# Publicatieblad C 105/2008

| | ISSN 1725-2474 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 105 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 51e jaargang25 april 2008 |

ISSN 1725-2474

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 105

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

51e jaargang25 april 2008

---

| Nummer | Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| | III   Voorbereidende handelingen |
| | COMITÉ VAN DE REGIO'S |
| | 73e plenaire zitting op 6 en 7 februari 2008 |
| 2008/C 105/01 | Advies van het Comité van de Regio's over Efficiëntere steun voor onderzoek en vernieuwing in EU-regio's | 1 |
| 2008/C 105/02 | Advies van het Comité van de Regio's over Tussentijdse herziening van de strategie voor biowetenschappen en biotechnologie | 7 |
| 2008/C 105/03 | Advies van het Comité van de Regio's over De bijdrage van vrijwilligerswerk aan de economische en sociale samenhang | 11 |
| 2008/C 105/04 | Advies van het Comité van de Regio's over Flexizekerheid | 16 |
| 2008/C 105/05 | Advies van het Comité van de Regio's over Bevordering van een actief burgerschap bij jongeren via educatie | 21 |
| 2008/C 105/06 | Verkennend advies van het Comité van de Regio's over De health check van het GLB | 25 |
| 2008/C 105/07 | Resolutie van het Comité van de Regio's voor de Europese Voorjaarstop van 2008 over De strategie voor groei en werkgelegenheid — Omgaan met de paradox van Lissabon | 31 |
| 2008/C 105/08 | Advies van het Comité van de Regio's over Een EU-strategie voor aan voeding, overgewicht en obesitas gerelateerde gezondheidskwesties | 34 |
| 2008/C 105/09 | Advies van het Comité van de Regio's over het Witboek sport | 40 |
| 2008/C 105/10 | Advies van het Comité van de Regio's over Synergie voor het Zwarte-Zeegebied — Een nieuw regionaal samenwerkingsinitiatief | 46 |

Nummer

Inhoud

Bladzijde

III   Voorbereidende handelingen

COMITÉ VAN DE REGIO'S

73e plenaire zitting op 6 en 7 februari 2008

2008/C 105/01

Advies van het Comité van de Regio's over Efficiëntere steun voor onderzoek en vernieuwing in EU-regio's

1

2008/C 105/02

Advies van het Comité van de Regio's over Tussentijdse herziening van de strategie voor biowetenschappen en biotechnologie

7

2008/C 105/03

Advies van het Comité van de Regio's over De bijdrage van vrijwilligerswerk aan de economische en sociale samenhang

11

2008/C 105/04

Advies van het Comité van de Regio's over Flexizekerheid

16

2008/C 105/05

Advies van het Comité van de Regio's over Bevordering van een actief burgerschap bij jongeren via educatie

21

2008/C 105/06

Verkennend advies van het Comité van de Regio's over De health check van het GLB

25

2008/C 105/07

Resolutie van het Comité van de Regio's voor de Europese Voorjaarstop van 2008 over De strategie voor groei en werkgelegenheid — Omgaan met de paradox van Lissabon

31

2008/C 105/08

Advies van het Comité van de Regio's over Een EU-strategie voor aan voeding, overgewicht en obesitas gerelateerde gezondheidskwesties

34

2008/C 105/09

Advies van het Comité van de Regio's over het Witboek sport

40

2008/C 105/10

Advies van het Comité van de Regio's over Synergie voor het Zwarte-Zeegebied — Een nieuw regionaal samenwerkingsinitiatief

46

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

III Voorbereidende handelingen

COMITÉ VAN DE REGIO'S

73e plenaire zitting op 6 en 7 februari 2008

| 25.4.2008 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 105/1 |
| --- | --- | --- | --- |

25.4.2008

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 105/1

---

Advies van het Comité van de Regio's over „Efficiëntere steun voor onderzoek en vernieuwing in EU-regio's”

(2008/C 105/01)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| — | benadrukt de belangrijke rol van de regio's om — met extra steun van de EU en de lidstaten — manieren te vinden voor een complementair gebruik van middelen uit de onderzoeks- en structuurfondsen teneinde het onderzoeks- en innovatieaspect van de herziene Lissabonstrategie op lokaal en regionaal niveau te bevorderen; |
| --- | --- |

—

benadrukt de belangrijke rol van de regio's om — met extra steun van de EU en de lidstaten — manieren te vinden voor een complementair gebruik van middelen uit de onderzoeks- en structuurfondsen teneinde het onderzoeks- en innovatieaspect van de herziene Lissabonstrategie op lokaal en regionaal niveau te bevorderen;

| — | benadrukt de noodzaak om regionale strategieën voor onderzoek en innovatie uit te werken en de regionale governance op het gebied van onderzoek en innovatie te versterken door de betrokken partijen, met name de particuliere sector, meer inspraak te geven; |
| --- | --- |

—

benadrukt de noodzaak om regionale strategieën voor onderzoek en innovatie uit te werken en de regionale governance op het gebied van onderzoek en innovatie te versterken door de betrokken partijen, met name de particuliere sector, meer inspraak te geven;

| — | roept de EU om verdere maatregelen te nemen ter bevordering van de synergie tussen EU-fondsen voor onderzoek en innovatie, o.m. door prioriteit te hechten aan KP7- en KCI-toepassingen die van groot belang zijn voor een regionale innovatiestrategie en door een wezenlijk — en toenemend — deel van de middelen uit de structuurfondsen te bestemmen voor onderzoek en innovatie; |
| --- | --- |

—

roept de EU om verdere maatregelen te nemen ter bevordering van de synergie tussen EU-fondsen voor onderzoek en innovatie, o.m. door prioriteit te hechten aan KP7- en KCI-toepassingen die van groot belang zijn voor een regionale innovatiestrategie en door een wezenlijk — en toenemend — deel van de middelen uit de structuurfondsen te bestemmen voor onderzoek en innovatie;

| — | benadrukt dat er een beter uitgebalanceerde beleidsmix moet worden nagestreefd en dat de steun voor bestaande kenniscentra en voor de opbouw van nieuwe beter op elkaar moet worden afgestemd. Zonder afbreuk te doen aan het „excellentiebeginsel” dat in het zevende kaderprogramma (KP7) centraal staat, zou overwogen moeten worden dit programma net als het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (KCI) een territoriale dimensie te geven; |
| --- | --- |

—

benadrukt dat er een beter uitgebalanceerde beleidsmix moet worden nagestreefd en dat de steun voor bestaande kenniscentra en voor de opbouw van nieuwe beter op elkaar moet worden afgestemd. Zonder afbreuk te doen aan het „excellentiebeginsel” dat in het zevende kaderprogramma (KP7) centraal staat, zou overwogen moeten worden dit programma net als het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (KCI) een territoriale dimensie te geven;

| — | verzoekt de Commissie erop toe te zien dat de steun uit de structuurfondsen, het zevende kaderprogramma voor O&TO (KP7) en het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (KCI) ten behoeve van interregionale netwerken op het gebied van onderzoek en innovatie goed op elkaar wordt afgestemd, o.m. om een regelmatige en beter gecoördineerde verspreiding van resultaten en goede praktijken mogelijk te maken en de interactie tussen de verschillende „gemeenschappen” te versterken. |
| --- | --- |

—

verzoekt de Commissie erop toe te zien dat de steun uit de structuurfondsen, het zevende kaderprogramma voor O&TO (KP7) en het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (KCI) ten behoeve van interregionale netwerken op het gebied van onderzoek en innovatie goed op elkaar wordt afgestemd, o.m. om een regelmatige en beter gecoördineerde verspreiding van resultaten en goede praktijken mogelijk te maken en de interactie tussen de verschillende „gemeenschappen” te versterken.

| Rapporteur | : | de heer J. MYLLYVIRTA (FI/EVP), burgemeester van Lahti |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

de heer J. MYLLYVIRTA (FI/EVP), burgemeester van Lahti

Referentiedocumenten

Conclusies van de Raad m.b.t. „Efficiëntere steun voor onderzoek en vernieuwing: coördinatie van het gebruik van het kaderprogramma voor onderzoek en de structuurfondsen — een antwoord op het CREST-rapport”, 2811e bijeenkomst van de Raad Concurrentievermogen, 25 juni 2007, Luxemburg

Mededeling van de Commissie „Concurrerende Europese regio's door onderzoek en innovatie — Een bijdrage tot meer groei en betere banen”

COM(2007) 474 final

Beleidsaanbevelingen

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

De synergie versterken tussen de verschillende financieringsinstrumenten 2007-2013

| 1. | is zeer ingenomen met de conclusies van de Raad Concurrentievermogen van 25 juni 2007 m.b.t. „Efficiëntere steun voor onderzoek en vernieuwing: coördinatie van het gebruik van het kaderprogramma voor onderzoek en de structuurfondsen — een antwoord op het CREST-rapport” (1), waarin de Raad de lidstaten en regio's oproept de richtsnoeren van het CREST op vrijwillige basis ten uitvoer te leggen en het CvdR vraagt een vervolg te geven aan dit dossier. Het Comité zou op zijn beurt de Raad willen verzoeken om in het licht van dit advies een en ander nogmaals te bespreken; |
| --- | --- |

1.

is zeer ingenomen met de conclusies van de Raad Concurrentievermogen van 25 juni 2007 m.b.t. „Efficiëntere steun voor onderzoek en vernieuwing: coördinatie van het gebruik van het kaderprogramma voor onderzoek en de structuurfondsen — een antwoord op het CREST-rapport” (1), waarin de Raad de lidstaten en regio's oproept de richtsnoeren van het CREST op vrijwillige basis ten uitvoer te leggen en het CvdR vraagt een vervolg te geven aan dit dossier. Het Comité zou op zijn beurt de Raad willen verzoeken om in het licht van dit advies een en ander nogmaals te bespreken;

| 2. | erkent dat de synergie tussen het Europees cohesie-, onderzoeks- en innovatiebeleid moet worden verbeterd, met inachtneming van de respectieve beleidsdoelstellingen, en onderstreept met name het belang van een doeltreffend, gecoördineerd gebruik van de verschillende financieringsinstrumenten door de lidstaten en regio's. Het Comité heeft in meerdere adviezen erop gewezen, en de CvdR-studie over de „Structurele capaciteit en motivatie van regio's en van lokale en regionale overheden op het gebied van O&TO” (2) onderschrijft dit, dat de regio's, met name in de nieuwe lidstaten, manieren zouden moeten vinden voor een complementair gebruik van middelen uit de onderzoeks- en structuurfondsen en dat zij daarbij meer hulp zouden moeten krijgen van de EU en de lidstaten; |
| --- | --- |

2.

erkent dat de synergie tussen het Europees cohesie-, onderzoeks- en innovatiebeleid moet worden verbeterd, met inachtneming van de respectieve beleidsdoelstellingen, en onderstreept met name het belang van een doeltreffend, gecoördineerd gebruik van de verschillende financieringsinstrumenten door de lidstaten en regio's. Het Comité heeft in meerdere adviezen erop gewezen, en de CvdR-studie over de „Structurele capaciteit en motivatie van regio's en van lokale en regionale overheden op het gebied van O&TO” (2) onderschrijft dit, dat de regio's, met name in de nieuwe lidstaten, manieren zouden moeten vinden voor een complementair gebruik van middelen uit de onderzoeks- en structuurfondsen en dat zij daarbij meer hulp zouden moeten krijgen van de EU en de lidstaten;

| 3. | is het eens met de Raad en de Commissie dat dit essentieel is om het onderzoeks- en innovatieaspect van de herziene Lissabonstrategie op lokaal en regionaal niveau te bevorderen, aangezien de prestaties op het gebied van onderzoek en innovatie in de EU-regio's hierdoor verbeterd kunnen worden. Het wijst erop dat onderzoeksinstellingen en hun werkmethodes veelzijdig zijn; nieuwe kennis kan worden geproduceerd in verschillende soorten instellingen van uiteenlopende grootte. Zelfs kleine instellingen kunnen op bepaalde terreinen kennis produceren die wereldwijd van belang is, met name wanneer zij deelnemen aan mondiale netwerken en samenwerken met kennisondernemingen; |
| --- | --- |

3.

is het eens met de Raad en de Commissie dat dit essentieel is om het onderzoeks- en innovatieaspect van de herziene Lissabonstrategie op lokaal en regionaal niveau te bevorderen, aangezien de prestaties op het gebied van onderzoek en innovatie in de EU-regio's hierdoor verbeterd kunnen worden. Het wijst erop dat onderzoeksinstellingen en hun werkmethodes veelzijdig zijn; nieuwe kennis kan worden geproduceerd in verschillende soorten instellingen van uiteenlopende grootte. Zelfs kleine instellingen kunnen op bepaalde terreinen kennis produceren die wereldwijd van belang is, met name wanneer zij deelnemen aan mondiale netwerken en samenwerken met kennisondernemingen;

| 4. | is, in navolging van de voorstellen in eerdergenoemde CvdR-studie, ingenomen met de nieuwe mogelijkheden die de opzet van het zevende kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling (KP7), de structuurfondsen (SF), het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (KCI) en het Europees landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (FEADER) biedt voor een gecoördineerd gebruik door de regio's van de middelen ter bevordering van onderzoek en innovatie. Met name met een gemeenschappelijke programmeringsperiode en extra middelen zou men een heel stuk vooruit kunnen komen dankzij een versterkte synergie. Het zevende kaderprogramma beschikt over een budget van 54 miljard euro voor 2007-2013. Bij de structuurfondsen gaat zo'n 10 % (ofwel 45 miljard euro) van de middelen naar onderzoek en innovatie, terwijl nog eens een vergelijkbare som vrijkomt uit nationale medefinanciering. Dit geeft het belang en potentieel aan van de structuurfondsen vergeleken met het totale budget van het kaderprogramma; |
| --- | --- |

4.

is, in navolging van de voorstellen in eerdergenoemde CvdR-studie, ingenomen met de nieuwe mogelijkheden die de opzet van het zevende kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling (KP7), de structuurfondsen (SF), het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (KCI) en het Europees landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (FEADER) biedt voor een gecoördineerd gebruik door de regio's van de middelen ter bevordering van onderzoek en innovatie. Met name met een gemeenschappelijke programmeringsperiode en extra middelen zou men een heel stuk vooruit kunnen komen dankzij een versterkte synergie. Het zevende kaderprogramma beschikt over een budget van 54 miljard euro voor 2007-2013. Bij de structuurfondsen gaat zo'n 10 % (ofwel 45 miljard euro) van de middelen naar onderzoek en innovatie, terwijl nog eens een vergelijkbare som vrijkomt uit nationale medefinanciering. Dit geeft het belang en potentieel aan van de structuurfondsen vergeleken met het totale budget van het kaderprogramma;

| 5. | terwijl de conclusies van de Raad en de richtsnoeren van het CREST zich voornamelijk richten op een gecoördineerd gebruik van het zevende kaderprogramma voor O&TO en de structuurfondsen, zou het Comité voor een bredere benadering willen pleiten, in lijn met de Commissiemededeling, en de mogelijkheden van het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (KCI) en, tot op zekere hoogte, het Europees landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (FEADER) mee in beschouwing willen nemen; |
| --- | --- |

5.

terwijl de conclusies van de Raad en de richtsnoeren van het CREST zich voornamelijk richten op een gecoördineerd gebruik van het zevende kaderprogramma voor O&TO en de structuurfondsen, zou het Comité voor een bredere benadering willen pleiten, in lijn met de Commissiemededeling, en de mogelijkheden van het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (KCI) en, tot op zekere hoogte, het Europees landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (FEADER) mee in beschouwing willen nemen;

| 6. | herhaalt dat de herziene Lissabonstrategie in 2005 onderzoek en innovatie, die als de voornaamste motoren van groei en concurrentievermogen worden gezien, tot één van de prioriteiten in het Europees beleid heeft gemaakt en beschouwt de alomvattende innovatiestrategie voor Europa, die tijdens de informele top van Lahti in oktober 2006 is goedgekeurd, als een belangrijke stap in de goede richting. Om verdere investeringen in onderzoek en innovatie in de EU-regio's te ondersteunen, roept het Comité de Europese Raad op om tijdens zijn voorjaarstop in 2008 het onderzoeks- en innovatieaspect te versterken van de nieuwe generatie geïntegreerde richtsnoeren voor groei en werkgelegenheid voor de governance-cyclus van 2008-2011 van de Lissabonstrategie; |
| --- | --- |

6.

herhaalt dat de herziene Lissabonstrategie in 2005 onderzoek en innovatie, die als de voornaamste motoren van groei en concurrentievermogen worden gezien, tot één van de prioriteiten in het Europees beleid heeft gemaakt en beschouwt de alomvattende innovatiestrategie voor Europa, die tijdens de informele top van Lahti in oktober 2006 is goedgekeurd, als een belangrijke stap in de goede richting. Om verdere investeringen in onderzoek en innovatie in de EU-regio's te ondersteunen, roept het Comité de Europese Raad op om tijdens zijn voorjaarstop in 2008 het onderzoeks- en innovatieaspect te versterken van de nieuwe generatie geïntegreerde richtsnoeren voor groei en werkgelegenheid voor de governance-cyclus van 2008-2011 van de Lissabonstrategie;

| 7. | is het ermee eens dat nader onderzoek dient te worden gedaan naar de ruimtelijke spreiding van mogelijke synergie-effecten. Dit betekent dat op regionaal niveau het onderzoek naar mogelijkheden en behoeften op het gebied van onderzoek en innovatie dient te worden versterkt, met name door een verbetering van de statistische en kwalitatieve gegevens die beschikbaar zijn via bijv. initiatieven in EU-verband, zoals de database voor regionale kerncijfers, het trend chart-initiatief en de beleidsevaluaties van ERAWATCH, die naar het regionale niveau zullen worden uitgebreid; |
| --- | --- |

7.

is het ermee eens dat nader onderzoek dient te worden gedaan naar de ruimtelijke spreiding van mogelijke synergie-effecten. Dit betekent dat op regionaal niveau het onderzoek naar mogelijkheden en behoeften op het gebied van onderzoek en innovatie dient te worden versterkt, met name door een verbetering van de statistische en kwalitatieve gegevens die beschikbaar zijn via bijv. initiatieven in EU-verband, zoals de database voor regionale kerncijfers, het trend chart-initiatief en de beleidsevaluaties van ERAWATCH, die naar het regionale niveau zullen worden uitgebreid;

| 8. | stelt voor dat tijdens tussentijdse evaluaties en evaluaties achteraf van de Europese financieringsinstrumenten tevens onderzoek wordt gedaan naar de wisselwerking met andere instrumenten met het oog op mogelijke synergie-effecten die hierdoor kunnen ontstaan en die innovatie en onderzoek in de EU-regio's kunnen bevorderen; |
| --- | --- |

8.

stelt voor dat tijdens tussentijdse evaluaties en evaluaties achteraf van de Europese financieringsinstrumenten tevens onderzoek wordt gedaan naar de wisselwerking met andere instrumenten met het oog op mogelijke synergie-effecten die hierdoor kunnen ontstaan en die innovatie en onderzoek in de EU-regio's kunnen bevorderen;

Een goed functionerend systeem van multi-level governance

| 9. | onderstreept dat men alleen met de hulp van steden en regionale overheden erin zal kunnen slagen onderzoeks- en innovatiemogelijkheden te ontwikkelen die Europa een duurzaam concurrentievoordeel verschaffen. Vanwege hun fysieke nabijheid zijn zij de belangrijkste katalysatoren van kennis en innovatie in Europa en steeds meer Europese regio's maken van onderzoek en innovatie een hoofdbestemming voor hun investeringen; |
| --- | --- |

9.

onderstreept dat men alleen met de hulp van steden en regionale overheden erin zal kunnen slagen onderzoeks- en innovatiemogelijkheden te ontwikkelen die Europa een duurzaam concurrentievoordeel verschaffen. Vanwege hun fysieke nabijheid zijn zij de belangrijkste katalysatoren van kennis en innovatie in Europa en steeds meer Europese regio's maken van onderzoek en innovatie een hoofdbestemming voor hun investeringen;

| 10. | benadrukt dat verdere maatregelen nodig zijn als men de ambities van de herziene Lissabon-agenda en de Barcelona-doelstelling om tegen 2010 tenminste 3 % van het bbp in de EU aan O&TO te besteden (waarbij twee derde van de investeringen voor rekening van de particuliere sector) wil verwezenlijken en de economische en sociale cohesie in de EU wil waarborgen. Het wijst er nogmaals op dat de onderzoeks- en innovatiecapaciteit van Europese regio's alleen kunnen worden uitgebreid wanneer lidstaten, EU en regio's gezamenlijk de schouders hieronder zetten en hun maatregelen op elkaar afstemmen. De EU neemt slechts een klein deel van de totale overheidssteun voor onderzoek en innovatie voor haar rekening. Van belang is daarom dat het EU-beleid de toename en coördinatie van investeringen door de lidstaten bevordert. Naast de steun van overheidswege is er vooral meer engagement vanuit de particuliere sector nodig; |
| --- | --- |

10.

benadrukt dat verdere maatregelen nodig zijn als men de ambities van de herziene Lissabon-agenda en de Barcelona-doelstelling om tegen 2010 tenminste 3 % van het bbp in de EU aan O&TO te besteden (waarbij twee derde van de investeringen voor rekening van de particuliere sector) wil verwezenlijken en de economische en sociale cohesie in de EU wil waarborgen. Het wijst er nogmaals op dat de onderzoeks- en innovatiecapaciteit van Europese regio's alleen kunnen worden uitgebreid wanneer lidstaten, EU en regio's gezamenlijk de schouders hieronder zetten en hun maatregelen op elkaar afstemmen. De EU neemt slechts een klein deel van de totale overheidssteun voor onderzoek en innovatie voor haar rekening. Van belang is daarom dat het EU-beleid de toename en coördinatie van investeringen door de lidstaten bevordert. Naast de steun van overheidswege is er vooral meer engagement vanuit de particuliere sector nodig;

| 11. | streeft naar een gecoördineerd gebruik van de middelen uit het zevende kaderprogramma voor O&TO, de structuurfondsen en het programma voor concurrentievermogen en innovatie, omdat dit van essentieel belang is voor het concurrentievermogen van de EU en voor de synergie tussen het nationale en regionale cohesie-, onderzoeks- en innovatiebeleid. Ook de ontwikkeling van plattelandsgebieden is een onlosmakelijk onderdeel van regionale ontwikkeling en moet worden afgestemd op andere onderdelen van beleid, zoals het onderzoeks- en innovatiebeleid; |
| --- | --- |

11.

streeft naar een gecoördineerd gebruik van de middelen uit het zevende kaderprogramma voor O&TO, de structuurfondsen en het programma voor concurrentievermogen en innovatie, omdat dit van essentieel belang is voor het concurrentievermogen van de EU en voor de synergie tussen het nationale en regionale cohesie-, onderzoeks- en innovatiebeleid. Ook de ontwikkeling van plattelandsgebieden is een onlosmakelijk onderdeel van regionale ontwikkeling en moet worden afgestemd op andere onderdelen van beleid, zoals het onderzoeks- en innovatiebeleid;

| 12. | is van mening dat het zevende kaderprogramma voor O&TO, dat het Europese concurrentievermogen versterkt, van groot belang is om de doelstellingen van de Lissabonstrategie te verwezenlijken en een Europese onderzoeksruimte op te bouwen, maar wijst erop dat het tevens nationale onderzoekswerkzaamheden dient aan te vullen en in eerste instantie projecten moet ondersteunen die niet op nationaal niveau kunnen worden uitgevoerd. Door de financiële middelen van meerdere lidstaten te combineren, kan dit zowel het nationale als het Europese belang dienen; |
| --- | --- |

12.

is van mening dat het zevende kaderprogramma voor O&TO, dat het Europese concurrentievermogen versterkt, van groot belang is om de doelstellingen van de Lissabonstrategie te verwezenlijken en een Europese onderzoeksruimte op te bouwen, maar wijst erop dat het tevens nationale onderzoekswerkzaamheden dient aan te vullen en in eerste instantie projecten moet ondersteunen die niet op nationaal niveau kunnen worden uitgevoerd. Door de financiële middelen van meerdere lidstaten te combineren, kan dit zowel het nationale als het Europese belang dienen;

| 13. | stelt met voldoening vast dat de regionale dimensie van de EU-steunverlening voor onderzoek in het zevende kaderprogramma zal worden versterkt via initiatieven als „Kennisregio's 2” en „Onderzoekspotentieel”, maar vindt die initiatieven te kleinschalig. Het Comité zou graag zien dat er meer van dit soort initiatieven komen en verzoekt de Commissie om de regionale overheden te voorzien van een raming van de financiële middelen uit het zevende kaderprogramma per regio; |
| --- | --- |

13.

stelt met voldoening vast dat de regionale dimensie van de EU-steunverlening voor onderzoek in het zevende kaderprogramma zal worden versterkt via initiatieven als „Kennisregio's 2” en „Onderzoekspotentieel”, maar vindt die initiatieven te kleinschalig. Het Comité zou graag zien dat er meer van dit soort initiatieven komen en verzoekt de Commissie om de regionale overheden te voorzien van een raming van de financiële middelen uit het zevende kaderprogramma per regio;

| 14. | herhaalt zijn standpunt uit zijn eerdere advies over het Europees technologie-instituut (EIT), dat gezorgd dient te worden voor de insluiting en betrokkenheid van regio's en het mkb, zelfs bij grootschalige samenwerkingsprojecten op EU-niveau zoals het EIT. Zo zou het EIT-concept „kennis- en innovatiegemeenschappen” kunnen worden gebruikt om partnerschappen op te zetten met het bedrijfsleven en de lokale en regionale overheden; |
| --- | --- |

14.

herhaalt zijn standpunt uit zijn eerdere advies over het Europees technologie-instituut (EIT), dat gezorgd dient te worden voor de insluiting en betrokkenheid van regio's en het mkb, zelfs bij grootschalige samenwerkingsprojecten op EU-niveau zoals het EIT. Zo zou het EIT-concept „kennis- en innovatiegemeenschappen” kunnen worden gebruikt om partnerschappen op te zetten met het bedrijfsleven en de lokale en regionale overheden;

| 15. | sluit zich aan bij het CREST, dat benadrukt dat het van belang is om strategieën voor onderzoek, technologische ontwikkeling en innovatie uit te werken en de regionale governance op het gebied van onderzoek en innovatie te versterken. Met de noodzaak tot coördinatie van de steun zou al in een vroeg stadium van de planning rekening moeten worden gehouden, hetgeen zou kunnen worden gedaan door van onderaf strategische onderzoeks- en innovatiedoelstellingen te kiezen voor de uitvoerende programma's. Dit zou o.m. kunnen worden ondersteund door in de uitvoerende programma's een speciaal potje vrij te houden zoals in sommige EU-regio's gebeurt; |
| --- | --- |

15.

sluit zich aan bij het CREST, dat benadrukt dat het van belang is om strategieën voor onderzoek, technologische ontwikkeling en innovatie uit te werken en de regionale governance op het gebied van onderzoek en innovatie te versterken. Met de noodzaak tot coördinatie van de steun zou al in een vroeg stadium van de planning rekening moeten worden gehouden, hetgeen zou kunnen worden gedaan door van onderaf strategische onderzoeks- en innovatiedoelstellingen te kiezen voor de uitvoerende programma's. Dit zou o.m. kunnen worden ondersteund door in de uitvoerende programma's een speciaal potje vrij te houden zoals in sommige EU-regio's gebeurt;

| 16. | merkt op dat de coördinatie van belangrijke EU-instrumenten zoals het zevende kaderprogramma voor O&TO, de structuurfondsen en het programma voor concurrentievermogen en innovatie niet alleen een kwestie is van politieke wil, maar ook van coherent beleid. Om de coherentie te kunnen waarborgen bij programma's op meerdere niveaus en met meerdere belanghebbende partijen is een goed werkend multi-level governance-systeem nodig; |
| --- | --- |

16.

merkt op dat de coördinatie van belangrijke EU-instrumenten zoals het zevende kaderprogramma voor O&TO, de structuurfondsen en het programma voor concurrentievermogen en innovatie niet alleen een kwestie is van politieke wil, maar ook van coherent beleid. Om de coherentie te kunnen waarborgen bij programma's op meerdere niveaus en met meerdere belanghebbende partijen is een goed werkend multi-level governance-systeem nodig;

Meer actie en meer gerichte activiteiten en samenwerking

| 17. | is van mening dat het programma voor concurrentievermogen en innovatie moet worden toegespitst op de stadia van innovatie en reproductie terwijl het zevende kaderprogramma voor O&TO zich dient te richten op de stadia van onderzoek en ontwikkeling, om zo de internationale concurrentiepositie van Europa te bevorderen. Hierdoor zouden grote financiële verschillen tussen onderzoek en ontwikkeling en toegepast onderzoek kunnen worden vermeden; |
| --- | --- |

17.

