kkumparat ma' pajjiżi kbar oħra li jipproduċu u jesportaw l-ikel, jidhirlu li l-politiki ta' appoġġ tad-dħul għandhom jiġu mmirati primarjament biex isostnu l-vijabbiltà ta' unitajiet prattikanti u fejn hemm biedja tal-familja, għaliex huma dawn li jirrappreżentaw il-mudell multifunzjonali agrikolu ta' l-UE; |
| --- | --- |

5.

jara l-biedja u l-agrikoltura bħala l-pilastru ta' ħafna komunitajiet rurali u minħabba li l-UE għandha mudell ta' produzzjoni differenti kkumparat ma' pajjiżi kbar oħra li jipproduċu u jesportaw l-ikel, jidhirlu li l-politiki ta' appoġġ tad-dħul għandhom jiġu mmirati primarjament biex isostnu l-vijabbiltà ta' unitajiet prattikanti u fejn hemm biedja tal-familja, għaliex huma dawn li jirrappreżentaw il-mudell multifunzjonali agrikolu ta' l-UE;

| 6. | ser jaħdem biex jassigura li r-reviżjoni neċessarja tal-PAK ma tirriżultax fl-iżżarmar u r-rinazzjonalizzazzjoni ta' dik il-politika, imma li tagħmilha possibbli li tiġi sostnuta l-agrikoltura sostenibbli u l-awtonomija ta' l-ikel b'konformità ma' l-istandards tas-saħħa u s-sigurtà ta' l-ikel fl-Ewropa; jenfasizza l-isfidi nvoluti f'din il-politika komuni għar-reġjuni kollha ta' l-Unjoni u għaċ-ċittadini kollha tagħha in ġenerali; |
| --- | --- |

6.

ser jaħdem biex jassigura li r-reviżjoni neċessarja tal-PAK ma tirriżultax fl-iżżarmar u r-rinazzjonalizzazzjoni ta' dik il-politika, imma li tagħmilha possibbli li tiġi sostnuta l-agrikoltura sostenibbli u l-awtonomija ta' l-ikel b'konformità ma' l-istandards tas-saħħa u s-sigurtà ta' l-ikel fl-Ewropa; jenfasizza l-isfidi nvoluti f'din il-politika komuni għar-reġjuni kollha ta' l-Unjoni u għaċ-ċittadini kollha tagħha in ġenerali;

| 7. | jilqa' l-opportunità li jikkontribwixxi lejn l-evalwazzjoni ta' l-istat ta' saħħa tal-KAP u jfittex li jiġi kkonsultat dwar il-proposti leġislattivi tal-Kummissjoni kif id-dibattitu jimxi 'il quddiem; |
| --- | --- |

7.

jilqa' l-opportunità li jikkontribwixxi lejn l-evalwazzjoni ta' l-istat ta' saħħa tal-KAP u jfittex li jiġi kkonsultat dwar il-proposti leġislattivi tal-Kummissjoni kif id-dibattitu jimxi 'il quddiem;

L-EVALWAZZJONI TA' L-ISTAT TA' SAĦĦA TAL-POLITIKA AGRIKOLA KOMUNI

Il-Politika Agrikola Komuni llum

| 8. | tinnota, bħall-Kummissjoni li l-PAK inbidlet f'dawn l-aħħar 15-il sena, partikularment minn mindu saret ir-riforma radikali fl-2003 meta saru arranġamenti biex issir evalwazzjoni ta' l-Istat tas-Saħħa biex tistħarreġ l-aktar bidliet reċenti u tikkunsidra sfidi, riskji u opportunitajiet ġodda;issostni li dan qed iseħħ f'kuntest ġdid globali u Ewropew ta'negozju fil-prodotti ta' l-ikel; |
| --- | --- |

8.

tinnota, bħall-Kummissjoni li l-PAK inbidlet f'dawn l-aħħar 15-il sena, partikularment minn mindu saret ir-riforma radikali fl-2003 meta saru arranġamenti biex issir evalwazzjoni ta' l-Istat tas-Saħħa biex tistħarreġ l-aktar bidliet reċenti u tikkunsidra sfidi, riskji u opportunitajiet ġodda;issostni li dan qed iseħħ f'kuntest ġdid globali u Ewropew ta'negozju fil-prodotti ta' l-ikel;

| 9. | jsostni li l-mudell multifunzjonali agrikolu ta' l-UE jrid jikkontribwixxi għall-ġlieda kontra l-bidla fil-klima, jinkorpora l-kunċetti ta' sostenibbiltà, kompetittività, diversità, awto-suffiċjenza fl-ikel, sensibbiltà għas-soċjetà, il-konsumaturi u l-ġid pubbliku fejn prattiki agrikoli tajbin, ħarsien ambjentali u l-ġid ta' l-annimali huma integrali; jemmen li l-Evalwazzjoni ta' l-Istat ta' Saħħa tal-PAK għandha twassal għall-bidliet meħtieġa biex il-politika tkun tista' tkun waħda li ssegwi l-mudell multifunzjonali agrikolu ta' l-UE; |
| --- | --- |

9.

jsostni li l-mudell multifunzjonali agrikolu ta' l-UE jrid jikkontribwixxi għall-ġlieda kontra l-bidla fil-klima, jinkorpora l-kunċetti ta' sostenibbiltà, kompetittività, diversità, awto-suffiċjenza fl-ikel, sensibbiltà għas-soċjetà, il-konsumaturi u l-ġid pubbliku fejn prattiki agrikoli tajbin, ħarsien ambjentali u l-ġid ta' l-annimali huma integrali; jemmen li l-Evalwazzjoni ta' l-Istat ta' Saħħa tal-PAK għandha twassal għall-bidliet meħtieġa biex il-politika tkun tista' tkun waħda li ssegwi l-mudell multifunzjonali agrikolu ta' l-UE;

| 10. | jenfasizza l-importanza ta' l-industrija agro-alimentari indiġena Ewropea u s-sinifikanza/l-importanza kritika tas-sikurezza u s-sigurtà ta' l-ikel fejn l-UE issa hija l-akbar importatur agrikolu fid-dinja; |
| --- | --- |

10.

jenfasizza l-importanza ta' l-industrija agro-alimentari indiġena Ewropea u s-sinifikanza/l-importanza kritika tas-sikurezza u s-sigurtà ta' l-ikel fejn l-UE issa hija l-akbar importatur agrikolu fid-dinja;

| 11. | jaħseb li evalwazzjoni ta' l-effetti ta' riformi reċenti tal-PAK, partikolarment fuq in-numri użati fil-biedja u l-ipproċessar ta' l-ikel, il-kwalità ta' l-ikel, id-disponibbiltà, il-prezz u l-livelli ta' l-importazzjoni ta' l-ikel, kif ukoll impatti ambjentali u tal-ġid ta' l-annimali tgħin aħjar fl-istima tar-riformi u hu diżappuntat li din ma kinitx disponibbli hekk kif bdiet l-Evalwazzjoni ta' l-Istat tas-Saħħa; barra minn hekk, jitlob li dawn l-analiżi u reviżjonijiet jkunu disponibbli fuq bażi reġjonali qabel l-adozzjoni ta' kwalunkwe bidliet leġislattivi; |
| --- | --- |

11.

jaħseb li evalwazzjoni ta' l-effetti ta' riformi reċenti tal-PAK, partikolarment fuq in-numri użati fil-biedja u l-ipproċessar ta' l-ikel, il-kwalità ta' l-ikel, id-disponibbiltà, il-prezz u l-livelli ta' l-importazzjoni ta' l-ikel, kif ukoll impatti ambjentali u tal-ġid ta' l-annimali tgħin aħjar fl-istima tar-riformi u hu diżappuntat li din ma kinitx disponibbli hekk kif bdiet l-Evalwazzjoni ta' l-Istat tas-Saħħa; barra minn hekk, jitlob li dawn l-analiżi u reviżjonijiet jkunu disponibbli fuq bażi reġjonali qabel l-adozzjoni ta' kwalunkwe bidliet leġislattivi;

| 12. | minkejja dan japprova d-direzzjoni ġenerali ta' l-Evalwazzjoni ta' l-Istat tas-Saħħa biex tirranġa l-anomaliji fl-implimentazzjoni ta' riformi reċenti u jittama li tiġi implimentata b'mod li jagħmilha possibbli li wieħed jippjana fit-tul, biex l-awtoritajiet, l-industrija agro-alimentari u l-bdiewa jimplimentaw il-bidliet miftehma bis-sħiħ u jadattaw għall-ħtiġijiet tas-suq; |
| --- | --- |

12.

minkejja dan japprova d-direzzjoni ġenerali ta' l-Evalwazzjoni ta' l-Istat tas-Saħħa biex tirranġa l-anomaliji fl-implimentazzjoni ta' riformi reċenti u jittama li tiġi implimentata b'mod li jagħmilha possibbli li wieħed jippjana fit-tul, biex l-awtoritajiet, l-industrija agro-alimentari u l-bdiewa jimplimentaw il-bidliet miftehma bis-sħiħ u jadattaw għall-ħtiġijiet tas-suq;

| 13. | jidhirlu li hemm qabża kbira bejn il-perċezzjoni komuni tal-PAK u r-realtà, qabża li trid tingħeleb minn dawk li jfasslu l-politika. Fi stħarriġ reċenti tal-Eurobarometer, 88 % tal-parteċipanti jemmnu li l-biedja u ż-żoni rurali huma importanti jew importanti ħafna għall-ġejjieni ta' l-Ewropa. Fl-istess ħin kważi 90 % tal-parteċipanti kellhom ftit jew l-ebda għarfien tal-PAK (54 % ma kienu semgħu biha qatt u 34 % ma kienux jafu x'inhi), għalhekkjemmen li hemm bżonn ta' evalwazzjoni u tixrid ta' informazzjoni akbar ta' l-għanijiet u l-kisbiet tal-PAK; |
| --- | --- |

13.

jidhirlu li hemm qabża kbira bejn il-perċezzjoni komuni tal-PAK u r-realtà, qabża li trid tingħeleb minn dawk li jfasslu l-politika. Fi stħarriġ reċenti tal-Eurobarometer, 88 % tal-parteċipanti jemmnu li l-biedja u ż-żoni rurali huma importanti jew importanti ħafna għall-ġejjieni ta' l-Ewropa. Fl-istess ħin kważi 90 % tal-parteċipanti kellhom ftit jew l-ebda għarfien tal-PAK (54 % ma kienu semgħu biha qatt u 34 % ma kienux jafu x'inhi), għalhekkjemmen li hemm bżonn ta' evalwazzjoni u tixrid ta' informazzjoni akbar ta' l-għanijiet u l-kisbiet tal-PAK;

| 14. | jilqa' inizjattivi biex tiġi organizzata u ssemplifikata l-implimentazzjoni tal-PAK imma jsostni li inizjattivi bħal dawn iridu jiġu żviluppati, dejjem, billi wieħed iżomm f'rasu l-benefiċjarji aħħarin; |
| --- | --- |

14.

jilqa' inizjattivi biex tiġi organizzata u ssemplifikata l-implimentazzjoni tal-PAK imma jsostni li inizjattivi bħal dawn iridu jiġu żviluppati, dejjem, billi wieħed iżomm f'rasu l-benefiċjarji aħħarin;

Valutazzjoni ta' l-Implimentazzjoni u Semplifikazzjoni ta' l-Iskema ta' Pagament Uniku (SPS)

Semplifikazzjoni ta' l-SPS

| 15. | jappoġġja kull tentattiv raġonevoli biex l-SPS tiġi ssemplifikata aktar, peress li regoli u proċeduri burokratiċi li huma riġidi u kumplessi bla bżonn huma piż u spiża konsiderevoli, madankollu, bidliet fl-SPS m'għandhomx ikunu bbażati biss fuq il-ħtieġa għas-semplifikazzjoni, iżda għandhom jaqdu l-bżonn li jsaħħu u jiddefendu l-mudell multifunzjonali ta' l-UE; |
| --- | --- |

15.

jappoġġja kull tentattiv raġonevoli biex l-SPS tiġi ssemplifikata aktar, peress li regoli u proċeduri burokratiċi li huma riġidi u kumplessi bla bżonn huma piż u spiża konsiderevoli, madankollu, bidliet fl-SPS m'għandhomx ikunu bbażati biss fuq il-ħtieġa għas-semplifikazzjoni, iżda għandhom jaqdu l-bżonn li jsaħħu u jiddefendu l-mudell multifunzjonali ta' l-UE;

| 16. | jappoġġja l-proposta li l-Istati Membri għandhom ikollhom l-opportunità li, fejn hu meħtieġ, jaġġustaw minn bażi storika ta' l-SPS għal rata “aktar fissa” hekk kif toqrob is-sena 2013, imma jemmen li ser tinħtieġ flessibbiltà fl-implimentazzjoni dettaljata tar-rata “aktar fissa” fl-Istati Membri u r-reġjuni. Din il-flessibilità għandha tikkunsidra wkoll l-impatt li diżakkoppjament sħiħ jista' jkollu fuq ċerti setturi u reġjuni, u l-possibbiltà ta' pagamenti gradwati li jiffavorixxu l-irziezet li huma l-aktar multifunzjonali u rziezet li huma anqas ippremjati mis-suq. Huwa wkoll mixtieq analiżi ta' l-impatt fl-Istati Membri dwar l-effett ta' din il-bidla potenzjali kbira f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-effetti li x'aktarx ser ikollha fuq l-użu ta' l-art, l-istruttura tar-razzett, l-appartenenza u s-suċċessjoni tar-razzett, it-taħlit ta' l-intrapriżi, il-bilanċ reġjonali u l-effiċjenza u l-kompetittività tal-biedja in ġenerali; |
| --- | --- |

16.

jappoġġja l-proposta li l-Istati Membri għandhom ikollhom l-opportunità li, fejn hu meħtieġ, jaġġustaw minn bażi storika ta' l-SPS għal rata “aktar fissa” hekk kif toqrob is-sena 2013, imma jemmen li ser tinħtieġ flessibbiltà fl-implimentazzjoni dettaljata tar-rata “aktar fissa” fl-Istati Membri u r-reġjuni. Din il-flessibilità għandha tikkunsidra wkoll l-impatt li diżakkoppjament sħiħ jista' jkollu fuq ċerti setturi u reġjuni, u l-possibbiltà ta' pagamenti gradwati li jiffavorixxu l-irziezet li huma l-aktar multifunzjonali u rziezet li huma anqas ippremjati mis-suq. Huwa wkoll mixtieq analiżi ta' l-impatt fl-Istati Membri dwar l-effett ta' din il-bidla potenzjali kbira f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-effetti li x'aktarx ser ikollha fuq l-użu ta' l-art, l-istruttura tar-razzett, l-appartenenza u s-suċċessjoni tar-razzett, it-taħlit ta' l-intrapriżi, il-bilanċ reġjonali u l-effiċjenza u l-kompetittività tal-biedja in ġenerali;

| 17. | huwa tal-fehma li fir-rigward ta' l-Istati Membri “l-ġodda”, tinħtieġ aktar analiżi tal-konsegwenzi jekk ma jimxux mas-Skema ta' Pagament Uniku skond iż-Żona; |
| --- | --- |

17.

huwa tal-fehma li fir-rigward ta' l-Istati Membri “l-ġodda”, tinħtieġ aktar analiżi tal-konsegwenzi jekk ma jimxux mas-Skema ta' Pagament Uniku skond iż-Żona;

Konformità Reċiproka

| 18. | jagħraf il-ħtieġa għal konformità reċiproka ma' l-istandards ta' l-UE dwar is-saħħa ambjentali, pubblika, ta' l-annimali u tal-pjanti u l-istandards tal-ġid ta' l-annimali u jħeġġeġ biex il-ħidma tkompli tissemplifika liġijiet u regoli kkumplikati bla bżonn, kemm jekk ġew introdotti mill-Kummissjoni jew fl-Istati Membri. |
| --- | --- |

18.

jagħraf il-ħtieġa għal konformità reċiproka ma' l-istandards ta' l-UE dwar is-saħħa ambjentali, pubblika, ta' l-annimali u tal-pjanti u l-istandards tal-ġid ta' l-annimali u jħeġġeġ biex il-ħidma tkompli tissemplifika liġijiet u regoli kkumplikati bla bżonn, kemm jekk ġew introdotti mill-Kummissjoni jew fl-Istati Membri.

| 19. | jaħseb, madankollu, li reviżjoni tal-ħtiġijiet biex l-art tinżamm f'kundizzjoni ambjentali tajba ma jridux jitħallew idgħajfu jew inaqqsu l-ħtiġijiet ambjentali, li jridu jinżammu taħt reviżjoni hekk kif ir-regolamenti (bħall-pestiċidi) jiġu emendati; |
| --- | --- |

19.

jaħseb, madankollu, li reviżjoni tal-ħtiġijiet biex l-art tinżamm f'kundizzjoni ambjentali tajba ma jridux jitħallew idgħajfu jew inaqqsu l-ħtiġijiet ambjentali, li jridu jinżammu taħt reviżjoni hekk kif ir-regolamenti (bħall-pestiċidi) jiġu emendati;

| 20. | isostni li l-proporzjonalità, it-trasparenza u l-koerenza għandhom ikunu l-kunċetti ewlenin għal regolamenti ta' konformità reċiproka biex jitjiebu l-aċċessibbiltà u l-osservazzjoni tagħhom; isejjaħ biex il-miżuri ta' semplifikazzjoni li ġew inizjati u deċiżi jiġu implimentati mingħajr dewmien, biex jitneħħew il-partijiet legali inqas rilevanti ta' l-Annessi III u IV tar-Regolament (KE) Nru 1782/2003, u biex ir-regolamenti tal-konformità reċiproka jiġu ristretti għal dawk l-oqsma legali li jikkonċernaw direttament lill-benefiċjarji tal-ħlasijiet diretti; |
| --- | --- |

20.

isostni li l-proporzjonalità, it-trasparenza u l-koerenza għandhom ikunu l-kunċetti ewlenin għal regolamenti ta' konformità reċiproka biex jitjiebu l-aċċessibbiltà u l-osservazzjoni tagħhom; isejjaħ biex il-miżuri ta' semplifikazzjoni li ġew inizjati u deċiżi jiġu implimentati mingħajr dewmien, biex jitneħħew il-partijiet legali inqas rilevanti ta' l-Annessi III u IV tar-Regolament (KE) Nru 1782/2003, u biex ir-regolamenti tal-konformità reċiproka jiġu ristretti għal dawk l-oqsma legali li jikkonċernaw direttament lill-benefiċjarji tal-ħlasijiet diretti;

| 21. | jilqa' partikolarment il-kooperazzjoni u koordinazzjoni akbar bejn l-aġenziji ta' l-ispezzjoni ta' l-irziezet minħabba n-numru u l-firxa dejjem tikber ta' l-ispezzjonijiet; |
| --- | --- |

21.

jilqa' partikolarment il-kooperazzjoni u koordinazzjoni akbar bejn l-aġenziji ta' l-ispezzjoni ta' l-irziezet minħabba n-numru u l-firxa dejjem tikber ta' l-ispezzjonijiet;

Appoġġ Parzjalment Akkoppjat (PCS)

| 22. | jaħseb li in ġenerali l-PCS huwa meqjus bħala miżura ta' tranżizzjoni miexja lejn iċ-ċaqliq ġenerali għal diżakkoppjament sħiħ. Madankollu f'kuntest reġjonali, fejn il-livelli ta' produzzjoni huma żghar, fejn ir-reġjun innifsu huwa ekonomikament vulnerabbli, jew fejn il-benefiċċji soċjali u ambjentali ta' diżakkoppjament parzjali huma evidenti, il-miżura tal-PCS jista' jkollha rwol li jkompli għal numru ta' snin, għalhekk jappoġġja l-proposta li l-PCS jitħalla jitkompla taħt dawn it-termini biex jinżamm element ta' awto-suffiċjenza reġjonali u biex jgħin fl-assigurazzjoni ta' żvilupp reġjonali bilanċjat; |
| --- | --- |

22.

jaħseb li in ġenerali l-PCS huwa meqjus bħala miżura ta' tranżizzjoni miexja lejn iċ-ċaqliq ġenerali għal diżakkoppjament sħiħ. Madankollu f'kuntest reġjonali, fejn il-livelli ta' produzzjoni huma żghar, fejn ir-reġjun innifsu huwa ekonomikament vulnerabbli, jew fejn il-benefiċċji soċjali u ambjentali ta' diżakkoppjament parzjali huma evidenti, il-miżura tal-PCS jista' jkollha rwol li jkompli għal numru ta' snin, għalhekk jappoġġja l-proposta li l-PCS jitħalla jitkompla taħt dawn it-termini biex jinżamm element ta' awto-suffiċjenza reġjonali u biex jgħin fl-assigurazzjoni ta' żvilupp reġjonali bilanċjat;

Limiti Massimi u Minimi fil-Livelli ta' Appoġġ

| 23. | jaħseb li bi trasparenza fil-ħlas ta' l-SPS u s-sejbiet reċenti tal-Qorti ta' l-Awdituri, limitu massimu ta' ħlas ikun pubblikament aċċettabbli ħafna u politikament attraenti. Idealment madankollu, l-assessjar ta' l-impatta għandhom ikunu avvanzati biex jappoġġjaw it-tibdil propost u jaċċetta li xi limitazzjoni għal-livell massimu ta' ħlas tista' tkun implimentata, pereżempju permezz ta' tnaqqis ridott ikkombinat ma' livell massimu; |
| --- | --- |

23.

jaħseb li bi trasparenza fil-ħlas ta' l-SPS u s-sejbiet reċenti tal-Qorti ta' l-Awdituri, limitu massimu ta' ħlas ikun pubblikament aċċettabbli ħafna u politikament attraenti. Idealment madankollu, l-assessjar ta' l-impatta għandhom ikunu avvanzati biex jappoġġjaw it-tibdil propost u jaċċetta li xi limitazzjoni għal-livell massimu ta' ħlas tista' tkun implimentata, pereżempju permezz ta' tnaqqis ridott ikkombinat ma' livell massimu;

| 24. | huwa propost livell minimu ta' ħlas biex jindirizza l-pożizzjoni fejn l-ispiża amministrattiva hija akbar mill-ħlas li jkun sar; jappoġġja din il-proposta, sakemm il-formulazzjoni tagħha fil-prattika ma tirrappreżentax ostaklu ġdid għall-vijabbiltà ta' l-irziezet mmexxija mill-familji u kieku jilqa' l-iffrankar potenzjali fl-ispejjeż amministrattivi; |
| --- | --- |

24.

huwa propost livell minimu ta' ħlas biex jindirizza l-pożizzjoni fejn l-ispiża amministrattiva hija akbar mill-ħlas li jkun sar; jappoġġja din il-proposta, sakemm il-formulazzjoni tagħha fil-prattika ma tirrappreżentax ostaklu ġdid għall-vijabbiltà ta' l-irziezet mmexxija mill-familji u kieku jilqa' l-iffrankar potenzjali fl-ispejjeż amministrattivi;

| 25. | iwissi li m'huwiex daqshekk faċli tikklassifika bdiewa “ġenwini” mill-kobor ta' l-art li għandhom, pereżempju, ċerti uċuh u intrapriżi jistgħu jinvolvu xogħol intensiv filwaqt li sidien oħra ta' l-art b'artijiet kbar jistgħu jsibuha diffiċli biex jiġu identifikati bħala “bdiewa tassew”; jikkunsidra li l-vijabbiltà ta' bdiewa prattikanti, partikolarment dawk l-unitajiet iżgħar ta' rziezet tal-familja għandha tingħata prijorità f'dak li huwa ħlas ta' appoġġ; |
| --- | --- |

25.

iwissi li m'huwiex daqshekk faċli tikklassifika bdiewa “ġenwini” mill-kobor ta' l-art li għandhom, pereżempju, ċerti uċuh u intrapriżi jistgħu jinvolvu xogħol intensiv filwaqt li sidien oħra ta' l-art b'artijiet kbar jistgħu jsibuha diffiċli biex jiġu identifikati bħala “bdiewa tassew”; jikkunsidra li l-vijabbiltà ta' bdiewa prattikanti, partikolarment dawk l-unitajiet iżgħar ta' rziezet tal-familja għandha tingħata prijorità f'dak li huwa ħlas ta' appoġġ;

| 26. | jipproponi, fl-istess ħin, li intrapriżi agrikoli kbar ma għandhomx jitqiesu indipendentament mill-forma, l-iżvilupp u l-istruttura legali tagħhom, għax digressjoni gradwali ġenerali tista' f'ċerti każi tkisser unitajiet kompetittivi u twassal għal tnaqqis sostanzjali ta' xogħol; |
| --- | --- |

26.

jipproponi, fl-istess ħin, li intrapriżi agrikoli kbar ma għandhomx jitqiesu indipendentament mill-forma, l-iżvilupp u l-istruttura legali tagħhom, għax digressjoni gradwali ġenerali tista' f'ċerti każi tkisser unitajiet kompetittivi u twassal għal tnaqqis sostanzjali ta' xogħol;

Intjebu l-Orjentazzjoni tas-Suq u Naħtfu Opportunitajiet Ġodda

Ir-Rwol ta' l-Interventi fis-Suq u l-Kontrolli tal-Provvista

| 27. | jaħseb li s-settur agro-alimentari globali qed jimxi minn era ta' rimi ssussidjat taż-żejjed u sostenn tal-prezz bi strumenti ta' kontroll tal-volum għal waħda li tirrifiletti aktar is-suq. Din hija mmexxija minn bidliet strutturali sinifikanti aktar fit-tul, bħal tkabbir sostenut fit-talba għall-ikel, speċjalment fl-Ażja u l-effett tal-politiki tal-bijokarburanti. Fatturi fuq perijodu qasir bħal nixfa u tifqigħ ta' mard kif ukoll ċaqliq tal-munita huma wkoll rilevanti għall-bidliet temporanji fil-prezz. Dan ix-xenarju internazzjonali li nbidel ferm jgħodd partikolarment għall-ħalib, il-prodotti tal-ħalib u ċ-ċereali; |
| --- | --- |

27.

jaħseb li s-settur agro-alimentari globali qed jimxi minn era ta' rimi ssussidjat taż-żejjed u sostenn tal-prezz bi strumenti ta' kontroll tal-volum għal waħda li tirrifiletti aktar is-suq. Din hija mmexxija minn bidliet strutturali sinifikanti aktar fit-tul, bħal tkabbir sostenut fit-talba għall-ikel, speċjalment fl-Ażja u l-effett tal-politiki tal-bijokarburanti. Fatturi fuq perijodu qasir bħal nixfa u tifqigħ ta' mard kif ukoll ċaqliq tal-munita huma wkoll rilevanti għall-bidliet temporanji fil-prezz. Dan ix-xenarju internazzjonali li nbidel ferm jgħodd partikolarment għall-ħalib, il-prodotti tal-ħalib u ċ-ċereali;

| 28. | jemmen li filwaqt li l-istrumenti attwali tal-politika tal-PAK li għandha x'taqsam mas-suq qed isiru anqas neċessarji bi swieq internazzjonali ta' l-ikel aktar b'saħħithom, swieq ta' dan it-tip jafu jkunu ferm instabbli. Għalhekk għal stabbiltà tas-suq, huwa meħtieġ ħarsien tas-suq minn bidliet qawwija fil-prezz għall-għarrieda u għalhekk jappoġġja l-bżonn taż-żamma ta' strumenti marbuta mas-suq bħal “sistema ta' sigurtà” fi żminijiet ta' dgħjufija fis-suq, mingħajr ma ssir ħsara lill-kontrolli tal-provvista; |
| --- | --- |

28.

jemmen li filwaqt li l-istrumenti attwali tal-politika tal-PAK li għandha x'taqsam mas-suq qed isiru anqas neċessarji bi swieq internazzjonali ta' l-ikel aktar b'saħħithom, swieq ta' dan it-tip jafu jkunu ferm instabbli. Għalhekk għal stabbiltà tas-suq, huwa meħtieġ ħarsien tas-suq minn bidliet qawwija fil-prezz għall-għarrieda u għalhekk jappoġġja l-bżonn taż-żamma ta' strumenti marbuta mas-suq bħal “sistema ta' sigurtà” fi żminijiet ta' dgħjufija fis-suq, mingħajr ma ssir ħsara lill-kontrolli tal-provvista;

| 29. | jipproponi li l-Kummissjoni tkompli tistudja bir-reqqa l-prospettit tas-suq fis-setturi kollha u tippublika rapporti regolari dwar l-iżvilupp fis-suq biex tassigura li jittieħdu deċiżjonijiet politiċi infurmati; |
| --- | --- |

29.

jipproponi li l-Kummissjoni tkompli tistudja bir-reqqa l-prospettit tas-suq fis-setturi kollha u tippublika rapporti regolari dwar l-iżvilupp fis-suq biex tassigura li jittieħdu deċiżjonijiet politiċi infurmati;

Intervent għaċ-Ċereali

| 30. | huwa favur reviżjoni sħiħa tar-regoli ta' intervent għaċ-ċereali u jaqbel mal-Kummisjoni li l-intervent għandu jinżamm biss għall-qamħ tal-ħobż; |
| --- | --- |

30.

huwa favur reviżjoni sħiħa tar-regoli ta' intervent għaċ-ċereali u jaqbel mal-Kummisjoni li l-intervent għandu jinżamm biss għall-qamħ tal-ħobż;

Twarrib ta' l-Art Mhux Maħduma

| 31. | jappoġġja l-proposta li jiġi stabbilit twarrib obbligatorju ta' l-art mhux maħduma fuq il-livell żero imma jipproponi li l-possibbiltà regolatorja tat-twarrib obbligatorju ta' l-art mhux maħduma għandu jinżamm biex jakkomoda dgħjufijiet futuri tas-suq; u japprova miżuri addizzjonali għall-ħarsien ta' l-ambjent li jinvolvu, pereżempju, il-manteniment ta' mergħa permanenti u l-ħarsien ta' strixxi max-xatt; |
| --- | --- |

31.

jappoġġja l-proposta li jiġi stabbilit twarrib obbligatorju ta' l-art mhux maħduma fuq il-livell żero imma jipproponi li l-possibbiltà regolatorja tat-twarrib obbligatorju ta' l-art mhux maħduma għandu jinżamm biex jakkomoda dgħjufijiet futuri tas-suq; u japprova miżuri addizzjonali għall-ħarsien ta' l-ambjent li jinvolvu, pereżempju, il-manteniment ta' mergħa permanenti u l-ħarsien ta' strixxi max-xatt;

Inżul bla skossi għall-Kwoti tal-Prodotti tal-Ħalib

| 32. | huwa tal-fehma li bil-kontra ta' snin reċenti, is-swieq globali tal-prodotti tal-ħalib illum huma aktar b'saħħithom u huwa jista' jkun mistenni li dan it-tkabbir tas-suq immexxi mit-talba jiġi sostnut. Madanakollu teżisti wkoll inċertezza konsiderevoli fir-rigward tal-prezz tal-prodotti tal-ħalib f'dan is-suq globali. F'dan il-kuntest, għandu jsir dibattitu dwar l-Organizzazzjoni Komuni tas-Suq fil-prodotti tal-ħalib, bl-għan li jiġu definiti mekkaniżmi ġodda biex jirregolaw dan is-settur; |
| --- | --- |

32.

huwa tal-fehma li bil-kontra ta' snin reċenti, is-swieq globali tal-prodotti tal-ħalib illum huma aktar b'saħħithom u huwa jista' jkun mistenni li dan it-tkabbir tas-suq immexxi mit-talba jiġi sostnut. Madanakollu teżisti wkoll inċertezza konsiderevoli fir-rigward tal-prezz tal-prodotti tal-ħalib f'dan is-suq globali. F'dan il-kuntest, għandu jsir dibattitu dwar l-Organizzazzjoni Komuni tas-Suq fil-prodotti tal-ħalib, bl-għan li jiġu definiti mekkaniżmi ġodda biex jirregolaw dan is-settur;

| 33. | jemmen li hemm ħtieġa li jiġi pprovdut inżul bla skossi għar-reġim tal-kwoti biex tiġi ffaċilitata l-iskadenza tiegħu f'Marzu 2015 u jappoġġja t-tneħħija gradwali tar-reġim tal-kwoti tal-ħalib sa l-2015 bl-espansjoni gradwali tal-kwoti u t-tnaqqis tas-superlevy. Ir-rata u ż-żmien ta' l-espansjoni tal-kwoti jew it-tnaqqis tas-superlevy għandhom ikunu bbażati fuq analiżi kontinwa mill-Kummissjoni tal-prospetti tas-suq minn Diċembru 2007. Għandu wkoll ikompli jkun hemm mekkaniżmi ta' salvagwardja f'każ li l-prezzijiet tas-suq jinżlu b'mod eċċessiv. Bħala parti minn dan il-proċess, ser ikun hemm bżonn ta' arranġamenti speċjali biex isostnu l-ħidma tal-ħalib f'reġjuni sensittivi; |
| --- | --- |

33.

jemmen li hemm ħtieġa li jiġi pprovdut inżul bla skossi għar-reġim tal-kwoti biex tiġi ffaċilitata l-iskadenza tiegħu f'Marzu 2015 u jappoġġja t-tneħħija gradwali tar-reġim tal-kwoti tal-ħalib sa l-2015 bl-espansjoni gradwali tal-kwoti u t-tnaqqis tas-superlevy. Ir-rata u ż-żmien ta' l-espansjoni tal-kwoti jew it-tnaqqis tas-superlevy għandhom ikunu bbażati fuq analiżi kontinwa mill-Kummissjoni tal-prospetti tas-suq minn Diċembru 2007. Għandu wkoll ikompli jkun hemm mekkaniżmi ta' salvagwardja f'każ li l-prezzijiet tas-suq jinżlu b'mod eċċessiv. Bħala parti minn dan il-proċess, ser ikun hemm bżonn ta' arranġamenti speċjali biex isostnu l-ħidma tal-ħalib f'reġjuni sensittivi;

| 34. | jistenna r-reviżjoni tal-Kummissjoni tal-prestazzjoni tal-kontroll tal-miżura tal-provvisti għal setturi żgħar (ġwies imnixxef, lamtu, kittien u qanneb); |
| --- | --- |

34.

jistenna r-reviżjoni tal-Kummissjoni tal-prestazzjoni tal-kontroll tal-miżura tal-provvisti għal setturi żgħar (ġwies imnixxef, lamtu, kittien u qanneb);

Nirrispondu għal Sfidi Ġodda

Nieħdu ħsieb ir-riskji

| 35. | jagħraf il-potenzjal li wieħed jieħu ħsieb ir-riskji f'suq globali li qed jinbidel b'ritmu mgħaġġel u l-possibbiltà li jittejbu miżuri speċifiċi ta' żvilupp rurali biex jingħeleb ir-riskju miżjud; il-mekkaniżmi proposti mill-Kummissjoni għandhom rwol x'jaqdu, iżda ma jistgħux jieħdu post il-funzjonijiet li jwettqu l-istrumenti prinċipali tal-ġestjoni tas-suq li kienu jeżistu taħt il-PAK u li matul is-snin iżżarmaw b'mod gradwali. Jinkoraġġixxi aktar riċerka u evalwazzjoni ta' applikazzjonijiet prospettivi; |
| --- | --- |

35.

jagħraf il-potenzjal li wieħed jieħu ħsieb ir-riskji f'suq globali li qed jinbidel b'ritmu mgħaġġel u l-possibbiltà li jittejbu miżuri speċifiċi ta' żvilupp rurali biex jingħeleb ir-riskju miżjud; il-mekkaniżmi proposti mill-Kummissjoni għandhom rwol x'jaqdu, iżda ma jistgħux jieħdu post il-funzjonijiet li jwettqu l-istrumenti prinċipali tal-ġestjoni tas-suq li kienu jeżistu taħt il-PAK u li matul is-snin iżżarmaw b'mod gradwali. Jinkoraġġixxi aktar riċerka u evalwazzjoni ta' applikazzjonijiet prospettivi;

