# Επίσημη Εφημερίδα C 81/2008

| | ISSN 1725-2415 |
| --- | --- |
| Επίσημη Εφημερίδα
  της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 81 |
| | |
| Έκδοση στην ελληνική γλώσσα | Ανακοινώσεις και Πληροφορίες | 51ό έτος1 Απριλίου 2008 |

ISSN 1725-2415

Επίσημη Εφημερίδα

της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 81

Έκδοση στην ελληνική γλώσσα

Ανακοινώσεις και Πληροφορίες

51ό έτος1 Απριλίου 2008

---

| Ανακοίνωση αριθ | Περιεχόμενα | Σελίδα |
| --- | --- | --- |
| | IV   Πληροφορίες |
| | ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ |
| | Ελεγκτικό Συνέδριο |
| 2008/C 081/01 | Ειδική έκθεση αριθ. 1/2008 σχετικά με τις διαδικασίες εξέτασης και αξιολόγησης των μεγάλων επενδυτικών σχεδίων για τις περιόδους προγραμματισμού 1994-1999 και 2000-2006 συνοδευόμενη από τις απαντήσεις της Επιτροπής | 1 |

Ανακοίνωση αριθ

Περιεχόμενα

Σελίδα

IV   Πληροφορίες

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Ελεγκτικό Συνέδριο

2008/C 081/01

Ειδική έκθεση αριθ. 1/2008 σχετικά με τις διαδικασίες εξέτασης και αξιολόγησης των μεγάλων επενδυτικών σχεδίων για τις περιόδους προγραμματισμού 1994-1999 και 2000-2006 συνοδευόμενη από τις απαντήσεις της Επιτροπής

1

| EL | |
| --- | --- |

EL

---

IV Πληροφορίες

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Ελεγκτικό Συνέδριο

| 1.4.2008 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 81/1 |
| --- | --- | --- | --- |

1.4.2008

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 81/1

---

ΕΙΔΙΚΉ ΈΚΘΕΣΗ αριθ. 1/2008

σχετικά με τις διαδικασίες εξέτασης και αξιολόγησης των μεγάλων επενδυτικών σχεδίων για τις περιόδους προγραμματισμού 1994-1999 και 2000-2006 συνοδευόμενη από τις απαντήσεις της Επιτροπής

(υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 248 παράγραφος 4 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ)

(2008/C 000/01)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ

| I-VII | ΣΥΝΟΨΗ |
| --- | --- |

I-VII

| 1-8 | ΕΙΣΑΓΩΓΗ |
| --- | --- |

1-8

| 1-7 | Ορισμοί και πλαίσιο έγκρισης |
| --- | --- |

1-7

| 8 | Ύψος της χρηματοδότησης |
| --- | --- |

8

| 9-13 | ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΕΥΡΟΣ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ |
| --- | --- |

9-13

| 14-34 | ΑΠΟΤΕΛΕΙ Η ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΕΡΓΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΕΠΑΡΚΟΥΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ; |
| --- | --- |

14-34

| 14-16 | Πλαίσιο της εξέτασης και κριτήρια του ελέγχου |
| --- | --- |

14-16

| 17-20 | Εξέταση των έργων: βελτίωση του μεθοδολογικού πλαισίου, οι διαδικασίες όμως χρήζουν ενίσχυσης |
| --- | --- |

17-20

| 21-25 | Ανάλυση κόστους-οφέλους: εφαρμογές ανομοιογενούς ποιότητας |
| --- | --- |

21-25

| 26-34 | Προσδιορισμός της κοινοτικής οικονομικής συνδρομής: κριτήρια που ερμηνεύονται και εφαρμόζονται ανομοιογενώς |
| --- | --- |

26-34

| 35-55 | ΑΠΟΦΕΡΕΙ Η ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΕΡΓΩΝ ΧΡΗΣΙΜΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΛΗΨΗ ΜΕΤΑΓΕΝΕΣΤΕΡΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ; |
| --- | --- |

35-55

| 35-39 | Πλαίσιο της αξιολόγησης και κριτήρια του ελέγχου |
| --- | --- |

35-39

| 40-41 | Ορισμένες μείζονες αξιολογήσεις και ελάχιστες κατ' ιδίαν αξιολογήσεις μεγάλων έργων |
| --- | --- |

40-41

| 42-49 | Ορισμένοι παράγοντες παρακώλυσαν τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις των μεγάλων έργων |
| --- | --- |

42-49

| 43-46 | ... Αιτήσεις χορήγησης συνδρομής που παρουσιάζουν κενά |
| --- | --- |

43-46

| 47-49 | ... Ανεπαρκής παρακολούθηση |
| --- | --- |

47-49

| 50-55 | Για την περίοδο 2000-2006, αξιολογήσεις, ενδεχομένως, αμφιβόλου ποιότητας |
| --- | --- |

50-55

| 56-58 | Η ΝΕΑ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2007-2013 |
| --- | --- |

56-58

| 59-65 | ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ |
| --- | --- |

59-65

| 59-62 | Συμπεράσματα |
| --- | --- |

59-62

| 63-65 | Συστάσεις |
| --- | --- |

63-65

Παράρτημα I: Δείγματα Ι και ΙΙ ανά σχετικό κράτος μέλος — Κατάλογος των έργων που ελέγχθηκαν

Παράρτημα ΙΙ: Μεγάλα έργα της περιόδου 2000-2006 που ελέγχθηκαν — Προεξοφλητικά επιτόκια και χρονικές προοπτικές

Απαντήσεις της Επιτροπής

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ






  Ανάλυση κόστους-οφέλους (ή επίσης ανάλυση κόστους-πλεονεκτημάτων)

| Ανάλυση κόστους-οφέλους (ή επίσης ανάλυση κόστους-πλεονεκτημάτων) | Τεχνική που αποσκοπεί στη σύγκριση κάθε κόστους και κάθε οφέλους μιας παρέμβασης, ούτως ώστε να προσδιορίζεται εάν τα οφέλη υπερτερούν έναντι του κόστους και, εάν ναι, σε ποια αναλογία. |
| --- | --- |
| Ανάλυση ευαισθησίας | Μελέτη της σταθερότητας του αναμενόμενου αποτελέσματος ενός έργου, όταν τροποποιούνται βασικές συνιστώσες του. |
| Ανάλυση επικινδυνότητας | Μελέτη για να προσδιορίζεται η πιθανότητα να επιβεβαιωθεί στην πράξη η αξία των βασικών συνιστωσών ενός έργου, η οποία έχει υπολογιστεί σε πρώτη ανάλυση. |
| Απροσδόκητο ενεργητικό αποτέλεσμα | Παρατηρηθέν αποτέλεσμα που θα είχε προκύψει ακόμη κι αν δεν είχε πραγματοποιηθεί δημόσια παρέμβαση. |
| Αποτελεσματικότητα | Μετρά τη σχέση μεταξύ των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων και των προβλεπόμενων στόχων. |
| Αποδοτικότητα | Μετρά τη σχέση μεταξύ των πόρων που χρησιμοποιήθηκαν και των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων. |
| ΕΤΠΑ (Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης) | Χρηματοδοτικό μέσο, το οποίο αποσκοπεί να προάγει την οικονομική και κοινωνική συνοχή στις χώρες της Ένωσης, μέσω της διόρθωσης των κύριων περιφερειακών ανισορροπιών και της μετατροπής των περιφερειών που υστερούν σε ανάπτυξη. Οι παρεμβάσεις του ΕΤΠΑ πραγματοποιούνται, ως επί το πλείστον, με επιχειρησιακά προγράμματα που περιλαμβάνουν μεγάλο αριθμό έργων. |
| Ταμείο Συνοχής | Μέσο που αποσκοπεί να προάγει την οικονομική και κοινωνική συνοχή μέσω χρηματοδότησης μεγάλων έργων στους τομείς του περιβάλλοντος και των μεταφορών στα κράτη μέλη με ΑΕΠ χαμηλότερο του 90 % του κοινοτικού μέσου όρου. Αρχικά, το Ταμείο Συνοχής παρενέβαινε στην Ισπανία, την Ελλάδα, την Ιρλανδία και την Πορτογαλία. Από την 1η Ιανουαρίου 2004, η Ιρλανδία δεν είναι πλέον επιλέξιμη για έργα στο πλαίσιο αυτού του ταμείου. Τα νέα κράτη μέλη επωφελήθηκαν από την υποστήριξη του Ταμείου Συνοχής από τη στιγμή ένταξής τους στην Κοινότητα. |
| Διαρθρωτικά ταμεία | Κοινοτικά ταμεία που χρηματοδοτούν πράξεις με σκοπό την άμβλυνση των διαφορών στην ανάπτυξη μεταξύ των περιφερειών της Ένωσης. Το ΕΤΠΑ είναι το κύριο μέσο χρηματοδότησης αυτών των δράσεων. |
| Αντίκτυπος | Συνέπειες στον κοινωνικοοικονομικό τομέα, οι οποίες μπορούν να θεωρηθούν ως αποτέλεσμα κάποιας παρέμβασης. |
| Περίοδος προγραμματισμού | Πολυετές πλαίσιο εντός του οποίου προγραμματίζονται και πραγματοποιούνται οι δαπάνες στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ταμείων. |
| Επιχειρησιακά προγράμματα | Έγγραφα εγκεκριμένα από την Επιτροπή που περιλαμβάνουν συνεκτικό σύνολο αξόνων προτεραιότητας με πολυετή μέτρα. Για την υλοποίησή τους, μπορεί να ζητηθεί η συνδρομή ενός ή περισσοτέρων διαρθρωτικών ταμείων και, επικουρικά, άλλων χρηματοδοτικών μέσων, καθώς και της ΕΤΕπ. |
| ΕΣΑ (εσωτερικός συντελεστής απόδοσης) | Συντελεστής από τον οποίο μια επένδυση αρχίζει να είναι αποδοτική.






  — | ΣΧΑ: συντελεστής απόδοσης που υπολογίζεται αποκλειστικά με βάση τα χρηματοοικονομικά ποσά που αφορούν άμεσα το έργο. |

Τεχνική που αποσκοπεί στη σύγκριση κάθε κόστους και κάθε οφέλους μιας παρέμβασης, ούτως ώστε να προσδιορίζεται εάν τα οφέλη υπερτερούν έναντι του κόστους και, εάν ναι, σε ποια αναλογία.

Ανάλυση ευαισθησίας

Μελέτη της σταθερότητας του αναμενόμενου αποτελέσματος ενός έργου, όταν τροποποιούνται βασικές συνιστώσες του.

Ανάλυση επικινδυνότητας

Μελέτη για να προσδιορίζεται η πιθανότητα να επιβεβαιωθεί στην πράξη η αξία των βασικών συνιστωσών ενός έργου, η οποία έχει υπολογιστεί σε πρώτη ανάλυση.

Απροσδόκητο ενεργητικό αποτέλεσμα

Παρατηρηθέν αποτέλεσμα που θα είχε προκύψει ακόμη κι αν δεν είχε πραγματοποιηθεί δημόσια παρέμβαση.

Αποτελεσματικότητα

Μετρά τη σχέση μεταξύ των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων και των προβλεπόμενων στόχων.

Αποδοτικότητα

Μετρά τη σχέση μεταξύ των πόρων που χρησιμοποιήθηκαν και των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων.

ΕΤΠΑ (Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης)

Χρηματοδοτικό μέσο, το οποίο αποσκοπεί να προάγει την οικονομική και κοινωνική συνοχή στις χώρες της Ένωσης, μέσω της διόρθωσης των κύριων περιφερειακών ανισορροπιών και της μετατροπής των περιφερειών που υστερούν σε ανάπτυξη. Οι παρεμβάσεις του ΕΤΠΑ πραγματοποιούνται, ως επί το πλείστον, με επιχειρησιακά προγράμματα που περιλαμβάνουν μεγάλο αριθμό έργων.

Ταμείο Συνοχής

Μέσο που αποσκοπεί να προάγει την οικονομική και κοινωνική συνοχή μέσω χρηματοδότησης μεγάλων έργων στους τομείς του περιβάλλοντος και των μεταφορών στα κράτη μέλη με ΑΕΠ χαμηλότερο του 90 % του κοινοτικού μέσου όρου. Αρχικά, το Ταμείο Συνοχής παρενέβαινε στην Ισπανία, την Ελλάδα, την Ιρλανδία και την Πορτογαλία. Από την 1η Ιανουαρίου 2004, η Ιρλανδία δεν είναι πλέον επιλέξιμη για έργα στο πλαίσιο αυτού του ταμείου. Τα νέα κράτη μέλη επωφελήθηκαν από την υποστήριξη του Ταμείου Συνοχής από τη στιγμή ένταξής τους στην Κοινότητα.

Διαρθρωτικά ταμεία

Κοινοτικά ταμεία που χρηματοδοτούν πράξεις με σκοπό την άμβλυνση των διαφορών στην ανάπτυξη μεταξύ των περιφερειών της Ένωσης. Το ΕΤΠΑ είναι το κύριο μέσο χρηματοδότησης αυτών των δράσεων.

Αντίκτυπος

Συνέπειες στον κοινωνικοοικονομικό τομέα, οι οποίες μπορούν να θεωρηθούν ως αποτέλεσμα κάποιας παρέμβασης.

Περίοδος προγραμματισμού

Πολυετές πλαίσιο εντός του οποίου προγραμματίζονται και πραγματοποιούνται οι δαπάνες στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ταμείων.

Επιχειρησιακά προγράμματα

Έγγραφα εγκεκριμένα από την Επιτροπή που περιλαμβάνουν συνεκτικό σύνολο αξόνων προτεραιότητας με πολυετή μέτρα. Για την υλοποίησή τους, μπορεί να ζητηθεί η συνδρομή ενός ή περισσοτέρων διαρθρωτικών ταμείων και, επικουρικά, άλλων χρηματοδοτικών μέσων, καθώς και της ΕΤΕπ.

ΕΣΑ (εσωτερικός συντελεστής απόδοσης)

Συντελεστής από τον οποίο μια επένδυση αρχίζει να είναι αποδοτική.

—

ΣΧΑ: συντελεστής απόδοσης που υπολογίζεται αποκλειστικά με βάση τα χρηματοοικονομικά ποσά που αφορούν άμεσα το έργο.

| — | ΣΟΑ: συντελεστής απόδοσης που υπολογίζεται λαμβάνοντας επίσης υπόψη τις οικονομικούς εξωτερικούς παράγοντες. |
| --- | --- |

—

ΣΟΑ: συντελεστής απόδοσης που υπολογίζεται λαμβάνοντας επίσης υπόψη τις οικονομικούς εξωτερικούς παράγοντες.

ΚΠΑ (καθαρή παρούσα αξία)

Αξία που υπολογίζεται με αναγωγή στην παρούσα εποχή της αξίας των ταμειακών διαθεσίμων που θα προκύψουν από ένα έργο καθόλη τη διάρκεια ζωής του. Η μέθοδος αυτή επιτρέπει τη σύγκριση διαφορετικών έργων.

ΣΥΝΟΨΗ

| I. | Η έννοια «μεγάλα έργα» σε ό,τι αφορά τις υποδομές και τις παραγωγικές επενδύσεις ορίζεται στην κανονιστική ρύθμιση, κυρίως, σύμφωνα με τον οικονομικό όγκο που αφορούν. Λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική σημασία και τον δυνητικό αντίκτυπο αυτών των έργων, για την έγκρισή τους προβλέπονται ειδικές διαδικασίες εξέτασης. Για τους ίδιους λόγους, πρέπει να συλλέγονται τα κατάλληλα πληροφοριακά στοιχεία, προκειμένου να εκτιμώνται τα αποτελέσματα που όντως παράγονται σε σύγκριση με όσα είχαν προβλεφθεί (βλέπε σημεία 1 έως 8). |
| --- | --- |

I.

Η έννοια «μεγάλα έργα» σε ό,τι αφορά τις υποδομές και τις παραγωγικές επενδύσεις ορίζεται στην κανονιστική ρύθμιση, κυρίως, σύμφωνα με τον οικονομικό όγκο που αφορούν. Λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική σημασία και τον δυνητικό αντίκτυπο αυτών των έργων, για την έγκρισή τους προβλέπονται ειδικές διαδικασίες εξέτασης. Για τους ίδιους λόγους, πρέπει να συλλέγονται τα κατάλληλα πληροφοριακά στοιχεία, προκειμένου να εκτιμώνται τα αποτελέσματα που όντως παράγονται σε σύγκριση με όσα είχαν προβλεφθεί (βλέπε σημεία 1 έως 8).

| II. | Το ενδιαφέρον του ελέγχου του Συνεδρίου στρέφεται στα μεγάλα έργα του ΕΤΠΑ και, κατ’ αναλογία, σε εκείνα του Ταμείου Συνοχής για τις περιόδους προγραμματισμού 1994-1999 και 2000-2006. Η έκθεση διαρθρώνεται γύρω από δύο κύριους άξονες, οι οποίοι αφορούν αντίστοιχα τις διεργασίες προετοιμασίας που αποσκοπούν στην έγκριση των μεγάλων έργων από την Επιτροπή και τη διαδικασία αξιολόγησης που ακολουθεί την υλοποίησή τους (βλέπε σημεία 9 έως 13). |
| --- | --- |

II.

Το ενδιαφέρον του ελέγχου του Συνεδρίου στρέφεται στα μεγάλα έργα του ΕΤΠΑ και, κατ’ αναλογία, σε εκείνα του Ταμείου Συνοχής για τις περιόδους προγραμματισμού 1994-1999 και 2000-2006. Η έκθεση διαρθρώνεται γύρω από δύο κύριους άξονες, οι οποίοι αφορούν αντίστοιχα τις διεργασίες προετοιμασίας που αποσκοπούν στην έγκριση των μεγάλων έργων από την Επιτροπή και τη διαδικασία αξιολόγησης που ακολουθεί την υλοποίησή τους (βλέπε σημεία 9 έως 13).

| III. | Το Συνέδριο διαπίστωσε αρκετές αδυναμίες κατά το στάδιο εξέτασης για τις δύο περιόδους που εξετάστηκαν, ιδίως, σε ό,τι αφορά τις διαδικασίες για την εξέταση των έργων και τον καθορισμό του ποσοστού της κοινοτικής συγχρηματοδότησης. Οι αναλύσεις κόστους-οφέλους που υποβλήθηκαν από τους αναδόχους των έργων, προς υποστήριξη των αιτήσεων χορήγησης συνδρομής, παρουσίαζαν μεγάλες διαφορές ως προς την ποιότητα, όπως και η εφαρμογή των εν λόγω αναλύσεων εκ μέρους της Επιτροπής. Οι διαπιστώσεις αυτές οδηγούν στη δημιουργία ερωτημάτων σχετικά με την πραγματική προστιθέμενη αξία του ειδικού συστήματος έγκρισης που προβλέπεται για τα μεγάλα έργα (βλέπε σημεία 14 έως 34). |
| --- | --- |

III.

Το Συνέδριο διαπίστωσε αρκετές αδυναμίες κατά το στάδιο εξέτασης για τις δύο περιόδους που εξετάστηκαν, ιδίως, σε ό,τι αφορά τις διαδικασίες για την εξέταση των έργων και τον καθορισμό του ποσοστού της κοινοτικής συγχρηματοδότησης. Οι αναλύσεις κόστους-οφέλους που υποβλήθηκαν από τους αναδόχους των έργων, προς υποστήριξη των αιτήσεων χορήγησης συνδρομής, παρουσίαζαν μεγάλες διαφορές ως προς την ποιότητα, όπως και η εφαρμογή των εν λόγω αναλύσεων εκ μέρους της Επιτροπής. Οι διαπιστώσεις αυτές οδηγούν στη δημιουργία ερωτημάτων σχετικά με την πραγματική προστιθέμενη αξία του ειδικού συστήματος έγκρισης που προβλέπεται για τα μεγάλα έργα (βλέπε σημεία 14 έως 34).

| IV. | Το Συνέδριο συνιστά στην Επιτροπή να εφαρμόσει όντως αποτελεσματικότερες διαδικασίες εξέτασης βάσει των εργαλείων που η ίδια επεξεργάστηκε, να μεριμνήσει ώστε η ανάλυση κόστους-οφέλους να εφαρμόζεται αυστηρώς, ιδίως σε ό,τι αφορά τα πληροφοριακά στοιχεία που παρέχονται και να συνεχίσει τις προσπάθειές της για να λαμβάνονται υπόψη στοιχεία που καθιστούν δυνατή τη διαμόρφωση του ποσοστού κοινοτικής συμμετοχής (βλέπε σημείο 63). |
| --- | --- |

IV.

Το Συνέδριο συνιστά στην Επιτροπή να εφαρμόσει όντως αποτελεσματικότερες διαδικασίες εξέτασης βάσει των εργαλείων που η ίδια επεξεργάστηκε, να μεριμνήσει ώστε η ανάλυση κόστους-οφέλους να εφαρμόζεται αυστηρώς, ιδίως σε ό,τι αφορά τα πληροφοριακά στοιχεία που παρέχονται και να συνεχίσει τις προσπάθειές της για να λαμβάνονται υπόψη στοιχεία που καθιστούν δυνατή τη διαμόρφωση του ποσοστού κοινοτικής συμμετοχής (βλέπε σημείο 63).

| V. | Σε ό,τι αφορά την εκ των υστέρων αξιολόγηση των μεγάλων έργων για την περίοδο 1994-1999, η μόνη την οποία είχε μπορέσει να πραγματοποιήσει η Επιτροπή κατά το χρόνο του ελέγχου, αποδείχθηκε ότι υπήρχαν σοβαρές δυσκολίες κατά την πραγματοποίησή της, επειδή δεν ήταν διαθέσιμα ορθά και ακριβή πληροφοριακά στοιχεία. Τα στοιχεία αυτά αφορούν τόσο τα προβλεπόμενα αποτελέσματα όσο και την παρακολούθηση. Υπό αυτές τις συνθήκες, οι αξιολογήσεις δεν παρήγαγαν χρήσιμα πληροφοριακά στοιχεία για τις ανάγκες λήψης αποφάσεων για την επόμενη περίοδο, εκτός από μία περίπτωση που αφορά έργα συγχρηματοδοτούμενα από το Ταμείο Συνοχής. Η αξιολόγηση των μεγάλων έργων ΕΤΠΑ για την περίοδο 2000-2006, η οποία δεν έχει πραγματοποιηθεί ακόμη, μπορεί να βασισθεί σε πιο αυστηρές κανονιστικές διατάξεις, ιδίως, στον τομέα της παρακολούθησης. Ωστόσο, στην πράξη μόλις τέθηκαν σε εφαρμογή (βλέπε σημεία 35 έως 55). |
| --- | --- |

V.

Σε ό,τι αφορά την εκ των υστέρων αξιολόγηση των μεγάλων έργων για την περίοδο 1994-1999, η μόνη την οποία είχε μπορέσει να πραγματοποιήσει η Επιτροπή κατά το χρόνο του ελέγχου, αποδείχθηκε ότι υπήρχαν σοβαρές δυσκολίες κατά την πραγματοποίησή της, επειδή δεν ήταν διαθέσιμα ορθά και ακριβή πληροφοριακά στοιχεία. Τα στοιχεία αυτά αφορούν τόσο τα προβλεπόμενα αποτελέσματα όσο και την παρακολούθηση. Υπό αυτές τις συνθήκες, οι αξιολογήσεις δεν παρήγαγαν χρήσιμα πληροφοριακά στοιχεία για τις ανάγκες λήψης αποφάσεων για την επόμενη περίοδο, εκτός από μία περίπτωση που αφορά έργα συγχρηματοδοτούμενα από το Ταμείο Συνοχής. Η αξιολόγηση των μεγάλων έργων ΕΤΠΑ για την περίοδο 2000-2006, η οποία δεν έχει πραγματοποιηθεί ακόμη, μπορεί να βασισθεί σε πιο αυστηρές κανονιστικές διατάξεις, ιδίως, στον τομέα της παρακολούθησης. Ωστόσο, στην πράξη μόλις τέθηκαν σε εφαρμογή (βλέπε σημεία 35 έως 55).

| VI. | Η κανονιστική ρύθμιση για τα διαρθρωτικά ταμεία σχετικά με την περίοδο 2007-2013, δεν απαιτεί τα μεγάλα έργα να αποτελούν αντικείμενο κατ' ιδίαν εκ των υστέρων αξιολόγησης από την Επιτροπή. Το Συνέδριο συνιστά, ωστόσο, τα μεγάλα έργα να αξιολογούνται χωριστά μετά την υλοποίησή τους, σε σχέση με τους δικούς τους στόχους, από τις εθνικές αρχές διαχείρισης και τους δικαιούχους, εφόσον τα πληροφοριακά στοιχεία που απορρέουν από το εγχείρημα αυτό είναι χρήσιμα γι' αυτούς. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή πρέπει να μεριμνά ώστε οι αιτήσεις χορήγησης ενίσχυσης να περιέχουν τα αναγκαία πληροφοριακά στοιχεία σε ό,τι αφορά τους δείκτες και την αρχική κατάσταση και αυτά τα πληροφοριακά στοιχεία να αποτελούν αντικείμενο αυστηρής παρακολούθησης. Η Επιτροπή, σε ό,τι αφορά τα πληροφοριακά στοιχεία που προκύπτουν από αυτή την αξιολόγηση, τα οποία πρέπει να της κοινοποιούνται, οφείλει να αναλύει τις ανάγκες της, προκειμένου να διαθέτει ορθά και αξιόπιστα δεδομένα σχετικά με τα αποτελέσματα που προκύπτουν από τα μεγάλα έργα (βλέπε σημείο 64). |
| --- | --- |

VI.

Η κανονιστική ρύθμιση για τα διαρθρωτικά ταμεία σχετικά με την περίοδο 2007-2013, δεν απαιτεί τα μεγάλα έργα να αποτελούν αντικείμενο κατ' ιδίαν εκ των υστέρων αξιολόγησης από την Επιτροπή. Το Συνέδριο συνιστά, ωστόσο, τα μεγάλα έργα να αξιολογούνται χωριστά μετά την υλοποίησή τους, σε σχέση με τους δικούς τους στόχους, από τις εθνικές αρχές διαχείρισης και τους δικαιούχους, εφόσον τα πληροφοριακά στοιχεία που απορρέουν από το εγχείρημα αυτό είναι χρήσιμα γι' αυτούς. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή πρέπει να μεριμνά ώστε οι αιτήσεις χορήγησης ενίσχυσης να περιέχουν τα αναγκαία πληροφοριακά στοιχεία σε ό,τι αφορά τους δείκτες και την αρχική κατάσταση και αυτά τα πληροφοριακά στοιχεία να αποτελούν αντικείμενο αυστηρής παρακολούθησης. Η Επιτροπή, σε ό,τι αφορά τα πληροφοριακά στοιχεία που προκύπτουν από αυτή την αξιολόγηση, τα οποία πρέπει να της κοινοποιούνται, οφείλει να αναλύει τις ανάγκες της, προκειμένου να διαθέτει ορθά και αξιόπιστα δεδομένα σχετικά με τα αποτελέσματα που προκύπτουν από τα μεγάλα έργα (βλέπε σημείο 64).

| VII. | Πιο μακροπρόθεσμα, το Συνέδριο καλεί την Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να προβληματιστούν σχετικά με το ρόλο που διαδραματίζει το ειδικό καθεστώς έγκρισης των μεγάλων έργων (βλέπε σημείο 65). |
| --- | --- |

VII.

Πιο μακροπρόθεσμα, το Συνέδριο καλεί την Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να προβληματιστούν σχετικά με το ρόλο που διαδραματίζει το ειδικό καθεστώς έγκρισης των μεγάλων έργων (βλέπε σημείο 65).

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ορισμοί και πλαίσιο έγκρισης

| 1. | Η έννοια των «μεγάλων έργων» ορίζεται στην κοινοτική κανονιστική ρύθμιση για το ΕΤΠΑ (1), κυρίως, σε συνάρτηση με την οικονομικό μέγεθος των έργων. |
| --- | --- |

1.

Η έννοια των «μεγάλων έργων» ορίζεται στην κοινοτική κανονιστική ρύθμιση για το ΕΤΠΑ (1), κυρίως, σε συνάρτηση με την οικονομικό μέγεθος των έργων.

| 2. | Για την περίοδο προγραμματισμού 1994-1999, «μεγάλα έργα» θεωρούνται εκείνα «των οποίων το συνολικό κόστος που λαμβάνεται υπόψη για τον καθορισμό του ύψους της κοινοτικής συνδρομής υπερβαίνει, κατά γενικό κανόνα, τα 25 εκατομμύρια ecu για τις επενδύσεις σε έργα υποδομής και τα 15 εκατομμύρια ecu για τις παραγωγικές επενδύσεις» (2). |
| --- | --- |

2.

Για την περίοδο προγραμματισμού 1994-1999, «μεγάλα έργα» θεωρούνται εκείνα «των οποίων το συνολικό κόστος που λαμβάνεται υπόψη για τον καθορισμό του ύψους της κοινοτικής συνδρομής υπερβαίνει, κατά γενικό κανόνα, τα 25 εκατομμύρια ecu για τις επενδύσεις σε έργα υποδομής και τα 15 εκατομμύρια ecu για τις παραγωγικές επενδύσεις» (2).

| 3. | Για την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006, ο ορισμός αναφορικά με τα «μεγάλα έργα» καλύπτει έργα «των οποίων το συνολικό κόστος που λαμβάνεται υπόψη για τον καθορισμό του ύψους της συμμετοχής των Ταμείων, υπερβαίνει τα 50 εκατομμύρια ευρώ» (3). Εκτός αυτού, τα εν λόγω έργα πρέπει να περιλαμβάνουν ένα σύνολο εργασιών που δεν μπορούν να διαχωριστούν από οικονομική άποψη, έχουν συγκεκριμένη τεχνική λειτουργία και σαφώς καθορισμένους στόχους. Όπως και για την προηγούμενη περίοδο, τα έργα μπορεί να αφορούν είτε επενδύσεις σε έργα υποδομής είτε παραγωγικές επενδύσεις (4). |
| --- | --- |

3.

Για την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006, ο ορισμός αναφορικά με τα «μεγάλα έργα» καλύπτει έργα «των οποίων το συνολικό κόστος που λαμβάνεται υπόψη για τον καθορισμό του ύψους της συμμετοχής των Ταμείων, υπερβαίνει τα 50 εκατομμύρια ευρώ» (3). Εκτός αυτού, τα εν λόγω έργα πρέπει να περιλαμβάνουν ένα σύνολο εργασιών που δεν μπορούν να διαχωριστούν από οικονομική άποψη, έχουν συγκεκριμένη τεχνική λειτουργία και σαφώς καθορισμένους στόχους. Όπως και για την προηγούμενη περίοδο, τα έργα μπορεί να αφορούν είτε επενδύσεις σε έργα υποδομής είτε παραγωγικές επενδύσεις (4).

| 4. | Αντιθέτως, στην κανονιστική ρύθμιση για το Ταμείο Συνοχής, δεν υπάρχει ορισμός των «μεγάλων έργων» για καμία από τις δύο εξεταζόμενες περιόδους (5). Ωστόσο, εφόσον στις χώρες που εμπίπτουν στο στόχο της συνοχής, μπορούν να χρηματοδοτούνται, είτε από το Ταμείο Συνοχής είτε από το ΕΤΠΑ, παρόμοια έργα υποδομής στους τομείς των μεταφορών και του περιβάλλοντος, ορισμένα έργα του Ταμείου Συνοχής συμπεριλήφθηκαν, κατ’ αναλογία, στον έλεγχο του Συνεδρίου. Τα συγκεκριμένα έργα επιλέχθηκαν βάσει του συνολικού κόστους, με τα ίδια κριτήρια που εφαρμόζονται για τα μεγάλα έργα του ΕΤΠΑ. |
| --- | --- |

4.

Αντιθέτως, στην κανονιστική ρύθμιση για το Ταμείο Συνοχής, δεν υπάρχει ορισμός των «μεγάλων έργων» για καμία από τις δύο εξεταζόμενες περιόδους (5). Ωστόσο, εφόσον στις χώρες που εμπίπτουν στο στόχο της συνοχής, μπορούν να χρηματοδοτούνται, είτε από το Ταμείο Συνοχής είτε από το ΕΤΠΑ, παρόμοια έργα υποδομής στους τομείς των μεταφορών και του περιβάλλοντος, ορισμένα έργα του Ταμείου Συνοχής συμπεριλήφθηκαν, κατ’ αναλογία, στον έλεγχο του Συνεδρίου. Τα συγκεκριμένα έργα επιλέχθηκαν βάσει του συνολικού κόστους, με τα ίδια κριτήρια που εφαρμόζονται για τα μεγάλα έργα του ΕΤΠΑ.

| 5. | Σε ό,τι αφορά το πλαίσιο έγκρισης, τα μεγάλα έργα του ΕΤΠΑ για την περίοδο 1994-1999 ήταν δυνατόν να υποβληθούν, είτε χωριστά είτε στο πλαίσιο επιχειρησιακού προγράμματος. Η Επιτροπή ενημερωνόταν, ούτως ή άλλως, στο πλαίσιο των μεγάλων έργων, διότι έπρεπε να της διαβιβάζονται συμπληρωματικά πληροφοριακά στοιχεία (6). Εντούτοις, δεν προβλεπόταν καμία επίσημη απόφαση έγκρισης. |
| --- | --- |

5.

Σε ό,τι αφορά το πλαίσιο έγκρισης, τα μεγάλα έργα του ΕΤΠΑ για την περίοδο 1994-1999 ήταν δυνατόν να υποβληθούν, είτε χωριστά είτε στο πλαίσιο επιχειρησιακού προγράμματος. Η Επιτροπή ενημερωνόταν, ούτως ή άλλως, στο πλαίσιο των μεγάλων έργων, διότι έπρεπε να της διαβιβάζονται συμπληρωματικά πληροφοριακά στοιχεία (6). Εντούτοις, δεν προβλεπόταν καμία επίσημη απόφαση έγκρισης.

| 6. | Για την περίοδο 2000-2006, τα μεγάλα έργα του ΕΤΠΑ χρηματοδοτήθηκαν πάντοτε στο πλαίσιο ευρύτερης παρέμβασης (7). Εντούτοις, στην κανονιστική ρύθμιση προβλέπεται ότι η Επιτροπή τα εγκρίνει ξεχωριστά, αντίθετα με άλλα έργα που εγκρίνονται μόνο σε επίπεδο αρχών των κρατών μελών (8). |
| --- | --- |

6.

Για την περίοδο 2000-2006, τα μεγάλα έργα του ΕΤΠΑ χρηματοδοτήθηκαν πάντοτε στο πλαίσιο ευρύτερης παρέμβασης (7). Εντούτοις, στην κανονιστική ρύθμιση προβλέπεται ότι η Επιτροπή τα εγκρίνει ξεχωριστά, αντίθετα με άλλα έργα που εγκρίνονται μόνο σε επίπεδο αρχών των κρατών μελών (8).

| 7. | Για τις δύο περιόδους που εξετάστηκαν, μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν, στο πλαίσιο του Ταμείου Συνοχής, μόνον επιμέρους έργα, καθένα εκ των οποίων θα αποτελούσε αντικείμενο ειδικής απόφασης. |
| --- | --- |

7.

Για τις δύο περιόδους που εξετάστηκαν, μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν, στο πλαίσιο του Ταμείου Συνοχής, μόνον επιμέρους έργα, καθένα εκ των οποίων θα αποτελούσε αντικείμενο ειδικής απόφασης.

Πίνακας 1

Ορισμός του όρου «μεγάλα έργα»

| ΤΑΜΕΙΟ | Περίοδος 1994-1999 | Περίοδος 2000-2006 |
| --- | --- | --- |
| «Μεγάλα έργα» του ΕΤΠΑ

  (έργα υποδομής και παραγωγικών επενδύσεων) | Συνολικό κόστος ανώτερο από:






  — | 25 εκατ. Ecu για τα έργα υποδομής |

ΤΑΜΕΙΟ

Περίοδος 1994-1999

Περίοδος 2000-2006

«Μεγάλα έργα» του ΕΤΠΑ

(έργα υποδομής και παραγωγικών επενδύσεων)

Συνολικό κόστος ανώτερο από:

—

25 εκατ. Ecu για τα έργα υποδομής

| — | 15 εκατ. Ecu για τις παραγωγικές επενδύσεις |
| --- | --- |

—

15 εκατ. Ecu για τις παραγωγικές επενδύσεις

Συνολικό κόστος ανώτερο από:

50 εκατ. ευρώ για όλα τα είδη έργων

Επιπλέον:

οι εργασίες δεν διαχωρίζονται από οικονομική και τεχνική πλευρά και οι στόχοι είναι σαφώς προσδιορισμένοι

Επιμέρους έργο ή έργο που εντάσσεται σε ευρύτερη παρέμβαση

Έργο που εντάσσεται πάντοτε σε ευρύτερη παρέμβαση

«Μεγάλα έργα» του Ταμείου Συνοχής

(έργα υποδομής στους τομείς των μεταφορών και του περιβάλλοντος)

Δεν υπάρχει ορισμός στην κανονιστική ρύθμιση

Για τους σκοπούς του ελέγχου, συνολικό κόστος ανώτερο από 25 εκατ. Ecu

Δεν υπάρχει ορισμός στην κανονιστική ρύθμιση

Για τους σκοπούς του ελέγχου, συνολικό κόστος ανώτερο από 50 εκατ. ευρώ

Επιμέρους έργο

Επιμέρους έργο

Ύψος της χρηματοδότησης

| 8. | Ο πίνακας 2 καταδεικνύει, για τις δύο περιόδους προγραμματισμού, το ύψος του συνολικού κόστους των μεγάλων έργων που έτυχαν ενίσχυσης στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ ή του Ταμείου Συνοχής: |
| --- | --- |

8.

Ο πίνακας 2 καταδεικνύει, για τις δύο περιόδους προγραμματισμού, το ύψος του συνολικού κόστους των μεγάλων έργων που έτυχαν ενίσχυσης στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ ή του Ταμείου Συνοχής:

Πίνακας 2

Συνολικό κόστος των «μεγάλων έργων» που έτυχαν κοινοτικής παρέμβασης

| | Περίοδος 1994-1999 | Περίοδος 2000-2006 |
| --- | --- | --- |
| Δισεκατομμύρια ecu | Αριθμός έργων | Δισεκατομμύρια ευρώ | Αριθμός έργων |
| Μεγάλα έργα ΕΤΠΑ | 36 | 676 | 48 | 279 |
| Μεγάλα έργα Ταμείου Συνοχής | 12 | 147 | 23 | 154 |
| Σύνολο | 48 | 823 | 71 | 437 |

Περίοδος 1994-1999

Περίοδος 2000-2006

Δισεκατομμύρια ecu

Αριθμός έργων

Δισεκατομμύρια ευρώ

Αριθμός έργων

Μεγάλα έργα ΕΤΠΑ

36

676

48

279

Μεγάλα έργα Ταμείου Συνοχής

12

147

23

154

Σύνολο

48

823

71

437

ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΕΥΡΟΣ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ

| 9. | Δεδομένου του αντικτύπου που ενδέχεται να έχουν αυτά καθεαυτά τα έργα, το ύψος της χρηματοδότησης των οποίων ξεπερνά ορισμένο ποσό στην περιφερειακή ανάπτυξη, τα μεγάλα επενδυτικά σχέδια υπόκεινται σε πολυπλοκότερες, απ’ ό,τι συνήθως, διαδικασίες εξέτασης και, τουλάχιστον από την περίοδο 2000-2006 και μετά, αποτελούν, επίσης, αντικείμενο χωριστής απόφασης έγκρισης. Για τους ίδιους λόγους, είναι αναγκαία η εκ των υστέρων εκτίμηση των αποτελεσμάτων που παρήγαγαν, στην πράξη, οι πόροι που κινητοποιήθηκαν, ούτως ώστε, να αποτελούν γνώμονα για το σχεδιασμό και την επιλογή των έργων της μεταγενέστερης περιόδου προγραμματισμού. |
| --- | --- |

9.