is van mening dat het programma voor concurrentievermogen en innovatie moet worden toegespitst op de stadia van innovatie en reproductie terwijl het zevende kaderprogramma voor O&TO zich dient te richten op de stadia van onderzoek en ontwikkeling, om zo de internationale concurrentiepositie van Europa te bevorderen. Hierdoor zouden grote financiële verschillen tussen onderzoek en ontwikkeling en toegepast onderzoek kunnen worden vermeden;

| 18. | stelt, onder verwijzing naar de CvdR-studie, voor dat bijzondere prioriteit wordt gehecht aan KP7- en KCI-toepassingen die van belang zijn voor regionale innovatie. Overwogen kan worden om prioriteit te geven aan toepassingen in genoemde programma's, waarvan kan worden aangetoond dat zij van groot belang zijn voor een regionale innovatiestrategie én voldoen aan de criteria van kwalitatief hoogstaand onderzoek; |
| --- | --- |

18.

stelt, onder verwijzing naar de CvdR-studie, voor dat bijzondere prioriteit wordt gehecht aan KP7- en KCI-toepassingen die van belang zijn voor regionale innovatie. Overwogen kan worden om prioriteit te geven aan toepassingen in genoemde programma's, waarvan kan worden aangetoond dat zij van groot belang zijn voor een regionale innovatiestrategie én voldoen aan de criteria van kwalitatief hoogstaand onderzoek;

| 19. | zou de Commissie willen verzoeken zich bij de toewijzing van de middelen uit de structuurfondsen meer te richten op investeringen in onderzoek en innovatie. Het Comité acht het noodzakelijk dat een wezenlijk — en toenemend — deel van de middelen uit de structuurfondsen wordt bestemd voor onderzoek en innovatie, zoals is gebeurd voor de structuurfondsenprogramma's voor 2007-2013 voor de Lissabon-agenda, en gevolg wordt gegeven aan de aanbeveling van het Aho-rapport „Creating an innovative Europe”, die onderschreven wordt door de Europese Adviesraad voor onderzoek (EURAB), om in toekomstige structuurfondsenprogramma's voor tenminste 20 % te investeren in innovatie en kennis. Deze voorwaarde lijkt een integraal onderdeel te worden van het proces dat in de EU aan de gang is om de Lissabonstrategie ten uitvoer te leggen; |
| --- | --- |

19.

zou de Commissie willen verzoeken zich bij de toewijzing van de middelen uit de structuurfondsen meer te richten op investeringen in onderzoek en innovatie. Het Comité acht het noodzakelijk dat een wezenlijk — en toenemend — deel van de middelen uit de structuurfondsen wordt bestemd voor onderzoek en innovatie, zoals is gebeurd voor de structuurfondsenprogramma's voor 2007-2013 voor de Lissabon-agenda, en gevolg wordt gegeven aan de aanbeveling van het Aho-rapport „Creating an innovative Europe”, die onderschreven wordt door de Europese Adviesraad voor onderzoek (EURAB), om in toekomstige structuurfondsenprogramma's voor tenminste 20 % te investeren in innovatie en kennis. Deze voorwaarde lijkt een integraal onderdeel te worden van het proces dat in de EU aan de gang is om de Lissabonstrategie ten uitvoer te leggen;

| 20. | moedigt bijkomende stimuli in de structuurfondsen ter ondersteuning van onderzoek en innovatie aan. Gedacht kan worden aan gedifferentieerde steunpercentages ter bevordering van investeringen in onderzoeks- en innovatieprojecten en de goedkeuring van lagere bijdragen (bijv. 10 %) voor nationale of regionale begunstigden als compensatie voor de te verwachten risico's en het feit dat veel onderzoeks- en innovatieactiviteiten pas op lange termijn iets opleveren, met name als het om projecten gaat die een nieuwe infrastructuur vereisen; |
| --- | --- |

20.

moedigt bijkomende stimuli in de structuurfondsen ter ondersteuning van onderzoek en innovatie aan. Gedacht kan worden aan gedifferentieerde steunpercentages ter bevordering van investeringen in onderzoeks- en innovatieprojecten en de goedkeuring van lagere bijdragen (bijv. 10 %) voor nationale of regionale begunstigden als compensatie voor de te verwachten risico's en het feit dat veel onderzoeks- en innovatieactiviteiten pas op lange termijn iets opleveren, met name als het om projecten gaat die een nieuwe infrastructuur vereisen;

| 21. | benadrukt de bijzondere rol van het cohesiebeleid om innovatie-activiteiten in de regio's te ondersteunen en merkt op dat het Europees fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO) ook kan worden gebruikt om bedrijfsincubatoren en wetenschapsparken (infrastructuur en contacten) te financieren. Beide zijn zeer belangrijk voor de verspreiding van kennis voor commercieel gebruik en kunnen helpen om contacten te leggen tussen het mkb en universiteiten. Het Europees sociaal fonds (ESF) zou financiële steun kunnen verlenen aan de ontwikkeling van vaardigheden (opleiding, beroepsvoorlichting enz.) en aan de ontwikkeling en modernisering van onderwijsstructuren en -systemen. Tijdens de programmeringsperiode 2007-2013 zal er meer nadruk worden gelegd op de bevordering van onderzoek en innovatie door kennisoverdracht; |
| --- | --- |

21.

benadrukt de bijzondere rol van het cohesiebeleid om innovatie-activiteiten in de regio's te ondersteunen en merkt op dat het Europees fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO) ook kan worden gebruikt om bedrijfsincubatoren en wetenschapsparken (infrastructuur en contacten) te financieren. Beide zijn zeer belangrijk voor de verspreiding van kennis voor commercieel gebruik en kunnen helpen om contacten te leggen tussen het mkb en universiteiten. Het Europees sociaal fonds (ESF) zou financiële steun kunnen verlenen aan de ontwikkeling van vaardigheden (opleiding, beroepsvoorlichting enz.) en aan de ontwikkeling en modernisering van onderwijsstructuren en -systemen. Tijdens de programmeringsperiode 2007-2013 zal er meer nadruk worden gelegd op de bevordering van onderzoek en innovatie door kennisoverdracht;

| 22. | benadrukt dat het belangrijk is dat kennis wordt overgedragen en benut en in zo'n vorm wordt verstrekt dat zij geïntegreerd kan worden in productiewerkzaamheden. De oplossingen en methoden die men heeft bedacht, dienen vrij toegankelijk te zijn voor iedereen, met name voor kleine en middelgrote bedrijven die werkzaam zijn op terreinen waarop hoogwaardige onderzoeksinstellingen en universiteiten niet actief zijn. Concreet zou dit kunnen gebeuren binnen het kader van regionale netwerken. Overwogen zou kunnen worden om Europawijd meer gebruik te maken van zgn. netwerkbureaus die in sommige landen zijn opgezet om de verspreiding van kennis te bevorderen; |
| --- | --- |

22.

benadrukt dat het belangrijk is dat kennis wordt overgedragen en benut en in zo'n vorm wordt verstrekt dat zij geïntegreerd kan worden in productiewerkzaamheden. De oplossingen en methoden die men heeft bedacht, dienen vrij toegankelijk te zijn voor iedereen, met name voor kleine en middelgrote bedrijven die werkzaam zijn op terreinen waarop hoogwaardige onderzoeksinstellingen en universiteiten niet actief zijn. Concreet zou dit kunnen gebeuren binnen het kader van regionale netwerken. Overwogen zou kunnen worden om Europawijd meer gebruik te maken van zgn. netwerkbureaus die in sommige landen zijn opgezet om de verspreiding van kennis te bevorderen;

| 23. | juicht met name de CREST-aanbevelingen toe om de competentie van het mkb op het gebied van onderzoek te verhogen alsook zijn capaciteit om elders ontwikkelde kennis te benutten door de structuurfondsen in te zetten voor netwerken, opleidingsmogelijkheden en kwalificatie van het mkb voor deelname aan het zevende kaderprogramma voor O&TO, om vervolgens internationale en transnationale verbindingen tot stand te brengen. Het wijst er evenwel op dat omzetting van de CREST-aanbevelingen slechts op vrijwillige basis kan gebeuren, aangezien de door de regio's in partnerschap met de Commissie uitgevoerde programmering van de programma's intussen is afgesloten. Het programma voor concurrentievermogen en innovatie zou moeten worden ingezet om kleine en middelgrote bedrijven te helpen een mogelijke achterstand op innovatief vlak weg te werken; |
| --- | --- |

23.

juicht met name de CREST-aanbevelingen toe om de competentie van het mkb op het gebied van onderzoek te verhogen alsook zijn capaciteit om elders ontwikkelde kennis te benutten door de structuurfondsen in te zetten voor netwerken, opleidingsmogelijkheden en kwalificatie van het mkb voor deelname aan het zevende kaderprogramma voor O&TO, om vervolgens internationale en transnationale verbindingen tot stand te brengen. Het wijst er evenwel op dat omzetting van de CREST-aanbevelingen slechts op vrijwillige basis kan gebeuren, aangezien de door de regio's in partnerschap met de Commissie uitgevoerde programmering van de programma's intussen is afgesloten. Het programma voor concurrentievermogen en innovatie zou moeten worden ingezet om kleine en middelgrote bedrijven te helpen een mogelijke achterstand op innovatief vlak weg te werken;

| 24. | wenst het belang te onderstrepen van gedecentraliseerde innovatie-activiteiten ook in kleinere steden en regio's. De nationaal (zoals in Finland) of regionaal gecoördineerde netwerken van expertisecentra zijn een mooi voorbeeld van een systeem waarin regionale en lokale commerciële en onderzoeksmogelijkheden en -middelen gecombineerd worden met nationaal en Europees beleid en dito steun. De expertisecentra vormen netwerken op de voor hen relevante terreinen en maken deel uit van internationale netwerken; |
| --- | --- |

24.

wenst het belang te onderstrepen van gedecentraliseerde innovatie-activiteiten ook in kleinere steden en regio's. De nationaal (zoals in Finland) of regionaal gecoördineerde netwerken van expertisecentra zijn een mooi voorbeeld van een systeem waarin regionale en lokale commerciële en onderzoeksmogelijkheden en -middelen gecombineerd worden met nationaal en Europees beleid en dito steun. De expertisecentra vormen netwerken op de voor hen relevante terreinen en maken deel uit van internationale netwerken;

Onderzoeks- en innovatiestrategieën en -capaciteiten bevorderen in de regio's

| 25. | wijst op de belangrijke rol van regionale onderzoeks- en innovatiestrategieën om de verschillende betrokken partners in een regio te verenigen. Dergelijke strategieën kunnen, zoals in de CvdR-studie benadrukt wordt, de positie van onderzoeksinstellingen versterken door ze in een innoverende omgeving te plaatsen en kunnen leiden tot een groter verantwoordelijkheidsgevoel bij de betrokken partijen, waardoor het regionale onderzoeks- en innovatiesysteem versterkt wordt. Steun van programma's voor de verschillende fases in de opbouw van nieuwe onderzoeksinfrastructuur is hierbij van cruciaal belang; |
| --- | --- |

25.

wijst op de belangrijke rol van regionale onderzoeks- en innovatiestrategieën om de verschillende betrokken partners in een regio te verenigen. Dergelijke strategieën kunnen, zoals in de CvdR-studie benadrukt wordt, de positie van onderzoeksinstellingen versterken door ze in een innoverende omgeving te plaatsen en kunnen leiden tot een groter verantwoordelijkheidsgevoel bij de betrokken partijen, waardoor het regionale onderzoeks- en innovatiesysteem versterkt wordt. Steun van programma's voor de verschillende fases in de opbouw van nieuwe onderzoeksinfrastructuur is hierbij van cruciaal belang;

| 26. | benadrukt het belang van een gerichte aanpak in regionale onderzoeks- en innovatiestrategieën door o.a. prioriteit te geven aan bepaalde projecten. Daarbij dienen de verschillende benaderingen met elkaar in evenwicht te worden gebracht. Dit zou onder meer kunnen gebeuren door, zoals door het CREST wordt aanbevolen, op regionaal niveau prioriteiten te kiezen die complementair zijn aan de prioriteiten van het zevende kaderprogramma voor O&TO en het programma voor concurrentievermogen en innovatie, waardoor de regionale onderzoeks- en innovatiestructuren meer kans hebben om in aanmerking te komen voor EU-steun; |
| --- | --- |

26.

benadrukt het belang van een gerichte aanpak in regionale onderzoeks- en innovatiestrategieën door o.a. prioriteit te geven aan bepaalde projecten. Daarbij dienen de verschillende benaderingen met elkaar in evenwicht te worden gebracht. Dit zou onder meer kunnen gebeuren door, zoals door het CREST wordt aanbevolen, op regionaal niveau prioriteiten te kiezen die complementair zijn aan de prioriteiten van het zevende kaderprogramma voor O&TO en het programma voor concurrentievermogen en innovatie, waardoor de regionale onderzoeks- en innovatiestructuren meer kans hebben om in aanmerking te komen voor EU-steun;

| 27. | stelt vast dat de structuurfondsen en het zevende kaderprogramma voor O&TO tal van mogelijkheden bieden zowel ter ondersteuning van efficiënte onderwijs- en opleidingssystemen voor onderzoekers en bedrijven in de EU-regio's als voor de opbouw en modernisering van de faciliteiten voor onderzoek en innovatie en juicht de aanbevelingen van het CREST toe, waarin ervoor gepleit wordt om gebruik te maken van deze mogelijkheden. Het Comité is ingenomen met het Europees Strategieforum voor onderzoeksinfrastructuren (ESFRI), dat begin 2008 een analyse zal voorleggen van de regionale aspecten van pan-Europese onderzoeksinfrastructuren en dringt erop aan dat met name de nieuwe lidstaten bij dit initiatief worden betrokken; |
| --- | --- |

27.

stelt vast dat de structuurfondsen en het zevende kaderprogramma voor O&TO tal van mogelijkheden bieden zowel ter ondersteuning van efficiënte onderwijs- en opleidingssystemen voor onderzoekers en bedrijven in de EU-regio's als voor de opbouw en modernisering van de faciliteiten voor onderzoek en innovatie en juicht de aanbevelingen van het CREST toe, waarin ervoor gepleit wordt om gebruik te maken van deze mogelijkheden. Het Comité is ingenomen met het Europees Strategieforum voor onderzoeksinfrastructuren (ESFRI), dat begin 2008 een analyse zal voorleggen van de regionale aspecten van pan-Europese onderzoeksinfrastructuren en dringt erop aan dat met name de nieuwe lidstaten bij dit initiatief worden betrokken;

| 28. | herhaalt zijn oproep om gemeenschappelijke onderzoeks- en innovatiefondsen op te zetten als een nieuwe vorm van institutionele publiek-private samenwerking op lokaal en regionaal niveau en onderstreept dat de ontwikkeling van onderzoeks- en innovatiecapaciteit een continue taak is; |
| --- | --- |

28.

herhaalt zijn oproep om gemeenschappelijke onderzoeks- en innovatiefondsen op te zetten als een nieuwe vorm van institutionele publiek-private samenwerking op lokaal en regionaal niveau en onderstreept dat de ontwikkeling van onderzoeks- en innovatiecapaciteit een continue taak is;

Evenwicht tussen toponderzoek en cohesie

| 29. | deelt de bezorgdheid van de Commissie dat investeringen en activiteiten in de EU op het gebied van onderzoek in hoge mate geconcentreerd zijn in enkele regio's en stelt verontrust vast dat in meer dan 100 Europese regio's de uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling minder dan 1 % van het bbp bedragen; |
| --- | --- |

29.

deelt de bezorgdheid van de Commissie dat investeringen en activiteiten in de EU op het gebied van onderzoek in hoge mate geconcentreerd zijn in enkele regio's en stelt verontrust vast dat in meer dan 100 Europese regio's de uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling minder dan 1 % van het bbp bedragen;

| 30. | onderstreept dat de in het Europees onderzoeks-, innovatie- en cohesiebeleid nagestreefde doelstellingen elkaar dienen aan te vullen en dat er dient te worden samengewerkt om onderzoek en ontwikkeling in Europa op een hoger plan te tillen. Dit betekent een continue uitdaging om een evenwicht te vinden tussen steun voor toponderzoek en steun ter bevordering van de cohesie. Willen onderzoek en innovatie daadwerkelijk de groei stimuleren, dan dient er in het EU-beleid een beter uitgebalanceerde beleidsmix te worden nagestreefd en moeten steun voor bestaande kenniscentra en voor de opbouw van nieuwe beter op elkaar worden afgestemd; |
| --- | --- |

30.

onderstreept dat de in het Europees onderzoeks-, innovatie- en cohesiebeleid nagestreefde doelstellingen elkaar dienen aan te vullen en dat er dient te worden samengewerkt om onderzoek en ontwikkeling in Europa op een hoger plan te tillen. Dit betekent een continue uitdaging om een evenwicht te vinden tussen steun voor toponderzoek en steun ter bevordering van de cohesie. Willen onderzoek en innovatie daadwerkelijk de groei stimuleren, dan dient er in het EU-beleid een beter uitgebalanceerde beleidsmix te worden nagestreefd en moeten steun voor bestaande kenniscentra en voor de opbouw van nieuwe beter op elkaar worden afgestemd;

| 31. | benadrukt al eerder erop te hebben aangedrongen dat het aandeel van de middelen uit de structuurfondsen voor investeringen in hoogwaardige openbare onderzoeks- en innovatie-activiteiten in de regio's van de EU flink wordt opgetrokken en beroept zich daarbij op de convergentiedoelstellingen en de doelstellingen voor regionaal concurrentievermogen en werkgelegenheid. Het Comité erkent dat het cohesiebeleid een geïntegreerde aanpak hanteert en onderzoek niet geïsoleerd maar in samenhang met innovatie beschouwt; |
| --- | --- |

31.

benadrukt al eerder erop te hebben aangedrongen dat het aandeel van de middelen uit de structuurfondsen voor investeringen in hoogwaardige openbare onderzoeks- en innovatie-activiteiten in de regio's van de EU flink wordt opgetrokken en beroept zich daarbij op de convergentiedoelstellingen en de doelstellingen voor regionaal concurrentievermogen en werkgelegenheid. Het Comité erkent dat het cohesiebeleid een geïntegreerde aanpak hanteert en onderzoek niet geïsoleerd maar in samenhang met innovatie beschouwt;

| 32. | benadrukt dat hoewel het zevende kaderprogramma voor O&TO en het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie op zich geen cohesie-instrumenten zijn, zij onvermijdelijk effect hebben op de samenhang. Het Comité heeft erop aangedrongen de cohesiedoelstelling relevant te verklaren voor het sectorale beleid op EU-niveau. Zonder afbreuk te doen aan het „excellentiebeginsel” dat in het zevende kaderprogramma centraal staat, zou overwogen moeten worden dit programma net als het programma voor concurrentievermogen en innovatie een territoriale dimensie te geven; |
| --- | --- |

32.

benadrukt dat hoewel het zevende kaderprogramma voor O&TO en het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie op zich geen cohesie-instrumenten zijn, zij onvermijdelijk effect hebben op de samenhang. Het Comité heeft erop aangedrongen de cohesiedoelstelling relevant te verklaren voor het sectorale beleid op EU-niveau. Zonder afbreuk te doen aan het „excellentiebeginsel” dat in het zevende kaderprogramma centraal staat, zou overwogen moeten worden dit programma net als het programma voor concurrentievermogen en innovatie een territoriale dimensie te geven;

| 33. | is ingenomen met de aanbevelingen van het CREST waarin aangegeven wordt hoe regio's efficiënt gebruik kunnen maken van de structuurfondsen en het zevende kaderprogramma voor O&TO om hun onderzoeks- en innovatiestructuren meer op topkwaliteit te richten en naar een niveau te tillen waarmee zij Europees en mondiaal kunnen concurreren. Dit houdt in dat de regionale netwerkactiviteit tussen onderzoeksinstellingen, universiteiten, mkb en andere belanghebbende actoren moet worden versterkt om clusters, regionale fora en werkgroepen voor technologie op te richten. Deze moeten geholpen worden om toegang te krijgen tot Europese samenwerkingsprojecten en agenda's op het gebied van onderzoek en innovatie, zoals het ERA-net, de Europese technologiefora en internationale netwerken van ondernemingen en actoren die actief zijn op het gebied van onderzoek; |
| --- | --- |

33.

is ingenomen met de aanbevelingen van het CREST waarin aangegeven wordt hoe regio's efficiënt gebruik kunnen maken van de structuurfondsen en het zevende kaderprogramma voor O&TO om hun onderzoeks- en innovatiestructuren meer op topkwaliteit te richten en naar een niveau te tillen waarmee zij Europees en mondiaal kunnen concurreren. Dit houdt in dat de regionale netwerkactiviteit tussen onderzoeksinstellingen, universiteiten, mkb en andere belanghebbende actoren moet worden versterkt om clusters, regionale fora en werkgroepen voor technologie op te richten. Deze moeten geholpen worden om toegang te krijgen tot Europese samenwerkingsprojecten en agenda's op het gebied van onderzoek en innovatie, zoals het ERA-net, de Europese technologiefora en internationale netwerken van ondernemingen en actoren die actief zijn op het gebied van onderzoek;

| 34. | roept de Commissie op om de initiatieven op dit gebied voort te zetten, zoals „Kennisregio's” van het zevende kaderprogramma voor O&TO, „Regio's voor economische verandering” van het EFRO en „Innova-Inno” van het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie. Het Comité benadrukt tevens dat de structuurfondsen een ondersteunende rol dienen te spelen bij het versterken van de wetenschappelijke, technologische, ondernemers- en beheersvaardigheden van lokale en regionale actoren, met name het mkb, om deel te nemen aan projecten van het KP7 en het KCI; |
| --- | --- |

34.

roept de Commissie op om de initiatieven op dit gebied voort te zetten, zoals „Kennisregio's” van het zevende kaderprogramma voor O&TO, „Regio's voor economische verandering” van het EFRO en „Innova-Inno” van het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie. Het Comité benadrukt tevens dat de structuurfondsen een ondersteunende rol dienen te spelen bij het versterken van de wetenschappelijke, technologische, ondernemers- en beheersvaardigheden van lokale en regionale actoren, met name het mkb, om deel te nemen aan projecten van het KP7 en het KCI;

| 35. | dringt, zoals bepleit in de CvdR-studie, aan op een aanzienlijke koersverandering in de besteding van EU-fondsen, met name de structuurfondsen, door de regio's en pleit met name voor ondersteuning van de vraagzijde van onderzoek en innovatie om open, door gebruikers aangedreven innovatie te bevorderen als motor voor regionale ontwikkeling. Het gebrek aan absorptiemechanismen om de mondiaal voorhanden basis aan kennis te benutten is de voornaamste reden waarom regio's niet kunnen profiteren van open innovatie; |
| --- | --- |

35.

dringt, zoals bepleit in de CvdR-studie, aan op een aanzienlijke koersverandering in de besteding van EU-fondsen, met name de structuurfondsen, door de regio's en pleit met name voor ondersteuning van de vraagzijde van onderzoek en innovatie om open, door gebruikers aangedreven innovatie te bevorderen als motor voor regionale ontwikkeling. Het gebrek aan absorptiemechanismen om de mondiaal voorhanden basis aan kennis te benutten is de voornaamste reden waarom regio's niet kunnen profiteren van open innovatie;

| 36. | neemt kennis van de kritiek dat de steunmaatregelen voor onderzoeksinfrastructuur uit hoofde van de structuurfondsen en het zevende kaderprogramma voor O&TO elkaar soms overlappen en benadrukt dat de door genoemde EU-instrumenten gefinancierde O&TO-investeringen efficiënter gecoördineerd moeten worden en een rationale aanpak vergen, waarbij de cohesie- en toponderzoekbenadering op een evenwichtige manier worden verenigd en de opbouw van de infrastructuur in de opeenvolgende fases wordt ondersteund; |
| --- | --- |

36.

neemt kennis van de kritiek dat de steunmaatregelen voor onderzoeksinfrastructuur uit hoofde van de structuurfondsen en het zevende kaderprogramma voor O&TO elkaar soms overlappen en benadrukt dat de door genoemde EU-instrumenten gefinancierde O&TO-investeringen efficiënter gecoördineerd moeten worden en een rationale aanpak vergen, waarbij de cohesie- en toponderzoekbenadering op een evenwichtige manier worden verenigd en de opbouw van de infrastructuur in de opeenvolgende fases wordt ondersteund;

| 37. | herinnert in dit verband aan zijn standpunt dat in samenhang met het concept „toonaangevende onderzoeksactiviteiten” van de Europese onderzoeksruimte en de Europese en nationale steunverlening voor onderzoek ook rekening dient te worden gehouden met kleinere, uiterst gespecialiseerde onderzoekscentra en minder onderzoeksintensieve spelers. Deze vervullen een cruciale rol bij de omzetting van innovatieve ideeën en de ontwikkeling van kennis van mondiaal belang op uiterst gespecialiseerde terreinen. Onderzoek mag niet alleen gericht zijn op „high-tech onderzoek”. Ook „low-tech onderzoek” kan zeer belangrijk zijn voor innovatie en ontwikkeling op regionaal niveau; |
| --- | --- |

37.

herinnert in dit verband aan zijn standpunt dat in samenhang met het concept „toonaangevende onderzoeksactiviteiten” van de Europese onderzoeksruimte en de Europese en nationale steunverlening voor onderzoek ook rekening dient te worden gehouden met kleinere, uiterst gespecialiseerde onderzoekscentra en minder onderzoeksintensieve spelers. Deze vervullen een cruciale rol bij de omzetting van innovatieve ideeën en de ontwikkeling van kennis van mondiaal belang op uiterst gespecialiseerde terreinen. Onderzoek mag niet alleen gericht zijn op „high-tech onderzoek”. Ook „low-tech onderzoek” kan zeer belangrijk zijn voor innovatie en ontwikkeling op regionaal niveau;

| 38. | verwacht dat het een behoorlijke uitdaging voor de regio's zal worden om de besteding van de EU-fondsen aan te passen en te richten op de bevordering van toonaangevende onderzoeks-en innovatiestructuren in het kader van de doelstelling „Regionaal concurrentievermogen en werkgelegenheid” van de structuurfondsen. De regio's weten niet zeker of zij steun uit het zevende kaderprogramma voor O&TO zullen krijgen en van de structuurfondsen krijgen zij veel minder geld dan vroeger om deze aanpassing te doen; |
| --- | --- |

38.

verwacht dat het een behoorlijke uitdaging voor de regio's zal worden om de besteding van de EU-fondsen aan te passen en te richten op de bevordering van toonaangevende onderzoeks-en innovatiestructuren in het kader van de doelstelling „Regionaal concurrentievermogen en werkgelegenheid” van de structuurfondsen. De regio's weten niet zeker of zij steun uit het zevende kaderprogramma voor O&TO zullen krijgen en van de structuurfondsen krijgen zij veel minder geld dan vroeger om deze aanpassing te doen;

Verspreiding van goede praktijken en expertise

| 39. | benadrukt het belang van de maatregelen die de Commissie heeft gepland om:






  — | een efficiënter gebruik van de EU-fondsen te stimuleren door de publicatie (voorjaar 2008) van een praktijkgids met een overzicht van de meest geschikte steunfondsen voor eventuele begunstigden (onderzoeksinstellingen en bedrijven). Het Comité zou graag zien dat de Commissie dit doet in nauwe aansluiting met het voorstel van het CREST om op basis van de CREST-richtsnoeren meer praktijkgerichte aanbevelingen te formuleren; |
| --- | --- | --- |

39.

benadrukt het belang van de maatregelen die de Commissie heeft gepland om:

—

een efficiënter gebruik van de EU-fondsen te stimuleren door de publicatie (voorjaar 2008) van een praktijkgids met een overzicht van de meest geschikte steunfondsen voor eventuele begunstigden (onderzoeksinstellingen en bedrijven). Het Comité zou graag zien dat de Commissie dit doet in nauwe aansluiting met het voorstel van het CREST om op basis van de CREST-richtsnoeren meer praktijkgerichte aanbevelingen te formuleren;

| — | te zijner tijd verslag uit te brengen over de vorderingen op nationaal en regionaal niveau met betrekking tot het gecoördineerde gebruik van de communautaire instrumenten en over voorbeelden van goede praktijken op nationaal en regionaal niveau; |
| --- | --- |

—

te zijner tijd verslag uit te brengen over de vorderingen op nationaal en regionaal niveau met betrekking tot het gecoördineerde gebruik van de communautaire instrumenten en over voorbeelden van goede praktijken op nationaal en regionaal niveau;

| — | regelmatig bijeenkomsten te organiseren met betrokken partijen op het gebied van onderzoek, innovatie en regionale ontwikkeling, om hun de gelegenheid te geven met elkaar van gedachten te wisselen en goede praktijken uit te wisselen en hun ondersteuning en advies te bieden; |
| --- | --- |

—

regelmatig bijeenkomsten te organiseren met betrokken partijen op het gebied van onderzoek, innovatie en regionale ontwikkeling, om hun de gelegenheid te geven met elkaar van gedachten te wisselen en goede praktijken uit te wisselen en hun ondersteuning en advies te bieden;

| — | de uitwisseling van informatie met nationale en regionale overheden te verbeteren m.b.t organisaties op hun grondgebied die KP7- of KCI-subsidies hebben ontvangen, om zo aanvullende financiering uit nationale, regionale en communautaire bronnen te vergemakkelijken. |
| --- | --- |

—

de uitwisseling van informatie met nationale en regionale overheden te verbeteren m.b.t organisaties op hun grondgebied die KP7- of KCI-subsidies hebben ontvangen, om zo aanvullende financiering uit nationale, regionale en communautaire bronnen te vergemakkelijken.

| 40. | acht het van groot belang dat er gebruik gemaakt wordt van de nieuwe samenwerkings- en communicatieprogramma's van de structuurfondsen en van de programma's Interreg IV C en URBACT. Doel van deze programma's is om via het initiatief en de netwerkactiviteit van „Regio's voor economische verandering” goede praktijken te verspreiden, en dit zelfs rechtstreeks van de ene regio naar de andere wanneer een regio kan en wil profiteren van de resultaten van een succesvol project in een meer ontwikkelde regio; |
| --- | --- |

40.

acht het van groot belang dat er gebruik gemaakt wordt van de nieuwe samenwerkings- en communicatieprogramma's van de structuurfondsen en van de programma's Interreg IV C en URBACT. Doel van deze programma's is om via het initiatief en de netwerkactiviteit van „Regio's voor economische verandering” goede praktijken te verspreiden, en dit zelfs rechtstreeks van de ene regio naar de andere wanneer een regio kan en wil profiteren van de resultaten van een succesvol project in een meer ontwikkelde regio;

| 41. | verzoekt de Commissie met klem erop toe te zien dat de steun uit de structuurfondsen, het zevende kaderprogramma voor O&TO en het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie ten behoeve van interregionale netwerken op het gebied van onderzoek en innovatie goed op elkaar wordt afgestemd, o.m. om een regelmatige en beter gecoördineerde verspreiding van resultaten en goede praktijken mogelijk te maken en de interactie tussen de verschillende „gemeenschappen” te versterken. |
| --- | --- |

41.

verzoekt de Commissie met klem erop toe te zien dat de steun uit de structuurfondsen, het zevende kaderprogramma voor O&TO en het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie ten behoeve van interregionale netwerken op het gebied van onderzoek en innovatie goed op elkaar wordt afgestemd, o.m. om een regelmatige en beter gecoördineerde verspreiding van resultaten en goede praktijken mogelijk te maken en de interactie tussen de verschillende „gemeenschappen” te versterken.