Bidla fil-Klima, Bijoenerġija, Ġestjoni ta' l-Ilma u Bijodiversità

| 36. | jirrikonoxxi l-ħsara li l-agrikoltura intensiva kkawżat pereżempju lill-istruttura tal-ħamrija, il-bijodiversità u l-inkwinament tal-korsiji ta' l-ilma, madankollu jenfasizza r-rwol tal-bdiewa bħala gwardjani tal-kampanja u x-xenarji varji ta' biedja tradizzjonali fuq skala żghira jilqa' l-għarfien tal-Kummissjoni li l-agrikoltura ta' l-UE kkontribwixxiet aktar minn setturi oħra fit-tnaqqis ta' l-emmissjonijiet tal-gassijiet b'effett ta' serra filwaqt li jirrimarka li l-agrikoltura f'ħafna reġjuni ta' l-UE hija ferm esposta għall-bidla fil-klima; |
| --- | --- |

36.

jirrikonoxxi l-ħsara li l-agrikoltura intensiva kkawżat pereżempju lill-istruttura tal-ħamrija, il-bijodiversità u l-inkwinament tal-korsiji ta' l-ilma, madankollu jenfasizza r-rwol tal-bdiewa bħala gwardjani tal-kampanja u x-xenarji varji ta' biedja tradizzjonali fuq skala żghira jilqa' l-għarfien tal-Kummissjoni li l-agrikoltura ta' l-UE kkontribwixxiet aktar minn setturi oħra fit-tnaqqis ta' l-emmissjonijiet tal-gassijiet b'effett ta' serra filwaqt li jirrimarka li l-agrikoltura f'ħafna reġjuni ta' l-UE hija ferm esposta għall-bidla fil-klima;

| 37. | jappoġġja t-talba fil-Green Paper reċenti għal addattament għall-bidla fil-klima biex l-agrikoltura tikkontribwixxi aktar għat-tnaqqis tal-bidla fil-klima. Hekk kif il-klima qed tinbidel, l-agrikoltura u l-forestrija ser isiru dejjem iktar importanti bħala fornituri ta' servizzi ambjentali u ta' l-ekosistema. L-Evalwazzjoni ta' l-Istat ta' Saħħa u reviżjonijiet futuri tal-PAK jistgħu jipprovdu opportunitajiet biex jiġu inklużi miżuri ta' aġġustament fil-programmi ta' appoġġ għall-irziezet; |
| --- | --- |

37.

jappoġġja t-talba fil-Green Paper reċenti għal addattament għall-bidla fil-klima biex l-agrikoltura tikkontribwixxi aktar għat-tnaqqis tal-bidla fil-klima. Hekk kif il-klima qed tinbidel, l-agrikoltura u l-forestrija ser isiru dejjem iktar importanti bħala fornituri ta' servizzi ambjentali u ta' l-ekosistema. L-Evalwazzjoni ta' l-Istat ta' Saħħa u reviżjonijiet futuri tal-PAK jistgħu jipprovdu opportunitajiet biex jiġu inklużi miżuri ta' aġġustament fil-programmi ta' appoġġ għall-irziezet;

| 38. | jagħraf l-importanza vitali ta' miżuri għall-espansjoni ta' l-enerġiji rinnovabbli u jappoġġja aktar riċerka rilevanti u miżuri biex jiżdied ir-rispons ta' l-UE għal dawn il-kwistjonijiet globali u vitali ta' sostenibbiltà; jinnota li l-koltivazzjoni ta' l-uċuħ għall-enerġija appoġġjata minn miżuri u strumenti nazzjonali u Ewropej tikkontribwixxi b'mod sostanzjali għall-ksib ta' l-objettivi politiċi dwar l-enerġija u l-klima tal-Komunità u hija mezz importanti għall-ħolqien ta' valur miżjud għall-agrikoltura u l-iżvilupp rurali; jinnota li t-tnaqqis fil-ħlas għal uċuħ għall-enerġija b'hekk sar inqas rilevanti u din il-miżura akkoppjata tista' fil-futur tiġi eliminata; |
| --- | --- |

38.

jagħraf l-importanza vitali ta' miżuri għall-espansjoni ta' l-enerġiji rinnovabbli u jappoġġja aktar riċerka rilevanti u miżuri biex jiżdied ir-rispons ta' l-UE għal dawn il-kwistjonijiet globali u vitali ta' sostenibbiltà; jinnota li l-koltivazzjoni ta' l-uċuħ għall-enerġija appoġġjata minn miżuri u strumenti nazzjonali u Ewropej tikkontribwixxi b'mod sostanzjali għall-ksib ta' l-objettivi politiċi dwar l-enerġija u l-klima tal-Komunità u hija mezz importanti għall-ħolqien ta' valur miżjud għall-agrikoltura u l-iżvilupp rurali; jinnota li t-tnaqqis fil-ħlas għal uċuħ għall-enerġija b'hekk sar inqas rilevanti u din il-miżura akkoppjata tista' fil-futur tiġi eliminata;

| 39. | madankollu, huwa mħasseb li tentattivi biex it-terminu rappreżentattiv “żvilupp rurali” jintuża biex jinkorpora fih numru dejjem jikber ta' kwistjonijiet, fejn x'uħud jistgħu ma jkollhomx x'jaqsmu mal-bqija (eż.: il-foresterija u l-bijodiversità), jistgħu jkunu problematiċi u li hu x'inhu l-każ iqajmu mistoqsija dwar jekk l-aħjar mod li jiġu indirizzati wħud minn dawn l-isfidi huwiex fil-fatt permezz ta' programmi ta' żvilupp rurali; |
| --- | --- |

39.

madankollu, huwa mħasseb li tentattivi biex it-terminu rappreżentattiv “żvilupp rurali” jintuża biex jinkorpora fih numru dejjem jikber ta' kwistjonijiet, fejn x'uħud jistgħu ma jkollhomx x'jaqsmu mal-bqija (eż.: il-foresterija u l-bijodiversità), jistgħu jkunu problematiċi u li hu x'inhu l-każ iqajmu mistoqsija dwar jekk l-aħjar mod li jiġu indirizzati wħud minn dawn l-isfidi huwiex fil-fatt permezz ta' programmi ta' żvilupp rurali;

It-tisħiħ tat-Tieni Pilastru

| 40. | jagħraf l-importanza ta' ffinanzjar addattat għall-miżuri ta' żvilupp rurali imma b'konformità mas-sussidjarjetà, anki jekk jagħraf in-natura komunitarja tal-modulazzjoni — jemmen li deċiżjonijiet dwar modulazzjoni l-aħjar jittieħdu fil-livell deċentrallizzat xieraq biex tiġi riflessa aħjar id-diversità tal-ħtiġijiet lokali u reġjonali. L-Istati Membri u r-reġjuni għandu jkollhom l-iskop li jallokaw fondi għall-miżuri tal-Pilastru II ibbażati fuq bżonnijiet attwali; |
| --- | --- |

40.

jagħraf l-importanza ta' ffinanzjar addattat għall-miżuri ta' żvilupp rurali imma b'konformità mas-sussidjarjetà, anki jekk jagħraf in-natura komunitarja tal-modulazzjoni — jemmen li deċiżjonijiet dwar modulazzjoni l-aħjar jittieħdu fil-livell deċentrallizzat xieraq biex tiġi riflessa aħjar id-diversità tal-ħtiġijiet lokali u reġjonali. L-Istati Membri u r-reġjuni għandu jkollhom l-iskop li jallokaw fondi għall-miżuri tal-Pilastru II ibbażati fuq bżonnijiet attwali;

| 41. | barra minn hekk, huwa mħasseb li x-xejra li dejjem qed ixxaqleb lejn modulazzjoni tiżdied qiegħda thedded in-natura Komunitarja tal-PAK u ddgħajjef il-prinċipju tal-koeżjoni, la l-kofinanzjament tal-miżuri tal-Pilastru II ser ikunu aktar diffiċli għar-reġjuni ifqar u l-Istati Membri; |
| --- | --- |

41.

barra minn hekk, huwa mħasseb li x-xejra li dejjem qed ixxaqleb lejn modulazzjoni tiżdied qiegħda thedded in-natura Komunitarja tal-PAK u ddgħajjef il-prinċipju tal-koeżjoni, la l-kofinanzjament tal-miżuri tal-Pilastru II ser ikunu aktar diffiċli għar-reġjuni ifqar u l-Istati Membri;

Qafas Finanzjarju

| 42. | jinnota li l-finanzi disponibbli għall-2013 qed jonqsu b'mod stabbli f'termini ta' prezzijiet kostanti, madankollu, prezzijiet tas-suq ogħla f'xi setturi u effiċjenzi akbar jisgħu jwasslu għal iffrankar sinifikanti; u jappoġġja l-propost li dan it-tfaddil għandu jissarraf f'aktar miżuri ta' żvilupp rurali, bħal pereżempju r-riċerka u l-innovazzjoni; |
| --- | --- |

42.

jinnota li l-finanzi disponibbli għall-2013 qed jonqsu b'mod stabbli f'termini ta' prezzijiet kostanti, madankollu, prezzijiet tas-suq ogħla f'xi setturi u effiċjenzi akbar jisgħu jwasslu għal iffrankar sinifikanti; u jappoġġja l-propost li dan it-tfaddil għandu jissarraf f'aktar miżuri ta' żvilupp rurali, bħal pereżempju r-riċerka u l-innovazzjoni;

PERSPETTIVI DWAR IL-ĠEJJIENI TAL-PAK WARA L-2013

| 43. | fil-kuntest tal-proċess ta' konsultazzjoni dwar ir-riforma tal-baġit Ewropew, jixtieq jistabbilixxi numru ta' prijoritajiet politiċi li għandhom ikunu kkunsidrati sew fi kwalunkwe diskussjoni dwar ir-rwol u l-funzjoni futura tal-PAK; |
| --- | --- |

43.

fil-kuntest tal-proċess ta' konsultazzjoni dwar ir-riforma tal-baġit Ewropew, jixtieq jistabbilixxi numru ta' prijoritajiet politiċi li għandhom ikunu kkunsidrati sew fi kwalunkwe diskussjoni dwar ir-rwol u l-funzjoni futura tal-PAK;

Sfidi Ġodda u Ħtiġijiet li qed ifeġġu

| 44. | huwa tal-fehma li filwaqt li mill-bidu tagħha l-PAK addattat b'suċċess għal sfidi differenti, jaħseb li l-Kummissjoni u l-aġenti tagħha jridu jagħmlu aktar biex jinfurmaw u jinteraġixxu maċ-ċittadini dwar l-għan, il-kisbiet u l-prijoritajiet tal-PAK u li dan għandu jkun prijorità għall-Kummissjoni ta' komunikazzjoni fil-futur; |
| --- | --- |

44.

huwa tal-fehma li filwaqt li mill-bidu tagħha l-PAK addattat b'suċċess għal sfidi differenti, jaħseb li l-Kummissjoni u l-aġenti tagħha jridu jagħmlu aktar biex jinfurmaw u jinteraġixxu maċ-ċittadini dwar l-għan, il-kisbiet u l-prijoritajiet tal-PAK u li dan għandu jkun prijorità għall-Kummissjoni ta' komunikazzjoni fil-futur;

| 45. | jidhirlu li hekk kif qed jitfaċċaw sfidi ġodda bħall-impatt fuq il-politiki dwar l-agrikoltura u l-ikel tal-politiki ta' l-enerġija u l-bidla fil-klima, it-tkabbir kurrenti ta' l-UE, kwistjonijiet ta' negozju internazzjonali eċċ., firxa ta' aspettattivi jistennew li n-natura multifunzjonali tal-PAK tespandi biex tinkorpora aktar rwoli; jemmen li PAK li jkollha r-riżorsi adegwati għall-użu ta' l-art, l-ikel u l-biedja trid tibqa' ċentrali għall-proġett ta' l-UE. Politiki ambjentali u ta' l-enerġija wkoll jrid ikollhom ir-riżorsi xierqa; |
| --- | --- |

45.

jidhirlu li hekk kif qed jitfaċċaw sfidi ġodda bħall-impatt fuq il-politiki dwar l-agrikoltura u l-ikel tal-politiki ta' l-enerġija u l-bidla fil-klima, it-tkabbir kurrenti ta' l-UE, kwistjonijiet ta' negozju internazzjonali eċċ., firxa ta' aspettattivi jistennew li n-natura multifunzjonali tal-PAK tespandi biex tinkorpora aktar rwoli; jemmen li PAK li jkollha r-riżorsi adegwati għall-użu ta' l-art, l-ikel u l-biedja trid tibqa' ċentrali għall-proġett ta' l-UE. Politiki ambjentali u ta' l-enerġija wkoll jrid ikollhom ir-riżorsi xierqa;

| 46. | isostni li l-popolazzjoni li qiegħda tixjieħ ta' l-UE għandha impatt sinifikanti fuq is-settur agrikolu u ż-żoni rurali in ġenerali u fl-istess ħin, tirrikonoxxi li r-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni huma essenzjali għall-kompetittività ta' l-agrikoltura Ewropea; iħeġġeġ biex jingħataw edukazzjoni u taħriġ adegwat, partikolarment biex operaturi żgħażagħ jitħajru għall-biedja; |
| --- | --- |

46.

isostni li l-popolazzjoni li qiegħda tixjieħ ta' l-UE għandha impatt sinifikanti fuq is-settur agrikolu u ż-żoni rurali in ġenerali u fl-istess ħin, tirrikonoxxi li r-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni huma essenzjali għall-kompetittività ta' l-agrikoltura Ewropea; iħeġġeġ biex jingħataw edukazzjoni u taħriġ adegwat, partikolarment biex operaturi żgħażagħ jitħajru għall-biedja;

| 47. | jemmen li b'riżorsi limitati, il-prijorità għall-appoġġi ta' dħul għandha tkun iffukata fuq unitajiet prattikanti fejn hemm biedja tal-familja u dawk li jikkontribwixxu b'mod attiv lejn il-ħolqien ta' l-impjiegi u ż-żamma tal-popolazzjoni rurali; |
| --- | --- |

47.

jemmen li b'riżorsi limitati, il-prijorità għall-appoġġi ta' dħul għandha tkun iffukata fuq unitajiet prattikanti fejn hemm biedja tal-familja u dawk li jikkontribwixxu b'mod attiv lejn il-ħolqien ta' l-impjiegi u ż-żamma tal-popolazzjoni rurali;

L-assigurazzjoni tas-Sigurtà ta' l-Ikel

| 48. | jaħseb li waqt li s-settur agro-alimentari sar orjentat lejn is-suq il-provvista sigura ta' produzzjoni ta' ikel sikur għall-konsumaturi bi prezzijiet raġjonevoli hija essenzjali u jemmen li l-kwistjoni tas-sigurtà għal żmien twil ta' l-ikel ta' l-UE jeħtieġ li tiġi indirizzata; |
| --- | --- |

48.

jaħseb li waqt li s-settur agro-alimentari sar orjentat lejn is-suq il-provvista sigura ta' produzzjoni ta' ikel sikur għall-konsumaturi bi prezzijiet raġjonevoli hija essenzjali u jemmen li l-kwistjoni tas-sigurtà għal żmien twil ta' l-ikel ta' l-UE jeħtieġ li tiġi indirizzata;

| 49. | iħeġġeġ biex jiġu applikati standards fitosanitarji, veterinarji u ambjentali uniformi għall-prodotti ta' l-ikel biex jiġi kkunsmat fl-UE, kemm jekk prodott fl-UE jew f'pajjiżi terzi u jħeġġeġ biex l-awtoritajiet ta' ispezzjoni fuq il-fruntieri, l-Uffiċċju Veterinarju u ta' l-Ikel (FVO) u l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel jiġu pprovduti bir-riżorsi umani u materjali neċessarji biex dan isir; |
| --- | --- |

49.

iħeġġeġ biex jiġu applikati standards fitosanitarji, veterinarji u ambjentali uniformi għall-prodotti ta' l-ikel biex jiġi kkunsmat fl-UE, kemm jekk prodott fl-UE jew f'pajjiżi terzi u jħeġġeġ biex l-awtoritajiet ta' ispezzjoni fuq il-fruntieri, l-Uffiċċju Veterinarju u ta' l-Ikel (FVO) u l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel jiġu pprovduti bir-riżorsi umani u materjali neċessarji biex dan isir;

| 50. | jemmen li fejn l-ikel huwa t-tieni l-akbar industrija ta' l-UE, iż-żamma ta' settur effiċjenti u kompetittiv hija vitali. Ir-riċerka għandha jkollha r-riżorsi adegwati biex tappoġġja l-iżvilupp ta' prodotti kif ukoll l-edukazzjoni, it-taħriġ u s-servizzi ta' konsulenza għall-produtturi ġodda u bdiewa żgħażagħ; |
| --- | --- |

50.

jemmen li fejn l-ikel huwa t-tieni l-akbar industrija ta' l-UE, iż-żamma ta' settur effiċjenti u kompetittiv hija vitali. Ir-riċerka għandha jkollha r-riżorsi adegwati biex tappoġġja l-iżvilupp ta' prodotti kif ukoll l-edukazzjoni, it-taħriġ u s-servizzi ta' konsulenza għall-produtturi ġodda u bdiewa żgħażagħ;

| 51. | jidhirlu li biex titnaqqas id-distanza tat-trasport ta' l-ikel u l-carbon footprint (marka ekoloġika) għandu jkun hemm enfasi fuq il-promozzjoni tal-prodott ta' l-UE u informazzjoni għall-konsumaturi, partikolarment it-tfal dwar il-benefiċċji ta' l-ikel tajjeb għas-saħħa u prodott lokalment; |
| --- | --- |

51.

jidhirlu li biex titnaqqas id-distanza tat-trasport ta' l-ikel u l-carbon footprint (marka ekoloġika) għandu jkun hemm enfasi fuq il-promozzjoni tal-prodott ta' l-UE u informazzjoni għall-konsumaturi, partikolarment it-tfal dwar il-benefiċċji ta' l-ikel tajjeb għas-saħħa u prodott lokalment;

Speċifiċitajiet Reġjonali

| 52. | jemmen li l-PAK trid turi biżżejjed rispett lejn l-ispeċifiċitajiet reġjonali li jeżistu fl-Unjoni Ewropea u li għandha tipproteġi u tħeġġeġ — aktar milli qed tagħmel attwalment — id-diversità ta' l-attivitajiet agrikoli u s-sistemi tal-produzzjoni inklużi dawk li huma organiċi u mingħajr GMOs (għelejjel immodifikati ġenetikament) u tirrispondi aħjar għall-karatteristiċi reġjonali (bħar-reġjuni Mediterranji, Nordiċi, muntanjużi u r-reġjuni ultra-periferiċi ta' l-UE); |
| --- | --- |

52.

jemmen li l-PAK trid turi biżżejjed rispett lejn l-ispeċifiċitajiet reġjonali li jeżistu fl-Unjoni Ewropea u li għandha tipproteġi u tħeġġeġ — aktar milli qed tagħmel attwalment — id-diversità ta' l-attivitajiet agrikoli u s-sistemi tal-produzzjoni inklużi dawk li huma organiċi u mingħajr GMOs (għelejjel immodifikati ġenetikament) u tirrispondi aħjar għall-karatteristiċi reġjonali (bħar-reġjuni Mediterranji, Nordiċi, muntanjużi u r-reġjuni ultra-periferiċi ta' l-UE);

| 53. | iħeġġeġ li r-reġjuni jridu jkunu kapaċi jżommu element ta' awto-suffiċjenza fl-ikel inkluż dawk fejn il-kundizzjonijiet tal-kultivazzjoni u t-trobbija ta' bhejjem huma diffiċli u jenfasizza r-rabta diretta bejn ikel ta' kwalità għolja prodott lokalment u l-identità reġjonali li l-PAK trid tħares; |
| --- | --- |

53.

iħeġġeġ li r-reġjuni jridu jkunu kapaċi jżommu element ta' awto-suffiċjenza fl-ikel inkluż dawk fejn il-kundizzjonijiet tal-kultivazzjoni u t-trobbija ta' bhejjem huma diffiċli u jenfasizza r-rabta diretta bejn ikel ta' kwalità għolja prodott lokalment u l-identità reġjonali li l-PAK trid tħares;

Il-Konsistenza ma' Setturi ta' Politika oħra

| 54. | huwa dejjem aktar imħasseb dwar kwistjonijiet ambjentali u ta' enerġija in ġenerali u t-tisħin globali partikolarment u jikkunsidra l-politika ta' l-użu ta' l-art bħala ta' importanza kritika. L-agrikoltura trid tkun innovattiva biex tadatta għall-effetti u tiġġieled kontra l-bidla fil-klima; |
| --- | --- |

54.

huwa dejjem aktar imħasseb dwar kwistjonijiet ambjentali u ta' enerġija in ġenerali u t-tisħin globali partikolarment u jikkunsidra l-politika ta' l-użu ta' l-art bħala ta' importanza kritika. L-agrikoltura trid tkun innovattiva biex tadatta għall-effetti u tiġġieled kontra l-bidla fil-klima;

| 55. | jemmen li l-PAK għandha tkun marbuta aħjar ma' politiki rilevanti oħra bħall-politika ta' l-enerġija ta' l-UE, il-politika reġjonali, il-politiki ambjentali u dawk tar-riċerka u l-iżvilupp u jħeġġeġ għall-koordinazzjoni aħjar ta' dawn l-oqsma ta' politika fil-livelli kollha tal-gvern; |
| --- | --- |

55.

jemmen li l-PAK għandha tkun marbuta aħjar ma' politiki rilevanti oħra bħall-politika ta' l-enerġija ta' l-UE, il-politika reġjonali, il-politiki ambjentali u dawk tar-riċerka u l-iżvilupp u jħeġġeġ għall-koordinazzjoni aħjar ta' dawn l-oqsma ta' politika fil-livelli kollha tal-gvern;

| 56. | temmen ukoll li l-PAK għandha dimensjoni kemm interna kif ukoll esterna u huwa tal-fehma li l-ġejjieni tal-PAK jrid iqis ir-rwol ta' l-UE fid-dinja usa' li qiegħda tiżviluppa billi tipprovdi swieq fejn huwa possibbli u għandha tħeġġeġ l-awto-suffiċjenza fl-ikel f'pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw permezz ta' trasferiment ta' ħiliet u teknoloġija;huwa vitali li l-impatt li l-PAK għandha fuq pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw ikun kontinwament eżaminat; |
| --- | --- |

56.

temmen ukoll li l-PAK għandha dimensjoni kemm interna kif ukoll esterna u huwa tal-fehma li l-ġejjieni tal-PAK jrid iqis ir-rwol ta' l-UE fid-dinja usa' li qiegħda tiżviluppa billi tipprovdi swieq fejn huwa possibbli u għandha tħeġġeġ l-awto-suffiċjenza fl-ikel f'pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw permezz ta' trasferiment ta' ħiliet u teknoloġija;huwa vitali li l-impatt li l-PAK għandha fuq pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw ikun kontinwament eżaminat;

In-Natura ta' l-Iżvilupp Rurali

| 57. | jemmen li evalwazzjoni ta' l-impatti rurali tad-deċiżjonijiet ta' l-UE tista' toffri dimensjoni tat-teħid ta' deċiżjonijiet ta' l-UE li tista' tippermetti li jiġu kkunsidrati karatteristiċi speċifiċi taż-żoni rurali kemm fid-deċiżjonijiet ta' l-ippjanar kif ukoll fil-monitoraġġ ta' l-implimentazzjoni tagħhom. Meta jiġu evalwati l-impatti rurali, għandu jitqies il-fatt li ż-żoni rurali jistgħu jvarjaw f'partijiet differenti ta' l-Ewropa u li jistgħu jvarjaw ukoll b'mod konsiderevoli fl-Istati Membri individwali, skond fejn jinsabu; |
| --- | --- |

57.

jemmen li evalwazzjoni ta' l-impatti rurali tad-deċiżjonijiet ta' l-UE tista' toffri dimensjoni tat-teħid ta' deċiżjonijiet ta' l-UE li tista' tippermetti li jiġu kkunsidrati karatteristiċi speċifiċi taż-żoni rurali kemm fid-deċiżjonijiet ta' l-ippjanar kif ukoll fil-monitoraġġ ta' l-implimentazzjoni tagħhom. Meta jiġu evalwati l-impatti rurali, għandu jitqies il-fatt li ż-żoni rurali jistgħu jvarjaw f'partijiet differenti ta' l-Ewropa u li jistgħu jvarjaw ukoll b'mod konsiderevoli fl-Istati Membri individwali, skond fejn jinsabu;

| 58. | iqis li l-iskop ta' żvilupp “rurali” u dak li jista' jkopri t-tieni pilastru se jkun hemm bżonn li jiġi definit aħjar u b'rabta ma' dan, jaħseb ukoll li PAK futura tista' tintuża aħjar biex tibni alleanzi u koordinazzjoni tal-politika ta' appoġġ bejn żoni rurali u urbani, partikolarment f'żoni peri-urbani fejn jista' jkun hemm pressjonijiet intensivi fuq ir-riżorsi rurali. Barra minn hekk, il-karatteristiċi speċifiċi ta' żoni b'popolazzjoni żgħira u l-iżvantaġġi assoċjati ma' distanzi kbar għandhom jitqiesu fid-deċiżjonijiet kollha ta' l-UE; |
| --- | --- |

58.

iqis li l-iskop ta' żvilupp “rurali” u dak li jista' jkopri t-tieni pilastru se jkun hemm bżonn li jiġi definit aħjar u b'rabta ma' dan, jaħseb ukoll li PAK futura tista' tintuża aħjar biex tibni alleanzi u koordinazzjoni tal-politika ta' appoġġ bejn żoni rurali u urbani, partikolarment f'żoni peri-urbani fejn jista' jkun hemm pressjonijiet intensivi fuq ir-riżorsi rurali. Barra minn hekk, il-karatteristiċi speċifiċi ta' żoni b'popolazzjoni żgħira u l-iżvantaġġi assoċjati ma' distanzi kbar għandhom jitqiesu fid-deċiżjonijiet kollha ta' l-UE;

| 59. | jinkoraġġixxi l-iżvilupp sostenibbli ta' żoni rurali għall-komunitajiet, ibbażat fuq approċċ ta' żvilupp rurali integrat, permezz tal-ħolqien ta' servizzi essenzjali, bħas-servizzi ta' l-edukazzjoni, is-saħħa u dawk postali, u l-infrastruttura, bħat-trasport pubbliku u l-broadband; |
| --- | --- |

59.

jinkoraġġixxi l-iżvilupp sostenibbli ta' żoni rurali għall-komunitajiet, ibbażat fuq approċċ ta' żvilupp rurali integrat, permezz tal-ħolqien ta' servizzi essenzjali, bħas-servizzi ta' l-edukazzjoni, is-saħħa u dawk postali, u l-infrastruttura, bħat-trasport pubbliku u l-broadband;

| 60. | jemmen li għal deċiżjonijiet li joffru aktar rispons, partikolarment fir-rigward ta' kwistjonijiet usa' ta' “żvilupp rurali”, għandu jkun hemm aktar skop għal u involviment akbar tal-livell lokali u reġjonali fil-proċess tat-tfassil tal-politika u t-teħid ta'deċiżjonijiet; |
| --- | --- |

60.

jemmen li għal deċiżjonijiet li joffru aktar rispons, partikolarment fir-rigward ta' kwistjonijiet usa' ta' “żvilupp rurali”, għandu jkun hemm aktar skop għal u involviment akbar tal-livell lokali u reġjonali fil-proċess tat-tfassil tal-politika u t-teħid ta'deċiżjonijiet;

| 61. | f'dan il-kuntest, jirreferi għad-Dikjarazzjon tiegħu dwar l-Iżvilupp Rurali u l-Istrateġija ta' Lisbona (1) bħala kontribut siewi għal riflessjoni dwar il-ġejjieni tal-PAK u l-iżvilupp rurali. |
| --- | --- |

61.

f'dan il-kuntest, jirreferi għad-Dikjarazzjon tiegħu dwar l-Iżvilupp Rurali u l-Istrateġija ta' Lisbona (1) bħala kontribut siewi għal riflessjoni dwar il-ġejjieni tal-PAK u l-iżvilupp rurali.

Brussell, is-7 ta' Frar 2008.

Il-President

tal-Kumitat tar-Reġjuni

Luc VAN DEN BRANDE

---

(1)  Id-Dikjarazzjoni ta' Alexandroupolis dwar l-Iżvilupp Rurali u l-Istrateġija ta' Lisbona, il-Greċja (Ġunju 2006) (CdR 209/2006).

1

---

| 25.4.2008 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea | C 105/31 |
| --- | --- | --- | --- |

25.4.2008

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea

C 105/31

---

Riżoluzzjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni biex titressaq lill-Kunsill Ewropew tar-Rebbiegħa ta' l-2008 L-Istrateġija għat-Tkabbir u l-Impjiegi Nittrattaw il-“Paradoss ta' Lisbona”

(2008/C 105/07)

Billi l-Kunsill Ewropew tar-Rebbiegħa ta' l-2006 talab lill-Kumitat tar-Reġjuni biex jipprepara rapport sommarju b'appoġġ għas-Sħubija għat-Tkabbir u l-Impjiegi għas-Summit tiegħu ta' l-2008, biex jiġu elvalwati l-effetti ta' l-istrateġija ta' Lisbona riveduta fil-livell lokali u reġjonali, u biex tissawwar viżjoni għal wara l-2008.

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| 1. | jilqa' din it-talba għax ir-reġjuni u l-bliet ta' l-Ewropa għandhom rwol importanti x'jaqdu fl-implimentazzjoni ta' l-istrateġija ta' Lisbona. Fil-fatt, dawn huma l-atturi ewlenin fil-qasam tal-politiki ta' l-innovazzjoni, ir-riċerka u l-edukazzjoni; huma jġibu aktar minn 66 % ta' l-investiment pubbliku kollu fl-UE; u kulma jmur qed jikkonċentraw dejjem aktar l-infiq tal-Fondi Strutturali biex jintlaħqu l-miri tat-tkabbir u l-impjiegi; |
| --- | --- |

1.

jilqa' din it-talba għax ir-reġjuni u l-bliet ta' l-Ewropa għandhom rwol importanti x'jaqdu fl-implimentazzjoni ta' l-istrateġija ta' Lisbona. Fil-fatt, dawn huma l-atturi ewlenin fil-qasam tal-politiki ta' l-innovazzjoni, ir-riċerka u l-edukazzjoni; huma jġibu aktar minn 66 % ta' l-investiment pubbliku kollu fl-UE; u kulma jmur qed jikkonċentraw dejjem aktar l-infiq tal-Fondi Strutturali biex jintlaħqu l-miri tat-tkabbir u l-impjiegi;

| 2. | ifakkar li t-Trattat ta' Riforma ta' l-UE adottat f'Lisbona jżid il-koeżjoni territorjali bħala t-tielet objettiv ta' l-Unjoni Ewropea, flimkien mal-koeżjoni soċjali u ekonomikau b'konsegwenza tagħhom,u b'hekk issir prijorità li wieħed jindirizza d-diverġenzi territorjali li jaffettwaw il-kompetittività globali ta' l-ekonomija ta' l-UE, -għaldaqstant ir-rwol tar-reġjuni u l-bliet isir aktar kruċjali minn qatt qabel; |
| --- | --- |

2.

ifakkar li t-Trattat ta' Riforma ta' l-UE adottat f'Lisbona jżid il-koeżjoni territorjali bħala t-tielet objettiv ta' l-Unjoni Ewropea, flimkien mal-koeżjoni soċjali u ekonomikau b'konsegwenza tagħhom,u b'hekk issir prijorità li wieħed jindirizza d-diverġenzi territorjali li jaffettwaw il-kompetittività globali ta' l-ekonomija ta' l-UE, -għaldaqstant ir-rwol tar-reġjuni u l-bliet isir aktar kruċjali minn qatt qabel;

| 3. | jilqa' r-Rapport Strateġiku tal-Kummissjoni Ewropea dwar ir-riformi ekonomiċi madwar l-Ewropa, li jinkludu evalwazzjoni tal-progress ta' kull Stat Membru flimkien ma' l-abbozz tar-rakkomandazzjonijet relatati speċifiċi għal kull pajjiż, proposta għal konferma sostanzjali tal-linji gwida integrati u għal Programm Komunitarju ta' Lisbona ġdid għall-2008-2010. Bażikament ir-Rapport Strateġiku juri li l-istrateġija ta' Lisbona s'issa tat prova ta' x'tiswa billi ħolqot objettiv globali għal aktar tkabbir u impjiegi fl-Ewropa; jirreferi f'dan il-kuntest għat-twaqqif ta' bosta assoċjazzjonijiet ta' kooperazzjoni bejn reġjuni li l-attivitajiet tagħhom huma wkoll dedikati għall-objettivi fl-Istrateġija ta' Lisbona; dawn jinkludu, pereżempju, l-Alleanza ta' l-Innovazzjoni, assoċjazzjoni ta' kooperazzjoni ta' madwar 20 reġjun Ewrorew li diġa għamlu suċċess fil-qasam ta' l-innovazzjoni u li x'uħud minnhom diġà laħqu l-kriterji ta' Lisbona; |
| --- | --- |

3.

jilqa' r-Rapport Strateġiku tal-Kummissjoni Ewropea dwar ir-riformi ekonomiċi madwar l-Ewropa, li jinkludu evalwazzjoni tal-progress ta' kull Stat Membru flimkien ma' l-abbozz tar-rakkomandazzjonijet relatati speċifiċi għal kull pajjiż, proposta għal konferma sostanzjali tal-linji gwida integrati u għal Programm Komunitarju ta' Lisbona ġdid għall-2008-2010. Bażikament ir-Rapport Strateġiku juri li l-istrateġija ta' Lisbona s'issa tat prova ta' x'tiswa billi ħolqot objettiv globali għal aktar tkabbir u impjiegi fl-Ewropa; jirreferi f'dan il-kuntest għat-twaqqif ta' bosta assoċjazzjonijiet ta' kooperazzjoni bejn reġjuni li l-attivitajiet tagħhom huma wkoll dedikati għall-objettivi fl-Istrateġija ta' Lisbona; dawn jinkludu, pereżempju, l-Alleanza ta' l-Innovazzjoni, assoċjazzjoni ta' kooperazzjoni ta' madwar 20 reġjun Ewrorew li diġa għamlu suċċess fil-qasam ta' l-innovazzjoni u li x'uħud minnhom diġà laħqu l-kriterji ta' Lisbona;

| 4. | madankollu, jenfasizza li mhux l-Istati Membri kollha qed jimplimentaw programmi ta' riforma bil-pass meħtieġ, u għad hemm ħafna x'isir sabiex ir-riformi jitwettqu; |
| --- | --- |

4.

madankollu, jenfasizza li mhux l-Istati Membri kollha qed jimplimentaw programmi ta' riforma bil-pass meħtieġ, u għad hemm ħafna x'isir sabiex ir-riformi jitwettqu;

| 5. | jilqa' d-deċiżjoni tal-Kunsill Ewropew ta' l-2006 li jinkariga lill-KtR jikkonkretizza s-Sħubija għat-Tkabbir u l-Impjiegi billi jippreżżenta rapport dwar l-effetti ta' l-aġenda riveduta ta' Lisbona għal-livelli lokali u reġjonali, u jitlob lill-Kunsill Ewropew tar-Rebbiegħa biex jagħti mandat lill-KtR biex jirrapporta regolarment dwar l-implimentazzjoni ta' l-istrateġija ta' Lisbona u s-segwitu tagħha fil-livelli lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

5.