Δεδομένου του αντικτύπου που ενδέχεται να έχουν αυτά καθεαυτά τα έργα, το ύψος της χρηματοδότησης των οποίων ξεπερνά ορισμένο ποσό στην περιφερειακή ανάπτυξη, τα μεγάλα επενδυτικά σχέδια υπόκεινται σε πολυπλοκότερες, απ’ ό,τι συνήθως, διαδικασίες εξέτασης και, τουλάχιστον από την περίοδο 2000-2006 και μετά, αποτελούν, επίσης, αντικείμενο χωριστής απόφασης έγκρισης. Για τους ίδιους λόγους, είναι αναγκαία η εκ των υστέρων εκτίμηση των αποτελεσμάτων που παρήγαγαν, στην πράξη, οι πόροι που κινητοποιήθηκαν, ούτως ώστε, να αποτελούν γνώμονα για το σχεδιασμό και την επιλογή των έργων της μεταγενέστερης περιόδου προγραμματισμού.

| 10. | Το Συνέδριο θέλησε, επομένως, να απαντήσει στα δύο ακόλουθα ερωτήματα:






  — | η κοινοτική χρηματοδότηση των μεγάλων έργων αποτελεί αντικείμενο επαρκούς προετοιμασίας από την Επιτροπή; |
| --- | --- | --- |

10.

Το Συνέδριο θέλησε, επομένως, να απαντήσει στα δύο ακόλουθα ερωτήματα:

—

η κοινοτική χρηματοδότηση των μεγάλων έργων αποτελεί αντικείμενο επαρκούς προετοιμασίας από την Επιτροπή;

| — | η εκ των υστέρων αξιολόγηση των μεγάλων έργων παράγει χρήσιμα αποτελέσματα για τη λήψη μελλοντικών αποφάσεων; |
| --- | --- |

—

η εκ των υστέρων αξιολόγηση των μεγάλων έργων παράγει χρήσιμα αποτελέσματα για τη λήψη μελλοντικών αποφάσεων;

| 11. | Οι έλεγχοι βάσει φακέλου, όπως και εκείνοι στα κράτη μέλη, αφορούσαν δείγμα 20 μεγάλων έργων, τα οποία ολοκληρώθηκαν κατά την περίοδο 1994-1999 και 30 μεγάλα έργα της περιόδου 2000-2006. Πέραν αυτών, η Επιτροπή εξέτασε βάσει φακέλου επιπλέον δείγμα 36 μεγάλων έργων (βλέπε παράρτημα I). |
| --- | --- |

11.

Οι έλεγχοι βάσει φακέλου, όπως και εκείνοι στα κράτη μέλη, αφορούσαν δείγμα 20 μεγάλων έργων, τα οποία ολοκληρώθηκαν κατά την περίοδο 1994-1999 και 30 μεγάλα έργα της περιόδου 2000-2006. Πέραν αυτών, η Επιτροπή εξέτασε βάσει φακέλου επιπλέον δείγμα 36 μεγάλων έργων (βλέπε παράρτημα I).

| 12. | Σε ό,τι αφορά το σύστημα εξέτασης που προβλέπεται για τα μεγάλα έργα, ο έλεγχος αφορούσε τις διαδικασίες τις οποίες θέσπισε η Επιτροπή για τις δύο περιόδους 1994-1999 και 2000-2006. Επισημάνθηκαν οι βελτιώσεις που επήλθαν σταδιακά. Οι συστάσεις που αφορούν το εν λόγω τμήμα είναι πιθανό να επηρεάσουν την υλοποίηση της περιόδου 2007-2013, για την οποία, η έννοια «μεγάλα έργα» καθιερώνεται για το σύνολο των διαρθρωτικών ταμείων (9). |
| --- | --- |

12.

Σε ό,τι αφορά το σύστημα εξέτασης που προβλέπεται για τα μεγάλα έργα, ο έλεγχος αφορούσε τις διαδικασίες τις οποίες θέσπισε η Επιτροπή για τις δύο περιόδους 1994-1999 και 2000-2006. Επισημάνθηκαν οι βελτιώσεις που επήλθαν σταδιακά. Οι συστάσεις που αφορούν το εν λόγω τμήμα είναι πιθανό να επηρεάσουν την υλοποίηση της περιόδου 2007-2013, για την οποία, η έννοια «μεγάλα έργα» καθιερώνεται για το σύνολο των διαρθρωτικών ταμείων (9).

| 13. | Σε ό,τι αφορά τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις, κατέστη δυνατό να ληφθούν υπόψη μόνον οι αξιολογήσεις σχετικά με τα έργα της περιόδου 1994-1999, καθώς, κατά το χρόνο του ελέγχου του Συνεδρίου, η υλοποίηση των έργων της περιόδου 2000-2006 δεν είχε ακόμη ολοκληρωθεί και, επομένως, δεν είχε ακόμη πραγματοποιηθεί η εκ των υστέρων αξιολόγησή τους (10). Παρόλ’ αυτά, στην έκθεση εξετάζεται, επίσης, εάν μπορούν να αναμένονται βελτιώσεις για την περίοδο 2000-2006. Οι παρατηρήσεις που διατυπώνονται μετά το πέρας του ελέγχου είναι δυνατόν να επηρεάσουν τις αξιολογήσεις της περιόδου 2000-2006, που δεν έχουν ακόμη πραγματοποιηθεί, αλλά, κυρίως, εκείνες τις περιόδου 2007-2013, η οποία μόλις άρχισε. |
| --- | --- |

13.

Σε ό,τι αφορά τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις, κατέστη δυνατό να ληφθούν υπόψη μόνον οι αξιολογήσεις σχετικά με τα έργα της περιόδου 1994-1999, καθώς, κατά το χρόνο του ελέγχου του Συνεδρίου, η υλοποίηση των έργων της περιόδου 2000-2006 δεν είχε ακόμη ολοκληρωθεί και, επομένως, δεν είχε ακόμη πραγματοποιηθεί η εκ των υστέρων αξιολόγησή τους (10). Παρόλ’ αυτά, στην έκθεση εξετάζεται, επίσης, εάν μπορούν να αναμένονται βελτιώσεις για την περίοδο 2000-2006. Οι παρατηρήσεις που διατυπώνονται μετά το πέρας του ελέγχου είναι δυνατόν να επηρεάσουν τις αξιολογήσεις της περιόδου 2000-2006, που δεν έχουν ακόμη πραγματοποιηθεί, αλλά, κυρίως, εκείνες τις περιόδου 2007-2013, η οποία μόλις άρχισε.

ΑΠΟΤΕΛΕΙ Η ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΕΡΓΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΕΠΑΡΚΟΥΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ;

Πλαίσιο της εξέτασης και κριτήρια του ελέγχου

| 14. | Η υποβολή μεγάλων έργων για κοινοτική συγχρηματοδότηση αποτελεί ευθύνη των κρατών μελών και πραγματοποιείται με βάση τις δικές τους διαδικασίες και κανόνες εξέτασης, λαμβανομένων υπόψη των προτεραιοτήτων που έχουν τεθεί στο πλαίσιο των σχετικών επιχειρησιακών προγραμμάτων του ΕΤΠΑ και του Ταμείου Συνοχής. |
| --- | --- |

14.

Η υποβολή μεγάλων έργων για κοινοτική συγχρηματοδότηση αποτελεί ευθύνη των κρατών μελών και πραγματοποιείται με βάση τις δικές τους διαδικασίες και κανόνες εξέτασης, λαμβανομένων υπόψη των προτεραιοτήτων που έχουν τεθεί στο πλαίσιο των σχετικών επιχειρησιακών προγραμμάτων του ΕΤΠΑ και του Ταμείου Συνοχής.

| 15. | Η Επιτροπή δεν καλείται να διαδραματίσει ρόλο διαιτητή μεταξύ των έργων των διαφόρων κρατών μελών, εφόσον τα κονδύλια χρηματοδότησης που προορίζονται για το κάθε κράτος μέλος καθορίζονται εκ των προτέρων στο πλαίσιο της προετοιμασίας κάθε περιόδου προγραμματισμού. Ωστόσο, η Επιτροπή οφείλει, να εξετάζει την ποιότητα των έργων που θα χρηματοδοτηθούν, δηλαδή να εξετάζει, αφενός, εάν τα έργα που επελέγησαν είναι δυνητικά αποδοτικά σε ό,τι αφορά την περιφερειακή ανάπτυξη και, αφετέρου, εάν η κοινοτική χρηματοδοτική συμμετοχή είναι αναγκαία για την υλοποίησή τους και εάν επιφέρει πραγματική προστιθέμενη αξία. |
| --- | --- |

15.

Η Επιτροπή δεν καλείται να διαδραματίσει ρόλο διαιτητή μεταξύ των έργων των διαφόρων κρατών μελών, εφόσον τα κονδύλια χρηματοδότησης που προορίζονται για το κάθε κράτος μέλος καθορίζονται εκ των προτέρων στο πλαίσιο της προετοιμασίας κάθε περιόδου προγραμματισμού. Ωστόσο, η Επιτροπή οφείλει, να εξετάζει την ποιότητα των έργων που θα χρηματοδοτηθούν, δηλαδή να εξετάζει, αφενός, εάν τα έργα που επελέγησαν είναι δυνητικά αποδοτικά σε ό,τι αφορά την περιφερειακή ανάπτυξη και, αφετέρου, εάν η κοινοτική χρηματοδοτική συμμετοχή είναι αναγκαία για την υλοποίησή τους και εάν επιφέρει πραγματική προστιθέμενη αξία.

| 16. | Το Συνέδριο εξέτασε το στάδιο εξέτασης της Επιτροπής, εκτιμώντας ότι τα ακόλουθα στοιχεία είναι αναγκαία, προκειμένου το εν λόγω στάδιο να καταλήξει στην έγκριση έγκυρων έργων:






  α) | κοινό πλαίσιο εξέτασης των αιτήσεων για χορήγηση συνδρομής, ούτως ώστε να διασφαλίζεται η ορθή προετοιμασία του έργου και η παρουσία σε αυτό των στοιχείων που επιτρέπουν να προσδιορίζεται εάν αξίζει τη χορήγηση ενίσχυσης· |
| --- | --- | --- |

16.

Το Συνέδριο εξέτασε το στάδιο εξέτασης της Επιτροπής, εκτιμώντας ότι τα ακόλουθα στοιχεία είναι αναγκαία, προκειμένου το εν λόγω στάδιο να καταλήξει στην έγκριση έγκυρων έργων:

α)

κοινό πλαίσιο εξέτασης των αιτήσεων για χορήγηση συνδρομής, ούτως ώστε να διασφαλίζεται η ορθή προετοιμασία του έργου και η παρουσία σε αυτό των στοιχείων που επιτρέπουν να προσδιορίζεται εάν αξίζει τη χορήγηση ενίσχυσης·

| β) | διαδικασία λήψης απόφασης που θεμελιώνεται σε δοκιμασμένες μεθόδους, οι οποίες γίνονται αντιληπτές και εφαρμόζονται με παρόμοιο τρόπο από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή· |
| --- | --- |

β)

διαδικασία λήψης απόφασης που θεμελιώνεται σε δοκιμασμένες μεθόδους, οι οποίες γίνονται αντιληπτές και εφαρμόζονται με παρόμοιο τρόπο από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή·

| γ) | τον προσδιορισμό της κοινοτικής οικονομικής συνδρομής, βάσει κανόνων που επιτρέπουν τη μεγιστοποίηση της αποδοτικότητας της δημόσιας παρέμβασης. |
| --- | --- |

γ)

τον προσδιορισμό της κοινοτικής οικονομικής συνδρομής, βάσει κανόνων που επιτρέπουν τη μεγιστοποίηση της αποδοτικότητας της δημόσιας παρέμβασης.

Εξέταση των έργων: βελτίωση του μεθοδολογικού πλαισίου, οι διαδικασίες όμως χρήζουν ενίσχυσης

| 17. | Ο έλεγχος του Συνεδρίου κατέδειξε ότι τα εργαλεία πλαισίωσης που καθιέρωσε η Επιτροπή κατέστησαν αρτιότερα με το χρόνο. Τα έντυπα αίτησης για τη χορήγηση συνδρομής σχετικά με τα μεγάλα έργα του ΕΤΠΑ και του Ταμείου Συνοχής για την περίοδο 2000-2006, μολονότι διαφέρουν μεταξύ τους, είναι αρτιότερα και καταλληλότερα από τα έντυπα που χρησιμοποιήθηκαν κατά την προγενέστερη περίοδο. Ομοίως, ο οδηγός ανάλυσης κόστους-οφέλους (11), τον οποίο η Επιτροπή έθεσε στη διάθεση των κρατών μελών, βελτιώθηκε τόσο ως προς την παρουσίαση του θεωρητικού πλαισίου όσο και ως προς το πιο επιχειρησιακό σκέλος του (12). |
| --- | --- |

17.

Ο έλεγχος του Συνεδρίου κατέδειξε ότι τα εργαλεία πλαισίωσης που καθιέρωσε η Επιτροπή κατέστησαν αρτιότερα με το χρόνο. Τα έντυπα αίτησης για τη χορήγηση συνδρομής σχετικά με τα μεγάλα έργα του ΕΤΠΑ και του Ταμείου Συνοχής για την περίοδο 2000-2006, μολονότι διαφέρουν μεταξύ τους, είναι αρτιότερα και καταλληλότερα από τα έντυπα που χρησιμοποιήθηκαν κατά την προγενέστερη περίοδο. Ομοίως, ο οδηγός ανάλυσης κόστους-οφέλους (11), τον οποίο η Επιτροπή έθεσε στη διάθεση των κρατών μελών, βελτιώθηκε τόσο ως προς την παρουσίαση του θεωρητικού πλαισίου όσο και ως προς το πιο επιχειρησιακό σκέλος του (12).

| 18. | Παρόλ’ αυτά, η ποιότητα της εξέτασης των φακέλων υποψηφιότητας παρουσίαζε διακυμάνσεις:






  — | Καθώς οι διεργασίες εξέτασης πραγματοποιούνται από διαφορετικές υπηρεσίες διαχείρισης (τις γεωγραφικές μονάδες της Επιτροπής για τα έργα ως σύνολο και τη μονάδα «Αξιολόγηση» για την ανάλυση κόστους-οφέλους), για μεγάλο χρονικό διάστημα δεν υπήρχε κοινή προσέγγιση, ιδίως υπό τη μορφή μιας κατάστασης ελέγχου. Πέραν των οδηγών και των εγχειρίδιων διαδικασιών που αφορούν, εν γένει, τα διαρθρωτικά ταμεία και το Ταμείο Συνοχής, μόλις το 2003 καταρτίστηκαν συνοπτικοί πίνακες αξιολόγησης (appraisal summary tables) και καταστάσεις ελέγχου ειδικά για τα μεγάλα έργα, |
| --- | --- | --- |

18.

Παρόλ’ αυτά, η ποιότητα της εξέτασης των φακέλων υποψηφιότητας παρουσίαζε διακυμάνσεις:

—

Καθώς οι διεργασίες εξέτασης πραγματοποιούνται από διαφορετικές υπηρεσίες διαχείρισης (τις γεωγραφικές μονάδες της Επιτροπής για τα έργα ως σύνολο και τη μονάδα «Αξιολόγηση» για την ανάλυση κόστους-οφέλους), για μεγάλο χρονικό διάστημα δεν υπήρχε κοινή προσέγγιση, ιδίως υπό τη μορφή μιας κατάστασης ελέγχου. Πέραν των οδηγών και των εγχειρίδιων διαδικασιών που αφορούν, εν γένει, τα διαρθρωτικά ταμεία και το Ταμείο Συνοχής, μόλις το 2003 καταρτίστηκαν συνοπτικοί πίνακες αξιολόγησης (appraisal summary tables) και καταστάσεις ελέγχου ειδικά για τα μεγάλα έργα,

| — | Κατά τη διαβούλευση μεταξύ των υπηρεσιών προκύπτουν ορισμένες φορές αποκλίνουσες απόψεις, που θέτουν υπό αμφισβήτηση, ιδίως, την καταλληλότητα και το ύψος της ενίσχυσης, τις οποίες οι επιφορτισμένες με τη διαχείριση γεωγραφικές μονάδες δεν ακολουθούν πάντοτε εάν δεν υπάρχει εξήγηση στο φάκελο. Επίσης, ορισμένες φορές δεν δίδεται συνέχεια στα αιτήματα για συμπληρωματικά πληροφοριακά στοιχεία εκ μέρους υπηρεσιών άλλων από τις υπηρεσίες διαχείρισης (βλέπε πλαίσιο 1), |
| --- | --- |

—

Κατά τη διαβούλευση μεταξύ των υπηρεσιών προκύπτουν ορισμένες φορές αποκλίνουσες απόψεις, που θέτουν υπό αμφισβήτηση, ιδίως, την καταλληλότητα και το ύψος της ενίσχυσης, τις οποίες οι επιφορτισμένες με τη διαχείριση γεωγραφικές μονάδες δεν ακολουθούν πάντοτε εάν δεν υπάρχει εξήγηση στο φάκελο. Επίσης, ορισμένες φορές δεν δίδεται συνέχεια στα αιτήματα για συμπληρωματικά πληροφοριακά στοιχεία εκ μέρους υπηρεσιών άλλων από τις υπηρεσίες διαχείρισης (βλέπε πλαίσιο 1),

| — | Στις χώρες που εμπίπτουν στο στόχο της συνοχής, δεν υπάρχει σαφής κανόνας που να διέπει την κατάταξη των μεγάλων έργων του τομέα των συγκοινωνιών ή του περιβάλλοντος ως έργα του ΕΤΠΑ ή ως έργα του Ταμείου Συνοχής, πέραν του γεγονότος ότι από το Ταμείο Συνοχής πρέπει να χρηματοδοτούνται, κατά προτεραιότητα, τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα των μεταφορών (ΔΔ-Μ). Καθώς τα προβλεπόμενα ανώτατα όρια για τη χρηματοδότηση έργων είναι υψηλότερα για το Ταμείο Συνοχής, το στοιχείο αυτό είχε ως αποτέλεσμα την εφαρμογή διαφορετικών ποσοστών χρηματοδοτικής συμμετοχής για παρόμοια έργα. Εξάλλου, η κατάταξη των έργων στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ ή του Ταμείου Συνοχής έχει διαφορετικές κανονιστικές συνέπειες, τόσο για την παρακολούθηση όσο και για την εκ των υστέρων αξιολόγηση των έργων (βλέπε πλαίσιο 2). |
| --- | --- |

—

Στις χώρες που εμπίπτουν στο στόχο της συνοχής, δεν υπάρχει σαφής κανόνας που να διέπει την κατάταξη των μεγάλων έργων του τομέα των συγκοινωνιών ή του περιβάλλοντος ως έργα του ΕΤΠΑ ή ως έργα του Ταμείου Συνοχής, πέραν του γεγονότος ότι από το Ταμείο Συνοχής πρέπει να χρηματοδοτούνται, κατά προτεραιότητα, τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τομέα των μεταφορών (ΔΔ-Μ). Καθώς τα προβλεπόμενα ανώτατα όρια για τη χρηματοδότηση έργων είναι υψηλότερα για το Ταμείο Συνοχής, το στοιχείο αυτό είχε ως αποτέλεσμα την εφαρμογή διαφορετικών ποσοστών χρηματοδοτικής συμμετοχής για παρόμοια έργα. Εξάλλου, η κατάταξη των έργων στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ ή του Ταμείου Συνοχής έχει διαφορετικές κανονιστικές συνέπειες, τόσο για την παρακολούθηση όσο και για την εκ των υστέρων αξιολόγηση των έργων (βλέπε πλαίσιο 2).

Πλαίσιο 1Σε ό,τι αφορά τα παραγωγικά έργα, μια υπηρεσία της Επιτροπής υπογράμμισε τη μεγάλη απόδοση των επενδύσεων, στοιχείο που δεν δικαιολογούσε τη χορήγηση ενίσχυσης. Για ένα έργο υποδομής στον τομέα των μεταφορών, μια άλλη υπηρεσία πρότεινε τη μείωση του ποσοστού παρέμβασης που είχε ζητηθεί κατά 60 %, εφόσον το έργο θα πραγματοποιούταν στην πλουσιότερη περιφέρεια του κράτους μέλους και οι αρχές εφάρμοζαν χαμηλότερα ποσοστά για περιφέρειες φτωχότερες από εκείνη του έργου. Μείωση του ποσοστού ζητήθηκε επίσης για ένα άλλο έργο, σχετικά με το οποίο η απόδοση των επενδύσεων ήταν πολύ σημαντική. Για κανένα από τα εν λόγω έργα δεν εφαρμόστηκε τελικά μείωση του ποσοστού που είχε ζητηθεί. Στην περίπτωση κατασκευής ενός μητροπολιτικού σιδηροδρόμου, έπειτα από την άρνηση της ΓΔ TREN (Γενική Διεύθυνση Ενέργειας και Μεταφορών) να θεωρήσει το σχέδιο ως έργο υποδομής στον τομέα των μεταφορών, το σχέδιο μεταφέρθηκε στα περιβαλλοντικά έργα του Ταμείου Συνοχής, παρά την επιφύλαξη της ΓΔ ENV (Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος), η οποία εκτιμούσε ότι μόνον 1 έως 3 % του οφέλους του έργου θα προερχόταν από βελτιώσεις στον τομέα του περιβάλλοντος.

Πλαίσιο 2Στην Ελλάδα, η κατάταξη των έργων στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ ή του Ταμείου Συνοχής πραγματοποιείται ανάλογα με το επίπεδο προετοιμασίας και προγραμματισμού των έργων, καθώς και της διαθεσιμότητας των κονδυλίων, κατόπιν συζήτησης με την Επιτροπή. Το γεγονός αυτό είχε ως αποτέλεσμα την κάθε άλλο παρά λογική κατάσταση να χρηματοδοτηθεί η επέκταση ενός μεγάλου σχεδίου στον τομέα των μεταφορών, για ένα έργο, από το Ταμείο Συνοχής σε ποσοστό 66,3 % και, για ένα άλλο έργο, από το ΕΤΠΑ, σε ποσοστό 50 %, στο πλαίσιο ενός επιχειρησιακού προγράμματος.

| 19. | Η διαδικασία εξέτασης επηρεάστηκε αρνητικά από σημαντικές καθυστερήσεις. Η προβλεπόμενη προθεσμία δύο μηνών για έγκριση από την Επιτροπή (13), μετά την παραλαβή των εντύπων υποβολής υποψηφιότητας, κατά γενικό κανόνα, δεν τηρήθηκε. Για τα έργα του ΕΤΠΑ ή του Ταμείου Συνοχής που ελέγχθηκαν επιτόπου, η μέση προθεσμία ήταν 187 ημέρες, καθώς η ταχύτερη έγκριση πραγματοποιήθηκε έπειτα από 46 ημέρες, ενώ η βραδύτερη έπειτα από 1 001 ημέρες. Οι καθυστερήσεις οφείλονται στα αιτήματα παροχής συμπληρωματικών πληροφοριακών στοιχείων, τα οποία υποχρεούται να υποβάλλει η Επιτροπή για την πλειονότητα των μεγάλων έργων. Τα αιτήματα συνδέονται, πρωτίστως, με την ανεπαρκή ποιότητα — ακόμη και την απουσία — των μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων, οι οποίες είναι, σε πολλές περιπτώσεις, υποχρεωτικές, καθώς και με ειδικές πτυχές των χρηματοοικονομικών και οικονομικών αναλύσεων των έργων (14). Εξάλλου, τα κράτη μέλη διαθέτουν συχνά πολύ μεγάλες προθεσμίες απάντησης. Τα κενά που υπήρχαν, για μεγάλο χρονικό διάστημα, στον τομέα της διοικητικής πλαισίωσης αποτελούν, εν μέρει, την αιτία αυτών των καθυστερήσεων (βλέπε σημείο 17). |
| --- | --- |

19.

Η διαδικασία εξέτασης επηρεάστηκε αρνητικά από σημαντικές καθυστερήσεις. Η προβλεπόμενη προθεσμία δύο μηνών για έγκριση από την Επιτροπή (13), μετά την παραλαβή των εντύπων υποβολής υποψηφιότητας, κατά γενικό κανόνα, δεν τηρήθηκε. Για τα έργα του ΕΤΠΑ ή του Ταμείου Συνοχής που ελέγχθηκαν επιτόπου, η μέση προθεσμία ήταν 187 ημέρες, καθώς η ταχύτερη έγκριση πραγματοποιήθηκε έπειτα από 46 ημέρες, ενώ η βραδύτερη έπειτα από 1 001 ημέρες. Οι καθυστερήσεις οφείλονται στα αιτήματα παροχής συμπληρωματικών πληροφοριακών στοιχείων, τα οποία υποχρεούται να υποβάλλει η Επιτροπή για την πλειονότητα των μεγάλων έργων. Τα αιτήματα συνδέονται, πρωτίστως, με την ανεπαρκή ποιότητα — ακόμη και την απουσία — των μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων, οι οποίες είναι, σε πολλές περιπτώσεις, υποχρεωτικές, καθώς και με ειδικές πτυχές των χρηματοοικονομικών και οικονομικών αναλύσεων των έργων (14). Εξάλλου, τα κράτη μέλη διαθέτουν συχνά πολύ μεγάλες προθεσμίες απάντησης. Τα κενά που υπήρχαν, για μεγάλο χρονικό διάστημα, στον τομέα της διοικητικής πλαισίωσης αποτελούν, εν μέρει, την αιτία αυτών των καθυστερήσεων (βλέπε σημείο 17).

| 20. | Η Επιτροπή επέδειξε υπερβολικά επιεική στάση κατά την έγκριση ορισμένων έργων:






  — | Εγκρίθηκαν έργα που δεν ήταν αρκετά ώριμα, όπως καταδεικνύεται από την υπέρβαση των οικονομικών προϋπολογισμών και των χρονοδιαγραμμάτων υλοποίησής τους. Η Επιτροπή, παρόλ’ αυτά, τα ενέκρινε, ακόμη και όταν ήταν ενήμερη για το εν λόγω πρόβλημα. |
| --- | --- | --- |

20.

Η Επιτροπή επέδειξε υπερβολικά επιεική στάση κατά την έγκριση ορισμένων έργων:

—

Εγκρίθηκαν έργα που δεν ήταν αρκετά ώριμα, όπως καταδεικνύεται από την υπέρβαση των οικονομικών προϋπολογισμών και των χρονοδιαγραμμάτων υλοποίησής τους. Η Επιτροπή, παρόλ’ αυτά, τα ενέκρινε, ακόμη και όταν ήταν ενήμερη για το εν λόγω πρόβλημα.

| — | Αντιθέτως, ορισμένα έργα είχαν σχεδόν ολοκληρωθεί κατά το χρόνο υποβολής των αιτήσεων. Για τα παραγωγικά έργα, συνέβη, ορισμένες φορές, οι ημερομηνίες αποστολής του φακέλου υποψηφιότητας στην Επιτροπή να μην απέχουν πολύ από τη φυσική ολοκλήρωση των έργων, μολονότι προηγούνταν του λογιστικού κλεισίματός τους. Υπό τις συνθήκες αυτές, το έργο δεν μπορούσε πλέον να τροποποιηθεί, η μόνη δε εναλλακτική λύση για την Επιτροπή ήταν να το εγκρίνει ή να το απορρίψει. |
| --- | --- |

—

Αντιθέτως, ορισμένα έργα είχαν σχεδόν ολοκληρωθεί κατά το χρόνο υποβολής των αιτήσεων. Για τα παραγωγικά έργα, συνέβη, ορισμένες φορές, οι ημερομηνίες αποστολής του φακέλου υποψηφιότητας στην Επιτροπή να μην απέχουν πολύ από τη φυσική ολοκλήρωση των έργων, μολονότι προηγούνταν του λογιστικού κλεισίματός τους. Υπό τις συνθήκες αυτές, το έργο δεν μπορούσε πλέον να τροποποιηθεί, η μόνη δε εναλλακτική λύση για την Επιτροπή ήταν να το εγκρίνει ή να το απορρίψει.

| — | Σε ό,τι αφορά τις παραγωγικές επενδύσεις, η εφαρμογή των αρχών που αιτιολογούν τη δημόσια παρέμβαση δεν εξακριβώθηκε παρά ελάχιστες φορές και ο συνυπολογισμός των κριτηρίων για να αντισταθμίζονται οι ελλείψεις της αγοράς και να μην συγχρηματοδοτούνται περιπτώσεις που θα παρήγαγαν τα ίδια αποτελέσματα ακόμη και χωρίς την ανάληψη δράσης, δεν διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο κατά τη λήψη της απόφασης χρηματοδότησης. |
| --- | --- |

—

Σε ό,τι αφορά τις παραγωγικές επενδύσεις, η εφαρμογή των αρχών που αιτιολογούν τη δημόσια παρέμβαση δεν εξακριβώθηκε παρά ελάχιστες φορές και ο συνυπολογισμός των κριτηρίων για να αντισταθμίζονται οι ελλείψεις της αγοράς και να μην συγχρηματοδοτούνται περιπτώσεις που θα παρήγαγαν τα ίδια αποτελέσματα ακόμη και χωρίς την ανάληψη δράσης, δεν διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο κατά τη λήψη της απόφασης χρηματοδότησης.

| — | Ορισμένα μεγάλα έργα δεν πληρούσαν το κριτήριο, σύμφωνα με το οποίο ένα μεγάλο έργο περιλαμβάνει σύνολο εργασιών που δεν μπορούν να διαχωριστούν από οικονομική άποψη, έχουν συγκεκριμένη τεχνική λειτουργία και αποσκοπούν σε σαφώς καθορισμένους στόχους (βλέπε σημείο 3). Ορισμένα έργα στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ, τα οποία εγκρίθηκαν ως μεγάλα έργα, συνιστούν, στην πραγματικότητα, παράθεση διαφόρων επιμέρους έργων. Το ζήτημα είναι ουσιαστικό, δεδομένου ότι η υποβολή αίτησης στο πλαίσιο μεγάλου έργου παρέχει αυτομάτως στο δικαιούχο το δικαίωμα να τυγχάνει καθυστερημένης εφαρμογής του «κανόνα ν+2» για τη διάρκεια εξέτασης του έργου, η οποία μπορεί να είναι εξαιρετικά μακρά (15). |
| --- | --- |

—

Ορισμένα μεγάλα έργα δεν πληρούσαν το κριτήριο, σύμφωνα με το οποίο ένα μεγάλο έργο περιλαμβάνει σύνολο εργασιών που δεν μπορούν να διαχωριστούν από οικονομική άποψη, έχουν συγκεκριμένη τεχνική λειτουργία και αποσκοπούν σε σαφώς καθορισμένους στόχους (βλέπε σημείο 3). Ορισμένα έργα στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ, τα οποία εγκρίθηκαν ως μεγάλα έργα, συνιστούν, στην πραγματικότητα, παράθεση διαφόρων επιμέρους έργων. Το ζήτημα είναι ουσιαστικό, δεδομένου ότι η υποβολή αίτησης στο πλαίσιο μεγάλου έργου παρέχει αυτομάτως στο δικαιούχο το δικαίωμα να τυγχάνει καθυστερημένης εφαρμογής του «κανόνα ν+2» για τη διάρκεια εξέτασης του έργου, η οποία μπορεί να είναι εξαιρετικά μακρά (15).

Ανάλυση κόστους-οφέλους: εφαρμογές ανομοιογενούς ποιότητας

| 21. | Η ανάλυση κόστους-οφέλους, η οποία απαιτείται από την κανονιστική ρύθμιση για την τεκμηρίωση των αιτήσεων χορήγησης συνδρομής, συνιστά το κύριο εργαλείο που διαθέτει η Επιτροπή, για τη λήψη της απόφασης εάν θα χορηγήσει ή όχι κοινοτική χρηματοδότηση. Η ικανοποιητική χρήση του εν λόγω μέσου είναι ουσιαστική για την εκτίμηση της ποιότητας των υποβαλλόμενων σχεδίων. Στόχος της είναι η σύγκριση των απαιτούμενων πόρων με τα κοινωνικοοικονομικά πλεονεκτήματα που μπορούν να προκύψουν μεσοπρόθεσμα από την προτεινόμενη δράση (16). Η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει να εξετάσει εκ νέου ή να αναπτυχθεί περαιτέρω η ανάλυση που υποβάλλεται προς υποστήριξη της αίτησης, ή και να πραγματοποιήσει η ίδια εκτίμηση του έργου, προσφεύγοντας, εφόσον απαιτείται, στη γνώμη ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων ή στη συνδρομή της ΕΤΕπ. |
| --- | --- |

21.

Η ανάλυση κόστους-οφέλους, η οποία απαιτείται από την κανονιστική ρύθμιση για την τεκμηρίωση των αιτήσεων χορήγησης συνδρομής, συνιστά το κύριο εργαλείο που διαθέτει η Επιτροπή, για τη λήψη της απόφασης εάν θα χορηγήσει ή όχι κοινοτική χρηματοδότηση. Η ικανοποιητική χρήση του εν λόγω μέσου είναι ουσιαστική για την εκτίμηση της ποιότητας των υποβαλλόμενων σχεδίων. Στόχος της είναι η σύγκριση των απαιτούμενων πόρων με τα κοινωνικοοικονομικά πλεονεκτήματα που μπορούν να προκύψουν μεσοπρόθεσμα από την προτεινόμενη δράση (16). Η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει να εξετάσει εκ νέου ή να αναπτυχθεί περαιτέρω η ανάλυση που υποβάλλεται προς υποστήριξη της αίτησης, ή και να πραγματοποιήσει η ίδια εκτίμηση του έργου, προσφεύγοντας, εφόσον απαιτείται, στη γνώμη ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων ή στη συνδρομή της ΕΤΕπ.

| 22. | Παρά τη δημοσίευση, εκ μέρους της Επιτροπής, ενός οδηγού ανάλυσης κόστους-οφέλους των μεγάλων έργων (βλέπε σημείο 17), παρατηρούνται μεγάλες διαφορές στην ποιότητα των χρηματοοικονομικών και οικονομικών αναλύσεων που υπέβαλαν οι ανάδοχοι. |
| --- | --- |

22.

Παρά τη δημοσίευση, εκ μέρους της Επιτροπής, ενός οδηγού ανάλυσης κόστους-οφέλους των μεγάλων έργων (βλέπε σημείο 17), παρατηρούνται μεγάλες διαφορές στην ποιότητα των χρηματοοικονομικών και οικονομικών αναλύσεων που υπέβαλαν οι ανάδοχοι.

| 23. | Η στάση της Επιτροπής ως προς το θέμα αυτό δεν είναι ενιαία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αποδέχεται πολλές αδυναμίες, εγκρίνοντας έργα χωρίς να ζητά συμπληρωματικά πληροφοριακά στοιχεία, ενώ, σε άλλες περιπτώσεις, αναστέλλει την έγκριση των έργων μέχρις ότου λάβει τα απαραίτητα στοιχεία χρηματοοικονομικής ανάλυσης. |
| --- | --- |

23.

Η στάση της Επιτροπής ως προς το θέμα αυτό δεν είναι ενιαία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αποδέχεται πολλές αδυναμίες, εγκρίνοντας έργα χωρίς να ζητά συμπληρωματικά πληροφοριακά στοιχεία, ενώ, σε άλλες περιπτώσεις, αναστέλλει την έγκριση των έργων μέχρις ότου λάβει τα απαραίτητα στοιχεία χρηματοοικονομικής ανάλυσης.

| 24. | Με τον έλεγχο του Συνεδρίου, μπόρεσαν να εντοπισθούν τα παρακάτω κενά ή ασυνέπειες, που αλλοιώνουν την ποιότητα της εκτίμησης των έργων:






  — | Ανεπαρκή πληροφοριακά στοιχεία για την εκτίμηση του βάσιμου της πραγματοποιηθείσας ανάλυσης: οι χρηματοοικονομικές και οικονομικές αναλύσεις σχετικά με ορισμένα έργα περιορίζονται στην παρουσίαση του ποσού της επένδυσης, καθώς και των εξόδων και των εσόδων χωρίς ανάλυση των εν λόγω δεδομένων. Για άλλα έργα παρουσιάζονται μόνο τα αποτελέσματα των αναλύσεων. |
| --- | --- | --- |

24.

Με τον έλεγχο του Συνεδρίου, μπόρεσαν να εντοπισθούν τα παρακάτω κενά ή ασυνέπειες, που αλλοιώνουν την ποιότητα της εκτίμησης των έργων:

—

Ανεπαρκή πληροφοριακά στοιχεία για την εκτίμηση του βάσιμου της πραγματοποιηθείσας ανάλυσης: οι χρηματοοικονομικές και οικονομικές αναλύσεις σχετικά με ορισμένα έργα περιορίζονται στην παρουσίαση του ποσού της επένδυσης, καθώς και των εξόδων και των εσόδων χωρίς ανάλυση των εν λόγω δεδομένων. Για άλλα έργα παρουσιάζονται μόνο τα αποτελέσματα των αναλύσεων.

| — | Απουσία πληροφοριακών στοιχείων: ορισμένες φορές απουσιάζει η οικονομική ανάλυση ή η έκθεση κόστους-οφέλους· το περιεχόμενο των αναλύσεων επικινδυνότητας και ευαισθησίας είναι συχνά ελλιπές· οι συντελεστές και οι χρονικές προοπτικές δεν προσδιορίζονται (βλέπε παράρτημα II)· οι άμεσες περιβαλλοντικές επιπτώσεις απλώς περιγράφονται ή αναφέρονται, χωρίς να εκφράζονται, ή εν μέρει μόνο, με χρηματοοικονομικούς όρους· για ορισμένα μεγάλα έργα υποδομής στον τομέα των μεταφορών, τα οποία αποτελούν τμήμα μεγαλύτερων έργων, δεν παρέχεται η εικόνα του συνολικού έργου, στοιχείο που είναι, ωστόσο, αναγκαίο για την εκτίμηση του τμήματος που υποβάλλεται για συγχρηματοδότηση (βλέπε πλαίσιο 3)· για τα μεγάλα βιομηχανικά έργα, σπάνια προσδιορίζονται ποσοτικώς οι δείκτες αποτελέσματος και αντικτύπου, εκτός από την απασχόληση (άμεση και έμμεση δημιουργία απασχόλησης, διατήρηση της απασχόλησης). |
| --- | --- |

—

Απουσία πληροφοριακών στοιχείων: ορισμένες φορές απουσιάζει η οικονομική ανάλυση ή η έκθεση κόστους-οφέλους· το περιεχόμενο των αναλύσεων επικινδυνότητας και ευαισθησίας είναι συχνά ελλιπές· οι συντελεστές και οι χρονικές προοπτικές δεν προσδιορίζονται (βλέπε παράρτημα II)· οι άμεσες περιβαλλοντικές επιπτώσεις απλώς περιγράφονται ή αναφέρονται, χωρίς να εκφράζονται, ή εν μέρει μόνο, με χρηματοοικονομικούς όρους· για ορισμένα μεγάλα έργα υποδομής στον τομέα των μεταφορών, τα οποία αποτελούν τμήμα μεγαλύτερων έργων, δεν παρέχεται η εικόνα του συνολικού έργου, στοιχείο που είναι, ωστόσο, αναγκαίο για την εκτίμηση του τμήματος που υποβάλλεται για συγχρηματοδότηση (βλέπε πλαίσιο 3)· για τα μεγάλα βιομηχανικά έργα, σπάνια προσδιορίζονται ποσοτικώς οι δείκτες αποτελέσματος και αντικτύπου, εκτός από την απασχόληση (άμεση και έμμεση δημιουργία απασχόλησης, διατήρηση της απασχόλησης).

| — | Μη σύμφωνες ή εσφαλμένες πρακτικές: εφαρμόζονται διαφορετικά χρηματοοικονομικά και οικονομικά προεξοφλητικά επιτόκια, ακόμη και στο εσωτερικό ενός κράτους μέλους, είτε πρόκειται για τις υποδομές του δημόσιου τομέα είτε για τις παραγωγικές επενδύσεις (βλέπε παράρτημα II)· ορισμένες φορές δεν είναι σαφές εάν ο υπολογισμός της απόδοσης πραγματοποιήθηκε λαμβάνοντας υπόψη την επιχορήγηση ή όχι· κατά τον υπολογισμό του ΣΧΑ και του ΧΚΠΑ ελήφθησαν υπόψη αποσβέσεις, στοιχείο που αντιβαίνει στις, γενικώς παραδεκτές, αρχές χρηματοοικονομικής ανάλυσης· τέλος, για σχετικά σημαντικό τμήμα των παραγωγικών επενδύσεων που εξετάστηκαν, οι δείκτες ΣΧΑ, ΣΟΑ, ΧΚΠΑ και ΟΚΠΑ ήταν όμοιοι. |
| --- | --- |

—

Μη σύμφωνες ή εσφαλμένες πρακτικές: εφαρμόζονται διαφορετικά χρηματοοικονομικά και οικονομικά προεξοφλητικά επιτόκια, ακόμη και στο εσωτερικό ενός κράτους μέλους, είτε πρόκειται για τις υποδομές του δημόσιου τομέα είτε για τις παραγωγικές επενδύσεις (βλέπε παράρτημα II)· ορισμένες φορές δεν είναι σαφές εάν ο υπολογισμός της απόδοσης πραγματοποιήθηκε λαμβάνοντας υπόψη την επιχορήγηση ή όχι· κατά τον υπολογισμό του ΣΧΑ και του ΧΚΠΑ ελήφθησαν υπόψη αποσβέσεις, στοιχείο που αντιβαίνει στις, γενικώς παραδεκτές, αρχές χρηματοοικονομικής ανάλυσης· τέλος, για σχετικά σημαντικό τμήμα των παραγωγικών επενδύσεων που εξετάστηκαν, οι δείκτες ΣΧΑ, ΣΟΑ, ΧΚΠΑ και ΟΚΠΑ ήταν όμοιοι.