Brussel, 6 februari 2008.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Luc VAN DEN BRANDE

---

(1)  CREST 1203/07 — CREST (Comité voor wetenschappelijk en technisch onderzoek van de EU) „Guidelines on Coordinating the Research Framework Programme and the Structural Funds to support research and development”.

1

(2)  CDR/ETU/21/2005.

2

---

| 25.4.2008 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 105/7 |
| --- | --- | --- | --- |

25.4.2008

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 105/7

---

Advies van het Comité van de Regio's over „Tussentijdse herziening van de strategie voor biowetenschappen en biotechnologie”

(2008/C 105/02)

| — | Het Comité van de Regio's hecht veel belang aan de bijdrage die biowetenschappen en biotechnologie kunnen leveren aan het internationale concurrentievermogen en de duurzame ontwikkeling van de EU. Het is bereid op het niveau van de regio's bij te dragen aan voortzetting van de strategie. Daarbij moeten wel de mogelijkheden en risico's worden afgewogen en dienen de risico's en voordelen van alle maatregelen voor de bevolking nagegaan te worden. |
| --- | --- |

—

Het Comité van de Regio's hecht veel belang aan de bijdrage die biowetenschappen en biotechnologie kunnen leveren aan het internationale concurrentievermogen en de duurzame ontwikkeling van de EU. Het is bereid op het niveau van de regio's bij te dragen aan voortzetting van de strategie. Daarbij moeten wel de mogelijkheden en risico's worden afgewogen en dienen de risico's en voordelen van alle maatregelen voor de bevolking nagegaan te worden.

| — | Steden en regio's spelen een grote ondersteunende rol bij bundeling van capaciteiten en vergroting van het internationale concurrentievermogen door interregionale en grensoverschrijdende samenwerking, clustervorming en het bijeenbrengen van de onderzoekswereld, het bedrijfsleven en geldschieters. |
| --- | --- |

—

Steden en regio's spelen een grote ondersteunende rol bij bundeling van capaciteiten en vergroting van het internationale concurrentievermogen door interregionale en grensoverschrijdende samenwerking, clustervorming en het bijeenbrengen van de onderzoekswereld, het bedrijfsleven en geldschieters.

| — | Het Comité spoort steden en regio's aan innovatie en kennisoverdracht van de wetenschappelijke basis naar het bedrijfsleven te ondersteunen. Steden en regio's zouden zoveel mogelijk moeten proberen om voor risicokapitaal te zorgen, ook voor grensoverschrijdende samenwerkingsverbanden, en gebruikers bij het patenteren van biotechnologische uitvindingen en bij het gebruik van deze patenten bij te staan. Financiële instellingen op regionaal, nationaal en vooral ook op EU-niveau zouden programma's moeten uitwerken waarbij kleine en middelgrote biotechnologiebedrijven de mogelijkheid van risicodeling wordt geboden. |
| --- | --- |

—

Het Comité spoort steden en regio's aan innovatie en kennisoverdracht van de wetenschappelijke basis naar het bedrijfsleven te ondersteunen. Steden en regio's zouden zoveel mogelijk moeten proberen om voor risicokapitaal te zorgen, ook voor grensoverschrijdende samenwerkingsverbanden, en gebruikers bij het patenteren van biotechnologische uitvindingen en bij het gebruik van deze patenten bij te staan. Financiële instellingen op regionaal, nationaal en vooral ook op EU-niveau zouden programma's moeten uitwerken waarbij kleine en middelgrote biotechnologiebedrijven de mogelijkheid van risicodeling wordt geboden.

| — | Het Comité pleit voor een open maatschappelijk debat over de voordelen en risico's van biowetenschappen en biotechnologie. Veel steden en regio's doen al hun uiterste best om het publiek in te lichten over de wetenschappelijke basis, de methoden, de toepassingen én de juridische en ethische aspecten van biotechnologie. Deze initiatieven moeten beslist worden voortgezet, waarbij ook een rol is weggelegd voor de onderzoekswereld, de industrie en de overheid. |
| --- | --- |

—

Het Comité pleit voor een open maatschappelijk debat over de voordelen en risico's van biowetenschappen en biotechnologie. Veel steden en regio's doen al hun uiterste best om het publiek in te lichten over de wetenschappelijke basis, de methoden, de toepassingen én de juridische en ethische aspecten van biotechnologie. Deze initiatieven moeten beslist worden voortgezet, waarbij ook een rol is weggelegd voor de onderzoekswereld, de industrie en de overheid.

| Rapporteur | : | Karl DÖHLER (DE/EVP), lid van het parlement van de deelstaat Beieren |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

Karl DÖHLER (DE/EVP), lid van het parlement van de deelstaat Beieren

Referentiedocument

Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's over de tussentijdse evaluatie van de strategie inzake biowetenschappen en biotechnologie

COM(2007) 175 final

Beleidsaanbevelingen

| 1. | Het Comité van de Regio's hecht veel belang aan de bijdrage die biowetenschappen en biotechnologie kunnen leveren aan het internationale concurrentievermogen en de duurzame ontwikkeling van de EU. Belangrijke toepassingsgebieden zijn de gezondheidszorg en de farmaceutische sector, industriële verwerking en primaire productie (met name levensmiddelen en diervoeder, daarnaast ook duurzame grondstoffen, alternatieve energie). Aldus dienen zich nieuwe oplossingen aan voor urgente problemen op het gebied van de gezondheidszorg, de vergrijzing, de voedselvoorziening voor de toenemende wereldbevolking, de energievoorziening en de opwarming van de aarde. |
| --- | --- |

1.

Het Comité van de Regio's hecht veel belang aan de bijdrage die biowetenschappen en biotechnologie kunnen leveren aan het internationale concurrentievermogen en de duurzame ontwikkeling van de EU. Belangrijke toepassingsgebieden zijn de gezondheidszorg en de farmaceutische sector, industriële verwerking en primaire productie (met name levensmiddelen en diervoeder, daarnaast ook duurzame grondstoffen, alternatieve energie). Aldus dienen zich nieuwe oplossingen aan voor urgente problemen op het gebied van de gezondheidszorg, de vergrijzing, de voedselvoorziening voor de toenemende wereldbevolking, de energievoorziening en de opwarming van de aarde.

| 2. | De Europese Commissie stelt terecht dat biowetenschappen en biotechnologie een grote rol bij de verwezenlijking van de kerndoelstellingen van de EU — volksgezondheid en duurzame ontwikkeling, economische groei en meer werkgelegenheid — spelen. Het Comité is dan ook ingenomen met de strategie van de Europese Commissie ter ondersteuning van biowetenschappen en biotechnologie en erkent dat met de uitvoering van deze strategie successen zijn behaald. |
| --- | --- |

2.

De Europese Commissie stelt terecht dat biowetenschappen en biotechnologie een grote rol bij de verwezenlijking van de kerndoelstellingen van de EU — volksgezondheid en duurzame ontwikkeling, economische groei en meer werkgelegenheid — spelen. Het Comité is dan ook ingenomen met de strategie van de Europese Commissie ter ondersteuning van biowetenschappen en biotechnologie en erkent dat met de uitvoering van deze strategie successen zijn behaald.

| 3. | Het gebruik van biotechnologie moet vergezeld gaan van een brede maatschappelijke discussie over de voordelen, risico's en ethische aspecten ervan om zo het publieke draagvlak ervoor te vergroten. Dit impliceert dat informatie over de wetenschappelijke grondslag moet worden verstrekt. |
| --- | --- |

3.

Het gebruik van biotechnologie moet vergezeld gaan van een brede maatschappelijke discussie over de voordelen, risico's en ethische aspecten ervan om zo het publieke draagvlak ervoor te vergroten. Dit impliceert dat informatie over de wetenschappelijke grondslag moet worden verstrekt.

| 4. | Het Comité staat positief tegenover Europese netwerken van regio's en clusters die actief zijn op het gebied van biotechnologie en biowetenschappen en vindt dat deze door de Europese Commissie ondersteund moeten worden om ervaringen uit te wisselen, samen projectvoorstellen uit te werken en een gezamenlijke positie binnen het Europese politieke bestel in te nemen. |
| --- | --- |

4.

Het Comité staat positief tegenover Europese netwerken van regio's en clusters die actief zijn op het gebied van biotechnologie en biowetenschappen en vindt dat deze door de Europese Commissie ondersteund moeten worden om ervaringen uit te wisselen, samen projectvoorstellen uit te werken en een gezamenlijke positie binnen het Europese politieke bestel in te nemen.

| 5. | Steden en regio's spelen een grote rol bij het bevorderen van biowetenschappen en biotechnologie. Internationaal gezien zijn de Europese biotechnologieclusters betrekkelijk klein; het is voor het concurrentievermogen dan ook van doorslaggevend belang dat ze door netwerken met elkaar worden verbonden. Voor clustervorming, het bijeenbrengen van de onderzoekswereld, het bedrijfsleven en geldschieters, het informeren van het publiek over technologische vooruitgang, interregionale en grensoverschrijdende samenwerking en het groeperen van regionale biotechnologieclusters is ondersteuning van steden en regio's nodig om capaciteiten te kunnen bundelen en het internationale concurrentievermogen te kunnen vergroten. |
| --- | --- |

5.

Steden en regio's spelen een grote rol bij het bevorderen van biowetenschappen en biotechnologie. Internationaal gezien zijn de Europese biotechnologieclusters betrekkelijk klein; het is voor het concurrentievermogen dan ook van doorslaggevend belang dat ze door netwerken met elkaar worden verbonden. Voor clustervorming, het bijeenbrengen van de onderzoekswereld, het bedrijfsleven en geldschieters, het informeren van het publiek over technologische vooruitgang, interregionale en grensoverschrijdende samenwerking en het groeperen van regionale biotechnologieclusters is ondersteuning van steden en regio's nodig om capaciteiten te kunnen bundelen en het internationale concurrentievermogen te kunnen vergroten.

| 6. | Tal van maatregelen moeten beslist worden voortgezet en het Comité is bereid daar op het niveau van de regio's zo goed mogelijk aan mee te werken. Daarbij moeten mogelijkheden en risico's worden afgewogen en dient van alle maatregelen te worden nagegaan welk voordeel de bevolking er bij heeft. |
| --- | --- |

6.

Tal van maatregelen moeten beslist worden voortgezet en het Comité is bereid daar op het niveau van de regio's zo goed mogelijk aan mee te werken. Daarbij moeten mogelijkheden en risico's worden afgewogen en dient van alle maatregelen te worden nagegaan welk voordeel de bevolking er bij heeft.

Tussentijdse evaluatie van de strategie — Vastgestelde prioriteiten

| 7. | Steden en regio's werken zoveel mogelijk mee aan het bevorderen van onderzoek naar en een marktgerichte ontwikkeling van toepassingen van de biowetenschappen en de biotechnologie en een „kennisgebaseerde bio-economie” (KBBE). Het Comité roept steden en regio's op om te helpen gebruikers inzicht te verschaffen in de wetgeving en de administratieve procedures op het gebied van biotechnologie. Om de coördinatie van de onderzoeksactiviteiten te verbeteren zou de Europese Commissie niet alleen moeten gaan samenwerken met de lidstaten, maar ook regionale platforms moeten creëren of regionale samenwerkingsverbanden rechtstreeks bij haar werkzaamheden moeten betrekken. |
| --- | --- |

7.

Steden en regio's werken zoveel mogelijk mee aan het bevorderen van onderzoek naar en een marktgerichte ontwikkeling van toepassingen van de biowetenschappen en de biotechnologie en een „kennisgebaseerde bio-economie” (KBBE). Het Comité roept steden en regio's op om te helpen gebruikers inzicht te verschaffen in de wetgeving en de administratieve procedures op het gebied van biotechnologie. Om de coördinatie van de onderzoeksactiviteiten te verbeteren zou de Europese Commissie niet alleen moeten gaan samenwerken met de lidstaten, maar ook regionale platforms moeten creëren of regionale samenwerkingsverbanden rechtstreeks bij haar werkzaamheden moeten betrekken.

| 8. | Het Comité steunt de bevordering van concurrentiekracht, kennisoverdracht en innovatie op zowel wetenschappelijk als industrieel niveau. Men moet zich meer bewust worden van het commerciële potentieel van onderzoeksresultaten. Daarnaast zouden het oprichten van nieuwe bedrijven en de industriële toepassing van onderzoeksresultaten gestimuleerd moeten worden. Steden en regio's zullen zoveel mogelijk proberen om voor risicokapitaal te zorgen, ook voor grensoverschrijdende samenwerkingsverbanden, en gebruikers bij het patenteren van biotechnologische uitvindingen en bij het gebruik van deze patenten bij te staan. Financiële instellingen op regionaal, nationaal en vooral ook op EU-niveau zouden programma's moeten uitwerken waarbij kleine en middelgrote biotechnologiebedrijven de mogelijkheid van risicodeling wordt geboden. |
| --- | --- |

8.

Het Comité steunt de bevordering van concurrentiekracht, kennisoverdracht en innovatie op zowel wetenschappelijk als industrieel niveau. Men moet zich meer bewust worden van het commerciële potentieel van onderzoeksresultaten. Daarnaast zouden het oprichten van nieuwe bedrijven en de industriële toepassing van onderzoeksresultaten gestimuleerd moeten worden. Steden en regio's zullen zoveel mogelijk proberen om voor risicokapitaal te zorgen, ook voor grensoverschrijdende samenwerkingsverbanden, en gebruikers bij het patenteren van biotechnologische uitvindingen en bij het gebruik van deze patenten bij te staan. Financiële instellingen op regionaal, nationaal en vooral ook op EU-niveau zouden programma's moeten uitwerken waarbij kleine en middelgrote biotechnologiebedrijven de mogelijkheid van risicodeling wordt geboden.

| 9. | De situatie op de arbeidsmarkt moet verbeterd worden door arbeidsbemiddeling en (vervolg)opleidingen voor werknemers te ondersteunen. Door middel van aantrekkelijke randvoorwaarden moeten wetenschappers en werkenden met andere beroepsprofielen waaraan behoefte is voor de ontwikkeling van biotechnologische ondernemingen worden aangetrokken en moet worden voorkomen dat werknemers gaan emigreren. Ook zouden hooggeschoolden die buiten Europa hun opleiding hebben gehad of beroepservaring hebben opgedaan, door die aantrekkelijke voorwaarden desgewenst kunnen worden teruggehaald. |
| --- | --- |

9.

De situatie op de arbeidsmarkt moet verbeterd worden door arbeidsbemiddeling en (vervolg)opleidingen voor werknemers te ondersteunen. Door middel van aantrekkelijke randvoorwaarden moeten wetenschappers en werkenden met andere beroepsprofielen waaraan behoefte is voor de ontwikkeling van biotechnologische ondernemingen worden aangetrokken en moet worden voorkomen dat werknemers gaan emigreren. Ook zouden hooggeschoolden die buiten Europa hun opleiding hebben gehad of beroepservaring hebben opgedaan, door die aantrekkelijke voorwaarden desgewenst kunnen worden teruggehaald.

| 10. | De biotechnologie biedt naast toepassingen op gezondheidsgebied en voor levensmiddelen en diervoeders ook veelbelovende vooruitzichten voor de chemische industrie. Nu al vindt 85 % van de wereldwijde enzymproductie plaats in Europa. Enzymatische en biokatalytische processen zullen waarschijnlijk forse besparingen qua hulpbronnen en energie opleveren en bieden zo nieuwe manieren om invulling te geven aan een duurzame economie. |
| --- | --- |

10.

De biotechnologie biedt naast toepassingen op gezondheidsgebied en voor levensmiddelen en diervoeders ook veelbelovende vooruitzichten voor de chemische industrie. Nu al vindt 85 % van de wereldwijde enzymproductie plaats in Europa. Enzymatische en biokatalytische processen zullen waarschijnlijk forse besparingen qua hulpbronnen en energie opleveren en bieden zo nieuwe manieren om invulling te geven aan een duurzame economie.

| 11. | Vooral bij biotechnologische toepassingen in de levens- en voedermiddelenindustrie is sprake van kritische gevoelens bij de burgers. Over het algemeen stelt het merendeel van de consumenten zich thans afwijzend op tegenover gentechnologie in de landbouw, maar daar staat tegenover dat de publieke opinie ronduit positief is als het product duidelijke voordelen voor gezondheid en milieu heeft. |
| --- | --- |

11.

Vooral bij biotechnologische toepassingen in de levens- en voedermiddelenindustrie is sprake van kritische gevoelens bij de burgers. Over het algemeen stelt het merendeel van de consumenten zich thans afwijzend op tegenover gentechnologie in de landbouw, maar daar staat tegenover dat de publieke opinie ronduit positief is als het product duidelijke voordelen voor gezondheid en milieu heeft.

| 12. | Het Comité pleit daarom voor een open maatschappelijk debat over de voordelen en risico's van biowetenschappen en biotechnologie. Veel steden en regio's doen al hun uiterste best om het publiek in te lichten over de wetenschappelijke basis, de methoden, de toepassingen én de juridische en ethische aspecten van biotechnologie. Deze initiatieven moeten beslist worden voortgezet. |
| --- | --- |

12.

Het Comité pleit daarom voor een open maatschappelijk debat over de voordelen en risico's van biowetenschappen en biotechnologie. Veel steden en regio's doen al hun uiterste best om het publiek in te lichten over de wetenschappelijke basis, de methoden, de toepassingen én de juridische en ethische aspecten van biotechnologie. Deze initiatieven moeten beslist worden voortgezet.

| 13. | Voor de onderzoekswereld, de industrie en de overheid is in dit verband een rol weggelegd: alle belanghebbende partijen moeten via een forum bij deze dialoog worden betrokken. Steden en regio's zouden plannen om de sociaaleconomische en ethische aspecten van biotechnologie te onderzoeken en de verspreiding van de resultaten van zulk onderzoek meer moeten steunen. Ze zouden netwerken van deskundigen moeten opzetten, die ad hoc een standpunt zouden kunnen bepalen tegenover actuele sociaaleconomische, ethische en veiligheidskwesties. Steden en regio's kunnen een rationele, wetenschappelijk gefundeerde en transparante besluitvorming inzake de toelating van producten ondersteunen. |
| --- | --- |

13.

Voor de onderzoekswereld, de industrie en de overheid is in dit verband een rol weggelegd: alle belanghebbende partijen moeten via een forum bij deze dialoog worden betrokken. Steden en regio's zouden plannen om de sociaaleconomische en ethische aspecten van biotechnologie te onderzoeken en de verspreiding van de resultaten van zulk onderzoek meer moeten steunen. Ze zouden netwerken van deskundigen moeten opzetten, die ad hoc een standpunt zouden kunnen bepalen tegenover actuele sociaaleconomische, ethische en veiligheidskwesties. Steden en regio's kunnen een rationele, wetenschappelijk gefundeerde en transparante besluitvorming inzake de toelating van producten ondersteunen.

| 14. | De Europese Commissie zou er bij de selectie van projecten die steun uit hoofde van het 7e O&O-kaderprogramma krijgen, meer belang aan moeten hechten dat de onderzoeksresultaten op professionele wijze aan het publiek bekend worden gemaakt. Inhoudelijk zouden ook onderzoeksprojecten die betrekking hebben op de toepassing van gentechnologie in de landbouw, op het in kaart brengen van de risico's en op economische en milieukwesties op dit gebied uitgevoerd moeten worden. |
| --- | --- |

14.

De Europese Commissie zou er bij de selectie van projecten die steun uit hoofde van het 7e O&O-kaderprogramma krijgen, meer belang aan moeten hechten dat de onderzoeksresultaten op professionele wijze aan het publiek bekend worden gemaakt. Inhoudelijk zouden ook onderzoeksprojecten die betrekking hebben op de toepassing van gentechnologie in de landbouw, op het in kaart brengen van de risico's en op economische en milieukwesties op dit gebied uitgevoerd moeten worden.

| 15. | Het Comité ziet net als de Commissie het belang in van biotechnologietoepassingen in de geneeskunde, zowel vanuit economisch oogpunt als voor de volksgezondheid. Ook is het voorstander van nog meer vereenvoudiging en verduidelijking van de wetgeving op dit gebied, omdat snelle technologische vooruitgang niet mogelijk is gebleken vanwege rechtsonzekerheid. Het zou goed zijn als er richtsnoeren en wereldwijde aanbevelingen worden uitgewerkt om belemmeringen op te heffen en de ontwikkeling van dit soort toepassingen te vergemakkelijken. |
| --- | --- |

15.

Het Comité ziet net als de Commissie het belang in van biotechnologietoepassingen in de geneeskunde, zowel vanuit economisch oogpunt als voor de volksgezondheid. Ook is het voorstander van nog meer vereenvoudiging en verduidelijking van de wetgeving op dit gebied, omdat snelle technologische vooruitgang niet mogelijk is gebleken vanwege rechtsonzekerheid. Het zou goed zijn als er richtsnoeren en wereldwijde aanbevelingen worden uitgewerkt om belemmeringen op te heffen en de ontwikkeling van dit soort toepassingen te vergemakkelijken.

| 16. | De moderne biotechnologie kan ook een bijdrage leveren aan een duurzame groei in de landbouw. Het Comité is het met de Europese Commissie eens dat alle soorten landbouw — conventioneel, biologisch of met genetisch gemodificeerde gewassen — evenveel recht van bestaan hebben. Wel wijst het erop dat co-existentie van conventionele en biologische landbouwmethoden enerzijds en landbouw met genetisch gemodificeerde gewassen anderzijds door topografische of klimatologische omstandigheden of door de structuur van de landbouw mogelijk wordt bemoeilijkt. De mate waarin producten van de moderne biotechnologie erin slagen de markt te veroveren zou van de bewuste consument moeten afhangen. Zo zullen veel steden en regio's wel iets zien in biotechnologische landbouwmethoden, terwijl andere hun voordeel zullen doen met conventionele of biologische methoden. |
| --- | --- |

16.

De moderne biotechnologie kan ook een bijdrage leveren aan een duurzame groei in de landbouw. Het Comité is het met de Europese Commissie eens dat alle soorten landbouw — conventioneel, biologisch of met genetisch gemodificeerde gewassen — evenveel recht van bestaan hebben. Wel wijst het erop dat co-existentie van conventionele en biologische landbouwmethoden enerzijds en landbouw met genetisch gemodificeerde gewassen anderzijds door topografische of klimatologische omstandigheden of door de structuur van de landbouw mogelijk wordt bemoeilijkt. De mate waarin producten van de moderne biotechnologie erin slagen de markt te veroveren zou van de bewuste consument moeten afhangen. Zo zullen veel steden en regio's wel iets zien in biotechnologische landbouwmethoden, terwijl andere hun voordeel zullen doen met conventionele of biologische methoden.

| 17. | Het naast elkaar bestaan van verschillende landbouwpraktijken is van essentieel belang. Dit is niet alleen goed voor de landbouwgrond, maar leidt ook tot een tolerante, op onderling vertrouwen gebaseerde omgang en samenwerking tussen de landbouwers/buren. De Europese Commissie zou richtsnoeren voor co-existentie moeten opstellen en zo snel mogelijk haalbare etiketteringsdrempels voor de accidentele aanwezigheid van GGO's in partijen zaad van conventionele en biologische rassen moeten vaststellen. Daarbij moet ook een oplossing worden gevonden voor constructen die in de EU nog niet, maar op basis van vergelijkbare criteria in andere landen al wel veilig zijn bevonden en zijn toegelaten. |
| --- | --- |

17.

Het naast elkaar bestaan van verschillende landbouwpraktijken is van essentieel belang. Dit is niet alleen goed voor de landbouwgrond, maar leidt ook tot een tolerante, op onderling vertrouwen gebaseerde omgang en samenwerking tussen de landbouwers/buren. De Europese Commissie zou richtsnoeren voor co-existentie moeten opstellen en zo snel mogelijk haalbare etiketteringsdrempels voor de accidentele aanwezigheid van GGO's in partijen zaad van conventionele en biologische rassen moeten vaststellen. Daarbij moet ook een oplossing worden gevonden voor constructen die in de EU nog niet, maar op basis van vergelijkbare criteria in andere landen al wel veilig zijn bevonden en zijn toegelaten.

| 18. | Er moet dringend worden onderzocht welke maatregelen nodig zijn om de conventionele en de biologische landbouw en een duurzame co-existentie van deze landbouwvormen en genetisch gewijzigde gewassen te garanderen, welke langetermijneffecten GGO's zouden kunnen hebben en wat de voordelen en risico's zijn van GGO's die als duurzame grondstoffen voor industriële verwerking worden geteeld. Het Comité pleit voor een actieprogramma voor de instandhouding, de karakterisering, de verzameling en het gebruik van genetische hulpbronnen in de EU-landbouw. |
| --- | --- |

18.

Er moet dringend worden onderzocht welke maatregelen nodig zijn om de conventionele en de biologische landbouw en een duurzame co-existentie van deze landbouwvormen en genetisch gewijzigde gewassen te garanderen, welke langetermijneffecten GGO's zouden kunnen hebben en wat de voordelen en risico's zijn van GGO's die als duurzame grondstoffen voor industriële verwerking worden geteeld. Het Comité pleit voor een actieprogramma voor de instandhouding, de karakterisering, de verzameling en het gebruik van genetische hulpbronnen in de EU-landbouw.

| 19. | Het Comité is ingenomen met het bestaande rechtskader voor biowetenschappen en biotechnologie. Wel zijn er nog maatregelen nodig om de samenhang tussen de verschillende rechtsgebieden, bijvoorbeeld de bescherming van de intellectuele eigendom, te verbeteren. Bovendien zou met het oog op het concurrentievermogen van de EU moeten worden gekeken naar de mogelijkheden om het rechtskader aan te passen aan wat internationaal gebruikelijk is. Steden en regio's nemen de plicht op zich om, voor zover hun bevoegdheden reiken, de Europese wetgeving integraal toe te passen; hiervoor zou een bovenregionale en ook internationale uitwisseling van ervaringen op touw moeten worden gezet. |
| --- | --- |

19.

Het Comité is ingenomen met het bestaande rechtskader voor biowetenschappen en biotechnologie. Wel zijn er nog maatregelen nodig om de samenhang tussen de verschillende rechtsgebieden, bijvoorbeeld de bescherming van de intellectuele eigendom, te verbeteren. Bovendien zou met het oog op het concurrentievermogen van de EU moeten worden gekeken naar de mogelijkheden om het rechtskader aan te passen aan wat internationaal gebruikelijk is. Steden en regio's nemen de plicht op zich om, voor zover hun bevoegdheden reiken, de Europese wetgeving integraal toe te passen; hiervoor zou een bovenregionale en ook internationale uitwisseling van ervaringen op touw moeten worden gezet.