jilqa' d-deċiżjoni tal-Kunsill Ewropew ta' l-2006 li jinkariga lill-KtR jikkonkretizza s-Sħubija għat-Tkabbir u l-Impjiegi billi jippreżżenta rapport dwar l-effetti ta' l-aġenda riveduta ta' Lisbona għal-livelli lokali u reġjonali, u jitlob lill-Kunsill Ewropew tar-Rebbiegħa biex jagħti mandat lill-KtR biex jirrapporta regolarment dwar l-implimentazzjoni ta' l-istrateġija ta' Lisbona u s-segwitu tagħha fil-livelli lokali u reġjonali;

| 6. | huwa tal-fehma li l-istrateġija ta' Lisbona tista' tirnexxi biss jekk l-awtoritajiet lokali u reġjonali jkunu involuti b'mod sħiħ fit-teħid tad-deċiżjonijiet, l-implimentazzjoni u l-proċess ta' monitoraġġ, u jtenni l-impenn tiegħu biex jikkontribwixxi għat-twettiq ta' l-istrateġija għat-Tkabbir u l-Impjiegi fil-livell l-aktar viċin taċ-ċittadin; |
| --- | --- |

6.

huwa tal-fehma li l-istrateġija ta' Lisbona tista' tirnexxi biss jekk l-awtoritajiet lokali u reġjonali jkunu involuti b'mod sħiħ fit-teħid tad-deċiżjonijiet, l-implimentazzjoni u l-proċess ta' monitoraġġ, u jtenni l-impenn tiegħu biex jikkontribwixxi għat-twettiq ta' l-istrateġija għat-Tkabbir u l-Impjiegi fil-livell l-aktar viċin taċ-ċittadin;

| 7. | jemmen fis-sod li jeħtieġ li jkun hemm strateġija Ewropea biex tħeġġeġ il-kompettittivà ta' l-Ewropa anke wara l-2010, li tistabbilixxi politika koordinata u inklużżiva fl-UE kollha ta' riformi ekonomiċi għat-tkabbir u l-impjiegi u li tindirizza aħjar l-isfidi globali li l-livelli kollha ta' gvernanza fl-Ewropa qegħdin jiffaċċjaw dejjem aktar; |
| --- | --- |

7.

jemmen fis-sod li jeħtieġ li jkun hemm strateġija Ewropea biex tħeġġeġ il-kompettittivà ta' l-Ewropa anke wara l-2010, li tistabbilixxi politika koordinata u inklużżiva fl-UE kollha ta' riformi ekonomiċi għat-tkabbir u l-impjiegi u li tindirizza aħjar l-isfidi globali li l-livelli kollha ta' gvernanza fl-Ewropa qegħdin jiffaċċjaw dejjem aktar;

| 8. | joffri l-appoġġ tiegħu lill-Kummissjoni Ewropea biex torganizza kampanja ta' għarfien fl-Ewropa kollha sabiex tiġbed l-attenzjoni u l-appoġġ għal din l-istrateġija llum u fil-ġejjieni; |
| --- | --- |

8.

joffri l-appoġġ tiegħu lill-Kummissjoni Ewropea biex torganizza kampanja ta' għarfien fl-Ewropa kollha sabiex tiġbed l-attenzjoni u l-appoġġ għal din l-istrateġija llum u fil-ġejjieni;

Il-“Paradoss ta' Lisbona” u l-approprjazzjoni ta' l-aġenda ta' Lisbona

| 1. | jilqa' l-fatt li waħda mill-bidliet ewlenin ta' l-istrateġija ta' Lisbona riveduta adottata fl-2005 hija l-kunċett ta' ħidma fil-livell lokali, immirata biex issostni r-rwol tal-livelli lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

1.

jilqa' l-fatt li waħda mill-bidliet ewlenin ta' l-istrateġija ta' Lisbona riveduta adottata fl-2005 hija l-kunċett ta' ħidma fil-livell lokali, immirata biex issostni r-rwol tal-livelli lokali u reġjonali;

| 2. | josserva li, waqt li r-reġjuni u l-bliet ta' l-Ewropa qed jipparteċipaw f'virtwalment l-għanijiet kollha għat-tkabbir u l-impjiegi ta' l-istrateġija ta' Lisbona, il-maġġoranza tagħhom iħossu li s-sehem li tagħti din l-istrateġija sabiex jintlaħqu dawn l-objettivi huwa ta' importanza żgħira; |
| --- | --- |

2.

josserva li, waqt li r-reġjuni u l-bliet ta' l-Ewropa qed jipparteċipaw f'virtwalment l-għanijiet kollha għat-tkabbir u l-impjiegi ta' l-istrateġija ta' Lisbona, il-maġġoranza tagħhom iħossu li s-sehem li tagħti din l-istrateġija sabiex jintlaħqu dawn l-objettivi huwa ta' importanza żgħira;

| 3. | jiddispjaċih għall-fatt li jeżisti dan il-“Paradoss ta' Lisbona” u jfakkar li aktar approprjazzjoni ta' l-aġenda għat-tkabbir u l-impjiegi, kif mitlub fir-reviżjoni ta' l-2005 ta' l-istrateġija ta' Lisbona, tista' tinkiseb biss jekk il-livelli differenti ta' gvernanza (l-UE, il-livell nazzjonali, l-awtoritajiet reġjonali u lokali) jaħdmu flimkien biex jilħqu dan il-għan; |
| --- | --- |

3.

jiddispjaċih għall-fatt li jeżisti dan il-“Paradoss ta' Lisbona” u jfakkar li aktar approprjazzjoni ta' l-aġenda għat-tkabbir u l-impjiegi, kif mitlub fir-reviżjoni ta' l-2005 ta' l-istrateġija ta' Lisbona, tista' tinkiseb biss jekk il-livelli differenti ta' gvernanza (l-UE, il-livell nazzjonali, l-awtoritajiet reġjonali u lokali) jaħdmu flimkien biex jilħqu dan il-għan;

| 4. | għalhekk isejjaħ għal kooperazzjoni akbar bejn il-livelli differenti ta' gvernanza skond il-prinċipju ta' sussidjarjetà li tippermetti tfassil ta' politika aktar koerenti, koordinat u effettiv u li żżid il-“valur miżjud” ta' strateġija għall-impjiegi u t-tkabbir mifruxa ma' l-UE kollha; |
| --- | --- |

4.

għalhekk isejjaħ għal kooperazzjoni akbar bejn il-livelli differenti ta' gvernanza skond il-prinċipju ta' sussidjarjetà li tippermetti tfassil ta' politika aktar koerenti, koordinat u effettiv u li żżid il-“valur miżjud” ta' strateġija għall-impjiegi u t-tkabbir mifruxa ma' l-UE kollha;

Distakk fl-implimentazzjoni — Reġjuni u bliet fiċ-ċiklu tal-gvernanza

| 5. | ifakkar li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma ferm impenjati biex jintlaħqu l-objettivi ta' Lisbona, u li ħafna jaraw potenzjal biex isaħħu r-rwol tagħhom fil-proċess ta' implimentazzjoni; jinnota nuqqas ta' sodisfazzjon ġenerali bl-involviment tagħhom fl-implimentazzjoni, li turi li, minkejja xi titjib,għad hemm distakk fl-implimentazzjoni li jrid jiġi trattat fiċ-ciklu ta' gvernanza li jmiss; |
| --- | --- |

5.

ifakkar li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma ferm impenjati biex jintlaħqu l-objettivi ta' Lisbona, u li ħafna jaraw potenzjal biex isaħħu r-rwol tagħhom fil-proċess ta' implimentazzjoni; jinnota nuqqas ta' sodisfazzjon ġenerali bl-involviment tagħhom fl-implimentazzjoni, li turi li, minkejja xi titjib,għad hemm distakk fl-implimentazzjoni li jrid jiġi trattat fiċ-ciklu ta' gvernanza li jmiss;

| 6. | jirrakkomanda li l-monitoraġġ u r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżż li tagħmel il-Kummissjoni kull sena għandhom jinkludu informazzjoni dwar is-sehem tal-partijiet kollha involuti b'mod sistematiku; |
| --- | --- |

6.

jirrakkomanda li l-monitoraġġ u r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżż li tagħmel il-Kummissjoni kull sena għandhom jinkludu informazzjoni dwar is-sehem tal-partijiet kollha involuti b'mod sistematiku;

| 7. | itenni t-talbiet tiegħu biex l-Istati Membri jinvolvu l-awtoritajiet lokali u reġjonali b'mod sistematiku fl-istadji kollha taċ-ċiklu tal-politika ta' Lisbona, b'konformità mal-proviżjonijiet kostituzzjonali rispettivi tagħhom; |
| --- | --- |

7.

itenni t-talbiet tiegħu biex l-Istati Membri jinvolvu l-awtoritajiet lokali u reġjonali b'mod sistematiku fl-istadji kollha taċ-ċiklu tal-politika ta' Lisbona, b'konformità mal-proviżjonijiet kostituzzjonali rispettivi tagħhom;

| 8. | jitlob biex jiġi mistieden għall-Grupp ta' Ħidma għall-Metodoloġija ta' Lisbona tal-Kumitat għall-Politika Ekonomika; |
| --- | --- |

8.

jitlob biex jiġi mistieden għall-Grupp ta' Ħidma għall-Metodoloġija ta' Lisbona tal-Kumitat għall-Politika Ekonomika;

| 9. | jirrakkomanda li l-Eurostat tkun inkarigata biex twassal id-data statistika rilevanti kollha fil-livell reġjonali li jrendi possibbli l-ġbir u l-pubblikazzjoni ta' rapport ta' monitoraġġ strutturali dwar il-kisba tal-miri ta' l-istrateġija ta' Lisbona; |
| --- | --- |

9.

jirrakkomanda li l-Eurostat tkun inkarigata biex twassal id-data statistika rilevanti kollha fil-livell reġjonali li jrendi possibbli l-ġbir u l-pubblikazzjoni ta' rapport ta' monitoraġġ strutturali dwar il-kisba tal-miri ta' l-istrateġija ta' Lisbona;

Il-Politika ta' Koeżjoni tagħti sehem importanti fl-implimentazzjoni ta' l-istrateġija għat-tkabbir u x-xogħol

| 10. | jara l-Politika ta' Koeżjoni Ewropea bħala waħda mill-istrumenti ewlenin biex ir-reġjuni u l-bliet fl-Ewropa jilħqu l-għanijiet ta' l-istrateġija għat-tkabbir u l-impjiegi jinkisbu fil-livell l-aktar viċin taċ-ċittadin. Il-politika ta' koeżjoni hija l-aktar politika ta' akkumpanjament importanti fir-reġjuni li għadhom lura fit-tisħiħ tal-kompetittività u x-xogħol; |
| --- | --- |

10.

jara l-Politika ta' Koeżjoni Ewropea bħala waħda mill-istrumenti ewlenin biex ir-reġjuni u l-bliet fl-Ewropa jilħqu l-għanijiet ta' l-istrateġija għat-tkabbir u l-impjiegi jinkisbu fil-livell l-aktar viċin taċ-ċittadin. Il-politika ta' koeżjoni hija l-aktar politika ta' akkumpanjament importanti fir-reġjuni li għadhom lura fit-tisħiħ tal-kompetittività u x-xogħol;

| 11. | josserva li l-ħtieġa li jitwarrbu l-fondi fil-perjodu l-ġdid ta' pprogrammar tal-politika tal-Koeżjoni (2007-2013) introduċiet bidliet rilevanti u maġġuri fil-pjanijiet ta' nfiq għar-reġjuni u l-bliet, li wassal għal żieda fl-infiq fuq l-innovazzjoni. Barraminhekk iqis u jilqa' l-fatt li t-twarrib jikkontribwixxi għall-alinjament ta' i-istrateġiji ta' Lisbona u ta' Göteborg mal-missjoni ewlenija tal-Politika ta' Koeżjoni u jistenna li l-Kummissjoni tipprovdi proposti wara l-evalwazzjoni ta' l-esperjenza li kellha fil-perjodu attwali ta' pprogrammar, dwar kif il-politika ta' koeżjoni tista' tikkontribwixxi għall-istrateġija ta' Lisbona fil-futur; |
| --- | --- |

11.

josserva li l-ħtieġa li jitwarrbu l-fondi fil-perjodu l-ġdid ta' pprogrammar tal-politika tal-Koeżjoni (2007-2013) introduċiet bidliet rilevanti u maġġuri fil-pjanijiet ta' nfiq għar-reġjuni u l-bliet, li wassal għal żieda fl-infiq fuq l-innovazzjoni. Barraminhekk iqis u jilqa' l-fatt li t-twarrib jikkontribwixxi għall-alinjament ta' i-istrateġiji ta' Lisbona u ta' Göteborg mal-missjoni ewlenija tal-Politika ta' Koeżjoni u jistenna li l-Kummissjoni tipprovdi proposti wara l-evalwazzjoni ta' l-esperjenza li kellha fil-perjodu attwali ta' pprogrammar, dwar kif il-politika ta' koeżjoni tista' tikkontribwixxi għall-istrateġija ta' Lisbona fil-futur;

| 12. | jaqsam il-fehma tal-Kummissjoni Ewropea (1) li l-politika ġdida ta' Koeżjoni 2007-2013 ħolqot bażi għal approċċ aktar strateġiku għall-ippjanar ta' l-investiment ibbażat fuq l-istrateġija ta' Lisbona u għal approprjazzjoni akbar ta' l-istrateġija permezz tad-deċentralizzazzjoni mtejba tal-ġestjoni u r-rwol akbar għall-imsieħba. Jiddispjaċih madankollu li l-Kummissjoni tillimita lilha nnifisha li taħdem mill-qrib ma' l-Istati Membri billi tuża s-sistemi u l-proċeduri li ġew stabbiliti għall-monitoraġġ, l-evalwazzjoni u l-aġġustament tal-programmi għaċ-ċirkostanzi u l-projoritajiet li jinbidlu. Iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tagħti rikonoxximent mistħoqq lir-rwol prinċipali li r-reġjuni u l-bliet jistgħu jaqdu f'dan il-kuntest; |
| --- | --- |

12.

jaqsam il-fehma tal-Kummissjoni Ewropea (1) li l-politika ġdida ta' Koeżjoni 2007-2013 ħolqot bażi għal approċċ aktar strateġiku għall-ippjanar ta' l-investiment ibbażat fuq l-istrateġija ta' Lisbona u għal approprjazzjoni akbar ta' l-istrateġija permezz tad-deċentralizzazzjoni mtejba tal-ġestjoni u r-rwol akbar għall-imsieħba. Jiddispjaċih madankollu li l-Kummissjoni tillimita lilha nnifisha li taħdem mill-qrib ma' l-Istati Membri billi tuża s-sistemi u l-proċeduri li ġew stabbiliti għall-monitoraġġ, l-evalwazzjoni u l-aġġustament tal-programmi għaċ-ċirkostanzi u l-projoritajiet li jinbidlu. Iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tagħti rikonoxximent mistħoqq lir-rwol prinċipali li r-reġjuni u l-bliet jistgħu jaqdu f'dan il-kuntest;

| 13. | għalhekk jitlob għal mekkaniżmi għal koordinazzjoni aħjar bejn il-livelli differenti tat-tfassil tal-politika sabiex tiġi żviluppata strateġija effettiva li tinvolvi l-awtoritajiet kollha bil-mira li jintlaħqu l-għanijiet ta' Lisbona fil-livell reġjonali u lokali. Il-Kumitat tar-Reġjuni, b'kooperazzjoni ma' l-assoċjazzjonijiet nazzjonali u Ewropej ta' l-awtoritajiet lokali u reġjonali, huwa lest li jagħti s-sehem tiegħu għal approċċ tant koordinat u parteċipattiv; |
| --- | --- |

13.

għalhekk jitlob għal mekkaniżmi għal koordinazzjoni aħjar bejn il-livelli differenti tat-tfassil tal-politika sabiex tiġi żviluppata strateġija effettiva li tinvolvi l-awtoritajiet kollha bil-mira li jintlaħqu l-għanijiet ta' Lisbona fil-livell reġjonali u lokali. Il-Kumitat tar-Reġjuni, b'kooperazzjoni ma' l-assoċjazzjonijiet nazzjonali u Ewropej ta' l-awtoritajiet lokali u reġjonali, huwa lest li jagħti s-sehem tiegħu għal approċċ tant koordinat u parteċipattiv;

| 14. | jenfasizza l-opportunitajiet ġodda maħluqin mir-Raggruppamenti Ewropej għall-Kooperazzjoni Territorjali, li jippermettu lill-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali jiżviluppaw kooperazzjoni territorjali aktar qawwija, għal implimentazzjoni aħjar, koerenti u aktar effettiva ta' l-għanijiet ta' Lisbona f'qasam partikolari, billi jiġu żviluppati proġetti konkreti fir-reġjuni transkonfinali u implimentati proġetti permezz ta' kooperazzjoni transkofinali u interreġjonali; |
| --- | --- |

14.

jenfasizza l-opportunitajiet ġodda maħluqin mir-Raggruppamenti Ewropej għall-Kooperazzjoni Territorjali, li jippermettu lill-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali jiżviluppaw kooperazzjoni territorjali aktar qawwija, għal implimentazzjoni aħjar, koerenti u aktar effettiva ta' l-għanijiet ta' Lisbona f'qasam partikolari, billi jiġu żviluppati proġetti konkreti fir-reġjuni transkonfinali u implimentati proġetti permezz ta' kooperazzjoni transkofinali u interreġjonali;

| 15. | meta wieħed iqis il-bażi legali għall-koeżjoni territorjali tat-Trattat il-ġdid ta' Lisbona,

  isejjaħ

  lill-UE sabiex tagħmel dispożizzjonijiet konkreti u timplimenta azzjonijiet xierqa li jilħqu l-ħtiġijiet speċifiċi tar-reġjuni ultraperiferiċi, ir-reġjuni gżejjer, ir-reġjuni muntanjużi u dawk kostali; |
| --- | --- |

15.

| 16. | barraminhekk jemmen li r-reviżjoni li jmiss tal-baġit ta' l-UE ser tgħin biex jiżdied l-għarfien li għal ħtiġijiet territorjali speċifiċi, l-isfidi u l-opportunitajiet tar-reġjuni u l-bliet ta' l-Ewropa jistgħu jinkisbu biss permezz ta' Politika ta' Koeżjoni ta' l-UE msaħħa lil hinn mill-2013; |
| --- | --- |

16.

barraminhekk jemmen li r-reviżjoni li jmiss tal-baġit ta' l-UE ser tgħin biex jiżdied l-għarfien li għal ħtiġijiet territorjali speċifiċi, l-isfidi u l-opportunitajiet tar-reġjuni u l-bliet ta' l-Ewropa jistgħu jinkisbu biss permezz ta' Politika ta' Koeżjoni ta' l-UE msaħħa lil hinn mill-2013;

| 17. | ifakkar il-ħtieġa li jkun possibbli u li tiġi ffaċilitata koordinazzjoni orizzontali bejn il-Fondi Strutturali u programmi ta' finanzjament rilevanti oħra Ewropej, bħall-Programm għall-Kompetittività u l-Innovazzjoni, is-seba' Programm Qafas għar-Riċerka u l-Programmi għat-Tagħlim tul il-Ħajja, biex jiġi ġġenerat l-akbar ammont possibbli tal-valur miżjud mal-finanzjament Ewropew għall-kisba ta' l-għanijiet ta' Lisbona; |
| --- | --- |

17.

ifakkar il-ħtieġa li jkun possibbli u li tiġi ffaċilitata koordinazzjoni orizzontali bejn il-Fondi Strutturali u programmi ta' finanzjament rilevanti oħra Ewropej, bħall-Programm għall-Kompetittività u l-Innovazzjoni, is-seba' Programm Qafas għar-Riċerka u l-Programmi għat-Tagħlim tul il-Ħajja, biex jiġi ġġenerat l-akbar ammont possibbli tal-valur miżjud mal-finanzjament Ewropew għall-kisba ta' l-għanijiet ta' Lisbona;

| 18. | isostni li d-dinamiżmu ekonomiku fis-seklu 21 (seklu li huwa ferm kompetittiv) irid ikun fil-livelli kollha — l-UE, l-Istati Membri, u r-reġjuni/lokalitajiet — sabiex tinbena soċjetà stabbli u għanja għat-territorji kollha ta' l-Ewropa. Jagħraf li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jistgħu jiffaċilitaw il-kundizzjonijiet li jħeġġu t-tkattir ta' l-intrapriża fl-oqsma tagħhom. Jemmen li l-ġejjieni tat-territorji ta' l-Ewropa ma jistax jiġi ffurmat biss fuq il-bażi ta' dinamiżmi purament kompetittivi; |
| --- | --- |

18.

isostni li d-dinamiżmu ekonomiku fis-seklu 21 (seklu li huwa ferm kompetittiv) irid ikun fil-livelli kollha — l-UE, l-Istati Membri, u r-reġjuni/lokalitajiet — sabiex tinbena soċjetà stabbli u għanja għat-territorji kollha ta' l-Ewropa. Jagħraf li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jistgħu jiffaċilitaw il-kundizzjonijiet li jħeġġu t-tkattir ta' l-intrapriża fl-oqsma tagħhom. Jemmen li l-ġejjieni tat-territorji ta' l-Ewropa ma jistax jiġi ffurmat biss fuq il-bażi ta' dinamiżmi purament kompetittivi;

Prijoritajiet futuri fil-politiċi ta' żvilupp lokali u reġjonali

| 19. | iħeġġeġ l-UE u l-Istati Membri biex iqisu l-prijoritajiet tar-reġjuni u l-bliet fil-programmi ta' żvilupp rispettivi tagħhom; |
| --- | --- |

19.

iħeġġeġ l-UE u l-Istati Membri biex iqisu l-prijoritajiet tar-reġjuni u l-bliet fil-programmi ta' żvilupp rispettivi tagħhom;

| 20. | jemmen li l-Programm ta' Lisbona huwa lieva importanti biex isaħħaħ is-sensibilizzazzjoni għall-aġenda tat-tkabbir u l-impjiegi u l-valur miżjud li dan iġib lit-tfassil tal-politika nazzjonali, reġjonali u lokali; |
| --- | --- |

20.

jemmen li l-Programm ta' Lisbona huwa lieva importanti biex isaħħaħ is-sensibilizzazzjoni għall-aġenda tat-tkabbir u l-impjiegi u l-valur miżjud li dan iġib lit-tfassil tal-politika nazzjonali, reġjonali u lokali;

| 21. | jagħti istruzzjonijiet lill-president tiegħu biex iwassal din ir-riżoluzzjoni lill-Presidenza Slovena ta' l-UE u lill-Kunsill Ewropew tar-Rebbiegħa ta' l-2008, il-Kummissjoni Ewropea, il-Parlament Ewropew u l-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew. |
| --- | --- |

21.

jagħti istruzzjonijiet lill-president tiegħu biex iwassal din ir-riżoluzzjoni lill-Presidenza Slovena ta' l-UE u lill-Kunsill Ewropew tar-Rebbiegħa ta' l-2008, il-Kummissjoni Ewropea, il-Parlament Ewropew u l-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew.

Brussell, is-7 ta' Frar 2008.

Il-President

tal-Kumitat tar-Reġjuni

Luc VAN DEN BRANDE

---

(1)  Komunikazzjoni intitolata “L-Istati Membri u r-reġjuni jikkon kretizzaw l-istrateġija ta' Lisbona għat-tkabbir u l-impjiegi permezz tal-Politika ta' Koeżjoni ta' l-UE” tal-11 ta' Novembru 2007, p. 11-12, Konklużjonijiet (mhux disponibbli bil-Malti).

1

---

| 25.4.2008 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea | C 105/34 |
| --- | --- | --- | --- |

25.4.2008

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea

C 105/34

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Strateġija għall-Ewropa dwar kwistjonijiet ta' saħħa marbuta man-Nutriment, il-Piż żejjed u l-Obeżità

(2008/C 105/08)

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | iqis li sabiex jiġu trattati sew il-kwistjonijiet ta' saħħa pubblika, u b'mod partikolari l-aspetti marbuta mad-dieta, il-piż żejjed, u l-obeżità hemm bżonn li jiġu integrati l-istrateġiji fil-kampijiet differenti tan-nutrizzjoni, l-isport, l-istruzzjoni, it-trasport, il-produzzjoni u l-kwistjonijiet relatati mal-konsumaturi, u billi tingħata attenzjoni partikolari lill-aspett soċjali tal-problema, |
| --- | --- |

—

iqis li sabiex jiġu trattati sew il-kwistjonijiet ta' saħħa pubblika, u b'mod partikolari l-aspetti marbuta mad-dieta, il-piż żejjed, u l-obeżità hemm bżonn li jiġu integrati l-istrateġiji fil-kampijiet differenti tan-nutrizzjoni, l-isport, l-istruzzjoni, it-trasport, il-produzzjoni u l-kwistjonijiet relatati mal-konsumaturi, u billi tingħata attenzjoni partikolari lill-aspett soċjali tal-problema,

| — | iqis li l-konoxxenza tad-diversi esperjenzi nazzjonali, trid tiġi kkunsidrata aktar u mifruxa fil-livell komunitarju sabiex tillimita d-diversità tal-miżuri u sabiex jinħolqu iktar strumenti biex il-ġlieda kontra l-istili ta' ħajja li huma ta' ħsara tkun aktar effettiva, |
| --- | --- |

—

iqis li l-konoxxenza tad-diversi esperjenzi nazzjonali, trid tiġi kkunsidrata aktar u mifruxa fil-livell komunitarju sabiex tillimita d-diversità tal-miżuri u sabiex jinħolqu iktar strumenti biex il-ġlieda kontra l-istili ta' ħajja li huma ta' ħsara tkun aktar effettiva,

| — | iqis li l-promozzjoni tas-sħubijiet hija l-aktar risposta effettiva sabiex jiġu riżolti l-problemi ta' dieta, il-piż żejjed u l-obeżità u jqis li approċċ uniku assolutament mhuwiex biżżejjed. L-uniku approċċ possibbli fil-prevenzjoni tal-problemi tas-saħħa li huma kkawżati prinċiparjament minn dieta ħażina, jikkonsisti fl-intervent tal-partijiet ikkonċernati kollha, fil-livell internazzjonali, nazzjonali, reġjonali u strettament lokali, |
| --- | --- |

—

iqis li l-promozzjoni tas-sħubijiet hija l-aktar risposta effettiva sabiex jiġu riżolti l-problemi ta' dieta, il-piż żejjed u l-obeżità u jqis li approċċ uniku assolutament mhuwiex biżżejjed. L-uniku approċċ possibbli fil-prevenzjoni tal-problemi tas-saħħa li huma kkawżati prinċiparjament minn dieta ħażina, jikkonsisti fl-intervent tal-partijiet ikkonċernati kollha, fil-livell internazzjonali, nazzjonali, reġjonali u strettament lokali,

| — | jitlob lill-Kummissjoni Ewropea sabiex, fil-baġit li jmiss, talloka fondi għall-ksib ta' l-objettivi li jissemmew f'din l-opinjoni u li jkunu jistgħu jintużaw fil-qafas tal-fondi strutturali, |
| --- | --- |

—

jitlob lill-Kummissjoni Ewropea sabiex, fil-baġit li jmiss, talloka fondi għall-ksib ta' l-objettivi li jissemmew f'din l-opinjoni u li jkunu jistgħu jintużaw fil-qafas tal-fondi strutturali,

| — | jirrakkomanda li l-Istati individwali u r-reġjuni jimpenjaw ruħhom sabiex iħarsu liċ-ċittadini tagħhom minn messaġġi fil-mezzi tax-xandir li jirreklamaw ikel b'kontenut għoli ta' xaħam u ta' zokkor, fuq kollox permezz ta' l-istazzjonijiet tar-radju u tat-televiżjoni. L-Istati u r-Reġjuni jistgħu jimponu ukoll “spejjeż ta' pubbliċità” għoljin, jekk mhux ukoll li jistennew li fuq it-tikketta ta' xi prodotti tidher informazzjoni oħra dwar il-ħsara li jagħmlu, |
| --- | --- |

—

jirrakkomanda li l-Istati individwali u r-reġjuni jimpenjaw ruħhom sabiex iħarsu liċ-ċittadini tagħhom minn messaġġi fil-mezzi tax-xandir li jirreklamaw ikel b'kontenut għoli ta' xaħam u ta' zokkor, fuq kollox permezz ta' l-istazzjonijiet tar-radju u tat-televiżjoni. L-Istati u r-Reġjuni jistgħu jimponu ukoll “spejjeż ta' pubbliċità” għoljin, jekk mhux ukoll li jistennew li fuq it-tikketta ta' xi prodotti tidher informazzjoni oħra dwar il-ħsara li jagħmlu,

| — | jappoġġja rabta msaħħa bejn l-entitajiet pubbliċi u l-korpi esterni, li m'għandhomx x'jaqsmu mas-settur tas-saħħa u li huma involuti fil-produzzjoni u d-distribuzzjoni ta' l-ikel (per eżempju fis-settur ta' l-agrikoltura), b'enfasi partikolari fuq ir-realtajiet lokali tas-settur. |
| --- | --- |

—

jappoġġja rabta msaħħa bejn l-entitajiet pubbliċi u l-korpi esterni, li m'għandhomx x'jaqsmu mas-settur tas-saħħa u li huma involuti fil-produzzjoni u d-distribuzzjoni ta' l-ikel (per eżempju fis-settur ta' l-agrikoltura), b'enfasi partikolari fuq ir-realtajiet lokali tas-settur.

| Rapporteur | : | Is-Sur Mario MAGNANI, Viċi President tal-Kunsill Reġjonali ta'Trentino — Alto Adige/Südtirol |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

Is-Sur Mario MAGNANI, Viċi President tal-Kunsill Reġjonali ta'Trentino — Alto Adige/Südtirol

Test ta' referenza

White Paper dwar Strateġija għall-Ewropa dwar kwistjonijiet ta' saħħa marbuta man-Nutriment, il-Piż żejjed u l-Obeżità

COM(2007) 279 finali

Rakkomandazzjonijiet ta' politika

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| 1. | iqis li s-saħħa hija prijorità għall-politiki u l-attivitajiet Komunitarji kollha, li filfatt iridu jiggarantixxu livell għoli ta' ħarsien tas-saħħa. Skond l-Artikolu 152 tat-Trattat tal-KE, il-Komunità trid tieħu sehem attiv sabiex tiggarantixxi l-ħarsien tas-saħħa tal-bniedem billi b'konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà tadotta l-miżuri li ma jistgħux jiġu adottati mill-Istati Membri individwalment; |
| --- | --- |

1.

iqis li s-saħħa hija prijorità għall-politiki u l-attivitajiet Komunitarji kollha, li filfatt iridu jiggarantixxu livell għoli ta' ħarsien tas-saħħa. Skond l-Artikolu 152 tat-Trattat tal-KE, il-Komunità trid tieħu sehem attiv sabiex tiggarantixxi l-ħarsien tas-saħħa tal-bniedem billi b'konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà tadotta l-miżuri li ma jistgħux jiġu adottati mill-Istati Membri individwalment;

| 2. | jenfasizza li, fit-tfassil u l-implimentazzjoni ta' politiki jew attivitajiet komunitarji oħra jridu jiġu kkunsidrati l-ħtiġijiet intrinsiċi tal-ħarsien tal-konsumaturi. L-Unjoni trid tippromovi d-dritt tagħhom għall-informazzjoni, l-edukazzjoni u l-organizzazzjoni għall-ħarsien ta' l-interessi tagħhom, u tista' tinkoraġġixxi dieta b'saħħitha u stil ta' ħajja b'saħħtu; |
| --- | --- |

2.

jenfasizza li, fit-tfassil u l-implimentazzjoni ta' politiki jew attivitajiet komunitarji oħra jridu jiġu kkunsidrati l-ħtiġijiet intrinsiċi tal-ħarsien tal-konsumaturi. L-Unjoni trid tippromovi d-dritt tagħhom għall-informazzjoni, l-edukazzjoni u l-organizzazzjoni għall-ħarsien ta' l-interessi tagħhom, u tista' tinkoraġġixxi dieta b'saħħitha u stil ta' ħajja b'saħħtu;

| 3. | ifakkar li l-azzjoni Komunitarja hija indirizzata lejn it-titjib fis-saħħa pubblika, lejn il-prevenzjoni tal-mard u infezzjonijiet u lejn l-eliminazzjoni tas-sorsi ta' periklu għas-saħħa umana, biex b'hekk tikkumplimenta l-politiki nazzjonali; |
| --- | --- |

3.

ifakkar li l-azzjoni Komunitarja hija indirizzata lejn it-titjib fis-saħħa pubblika, lejn il-prevenzjoni tal-mard u infezzjonijiet u lejn l-eliminazzjoni tas-sorsi ta' periklu għas-saħħa umana, biex b'hekk tikkumplimenta l-politiki nazzjonali;

| 4. | għalhekk jitlob lill-Kummissjoni sabiex tirrispetta l-kompetenzi ta' l-Istati Membri fil-qasam ta' l-organizzazzjoni u l-forniment tas-servizzi tas-saħħa u ta' l-assistenza medika, filwaqt li tirrikonoxxi li huwa d-dmir tagħha li tippreżenta mudelli operattivi bil-għan li titjieb l-omoġenejità ta' l-interventi. Fejn tidħol il-promozzjoni ta' l-attività fiżika u l-isport, il-miżuri ta' l-Unjoni Ewropea jridu bilfors jimxu id f'id ma' dawk imwettqa mill-Istati Membri kif ukoll mill-awtoritajiet lokali u reġjonali tagħhom, bil-possibbiltà tal-parteċipazzjoni ta' istituzzjonijiet oħra bħaċ-ċentri edukattivi universitarji u non-universitarji; |
| --- | --- |

4.

għalhekk jitlob lill-Kummissjoni sabiex tirrispetta l-kompetenzi ta' l-Istati Membri fil-qasam ta' l-organizzazzjoni u l-forniment tas-servizzi tas-saħħa u ta' l-assistenza medika, filwaqt li tirrikonoxxi li huwa d-dmir tagħha li tippreżenta mudelli operattivi bil-għan li titjieb l-omoġenejità ta' l-interventi. Fejn tidħol il-promozzjoni ta' l-attività fiżika u l-isport, il-miżuri ta' l-Unjoni Ewropea jridu bilfors jimxu id f'id ma' dawk imwettqa mill-Istati Membri kif ukoll mill-awtoritajiet lokali u reġjonali tagħhom, bil-possibbiltà tal-parteċipazzjoni ta' istituzzjonijiet oħra bħaċ-ċentri edukattivi universitarji u non-universitarji;

| 5. | jinnota li l-Kunsill kemm il-darba stieden lill-Kummissjoni sabiex tiżviluppa azzjoni fis-settur tan-nutriment u ta' l-attività fiżika. Il-konsultazzjoni dwar il-Green Paper barra minn hekk uriet li l-kontribut li hu mistenni mill-UE għandu jseħħ b'kollaborazzjoni ma' l-atturi varji fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali, b'enfasi fuq il-ħtieġa li tiġi żgurata koerenza fil-politiki komunitarji u l-importanza ta' approċċ multi-settorjali; |
| --- | --- |

5.

jinnota li l-Kunsill kemm il-darba stieden lill-Kummissjoni sabiex tiżviluppa azzjoni fis-settur tan-nutriment u ta' l-attività fiżika. Il-konsultazzjoni dwar il-Green Paper barra minn hekk uriet li l-kontribut li hu mistenni mill-UE għandu jseħħ b'kollaborazzjoni ma' l-atturi varji fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali, b'enfasi fuq il-ħtieġa li tiġi żgurata koerenza fil-politiki komunitarji u l-importanza ta' approċċ multi-settorjali;

| 6. | iqis li l-objettiv tal-White Paper huwa filfatt li jiġi definit approċċ Ewropew integrat bl-intenzjoni li jnaqqas il-problemi tas-saħħa ikkawżati minn dieta ħażina, min-nuqqas ta' attività fiżika, mill-piż żejjed u mill-obeżità. Daqstant ieħor iqis li l-ħolqien ta' linji gwida metodoloġiċi li jiffaċilitaw il-ħolqien ta' netwerks bejn is-servizzi li jaħdmu ġenwinament u li huma effiċjenti huwa indispensabbli; |
| --- | --- |