Πλαίσιο 3Κατά την κατασκευή μιας διασυνοριακής σήραγγας, υποβλήθηκε αίτηση στο πλαίσιο μεγάλου έργου από το ένα εκ των δύο κρατών μελών. Θα ήταν χρήσιμο να παρεχόταν η συνολική εικόνα του έργου της σήραγγας, προκειμένου να εκτιμηθεί το τμήμα που θα κατασκεύαζε το κράτος μέλος που υπέβαλε την αίτηση. Το ίδιο ισχύει για τους διασυνοριακούς αυτοκινητοδρόμους. Σε ό,τι αφορά τους εθνικούς αυτοκινητοδρόμους ή σιδηροδρομικές γραμμές, συμβαίνει τακτικά να πραγματοποιείται οικονομική ανάλυση, η οποία χωρίζεται σε τμήματα, καθένα εκ των οποίων συνιστά μεγάλο έργο, χωρίς συνολική οικονομική ανάλυση.

Σημειώνεται ότι η ποιότητα των αναλύσεων είναι, κατά γενικό κανόνα, πλημμελέστερη για τα μεγάλα παραγωγικά έργα.

| 25. | Οι αδυναμίες σε στοιχεία ανάλυσης που συνοδεύουν τις αιτήσεις χορήγησης συνδρομής καταδεικνύουν ότι η Επιτροπή δεν πραγματοποίησε, πάντοτε, αποτελεσματική εξέταση των αναλύσεων κόστους-οφέλους των έργων κατά τη φάση της εξέτασης. Υπό αυτές τις συνθήκες, η οριστική απόρριψη έργων, τόσο για επενδύσεις σε υποδομές όσο και για τις παραγωγικές επενδύσεις, συμβαίνει πολύ σπάνια. Εξίσου σπάνια είναι τα αιτήματα επαναπροσδιορισμού των έργων κατόπιν της εξέτασης της Επιτροπής. |
| --- | --- |

25.

Οι αδυναμίες σε στοιχεία ανάλυσης που συνοδεύουν τις αιτήσεις χορήγησης συνδρομής καταδεικνύουν ότι η Επιτροπή δεν πραγματοποίησε, πάντοτε, αποτελεσματική εξέταση των αναλύσεων κόστους-οφέλους των έργων κατά τη φάση της εξέτασης. Υπό αυτές τις συνθήκες, η οριστική απόρριψη έργων, τόσο για επενδύσεις σε υποδομές όσο και για τις παραγωγικές επενδύσεις, συμβαίνει πολύ σπάνια. Εξίσου σπάνια είναι τα αιτήματα επαναπροσδιορισμού των έργων κατόπιν της εξέτασης της Επιτροπής.

Προσδιορισμός της κοινοτικής οικονομικής συνδρομής: κριτήρια που ερμηνεύονται και εφαρμόζονται ανομοιογενώς

| 26. | Η εξέταση εκ μέρους της Επιτροπής αποσκοπεί επίσης στο να «επιβεβαιώσει ή να τροποποιήσει το ποσοστό κοινοτικής συμμετοχής» (17). Ως εκ τούτου, καθιερώθηκε ένα μέσο για την αποδοτικότητα κατανομής, προκειμένου να χορηγούνται στο χρηματοδοτούμενο έργο αρκετοί πόροι για την υλοποίησή του, χωρίς να δίδεται αναιτιολόγητο πλεονέκτημα στο δικαιούχο. Το στοιχείο αυτό καθίσταται ακόμη πιο σημαντικό όταν οι δικαιούχοι είναι ιδιωτικές εταιρείες, διότι η κοινοτική χρηματοδότηση μπορεί να στρεβλώνει τους όρους της αγοράς. |
| --- | --- |

26.

Η εξέταση εκ μέρους της Επιτροπής αποσκοπεί επίσης στο να «επιβεβαιώσει ή να τροποποιήσει το ποσοστό κοινοτικής συμμετοχής» (17). Ως εκ τούτου, καθιερώθηκε ένα μέσο για την αποδοτικότητα κατανομής, προκειμένου να χορηγούνται στο χρηματοδοτούμενο έργο αρκετοί πόροι για την υλοποίησή του, χωρίς να δίδεται αναιτιολόγητο πλεονέκτημα στο δικαιούχο. Το στοιχείο αυτό καθίσταται ακόμη πιο σημαντικό όταν οι δικαιούχοι είναι ιδιωτικές εταιρείες, διότι η κοινοτική χρηματοδότηση μπορεί να στρεβλώνει τους όρους της αγοράς.

| 27. | Οι κοινοτικές ενισχύσεις υπόκεινται σε ορισμένα ανώτατα όρια που ορίζονται στην κανονιστική ρύθμιση. Για τις επενδύσεις σε υποδομές που θα αποφέρουν σημαντικά καθαρά έσοδα και για τις επενδύσεις σε επιχειρήσεις, προβλέπονται χαμηλότερα ανώτατα όρια στην κοινοτική κανονιστική ρύθμιση (18). Εξάλλου, πρέπει να τηρούνται οι κοινοτικές διατάξεις και τα ανώτατα όρια σε ό,τι αφορά τις κρατικές ενισχύσεις. |
| --- | --- |

27.

Οι κοινοτικές ενισχύσεις υπόκεινται σε ορισμένα ανώτατα όρια που ορίζονται στην κανονιστική ρύθμιση. Για τις επενδύσεις σε υποδομές που θα αποφέρουν σημαντικά καθαρά έσοδα και για τις επενδύσεις σε επιχειρήσεις, προβλέπονται χαμηλότερα ανώτατα όρια στην κοινοτική κανονιστική ρύθμιση (18). Εξάλλου, πρέπει να τηρούνται οι κοινοτικές διατάξεις και τα ανώτατα όρια σε ό,τι αφορά τις κρατικές ενισχύσεις.

| 28. | Υπό τον περιορισμό αυτών των ανώτατων ορίων, το μόνο ακριβές στοιχείο που χρησιμοποίησε η Επιτροπή για να καθορίσει την κοινοτική συνδρομή ήταν ο λόγος του χρηματοδοτικού κενού (financing gap), ο οποίος εφαρμόζεται μόνο σε έργα υποδομών που παράγουν έσοδα. Το εν λόγω στοιχείο συνίσταται στον υπολογισμό του τμήματος του κόστους της αρχικής επένδυσης του έργου αναγόμενο στην παρούσα αξία, το οποίο δεν καλύπτεται από καθαρά επιχειρησιακά έσοδα αναγόμενα στην παρούσα αξία (συμπεριλαμβανομένης της υπολειμματικής αξίας) (19). Με τον υπολογισμό αυτό καθορίζεται το μέγιστο ποσό της δημόσιας παρέμβασης. Η Επιτροπή εισήγαγε το 2003 μια τροποποιημένη μέθοδο υπολογισμού για τα μεγάλα έργα αποχέτευσης και διαχείρισης των στερεών αποβλήτων (20), προκειμένου να λαμβάνει υπόψη της τα έσοδα που θα αποφέρει η επένδυση, επιδιώκοντας ταυτόχρονα να μην αδικεί τους δικαιούχους που τηρούν σχολαστικά την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» (21). |
| --- | --- |

28.

Υπό τον περιορισμό αυτών των ανώτατων ορίων, το μόνο ακριβές στοιχείο που χρησιμοποίησε η Επιτροπή για να καθορίσει την κοινοτική συνδρομή ήταν ο λόγος του χρηματοδοτικού κενού (financing gap), ο οποίος εφαρμόζεται μόνο σε έργα υποδομών που παράγουν έσοδα. Το εν λόγω στοιχείο συνίσταται στον υπολογισμό του τμήματος του κόστους της αρχικής επένδυσης του έργου αναγόμενο στην παρούσα αξία, το οποίο δεν καλύπτεται από καθαρά επιχειρησιακά έσοδα αναγόμενα στην παρούσα αξία (συμπεριλαμβανομένης της υπολειμματικής αξίας) (19). Με τον υπολογισμό αυτό καθορίζεται το μέγιστο ποσό της δημόσιας παρέμβασης. Η Επιτροπή εισήγαγε το 2003 μια τροποποιημένη μέθοδο υπολογισμού για τα μεγάλα έργα αποχέτευσης και διαχείρισης των στερεών αποβλήτων (20), προκειμένου να λαμβάνει υπόψη της τα έσοδα που θα αποφέρει η επένδυση, επιδιώκοντας ταυτόχρονα να μην αδικεί τους δικαιούχους που τηρούν σχολαστικά την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» (21).

| 29. | Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι οποίες αποτέλεσαν αντικείμενο ελέγχου του Συνεδρίου, η εφαρμογή της αρχής του χρηματοδοτικού κενού οδήγησε σε προσδιορισμό υπερβολικά υψηλού ποσοστού κοινοτικής συμμετοχής ή υπάρχει αμφιβολία για το αν εφαρμόστηκε ορθά η εν λόγω αρχή. |
| --- | --- |

29.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι οποίες αποτέλεσαν αντικείμενο ελέγχου του Συνεδρίου, η εφαρμογή της αρχής του χρηματοδοτικού κενού οδήγησε σε προσδιορισμό υπερβολικά υψηλού ποσοστού κοινοτικής συμμετοχής ή υπάρχει αμφιβολία για το αν εφαρμόστηκε ορθά η εν λόγω αρχή.

| 30. | Πέραν της μεθόδου του χρηματοδοτικού κενού, δεν υφίσταται κάποιο πλαίσιο προσανατολισμού, όπου να υποδεικνύονται και άλλα στοιχεία που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για τη διαμόρφωση του ποσοστού κοινοτικής παρέμβασης, στοιχείο που εξηγεί, επίσης, ορισμένες αποκλίσεις απόψεων κατά τις διαβουλεύσεις μεταξύ υπηρεσιών (βλέπε σημείο 18). Λόγω της απουσίας εκ των προτέρων καθορισμένων κριτηρίων, η διαμόρφωση της ενίσχυσης πραγματοποιείται με τυχαίο τρόπο, και δεν είναι δυνατή η εξακρίβωση της συνοχής της. |
| --- | --- |

30.

Πέραν της μεθόδου του χρηματοδοτικού κενού, δεν υφίσταται κάποιο πλαίσιο προσανατολισμού, όπου να υποδεικνύονται και άλλα στοιχεία που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για τη διαμόρφωση του ποσοστού κοινοτικής παρέμβασης, στοιχείο που εξηγεί, επίσης, ορισμένες αποκλίσεις απόψεων κατά τις διαβουλεύσεις μεταξύ υπηρεσιών (βλέπε σημείο 18). Λόγω της απουσίας εκ των προτέρων καθορισμένων κριτηρίων, η διαμόρφωση της ενίσχυσης πραγματοποιείται με τυχαίο τρόπο, και δεν είναι δυνατή η εξακρίβωση της συνοχής της.

| 31. | Ο έλεγχος του Συνεδρίου κατέδειξε ότι, αναφορικά με τις επενδύσεις για δημόσιες υποδομές που δεν παράγουν έσοδα, οι κοινωνικοοικονομικές πτυχές (στοιχεία «γενικότερου πλαισίου», όπως ο βαθμός εκβιομηχάνισης μιας περιφέρειας ή η σχετική ευημερία της) δεν ελήφθησαν υπόψη, προκειμένου να μειωθεί το ποσοστό παρέμβασης. Το ίδιο ισχύει για κριτήρια όπως η συμπληρωματικότητα με άλλες κοινοτικές δράσεις. Επίσης, η Επιτροπή δεν έθεσε υπό αμφισβήτηση τη δομή του χρηματοδοτικού σχήματος που υπέβαλε ο υπεύθυνος για την υλοποίηση του έργου. |
| --- | --- |

31.

Ο έλεγχος του Συνεδρίου κατέδειξε ότι, αναφορικά με τις επενδύσεις για δημόσιες υποδομές που δεν παράγουν έσοδα, οι κοινωνικοοικονομικές πτυχές (στοιχεία «γενικότερου πλαισίου», όπως ο βαθμός εκβιομηχάνισης μιας περιφέρειας ή η σχετική ευημερία της) δεν ελήφθησαν υπόψη, προκειμένου να μειωθεί το ποσοστό παρέμβασης. Το ίδιο ισχύει για κριτήρια όπως η συμπληρωματικότητα με άλλες κοινοτικές δράσεις. Επίσης, η Επιτροπή δεν έθεσε υπό αμφισβήτηση τη δομή του χρηματοδοτικού σχήματος που υπέβαλε ο υπεύθυνος για την υλοποίηση του έργου.

| 32. | Σε ό,τι αφορά τις παραγωγικές επενδύσεις, η εξέταση των έργων υπέδειξε ότι ο καθορισμός της ενίσχυσης έγινε κατά τρόπο σχετικά αυτόματο:






  — | Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, το ποσοστό που χορηγήθηκε είναι απλώς το ποσοστό που είχε ζητηθεί. |
| --- | --- | --- |

32.

Σε ό,τι αφορά τις παραγωγικές επενδύσεις, η εξέταση των έργων υπέδειξε ότι ο καθορισμός της ενίσχυσης έγινε κατά τρόπο σχετικά αυτόματο:

—

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, το ποσοστό που χορηγήθηκε είναι απλώς το ποσοστό που είχε ζητηθεί.

| — | Η χρηματοοικονομική ανάλυση κόστους-οφέλους (η οποία καθίσταται σαφής, ιδίως, με τα ΣΧΑ και ΧΚΠΑ και με την ανάλυση επικινδυνότητας και ευαισθησίας) δεν ελήφθη υπόψη κατά τη διαμόρφωση του ποσοστού ενίσχυσης. Έργα πολύ αποδοτικά, με σημαντικούς ΣΧΑ, έτυχαν υψηλής συγχρηματοδότησης, μολονότι υπηρεσίες της Επιτροπής, διαφορετικές από τη γεωγραφική μονάδα που πραγματοποίησε την εξέταση, είχαν υπογραμμίσει, για ορισμένα εξ αυτών, το φαινόμενο της παραγωγής αποτελεσμάτων ακόμη και χωρίς τη βοήθεια των ενισχύσεων. Από τον έλεγχο προέκυψε ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, συνέβη, όντως, το παραπάνω φαινόμενο μετά την υλοποίηση (βλέπε πλαίσιο 4). |
| --- | --- |

—

Η χρηματοοικονομική ανάλυση κόστους-οφέλους (η οποία καθίσταται σαφής, ιδίως, με τα ΣΧΑ και ΧΚΠΑ και με την ανάλυση επικινδυνότητας και ευαισθησίας) δεν ελήφθη υπόψη κατά τη διαμόρφωση του ποσοστού ενίσχυσης. Έργα πολύ αποδοτικά, με σημαντικούς ΣΧΑ, έτυχαν υψηλής συγχρηματοδότησης, μολονότι υπηρεσίες της Επιτροπής, διαφορετικές από τη γεωγραφική μονάδα που πραγματοποίησε την εξέταση, είχαν υπογραμμίσει, για ορισμένα εξ αυτών, το φαινόμενο της παραγωγής αποτελεσμάτων ακόμη και χωρίς τη βοήθεια των ενισχύσεων. Από τον έλεγχο προέκυψε ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, συνέβη, όντως, το παραπάνω φαινόμενο μετά την υλοποίηση (βλέπε πλαίσιο 4).

| — | Εντός των πλαισίων των ανώτατων ορίων της κανονιστικής ρύθμισης και των μέγιστων ποσών που ορίζονται από τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις, κοινωνικοοικονομικές έννοιες, όπως η προστιθέμενη αξία, η δημιουργία ή η διατήρηση της απασχόλησης και τα πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα, δεν ελήφθησαν γενικώς υπόψη κατά τον καθορισμό του ποσοστού ενίσχυσης. Παρόλα αυτά, οι διαπιστώσεις ήταν θετικές στις περιπτώσεις των παραγωγικών επενδύσεων στην Ισπανία, όπου οι οικείες εθνικές αρχές βάσισαν το ζητούμενο ποσοστό και σε μη χρηματοοικονομικά κριτήρια, και το δε ποσοστό συγχρηματοδότησης υπολογίστηκε σε συνάρτηση με την απασχόληση, τη χρήση των φυσικών πόρων της περιφέρειας, την προστιθέμενη αξία (ιδίως, ως προς την αύξηση της παραγωγικότητας), την καινοτόμο φύση της τεχνολογίας και την ικανότητα αύξησης του δυναμισμού της περιφέρειας. |
| --- | --- |

—

Εντός των πλαισίων των ανώτατων ορίων της κανονιστικής ρύθμισης και των μέγιστων ποσών που ορίζονται από τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις, κοινωνικοοικονομικές έννοιες, όπως η προστιθέμενη αξία, η δημιουργία ή η διατήρηση της απασχόλησης και τα πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα, δεν ελήφθησαν γενικώς υπόψη κατά τον καθορισμό του ποσοστού ενίσχυσης. Παρόλα αυτά, οι διαπιστώσεις ήταν θετικές στις περιπτώσεις των παραγωγικών επενδύσεων στην Ισπανία, όπου οι οικείες εθνικές αρχές βάσισαν το ζητούμενο ποσοστό και σε μη χρηματοοικονομικά κριτήρια, και το δε ποσοστό συγχρηματοδότησης υπολογίστηκε σε συνάρτηση με την απασχόληση, τη χρήση των φυσικών πόρων της περιφέρειας, την προστιθέμενη αξία (ιδίως, ως προς την αύξηση της παραγωγικότητας), την καινοτόμο φύση της τεχνολογίας και την ικανότητα αύξησης του δυναμισμού της περιφέρειας.

| — | Η χορήγηση δανείων αντί της μη επιστρεπτέας ενίσχυσης δεν εξετάστηκε από τις υπηρεσίες της Επιτροπής. Ωστόσο, θα πρέπει να προβλεφθεί η χορήγηση επιστρεπτέων ενισχύσεων, ιδίως για τις παραγωγικές επενδύσεις με υψηλούς ΣΧΑ ή ακόμη για τις επιχειρήσεις που παρουσιάζουν θετικούς χρηματοοικονομικούς δείκτες. Σε γενικές γραμμές, πτυχές όπως η χρηματοοικονομική κατάσταση της επιχείρησης ή ακόμη οι συνθήκες αγοράς δεν λαμβάνονται υπόψη υπόψη τον καθορισμό της ενίσχυσης. |
| --- | --- |

—

Η χορήγηση δανείων αντί της μη επιστρεπτέας ενίσχυσης δεν εξετάστηκε από τις υπηρεσίες της Επιτροπής. Ωστόσο, θα πρέπει να προβλεφθεί η χορήγηση επιστρεπτέων ενισχύσεων, ιδίως για τις παραγωγικές επενδύσεις με υψηλούς ΣΧΑ ή ακόμη για τις επιχειρήσεις που παρουσιάζουν θετικούς χρηματοοικονομικούς δείκτες. Σε γενικές γραμμές, πτυχές όπως η χρηματοοικονομική κατάσταση της επιχείρησης ή ακόμη οι συνθήκες αγοράς δεν λαμβάνονται υπόψη υπόψη τον καθορισμό της ενίσχυσης.

Πλαίσιο 4Στην περίπτωση εταιρείας με μεγάλα κέρδη, το έργο θα ήταν αποδοτικό και χωρίς κοινοτική ενίσχυση. Το ίδιο ισχύει για ένα άλλο έργο βιομηχανικής παραγωγής, για το οποίο η συγκεκριμένη επιχείρηση δεν είχε ουσιαστικά ανταγωνιστές στην ευρωπαϊκή αγορά. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι επιχορηγήσεις σε έργα με θετικό ΕΣΑ θα μπορούσαν να αιτιολογηθούν λόγω των επιδράσεων που θα ασκήσει το έργο στο σχετικό τόπο. Για το μεγάλο έργο μιας άλλης εταιρείας, η οποία την εποχή εκείνη κατείχε σημαντικό τμήμα της παγκόσμιας αγοράς για διάφορα προϊόντα — η συγχρηματοδοτούμενη επένδυση πραγματοποιήθηκε σε τόπο εγκατάστασης της εταιρείας σε περιφέρεια του στόχου αριθ. 1, χάρη, ιδίως, στις κοινοτικές επιχορηγήσεις, εφόσον η επιλογή της θέσης της επένδυσης αποτέλεσε αντικείμενο πραγματικού ανταγωνισμού μεταξύ διαφόρων τόπων.

| 33. | Η Επιτροπή γνωρίζει αυτές τις αδυναμίες. Στο τέλος του 2004, πραγματοποίησε μια προσπάθεια εξορθολογισμού, με σκοπό να διαμορφώσει τα ποσοστά κοινοτικής παρέμβασης ανάλογα με δεδομένα κριτήρια. Η προσπάθεια αυτή είχε ως αποτέλεσμα τη διαμόρφωση ενδεικτικών ποσοστών παρέμβασης, λαμβάνοντας υπόψη την, υπό ομαλές συνθήκες, αναμενόμενη απόδοση ανά τομέα. Η εν λόγω απόδοση υπολογίστηκε βάσει εσωτερικών ποσοστών χρηματοοικονομικής απόδοσης ενός δείγματος 200 μεγάλων έργων τόσο παραγωγικών όσο και υποδομής. Το μέσο αυτό είναι χρήσιμο, μολονότι παραμένει ακόμη πολύ περιορισμένο. Σε κάθε περίπτωση, η επεξεργασία του ολοκληρώθηκε πολύ αργά για να χρησιμοποιηθεί κατά την εξέταση των φακέλων. |
| --- | --- |

33.

Η Επιτροπή γνωρίζει αυτές τις αδυναμίες. Στο τέλος του 2004, πραγματοποίησε μια προσπάθεια εξορθολογισμού, με σκοπό να διαμορφώσει τα ποσοστά κοινοτικής παρέμβασης ανάλογα με δεδομένα κριτήρια. Η προσπάθεια αυτή είχε ως αποτέλεσμα τη διαμόρφωση ενδεικτικών ποσοστών παρέμβασης, λαμβάνοντας υπόψη την, υπό ομαλές συνθήκες, αναμενόμενη απόδοση ανά τομέα. Η εν λόγω απόδοση υπολογίστηκε βάσει εσωτερικών ποσοστών χρηματοοικονομικής απόδοσης ενός δείγματος 200 μεγάλων έργων τόσο παραγωγικών όσο και υποδομής. Το μέσο αυτό είναι χρήσιμο, μολονότι παραμένει ακόμη πολύ περιορισμένο. Σε κάθε περίπτωση, η επεξεργασία του ολοκληρώθηκε πολύ αργά για να χρησιμοποιηθεί κατά την εξέταση των φακέλων.

| 34. | Στις νέες κατευθυντήριες γραμμές που δημοσιεύθηκαν το 2006 (22) προτείνεται να ενσωματωθούν στον υπολογισμό του χρηματοδοτικού κενού στοιχεία που δεν είναι αμιγώς χρηματοοικονομικά, όπως η ύπαρξη εταιρικής σχέσης μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και η ισότητα (δηλαδή η σχετική ευημερία της ενδιαφερόμενης περιφέρειας). Επίσης, θίγεται ο τρόπος συνδυασμού των επιχορηγήσεων και των δανείων σύμφωνα με την, υπό κανονικές συνθήκες, αναμενόμενη απόδοση κατά τομέα. Αν και τα στοιχεία «ευρύτερου πλαισίου» εξακολουθούν να λαμβάνονται, εν μέρει, υπόψη, πρόκειται για βελτιώσεις που βαίνουν προς την κατεύθυνση που προκρίνεται στη συγκεκριμένη έκθεση, δηλαδή ενός διευρυμένου και αντικειμενικότερου πλαισίου για τη διαφοροποίηση του ποσού της ενίσχυσης. Επομένως, είναι σημαντική η εφαρμογή τους με τρόπο συνεκτικό και διαφανή στις αποφάσεις χρηματοδότησης της νέας περιόδου. |
| --- | --- |

34.

Στις νέες κατευθυντήριες γραμμές που δημοσιεύθηκαν το 2006 (22) προτείνεται να ενσωματωθούν στον υπολογισμό του χρηματοδοτικού κενού στοιχεία που δεν είναι αμιγώς χρηματοοικονομικά, όπως η ύπαρξη εταιρικής σχέσης μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και η ισότητα (δηλαδή η σχετική ευημερία της ενδιαφερόμενης περιφέρειας). Επίσης, θίγεται ο τρόπος συνδυασμού των επιχορηγήσεων και των δανείων σύμφωνα με την, υπό κανονικές συνθήκες, αναμενόμενη απόδοση κατά τομέα. Αν και τα στοιχεία «ευρύτερου πλαισίου» εξακολουθούν να λαμβάνονται, εν μέρει, υπόψη, πρόκειται για βελτιώσεις που βαίνουν προς την κατεύθυνση που προκρίνεται στη συγκεκριμένη έκθεση, δηλαδή ενός διευρυμένου και αντικειμενικότερου πλαισίου για τη διαφοροποίηση του ποσού της ενίσχυσης. Επομένως, είναι σημαντική η εφαρμογή τους με τρόπο συνεκτικό και διαφανή στις αποφάσεις χρηματοδότησης της νέας περιόδου.

ΑΠΟΦΕΡΕΙ Η ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΕΡΓΩΝ ΧΡΗΣΙΜΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΛΗΨΗ ΜΕΤΑΓΕΝΕΣΤΕΡΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ;

Πλαίσιο της αξιολόγησης και κριτήρια του ελέγχου

| 35. | Σε γενικές γραμμές, με την αξιολόγηση ενός έργου μετά την υλοποίησή του επιδιώκεται να πραγματοποιηθεί απολογισμός ως προς τη χρήση των πόρων, καθώς και την αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα της αναληφθείσας δράσης. Ενδιαφέρει ιδιαίτερα τους αρμόδιους πολιτικούς φορείς, τις αρχές που διαχειρίζονται το έργο και τους δικαιούχους. Η αξιολόγηση πρέπει να καθιστά δυνατή την άντληση διδαγμάτων σχετικά με την αναγκαιότητα λήψης συμπληρωματικών ή διορθωτικών μέτρων στο μέλλον. Παρέχοντας πληροφοριακά στοιχεία για τα αποτελέσματα που επέφερε το έργο, τα συμπεράσματα αυτής της αξιολόγησης θα χρησιμοποιηθούν επίσης για να προσδιορίζονται ποσοτικώς οι στόχοι μελλοντικών έργων. |
| --- | --- |

35.

Σε γενικές γραμμές, με την αξιολόγηση ενός έργου μετά την υλοποίησή του επιδιώκεται να πραγματοποιηθεί απολογισμός ως προς τη χρήση των πόρων, καθώς και την αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα της αναληφθείσας δράσης. Ενδιαφέρει ιδιαίτερα τους αρμόδιους πολιτικούς φορείς, τις αρχές που διαχειρίζονται το έργο και τους δικαιούχους. Η αξιολόγηση πρέπει να καθιστά δυνατή την άντληση διδαγμάτων σχετικά με την αναγκαιότητα λήψης συμπληρωματικών ή διορθωτικών μέτρων στο μέλλον. Παρέχοντας πληροφοριακά στοιχεία για τα αποτελέσματα που επέφερε το έργο, τα συμπεράσματα αυτής της αξιολόγησης θα χρησιμοποιηθούν επίσης για να προσδιορίζονται ποσοτικώς οι στόχοι μελλοντικών έργων.

| 36. | Στην κανονιστική ρύθμιση για τα διαρθρωτικά ταμεία προβλέπεται ότι οι κοινοτικές παρεμβάσεις αποτελούν αντικείμενο τέτοιου είδους αξιολόγησης. Αποκαλείται «εκ των υστέρων αξιολόγηση» και εμπίπτει στην αρμοδιότητα της Επιτροπής, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη (23). Ένα μεγάλο έργο του ΕΤΠΑ, το οποίο υποβάλλεται εκτός του πλαισίου επιχειρησιακού προγράμματος, θεωρείται ως παρέμβαση και, επομένως, αποτελεί, κατ’ αρχήν, αντικείμενο εκ των υστέρων αξιολόγησης. Σε ό,τι αφορά τα μεγάλα έργα που είναι ενσωματωμένα σε παρεμβάσεις, δεν υφίσταται ρητώς καμία κανονιστική απαίτηση (24). |
| --- | --- |

36.

Στην κανονιστική ρύθμιση για τα διαρθρωτικά ταμεία προβλέπεται ότι οι κοινοτικές παρεμβάσεις αποτελούν αντικείμενο τέτοιου είδους αξιολόγησης. Αποκαλείται «εκ των υστέρων αξιολόγηση» και εμπίπτει στην αρμοδιότητα της Επιτροπής, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη (23). Ένα μεγάλο έργο του ΕΤΠΑ, το οποίο υποβάλλεται εκτός του πλαισίου επιχειρησιακού προγράμματος, θεωρείται ως παρέμβαση και, επομένως, αποτελεί, κατ’ αρχήν, αντικείμενο εκ των υστέρων αξιολόγησης. Σε ό,τι αφορά τα μεγάλα έργα που είναι ενσωματωμένα σε παρεμβάσεις, δεν υφίσταται ρητώς καμία κανονιστική απαίτηση (24).

| 37. | Αντιθέτως, σε ό,τι αφορά το Ταμείο Συνοχής, η εκ των υστέρων αξιολόγηση για κάθε έργο προβλέπεται ρητώς (25). |
| --- | --- |

37.

Αντιθέτως, σε ό,τι αφορά το Ταμείο Συνοχής, η εκ των υστέρων αξιολόγηση για κάθε έργο προβλέπεται ρητώς (25).

| 38. | Τα δεδομένα που συνιστούν τη βάση για τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις συλλέγονται κατά κύριο λόγο από τα κράτη μέλη, μέσω του συστήματος παρακολούθησης. Κατά την περίοδο 1994-1999, μόνο τα έργα του Ταμείου Συνοχής αποτέλεσαν αντικείμενο παρακολούθησης και ετήσιων εκθέσεων υλοποίησης, ενώ για τα διαρθρωτικά ταμεία, η παρακολούθηση εντοπιζόταν σαφώς σε ανώτερο επίπεδο [μέτρα, προτεραιότητες, επιχειρησιακά προγράμματα, κοινοτικά πλαίσια στήριξης (26)]. |
| --- | --- |

38.

Τα δεδομένα που συνιστούν τη βάση για τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις συλλέγονται κατά κύριο λόγο από τα κράτη μέλη, μέσω του συστήματος παρακολούθησης. Κατά την περίοδο 1994-1999, μόνο τα έργα του Ταμείου Συνοχής αποτέλεσαν αντικείμενο παρακολούθησης και ετήσιων εκθέσεων υλοποίησης, ενώ για τα διαρθρωτικά ταμεία, η παρακολούθηση εντοπιζόταν σαφώς σε ανώτερο επίπεδο [μέτρα, προτεραιότητες, επιχειρησιακά προγράμματα, κοινοτικά πλαίσια στήριξης (26)].

| 39. | Το Συνέδριο εξέτασε τη φάση αξιολόγησης, λαμβάνοντας υπόψη ότι:






  α) | η αξιολόγηση των μεγάλων έργων πρέπει να είναι χρήσιμη, προκειμένου να καθοδηγείται η υλοποίηση των μελλοντικών έργων. Οι εθνικές αρχές και οι δικαιούχοι είναι οι πρωτίστως ενδιαφερόμενοι για τις αξιολογήσεις αυτές, οι οποίες μπορούν να τους παράσχουν πληροφοριακά στοιχεία για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας των παρεμβάσεων επί τόπου· |
| --- | --- | --- |

39.

Το Συνέδριο εξέτασε τη φάση αξιολόγησης, λαμβάνοντας υπόψη ότι:

α)

η αξιολόγηση των μεγάλων έργων πρέπει να είναι χρήσιμη, προκειμένου να καθοδηγείται η υλοποίηση των μελλοντικών έργων. Οι εθνικές αρχές και οι δικαιούχοι είναι οι πρωτίστως ενδιαφερόμενοι για τις αξιολογήσεις αυτές, οι οποίες μπορούν να τους παράσχουν πληροφοριακά στοιχεία για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας των παρεμβάσεων επί τόπου·

| β) | τα εργαλεία που πρέπει να καθιστούν δυνατή την παρακολούθηση της εκτέλεσης των έργων και τη σύγκριση της υλοποίησής τους πρέπει να καθορίζονται από την αρχή· |
| --- | --- |

β)

τα εργαλεία που πρέπει να καθιστούν δυνατή την παρακολούθηση της εκτέλεσης των έργων και τη σύγκριση της υλοποίησής τους πρέπει να καθορίζονται από την αρχή·

| γ) | πρέπει να συλλέγονται πληροφοριακά στοιχεία, προκειμένου να τροφοδοτούνται τα εργαλεία που έχουν καθιερωθεί. |
| --- | --- |

γ)

πρέπει να συλλέγονται πληροφοριακά στοιχεία, προκειμένου να τροφοδοτούνται τα εργαλεία που έχουν καθιερωθεί.

Ορισμένες μείζονες αξιολογήσεις και ελάχιστες κατ' ιδίαν αξιολογήσεις μεγάλων έργων

| 40. | Τα κράτη μέλη διενεργούν σπάνια εκ των υστέρων αξιολογήσεις μεγάλων έργων (27). Από τα είκοσι έργα που περατώθηκαν και αποτέλεσαν αντικείμενο ελέγχου του Συνεδρίου, μόνο ένα εντάσσεται στην παραπάνω περίπτωση (βλέπε πλαίσιο 5). Μελέτες που αφορούν τομείς όπου ανήκουν μεγάλα έργα —όπως π.χ. ο λιμενικός τομέας, καθώς και ο τομέας της αυτοκινητοβιομηχανίας— μπορούν, ασφαλώς, να διεξάγονται από τους δικαιούχους, τις αρχές διαχείρισης ή εξωτερικούς φορείς (πανεπιστήμια, κέντρα ερευνών). Εντούτοις, οι μελέτες αυτές δεν έχουν ως άμεσο επίκεντρο τα έργα και δεν συνιστούν εκ των υστέρων αξιολογήσεις. Εξάλλου, δεν διαβιβάζονται πάντοτε στις υπηρεσίες διαχείρισης των κοινοτικών κονδυλίων.

  Πλαίσιο 5Ένα μόνον έργο, από το δείγμα του Συνεδρίου, αποτέλεσε αντικείμενο κατ' ιδίαν εκ των υστέρων αξιολόγησης. Παρόλ’ αυτά, ο μακροοικονομικός αντίκτυπος αξιολογήθηκε βάσει στοιχείων διαφορετικών από εκείνα που αρχικά προβλέπονταν στην εκ των προτέρων αξιολόγηση, η οποία είχε υποβληθεί προς υποστήριξη της αίτησης χορήγησης συνδρομής. Επομένως, δεν κατέστη δυνατό να συγκριθεί ο εν λόγω αντίκτυπος με ό,τι αναμενόταν. Εκτός αυτού, η προβλεπόμενη χρηματοοικονομική απόδοση δεν είχε αναχθεί στην παρούσα αξία. |
| --- | --- |

40.

Τα κράτη μέλη διενεργούν σπάνια εκ των υστέρων αξιολογήσεις μεγάλων έργων (27). Από τα είκοσι έργα που περατώθηκαν και αποτέλεσαν αντικείμενο ελέγχου του Συνεδρίου, μόνο ένα εντάσσεται στην παραπάνω περίπτωση (βλέπε πλαίσιο 5). Μελέτες που αφορούν τομείς όπου ανήκουν μεγάλα έργα —όπως π.χ. ο λιμενικός τομέας, καθώς και ο τομέας της αυτοκινητοβιομηχανίας— μπορούν, ασφαλώς, να διεξάγονται από τους δικαιούχους, τις αρχές διαχείρισης ή εξωτερικούς φορείς (πανεπιστήμια, κέντρα ερευνών). Εντούτοις, οι μελέτες αυτές δεν έχουν ως άμεσο επίκεντρο τα έργα και δεν συνιστούν εκ των υστέρων αξιολογήσεις. Εξάλλου, δεν διαβιβάζονται πάντοτε στις υπηρεσίες διαχείρισης των κοινοτικών κονδυλίων.

Πλαίσιο 5Ένα μόνον έργο, από το δείγμα του Συνεδρίου, αποτέλεσε αντικείμενο κατ' ιδίαν εκ των υστέρων αξιολόγησης. Παρόλ’ αυτά, ο μακροοικονομικός αντίκτυπος αξιολογήθηκε βάσει στοιχείων διαφορετικών από εκείνα που αρχικά προβλέπονταν στην εκ των προτέρων αξιολόγηση, η οποία είχε υποβληθεί προς υποστήριξη της αίτησης χορήγησης συνδρομής. Επομένως, δεν κατέστη δυνατό να συγκριθεί ο εν λόγω αντίκτυπος με ό,τι αναμενόταν. Εκτός αυτού, η προβλεπόμενη χρηματοοικονομική απόδοση δεν είχε αναχθεί στην παρούσα αξία.

| 41. | Σε επίπεδο Επιτροπής, οι σκοποί και οι μέθοδοι των αξιολογήσεων, ειδικά για τα μεγάλα έργα της περιόδου 1994-1999 –τα μόνα που έχουν αποτελέσει αντικείμενο αξιολόγησης μέχρι τώρα (βλέπε σημείο 13)– ή που τα αφορούν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, είναι ιδιαίτερα ετερογενείς. Οι αξιολογήσεις, με εξαίρεση μία εξ αυτών (βλέπε στοιεχίο δ) κατωτέρω), δεν χρησιμοποιήθηκαν από τις εθνικές αρχές διαχείρισης και τους δικαιούχους. Πρόκειται για:






  α) | Θεματική αξιολόγηση σχετικά με τον αντίκτυπο των διαρθρωτικών ταμείων στις υποδομές του τομέα μεταφορών, η οποία βασίζεται, ως επί το πλείστον, στις στρατηγικές, ανά χώρα και τρόπο μεταφοράς, στο επίπεδο των προγραμμάτων. Η συγκεκριμένη αξιολόγηση περιλαμβάνει πολύ λίγα πληροφοριακά στοιχεία για την αποδοτικότητα, την αποτελεσματικότητα και τον αντίκτυπο των διαφόρων έργων. |
| --- | --- | --- |

41.