De uitvoering van het uit 30 punten bestaande actieplan uit 2002

| 20. | De kennis op het gebied van de biowetenschappen moet worden verbeterd, vooral met het oog op het opleiden en bijscholen van werknemers en leraren. Wetenschappers moeten worden aangemoedigd een interdisciplinaire dialoog aan te gaan. |
| --- | --- |

20.

De kennis op het gebied van de biowetenschappen moet worden verbeterd, vooral met het oog op het opleiden en bijscholen van werknemers en leraren. Wetenschappers moeten worden aangemoedigd een interdisciplinaire dialoog aan te gaan.

| 21. | De regelgeving ter bescherming van de intellectuele eigendom op het gebied van publiek onderzoek moet worden verduidelijkt en academici moet worden uitgelegd hoe belangrijk het is dat onderzoeksresultaten concrete commerciële toepassingen opleveren. In dit verband is het ook belangrijk dat de internationale dialoog wordt geïntensiveerd. |
| --- | --- |

21.

De regelgeving ter bescherming van de intellectuele eigendom op het gebied van publiek onderzoek moet worden verduidelijkt en academici moet worden uitgelegd hoe belangrijk het is dat onderzoeksresultaten concrete commerciële toepassingen opleveren. In dit verband is het ook belangrijk dat de internationale dialoog wordt geïntensiveerd.

| 22. | De kapitaalbasis van de biotechnologiesector moet worden verbeterd door middel van investeringen in onderzoek en technologische ontwikkeling en in startende ondernemingen, de ondersteuning van technologieoverdracht en de commerciële financiering voor ondernemingen. De verdere ontwikkeling van de biotechnologische industrie in Europa moet aan de hand van uniforme criteria doorlopend begeleid worden. |
| --- | --- |

22.

De kapitaalbasis van de biotechnologiesector moet worden verbeterd door middel van investeringen in onderzoek en technologische ontwikkeling en in startende ondernemingen, de ondersteuning van technologieoverdracht en de commerciële financiering voor ondernemingen. De verdere ontwikkeling van de biotechnologische industrie in Europa moet aan de hand van uniforme criteria doorlopend begeleid worden.

| 23. | Het Comité kan zich erin vinden dat de Europese Commissie „bio-based products” aanwijst als „lead market” in het desbetreffende initiatief en roept de Europese Commissie op bij haar maatregelen ter bevordering en versterking van deze „lead markets” rekening te houden met het beschikbare potentieel in Europa. |
| --- | --- |

23.

Het Comité kan zich erin vinden dat de Europese Commissie „bio-based products” aanwijst als „lead market” in het desbetreffende initiatief en roept de Europese Commissie op bij haar maatregelen ter bevordering en versterking van deze „lead markets” rekening te houden met het beschikbare potentieel in Europa.

| 24. | Er zou meer openheid en transparantie moeten komen rond het Europese Technologieplatform (ETP), dat actief is op het gebied van biowetenschappen en biotechnologie, zodat niet alleen de industrie en de onderzoekswereld, maar ook andere belanghebbende partijen zoals de lokale en regionale overheden en vooral het MKB bij de activiteiten worden betrokken. |
| --- | --- |

24.

Er zou meer openheid en transparantie moeten komen rond het Europese Technologieplatform (ETP), dat actief is op het gebied van biowetenschappen en biotechnologie, zodat niet alleen de industrie en de onderzoekswereld, maar ook andere belanghebbende partijen zoals de lokale en regionale overheden en vooral het MKB bij de activiteiten worden betrokken.

| 25. | Biotechnologieregio's zouden een grotere rol moeten spelen binnen het ERA-net-initiatief, dat binnen het 7e O&O-kaderprogramma is opgezet om nationale en regionale onderzoeksprogramma's te coördineren. |
| --- | --- |

25.

Biotechnologieregio's zouden een grotere rol moeten spelen binnen het ERA-net-initiatief, dat binnen het 7e O&O-kaderprogramma is opgezet om nationale en regionale onderzoeksprogramma's te coördineren.

| 26. | De rol van de Europese groep voor de ethiek moet versterkt worden. De samenwerking tussen de Gemeenschap en de nationale en regionale niveaus t.a.v. ethische en sociaaleconomische kwesties moet worden bevorderd. Er moeten ethische richtsnoeren m.b.t. bijvoorbeeld stamcelonderzoek, biobanken, xenotransplantatie, genetische testen en dierproeven worden ontwikkeld. |
| --- | --- |

26.

De rol van de Europese groep voor de ethiek moet versterkt worden. De samenwerking tussen de Gemeenschap en de nationale en regionale niveaus t.a.v. ethische en sociaaleconomische kwesties moet worden bevorderd. Er moeten ethische richtsnoeren m.b.t. bijvoorbeeld stamcelonderzoek, biobanken, xenotransplantatie, genetische testen en dierproeven worden ontwikkeld.

| 27. | Het Comité is het ermee eens dat de activiteiten m.b.t. referentiematerialen en validatie van opsporingsmethoden worden voorgezet. Er moeten methodes worden uitgewerkt voor de monitoring van schadelijke effecten van genetisch gemodificeerde organismen, levensmiddelen en diervoeders. Het Comité is tevreden over de leidersrol van de Europese Commissie bij de ontwikkeling van internationale richtsnoeren, normen en aanbevelingen, met name op het vlak van voedselveiligheid. |
| --- | --- |

27.

Het Comité is het ermee eens dat de activiteiten m.b.t. referentiematerialen en validatie van opsporingsmethoden worden voorgezet. Er moeten methodes worden uitgewerkt voor de monitoring van schadelijke effecten van genetisch gemodificeerde organismen, levensmiddelen en diervoeders. Het Comité is tevreden over de leidersrol van de Europese Commissie bij de ontwikkeling van internationale richtsnoeren, normen en aanbevelingen, met name op het vlak van voedselveiligheid.

| 28. | Het Comité is bereid samen met de Europese Commissie en de lidstaten na te gaan of het onderzoeksbeleid wel een adequate mix van conventionele technologie en nieuwe technologie omvat. Het Comité kan bijdragen aan het oprichten van doeltreffende partnerschapsverbanden tussen ontwikkelingslanden en de EU op het gebied van onderzoek. Subregionale, regionale en internationale organisaties, met name de International Agricultural Research Centers, moeten gesteund worden. |
| --- | --- |

28.

Het Comité is bereid samen met de Europese Commissie en de lidstaten na te gaan of het onderzoeksbeleid wel een adequate mix van conventionele technologie en nieuwe technologie omvat. Het Comité kan bijdragen aan het oprichten van doeltreffende partnerschapsverbanden tussen ontwikkelingslanden en de EU op het gebied van onderzoek. Subregionale, regionale en internationale organisaties, met name de International Agricultural Research Centers, moeten gesteund worden.

| 29. | Het Comité is ingenomen met de inspanningen van de Europese Commissie om een veilig en doeltreffend gebruik van de moderne biotechnologie in de ontwikkelingslanden te waarborgen en de capaciteit van deze landen om risico's te beoordelen en te beheren, te bevorderen. Samen met de internationale gemeenschap moet de EU ervoor zorgen dat onderzoek een bijdrage levert aan de bestrijding van HIV/AIDS, malaria, tuberculose en andere ziekten die verband houden met armoede. Het Comité erkent dat Europese Commissie en lidstaten zich inzetten voor het behoud en een duurzaam gebruik van genetische bronnen in de ontwikkelingslanden. |
| --- | --- |

29.

Het Comité is ingenomen met de inspanningen van de Europese Commissie om een veilig en doeltreffend gebruik van de moderne biotechnologie in de ontwikkelingslanden te waarborgen en de capaciteit van deze landen om risico's te beoordelen en te beheren, te bevorderen. Samen met de internationale gemeenschap moet de EU ervoor zorgen dat onderzoek een bijdrage levert aan de bestrijding van HIV/AIDS, malaria, tuberculose en andere ziekten die verband houden met armoede. Het Comité erkent dat Europese Commissie en lidstaten zich inzetten voor het behoud en een duurzaam gebruik van genetische bronnen in de ontwikkelingslanden.

| 30. | De „foresight”-activiteiten van alle diensten van de Europese Commissie moeten worden uitgebreid, vooral op technologisch vlak, zodat in een vroeg stadium aangegeven kan worden welke kwesties actueel zullen worden. Relevantie, samenhang en doeltreffendheid van wetgeving en beleid en de implementatie en de sociaaleconomische gevolgen ervan moeten tegen het licht worden gehouden. |
| --- | --- |

30.

De „foresight”-activiteiten van alle diensten van de Europese Commissie moeten worden uitgebreid, vooral op technologisch vlak, zodat in een vroeg stadium aangegeven kan worden welke kwesties actueel zullen worden. Relevantie, samenhang en doeltreffendheid van wetgeving en beleid en de implementatie en de sociaaleconomische gevolgen ervan moeten tegen het licht worden gehouden.

Brussel, 6 februari 2008.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Luc VAN DEN BRANDE

---

| 25.4.2008 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 105/11 |
| --- | --- | --- | --- |

25.4.2008

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 105/11

---

Advies van het Comité van de Regio's over „De bijdrage van vrijwilligerswerk aan de economische en sociale samenhang”

(2008/C 105/03)

| — | Vrijwilligersactiviteiten leveren op lokaal, regionaal, nationaal en EU-niveau een aanzienlijke bijdrage aan de economische ontwikkeling. Dankzij vrijwilligerswerk worden immers a) extra mensen ingezet om deel te nemen aan sociale en economische activiteiten en wordt; b) sociaal kapitaal opgebouwd en de levensstandaard opgetrokken, wat van invloed kan zijn op investeringen en werkgelegenheid. |
| --- | --- |

—

Vrijwilligersactiviteiten leveren op lokaal, regionaal, nationaal en EU-niveau een aanzienlijke bijdrage aan de economische ontwikkeling. Dankzij vrijwilligerswerk worden immers a) extra mensen ingezet om deel te nemen aan sociale en economische activiteiten en wordt; b) sociaal kapitaal opgebouwd en de levensstandaard opgetrokken, wat van invloed kan zijn op investeringen en werkgelegenheid.

| — | Toch mogen vrijwilligers in welke context dan ook nooit worden ingezet ter vervanging van betaald personeel. |
| --- | --- |

—

Toch mogen vrijwilligers in welke context dan ook nooit worden ingezet ter vervanging van betaald personeel.

| — | Het Comité verzoekt de Commissie om op meer systematische wijze gegevens te verzamelen over vrijwilligers en hun activiteiten en dringt erop aan dat Eurostat een aparte statistische categorie instelt voor vrijwilligersactiviteiten, zodat een nauwkeurige inschatting kan worden gemaakt van de economische waarde van vrijwilligerswerk. |
| --- | --- |

—

Het Comité verzoekt de Commissie om op meer systematische wijze gegevens te verzamelen over vrijwilligers en hun activiteiten en dringt erop aan dat Eurostat een aparte statistische categorie instelt voor vrijwilligersactiviteiten, zodat een nauwkeurige inschatting kan worden gemaakt van de economische waarde van vrijwilligerswerk.

| — | Er dient meer aandacht te worden besteed aan de gebrekkige rechtspositie van vrijwilligers, met name met betrekking tot hun rechten en plichten. Waar dit relevant is, moet de rechtspositie van vrijwilligers in alle EU-lidstaten worden vastgelegd en geüniformiseerd, zodat zij hun werk over de grenzen heen kunnen verrichten. |
| --- | --- |

—

Er dient meer aandacht te worden besteed aan de gebrekkige rechtspositie van vrijwilligers, met name met betrekking tot hun rechten en plichten. Waar dit relevant is, moet de rechtspositie van vrijwilligers in alle EU-lidstaten worden vastgelegd en geüniformiseerd, zodat zij hun werk over de grenzen heen kunnen verrichten.

| — | Vrijwilligerswerk is wel degelijk ook een Europese aangelegenheid. Het Comité pleit daarom voor een meer coherent en overkoepelend beleid. Concreet:






  — | moet op EU-niveau meer onderzoek worden verricht en moet de kwaliteit van de statistieken omhoog, zodat een beter inzicht in het fenomeen vrijwilligerswerk wordt verschaft; |
| --- | --- | --- |

—

Vrijwilligerswerk is wel degelijk ook een Europese aangelegenheid. Het Comité pleit daarom voor een meer coherent en overkoepelend beleid. Concreet:

—

moet op EU-niveau meer onderzoek worden verricht en moet de kwaliteit van de statistieken omhoog, zodat een beter inzicht in het fenomeen vrijwilligerswerk wordt verschaft;

| — | moet er erkenning komen voor de economische bijdrage van ontwikkelingswerk en moet algemener worden aanvaard dat vrijwilligerswerk ook kan worden gezien als een vorm van co-financiering van EU-programma's; |
| --- | --- |

—

moet er erkenning komen voor de economische bijdrage van ontwikkelingswerk en moet algemener worden aanvaard dat vrijwilligerswerk ook kan worden gezien als een vorm van co-financiering van EU-programma's;

| — | moet meer aandacht worden besteed aan vrijwilligerswerk op EU-niveau dat verder reikt dan burgerschap en jeugdzaken; |
| --- | --- |

—

moet meer aandacht worden besteed aan vrijwilligerswerk op EU-niveau dat verder reikt dan burgerschap en jeugdzaken;

| — | moet worden gekeken naar nieuwe initiatieven om de uitwisseling van ervaringen en de mobiliteit van vrijwilligers te stimuleren via een Europees vrijwilligersprogramma voor alle leeftijden. |
| --- | --- |

—

moet worden gekeken naar nieuwe initiatieven om de uitwisseling van ervaringen en de mobiliteit van vrijwilligers te stimuleren via een Europees vrijwilligersprogramma voor alle leeftijden.

| Rapporteur | : | De heer MCDONNELL (IE/ALDE), lid van de gemeenteraad van Galway en van de regioraad van de „West”-regio |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

De heer MCDONNELL (IE/ALDE), lid van de gemeenteraad van Galway en van de regioraad van de „West”-regio

Beleidsaanbevelingen

Algemene opmerkingen

| 1. | Met vrijwilligerswerk bedoelt het Comité van de Regio's in dit advies activiteiten die aan de volgende drie kenmerken voldoen: werk waar geen financiële beloning aan verbonden is, dat vrijwillig wordt verricht en dat een andere persoon dan de vrijwilliger zelf of diens familieleden voordeel oplevert. Een erg brede waaier van vrijwilligersactiviteiten beantwoordt aan deze beschrijving, van formele tot informele activiteiten, van lange- tot kortetermijnactiviteiten, van parttime- tot fulltimewerk, enz. |
| --- | --- |

1.

Met vrijwilligerswerk bedoelt het Comité van de Regio's in dit advies activiteiten die aan de volgende drie kenmerken voldoen: werk waar geen financiële beloning aan verbonden is, dat vrijwillig wordt verricht en dat een andere persoon dan de vrijwilliger zelf of diens familieleden voordeel oplevert. Een erg brede waaier van vrijwilligersactiviteiten beantwoordt aan deze beschrijving, van formele tot informele activiteiten, van lange- tot kortetermijnactiviteiten, van parttime- tot fulltimewerk, enz.

| 2. | Vrijwilligers werken al dan niet direct mee aan een betere samenleving voor allen, zowel op lokaal, regionaal als nationaal niveau. In die zin is vrijwilligerswerk een cruciaal onderdeel van actief burgerschap en democratie. |
| --- | --- |

2.

Vrijwilligers werken al dan niet direct mee aan een betere samenleving voor allen, zowel op lokaal, regionaal als nationaal niveau. In die zin is vrijwilligerswerk een cruciaal onderdeel van actief burgerschap en democratie.

| 3. | Mensen die buiten de maatschappij staan voelen zich niet geroepen om vrijwilligerswerk te verrichten. Het is daarom belangrijk ervoor te zorgen dat ook deze groepen zich gaan inzetten voor vrijwilligersactiviteiten en voelen dat zij nodig zijn. |
| --- | --- |

3.

Mensen die buiten de maatschappij staan voelen zich niet geroepen om vrijwilligerswerk te verrichten. Het is daarom belangrijk ervoor te zorgen dat ook deze groepen zich gaan inzetten voor vrijwilligersactiviteiten en voelen dat zij nodig zijn.

| 4. | Vrijwilligers zijn niet meer weg te denken uit ontwikkelingslanden overal ter wereld, waar zij met hun engagement een niet te onderschatten bijdrage leveren aan het terugdringen van de armoede. Ook bevorderen zij op deze manier de internationale dialoog. |
| --- | --- |

4.

Vrijwilligers zijn niet meer weg te denken uit ontwikkelingslanden overal ter wereld, waar zij met hun engagement een niet te onderschatten bijdrage leveren aan het terugdringen van de armoede. Ook bevorderen zij op deze manier de internationale dialoog.

| 5. | Daarnaast kunnen vrijwilligers op plaatselijk, regionaal, nationaal en mondiaal niveau hun steentje bijdragen aan de aanpak van de klimaatverandering en helpen zij mee de burgerbescherming, sociale integratie, ontwikkelingssamenwerking en de integratie van immigranten en mensen met een handicap te bevorderen. |
| --- | --- |

5.

Daarnaast kunnen vrijwilligers op plaatselijk, regionaal, nationaal en mondiaal niveau hun steentje bijdragen aan de aanpak van de klimaatverandering en helpen zij mee de burgerbescherming, sociale integratie, ontwikkelingssamenwerking en de integratie van immigranten en mensen met een handicap te bevorderen.

Het belang van vrijwilligerswerk voor de uitvoering van de Lissabonagenda

| 6. | Vrijwilligersactiviteiten leveren op lokaal, regionaal, nationaal en EU-niveau een aanzienlijke bijdrage aan de economische ontwikkeling. Dankzij vrijwilligerswerk worden immers a) extra mensen ingezet om deel te nemen aan sociale en economische activiteiten (1) en wordt b) sociaal kapitaal opgebouwd en de levensstandaard opgetrokken, wat van invloed kan zijn op investeringen en werkgelegenheid. Onderzoek toont aan dat sociaal kapitaal rechtstreeks gelinkt is aan een stijging van de groei in de Europese regio's (2). Voorts kan het Comité zich volledig vinden in de stelling dat sociaal kapitaal en economische groei elkaar wederzijds versterken en dat sociaal kapitaal een gunstig effect heeft op de economische groei, wat overigens ook geldt voor andere cruciale gebieden als sociale controle, inclusie, gezondheid, governance, instellingen en democratisch empowerment
   (3). |
| --- | --- |

6.

Vrijwilligersactiviteiten leveren op lokaal, regionaal, nationaal en EU-niveau een aanzienlijke bijdrage aan de economische ontwikkeling. Dankzij vrijwilligerswerk worden immers a) extra mensen ingezet om deel te nemen aan sociale en economische activiteiten (1) en wordt b) sociaal kapitaal opgebouwd en de levensstandaard opgetrokken, wat van invloed kan zijn op investeringen en werkgelegenheid. Onderzoek toont aan dat sociaal kapitaal rechtstreeks gelinkt is aan een stijging van de groei in de Europese regio's (2). Voorts kan het Comité zich volledig vinden in de stelling dat sociaal kapitaal en economische groei elkaar wederzijds versterken en dat sociaal kapitaal een gunstig effect heeft op de economische groei, wat overigens ook geldt voor andere cruciale gebieden als sociale controle, inclusie, gezondheid, governance, instellingen en democratisch empowerment
   (3).

| 7. | Deelname aan vrijwilligersactiviteiten en -programma's heeft een gunstige invloed op de inzetbaarheid (4). Voorts wijst het Comité erop dat de meest kwetsbare maatschappelijke groepen (immigranten, minderheden, werklozen, daklozen, druggebruikers en vroegtijdige schoolverlaters) dankzij vrijwilligerswerk meer greep krijgen op hun persoonlijk en sociaal leven en nieuwe vaardigheden en kennis verwerven waarmee zij beter betaald werk kunnen vinden of weer aan een opleiding kunnen beginnen. Op die manier kunnen mensen met alle denkbare maatschappelijke achtergronden zich inzetten voor het algemeen welzijn, de sociale samenhang, diversiteit en respect. |
| --- | --- |

7.

Deelname aan vrijwilligersactiviteiten en -programma's heeft een gunstige invloed op de inzetbaarheid (4). Voorts wijst het Comité erop dat de meest kwetsbare maatschappelijke groepen (immigranten, minderheden, werklozen, daklozen, druggebruikers en vroegtijdige schoolverlaters) dankzij vrijwilligerswerk meer greep krijgen op hun persoonlijk en sociaal leven en nieuwe vaardigheden en kennis verwerven waarmee zij beter betaald werk kunnen vinden of weer aan een opleiding kunnen beginnen. Op die manier kunnen mensen met alle denkbare maatschappelijke achtergronden zich inzetten voor het algemeen welzijn, de sociale samenhang, diversiteit en respect.

| 8. | Het Comité beklemtoont de meerwaarde van vrijwilligerswerk bij activiteiten op het vlak van sociale begeleiding. Zo kunnen vrijwilligers veel betekenen voor bv. gehandicaptenprojecten, waarvoor méér nodig is dan financiële steun alleen. |
| --- | --- |

8.

Het Comité beklemtoont de meerwaarde van vrijwilligerswerk bij activiteiten op het vlak van sociale begeleiding. Zo kunnen vrijwilligers veel betekenen voor bv. gehandicaptenprojecten, waarvoor méér nodig is dan financiële steun alleen.

| 9. | Vrijwilligerswerk kan een verfrissende kijk bieden op nieuwe maatschappelijke problemen en kan fungeren als toetssteen voor nieuwe vormen van dienstverlening en nieuwe banen. |
| --- | --- |

9.

Vrijwilligerswerk kan een verfrissende kijk bieden op nieuwe maatschappelijke problemen en kan fungeren als toetssteen voor nieuwe vormen van dienstverlening en nieuwe banen.

| 10. | Toch mogen vrijwilligers in welke context dan ook nooit worden ingezet ter vervanging van betaald personeel. |
| --- | --- |

10.

Toch mogen vrijwilligers in welke context dan ook nooit worden ingezet ter vervanging van betaald personeel.

| 11. | Vrijwilligerswerk heeft een positieve invloed op de gezondheid en kan er mogelijk toe bijdragen dat de kosten van volksgezondheid op plaatselijk, regionaal en nationaal niveau naar beneden gaan. Uit onderzoek is gebleken dat vrijwilligerswerk m.n. de gezondheid van ouderen met sprongen vooruit kan doen gaan (5). Dit gunstige effect geldt echter voor alle leeftijden, van jongeren tot gepensioneerden, en kan een rol spelen bij de preventie van lichamelijke en geestelijke klachten. |
| --- | --- |

11.

Vrijwilligerswerk heeft een positieve invloed op de gezondheid en kan er mogelijk toe bijdragen dat de kosten van volksgezondheid op plaatselijk, regionaal en nationaal niveau naar beneden gaan. Uit onderzoek is gebleken dat vrijwilligerswerk m.n. de gezondheid van ouderen met sprongen vooruit kan doen gaan (5). Dit gunstige effect geldt echter voor alle leeftijden, van jongeren tot gepensioneerden, en kan een rol spelen bij de preventie van lichamelijke en geestelijke klachten.

| 12. | Ook op het vlak van levenslang leren speelt vrijwilligerswerk een bepalende rol: mensen krijgen immers de kans nieuwe vaardigheden aan te leren die hun persoonlijke, sociale en culturele ontwikkeling ten goede komen en hun inzetbaarheid in een voortdurend veranderend economisch klimaat verhogen. Vooral op school is vrijwilligerswerk een goede zaak omdat het de jongeren bepaalde waarden bijbrengt. |
| --- | --- |

12.

Ook op het vlak van levenslang leren speelt vrijwilligerswerk een bepalende rol: mensen krijgen immers de kans nieuwe vaardigheden aan te leren die hun persoonlijke, sociale en culturele ontwikkeling ten goede komen en hun inzetbaarheid in een voortdurend veranderend economisch klimaat verhogen. Vooral op school is vrijwilligerswerk een goede zaak omdat het de jongeren bepaalde waarden bijbrengt.

| 13. | Vrijwilligerswerk is een drijvende kracht achter initiatieven op het gebied van lokale ontwikkeling en verhoogt de kans op succes van EU-initiatieven als het Leader-programma. Het biedt een tegengewicht voor de negatieve gevolgen van de globalisering en zorgt voor duurzame lokale economische ontwikkeling. |
| --- | --- |

13.

Vrijwilligerswerk is een drijvende kracht achter initiatieven op het gebied van lokale ontwikkeling en verhoogt de kans op succes van EU-initiatieven als het Leader-programma. Het biedt een tegengewicht voor de negatieve gevolgen van de globalisering en zorgt voor duurzame lokale economische ontwikkeling.

| 14. | Overheid en vrijwilligersorganisaties moeten nauwer met elkaar samenwerken bij de ontwikkeling van het overheidsbeleid op de desbetreffende terreinen, om ervoor te zorgen dat het beleid beter wordt afgestemd op de behoeften van de vrijwilligerssector. |
| --- | --- |

14.

Overheid en vrijwilligersorganisaties moeten nauwer met elkaar samenwerken bij de ontwikkeling van het overheidsbeleid op de desbetreffende terreinen, om ervoor te zorgen dat het beleid beter wordt afgestemd op de behoeften van de vrijwilligerssector.

Het gebrek aan onderzoek en statistische gegevens op het vlak van vrijwilligerswerk

| 15. | Er bestaan geen volledige en accurate nationale of EU-statistieken over de rol van vrijwilligerswerk in de economie. Die lacune moet dringend worden opgevuld. Het Comité van de Regio's is dan ook ingenomen met de verbintenis van België, Frankrijk, de Tsjechische Republiek, Italië en Slowakije om zich te houden aan het Handboek van de VN over non-profitorganisaties in het systeem van nationale rekeningen. |
| --- | --- |

15.

Er bestaan geen volledige en accurate nationale of EU-statistieken over de rol van vrijwilligerswerk in de economie. Die lacune moet dringend worden opgevuld. Het Comité van de Regio's is dan ook ingenomen met de verbintenis van België, Frankrijk, de Tsjechische Republiek, Italië en Slowakije om zich te houden aan het Handboek van de VN over non-profitorganisaties in het systeem van nationale rekeningen.

| 16. | Voorts pleit het Comité ervoor dat de lidstaten nauwkeurige statistische gegevens over vrijwilligerswerk op lokaal en regionaal niveau inzamelen, teneinde de ontplooiing van passende initiatieven op beide niveaus te ondersteunen. |
| --- | --- |

16.

Voorts pleit het Comité ervoor dat de lidstaten nauwkeurige statistische gegevens over vrijwilligerswerk op lokaal en regionaal niveau inzamelen, teneinde de ontplooiing van passende initiatieven op beide niveaus te ondersteunen.

| 17. | Het Comité verzoekt de Commissie om op meer systematische wijze gegevens te verzamelen over vrijwilligers en hun activiteiten en dringt erop aan dat Eurostat een aparte statistische categorie instelt voor vrijwilligersactiviteiten, zodat een nauwkeurige inschatting kan worden gemaakt van de economische waarde van vrijwilligerswerk. |
| --- | --- |

17.

Het Comité verzoekt de Commissie om op meer systematische wijze gegevens te verzamelen over vrijwilligers en hun activiteiten en dringt erop aan dat Eurostat een aparte statistische categorie instelt voor vrijwilligersactiviteiten, zodat een nauwkeurige inschatting kan worden gemaakt van de economische waarde van vrijwilligerswerk.

| 18. | In de hele EU dient vergelijkend onderzoek te worden verricht naar vrijwilligerswerk, zodat gegevens worden verkregen over de ontwikkelingstendensen, doelstellingen en kenmerken daarvan op nationaal, regionaal en plaatselijk niveau. Op die manier kan een duidelijk beeld worden verkregen van de culturele verschillen en overeenkomsten op het vlak van vrijwilligersactiviteiten en de desbetreffende infrastructuur. |
| --- | --- |

18.

In de hele EU dient vergelijkend onderzoek te worden verricht naar vrijwilligerswerk, zodat gegevens worden verkregen over de ontwikkelingstendensen, doelstellingen en kenmerken daarvan op nationaal, regionaal en plaatselijk niveau. Op die manier kan een duidelijk beeld worden verkregen van de culturele verschillen en overeenkomsten op het vlak van vrijwilligersactiviteiten en de desbetreffende infrastructuur.

| 19. | Er dient in de hele EU onderzoek te worden verricht naar goede praktijkervaringen met het bevorderen en ondersteunen van vrijwilligerswerk op lokale en regionale basis. Aan de hand van die bevindingen kunnen de gebieden met langere ervaring andere regio's en steden de helpende hand reiken bij het opzetten van nieuwe initiatieven. |
| --- | --- |

19.