6.

iqis li l-objettiv tal-White Paper huwa filfatt li jiġi definit approċċ Ewropew integrat bl-intenzjoni li jnaqqas il-problemi tas-saħħa ikkawżati minn dieta ħażina, min-nuqqas ta' attività fiżika, mill-piż żejjed u mill-obeżità. Daqstant ieħor iqis li l-ħolqien ta' linji gwida metodoloġiċi li jiffaċilitaw il-ħolqien ta' netwerks bejn is-servizzi li jaħdmu ġenwinament u li huma effiċjenti huwa indispensabbli;

| 7. | jinnota li l-aħjar risposta għall-problemi marbuta mad-dieta, il-piż żejjed u l-obeżità tista' tinstab fil-promozzjoni tal-kumplimentarjetà u fl-integrazzjoni bejn is-setturi strateġiċi varji rilevanti (approċċ orizzontali) u l-livelli varji ta' azzjoni (approċċ vertikali); |
| --- | --- |

7.

jinnota li l-aħjar risposta għall-problemi marbuta mad-dieta, il-piż żejjed u l-obeżità tista' tinstab fil-promozzjoni tal-kumplimentarjetà u fl-integrazzjoni bejn is-setturi strateġiċi varji rilevanti (approċċ orizzontali) u l-livelli varji ta' azzjoni (approċċ vertikali);

| 8. | jaqbel ma' l-objettivi tal-White Paper u jqis li r-rwol tar-reġjuni, u ta' l-entitajiet lokali huwa fundamentali fl-iżvilupp ta' proġetti ta' implimentazzjoni li jistgħu jnaqqsu l-ħsara, li ġejja minn dieta u stil ta' ħajja ħżiena, fil-livelli kollha; |
| --- | --- |

8.

jaqbel ma' l-objettivi tal-White Paper u jqis li r-rwol tar-reġjuni, u ta' l-entitajiet lokali huwa fundamentali fl-iżvilupp ta' proġetti ta' implimentazzjoni li jistgħu jnaqqsu l-ħsara, li ġejja minn dieta u stil ta' ħajja ħżiena, fil-livelli kollha;

| 9. | japprezza l-pożizzjoni tal-Kummissjoni li skondha, f'diversi setturi, il-livelli ta' azzjoni prinċipali m'humiex biss dawk nazzjonali jew lokali, iżda wkoll dawk transnazzjonali kkaratterizzati mill-kooperazzjoni bejn il-komunitajiet ta' pajjiżi varji li jippreżentaw elementi ta' omoġeneità kulturali, territorjali u soċjali; |
| --- | --- |

9.

japprezza l-pożizzjoni tal-Kummissjoni li skondha, f'diversi setturi, il-livelli ta' azzjoni prinċipali m'humiex biss dawk nazzjonali jew lokali, iżda wkoll dawk transnazzjonali kkaratterizzati mill-kooperazzjoni bejn il-komunitajiet ta' pajjiżi varji li jippreżentaw elementi ta' omoġeneità kulturali, territorjali u soċjali;

| 10. | jirrakkomanda intant li l-azzjoni ta' l-Unjoni Ewropea tkun indirizzata lejn il-kumplimentarjetà, it-titjib, il-koordinazzjoni u d-diffużjoni tal-miżuri li ttieħdu fil-livell nazzjonali jew reġjonali, jew inkella sabiex jiġu trattati kwistjonijiet li jaqgħu taħt il-qasam speċifiku ta' l-istrateġiji Komunitarji; |
| --- | --- |

10.

jirrakkomanda intant li l-azzjoni ta' l-Unjoni Ewropea tkun indirizzata lejn il-kumplimentarjetà, it-titjib, il-koordinazzjoni u d-diffużjoni tal-miżuri li ttieħdu fil-livell nazzjonali jew reġjonali, jew inkella sabiex jiġu trattati kwistjonijiet li jaqgħu taħt il-qasam speċifiku ta' l-istrateġiji Komunitarji;

| 11. | iqis, fil-fatt, li kwalunke strateġija tkun effettiva biss jekk tkunu appoġġjata mill-attività lokali u minn inizjattivi konkreti ta' l-awtoritajiet lokali u għal din ir-raġuni jqis li, skond Artikolu 152 tat-Trattat tal-KE, ikun awspikabbli li l-istituzzjonijiet reġjonali u lokali jiġu involuti fl-attivitajiet ta' l-UE; |
| --- | --- |

11.

iqis, fil-fatt, li kwalunke strateġija tkun effettiva biss jekk tkunu appoġġjata mill-attività lokali u minn inizjattivi konkreti ta' l-awtoritajiet lokali u għal din ir-raġuni jqis li, skond Artikolu 152 tat-Trattat tal-KE, ikun awspikabbli li l-istituzzjonijiet reġjonali u lokali jiġu involuti fl-attivitajiet ta' l-UE;

| 12. | jenfasizza li l-eżistenza tal-problemi marbuta man-nutriment, il-piż żejjed u l-obeżità fl-Istati Membri differenti mhux bilfors jinħtieġu soluzzjoni waħda fuq livell Ewropew; |
| --- | --- |

12.

jenfasizza li l-eżistenza tal-problemi marbuta man-nutriment, il-piż żejjed u l-obeżità fl-Istati Membri differenti mhux bilfors jinħtieġu soluzzjoni waħda fuq livell Ewropew;

| 13. | japrezza l-importanza li tati l-Kummissjoni lid-diversità fl-istili ta' l-ikel fl-Istati Membri u l-approċċi strateġiċi differenti li jiġu utilizzati fl-Ewropa. Filfatt jirriżulta li huwa essenzjali li l-miżuri jibqgħu jiġu żviluppati fil-livell reġjonali u lokali bħala l-aktar livell ta' gvern li huwa viċin taċ-ċittadini: “l-interventi f'dawn il-livelli huma ta' ħajja u mewt għal approċċi maqtugħa tal-qis u oħrajn ġenerali li jkunu ġew ivvalidati għal kuntesti speċifiċi lokali”; |
| --- | --- |

13.

japrezza l-importanza li tati l-Kummissjoni lid-diversità fl-istili ta' l-ikel fl-Istati Membri u l-approċċi strateġiċi differenti li jiġu utilizzati fl-Ewropa. Filfatt jirriżulta li huwa essenzjali li l-miżuri jibqgħu jiġu żviluppati fil-livell reġjonali u lokali bħala l-aktar livell ta' gvern li huwa viċin taċ-ċittadini: “l-interventi f'dawn il-livelli huma ta' ħajja u mewt għal approċċi maqtugħa tal-qis u oħrajn ġenerali li jkunu ġew ivvalidati għal kuntesti speċifiċi lokali”;

| 14. | huwa tal-fehma li t-tnaqqis tal-problemi tas-saħħa huwa impenn għal medda twila ta' żmien. Għaldaqstant, l-iffinanzjar ta' miżuri għat-trażżin tal-piż żejjed u l-obeżità għandhom jitqiesu f'perspettiva multi-annwali; |
| --- | --- |

14.

huwa tal-fehma li t-tnaqqis tal-problemi tas-saħħa huwa impenn għal medda twila ta' żmien. Għaldaqstant, l-iffinanzjar ta' miżuri għat-trażżin tal-piż żejjed u l-obeżità għandhom jitqiesu f'perspettiva multi-annwali;

Dwar il-prinċipji tal-miżuri

| 15. | iqis li sabiex jiġu trattati sew il-kwistjonijiet ta' saħħa pubblika, u b'mod partikolari l-aspetti marbuta mad-dieta, il-piż żejjed, u l-obeżità hemm bżonn li jiġu integrati l-istrateġiji fil-kampijiet differenti tan-nutrizzjoni, l-isport, l-istruzzjoni, it-trasport, il-produzzjoni u l-kwistjonijiet relatati mal-konsumaturi, u billi tingħata attenzjoni partikolari lill-aspett soċjali tal-problema; |
| --- | --- |

15.

iqis li sabiex jiġu trattati sew il-kwistjonijiet ta' saħħa pubblika, u b'mod partikolari l-aspetti marbuta mad-dieta, il-piż żejjed, u l-obeżità hemm bżonn li jiġu integrati l-istrateġiji fil-kampijiet differenti tan-nutrizzjoni, l-isport, l-istruzzjoni, it-trasport, il-produzzjoni u l-kwistjonijiet relatati mal-konsumaturi, u billi tingħata attenzjoni partikolari lill-aspett soċjali tal-problema;

| 16. | jinnota li teżisti l-problema kbira tan-nuqqas ta' identifikazzjoni tal-partijiet interessati possibbli, b'mod partikolari fis-settur pubbliku. L-implimentazzjoni ta' proġetti li għalihom ir-riżorsi tekniċi u ekonomiċi huma disponibbli, u li tiġi żgurata l-eżistenza ta' protokolli definiti tajjeb ta' integrazzjoni u kollaborazzjoni, jitolbu li jintlaħqu żewġ prioritajiet: min-naħa, l-identifikazzjoni regolari tar-riżorsi disponibbli speċjalment fis-settur pubbliku; u min-naħa l-oħra, it-tħejjija ta' protokolli ta' kollaborazzjoni qabel kwalunkwe pjan ta' miżuri; |
| --- | --- |

16.

jinnota li teżisti l-problema kbira tan-nuqqas ta' identifikazzjoni tal-partijiet interessati possibbli, b'mod partikolari fis-settur pubbliku. L-implimentazzjoni ta' proġetti li għalihom ir-riżorsi tekniċi u ekonomiċi huma disponibbli, u li tiġi żgurata l-eżistenza ta' protokolli definiti tajjeb ta' integrazzjoni u kollaborazzjoni, jitolbu li jintlaħqu żewġ prioritajiet: min-naħa, l-identifikazzjoni regolari tar-riżorsi disponibbli speċjalment fis-settur pubbliku; u min-naħa l-oħra, it-tħejjija ta' protokolli ta' kollaborazzjoni qabel kwalunkwe pjan ta' miżuri;

| 17. | iqis li l-prevenzjoni primarja, jew aħjar dik li tintervjeni sabiex tevita li jiżviluppa xi mard, hija l-aktar approċċ effettiv għall-problemi tas-saħħa marbuta mal-piż żejjed, l-obeżità, patoloġiji kardijaċi u vaskulari, id-dijabete, puplesiji, eċċ. Ġie ppruvat xjentifikament li d-dieta u l-istil tal-ħajja għandhom rwol fundamentali fil-prevenzjoni ta' l-insorġenza ta' dawn il-patoloġiji. Jeħtieġ li jiġu stabbiliti proġetti ta' prevenzjoni sekondarja, sabiex jiġu trattati l-kumplikazzjonijiet, jew fi kliem ieħor tiġi trattata l-obeżità, għal dawk li għandhom piż żejjed jew li huma obeżi; |
| --- | --- |

17.

iqis li l-prevenzjoni primarja, jew aħjar dik li tintervjeni sabiex tevita li jiżviluppa xi mard, hija l-aktar approċċ effettiv għall-problemi tas-saħħa marbuta mal-piż żejjed, l-obeżità, patoloġiji kardijaċi u vaskulari, id-dijabete, puplesiji, eċċ. Ġie ppruvat xjentifikament li d-dieta u l-istil tal-ħajja għandhom rwol fundamentali fil-prevenzjoni ta' l-insorġenza ta' dawn il-patoloġiji. Jeħtieġ li jiġu stabbiliti proġetti ta' prevenzjoni sekondarja, sabiex jiġu trattati l-kumplikazzjonijiet, jew fi kliem ieħor tiġi trattata l-obeżità, għal dawk li għandhom piż żejjed jew li huma obeżi;

| 18. | iqis li huwa indispensabbli li wieħed jaġixxi direttamenti fuq il-fatturi li jiddeterminaw dieta b'saħħitha u korretta, kif ukoll fuq dawk il-fatturi l-oħra li jikkontribwixxu għall-manteniment ta' piż ideali tal-ġisem bħall-attività fiżika, il-kultura, id-drawwiet u t-tradizzjonijiet, l-informazzjoni, il-kuntest soċjo-ekonomiku, il-produzzjonijiet agrikoli, l-industrija alimentari, l-infrastrutturi u t-trasport; |
| --- | --- |

18.

iqis li huwa indispensabbli li wieħed jaġixxi direttamenti fuq il-fatturi li jiddeterminaw dieta b'saħħitha u korretta, kif ukoll fuq dawk il-fatturi l-oħra li jikkontribwixxu għall-manteniment ta' piż ideali tal-ġisem bħall-attività fiżika, il-kultura, id-drawwiet u t-tradizzjonijiet, l-informazzjoni, il-kuntest soċjo-ekonomiku, il-produzzjonijiet agrikoli, l-industrija alimentari, l-infrastrutturi u t-trasport;

| 19. | huwa tal-fehma li l-miżuri jridu jimmiraw li jittrattaw b'mod dirett il-kawżi tar-riskji tas-saħħa li huma riferiti għal setturi strateġiċi governattivi diversi u għall-livelli varji ta' gvern b'enfasi fuq il-fatt li l-livell reġjonali u lokali huwa fondamentali sabiex il-proġetti jkollhom suċċess; |
| --- | --- |

19.

huwa tal-fehma li l-miżuri jridu jimmiraw li jittrattaw b'mod dirett il-kawżi tar-riskji tas-saħħa li huma riferiti għal setturi strateġiċi governattivi diversi u għall-livelli varji ta' gvern b'enfasi fuq il-fatt li l-livell reġjonali u lokali huwa fondamentali sabiex il-proġetti jkollhom suċċess;

| 20. | iqis li huwa fondamentali li l-istrateġija proposta mill-Kummissjoni tinħtieġ l-intervent ta' atturi mis-settur privat, bħall-industrija alimentari u s-soċjetà ċivili, barra mill-atturi lokali, bħall-iskejjel, ċentri edukattivi oħra, u l-organizzazzjonijiet tas-saħħa, fejn iridu jitwaqqfu u jiġu msaħħa servizzi speċifiċi; |
| --- | --- |

20.

iqis li huwa fondamentali li l-istrateġija proposta mill-Kummissjoni tinħtieġ l-intervent ta' atturi mis-settur privat, bħall-industrija alimentari u s-soċjetà ċivili, barra mill-atturi lokali, bħall-iskejjel, ċentri edukattivi oħra, u l-organizzazzjonijiet tas-saħħa, fejn iridu jitwaqqfu u jiġu msaħħa servizzi speċifiċi;

| 21. | iqis li d-diffużjoni tal-konoxxenza ta' esperjenzi nazzjonali, bħal per eżempju l-iskejjel ta' speċjalizzazzjoni fix-xjenza alimentari għal persunal iggradwat, trid tiġi kkunsidrata aktar u mifruxa fil-livell komunitarju sabiex tillimita d-diversità ta' miżuri u jinħolqu iktar strumenti biex il-ġlieda kontra l-istili ta' ħajja li huma ta' ħsara tkun aktar effettiva; |
| --- | --- |

21.

iqis li d-diffużjoni tal-konoxxenza ta' esperjenzi nazzjonali, bħal per eżempju l-iskejjel ta' speċjalizzazzjoni fix-xjenza alimentari għal persunal iggradwat, trid tiġi kkunsidrata aktar u mifruxa fil-livell komunitarju sabiex tillimita d-diversità ta' miżuri u jinħolqu iktar strumenti biex il-ġlieda kontra l-istili ta' ħajja li huma ta' ħsara tkun aktar effettiva;

| 22. | jenfasizza l-importanza ta' attività ta' monitoraġġ estiża matul is-snin li ġejjin. Madankollu iqis li ser ikun hemm bżonn ta' sforz partikolari sabiex jiġu identifikati mill-ewwel dawk li ser ikollhom ir-responsabbiltà teknika u pubblika ta' din il-funzjoni. Barra minn hekk hemm ħtieġa urġenti li jiġu mibdula l-parametri użati mill-istituti ta' l-istatistika biex jistudjaw id-drawwiet alimentari tal-popolazzjoni. Għal dawn l-istudji hemm bżonn ta' informazzjoni kwantitattiva, anke jekk approssimattiva. Il-Kumitat huwa tal-fehma li huwa importanti wkoll li l-impatt tal-miżuri attwali jkunu ssorveljati u mkejla; |
| --- | --- |

22.

jenfasizza l-importanza ta' attività ta' monitoraġġ estiża matul is-snin li ġejjin. Madankollu iqis li ser ikun hemm bżonn ta' sforz partikolari sabiex jiġu identifikati mill-ewwel dawk li ser ikollhom ir-responsabbiltà teknika u pubblika ta' din il-funzjoni. Barra minn hekk hemm ħtieġa urġenti li jiġu mibdula l-parametri użati mill-istituti ta' l-istatistika biex jistudjaw id-drawwiet alimentari tal-popolazzjoni. Għal dawn l-istudji hemm bżonn ta' informazzjoni kwantitattiva, anke jekk approssimattiva. Il-Kumitat huwa tal-fehma li huwa importanti wkoll li l-impatt tal-miżuri attwali jkunu ssorveljati u mkejla;

Dwar l-approċċ ta' sħubija

| 23. | iqis li l-promozzjoni tas-sħubijiet hija l-aktar risposta effettiva sabiex jiġu riżolti l-problemi ta' dieta, il-piż żejjed u l-obeżità u jqis li approċċ uniku assolutament m'huwiex biżżejjed. L-uniku approċċ possibbli fil-prevenzjoni tal-problemi tas-saħħa li huma kkawżati prinċiparjament minn dieta ħażina jikkonsisti fl-intervent tal-partijiet kollha ikkonċernati, fil-livell internazzjonali, nazzjonali, reġjonali u strettament lokali; |
| --- | --- |

23.

iqis li l-promozzjoni tas-sħubijiet hija l-aktar risposta effettiva sabiex jiġu riżolti l-problemi ta' dieta, il-piż żejjed u l-obeżità u jqis li approċċ uniku assolutament m'huwiex biżżejjed. L-uniku approċċ possibbli fil-prevenzjoni tal-problemi tas-saħħa li huma kkawżati prinċiparjament minn dieta ħażina jikkonsisti fl-intervent tal-partijiet kollha ikkonċernati, fil-livell internazzjonali, nazzjonali, reġjonali u strettament lokali;

| 24. | jinsisti li huwa biss permezz ta' approċċ li jwassal għal sħubijiet bejn is-suġġetti pubbliċi u bejn dawn u s-suġġetti privati, inkluż l-assoċjazzjonijeit tal-konsumaturi, li jistgħu jsiru l-bidliet kulturali, ambjentali u eknomiċi li jiġu riflessi fl-imġieba u l-abitudnijiet “ta' ħsara” għas-saħħa. Madankollu l-koordinazzjoni u s-superviżjoni għandhom jiġu fdati lill-uffiċjali ta' l-istituzzjonijiet pubbliċi; |
| --- | --- |

24.

jinsisti li huwa biss permezz ta' approċċ li jwassal għal sħubijiet bejn is-suġġetti pubbliċi u bejn dawn u s-suġġetti privati, inkluż l-assoċjazzjonijeit tal-konsumaturi, li jistgħu jsiru l-bidliet kulturali, ambjentali u eknomiċi li jiġu riflessi fl-imġieba u l-abitudnijiet “ta' ħsara” għas-saħħa. Madankollu l-koordinazzjoni u s-superviżjoni għandhom jiġu fdati lill-uffiċjali ta' l-istituzzjonijiet pubbliċi;

| 25. | jenfasizza li fil-qasam soċjali, anke għall-iskop tas-superament tad-differenzi soċjo-ekonomiċi fil-popolazzjoni, l-interventi fil-qasam tal-promozzjoni ta' konsum alimentari li hu tajjeb għas-saħħa għandhom ikunu mmirati lejn l-individwi u fl-istess waqt jiġu kkumplimentati minn interventi “strutturali” li jinvolvu l-partijiet interessati kollha: inizjattivi ta' edukazzjoni jridu jiġu kkomplementati b'politiki mmirati li jiggarantixxu aċċessibilità aħjar għal ikel li hu tajjeb għas-saħħa; |
| --- | --- |

25.

jenfasizza li fil-qasam soċjali, anke għall-iskop tas-superament tad-differenzi soċjo-ekonomiċi fil-popolazzjoni, l-interventi fil-qasam tal-promozzjoni ta' konsum alimentari li hu tajjeb għas-saħħa għandhom ikunu mmirati lejn l-individwi u fl-istess waqt jiġu kkumplimentati minn interventi “strutturali” li jinvolvu l-partijiet interessati kollha: inizjattivi ta' edukazzjoni jridu jiġu kkomplementati b'politiki mmirati li jiggarantixxu aċċessibilità aħjar għal ikel li hu tajjeb għas-saħħa;

| 26. | huwa tal-fehma li huwa indispensabbli li tinħoloq allejanza bejn dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet fis-saħħa, l-ekonomija, l-agrikoltura, l-isport u l-politiki soċjali, il-produtturi, l-aġenti, dawk li jbigħu bl-imnut u l-konsumaturi; |
| --- | --- |

26.

huwa tal-fehma li huwa indispensabbli li tinħoloq allejanza bejn dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet fis-saħħa, l-ekonomija, l-agrikoltura, l-isport u l-politiki soċjali, il-produtturi, l-aġenti, dawk li jbigħu bl-imnut u l-konsumaturi;

| 27. | għalhekk iqis li huwa meħtieġ l-iżvilupp ta' sħubijiet għal intervent fuq livell Ewropew u t-tisħiħ tan-netwerks lokali bil-ħsieb tal-miżuri li għandhom jittieħdu, filwaqt li jixxandru linji gwidi speċifiċi metodoloġiċi u xjentifiċi. Barra minn hekk, iqis, li hemm bżonn li jiġi ffaċilitat it-tagħlim tax-xjenza tan-nutriment bħala suġġett rakkomandat fil-korsijiet marbuta mas-saħħa fil-livell universitarju; |
| --- | --- |

27.

għalhekk iqis li huwa meħtieġ l-iżvilupp ta' sħubijiet għal intervent fuq livell Ewropew u t-tisħiħ tan-netwerks lokali bil-ħsieb tal-miżuri li għandhom jittieħdu, filwaqt li jixxandru linji gwidi speċifiċi metodoloġiċi u xjentifiċi. Barra minn hekk, iqis, li hemm bżonn li jiġi ffaċilitat it-tagħlim tax-xjenza tan-nutriment bħala suġġett rakkomandat fil-korsijiet marbuta mas-saħħa fil-livell universitarju;

It-tisħiħ tan-netwerks lokali u r-rwol tal-politiki komunitarji

| 28. | jilqa' u jappoġġja l-idea li l-UE għandha r-responsabbiltà addizzjonali li tikkoordina l-isforzi ta' l-Istati Membri, billi toħloq għal dan l-iskop, “linji gwida” fil-qasam tal-“konsumatur konxju”, “proposti għal dieta b'saħħitha u ekwilibrata”, “attività fiżika”, barra milli tkun ta' appoġġ xjentifiku permezz tal-Kumitati tagħha u l-EFSA; |
| --- | --- |

28.

jilqa' u jappoġġja l-idea li l-UE għandha r-responsabbiltà addizzjonali li tikkoordina l-isforzi ta' l-Istati Membri, billi toħloq għal dan l-iskop, “linji gwida” fil-qasam tal-“konsumatur konxju”, “proposti għal dieta b'saħħitha u ekwilibrata”, “attività fiżika”, barra milli tkun ta' appoġġ xjentifiku permezz tal-Kumitati tagħha u l-EFSA;

| 29. | iqis li jeħtieġ li jiġu kkunsidrati l-esperjenza akkumulata u l-prattiki tajbin żviluppati fil-qafas tal-programm “Netwerk Ewropew ta' l-iskejjel li jippromovu s-saħħa”; |
| --- | --- |

29.

iqis li jeħtieġ li jiġu kkunsidrati l-esperjenza akkumulata u l-prattiki tajbin żviluppati fil-qafas tal-programm “Netwerk Ewropew ta' l-iskejjel li jippromovu s-saħħa”;

| 30. | f'dan is-sens, iqis li hija r-responsabbiltà ta' l-UE li tieħu l-inizjattiva — tosserva l-isforzi ta' l-Istati Membri — kif ukoll tiffavorixxi t-tixrid u l-qsim flimkien ta' l-esperjenzi, sabiex toħloq ċirku virtwuż li minnu jsegwu d-divulgazzjoni u l-implimentazzjoni tal-mudelli li juru li huma l-aktar effettivi; |
| --- | --- |

30.

f'dan is-sens, iqis li hija r-responsabbiltà ta' l-UE li tieħu l-inizjattiva — tosserva l-isforzi ta' l-Istati Membri — kif ukoll tiffavorixxi t-tixrid u l-qsim flimkien ta' l-esperjenzi, sabiex toħloq ċirku virtwuż li minnu jsegwu d-divulgazzjoni u l-implimentazzjoni tal-mudelli li juru li huma l-aktar effettivi;

| 31. | jinsisti fuq l-importanza li tiġi organizzata laqgħa annwali bejn ir-reġjuni Ewropej li żviluppaw u wettqu l-mudell ta' prevenzjoni li ta l-aħjar riżultati; għal din ir-raġuni, il-Kummissjoni għandha tikkunsidra t-twaqqif ta' bażi tad-data sabiex l-Istati Membri jkollhom aċċess faċilitat għall-esperjenzi differenti; |
| --- | --- |

31.

jinsisti fuq l-importanza li tiġi organizzata laqgħa annwali bejn ir-reġjuni Ewropej li żviluppaw u wettqu l-mudell ta' prevenzjoni li ta l-aħjar riżultati; għal din ir-raġuni, il-Kummissjoni għandha tikkunsidra t-twaqqif ta' bażi tad-data sabiex l-Istati Membri jkollhom aċċess faċilitat għall-esperjenzi differenti;

| 32. | jitlob lill-Kummissjoni Ewropea sabiex, fil-perjodu li jmiss tal-baġit, talloka fondi ħalli jintlaħqu l-objettivi li jissemmew f'din l-opinjoni u li jkunu jistgħu jintużaw fil-qafas tal-fondi strutturali; |
| --- | --- |

32.

jitlob lill-Kummissjoni Ewropea sabiex, fil-perjodu li jmiss tal-baġit, talloka fondi ħalli jintlaħqu l-objettivi li jissemmew f'din l-opinjoni u li jkunu jistgħu jintużaw fil-qafas tal-fondi strutturali;

Il-miżuri ta' l-Istati Membri

| 33. | japrezza l-fatt li l-Kummissjoni tirrikonoxxi li l-miżuri li jaqgħu taħt il-kompetenza tagħha, għandhom l-għan li jappoġġjaw jew jikkomplementaw il-miżuri ta' l-Istati Membri. Ifakkar li l-Artikolu 152(2) tat-Trattat tal-KE jipprevedi li l-Komunità tinkoraġġixxi l-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri f'dan is-settur u, fejn hu meħtieġ, tappoġġja l-miżuri tagħhom. Jappoġġja l-possibbiltà li l-Kummissjoni tista tieħu, b'kuntatt mill-viċin ma' l-Istati Membri, kull inizjattiva li tiswa' sabiex tmexxi il-quddiem din il-koordinazzjoni tal-politiki u programmi rispettivi; jenfasizza l-bżonn li l-Istati Membri jridu jikkonċentraw il-miżuri tagħhom fuq kollox fuq il-problemi marbuta mad-dieta, il-piż żejjed u l-obeżità; |
| --- | --- |

33.

japrezza l-fatt li l-Kummissjoni tirrikonoxxi li l-miżuri li jaqgħu taħt il-kompetenza tagħha, għandhom l-għan li jappoġġjaw jew jikkomplementaw il-miżuri ta' l-Istati Membri. Ifakkar li l-Artikolu 152(2) tat-Trattat tal-KE jipprevedi li l-Komunità tinkoraġġixxi l-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri f'dan is-settur u, fejn hu meħtieġ, tappoġġja l-miżuri tagħhom. Jappoġġja l-possibbiltà li l-Kummissjoni tista tieħu, b'kuntatt mill-viċin ma' l-Istati Membri, kull inizjattiva li tiswa' sabiex tmexxi il-quddiem din il-koordinazzjoni tal-politiki u programmi rispettivi; jenfasizza l-bżonn li l-Istati Membri jridu jikkonċentraw il-miżuri tagħhom fuq kollox fuq il-problemi marbuta mad-dieta, il-piż żejjed u l-obeżità;

| 34. | jirrakkomanda li f'dan is-sens, l-Istati individwali u r-reġjuni jimpenjaw ruħhom sabiex iħarsu liċ-ċittadini tagħhom minn messaġġi fil-mezzi tax-xandir li jirreklamaw ikel b'kontenut għoli ta' xaħam u ta' zokkor, fuq kollox permezz ta' l-istazzjonijiet tar-radju u tat-televiżjoni. L-Istati u r-Reġjuni jistgħu jimponu ukoll “spejjeż ta' pubbliċità” għoljin, kif ukoll li jistennew li fuq it-tikketta ta' xi prodotti tidher informazzjoni oħra dwar il-ħsara li jagħmlu (per eżempju, tista' tiġi indikata il-preżenza ta' trans-xaħmijiet u l-persentaġġ ta' xaħmijiet saturi, monoinsaturi u polinsaturi). Barra minn hekk huwa ta' l-opinjoni li miżura oħra li tista' tiġi adottata hija li l-użu ta' ingredjenti tajbin għas-saħħa jiġi premjat permezz ta' inċentivi ekonomiċi filwaqt li l-użu ta' ikel nutrizzjonalment żbilanċjat jew inadegwat jiġi ppenalizzat b'mod aħrax; |
| --- | --- |

34.

jirrakkomanda li f'dan is-sens, l-Istati individwali u r-reġjuni jimpenjaw ruħhom sabiex iħarsu liċ-ċittadini tagħhom minn messaġġi fil-mezzi tax-xandir li jirreklamaw ikel b'kontenut għoli ta' xaħam u ta' zokkor, fuq kollox permezz ta' l-istazzjonijiet tar-radju u tat-televiżjoni. L-Istati u r-Reġjuni jistgħu jimponu ukoll “spejjeż ta' pubbliċità” għoljin, kif ukoll li jistennew li fuq it-tikketta ta' xi prodotti tidher informazzjoni oħra dwar il-ħsara li jagħmlu (per eżempju, tista' tiġi indikata il-preżenza ta' trans-xaħmijiet u l-persentaġġ ta' xaħmijiet saturi, monoinsaturi u polinsaturi). Barra minn hekk huwa ta' l-opinjoni li miżura oħra li tista' tiġi adottata hija li l-użu ta' ingredjenti tajbin għas-saħħa jiġi premjat permezz ta' inċentivi ekonomiċi filwaqt li l-użu ta' ikel nutrizzjonalment żbilanċjat jew inadegwat jiġi ppenalizzat b'mod aħrax;

| 35. | huwa tal-fehma li, sabiex tittejjeb l-informazzjoni dwar stili ta' ħajja tajbin għas-saħħa — speċjalment għat-tfal u ż-żgħażagħ — it-tixrid ta' l-informazzjoni permezz ta' l-internet huwa partikularment utli. L-esperjenza ta' proġetti attwali hija pożittiva, u tat xhieda li kienet kost-effettiva ħafna; |
| --- | --- |

35.

huwa tal-fehma li, sabiex tittejjeb l-informazzjoni dwar stili ta' ħajja tajbin għas-saħħa — speċjalment għat-tfal u ż-żgħażagħ — it-tixrid ta' l-informazzjoni permezz ta' l-internet huwa partikularment utli. L-esperjenza ta' proġetti attwali hija pożittiva, u tat xhieda li kienet kost-effettiva ħafna;

Il-miżuri tar-reġjuni u ta' l-awtoritajiet lokali

| 36. | jħeġġeġ lill-awtoritajiet lokali u reġjonali sabiex jipproponu “alternattivi tajbin għas-saħħa” flok l-imġieba li tipperikola s-saħħa, billi jużaw l-approċċ ta' “l-istaġuni tal-ħajja” u jinfurmaw liċ-ċittadini dwar il-prattiki tajbin; |
| --- | --- |

36.

jħeġġeġ lill-awtoritajiet lokali u reġjonali sabiex jipproponu “alternattivi tajbin għas-saħħa” flok l-imġieba li tipperikola s-saħħa, billi jużaw l-approċċ ta' “l-istaġuni tal-ħajja” u jinfurmaw liċ-ċittadini dwar il-prattiki tajbin;

| 37. | jfakkar li fir-reġjuni kollha għandhom jitwaqqfu programmi ta' tħejjija u informazzjoni sabiex il-prevenzjoni tibda mill-perjodu tat-tqala, li waqtu huwa importanti li jiġu evitati żjieda eċċessiva u mgħaġġla fil-piż tal-mara tqila, li jaffettwaw b'mod preċiż lit-tarbija u l-piż futur tagħha; Jenfasizza wkoll il-ħtieġa li jiġi evitat piż żejjed fl-ewwel ħames snin tal-ħajja u fl-ewwel snin ta' l-iskola li joħloq predispożizzjoni lejn piż żejjed fil-futur; |
| --- | --- |

37.

jfakkar li fir-reġjuni kollha għandhom jitwaqqfu programmi ta' tħejjija u informazzjoni sabiex il-prevenzjoni tibda mill-perjodu tat-tqala, li waqtu huwa importanti li jiġu evitati żjieda eċċessiva u mgħaġġla fil-piż tal-mara tqila, li jaffettwaw b'mod preċiż lit-tarbija u l-piż futur tagħha; Jenfasizza wkoll il-ħtieġa li jiġi evitat piż żejjed fl-ewwel ħames snin tal-ħajja u fl-ewwel snin ta' l-iskola li joħloq predispożizzjoni lejn piż żejjed fil-futur;

| 38. | jirrakkomanda li ssir enfasi fuq l-aspetti kemm ġenerali kif ukoll kompetittivi ta' l-isport għat-tfal u ż-żgħażagħ u li ż-żewġ tipi għandhom ikunu ispirati minn valuri msejsa fuq il-gost, il-logħob u d-dritt ta' kulħadd li jieħu sehem skond il-kapaċità tiegħu, sabiex l-attività fiżika ma tibqax biss xi ħaġa ta' l-individwu iżda ssir tal-familja kollha: familja attiva ser ikollha tfal attivi; |
| --- | --- |

38.

jirrakkomanda li ssir enfasi fuq l-aspetti kemm ġenerali kif ukoll kompetittivi ta' l-isport għat-tfal u ż-żgħażagħ u li ż-żewġ tipi għandhom ikunu ispirati minn valuri msejsa fuq il-gost, il-logħob u d-dritt ta' kulħadd li jieħu sehem skond il-kapaċità tiegħu, sabiex l-attività fiżika ma tibqax biss xi ħaġa ta' l-individwu iżda ssir tal-familja kollha: familja attiva ser ikollha tfal attivi;

| 39. | iħoss li hemm bżonn ta' reżistenza għall-kultura tal-kumdità: il-kultura tal-produzzjoni industrijali ta' l-ikel hija nasba li bidlet il-pjaċir ta' l-ikel f'għażla bejn ikel xaħmi u ħelu fuq naħa u dieti stretti min-naħa l-oħra; |
| --- | --- |

39.

iħoss li hemm bżonn ta' reżistenza għall-kultura tal-kumdità: il-kultura tal-produzzjoni industrijali ta' l-ikel hija nasba li bidlet il-pjaċir ta' l-ikel f'għażla bejn ikel xaħmi u ħelu fuq naħa u dieti stretti min-naħa l-oħra;

| 40. | jinnota b'dispjaċir li l-gost ta' l-attività fiżika ġie impriġjonat fl-idea ta' “eżerċizzju” li minħabba l-karattru obbligatorju tiegħu jmur kontra l-idea ta' gost; |
| --- | --- |

40.