Σε επίπεδο Επιτροπής, οι σκοποί και οι μέθοδοι των αξιολογήσεων, ειδικά για τα μεγάλα έργα της περιόδου 1994-1999 –τα μόνα που έχουν αποτελέσει αντικείμενο αξιολόγησης μέχρι τώρα (βλέπε σημείο 13)– ή που τα αφορούν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, είναι ιδιαίτερα ετερογενείς. Οι αξιολογήσεις, με εξαίρεση μία εξ αυτών (βλέπε στοιεχίο δ) κατωτέρω), δεν χρησιμοποιήθηκαν από τις εθνικές αρχές διαχείρισης και τους δικαιούχους. Πρόκειται για:

α)

Θεματική αξιολόγηση σχετικά με τον αντίκτυπο των διαρθρωτικών ταμείων στις υποδομές του τομέα μεταφορών, η οποία βασίζεται, ως επί το πλείστον, στις στρατηγικές, ανά χώρα και τρόπο μεταφοράς, στο επίπεδο των προγραμμάτων. Η συγκεκριμένη αξιολόγηση περιλαμβάνει πολύ λίγα πληροφοριακά στοιχεία για την αποδοτικότητα, την αποτελεσματικότητα και τον αντίκτυπο των διαφόρων έργων.

| β) | Εκ των υστέρων αξιολόγηση για το στόχο αριθ. 1, η οποία περιλαμβάνει την εξέταση 60 μεγάλων έργων του ΕΤΠΑ και του Ταμείου Συνοχής. Στην αξιολόγηση προκρίνεται η προσέγγιση ευρέος φάσματος, και εξετάζεται η καταλληλότητα της στρατηγικής, της αποτελεσματικότητας, της αποδοτικότητας, του αντικτύπου, των συστημάτων διαχείρισης και εφαρμογής και της κοινοτικής προστιθέμενης αξίας. Παρόλ’ αυτά, για ορισμένες πτυχές της αποτελεσματικότητας, εξετάζονται μόνο ορισμένα μεγάλα έργα. |
| --- | --- |

β)

Εκ των υστέρων αξιολόγηση για το στόχο αριθ. 1, η οποία περιλαμβάνει την εξέταση 60 μεγάλων έργων του ΕΤΠΑ και του Ταμείου Συνοχής. Στην αξιολόγηση προκρίνεται η προσέγγιση ευρέος φάσματος, και εξετάζεται η καταλληλότητα της στρατηγικής, της αποτελεσματικότητας, της αποδοτικότητας, του αντικτύπου, των συστημάτων διαχείρισης και εφαρμογής και της κοινοτικής προστιθέμενης αξίας. Παρόλ’ αυτά, για ορισμένες πτυχές της αποτελεσματικότητας, εξετάζονται μόνο ορισμένα μεγάλα έργα.

| γ) | Αξιολόγηση του μακροοικονομικού αντίκτυπου διαφόρων έργων του Ταμείου Συνοχής — η μόνη αξιολόγηση που πραγματεύεται αυτή την πτυχή — με τη βοήθεια μακροοικονομικών μοντέλων προσαρμοσμένων για το σκοπό αυτό. Ωστόσο, επειδή χρησιμοποιήθηκαν μόνο τα δεδομένα των, εκ των προτέρων, αναλύσεων κόστους-οφέλους (28), δεν εξετάζονται τα πραγματικά αποτελέσματα των έργων. |
| --- | --- |

γ)

Αξιολόγηση του μακροοικονομικού αντίκτυπου διαφόρων έργων του Ταμείου Συνοχής — η μόνη αξιολόγηση που πραγματεύεται αυτή την πτυχή — με τη βοήθεια μακροοικονομικών μοντέλων προσαρμοσμένων για το σκοπό αυτό. Ωστόσο, επειδή χρησιμοποιήθηκαν μόνο τα δεδομένα των, εκ των προτέρων, αναλύσεων κόστους-οφέλους (28), δεν εξετάζονται τα πραγματικά αποτελέσματα των έργων.

| δ) | Εκ των υστέρων αξιολόγηση (29) σε δείγμα 200 έργων του Ταμείου Συνοχής. Η αξιολόγηση αφορούσε την καταλληλότητα των διαδικασιών στρατηγικού σχεδιασμού, σχεδιασμού και επιλογής των έργων, τα συστήματα διαχείρισης και εφαρμογής, καθώς και την αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα. Σε μεταγενέστερο χρόνο, μια υπο-ομάδα 60 έργων εξετάστηκε πιο εμπεριστατωμένα σχετικά με τον κοινωνικοοικονομικό αντίκτυπο, δηλαδή, λαμβάνοντας τον Οδηγό ανάλυσης κόστους-οφέλους ως σημείο αναφοράς, υπολογίστηκε εκ νέου ο εσωτερικός συντελεστής χρηματοοικονομικής απόδοσης. Οι συστάσεις αυτής της μελέτης αποτέλεσαν αντικείμενο συζήτησης με τα οικεία κράτη μέλη και είχαν ως αποτέλεσμα τη διατύπωση μεθοδολογικών διευκρινήσεων. |
| --- | --- |

δ)

Εκ των υστέρων αξιολόγηση (29) σε δείγμα 200 έργων του Ταμείου Συνοχής. Η αξιολόγηση αφορούσε την καταλληλότητα των διαδικασιών στρατηγικού σχεδιασμού, σχεδιασμού και επιλογής των έργων, τα συστήματα διαχείρισης και εφαρμογής, καθώς και την αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα. Σε μεταγενέστερο χρόνο, μια υπο-ομάδα 60 έργων εξετάστηκε πιο εμπεριστατωμένα σχετικά με τον κοινωνικοοικονομικό αντίκτυπο, δηλαδή, λαμβάνοντας τον Οδηγό ανάλυσης κόστους-οφέλους ως σημείο αναφοράς, υπολογίστηκε εκ νέου ο εσωτερικός συντελεστής χρηματοοικονομικής απόδοσης. Οι συστάσεις αυτής της μελέτης αποτέλεσαν αντικείμενο συζήτησης με τα οικεία κράτη μέλη και είχαν ως αποτέλεσμα τη διατύπωση μεθοδολογικών διευκρινήσεων.

Ορισμένοι παράγοντες παρακώλυσαν τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις των μεγάλων έργων ...

| 42. | Το Συνέδριο επεσήμανε επανειλημμένως (30) τις αδυναμίες των αξιολογήσεων που πραγματοποιήθηκαν για την περίοδο 1994-1999, ιδίως λόγω απουσίας ή έλλειψης αξιοπιστίας των διαθέσιμων δεδομένων. Στις εκθέσεις του Συνεδρίου, η Επιτροπή καλείται να εξετάσει την πιθανότητα συλλογής πληροφοριακών στοιχείων για τα διάφορα έργα, χωρίς τα οποία οι μεθοδολογίες που ακολουθούνται αποδεικνύονται υπέρ το δέον θεωρητικές ή με εφαρμόσιμες. Με τον έλεγχο των μεγάλων έργων της ίδιας περιόδου επαληθεύθηκαν αυτές οι διαπιστώσεις. |
| --- | --- |

42.

Το Συνέδριο επεσήμανε επανειλημμένως (30) τις αδυναμίες των αξιολογήσεων που πραγματοποιήθηκαν για την περίοδο 1994-1999, ιδίως λόγω απουσίας ή έλλειψης αξιοπιστίας των διαθέσιμων δεδομένων. Στις εκθέσεις του Συνεδρίου, η Επιτροπή καλείται να εξετάσει την πιθανότητα συλλογής πληροφοριακών στοιχείων για τα διάφορα έργα, χωρίς τα οποία οι μεθοδολογίες που ακολουθούνται αποδεικνύονται υπέρ το δέον θεωρητικές ή με εφαρμόσιμες. Με τον έλεγχο των μεγάλων έργων της ίδιας περιόδου επαληθεύθηκαν αυτές οι διαπιστώσεις.

... Αιτήσεις χορήγησης συνδρομής που παρουσιάζουν κενά ...

| 43. | Η εκ των υστέρων αξιολόγηση των μεγάλων έργων, κατ’ αρχάς, επηρεάστηκε αρνητικά από τα κενά που εμφάνιζαν οι αιτήσεις χορήγησης συνδρομής. Το στοιχείο αυτό επισημάνθηκε από τις μελέτες σχετικά με τα μεγάλα έργα και από τον έλεγχο του Συνεδρίου. |
| --- | --- |

43.

Η εκ των υστέρων αξιολόγηση των μεγάλων έργων, κατ’ αρχάς, επηρεάστηκε αρνητικά από τα κενά που εμφάνιζαν οι αιτήσεις χορήγησης συνδρομής. Το στοιχείο αυτό επισημάνθηκε από τις μελέτες σχετικά με τα μεγάλα έργα και από τον έλεγχο του Συνεδρίου.

| 44. | Συγκεκριμένα, μία από τις πραγματοποιηθείσες αξιολογήσεις κατέδειξε ότι:






  α) | οι στόχοι των έργων δεν προσδιορίστηκαν ποσοτικώς σε κάθε περίπτωση· |
| --- | --- | --- |

44.

Συγκεκριμένα, μία από τις πραγματοποιηθείσες αξιολογήσεις κατέδειξε ότι:

α)

οι στόχοι των έργων δεν προσδιορίστηκαν ποσοτικώς σε κάθε περίπτωση·

| β) | σε επίπεδο ανάλυσης κόστους-οφέλους, πλεονεκτήματα που είναι δύσκολο να αξιολογηθούν — ιδίως τα περιβαλλοντικά πλεονεκτήματα — δεν προσδιορίστηκαν ποσοτικώς ή ελήφθησαν υπόψη εκ των προτέρων στο πλαίσιο υπολογισμού του εσωτερικού συντελεστή οικονομικής απόδοσης, χωρίς να έχουν εξασφαλιστεί αρκετά σαφή πληροφοριακά στοιχεία και αιτιολόγηση. Τα αναμενόμενα αποτελέσματα, σε πολλές περιπτώσεις, δεν προσδιορίστηκαν ποσοτικώς· |
| --- | --- |

β)

σε επίπεδο ανάλυσης κόστους-οφέλους, πλεονεκτήματα που είναι δύσκολο να αξιολογηθούν — ιδίως τα περιβαλλοντικά πλεονεκτήματα — δεν προσδιορίστηκαν ποσοτικώς ή ελήφθησαν υπόψη εκ των προτέρων στο πλαίσιο υπολογισμού του εσωτερικού συντελεστή οικονομικής απόδοσης, χωρίς να έχουν εξασφαλιστεί αρκετά σαφή πληροφοριακά στοιχεία και αιτιολόγηση. Τα αναμενόμενα αποτελέσματα, σε πολλές περιπτώσεις, δεν προσδιορίστηκαν ποσοτικώς·

| γ) | η διάκριση μεταξύ μόνιμης και προσωρινής απασχόλησης δεν πραγματοποιήθηκε σε κάθε περίπτωση. Οι μεθοδολογικές υποθέσεις για την εκ των προτέρων εκτίμηση του αντίκτυπου στην απασχόληση δεν διευκρινίστηκαν ή χρησιμοποιήθηκαν διαφορετικές μεθοδολογίες. |
| --- | --- |

γ)

η διάκριση μεταξύ μόνιμης και προσωρινής απασχόλησης δεν πραγματοποιήθηκε σε κάθε περίπτωση. Οι μεθοδολογικές υποθέσεις για την εκ των προτέρων εκτίμηση του αντίκτυπου στην απασχόληση δεν διευκρινίστηκαν ή χρησιμοποιήθηκαν διαφορετικές μεθοδολογίες.

| 45. | Πέραν της ανεπάρκειας των αναλύσεων κόστους-οφέλους που υπογραμμίστηκε ήδη (βλέπε σημεία 21 έως 25), με τον έλεγχο που διενήργησε το Συνέδριο επιβεβαιώθηκαν τα κενά που έχουν διαπιστωθεί στις προηγούμενες εκθέσεις, δηλαδή κατά κύριο λόγο:






  α) | η απουσία, η αδυναμία ή η ακαταλληλότητα των δεικτών· |
| --- | --- | --- |

45.

Πέραν της ανεπάρκειας των αναλύσεων κόστους-οφέλους που υπογραμμίστηκε ήδη (βλέπε σημεία 21 έως 25), με τον έλεγχο που διενήργησε το Συνέδριο επιβεβαιώθηκαν τα κενά που έχουν διαπιστωθεί στις προηγούμενες εκθέσεις, δηλαδή κατά κύριο λόγο:

α)

η απουσία, η αδυναμία ή η ακαταλληλότητα των δεικτών·

| β) | η απουσία αξιόπιστων στοιχείων για την αρχική κατάσταση, δηλαδή την κατάσταση πριν την υλοποίηση του έργου. |
| --- | --- |

β)

η απουσία αξιόπιστων στοιχείων για την αρχική κατάσταση, δηλαδή την κατάσταση πριν την υλοποίηση του έργου.

| 46. | Στο μέτρο που τα στοιχεία αυτά είναι αναγκαία για την αξιολόγηση των παρεμβάσεων, τα κενά που διαπιστώνονται επηρεάζουν αρνητικά τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις. |
| --- | --- |

46.

Στο μέτρο που τα στοιχεία αυτά είναι αναγκαία για την αξιολόγηση των παρεμβάσεων, τα κενά που διαπιστώνονται επηρεάζουν αρνητικά τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις.

... Ανεπαρκής παρακολούθηση

| 47. | Τόσο οι μελέτες που πραγματοποιήθηκαν όσο και ο έλεγχος του Συνεδρίου κατέδειξαν ότι, ακόμη και στις περιπτώσεις όπου έχει καθιερωθεί μηχανισμός παρακολούθησης σε επίπεδο έργων, η παρακολούθηση που πραγματοποιήθηκε δεν εξασφάλισε τη συλλογή επαρκών στοιχείων για την αξιολόγηση. |
| --- | --- |

47.

Τόσο οι μελέτες που πραγματοποιήθηκαν όσο και ο έλεγχος του Συνεδρίου κατέδειξαν ότι, ακόμη και στις περιπτώσεις όπου έχει καθιερωθεί μηχανισμός παρακολούθησης σε επίπεδο έργων, η παρακολούθηση που πραγματοποιήθηκε δεν εξασφάλισε τη συλλογή επαρκών στοιχείων για την αξιολόγηση.

| 48. | Σε μία από τις πραγματοποιηθείσες αξιολογήσεις, πράγματι, διαπιστώνεται ότι:






  α) | η συλλογή στατιστικών στοιχείων για τη χρήση των υποδομών στον τομέα των μεταφορών δεν περιλάμβανε τις οικονομικές συνέπειες αυτής της χρήσης, όπως τις μειώσεις στο κόστος των ναύλων· |
| --- | --- | --- |

48.

Σε μία από τις πραγματοποιηθείσες αξιολογήσεις, πράγματι, διαπιστώνεται ότι:

α)

η συλλογή στατιστικών στοιχείων για τη χρήση των υποδομών στον τομέα των μεταφορών δεν περιλάμβανε τις οικονομικές συνέπειες αυτής της χρήσης, όπως τις μειώσεις στο κόστος των ναύλων·

| β) | οι αναλύσεις του κόστους ανά μονάδα δεν μπόρεσαν να καταλήξουν σε σύγκριση των έργων σε ό,τι αφορά την ποιοτική κατάταξή τους· |
| --- | --- |

β)

οι αναλύσεις του κόστους ανά μονάδα δεν μπόρεσαν να καταλήξουν σε σύγκριση των έργων σε ό,τι αφορά την ποιοτική κατάταξή τους·

| γ) | τα πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με τα έσοδα που προέκυψαν και με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» ήταν ανεπαρκή σε ορισμένες περιπτώσεις· |
| --- | --- |

γ)

τα πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με τα έσοδα που προέκυψαν και με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» ήταν ανεπαρκή σε ορισμένες περιπτώσεις·

| δ) | ο εκ των υστέρων επανυπολογισμός του εσωτερικού συντελεστή οικονομικής απόδοσης προσκρούει σε κενά πληροφόρησης σχετικά με τα πραγματικά αποτελέσματα. Πολύ συχνά, κατέστη αναγκαίο να ληφθούν ως βάση υποθέσεις ή τα πληροφοριακά στοιχεία που περιλάμβανε η εκ των προτέρων αξιολόγηση, εάν δεν υπήρχαν αντιφατικά πληροφοριακά στοιχεία· |
| --- | --- |

δ)

ο εκ των υστέρων επανυπολογισμός του εσωτερικού συντελεστή οικονομικής απόδοσης προσκρούει σε κενά πληροφόρησης σχετικά με τα πραγματικά αποτελέσματα. Πολύ συχνά, κατέστη αναγκαίο να ληφθούν ως βάση υποθέσεις ή τα πληροφοριακά στοιχεία που περιλάμβανε η εκ των προτέρων αξιολόγηση, εάν δεν υπήρχαν αντιφατικά πληροφοριακά στοιχεία·

| ε) | τα πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με τη δημιουργία έμμεσης απασχόλησης και μόνιμης απασχόλησης, ορισμένες φορές, δεν ήταν διαθέσιμα ή ήταν χαμηλής ποιότητας. |
| --- | --- |

ε)

τα πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με τη δημιουργία έμμεσης απασχόλησης και μόνιμης απασχόλησης, ορισμένες φορές, δεν ήταν διαθέσιμα ή ήταν χαμηλής ποιότητας.

| 49. | Με τον έλεγχο του Συνεδρίου σχετικά με τα μεγάλα έργα της περιόδου 1994-1999 διαπιστώθηκαν, επίσης, αδυναμίες στην παρακολούθηση:






  α) | Σε ό,τι αφορά τις επενδύσεις σε υποδομές, με εξαίρεση ένα έργο, η παρακολούθηση περιλάμβανε μόνον τα αποτελέσματα των οποίων η παρακολούθηση ήταν τεχνικώς εύκολη: δημιουργία άμεσης απασχόλησης, κυκλοφορία εμπορευμάτων και επιβατών, αριθμός συνδέσεων, εκτάσεις που πωλήθηκαν, αριθμός κλινών ανά 1 000 κατοίκους. Άλλα άμεσα αποτελέσματα, των οποίων η παρακολούθηση είναι δυσκολότερη (κατανάλωση βενζίνης, άνεση, περιβαλλοντικές επιπτώσεις, ποιότητα της υγειονομικής περίθαλψης), δεν αποτελούν αντικείμενο καμίας παρακολούθησης, κάτι που ισχύει, ακόμη περισσότερο, για τα έμμεσα και για τα πιο μακροχρόνια αποτελέσματα (παραγωγικότητα, δημιουργία επιχειρήσεων και απασχόλησης, τιμές, κ.λπ.). Εξάλλου, οι πτυχές τις οποίες επιλέγει ο δικαιούχος για τον υπολογισμό της προβλεπόμενης οικονομικής απόδοσης (όπως είναι, για παράδειγμα, για τις οδικές υποδομές: η εξοικονόμηση χρόνου, η μείωση του κόστους μεταφοράς, η μείωση των ατυχημάτων, ο αντίκτυπος στη ροή της επαγόμενης και επιπρόσθετης κυκλοφορίας) δεν θεωρούνται, σε γενικές γραμμές, ως δείκτες που πρέπει να αποτελούν αντικείμενο παρακολούθησης. |
| --- | --- | --- |

49.

Με τον έλεγχο του Συνεδρίου σχετικά με τα μεγάλα έργα της περιόδου 1994-1999 διαπιστώθηκαν, επίσης, αδυναμίες στην παρακολούθηση:

α)

Σε ό,τι αφορά τις επενδύσεις σε υποδομές, με εξαίρεση ένα έργο, η παρακολούθηση περιλάμβανε μόνον τα αποτελέσματα των οποίων η παρακολούθηση ήταν τεχνικώς εύκολη: δημιουργία άμεσης απασχόλησης, κυκλοφορία εμπορευμάτων και επιβατών, αριθμός συνδέσεων, εκτάσεις που πωλήθηκαν, αριθμός κλινών ανά 1 000 κατοίκους. Άλλα άμεσα αποτελέσματα, των οποίων η παρακολούθηση είναι δυσκολότερη (κατανάλωση βενζίνης, άνεση, περιβαλλοντικές επιπτώσεις, ποιότητα της υγειονομικής περίθαλψης), δεν αποτελούν αντικείμενο καμίας παρακολούθησης, κάτι που ισχύει, ακόμη περισσότερο, για τα έμμεσα και για τα πιο μακροχρόνια αποτελέσματα (παραγωγικότητα, δημιουργία επιχειρήσεων και απασχόλησης, τιμές, κ.λπ.). Εξάλλου, οι πτυχές τις οποίες επιλέγει ο δικαιούχος για τον υπολογισμό της προβλεπόμενης οικονομικής απόδοσης (όπως είναι, για παράδειγμα, για τις οδικές υποδομές: η εξοικονόμηση χρόνου, η μείωση του κόστους μεταφοράς, η μείωση των ατυχημάτων, ο αντίκτυπος στη ροή της επαγόμενης και επιπρόσθετης κυκλοφορίας) δεν θεωρούνται, σε γενικές γραμμές, ως δείκτες που πρέπει να αποτελούν αντικείμενο παρακολούθησης.

| β) | Σε ό,τι αφορά τις παραγωγικές επενδύσεις, η παρακολούθηση περιορίζεται στις φυσικές και χρηματοοικονομικές πτυχές της επένδυσης και, γενικώς, στη δημιουργία άμεσης απασχόλησης, οι δε τελικές εκθέσεις που καταρτίζονται ενόψει της τελικής πληρωμής πρέπει, στην πραγματικότητα, να πληρούν τις συμβατικές απαιτήσεις. Η διοικητική αρχή που διαχειρίζεται το έργο δεν διαθέτει, συνήθως, πληροφορίες σχετικά με στοιχεία, όπως η δημιουργία επιχειρήσεων και έμμεσης απασχόλησης, ούτε σχετικά με την αύξηση της παραγωγικότητας ή σε ό,τι αφορά το περιβάλλον. |
| --- | --- |

β)

Σε ό,τι αφορά τις παραγωγικές επενδύσεις, η παρακολούθηση περιορίζεται στις φυσικές και χρηματοοικονομικές πτυχές της επένδυσης και, γενικώς, στη δημιουργία άμεσης απασχόλησης, οι δε τελικές εκθέσεις που καταρτίζονται ενόψει της τελικής πληρωμής πρέπει, στην πραγματικότητα, να πληρούν τις συμβατικές απαιτήσεις. Η διοικητική αρχή που διαχειρίζεται το έργο δεν διαθέτει, συνήθως, πληροφορίες σχετικά με στοιχεία, όπως η δημιουργία επιχειρήσεων και έμμεσης απασχόλησης, ούτε σχετικά με την αύξηση της παραγωγικότητας ή σε ό,τι αφορά το περιβάλλον.

Για την περίοδο 2000-2006, αξιολογήσεις, ενδεχομένως, αμφιβόλου ποιότητας

| 50. | Για την περίοδο 2000-2006, η κανονιστική ρύθμιση ΕΤΠΑ προβλέπει ότι, εφεξής, για τα μεγάλα έργα, οι ετήσιες εκθέσεις υλοποίησης των παρεμβάσεων πρέπει να περιλαμβάνουν ξεχωριστό κεφάλαιο σχετικά με την πρόοδο που σημειώνεται και τη χρηματοδότηση. Εκτός αυτού, οι οικονομικοί δείκτες και οι δείκτες προόδου πρέπει να καταρτίζονται με τρόπο, ώστε να παρέχουν ξεχωριστά συμπληρωματικά στοιχεία για τα μεγάλα έργα (31). |
| --- | --- |

50.

Για την περίοδο 2000-2006, η κανονιστική ρύθμιση ΕΤΠΑ προβλέπει ότι, εφεξής, για τα μεγάλα έργα, οι ετήσιες εκθέσεις υλοποίησης των παρεμβάσεων πρέπει να περιλαμβάνουν ξεχωριστό κεφάλαιο σχετικά με την πρόοδο που σημειώνεται και τη χρηματοδότηση. Εκτός αυτού, οι οικονομικοί δείκτες και οι δείκτες προόδου πρέπει να καταρτίζονται με τρόπο, ώστε να παρέχουν ξεχωριστά συμπληρωματικά στοιχεία για τα μεγάλα έργα (31).

| 51. | Ωστόσο, μολονότι οι ετήσιες εκθέσεις υλοποίησης περιλαμβάνουν ένα κεφάλαιο για τα μεγάλα έργα, τα κεφάλαια αυτά περιορίζονται συχνά σε απλή περιγραφή των έργων, χωρίς να παρουσιάζουν ούτε τη φυσική πρόοδο των εργασιών ούτε ξεχωριστούς δείκτες αποτελεσμάτων και αντικτύπου. |
| --- | --- |

51.

Ωστόσο, μολονότι οι ετήσιες εκθέσεις υλοποίησης περιλαμβάνουν ένα κεφάλαιο για τα μεγάλα έργα, τα κεφάλαια αυτά περιορίζονται συχνά σε απλή περιγραφή των έργων, χωρίς να παρουσιάζουν ούτε τη φυσική πρόοδο των εργασιών ούτε ξεχωριστούς δείκτες αποτελεσμάτων και αντικτύπου.

| 52. | Κατά τον ίδιο τρόπο, οι άξονες και τα μέτρα που καλύπτουν μεγάλα έργα δεν περιλαμβάνουν πάντοτε τους δείκτες που τα αφορούν ή ακόμη, οι δείκτες σε επίπεδο αξόνων και μέτρων δεν παρουσιάζουν συνοχή με τους σχετικούς με τα μεγάλα έργα δείκτες. |
| --- | --- |

52.

Κατά τον ίδιο τρόπο, οι άξονες και τα μέτρα που καλύπτουν μεγάλα έργα δεν περιλαμβάνουν πάντοτε τους δείκτες που τα αφορούν ή ακόμη, οι δείκτες σε επίπεδο αξόνων και μέτρων δεν παρουσιάζουν συνοχή με τους σχετικούς με τα μεγάλα έργα δείκτες.

| 53. | Στο επίπεδο των έργων που εξετάστηκαν επιτόπου, αν και ορισμένα μεγάλα έργα διαθέτουν επαρκή κατάλογο με δείκτες υλοποίησης, αποτελεσμάτων και αντικτύπου, άλλα έργα είτε δεν αναφέρονται σε κανένα δείκτη είτε διαθέτουν μόνο δείκτες φυσικής και οικονομικής υλοποίησης. |
| --- | --- |

53.

Στο επίπεδο των έργων που εξετάστηκαν επιτόπου, αν και ορισμένα μεγάλα έργα διαθέτουν επαρκή κατάλογο με δείκτες υλοποίησης, αποτελεσμάτων και αντικτύπου, άλλα έργα είτε δεν αναφέρονται σε κανένα δείκτη είτε διαθέτουν μόνο δείκτες φυσικής και οικονομικής υλοποίησης.

| 54. | Ορισμένες φορές, δεν υπάρχει σαφής σύνδεσμος μεταξύ των γενικών στόχων, των ειδικών στόχων και των προβλεπόμενων δεικτών. Για ορισμένους στόχους δεν έχουν καθοριστεί καθόλου δείκτες. Ομοίως, οι δείκτες που έχουν καθιερωθεί για παρόμοια έργα, αλλά που συγχρηματοδοτούνται αντίστοιχα από το ΕΤΠΑ και το Ταμείο Συνοχής δεν είναι οι ίδιοι. |
| --- | --- |

54.

Ορισμένες φορές, δεν υπάρχει σαφής σύνδεσμος μεταξύ των γενικών στόχων, των ειδικών στόχων και των προβλεπόμενων δεικτών. Για ορισμένους στόχους δεν έχουν καθοριστεί καθόλου δείκτες. Ομοίως, οι δείκτες που έχουν καθιερωθεί για παρόμοια έργα, αλλά που συγχρηματοδοτούνται αντίστοιχα από το ΕΤΠΑ και το Ταμείο Συνοχής δεν είναι οι ίδιοι.

| 55. | Η διεξαγωγή των μελλοντικών εκ των υστέρων αξιολογήσεων θα επηρεασθεί, όπως και εκείνες της προηγούμενης περιόδου, από τις αδυναμίες που διαπιστώνονται στο θέμα της παρακολούθησης και των δεικτών. Επομένως, η συμβολή των μεγάλων έργων στην επίτευξη των γενικότερων στόχων της περιφερειακής ανάπτυξης θα είναι πολύ δύσκολο να αποσαφηνισθεί. |
| --- | --- |

55.

Η διεξαγωγή των μελλοντικών εκ των υστέρων αξιολογήσεων θα επηρεασθεί, όπως και εκείνες της προηγούμενης περιόδου, από τις αδυναμίες που διαπιστώνονται στο θέμα της παρακολούθησης και των δεικτών. Επομένως, η συμβολή των μεγάλων έργων στην επίτευξη των γενικότερων στόχων της περιφερειακής ανάπτυξης θα είναι πολύ δύσκολο να αποσαφηνισθεί.

Η ΝΕΑ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2007-2013

| 56. | Ο νέος κανονισμός πλαίσιο για την περίοδο 2007-2013 (32), που αφορά τόσο το ΕΤΠΑ όσο και το Ταμείο Συνοχής, επιφέρει βελτιώσεις σε ό,τι αφορά τα μεγάλα έργα:






  α) | η έννοια ορίζεται εκ νέου (33), καθιστώντας ισότιμα τα έργα του ΕΤΠΑ και του Ταμείου Συνοχής· |
| --- | --- | --- |

56.

Ο νέος κανονισμός πλαίσιο για την περίοδο 2007-2013 (32), που αφορά τόσο το ΕΤΠΑ όσο και το Ταμείο Συνοχής, επιφέρει βελτιώσεις σε ό,τι αφορά τα μεγάλα έργα:

α)

η έννοια ορίζεται εκ νέου (33), καθιστώντας ισότιμα τα έργα του ΕΤΠΑ και του Ταμείου Συνοχής·

| β) | καθορίζονται τα πληροφοριακά στοιχεία που πρέπει να υποβάλλονται από τα κράτη μέλη, και, ιδίως, διευκρινίζεται ότι η δημόσια συμμετοχή στη χρηματοδότηση πρέπει να αποτελεί αντικείμενο ρητής αιτιολόγησης· |
| --- | --- |

β)

καθορίζονται τα πληροφοριακά στοιχεία που πρέπει να υποβάλλονται από τα κράτη μέλη, και, ιδίως, διευκρινίζεται ότι η δημόσια συμμετοχή στη χρηματοδότηση πρέπει να αποτελεί αντικείμενο ρητής αιτιολόγησης·

| γ) | τα έργα που παράγουν έσοδα προσδιορίζονται καλύτερα, όπως και ο τρόπος χειρισμού τους· |
| --- | --- |

γ)

τα έργα που παράγουν έσοδα προσδιορίζονται καλύτερα, όπως και ο τρόπος χειρισμού τους·

| δ) | με την ετήσια έκθεση και την τελική έκθεση υλοποίησης πρέπει να γίνεται κατανοητή η κατάσταση προόδου και χρηματοδότησης των μεγάλων έργων με ευδιάκριτο τρόπο. |
| --- | --- |

δ)

με την ετήσια έκθεση και την τελική έκθεση υλοποίησης πρέπει να γίνεται κατανοητή η κατάσταση προόδου και χρηματοδότησης των μεγάλων έργων με ευδιάκριτο τρόπο.

| 57. | Πέραν τούτου, η Επιτροπή δημοσίευσε το 2006, κατευθυντήριες γραμμές για την προετοιμασία των μεγάλων έργων της νέας περιόδου, οι οποίες περιλαμβάνουν ορισμένες βελτιώσεις (βλέπε σημείο 34). |
| --- | --- |

57.

Πέραν τούτου, η Επιτροπή δημοσίευσε το 2006, κατευθυντήριες γραμμές για την προετοιμασία των μεγάλων έργων της νέας περιόδου, οι οποίες περιλαμβάνουν ορισμένες βελτιώσεις (βλέπε σημείο 34).

| 58. | Τέλος, στη νέα κανονιστική ρύθμιση προβλέπεται ότι η πραγματοποίηση των εκ των υστέρων αξιολογήσεων θα γίνεται από την Επιτροπή μόνο σε επίπεδο προγράμματος. Επομένως, δεν προβλέπεται καμία κατ' ιδίαν αξιολόγηση των μεγάλων έργων, ούτε για το ΕΤΠΑ ούτε για το Ταμείο Συνοχής. |
| --- | --- |

58.

Τέλος, στη νέα κανονιστική ρύθμιση προβλέπεται ότι η πραγματοποίηση των εκ των υστέρων αξιολογήσεων θα γίνεται από την Επιτροπή μόνο σε επίπεδο προγράμματος. Επομένως, δεν προβλέπεται καμία κατ' ιδίαν αξιολόγηση των μεγάλων έργων, ούτε για το ΕΤΠΑ ούτε για το Ταμείο Συνοχής.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Συμπεράσματα

| 59. | Η διαδικασία εξέτασης των μεγάλων έργων εμπεριέχει πολλά κενά:






  α) | η ποιότητα της εξέτασης των έργων παρουσίαζε διακυμάνσεις. Οι αρχές διαχείρισης έλαβαν μόλις το 2003 μια κοινή προσέγγιση (βλέπε σημεία 17 έως 20)· |
| --- | --- | --- |

59.

Η διαδικασία εξέτασης των μεγάλων έργων εμπεριέχει πολλά κενά:

α)

η ποιότητα της εξέτασης των έργων παρουσίαζε διακυμάνσεις. Οι αρχές διαχείρισης έλαβαν μόλις το 2003 μια κοινή προσέγγιση (βλέπε σημεία 17 έως 20)·

| β) | η Επιτροπή ανέχθηκε πολλές αδυναμίες: η ποιότητα των χρηματοοικονομικών και κοινωνικοοικονομικών αναλύσεων που υποβλήθηκαν προς υποστήριξη των έργων παρουσιάζει μεγάλες διαφορές. Συγκεκριμένα, τα έργα παραγωγικών επενδύσεων συνοδεύονται από αναλύσεις χαμηλότερης ποιότητας. Κατά συνέπεια, εγκρίνονται μεγάλα έργα, ακόμη και αν τα υφιστάμενα πληροφοριακά στοιχεία δεν επιτρέπουν την επαρκή εκτίμησή τους (βλέπε σημεία 21 έως 25)· |
| --- | --- |

β)

η Επιτροπή ανέχθηκε πολλές αδυναμίες: η ποιότητα των χρηματοοικονομικών και κοινωνικοοικονομικών αναλύσεων που υποβλήθηκαν προς υποστήριξη των έργων παρουσιάζει μεγάλες διαφορές. Συγκεκριμένα, τα έργα παραγωγικών επενδύσεων συνοδεύονται από αναλύσεις χαμηλότερης ποιότητας. Κατά συνέπεια, εγκρίνονται μεγάλα έργα, ακόμη και αν τα υφιστάμενα πληροφοριακά στοιχεία δεν επιτρέπουν την επαρκή εκτίμησή τους (βλέπε σημεία 21 έως 25)·

| γ) | παρά τις βελτιώσεις εκ μέρους της Επιτροπής, τα στοιχεία για τη διαμόρφωση του ποσοστού συγχρηματοδότησης δεν έχουν ακόμη καθορισθεί επαρκώς. Για τις παραγωγικές επενδύσεις, δεν εξετάστηκε η δυνατότητα χορήγησης δανείου αντί για επιχορήγηση (βλέπε σημεία 26 έως 34). |
| --- | --- |

γ)

παρά τις βελτιώσεις εκ μέρους της Επιτροπής, τα στοιχεία για τη διαμόρφωση του ποσοστού συγχρηματοδότησης δεν έχουν ακόμη καθορισθεί επαρκώς. Για τις παραγωγικές επενδύσεις, δεν εξετάστηκε η δυνατότητα χορήγησης δανείου αντί για επιχορήγηση (βλέπε σημεία 26 έως 34).

| 60. | Με αυτά τα δεδομένα, το Συνέδριο διερωτάται για την πραγματική προστιθέμενη αξία της διαδικασίας έγκρισης των μεγάλων έργων, όπως υλοποιείται από την Επιτροπή. Η όλη διεργασία είναι δύσκαμπτη και δεν καταλήγει ούτε να αποκλείει τα έργα που υστερούν ποιοτικώς ούτε να διαμορφώνει ικανοποιητικά την παρέμβαση. Επίσης, δεν διασφαλίζει την επαρκή προετοιμασία της μεταγενέστερης αξιολόγησης. Οι αδυναμίες που διαπιστώνονται σε επίπεδο εξέτασης των έργων έχουν, όντως, αντίκτυπο στη διεργασία της εκ των υστέρων αξιολόγησης. |
| --- | --- |

60.

Με αυτά τα δεδομένα, το Συνέδριο διερωτάται για την πραγματική προστιθέμενη αξία της διαδικασίας έγκρισης των μεγάλων έργων, όπως υλοποιείται από την Επιτροπή. Η όλη διεργασία είναι δύσκαμπτη και δεν καταλήγει ούτε να αποκλείει τα έργα που υστερούν ποιοτικώς ούτε να διαμορφώνει ικανοποιητικά την παρέμβαση. Επίσης, δεν διασφαλίζει την επαρκή προετοιμασία της μεταγενέστερης αξιολόγησης. Οι αδυναμίες που διαπιστώνονται σε επίπεδο εξέτασης των έργων έχουν, όντως, αντίκτυπο στη διεργασία της εκ των υστέρων αξιολόγησης.

| 61. | Αδυναμίες διαπιστώθηκαν επίσης κατά την πραγματοποίηση των εκ των υστέρων αξιολογήσεων:






  α) | δεν υφίσταται σχεδόν καμία κατ' ιδίαν εκ των υστέρων αξιολόγηση, η οποία να πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία των κρατών μελών. Σε επίπεδο Επιτροπής, δεν υφίσταται συνολική προσέγγιση σε ό,τι αφορά την εκ των υστέρων αξιολόγηση των μεγάλων έργων. Οι αξιολογήσεις περιλάμβαναν πολύ ανομοιογενείς σκοπούς και μεθόδους (βλέπε σημεία 40 έως 41)· |
| --- | --- | --- |

61.

Αδυναμίες διαπιστώθηκαν επίσης κατά την πραγματοποίηση των εκ των υστέρων αξιολογήσεων:

α)

δεν υφίσταται σχεδόν καμία κατ' ιδίαν εκ των υστέρων αξιολόγηση, η οποία να πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία των κρατών μελών. Σε επίπεδο Επιτροπής, δεν υφίσταται συνολική προσέγγιση σε ό,τι αφορά την εκ των υστέρων αξιολόγηση των μεγάλων έργων. Οι αξιολογήσεις περιλάμβαναν πολύ ανομοιογενείς σκοπούς και μεθόδους (βλέπε σημεία 40 έως 41)·

| β) | η εκ των υστέρων αξιολόγηση των μεγάλων έργων της περιόδου 1994-1999 παρουσιάζει το μειονέκτημα της ύπαρξης σημαντικών κενών στις αιτήσεις χορήγησης συνδρομής, ιδίως σε ό,τι αφορά τα προβλεπόμενα αποτελέσματα, τους δείκτες και την αρχική κατάσταση. Τα κενά αυτά παρακώλυσαν την εκτίμηση των πραγματικών αποτελεσμάτων των παρεμβάσεων και την άντληση σχετικών διδαγμάτων για τη μεταγενέστερη λήψη αποφάσεων (βλέπε σημεία 43 έως 46)· |
| --- | --- |

β)

η εκ των υστέρων αξιολόγηση των μεγάλων έργων της περιόδου 1994-1999 παρουσιάζει το μειονέκτημα της ύπαρξης σημαντικών κενών στις αιτήσεις χορήγησης συνδρομής, ιδίως σε ό,τι αφορά τα προβλεπόμενα αποτελέσματα, τους δείκτες και την αρχική κατάσταση. Τα κενά αυτά παρακώλυσαν την εκτίμηση των πραγματικών αποτελεσμάτων των παρεμβάσεων και την άντληση σχετικών διδαγμάτων για τη μεταγενέστερη λήψη αποφάσεων (βλέπε σημεία 43 έως 46)·

| γ) | ο τρόπος με τον οποίο διεξήχθη, για την περίοδο αυτή, η παρακολούθηση επηρέασε αρνητικά τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις, καθώς πολλές πτυχές παραμελήθηκαν (βλέπε σημεία 47 έως 49). |
| --- | --- |

γ)

ο τρόπος με τον οποίο διεξήχθη, για την περίοδο αυτή, η παρακολούθηση επηρέασε αρνητικά τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις, καθώς πολλές πτυχές παραμελήθηκαν (βλέπε σημεία 47 έως 49).

| 62. | Λαμβάνοντας υπόψη τις αδυναμίες που διαπιστώθηκαν στο τέλος της εκ των υστέρων αξιολόγησης για την περίοδο 1994-1999, η Επιτροπή έλαβε μέτρα το 2003. Παρόλ’ αυτά, η έγκριση και η παρακολούθηση των μεγάλων έργων της περιόδου 2000-2006 δεν παρουσίασαν, ουσιαστική πρόοδο και η άσκηση της εκ των υστέρων αξιολόγησης για την περίοδο αυτή, που δεν έχει πραγματοποιηθεί ακόμη, ενδεχομένως, δεν θα είναι αρκετά φιλόδοξη (βλέπε σημεία 50-55). |
| --- | --- |

62.