Er dient in de hele EU onderzoek te worden verricht naar goede praktijkervaringen met het bevorderen en ondersteunen van vrijwilligerswerk op lokale en regionale basis. Aan de hand van die bevindingen kunnen de gebieden met langere ervaring andere regio's en steden de helpende hand reiken bij het opzetten van nieuwe initiatieven.

De rechtspositie van vrijwilligers

| 20. | Er dient meer aandacht te worden besteed aan de gebrekkige rechtspositie van vrijwilligers, met name met betrekking tot hun rechten en plichten. Waar dit relevant is, moet de rechtspositie van vrijwilligers in alle EU-lidstaten worden vastgelegd en geüniformiseerd, zodat zij hun werk over de grenzen heen kunnen verrichten. |
| --- | --- |

20.

Er dient meer aandacht te worden besteed aan de gebrekkige rechtspositie van vrijwilligers, met name met betrekking tot hun rechten en plichten. Waar dit relevant is, moet de rechtspositie van vrijwilligers in alle EU-lidstaten worden vastgelegd en geüniformiseerd, zodat zij hun werk over de grenzen heen kunnen verrichten.

| 21. | Het zou in de regel niet zo mogen zijn dat vrijwilligers niet verzekerd zijn of geen recht hebben op socialezekerheidsuitkeringen. Het Comité dringt erop aan dat de nodige wettelijke maatregelen worden genomen om dit soort problemen de wereld uit te helpen. |
| --- | --- |

21.

Het zou in de regel niet zo mogen zijn dat vrijwilligers niet verzekerd zijn of geen recht hebben op socialezekerheidsuitkeringen. Het Comité dringt erop aan dat de nodige wettelijke maatregelen worden genomen om dit soort problemen de wereld uit te helpen.

Steun aan de ontwikkeling van de infrastructuur voor vrijwilligerswerk

| 22. | De plaatselijke en regionale autoriteiten moeten financiële en materiële steun verlenen met het oog op de ontwikkeling van een infrastructuurnetwerk ter ondersteuning en vergemakkelijking van vrijwilligerswerk, waarbij de autonome positie van de vrijwilligerssector echter niet aangetast mag worden. Zo kan de oprichting van plaatselijke vrijwilligerscentra of andere infrastructuurvoorzieningen kandidaat-vrijwilligers stimuleren en vrijwilligersorganisaties helpen hun activiteiten „professioneel” te beheren. Ook kan via dergelijke centra informatie worden verspreid over de mogelijkheden om vrijwilligerswerk te verrichten. |
| --- | --- |

22.

De plaatselijke en regionale autoriteiten moeten financiële en materiële steun verlenen met het oog op de ontwikkeling van een infrastructuurnetwerk ter ondersteuning en vergemakkelijking van vrijwilligerswerk, waarbij de autonome positie van de vrijwilligerssector echter niet aangetast mag worden. Zo kan de oprichting van plaatselijke vrijwilligerscentra of andere infrastructuurvoorzieningen kandidaat-vrijwilligers stimuleren en vrijwilligersorganisaties helpen hun activiteiten „professioneel” te beheren. Ook kan via dergelijke centra informatie worden verspreid over de mogelijkheden om vrijwilligerswerk te verrichten.

| 23. | Met het oog op de erkenning van vrijwilligerswerk bestaan er reeds decentrale certificaten inzake via vrijwilligerswerk verworven vaardigheden, kennis en ervaringen (6), die eventueel kunnen worden gekoppeld aan het Europass CV, zodat ervaring met vrijwilligerswerk die relevant is voor de inzetbaarheid, in de hele EU wordt erkend. |
| --- | --- |

23.

Met het oog op de erkenning van vrijwilligerswerk bestaan er reeds decentrale certificaten inzake via vrijwilligerswerk verworven vaardigheden, kennis en ervaringen (6), die eventueel kunnen worden gekoppeld aan het Europass CV, zodat ervaring met vrijwilligerswerk die relevant is voor de inzetbaarheid, in de hele EU wordt erkend.

| 24. | Het Comité ziet ook brood in de instelling van een Europese prijs voor vrijwilligersorganisaties en het bedrijfsleven, om zo de schijnwerper te richten op goede praktijkvoorbeelden en kwaliteitswerk op het vlak van de bevordering van vrijwilligerswerk. Een dergelijke prijs zou jaarlijks kunnen worden uitgereikt om aldus op Europees niveau een discussie op gang te brengen over het beheer en de ondersteuning van vrijwilligerswerk. |
| --- | --- |

24.

Het Comité ziet ook brood in de instelling van een Europese prijs voor vrijwilligersorganisaties en het bedrijfsleven, om zo de schijnwerper te richten op goede praktijkvoorbeelden en kwaliteitswerk op het vlak van de bevordering van vrijwilligerswerk. Een dergelijke prijs zou jaarlijks kunnen worden uitgereikt om aldus op Europees niveau een discussie op gang te brengen over het beheer en de ondersteuning van vrijwilligerswerk.

| 25. | Het Comité vestigt de aandacht op de problemen bij vrijwilligerswerk met kwetsbare volwassenen en kinderen. Aangezien er geen Europees bewijs van goed gedrag („clearance” door de politie) bestaat kunnen migranten niet voldoen aan de vereisten die door de lidstaten en vrijwilligersorganisaties zijn vastgelegd om kinderen en kwetsbare volwassen te beschermen tegen misbruik. |
| --- | --- |

25.

Het Comité vestigt de aandacht op de problemen bij vrijwilligerswerk met kwetsbare volwassenen en kinderen. Aangezien er geen Europees bewijs van goed gedrag („clearance” door de politie) bestaat kunnen migranten niet voldoen aan de vereisten die door de lidstaten en vrijwilligersorganisaties zijn vastgelegd om kinderen en kwetsbare volwassen te beschermen tegen misbruik.

Steun aan organisaties die afhankelijk zijn van vrijwilligerswerk

| 26. | Het Comité is ingenomen met de inspanningen van een aantal DG's (m.n. DG Onderwijs en cultuur), die meer en meer gaan inzien dat door de EU gefinancierde projecten dankzij vrijwilligersactiviteiten verder kunnen worden uitgebouwd. Er dient te worden erkend dat vrijwilligerswerk kan fungeren als een vorm van cofinanciering voor EU-programma's, op voorwaarde dat de kostprijs van de activiteiten in kwestie nauwkeurig kan worden bepaald. Daarmee zou een eerste stap worden gezet op weg naar de erkenning van de waarde van de inzet van vrijwilligers. |
| --- | --- |

26.

Het Comité is ingenomen met de inspanningen van een aantal DG's (m.n. DG Onderwijs en cultuur), die meer en meer gaan inzien dat door de EU gefinancierde projecten dankzij vrijwilligersactiviteiten verder kunnen worden uitgebouwd. Er dient te worden erkend dat vrijwilligerswerk kan fungeren als een vorm van cofinanciering voor EU-programma's, op voorwaarde dat de kostprijs van de activiteiten in kwestie nauwkeurig kan worden bepaald. Daarmee zou een eerste stap worden gezet op weg naar de erkenning van de waarde van de inzet van vrijwilligers.

| 27. | Het is van belang dat vrijwilligersorganisaties op de hoogte zijn van goede voorbeelden van beheerspraktijken en deze zelf ook verspreiden. Onderzoek toont aan dat de toepassing van best practices ertoe kan leiden dat binnen een organisatie meer vrijwilligerswerk wordt verricht en dat de vrijwilligers langer beschikbaar blijven (7). |
| --- | --- |

27.

Het is van belang dat vrijwilligersorganisaties op de hoogte zijn van goede voorbeelden van beheerspraktijken en deze zelf ook verspreiden. Onderzoek toont aan dat de toepassing van best practices ertoe kan leiden dat binnen een organisatie meer vrijwilligerswerk wordt verricht en dat de vrijwilligers langer beschikbaar blijven (7).

| 28. | Vrijwilligersorganisaties zouden de vaardigheden en inzet van de vrijwilligers moeten benutten en in hun strategische beleidsplan moeten opnemen om zo een doeltreffende organisatie te bevorderen en de vrijwilligers een gedenkwaardige ervaring mee te geven. |
| --- | --- |

28.

Vrijwilligersorganisaties zouden de vaardigheden en inzet van de vrijwilligers moeten benutten en in hun strategische beleidsplan moeten opnemen om zo een doeltreffende organisatie te bevorderen en de vrijwilligers een gedenkwaardige ervaring mee te geven.

De rol van vrijwilligerswerk in de sociale samenhang

| 29. | Vrijwilligerswerk is cruciaal voor de persoonlijke ontwikkeling. Vrijwilligers gaan de samenleving met andere ogen bekijken en krijgen meer zelfrespect en zelfvertrouwen, met als gevolg dat zij nauwer betrokken raken bij het maatschappelijk leven. Vrijwilligerswerk is ook van grote betekenis voor zowel de economische en culturele als de sociale ontwikkeling op lokaal en regionaal niveau. |
| --- | --- |

29.

Vrijwilligerswerk is cruciaal voor de persoonlijke ontwikkeling. Vrijwilligers gaan de samenleving met andere ogen bekijken en krijgen meer zelfrespect en zelfvertrouwen, met als gevolg dat zij nauwer betrokken raken bij het maatschappelijk leven. Vrijwilligerswerk is ook van grote betekenis voor zowel de economische en culturele als de sociale ontwikkeling op lokaal en regionaal niveau.

| 30. | Vrijwilligerswerk kan de integratie van nieuwe of van oudsher buitengesloten gemeenschappen op lokaal, regionaal en nationaal niveau in een stroomversnelling brengen. Dankzij vrijwilligerswerk krijgen individuen en groepen de kans mensen met een heel andere levensstijl te ontmoeten in een positieve en stimulerende context. |
| --- | --- |

30.

Vrijwilligerswerk kan de integratie van nieuwe of van oudsher buitengesloten gemeenschappen op lokaal, regionaal en nationaal niveau in een stroomversnelling brengen. Dankzij vrijwilligerswerk krijgen individuen en groepen de kans mensen met een heel andere levensstijl te ontmoeten in een positieve en stimulerende context.

| 31. | Het Comité waarschuwt dat de EU-steunverlening niet alleen mag wordt toegespitst op jonge vrijwilligers; mensen uit alle maatschappelijke groepen kunnen zich immers volledig en naar tevredenheid inzetten als vrijwilliger. |
| --- | --- |

31.

Het Comité waarschuwt dat de EU-steunverlening niet alleen mag wordt toegespitst op jonge vrijwilligers; mensen uit alle maatschappelijke groepen kunnen zich immers volledig en naar tevredenheid inzetten als vrijwilliger.

| 32. | Met het oog op de vergrijzing van de EU-bevolking lijkt het dan ook logisch dat m.n. ouderen worden aangezet tot vrijwilligerswerk. Niet alleen beschikken zij over de nodige vaardigheden en ervaring, ook is aangetoond dat vrijwilligerswerk goed is voor hun gezondheid. Een mooi voorbeeld in dit verband is de Vereniging voor actieve gepensioneerden in Ierland. |
| --- | --- |

32.

Met het oog op de vergrijzing van de EU-bevolking lijkt het dan ook logisch dat m.n. ouderen worden aangezet tot vrijwilligerswerk. Niet alleen beschikken zij over de nodige vaardigheden en ervaring, ook is aangetoond dat vrijwilligerswerk goed is voor hun gezondheid. Een mooi voorbeeld in dit verband is de Vereniging voor actieve gepensioneerden in Ierland.

| 33. | Vrijwilligerswerk kan ook bepalend zijn bij het doorbreken van het sociaal isolement van bepaalde personen of groepen. Zo krijgen kwetsbare kinderen en volwassenen immers sociale ondersteuning en kunnen de vrijwilligers zelf nieuwe netwerken uitbouwen en een eind maken aan hun eigen isolement. |
| --- | --- |

33.

Vrijwilligerswerk kan ook bepalend zijn bij het doorbreken van het sociaal isolement van bepaalde personen of groepen. Zo krijgen kwetsbare kinderen en volwassenen immers sociale ondersteuning en kunnen de vrijwilligers zelf nieuwe netwerken uitbouwen en een eind maken aan hun eigen isolement.

| 34. | In onze samenleving, die in sneltreintempo evolueert, kunnen vrijwilligerswerk en specifieke projecten de dialoog tussen de generaties aanzwengelen en het wederzijds begrip vergroten (8). |
| --- | --- |

34.

In onze samenleving, die in sneltreintempo evolueert, kunnen vrijwilligerswerk en specifieke projecten de dialoog tussen de generaties aanzwengelen en het wederzijds begrip vergroten (8).

| 35. | In het kader van jumelageprogramma's moet ook steun worden verleend aan de uitwisseling van vrijwilligers om zo de plaatselijke en regionale EU-netwerken te versterken en actief burgerschap te bevorderen. |
| --- | --- |

35.

In het kader van jumelageprogramma's moet ook steun worden verleend aan de uitwisseling van vrijwilligers om zo de plaatselijke en regionale EU-netwerken te versterken en actief burgerschap te bevorderen.

Participatie van particuliere werkgevers en de overheid

| 36. | Vrijwilligerswerk is cruciaal voor een gezond evenwicht tussen werken en vrije tijd; werknemers in de hele EU dienen ertoe te worden aangezet ook buiten hun werkomgeving actief te zijn en te netwerken. |
| --- | --- |

36.

Vrijwilligerswerk is cruciaal voor een gezond evenwicht tussen werken en vrije tijd; werknemers in de hele EU dienen ertoe te worden aangezet ook buiten hun werkomgeving actief te zijn en te netwerken.

| 37. | Vrijwilligerswerk zou moeten worden aangemoedigd door plaatselijke en regionale overheidsdiensten. Zo kunnen werknemers ertoe worden aangezet lokaal vrijwilligerswerk te gaan verrichten en kunnen allerhande initiatieven of partnerschappen in dit verband worden ontwikkeld (9). |
| --- | --- |

37.

Vrijwilligerswerk zou moeten worden aangemoedigd door plaatselijke en regionale overheidsdiensten. Zo kunnen werknemers ertoe worden aangezet lokaal vrijwilligerswerk te gaan verrichten en kunnen allerhande initiatieven of partnerschappen in dit verband worden ontwikkeld (9).

| 38. | Met het oog op de bevordering van maatschappelijk verantwoord ondernemen pleit het Comité voor de ontwikkeling van duurzame samenwerkingsverbanden tussen bedrijfsleven en plaatselijke vrijwilligersorganisaties; een en ander vergt de nodige inzet van de werknemers zelf, terwijl de bedrijven voor de nodige financiële middelen moeten zorgen. Daarbij kan worden samengewerkt met lokale kleine en middelgrote bedrijven en met de organisaties die het plaatselijke en regionale bedrijfsleven vertegenwoordigen: zij dienen de bedrijfsleiding erop te wijzen dat het hun taak is het personeel aan te zetten tot vrijwilligerswerk. |
| --- | --- |

38.

Met het oog op de bevordering van maatschappelijk verantwoord ondernemen pleit het Comité voor de ontwikkeling van duurzame samenwerkingsverbanden tussen bedrijfsleven en plaatselijke vrijwilligersorganisaties; een en ander vergt de nodige inzet van de werknemers zelf, terwijl de bedrijven voor de nodige financiële middelen moeten zorgen. Daarbij kan worden samengewerkt met lokale kleine en middelgrote bedrijven en met de organisaties die het plaatselijke en regionale bedrijfsleven vertegenwoordigen: zij dienen de bedrijfsleiding erop te wijzen dat het hun taak is het personeel aan te zetten tot vrijwilligerswerk.

Ontwikkeling van een EU-dimensie

| 39. | Vrijwilligerswerk is wel degelijk ook een Europese aangelegenheid. Het Comité pleit daarom voor een meer coherent en overkoepelend beleid. Concreet:






  — | moet op EU-niveau meer onderzoek worden verricht en moet de kwaliteit van de statistieken omhoog, zodat een beter inzicht in het fenomeen vrijwilligerswerk wordt verschaft; |
| --- | --- | --- |

39.

Vrijwilligerswerk is wel degelijk ook een Europese aangelegenheid. Het Comité pleit daarom voor een meer coherent en overkoepelend beleid. Concreet:

—

moet op EU-niveau meer onderzoek worden verricht en moet de kwaliteit van de statistieken omhoog, zodat een beter inzicht in het fenomeen vrijwilligerswerk wordt verschaft;

| — | moet er erkenning komen voor de economische bijdrage van ontwikkelingswerk en moet algemener worden aanvaard dat vrijwilligerswerk ook kan worden gezien als een vorm van co-financiering van EU-programma's; |
| --- | --- |

—

moet er erkenning komen voor de economische bijdrage van ontwikkelingswerk en moet algemener worden aanvaard dat vrijwilligerswerk ook kan worden gezien als een vorm van co-financiering van EU-programma's;

| — | moet meer aandacht worden besteed aan vrijwilligerswerk op EU-niveau dat verder reikt dan burgerschap en jeugdzaken; |
| --- | --- |

—

moet meer aandacht worden besteed aan vrijwilligerswerk op EU-niveau dat verder reikt dan burgerschap en jeugdzaken;

| — | moet worden gekeken naar nieuwe initiatieven om de uitwisseling van ervaringen en de mobiliteit van vrijwilligers te stimuleren via een Europees vrijwilligersprogramma voor alle leeftijden. |
| --- | --- |

—

moet worden gekeken naar nieuwe initiatieven om de uitwisseling van ervaringen en de mobiliteit van vrijwilligers te stimuleren via een Europees vrijwilligersprogramma voor alle leeftijden.

| 40. | Het Comité beveelt de Commissie aan om een concreet begin te maken met de programma's of acties die het mogelijk moeten maken om transnationale vrijwilligersprojecten voor alle bevolkingsgroepen — en niet alleen voor jongeren — op te zetten. |
| --- | --- |

40.

Het Comité beveelt de Commissie aan om een concreet begin te maken met de programma's of acties die het mogelijk moeten maken om transnationale vrijwilligersprojecten voor alle bevolkingsgroepen — en niet alleen voor jongeren — op te zetten.

| 41. | Het Comité zou graag zien dat 2012 wordt uitgeroepen tot het Europees Jaar voor actief burgerschap en vrijwilligerswerk. Op die manier wordt de schijnwerper gericht op het belang van vrijwilligersactiviteiten en kunnen initiatieven worden ontplooid om de in dit advies besproken problemen aan te pakken. |
| --- | --- |

41.

Het Comité zou graag zien dat 2012 wordt uitgeroepen tot het Europees Jaar voor actief burgerschap en vrijwilligerswerk. Op die manier wordt de schijnwerper gericht op het belang van vrijwilligersactiviteiten en kunnen initiatieven worden ontplooid om de in dit advies besproken problemen aan te pakken.

| 42. | De problematiek van vrijwilligerswerk doorkruist alle EU-beleidsgebieden en houdt nauw verband met het EU-optreden op verschillende gebieden. Om een succesvolle strategie te kunnen uitstippelen moeten de bestaande beleidsmaatregelen en activiteiten daarom beter op elkaar worden afgestemd. |
| --- | --- |

42.

De problematiek van vrijwilligerswerk doorkruist alle EU-beleidsgebieden en houdt nauw verband met het EU-optreden op verschillende gebieden. Om een succesvolle strategie te kunnen uitstippelen moeten de bestaande beleidsmaatregelen en activiteiten daarom beter op elkaar worden afgestemd.

| 43. | Het Comité spoort het Europees Parlement aan tot een meer proactieve aanpak van de problematiek van vrijwilligerswerk. Voorts zou de oprichting van een centraal aanspreekpunt in de Commissie de mogelijkheden van vrijwilligerswerk op de verschillende EU-beleidsgebieden — en dan denken we niet alleen aan burgerschap en jeugdzaken — kunnen versterken. |
| --- | --- |

43.

Het Comité spoort het Europees Parlement aan tot een meer proactieve aanpak van de problematiek van vrijwilligerswerk. Voorts zou de oprichting van een centraal aanspreekpunt in de Commissie de mogelijkheden van vrijwilligerswerk op de verschillende EU-beleidsgebieden — en dan denken we niet alleen aan burgerschap en jeugdzaken — kunnen versterken.

| 44. | Het Comité zal zich waar nodig samen met het Europees Parlement en de Commissie inzetten voor het opvolgen van de hier geformuleerde aanbevelingen. |
| --- | --- |

44.

Het Comité zal zich waar nodig samen met het Europees Parlement en de Commissie inzetten voor het opvolgen van de hier geformuleerde aanbevelingen.

Brussel, 7 februari 2008.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Luc VAN DEN BRANDE

---

(1)  Zie bv. het grote aantal vrijwilligers dat wordt ingezet voor het welkomstprogramma dat Liverpool als culturele hoofdstad van Europa 2008 opzet.

1

(2)  Sociaal kapitaal en regionale economische groei (Beugelsdijk en van Schaik, 2003).

2

(3)  The Well-being of Nations; the Role of Human and Social Capital (OESO, 2001).

3

(4)  Time Bank/Reed Executive Survey of 200 of the UK's top businesses (2000).

4

(http://timebank.org.uk/mediacentre/press_release_details.php?id=76).

(5)  The Health Benefits of Volunteering — A review of Recent Research (Corporation for National and Community Service, 2007).

5

(6)  Zie:

6

http://www.kompetenznachweis.de voor een voorbeeld van een dergelijk door de deelstaat Hessen ingevoerd certificaat.

(7)  „Volunteer Management Practices and Retention of Volunteers” (Mark A. Hager, Jeffrey L. Brudney, juni 2004, The Urban Institute).

7

(8)  Bv. het „Living Scenes project” in Galway: 24 „transition”-studenten (overgang van lager naar hoger secundair) van de „Presentation Secondary School” werken samen met 22 volwassenen van de Vereniging voor actieve gepensioneerden van Galway in een generatie-overschrijdend programma dat inmiddels is opgenomen in het leerplan van het „transition”-jaar.

8

(9)  In bepaalde lidstaten hebben de lokale en regionale autoriteiten samen met hun personeel diverse vrijwilligersprogramma's ondersteund of opgezet, o.m. om medewerkers van liefdadigheidsorganisaties op te leiden, jonge lokale ondernemers te steunen en de plaatselijke ontwikkeling te bevorderen; vaak draagt het personeel daartoe vrijwillig een deel van zijn salaris af.

9

---

| 25.4.2008 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 105/16 |
| --- | --- | --- | --- |

25.4.2008

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 105/16

---

Advies van het Comité van de Regio's over „Flexizekerheid”

(2008/C 105/04)

| — | Het Comité van de Regio's dringt erop aan dat bij verdere discussies voortaan wordt gekeken naar de rol die de lokale en regionale overheden bij de totstandbrenging van flexizekerheid in het kader van de Lissabonstrategie spelen, zodat kan worden aangegeven hoe belangrijk deze rol op het niveau van de EU en de lidstaten werkelijk is. Doordat zij in belangrijke mate zorg dragen voor de tenuitvoerlegging van het flexizekerheidsbeleid creëren lokale en regionale overheden dynamische arbeidsmarkten, helpen zij mensen aan het werk en bieden zij mensen die buiten de arbeidsmarkt vallen bescherming. Daarom zouden zij van meet af aan bij de beleidsformulering betrokken moeten worden. |
| --- | --- |

—

Het Comité van de Regio's dringt erop aan dat bij verdere discussies voortaan wordt gekeken naar de rol die de lokale en regionale overheden bij de totstandbrenging van flexizekerheid in het kader van de Lissabonstrategie spelen, zodat kan worden aangegeven hoe belangrijk deze rol op het niveau van de EU en de lidstaten werkelijk is. Doordat zij in belangrijke mate zorg dragen voor de tenuitvoerlegging van het flexizekerheidsbeleid creëren lokale en regionale overheden dynamische arbeidsmarkten, helpen zij mensen aan het werk en bieden zij mensen die buiten de arbeidsmarkt vallen bescherming. Daarom zouden zij van meet af aan bij de beleidsformulering betrokken moeten worden.

| — | Het Comité dringt er bij de Europese Commissie op aan zoveel mogelijk gebruik te maken van de communautaire methode en herhaalt dat bij de open coördinatiemethode, die een steeds prominentere plaats binnen de Europese beleidsformulering inneemt, ook andere belanghebbende partijen betrokken moeten worden, waaronder de lokale en regionale overheden, die meestal belast zijn met de implementatie van dit soort beleid. |
| --- | --- |

—

Het Comité dringt er bij de Europese Commissie op aan zoveel mogelijk gebruik te maken van de communautaire methode en herhaalt dat bij de open coördinatiemethode, die een steeds prominentere plaats binnen de Europese beleidsformulering inneemt, ook andere belanghebbende partijen betrokken moeten worden, waaronder de lokale en regionale overheden, die meestal belast zijn met de implementatie van dit soort beleid.

| — | De „peer review”-procedure, die door de lidstaten in het kader van de Lissabon-strategie wordt gebruikt, zou uitgebreid moeten worden, zodat ook lokale en regionale overheden en andere belanghebbende partijen van deze collegiale toetsing binnen de EU kunnen profiteren om verschillende vormen van flexizekerheid te verkennen. |
| --- | --- |

—

De „peer review”-procedure, die door de lidstaten in het kader van de Lissabon-strategie wordt gebruikt, zou uitgebreid moeten worden, zodat ook lokale en regionale overheden en andere belanghebbende partijen van deze collegiale toetsing binnen de EU kunnen profiteren om verschillende vormen van flexizekerheid te verkennen.

| — | Er zouden jaarlijkse topontmoetingen georganiseerd moeten worden om de interactie tussen het CvdR en andere EU-instellingen te verbeteren; dit zou de agendering, het overleg en de uitwisseling van informatie over kwesties m.b.t. flexizekerheid en de uitgebreide Lissabonagenda ten goede komen. Deze ontmoetingen zouden voortbouwen op de bijeenkomsten in het kader van de gestructureerde dialoog tussen CvdR en Commissie en het Lissabon Monitoring Platform van het CvdR. |
| --- | --- |

—

Er zouden jaarlijkse topontmoetingen georganiseerd moeten worden om de interactie tussen het CvdR en andere EU-instellingen te verbeteren; dit zou de agendering, het overleg en de uitwisseling van informatie over kwesties m.b.t. flexizekerheid en de uitgebreide Lissabonagenda ten goede komen. Deze ontmoetingen zouden voortbouwen op de bijeenkomsten in het kader van de gestructureerde dialoog tussen CvdR en Commissie en het Lissabon Monitoring Platform van het CvdR.

| Rapporteur | : | De heer Dave QUAYLE (UK/PSE), lid van de Trafford Metropolitan Borough Council |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

De heer Dave QUAYLE (UK/PSE), lid van de Trafford Metropolitan Borough Council

Referentiedocument

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — Naar gemeenschappelijke beginselen inzake flexizekerheid: Meer en betere banen door flexibiliteit en zekerheid

COM(2007) 359 final

Beleidsaanbevelingen

Algemene opmerkingen over de rol van de lokale en regionale overheden

| 1. | Het Comité van de Regio's dringt erop aan dat bij verdere discussies voortaan wordt gekeken naar de rol die de lokale en regionale overheden bij de totstandbrenging van flexizekerheid in het kader van de Lissabonstrategie spelen, zodat kan worden aangegeven hoe belangrijk deze rol op het niveau van de EU en de lidstaten werkelijk is. Doordat zij in belangrijke mate zorg dragen voor de tenuitvoerlegging van het flexizekerheidsbeleid creëren lokale en regionale overheden dynamische arbeidsmarkten, helpen zij mensen aan het werk en bieden zij mensen die buiten de arbeidsmarkt vallen bescherming. Daarom zouden zij van meet af aan bij de beleidsformulering betrokken moeten worden. |
| --- | --- |

1.

Het Comité van de Regio's dringt erop aan dat bij verdere discussies voortaan wordt gekeken naar de rol die de lokale en regionale overheden bij de totstandbrenging van flexizekerheid in het kader van de Lissabonstrategie spelen, zodat kan worden aangegeven hoe belangrijk deze rol op het niveau van de EU en de lidstaten werkelijk is. Doordat zij in belangrijke mate zorg dragen voor de tenuitvoerlegging van het flexizekerheidsbeleid creëren lokale en regionale overheden dynamische arbeidsmarkten, helpen zij mensen aan het werk en bieden zij mensen die buiten de arbeidsmarkt vallen bescherming. Daarom zouden zij van meet af aan bij de beleidsformulering betrokken moeten worden.

| 2. | Het Comité dringt er bij de Europese Commissie op aan zoveel mogelijk gebruik te maken van de communautaire methode en herhaalt dat bij de open coördinatiemethode, die een steeds prominentere plaats binnen de Europese beleidsformulering inneemt, ook andere belanghebbende partijen betrokken moeten worden, waaronder de lokale en regionale overheden, die meestal belast zijn met de implementatie van dit soort beleid. |
| --- | --- |

2.