jinnota b'dispjaċir li l-gost ta' l-attività fiżika ġie impriġjonat fl-idea ta' “eżerċizzju” li minħabba l-karattru obbligatorju tiegħu jmur kontra l-idea ta' gost;

| 41. | jisħaq fuq l-appoġġ tiegħu għal-logħob tat-tfal u taż-żgħażagħ: żgur li hu fundamentali — kif tenfasizza l-White paper — li wieħed japprofondixxi l-għarfien dwar il-fatturi li jiddeterminaw l-għażla ta' l-ikel u ta' l-imġieba iżda hemm bżonn li terġa tiġi mħeġġa, nkoraġġuta, b'mod modern, kultura soċjali ġdida b'valuri li jixbħu lil dawk tas-soċjetà tradizzjonali, fejn l-obeżità u l-mard li ġej minn stil ta' ħajja mhux b'saħħtu kienu kważi ma jeżistux; |
| --- | --- |

41.

jisħaq fuq l-appoġġ tiegħu għal-logħob tat-tfal u taż-żgħażagħ: żgur li hu fundamentali — kif tenfasizza l-White paper — li wieħed japprofondixxi l-għarfien dwar il-fatturi li jiddeterminaw l-għażla ta' l-ikel u ta' l-imġieba iżda hemm bżonn li terġa tiġi mħeġġa, nkoraġġuta, b'mod modern, kultura soċjali ġdida b'valuri li jixbħu lil dawk tas-soċjetà tradizzjonali, fejn l-obeżità u l-mard li ġej minn stil ta' ħajja mhux b'saħħtu kienu kważi ma jeżistux;

| 42. | isejjaħ sabiex ċertu spazju fiżiku jerġa jingħata lura lill-bniedem: hemm bżonn li t-tfal u ż-żgħażagħ jiġi mħeġġa jilgħabu b'mod liberu, kemm fl--iskejjel kif ukoll fl-għażla ta' l-ispazji fid-djar u l-ibliet tagħna. Jekk innaqqsu l-ispazji għall-parkeġġ tal-karozzi sabiex jinħolqu spazji għal-logħob barra mid-djar, mhux biss nevitaw il-piż żejjed u l-obeżità, iżda wkoll il-pressjoni għolja u l-mard kardjovaskolari li huma l-kawża ewlenija ta' l-imwiet fl-Ewropa; |
| --- | --- |

42.

isejjaħ sabiex ċertu spazju fiżiku jerġa jingħata lura lill-bniedem: hemm bżonn li t-tfal u ż-żgħażagħ jiġi mħeġġa jilgħabu b'mod liberu, kemm fl--iskejjel kif ukoll fl-għażla ta' l-ispazji fid-djar u l-ibliet tagħna. Jekk innaqqsu l-ispazji għall-parkeġġ tal-karozzi sabiex jinħolqu spazji għal-logħob barra mid-djar, mhux biss nevitaw il-piż żejjed u l-obeżità, iżda wkoll il-pressjoni għolja u l-mard kardjovaskolari li huma l-kawża ewlenija ta' l-imwiet fl-Ewropa;

| 43. | jirrakkomanda li l-qafas tal-pjanifikazzjoni tal-bliet, ikun jinkludi rotot “sikuri” li minnhom jistgħu jgħaddu studenti ta' kull livell huma u mexjin lejn l-iskejjel tagħhom, kif ukoll faċilitajiet sportivi, grawnds u faċilitajiet għar-rilassament sikuri; |
| --- | --- |

43.

jirrakkomanda li l-qafas tal-pjanifikazzjoni tal-bliet, ikun jinkludi rotot “sikuri” li minnhom jistgħu jgħaddu studenti ta' kull livell huma u mexjin lejn l-iskejjel tagħhom, kif ukoll faċilitajiet sportivi, grawnds u faċilitajiet għar-rilassament sikuri;

Il-promozzjoni ta' dieta tajba għas-saħħa

| 44. | jagħmel appell għal parteċipazzjoni attiva fil-proġett “Bliet b'saħħithom” appoġġjat mill-WHO; l-għan ta' dan il-proġett m'huwiex biss li jippromovi ikel tajjeb għas-saħħa tal-bnedmin, iżda wkoll li jikkontribwixxi għall-ħarsien ta' ambjent b'saħħtu, it-tkomplija ta' ħajja soċjali attiva u l-eżerċizzju ta' attività fiżika kompluta bħala sorsi ta' saħħa; |
| --- | --- |

44.

jagħmel appell għal parteċipazzjoni attiva fil-proġett “Bliet b'saħħithom” appoġġjat mill-WHO; l-għan ta' dan il-proġett m'huwiex biss li jippromovi ikel tajjeb għas-saħħa tal-bnedmin, iżda wkoll li jikkontribwixxi għall-ħarsien ta' ambjent b'saħħtu, it-tkomplija ta' ħajja soċjali attiva u l-eżerċizzju ta' attività fiżika kompluta bħala sorsi ta' saħħa;

| 45. | iqis neċessarju l-ippjanar ta' kampanji perjodiċi ta' edukazzjoni dwar id-dieta (inqas xaħam ta' oriġini ta' l-annimali, aktar użu ta' frott u ħxejjex) u żvilupp ta' “Linji gwida reġjonali” miftehma mal-Kummissjoni Ewropea; |
| --- | --- |

45.

iqis neċessarju l-ippjanar ta' kampanji perjodiċi ta' edukazzjoni dwar id-dieta (inqas xaħam ta' oriġini ta' l-annimali, aktar użu ta' frott u ħxejjex) u żvilupp ta' “Linji gwida reġjonali” miftehma mal-Kummissjoni Ewropea;

| 46. | iqis li jkun fundamentali li l-konsumaturi jiġu informati aħjar dwar l-importanza tad-dieta u ta' l-istil ta' ħajja għal saħħithom filwaqt li jiġu mħarsa minn messaġġi pubbliċitarji li jingannaw jew li huma insidjużi. Għal dan il-għan l-UE tista' tuża l-kompetenza xjentifika ta' l-EFSA (Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel) per eżempju fir-rigward tal-kompożizzjoni ta' xi ikel, l-użu ta' l-addittivi kif ukoll dwar il-veraċità tal-messaġġi pubbliċitarji u ta' dawk li huma trasmessi bis-sistema ta' l-etiketta; |
| --- | --- |

46.

iqis li jkun fundamentali li l-konsumaturi jiġu informati aħjar dwar l-importanza tad-dieta u ta' l-istil ta' ħajja għal saħħithom filwaqt li jiġu mħarsa minn messaġġi pubbliċitarji li jingannaw jew li huma insidjużi. Għal dan il-għan l-UE tista' tuża l-kompetenza xjentifika ta' l-EFSA (Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel) per eżempju fir-rigward tal-kompożizzjoni ta' xi ikel, l-użu ta' l-addittivi kif ukoll dwar il-veraċità tal-messaġġi pubbliċitarji u ta' dawk li huma trasmessi bis-sistema ta' l-etiketta;

| 47. | iqis xieraq li jiġu nkoraġġuti programmi ta' edukazzjoni dwar id-dieta fl-iskejjel fil-livelli kollha, speċjalment fil-kindergarten u l-primarja; |
| --- | --- |

47.

iqis xieraq li jiġu nkoraġġuti programmi ta' edukazzjoni dwar id-dieta fl-iskejjel fil-livelli kollha, speċjalment fil-kindergarten u l-primarja;

| 48. | jinkoraġġixxi l-parteċipazzjoni diretta ta' dawk li jsajru fl-iskejjel, tal-familji, ta' l-għalliema, tal-pedjatri u tas-servizz mediku ta' l-iskola, għaliex dawn jista' jkollhom rwol importanti fl-edukazzjoni nutrizzjonali biex tiġi promossa dieta tajba għas-saħħa mill-età ta' l-iskola; |
| --- | --- |

48.

jinkoraġġixxi l-parteċipazzjoni diretta ta' dawk li jsajru fl-iskejjel, tal-familji, ta' l-għalliema, tal-pedjatri u tas-servizz mediku ta' l-iskola, għaliex dawn jista' jkollhom rwol importanti fl-edukazzjoni nutrizzjonali biex tiġi promossa dieta tajba għas-saħħa mill-età ta' l-iskola;

| 49. | iqis li hemm bżonn li jiġu żgurati s-sorveljanza tal-fenomenu tal-piż żejjed/obeżità partikolarment fl-età ta' l-iskola, il-valutazzjoni ta' inizjattivi ta' prevenzjoni u li tingħata attenzjoni kbira lid-distrubi fl-imġieba marbuta mad-dieta; |
| --- | --- |

49.

iqis li hemm bżonn li jiġu żgurati s-sorveljanza tal-fenomenu tal-piż żejjed/obeżità partikolarment fl-età ta' l-iskola, il-valutazzjoni ta' inizjattivi ta' prevenzjoni u li tingħata attenzjoni kbira lid-distrubi fl-imġieba marbuta mad-dieta;

Il-promozzjoni ta' l-attività fiżika

| 50. | jilqa' l-kampanji ta' informazzjoni fuq skala kbira u ta' impatt qawwi immirati lejn il-komunità permezz tal-mezzi ewlenin ta' informazzjoni u l-produzzjoni ta' gwidi ta' l-informazzjoni mmirati lejn il-popolazzjoni b'mod ġenerali li jfittxu li jagħtu importanza lill-attività ta' kuljum li mhux neċessarjament tkun marbuta ma' ambjent fil-magħluq u/jew speċjalizzat (gyms); |
| --- | --- |

50.

jilqa' l-kampanji ta' informazzjoni fuq skala kbira u ta' impatt qawwi immirati lejn il-komunità permezz tal-mezzi ewlenin ta' informazzjoni u l-produzzjoni ta' gwidi ta' l-informazzjoni mmirati lejn il-popolazzjoni b'mod ġenerali li jfittxu li jagħtu importanza lill-attività ta' kuljum li mhux neċessarjament tkun marbuta ma' ambjent fil-magħluq u/jew speċjalizzat (gyms);

| 51. | jistieden l-awtoritajiet reġjonali u lokali biex joħolqu inizjattivi sabiex jippromovu l-attività fiżika, per eżempju permezz ta' l-espożizzjoni f'punti strateġiċi (bħal per eżempju il-bibien tal-liftijiet) ta' bini pubbliku ta' kartelluni li jissuġġerixxu li wieħed jitla' t-taraġ flok ma juża l-lift; |
| --- | --- |

51.

jistieden l-awtoritajiet reġjonali u lokali biex joħolqu inizjattivi sabiex jippromovu l-attività fiżika, per eżempju permezz ta' l-espożizzjoni f'punti strateġiċi (bħal per eżempju il-bibien tal-liftijiet) ta' bini pubbliku ta' kartelluni li jissuġġerixxu li wieħed jitla' t-taraġ flok ma juża l-lift;

| 52. | jappella għal kuxjenza akbar ta' l-importanza ta' l-attività fiżika fil-programmi ta' l-edukazzjoni fl-iskola, li tibda' mill-primarja. Għalhekk l-għalliema jridu jkunu informati tajjeb u mħajra li jagħtu importanza lir-riżorsi strutturali li jeżistu fl-iskejjel kollha u jagħtu importanza u valur lill-attività fiżika; |
| --- | --- |

52.

jappella għal kuxjenza akbar ta' l-importanza ta' l-attività fiżika fil-programmi ta' l-edukazzjoni fl-iskola, li tibda' mill-primarja. Għalhekk l-għalliema jridu jkunu informati tajjeb u mħajra li jagħtu importanza lir-riżorsi strutturali li jeżistu fl-iskejjel kollha u jagħtu importanza u valur lill-attività fiżika;

| 53. | jilqa' t-tisħiħ ta' l-okkażjonijiet ta' attività fiżika strutturata għall-adulti bil-parteċipazzjoni diretta ta' l-awtoritajiet pubbliċi fl-offerta ta' inizjattivi b'kollaborazzjoni ma' entitajiet jew assoċċjazzjonijiet li joperaw lokalment. Għalhekk għandu jiġi promoss l-aċċess (kwoti ta' iskrizzjoni, ħinijiet adattati għall-popolazzjoni ta' riferiement) u għandha tiġi osservata l-kwalità ta' l-inizjattivi proposti (tip ta' attività, tul tagħha, spazji adattati, sistemi ta' trasport għal aċċess iffaċilitat, formazzjoni u kwalifiki għall-għalliema); |
| --- | --- |

53.

jilqa' t-tisħiħ ta' l-okkażjonijiet ta' attività fiżika strutturata għall-adulti bil-parteċipazzjoni diretta ta' l-awtoritajiet pubbliċi fl-offerta ta' inizjattivi b'kollaborazzjoni ma' entitajiet jew assoċċjazzjonijiet li joperaw lokalment. Għalhekk għandu jiġi promoss l-aċċess (kwoti ta' iskrizzjoni, ħinijiet adattati għall-popolazzjoni ta' riferiement) u għandha tiġi osservata l-kwalità ta' l-inizjattivi proposti (tip ta' attività, tul tagħha, spazji adattati, sistemi ta' trasport għal aċċess iffaċilitat, formazzjoni u kwalifiki għall-għalliema);

| 54. | iqis li l-awtoritajiet reġjonali u lokali jistgħu jippromovu l-attività fiżika fost il-popolazzjoni wkoll billi jagħtu importanza xierqa lir-riżorsi ambjentali fit-territorju kemm billi jżidu l-mogħdijiet urbani (passaġġi għar-rota, spazji għal passiġġati, trasporti mhux bil-mutur b'garanzija ta' sikurezza) kif ukoll billi jinħolqu okkażjonijiet ta' żvog fil-lokalità (ċikliżmu u passiġġjati), li jqisu d-dritt tal-mobbiltà ta' persuni b'diżabilità billi l-mogħdijiet ikunu kompletament aċċessibbli; |
| --- | --- |

54.

iqis li l-awtoritajiet reġjonali u lokali jistgħu jippromovu l-attività fiżika fost il-popolazzjoni wkoll billi jagħtu importanza xierqa lir-riżorsi ambjentali fit-territorju kemm billi jżidu l-mogħdijiet urbani (passaġġi għar-rota, spazji għal passiġġati, trasporti mhux bil-mutur b'garanzija ta' sikurezza) kif ukoll billi jinħolqu okkażjonijiet ta' żvog fil-lokalità (ċikliżmu u passiġġjati), li jqisu d-dritt tal-mobbiltà ta' persuni b'diżabilità billi l-mogħdijiet ikunu kompletament aċċessibbli;

| 55. | jappoġġja l-formazzjoni tal-ħaddiema tas-saħħa dwar l-importanza tal-promozzjoni ta' l-attività fiżika fost iċ-ċittadini. It-tobba tal-mediċina ġenerali jridu jkunu jafu ir-rakkomandazzjonijiet internazzjonali bbażati fuq provi ta' effettività u għandhom ikollhom l-informazzjoni kollha dwar it-tip ta' attività li għandhom jissuġġerixxu u ta' x'joffri t-territorju sabiex ikunu jistgħu jagħtu pariri tajba. It-taħriġ bażiku u ulterjuri għal dawk li jaħdmu fil-qasam tal-kura tas-saħħa — b'mod speċjali t-tobba — għandu jinkludi modulu għall-promozzjoni tas-saħħa; |
| --- | --- |

55.

jappoġġja l-formazzjoni tal-ħaddiema tas-saħħa dwar l-importanza tal-promozzjoni ta' l-attività fiżika fost iċ-ċittadini. It-tobba tal-mediċina ġenerali jridu jkunu jafu ir-rakkomandazzjonijiet internazzjonali bbażati fuq provi ta' effettività u għandhom ikollhom l-informazzjoni kollha dwar it-tip ta' attività li għandhom jissuġġerixxu u ta' x'joffri t-territorju sabiex ikunu jistgħu jagħtu pariri tajba. It-taħriġ bażiku u ulterjuri għal dawk li jaħdmu fil-qasam tal-kura tas-saħħa — b'mod speċjali t-tobba — għandu jinkludi modulu għall-promozzjoni tas-saħħa;

Ir-rwol ta' l-atturi privati

| 56. | iqis li l-atturi privati għandhom rwol determinanti fil-promozzjoni ta' l-għażliet tal-konsumaturi sabiex ipoġġuhom f'pożizzjoni li jwettqu għażliet indirizzati fuq stil ta' ħajja b'saħħtu: l-azzjonijiet tagħhom f'dan is-settur jistgħu jikkumplimentaw il-politiki governattivi u l-inizjattivi leġislattivi fil-livell Ewropew u nazzjonali; |
| --- | --- |

56.

iqis li l-atturi privati għandhom rwol determinanti fil-promozzjoni ta' l-għażliet tal-konsumaturi sabiex ipoġġuhom f'pożizzjoni li jwettqu għażliet indirizzati fuq stil ta' ħajja b'saħħtu: l-azzjonijiet tagħhom f'dan is-settur jistgħu jikkumplimentaw il-politiki governattivi u l-inizjattivi leġislattivi fil-livell Ewropew u nazzjonali;

| 57. | bil-għan li tingħata importanza lill-approċċ ta' sħubija propost mill-Kummissjoni, jilqa' l-parteċipazzjoni tal-manegement tal-positjiet il-kbar fejn jiltaqgħu n-nies (ċentri kummerċjali, outlets), tar-restorantiera u ta' l-aġenti għall-ħolqien ta' platti tajbin għas-saħħa u r-reklamar tagħhom permezz ta' indikazzjonijiet ċari fil-menu; |
| --- | --- |

57.

bil-għan li tingħata importanza lill-approċċ ta' sħubija propost mill-Kummissjoni, jilqa' l-parteċipazzjoni tal-manegement tal-positjiet il-kbar fejn jiltaqgħu n-nies (ċentri kummerċjali, outlets), tar-restorantiera u ta' l-aġenti għall-ħolqien ta' platti tajbin għas-saħħa u r-reklamar tagħhom permezz ta' indikazzjonijiet ċari fil-menu;

| 58. | jinkoraġġixxi l-industriji ta' l-ikel, biex fuq bażi volontarja, jew permezz tal-kooperazzjoni ta' l-assoċjazzjonijit tal-konsumaturi, jiżviluppaw “kodiċi ta' mġieba virtwuża” u/jew “ibiddlu” il-kontenut kaloriku u nutrizzjonali ta' l-ikel tagħhom, billi jsibu inċentivi anki ta' natura ekonomika għall-industrija li tiddeċiedi li timpenja ruħha f'din id-direzzjoni; |
| --- | --- |

58.

jinkoraġġixxi l-industriji ta' l-ikel, biex fuq bażi volontarja, jew permezz tal-kooperazzjoni ta' l-assoċjazzjonijit tal-konsumaturi, jiżviluppaw “kodiċi ta' mġieba virtwuża” u/jew “ibiddlu” il-kontenut kaloriku u nutrizzjonali ta' l-ikel tagħhom, billi jsibu inċentivi anki ta' natura ekonomika għall-industrija li tiddeċiedi li timpenja ruħha f'din id-direzzjoni;

| 59. | huwa konvint li l-mezzi tax-xandir, (it-televiżjoni, ir-radju, l-internet u l-gazzetti) jistgħu jipparteċipaw, bi sħubija, f'kampanji ta' edukazzjoni dwar id-dieta u fil-kitba ta' kodiċi ta' awto-regolamentazzjoni dwar reklamar “li jagħmel il-ħsara”; |
| --- | --- |

59.

huwa konvint li l-mezzi tax-xandir, (it-televiżjoni, ir-radju, l-internet u l-gazzetti) jistgħu jipparteċipaw, bi sħubija, f'kampanji ta' edukazzjoni dwar id-dieta u fil-kitba ta' kodiċi ta' awto-regolamentazzjoni dwar reklamar “li jagħmel il-ħsara”;

| 60. | jappoġġja rabta msaħħa bejn l-entitajiet pubbliċi u l-korpi esterni li m'għandhomx x'jaqsmu mas-settur tas-saħħa u li huma involuti fil-produzzjoni u d-distribuzzjoni ta' l-ikel (per eżempju fis-settur ta' l-agrikoltura), b'enfasi partikolari fuq ir-realtajiet lokali tas-settur; |
| --- | --- |

60.

jappoġġja rabta msaħħa bejn l-entitajiet pubbliċi u l-korpi esterni li m'għandhomx x'jaqsmu mas-settur tas-saħħa u li huma involuti fil-produzzjoni u d-distribuzzjoni ta' l-ikel (per eżempju fis-settur ta' l-agrikoltura), b'enfasi partikolari fuq ir-realtajiet lokali tas-settur;

Kooperazzjoni internazzjonali

| 61. | ifakkar li bis-saħħa ta' l-Artikolu 152(3) tat-Trattat tal-KE, il-Komunità u l-Istati Membri jinkoraġġixxu l-kooperazzjoni ma' pajjiżi terzi u ma' l-organizzazzjonijiet internazzjonali kompetenti fil-qasam tas-saħħa pubblika; |
| --- | --- |

61.

ifakkar li bis-saħħa ta' l-Artikolu 152(3) tat-Trattat tal-KE, il-Komunità u l-Istati Membri jinkoraġġixxu l-kooperazzjoni ma' pajjiżi terzi u ma' l-organizzazzjonijiet internazzjonali kompetenti fil-qasam tas-saħħa pubblika;

| 62. | jinnota li r-reġjuni għadhom jaġixxu bi ftehim u kooperazzjoni mal-Ministeri nazzjonali rispettivi (Saħħa, Politiki Soċjali, Edukazzjoni, eċċ.). Għal dan il-għan jirrakkomanda l-kollaborazzjoni ma' l-uffiċċju għall-Ewropa ta' l-Organizzazzjoni Dinija tas-Saħħa, li qiegħda tikkoordina organizzazzjonijiet oħra internazzjonali (FAO, UNICER, ILO, OECD) fl-appoġġ ta' l-implimentazzjoni, ta' inizjattivi mmirati li jidentifikaw il-ħtiġijiet tar-reġjuni individwali; lejn id-deskrizzjoni tas-sitwazzjoni, it-tendenzi u l-istrateġiji li hemm fis-seħħ; lejn il-ġbir, l-analiżi u d-diffużjoni tal-provi xjentifiċi marbuta ma' l-effettività tal-miżuri implimentati; |
| --- | --- |

62.

jinnota li r-reġjuni għadhom jaġixxu bi ftehim u kooperazzjoni mal-Ministeri nazzjonali rispettivi (Saħħa, Politiki Soċjali, Edukazzjoni, eċċ.). Għal dan il-għan jirrakkomanda l-kollaborazzjoni ma' l-uffiċċju għall-Ewropa ta' l-Organizzazzjoni Dinija tas-Saħħa, li qiegħda tikkoordina organizzazzjonijiet oħra internazzjonali (FAO, UNICER, ILO, OECD) fl-appoġġ ta' l-implimentazzjoni, ta' inizjattivi mmirati li jidentifikaw il-ħtiġijiet tar-reġjuni individwali; lejn id-deskrizzjoni tas-sitwazzjoni, it-tendenzi u l-istrateġiji li hemm fis-seħħ; lejn il-ġbir, l-analiżi u d-diffużjoni tal-provi xjentifiċi marbuta ma' l-effettività tal-miżuri implimentati;

| 63. | iqis meħtieġa l-kollaborazzjoni mad-WHO għat-twaqqif ta' sistema ta' monitoraġġ fil-kwistjoni tad-dieta u l-attività fiżika, anke bil-ħsieb ta' l-adozzjoni tat-Tieni pjan ta' azzjoni fil-kwistjoni tad-dieta u n-nutrizzjoni; |
| --- | --- |

63.

iqis meħtieġa l-kollaborazzjoni mad-WHO għat-twaqqif ta' sistema ta' monitoraġġ fil-kwistjoni tad-dieta u l-attività fiżika, anke bil-ħsieb ta' l-adozzjoni tat-Tieni pjan ta' azzjoni fil-kwistjoni tad-dieta u n-nutrizzjoni;

| 64. | jenfasizza l-importanza partikolari tal-kollaborazzjoni mal-pajjiżi li żviluppaw strateġija tagħhom dwar l-obeżità sabiex b'mod reċiproku jaqsmu esperjenzi u għarfien; |
| --- | --- |

64.

jenfasizza l-importanza partikolari tal-kollaborazzjoni mal-pajjiżi li żviluppaw strateġija tagħhom dwar l-obeżità sabiex b'mod reċiproku jaqsmu esperjenzi u għarfien;

| 65. | huwa tal-fehma li għandha tingħata importanza lill-għarfien fuq l-użanzi u l-istili ta' ħajja lokali li għandhom effett tal-ħarsien minn ħxuna żejda, obeżità u mard tal-metaboliżmu (dijabete, mard deġenerattiv). F'dan is-sens ifakkar li d-WHO tat importanza lill-esperjezi ta' rkuprar tal-forom tradizzjonali ta' kura u stili ta' ħajja tajbin għas-saħħa fil-popolazzjonijiet u l-etniji differenti; |
| --- | --- |

65.

huwa tal-fehma li għandha tingħata importanza lill-għarfien fuq l-użanzi u l-istili ta' ħajja lokali li għandhom effett tal-ħarsien minn ħxuna żejda, obeżità u mard tal-metaboliżmu (dijabete, mard deġenerattiv). F'dan is-sens ifakkar li d-WHO tat importanza lill-esperjezi ta' rkuprar tal-forom tradizzjonali ta' kura u stili ta' ħajja tajbin għas-saħħa fil-popolazzjonijiet u l-etniji differenti;

| 66. | jappoġġja l-istudji tat-tip epidemjoloġiku dwar is-sovvrappiż, l-obeżità u d-dijabete, li llum huma kkunsidrati bħala emerġenza ġenwina. |
| --- | --- |

66.

jappoġġja l-istudji tat-tip epidemjoloġiku dwar is-sovvrappiż, l-obeżità u d-dijabete, li llum huma kkunsidrati bħala emerġenza ġenwina.

Brussell, is-6 ta' Frar 2008.

Il-President

tal-Kumitat tar-Reġjuni,

Luc VAN DEN BRANDE

---

| 25.4.2008 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea | C 105/40 |
| --- | --- | --- | --- |

25.4.2008

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea

C 105/40

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar White Paper dwar l-Isport

(2008/C 105/09)

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jiġbed l-attenzjoni lejn il-fatt li l-isport huwa strument importanti għall-promozzjoni ta' l-integrazzjoni tal-livelli kollha tal-popolazzjoni u jinnota li l-isport jistimola l-kapaċitajiet individwali u jippromovi prinċipji bażiċi bħas-sens ta' ġustizzja, it-tolleranza u s-solidarjetà; |
| --- | --- |

—

jiġbed l-attenzjoni lejn il-fatt li l-isport huwa strument importanti għall-promozzjoni ta' l-integrazzjoni tal-livelli kollha tal-popolazzjoni u jinnota li l-isport jistimola l-kapaċitajiet individwali u jippromovi prinċipji bażiċi bħas-sens ta' ġustizzja, it-tolleranza u s-solidarjetà;

| — | jemmen li popolazzjoni qawwija u b'saħħitha — żgħażagħ u anzjani, irġiel u nisa — hija l-ixprun tat-tkabbir ekonomiku, il-kompetittività u b'mod ġenerali t-tkattir tal-prosperità fl-Ewropa u b'hekk tagħti kontribut sabiex jintlaħqu l-objettivi ta' l-istrateġija ta' Lisbona; |
| --- | --- |

—

jemmen li popolazzjoni qawwija u b'saħħitha — żgħażagħ u anzjani, irġiel u nisa — hija l-ixprun tat-tkabbir ekonomiku, il-kompetittività u b'mod ġenerali t-tkattir tal-prosperità fl-Ewropa u b'hekk tagħti kontribut sabiex jintlaħqu l-objettivi ta' l-istrateġija ta' Lisbona;

| — | jilqa' l-White Paper tal-Kummissjoni, bħala kontribut għall-promozzjoni ta' l-isport bħala fenomenu importanti għall-edukazzjoni, is-saħħa u l-politika soċjali u ekonomika li jikkontribwixxi b'mod sinifikanti sabiex jintlaħaq l-għan strateġiku tas-solidarjetà u l-benesseri fl-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

—

jilqa' l-White Paper tal-Kummissjoni, bħala kontribut għall-promozzjoni ta' l-isport bħala fenomenu importanti għall-edukazzjoni, is-saħħa u l-politika soċjali u ekonomika li jikkontribwixxi b'mod sinifikanti sabiex jintlaħaq l-għan strateġiku tas-solidarjetà u l-benesseri fl-Unjoni Ewropea;

| — | jinnota b'ċertu tħassib l-objettivi tal-White Paper dwar l-Isport tal-Kummissjoni, billi dawn juru tendenza ċara lejn espansjoni tal-kompetenzi ta' l-UE fil-qasam ta' l-isport u jmorru lil hinn mill-għanijiet stipulati fid-dikjarazzjoni ta' Nizza u r-regoli tat-Trattat attwali; |
| --- | --- |

—

jinnota b'ċertu tħassib l-objettivi tal-White Paper dwar l-Isport tal-Kummissjoni, billi dawn juru tendenza ċara lejn espansjoni tal-kompetenzi ta' l-UE fil-qasam ta' l-isport u jmorru lil hinn mill-għanijiet stipulati fid-dikjarazzjoni ta' Nizza u r-regoli tat-Trattat attwali;

| — | jaqbel mal-Kummissjoni li djalogu strutturat ma' l-atturi tas-settur sportiv dwar il-forum ta' l-isport ta' l-UE u dwar kwistjonijiet tematiċi jista' jagħti kontribut importanti lid-dibattiti Ewropej dwar l-isport. Jemmen li huwa indispensabbli li, fid-dawl tar-rwol attiv tiegħu, il-Kumitat jiġi inkluż fit-tfassil ta' dan id-djalogu. |
| --- | --- |

—

jaqbel mal-Kummissjoni li djalogu strutturat ma' l-atturi tas-settur sportiv dwar il-forum ta' l-isport ta' l-UE u dwar kwistjonijiet tematiċi jista' jagħti kontribut importanti lid-dibattiti Ewropej dwar l-isport. Jemmen li huwa indispensabbli li, fid-dawl tar-rwol attiv tiegħu, il-Kumitat jiġi inkluż fit-tfassil ta' dan id-djalogu.

| Rapporteur | : | Is-Sinjura Helma KUHN-THEIS (DE/PPE), Membru tal-Landtag ta' Saarland |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

Is-Sinjura Helma KUHN-THEIS (DE/PPE), Membru tal-Landtag ta' Saarland

Dokument ta' referenza

White Paper dwar l-Isport (imressqa mill-Kummissjoni)

COM(2007) 391 finali — SEC(2007) 932 — SEC(2007) 934 — SEC(2007) 935 — SEC(2007) 936

Rakkomandazzjonijiet ta' politika

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| 1. | jinnota li l-isport huwa parti integrali mis-soċjetà Ewropea u l-ħajja ta' kuljum ta' ħafna ċittadini Ewropej; |
| --- | --- |

1.

jinnota li l-isport huwa parti integrali mis-soċjetà Ewropea u l-ħajja ta' kuljum ta' ħafna ċittadini Ewropej;

| 2. | jenfasizza li l-prattika ta' l-isport hija tajba għas-saħħa u tgħin fil-prevenzjoni tal-mard, b'mod speċjali dak marbut man-nuqqas ta' eżerċizzju u alimentazzjoni ħażina; |
| --- | --- |

2.

jenfasizza li l-prattika ta' l-isport hija tajba għas-saħħa u tgħin fil-prevenzjoni tal-mard, b'mod speċjali dak marbut man-nuqqas ta' eżerċizzju u alimentazzjoni ħażina;

| 3. | jenfasizza l-kontribut olistiku ta' l-isport lill-ġenerazzjonijiet żgħar u l-appoġġ li jagħti lill-proċess ta' trobbija tat-tfal u ż-żgħażagħ sabiex dawn jiżviluppaw f'persuni responsabbli u ta' karattru sod; |
| --- | --- |

3.

jenfasizza l-kontribut olistiku ta' l-isport lill-ġenerazzjonijiet żgħar u l-appoġġ li jagħti lill-proċess ta' trobbija tat-tfal u ż-żgħażagħ sabiex dawn jiżviluppaw f'persuni responsabbli u ta' karattru sod;

| 4. | jiġbed l-attenzjoni lejn il-fatt li l-isport huwa strument importanti għall-promozzjoni ta' l-integrazzjoni tal-livelli kollha tal-popolazzjoni — ċittadini barranin u nattivi, persuni b'diżabilità u oħrajn mingħajr diżabilità, anzjani u żgħażagħ — li ftit li xejn tirnexxi f'oqsma oħra tas-soċjetà hekk kif tirnexxi fl-isport; |
| --- | --- |

4.

jiġbed l-attenzjoni lejn il-fatt li l-isport huwa strument importanti għall-promozzjoni ta' l-integrazzjoni tal-livelli kollha tal-popolazzjoni — ċittadini barranin u nattivi, persuni b'diżabilità u oħrajn mingħajr diżabilità, anzjani u żgħażagħ — li ftit li xejn tirnexxi f'oqsma oħra tas-soċjetà hekk kif tirnexxi fl-isport;

| 5. | jemmen li popolazzjoni qawwija u b'saħħitha — żgħażagħ u anzjani, irġiel u nisa — hija l-ixprun tat-tkabbir ekonomiku, il-kompetittività u b'mod ġenerali t-tkattir tal-prosperità fl-Ewropa u b'hekk tagħti kontribut sabiex jintlaħqu l-objettivi ta' l-istrateġija ta' Lisbona; |
| --- | --- |

5.

jemmen li popolazzjoni qawwija u b'saħħitha — żgħażagħ u anzjani, irġiel u nisa — hija l-ixprun tat-tkabbir ekonomiku, il-kompetittività u b'mod ġenerali t-tkattir tal-prosperità fl-Ewropa u b'hekk tagħti kontribut sabiex jintlaħqu l-objettivi ta' l-istrateġija ta' Lisbona;

| 6. | jinnota li l-isport jistimola l-kapaċitajiet individwali u jippromovi prinċipji bażiċi bħas-sens ta' ġustizzja, it-tolleranza u s-solidarjetà; |
| --- | --- |

6.

jinnota li l-isport jistimola l-kapaċitajiet individwali u jippromovi prinċipji bażiċi bħas-sens ta' ġustizzja, it-tolleranza u s-solidarjetà;

| 7. | għalhekk jilqa' l-White Paper tal-Kummissjoni, bħala kontribut għall-promozzjoni ta' l-isport bħala fenomenu importanti għall-edukazzjoni, is-saħħa u l-politika soċjali u ekonomika li jikkontribwixxi b'mod sinifikanti sabiex jintlaħaq l-għan strateġiku tas-solidarjetà u l-benesseri fl-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

7.

għalhekk jilqa' l-White Paper tal-Kummissjoni, bħala kontribut għall-promozzjoni ta' l-isport bħala fenomenu importanti għall-edukazzjoni, is-saħħa u l-politika soċjali u ekonomika li jikkontribwixxi b'mod sinifikanti sabiex jintlaħaq l-għan strateġiku tas-solidarjetà u l-benesseri fl-Unjoni Ewropea;

| 8. | jemmen li l-isport qiegħed iħabbat wiċċu ma' theddid u sfidi ġodda li tfaċċjaw fis-soċjetà Ewropea, bħall-pressjoni kummerċjali, l-isfruttament ta' sportivi żgħażagħ, id-doping, ir-razziżmu, il-vjolenza, il-korruzzjoni u l-ħasil tal-flus; |
| --- | --- |

8.