Λαμβάνοντας υπόψη τις αδυναμίες που διαπιστώθηκαν στο τέλος της εκ των υστέρων αξιολόγησης για την περίοδο 1994-1999, η Επιτροπή έλαβε μέτρα το 2003. Παρόλ’ αυτά, η έγκριση και η παρακολούθηση των μεγάλων έργων της περιόδου 2000-2006 δεν παρουσίασαν, ουσιαστική πρόοδο και η άσκηση της εκ των υστέρων αξιολόγησης για την περίοδο αυτή, που δεν έχει πραγματοποιηθεί ακόμη, ενδεχομένως, δεν θα είναι αρκετά φιλόδοξη (βλέπε σημεία 50-55).

Συστάσεις

| 63. | Για την περίοδο 2007-2013, η κοινοτική νομοθεσία προβλέπει ότι, όπως και για τις προηγούμενες περιόδους, η Επιτροπή εγκρίνει τη χορήγηση της κοινοτικής ενίσχυσης για κάθε μεγάλο έργο. Προκειμένου οι αποφάσεις χρηματοδότησης να μην περιορίζονται απλώς στη διεκπεραίωση μιας διοικητικής πράξης χωρίς επιπτώσεις στην ποιότητα των έργων που εγκρίνονται, η Επιτροπή πρέπει:






  α) | να εφαρμόσει όντως καλύτερες διαδικασίες εξέτασης, βάσει των εργαλείων που επεξεργάστηκε η ίδια· |
| --- | --- | --- |

63.

Για την περίοδο 2007-2013, η κοινοτική νομοθεσία προβλέπει ότι, όπως και για τις προηγούμενες περιόδους, η Επιτροπή εγκρίνει τη χορήγηση της κοινοτικής ενίσχυσης για κάθε μεγάλο έργο. Προκειμένου οι αποφάσεις χρηματοδότησης να μην περιορίζονται απλώς στη διεκπεραίωση μιας διοικητικής πράξης χωρίς επιπτώσεις στην ποιότητα των έργων που εγκρίνονται, η Επιτροπή πρέπει:

α)

να εφαρμόσει όντως καλύτερες διαδικασίες εξέτασης, βάσει των εργαλείων που επεξεργάστηκε η ίδια·

| β) | να μεριμνά ώστε η ανάλυση κόστους-οφέλους να εφαρμόζεται αυστηρώς, ιδίως σε ό,τι αφορά τα πληροφοριακά στοιχεία που επιτρέπουν να εξακριβωθεί η αξιοπιστία των υποθέσεων που επιλέγονται· |
| --- | --- |

β)

να μεριμνά ώστε η ανάλυση κόστους-οφέλους να εφαρμόζεται αυστηρώς, ιδίως σε ό,τι αφορά τα πληροφοριακά στοιχεία που επιτρέπουν να εξακριβωθεί η αξιοπιστία των υποθέσεων που επιλέγονται·

| γ) | να συνεχίσει τις προσπάθειές της για να λαμβάνονται υπόψη τα κοινωνικοοικονομικά στοιχεία που βοηθούν στη διαμόρφωση του ποσοστού κοινοτικής συμμετοχής, το οποίο, επί του παρόντος, καθορίζεται κυρίως βάσει των χρηματοοικονομικών πτυχών. Τα στοιχεία που θα λαμβάνονται υπόψη πρέπει να είναι δυνατό να βασίζονται σε ρητούς και λιγότερο τυχαίους κανόνες, οι οποίοι να εφαρμόζονται με συνεκτικό τρόπο. |
| --- | --- |

γ)

να συνεχίσει τις προσπάθειές της για να λαμβάνονται υπόψη τα κοινωνικοοικονομικά στοιχεία που βοηθούν στη διαμόρφωση του ποσοστού κοινοτικής συμμετοχής, το οποίο, επί του παρόντος, καθορίζεται κυρίως βάσει των χρηματοοικονομικών πτυχών. Τα στοιχεία που θα λαμβάνονται υπόψη πρέπει να είναι δυνατό να βασίζονται σε ρητούς και λιγότερο τυχαίους κανόνες, οι οποίοι να εφαρμόζονται με συνεκτικό τρόπο.

| 64. | Η εκ των υστέρων αξιολόγηση των μεγάλων έργων από την Επιτροπή δεν προβλέπεται στην κανονιστική ρύθμιση για τα διαρθρωτικά ταμεία για την περίοδο 2007-2013. Το Συνέδριο εκτιμά, ωστόσο, ότι η αξιολόγηση μετά την υλοποίηση ενός μεγάλου έργου είναι ουσιαστική για τις εθνικές διοικήσεις και τους δικαιούχους που ενδιαφέρονται να εξακριβώνουν την πραγματική αποδοτικότητα και αποτελεσματικότητα των δαπανών, με σκοπό τη βελτίωση της διαχείρισης. Η αξιολόγηση πρέπει να χρησιμεύει ως η στέρεη βάση που βοηθά στον προγραμματισμό. Συνεπώς:






  α) | είναι σημαντικό τα μεγάλα έργα να αξιολογούνται χωριστά σε σχέση με τους δικούς τους στόχους, από τις εθνικές διοικήσεις και τους δικαιούχους· |
| --- | --- | --- |

64.

Η εκ των υστέρων αξιολόγηση των μεγάλων έργων από την Επιτροπή δεν προβλέπεται στην κανονιστική ρύθμιση για τα διαρθρωτικά ταμεία για την περίοδο 2007-2013. Το Συνέδριο εκτιμά, ωστόσο, ότι η αξιολόγηση μετά την υλοποίηση ενός μεγάλου έργου είναι ουσιαστική για τις εθνικές διοικήσεις και τους δικαιούχους που ενδιαφέρονται να εξακριβώνουν την πραγματική αποδοτικότητα και αποτελεσματικότητα των δαπανών, με σκοπό τη βελτίωση της διαχείρισης. Η αξιολόγηση πρέπει να χρησιμεύει ως η στέρεη βάση που βοηθά στον προγραμματισμό. Συνεπώς:

α)

είναι σημαντικό τα μεγάλα έργα να αξιολογούνται χωριστά σε σχέση με τους δικούς τους στόχους, από τις εθνικές διοικήσεις και τους δικαιούχους·

| β) | η Επιτροπή, σε ό,τι αφορά τα πληροφοριακά στοιχεία που προκύπτουν από μια τέτοια άσκηση και τα οποία πρέπει να της κοινοποιούνται, οφείλει να αναλύσει τις ανάγκες της ως προς τα δεδομένα για την αξιολόγηση και να διερωτηθεί, ιδίως, για την κλίμακα πληροφοριακών στοιχείων που της είναι αναγκαία, προκειμένου να εκτιμά την επίδραση των μεγάλων έργων στους στόχους της περιφερειακής ανάπτυξης, στην επίτευξη των οποίων τα μεγάλα έργα θεωρείται ότι συμβάλλουν πολύ σημαντικά. Το Συνέδριο εκτιμά ότι αυτή η αξιολόγηση μπορεί να τροφοδοτείται με δεδομένα που προκύπτουν σε επίπεδο μεγάλων έργων. Για το σκοπό αυτό, και μεριμνώντας για την τήρηση των ορίων του εφικτού, οι απαιτήσεις σχετικά με τα δεδομένα που πρέπει να συλλέγονται και με την κατάρτιση των εκθέσεων, πρέπει να εξορθολογισθούν· |
| --- | --- |

β)

η Επιτροπή, σε ό,τι αφορά τα πληροφοριακά στοιχεία που προκύπτουν από μια τέτοια άσκηση και τα οποία πρέπει να της κοινοποιούνται, οφείλει να αναλύσει τις ανάγκες της ως προς τα δεδομένα για την αξιολόγηση και να διερωτηθεί, ιδίως, για την κλίμακα πληροφοριακών στοιχείων που της είναι αναγκαία, προκειμένου να εκτιμά την επίδραση των μεγάλων έργων στους στόχους της περιφερειακής ανάπτυξης, στην επίτευξη των οποίων τα μεγάλα έργα θεωρείται ότι συμβάλλουν πολύ σημαντικά. Το Συνέδριο εκτιμά ότι αυτή η αξιολόγηση μπορεί να τροφοδοτείται με δεδομένα που προκύπτουν σε επίπεδο μεγάλων έργων. Για το σκοπό αυτό, και μεριμνώντας για την τήρηση των ορίων του εφικτού, οι απαιτήσεις σχετικά με τα δεδομένα που πρέπει να συλλέγονται και με την κατάρτιση των εκθέσεων, πρέπει να εξορθολογισθούν·

| γ) | προκειμένου η ποιότητα των μεταγενέστερων αξιολογήσεων να είναι εγγυημένη, η Επιτροπή πρέπει να μεριμνά, κατά την εξέταση των φακέλων, ώστε οι αιτήσεις που υποβάλλονται να μην περιέχουν κενά σε ό,τι αφορά τους δείκτες και την αρχική κατάσταση· |
| --- | --- |

γ)

προκειμένου η ποιότητα των μεταγενέστερων αξιολογήσεων να είναι εγγυημένη, η Επιτροπή πρέπει να μεριμνά, κατά την εξέταση των φακέλων, ώστε οι αιτήσεις που υποβάλλονται να μην περιέχουν κενά σε ό,τι αφορά τους δείκτες και την αρχική κατάσταση·

| δ) | για τον ίδιο σκοπό, η παρακολούθηση πρέπει να αναφέρεται στους στόχους και τους δείκτες υλοποίησης και αποτελεσμάτων, όπως περιγράφονται στις αιτήσεις χορήγησης συνδρομής μετά την εξέταση από την Επιτροπή. |
| --- | --- |

δ)

για τον ίδιο σκοπό, η παρακολούθηση πρέπει να αναφέρεται στους στόχους και τους δείκτες υλοποίησης και αποτελεσμάτων, όπως περιγράφονται στις αιτήσεις χορήγησης συνδρομής μετά την εξέταση από την Επιτροπή.

| 65. | Πιο μακροπρόθεσμα, το Συνέδριο καλεί την Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να σκεφθούν για το ρόλο του ειδικού καθεστώτος έγκρισης των μεγάλων έργων. |
| --- | --- |

65.

Πιο μακροπρόθεσμα, το Συνέδριο καλεί την Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να σκεφθούν για το ρόλο του ειδικού καθεστώτος έγκρισης των μεγάλων έργων.

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή του της 14ης Φεβρουαρίου 2008.

Για τo Ελεγκτικό Συvέδριo

Vítor Manuel DA SILVA CALDEIRA

Πρόεδρος

---

(1)  Η συγκεκριμένη έννοια παρουσιάζεται ήδη στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88 του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 1988 (ΕΕ L 374 της 31.12.1988, σ. 1). Υπάρχει επίσης στην κανονιστική ρύθμιση για τη νέα περίοδο 2007-2013 [άρθρα 39 έως 41 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου, της 11ης Ιουλίου 2006 (ΕΕ L 210 της 31.7.2006, σ. 25)].

1

(2)  Άρθρο 16 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88 του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2082/93 της 20ής Ιουλίου 1993 (ΕΕ L 193 της 31.7.1993, σ. 20).

2

(3)  Άρθρο 25 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 του Συμβουλίου, της 21ης Ιουνίου 1999 (ΕΕ L 161 της 26.6.1999, σ. 1).

3

(4)  Άρθρο 26 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999.

4

(5)  Το Ταμείο Συνοχής είναι αρμόδιο για τη χρηματοδότηση έργων σημαντικού μεγέθους στους τομείς των μεταφορών και του περιβάλλοντος. Το άρθρο 10 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1164/94 του Συμβουλίου της 16ης Μαΐου 1994 (ΕΕ L 130 της 25.5.1994, σ. 1), για την περίοδο προγραμματισμού 1994-1999, ορίζει ότι «το συνολικό κόστος ενός έργου ή ομάδας έργων δεν μπορεί, κατ’ αρχήν, να είναι κατώτερο των 10 εκατομμυρίων Εcu». Στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1264/1999 του Συμβουλίου της 21ης Ιουνίου 1999 (ΕΕ L 161 της 26.6.1999, σ. 57), αναφορικά με την επόμενη περίοδο προγραμματισμού, η λέξη «Εcu» αντικαταστάθηκε από τη λέξη «ευρώ».

5

(6)  Άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4254/88, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2083/93 του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 1993 (ΕΕ L 193 της 31.7.1993, σ. 34).

6

(7)  Δηλαδή, κατά κύριο λόγο, στο πλαίσιο επιχειρησιακών προγραμμάτων, ενιαίων εγγράφων προγραμματισμού και προγραμμάτων κοινοτικής πρωτοβουλίας.

7

(8)  Άρθρο 26 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999.

8

(9)  Βλέπε, ιδίως, τα άρθρα 39 έως 41 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006.

9

(10)  Εντούτοις, οκτώ έργα, που εγκρίθηκαν μεταξύ 2000 και 2002, εξετάστηκαν στο πλαίσιο της εκ των υστέρων αξιολόγησης που διενεργήθηκε για λογαριασμό της Επιτροπής (βλέπε σημείο 41).

10

(11)  Βλέπε τον οδηγό ανάλυσης κόστους-οφέλους σχετικά με τα μεγάλα έργα του ΕΤΠΑ, στο πλαίσιο της κοινοτικής περιφερειακής πολιτικής, ο οποίος οριστικοποιήθηκε το 1994. Ο αναθεωρημένος οδηγός δημοσιεύθηκε το 1997 και αφορά επιπλέον τα έργα του Ταμείου Συνοχής. Για την επόμενη περίοδο, ο Οδηγός ανάλυσης κόστους-οφέλους των επενδυτικών σχεδίων για τα διαρθρωτικά ταμεία (ΕΤΠΑ), το Ταμείο Συνοχής και το ΜΠΔΠ (ISPA) αντικατέστησε το 2002, το παλαιότερο εργαλείο πλαισίωσης. Τα έγγραφα αυτά είναι διαθέσιμα στην ιστοθέση της Επιτροπής, στην ακόλουθη διεύθυνση: http://ec.europa.eu/regional_policy/sources/docoffic.

11

(12)  Στο νέο οδηγό, ο οποίος δημοσιεύθηκε το 2002, προσδιορίζονται, ιδίως, οι χρηματοοικονομικοί συντελεστές αναγωγής που ενδείκνυται να χρησιμοποιούνται και οι χρονικές προοπτικές, ανά τομέα, για την εκτίμηση της αποδοτικότητας των έργων. Εντούτοις, δεν παρέχονται ακριβή στοιχεία ούτε τεχνικές πρόβλεψης σχετικά με τον αντίκτυπο σε ό,τι αφορά το περιβάλλον και τη δημιουργία απασχόλησης.

12

(13)  Άρθρο 26 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999. Η συγκεκριμένη προθεσμία φθάνει τους τρεις μήνες, εάν αποδειχθεί αναγκαία η διαβούλευση με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

13

(14)  Για το θέμα αυτό, βλέπε επίσης σημεία 22 έως 24.

14

(15)  Ο κανόνας αυτός, προβλέπει την αυτόματη ακύρωση των αναλήψεων υποχρεώσεων που δεν οδήγησαν σε πληρωμές μέσα σε δύο έτη μετά την εγγραφή των αντίστοιχων πιστώσεων στον κοινοτικό προϋπολογισμό. Ο κανόνας αυτός συνιστά μέτρο για την ενθάρρυνση της ταχείας υλοποίησης των έργων.

15

(16)  Άρθρο 26 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2082/93 για τα έργα ΕΤΠΑ σχετικά με την περίοδο 1994-1999. Άρθρα 25 και 26 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 για τα έργα ΕΤΠΑ σχετικά με την περίοδο 2000-2006. Άρθρο 10 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1164/94 και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1264/1999 αντίστοιχα για τα έργα στο πλαίσιο του Ταμείου Συνοχής για την περίοδο 1994-1999 και για την περίοδο 2000-2006.

16

(17)  Βλέπε άρθρο 26 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999.

17

(18)  Βλέπε αντίστοιχα τα άρθρα 13 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2052/88, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2081/93 του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 1993 (ΕΕ L 193 της 31.7.1993, σ. 5) και 29 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 για το ΕΤΠΑ. Τα άρθρα 17 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2082/93 και 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1264/1999 για το Ταμείο Συνοχής.

18

(19)  Ο τύπος της αναλογίας του χρηματοδοτικού κενού, είναι ο ακόλουθος: α = (Κ – Ε)/Κ, όπου το Κ αντιπροσωπεύει το συνολικό κόστος της αρχικής επένδυσης αναγόμενης στην παρούσα αξία και το Ε τα καθαρά επιχειρησιακά έσοδα αναγόμενα στην παρούσα αξία.

19

(20)  «Απλοποίηση, διαφάνεια και συνοχή στην αξιολόγηση των μεγάλων έργων που αφορούν δημόσιες υποδομές: εφαρμογή τεσσάρων βασικών κανόνων», ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής, σημείωμα της 14.4.2003, το οποίο απευθύνεται επίσημα στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών και των υποψήφιων χωρών. Τον Ιούλιο του 2002, είχε ήδη απευθυνθεί στην Επιτροπή για την Ανάπτυξη και την Ανασυγκρότηση των Περιφερειών σημείωμα για τους νέους κανόνες εφαρμογής των τύπων του χρηματοδοτικού κενού.

20

(21)  Για τα δύο αυτά είδη έργων, η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» απαιτεί τον καθορισμό υψηλότερου επιπέδου τιμολόγησης, προκειμένου να καλύπτονται τα έξοδα εκμετάλλευσης και επενδύσεων, στοιχείο που μειώνει το χρηματοδοτικό κενό και, κατά συνέπεια, το ποσό της κοινοτικής ενίσχυσης. Οι τροποποιήσεις που εφαρμόζονται σε σχέση με τον παραδοσιακό τύπο διορθώνουν αυτή τη «στρέβλωση», εφόσον προβλέπουν ότι ο τύπος λαμβάνει υπόψη όχι όλα τα καθαρά επιχειρησιακά έσοδα, αλλά μόνο το μέρος που υπολογίστηκε κατ’ αναλογία τμήμα της ενίσχυσης για επενδύσεις που χορηγεί η Επιτροπή. Ο τύπος διαφέρει ελαφρώς μεταξύ του Ταμείου Συνοχής και του ΕΤΠΑ.

21

(22)  Βλέπε έγγραφο εργασίας αριθ. 4 «Η νέα περίοδος προγραμματισμού 2007-2013, Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη μεθοδολογία για τη διενέργεια ανάλυσης κόστους-οφέλους», Αύγουστος 2006.

22

(23)  Άρθρο 6 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2052/88, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2081/93 και άρθρο 43 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999.

23

(24)  Η ξεχωριστή εκ των υστέρων αξιολόγηση παραμένει, παρόλ’ αυτά, δυνατή. Το άρθρο 27 παράγραφος 4 του δημοσιονομικού κανονισμού του 2002 προβλέπει την αξιολόγηση όλων των προγραμμάτων και δραστηριοτήτων που συνεπάγονται σημαντικές δαπάνες· το άρθρο 21 των κανόνων εφαρμογής του ίδιου κανονισμού, απαιτεί, από την πλευρά του, ενδιάμεση ή/και εκ των υστέρων αξιολόγηση κάθε προγράμματος ή δραστηριότητας που υπερβαίνει τα 5 εκατομμύρια ευρώ. Με την επιφύλαξη των εν λόγων διατάξεων, η Επιτροπή διεκδίκησε την ελευθερία να επιλέγει το επίπεδο, που ενδείκνυται κατά το μάλλον ή ήττον, για την πραγματοποίηση της αξιολόγησης, λαμβανομένων υπόψη ορισμένων κριτηρίων, ιδίως το οικονομικό μέγεθος και τον αναμενόμενο αντίκτυπο (βλέπε επίσης πρόσφατα, την ανακοίνωση προς την Επιτροπή της κυρίας Grybauskaité Répondre aux besoins stratégiques: renforcer l’usage de l’évaluation, (Αντιμετώπιση των στρατηγικών αναγκών: ενίσχυση της χρήσης της αξιολόγησης) SEC(2007) 213 της 14ης Φεβρουαρίου 2007, σημείο 2.1).

24

Répondre aux besoins stratégiques: renforcer l’usage de l’évaluation, (Αντιμετώπιση των στρατηγικών αναγκών: ενίσχυση της χρήσης της αξιολόγησης)

(25)  Άρθρο 13 των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 1164/94 και (ΕΚ) αριθ. 1264/1999.

25

(26)  Άρθρο 25 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2082/93.

26

(27)  Για παράδειγμα, στην Ιρλανδία, η Forfás πραγματοποιεί κάθε χρόνο εκ των υστέρων αξιολόγηση ενός δείγματος παραγωγικών επενδύσεων. Στην Πορτογαλία, το «Departamento de Prospectiva e Planeamento (DPP)» προέβη σε εκ των υστέρων αξιολόγηση του μακροοικονομικού αντικτύπου ορισμένων επενδύσεων σε υποδομές, με τη χρήση οικονομετρικών μοντέλων.

27

(28)  Τα μοντέλα εφαρμόστηκαν ιδίως στις επενδύσεις σε εννέα μεγάλα έργα υποδομής του τομέα των μεταφορών σε περιβαλλοντικά έργα στην Ισπανία. Η εφαρμογή των μοντέλων αυτών εξετάστηκε στην ειδική έκθεση αριθ. 15/2000.

28

(29)  Τα έργα ανήκαν στην περίοδο προγραμματισμού 1994-1999, με εξαίρεση οκτώ έργα που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή μεταξύ 2000-2002.

29

(30)  Βλέπε ιδίως τις ειδικές εκθέσεις αριθ. 15/2000 σχετικά με το Ταμείο Συνοχής, αριθ. 12/2001 σχετικά με ορισμένες διαρθρωτικές παρεμβάσεις υπέρ της απασχόλησης, αριθ. 7/2003 σχετικά με την εφαρμογή του προγραμματισμού των παρεμβάσεων της περιόδου 2000-2006, αριθ. 10/2006 σχετικά με τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις των προγραμμάτων στο πλαίσιο των στόχων αριθ. 1 και αριθ. 3 για την περίοδο 1994-1999.

30

(31)  Άρθρο 36 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999.

31

(32)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1083/2006. Οι αναφερόμενες πτυχές αφορούν αντίστοιχα τα άρθρα 39 έως 41, το άρθρο 37, το άρθρο 55 και το άρθρο 67 παράγραφος 2 στοιχείο ζ).

32

(33)  Εφαρμόζονται νέα όρια: 25 εκατ. ευρώ για τα έργα σε σχέση με το περιβάλλον και 50 εκατ. ευρώ για τα υπόλοιπα έργα.

33

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι

ΔΕΙΓΜΑΤΑ Ι ΚΑΙ ΙΙ ΑΝΑ ΣΧΕΤΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΜΕΛΟΣ — ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΠΟΥ ΕΛΕΓΧΘΗΚΑΝ

| Έλεγχοι βάσει φακέλου και έλεγχοι στα κράτη μέλη (50 έργα) | Συμπληρωματικοί έλεγχοι βάσει φακέλου από την Επιτροπή (36 έργα) |
| --- | --- |
| Γερμανία







  — | Buna Sow — project 25153584 |

Έλεγχοι βάσει φακέλου και έλεγχοι στα κράτη μέλη (50 έργα)

Συμπληρωματικοί έλεγχοι βάσει φακέλου από την Επιτροπή (36 έργα)

Γερμανία

—

Buna Sow — project 25153584

| — | Logistik-Center Rheinhausen «Logport» Infrastruktur |
| --- | --- |

—

Logistik-Center Rheinhausen «Logport» Infrastruktur

| — | Ausbau der Schienenstrecke (ABS) Berlin-Frankfurt/Oder |
| --- | --- |

—

Ausbau der Schienenstrecke (ABS) Berlin-Frankfurt/Oder

| — | Otto GmbH&Co KG |
| --- | --- |

—

Otto GmbH&Co KG

| — | Phönix West |
| --- | --- |

—

Phönix West

Γερμανία

/

Ελλάδα

| — | Athens Metro (OP Urban development 1994-1999) |
| --- | --- |

—

Athens Metro (OP Urban development 1994-1999)

| — | General hospital of Chania — project 18861 (OP Crete 1994-1999) |
| --- | --- |

—

General hospital of Chania — project 18861 (OP Crete 1994-1999)

| — | Extension of Athens Metro from Panagoulis to the old airport at Elliniko (CF) |
| --- | --- |

—

Extension of Athens Metro from Panagoulis to the old airport at Elliniko (CF)

| — | Water supply of Irakleion and Agios Nikolaos from the Aposelemi dam (2nd. phase) (CF) |
| --- | --- |

—

Water supply of Irakleion and Agios Nikolaos from the Aposelemi dam (2nd. phase) (CF)

| — | Renewal and extension of the bus and trolley fleet of Athens public transport companies ETHEL-ILPAP (OP SAAS 2000-2006) |
| --- | --- |

—

Renewal and extension of the bus and trolley fleet of Athens public transport companies ETHEL-ILPAP (OP SAAS 2000-2006)

| — | Extensions of Athens Metro and transfer stations (OP OALAA) |
| --- | --- |

—

Extensions of Athens Metro and transfer stations (OP OALAA)

Ελλάδα

| — | Développement du tram d'Athènes — C(2003)/122 |
| --- | --- |

—

Développement du tram d'Athènes — C(2003)/122

| — | Sections d'Egnatia Odos-Ioannina-Metsovo — C(2004)/4367 |
| --- | --- |

—

Sections d'Egnatia Odos-Ioannina-Metsovo — C(2004)/4367

Ισπανία

| — | Túnel de Somport — 941165005 |
| --- | --- |

—

Túnel de Somport — 941165005

| — | Autopista Madrid-Valencia — 961165008 |
| --- | --- |

—

Autopista Madrid-Valencia — 961165008

| — | Linea Valencia-Tarragona- Acond 200-220 km/h entre ppkk 30 y 50-10.6 |
| --- | --- |

—

Linea Valencia-Tarragona- Acond 200-220 km/h entre ppkk 30 y 50-10.6

| — | CN-VI. Autovia Madrid-A Coruna. Tramo: Villartelin — Nadela — 1.1.1 |
| --- | --- |

—

CN-VI. Autovia Madrid-A Coruna. Tramo: Villartelin — Nadela — 1.1.1

| — | Fabricacion de Automoviles Renault Espana S.A. (Construction of an environmentally friendly car engine) — VA/198/P07 |
| --- | --- |

—

Fabricacion de Automoviles Renault Espana S.A. (Construction of an environmentally friendly car engine) — VA/198/P07

| — | Ceramicas Belcaire, S.A. (Reconstruction of a manufacturing plant) — CS/265/P12 |
| --- | --- |

—

Ceramicas Belcaire, S.A. (Reconstruction of a manufacturing plant) — CS/265/P12

| — | Ampliación del Puerto de Alicante — C(2003) 4394 (2003 ES 16 CPT 018) |
| --- | --- |

—

Ampliación del Puerto de Alicante — C(2003) 4394 (2003 ES 16 CPT 018)

| — | Actuaciones Línea alta velocidad Madrid-Barcelona-frontera francesa: Tramo Madrid-Lleida C(2000) 2939 (2000 ES 16 CPT 002) |
| --- | --- |

—

Actuaciones Línea alta velocidad Madrid-Barcelona-frontera francesa: Tramo Madrid-Lleida C(2000) 2939 (2000 ES 16 CPT 002)

| — | Arteria aductora del Campo de Pozos de Guadarrama y estación de tratamiento-2002 C(2004) 3565 (2002 ES 16 CPT 035) |
| --- | --- |

—

Arteria aductora del Campo de Pozos de Guadarrama y estación de tratamiento-2002 C(2004) 3565 (2002 ES 16 CPT 035)

| — | Saneamiento y depuración de diversas zonas de Cantabria — C(2000) 4307 (2000 ES 16 CPT 001) |
| --- | --- |

—

Saneamiento y depuración de diversas zonas de Cantabria — C(2000) 4307 (2000 ES 16 CPT 001)

| — | Ampliación Puerto de Ferrol (puerto exterior) — C(2004) 1862 (2002 ES 161 PR 001) |
| --- | --- |

—

Ampliación Puerto de Ferrol (puerto exterior) — C(2004) 1862 (2002 ES 161 PR 001)

| — | Ampliación del Puerto de Sagunto — C(2003) 4232 (2002 ES 161 PR010) |
| --- | --- |

—

Ampliación del Puerto de Sagunto — C(2003) 4232 (2002 ES 161 PR010)

| — | Glapilk, AIE — C(2003) 118 (2002 ES 161 PR 016) |
| --- | --- |

—

Glapilk, AIE — C(2003) 118 (2002 ES 161 PR 016)

| — | Petroquimica Espanola SA — C(2004) 145 (2003 ES 161 PR026) |
| --- | --- |

—

Petroquimica Espanola SA — C(2004) 145 (2003 ES 161 PR026)

| — | Tableros Tradema SA — C(2003) 5090 (2003 ES 161 PR 020) |
| --- | --- |

—

Tableros Tradema SA — C(2003) 5090 (2003 ES 161 PR 020)

| — | Construcciones aeronáuticas — Cádiz (2004 ES 161 PR 010) |
| --- | --- |

—

Construcciones aeronáuticas — Cádiz (2004 ES 161 PR 010)

Ισπανία

| — | Dupont Ibérica SL — C(2003) 1342 |
| --- | --- |

—

Dupont Ibérica SL — C(2003) 1342

| — | Fibras del Noroeste SA — C(2003) 180 |
| --- | --- |

—

Fibras del Noroeste SA — C(2003) 180

| — | Bioetanol Galicia SA — C(2003) 181 |
| --- | --- |

—

Bioetanol Galicia SA — C(2003) 181

| — | BP Oil Refinería de Castellón — C(2003) 3974 |
| --- | --- |

—

BP Oil Refinería de Castellón — C(2003) 3974

| — | Biocarburantes de Castilla y León — C(2004) 658 |
| --- | --- |

—

Biocarburantes de Castilla y León — C(2004) 658

| — | Intercontinental Química SA — C(2004) 2306 |
| --- | --- |

—

Intercontinental Química SA — C(2004) 2306

| — | Airbus España SL, Fabricación automatizada Toledo — C(2003) 4736 |
| --- | --- |

—

Airbus España SL, Fabricación automatizada Toledo — C(2003) 4736

| — | Airbus España SL, centro excelencia montajes Cádiz — C(2003) 4738 |
| --- | --- |

—

Airbus España SL, centro excelencia montajes Cádiz — C(2003) 4738

| — | Construcciones Aeronáuticas Sevilla — C(2004) 2441 |
| --- | --- |

—

Construcciones Aeronáuticas Sevilla — C(2004) 2441

| — | Ford España — C(2003) 4229 et C(2004) 2303 |
| --- | --- |

—

Ford España — C(2003) 4229 et C(2004) 2303

| — | Renault España — C(2004) 2304, C(2004) 3444 et C(2004) 3702 |
| --- | --- |

—

Renault España — C(2004) 2304, C(2004) 3444 et C(2004) 3702

| — | Autovia de la Plata — C(2004) 275, C(2004) 0141, C(2004) 245 et C(2004) 2440 |
| --- | --- |

—

Autovia de la Plata — C(2004) 275, C(2004) 0141, C(2004) 245 et C(2004) 2440

| — | Autovia del Mediterraneo — C(2003) 1336 et C(2003) 3809 |
| --- | --- |

—

Autovia del Mediterraneo — C(2003) 1336 et C(2003) 3809

| — | Autovia del Cantabrico — C(2003) 209, C(2003) 211 et C(2003) 2594 |
| --- | --- |

—

Autovia del Cantabrico — C(2003) 209, C(2003) 211 et C(2003) 2594

Γαλλία

| — | RN 20 — Déviation de Foix |
| --- | --- |

—

RN 20 — Déviation de Foix

| — | RCEA — Route Centre Europe Atlantique — C(2003) 2265 |
| --- | --- |

—

RCEA — Route Centre Europe Atlantique — C(2003) 2265

| — | Sevelnord — C(2003) 53 |
| --- | --- |

—

Sevelnord — C(2003) 53

| — | Pilkington — C(2002) 3478 |
| --- | --- |

—

Pilkington — C(2002) 3478

Γαλλία

| — | Tunnel du Lioran — C(2002) 4154 |
| --- | --- |

—

Tunnel du Lioran — C(2002) 4154

| — | Tramway de Clermont-Ferrand — C(2004) 4349 |
| --- | --- |

—

Tramway de Clermont-Ferrand — C(2004) 4349

| — | Grand Halle d'Auvergne — C(2002) 1765 |
| --- | --- |

—

Grand Halle d'Auvergne — C(2002) 1765

| — | Electrification des lignes vosgiennes — 2ème tranche — C(2003) 3131 |
| --- | --- |

—

Electrification des lignes vosgiennes — 2ème tranche — C(2003) 3131

Ιρλανδία

| — | Gateway 2000 Ireland Ltd Dublin |
| --- | --- |

—

Gateway 2000 Ireland Ltd Dublin

| — | N11 Rathnew/Ashford by-pass |
| --- | --- |

—

N11 Rathnew/Ashford by-pass

| — | M1 Cloghran/Lissenhall (stage 2) |
| --- | --- |

—

M1 Cloghran/Lissenhall (stage 2)

Ιρλανδία

| — | Luas Line A (Light rail), C(2001)/4330 |
| --- | --- |

—

Luas Line A (Light rail), C(2001)/4330

| — | N22 Ballincollig By-pass, C(2002)/4617 |
| --- | --- |

—

N22 Ballincollig By-pass, C(2002)/4617

Ιταλία

| — | ESSO Italiana SpA |
| --- | --- |

—

ESSO Italiana SpA

| — | SGS-Thomson microelectronics |
| --- | --- |

—

SGS-Thomson microelectronics

| — | Produzione di pompe ad altissima pressione per motori diesel — C(2004) 5697 |
| --- | --- |

—

Produzione di pompe ad altissima pressione per motori diesel — C(2004) 5697

| — | RFI SpA — Potenziamento infrastrutturale e tecnologico della Caserta-Foggia — C(2005) 1268 |
| --- | --- |

—

RFI SpA — Potenziamento infrastrutturale e tecnologico della Caserta-Foggia — C(2005) 1268

Ιταλία

| — | Metropolitana di Napoli — Dante/Garibaldi — C(2005) 5235 |
| --- | --- |

—

Metropolitana di Napoli — Dante/Garibaldi — C(2005) 5235

| — | Metropolitana di Napoli — Vantivelli/Dante — C(2005) 5241 |
| --- | --- |

—

Metropolitana di Napoli — Vantivelli/Dante — C(2005) 5241

| — | Autostrada Siracusa-Gela — C(2005) 5233 |
| --- | --- |

—

Autostrada Siracusa-Gela — C(2005) 5233

| — | FRIEL — C(2005) 2839 |
| --- | --- |

—

FRIEL — C(2005) 2839

| — | IVECO — C(2005) 1481 |
| --- | --- |

—

IVECO — C(2005) 1481

Πορτογαλία

| — | Autoeuropa |
| --- | --- |

—

Autoeuropa

| — | Auto-estrada A12 |
| --- | --- |

—

Auto-estrada A12

| — | Sistema multimunicipal de saneamento do Tejo-Trancão — C(2003) 2951 |
| --- | --- |

—

Sistema multimunicipal de saneamento do Tejo-Trancão — C(2003) 2951

| — | Porto do Caniçal — C(2003) 4458 |
| --- | --- |

—

Porto do Caniçal — C(2003) 4458

| — | Linha do Algarve II et V – C(2000) 3486 et C(2001) 3590 |
| --- | --- |

—

Linha do Algarve II et V – C(2000) 3486 et C(2001) 3590

| — | Linha do Douro (troço Cête — Caíde) — C(2001) 2124 |
| --- | --- |

—

Linha do Douro (troço Cête — Caíde) — C(2001) 2124

| — | Infineon technologies — C(2004) 3220 |
| --- | --- |

—

Infineon technologies — C(2004) 3220

| — | Mabor Continental — C(2004) 661 |
| --- | --- |

—

Mabor Continental — C(2004) 661

Πορτογαλία

| — | IC 10 — Ponte sobre o Tejo em Santarém — C(2001) 2727 |
| --- | --- |

—

IC 10 — Ponte sobre o Tejo em Santarém — C(2001) 2727

| — | Armazenamento subterrâneo do Canriço — C(2001) 2011 |
| --- | --- |

—

Armazenamento subterrâneo do Canriço — C(2001) 2011

| — | EPCOS — C(2003) 183 |
| --- | --- |

—

EPCOS — C(2003) 183

| — | CIMPOR — C(2003) 5099 |
| --- | --- |

—

CIMPOR — C(2003) 5099

| — | MST — Metropolitano do Sul do Tejo — C(2003) 3078 |
| --- | --- |

—

MST — Metropolitano do Sul do Tejo — C(2003) 3078

| — | Aeroporto Sá Carneiro (2003 PT 161 PR 004) |
| --- | --- |

—

Aeroporto Sá Carneiro (2003 PT 161 PR 004)

Ηνωμένο Βασίλειο

| — | Phoenix natural gas network |
| --- | --- |

—

Phoenix natural gas network

| — | Liverpool Airport |
| --- | --- |

—

Liverpool Airport

| — | Merseyside Special Investment Fund (MSIF) — C(2001)2059 et C(2003)5386 |
| --- | --- |

—

Merseyside Special Investment Fund (MSIF) — C(2001)2059 et C(2003)5386

| — | Yorkshire and Humber Partnership Investment Fund (Y&H PIF) — C(2003)206 et C(2003)5386 |
| --- | --- |

—

Yorkshire and Humber Partnership Investment Fund (Y&H PIF) — C(2003)206 et C(2003)5386