Het Comité dringt er bij de Europese Commissie op aan zoveel mogelijk gebruik te maken van de communautaire methode en herhaalt dat bij de open coördinatiemethode, die een steeds prominentere plaats binnen de Europese beleidsformulering inneemt, ook andere belanghebbende partijen betrokken moeten worden, waaronder de lokale en regionale overheden, die meestal belast zijn met de implementatie van dit soort beleid.

| 3. | De „peer review”-procedure, die door de lidstaten in het kader van de Lissabonstrategie wordt gebruikt, zou uitgebreid moeten worden, zodat ook lokale en regionale overheden en andere belanghebbende partijen van deze collegiale toetsing binnen de EU kunnen profiteren om verschillende vormen van flexizekerheid te verkennen. |
| --- | --- |

3.

De „peer review”-procedure, die door de lidstaten in het kader van de Lissabonstrategie wordt gebruikt, zou uitgebreid moeten worden, zodat ook lokale en regionale overheden en andere belanghebbende partijen van deze collegiale toetsing binnen de EU kunnen profiteren om verschillende vormen van flexizekerheid te verkennen.

| 4. | Er zouden jaarlijkse topontmoetingen georganiseerd moeten worden om de interactie tussen het CvdR en andere EU-instellingen te verbeteren; dit zou de agendering, het overleg en de uitwisseling van informatie over kwesties m.b.t. flexizekerheid en de uitgebreide Lissabonagenda ten goede komen. Deze ontmoetingen zouden voortbouwen op de bijeenkomsten in het kader van de gestructureerde dialoog tussen CvdR en Commissie en het Lissabon Monitoring Platform van het CvdR. |
| --- | --- |

4.

Er zouden jaarlijkse topontmoetingen georganiseerd moeten worden om de interactie tussen het CvdR en andere EU-instellingen te verbeteren; dit zou de agendering, het overleg en de uitwisseling van informatie over kwesties m.b.t. flexizekerheid en de uitgebreide Lissabonagenda ten goede komen. Deze ontmoetingen zouden voortbouwen op de bijeenkomsten in het kader van de gestructureerde dialoog tussen CvdR en Commissie en het Lissabon Monitoring Platform van het CvdR.

| 5. | De Europese Commissie zou verslag moeten uitbrengen over de resultaten van het overleg over flexizekerheid. |
| --- | --- |

5.

De Europese Commissie zou verslag moeten uitbrengen over de resultaten van het overleg over flexizekerheid.

| 6. | Lokale en regionale overheden, sociale partners, niet-gouvernementele organisaties en de gemeenschap in bredere zin zouden decentraal overleg moeten voeren over flexizekerheid en de uitvoering van het flexizekerheidsbeleid. |
| --- | --- |

6.

Lokale en regionale overheden, sociale partners, niet-gouvernementele organisaties en de gemeenschap in bredere zin zouden decentraal overleg moeten voeren over flexizekerheid en de uitvoering van het flexizekerheidsbeleid.

| 7. | Lokale en regionale overheden moeten de nodige bevoegdheden en financiële middelen krijgen om op lokaal resp. regionaal niveau maatregelen te kunnen treffen. Bevordering van de flexizekerheid mag er niet toe leiden dat het lokale en regionale niveau met extra kosten of lasten worden opgezadeld of dat werknemersrechten worden uitgehold. |
| --- | --- |

7.

Lokale en regionale overheden moeten de nodige bevoegdheden en financiële middelen krijgen om op lokaal resp. regionaal niveau maatregelen te kunnen treffen. Bevordering van de flexizekerheid mag er niet toe leiden dat het lokale en regionale niveau met extra kosten of lasten worden opgezadeld of dat werknemersrechten worden uitgehold.

| 8. | Alleen een alomvattende, duurzame infrastructuur van een door de lokale en regionale overheden uitgewerkte, georganiseerde en gefinancierde openbare dienstverlening vormt een solide basis voor de verwezenlijking van de doelstellingen van de strategie van Lissabon. Daarbij moet bijvoorbeeld worden gedacht aan vervoersinfrastructuur, betaalbare huisvesting en een betaalbare, adequate en toegankelijke kinderopvang en zorg voor gehandicapten en ouderen. |
| --- | --- |

8.

Alleen een alomvattende, duurzame infrastructuur van een door de lokale en regionale overheden uitgewerkte, georganiseerde en gefinancierde openbare dienstverlening vormt een solide basis voor de verwezenlijking van de doelstellingen van de strategie van Lissabon. Daarbij moet bijvoorbeeld worden gedacht aan vervoersinfrastructuur, betaalbare huisvesting en een betaalbare, adequate en toegankelijke kinderopvang en zorg voor gehandicapten en ouderen.

| 9. | De organisatie en financiering van de benodigde sociale dienstverlening moet worden gestoeld op de naleving van de EU-wetgeving inzake mededinging, staatssteun en interne markt. |
| --- | --- |

9.

De organisatie en financiering van de benodigde sociale dienstverlening moet worden gestoeld op de naleving van de EU-wetgeving inzake mededinging, staatssteun en interne markt.

Het flexizekerheidsconcept

| 10. | Het flexizekerheidsconcept mag niet worden teruggebracht tot een standaardmodel dat in alle lidstaten op dezelfde wijze toegepast kan worden. Aangezien het gaat om een concept dat in sommige lidstaten verstrekkende en in andere lidstaten geringe gevolgen zal hebben, moet de definitie ervan steeds aangepast kunnen worden. |
| --- | --- |

10.

Het flexizekerheidsconcept mag niet worden teruggebracht tot een standaardmodel dat in alle lidstaten op dezelfde wijze toegepast kan worden. Aangezien het gaat om een concept dat in sommige lidstaten verstrekkende en in andere lidstaten geringe gevolgen zal hebben, moet de definitie ervan steeds aangepast kunnen worden.

| 11. | Het flexizekerheidsconcept zou gericht moeten zijn op het combineren van een sterke, flexibele arbeidsmarkt met een solide socialezekerheidsstelsel teneinde de Lissabondoelstellingen — economische groei, meer en betere banen — te realiseren en tegelijkertijd het Europees sociaal model en de sociale samenhang te versterken. |
| --- | --- |

11.

Het flexizekerheidsconcept zou gericht moeten zijn op het combineren van een sterke, flexibele arbeidsmarkt met een solide socialezekerheidsstelsel teneinde de Lissabondoelstellingen — economische groei, meer en betere banen — te realiseren en tegelijkertijd het Europees sociaal model en de sociale samenhang te versterken.

| 12. | Er moet worden gestreefd naar een toegankelijke en flexibele arbeidsmarkt waarvan niemand is uitgesloten, waarop de rol van ICT wordt erkend en bevorderd en waarop mensen op verschillende manieren actief kunnen zijn (bijvoorbeeld via thuiswerken en telewerken). |
| --- | --- |

12.

Er moet worden gestreefd naar een toegankelijke en flexibele arbeidsmarkt waarvan niemand is uitgesloten, waarop de rol van ICT wordt erkend en bevorderd en waarop mensen op verschillende manieren actief kunnen zijn (bijvoorbeeld via thuiswerken en telewerken).

| 13. | Er moet meer aandacht komen voor demografische ontwikkelingen en voor kwesties die jongere of oudere generaties betreffen. Maatregelen voor oudere werknemers, bijvoorbeeld m.b.t. flexibele arbeidsregelingen, pensioen en pensioengerechtigde leeftijd en opleiding, moeten bevorderd worden, evenals levenslang leren, betere opleidingen en mentorregelingen voor jongeren. |
| --- | --- |

13.

Er moet meer aandacht komen voor demografische ontwikkelingen en voor kwesties die jongere of oudere generaties betreffen. Maatregelen voor oudere werknemers, bijvoorbeeld m.b.t. flexibele arbeidsregelingen, pensioen en pensioengerechtigde leeftijd en opleiding, moeten bevorderd worden, evenals levenslang leren, betere opleidingen en mentorregelingen voor jongeren.

| 14. | Ook moet meer aandacht uitgaan naar gelijke kansen op de arbeidsmarkt, voor vrouwen en voor iedereen. Ten opzichte van het in de strategie van Lissabon genoemde streefcijfer is de arbeidsparticipatie van vrouwen nog veel te laag. Veel gehandicapten kunnen een waardevolle bijdrage leveren en net zo actief zijn als anderen. Binnen het flexizekerheidsconcept moeten dan ook maatregelen worden genomen om hen in staat te stellen de nog altijd bestaande kloof te dichten. |
| --- | --- |

14.

Ook moet meer aandacht uitgaan naar gelijke kansen op de arbeidsmarkt, voor vrouwen en voor iedereen. Ten opzichte van het in de strategie van Lissabon genoemde streefcijfer is de arbeidsparticipatie van vrouwen nog veel te laag. Veel gehandicapten kunnen een waardevolle bijdrage leveren en net zo actief zijn als anderen. Binnen het flexizekerheidsconcept moeten dan ook maatregelen worden genomen om hen in staat te stellen de nog altijd bestaande kloof te dichten.

| 15. | Flexizekerheid betreft zowel werknemers met een vaste baan, werklozen, als mensen die met sociale uitsluiting worden bedreigd. Een flexizekerheidsbeleid zou nieuwe werkgelegenheidskansen moeten scheppen voor groepen aan de rand van de arbeidsmarkt. Het zal tevens bijdragen tot een grotere beroepsmobiliteit en meer taakroulatie bij degenen die een vaste baan hebben. In deze context zij gewezen op de door de Europese Commissie vermelde verschuiving van „baanzekerheid” naar „werkzekerheid” (waarbij mensen er niet langer van kunnen uitgaan dat zij hun hele leven lang dezelfde baan zullen houden). |
| --- | --- |

15.

Flexizekerheid betreft zowel werknemers met een vaste baan, werklozen, als mensen die met sociale uitsluiting worden bedreigd. Een flexizekerheidsbeleid zou nieuwe werkgelegenheidskansen moeten scheppen voor groepen aan de rand van de arbeidsmarkt. Het zal tevens bijdragen tot een grotere beroepsmobiliteit en meer taakroulatie bij degenen die een vaste baan hebben. In deze context zij gewezen op de door de Europese Commissie vermelde verschuiving van „baanzekerheid” naar „werkzekerheid” (waarbij mensen er niet langer van kunnen uitgaan dat zij hun hele leven lang dezelfde baan zullen houden).

| 16. | Flexizekerheid is alleen haalbaar indien de sociale partners elkaar vertrouwen, met elkaar overleggen en een vooraanstaande rol op Europees, nationaal, regionaal en lokaal niveau vervullen. Het is in de praktijk erg moeilijk om voor de evaluatie van flexizekerheid algemeen toepasbare indicatoren te ontwikkelen. De tenuitvoerlegging van het flexizekerheidsbeleid in de lidstaten dient te worden geëvalueerd aan de hand van de nationale context, met inachtneming van het politieke, juridische en institutionele kader en de situatie op de arbeidsmarkt. Met deze factoren dient rekening te worden gehouden bij de ontwikkeling van de samenwerking op Europees niveau. |
| --- | --- |

16.

Flexizekerheid is alleen haalbaar indien de sociale partners elkaar vertrouwen, met elkaar overleggen en een vooraanstaande rol op Europees, nationaal, regionaal en lokaal niveau vervullen. Het is in de praktijk erg moeilijk om voor de evaluatie van flexizekerheid algemeen toepasbare indicatoren te ontwikkelen. De tenuitvoerlegging van het flexizekerheidsbeleid in de lidstaten dient te worden geëvalueerd aan de hand van de nationale context, met inachtneming van het politieke, juridische en institutionele kader en de situatie op de arbeidsmarkt. Met deze factoren dient rekening te worden gehouden bij de ontwikkeling van de samenwerking op Europees niveau.

| 17. | Wat de mobiliteit van werknemers betreft, vindt het Comité dat „interne” flexizekerheid een belangrijk onderdeel van het flexizekerheidsconcept uitmaakt, omdat dit werkgevers een hogere productiviteit en een beter concurrentievermogen oplevert en werknemers de mogelijkheid biedt langer op een bepaalde werkplek te blijven. Lokale en regionale overheden zouden samen met de sociale partners op lokaal niveau moeten nagaan welke factoren de interne flexizekerheid in de weg staan (werknemers moeten bijvoorbeeld nieuwe vaardigheden leren) en hoe hier iets aan gedaan kan worden, om zo het aantal ontslagen en onnodige verschuivingen zo klein mogelijk te houden. |
| --- | --- |

17.

Wat de mobiliteit van werknemers betreft, vindt het Comité dat „interne” flexizekerheid een belangrijk onderdeel van het flexizekerheidsconcept uitmaakt, omdat dit werkgevers een hogere productiviteit en een beter concurrentievermogen oplevert en werknemers de mogelijkheid biedt langer op een bepaalde werkplek te blijven. Lokale en regionale overheden zouden samen met de sociale partners op lokaal niveau moeten nagaan welke factoren de interne flexizekerheid in de weg staan (werknemers moeten bijvoorbeeld nieuwe vaardigheden leren) en hoe hier iets aan gedaan kan worden, om zo het aantal ontslagen en onnodige verschuivingen zo klein mogelijk te houden.

De vier componenten van flexizekerheid

| 18. | De flexibiliteit van de arbeidsmarkt kan worden bedreigd door een gebrek aan sociale bescherming. Om dit risico zoveel mogelijk te beperken moeten de vier componenten in gelijke mate worden ontwikkeld en in concrete vorm worden gegoten: |
| --- | --- |

18.

De flexibiliteit van de arbeidsmarkt kan worden bedreigd door een gebrek aan sociale bescherming. Om dit risico zoveel mogelijk te beperken moeten de vier componenten in gelijke mate worden ontwikkeld en in concrete vorm worden gegoten:

—   flexibele contractuele regelingen voor werkgever en werknemer:

| 19. | Het Comité is ingenomen met het voornemen van de Europese Commissie om de kloof tussen „insiders” (mensen met een baan) en „outsiders” (degenen zonder baan) te dichten, maar wijst er wel op dat de (in sommige gevallen vrij rudimentaire) rechten en bescherming van „insiders” daardoor niet aangetast mogen worden. |
| --- | --- |

19.

Het Comité is ingenomen met het voornemen van de Europese Commissie om de kloof tussen „insiders” (mensen met een baan) en „outsiders” (degenen zonder baan) te dichten, maar wijst er wel op dat de (in sommige gevallen vrij rudimentaire) rechten en bescherming van „insiders” daardoor niet aangetast mogen worden.

| 20. | Het Comité steunt het standpunt dat in de hele EU een billijke en rechtvaardige arbeidswetgeving vastgesteld moet worden:






  — | deze wetgeving zou niet alleen betrekking moeten hebben op het volgende, maar ook garant moeten staan voor de handhaving ervan: gelijke behandeling, bescherming van gezondheid en veiligheid, vrijheid van vereniging en vertegenwoordiging, collectieve onderhandelingen, collectief optreden en gelijke toegang tot opleidingen; |
| --- | --- | --- |

20.

Het Comité steunt het standpunt dat in de hele EU een billijke en rechtvaardige arbeidswetgeving vastgesteld moet worden:

—

deze wetgeving zou niet alleen betrekking moeten hebben op het volgende, maar ook garant moeten staan voor de handhaving ervan: gelijke behandeling, bescherming van gezondheid en veiligheid, vrijheid van vereniging en vertegenwoordiging, collectieve onderhandelingen, collectief optreden en gelijke toegang tot opleidingen;

| — | zwartwerk moet worden bestreden door de arbeidswetgeving beter te handhaven; |
| --- | --- |

—

zwartwerk moet worden bestreden door de arbeidswetgeving beter te handhaven;

| — | het Comité acht het van belang dat de EU en de lidstaten zich o.a. binnen de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) actief inzetten voor internationale arbeidsnormen en de omzetting ervan in de praktijk. |
| --- | --- |

—

het Comité acht het van belang dat de EU en de lidstaten zich o.a. binnen de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) actief inzetten voor internationale arbeidsnormen en de omzetting ervan in de praktijk.

| 21. | Een flexibel Europees arbeidsmarktbeleid moet betrekking hebben op de leefsituatie en de behoeften van de bevolking en hiermee rekening houden. Onder het motto „flexizekerheid” mogen eventuele regionale sociale normen niet eenzijdig worden versoepeld. |
| --- | --- |

21.

Een flexibel Europees arbeidsmarktbeleid moet betrekking hebben op de leefsituatie en de behoeften van de bevolking en hiermee rekening houden. Onder het motto „flexizekerheid” mogen eventuele regionale sociale normen niet eenzijdig worden versoepeld.

| 22. | Het Comité geeft ter overweging dat formuleringen als „flexibele en voldoende zekerheid biedende contractuele regelingen” zorgwekkend zijn, omdat die inhoudelijk ook zo zouden kunnen worden begrepen als zouden de gangbare arbeidsverhoudingen ingrijpend mogen worden gedereguleerd om meer mogelijkheden voor precaire arbeidscontracten te creëren. |
| --- | --- |

22.

Het Comité geeft ter overweging dat formuleringen als „flexibele en voldoende zekerheid biedende contractuele regelingen” zorgwekkend zijn, omdat die inhoudelijk ook zo zouden kunnen worden begrepen als zouden de gangbare arbeidsverhoudingen ingrijpend mogen worden gedereguleerd om meer mogelijkheden voor precaire arbeidscontracten te creëren.

—   actief arbeidsmarktbeleid:

| 23. | Het Comité wijst er met klem op dat het bij de Lissabonstrategie om de kwaliteit én de kwantiteit van banen gaat en dat banen een hoger inkomen zouden moeten opleveren dan uitkeringen. Daarom zouden de EU en de lidstaten moeten inzetten op „kwaliteitsbanen” door te streven naar duurzame arbeidsmarkten waarvan niemand is uitgesloten en iets te doen aan het betreurenswaardige verschijnsel dat mensen worden gediscrimineerd of mensen met een baan toch in armoede leven, en zich daarnaast moeten richten op „kwantiteit” door actieve arbeidsmarktmaatregelen te bevorderen om mensen aan het werk te krijgen. Een baan is de beste garantie tegen sociale uitsluiting: werkloosheid/inactiviteit kan tot ongelijkheid en een tweedeling in de samenleving leiden. |
| --- | --- |

23.

Het Comité wijst er met klem op dat het bij de Lissabonstrategie om de kwaliteit én de kwantiteit van banen gaat en dat banen een hoger inkomen zouden moeten opleveren dan uitkeringen. Daarom zouden de EU en de lidstaten moeten inzetten op „kwaliteitsbanen” door te streven naar duurzame arbeidsmarkten waarvan niemand is uitgesloten en iets te doen aan het betreurenswaardige verschijnsel dat mensen worden gediscrimineerd of mensen met een baan toch in armoede leven, en zich daarnaast moeten richten op „kwantiteit” door actieve arbeidsmarktmaatregelen te bevorderen om mensen aan het werk te krijgen. Een baan is de beste garantie tegen sociale uitsluiting: werkloosheid/inactiviteit kan tot ongelijkheid en een tweedeling in de samenleving leiden.

| 24. | Het Comité gaat ervan uit dat een actief arbeidsmarktbeleid en flexizekerheid kunnen leiden tot een nog grotere druk op lokale en regionale overheden om mensen die het verst van de arbeidsmarkt af staan te helpen. |
| --- | --- |

24.

Het Comité gaat ervan uit dat een actief arbeidsmarktbeleid en flexizekerheid kunnen leiden tot een nog grotere druk op lokale en regionale overheden om mensen die het verst van de arbeidsmarkt af staan te helpen.

| 25. | Echte vorderingen kunnen alleen worden gemaakt door middel van een decentrale, lokale invulling van het nationale en het Europese actieve arbeidsmarktbeleid en van programma's om mensen aan het werk te helpen en hun vaardigheden op een hoger peil te brengen. Veel programma's en systemen bevatten namelijk regels en criteria die belangrijke groepen werklozen belemmeren aan het werk te gaan. Lokale en regionale overheden zouden zonodig flexibel om moeten kunnen gaan met nationale regels, bijvoorbeeld hoe lang iemand een werkloosheidsuitkering moet ontvangen voordat hij in aanmerking komt voor begeleiding in het kader van het actieve arbeidsmarktbeleid, wat voor ondersteuning en begeleiding vaste uitkeringstrekkers moeten krijgen en wat voor scholing een werkloze mag volgen zonder zijn uitkering te verliezen. |
| --- | --- |

25.

Echte vorderingen kunnen alleen worden gemaakt door middel van een decentrale, lokale invulling van het nationale en het Europese actieve arbeidsmarktbeleid en van programma's om mensen aan het werk te helpen en hun vaardigheden op een hoger peil te brengen. Veel programma's en systemen bevatten namelijk regels en criteria die belangrijke groepen werklozen belemmeren aan het werk te gaan. Lokale en regionale overheden zouden zonodig flexibel om moeten kunnen gaan met nationale regels, bijvoorbeeld hoe lang iemand een werkloosheidsuitkering moet ontvangen voordat hij in aanmerking komt voor begeleiding in het kader van het actieve arbeidsmarktbeleid, wat voor ondersteuning en begeleiding vaste uitkeringstrekkers moeten krijgen en wat voor scholing een werkloze mag volgen zonder zijn uitkering te verliezen.

| 26. | Arbeidsmarkten zijn subnationaal van aard. Zo kunnen tussen en binnen regio's verschillen qua participatiegraad en loonniveau voorkomen, kan de plaatselijke industrie specifieke vaardigheden eisen en kan er sprake zijn van achterstandsgebieden met relatief veel uitkeringsgerechtigden, laaggeschoolde en werkloze mensen en van lokale steunverlening aan kansarme groepen. Het is belangrijk inzicht te krijgen in en aandacht te schenken aan de redenen voor werkloosheid; de werkloosheid is groter onder bepaalde groepen, zoals kinderen die in een tehuis hebben gezeten, ouderen, alleenstaande ouders, gehandicapten, mensen met een strafblad, sommige etnische minderheden en mensen met drugs-, alcohol- of psychische problemen. |
| --- | --- |

26.

Arbeidsmarkten zijn subnationaal van aard. Zo kunnen tussen en binnen regio's verschillen qua participatiegraad en loonniveau voorkomen, kan de plaatselijke industrie specifieke vaardigheden eisen en kan er sprake zijn van achterstandsgebieden met relatief veel uitkeringsgerechtigden, laaggeschoolde en werkloze mensen en van lokale steunverlening aan kansarme groepen. Het is belangrijk inzicht te krijgen in en aandacht te schenken aan de redenen voor werkloosheid; de werkloosheid is groter onder bepaalde groepen, zoals kinderen die in een tehuis hebben gezeten, ouderen, alleenstaande ouders, gehandicapten, mensen met een strafblad, sommige etnische minderheden en mensen met drugs-, alcohol- of psychische problemen.

| 27. | Lokale en regionale overheden kunnen de mensen die het verst van de arbeidsmarkt af staan, activeren, adviseren en helpen door de nationale actieve beleidsmaatregelen van de lidstaten op hun persoonlijke situatie en de lokale behoeften af te stemmen. Zij coördineren partnerschapsverbanden met de particuliere en de vrijwilligerssector en binnen de publieke sector door de verschillende diensten en organisaties bijeen te brengen die nodig zijn om mensen aan het werk te helpen. De lokale en regionale overheden zouden aangemoedigd moeten worden nieuwe innovatieve strategieën en methoden te verkennen om werkgelegenheidsbeleid en bijscholingsbeleid te combineren. Via partnerschapsverbanden is het gemakkelijker gezamenlijke prioriteiten vast te stellen, doordat aan gezamenlijke doelstellingen wordt gewerkt, waarbij vaak hulpbronnen gebundeld kunnen worden zodat overlapping van activiteiten wordt voorkomen en betere resultaten worden verkregen. |
| --- | --- |

27.

Lokale en regionale overheden kunnen de mensen die het verst van de arbeidsmarkt af staan, activeren, adviseren en helpen door de nationale actieve beleidsmaatregelen van de lidstaten op hun persoonlijke situatie en de lokale behoeften af te stemmen. Zij coördineren partnerschapsverbanden met de particuliere en de vrijwilligerssector en binnen de publieke sector door de verschillende diensten en organisaties bijeen te brengen die nodig zijn om mensen aan het werk te helpen. De lokale en regionale overheden zouden aangemoedigd moeten worden nieuwe innovatieve strategieën en methoden te verkennen om werkgelegenheidsbeleid en bijscholingsbeleid te combineren. Via partnerschapsverbanden is het gemakkelijker gezamenlijke prioriteiten vast te stellen, doordat aan gezamenlijke doelstellingen wordt gewerkt, waarbij vaak hulpbronnen gebundeld kunnen worden zodat overlapping van activiteiten wordt voorkomen en betere resultaten worden verkregen.

| 28. | Ondersteuning in de vorm van outreach (vaak uitgevoerd door plaatselijke organisaties) is nodig om mensen voor- en nadat zij zijn aangenomen te begeleiden, en er zo voor te zorgen dat zij hun plaats op de arbeidsmarkt weten vast te houden. |
| --- | --- |

28.

Ondersteuning in de vorm van outreach (vaak uitgevoerd door plaatselijke organisaties) is nodig om mensen voor- en nadat zij zijn aangenomen te begeleiden, en er zo voor te zorgen dat zij hun plaats op de arbeidsmarkt weten vast te houden.

| 29. | Er bestaat behoefte aan adequate, gerichte diensten om mensen aan een geschikte baan te helpen. Deze diensten moeten werkzoekenden kunnen koppelen aan het juiste soort werk dat aansluit bij wat zij willen en wat zij kunnen. Mensen met werk hebben nu eenmaal meer mogelijkheden om zich te ontwikkelen dan mensen die buiten de arbeidsmarkt vallen. |
| --- | --- |

29.

Er bestaat behoefte aan adequate, gerichte diensten om mensen aan een geschikte baan te helpen. Deze diensten moeten werkzoekenden kunnen koppelen aan het juiste soort werk dat aansluit bij wat zij willen en wat zij kunnen. Mensen met werk hebben nu eenmaal meer mogelijkheden om zich te ontwikkelen dan mensen die buiten de arbeidsmarkt vallen.

—   betrouwbare en dynamische stelsels voor een leven lang leren om ervoor te zorgen dat werknemers zich voortdurend kunnen aanpassen en continu inzetbaar zijn:

| 30. | Lokale en regionale overheden oefenen via hun onderwijs- en opleidingsmaatregelen een cruciale invloed op het kwalificatieniveau uit. Als belangrijke werkgevers hebben zij bovendien de plicht het kwalificatieniveau van hun werknemers en — meer in het algemeen — van hun burgers te verhogen. |
| --- | --- |

30.

Lokale en regionale overheden oefenen via hun onderwijs- en opleidingsmaatregelen een cruciale invloed op het kwalificatieniveau uit. Als belangrijke werkgevers hebben zij bovendien de plicht het kwalificatieniveau van hun werknemers en — meer in het algemeen — van hun burgers te verhogen.

| 31. | Mensen moeten hun leven lang bij- en nascholing kunnen volgen. Iedereen zou aangemoedigd moeten worden om zijn capaciteiten ten volle te benutten — iets dat werkgevers en samenleving zouden moeten onderkennen en ondersteunen. Zowel voor- als nadat mensen werk hebben gevonden moeten zij een betere begeleiding op het vlak van bij- en nascholing krijgen. |
| --- | --- |

31.

Mensen moeten hun leven lang bij- en nascholing kunnen volgen. Iedereen zou aangemoedigd moeten worden om zijn capaciteiten ten volle te benutten — iets dat werkgevers en samenleving zouden moeten onderkennen en ondersteunen. Zowel voor- als nadat mensen werk hebben gevonden moeten zij een betere begeleiding op het vlak van bij- en nascholing krijgen.

| 32. | Het is van essentieel belang dat mensen worden aangemoedigd zich ondernemersvaardigheden eigen te maken zodat zij een eigen bedrijf kunnen beginnen. Zo komen er meer kleine en middelgrote ondernemingen, die bij uitstek actief zijn op lokaal niveau; zij nemen plaatselijk personeel aan, maken gebruik van plaatselijke diensten en investeren in de lokale omgeving. |
| --- | --- |

32.

Het is van essentieel belang dat mensen worden aangemoedigd zich ondernemersvaardigheden eigen te maken zodat zij een eigen bedrijf kunnen beginnen. Zo komen er meer kleine en middelgrote ondernemingen, die bij uitstek actief zijn op lokaal niveau; zij nemen plaatselijk personeel aan, maken gebruik van plaatselijke diensten en investeren in de lokale omgeving.

| 33. | Docenten moeten beter aangeven welke mensen nadere begeleiding nodig hebben, aangezien grote aantallen mensen die niet kunnen lezen, schrijven of rekenen slecht betaald werk blijven doen zonder dat ooit naar hun behoeften is gekeken. |
| --- | --- |

33.