jemmen li l-isport qiegħed iħabbat wiċċu ma' theddid u sfidi ġodda li tfaċċjaw fis-soċjetà Ewropea, bħall-pressjoni kummerċjali, l-isfruttament ta' sportivi żgħażagħ, id-doping, ir-razziżmu, il-vjolenza, il-korruzzjoni u l-ħasil tal-flus;

| 9. | jinnota b'ċertu tħassib l-objettivi tal-White Paper dwar l-Isport tal-Kummissjoni, billi dawn juru tendenza ċara lejn espansjoni tal-kompetenzi ta' l-UE fil-qasam ta' l-isport u jmorru lil hinn mill-għanijiet stipulati fid-dikjarazzjoni ta' Nizza u r-regoli tat-Trattat attwali. M'għandux ikun hemm dubju la dwar l-awtonomija ta' l-organizzazzjonijiet sportivi u lanqas dwar il-kompetenzi ta' l-Istati Membri u ta' l-awtoritajiet reġjonali u lokali. Għaldaqstant jenfasizza l-kompetenzi limitati tal-Komunità fil-qasam ta' l-isport; |
| --- | --- |

9.

jinnota b'ċertu tħassib l-objettivi tal-White Paper dwar l-Isport tal-Kummissjoni, billi dawn juru tendenza ċara lejn espansjoni tal-kompetenzi ta' l-UE fil-qasam ta' l-isport u jmorru lil hinn mill-għanijiet stipulati fid-dikjarazzjoni ta' Nizza u r-regoli tat-Trattat attwali. M'għandux ikun hemm dubju la dwar l-awtonomija ta' l-organizzazzjonijiet sportivi u lanqas dwar il-kompetenzi ta' l-Istati Membri u ta' l-awtoritajiet reġjonali u lokali. Għaldaqstant jenfasizza l-kompetenzi limitati tal-Komunità fil-qasam ta' l-isport;

| 10. | madankollu, fuq il-bażi ta' dan, huwa lest li jilqa' miżuri ta' appoġġ, ta' koordinazzjoni u komplementarji min-naħa tal-Kummissjoni li jippromovu l-prinċipji soċjali, edukattivi, tas-saħħa u kulturali ta' l-isport fl-Istati Membri mingħajr ma jxekklu l-awtonomija u l-kompetenzi ta' l-Istati Membri u l-organizzazzjonijiet ta' l-isport; |
| --- | --- |

10.

madankollu, fuq il-bażi ta' dan, huwa lest li jilqa' miżuri ta' appoġġ, ta' koordinazzjoni u komplementarji min-naħa tal-Kummissjoni li jippromovu l-prinċipji soċjali, edukattivi, tas-saħħa u kulturali ta' l-isport fl-Istati Membri mingħajr ma jxekklu l-awtonomija u l-kompetenzi ta' l-Istati Membri u l-organizzazzjonijiet ta' l-isport;

| 11. | jitlob li billi programm Ewropew indipendenti ta' appoġġ għall-isport m'huwiex ser ikun possibbli qabel l-2011, tiżdied linja baġitarja għall-miżuri u proġetti pilota preparatorji għall-implimentazzjoni tal-White Paper; barra minn hekk, jirrakkomanda li jinxtered sewwa t-tagħrif dwar il-possibbiltajiet attwali u futuri għall-parteċipazzjoni fis-sejħiet għall-offerti aċċessibbli fil-qasam ta' l-isport; |
| --- | --- |

11.

jitlob li billi programm Ewropew indipendenti ta' appoġġ għall-isport m'huwiex ser ikun possibbli qabel l-2011, tiżdied linja baġitarja għall-miżuri u proġetti pilota preparatorji għall-implimentazzjoni tal-White Paper; barra minn hekk, jirrakkomanda li jinxtered sewwa t-tagħrif dwar il-possibbiltajiet attwali u futuri għall-parteċipazzjoni fis-sejħiet għall-offerti aċċessibbli fil-qasam ta' l-isport;

| 12. | huwa favur il-fatt li l-isport jiġi inkluż iktar minn qabel fil-politiki u l-programmi ta' appoġġ ta' l-UE. Il-Kumitat tar-Reġjuni jemmen li l-inklużjoni ta' l-isport fit-Trattat li jimmodifika t-Trattat ta' l-Unjoni Ewropea u t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tirrappreżenta bażi legali suffiċjenti sabiex l-isport jiġi kkunsidrat b'mod espliċitu fil-perijodu ta' finanzjament li jibda fl-2013 permezz ta' miżuri ta' appoġġ, ta' koordinazzjoni u komplementarji; |
| --- | --- |

12.

huwa favur il-fatt li l-isport jiġi inkluż iktar minn qabel fil-politiki u l-programmi ta' appoġġ ta' l-UE. Il-Kumitat tar-Reġjuni jemmen li l-inklużjoni ta' l-isport fit-Trattat li jimmodifika t-Trattat ta' l-Unjoni Ewropea u t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tirrappreżenta bażi legali suffiċjenti sabiex l-isport jiġi kkunsidrat b'mod espliċitu fil-perijodu ta' finanzjament li jibda fl-2013 permezz ta' miżuri ta' appoġġ, ta' koordinazzjoni u komplementarji;

| 13. | jitlob lill-membri tiegħu jappoġġjaw, fil-livell reġjonali, is-sejħa tal-White Paper dwar l-Isport għall-integrazzjoni ta' l-isport fl-implimentazzjoni ta' l-istrumenti ta' promozzjoni ta' l-UE mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew u l-Fond Agrikolu għall-Iżvilupp taż-Żoni Rurali; |
| --- | --- |

13.

jitlob lill-membri tiegħu jappoġġjaw, fil-livell reġjonali, is-sejħa tal-White Paper dwar l-Isport għall-integrazzjoni ta' l-isport fl-implimentazzjoni ta' l-istrumenti ta' promozzjoni ta' l-UE mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew u l-Fond Agrikolu għall-Iżvilupp taż-Żoni Rurali;

| 14. | jilqa' l-fatt li l-White Paper dwar l-Isport tidentifika l-mainstreaming ta' l-isport bħala objettiv prinċipali u jitlob lill-Kummissjoni tħejji rapport dwar l-implimentazzjoni ta' dan regolarment; |
| --- | --- |

14.

jilqa' l-fatt li l-White Paper dwar l-Isport tidentifika l-mainstreaming ta' l-isport bħala objettiv prinċipali u jitlob lill-Kummissjoni tħejji rapport dwar l-implimentazzjoni ta' dan regolarment;

fir-rigward tat-titjib tas-saħħa pubblika permezz ta' l-attività fiżika

| 15. | huwa tal-fehma li l-Kummissjoni għarfet il-problema u li permezz tal-White Paper dwar l-Isport u l-White Paper dwar l-Alimentazzjoni, il-piż żejjed, l-obeżità: strateġija għall-Ewropa hija qed tiġbed l-attenzjoni, lil hinn mill-fruntieri nazzjonali, lejn il-bżonn li tittieħed azzjoni u li jinstabu soluzzjonijiet għal dawn il-problemi; |
| --- | --- |

15.

huwa tal-fehma li l-Kummissjoni għarfet il-problema u li permezz tal-White Paper dwar l-Isport u l-White Paper dwar l-Alimentazzjoni, il-piż żejjed, l-obeżità: strateġija għall-Ewropa hija qed tiġbed l-attenzjoni, lil hinn mill-fruntieri nazzjonali, lejn il-bżonn li tittieħed azzjoni u li jinstabu soluzzjonijiet għal dawn il-problemi;

| 16. | iqis li l-importanza ta' l-inklużjoni ta' l-organizzazzjonijiet sportivi għat-titjib tas-saħħa pubblika permezz ta' l-attività fiżika hija evidenti, billi l-organizzazzjonijiet sportivi, maqsumin f'għadd kbir ta' klabbs u assoċjazzjonijiet, jilħqu grupp kbir ta' nies. Il-Kumitat jappoġġja l-intenzjoni tal-Kummissjoni li tippromovi iktar minn qatt qabel kemm finanzjarjament kif ukoll moralment, l-istabbiliment ta' netwerks għall-iskambju ta' l-esperjenzi, fuq kollox fil-kuntest tal-prattika t-tajba mmirata lejn iż-żgħażagħ u b'enfasi fuq l-isport fl-iktar livelli bażiċi. Barra minn hekk, jenfasizza l-importanza tal-kooperazzjoni bejn is-setturi ta' dan il-qasam, billi l-azzjoni kollettiva fuq skala Komunitarja jista' jkollha effett pożittiv fuq l-istrutturi amministrattivi nazzjonali, li huma maqsumin f'diversi setturi (sport, saħħa, edukazzjoni); |
| --- | --- |

16.

iqis li l-importanza ta' l-inklużjoni ta' l-organizzazzjonijiet sportivi għat-titjib tas-saħħa pubblika permezz ta' l-attività fiżika hija evidenti, billi l-organizzazzjonijiet sportivi, maqsumin f'għadd kbir ta' klabbs u assoċjazzjonijiet, jilħqu grupp kbir ta' nies. Il-Kumitat jappoġġja l-intenzjoni tal-Kummissjoni li tippromovi iktar minn qatt qabel kemm finanzjarjament kif ukoll moralment, l-istabbiliment ta' netwerks għall-iskambju ta' l-esperjenzi, fuq kollox fil-kuntest tal-prattika t-tajba mmirata lejn iż-żgħażagħ u b'enfasi fuq l-isport fl-iktar livelli bażiċi. Barra minn hekk, jenfasizza l-importanza tal-kooperazzjoni bejn is-setturi ta' dan il-qasam, billi l-azzjoni kollettiva fuq skala Komunitarja jista' jkollha effett pożittiv fuq l-istrutturi amministrattivi nazzjonali, li huma maqsumin f'diversi setturi (sport, saħħa, edukazzjoni);

| 17. | fl-istess ħin jixtieq iħeġġeġ lill-Kummissjoni tippromovi l-isport spontanju u mhux organizzat u timpenja ruħha sabiex l-organizzazzjonijiet sportivi u l-awtoritajiet statali joħolqu l-aqwa kundizzjonijiet possibbli għall-iżvilupp ta' dawn l-attivitajiet; |
| --- | --- |

17.

fl-istess ħin jixtieq iħeġġeġ lill-Kummissjoni tippromovi l-isport spontanju u mhux organizzat u timpenja ruħha sabiex l-organizzazzjonijiet sportivi u l-awtoritajiet statali joħolqu l-aqwa kundizzjonijiet possibbli għall-iżvilupp ta' dawn l-attivitajiet;

fir-rigward tal-ġlieda kontra d-doping u l-prevenzjoni tiegħu

| 18. | huwa tal-fehma li mingħajr stabbilizzazzjoni etika, il-pressjoni għal prestazzjoni tajba, li hija fuq kollox kummerċjali u soċjali, hija perikoluża ħafna fil-kuntest ta' l-użu ta' sustanzi illegali maħsuba biex itejbu l-prestazzjoni, hekk kif inhi perikoluża f'oqsma oħra tal-ħajja; |
| --- | --- |

18.

huwa tal-fehma li mingħajr stabbilizzazzjoni etika, il-pressjoni għal prestazzjoni tajba, li hija fuq kollox kummerċjali u soċjali, hija perikoluża ħafna fil-kuntest ta' l-użu ta' sustanzi illegali maħsuba biex itejbu l-prestazzjoni, hekk kif inhi perikoluża f'oqsma oħra tal-ħajja;

| 19. | jinnota li d-doping huwa ta' ħsara kbira għall-ispirtu ta' korrettezza fl-isport kif ukoll għall-immaġni ta' l-isport, u jipperikola s-saħħa ta' min jipprattikah. Fl-istess ħin huwa wkoll fattur ta' demotivazzjoni għall-isportivi l-oħra; |
| --- | --- |

19.

jinnota li d-doping huwa ta' ħsara kbira għall-ispirtu ta' korrettezza fl-isport kif ukoll għall-immaġni ta' l-isport, u jipperikola s-saħħa ta' min jipprattikah. Fl-istess ħin huwa wkoll fattur ta' demotivazzjoni għall-isportivi l-oħra;

| 20. | huwa tal-fehma li fl-isport kompetittiv m'humiex biss il-professjonisti li huma soġġetti għal pressjoni intensiva min-naħa ta' bosta gruppi soċjali. Il-periklu jeżisti wkoll f'livelli oħra; id-doping progressiv żdied ħafna fost l-isportivi dilettanti u l-atleti żgħażagħ; |
| --- | --- |

20.

huwa tal-fehma li fl-isport kompetittiv m'humiex biss il-professjonisti li huma soġġetti għal pressjoni intensiva min-naħa ta' bosta gruppi soċjali. Il-periklu jeżisti wkoll f'livelli oħra; id-doping progressiv żdied ħafna fost l-isportivi dilettanti u l-atleti żgħażagħ;

| 21. | jemmen li l-obbligi għal sport mingħajr doping jistgħu biss jinżammu jekk ikun hemm kontroll effiċjenti tad-doping; għaldaqstant huwa kruċjali li jkun hemm impenn ta' l-UE u dinji kontra d-doping; |
| --- | --- |

21.

jemmen li l-obbligi għal sport mingħajr doping jistgħu biss jinżammu jekk ikun hemm kontroll effiċjenti tad-doping; għaldaqstant huwa kruċjali li jkun hemm impenn ta' l-UE u dinji kontra d-doping;

| 22. | jirrakkomanda approċċ iktar ikkoordinat għall-ġlieda kontra d-doping fl-UE b'konformità mal-Konvenzjoni ta' l-UNESCO dwar id-doping fl-isport kif ukoll mal-bżonn li jkun hemm istituzzjoni indipendenti għall-kontroll anti-doping; |
| --- | --- |

22.

jirrakkomanda approċċ iktar ikkoordinat għall-ġlieda kontra d-doping fl-UE b'konformità mal-Konvenzjoni ta' l-UNESCO dwar id-doping fl-isport kif ukoll mal-bżonn li jkun hemm istituzzjoni indipendenti għall-kontroll anti-doping;

| 23. | jikkunsidra li l-awtoritajiet u l-organizzazzjonijiet lokali u reġjonali huma partikularment adattati sabiex iqajmu kuxjenza dwar id-doping permezz ta' kampanji ta' informazzjoni fl-iskejjel, fl-assoċjazzjonijiet sportivi u fil-qasam ta' l-isport b'mod ġenerali u sabiex jikkontribwixxu għat-tixrid tat-tagħrif; għalhekk iħeġġiġhom jagħmlu dan u jikkonferma u jenfasizza l-intenzjoni tiegħu li jsegwi u jappoġġja dan it-tip ta' attivitajiet fil-livelli lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

23.

jikkunsidra li l-awtoritajiet u l-organizzazzjonijiet lokali u reġjonali huma partikularment adattati sabiex iqajmu kuxjenza dwar id-doping permezz ta' kampanji ta' informazzjoni fl-iskejjel, fl-assoċjazzjonijiet sportivi u fil-qasam ta' l-isport b'mod ġenerali u sabiex jikkontribwixxu għat-tixrid tat-tagħrif; għalhekk iħeġġiġhom jagħmlu dan u jikkonferma u jenfasizza l-intenzjoni tiegħu li jsegwi u jappoġġja dan it-tip ta' attivitajiet fil-livelli lokali u reġjonali;

fir-rigward tat-tisħiħ tar-rwol ta' l-isport fl-edukazzjoni u t-taħriġ

| 24. | jilqa' u japprova l-appoġġ u l-promozzjoni ta' l-isport u l-attività fiżika pprovduti minn diversi inizjattivi politiċi tal-Kummissjoni u l-għoti ta' tikketta lill-iskejjel li jimpenjaw ruħhom b'mod partikulari għall-iżvilupp ta' l-attivitajiet fiżiċi kif ukoll lill-assoċjazzjonijiet sportivi li jagħtu attenzjoni speċjali ħafna lill-kwalità tas-servizzi tagħhom; |
| --- | --- |

24.

jilqa' u japprova l-appoġġ u l-promozzjoni ta' l-isport u l-attività fiżika pprovduti minn diversi inizjattivi politiċi tal-Kummissjoni u l-għoti ta' tikketta lill-iskejjel li jimpenjaw ruħhom b'mod partikulari għall-iżvilupp ta' l-attivitajiet fiżiċi kif ukoll lill-assoċjazzjonijiet sportivi li jagħtu attenzjoni speċjali ħafna lill-kwalità tas-servizzi tagħhom;

| 25. | jenfasizza l-importanza partikulari ta' l-eżerċizzju, il-logħob u l-isport fis-snin ta' qabel l-iskola għall-iżvilupp fiżiku, mentali, konoxxittiv u soċjali tat-tfal u ż-żgħażagħ u bħala element kruċjali fil-proċess sħiħ ta' trobbija u edukazzjoni. Għalhekk isejjaħ lill-Kummissjoni sabiex tagħti importanza partikulari lill-qasam ta' l-attività fiżika fis-snin ta' qabel l-iskola; |
| --- | --- |

25.

jenfasizza l-importanza partikulari ta' l-eżerċizzju, il-logħob u l-isport fis-snin ta' qabel l-iskola għall-iżvilupp fiżiku, mentali, konoxxittiv u soċjali tat-tfal u ż-żgħażagħ u bħala element kruċjali fil-proċess sħiħ ta' trobbija u edukazzjoni. Għalhekk isejjaħ lill-Kummissjoni sabiex tagħti importanza partikulari lill-qasam ta' l-attività fiżika fis-snin ta' qabel l-iskola;

| 26. | madankollu jfakkar li l-miżuri komplementari jew ta' appoġġ u koordinazzjoni tal-Kummissjoni marbutin ma' l-oqsma ta' l-edukazzjoni u l-isport m'għandhomx ixekklu l-kompetenzi ta' l-Istati Membri jew il-livelli sotto-nazzjonali inkarigati minn dawn l-oqsma fl-Istati Membri; |
| --- | --- |

26.

madankollu jfakkar li l-miżuri komplementari jew ta' appoġġ u koordinazzjoni tal-Kummissjoni marbutin ma' l-oqsma ta' l-edukazzjoni u l-isport m'għandhomx ixekklu l-kompetenzi ta' l-Istati Membri jew il-livelli sotto-nazzjonali inkarigati minn dawn l-oqsma fl-Istati Membri;

fir-rigward tal-promozzjoni ta' volontarjat u ċittadinanza attiva permezz ta' l-isport

| 27. | jenfasizza l-importanza partikulari tal-volontarjat u jħeġġeġ lill-Kummissjoni tesprimi ruħha dwar ir-rwol li għandu jaqdi l-volontarjat fl-isport sa mill-bidunett. Barra minn hekk, jiġbed l-attenzjoni lejn ir-riskju li l-isport jiġi kkunsidrat biss bħala attività ekonomika, billi dan ma jkunx ta' ġid għall-immaġni ġenerali u l-fenomenu ta' l-isport. L-isport professjonali huwa biss parti żgħira mill-moviment ġenerali ta' l-isport, ħaġa li ma toħroġx fid-dieher biżżejjed mill-White Paper dwar l-Isport; |
| --- | --- |

27.

jenfasizza l-importanza partikulari tal-volontarjat u jħeġġeġ lill-Kummissjoni tesprimi ruħha dwar ir-rwol li għandu jaqdi l-volontarjat fl-isport sa mill-bidunett. Barra minn hekk, jiġbed l-attenzjoni lejn ir-riskju li l-isport jiġi kkunsidrat biss bħala attività ekonomika, billi dan ma jkunx ta' ġid għall-immaġni ġenerali u l-fenomenu ta' l-isport. L-isport professjonali huwa biss parti żgħira mill-moviment ġenerali ta' l-isport, ħaġa li ma toħroġx fid-dieher biżżejjed mill-White Paper dwar l-Isport;

| 28. | jemmen li fl-isport, b'mod partikulari, l-impenn taċ-ċittadini huwa marbut b'mod dirett ma' l-iżvilupp tal-komunità, u li minbarra objettivi purament sportivi l-isport jinkludi wkoll objettivi soċjali u li jippromovu l-ispirtu ta' komunità; |
| --- | --- |

28.

jemmen li fl-isport, b'mod partikulari, l-impenn taċ-ċittadini huwa marbut b'mod dirett ma' l-iżvilupp tal-komunità, u li minbarra objettivi purament sportivi l-isport jinkludi wkoll objettivi soċjali u li jippromovu l-ispirtu ta' komunità;

| 29. | jilqa' l-programm “Ċittadini għall-Ewropa” fil-kuntest tal-promozzjoni ta' l-isport tal-massa; |
| --- | --- |

29.

jilqa' l-programm “Ċittadini għall-Ewropa” fil-kuntest tal-promozzjoni ta' l-isport tal-massa;

| 30. | jappoġġja, fil-kuntest tal-programm “Żgħażagħ fl-Azzjoni”, is-suġġeriment tal-Kummissjoni li tippromovi l-volontarjat taż-żgħażagħ fil-qasam ta' l-isport; |
| --- | --- |

30.

jappoġġja, fil-kuntest tal-programm “Żgħażagħ fl-Azzjoni”, is-suġġeriment tal-Kummissjoni li tippromovi l-volontarjat taż-żgħażagħ fil-qasam ta' l-isport;

| 31. | jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni ser titlob studju Ewropew dwar l-attivitajiet volontarji fl-isport, billi dan ser ikun strument siewi għall-identifikazzjoni tal-ħidmiet u s-sigurtà ta' l-ippjanar fil-ġejjieni fil-qasam tal-volontarjat fl-isport; |
| --- | --- |

31.

jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni ser titlob studju Ewropew dwar l-attivitajiet volontarji fl-isport, billi dan ser ikun strument siewi għall-identifikazzjoni tal-ħidmiet u s-sigurtà ta' l-ippjanar fil-ġejjieni fil-qasam tal-volontarjat fl-isport;

fir-rigward ta' l-użu tal-potenzjal ta' l-isport għall-inklużjoni soċjali, l-integrazzjoni u l-opportunitajiet indaqs

| 32. | jemmen li r-rwol speċjali li jaqdi l-isport għall-persuni b'diżabilità għandu jissemma; |
| --- | --- |

32.

jemmen li r-rwol speċjali li jaqdi l-isport għall-persuni b'diżabilità għandu jissemma;

| 33. | għalhekk iħeġġeġ lill-Istati Membri, lill-awtoritajiet lokali u reġjonali u lill-organizzazzjonijiet sportivi sabiex jikkunsidraw il-bżonnijiet tal-persuni b'diżabilità u jiżguraw li l-istabbilimenti u l-akkomodazzjonijiet sportivi jkunu aċċessibbli għalihom; |
| --- | --- |

33.

għalhekk iħeġġeġ lill-Istati Membri, lill-awtoritajiet lokali u reġjonali u lill-organizzazzjonijiet sportivi sabiex jikkunsidraw il-bżonnijiet tal-persuni b'diżabilità u jiżguraw li l-istabbilimenti u l-akkomodazzjonijiet sportivi jkunu aċċessibbli għalihom;

| 34. | jemmen li t-taħriġ tat-trejners, kowċijiet, voluntiera u staff ta' klabbs u organizzazzjonijiet sportivi fir-rigward ta' kif jilqgħu l-persuni b'diżabilità għandu jiġi appoġġjat; |
| --- | --- |

34.

jemmen li t-taħriġ tat-trejners, kowċijiet, voluntiera u staff ta' klabbs u organizzazzjonijiet sportivi fir-rigward ta' kif jilqgħu l-persuni b'diżabilità għandu jiġi appoġġjat;

| 35. | huwa tal-fehma li permezz ta' l-isport il-persuni mdaħħla fiż-żmien jistgħu jżommu l-potenzjal tagħhom għall-attività fiżika u mentali għall-itwal żmien possibbli u jħarsu l-awtonomija tagħhom sabiex ikunu jistgħu jgħixu b'mod indipendenti mingħajr l-għajnuna ta' persuni oħra. Għall-persuni anzjani l-fatt li jkunu jistgħu jiċċaqilqu mingħajr diffikultà ifisser li jkunu jistgħu jżommu l-kuntatti soċjali tagħhom u jkomplu jieħdu sehem fil-ħajja soċjali b'mod awtonomu. Fost affarijiet oħra, l-attivitajiet sportivi wkoll għandhom rwol x'jaqdu f'dan il-kuntest; |
| --- | --- |

35.

huwa tal-fehma li permezz ta' l-isport il-persuni mdaħħla fiż-żmien jistgħu jżommu l-potenzjal tagħhom għall-attività fiżika u mentali għall-itwal żmien possibbli u jħarsu l-awtonomija tagħhom sabiex ikunu jistgħu jgħixu b'mod indipendenti mingħajr l-għajnuna ta' persuni oħra. Għall-persuni anzjani l-fatt li jkunu jistgħu jiċċaqilqu mingħajr diffikultà ifisser li jkunu jistgħu jżommu l-kuntatti soċjali tagħhom u jkomplu jieħdu sehem fil-ħajja soċjali b'mod awtonomu. Fost affarijiet oħra, l-attivitajiet sportivi wkoll għandhom rwol x'jaqdu f'dan il-kuntest;

| 36. | jaqbel li l-Istati Membri għandhom jikkunsidraw il-kapaċità ta' integrazzjoni ta' l-isport fl-ippjanar marbut mal-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali u l-Fond Ewropew għall-Integrazzjoni; |
| --- | --- |

36.

jaqbel li l-Istati Membri għandhom jikkunsidraw il-kapaċità ta' integrazzjoni ta' l-isport fl-ippjanar marbut mal-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali u l-Fond Ewropew għall-Integrazzjoni;

fir-rigward tat-titjib tal-prevenzjoni tar-razziżmu u l-vjolenza u l-ġlieda kontrihom

| 37. | jilqa' l-isforzi li qegħdin isiru fil-livelli nazzjonali u internazzjonali permezz tal-ħolqien ta' punti ta' informazzjoni ċentrali u tal-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet tal-pulizija u l-organizzazzjonijiet sportivi fil-kuntest tal-ġlieda kontra r-razziżmu u l-vjolenza; |
| --- | --- |

37.

jilqa' l-isforzi li qegħdin isiru fil-livelli nazzjonali u internazzjonali permezz tal-ħolqien ta' punti ta' informazzjoni ċentrali u tal-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet tal-pulizija u l-organizzazzjonijiet sportivi fil-kuntest tal-ġlieda kontra r-razziżmu u l-vjolenza;

| 38. | jinnota li l-World Cup tal-futbol ta' l-2006 li saret il-Ġermanja wriet li l-kollaborazzjoni taħdem u twassal għal riżultati pożittivi; |
| --- | --- |

38.

jinnota li l-World Cup tal-futbol ta' l-2006 li saret il-Ġermanja wriet li l-kollaborazzjoni taħdem u twassal għal riżultati pożittivi;

fir-rigward tal-promozzjoni tal-valuri tagħna f'partijiet oħra tad-dinja

| 39. | iħeġġeġ lill-Kummissjoni tippromovi l-isport bħala strument tal-politika ta' żvilupp tagħha b'determinazzjoni ikbar; |
| --- | --- |

39.

iħeġġeġ lill-Kummissjoni tippromovi l-isport bħala strument tal-politika ta' żvilupp tagħha b'determinazzjoni ikbar;

| 40. | għalhekk, jirrakkomanda li jintużaw l-esperjenzi u l-għarfien tan-Nazzjonijiet Uniti u l-Istati Membri miksuba mis-“sena internazzjonali ta' l-isport u l-edukazzjoni fiżika għall-promozzjoni ta' l-edukazzjoni, is-saħħa, l-iżvilupp u l-paċi” (2005) u jissuġġerixxi li l-proġetti u l-miżuri eżistenti jkomplu jiġu żviluppati u implimentati; |
| --- | --- |

40.

għalhekk, jirrakkomanda li jintużaw l-esperjenzi u l-għarfien tan-Nazzjonijiet Uniti u l-Istati Membri miksuba mis-“sena internazzjonali ta' l-isport u l-edukazzjoni fiżika għall-promozzjoni ta' l-edukazzjoni, is-saħħa, l-iżvilupp u l-paċi” (2005) u jissuġġerixxi li l-proġetti u l-miżuri eżistenti jkomplu jiġu żviluppati u implimentati;

| 41. | b'referenza għall-prinċipju ta' sussidjarjetà, ma jħossx li hemm bżonn ta' miżuri ta' l-UE dwar il-migrazzjoni ta' sportivi minn pajjiżi terzi jew ta' mekkaniżmi ċirkulari għall-migrazzjoni. Il-migrazzjoni ta' l-isportivi għandha tibqa' kompetenza nazzjonali; |
| --- | --- |

41.

b'referenza għall-prinċipju ta' sussidjarjetà, ma jħossx li hemm bżonn ta' miżuri ta' l-UE dwar il-migrazzjoni ta' sportivi minn pajjiżi terzi jew ta' mekkaniżmi ċirkulari għall-migrazzjoni. Il-migrazzjoni ta' l-isportivi għandha tibqa' kompetenza nazzjonali;

fir-rigward ta' l-appoġġ għall-iżvilupp sostenibbli

| 42. | jaqbel li l-organizzazzjonijiet u l-organizzaturi sportivi Ewropej għandhom jadottaw objettivi ambjentali, u japprova l-pjan tal-Kummissjoni li tħeġġiġhom jipparteċipaw fis-sistema komunitarja għall-ġestjoni u l-evalwazzjoni ambjentali (Eco Management Audit Scheme — EMAS) u l-iskemi Komunitarji għall-eko-tikkettar, li għandhom jiġu promossi fl-avvenimenti sportivi l-kbar; |
| --- | --- |

42.

jaqbel li l-organizzazzjonijiet u l-organizzaturi sportivi Ewropej għandhom jadottaw objettivi ambjentali, u japprova l-pjan tal-Kummissjoni li tħeġġiġhom jipparteċipaw fis-sistema komunitarja għall-ġestjoni u l-evalwazzjoni ambjentali (Eco Management Audit Scheme — EMAS) u l-iskemi Komunitarji għall-eko-tikkettar, li għandhom jiġu promossi fl-avvenimenti sportivi l-kbar;

| 43. | jilqa' l-proposta tal-Kummissjoni li l-isport jiġi kkunsidrat bħala element tal-programm il-ġdid LIFE+; |
| --- | --- |

43.

jilqa' l-proposta tal-Kummissjoni li l-isport jiġi kkunsidrat bħala element tal-programm il-ġdid LIFE+;

fir-rigward tad-dimensjoni ekonomika ta' l-isport

| 44. | jiġbed l-attenzjoni lejn il-fatt li l-kontribut ekonomiku ta' l-isport għat-turiżmu ma jidhirx biss fl-avvenimenti sportivi, iżda li l-isport attiv jaqdi wkoll rwol konsiderevoli fil-kuntest tat-turiżmu ta' rilassament, billi jikkontribwixxi għall-iżvilupp reġjonali, b'mod partikulari għall-bidla strutturali. L-istrateġiji reġjonali huma kruċjali. Għaldaqstant il-Kummissjoni għandha tkompli tappoġġja lir-reġjuni fl-isforzi tagħhom għall-iżvilupp strutturali permezz ta' miżuri li huma adattati għall-bżonnijiet reġjonali; jirrakkomanda li parti speċifika tal-Fondi Strutturali tkun tista' tintuża għall-bini jew l-iżvilupp ta' stabbilimenti sportivi u ta' rikreazzjoni fil-livelli lokali jew reġjonali; |
| --- | --- |

44.

jiġbed l-attenzjoni lejn il-fatt li l-kontribut ekonomiku ta' l-isport għat-turiżmu ma jidhirx biss fl-avvenimenti sportivi, iżda li l-isport attiv jaqdi wkoll rwol konsiderevoli fil-kuntest tat-turiżmu ta' rilassament, billi jikkontribwixxi għall-iżvilupp reġjonali, b'mod partikulari għall-bidla strutturali. L-istrateġiji reġjonali huma kruċjali. Għaldaqstant il-Kummissjoni għandha tkompli tappoġġja lir-reġjuni fl-isforzi tagħhom għall-iżvilupp strutturali permezz ta' miżuri li huma adattati għall-bżonnijiet reġjonali; jirrakkomanda li parti speċifika tal-Fondi Strutturali tkun tista' tintuża għall-bini jew l-iżvilupp ta' stabbilimenti sportivi u ta' rikreazzjoni fil-livelli lokali jew reġjonali;

fir-rigward ta' politika ġdida għall-isport ibbażata fuq il-fatti

| 45. | huwa mħasseb dwar il-fatt li l-Kummissjoni qiegħda ssejjaħ għal bażi ta' tagħrif imtejba mingħajr ma tilħaq ftehim ma' l-Istati Membri u r-reġjuni Ewropej fir-rigward ta' l-objettivi ta' miżura bħal din; |
| --- | --- |

45.

huwa mħasseb dwar il-fatt li l-Kummissjoni qiegħda ssejjaħ għal bażi ta' tagħrif imtejba mingħajr ma tilħaq ftehim ma' l-Istati Membri u r-reġjuni Ewropej fir-rigward ta' l-objettivi ta' miżura bħal din;

| 46. | jiġbed l-attenzjoni lejn il-fatt li t-tneħħija addizzjonali ta' statistika dwar l-isport u suġġetti relatati, sakemm m'hijiex realment meħtieġa biex tagħti iktar informazzjoni dwar il-valur miżjud ta' l-isport, tista' twassal għal burokrazija żejda. Fil-kuntest ta' l-isforzi li qegħdin isiru sabiex titnaqqas il-burokrazija fil-livell Ewropew, huwa importanti ħafna li jiġi evitat piż amministrattiv addizzjonali ta' dan it-tip; |
| --- | --- |

46.

jiġbed l-attenzjoni lejn il-fatt li t-tneħħija addizzjonali ta' statistika dwar l-isport u suġġetti relatati, sakemm m'hijiex realment meħtieġa biex tagħti iktar informazzjoni dwar il-valur miżjud ta' l-isport, tista' twassal għal burokrazija żejda. Fil-kuntest ta' l-isforzi li qegħdin isiru sabiex titnaqqas il-burokrazija fil-livell Ewropew, huwa importanti ħafna li jiġi evitat piż amministrattiv addizzjonali ta' dan it-tip;

| 47. | għalhekk jitlob lill-Kummissjoni ssaħħaħ id-djalogu ma' l-Istati Membri, b'mod partikulari wkoll mar-reġjuni, sabiex l-ewwel u qabel kollox jintlaħaq ftehim dwar l-objettivi tal-bażi ta' tagħrif ġdida. L-għan għandu jkun li l-burokrazija marbuta mat-tħejjija ta' l-istatistika tinżamm kemm jista' jkun mill-inqas; |
| --- | --- |

47.

għalhekk jitlob lill-Kummissjoni ssaħħaħ id-djalogu ma' l-Istati Membri, b'mod partikulari wkoll mar-reġjuni, sabiex l-ewwel u qabel kollox jintlaħaq ftehim dwar l-objettivi tal-bażi ta' tagħrif ġdida. L-għan għandu jkun li l-burokrazija marbuta mat-tħejjija ta' l-istatistika tinżamm kemm jista' jkun mill-inqas;

| 48. | jinnota li l-Kummissjoni għandha l-intenzjoni li tniedi studju dwar l-evalwazzjoni tal-kontribut dirett u indirett ta' l-isport għall-Aġenda ta' Lisbona. Madankollu, huwa mħasseb dwar il-possibbiltà li n-nuqqas ta' tagħrif imsemmi mill-Kummissjoni jfixkel l-evalwazzjoni xjentifika tal-kontribut ta' l-isport għall-Aġenda ta' Lisbona. Il-Kumitat tar-Reġjuni jitlob li l-Kummissjoni żżommu informat dwar ir-riżultati ta' dan l-istudju; |
| --- | --- |

48.

jinnota li l-Kummissjoni għandha l-intenzjoni li tniedi studju dwar l-evalwazzjoni tal-kontribut dirett u indirett ta' l-isport għall-Aġenda ta' Lisbona. Madankollu, huwa mħasseb dwar il-possibbiltà li n-nuqqas ta' tagħrif imsemmi mill-Kummissjoni jfixkel l-evalwazzjoni xjentifika tal-kontribut ta' l-isport għall-Aġenda ta' Lisbona. Il-Kumitat tar-Reġjuni jitlob li l-Kummissjoni żżommu informat dwar ir-riżultati ta' dan l-istudju;

fir-rigward tat-titjib ta' l-appoġġ pubbliku ta' l-isport

| 49. | jikkunsidra li mudelli ta' finanzjament sostenibbli għal appoġġ fit-tul ta' l-organizzazzjonijiet sportivi huma indispensabbli għall-promozzjoni ta' l-isport fl-Istati Membri; |
| --- | --- |