Ηνωμένο Βασίλειο

| — | Frenchgate Interchange, Doncaster |
| --- | --- |

—

Frenchgate Interchange, Doncaster

| — | Combined universities in Cornwall (CUC) |
| --- | --- |

—

Combined universities in Cornwall (CUC)

| — | Edinbourgh Biomedical Research Institute |
| --- | --- |

—

Edinbourgh Biomedical Research Institute

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

ΜΕΓΑΛΑ ΕΡΓΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2000-2006 ΠΟΥ ΕΛΕΓΧΘΗΚΑΝ — ΠΡΟΕΞΟΦΛΗΤΙΚΑ ΕΠΙΤΟΚΙΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

| Έργο | Τομέας | Χρηματοοικονομικό προεξοφλητικό επιτόκιο | Οικονομικό προεξοφλητικό επιτόκιο | Χρονικές προοπτικές |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Γερμανία |
| Ligne ferroviaire Berlin-Frankfurt (Oder) | Υποδομές | 7,5 | 3 | 6 + 30 |
| Phoenix west | Υποδ. | 6 και 5 | — | 15 |
| Otto GmbH | | 5 | 5 | 14 |
| Ελλάδα |
| Επέκταση του μετρό της Αθήνας (CF) | Υποδ. | 6 | 6 | 30 |
| Επέκταση του μετρό της Αθήνας (OP OALAA) | Υποδ. | 6 | 6 | 30 |
| Φράγμα Αποσελέμη (CF) | Υποδ. | 5 | 3 | 45 |
| Ανανέωση στόλου λεωφορείων και τρόλεϋ (OP SAAS) | Υποδ. | 6 | 5 | 12 |
| Επεκτάσεις του μετρό της Αθήνας (δεύτερο δείγμα) | Υποδ. | Μη προσδιορισμένος | 6 | Μη προσδιορισμένες |
| Τμήματα της Εγνατίας οδού-Ιωάννινα-Μέτσοβο | Υποδ. | 6 | 6 | 25 |
| Γαλλία |
| RCEA | Υποδ. | — | 8 | 25 |
| Sevelnord | Παραγωγής | — | — | — |
| Pilkington | Παραγ. | — | — | — |
| Tunnel de Lioran | Υποδ. | — | 8 | 20 |
| Grande Halle d'Auvergne | Υποδ. | 4 και 5,2 | — | 31 |
| Tramway de Clermont-Ferrand | Υποδ. | 6 | 6 | 35 |
| Electrification lignes vosgiennes | Υποδ. | 6 | 6 | 31 |
| Déviation Sainte-Marie | Υποδ. | — | 8 | 23 |
| Electrification Ligne Tours-Saincaize | Υποδ. | 6 | 8 | 30 |
| ATMEL II | Παραγ. | 5,5 | — | 5 |
| ATMEL III | Παραγ. | 5,5 | — | 5 |
| Philips France Semi-Conducteurs | Παραγ. | 6 | 6 | 5 |
| Ισπανία |
| Ampliación del Puerto de Alicante | Υποδ. | 6 | 6 | 30 |
| Actuaciones de Línea de alta velocidad Madrid-Barcelona-frontera francesa: Tramo Madrid-Lleida | Υποδ. | 6 | 6 | 20 |
| Arteria aductora del Campo de Pozos de Guadarrama y estación de tratamiento-2002 | Υποδ.-Περιβ. | 5 | 5 | 25 |
| Saneamiento y depuración de diversas zonas de Cantabria | Υποδ.-Περιβ. | 5 | 5 | 25 |
| Ampliación Puerto de Ferrol (puerto exterior) | Υποδ. | 6 | 6 | 20 |
| Ampliación del Puerto de Sagunto | Υποδ. | 6 | 6 | 20 |
| Glapilk, AIE | Παραγ. | 5 | — | 25 |
| Tableros Tradema SA | Παραγ. | 10 | — | 10 |
| EADS Petroquimica Española- Andalucia | Παραγ. | 5 | — | 5 |
| EADS Construcciones aeronáuticas — Cádiz | Παραγ. | 8 | — | 10 |
| EADS Dupont Ibérica SL — C(2003) 1342 | Παραγ. | 3,5 | — | Μη προσδιορισμένες |
| Fibras del Noroeste SA — C(2003) 180 | Παραγ. | 6 | — | Μη προσδιορισμένες |
| Bioetanol Galicia SA — C(2003) 181 | Παραγ. | Μη προσδιορισμένος | — | 5 |
| BP Oil Refinería de Castellón — C(2003) 3974 | Παραγ. | Μη προσδιορισμένος | — | 10 |
| Biocarburantes de Castilla y León — C(2004) 658 | Παραγ. | Μη προσδιορισμένος | — | 5 |
| Intercontinental Química SA — C(2004) 2306 | Παραγ. | Μη προσδιορισμένος | — | Μη προσδιορισμένες |
| Airbus España SL, Fabricación automatizada Toledo — C(2003) 4736 | Παραγ. | Μη προσδιορισμένος | — | Μη προσδιορισμένες |
| Airbus España SL, centro excelencia montajes Cádiz — C(2003) 4738 | Παραγ. | Μη προσδιορισμένος | — | Μη προσδιορισμένες |
| Construcciones Aeronáuticas Sevilla — C(2004) 2441 | Παραγ. | Μη προσδιορισμένος | — | Μη προσδιορισμένες |
| Ford España — C(2003) 4229 | Παραγ. | 4,5 | — | 11 |
| Ford España — C(2004) 2303 | Παραγ. | 4,5 | — | 10 |
| Renault España — C(2004) 2304 | Παραγ. | Μη προσδιορισμένος | — | 7 |
| Renault España — C(2004) 3444 | Παραγ. | Μη προσδιορισμένος | — | 10 |
| Renault España — C(2004) 3702 | Παραγ. | — | — | 5 |
| Autovia de la Plata — C(2004) 275 | Υποδ. | — | 5 | 30 |
| Autovia de la Plata — C(2004) 0141 | Υποδ. | — | 5 | 30 |
| Autovia de la Plata — C(2004) 245 | Υποδ. | — | 5 | 30 |
| Autovia de la Plata — C(2004) 2440 | Υποδ. | — | 5 | 30 |
| Autovia del Mediterraneo — C(2003) 1336 | Υποδ. | — | 5 | 30 |
| Autovia del Mediterraneo — C(2003) 3809 | Υποδ. | — | 5 | 30 |
| Autovia del Mediterraneo — C(2003) 209 | Υποδ. | — | 5 | 30 |
| Autovia del Cantabrico — C(2003) 211 | Υποδ. | — | 5 | 30 |
| Autovia del Cantabrico — C(2003) 2594 | Υποδ. | — | 5 | 30 |
| Ιρλανδία |
| N11 Rathnew/Ashford By-Pass | | | 5 | 30 |
| M1 Cloghran — Lissenhall Stage 2 | | | 5 | 30 |
| N22 Ballincollig By-Pass | | | 5 | 20 |
| Luas Line A | | | 5 | 30 |
| Ιταλία |
| Produzione di pompe ad altissima pressione Bosch — C(2004) 5697 | Παραγ. | 6 | 5 | 10 |
| RFI SpA — Ligne Caserta-Foggia — C(2005) 1268 | Υποδ. | 6 | 5 | 30 |
| Metropolitana di Napoli — Dante/Garibaldi — C(2005) 5235 | Υποδ. | 6 | 6 | 30 |
| Metropolitana di Napoli — Vantivelli/Dante — C(2005) 5241 | Υποδ. | 6 | 6 | 30 |
| Autostrada Siracusa-Gela — C(2005) 5233 | Υποδ. | 5 | 5 | 35 |
| FRIEL — C(2005) 2839 | Υποδ. Ενέργειας | 5 | 5 | 16 |
| IVECO — C(2005) 1481 | Παραγ. | 6 | 6 | 4 + 7 |
| Πορτογαλία |
| Sistema multimunicipal de saneamento do Tejo-Trancão — C(2003) 2951 | Υποδ.-Περιβ. | 6 | 6 | 30 |
| Porto do Caniçal — C(2003) 4458 | Υποδ. | 6 | 6 | 25 |
| Modernização da linha do Algarve II — C(2000) 3486 | Υποδ. | 5 | 5 | 25 |
| Linha do Algarve V (troço Ermidas — Faro) — C(2001) 3590 | Υποδ. | 5 | 5 | 25 |
| Linha do Douro (troço Cête — Caíde) — C(2001) 2124 | Υποδ. | 5 | | 35 |
| Infineon technologies — C(2004) 3220 | Παραγ. | 3 | — | 10 |
| Mabor Continental — C(2004) 661 | Παραγ. | 3 | — | 10 |
| IC 10 — Ponte sobre o Tejo em Santarém — C(2001) 2727 | Υποδ. | — | 10 | 23 |
| Armazenamento subterrâneo do Caniço — C(2001) 2011 | Υποδ. Ενέργειας | 8,4 | — | 30 |
| EPCOS — C(2003) 183 | Παραγ. | 10 | — | 10 |
| CIMPOR — C(2003) 5099 | Παραγ. | 8 | — | 6 |
| MST — Metropolitano do Sul do Tejo — C(2003) 3078 | Υποδ. | 7 | 7 | 27 |
| Aeroporto Sá Carneiro | Υποδ. | 6,62 | 12 | 25/27 |
| Ηνωμένο Βασίλειο |
| Merseyside Special Investment Fund (MSIF) | Παραγ. | Μη προσδιορισμένος | Μη προσδιορισμένος | 9/10 |
| Yorkshire and Humber Partnership Investment (Y&H PIF) | Παραγ. | Μη προσδιορισμένος | 5 | 10 |
| Frenchgate Interchange, Doncaster | | 6 | 6 | 25 |
| Combined universities in Cornwall (CUC) | | 5 | 5 | 25 |
| Edinbourgh Biomedical Research Institute | | 3,5 | 3,5 | 25 |

Έργο

Τομέας

Χρηματοοικονομικό προεξοφλητικό επιτόκιο

Οικονομικό προεξοφλητικό επιτόκιο

Χρονικές προοπτικές

Γερμανία

Ligne ferroviaire Berlin-Frankfurt (Oder)

Υποδομές

7,5

3

6 + 30

Phoenix west

Υποδ.

6 και 5

—

15

Otto GmbH

5

5

14

Ελλάδα

Επέκταση του μετρό της Αθήνας (CF)

Υποδ.

6

6

30

Επέκταση του μετρό της Αθήνας (OP OALAA)

Υποδ.

6

6

30

Φράγμα Αποσελέμη (CF)

Υποδ.

5

3

45

Ανανέωση στόλου λεωφορείων και τρόλεϋ (OP SAAS)

Υποδ.

6

5

12

Επεκτάσεις του μετρό της Αθήνας (δεύτερο δείγμα)

Υποδ.

Μη προσδιορισμένος

6

Μη προσδιορισμένες

Τμήματα της Εγνατίας οδού-Ιωάννινα-Μέτσοβο

Υποδ.

6

6

25

Γαλλία

RCEA

Υποδ.

—

8

25

Sevelnord

Παραγωγής

—

—

—

Pilkington

Παραγ.

—

—

—

Tunnel de Lioran

Υποδ.

—

8

20

Grande Halle d'Auvergne

Υποδ.

4 και 5,2

—

31

Tramway de Clermont-Ferrand

Υποδ.

6

6

35

Electrification lignes vosgiennes

Υποδ.

6

6

31

Déviation Sainte-Marie

Υποδ.

—

8

23

Electrification Ligne Tours-Saincaize

Υποδ.

6

8

30

ATMEL II

Παραγ.

5,5

—

5

ATMEL III

Παραγ.

5,5

—

5

Philips France Semi-Conducteurs

Παραγ.

6

6

5

Ισπανία

Ampliación del Puerto de Alicante

Υποδ.

6

6

30

Actuaciones de Línea de alta velocidad Madrid-Barcelona-frontera francesa: Tramo Madrid-Lleida

Υποδ.

6

6

20

Arteria aductora del Campo de Pozos de Guadarrama y estación de tratamiento-2002

Υποδ.-Περιβ.

5

5

25

Saneamiento y depuración de diversas zonas de Cantabria

Υποδ.-Περιβ.

5

5

25

Ampliación Puerto de Ferrol (puerto exterior)

Υποδ.

6

6

20

Ampliación del Puerto de Sagunto

Υποδ.

6

6

20

Glapilk, AIE

Παραγ.

5

—

25

Tableros Tradema SA

Παραγ.

10

—

10

EADS Petroquimica Española- Andalucia

Παραγ.

5

—

5

EADS Construcciones aeronáuticas — Cádiz

Παραγ.

8

—

10

EADS Dupont Ibérica SL — C(2003) 1342

Παραγ.

3,5

—

Μη προσδιορισμένες

Fibras del Noroeste SA — C(2003) 180

Παραγ.

6

—

Μη προσδιορισμένες

Bioetanol Galicia SA — C(2003) 181

Παραγ.

Μη προσδιορισμένος

—

5

BP Oil Refinería de Castellón — C(2003) 3974

Παραγ.

Μη προσδιορισμένος

—

10

Biocarburantes de Castilla y León — C(2004) 658

Παραγ.

Μη προσδιορισμένος

—

5

Intercontinental Química SA — C(2004) 2306

Παραγ.

Μη προσδιορισμένος

—

Μη προσδιορισμένες

Airbus España SL, Fabricación automatizada Toledo — C(2003) 4736

Παραγ.

Μη προσδιορισμένος

—

Μη προσδιορισμένες

Airbus España SL, centro excelencia montajes Cádiz — C(2003) 4738

Παραγ.

Μη προσδιορισμένος

—

Μη προσδιορισμένες

Construcciones Aeronáuticas Sevilla — C(2004) 2441

Παραγ.

Μη προσδιορισμένος

—

Μη προσδιορισμένες

Ford España — C(2003) 4229

Παραγ.

4,5

—

11

Ford España — C(2004) 2303

Παραγ.

4,5

—

10

Renault España — C(2004) 2304

Παραγ.

Μη προσδιορισμένος

—

7

Renault España — C(2004) 3444

Παραγ.

Μη προσδιορισμένος

—

10

Renault España — C(2004) 3702

Παραγ.

—

—

5

Autovia de la Plata — C(2004) 275

Υποδ.

—

5

30

Autovia de la Plata — C(2004) 0141

Υποδ.

—

5

30

Autovia de la Plata — C(2004) 245

Υποδ.

—

5

30

Autovia de la Plata — C(2004) 2440

Υποδ.

—

5

30

Autovia del Mediterraneo — C(2003) 1336

Υποδ.

—

5

30

Autovia del Mediterraneo — C(2003) 3809

Υποδ.

—

5

30

Autovia del Mediterraneo — C(2003) 209

Υποδ.

—

5

30

Autovia del Cantabrico — C(2003) 211

Υποδ.

—

5

30

Autovia del Cantabrico — C(2003) 2594

Υποδ.

—

5

30

Ιρλανδία

N11 Rathnew/Ashford By-Pass

5

30

M1 Cloghran — Lissenhall Stage 2

5

30

N22 Ballincollig By-Pass

5

20

Luas Line A

5

30

Ιταλία

Produzione di pompe ad altissima pressione Bosch — C(2004) 5697

Παραγ.

6

5

10

RFI SpA — Ligne Caserta-Foggia — C(2005) 1268

Υποδ.

6

5

30

Metropolitana di Napoli — Dante/Garibaldi — C(2005) 5235

Υποδ.

6

6

30

Metropolitana di Napoli — Vantivelli/Dante — C(2005) 5241

Υποδ.

6

6

30

Autostrada Siracusa-Gela — C(2005) 5233

Υποδ.

5

5

35

FRIEL — C(2005) 2839

Υποδ. Ενέργειας

5

5

16

IVECO — C(2005) 1481

Παραγ.

6

6

4 + 7

Πορτογαλία

Sistema multimunicipal de saneamento do Tejo-Trancão — C(2003) 2951

Υποδ.-Περιβ.

6

6

30

Porto do Caniçal — C(2003) 4458

Υποδ.

6

6

25

Modernização da linha do Algarve II — C(2000) 3486

Υποδ.

5

5

25

Linha do Algarve V (troço Ermidas — Faro) — C(2001) 3590

Υποδ.

5

5

25

Linha do Douro (troço Cête — Caíde) — C(2001) 2124

Υποδ.

5

35

Infineon technologies — C(2004) 3220

Παραγ.

3

—

10

Mabor Continental — C(2004) 661

Παραγ.

3

—

10

IC 10 — Ponte sobre o Tejo em Santarém — C(2001) 2727

Υποδ.

—

10

23

Armazenamento subterrâneo do Caniço — C(2001) 2011

Υποδ. Ενέργειας

8,4

—

30

EPCOS — C(2003) 183

Παραγ.

10

—

10

CIMPOR — C(2003) 5099

Παραγ.

8

—

6

MST — Metropolitano do Sul do Tejo — C(2003) 3078

Υποδ.

7

7

27

Aeroporto Sá Carneiro

Υποδ.

6,62

12

25/27

Ηνωμένο Βασίλειο

Merseyside Special Investment Fund (MSIF)

Παραγ.

Μη προσδιορισμένος

Μη προσδιορισμένος

9/10

Yorkshire and Humber Partnership Investment (Y&H PIF)

Παραγ.

Μη προσδιορισμένος

5

10

Frenchgate Interchange, Doncaster

6

6

25

Combined universities in Cornwall (CUC)

5

5

25

Edinbourgh Biomedical Research Institute

3,5

3,5

25

---

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΣΥΝΟΨΗ

| I. | Δεδομένου ότι τα ποσά χρηματοδότησης για τα μεγάλα σχέδια είναι πολύ σημαντικά, η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι σκόπιμο να υπόκεινται σε πιο αυστηρή διαδικασία υποβολής αιτήσεων και σε προσεκτικότερη εξέταση. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται ο μέγιστος δυνατός αντίκτυπος στην περιφερειακή ανάπτυξη και η αποτελεσματική χρήση των κοινοτικών πόρων. |
| --- | --- |

I.

Δεδομένου ότι τα ποσά χρηματοδότησης για τα μεγάλα σχέδια είναι πολύ σημαντικά, η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι σκόπιμο να υπόκεινται σε πιο αυστηρή διαδικασία υποβολής αιτήσεων και σε προσεκτικότερη εξέταση. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται ο μέγιστος δυνατός αντίκτυπος στην περιφερειακή ανάπτυξη και η αποτελεσματική χρήση των κοινοτικών πόρων.

| III. | Η Επιτροπή συμφωνεί ότι οι αιτήσεις μεγάλων σχεδίων από τα κράτη μέλη δεν βρίσκονταν στο ίδιο επίπεδο όσον αφορά την ποιότητα. Για να βελτιωθεί η ποιότητα των φακέλων, η Επιτροπή ζήτησε διευκρινίσεις και συμπληρωματικές πληροφορίες από τους αναδόχους των έργων κατά τη διάρκεια της εκτίμησης.
  Η Επιτροπή έχει λάβει μέτρα για τη βελτίωση τόσο της προετοιμασίας των αιτήσεων σχεδίων από τα κράτη μέλη, όσο και της δικής της εκτίμησης. Οι συνολικές επιπτώσεις των μέτρων αυτών θα γίνουν αισθητές την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013. |
| --- | --- |

III.

Η Επιτροπή συμφωνεί ότι οι αιτήσεις μεγάλων σχεδίων από τα κράτη μέλη δεν βρίσκονταν στο ίδιο επίπεδο όσον αφορά την ποιότητα. Για να βελτιωθεί η ποιότητα των φακέλων, η Επιτροπή ζήτησε διευκρινίσεις και συμπληρωματικές πληροφορίες από τους αναδόχους των έργων κατά τη διάρκεια της εκτίμησης.

Η Επιτροπή έχει λάβει μέτρα για τη βελτίωση τόσο της προετοιμασίας των αιτήσεων σχεδίων από τα κράτη μέλη, όσο και της δικής της εκτίμησης. Οι συνολικές επιπτώσεις των μέτρων αυτών θα γίνουν αισθητές την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013.

| IV. | Η Επιτροπή συμφωνεί με τις συστάσεις του Συνεδρίου και σκοπεύει να διασφαλίσει την ορθή εφαρμογή των βελτιωμένων κανονιστικών διατάξεων.
  Για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 η Επιτροπή έχει δημοσιεύσει ένα έγγραφο εργασίας σχετικά με την ανάλυση κόστους-ωφέλειας (ΑΚΩ), το οποίο θα βελτιώσει την ποιότητα των ΑΚΩ και θα παρέχει ένα κοινό πλαίσιο για την εκτίμηση των σχεδίων. Επίσης, το έγγραφο περιγράφει τη μέθοδο υπολογισμού που καθορίζει το ύψος της ενίσχυσης της ΕΕ με βάση τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006. |
| --- | --- |

IV.

Η Επιτροπή συμφωνεί με τις συστάσεις του Συνεδρίου και σκοπεύει να διασφαλίσει την ορθή εφαρμογή των βελτιωμένων κανονιστικών διατάξεων.

Για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 η Επιτροπή έχει δημοσιεύσει ένα έγγραφο εργασίας σχετικά με την ανάλυση κόστους-ωφέλειας (ΑΚΩ), το οποίο θα βελτιώσει την ποιότητα των ΑΚΩ και θα παρέχει ένα κοινό πλαίσιο για την εκτίμηση των σχεδίων. Επίσης, το έγγραφο περιγράφει τη μέθοδο υπολογισμού που καθορίζει το ύψος της ενίσχυσης της ΕΕ με βάση τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006.

| V. | Η Επιτροπή θα χρησιμοποιεί τις πληροφορίες για τα μεγάλα σχέδια για να παρέχει απαντήσεις σε ειδικά ερωτήματα αξιολόγησης, όπως το κόστος ανά μονάδα στα σχέδια υποδομής, στο πλαίσιο της ευρύτερης εκ των υστέρων αξιολόγησης του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ETΠA) για την περίοδο 2000-2006. |
| --- | --- |

V.

Η Επιτροπή θα χρησιμοποιεί τις πληροφορίες για τα μεγάλα σχέδια για να παρέχει απαντήσεις σε ειδικά ερωτήματα αξιολόγησης, όπως το κόστος ανά μονάδα στα σχέδια υποδομής, στο πλαίσιο της ευρύτερης εκ των υστέρων αξιολόγησης του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ETΠA) για την περίοδο 2000-2006.

| VI. | Η Επιτροπή συμφωνεί ότι τα κράτη μέλη μπορούν να ωφεληθούν από τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις των μεγάλων σχεδίων και γι' αυτόν το λόγο πάντα ενθάρρυνε τη συγκεκριμένη πρακτική.
  Τα νέα έντυπα αιτήσεων ζητούν, συγκεκριμένα, περιγραφή της αρχικής κατάστασης, καθώς και τους σχετικούς δείκτες αποτελεσμάτων και συμβολής στην επίτευξη των στόχων των προγραμμάτων. Το νέο μέσο ηλεκτρονικής ανταλλαγής πληροφοριών θα διευκολύνει τη συλλογή δομημένων δεδομένων σχεδίων, που απαιτεί ο εκτελεστικός κανονισμός της Επιτροπής.
  Οι ετήσιες εκθέσεις υλοποίησης θα πρέπει να περιλαμβάνουν πληροφορίες για την πρόοδο και τη χρηματοδότηση των μεγάλων σχεδίων. |
| --- | --- |

VI.

Η Επιτροπή συμφωνεί ότι τα κράτη μέλη μπορούν να ωφεληθούν από τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις των μεγάλων σχεδίων και γι' αυτόν το λόγο πάντα ενθάρρυνε τη συγκεκριμένη πρακτική.

Τα νέα έντυπα αιτήσεων ζητούν, συγκεκριμένα, περιγραφή της αρχικής κατάστασης, καθώς και τους σχετικούς δείκτες αποτελεσμάτων και συμβολής στην επίτευξη των στόχων των προγραμμάτων. Το νέο μέσο ηλεκτρονικής ανταλλαγής πληροφοριών θα διευκολύνει τη συλλογή δομημένων δεδομένων σχεδίων, που απαιτεί ο εκτελεστικός κανονισμός της Επιτροπής.

Οι ετήσιες εκθέσεις υλοποίησης θα πρέπει να περιλαμβάνουν πληροφορίες για την πρόοδο και τη χρηματοδότηση των μεγάλων σχεδίων.

| VII. | Κάθε επανεξέταση των απαιτήσεων για τα μεγάλα σχέδια πρέπει να λαμβάνει υπόψη τον αντίκτυπο των βελτιώσεων στις διαδικασίες για την περίοδο 2007-2013. |
| --- | --- |

VII.

Κάθε επανεξέταση των απαιτήσεων για τα μεγάλα σχέδια πρέπει να λαμβάνει υπόψη τον αντίκτυπο των βελτιώσεων στις διαδικασίες για την περίοδο 2007-2013.

ΑΠΟΤΕΛΕΙ Η ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΕΡΓΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΕΠΑΡΚΟΥΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ;

| 15. | Η Επιτροπή εξετάζει τις αιτήσεις σχεδίων όσο το δυνατό πιο διεξοδικά, σε συνάρτηση με τους παράγοντες και τα κριτήρια που απαριθμούνται στο άρθρο 26 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999, και διεξάγει τις αναγκαίες εσωτερικές διαβουλεύσεις, και αν κρίνεται απαραίτητο επιστρατεύει την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) για να τη βοηθήσει να πραγματοποιήσει μια πλήρη εκτίμηση. |
| --- | --- |

15.

Η Επιτροπή εξετάζει τις αιτήσεις σχεδίων όσο το δυνατό πιο διεξοδικά, σε συνάρτηση με τους παράγοντες και τα κριτήρια που απαριθμούνται στο άρθρο 26 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999, και διεξάγει τις αναγκαίες εσωτερικές διαβουλεύσεις, και αν κρίνεται απαραίτητο επιστρατεύει την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) για να τη βοηθήσει να πραγματοποιήσει μια πλήρη εκτίμηση.

| 16. | Η Επιτροπή συμφωνεί με τη δήλωση αρχών του Συνεδρίου όσον αφορά τα πρότυπα στα οποία πρέπει να στοχεύει κατά την εξέταση των μεγάλων σχεδίων. Ωστόσο, είναι σημαντικό να λαμβάνονται υπόψη οι περιορισμοί του κανονιστικού περιβάλλοντος:






  α) | η Επιτροπή πρέπει να βασίζεται στις πληροφορίες που παρέχουν τα κράτη μέλη· |
| --- | --- | --- |

16.

Η Επιτροπή συμφωνεί με τη δήλωση αρχών του Συνεδρίου όσον αφορά τα πρότυπα στα οποία πρέπει να στοχεύει κατά την εξέταση των μεγάλων σχεδίων. Ωστόσο, είναι σημαντικό να λαμβάνονται υπόψη οι περιορισμοί του κανονιστικού περιβάλλοντος:

α)

η Επιτροπή πρέπει να βασίζεται στις πληροφορίες που παρέχουν τα κράτη μέλη·

| β) και γ) | ίσχυαν διαφορετικοί κανόνες για το ETΠA και το Ταμείο Συνοχής οι οποίοι ερμηνεύονταν με διαφορετικό τρόπο από τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή δεν διέθετε σαφή νομικά κριτήρια τα οποία μπορούσε να χρησιμοποιήσει για να απαιτήσει από τα κράτη μέλη να δεχθούν μια συγκεκριμένη χρηματοδοτική συμμετοχή. |
| --- | --- |

β) και γ)

ίσχυαν διαφορετικοί κανόνες για το ETΠA και το Ταμείο Συνοχής οι οποίοι ερμηνεύονταν με διαφορετικό τρόπο από τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή δεν διέθετε σαφή νομικά κριτήρια τα οποία μπορούσε να χρησιμοποιήσει για να απαιτήσει από τα κράτη μέλη να δεχθούν μια συγκεκριμένη χρηματοδοτική συμμετοχή.

| 17. | Επιπλέον, το 2000 στάλθηκε στα κράτη μέλη ένας Οδηγός του Ταμείου Συνοχής 2000-2006, ο οποίος περιείχε παραρτήματα για την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» και για τη χρηματοδότηση σχεδίων που παράγουν έσοδα.
  Ο οδηγός κόστους-ωφέλειας του 2002 ενημερώνεται επί του παρόντος, ώστε να αντανακλά το νέο κανονιστικό πλαίσιο και να περιλαμβάνει τις πιο πρόσφατες μεθοδολογικές εξελίξεις. Η νέα έκδοση θα κυκλοφορήσει το δεύτερο τρίμηνο του 2008. Θα ενισχύσει τα τμήματα που αφορούν την ένταξη των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και των επιπτώσεων στην απασχόληση στα αποτελέσματα της ΑΚΩ. |
| --- | --- |

17.

Επιπλέον, το 2000 στάλθηκε στα κράτη μέλη ένας Οδηγός του Ταμείου Συνοχής 2000-2006, ο οποίος περιείχε παραρτήματα για την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» και για τη χρηματοδότηση σχεδίων που παράγουν έσοδα.

Ο οδηγός κόστους-ωφέλειας του 2002 ενημερώνεται επί του παρόντος, ώστε να αντανακλά το νέο κανονιστικό πλαίσιο και να περιλαμβάνει τις πιο πρόσφατες μεθοδολογικές εξελίξεις. Η νέα έκδοση θα κυκλοφορήσει το δεύτερο τρίμηνο του 2008. Θα ενισχύσει τα τμήματα που αφορούν την ένταξη των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και των επιπτώσεων στην απασχόληση στα αποτελέσματα της ΑΚΩ.

| 18. | Πρώτη περίπτωση — Τα περισσότερα σχέδια της περιόδου 2000-2006 υποβλήθηκαν αφού είχαν ήδη παρασχεθεί λεπτομερείς κατευθυντήριες γραμμές το 2003.
  Δεύτερη περίπτωση — Τα αποτελέσματα της διυπηρεσιακής διαβούλευσης παρατίθενται σε ένα δελτίο που συνοδεύει την προτεινόμενη απόφαση, ώστε η Επιτροπή να γνωρίζει τις αντιτιθέμενες απόψεις πριν λάβει την απόφαση. Η Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής επιδιώκει να παρέχει κάθε περαιτέρω τεκμηρίωση που ζητούν οι άλλες υπηρεσίες για την αποσαφήνιση αμφίβολων σημείων.
  Τρίτη περίπτωση — Δεν υπάρχουν βασικοί κανόνες στους κανονισμούς σχετικά με τα κριτήρια που διέπουν την κατανομή των σχεδίων στο ένα ή στο άλλο ταμείο. Το φάσμα των σχεδίων για τα οποία μπορεί να είναι αρμόδια τα Ταμεία καθορίζεται από τους κανονισμούς τους, δηλαδή από το άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1783/1999 για το ETΠA και το άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1164/94 για το Ταμείο Συνοχής. Το πεδίο εφαρμογής του Ταμείου Συνοχής είναι πολύ πιο περιορισμένο, διότι αφορά μόνο το ΔΕΔ-Μ και περιβαλλοντικά σχέδια.
  Πλαίσιο 1 — Στα σχέδια παραγωγικών επενδύσεων οι εκτιμήσεις για την περιφερειακή ανάπτυξη μπορεί να έχουν μεγαλύτερη σπουδαιότητα έναντι των επιχειρημάτων κατά της χρηματοδότησης με βάση την οικονομική αποδοτικότητα των σχεδίων. Οι κρατικές ενισχύσεις επιτρέπονται για να αντισταθμίσουν τα μειονεκτήματα που οφείλονται στη γεωγραφική θέση.
  Όσον αφορά το έργο του μετρό, κρίθηκε ότι η έλλειψη άμεσης σχέσης με το ΔΕΔ-Μ δεν πρέπει να αποτρέψει τη χρηματοδότηση του έργου από το Ταμείο Συνοχής. Η ανησυχία της Γενικής Διεύθυνσης Περιβάλλοντος, ότι η αποδοχή του εν λόγω έργου μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες για τα τυπικά περιβαλλοντικά σχέδια που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Συνοχής, δεν επαληθεύτηκε. Είναι πολύ δύσκολο να ποσοτικοποιηθούν οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις ενός μεμονωμένου σχεδίου, λαμβανομένου υπόψη του αριθμού των παραγόντων που επηρεάζουν την ατμοσφαιρική ρύπανση και τη χρήση ενέργειας σε ένα μεγάλο αστικό κέντρο.
  Πλαίσιο 2 — Για να κριθεί ένα έργο επιλέξιμο προς χρηματοδότηση από οποιοδήποτε από τα δύο Ταμεία, λαμβάνεται σοβαρά υπόψη η ωριμότητά του, διότι οι προθεσμίες ολοκλήρωσης για τα σχέδια του Ταμείου Συνοχής είναι πιο ευέλικτες από εκείνες στο πλαίσιο των προγραμμάτων ΕΤΠΑ. Το ποσοστό συγχρηματοδότησης του 66 % για το έργο του Ταμείου Συνοχής ήταν δικαιολογημένο, δεδομένων των υψηλότερων επιτρεπόμενων ποσοστών συγχρηματοδότησης για το Ταμείο Συνοχής και τον περιορισμό σε 50 % της συγχρηματοδότησης ΕΤΠΑ για έργα που παράγουν σημαντικά έσοδα σε κράτη μέλη που καλύπτονται από το Ταμείο Συνοχής [άρθρο 29 παράγραφος 4 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999]. |
| --- | --- |

18.

Πρώτη περίπτωση — Τα περισσότερα σχέδια της περιόδου 2000-2006 υποβλήθηκαν αφού είχαν ήδη παρασχεθεί λεπτομερείς κατευθυντήριες γραμμές το 2003.

Δεύτερη περίπτωση — Τα αποτελέσματα της διυπηρεσιακής διαβούλευσης παρατίθενται σε ένα δελτίο που συνοδεύει την προτεινόμενη απόφαση, ώστε η Επιτροπή να γνωρίζει τις αντιτιθέμενες απόψεις πριν λάβει την απόφαση. Η Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής επιδιώκει να παρέχει κάθε περαιτέρω τεκμηρίωση που ζητούν οι άλλες υπηρεσίες για την αποσαφήνιση αμφίβολων σημείων.

Τρίτη περίπτωση — Δεν υπάρχουν βασικοί κανόνες στους κανονισμούς σχετικά με τα κριτήρια που διέπουν την κατανομή των σχεδίων στο ένα ή στο άλλο ταμείο. Το φάσμα των σχεδίων για τα οποία μπορεί να είναι αρμόδια τα Ταμεία καθορίζεται από τους κανονισμούς τους, δηλαδή από το άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1783/1999 για το ETΠA και το άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1164/94 για το Ταμείο Συνοχής. Το πεδίο εφαρμογής του Ταμείου Συνοχής είναι πολύ πιο περιορισμένο, διότι αφορά μόνο το ΔΕΔ-Μ και περιβαλλοντικά σχέδια.

Πλαίσιο 1 — Στα σχέδια παραγωγικών επενδύσεων οι εκτιμήσεις για την περιφερειακή ανάπτυξη μπορεί να έχουν μεγαλύτερη σπουδαιότητα έναντι των επιχειρημάτων κατά της χρηματοδότησης με βάση την οικονομική αποδοτικότητα των σχεδίων. Οι κρατικές ενισχύσεις επιτρέπονται για να αντισταθμίσουν τα μειονεκτήματα που οφείλονται στη γεωγραφική θέση.

Όσον αφορά το έργο του μετρό, κρίθηκε ότι η έλλειψη άμεσης σχέσης με το ΔΕΔ-Μ δεν πρέπει να αποτρέψει τη χρηματοδότηση του έργου από το Ταμείο Συνοχής. Η ανησυχία της Γενικής Διεύθυνσης Περιβάλλοντος, ότι η αποδοχή του εν λόγω έργου μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες για τα τυπικά περιβαλλοντικά σχέδια που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Συνοχής, δεν επαληθεύτηκε. Είναι πολύ δύσκολο να ποσοτικοποιηθούν οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις ενός μεμονωμένου σχεδίου, λαμβανομένου υπόψη του αριθμού των παραγόντων που επηρεάζουν την ατμοσφαιρική ρύπανση και τη χρήση ενέργειας σε ένα μεγάλο αστικό κέντρο.

Πλαίσιο 2 — Για να κριθεί ένα έργο επιλέξιμο προς χρηματοδότηση από οποιοδήποτε από τα δύο Ταμεία, λαμβάνεται σοβαρά υπόψη η ωριμότητά του, διότι οι προθεσμίες ολοκλήρωσης για τα σχέδια του Ταμείου Συνοχής είναι πιο ευέλικτες από εκείνες στο πλαίσιο των προγραμμάτων ΕΤΠΑ. Το ποσοστό συγχρηματοδότησης του 66 % για το έργο του Ταμείου Συνοχής ήταν δικαιολογημένο, δεδομένων των υψηλότερων επιτρεπόμενων ποσοστών συγχρηματοδότησης για το Ταμείο Συνοχής και τον περιορισμό σε 50 % της συγχρηματοδότησης ΕΤΠΑ για έργα που παράγουν σημαντικά έσοδα σε κράτη μέλη που καλύπτονται από το Ταμείο Συνοχής [άρθρο 29 παράγραφος 4 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999].

| 19. | Η περιορισμένη περίοδος επεξεργασίας αιτήσεων αρχίζει από την παραλαβή όλων των πληροφοριών. Επομένως, οι περίοδοι επεξεργασίας που ανέφερε το Συνέδριο δεν αντιπροσωπεύουν απαραίτητα παραβίαση της προθεσμίας. Όπως επισημαίνει το ίδιο το Συνέδριο, οι καθυστερήσεις οφείλονταν κυρίως στην ανάγκη να ζητηθούν διευκρινίσεις ή υπολειπόμενες πληροφορίες από τις αρχές που διαχειρίζονταν τα έργα. |
| --- | --- |

19.

Η περιορισμένη περίοδος επεξεργασίας αιτήσεων αρχίζει από την παραλαβή όλων των πληροφοριών. Επομένως, οι περίοδοι επεξεργασίας που ανέφερε το Συνέδριο δεν αντιπροσωπεύουν απαραίτητα παραβίαση της προθεσμίας. Όπως επισημαίνει το ίδιο το Συνέδριο, οι καθυστερήσεις οφείλονταν κυρίως στην ανάγκη να ζητηθούν διευκρινίσεις ή υπολειπόμενες πληροφορίες από τις αρχές που διαχειρίζονταν τα έργα.

| 20. | Πρώτη περίπτωση — Η Επιτροπή ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να υποβάλουν αιτήσεις χρηματοδότησης για σχέδια που είναι επαρκώς ώριμα. Για να αποφευχθεί η υποβολή αιτήσεων χρηματοδότησης για μη ώριμα σχέδια, η Επιτροπή αποφάσισε το 2002 ότι οι αποφάσεις για σχέδια του Ταμείου Συνοχής θα μπορούν να τροποποιούνται μόνο μία φορά κατά τη διάρκεια ζωής του σχεδίου. Ο μηχανισμός JASPERS που θεσπίστηκε για την περίοδο 2007-2013 (βλέπε απάντηση στο σημείο 57) αποσκοπεί επίσης στο να βοηθήσει τα κράτη μέλη να βελτιώσουν την προετοιμασία των σχεδίων. Υπερβάσεις του κόστους μπορούν να συμβούν ακόμα και στα καλά προετοιμασμένα και ώριμα σχέδια, ιδίως ως αποτέλεσμα της υπερτίμησης του κόστους των πρώτων υλών, και ιδίως όταν η υλοποίηση διαρκεί πολλά έτη. Οι καθυστερήσεις οφείλονται μερικές φορές σε διοικητικές ή νομικές διαδικασίες στο κράτος μέλος, οι οποίες δεν εξαρτώνται επίσης από την κατάσταση ωριμότητας του σχεδίου κατά την παρουσίασή του.
  Δεύτερη περίπτωση — Οι κανονισμοί επιτρέπουν στα κράτη μέλη να υποβάλουν αιτήσεις χρηματοδότησης για σχέδια τα οποία έχουν ουσιαστικά ολοκληρωθεί. Για σχέδια παραγωγικών επενδύσεων η ενίσχυση της ΕΕ συχνά παρέχεται για να συμπληρώσει την εθνική ενίσχυση στο πλαίσιο του επιτρεπτού ορίου κρατικής ενίσχυσης· η απόφαση των εθνικών αρχών λαμβάνεται πολύ πριν από την ολοκλήρωση του σχεδίου. Σε κάθε περίπτωση, ανεξάρτητα από την ημερομηνία υποβολής, οι πληροφορίες που απαιτούνται με τις αιτήσεις επιβάλλουν ωφέλιμη πειθαρχία στα κράτη μέλη κατά την αιτιολόγηση σχεδίων και αυξάνουν τη διαφάνεια.
  Τρίτη περίπτωση — Τα σχέδια παραγωγικών επενδύσεων υπόκεινται στους κανόνες για τα καθεστώτα κρατικής ενίσχυσης που περιλαμβάνουν κριτήρια για την αξιολόγηση της επιλεξιμότητας για ενίσχυση και για το συμβατό της προτεινόμενης δέσμης ενισχύσεων με τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις. Το τυποποιημένο έντυπο αιτήσεων απαιτεί, επιπλέον, πληροφορίες σχετικά με το πώς η συμβολή ΕΤΠΑ επιταχύνει ή γιατί είναι αναγκαία για την υλοποίηση του σχεδίου. Η Επιτροπή παραπέμπει, επίσης, το Συνέδριο στην απάντηση στο σημείο 32.
  Τέταρτη περίπτωση — Περιπτώσεις όπου ομάδες σχεδίων γίνονται αποδεκτές ως ένα μεγάλο σχέδιο ΕΤΠΑ είναι σπάνιες και δικαιολογούνται από ειδικές περιστάσεις. Το πλεονέκτημα του καθεστώτος των μεγάλων σχεδίων στο πλαίσιο του κανόνα «ν + 2» αντισταθμίζεται από τις πιο αυστηρές απαιτήσεις πληροφοριών. Με αυτόν τον τρόπο, μειώνεται ο κίνδυνος ψευδών αιτήσεων για μεγάλα σχέδια. Σύμφωνα με την πείρα της Επιτροπής, υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος να μην ανακοινώνονται σχέδια από τα κράτη μέλη παρά να πληρούνται τα κριτήρια για μεγάλα σχέδια, και γι' αυτόν το λόγο τα μεγάλα σχέδια ορίζονται στους κανονισμούς ως μία «σειρά έργων οικονομικά αδιαίρετη». |
| --- | --- |

20.