Docenten moeten beter aangeven welke mensen nadere begeleiding nodig hebben, aangezien grote aantallen mensen die niet kunnen lezen, schrijven of rekenen slecht betaald werk blijven doen zonder dat ooit naar hun behoeften is gekeken.

| 34. | Bij- en nascholing, en in bepaalde gevallen ook omscholing, moet deels worden aangeboden door de werkgevers, aangezien zij voordeel hebben van de kennis van hun werknemers en dus in de ontwikkeling van hun vaardigheden zouden moeten investeren. Mochten werkgevers door de grotere mobiliteit van werknemers minder bereid zijn voor scholing van hun personeel te zorgen en de lokale en regionale overheden daardoor een grotere verantwoordelijkheid op dit gebied krijgen, dan dienen deze overheden wel de beschikking te krijgen over voldoende middelen. |
| --- | --- |

34.

Bij- en nascholing, en in bepaalde gevallen ook omscholing, moet deels worden aangeboden door de werkgevers, aangezien zij voordeel hebben van de kennis van hun werknemers en dus in de ontwikkeling van hun vaardigheden zouden moeten investeren. Mochten werkgevers door de grotere mobiliteit van werknemers minder bereid zijn voor scholing van hun personeel te zorgen en de lokale en regionale overheden daardoor een grotere verantwoordelijkheid op dit gebied krijgen, dan dienen deze overheden wel de beschikking te krijgen over voldoende middelen.

| 35. | Lokale en regionale overheden spelen snel en doeltreffend in op de gevolgen van veranderingen in werkgelegenheid, zoals afvloeiingen als gevolg van fabriekssluitingen. Zij hebben de kennis en ervaring in huis om bijvoorbeeld in het kader van het Europees Sociaal Fonds projecten op te zetten om de betrokken werknemers om te scholen, te begeleiden en hun kwalificatieniveau te verhogen, zodat zij aan de slag kunnen in de nieuwe banen die gecreëerd worden. Ook zouden lokale en regionale overheden gebruik moeten kunnen maken van het Europees Fonds voor de aanpassing aan de globalisering om mensen bij en na te scholen en nieuwe vaardigheden te laten opdoen. Als een belangrijke werkgever wegvalt, heeft dit langdurige gevolgen voor de plaatselijke gemeenschap. Zo worden de vaardigheden en werkgelegenheidsvooruitzichten van jongeren beïnvloed, komen de voormalige bedrijfsterreinen er verlaten bij te liggen en ondervinden ook de plaatselijke aanbieders van goederen en diensten gevolgen. Een partnerschapsbenadering is essentieel om deze uitdagingen aan te gaan; alle organisaties, waaronder lokale en regionale overheden, arbeidsbureaus en opleidingsinstellingen, vakbonden, plaatselijke verenigingen en bedrijfsorganisaties, kunnen dan de handen ineenslaan om ervoor te zorgen dat de middelen doeltreffend worden ingezet. |
| --- | --- |

35.

Lokale en regionale overheden spelen snel en doeltreffend in op de gevolgen van veranderingen in werkgelegenheid, zoals afvloeiingen als gevolg van fabriekssluitingen. Zij hebben de kennis en ervaring in huis om bijvoorbeeld in het kader van het Europees Sociaal Fonds projecten op te zetten om de betrokken werknemers om te scholen, te begeleiden en hun kwalificatieniveau te verhogen, zodat zij aan de slag kunnen in de nieuwe banen die gecreëerd worden. Ook zouden lokale en regionale overheden gebruik moeten kunnen maken van het Europees Fonds voor de aanpassing aan de globalisering om mensen bij en na te scholen en nieuwe vaardigheden te laten opdoen. Als een belangrijke werkgever wegvalt, heeft dit langdurige gevolgen voor de plaatselijke gemeenschap. Zo worden de vaardigheden en werkgelegenheidsvooruitzichten van jongeren beïnvloed, komen de voormalige bedrijfsterreinen er verlaten bij te liggen en ondervinden ook de plaatselijke aanbieders van goederen en diensten gevolgen. Een partnerschapsbenadering is essentieel om deze uitdagingen aan te gaan; alle organisaties, waaronder lokale en regionale overheden, arbeidsbureaus en opleidingsinstellingen, vakbonden, plaatselijke verenigingen en bedrijfsorganisaties, kunnen dan de handen ineenslaan om ervoor te zorgen dat de middelen doeltreffend worden ingezet.

| 36. | Het is weliswaar een goede zaak dat mensen de nodige vaardigheden worden bijgebracht om zich te kunnen aanpassen aan nieuwe situaties, maar er is ook een cultuuromslag nodig om risico's op de arbeidsmarkt af te wenden. Deze mentaliteitsverandering is alleen haalbaar als de vier componenten van het flexizekerheidsconcept geen afbreuk doen aan werknemersrechten en de mechanismen voor uitvoering ervan solide vorm worden gegeven en evenveel belang krijgen toegekend. |
| --- | --- |

36.

Het is weliswaar een goede zaak dat mensen de nodige vaardigheden worden bijgebracht om zich te kunnen aanpassen aan nieuwe situaties, maar er is ook een cultuuromslag nodig om risico's op de arbeidsmarkt af te wenden. Deze mentaliteitsverandering is alleen haalbaar als de vier componenten van het flexizekerheidsconcept geen afbreuk doen aan werknemersrechten en de mechanismen voor uitvoering ervan solide vorm worden gegeven en evenveel belang krijgen toegekend.

—   moderne socialezekerheidsstelsels zouden een toereikende inkomenssteun moeten combineren met de noodzaak om de mobiliteit op de arbeidsmarkt te vergemakkelijken:

| 37. | Er zou een betere koppeling moeten komen tussen het flexizekerheidsdebat en de agenda op het gebied van actieve integratie op EU-niveau. De EU mag haar algemene doelstellingen op het gebied van bestrijding van de sociale uitsluiting en het Europees Sociaal Model niet uit het oog verliezen. Zwakke socialebijstandsprogramma's belemmeren de flexibiliteit op de arbeidsmarkt en zullen uiteindelijk de economische groei afremmen. Economische zekerheid is een vereiste voor alle werknemers, of zij nu functies met veel of weinig verantwoordelijkheden bekleden, en adequate socialezekerheidssystemen zouden mensen die een andere baan zoeken en nieuwkomers op de arbeidsmarkt moeten ondersteunen. |
| --- | --- |

37.

Er zou een betere koppeling moeten komen tussen het flexizekerheidsdebat en de agenda op het gebied van actieve integratie op EU-niveau. De EU mag haar algemene doelstellingen op het gebied van bestrijding van de sociale uitsluiting en het Europees Sociaal Model niet uit het oog verliezen. Zwakke socialebijstandsprogramma's belemmeren de flexibiliteit op de arbeidsmarkt en zullen uiteindelijk de economische groei afremmen. Economische zekerheid is een vereiste voor alle werknemers, of zij nu functies met veel of weinig verantwoordelijkheden bekleden, en adequate socialezekerheidssystemen zouden mensen die een andere baan zoeken en nieuwkomers op de arbeidsmarkt moeten ondersteunen.

| 38. | De nationale, regionale en lokale overheden en de sociale partners zouden op nationaal niveau moeten discussiëren over de mate van sociale zekerheid die nodig is om flexizekerheid tot stand te brengen. Hoe goed mensen de overstap naar ander werk kunnen maken hangt af van de kracht van het socialezekerheidssysteem van de lidstaat. |
| --- | --- |

38.

De nationale, regionale en lokale overheden en de sociale partners zouden op nationaal niveau moeten discussiëren over de mate van sociale zekerheid die nodig is om flexizekerheid tot stand te brengen. Hoe goed mensen de overstap naar ander werk kunnen maken hangt af van de kracht van het socialezekerheidssysteem van de lidstaat.

| 39. | Samen met niet-gouvernementele organisaties bieden lokale en regionale overheden „outsiders” een belangrijke spreekbuis. De meest kwetsbare mensen moeten beschermd blijven worden. |
| --- | --- |

39.

Samen met niet-gouvernementele organisaties bieden lokale en regionale overheden „outsiders” een belangrijke spreekbuis. De meest kwetsbare mensen moeten beschermd blijven worden.

| 40. | De werkloosheid blijft hardnekkig hoog binnen de EU doordat mensen afhankelijk zijn geworden van uitkeringen; velen komen steeds weer in de bijstand terecht. Echte vorderingen kunnen alleen worden gemaakt door middel van een decentrale, lokale en aantrekkelijke invulling van nationale en Europese programma's om mensen aan het werk te helpen en hun vaardigheden op een hoger peil te brengen. |
| --- | --- |

40.

De werkloosheid blijft hardnekkig hoog binnen de EU doordat mensen afhankelijk zijn geworden van uitkeringen; velen komen steeds weer in de bijstand terecht. Echte vorderingen kunnen alleen worden gemaakt door middel van een decentrale, lokale en aantrekkelijke invulling van nationale en Europese programma's om mensen aan het werk te helpen en hun vaardigheden op een hoger peil te brengen.

| 41. | Ook in die lidstaten waar de nationale overheden het totaalbudget voor sociale uitkeringen en arbeidsmarktmaatregelen vaststellen, zouden de lokale en regionale overheden deze middelen binnen het nationale kader naar eigen inzicht moeten kunnen inzetten; zo kunnen zij het geld zo efficiënt mogelijk gebruiken om het aantal uitkeringstrekkers terug te brengen. |
| --- | --- |

41.

Ook in die lidstaten waar de nationale overheden het totaalbudget voor sociale uitkeringen en arbeidsmarktmaatregelen vaststellen, zouden de lokale en regionale overheden deze middelen binnen het nationale kader naar eigen inzicht moeten kunnen inzetten; zo kunnen zij het geld zo efficiënt mogelijk gebruiken om het aantal uitkeringstrekkers terug te brengen.

Brussel, 7 februari 2008.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Luc VAN DEN BRANDE

---

| 25.4.2008 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 105/21 |
| --- | --- | --- | --- |

25.4.2008

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 105/21

---

Advies van het Comité van de Regio's over „Bevordering van een actief burgerschap bij jongeren via educatie”

(2008/C 105/05)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| — | Constateert dat de bevolking van de lidstaten over het geheel genomen niet goed weet wat er aan de Europese Unie ten grondslag ligt en hoe haar ontwikkelingsperspectieven eruitzien. |
| --- | --- |

—

Constateert dat de bevolking van de lidstaten over het geheel genomen niet goed weet wat er aan de Europese Unie ten grondslag ligt en hoe haar ontwikkelingsperspectieven eruitzien.

| — | Deze onwetendheid speelt vooral jongeren, wier sociale en economische toekomst in de Europese Unie ligt, parten. Ook voor de toekomst van de Unie is het belangrijk dat jongeren zich als democratische, actieve EU-burgers kunnen opstellen. |
| --- | --- |

—

Deze onwetendheid speelt vooral jongeren, wier sociale en economische toekomst in de Europese Unie ligt, parten. Ook voor de toekomst van de Unie is het belangrijk dat jongeren zich als democratische, actieve EU-burgers kunnen opstellen.

| — | Is van mening dat het Comité van de Regio's in dit opzicht een belangrijke rol kan spelen om jongeren te leren actieve burgers te worden, omdat de regionale en lokale overheden in sommige lidstaten bevoegdheden op het gebied van het onderwijs van jongeren hebben en omdat het dicht bij jongeren staat en hen een eerste gelegenheid biedt om hun burgerschap actief uit te oefenen. |
| --- | --- |

—

Is van mening dat het Comité van de Regio's in dit opzicht een belangrijke rol kan spelen om jongeren te leren actieve burgers te worden, omdat de regionale en lokale overheden in sommige lidstaten bevoegdheden op het gebied van het onderwijs van jongeren hebben en omdat het dicht bij jongeren staat en hen een eerste gelegenheid biedt om hun burgerschap actief uit te oefenen.

| — | Aangezien regionale en lokale overheden belangrijke bevoegdheden hebben op het gebied van het onderwijs van jongeren en het dichtst bij jongeren staan, kunnen zij hen een eerste gelegenheid bieden om hun burgerschap actief uit te oefenen. Op dit niveau kunnen jongeren door hun betrokkenheid bij het maatschappijgebeuren en hun interesse hiervoor hun eerste stappen zetten als actieve burgers, wat zich later vanzelfsprekend kan uitbreiden tot het nationale en Europese niveau. Het Comité van de Regio's vindt dat alle jonge Europeanen een opleiding moeten krijgen die toegesneden is op hun beroepsbehoeften en op hun persoonlijke, levenslange ontwikkeling, maar dat zij ook tijdens hun schoolperiode kennis moeten verwerven waardoor zij zich burger van de Unie kunnen voelen. |
| --- | --- |

—

Aangezien regionale en lokale overheden belangrijke bevoegdheden hebben op het gebied van het onderwijs van jongeren en het dichtst bij jongeren staan, kunnen zij hen een eerste gelegenheid bieden om hun burgerschap actief uit te oefenen. Op dit niveau kunnen jongeren door hun betrokkenheid bij het maatschappijgebeuren en hun interesse hiervoor hun eerste stappen zetten als actieve burgers, wat zich later vanzelfsprekend kan uitbreiden tot het nationale en Europese niveau. Het Comité van de Regio's vindt dat alle jonge Europeanen een opleiding moeten krijgen die toegesneden is op hun beroepsbehoeften en op hun persoonlijke, levenslange ontwikkeling, maar dat zij ook tijdens hun schoolperiode kennis moeten verwerven waardoor zij zich burger van de Unie kunnen voelen.

| — | Het Comité is er geen voorstander van dat de EU op de stoel van de onderwijsautoriteiten in de lidstaten gaat zitten, maar vindt wel dat zij beproefde praktijken mag beoordelen en doelstellingen mag formuleren en maatregelen mag voorstellen die met het oog daarop dienen te worden genomen. |
| --- | --- |

—

Het Comité is er geen voorstander van dat de EU op de stoel van de onderwijsautoriteiten in de lidstaten gaat zitten, maar vindt wel dat zij beproefde praktijken mag beoordelen en doelstellingen mag formuleren en maatregelen mag voorstellen die met het oog daarop dienen te worden genomen.

| — | In dit verband dient te worden gewezen op het belang van bestaande, buitenschoolse educatieve maatregelen, die nog verder moeten worden ingevuld en die het formele onderwijs over Europa kunnen aanvullen omdat zij doorgaans appelleren aan een eerste, spontaan verantwoordelijkheidsgevoel, als voorbode van actief burgerschap. |
| --- | --- |

—

In dit verband dient te worden gewezen op het belang van bestaande, buitenschoolse educatieve maatregelen, die nog verder moeten worden ingevuld en die het formele onderwijs over Europa kunnen aanvullen omdat zij doorgaans appelleren aan een eerste, spontaan verantwoordelijkheidsgevoel, als voorbode van actief burgerschap.

| Rapporteur | : | Mevrouw du GRANRUT, lid van de regioraad van Picardië (FR/EVP) |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

Mevrouw du GRANRUT, lid van de regioraad van Picardië (FR/EVP)

Beleidsaanbevelingen

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| 1. | constateert dat de bevolking van de lidstaten over het geheel genomen niet goed weet wat er aan de Europese Unie ten grondslag ligt en hoe haar ontwikkelingsperspectieven eruitzien; |
| --- | --- |

1.

constateert dat de bevolking van de lidstaten over het geheel genomen niet goed weet wat er aan de Europese Unie ten grondslag ligt en hoe haar ontwikkelingsperspectieven eruitzien;

| 2. | is van mening dat deze onwetendheid vooral jongeren, wier sociale en economische toekomst in de Europese Unie ligt, parten speelt en dat het ook voor de toekomst van de Unie belangrijk is dat jongeren zich als actieve EU-burgers kunnen opstellen; |
| --- | --- |

2.

is van mening dat deze onwetendheid vooral jongeren, wier sociale en economische toekomst in de Europese Unie ligt, parten speelt en dat het ook voor de toekomst van de Unie belangrijk is dat jongeren zich als actieve EU-burgers kunnen opstellen;

| 3. | is van mening dat het Europese burgerschap zoals ingesteld bij het Verdrag van Maastricht (1992) en uitgewerkt in art. 8, lid 1, van het Verdrag van Amsterdam (1997) bepaalde belangrijke rechten en voorrechten aan alle burgers van de Europese Unie verleent, waarvan sommige de jongeren van de Unie rechtstreeks aangaan: het recht om te reizen, te wonen, te werken of te studeren in elke lidstaat van de Europese Unie en het stemrecht. Het Europees burgerschap vervangt het nationale burgerschap niet maar vult het aan; |
| --- | --- |

3.

is van mening dat het Europese burgerschap zoals ingesteld bij het Verdrag van Maastricht (1992) en uitgewerkt in art. 8, lid 1, van het Verdrag van Amsterdam (1997) bepaalde belangrijke rechten en voorrechten aan alle burgers van de Europese Unie verleent, waarvan sommige de jongeren van de Unie rechtstreeks aangaan: het recht om te reizen, te wonen, te werken of te studeren in elke lidstaat van de Europese Unie en het stemrecht. Het Europees burgerschap vervangt het nationale burgerschap niet maar vult het aan;

| 4. | vindt dat alle jonge Europeanen een opleiding moeten krijgen die toegesneden is op hun beroepsbehoeften en op hun persoonlijke ontwikkeling, maar dat zij ook tijdens hun schoolperiode kennis moeten verwerven waardoor zij zich burger van de Unie kunnen voelen; |
| --- | --- |

4.

vindt dat alle jonge Europeanen een opleiding moeten krijgen die toegesneden is op hun beroepsbehoeften en op hun persoonlijke ontwikkeling, maar dat zij ook tijdens hun schoolperiode kennis moeten verwerven waardoor zij zich burger van de Unie kunnen voelen;

| 5. | is blij dat de Europese Commissie in haar recente mededeling over „Samen communiceren over Europa” (1) het belang van een actief Europees burgerschap inziet, vooral door leerkrachten te voorzien van publicaties en downloadbaar materiaal over Europese onderwerpen. Het Comité spoort de Europese Commissie aan om dit materiaal zo snel mogelijk ter beschikking te stellen; |
| --- | --- |

5.

is blij dat de Europese Commissie in haar recente mededeling over „Samen communiceren over Europa” (1) het belang van een actief Europees burgerschap inziet, vooral door leerkrachten te voorzien van publicaties en downloadbaar materiaal over Europese onderwerpen. Het Comité spoort de Europese Commissie aan om dit materiaal zo snel mogelijk ter beschikking te stellen;

| 6. | erkent dat als jongeren zich Europees burger willen voelen met alles wat daarbij hoort, zij moeten weten wat de fundamenten van de Europese identiteit zijn, d.w.z. dat zij een positieve educatie over Europa moeten ontvangen: over de gedeelde waarden en gemeenschappelijke geschiedenis van Europa, over de interactie tussen culturen en over dezelfde sociale en politieke rechten en plichten. Ook moeten zij het belang van Europa in hun dagelijks leven en voor hun toekomst inzien; |
| --- | --- |

6.

erkent dat als jongeren zich Europees burger willen voelen met alles wat daarbij hoort, zij moeten weten wat de fundamenten van de Europese identiteit zijn, d.w.z. dat zij een positieve educatie over Europa moeten ontvangen: over de gedeelde waarden en gemeenschappelijke geschiedenis van Europa, over de interactie tussen culturen en over dezelfde sociale en politieke rechten en plichten. Ook moeten zij het belang van Europa in hun dagelijks leven en voor hun toekomst inzien;

| 7. | trekt conclusies uit de resultaten van een recent onderzoek (Eurobarometer juli 2007), waaruit blijkt dat de Europese „elite” er weliswaar weinig problemen mee heeft om de verschillende aspecten van de Europese identiteit te doorgronden, maar dat zulks voor de jongeren in de Unie anders ligt en dat het daarom goed zou zijn als alle jongeren tijdens hun schoolperiode over de grondslagen van het Europees burgerschap als fundament van de Europese identiteit zouden worden onderwezen; |
| --- | --- |

7.

trekt conclusies uit de resultaten van een recent onderzoek (Eurobarometer juli 2007), waaruit blijkt dat de Europese „elite” er weliswaar weinig problemen mee heeft om de verschillende aspecten van de Europese identiteit te doorgronden, maar dat zulks voor de jongeren in de Unie anders ligt en dat het daarom goed zou zijn als alle jongeren tijdens hun schoolperiode over de grondslagen van het Europees burgerschap als fundament van de Europese identiteit zouden worden onderwezen;

| 8. | is ingenomen met het programma Urbact II, dat de maatschappelijke integratie van jongeren vooropstelt, en met de informatie- en communicatiecampagnes van de verschillende Europese instellingen, alsook met de positieve effecten van het programma Socrates. Het Comité is ook zeer te spreken over de doeltreffendheid van lerarenorganisaties en van verenigingen van of voor jongeren die hun leerlingen of leden vertrouwd willen maken met de Europese realiteit; |
| --- | --- |

8.

is ingenomen met het programma Urbact II, dat de maatschappelijke integratie van jongeren vooropstelt, en met de informatie- en communicatiecampagnes van de verschillende Europese instellingen, alsook met de positieve effecten van het programma Socrates. Het Comité is ook zeer te spreken over de doeltreffendheid van lerarenorganisaties en van verenigingen van of voor jongeren die hun leerlingen of leden vertrouwd willen maken met de Europese realiteit;

| 9. | juicht de uitwisseling van best practices op lokaal en regionaal niveau in Europa toe, zodat kinderen en jongeren de mogelijkheid krijgen om meer over Europa en de lidstaten te leren. Is er stellig van overtuigd dat, als men werkelijk resultaat wil boeken, een brede campagne moet worden gestart om alle schoolkinderen op te voeden tot echte Europese burgers; |
| --- | --- |

9.

juicht de uitwisseling van best practices op lokaal en regionaal niveau in Europa toe, zodat kinderen en jongeren de mogelijkheid krijgen om meer over Europa en de lidstaten te leren. Is er stellig van overtuigd dat, als men werkelijk resultaat wil boeken, een brede campagne moet worden gestart om alle schoolkinderen op te voeden tot echte Europese burgers;

| 10. | beklemtoont in dit verband het belang van bestaande, buitenschoolse educatieve maatregelen, die nog verder moeten worden ingevuld en die het formele onderwijs over Europa kunnen aanvullen omdat zij doorgaans appelleren aan een eerste, spontaan verantwoordelijkheidsgevoel, als voorbode van actief burgerschap; |
| --- | --- |

10.

beklemtoont in dit verband het belang van bestaande, buitenschoolse educatieve maatregelen, die nog verder moeten worden ingevuld en die het formele onderwijs over Europa kunnen aanvullen omdat zij doorgaans appelleren aan een eerste, spontaan verantwoordelijkheidsgevoel, als voorbode van actief burgerschap;

| 11. | stimuleert het gebruik van de „Youthpass”, die voor erkenning van sociaal werk door jongeren in het kader van het programma „Jeugd” zorgt, en van de „Europass”, die de mobiliteit van jonge werknemers in Europa bevordert; |
| --- | --- |

11.

stimuleert het gebruik van de „Youthpass”, die voor erkenning van sociaal werk door jongeren in het kader van het programma „Jeugd” zorgt, en van de „Europass”, die de mobiliteit van jonge werknemers in Europa bevordert;

| 12. | is zich ervan bewust dat schoolonderwijs weliswaar een taak is die tot de verantwoordelijkheid van de overheden van de EU-lidstaten behoort, maar herinnert eraan dat de Europese ministers van onderwijs hebben besloten dat alle schoolkinderen een zekere basiskennis over de Europese Unie moeten verwerven; |
| --- | --- |

12.

is zich ervan bewust dat schoolonderwijs weliswaar een taak is die tot de verantwoordelijkheid van de overheden van de EU-lidstaten behoort, maar herinnert eraan dat de Europese ministers van onderwijs hebben besloten dat alle schoolkinderen een zekere basiskennis over de Europese Unie moeten verwerven;

| 13. | is er geen voorstander van dat de EU op de stoel van de onderwijsautoriteiten in de lidstaten gaat zitten, maar vindt wel dat zij beproefde praktijken mag beoordelen die de kennis over de Europese Unie vergroten; |
| --- | --- |

13.

is er geen voorstander van dat de EU op de stoel van de onderwijsautoriteiten in de lidstaten gaat zitten, maar vindt wel dat zij beproefde praktijken mag beoordelen die de kennis over de Europese Unie vergroten;

| 14. | is van mening dat het Comité van de Regio's in dit opzicht een belangrijke rol kan spelen om jongeren te leren actieve burgers te worden, omdat de regionale en lokale overheden in sommige lidstaten bevoegdheden op het gebied van het onderwijs van jongeren hebben en omdat het dicht bij jongeren staat en hen een eerste gelegenheid biedt om hun burgerschap actief uit te oefenen; |
| --- | --- |

14.

is van mening dat het Comité van de Regio's in dit opzicht een belangrijke rol kan spelen om jongeren te leren actieve burgers te worden, omdat de regionale en lokale overheden in sommige lidstaten bevoegdheden op het gebied van het onderwijs van jongeren hebben en omdat het dicht bij jongeren staat en hen een eerste gelegenheid biedt om hun burgerschap actief uit te oefenen;

| 15. | steunt de informatiecampagnes die de Commissie in verband met de ratificatie van het aanstaande Verdrag van Lissabon wil opzetten; |
| --- | --- |

15.

steunt de informatiecampagnes die de Commissie in verband met de ratificatie van het aanstaande Verdrag van Lissabon wil opzetten;

| 16. | beklemtoont dat eventuele wijzigingen of uitbreidingen van het onderwijs op scholen met nieuwe onderdelen om een actief burgerschap te bevorderen zorgvuldig moeten worden overwogen en voorbereid, en dat de gevolgen hiervan jarenlang merkbaar zullen zijn; |
| --- | --- |

16.

beklemtoont dat eventuele wijzigingen of uitbreidingen van het onderwijs op scholen met nieuwe onderdelen om een actief burgerschap te bevorderen zorgvuldig moeten worden overwogen en voorbereid, en dat de gevolgen hiervan jarenlang merkbaar zullen zijn;

Ten aanzien van de doelstelling om jongeren op te voeden tot actieve burgers

| 17. | vindt dat als jongeren actieve Europese burgers willen worden, zij eerst inzicht moeten krijgen in hoe divers de Europese identiteit is, een inzicht dat gebaseerd is op kennis van het verleden en de ontwikkelingstendensen van Europa, van de interne conflicten maar ook van de gemeenschappelijke waarden, de culturele rijkdom, de democratische traditie en sinds kort de bevestiging van de grondrechten van zijn inwoners; |
| --- | --- |

17.

vindt dat als jongeren actieve Europese burgers willen worden, zij eerst inzicht moeten krijgen in hoe divers de Europese identiteit is, een inzicht dat gebaseerd is op kennis van het verleden en de ontwikkelingstendensen van Europa, van de interne conflicten maar ook van de gemeenschappelijke waarden, de culturele rijkdom, de democratische traditie en sinds kort de bevestiging van de grondrechten van zijn inwoners;

| 18. | is in dit verband van mening dat kunst en cultuur in het algemeen en formeel en informeel cultuuronderricht in het bijzonder van groot belang zijn voor de opvoeding van jonge mensen tot actieve burgers van de Europese Unie; |
| --- | --- |

18.

is in dit verband van mening dat kunst en cultuur in het algemeen en formeel en informeel cultuuronderricht in het bijzonder van groot belang zijn voor de opvoeding van jonge mensen tot actieve burgers van de Europese Unie;

| 19. | is ervan overtuigd dat deze kennis zowel door formele als door informele educatie wordt overgedragen; |
| --- | --- |

19.

is ervan overtuigd dat deze kennis zowel door formele als door informele educatie wordt overgedragen;

| 20. | verzoekt de Europese Commissie om het door Eurydice uitgevoerde onderzoek over onderwijs en burgerschap op Europese scholen te updaten; |
| --- | --- |

20.

verzoekt de Europese Commissie om het door Eurydice uitgevoerde onderzoek over onderwijs en burgerschap op Europese scholen te updaten;

| 21. | stelt voor alle relevante vakken die op school worden onderwezen te voorzien van een Europese dimensie. Deze pedagogische aanpak zal ertoe bijdragen dat jongeren realistische burgers worden, die zich bewust zijn van het nut van Europa en zich inzetten voor de verdere ontwikkeling ervan; |
| --- | --- |

21.

stelt voor alle relevante vakken die op school worden onderwezen te voorzien van een Europese dimensie. Deze pedagogische aanpak zal ertoe bijdragen dat jongeren realistische burgers worden, die zich bewust zijn van het nut van Europa en zich inzetten voor de verdere ontwikkeling ervan;

| 22. | dringt erop aan jongeren te verplichten meerdere talen te leren. Meertaligheid wordt immers door jongeren als een troef voor elke carrière beschouwd. Het Comité is ook verheugd over de conclusies van de door commissaris Orban opgerichte groep deskundigen op hoog niveau voor meertaligheid en over de op handen zijnde mededeling van de Commissie over meertaligheid, waarvan jongeren de eerste begunstigden zijn; |
| --- | --- |