49.

jikkunsidra li mudelli ta' finanzjament sostenibbli għal appoġġ fit-tul ta' l-organizzazzjonijiet sportivi huma indispensabbli għall-promozzjoni ta' l-isport fl-Istati Membri;

| 50. | jemmen li l-appoġġ statali ta' l-isport tal-massa huwa essenzjali u jfakkar li f'ħafna Stati Membri l-fondi għall-isport tal-massa jiġu direttament jew indirettament mill-kontribuzzjonijiet (permezz ta' taxxi u ħlasijiet) tal-lotteriji jew l-imħatri marbuta ma' l-isport amministrati jew awtorizzati mill-gvern; |
| --- | --- |

50.

jemmen li l-appoġġ statali ta' l-isport tal-massa huwa essenzjali u jfakkar li f'ħafna Stati Membri l-fondi għall-isport tal-massa jiġu direttament jew indirettament mill-kontribuzzjonijiet (permezz ta' taxxi u ħlasijiet) tal-lotteriji jew l-imħatri marbuta ma' l-isport amministrati jew awtorizzati mill-gvern;

| 51. | jenfasizza, f'dan il-kuntest, li l-monopolju tal-gvern fl-oqsma tal-logħob ta' l-ażżard u ta' l-imħatri marbuta ma' l-isport, li fl-interess pubbliku huma bbażati fuq rekwiżiti obbligatorji bħalma huma l-prevenzjoni tal-logħob ta' l-ażżard kompulsiv u ż-żamma ta' l-ordni pubblika, u li jsegwu dawn l-objettivi b'mod konsegwenti, huma konformi mal-liġi Ewropea skond il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja Ewropea. Għalhekk, f'dan il-każ, iqis li jagħmel sens li l-flus miġbura mil-logħob ta' l-ażżard, li sostanzjalment m'huwiex mixtieq, jintużaw għal objettivi ta' interess pubbliku (eż. għall-isport); |
| --- | --- |

51.

jenfasizza, f'dan il-kuntest, li l-monopolju tal-gvern fl-oqsma tal-logħob ta' l-ażżard u ta' l-imħatri marbuta ma' l-isport, li fl-interess pubbliku huma bbażati fuq rekwiżiti obbligatorji bħalma huma l-prevenzjoni tal-logħob ta' l-ażżard kompulsiv u ż-żamma ta' l-ordni pubblika, u li jsegwu dawn l-objettivi b'mod konsegwenti, huma konformi mal-liġi Ewropea skond il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja Ewropea. Għalhekk, f'dan il-każ, iqis li jagħmel sens li l-flus miġbura mil-logħob ta' l-ażżard, li sostanzjalment m'huwiex mixtieq, jintużaw għal objettivi ta' interess pubbliku (eż. għall-isport);

| 52. | jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni Ewropea ser tniedi studju indipendenti għall-finanzjament ta' l-isport tal-massa fl-Istati Membri u jitlob li l-Kummissjoni tistenna r-riżultati ta' dan l-istudju qabel ma tieħu deċiżjonijiet politiċi li jkunu jistgħu jipperikolaw l-appoġġ statali ta' l-isport tal-massa; |
| --- | --- |

52.

jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni Ewropea ser tniedi studju indipendenti għall-finanzjament ta' l-isport tal-massa fl-Istati Membri u jitlob li l-Kummissjoni tistenna r-riżultati ta' dan l-istudju qabel ma tieħu deċiżjonijiet politiċi li jkunu jistgħu jipperikolaw l-appoġġ statali ta' l-isport tal-massa;

| 53. | iħeġġeġ lill-Kummissjoni tagħraf is-siewi tat-tfassil ta' metodi għall-evalwazzjoni ta' l-impatti tal-promozzjoni statali ta' l-isport. Il-miżuri ta' promozzjoni nazzjonali, reġjonali u lokali huma strutturati b'mod differenti. Permezz ta' studji u paraguni għandu jiġi evalwat x'tip ta' impatt għandhom id-diversi miżuri ta' promozzjoni statali fuq l-iżvilupp ta' l-isport; |
| --- | --- |

53.

iħeġġeġ lill-Kummissjoni tagħraf is-siewi tat-tfassil ta' metodi għall-evalwazzjoni ta' l-impatti tal-promozzjoni statali ta' l-isport. Il-miżuri ta' promozzjoni nazzjonali, reġjonali u lokali huma strutturati b'mod differenti. Permezz ta' studji u paraguni għandu jiġi evalwat x'tip ta' impatt għandhom id-diversi miżuri ta' promozzjoni statali fuq l-iżvilupp ta' l-isport;

| 54. | jappoġġja l-pjan tal-Kummissjoni li tħares il-possibbiltajiet attwali għal rati tal-VAT imnaqqsa fil-qasam ta' l-isport; |
| --- | --- |

54.

jappoġġja l-pjan tal-Kummissjoni li tħares il-possibbiltajiet attwali għal rati tal-VAT imnaqqsa fil-qasam ta' l-isport;

fir-rigward ta' l-organizzazzjoni ta' l-isport

| 55. | jagħraf, bi qbil mal-Kummissjoni, l-awtonomija ta' l-organizzazzjonijiet sportivi u l-istrutturi rappreżentattivi u jemmen li l-White Paper ma tenfasizzax biżżejjed l-importanza ta' l-awtonomija tagħhom kif imsemmija u approvata fid-Dikjarazzjoni ta' Nizza; |
| --- | --- |

55.

jagħraf, bi qbil mal-Kummissjoni, l-awtonomija ta' l-organizzazzjonijiet sportivi u l-istrutturi rappreżentattivi u jemmen li l-White Paper ma tenfasizzax biżżejjed l-importanza ta' l-awtonomija tagħhom kif imsemmija u approvata fid-Dikjarazzjoni ta' Nizza;

fir-rigward ta' l-ispeċifiċità ta' l-isport

| 56. | iqis li l-ispeċifiċitajiet ta' l-isport huma karatteristika fundamentali u kostituttiva ta' l-isport u jemmen li l-White Paper ma tagħmel l-ebda stqarrija ċara dwar dan. Jibża' li l-approċċ “każ b'każ” għall-konsiderazzjoni ta' l-ispeċifiċità ta' l-isport mhux ser ikun biżżejjed għall-organizzazzjonijiet sportivi u ser isaħħaħ l-inċertezza legali; |
| --- | --- |

56.

iqis li l-ispeċifiċitajiet ta' l-isport huma karatteristika fundamentali u kostituttiva ta' l-isport u jemmen li l-White Paper ma tagħmel l-ebda stqarrija ċara dwar dan. Jibża' li l-approċċ “każ b'każ” għall-konsiderazzjoni ta' l-ispeċifiċità ta' l-isport mhux ser ikun biżżejjed għall-organizzazzjonijiet sportivi u ser isaħħaħ l-inċertezza legali;

fir-rigward tal-moviment ħieles u n-nazzjonalità

| 57. | iqis li l-każijiet ta' restrizzjoni limitata u proporzjonata tal-moviment ħieles imsemmija fil-White Paper huma adegwati, siewja u neċessarji fid-dawl ta' l-ispeċifiċitajiet ta' l-isport; |
| --- | --- |

57.

iqis li l-każijiet ta' restrizzjoni limitata u proporzjonata tal-moviment ħieles imsemmija fil-White Paper huma adegwati, siewja u neċessarji fid-dawl ta' l-ispeċifiċitajiet ta' l-isport;

fir-rigward tat-trasferimenti

| 58. | jemmen li r-regoli dwar it-trasferiment huma meħtieġa sabiex jiġi żgurat bilanċ kompetittiv bejn il-klabbs sportivi; |
| --- | --- |

58.

jemmen li r-regoli dwar it-trasferiment huma meħtieġa sabiex jiġi żgurat bilanċ kompetittiv bejn il-klabbs sportivi;

fir-rigward ta' l-aġenti tal-plejers

| 59. | jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni ser tniedi evalwazzjoni ta' l-impatt sabiex tipprovdi stampa ċara ta' l-attivitajiet ta' l-aġenti tal-plejers fl-UE; |
| --- | --- |

59.

jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni ser tniedi evalwazzjoni ta' l-impatt sabiex tipprovdi stampa ċara ta' l-attivitajiet ta' l-aġenti tal-plejers fl-UE;

| 60. | jissuġġerixxi li jekk hemm bżonn ta' miżuri fil-livell ta' l-UE, il-miżuri nazzjonali u r-regoli ta' l-organizzazzjonijiet sportivi għandhom jiġu stabbiliti flimkien mal-federazzjonijiet internazzjonali; |
| --- | --- |

60.

jissuġġerixxi li jekk hemm bżonn ta' miżuri fil-livell ta' l-UE, il-miżuri nazzjonali u r-regoli ta' l-organizzazzjonijiet sportivi għandhom jiġu stabbiliti flimkien mal-federazzjonijiet internazzjonali;

fir-rigward tal-ħarsien tal-minuri

| 61. | jitlob li l-Kummissjoni tagħti prijorità lill-implimentazzjoni tal-kooperazzjoni ma' l-Istati Membri u l-organizzazzjonijiet sportivi proposta fil-White Paper fir-rigward tal-ħarsien tal-minuri; |
| --- | --- |

61.

jitlob li l-Kummissjoni tagħti prijorità lill-implimentazzjoni tal-kooperazzjoni ma' l-Istati Membri u l-organizzazzjonijiet sportivi proposta fil-White Paper fir-rigward tal-ħarsien tal-minuri;

fir-rigward tal-korruzzjoni, il-ħasil tal-flus u forom oħra ta' delitti finanzjarji

| 62. | jilqa' l-intenzjoni tal-Kummissjoni li tappoġġja l-awtoritajiet inkarigati mill-ġlieda kontra l-korruzzjoni u li timmonitorja l-implimentazzjoni tal-leġislazzjoni ta' l-UE kontra l-ħasil tal-flus fil-qasam ta' l-isport; |
| --- | --- |

62.

jilqa' l-intenzjoni tal-Kummissjoni li tappoġġja l-awtoritajiet inkarigati mill-ġlieda kontra l-korruzzjoni u li timmonitorja l-implimentazzjoni tal-leġislazzjoni ta' l-UE kontra l-ħasil tal-flus fil-qasam ta' l-isport;

fir-rigward tas-sistemi ta' għoti ta' liċenzji għall-klabbs

| 63. | iqis li l-iżvilupp ta' sistemi ta' għoti ta' liċenzji — bil-kundizzjoni li jkunu konformi mal-liġijiet dwar il-kompetizzjoni u d-dispożizzjonijiet tas-suq uniku — huma r-responsabbiltà ta' l-organizzazzjonijiet sportivi; |
| --- | --- |

63.

iqis li l-iżvilupp ta' sistemi ta' għoti ta' liċenzji — bil-kundizzjoni li jkunu konformi mal-liġijiet dwar il-kompetizzjoni u d-dispożizzjonijiet tas-suq uniku — huma r-responsabbiltà ta' l-organizzazzjonijiet sportivi;

fir-rigward tal-mezzi tax-xandir

| 64. | jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni ser tkompli tappoġġja d-dritt taċ-ċittadini għall-informazzjoni u għal aċċess wiesa' għax-xandir ta' l-avvenimenti sportivi; |
| --- | --- |

64.

jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni ser tkompli tappoġġja d-dritt taċ-ċittadini għall-informazzjoni u għal aċċess wiesa' għax-xandir ta' l-avvenimenti sportivi;

| 65. | għalhekk jemmen li l-leġislazzjoni Ewropea eżistenti dwar id-dritt li jixxandru aħbarijiet fil-qosor hija miżura importanti u li nstabet effiċjenti għall-iżgurar ta' l-informazzjoni ħielsa u d-diversità ta' opinjoni; |
| --- | --- |

65.

għalhekk jemmen li l-leġislazzjoni Ewropea eżistenti dwar id-dritt li jixxandru aħbarijiet fil-qosor hija miżura importanti u li nstabet effiċjenti għall-iżgurar ta' l-informazzjoni ħielsa u d-diversità ta' opinjoni;

| 66. | għalhekk huwa favur il-fatt li fl-evalwazzjoni li ser issir tal-qafas legali Ewropew għall-mezzi tax-xandir awdjoviżivi jitqies jekk il-liġi dwar ix-xandir ta' aħbarijiet fil-qosor għandhiex tiġi estiża għal mezzi oħra ta' komunikazzjoni, per eżempju r-radju; |
| --- | --- |

66.

għalhekk huwa favur il-fatt li fl-evalwazzjoni li ser issir tal-qafas legali Ewropew għall-mezzi tax-xandir awdjoviżivi jitqies jekk il-liġi dwar ix-xandir ta' aħbarijiet fil-qosor għandhiex tiġi estiża għal mezzi oħra ta' komunikazzjoni, per eżempju r-radju;

| 67. | jikkonferma l-fehma tiegħu dwar ir-rwol li jaqdu l-mezzi tax-xandir pubbliċi fit-tkattir tad-diversità. Il-mezzi tax-xandir pubbliċi, bħala servizz pubbliku finanzjarjament indipendenti, huma responsabbli li jilħqu ċertu suċċess medjatiku mingħajr l-obbligu li jindirizzaw il-massa, b'mod partikulari fil-kuntest tan-“niche sports”; |
| --- | --- |

67.

jikkonferma l-fehma tiegħu dwar ir-rwol li jaqdu l-mezzi tax-xandir pubbliċi fit-tkattir tad-diversità. Il-mezzi tax-xandir pubbliċi, bħala servizz pubbliku finanzjarjament indipendenti, huma responsabbli li jilħqu ċertu suċċess medjatiku mingħajr l-obbligu li jindirizzaw il-massa, b'mod partikulari fil-kuntest tan-“niche sports”;

fir-rigward tad-djalogu strutturat

| 68. | jaqbel mal-Kummissjoni li djalogu strutturat ma' l-atturi tas-settur sportiv dwar il-forum ta' l-isport ta' l-UE u dwar kwistjonijiet tematiċi jista' jagħti kontribut importanti lid-dibattiti Ewropej dwar l-isport. Jemmen li huwa indispensabbli li, fid-dawl tar-rwol attiv tiegħu, il-Kumitat jiġi inkluż fit-tfassil ta' dan id-djalogu; f'dan il-kuntest jirreferi b'mod partikulari għall-fatt li huwa essenzjali li jsir forum għar-rappreżentanti tad-diversi tipi ta' sport u s-sidien ta' l-istadji sportivi, bil-għan li jiġi indirizzat il-bżonn attwali u futur ta' stadji u stabbilimenti sportivi. Jittama li l-Kummissjoni tagħmel użu mid-djalogu strutturat biex tilħaq dan l-objettiv; |
| --- | --- |

68.

jaqbel mal-Kummissjoni li djalogu strutturat ma' l-atturi tas-settur sportiv dwar il-forum ta' l-isport ta' l-UE u dwar kwistjonijiet tematiċi jista' jagħti kontribut importanti lid-dibattiti Ewropej dwar l-isport. Jemmen li huwa indispensabbli li, fid-dawl tar-rwol attiv tiegħu, il-Kumitat jiġi inkluż fit-tfassil ta' dan id-djalogu; f'dan il-kuntest jirreferi b'mod partikulari għall-fatt li huwa essenzjali li jsir forum għar-rappreżentanti tad-diversi tipi ta' sport u s-sidien ta' l-istadji sportivi, bil-għan li jiġi indirizzat il-bżonn attwali u futur ta' stadji u stabbilimenti sportivi. Jittama li l-Kummissjoni tagħmel użu mid-djalogu strutturat biex tilħaq dan l-objettiv;

| 69. | jissuġġerixxi li jiġu organizzati seminars minn aġenziji speċjalizzati li jipprovdu l-organizzazzjonijiet sportivi Ewropej b'informazzjoni ċara dwar l-applikazzjoni ta' l-acquis communautaire; |
| --- | --- |

69.

jissuġġerixxi li jiġu organizzati seminars minn aġenziji speċjalizzati li jipprovdu l-organizzazzjonijiet sportivi Ewropej b'informazzjoni ċara dwar l-applikazzjoni ta' l-acquis communautaire;

| 70. | jipproponi li jiġu organizzati konferenzi dwar “L-Isport u l-Iżvilupp Reġjonali”, li jispjegaw l-effett pożittiv li għandu l-isport fuq l-iżvilupp reġjonali u li jidentifikaw eżempji ta' prattika tajba; |
| --- | --- |

70.

jipproponi li jiġu organizzati konferenzi dwar “L-Isport u l-Iżvilupp Reġjonali”, li jispjegaw l-effett pożittiv li għandu l-isport fuq l-iżvilupp reġjonali u li jidentifikaw eżempji ta' prattika tajba;

| 71. | jissuġġerixxi li l-Kummissjoni tippromovi u tipprovdi appoġġ fit-tul lill-klabbs u proġetti inter-reġjonali ta' natura transkonfinali (bħall-Pool Inter-Reġjonali Ewropew ta' l-Isport fir-reġjun estiż ta' SaarLorLux); |
| --- | --- |

71.

jissuġġerixxi li l-Kummissjoni tippromovi u tipprovdi appoġġ fit-tul lill-klabbs u proġetti inter-reġjonali ta' natura transkonfinali (bħall-Pool Inter-Reġjonali Ewropew ta' l-Isport fir-reġjun estiż ta' SaarLorLux);

fir-rigward tal-kooperazzjoni ma' l-Istati Membri

| 72. | jemmen li l-moviment sportiv non-statali għandu jkun involut iktar fid-djalogu bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-Istati Membri, bħalma jsir diġà fil-Kunsill ta' l-Ewropa; |
| --- | --- |

72.

jemmen li l-moviment sportiv non-statali għandu jkun involut iktar fid-djalogu bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-Istati Membri, bħalma jsir diġà fil-Kunsill ta' l-Ewropa;

| 73. | f'dan il-kuntest jiġbed l-attenzjoni lejn il-fatt li l-kooperazzjoni m'għandhiex ixxekkel il-kompetenzi ta' l-Istati Membri fil-qasam ta' l-isport. |
| --- | --- |

73.

f'dan il-kuntest jiġbed l-attenzjoni lejn il-fatt li l-kooperazzjoni m'għandhiex ixxekkel il-kompetenzi ta' l-Istati Membri fil-qasam ta' l-isport.

Brussell, is-7 ta' Frar 2008.

Il-President

tal-Kumitat tar-Reġjuni

Luc VAN DEN BRANDE

---

| 25.4.2008 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea | C 105/46 |
| --- | --- | --- | --- |

25.4.2008

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea

C 105/46

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Sinerġija tal-Baħar l-Iswed — Inizjattiva ta' kooperazzjoni reġjonali ġdida

(2008/C 105/10)

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jilqa' l-intenzjoni tal-Kummissjoni Ewropea li tagħmel il-miżuri ta' żvilupp reġjonali u lokali iktar effettivi permezz ta' l-inizjattiva ta' Sinerġija tal-Baħar l-Iswed, billi tuża l-aqwa prattiki lokali u reġjonali u bil-promozzjoni tat-tkattir u l-iskambju tagħhom u ta' azzjonijiet ta' netwerking; iżda jħoss li l-importanza tal-livell lokali u reġjonali għall-implimentazzjoni b'suċċess ta' l-istrateġija għandha tiġi enfasizzata b'iktar ċarezza; |
| --- | --- |

—

jilqa' l-intenzjoni tal-Kummissjoni Ewropea li tagħmel il-miżuri ta' żvilupp reġjonali u lokali iktar effettivi permezz ta' l-inizjattiva ta' Sinerġija tal-Baħar l-Iswed, billi tuża l-aqwa prattiki lokali u reġjonali u bil-promozzjoni tat-tkattir u l-iskambju tagħhom u ta' azzjonijiet ta' netwerking; iżda jħoss li l-importanza tal-livell lokali u reġjonali għall-implimentazzjoni b'suċċess ta' l-istrateġija għandha tiġi enfasizzata b'iktar ċarezza;

| — | jilqa' bħala pass 'il quddiem lejn żvilupp demokratiku u stabbli tar-reġjun tal-Baħar l-Iswed il-progress riċenti fil-proċess ta' tkabbir u s-sħubija fl-UE tal-Bulgarija u r-Rumanija fl-1 ta' Jannar 2007, biex b'hekk tkun żgurata aktar stabbilità, sigurtà u prosperità kemm għall-Unjoni Ewropea kif ukoll għall-pajjiżi fir-reġjun tal-Baħar l-Iswed; bl-istess mod, in-negozjati ta' sħubija mat-Turkija jimmarkaw pass ieħor 'il quddiem f'din id-direzzjoni; |
| --- | --- |

—

jilqa' bħala pass 'il quddiem lejn żvilupp demokratiku u stabbli tar-reġjun tal-Baħar l-Iswed il-progress riċenti fil-proċess ta' tkabbir u s-sħubija fl-UE tal-Bulgarija u r-Rumanija fl-1 ta' Jannar 2007, biex b'hekk tkun żgurata aktar stabbilità, sigurtà u prosperità kemm għall-Unjoni Ewropea kif ukoll għall-pajjiżi fir-reġjun tal-Baħar l-Iswed; bl-istess mod, in-negozjati ta' sħubija mat-Turkija jimmarkaw pass ieħor 'il quddiem f'din id-direzzjoni;

| — | jappoġġja l-ħolqien ta' identità marittima għar-reġjun tal-Baħar l-Iswed, għal dawk kollha involuti fl-attivitajiet marittimi varji. Għandhom jitqiesu l-isforzi sabiex jingħelbu problemi ambjentali u sabiex jiġi żviluppat it-turiżmu, sakemm il-kulturi tradizzjonali jkunu appoġġjati u l-wirt marittimu kulturali u naturali jkun ppreservat b'mod aktar effettiv; |
| --- | --- |

—

jappoġġja l-ħolqien ta' identità marittima għar-reġjun tal-Baħar l-Iswed, għal dawk kollha involuti fl-attivitajiet marittimi varji. Għandhom jitqiesu l-isforzi sabiex jingħelbu problemi ambjentali u sabiex jiġi żviluppat it-turiżmu, sakemm il-kulturi tradizzjonali jkunu appoġġjati u l-wirt marittimu kulturali u naturali jkun ppreservat b'mod aktar effettiv;

| — | jitlob lill-Kummissjoni Ewropea sabiex issaħħaħ ir-rwol tat-trasport fil-qafas tal-politika marittima futura, peress li t-trasport huwa wieħed mill-iktar attivitajiet marittimi importanti u li jinvolvi kull qasam; |
| --- | --- |

—

jitlob lill-Kummissjoni Ewropea sabiex issaħħaħ ir-rwol tat-trasport fil-qafas tal-politika marittima futura, peress li t-trasport huwa wieħed mill-iktar attivitajiet marittimi importanti u li jinvolvi kull qasam;

| — | jenfasizza l-importanza li jiġu inklużi l-awtoritajiet lokali u reġjonali mir-reġjun tal-Baħar l-Iswed fit-tfassil u fl-implimentazzjoni ta' politiki Komunitarji marbuta mal-migrazzjoni, b'enfasi fuq ġestjoni aħjar tal-migrazzjoni sabiex, b'konsiderazzjoni xierqa għad-drittijiet tal-bniedem u s-sikurezza pubblika, isseħħ kooperazzjoni estensiva u ffokata bejn l-aġenziji ta' l-infurzar tal-liġi u korpi oħrajn simili li jiżguraw li l-migrazzjoni sseħħ f'konformità sħiħa mal-liġi; |
| --- | --- |

—

jenfasizza l-importanza li jiġu inklużi l-awtoritajiet lokali u reġjonali mir-reġjun tal-Baħar l-Iswed fit-tfassil u fl-implimentazzjoni ta' politiki Komunitarji marbuta mal-migrazzjoni, b'enfasi fuq ġestjoni aħjar tal-migrazzjoni sabiex, b'konsiderazzjoni xierqa għad-drittijiet tal-bniedem u s-sikurezza pubblika, isseħħ kooperazzjoni estensiva u ffokata bejn l-aġenziji ta' l-infurzar tal-liġi u korpi oħrajn simili li jiżguraw li l-migrazzjoni sseħħ f'konformità sħiħa mal-liġi;

| — | jagħti l-appoġġ tiegħu għall-Ewroreġjun emerġenti tal-Baħar l-Iswed, li għandu l-għan li jippromovi l-kooperazzjoni fil-livell lokali u reġjonali bejn il-pajjiżi tar-reġjun u sabiex ikunu appoġġjati l-istabbilità demokratika, il-governanza tajba u l-iżvilupp sostenibbli. |
| --- | --- |

—

jagħti l-appoġġ tiegħu għall-Ewroreġjun emerġenti tal-Baħar l-Iswed, li għandu l-għan li jippromovi l-kooperazzjoni fil-livell lokali u reġjonali bejn il-pajjiżi tar-reġjun u sabiex ikunu appoġġjati l-istabbilità demokratika, il-governanza tajba u l-iżvilupp sostenibbli.

| Rapporteur | : | Krasimir MIREV (BG/PSE), Sindku ta' Targovishte |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

Krasimir MIREV (BG/PSE), Sindku ta' Targovishte

Dokument ta' Referenza

Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill u l-Parlament Ewropew: Sinerġija tal-Baħar l-Iswed — Inizjattiva ta' kooperazzjoni reġjonali ġdida

COM(2007) 160 Finali

Rakkomandazzjonijiet ta' politika

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Rakkomandazzjonijiet ta' politika ġenerali

| 1. | jilqa' l-intenzjoni tal-Kummissjoni Ewropea li tagħmel il-miżuri ta' żvilupp reġjonali u lokali iktar effettivi permezz ta' l-inizjattiva ta' Sinerġija tal-Baħar l-Iswed, billi tuża l-aqwa prattiki lokali u reġjonali u bil-promozzjoni tat-tkattir u l-iskambju tagħhom u ta' azzjonijiet ta' netwerking; iżda jħoss li l-importanza tal-livell lokali u reġjonali għandha tiġi enfasizzata b'mod iktar ċar sabiex l-implimentazzjoni ta' l-istrateġija tkun suċċess; dawn għandhom jingħataw spinta ġdida bħala strumenti ta' politika Komunitarja għall-modernizzazzjoni ekonomika, għal aktar kompetittività u t-tqarrib bejn l-Unjoni Ewropea u ċ-ċittadini tagħha; |
| --- | --- |

1.

jilqa' l-intenzjoni tal-Kummissjoni Ewropea li tagħmel il-miżuri ta' żvilupp reġjonali u lokali iktar effettivi permezz ta' l-inizjattiva ta' Sinerġija tal-Baħar l-Iswed, billi tuża l-aqwa prattiki lokali u reġjonali u bil-promozzjoni tat-tkattir u l-iskambju tagħhom u ta' azzjonijiet ta' netwerking; iżda jħoss li l-importanza tal-livell lokali u reġjonali għandha tiġi enfasizzata b'mod iktar ċar sabiex l-implimentazzjoni ta' l-istrateġija tkun suċċess; dawn għandhom jingħataw spinta ġdida bħala strumenti ta' politika Komunitarja għall-modernizzazzjoni ekonomika, għal aktar kompetittività u t-tqarrib bejn l-Unjoni Ewropea u ċ-ċittadini tagħha;

| 2. | jilqa' bħala pass 'il quddiem lejn żvilupp demokratiku u stabbli tar-reġjun tal-Baħar l-Iswed il-progress riċenti fil-proċess ta' tkabbir u s-sħubija fl-UE tal-Bulgarija u r-Rumanija fl-1 ta' Jannar 2007, li b'hekk ikun żgurat aktar stabbilità, sigurtà u prosperità kemm għall-Unjoni Ewropea kif ukoll għall-pajjiżi fir-reġjun tal-Baħar l-Iswed; b'mod simili, in-negozjati ta' l-adeżjoni mat-Turkija huma pass ieħor 'il quddiem f'din id-direzzjoni; |
| --- | --- |

2.

jilqa' bħala pass 'il quddiem lejn żvilupp demokratiku u stabbli tar-reġjun tal-Baħar l-Iswed il-progress riċenti fil-proċess ta' tkabbir u s-sħubija fl-UE tal-Bulgarija u r-Rumanija fl-1 ta' Jannar 2007, li b'hekk ikun żgurat aktar stabbilità, sigurtà u prosperità kemm għall-Unjoni Ewropea kif ukoll għall-pajjiżi fir-reġjun tal-Baħar l-Iswed; b'mod simili, in-negozjati ta' l-adeżjoni mat-Turkija huma pass ieħor 'il quddiem f'din id-direzzjoni;

| 3. | jenfasizza l-importanza tal-prospettiva reġjonali u lokali fil-proċess tat-tkabbir u jirrikonoxxi ir-rwol ewlieni tal-politika reġjonali u lokali fl-iżgurar ta' l-istabbilità domestika, li tiddipendi b'mod kruċjali fuq id-demokrazija bażika; |
| --- | --- |

3.

jenfasizza l-importanza tal-prospettiva reġjonali u lokali fil-proċess tat-tkabbir u jirrikonoxxi ir-rwol ewlieni tal-politika reġjonali u lokali fl-iżgurar ta' l-istabbilità domestika, li tiddipendi b'mod kruċjali fuq id-demokrazija bażika;

| 4. | jenfasizza l-appoġġ tiegħu għall-proċess ta' sħubija, il-Politika Ewropea ta' Viċinat u s-sħubija strateġika mal-Federazzjoni Russa u jappoġġja l-involviment tiegħu u ta' istituzzjonijiet Ewropej oħrajn bil-għan li tiġi appoġġjata s-sħubija fiż-żona tal-Baħar l-Iswed, skond il-mudell ta' l-imsieħa EwroMediterranji, iż-żona Baltika u l-Baħar tat-Tramuntana; |
| --- | --- |

4.

jenfasizza l-appoġġ tiegħu għall-proċess ta' sħubija, il-Politika Ewropea ta' Viċinat u s-sħubija strateġika mal-Federazzjoni Russa u jappoġġja l-involviment tiegħu u ta' istituzzjonijiet Ewropej oħrajn bil-għan li tiġi appoġġjata s-sħubija fiż-żona tal-Baħar l-Iswed, skond il-mudell ta' l-imsieħa EwroMediterranji, iż-żona Baltika u l-Baħar tat-Tramuntana;

| 5. | jinnota li l-awtoritajiet reġjonali u lokali tar-reġjun tal-Baħar l-Iswed jaqdu rwol ewlieni fl-oqsma li ġejjin: il-proċess ta' transizzjoni demokratika u tmexxija tajba; il-bini ta' kapaċità amministrattiva; it-tisħiħ tal-paċi; id-djalogu bejn il-kulturi u r-reliġjonijiet; il-migrazzjoni; il-ġlieda kontra l-kriminalità; l-enerġija; l-ippjanar tat-trasport u ta' l-infrastruttura; l-ippjanar urban u l-iżvilupp rurali; u josserva ugwalment ir-rwol pożittiv li jista' jkollha l-kooperazzjoni ta' l-awtoritajiet lokali u reġjonali mas-soċjetà ċivili f'dawn l-oqsma kollha sabiex jaqdu l-interessi taċ-ċittadini; |
| --- | --- |

5.

jinnota li l-awtoritajiet reġjonali u lokali tar-reġjun tal-Baħar l-Iswed jaqdu rwol ewlieni fl-oqsma li ġejjin: il-proċess ta' transizzjoni demokratika u tmexxija tajba; il-bini ta' kapaċità amministrattiva; it-tisħiħ tal-paċi; id-djalogu bejn il-kulturi u r-reliġjonijiet; il-migrazzjoni; il-ġlieda kontra l-kriminalità; l-enerġija; l-ippjanar tat-trasport u ta' l-infrastruttura; l-ippjanar urban u l-iżvilupp rurali; u josserva ugwalment ir-rwol pożittiv li jista' jkollha l-kooperazzjoni ta' l-awtoritajiet lokali u reġjonali mas-soċjetà ċivili f'dawn l-oqsma kollha sabiex jaqdu l-interessi taċ-ċittadini;

| 6. | jenfasizza li l-inizjattiva tas-Sinerġija tal-Baħar l-Iswed taqbel b'mod dirett mar-rwol istituzzjonali tiegħu; għaldaqstant iħoss li huwa essenzjali li jsir użu mill-kapaċità tiegħu li jaġixxi u jipparteċipa; iħeġġeġ li jkun utilizzat ir-rwol tiegħu fl-iżgurar ta' rappreżentanza magħquda tas-sistemi reġjonali u lokali ta' l-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

6.

jenfasizza li l-inizjattiva tas-Sinerġija tal-Baħar l-Iswed taqbel b'mod dirett mar-rwol istituzzjonali tiegħu; għaldaqstant iħoss li huwa essenzjali li jsir użu mill-kapaċità tiegħu li jaġixxi u jipparteċipa; iħeġġeġ li jkun utilizzat ir-rwol tiegħu fl-iżgurar ta' rappreżentanza magħquda tas-sistemi reġjonali u lokali ta' l-Unjoni Ewropea;

| 7. | jaqbel mal-Kummissjoni Ewropea li minkejja l-iżvilupp pożittiv sinifikattiv tul dawn l-aħħar snin, għadhom jeżistu differenzi bejn il-pajjiżi tar-reġjun fil-pass li bih qiegħed isiru r-riformi ekonomiċi u l-kwalità tat-tmexxija; |
| --- | --- |

7.

jaqbel mal-Kummissjoni Ewropea li minkejja l-iżvilupp pożittiv sinifikattiv tul dawn l-aħħar snin, għadhom jeżistu differenzi bejn il-pajjiżi tar-reġjun fil-pass li bih qiegħed isiru r-riformi ekonomiċi u l-kwalità tat-tmexxija;

| 8. | huwa konxju li l-inizjattiva tal-Kummissjoni m'għandhiex il-għan li tkun strateġija ġdida għar-reġjun tal-Baħar l-Iswed; minflok, huwa previst li tkun proċess ta' bini fuq il-linji gwida ewlenin ta' l-UE għall-iżvilupp tar-reġjun, għat-tagħlim, il-kooperazzjoni u t-tkattir ta' l-aqwa prattika f'livell reġjonali u lokali, permezz tal-kooperazzjoni territorjali, bil-għan li jintlaħqu l-objettivi ta' Lisbona u ta' Göteborg; madankollu, jaħseb li d-dimensjoni reġjonali għandha tissaħħaħ f'termini politiċi jekk l-inizjattiva għandha tirnexxi; |
| --- | --- |

8.

huwa konxju li l-inizjattiva tal-Kummissjoni m'għandhiex il-għan li tkun strateġija ġdida għar-reġjun tal-Baħar l-Iswed; minflok, huwa previst li tkun proċess ta' bini fuq il-linji gwida ewlenin ta' l-UE għall-iżvilupp tar-reġjun, għat-tagħlim, il-kooperazzjoni u t-tkattir ta' l-aqwa prattika f'livell reġjonali u lokali, permezz tal-kooperazzjoni territorjali, bil-għan li jintlaħqu l-objettivi ta' Lisbona u ta' Göteborg; madankollu, jaħseb li d-dimensjoni reġjonali għandha tissaħħaħ f'termini politiċi jekk l-inizjattiva għandha tirnexxi;

Politika ta' l-ambjent, tat-trasport, ta' l-enerġija u marittima

| 9. | jiġbed l-attenzjoni għall-istat kritiku ta' l-ambjent fir-reġjun tal-Baħar l-Iswed, u b'mod partikulari fid-delta tax-xmara Danube u fir-riservi naturali l-oħra taż-żona, u speċjalment fuq iż-żieda fl-ewtrofikazzjoni (jiġifieri żieda fil-produttività primarja ta' kwalunkwe ekosistema), b'effetti negattivi fuq il-bijodiversità, l-artijiet mistagħdra u s-sajd, u għat-tniġġis ikkawżat mill-petrol u d-dranaġġ; |
| --- | --- |