Πρώτη περίπτωση — Η Επιτροπή ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να υποβάλουν αιτήσεις χρηματοδότησης για σχέδια που είναι επαρκώς ώριμα. Για να αποφευχθεί η υποβολή αιτήσεων χρηματοδότησης για μη ώριμα σχέδια, η Επιτροπή αποφάσισε το 2002 ότι οι αποφάσεις για σχέδια του Ταμείου Συνοχής θα μπορούν να τροποποιούνται μόνο μία φορά κατά τη διάρκεια ζωής του σχεδίου. Ο μηχανισμός JASPERS που θεσπίστηκε για την περίοδο 2007-2013 (βλέπε απάντηση στο σημείο 57) αποσκοπεί επίσης στο να βοηθήσει τα κράτη μέλη να βελτιώσουν την προετοιμασία των σχεδίων. Υπερβάσεις του κόστους μπορούν να συμβούν ακόμα και στα καλά προετοιμασμένα και ώριμα σχέδια, ιδίως ως αποτέλεσμα της υπερτίμησης του κόστους των πρώτων υλών, και ιδίως όταν η υλοποίηση διαρκεί πολλά έτη. Οι καθυστερήσεις οφείλονται μερικές φορές σε διοικητικές ή νομικές διαδικασίες στο κράτος μέλος, οι οποίες δεν εξαρτώνται επίσης από την κατάσταση ωριμότητας του σχεδίου κατά την παρουσίασή του.

Δεύτερη περίπτωση — Οι κανονισμοί επιτρέπουν στα κράτη μέλη να υποβάλουν αιτήσεις χρηματοδότησης για σχέδια τα οποία έχουν ουσιαστικά ολοκληρωθεί. Για σχέδια παραγωγικών επενδύσεων η ενίσχυση της ΕΕ συχνά παρέχεται για να συμπληρώσει την εθνική ενίσχυση στο πλαίσιο του επιτρεπτού ορίου κρατικής ενίσχυσης· η απόφαση των εθνικών αρχών λαμβάνεται πολύ πριν από την ολοκλήρωση του σχεδίου. Σε κάθε περίπτωση, ανεξάρτητα από την ημερομηνία υποβολής, οι πληροφορίες που απαιτούνται με τις αιτήσεις επιβάλλουν ωφέλιμη πειθαρχία στα κράτη μέλη κατά την αιτιολόγηση σχεδίων και αυξάνουν τη διαφάνεια.

Τρίτη περίπτωση — Τα σχέδια παραγωγικών επενδύσεων υπόκεινται στους κανόνες για τα καθεστώτα κρατικής ενίσχυσης που περιλαμβάνουν κριτήρια για την αξιολόγηση της επιλεξιμότητας για ενίσχυση και για το συμβατό της προτεινόμενης δέσμης ενισχύσεων με τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις. Το τυποποιημένο έντυπο αιτήσεων απαιτεί, επιπλέον, πληροφορίες σχετικά με το πώς η συμβολή ΕΤΠΑ επιταχύνει ή γιατί είναι αναγκαία για την υλοποίηση του σχεδίου. Η Επιτροπή παραπέμπει, επίσης, το Συνέδριο στην απάντηση στο σημείο 32.

Τέταρτη περίπτωση — Περιπτώσεις όπου ομάδες σχεδίων γίνονται αποδεκτές ως ένα μεγάλο σχέδιο ΕΤΠΑ είναι σπάνιες και δικαιολογούνται από ειδικές περιστάσεις. Το πλεονέκτημα του καθεστώτος των μεγάλων σχεδίων στο πλαίσιο του κανόνα «ν + 2» αντισταθμίζεται από τις πιο αυστηρές απαιτήσεις πληροφοριών. Με αυτόν τον τρόπο, μειώνεται ο κίνδυνος ψευδών αιτήσεων για μεγάλα σχέδια. Σύμφωνα με την πείρα της Επιτροπής, υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος να μην ανακοινώνονται σχέδια από τα κράτη μέλη παρά να πληρούνται τα κριτήρια για μεγάλα σχέδια, και γι' αυτόν το λόγο τα μεγάλα σχέδια ορίζονται στους κανονισμούς ως μία «σειρά έργων οικονομικά αδιαίρετη».

| 22. | Η Επιτροπή συμφωνεί ότι οι ΑΚΩ που υποβλήθηκαν δεν βρίσκονταν στο ίδιο επίπεδο όσον αφορά την ποιότητα. Η χρήση του οδηγού ΑΚΩ δεν ήταν υποχρεωτική, αλλά η Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής ενθάρρυνε τις εθνικές αρχές να τον ακολουθήσουν και συνέβαλε σε επιμορφωτικές δράσεις. Ωστόσο, η Επιτροπή επιδίωξε κυρίως να προωθήσει την εσωτερική συνέπεια των μεθοδολογικών προσεγγίσεων των ΑΚΩ όσον αφορά σχέδια σε επίπεδο μεμονωμένων κρατών μελών, διότι η ΑΚΩ χρησιμοποιείται για τη διάθεση χρηματοδοτικών πόρων για σχέδια και επομένως πρέπει να εφαρμόζεται με συνέπεια.
  Για να βελτιωθεί η ποιότητα και η συγκρισιμότητα των ΑΚΩ για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, η Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής συνέταξε ένα έγγραφο εργασίας που παρέχει κατευθυντήριες γραμμές για την πραγματοποίηση των ΑΚΩ (έγγραφο εργασίας αριθ. 4 — βλέπε απάντηση στο σημείο 24). |
| --- | --- |

22.

Η Επιτροπή συμφωνεί ότι οι ΑΚΩ που υποβλήθηκαν δεν βρίσκονταν στο ίδιο επίπεδο όσον αφορά την ποιότητα. Η χρήση του οδηγού ΑΚΩ δεν ήταν υποχρεωτική, αλλά η Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής ενθάρρυνε τις εθνικές αρχές να τον ακολουθήσουν και συνέβαλε σε επιμορφωτικές δράσεις. Ωστόσο, η Επιτροπή επιδίωξε κυρίως να προωθήσει την εσωτερική συνέπεια των μεθοδολογικών προσεγγίσεων των ΑΚΩ όσον αφορά σχέδια σε επίπεδο μεμονωμένων κρατών μελών, διότι η ΑΚΩ χρησιμοποιείται για τη διάθεση χρηματοδοτικών πόρων για σχέδια και επομένως πρέπει να εφαρμόζεται με συνέπεια.

Για να βελτιωθεί η ποιότητα και η συγκρισιμότητα των ΑΚΩ για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, η Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής συνέταξε ένα έγγραφο εργασίας που παρέχει κατευθυντήριες γραμμές για την πραγματοποίηση των ΑΚΩ (έγγραφο εργασίας αριθ. 4 — βλέπε απάντηση στο σημείο 24).

| 23. | Το επίπεδο λεπτομερειών που απαιτείται για την ανάλυση, η οποία προωθείται για την αιτιολόγηση της χρηματοδότησης προτάσεων, είναι επίσης υποκειμενικό, ιδίως όταν η ανάλυση που υποβάλλεται βασίζεται σε εθνικά κριτήρια για επενδύσεις υποδομής ή σε εξέταση των κρατικών ενισχύσεων. |
| --- | --- |

23.

Το επίπεδο λεπτομερειών που απαιτείται για την ανάλυση, η οποία προωθείται για την αιτιολόγηση της χρηματοδότησης προτάσεων, είναι επίσης υποκειμενικό, ιδίως όταν η ανάλυση που υποβάλλεται βασίζεται σε εθνικά κριτήρια για επενδύσεις υποδομής ή σε εξέταση των κρατικών ενισχύσεων.

| 24. | Πρώτη παράγραφος — Αληθεύει ότι μερικές φορές οι αιτήσεις μεγάλων σχεδίων χαρακτηρίζονταν από τις αδυναμίες που κατέγραψε το Συνέδριο και ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η Επιτροπή δεν μπόρεσε να συγκεντρώσει όλες τις συμπληρωματικές πληροφορίες που ήταν αναγκαίες για να συμπληρωθούν τα κενά πριν την έγκριση των σχεδίων.
  Για την περίοδο 2007-2013 το έγγραφο εργασίας αριθ. 4 που περιέχει κατευθυντήριες γραμμές για την πραγματοποίηση των ΑΚΩ προβλέπει ένα σύνολο κανόνων εργασίας και ενδεικτικών τιμών για τις βασικές παραμέτρους της ΑΚΩ (π.χ. προεξοφλητικά επιτόκια, περίοδοι αναφοράς). Στο εν λόγω έγγραφο η Επιτροπή συνιστά στα κράτη μέλη να αναπτύξουν τις δικές τους κατευθυντήριες γραμμές για την ΑΚΩ ώστε να λάβουν υπόψη την ιδιαίτερη θεσμική και οικονομική κατάστασή τους. Ο μηχανισμός JASPERS (βλέπε απάντηση στο σημείο 57) παρέχει επί του παρόντος συνδρομή στα κράτη μέλη για να αναπτύξουν εθνικές κατευθυντήριες γραμμές.
  Πρώτη περίπτωση — Από το 2007, μετά την ενσωμάτωση στον εκτελεστικό κανονισμό της Επιτροπής ενός δομημένου καταλόγου δεδομένων που απαιτούνται στις αιτήσεις μεγάλων σχεδίων [παράρτημα XX του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1828/2006], δεν θα είναι δυνατή η παράλειψη βασικών πληροφοριών όπως οι συντελεστές απόδοσης ή η περίοδος αναφοράς, ώστε τα σχέδια από τα οποία λείπουν βασικά στοιχεία της ΑΚΩ να μη θεωρούνται κατ' αρχήν αποδεκτά.
  Δεύτερη περίπτωση — Για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 η Επιτροπή συνιστά τη χρήση πρότυπων χρονικών προοπτικών αναφοράς ανά τομέα (έγγραφο εργασίας αριθ. 4). Η ποσοτικοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων δεν είναι απλή υπόθεση· ωστόσο, ο οδηγός ΑΚΩ καθιστά σαφές ότι πρέπει να πραγματοποιηθεί και συνιστά τη χρήση των διάφορων τεχνικών μεθόδων που έχουν αναπτυχθεί.
  Τρίτη περίπτωση — Τα προεξοφλητικά επιτόκια που συνιστά η Επιτροπή θεωρούνται σημεία αναφοράς από τα οποία μπορούν να αποκλίνουν τα εθνικά επιτόκια, αλλά η Επιτροπή συνιστά εσωτερική συνέπεια σε παρόμοια σχέδια σε ένα κράτος μέλος ή μια περιοχή. Τα έντυπα αιτήσεων για την περίοδο 2007-2013 κάνουν σαφή διάκριση μεταξύ της οικονομικής αποδοτικότητας με και χωρίς την ενίσχυση της ΕΕ. Όσον αφορά το συνυπολογισμό της απόσβεσης, τόσο ο οδηγός ΑΚΩ όσο και το έγγραφο εργασίας αριθ. 4 καθιστούν σαφές ότι πρόκειται για λογιστικό στοιχείο και όχι για ταμειακή ροή και επομένως δεν πρέπει να συμπεριλαμβάνεται στην ανάλυση των προεξοφλημένων ταμειακών ροών.
  Δεύτερη παράγραφος — Η Επιτροπή συμφωνεί ως προς τη σχετική αδυναμία των ΑΚΩ για παραγωγικές επενδύσεις σε σύγκριση με τα σχέδια υποδομής. Για να βελτιώσει τις κατευθυντήριες γραμμές για τα κράτη μέλη όσον αφορά την ΑΚΩ για παραγωγικές επενδύσεις, η Επιτροπή σκοπεύει να προσθέσει στην ενημέρωση του οδηγού ΑΚΩ μια περιπτωσιολογική μελέτη σχετικά με μια παραγωγική επένδυση. Θα επισημανθούν οι διαφορές μεταξύ της χρηματοοικονομικής και της οικονομικής ανάλυσης για βιομηχανικά σχέδια.
  Πλαίσιο 3 — Η Επιτροπή συμφωνεί ότι κατά την προετοιμασία αίτησης μεγάλου σχεδίου πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, όσο είναι δυνατό, οι πληροφορίες σχετικά με τον αντίκτυπο των συνδεδεμένων σχεδίων στις αντίστοιχες περιοχές τους. Πρέπει να σημειωθεί ότι οι δικτυακές επιδράσεις εξετάζονται συνήθως στην ανάλυση της κυκλοφορίας και της ζήτησης και επομένως ήδη συμπεριλαμβάνονται έμμεσα στις ΑΚΩ. |
| --- | --- |

24.

Πρώτη παράγραφος — Αληθεύει ότι μερικές φορές οι αιτήσεις μεγάλων σχεδίων χαρακτηρίζονταν από τις αδυναμίες που κατέγραψε το Συνέδριο και ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η Επιτροπή δεν μπόρεσε να συγκεντρώσει όλες τις συμπληρωματικές πληροφορίες που ήταν αναγκαίες για να συμπληρωθούν τα κενά πριν την έγκριση των σχεδίων.

Για την περίοδο 2007-2013 το έγγραφο εργασίας αριθ. 4 που περιέχει κατευθυντήριες γραμμές για την πραγματοποίηση των ΑΚΩ προβλέπει ένα σύνολο κανόνων εργασίας και ενδεικτικών τιμών για τις βασικές παραμέτρους της ΑΚΩ (π.χ. προεξοφλητικά επιτόκια, περίοδοι αναφοράς). Στο εν λόγω έγγραφο η Επιτροπή συνιστά στα κράτη μέλη να αναπτύξουν τις δικές τους κατευθυντήριες γραμμές για την ΑΚΩ ώστε να λάβουν υπόψη την ιδιαίτερη θεσμική και οικονομική κατάστασή τους. Ο μηχανισμός JASPERS (βλέπε απάντηση στο σημείο 57) παρέχει επί του παρόντος συνδρομή στα κράτη μέλη για να αναπτύξουν εθνικές κατευθυντήριες γραμμές.

Πρώτη περίπτωση — Από το 2007, μετά την ενσωμάτωση στον εκτελεστικό κανονισμό της Επιτροπής ενός δομημένου καταλόγου δεδομένων που απαιτούνται στις αιτήσεις μεγάλων σχεδίων [παράρτημα XX του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1828/2006], δεν θα είναι δυνατή η παράλειψη βασικών πληροφοριών όπως οι συντελεστές απόδοσης ή η περίοδος αναφοράς, ώστε τα σχέδια από τα οποία λείπουν βασικά στοιχεία της ΑΚΩ να μη θεωρούνται κατ' αρχήν αποδεκτά.

Δεύτερη περίπτωση — Για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 η Επιτροπή συνιστά τη χρήση πρότυπων χρονικών προοπτικών αναφοράς ανά τομέα (έγγραφο εργασίας αριθ. 4). Η ποσοτικοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων δεν είναι απλή υπόθεση· ωστόσο, ο οδηγός ΑΚΩ καθιστά σαφές ότι πρέπει να πραγματοποιηθεί και συνιστά τη χρήση των διάφορων τεχνικών μεθόδων που έχουν αναπτυχθεί.

Τρίτη περίπτωση — Τα προεξοφλητικά επιτόκια που συνιστά η Επιτροπή θεωρούνται σημεία αναφοράς από τα οποία μπορούν να αποκλίνουν τα εθνικά επιτόκια, αλλά η Επιτροπή συνιστά εσωτερική συνέπεια σε παρόμοια σχέδια σε ένα κράτος μέλος ή μια περιοχή. Τα έντυπα αιτήσεων για την περίοδο 2007-2013 κάνουν σαφή διάκριση μεταξύ της οικονομικής αποδοτικότητας με και χωρίς την ενίσχυση της ΕΕ. Όσον αφορά το συνυπολογισμό της απόσβεσης, τόσο ο οδηγός ΑΚΩ όσο και το έγγραφο εργασίας αριθ. 4 καθιστούν σαφές ότι πρόκειται για λογιστικό στοιχείο και όχι για ταμειακή ροή και επομένως δεν πρέπει να συμπεριλαμβάνεται στην ανάλυση των προεξοφλημένων ταμειακών ροών.

Δεύτερη παράγραφος — Η Επιτροπή συμφωνεί ως προς τη σχετική αδυναμία των ΑΚΩ για παραγωγικές επενδύσεις σε σύγκριση με τα σχέδια υποδομής. Για να βελτιώσει τις κατευθυντήριες γραμμές για τα κράτη μέλη όσον αφορά την ΑΚΩ για παραγωγικές επενδύσεις, η Επιτροπή σκοπεύει να προσθέσει στην ενημέρωση του οδηγού ΑΚΩ μια περιπτωσιολογική μελέτη σχετικά με μια παραγωγική επένδυση. Θα επισημανθούν οι διαφορές μεταξύ της χρηματοοικονομικής και της οικονομικής ανάλυσης για βιομηχανικά σχέδια.

Πλαίσιο 3 — Η Επιτροπή συμφωνεί ότι κατά την προετοιμασία αίτησης μεγάλου σχεδίου πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, όσο είναι δυνατό, οι πληροφορίες σχετικά με τον αντίκτυπο των συνδεδεμένων σχεδίων στις αντίστοιχες περιοχές τους. Πρέπει να σημειωθεί ότι οι δικτυακές επιδράσεις εξετάζονται συνήθως στην ανάλυση της κυκλοφορίας και της ζήτησης και επομένως ήδη συμπεριλαμβάνονται έμμεσα στις ΑΚΩ.

| 25. | Η Επιτροπή γενικά πραγματοποιεί διεξοδική εκτίμηση. Η σχετικά μακρά περίοδος για την έγκριση αιτήσεων σχεδίων οφείλεται συνήθως στις «αιτήσεις για συμπληρωματικές πληροφορίες που πρέπει να κάνει η Επιτροπή για την πλειονότητα των μεγάλων σχεδίων» (βλέπε σημείο 19).
  Παρόλο που η Επιτροπή πολύ σπάνια απορρίπτει σχέδια, σε ορισμένες περιπτώσεις τα κράτη μέλη αποσύρουν τα σχέδια μετά τις παρατηρήσεις της Επιτροπής. |
| --- | --- |

25.

Η Επιτροπή γενικά πραγματοποιεί διεξοδική εκτίμηση. Η σχετικά μακρά περίοδος για την έγκριση αιτήσεων σχεδίων οφείλεται συνήθως στις «αιτήσεις για συμπληρωματικές πληροφορίες που πρέπει να κάνει η Επιτροπή για την πλειονότητα των μεγάλων σχεδίων» (βλέπε σημείο 19).

Παρόλο που η Επιτροπή πολύ σπάνια απορρίπτει σχέδια, σε ορισμένες περιπτώσεις τα κράτη μέλη αποσύρουν τα σχέδια μετά τις παρατηρήσεις της Επιτροπής.

| 27. | Σκοπός της εξέτασης των κρατικών ενισχύσεων είναι να διασφαλισθεί ότι οι κρατικές ενισχύσεις επιτρέπονται μόνο στο βαθμό που είναι αναγκαίες για την αντιστάθμιση των μειονεκτημάτων μιας συγκεκριμένης περιοχής ή για την επιβράβευση της άσκησης ορισμένων δραστηριοτήτων κοινής ωφέλειας (όπως έρευνα, επιμόρφωση ή περιβαλλοντική προστασία). |
| --- | --- |

27.

Σκοπός της εξέτασης των κρατικών ενισχύσεων είναι να διασφαλισθεί ότι οι κρατικές ενισχύσεις επιτρέπονται μόνο στο βαθμό που είναι αναγκαίες για την αντιστάθμιση των μειονεκτημάτων μιας συγκεκριμένης περιοχής ή για την επιβράβευση της άσκησης ορισμένων δραστηριοτήτων κοινής ωφέλειας (όπως έρευνα, επιμόρφωση ή περιβαλλοντική προστασία).

| 29. | Στις περιπτώσεις που ανέφερε το Συνέδριο οι αναλύσεις κόστους-ωφέλειας ή οι χρηματοοικονομικές αναλύσεις κρίθηκε, συχνά μετά από εκτεταμένη εσωτερική συζήτηση, ότι δικαιολογούσαν τα προτεινόμενα ποσοστά συγχρηματοδότησης.
  Η μονάδα «Αξιολόγηση» έχει αναπτύξει λογισμικό ΑΚΩ το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί από υπαλλήλους για τον έλεγχο της ορθότητας των αναλύσεων που πραγματοποιούν τα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένου του υπολογισμού του χρηματοδοτικού κενού για να καθοριστεί η ενίσχυση της ΕΕ. Το λογισμικό διατίθεται από τα τέλη του 2004 και ενημερώθηκε πρόσφατα για να συμπεριλάβει τους νέους κανόνες συγχρηματοδότησης για την περίοδο 2007-2013. |
| --- | --- |

29.

Στις περιπτώσεις που ανέφερε το Συνέδριο οι αναλύσεις κόστους-ωφέλειας ή οι χρηματοοικονομικές αναλύσεις κρίθηκε, συχνά μετά από εκτεταμένη εσωτερική συζήτηση, ότι δικαιολογούσαν τα προτεινόμενα ποσοστά συγχρηματοδότησης.

Η μονάδα «Αξιολόγηση» έχει αναπτύξει λογισμικό ΑΚΩ το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί από υπαλλήλους για τον έλεγχο της ορθότητας των αναλύσεων που πραγματοποιούν τα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένου του υπολογισμού του χρηματοδοτικού κενού για να καθοριστεί η ενίσχυση της ΕΕ. Το λογισμικό διατίθεται από τα τέλη του 2004 και ενημερώθηκε πρόσφατα για να συμπεριλάβει τους νέους κανόνες συγχρηματοδότησης για την περίοδο 2007-2013.

| 30. | Οι κανονισμοί της περιόδου 2000-2006 παρείχαν σημαντική ευελιξία για τον καθορισμό των ποσοστών συγχρηματοδότησης. Στο Ταμείο Συνοχής η ευελιξία που επέτρεπε ο κανονισμός ήταν ακόμα μεγαλύτερη από εκείνη του ΕΤΠΑ. Οι κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής (για παράδειγμα, οι συνοπτικοί πίνακες αξιολόγησης που αναφέρονται στο σημείο 18) επιδιώκουν τη μέγιστη δυνατή συνέπεια στις μεθόδους που εφαρμόζονται, ιδίως στο εσωτερικό κάθε κράτους μέλους, αλλά δεν μπορούν να επιβάλουν πλήρως τυποποιημένες πρακτικές.
  Για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, το άρθρο 55 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 προβλέπει σαφέστερους κανόνες για την προσαρμογή των συνεισφορών από τα Ταμεία. Η μέθοδος υπολογισμού για την προσαρμογή της ενίσχυσης της ΕΕ εξηγείται στο έγγραφο εργασίας αριθ. 4 (βλέπε απάντηση στο σημείο 24). Τα έντυπα αιτήσεων έχουν επίσης τροποποιηθεί για να διασφαλισθεί η παροχή των σχετικών πληροφοριών. |
| --- | --- |

30.

Οι κανονισμοί της περιόδου 2000-2006 παρείχαν σημαντική ευελιξία για τον καθορισμό των ποσοστών συγχρηματοδότησης. Στο Ταμείο Συνοχής η ευελιξία που επέτρεπε ο κανονισμός ήταν ακόμα μεγαλύτερη από εκείνη του ΕΤΠΑ. Οι κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής (για παράδειγμα, οι συνοπτικοί πίνακες αξιολόγησης που αναφέρονται στο σημείο 18) επιδιώκουν τη μέγιστη δυνατή συνέπεια στις μεθόδους που εφαρμόζονται, ιδίως στο εσωτερικό κάθε κράτους μέλους, αλλά δεν μπορούν να επιβάλουν πλήρως τυποποιημένες πρακτικές.

Για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, το άρθρο 55 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 προβλέπει σαφέστερους κανόνες για την προσαρμογή των συνεισφορών από τα Ταμεία. Η μέθοδος υπολογισμού για την προσαρμογή της ενίσχυσης της ΕΕ εξηγείται στο έγγραφο εργασίας αριθ. 4 (βλέπε απάντηση στο σημείο 24). Τα έντυπα αιτήσεων έχουν επίσης τροποποιηθεί για να διασφαλισθεί η παροχή των σχετικών πληροφοριών.

| 31. | Οι κοινωνικοοικονομικές συνθήκες όπως η σχετική ευημερία της περιοχής όπου γίνεται η επένδυση μπορεί να διαδραματίσουν έμμεσο ρόλο στον καθορισμό της ενίσχυσης με την ανάλυση της ζήτησης της ΑΚΩ.
  Η οικονομική ανάλυση έχει σημασία κυρίως για την απόφαση αν θα χρηματοδοτηθεί ή όχι ένα σχέδιο υποδομής. Ωστόσο, από τη στιγμή που ένα σχέδιο επιλέγεται με βάση τον κοινωνικοοικονομικό του αντίκτυπο, η ενίσχυση γενικά καθορίζεται με βάση τη χρηματοοικονομική ανάλυση. Η Επιτροπή πιστεύει ότι η προσέγγιση αυτή είναι ορθή. Η χρηματοδότηση των οικονομικά ελκυστικών σχεδίων με μικρότερο ποσό μπορεί να τα θέσει σε κίνδυνο.
  Η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν μπορεί να αποφασίσει για τη διάρθρωση του συνολικού προγράμματος χρηματοδότησης που προτείνει το κράτος μέλος, αλλά μόνο για το επίπεδο της κοινοτικής ενίσχυσης. |
| --- | --- |

31.

Οι κοινωνικοοικονομικές συνθήκες όπως η σχετική ευημερία της περιοχής όπου γίνεται η επένδυση μπορεί να διαδραματίσουν έμμεσο ρόλο στον καθορισμό της ενίσχυσης με την ανάλυση της ζήτησης της ΑΚΩ.

Η οικονομική ανάλυση έχει σημασία κυρίως για την απόφαση αν θα χρηματοδοτηθεί ή όχι ένα σχέδιο υποδομής. Ωστόσο, από τη στιγμή που ένα σχέδιο επιλέγεται με βάση τον κοινωνικοοικονομικό του αντίκτυπο, η ενίσχυση γενικά καθορίζεται με βάση τη χρηματοοικονομική ανάλυση. Η Επιτροπή πιστεύει ότι η προσέγγιση αυτή είναι ορθή. Η χρηματοδότηση των οικονομικά ελκυστικών σχεδίων με μικρότερο ποσό μπορεί να τα θέσει σε κίνδυνο.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν μπορεί να αποφασίσει για τη διάρθρωση του συνολικού προγράμματος χρηματοδότησης που προτείνει το κράτος μέλος, αλλά μόνο για το επίπεδο της κοινοτικής ενίσχυσης.

| 32. | Σε περίπτωση που μια παραγωγική επένδυση εγκρίνεται για ειδική κρατική ενίσχυση ή είναι συμβατή με εγκεκριμένο καθεστώς κρατικών ενισχύσεων, είναι φυσικό να βασίζεται κανείς σε αυτή την εκτίμηση όταν εξετάζει το ενδεχόμενο συνεισφοράς της ΕΕ, η οποία ζητείται στο πλαίσιο του συμφωνημένου προγράμματος δημόσιων ενισχύσεων (βλέπε επίσης απαντήσεις στα σημεία 20 και 27).
  Όσον αφορά το συνυπολογισμό των κοινωνικοοικονομικών παραγόντων για την προσαρμογή του επιπέδου της ενίσχυσης, βλέπε απάντηση στο σημείο 31.
  Η Επιτροπή συμφωνεί ότι οι διαδικασίες για τη συγκριτική εκτίμηση των αιτήσεων ενίσχυσης για σχέδια παραγωγικών επενδύσεων σε εθνικό επίπεδο πρέπει να εφαρμόζονται, ώστε να εξετάζονται ευρύτερα οικονομικά ζητήματα και να αποφεύγεται η υπέρμετρη χρηματοδότηση.
  Πλαίσιο 4 — Καθοριστικό παράγοντα για την απόφαση χορήγησης ενίσχυσης δεν αποτελεί η οικονομική κατάσταση μιας εταιρείας που εξετάζει το ενδεχόμενο επένδυσης σε μια συγκεκριμένη περιοχή, αλλά η αναμενόμενη οικονομική αποδοτικότητα της (αυξητικής) επένδυσης στην περιοχή. Το απροσδόκητο ενεργητικό αποτέλεσμα αποτελεί συνηθισμένο κίνδυνο στα καθεστώτα κρατικών ενισχύσεων, διότι σημαντικό τμήμα των μεγάλων σχεδίων μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει θετικές χρηματοοικονομικές καθαρές παρούσες αξίες και οικονομικούς συντελεστές απόδοσης υψηλότερους από τα χρηματοοικονομικά προεξοφλητικά επιτόκια και μερικές φορές ο ίδιος ο στόχος της ενίσχυσης είναι να προσελκύσει σε μία λιγότερο αναπτυγμένη περιοχή μια επένδυση που θα πραγματοποιούνταν σε κάθε περίπτωση σε άλλες περιοχές. |
| --- | --- |

32.

Σε περίπτωση που μια παραγωγική επένδυση εγκρίνεται για ειδική κρατική ενίσχυση ή είναι συμβατή με εγκεκριμένο καθεστώς κρατικών ενισχύσεων, είναι φυσικό να βασίζεται κανείς σε αυτή την εκτίμηση όταν εξετάζει το ενδεχόμενο συνεισφοράς της ΕΕ, η οποία ζητείται στο πλαίσιο του συμφωνημένου προγράμματος δημόσιων ενισχύσεων (βλέπε επίσης απαντήσεις στα σημεία 20 και 27).

Όσον αφορά το συνυπολογισμό των κοινωνικοοικονομικών παραγόντων για την προσαρμογή του επιπέδου της ενίσχυσης, βλέπε απάντηση στο σημείο 31.

Η Επιτροπή συμφωνεί ότι οι διαδικασίες για τη συγκριτική εκτίμηση των αιτήσεων ενίσχυσης για σχέδια παραγωγικών επενδύσεων σε εθνικό επίπεδο πρέπει να εφαρμόζονται, ώστε να εξετάζονται ευρύτερα οικονομικά ζητήματα και να αποφεύγεται η υπέρμετρη χρηματοδότηση.

Πλαίσιο 4 — Καθοριστικό παράγοντα για την απόφαση χορήγησης ενίσχυσης δεν αποτελεί η οικονομική κατάσταση μιας εταιρείας που εξετάζει το ενδεχόμενο επένδυσης σε μια συγκεκριμένη περιοχή, αλλά η αναμενόμενη οικονομική αποδοτικότητα της (αυξητικής) επένδυσης στην περιοχή. Το απροσδόκητο ενεργητικό αποτέλεσμα αποτελεί συνηθισμένο κίνδυνο στα καθεστώτα κρατικών ενισχύσεων, διότι σημαντικό τμήμα των μεγάλων σχεδίων μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει θετικές χρηματοοικονομικές καθαρές παρούσες αξίες και οικονομικούς συντελεστές απόδοσης υψηλότερους από τα χρηματοοικονομικά προεξοφλητικά επιτόκια και μερικές φορές ο ίδιος ο στόχος της ενίσχυσης είναι να προσελκύσει σε μία λιγότερο αναπτυγμένη περιοχή μια επένδυση που θα πραγματοποιούνταν σε κάθε περίπτωση σε άλλες περιοχές.

| 33. | Εκτός από τις κατευθυντήριες γραμμές που ανέφερε το Συνέδριο, η Επιτροπή παρείχε νωρίτερα τις κατευθυντήριες γραμμές που αναφέρονται στα σημεία 17 και 18 κατά την περίοδο 1999-2001, ένα επεξηγηματικό σημείωμα για τον καθορισμό του ποσοστού της ενίσχυσης για επενδύσεις που παράγουν έσοδα στα διαρθρωτικά ταμεία το 2002, και συνέστησε στα κράτη μέλη να εφαρμόζουν κοινές αρχές για τα προεξοφλητικά επιτόκια και τις άλλες παραμέτρους στις χρηματοοικονομικές αναλύσεις το 2003 (βλέπε σημείο 28). |
| --- | --- |

33.

Εκτός από τις κατευθυντήριες γραμμές που ανέφερε το Συνέδριο, η Επιτροπή παρείχε νωρίτερα τις κατευθυντήριες γραμμές που αναφέρονται στα σημεία 17 και 18 κατά την περίοδο 1999-2001, ένα επεξηγηματικό σημείωμα για τον καθορισμό του ποσοστού της ενίσχυσης για επενδύσεις που παράγουν έσοδα στα διαρθρωτικά ταμεία το 2002, και συνέστησε στα κράτη μέλη να εφαρμόζουν κοινές αρχές για τα προεξοφλητικά επιτόκια και τις άλλες παραμέτρους στις χρηματοοικονομικές αναλύσεις το 2003 (βλέπε σημείο 28).

| 34. | Για σχέδια σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στο έγγραφο εργασίας αριθ. 4 δηλώνεται ότι είναι σκόπιμη η χρήση υψηλότερου προεξοφλητικού επιτοκίου που θα αντανακλά το υψηλότερο κόστος ευκαιρίας του κεφαλαίου για τον ιδιώτη επενδυτή. Όσον αφορά την εκτίμηση της σχετικής ευημερίας, το έγγραφο εργασίας συνιστά να λαμβάνεται ρητά υπόψη η οικονομική προσιτότητα των τιμολογίων κατά τον καθορισμό των εσόδων του σχεδίου, τα οποία συνυπολογίζονται στο χρηματοδοτικό κενό. |
| --- | --- |

34.

Για σχέδια σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στο έγγραφο εργασίας αριθ. 4 δηλώνεται ότι είναι σκόπιμη η χρήση υψηλότερου προεξοφλητικού επιτοκίου που θα αντανακλά το υψηλότερο κόστος ευκαιρίας του κεφαλαίου για τον ιδιώτη επενδυτή. Όσον αφορά την εκτίμηση της σχετικής ευημερίας, το έγγραφο εργασίας συνιστά να λαμβάνεται ρητά υπόψη η οικονομική προσιτότητα των τιμολογίων κατά τον καθορισμό των εσόδων του σχεδίου, τα οποία συνυπολογίζονται στο χρηματοδοτικό κενό.

ΑΠΟΦΕΡΕΙ Η ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΕΡΓΩΝ ΧΡΗΣΙΜΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΛΗΨΗ ΜΕΤΑΓΕΝΕΣΤΕΡΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ;

| 36. | Η εκ των υστέρων αξιολόγηση του ΕΤΠΑ πραγματοποιήθηκε για την περίοδο 1994-1999 για ολόκληρο το «Στόχο» και επομένως περιέλαβε παρεμβάσεις σε διάφορα επίπεδα, αν και κυρίως σε επίπεδο συνολικού προγράμματος. Όσον αφορά τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις της περιόδου 2000-2006, βλέπε απάντηση στο σημείο 55. |
| --- | --- |

36.

Η εκ των υστέρων αξιολόγηση του ΕΤΠΑ πραγματοποιήθηκε για την περίοδο 1994-1999 για ολόκληρο το «Στόχο» και επομένως περιέλαβε παρεμβάσεις σε διάφορα επίπεδα, αν και κυρίως σε επίπεδο συνολικού προγράμματος. Όσον αφορά τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις της περιόδου 2000-2006, βλέπε απάντηση στο σημείο 55.

| 38. | Οι πληροφορίες από το σύστημα παρακολούθησης δεν αποτελούν τη μοναδική βάση για την εκ των υστέρων αξιολόγηση. Τα δεδομένα αυτά πρέπει να συμπληρώνονται, για παράδειγμα, με την ανάλυση των δικτυακών επιδράσεων, τη μακροπρόθεσμη ζήτηση και τις επιπτώσεις μετά από κάθε επενδυτικό στάδιο κ.λπ. |
| --- | --- |

38.

Οι πληροφορίες από το σύστημα παρακολούθησης δεν αποτελούν τη μοναδική βάση για την εκ των υστέρων αξιολόγηση. Τα δεδομένα αυτά πρέπει να συμπληρώνονται, για παράδειγμα, με την ανάλυση των δικτυακών επιδράσεων, τη μακροπρόθεσμη ζήτηση και τις επιπτώσεις μετά από κάθε επενδυτικό στάδιο κ.λπ.

| 39. | Η Επιτροπή συμφωνεί με το Συνέδριο ως προς τη σημασία της αξιολόγησης όσον αφορά τη συμβολή της στις μελλοντικές αποφάσεις για τη χρηματοδότηση και την υλοποίηση και ως προς την ανάγκη να υπάρχουν μέσα για τον προσδιορισμό και τη συλλογή των δεδομένων που απαιτούνται για την πραγματοποίηση των αξιολογήσεων. Η Επιτροπή έχει καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για να βελτιώσει τους κανόνες αξιολόγησης και να προαγάγει μια «κουλτούρα» αξιολόγησης μεταξύ των παραγόντων που είναι αρμόδιοι για τις δαπάνες διαρθρωτικών δράσεων. |
| --- | --- |

39.

Η Επιτροπή συμφωνεί με το Συνέδριο ως προς τη σημασία της αξιολόγησης όσον αφορά τη συμβολή της στις μελλοντικές αποφάσεις για τη χρηματοδότηση και την υλοποίηση και ως προς την ανάγκη να υπάρχουν μέσα για τον προσδιορισμό και τη συλλογή των δεδομένων που απαιτούνται για την πραγματοποίηση των αξιολογήσεων. Η Επιτροπή έχει καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για να βελτιώσει τους κανόνες αξιολόγησης και να προαγάγει μια «κουλτούρα» αξιολόγησης μεταξύ των παραγόντων που είναι αρμόδιοι για τις δαπάνες διαρθρωτικών δράσεων.

| 40. | Άλλες εξαιρέσεις αποτελούν η εκ των υστέρων αξιολόγηση των ΑΚΩ για περιβαλλοντικά σχέδια στην Ιρλανδία το 2002-2003 και μια πρόσφατα δημοσιευμένη εκ των υστέρων αξιολόγηση της περιόδου 1993-1999, καθώς και σχέδια του Ταμείου Συνοχής στην Πορτογαλία το 2000-2006. Για την περίοδο 1994-1999 οι κανονισμοί δεν καθόριζαν σαφώς τις αρμοδιότητες για την εκ των υστέρων αξιολόγηση (όπως ισχύει για τις περιόδους 2000-2006 και 2007-2013). Τελικά, η Επιτροπή (και όχι τα κράτη μέλη) ήταν αυτή που ανέλαβε την αρμοδιότητα για την εκ των υστέρων αξιολόγηση. Δεν υπήρχε κανονιστική απαίτηση για την πραγματοποίηση εκ των υστέρων αξιολόγησης σε επίπεδο σχεδίου· παρ' όλα αυτά ενθαρρύνεται.
  Συχνά εξακολουθούν να συντάσσονται εκθέσεις για την απόδοση μεγάλων σχεδίων υποδομής με σκοπό την περαιτέρω ανάπτυξη, όπως ισχύει στην περίπτωση του έργου του μετρό των Αθηνών με τη «μελέτη ανάπτυξης μετρό» και το εικοσαετές επιχειρηματικό σχέδιο. Οι μελέτες αυτές περιλαμβάνουν πολλές πληροφορίες σχετικά με τα προηγούμενα στάδια του σχεδίου κατά παρόμοιο τρόπο με την εκ των υστέρων αξιολόγηση. |
| --- | --- |

40.

Άλλες εξαιρέσεις αποτελούν η εκ των υστέρων αξιολόγηση των ΑΚΩ για περιβαλλοντικά σχέδια στην Ιρλανδία το 2002-2003 και μια πρόσφατα δημοσιευμένη εκ των υστέρων αξιολόγηση της περιόδου 1993-1999, καθώς και σχέδια του Ταμείου Συνοχής στην Πορτογαλία το 2000-2006. Για την περίοδο 1994-1999 οι κανονισμοί δεν καθόριζαν σαφώς τις αρμοδιότητες για την εκ των υστέρων αξιολόγηση (όπως ισχύει για τις περιόδους 2000-2006 και 2007-2013). Τελικά, η Επιτροπή (και όχι τα κράτη μέλη) ήταν αυτή που ανέλαβε την αρμοδιότητα για την εκ των υστέρων αξιολόγηση. Δεν υπήρχε κανονιστική απαίτηση για την πραγματοποίηση εκ των υστέρων αξιολόγησης σε επίπεδο σχεδίου· παρ' όλα αυτά ενθαρρύνεται.