9.

jiġbed l-attenzjoni għall-istat kritiku ta' l-ambjent fir-reġjun tal-Baħar l-Iswed, u b'mod partikulari fid-delta tax-xmara Danube u fir-riservi naturali l-oħra taż-żona, u speċjalment fuq iż-żieda fl-ewtrofikazzjoni (jiġifieri żieda fil-produttività primarja ta' kwalunkwe ekosistema), b'effetti negattivi fuq il-bijodiversità, l-artijiet mistagħdra u s-sajd, u għat-tniġġis ikkawżat mill-petrol u d-dranaġġ;

| 10. | jinnota li jenħtieġu aktar analiżi fil-fond tal-perikli ambjentali potenzjali għar-reġjun tal-Baħar l-Iswed (u għax-xmajjar li jgħaddu mir-reġjun ); dawn il-perikli jinħolqu, fost oħrajn, mill-bidla fil-klima u mir-riskju ta' diżastri naturali li jirriżulta minnha. Meta wieħed iqis dan, hemm bżonn li jkunu identifikati reazzjonijiet xierqa u jiġu appoġjati proġetti ta' kooperazzjoni transkonfinali ffinanzjati b'mod konġunt mill-Unjoni Ewropea li għandhom l-għan li jtejbu l-ġestjoni tas-sitwazzjonijiet ta' emerġenza tas-sigurtà ċivili; |
| --- | --- |

10.

jinnota li jenħtieġu aktar analiżi fil-fond tal-perikli ambjentali potenzjali għar-reġjun tal-Baħar l-Iswed (u għax-xmajjar li jgħaddu mir-reġjun ); dawn il-perikli jinħolqu, fost oħrajn, mill-bidla fil-klima u mir-riskju ta' diżastri naturali li jirriżulta minnha. Meta wieħed iqis dan, hemm bżonn li jkunu identifikati reazzjonijiet xierqa u jiġu appoġjati proġetti ta' kooperazzjoni transkonfinali ffinanzjati b'mod konġunt mill-Unjoni Ewropea li għandhom l-għan li jtejbu l-ġestjoni tas-sitwazzjonijiet ta' emerġenza tas-sigurtà ċivili;

| 11. | jitlob lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tappoġġja l-użu ta' sorsi ta' enerġija li jiġġeddu, bħall-enerġija mir-riħ u mill-mewġ; għandu jkun hemm ukoll appoġġ għal attività ta' riċerka u innovazzjoni ulterjuri f'dan il-qasam; |
| --- | --- |

11.

jitlob lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tappoġġja l-użu ta' sorsi ta' enerġija li jiġġeddu, bħall-enerġija mir-riħ u mill-mewġ; għandu jkun hemm ukoll appoġġ għal attività ta' riċerka u innovazzjoni ulterjuri f'dan il-qasam;

| 12. | jitlob lill-UE u lill-gvernijiet nazzjonali sabiex isaħħu l-isforzi tagħhom fir-rigward ta' l-iżvilupp ta' skoperti xjentifiċi u teknoloġiċi fil-qasam tar-riċerka tal-baħar, bħall-bijoteknoloġija “blue” (applikazzjonijiet fil-baħar u akwatiċi tal-bijoteknoloġija), sistemi ta' gwida navigazzjonali u attivitajiet turistiċi, sabiex b'hekk jiġu indirizzati perikli tal-preżent u fil-ġejjieni b'mod partikulari fir-rigward tal-bidla fil-klima u bidliet oħra, it-tnaqqis fl-istokkijiet tal-ħut, it-turiżmu mhux sostenibbli u l-bidliet fix-xejriet demografiċi fil-popolazzjonijiet kostali; |
| --- | --- |

12.

jitlob lill-UE u lill-gvernijiet nazzjonali sabiex isaħħu l-isforzi tagħhom fir-rigward ta' l-iżvilupp ta' skoperti xjentifiċi u teknoloġiċi fil-qasam tar-riċerka tal-baħar, bħall-bijoteknoloġija “blue” (applikazzjonijiet fil-baħar u akwatiċi tal-bijoteknoloġija), sistemi ta' gwida navigazzjonali u attivitajiet turistiċi, sabiex b'hekk jiġu indirizzati perikli tal-preżent u fil-ġejjieni b'mod partikulari fir-rigward tal-bidla fil-klima u bidliet oħra, it-tnaqqis fl-istokkijiet tal-ħut, it-turiżmu mhux sostenibbli u l-bidliet fix-xejriet demografiċi fil-popolazzjonijiet kostali;

| 13. | jiġbed l-attenzjoni għall-ħtieġa ta' preservazzjoni aħjar tal-wirt marittimu, waqt li titqies iż-żieda possibbli fit-turiżmu b'rabta ma' l-iżvilupp ta' kulturi tradizzjonali; |
| --- | --- |

13.

jiġbed l-attenzjoni għall-ħtieġa ta' preservazzjoni aħjar tal-wirt marittimu, waqt li titqies iż-żieda possibbli fit-turiżmu b'rabta ma' l-iżvilupp ta' kulturi tradizzjonali;

| 14. | jappoġġja l-ħolqien ta' identità marittima għar-reġjun tal-Baħar l-Iswed, għal dawk kollha involuti fl-attivitajiet marittimi varji. Għandhom jitqiesu l-isforzi sabiex jingħelbu problemi ambjentali u sabiex jiġi żviluppat it-turiżmu, sakemm il-kulturi tradizzjonali jkunu appoġġjati u l-wirt marittimu kulturali u naturali jkun preservat b'mod aktar effettiv; |
| --- | --- |

14.

jappoġġja l-ħolqien ta' identità marittima għar-reġjun tal-Baħar l-Iswed, għal dawk kollha involuti fl-attivitajiet marittimi varji. Għandhom jitqiesu l-isforzi sabiex jingħelbu problemi ambjentali u sabiex jiġi żviluppat it-turiżmu, sakemm il-kulturi tradizzjonali jkunu appoġġjati u l-wirt marittimu kulturali u naturali jkun preservat b'mod aktar effettiv;

| 15. | jirrakkomanda li l-Kummissjoni Ewropea u l-gvernijiet nazzjonali jappoġġjaw il-ħolqien ta' bażi ta' data reġjonali preċiża billi tuża t-tagħrif li jeżisti u tfisser fid-dettall l-aspetti ekonomiċi u ambjentali tar-riżorsi marittimi individwali u l-impatt tagħhom minn perspettiva soċjali; |
| --- | --- |

15.

jirrakkomanda li l-Kummissjoni Ewropea u l-gvernijiet nazzjonali jappoġġjaw il-ħolqien ta' bażi ta' data reġjonali preċiża billi tuża t-tagħrif li jeżisti u tfisser fid-dettall l-aspetti ekonomiċi u ambjentali tar-riżorsi marittimi individwali u l-impatt tagħhom minn perspettiva soċjali;

| 16. | jirrakkomanda li jiġu evalwati u kkoordinati pjanijiet ta' strateġija speċifiċi, skond dawk stabbiliti fi ħdan l-Istrateġija Tematika dwar il-Ħarsien u l-Konservazzjoni ta' l-Ambjent tal-Baħar, li jipproponu l-istabbiliment ta' reġjuni tal-baħar usa', b'mod partikulari għall-baċiri tal-baħar magħluqa bħalma hu l-Baħar l-Iswed; dawn għandhom jitlestu mill-Istati Membri skond proposta mill-Kummissjoni Ewropea; |
| --- | --- |

16.

jirrakkomanda li jiġu evalwati u kkoordinati pjanijiet ta' strateġija speċifiċi, skond dawk stabbiliti fi ħdan l-Istrateġija Tematika dwar il-Ħarsien u l-Konservazzjoni ta' l-Ambjent tal-Baħar, li jipproponu l-istabbiliment ta' reġjuni tal-baħar usa', b'mod partikulari għall-baċiri tal-baħar magħluqa bħalma hu l-Baħar l-Iswed; dawn għandhom jitlestu mill-Istati Membri skond proposta mill-Kummissjoni Ewropea;

| 17. | jitlob lill-Kummissjoni Ewropea sabiex issaħħaħ ir-rwol tat-trasport fil-qafas tal-politika marittima futura, peress li t-trasport huwa wieħed mill-iktar attivitajiet marittimi importanti u li jinvolvi kull qasam; |
| --- | --- |

17.

jitlob lill-Kummissjoni Ewropea sabiex issaħħaħ ir-rwol tat-trasport fil-qafas tal-politika marittima futura, peress li t-trasport huwa wieħed mill-iktar attivitajiet marittimi importanti u li jinvolvi kull qasam;

| 18. | jitlob lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tħeġġeġ lill-Istati Membri sabiex jimplimentaw monitoraġġ ambjentali aktar bir-reqqa ta' l-istat tat-tniġġis fir-rotot marittimi ewlenin, u jaħseb li t-teknoloġija ġdida tal-GMES tista' tintuża b'suċċess għal dan il-għan; |
| --- | --- |

18.

jitlob lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tħeġġeġ lill-Istati Membri sabiex jimplimentaw monitoraġġ ambjentali aktar bir-reqqa ta' l-istat tat-tniġġis fir-rotot marittimi ewlenin, u jaħseb li t-teknoloġija ġdida tal-GMES tista' tintuża b'suċċess għal dan il-għan;

| 19. | jipproponi li l-isforzi għat-tlestija tat-terminals tal-baħar jerġgħu' jingħataw il-ħajja, l-ewwel nett dawk li għandhom karatteristiċi intermodali ċari, b'mod partikulari peress li t-twettiq ta' xi proġetti TEN-T qiegħed jibqa' lura u dawn jaffettwaw id-dimensjoni marittima; |
| --- | --- |

19.

jipproponi li l-isforzi għat-tlestija tat-terminals tal-baħar jerġgħu' jingħataw il-ħajja, l-ewwel nett dawk li għandhom karatteristiċi intermodali ċari, b'mod partikulari peress li t-twettiq ta' xi proġetti TEN-T qiegħed jibqa' lura u dawn jaffettwaw id-dimensjoni marittima;

| 20. | jirrakkomanda li jissaħħaħ ir-rwol tal-portijiet strateġiċi bħala prijorità għall-iżvilupp ta' politika marittima futura u b'mod parallel li jitwettaq studju dwar il-konnessjonijiet bejn il-portijiet ewlenin u dawk sekondarji u dwar l-ispustjar u d-dekonċentrazzjoni possibbli ta' ċerti attivitajiet tal-portijiet lejn ċentri iżgħar; |
| --- | --- |

20.

jirrakkomanda li jissaħħaħ ir-rwol tal-portijiet strateġiċi bħala prijorità għall-iżvilupp ta' politika marittima futura u b'mod parallel li jitwettaq studju dwar il-konnessjonijiet bejn il-portijiet ewlenin u dawk sekondarji u dwar l-ispustjar u d-dekonċentrazzjoni possibbli ta' ċerti attivitajiet tal-portijiet lejn ċentri iżgħar;

| 21. | jipproponi lill-UE u lill-gvernijiet nazzjonali li jirregolaw l-attivitajiet ta' estrazzjoni tar-riżorsi marittimi tradizzjonali ta' l-enerġija, bħaż-żejt u l-gass, fuq il-bażi ta' standards ta' sigurtà ambjentali definiti sew u sabiex jimplimentaw monitoraġġ effettiv ta' dawn l-attivitajiet, li jiġu appoġġjati inizjattivi mmirati lejn l-aġġornament jew it-titjib tal-faċilitajiet tal-portijiet għar-riċeviment ta' ilma żejtni u li jiġu favoriti innovazzjonijiet fit-trasport fuq il-baħar u l-ġestjoni taż-żejt; anke permezz ta' l-użu tal-pipelines fuq l-art; |
| --- | --- |

21.

jipproponi lill-UE u lill-gvernijiet nazzjonali li jirregolaw l-attivitajiet ta' estrazzjoni tar-riżorsi marittimi tradizzjonali ta' l-enerġija, bħaż-żejt u l-gass, fuq il-bażi ta' standards ta' sigurtà ambjentali definiti sew u sabiex jimplimentaw monitoraġġ effettiv ta' dawn l-attivitajiet, li jiġu appoġġjati inizjattivi mmirati lejn l-aġġornament jew it-titjib tal-faċilitajiet tal-portijiet għar-riċeviment ta' ilma żejtni u li jiġu favoriti innovazzjonijiet fit-trasport fuq il-baħar u l-ġestjoni taż-żejt; anke permezz ta' l-użu tal-pipelines fuq l-art;

| 22. | jirrakkomanda li titjieb is-sikurezza tar-rotot marittimi u li tiġi studjata l-possibilità li jiġi introdott pilotaġġ obbligatorju għat-tankers taż-żejt u bastimenti oħra b'tagħbija perikoluża u li tiġi studjata l-possibilità li jiġi introdott pilotaġġ obbligatorju ġenerali fil-linji dojoq tat-traffiku marittimu; |
| --- | --- |

22.

jirrakkomanda li titjieb is-sikurezza tar-rotot marittimi u li tiġi studjata l-possibilità li jiġi introdott pilotaġġ obbligatorju għat-tankers taż-żejt u bastimenti oħra b'tagħbija perikoluża u li tiġi studjata l-possibilità li jiġi introdott pilotaġġ obbligatorju ġenerali fil-linji dojoq tat-traffiku marittimu;

| 23. | jinnota l-ħtieġa sabiex jittieħdu miżuri sabiex jitnaqqsu l-gassijiet b'effett ta' serra u jappoġġja l-iskema tal-kummerċ ta' permessi għal min iniġġes; |
| --- | --- |

23.

jinnota l-ħtieġa sabiex jittieħdu miżuri sabiex jitnaqqsu l-gassijiet b'effett ta' serra u jappoġġja l-iskema tal-kummerċ ta' permessi għal min iniġġes;

| 24. | jirrakkomanda li jiġu żviluppati xenarji għal miżuri ta' ħarsien tal-kosta li jafu jkunu meħtieġa, ibbażati fuq il-previżjonijiet varji dwar iż-żjieda fil-livell tal-baħar u l-bidliet fil-kundizzjonijiet tat-temp; |
| --- | --- |

24.

jirrakkomanda li jiġu żviluppati xenarji għal miżuri ta' ħarsien tal-kosta li jafu jkunu meħtieġa, ibbażati fuq il-previżjonijiet varji dwar iż-żjieda fil-livell tal-baħar u l-bidliet fil-kundizzjonijiet tat-temp;

| 25. | jitlob lill-UE u lill-gvernijiet nazzjonali sabiex jikkoordinaw u jassistu lir-reġjuni li huma viċin tal-baħar fl-identifikar ta' mezzi għall-ħarsien b'suċċess ta' l-ambjent attwali u b'mod partikulari fl-istabbiliment ta' żoni transreġjonali u/jew transnazzjonali tal-ħarsien tal-baħar u fl-iżvilupp ta' proposti konkreti għat-tnaqqis sinifikattiv ta' skart radjuattiv, ta' tniġġis ikkawżat mill-bastimenti (b'mod partikulari emissjonijiet ta' gassijiet, skart u saborra ta' l-ilma), u sabiex jappoġġjaw sforzi li jiżguraw il-kwalità ta' l-ekosistemi u l-ambjent naturali kostali u lil hinn mix-xatt, waqt li jibqa' jitqies l-impatt sinifikattiv li l-attività ekonomika jaf ikollha fuq l-istat ta' l-ambjent tal-baħar, b'mod partikulari permezz ta' l-iskart tan-nutrijenti fil-baħar; |
| --- | --- |

25.

jitlob lill-UE u lill-gvernijiet nazzjonali sabiex jikkoordinaw u jassistu lir-reġjuni li huma viċin tal-baħar fl-identifikar ta' mezzi għall-ħarsien b'suċċess ta' l-ambjent attwali u b'mod partikulari fl-istabbiliment ta' żoni transreġjonali u/jew transnazzjonali tal-ħarsien tal-baħar u fl-iżvilupp ta' proposti konkreti għat-tnaqqis sinifikattiv ta' skart radjuattiv, ta' tniġġis ikkawżat mill-bastimenti (b'mod partikulari emissjonijiet ta' gassijiet, skart u saborra ta' l-ilma), u sabiex jappoġġjaw sforzi li jiżguraw il-kwalità ta' l-ekosistemi u l-ambjent naturali kostali u lil hinn mix-xatt, waqt li jibqa' jitqies l-impatt sinifikattiv li l-attività ekonomika jaf ikollha fuq l-istat ta' l-ambjent tal-baħar, b'mod partikulari permezz ta' l-iskart tan-nutrijenti fil-baħar;

L-edukazzjoni, id-diversità kulturali u d-djalogu bejn ir-reliġjonijiet

| 26. | jenfasizza r-rwol ewlieni ta' l-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-appoġġ u ċ-ċelebrazzjoni tal-kulturi tal-komunitajiet fir-reġjun tal-Baħar l-Iswed u jitlob lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tgħin l-awtoritajiet lokali u reġjonali sabiex jipparteċipaw fi programmi kulturali ġodda ta' l-UE (Kultura 2007); |
| --- | --- |

26.

jenfasizza r-rwol ewlieni ta' l-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-appoġġ u ċ-ċelebrazzjoni tal-kulturi tal-komunitajiet fir-reġjun tal-Baħar l-Iswed u jitlob lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tgħin l-awtoritajiet lokali u reġjonali sabiex jipparteċipaw fi programmi kulturali ġodda ta' l-UE (Kultura 2007);

| 27. | jinnota l-benefiċċji soċjali u ekonomiċi li l-iżvilupp u d-diversità tal-kultura joffrru lill-pajjiżi tar-reġjun, u b'hekk tikkontribwixxi għat-tilħiq ta' l-objettivi ta' Lisbona; |
| --- | --- |

27.

jinnota l-benefiċċji soċjali u ekonomiċi li l-iżvilupp u d-diversità tal-kultura joffrru lill-pajjiżi tar-reġjun, u b'hekk tikkontribwixxi għat-tilħiq ta' l-objettivi ta' Lisbona;

| 28. | jenfasizza li l-kooperazzjoni transkulturali u d-djalogu bejn ir-reliġjonijiet jeħtieġ li jissaħħu sabiex isir użu tad-diversità kulturali bħala strument li jgħaqqad il-popli flimkien f'Ewropa multilingwistika u multikulturali; |
| --- | --- |

28.

jenfasizza li l-kooperazzjoni transkulturali u d-djalogu bejn ir-reliġjonijiet jeħtieġ li jissaħħu sabiex isir użu tad-diversità kulturali bħala strument li jgħaqqad il-popli flimkien f'Ewropa multilingwistika u multikulturali;

| 29. | jinnota l-ħtieġa għal sforzi iktar iffokati fuq livell reġjonali u lokali għall-iżvilupp ta' fiduċja fir-reġjun u s-soluzzjoni paċifika għal “kunflitti ffriżati” (frozen conflicts) permezz ta' programmi speċjali ta' kooperazzjoni; |
| --- | --- |

29.

jinnota l-ħtieġa għal sforzi iktar iffokati fuq livell reġjonali u lokali għall-iżvilupp ta' fiduċja fir-reġjun u s-soluzzjoni paċifika għal “kunflitti ffriżati” (frozen conflicts) permezz ta' programmi speċjali ta' kooperazzjoni;

| 30. | jisħaq dwar il-ħtieġa li jinżamm approċċ multilingwistiku f'Ewropa mkabbar, peress li dan huwa għodda importanti ħafna sabiex iċ-ċittadini jiġu inklużi fil-proġett politiku komuni Ewropew; |
| --- | --- |

30.

jisħaq dwar il-ħtieġa li jinżamm approċċ multilingwistiku f'Ewropa mkabbar, peress li dan huwa għodda importanti ħafna sabiex iċ-ċittadini jiġu inklużi fil-proġett politiku komuni Ewropew;

| 31. | jappella lill-UE u lill-gvernijiet nazzjonali sabiex jappoġġjaw programmi u proġetti mmirati lejn il-kooperazzjoni interreġjonali taż-żgħażagħ fil-livell lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

31.

jappella lill-UE u lill-gvernijiet nazzjonali sabiex jappoġġjaw programmi u proġetti mmirati lejn il-kooperazzjoni interreġjonali taż-żgħażagħ fil-livell lokali u reġjonali;

Il-Migrazzjoni, l-impjieg u l-affarijiet soċjali

| 32. | jenfasizza l-importanza li jiġu inklużi l-awtoritajiet lokali u reġjonali mir-reġjun tal-Baħar l-Iswed fit-tfassil u fl-implimentazzjoni ta' politiki Komunitarji marbuta mal-migrazzjoni, b'enfasi fuq ġestjoni aħjar tal-flussi migratorji, sabiex bir-rispett dovut għad-drittijiet tal-bnedmin u s-sigurtà pubblika, dawn isiru b'legalità totali, anke permezz ta' kollaborazzjoni estiża u ffukata bejn l-aġenziji li jinfurzaw il-liġi u korpi oħra simili; |
| --- | --- |

32.

jenfasizza l-importanza li jiġu inklużi l-awtoritajiet lokali u reġjonali mir-reġjun tal-Baħar l-Iswed fit-tfassil u fl-implimentazzjoni ta' politiki Komunitarji marbuta mal-migrazzjoni, b'enfasi fuq ġestjoni aħjar tal-flussi migratorji, sabiex bir-rispett dovut għad-drittijiet tal-bnedmin u s-sigurtà pubblika, dawn isiru b'legalità totali, anke permezz ta' kollaborazzjoni estiża u ffukata bejn l-aġenziji li jinfurzaw il-liġi u korpi oħra simili;

| 33. | jappoġġja strumenti politiċi ta' l-UE li jappoġġjaw attivitajiet immirati lejn it-tħeġġiġ ta' l-integrazzjoni soċjali tal-migranti permezz ta' programmi mmirati b'mod speċifiku lejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

33.

jappoġġja strumenti politiċi ta' l-UE li jappoġġjaw attivitajiet immirati lejn it-tħeġġiġ ta' l-integrazzjoni soċjali tal-migranti permezz ta' programmi mmirati b'mod speċifiku lejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali;

| 34. | jilqa' l-inizjattivi ppjanati mill-Kummissjoni Ewropea sabiex tiġġieled l-immigrazzjoni illegali u l-appoġġ għall-iskambju ta' l-aqwa prattiki f'dak il-qasam; |
| --- | --- |

34.

jilqa' l-inizjattivi ppjanati mill-Kummissjoni Ewropea sabiex tiġġieled l-immigrazzjoni illegali u l-appoġġ għall-iskambju ta' l-aqwa prattiki f'dak il-qasam;

| 35. | jappoġġja l-inklużjoni ta' l-awtoritajiet lokali u reġjonali tar-reġjun tal-Baħar l-Iswed fl-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta' politiki Komunitarji tal-migrazzjoni, u jinnota li t-tfassil tal-programmi komuni tal-politika tal-migrazzjoni fil-livell lokali u reġjonali jistgħu jiżguraw żvilupp ekonomiku fil-ġejjieni, bi tkabbir ekonomiku iktar qawwi u aktar prosperità fir-reġjuni; |
| --- | --- |

35.

jappoġġja l-inklużjoni ta' l-awtoritajiet lokali u reġjonali tar-reġjun tal-Baħar l-Iswed fl-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta' politiki Komunitarji tal-migrazzjoni, u jinnota li t-tfassil tal-programmi komuni tal-politika tal-migrazzjoni fil-livell lokali u reġjonali jistgħu jiżguraw żvilupp ekonomiku fil-ġejjieni, bi tkabbir ekonomiku iktar qawwi u aktar prosperità fir-reġjuni;

| 36. | jilqa' l-inizjattivi ta' l-UE dwar opportunitajiet ugwali fil-livell lokali u reġjonali u jsejjaħ lill-gvernijiet nazzjonali sabiex jipprovdu appoġġ f'dan ir-rigward; |
| --- | --- |

36.

jilqa' l-inizjattivi ta' l-UE dwar opportunitajiet ugwali fil-livell lokali u reġjonali u jsejjaħ lill-gvernijiet nazzjonali sabiex jipprovdu appoġġ f'dan ir-rigward;

Governanza tajba, inizjattivi reġjonali u netwerking

| 37. | jagħraf l-importanza ta' dak li ntlaħaq fir-reġjun mill-1989 'il hawn permezz ta' inizjattivi bħall-Kooperazzjoni Ekonomika fil-Baħar l-Iswed (BSEC) u l-Assemblea Parlamentari tal-Kooperazzjoni Ekonimika fil-Baħar l-Iswed (PABSEC); |
| --- | --- |

37.

jagħraf l-importanza ta' dak li ntlaħaq fir-reġjun mill-1989 'il hawn permezz ta' inizjattivi bħall-Kooperazzjoni Ekonomika fil-Baħar l-Iswed (BSEC) u l-Assemblea Parlamentari tal-Kooperazzjoni Ekonimika fil-Baħar l-Iswed (PABSEC);

| 38. | jenfasizza l-ħtieġa sabiex tiġi żviluppata u kkoordinata l-esperjenza ta' inizjattivi reġjonali attwali li jorbtu r-reġjun tal-Baħar l-Iswed ma' l-UE b'valur miżjud Ewropew, bħall-Proċess ta' Kooperazzjoni tad-Danubju, bl-enfasi fuq il-komplimentarjetà territorjali u tematika; |
| --- | --- |

38.

jenfasizza l-ħtieġa sabiex tiġi żviluppata u kkoordinata l-esperjenza ta' inizjattivi reġjonali attwali li jorbtu r-reġjun tal-Baħar l-Iswed ma' l-UE b'valur miżjud Ewropew, bħall-Proċess ta' Kooperazzjoni tad-Danubju, bl-enfasi fuq il-komplimentarjetà territorjali u tematika;

| 39. | jirrakkomanda koordinazzjoni mtejba bejn l-inizjattivi varji f'livell nazzjonali u reġjonali fir-reġjun, u kull meta jkun possibbli li jkunu definiti l-oqsma rispettivi ta' attività tagħhom, sabiex ikun evitat l-irduppjar tal-ħidmiet u jintlaħqu riżultati speċifiċi; |
| --- | --- |

39.

jirrakkomanda koordinazzjoni mtejba bejn l-inizjattivi varji f'livell nazzjonali u reġjonali fir-reġjun, u kull meta jkun possibbli li jkunu definiti l-oqsma rispettivi ta' attività tagħhom, sabiex ikun evitat l-irduppjar tal-ħidmiet u jintlaħqu riżultati speċifiċi;

| 40. | jirrakkomanda t-tixrid ta' eżempji reġjonali u lokali ta' l-aqwa prattika, b'mod partikulari fir-rigward ta' clusters ekonomiċi lokali, netwerk fil-qasam tar-riċerka, sħubijiet bejn il-pubbliku u l-privat, l-ippjanar ta' l-ispazju u l-governanza tajba, u l-inkoraġġiment u l-appoġġ ta' l-awtoritajiet lokali u reġjonali mill-pajjiżi fir-reġjun tal-Baħar l-Iswed fl-iżvilupp ta' eżempji bħal dawn ta' l-aqwa prattika; |
| --- | --- |

40.

jirrakkomanda t-tixrid ta' eżempji reġjonali u lokali ta' l-aqwa prattika, b'mod partikulari fir-rigward ta' clusters ekonomiċi lokali, netwerk fil-qasam tar-riċerka, sħubijiet bejn il-pubbliku u l-privat, l-ippjanar ta' l-ispazju u l-governanza tajba, u l-inkoraġġiment u l-appoġġ ta' l-awtoritajiet lokali u reġjonali mill-pajjiżi fir-reġjun tal-Baħar l-Iswed fl-iżvilupp ta' eżempji bħal dawn ta' l-aqwa prattika;

| 41. | jaqbel ma' l-approċċ enfasizzat mill-Parlament Ewropew u l-Kummissjoni fir-rigward tar-rwol ta' l-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-komunikazzjoni, li jippermettu li jkun hemm kunsens pubbliku u jikkontribwixxu għal aktar trasparenza u responsabilità; |
| --- | --- |

41.

jaqbel ma' l-approċċ enfasizzat mill-Parlament Ewropew u l-Kummissjoni fir-rigward tar-rwol ta' l-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-komunikazzjoni, li jippermettu li jkun hemm kunsens pubbliku u jikkontribwixxu għal aktar trasparenza u responsabilità;

| 42. | jilqa' l-miżuri kollha xierqa ta' l-UE sabiex tgħin fl-iżvilupp tal-pajjiżi individwali, per eżempju fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni u l-kriminalità organizzata, u fl-assistenza għall-istabbiliment ta' strutturi amministrattivi effettivi, proċess li inevitabilment għandu jinvolvi wkoll il-livelli reġjonali u lokali; f'dan il-kuntest, jilqa' wkoll kwalunkwe inizjattivi xierqa li jappoġġjaw l-iżvilupp awtonomu ta' kooperazzjoni politika u ekonomika fir-reġjun; |
| --- | --- |

42.

jilqa' l-miżuri kollha xierqa ta' l-UE sabiex tgħin fl-iżvilupp tal-pajjiżi individwali, per eżempju fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni u l-kriminalità organizzata, u fl-assistenza għall-istabbiliment ta' strutturi amministrattivi effettivi, proċess li inevitabilment għandu jinvolvi wkoll il-livelli reġjonali u lokali; f'dan il-kuntest, jilqa' wkoll kwalunkwe inizjattivi xierqa li jappoġġjaw l-iżvilupp awtonomu ta' kooperazzjoni politika u ekonomika fir-reġjun;

| 43. | jappella lill-UE u lill-gvernijiet nazzjonali sabiex jappoġġjaw programmi u proġetti għall-mobilità tal-persunal amministrattiv reġjonali u lokali bħala għodda għat-twaqqif ta' kuntatti iktar mill-qrib, għall-iskambju ta' l-esperjenza, u għal prestazzjoni mtejba; |
| --- | --- |

43.

jappella lill-UE u lill-gvernijiet nazzjonali sabiex jappoġġjaw programmi u proġetti għall-mobilità tal-persunal amministrattiv reġjonali u lokali bħala għodda għat-twaqqif ta' kuntatti iktar mill-qrib, għall-iskambju ta' l-esperjenza, u għal prestazzjoni mtejba;

| 44. | jirrakkomanda li jkunu involuti organizzazzjonijiet li jlaqqgħu flimkien ir-rappreżentanti lokali eletti sabiex jippreżentaw it-tħassib tagħhom f'taħdidiet skedati bħala parti mid-djalogu politiku kontinwu bejn l-UE u l-pajjiżi tar-reġjun; |
| --- | --- |

44.

jirrakkomanda li jkunu involuti organizzazzjonijiet li jlaqqgħu flimkien ir-rappreżentanti lokali eletti sabiex jippreżentaw it-tħassib tagħhom f'taħdidiet skedati bħala parti mid-djalogu politiku kontinwu bejn l-UE u l-pajjiżi tar-reġjun;

| 45. | jappella lill-gvernijiet nazzjonali fir-reġjun sabiex jirrispettaw il-prinċipji tal-Karta Ewropea għall-Awto-Gvernanza Lokali; |
| --- | --- |

45.

jappella lill-gvernijiet nazzjonali fir-reġjun sabiex jirrispettaw il-prinċipji tal-Karta Ewropea għall-Awto-Gvernanza Lokali;

Kooperazzjoni transkonfinali u reġjonali

| 46. | jenfasizza r-rwol pożittiv potenzjali ta' l-awtoritajiet lokali u reġjonali u b'mod partikulari tas-sindki fl-iżvilupp tas-soċjetà ċivili fir-reġjun, b'mod partikulari f'territorji fejn l-awtoritajiet nazzjonali huma neqsin minn tradizzjonijiet demokratiċi b'saħħithom; |
| --- | --- |

46.

jenfasizza r-rwol pożittiv potenzjali ta' l-awtoritajiet lokali u reġjonali u b'mod partikulari tas-sindki fl-iżvilupp tas-soċjetà ċivili fir-reġjun, b'mod partikulari f'territorji fejn l-awtoritajiet nazzjonali huma neqsin minn tradizzjonijiet demokratiċi b'saħħithom;

| 47. | jagħti l-appoġġ tiegħu għall-Ewroreġjun emerġenti tal-Baħar l-Iswed, li għandu l-għan li jippromovi l-kooperazzjoni fil-livell lokali u reġjonali bejn il-pajjiżi tar-reġjun u sabiex ikunu appoġġjati l-istabbilità demokratika, il-governanza tajba u l-iżvilupp sostenibbli; |
| --- | --- |

47.

jagħti l-appoġġ tiegħu għall-Ewroreġjun emerġenti tal-Baħar l-Iswed, li għandu l-għan li jippromovi l-kooperazzjoni fil-livell lokali u reġjonali bejn il-pajjiżi tar-reġjun u sabiex ikunu appoġġjati l-istabbilità demokratika, il-governanza tajba u l-iżvilupp sostenibbli;

| 48. | jinnota li hemm skop għall-kollaborazzjoni bejn il-Kunsill ta' l-Ewropa u l-Kumitat tar-Reġjuni, fil-qafas tal-kooperazzjoni miftiema bejn iż-żewġ istituzzjonijiet; |
| --- | --- |

48.

jinnota li hemm skop għall-kollaborazzjoni bejn il-Kunsill ta' l-Ewropa u l-Kumitat tar-Reġjuni, fil-qafas tal-kooperazzjoni miftiema bejn iż-żewġ istituzzjonijiet;

| 49. | jixħet dawl fuq ir-rwol tal-gruppi ta' ħidma stabbiliti tiegħu bħala strument utili għall-appoġġ ta' l-awtoritajiet lokali u reġjonali tal-pajjiżi pre-kandidati u l-pajjiżi kandidati fl-isforzi tagħhom sabiex iwessgħu l-opportunitajiet u jiżviluppaw id-djalogu politiku meħtieġ bejn l-UE, il-pajjiżi pre-kandidati u dawk kandidati; |
| --- | --- |

49.

jixħet dawl fuq ir-rwol tal-gruppi ta' ħidma stabbiliti tiegħu bħala strument utili għall-appoġġ ta' l-awtoritajiet lokali u reġjonali tal-pajjiżi pre-kandidati u l-pajjiżi kandidati fl-isforzi tagħhom sabiex iwessgħu l-opportunitajiet u jiżviluppaw id-djalogu politiku meħtieġ bejn l-UE, il-pajjiżi pre-kandidati u dawk kandidati;

| 50. | japprezza l-proposta tal-Kummissjoni Ewropea li l-inizjattiva għandha tkun organizzata f'ambitu lokali fir-reġjun, bis-sħab jassumu responsabilità maqsum għall-implimentazzjoni tagħha; jippromovi l-inklużjoni ta' l-awtoritajiet lokali u reġjonali f'dan il-proċess, meta wieħed jikkunsidra li dan għandu jiffaċilita l-iżvilupp kontinwu tal-kuntatti bejn il-bliet u l-muniċipalitajiet, l-universitajiet, l-operaturi kulturali u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili tal-Baħar l-Iswed, inkluż l-organizzazzjonijiet tal-konsumatur. |
| --- | --- |

50.

japprezza l-proposta tal-Kummissjoni Ewropea li l-inizjattiva għandha tkun organizzata f'ambitu lokali fir-reġjun, bis-sħab jassumu responsabilità maqsum għall-implimentazzjoni tagħha; jippromovi l-inklużjoni ta' l-awtoritajiet lokali u reġjonali f'dan il-proċess, meta wieħed jikkunsidra li dan għandu jiffaċilita l-iżvilupp kontinwu tal-kuntatti bejn il-bliet u l-muniċipalitajiet, l-universitajiet, l-operaturi kulturali u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili tal-Baħar l-Iswed, inkluż l-organizzazzjonijiet tal-konsumatur.

Brussell, 7 ta' Frar 2008.

Il-President

tal-Kumitat tar-Reġjuni

Luc VAN DEN BRANDE

---