Συχνά εξακολουθούν να συντάσσονται εκθέσεις για την απόδοση μεγάλων σχεδίων υποδομής με σκοπό την περαιτέρω ανάπτυξη, όπως ισχύει στην περίπτωση του έργου του μετρό των Αθηνών με τη «μελέτη ανάπτυξης μετρό» και το εικοσαετές επιχειρηματικό σχέδιο. Οι μελέτες αυτές περιλαμβάνουν πολλές πληροφορίες σχετικά με τα προηγούμενα στάδια του σχεδίου κατά παρόμοιο τρόπο με την εκ των υστέρων αξιολόγηση.

| 41. | Η αξιολόγηση που αναφέρει το Συνέδριο στο σημείο 41 στοιχείο δ) παρείχε χρήσιμες πληροφορίες για τη μελλοντική διαδικασία λήψης αποφάσεων και η συζήτηση σχετικά με τα συμπεράσματα είχε ως αποτέλεσμα βελτιώσεις στο νέο κανονιστικό πλαίσιο για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013. |
| --- | --- |

41.

Η αξιολόγηση που αναφέρει το Συνέδριο στο σημείο 41 στοιχείο δ) παρείχε χρήσιμες πληροφορίες για τη μελλοντική διαδικασία λήψης αποφάσεων και η συζήτηση σχετικά με τα συμπεράσματα είχε ως αποτέλεσμα βελτιώσεις στο νέο κανονιστικό πλαίσιο για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013.

| 42. | Η Επιτροπή έχει αποδεχθεί πλήρως τις αδυναμίες που οφείλονταν στην έλλειψη δεδομένων όσον αφορά την περίοδο 1994-1999 και έχει λάβει μέτρα για τη βελτίωση της συλλογής δεδομένων κατά την περίοδο 2000-2006 και ακόμα περισσότερο κατά την περίοδο 2007-2013. |
| --- | --- |

42.

Η Επιτροπή έχει αποδεχθεί πλήρως τις αδυναμίες που οφείλονταν στην έλλειψη δεδομένων όσον αφορά την περίοδο 1994-1999 και έχει λάβει μέτρα για τη βελτίωση της συλλογής δεδομένων κατά την περίοδο 2000-2006 και ακόμα περισσότερο κατά την περίοδο 2007-2013.

| 43. | Με το νέο μέσο για την ηλεκτρονική ανταλλαγή πληροφοριών, το «SFC2007», δεν θα είναι δυνατό να υποβάλλεται αίτηση μεγάλου σχεδίου μέχρι να κωδικοποιηθούν στο σύστημα όλα τα δομημένα δεδομένα [παράρτημα XX του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1828/2006]. |
| --- | --- |

43.

Με το νέο μέσο για την ηλεκτρονική ανταλλαγή πληροφοριών, το «SFC2007», δεν θα είναι δυνατό να υποβάλλεται αίτηση μεγάλου σχεδίου μέχρι να κωδικοποιηθούν στο σύστημα όλα τα δομημένα δεδομένα [παράρτημα XX του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1828/2006].

| 44. | Η Επιτροπή παρακολούθησε τα συμπεράσματα της αξιολόγησης που αναφέρει το Συνέδριο, όπως περιγράφεται στην απάντηση στο σημείο 41. Βλέπε επίσης τις διάφορες δράσεις που έχει αναλάβει για τη βελτίωση των δεδομένων που είναι διαθέσιμα για αξιολόγηση και αναφέρονται στις απαντήσεις στα σημεία 24, 42 και 43.






  γ) | Η Επιτροπή παρουσίασε πρόσφατα ένα έγγραφο εργασίας σχετικά με τις μεθόδους υπολογισμού των επιπτώσεων στην απασχόληση. Ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να χρησιμοποιήσουν αυτή τη μεθοδολογία για να βελτιώσουν την ενημέρωση σχετικά με τη δημιουργία θέσεων εργασίας. |
| --- | --- | --- |

44.

Η Επιτροπή παρακολούθησε τα συμπεράσματα της αξιολόγησης που αναφέρει το Συνέδριο, όπως περιγράφεται στην απάντηση στο σημείο 41. Βλέπε επίσης τις διάφορες δράσεις που έχει αναλάβει για τη βελτίωση των δεδομένων που είναι διαθέσιμα για αξιολόγηση και αναφέρονται στις απαντήσεις στα σημεία 24, 42 και 43.

γ)

Η Επιτροπή παρουσίασε πρόσφατα ένα έγγραφο εργασίας σχετικά με τις μεθόδους υπολογισμού των επιπτώσεων στην απασχόληση. Ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να χρησιμοποιήσουν αυτή τη μεθοδολογία για να βελτιώσουν την ενημέρωση σχετικά με τη δημιουργία θέσεων εργασίας.

| 45. | β) | Αληθεύει ότι σε πολλές αιτήσεις χρηματοδότησης δεν περιγράφεται σαφώς ή διεξοδικά η αρχική κατάσταση. Ωστόσο, επειδή η ΑΚΩ πραγματοποιείται συγκριτικά, δηλαδή με βάση τη διαφορά ανάμεσα σε ένα σενάριο που περιλαμβάνει το σχέδιο και ένα σενάριο που δεν περιλαμβάνει το σχέδιο, το τελευταίο έχει φυσικά ως πρότυπο την υφιστάμενη κατάσταση. Τα νέα έντυπα αιτήσεων είναι πιο συγκεκριμένα ως προς αυτό. Ζητούν, επίσης, τους σχετικούς δείκτες αποτελεσμάτων και συμβολής στην επίτευξη των στόχων των προγραμμάτων. |
| --- | --- | --- |

45.

β)

Αληθεύει ότι σε πολλές αιτήσεις χρηματοδότησης δεν περιγράφεται σαφώς ή διεξοδικά η αρχική κατάσταση. Ωστόσο, επειδή η ΑΚΩ πραγματοποιείται συγκριτικά, δηλαδή με βάση τη διαφορά ανάμεσα σε ένα σενάριο που περιλαμβάνει το σχέδιο και ένα σενάριο που δεν περιλαμβάνει το σχέδιο, το τελευταίο έχει φυσικά ως πρότυπο την υφιστάμενη κατάσταση. Τα νέα έντυπα αιτήσεων είναι πιο συγκεκριμένα ως προς αυτό. Ζητούν, επίσης, τους σχετικούς δείκτες αποτελεσμάτων και συμβολής στην επίτευξη των στόχων των προγραμμάτων.

| 46. | Βλέπε απάντηση στο σημείο 42. |
| --- | --- |

46.

Βλέπε απάντηση στο σημείο 42.

| 48. | β) | Η Επιτροπή σκοπεύει να εξετάσει σε βάθος το θέμα του κόστους ανά μονάδα αρχίζοντας με την εκ των υστέρων αξιολόγηση του ΕΤΠΑ για την περίοδο 2000-2006. Μία από τις αξιολογήσεις θα εκτιμήσει την αποδοτικότητα των μεγάλων σχεδίων που χρηματοδοτήθηκαν από το ΕΤΠΑ. Επίσης, θα αναπτύξει και θα δοκιμάσει μια μεθοδολογία για την έρευνα του κόστους ανά μονάδα, η οποία αργότερα θα εφαρμοστεί σε μελλοντικές αξιολογήσεις, όπως οι προγραμματισμένες εκ των υστέρων αξιολογήσεις σχεδίων του Ταμείου Συνοχής και του ISPA. Απώτερος στόχος είναι η δημιουργία μιας βάσης δεδομένων του κόστους ανά μονάδα, η οποία να περιλαμβάνει τόσο δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής, όσο και τα διαθέσιμα διεθνή σημεία αναφοράς. |
| --- | --- | --- |

48.

β)

Η Επιτροπή σκοπεύει να εξετάσει σε βάθος το θέμα του κόστους ανά μονάδα αρχίζοντας με την εκ των υστέρων αξιολόγηση του ΕΤΠΑ για την περίοδο 2000-2006. Μία από τις αξιολογήσεις θα εκτιμήσει την αποδοτικότητα των μεγάλων σχεδίων που χρηματοδοτήθηκαν από το ΕΤΠΑ. Επίσης, θα αναπτύξει και θα δοκιμάσει μια μεθοδολογία για την έρευνα του κόστους ανά μονάδα, η οποία αργότερα θα εφαρμοστεί σε μελλοντικές αξιολογήσεις, όπως οι προγραμματισμένες εκ των υστέρων αξιολογήσεις σχεδίων του Ταμείου Συνοχής και του ISPA. Απώτερος στόχος είναι η δημιουργία μιας βάσης δεδομένων του κόστους ανά μονάδα, η οποία να περιλαμβάνει τόσο δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής, όσο και τα διαθέσιμα διεθνή σημεία αναφοράς.

| δ) | Κατά τον εκ των υστέρων επανυπολογισμό του συντελεστή οικονομικής απόδοσης του σχεδίου, τα πραγματικά στοιχεία ήταν διαθέσιμα κυρίως μόνο για τα επενδυτικά στάδια (δηλαδή το επενδυτικό κόστος και το χρονοδιάγραμμα) και μόνο εν μέρει για τα επιχειρησιακά στάδια. Γι' αυτόν το λόγο ο εκ των υστέρων επανυπολογισμός έπρεπε σε ορισμένες περιπτώσεις να χρησιμοποιήσει τα εκ των προτέρων στοιχεία για να υπολογίσει τα καθαρά κέρδη του σχεδίου που προκύπτουν στο επιχειρησιακό στάδιο. |
| --- | --- |

δ)

Κατά τον εκ των υστέρων επανυπολογισμό του συντελεστή οικονομικής απόδοσης του σχεδίου, τα πραγματικά στοιχεία ήταν διαθέσιμα κυρίως μόνο για τα επενδυτικά στάδια (δηλαδή το επενδυτικό κόστος και το χρονοδιάγραμμα) και μόνο εν μέρει για τα επιχειρησιακά στάδια. Γι' αυτόν το λόγο ο εκ των υστέρων επανυπολογισμός έπρεπε σε ορισμένες περιπτώσεις να χρησιμοποιήσει τα εκ των προτέρων στοιχεία για να υπολογίσει τα καθαρά κέρδη του σχεδίου που προκύπτουν στο επιχειρησιακό στάδιο.

| ε) | Αξίζει να σημειωθούν οι δυσκολίες κατά την εκτίμηση της έμμεσης δημιουργίας θέσεων εργασίας που οφείλεται σε σχέδια υποδομής. Γι' αυτόν το λόγο η Επιτροπή αποφάσισε να μη ζητά αυτές τις πληροφορίες στην αίτηση μεγάλου σχεδίου υποδομής για την περίοδο 2007-2013. |
| --- | --- |

ε)

Αξίζει να σημειωθούν οι δυσκολίες κατά την εκτίμηση της έμμεσης δημιουργίας θέσεων εργασίας που οφείλεται σε σχέδια υποδομής. Γι' αυτόν το λόγο η Επιτροπή αποφάσισε να μη ζητά αυτές τις πληροφορίες στην αίτηση μεγάλου σχεδίου υποδομής για την περίοδο 2007-2013.

| 49. | α) | Οι έμμεσες επιπτώσεις που προβλέπονται από τις ΑΚΩ των σχεδίων υποδομής όπως η έμμεση απασχόληση ή η μείωση της συμφόρησης του οδικού δικτύου μετά από επέκταση του σιδηροδρομικού δικτύου δεν μπορούν να μετρηθούν με παρακολούθηση. Τα χρηματοοικονομικά και τα φυσικά αποτελέσματα μπορούν να ελέγχονται κατά το επενδυτικό στάδιο, αλλά δεν ισχύει το ίδιο και για τις οικονομικές επιπτώσεις που παρουσιάζονται στο επιχειρησιακό στάδιο και γενικότερα σε πιο μακροπρόθεσμη βάση. |
| --- | --- | --- |

49.

α)

Οι έμμεσες επιπτώσεις που προβλέπονται από τις ΑΚΩ των σχεδίων υποδομής όπως η έμμεση απασχόληση ή η μείωση της συμφόρησης του οδικού δικτύου μετά από επέκταση του σιδηροδρομικού δικτύου δεν μπορούν να μετρηθούν με παρακολούθηση. Τα χρηματοοικονομικά και τα φυσικά αποτελέσματα μπορούν να ελέγχονται κατά το επενδυτικό στάδιο, αλλά δεν ισχύει το ίδιο και για τις οικονομικές επιπτώσεις που παρουσιάζονται στο επιχειρησιακό στάδιο και γενικότερα σε πιο μακροπρόθεσμη βάση.

| β) | Η Επιτροπή πιστεύει ότι η αξιολόγηση των ευρύτερων οικονομικών επιπτώσεων σε περιφερειακό επίπεδο (δημιουργία επιχειρήσεων, τεχνητή δημιουργία θέσεων εργασίας, παραγωγικότητα και περιβάλλον) μπορεί να αξιολογηθεί καλύτερα σε επίπεδο προγράμματος παρά σχεδίου. |
| --- | --- |

β)

Η Επιτροπή πιστεύει ότι η αξιολόγηση των ευρύτερων οικονομικών επιπτώσεων σε περιφερειακό επίπεδο (δημιουργία επιχειρήσεων, τεχνητή δημιουργία θέσεων εργασίας, παραγωγικότητα και περιβάλλον) μπορεί να αξιολογηθεί καλύτερα σε επίπεδο προγράμματος παρά σχεδίου.

| 51. | Αποσκοπεί στην αύξηση της προσοχής που δίδεται σε αυτή την απαίτηση κατά τη νέα περίοδο. Σε κάθε περίπτωση, τα συγκεκριμένα δεδομένα βρίσκονται γενικά στις τελικές εκθέσεις μετά την ολοκλήρωση των σχεδίων. |
| --- | --- |

51.

Αποσκοπεί στην αύξηση της προσοχής που δίδεται σε αυτή την απαίτηση κατά τη νέα περίοδο. Σε κάθε περίπτωση, τα συγκεκριμένα δεδομένα βρίσκονται γενικά στις τελικές εκθέσεις μετά την ολοκλήρωση των σχεδίων.

| 52.-53. | Παρόλο που πρέπει να είναι συνεκτικοί, οι δείκτες που επιλέγονται για την παρακολούθηση των μεγάλων σχεδίων δεν είναι απαραίτητα οι ίδιοι με τους δείκτες σε επίπεδο αξόνων. Αυτό ισχύει ιδίως στην περίπτωση αποτελεσμάτων ή αντικτύπου που μπορούν να μετρηθούν σωστά σε επίπεδο αξόνων αλλά όχι σε επίπεδο σχεδίων. Για παράδειγμα, είναι δύσκολο να μετρηθεί η βελτιωμένη προσβασιμότητα που οφείλεται σε ένα μεμονωμένο σχέδιο και η βελτίωση της προσβασιμότητας που μετριέται σε επίπεδο αξόνων δεν απορρέει από το απλό άθροισμα των επιπτώσεων μεμονωμένων σχεδίων, διότι οι δικτυακές επιδράσεις διαδραματίζουν πιθανόν σημαντικό ρόλο. |
| --- | --- |

52.-53.

Παρόλο που πρέπει να είναι συνεκτικοί, οι δείκτες που επιλέγονται για την παρακολούθηση των μεγάλων σχεδίων δεν είναι απαραίτητα οι ίδιοι με τους δείκτες σε επίπεδο αξόνων. Αυτό ισχύει ιδίως στην περίπτωση αποτελεσμάτων ή αντικτύπου που μπορούν να μετρηθούν σωστά σε επίπεδο αξόνων αλλά όχι σε επίπεδο σχεδίων. Για παράδειγμα, είναι δύσκολο να μετρηθεί η βελτιωμένη προσβασιμότητα που οφείλεται σε ένα μεμονωμένο σχέδιο και η βελτίωση της προσβασιμότητας που μετριέται σε επίπεδο αξόνων δεν απορρέει από το απλό άθροισμα των επιπτώσεων μεμονωμένων σχεδίων, διότι οι δικτυακές επιδράσεις διαδραματίζουν πιθανόν σημαντικό ρόλο.

| 54. | Παρόλο που υπάρχουν πράγματι αδυναμίες και αντιφάσεις όσον αφορά τα δεδομένα που συλλέχθηκαν για την περίοδο 2000-2006, η Επιτροπή θεωρεί ότι η κατάσταση έχει βελτιωθεί σε σύγκριση με το παρελθόν και ότι υπάρχει σημαντικό σε μέγεθος σχετικό υλικό που συγκεντρώνεται και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για σκοπούς αξιολόγησης (βλέπε απάντηση στο σημείο 55). Για την περίοδο 2007-2013, για να αυξήσει την τυποποίηση και τη συγκρισιμότητα των πληροφοριών, η Επιτροπή καθόρισε ένα σύνολο «βασικών δεικτών» (παράρτημα I του εγγράφου εργασίας αριθ. 2 σχετικά με τους δείκτες παρακολούθησης και αξιολόγησης). Η Επιτροπή ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν αυτούς τους βασικούς δείκτες επιδόσεων και αποτελεσμάτων σε επίπεδο προγράμματος και όχι σχεδίου. |
| --- | --- |

54.

Παρόλο που υπάρχουν πράγματι αδυναμίες και αντιφάσεις όσον αφορά τα δεδομένα που συλλέχθηκαν για την περίοδο 2000-2006, η Επιτροπή θεωρεί ότι η κατάσταση έχει βελτιωθεί σε σύγκριση με το παρελθόν και ότι υπάρχει σημαντικό σε μέγεθος σχετικό υλικό που συγκεντρώνεται και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για σκοπούς αξιολόγησης (βλέπε απάντηση στο σημείο 55). Για την περίοδο 2007-2013, για να αυξήσει την τυποποίηση και τη συγκρισιμότητα των πληροφοριών, η Επιτροπή καθόρισε ένα σύνολο «βασικών δεικτών» (παράρτημα I του εγγράφου εργασίας αριθ. 2 σχετικά με τους δείκτες παρακολούθησης και αξιολόγησης). Η Επιτροπή ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν αυτούς τους βασικούς δείκτες επιδόσεων και αποτελεσμάτων σε επίπεδο προγράμματος και όχι σχεδίου.

| 55. | Η εκ των υστέρων αξιολόγηση του ΕΤΠΑ για την περίοδο 2000-2006 οργανώνεται σε 11 δέσμες εργασίας που αξιολογούν τα συνολικά αποτελέσματα της πολιτικής, συμπεριλαμβανομένων επιλεγμένων θεματικών πτυχών. Μία από αυτές σχεδιάστηκε ειδικά για να συλλέξει τις διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με τους δείκτες σε όλα τα έγγραφα προγραμματισμού. Η δέσμη εργασίας συλλογής δεδομένων θα διευκολύνει το έργο των συμβούλων στις άλλες δέσμες εργασίες, οι οποίες θα επικεντρωθούν στη συμπλήρωση των κενών όσον αφορά τα δεδομένα και θα πραγματοποιήσουν ουσιαστικά τις αξιολογήσεις. Παρόλο που στην εκ των υστέρων αξιολόγηση η Επιτροπή θα αξιολογήσει κυρίως επενδύσεις που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ σε συνολικό επίπεδο πολιτικής, και όχι σε επίπεδο μεμονωμένων σχεδίων, μία από τις δέσμες εργασίας θα επικεντρωθεί στον αντίκτυπο των μεγάλων σχεδίων στον τομέα των μεταφορών, τα οποία θα αναλυθούν ξεχωριστά. Μία άλλη δέσμη εργασίας θα συγκεντρώσει πληροφορίες για τις επιπτώσεις των μεγάλων σχεδίων στην απασχόληση. Επίσης, θα πραγματοποιηθούν εργασίες όσον αφορά το κόστος ανά μονάδα στα μεγάλα σχέδια υποδομής [βλέπε απάντηση στο σημείο 48 στοιχείο β)].
  Το 2009 η Επιτροπή θα πραγματοποιήσει εκ των υστέρων αξιολόγηση για τα σχέδια του Ταμείου Συνοχής της περιόδου 2000-2006. |
| --- | --- |

55.

Η εκ των υστέρων αξιολόγηση του ΕΤΠΑ για την περίοδο 2000-2006 οργανώνεται σε 11 δέσμες εργασίας που αξιολογούν τα συνολικά αποτελέσματα της πολιτικής, συμπεριλαμβανομένων επιλεγμένων θεματικών πτυχών. Μία από αυτές σχεδιάστηκε ειδικά για να συλλέξει τις διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με τους δείκτες σε όλα τα έγγραφα προγραμματισμού. Η δέσμη εργασίας συλλογής δεδομένων θα διευκολύνει το έργο των συμβούλων στις άλλες δέσμες εργασίες, οι οποίες θα επικεντρωθούν στη συμπλήρωση των κενών όσον αφορά τα δεδομένα και θα πραγματοποιήσουν ουσιαστικά τις αξιολογήσεις. Παρόλο που στην εκ των υστέρων αξιολόγηση η Επιτροπή θα αξιολογήσει κυρίως επενδύσεις που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ σε συνολικό επίπεδο πολιτικής, και όχι σε επίπεδο μεμονωμένων σχεδίων, μία από τις δέσμες εργασίας θα επικεντρωθεί στον αντίκτυπο των μεγάλων σχεδίων στον τομέα των μεταφορών, τα οποία θα αναλυθούν ξεχωριστά. Μία άλλη δέσμη εργασίας θα συγκεντρώσει πληροφορίες για τις επιπτώσεις των μεγάλων σχεδίων στην απασχόληση. Επίσης, θα πραγματοποιηθούν εργασίες όσον αφορά το κόστος ανά μονάδα στα μεγάλα σχέδια υποδομής [βλέπε απάντηση στο σημείο 48 στοιχείο β)].

Το 2009 η Επιτροπή θα πραγματοποιήσει εκ των υστέρων αξιολόγηση για τα σχέδια του Ταμείου Συνοχής της περιόδου 2000-2006.

Η ΝΕΑ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2007-2013

| 57. | Η Επιτροπή αναφέρεται, επίσης, στα βελτιωμένα έντυπα αιτήσεων, τα δεδομένα των οποίων θα καταχωρηθούν στην κεντρική βάση δεδομένων «SFC2007», στην ενημέρωση των εσωτερικών οδηγιών (με ένα ειδικό τμήμα στο υπόμνημα για τους υπαλλήλους), στη χρήση λογισμικού για τον έλεγχο της συνοχής και της συνεκτικότητας των παραμέτρων και των αποτελεσμάτων των ΑΚΩ και στην εισαγωγή ενός μηχανισμού για παροχή τεχνικής βοήθειας προς τα κράτη μέλη με προετοιμασία σχεδίου που ονομάζεται «JASPERS» (Joint Assistance for Projects in European Regions — Κοινή βοήθεια για τη στήριξη σχεδίων στις ευρωπαϊκές περιφέρειες). Βλέπε επίσης τις απαντήσεις στα σημεία 22, 24, 29, 43 και 44. |
| --- | --- |

57.

Η Επιτροπή αναφέρεται, επίσης, στα βελτιωμένα έντυπα αιτήσεων, τα δεδομένα των οποίων θα καταχωρηθούν στην κεντρική βάση δεδομένων «SFC2007», στην ενημέρωση των εσωτερικών οδηγιών (με ένα ειδικό τμήμα στο υπόμνημα για τους υπαλλήλους), στη χρήση λογισμικού για τον έλεγχο της συνοχής και της συνεκτικότητας των παραμέτρων και των αποτελεσμάτων των ΑΚΩ και στην εισαγωγή ενός μηχανισμού για παροχή τεχνικής βοήθειας προς τα κράτη μέλη με προετοιμασία σχεδίου που ονομάζεται «JASPERS» (Joint Assistance for Projects in European Regions — Κοινή βοήθεια για τη στήριξη σχεδίων στις ευρωπαϊκές περιφέρειες). Βλέπε επίσης τις απαντήσεις στα σημεία 22, 24, 29, 43 και 44.

| 58. | Παρόλο που η έμφαση θα δοθεί κυρίως στην εκ των υστέρων αξιολόγηση σε επίπεδο προγράμματος, η Επιτροπή θα αντλήσει δεδομένα από μεγάλα σχέδια όπως κάνει για την εκ των υστέρων αξιολόγηση για την περίοδο 2000-2006 (βλέπε απάντηση στο σημείο 55). Θα εξακολουθήσει επίσης να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να πραγματοποιούν αξιολογήσεις, μεταξύ άλλων σε επίπεδο σχεδίων και σε τομεακό επίπεδο, σε εθελοντική βάση. |
| --- | --- |

58.

Παρόλο που η έμφαση θα δοθεί κυρίως στην εκ των υστέρων αξιολόγηση σε επίπεδο προγράμματος, η Επιτροπή θα αντλήσει δεδομένα από μεγάλα σχέδια όπως κάνει για την εκ των υστέρων αξιολόγηση για την περίοδο 2000-2006 (βλέπε απάντηση στο σημείο 55). Θα εξακολουθήσει επίσης να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να πραγματοποιούν αξιολογήσεις, μεταξύ άλλων σε επίπεδο σχεδίων και σε τομεακό επίπεδο, σε εθελοντική βάση.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

| 59. | Πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι περιορισμοί του κανονιστικού περιβάλλοντος για την περίοδο 2000-2006.






  α) | Η Επιτροπή έχει γενικά πραγματοποιήσει διεξοδική εκτίμηση. Τα περισσότερα σχέδια για την περίοδο 2000-2006 υποβλήθηκαν μετά το 2003. |
| --- | --- | --- |

59.

Πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι περιορισμοί του κανονιστικού περιβάλλοντος για την περίοδο 2000-2006.

α)

Η Επιτροπή έχει γενικά πραγματοποιήσει διεξοδική εκτίμηση. Τα περισσότερα σχέδια για την περίοδο 2000-2006 υποβλήθηκαν μετά το 2003.

| β) | Η Επιτροπή συμφωνεί ότι οι αιτήσεις χρηματοδότησης δεν βρίσκονταν στο ίδιο επίπεδο όσον αφορά την ποιότητα και παρουσίαζαν αρκετές αδυναμίες όσον αφορά τα σχέδια παραγωγικών επενδύσεων. Γενικά, η Επιτροπή κατέβαλε προσπάθειες για να βελτιώσει την ποιότητα των φακέλων ζητώντας διευκρινίσεις. Για την περίοδο 2007-2013, έχουν βελτιωθεί η νομική βάση και τα μέσα για την εξέταση των αιτήσεων μεγάλων σχεδίων από την Επιτροπή. |
| --- | --- |

β)

Η Επιτροπή συμφωνεί ότι οι αιτήσεις χρηματοδότησης δεν βρίσκονταν στο ίδιο επίπεδο όσον αφορά την ποιότητα και παρουσίαζαν αρκετές αδυναμίες όσον αφορά τα σχέδια παραγωγικών επενδύσεων. Γενικά, η Επιτροπή κατέβαλε προσπάθειες για να βελτιώσει την ποιότητα των φακέλων ζητώντας διευκρινίσεις. Για την περίοδο 2007-2013, έχουν βελτιωθεί η νομική βάση και τα μέσα για την εξέταση των αιτήσεων μεγάλων σχεδίων από την Επιτροπή.

| γ) | Οι κανονισμοί της περιόδου 2000-2006 παρείχαν σημαντική ευελιξία κατά τον καθορισμό των ποσοστών συγχρηματοδότησης. |
| --- | --- |

γ)

Οι κανονισμοί της περιόδου 2000-2006 παρείχαν σημαντική ευελιξία κατά τον καθορισμό των ποσοστών συγχρηματοδότησης.

| 60. | Δεδομένου ότι τα ποσά χρηματοδότησης για τα μεγάλα σχέδια είναι πολύ σημαντικά, η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι σκόπιμο να υπόκεινται σε πιο σχολαστική διαδικασία υποβολής αιτήσεων και σε προσεκτικότερη εξέταση. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται ο μέγιστος δυνατός αντίκτυπος στην περιφερειακή ανάπτυξη και η αποδοτική χρήση των κοινοτικών πόρων.
  Η Επιτροπή έχει λάβει μέτρα για τη βελτίωση τόσο της προετοιμασίας των αιτήσεων σχεδίων από τα κράτη μέλη, όσο και της δικής της εκτίμησης. Οι συνολικές επιπτώσεις των μέτρων αυτών θα γίνουν αισθητές την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013. |
| --- | --- |

60.

Δεδομένου ότι τα ποσά χρηματοδότησης για τα μεγάλα σχέδια είναι πολύ σημαντικά, η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι σκόπιμο να υπόκεινται σε πιο σχολαστική διαδικασία υποβολής αιτήσεων και σε προσεκτικότερη εξέταση. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται ο μέγιστος δυνατός αντίκτυπος στην περιφερειακή ανάπτυξη και η αποδοτική χρήση των κοινοτικών πόρων.

Η Επιτροπή έχει λάβει μέτρα για τη βελτίωση τόσο της προετοιμασίας των αιτήσεων σχεδίων από τα κράτη μέλη, όσο και της δικής της εκτίμησης. Οι συνολικές επιπτώσεις των μέτρων αυτών θα γίνουν αισθητές την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013.

| 61. | α) | Από το 2000 δεν υπάρχει κανονιστική βάση που να απαιτεί από τα κράτη μέλη να πραγματοποιούν εκ των υστέρων αξιολογήσεις σε επίπεδο σχεδίων, παρόλο που αυτή η πρακτική ενθαρρύνεται. Η εκ των υστέρων αξιολόγηση σχεδίων, την οποία αναλάμβανε η Επιτροπή, απαιτούνταν μόνο για το Ταμείο Συνοχής. |
| --- | --- | --- |

61.

α)

Από το 2000 δεν υπάρχει κανονιστική βάση που να απαιτεί από τα κράτη μέλη να πραγματοποιούν εκ των υστέρων αξιολογήσεις σε επίπεδο σχεδίων, παρόλο που αυτή η πρακτική ενθαρρύνεται. Η εκ των υστέρων αξιολόγηση σχεδίων, την οποία αναλάμβανε η Επιτροπή, απαιτούνταν μόνο για το Ταμείο Συνοχής.

| β) | Η Επιτροπή αναγνώρισε τις αδυναμίες των δεδομένων που παρείχαν οι αιτήσεις την περίοδο 1994-1999 και έχει λάβει μέτρα για τη βελτίωση της συλλογής δεδομένων κατά την περίοδο 2000-2006 και ακόμα περισσότερο κατά την περίοδο 2007-2013. |
| --- | --- |

β)

Η Επιτροπή αναγνώρισε τις αδυναμίες των δεδομένων που παρείχαν οι αιτήσεις την περίοδο 1994-1999 και έχει λάβει μέτρα για τη βελτίωση της συλλογής δεδομένων κατά την περίοδο 2000-2006 και ακόμα περισσότερο κατά την περίοδο 2007-2013.

| γ) | Υπήρχαν ελλείψεις στα δεδομένα παρακολούθησης τα οποία δυσχέραιναν την αξιολόγηση. Έχουν ληφθεί μέτρα για την αποκατάσταση αυτών των ελλείψεων, ιδίως για την περίοδο 2007-2013. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν θεωρεί ότι οι έμμεσες επιπτώσεις μπορούν να ελεγχθούν σε επίπεδο σχεδίων (βλέπε απάντηση στο σημείο 49). |
| --- | --- |

γ)

Υπήρχαν ελλείψεις στα δεδομένα παρακολούθησης τα οποία δυσχέραιναν την αξιολόγηση. Έχουν ληφθεί μέτρα για την αποκατάσταση αυτών των ελλείψεων, ιδίως για την περίοδο 2007-2013. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν θεωρεί ότι οι έμμεσες επιπτώσεις μπορούν να ελεγχθούν σε επίπεδο σχεδίων (βλέπε απάντηση στο σημείο 49).

| 62. | Παρόλο που υπάρχουν πράγματι αδυναμίες και αντιφάσεις στα δεδομένα που συλλέχθηκαν για την περίοδο 2000-2006, η κατάσταση έχει βελτιωθεί και έχουν ληφθεί υπόψη οι περιορισμοί των προηγούμενων αξιολογήσεων κατά το σχεδιασμό για την περίοδο 2000-2006. |
| --- | --- |

62.

Παρόλο που υπάρχουν πράγματι αδυναμίες και αντιφάσεις στα δεδομένα που συλλέχθηκαν για την περίοδο 2000-2006, η κατάσταση έχει βελτιωθεί και έχουν ληφθεί υπόψη οι περιορισμοί των προηγούμενων αξιολογήσεων κατά το σχεδιασμό για την περίοδο 2000-2006.

| 63. | Η Επιτροπή συμφωνεί με τις συστάσεις του Συνεδρίου και σκοπεύει να διασφαλίσει την ορθή εφαρμογή των βελτιωμένων κανονιστικών διατάξεων.






  α) | Εκτός από τις αυστηρότερες απαιτήσεις στους κανονισμούς για τις πληροφορίες που απαιτούνται με τις αιτήσεις και την αποσαφήνιση των κανόνων για τον καθορισμό της ενίσχυσης της ΕΕ, οι εσωτερικές οδηγίες έχουν ενημερωθεί και οι διαδικασίες μηχανογραφούνται. |
| --- | --- | --- |

63.

Η Επιτροπή συμφωνεί με τις συστάσεις του Συνεδρίου και σκοπεύει να διασφαλίσει την ορθή εφαρμογή των βελτιωμένων κανονιστικών διατάξεων.

α)

Εκτός από τις αυστηρότερες απαιτήσεις στους κανονισμούς για τις πληροφορίες που απαιτούνται με τις αιτήσεις και την αποσαφήνιση των κανόνων για τον καθορισμό της ενίσχυσης της ΕΕ, οι εσωτερικές οδηγίες έχουν ενημερωθεί και οι διαδικασίες μηχανογραφούνται.

| β) | Σε συνδυασμό με τις αυστηρότερες απαιτήσεις για τις αιτήσεις και τη μηχανογράφηση της διαδικασίας, ένα έγγραφο εργασίας για την ανάλυση κόστους-ωφέλειας και ένας ενημερωμένος οδηγός ΑΚΩ θα βελτιώσουν την ποιότητα των ΑΚΩ και θα παρέχουν ένα κοινό πλαίσιο για την εκτίμηση των σχεδίων. |
| --- | --- |

β)

Σε συνδυασμό με τις αυστηρότερες απαιτήσεις για τις αιτήσεις και τη μηχανογράφηση της διαδικασίας, ένα έγγραφο εργασίας για την ανάλυση κόστους-ωφέλειας και ένας ενημερωμένος οδηγός ΑΚΩ θα βελτιώσουν την ποιότητα των ΑΚΩ και θα παρέχουν ένα κοινό πλαίσιο για την εκτίμηση των σχεδίων.

| γ) | Οι κανονισμοί για την περίοδο 2007-2013 θεσπίζουν σαφέστερους κανόνες για τον καθορισμό της συμβολής της ΕΕ στα σχέδια που παράγουν έσοδα. Το έγγραφο εργασίας παρείχε κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή των νέων κανόνων. Η Επιτροπή πιστεύει ότι η διαμόρφωση της ενίσχυσης πρέπει να βασίζεται στη χρηματοοικονομική ανάλυση η οποία ήδη λαμβάνει έμμεσα υπόψη ορισμένες κοινωνικοοικονομικές πτυχές. |
| --- | --- |

γ)

Οι κανονισμοί για την περίοδο 2007-2013 θεσπίζουν σαφέστερους κανόνες για τον καθορισμό της συμβολής της ΕΕ στα σχέδια που παράγουν έσοδα. Το έγγραφο εργασίας παρείχε κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή των νέων κανόνων. Η Επιτροπή πιστεύει ότι η διαμόρφωση της ενίσχυσης πρέπει να βασίζεται στη χρηματοοικονομική ανάλυση η οποία ήδη λαμβάνει έμμεσα υπόψη ορισμένες κοινωνικοοικονομικές πτυχές.

| 64. | α) | Η Επιτροπή συμφωνεί ότι τα κράτη μέλη μπορούν να επωφεληθούν από τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις των μεγάλων σχεδίων και γι' αυτόν το λόγο πάντα ενθάρρυνε τη συγκεκριμένη πρακτική. Θα εξακολουθεί να το πράττει, αλλά πιστεύει ότι οι ευρύτερες οικονομικές επιπτώσεις σε περιφερειακό επίπεδο μπορούν σε πολλές περιπτώσεις να αξιολογηθούν καλύτερα σε επίπεδο προγράμματος. |
| --- | --- | --- |

64.

α)

Η Επιτροπή συμφωνεί ότι τα κράτη μέλη μπορούν να επωφεληθούν από τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις των μεγάλων σχεδίων και γι' αυτόν το λόγο πάντα ενθάρρυνε τη συγκεκριμένη πρακτική. Θα εξακολουθεί να το πράττει, αλλά πιστεύει ότι οι ευρύτερες οικονομικές επιπτώσεις σε περιφερειακό επίπεδο μπορούν σε πολλές περιπτώσεις να αξιολογηθούν καλύτερα σε επίπεδο προγράμματος.

| β) | Οι συστάσεις της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη όσον αφορά την παρακολούθηση λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες των μελλοντικών αξιολογήσεων, στις οποίες τα δεδομένα των σχεδίων θα εξακολουθούν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο. Το νέο μέσο ηλεκτρονικής ανταλλαγής πληροφοριών θα διευκολύνει τη συλλογή δομημένων δεδομένων σχεδίων, που απαιτεί ο εκτελεστικός κανονισμός της Επιτροπής.
  Οι ετήσιες εκθέσεις υλοποίησης θα πρέπει να περιλαμβάνουν πληροφορίες για την πρόοδο και τη χρηματοδότηση των μεγάλων σχεδίων. |
| --- | --- |

β)

Οι συστάσεις της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη όσον αφορά την παρακολούθηση λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες των μελλοντικών αξιολογήσεων, στις οποίες τα δεδομένα των σχεδίων θα εξακολουθούν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο. Το νέο μέσο ηλεκτρονικής ανταλλαγής πληροφοριών θα διευκολύνει τη συλλογή δομημένων δεδομένων σχεδίων, που απαιτεί ο εκτελεστικός κανονισμός της Επιτροπής.

Οι ετήσιες εκθέσεις υλοποίησης θα πρέπει να περιλαμβάνουν πληροφορίες για την πρόοδο και τη χρηματοδότηση των μεγάλων σχεδίων.

| γ) | Τα νέα έντυπα αιτήσεων ζητούν, συγκεκριμένα, περιγραφή της αρχικής κατάστασης, καθώς και τους σχετικούς δείκτες αποτελεσμάτων και συμβολής στην επίτευξη των στόχων των προγραμμάτων. |
| --- | --- |

γ)

Τα νέα έντυπα αιτήσεων ζητούν, συγκεκριμένα, περιγραφή της αρχικής κατάστασης, καθώς και τους σχετικούς δείκτες αποτελεσμάτων και συμβολής στην επίτευξη των στόχων των προγραμμάτων.

| 65. | Η Επιτροπή πιστεύει ότι είναι σημαντικό να υπόκεινται τα μεγάλα σχέδια σε επιπρόσθετες απαιτήσεις και αυστηρό έλεγχο, διότι αφορούν σημαντικούς πόρους. Κάθε επανεξέταση όπως προτείνεται από το Συνέδριο πρέπει να λαμβάνει υπόψη τον αντίκτυπο των βελτιώσεων στις διαδικασίες που πρότεινε η Επιτροπή για την περίοδο 2007-2013. |
| --- | --- |

65.

Η Επιτροπή πιστεύει ότι είναι σημαντικό να υπόκεινται τα μεγάλα σχέδια σε επιπρόσθετες απαιτήσεις και αυστηρό έλεγχο, διότι αφορούν σημαντικούς πόρους. Κάθε επανεξέταση όπως προτείνεται από το Συνέδριο πρέπει να λαμβάνει υπόψη τον αντίκτυπο των βελτιώσεων στις διαδικασίες που πρότεινε η Επιτροπή για την περίοδο 2007-2013.

---