22.

dringt erop aan jongeren te verplichten meerdere talen te leren. Meertaligheid wordt immers door jongeren als een troef voor elke carrière beschouwd. Het Comité is ook verheugd over de conclusies van de door commissaris Orban opgerichte groep deskundigen op hoog niveau voor meertaligheid en over de op handen zijnde mededeling van de Commissie over meertaligheid, waarvan jongeren de eerste begunstigden zijn;

| 23. | stelt voor jongeren tijdens hun schoolperiode te onderwijzen in de essentie van de Europese instellingen, de bevoegdheden en de institutionele werking van de Unie. Net zoals jongeren onderricht krijgen in de bestuurlijke en politieke inrichting van hun land, moeten zij de instellingen van de Europese Unie kunnen situeren. Lokale en regionale overheden kunnen eventueel uitleggen hoe concrete maatregelen, zoals de economische en sociale steun uit de door de Unie beheerde structuurfondsen, doorwerken op het lokale en regionale niveau. |
| --- | --- |

23.

stelt voor jongeren tijdens hun schoolperiode te onderwijzen in de essentie van de Europese instellingen, de bevoegdheden en de institutionele werking van de Unie. Net zoals jongeren onderricht krijgen in de bestuurlijke en politieke inrichting van hun land, moeten zij de instellingen van de Europese Unie kunnen situeren. Lokale en regionale overheden kunnen eventueel uitleggen hoe concrete maatregelen, zoals de economische en sociale steun uit de door de Unie beheerde structuurfondsen, doorwerken op het lokale en regionale niveau.

| 24. | erkent dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan jongeren die geïmmigreerd zijn of die uit een kansarm milieu komen. Dit om te kunnen inspelen op hun specifieke behoeften, maar ook omdat zij, als zij eenmaal geïntegreerd zijn, een bron van culturele verrijking en solidariteit voor de gemeenschap kunnen zijn. Het jaar 2008 is overigens uitgeroepen tot Europees Jaar van de interculturele dialoog voor een betere kennis en een beter begrip van de andere landen in Europa en in de wereld; |
| --- | --- |

24.

erkent dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan jongeren die geïmmigreerd zijn of die uit een kansarm milieu komen. Dit om te kunnen inspelen op hun specifieke behoeften, maar ook omdat zij, als zij eenmaal geïntegreerd zijn, een bron van culturele verrijking en solidariteit voor de gemeenschap kunnen zijn. Het jaar 2008 is overigens uitgeroepen tot Europees Jaar van de interculturele dialoog voor een betere kennis en een beter begrip van de andere landen in Europa en in de wereld;

| 25. | is zich ervan bewust dat meer aandacht voor talen en Europa in het onderwijs alleen mogelijk is als degenen die in politiek, bestuurlijk en financieel opzicht voor het onderwijs verantwoordelijk zijn, deze plannen steunen en zich ervoor inzetten en als leerkrachten meedoen: zij moeten zonodig gerichte nascholing aangeboden krijgen; |
| --- | --- |

25.

is zich ervan bewust dat meer aandacht voor talen en Europa in het onderwijs alleen mogelijk is als degenen die in politiek, bestuurlijk en financieel opzicht voor het onderwijs verantwoordelijk zijn, deze plannen steunen en zich ervoor inzetten en als leerkrachten meedoen: zij moeten zonodig gerichte nascholing aangeboden krijgen;

| 26. | neemt met belangstelling kennis van de initiatieven die reeds door onderwijsinstellingen, die het openbaar onderwijs aanvullen, zijn genomen; |
| --- | --- |

26.

neemt met belangstelling kennis van de initiatieven die reeds door onderwijsinstellingen, die het openbaar onderwijs aanvullen, zijn genomen;

| 27. | stelt voor om in het onderwijs over de EU en Europa ten volle gebruik te maken van moderne ICT-toepassingen en met name van het internet, om deze nieuwe kennis te verspreiden. Dit verhoogt de betrokkenheid van jongeren bij hun opleiding en heeft als voordeel dat ook jongeren kunnen worden bereikt die niet normaal naar school kunnen gaan; |
| --- | --- |

27.

stelt voor om in het onderwijs over de EU en Europa ten volle gebruik te maken van moderne ICT-toepassingen en met name van het internet, om deze nieuwe kennis te verspreiden. Dit verhoogt de betrokkenheid van jongeren bij hun opleiding en heeft als voordeel dat ook jongeren kunnen worden bereikt die niet normaal naar school kunnen gaan;

| 28. | steunt het voorstel om mogelijkheden voor buitenschoolse onderwijsinitiatieven ten behoeve van jongeren te ontwikkelen en aan te moedigen, omdat deze voor de totstandbrenging van een dynamisch Europees burgerschap minstens even belangrijk zijn als formele onderwijsactiviteiten; |
| --- | --- |

28.

steunt het voorstel om mogelijkheden voor buitenschoolse onderwijsinitiatieven ten behoeve van jongeren te ontwikkelen en aan te moedigen, omdat deze voor de totstandbrenging van een dynamisch Europees burgerschap minstens even belangrijk zijn als formele onderwijsactiviteiten;

| 29. | is van mening dat buitenschoolse educatie een essentiële stap is in de voorbereiding van jongeren op een actief burgerschap: daarbij gaat het om het belangeloos opnemen van verantwoordelijkheid in jongerenorganisaties, het openstaan voor anderen, het inzien van het gemeenschappelijk belang, interesse in het openbare leven, lokaal politiek engagement dat tot identificering met de politieke toekomst van de Unie leidt; |
| --- | --- |

29.

is van mening dat buitenschoolse educatie een essentiële stap is in de voorbereiding van jongeren op een actief burgerschap: daarbij gaat het om het belangeloos opnemen van verantwoordelijkheid in jongerenorganisaties, het openstaan voor anderen, het inzien van het gemeenschappelijk belang, interesse in het openbare leven, lokaal politiek engagement dat tot identificering met de politieke toekomst van de Unie leidt;

| 30. | wijst erop dat buitenschoolse educatie die gericht is op de vrijwillige participatie van jongeren en nauw aanleunt bij hun behoeften en ambities, jongeren helpt met het aanleren van nieuwe vaardigheden die een aanvulling zijn op hun opleiding en specifieke kennis. De voorgestelde initiatieven blijken vooral bij kansarme jongeren een zeer geschikte aanpak. Bovendien worden jongeren zich bewust van de noodzaak zich aan de economische en sociale ontwikkeling van de Unie aan te passen; |
| --- | --- |

30.

wijst erop dat buitenschoolse educatie die gericht is op de vrijwillige participatie van jongeren en nauw aanleunt bij hun behoeften en ambities, jongeren helpt met het aanleren van nieuwe vaardigheden die een aanvulling zijn op hun opleiding en specifieke kennis. De voorgestelde initiatieven blijken vooral bij kansarme jongeren een zeer geschikte aanpak. Bovendien worden jongeren zich bewust van de noodzaak zich aan de economische en sociale ontwikkeling van de Unie aan te passen;

| 31. | is van oordeel dat ouders en hun bewustzijn van de EU een belangrijke rol spelen bij de discussie over een actief burgerschap. In principe zouden er inspanningen moeten worden geleverd om het bewustzijn van ouders te vergroten, aangezien door de verdere ontwikkeling van de EU de kennis daarover voortdurend moet worden aangevuld en bijgesteld; |
| --- | --- |

31.

is van oordeel dat ouders en hun bewustzijn van de EU een belangrijke rol spelen bij de discussie over een actief burgerschap. In principe zouden er inspanningen moeten worden geleverd om het bewustzijn van ouders te vergroten, aangezien door de verdere ontwikkeling van de EU de kennis daarover voortdurend moet worden aangevuld en bijgesteld;

| 32. | doet een beroep op de lokale en regionale overheden om te helpen bij de ondersteuning of de de verwezenlijking van initiatieven op het gebied van de opvoeding tot actief burgerschap door bijvoorbeeld samenwerkingsverbanden tussen scholen tot stand te brengen, de initiatieven van verenigingen van of voor jongeren financieel te ondersteunen, cursussen voor jonge Europeanen te organiseren, hun vrijetijds- of sportaccommodaties beschikbaar te stellen en hun eigen instanties in te schakelen, gezien het feit dat zij bepaalde bevoegdheden delen met de Europese instellingen; |
| --- | --- |

32.

doet een beroep op de lokale en regionale overheden om te helpen bij de ondersteuning of de de verwezenlijking van initiatieven op het gebied van de opvoeding tot actief burgerschap door bijvoorbeeld samenwerkingsverbanden tussen scholen tot stand te brengen, de initiatieven van verenigingen van of voor jongeren financieel te ondersteunen, cursussen voor jonge Europeanen te organiseren, hun vrijetijds- of sportaccommodaties beschikbaar te stellen en hun eigen instanties in te schakelen, gezien het feit dat zij bepaalde bevoegdheden delen met de Europese instellingen;

| 33. | wijst met klem op de noodzaak om voeding te geven aan de discussie over de uitdagingen van een actief burgerschap en over de wijze waarop jongeren zich dit burgerschap eigen kunnen maken. Hierdoor kunnen Europese jongeren binnen de context van de mondialisering efficiënt deelnemen aan de Europese economie en deze in politiek opzicht verder ontwikkelen; |
| --- | --- |

33.

wijst met klem op de noodzaak om voeding te geven aan de discussie over de uitdagingen van een actief burgerschap en over de wijze waarop jongeren zich dit burgerschap eigen kunnen maken. Hierdoor kunnen Europese jongeren binnen de context van de mondialisering efficiënt deelnemen aan de Europese economie en deze in politiek opzicht verder ontwikkelen;

Wat betreft de maatregelen

| 34. | baseert zijn voorstellen enerzijds op het besluit van de Europese ministers van onderwijs om alle Europese jongeren de mogelijkheid te bieden om een „gedegen kennis van Europa” op te doen, en anderzijds op het recente, door het Europees Parlement en de Raad goedgekeurde programma van de Commissie „Europa voor burgers”. Dit programma heeft betrekking op de in het verslag-Beazley gedane voorstellen voor maatregelen die moeten worden genomen om de Europese dimensie op te nemen in de onderwijsprogramma's; |
| --- | --- |

34.

baseert zijn voorstellen enerzijds op het besluit van de Europese ministers van onderwijs om alle Europese jongeren de mogelijkheid te bieden om een „gedegen kennis van Europa” op te doen, en anderzijds op het recente, door het Europees Parlement en de Raad goedgekeurde programma van de Commissie „Europa voor burgers”. Dit programma heeft betrekking op de in het verslag-Beazley gedane voorstellen voor maatregelen die moeten worden genomen om de Europese dimensie op te nemen in de onderwijsprogramma's;

| 35. | is van mening dat, door in het onderwijs op scholen systematisch aandacht te besteden aan de Europese dimensie, de onontbeerlijke basis wordt gelegd voor een echte en duurzame opvoeding van alle Europese jongeren tot actieve burgers. Deze Europese dimensie bestaat uit twee onderdelen: opname hiervan in alle relevante vakken (d.w.z. het verduidelijken van het verband tussen de Europese dimensie en elk van deze vakken), en specifiek onderwijs geven over de opbouw van de Europese Unie en over haar beginselen en waarden, haar instellingen, haar functioneren, haar invloed op het dagelijks leven van jongeren, haar ontwikkeling en haar betrekkingen met de rest van de wereld; |
| --- | --- |

35.

is van mening dat, door in het onderwijs op scholen systematisch aandacht te besteden aan de Europese dimensie, de onontbeerlijke basis wordt gelegd voor een echte en duurzame opvoeding van alle Europese jongeren tot actieve burgers. Deze Europese dimensie bestaat uit twee onderdelen: opname hiervan in alle relevante vakken (d.w.z. het verduidelijken van het verband tussen de Europese dimensie en elk van deze vakken), en specifiek onderwijs geven over de opbouw van de Europese Unie en over haar beginselen en waarden, haar instellingen, haar functioneren, haar invloed op het dagelijks leven van jongeren, haar ontwikkeling en haar betrekkingen met de rest van de wereld;

| 36. | baseert zijn voorstel om Europese jongeren aan te sporen naast hun moedertaal twee andere Europese talen te spreken, op de conclusies van de Groep voor meertaligheid. Meertaligheid biedt niet alleen een opening naar andere culturen, maar biedt tevens de mogelijkheid tot economische en beroepsmatige uitwisselingen en tot vorming van een gemeenschap voor onderzoek en innovatie; |
| --- | --- |

36.

baseert zijn voorstel om Europese jongeren aan te sporen naast hun moedertaal twee andere Europese talen te spreken, op de conclusies van de Groep voor meertaligheid. Meertaligheid biedt niet alleen een opening naar andere culturen, maar biedt tevens de mogelijkheid tot economische en beroepsmatige uitwisselingen en tot vorming van een gemeenschap voor onderzoek en innovatie;

| 37. | Het zou zinvol zijn ervoor te zorgen dat de mobiliteit van jongeren en leerkrachten wordt bevorderd en dat deze in hun school- en beroepscurriculum wordt erkend; |
| --- | --- |

37.

Het zou zinvol zijn ervoor te zorgen dat de mobiliteit van jongeren en leerkrachten wordt bevorderd en dat deze in hun school- en beroepscurriculum wordt erkend;

| 38. | beveelt aan dat de docenten actief worden betrokken bij het uitwerken van geschikte maatregelen om ervoor te zorgen dat op scholen een veilige leeromgeving wordt gecreëerd die gebaseerd is op wederzijds respect en samenwerking, om uitwassen van geweld en intolerantie onder jongeren te voorkomen of tegen te gaan; |
| --- | --- |

38.

beveelt aan dat de docenten actief worden betrokken bij het uitwerken van geschikte maatregelen om ervoor te zorgen dat op scholen een veilige leeromgeving wordt gecreëerd die gebaseerd is op wederzijds respect en samenwerking, om uitwassen van geweld en intolerantie onder jongeren te voorkomen of tegen te gaan;

| 39. | pleit voor het ontwikkelen van maatregelen door de onderwijsinstellingen die het openbaar onderwijs aanvullen, en voor het ontwikkelen van buitenschools onderwijs voor jongeren in de schoolgaande leeftijd (in de vorm van jumelages, uitwisselingen tussen onderwijsinstellingen, sportwedstrijden, en stages op het gebied van sport of taalverwerving tijdens de schoolvakanties); |
| --- | --- |

39.

pleit voor het ontwikkelen van maatregelen door de onderwijsinstellingen die het openbaar onderwijs aanvullen, en voor het ontwikkelen van buitenschools onderwijs voor jongeren in de schoolgaande leeftijd (in de vorm van jumelages, uitwisselingen tussen onderwijsinstellingen, sportwedstrijden, en stages op het gebied van sport of taalverwerving tijdens de schoolvakanties);

| 40. | stimuleert de ontwikkeling van activiteiten zoals de benoeming van Jeugdambassadeurs in de context van de Zomerscholen voor jongeren, een initiatief van de Assemblee van Europese regio's. Het is goed als jongeren de verantwoordelijkheid krijgen om allerlei onderwerpen, bijv. actief burgerschap, onder de aandacht van andere jongeren te brengen. Het is zaak dat uitvoeriger wordt nagegaan wat het begrip burgerschap in een multicultureel Europa inhoudt en dat wordt ingegaan op kwesties als de multireligieuze samenleving, multiculturalisme op school en op de werkplek, en culturele antwoorden op vragen die jongeren aangaan; |
| --- | --- |

40.

stimuleert de ontwikkeling van activiteiten zoals de benoeming van Jeugdambassadeurs in de context van de Zomerscholen voor jongeren, een initiatief van de Assemblee van Europese regio's. Het is goed als jongeren de verantwoordelijkheid krijgen om allerlei onderwerpen, bijv. actief burgerschap, onder de aandacht van andere jongeren te brengen. Het is zaak dat uitvoeriger wordt nagegaan wat het begrip burgerschap in een multicultureel Europa inhoudt en dat wordt ingegaan op kwesties als de multireligieuze samenleving, multiculturalisme op school en op de werkplek, en culturele antwoorden op vragen die jongeren aangaan;

| 41. | roept de lokale en regionale overheden op om deze initiatieven ten behoeve van jongeren materieel te ondersteunen en aan te vullen met specifieke maatregelen, zoals rollenspellen voor de Europese instellingen naar voorbeeld van de jeugdgemeente- en -regioraden, zodat ze zich rekenschap leren geven van hun politieke verantwoordelijkheid; |
| --- | --- |

41.

roept de lokale en regionale overheden op om deze initiatieven ten behoeve van jongeren materieel te ondersteunen en aan te vullen met specifieke maatregelen, zoals rollenspellen voor de Europese instellingen naar voorbeeld van de jeugdgemeente- en -regioraden, zodat ze zich rekenschap leren geven van hun politieke verantwoordelijkheid;

| 42. | stelt voor om in alle door het programma „Europa voor burgers” aanbevolen maatregelen een plaats in te ruimen voor initiatieven die uitgaan van of bestemd zijn voor jongeren. Dit geldt voor projecten voor de bevolking, van het maatschappelijk middenveld uitgaande programma's, sterk zichtbare evenementen of initiatieven voor het behoud van een Europese identiteit; |
| --- | --- |

42.

stelt voor om in alle door het programma „Europa voor burgers” aanbevolen maatregelen een plaats in te ruimen voor initiatieven die uitgaan van of bestemd zijn voor jongeren. Dit geldt voor projecten voor de bevolking, van het maatschappelijk middenveld uitgaande programma's, sterk zichtbare evenementen of initiatieven voor het behoud van een Europese identiteit;

| 43. | pleit ervoor om de effecten van de reeds door lerarenorganisaties en jongerenverenigingen in gang gezette acties te evalueren, zodat voorbeelden van goede praktijken voor deze organisaties kunnen worden geformuleerd, uitgewisseld en opgenomen in de actieprogramma's van de EU. De efficiëntste manier om jongeren bewust te maken van het belang van actief burgerschap is door hen in de praktijk in een situatie te brengen waarin zij het gevoel hebben dat hun mening ertoe doet en een rechtstreeks effect heeft op hun eigen leven. Leerlingenraden op scholen of, op een hoger niveau, lokale kinderen- en jongerencomités vormen in dezen goede oefenterreinen. De directe gevolgen van de activiteiten van laatstgenoemde comités zijn in kleinere gemeenten goed merkbaar; |
| --- | --- |

43.

pleit ervoor om de effecten van de reeds door lerarenorganisaties en jongerenverenigingen in gang gezette acties te evalueren, zodat voorbeelden van goede praktijken voor deze organisaties kunnen worden geformuleerd, uitgewisseld en opgenomen in de actieprogramma's van de EU. De efficiëntste manier om jongeren bewust te maken van het belang van actief burgerschap is door hen in de praktijk in een situatie te brengen waarin zij het gevoel hebben dat hun mening ertoe doet en een rechtstreeks effect heeft op hun eigen leven. Leerlingenraden op scholen of, op een hoger niveau, lokale kinderen- en jongerencomités vormen in dezen goede oefenterreinen. De directe gevolgen van de activiteiten van laatstgenoemde comités zijn in kleinere gemeenten goed merkbaar;

| 44. | is van mening dat dit een officiële erkenning zou betekenen van de rol van buitenschools onderwijs bij de maatschappelijke integratie van jongeren, hun aanpassing aan de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, hun deelname aan het openbare leven en uiteindelijk hun ontwikkeling tot actieve en gemotiveerde burgers; |
| --- | --- |

44.

is van mening dat dit een officiële erkenning zou betekenen van de rol van buitenschools onderwijs bij de maatschappelijke integratie van jongeren, hun aanpassing aan de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, hun deelname aan het openbare leven en uiteindelijk hun ontwikkeling tot actieve en gemotiveerde burgers;

| 45. | wijst erop dat het onderwijs over Europa essentieel is voor de toekomst van de Europese Unie en haar burgers. Dit betekent dat de lat hoog moet worden gelegd en dat de traditionele onderwijsconcepten vernieuwd moeten worden, zodat de jongeren in de EU-lidstaten zich beroepsmatig en in maatschappelijk en politiek opzicht aanpassen aan een wereld die door toenemende economische globalisering wordt gekenmerkt. Met de noodzaak om „Europa” te onderwijzen krijgt het formele onderwijs, dat wordt aangevuld door buitenschoolse educatie, er een nieuwe doelstelling bij, nl. dat de burgers deelnemen aan de democratische opbouw van de Unie; |
| --- | --- |

45.

wijst erop dat het onderwijs over Europa essentieel is voor de toekomst van de Europese Unie en haar burgers. Dit betekent dat de lat hoog moet worden gelegd en dat de traditionele onderwijsconcepten vernieuwd moeten worden, zodat de jongeren in de EU-lidstaten zich beroepsmatig en in maatschappelijk en politiek opzicht aanpassen aan een wereld die door toenemende economische globalisering wordt gekenmerkt. Met de noodzaak om „Europa” te onderwijzen krijgt het formele onderwijs, dat wordt aangevuld door buitenschoolse educatie, er een nieuwe doelstelling bij, nl. dat de burgers deelnemen aan de democratische opbouw van de Unie;

| 46. | beklemtoont uitdrukkelijk dat er absoluut actief gebruik moet worden gemaakt van EU- en overheidsprogramma's en van de vele ngo-projecten voor de ontwikkeling van breed opgezette formele en informele culturele opvoedingsactiviteiten en dat deze programma's en projecten ook verder moeten worden ontwikkeld. |
| --- | --- |

46.

beklemtoont uitdrukkelijk dat er absoluut actief gebruik moet worden gemaakt van EU- en overheidsprogramma's en van de vele ngo-projecten voor de ontwikkeling van breed opgezette formele en informele culturele opvoedingsactiviteiten en dat deze programma's en projecten ook verder moeten worden ontwikkeld.

Brussel, 7 februari 2008.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Luc VAN DEN BRANDE

---

(1)  COM(2007) 568 final.

1

---

| 25.4.2008 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 105/25 |
| --- | --- | --- | --- |

25.4.2008

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 105/25

---

Verkennend advies van het Comité van de Regio's over „De „health check” van het GLB”

(2008/C 105/06)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| — | zal erop toezien dat de noodzakelijke aanpassing van het GLB niet leidt tot een geleidelijke ontmanteling van dat beleid en de renationalisering ervan, maar tot duurzame landbouw en de voortzetting van de Europese onafhankelijkheid wat betreft de voedselvoorziening; |
| --- | --- |

—

zal erop toezien dat de noodzakelijke aanpassing van het GLB niet leidt tot een geleidelijke ontmanteling van dat beleid en de renationalisering ervan, maar tot duurzame landbouw en de voortzetting van de Europese onafhankelijkheid wat betreft de voedselvoorziening;

| — | is ervan overtuigd dat het GLB een aanzienlijke bijdrage levert aan territoriale samenhang; voorstellen voor wijzigingen ten gevolge van de „health check” moeten dan ook voldoende rekening houden met de specifieke regionale situatie en de verschillende productiesystemen die in de Europese Unie bestaan; |
| --- | --- |

—

is ervan overtuigd dat het GLB een aanzienlijke bijdrage levert aan territoriale samenhang; voorstellen voor wijzigingen ten gevolge van de „health check” moeten dan ook voldoende rekening houden met de specifieke regionale situatie en de verschillende productiesystemen die in de Europese Unie bestaan;

| — | is van mening dat het GLB, via een aangepaste tweede pijler, moet leiden tot plattelandsontwikkeling die afgestemd is op de nieuwe voorwaarden voor de uitoefening van het beroep van landbouwer, alsook tot een meer algemene plattelandsontwikkeling die het geheel van plattelandsgebieden in de Unie betreft; |
| --- | --- |

—

is van mening dat het GLB, via een aangepaste tweede pijler, moet leiden tot plattelandsontwikkeling die afgestemd is op de nieuwe voorwaarden voor de uitoefening van het beroep van landbouwer, alsook tot een meer algemene plattelandsontwikkeling die het geheel van plattelandsgebieden in de Unie betreft;

| — | is het ermee eens dat het van groot belang is dat een adequaat budget wordt vrijgemaakt voor plattelandsontwikkeling maar wijst erop — zonder het communautaire karakter van modulatie te ontkennen — dat besluiten inzake modulatie overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel op het juiste lokale of regionale niveau moeten worden genomen zodat rekening wordt gehouden met de uiteenlopende lokale en regionale behoeften. Lidstaten en regio's moeten de kans krijgen om, afhankelijk van hun behoeften op een bepaald moment, middelen door te sluizen naar maatregelen van de tweede pijler; |
| --- | --- |

—

is het ermee eens dat het van groot belang is dat een adequaat budget wordt vrijgemaakt voor plattelandsontwikkeling maar wijst erop — zonder het communautaire karakter van modulatie te ontkennen — dat besluiten inzake modulatie overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel op het juiste lokale of regionale niveau moeten worden genomen zodat rekening wordt gehouden met de uiteenlopende lokale en regionale behoeften. Lidstaten en regio's moeten de kans krijgen om, afhankelijk van hun behoeften op een bepaald moment, middelen door te sluizen naar maatregelen van de tweede pijler;

| — | vreest evenwel dat er problemen kunnen ontstaan doordat steeds meer kwesties onder de noemer „plattelandsontwikkeling” worden geschaard en vraagt zich af of het wenselijk is al deze problemen aan te pakken via programma's voor plattelandsontwikkeling; |
| --- | --- |

—

vreest evenwel dat er problemen kunnen ontstaan doordat steeds meer kwesties onder de noemer „plattelandsontwikkeling” worden geschaard en vraagt zich af of het wenselijk is al deze problemen aan te pakken via programma's voor plattelandsontwikkeling;

| — | zou graag zien dat de regio's, met inbegrip van de gebieden waar landbouw en veeteelt moeilijk zijn, tot op zekere hoogte zelf kunnen instaan voor hun voedselbevoorrading, en onderstreept dat er een direct verband is tussen regionale kwaliteitsproducten en regionale identiteit; |
| --- | --- |

—

zou graag zien dat de regio's, met inbegrip van de gebieden waar landbouw en veeteelt moeilijk zijn, tot op zekere hoogte zelf kunnen instaan voor hun voedselbevoorrading, en onderstreept dat er een direct verband is tussen regionale kwaliteitsproducten en regionale identiteit;

| — | is van mening dat er moet worden gezorgd voor een zachte landing om een en ander vlot te laten verlopen bij het verstrijken van de quotaregeling in maart 2015, en staat dan ook achter de voorgestelde uitfasering, wat inhoudt dat de quota tot 2015 geleidelijk worden verhoogd en dat de superheffing wordt teruggeschroefd. Vrijwaringsmechanismen moeten behouden blijven voor het geval de marktprijzen een buitensporige daling vertonen. Voorts zullen ook specifieke regelingen nodig zijn om de zuivelsector in kwetsbare gebieden te steunen. |
| --- | --- |

—

is van mening dat er moet worden gezorgd voor een zachte landing om een en ander vlot te laten verlopen bij het verstrijken van de quotaregeling in maart 2015, en staat dan ook achter de voorgestelde uitfasering, wat inhoudt dat de quota tot 2015 geleidelijk worden verhoogd en dat de superheffing wordt teruggeschroefd. Vrijwaringsmechanismen moeten behouden blijven voor het geval de marktprijzen een buitensporige daling vertonen. Voorts zullen ook specifieke regelingen nodig zijn om de zuivelsector in kwetsbare gebieden te steunen.

| Rapporteur | : | de heer MURRAY, lid van de graafschapsraad van Meath en de regioraad „Mid East” (IE/EUN-AE) |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

de heer MURRAY, lid van de graafschapsraad van Meath en de regioraad „Mid East” (IE/EUN-AE)

Beleidsaanbevelingen

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

Algemene opmerkingen

| 1. | Het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) moet er blijven naar streven zijn doelstellingen te verwezenlijken, nl. de EU-burgers voedsel te verschaffen van goede kwaliteit tegen een redelijke prijs, landbouwers een goede levensstandaard te verzekeren, het landelijk erfgoed in stand te houden en het plattelandsmilieu te beschermen. Het GLB is in de loop van de tijd veranderd om op uitdagingen en veranderende behoeften in te spelen en heeft daarbij gezorgd voor eerlijke concurrentievoorwaarden zodat de Europese landbouw zijn plaats op de wereldmarkt kan behouden zonder het begrip communautaire preferentie uit het oog te verliezen. |
| --- | --- |

1.

Het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) moet er blijven naar streven zijn doelstellingen te verwezenlijken, nl. de EU-burgers voedsel te verschaffen van goede kwaliteit tegen een redelijke prijs, landbouwers een goede levensstandaard te verzekeren, het landelijk erfgoed in stand te houden en het plattelandsmilieu te beschermen. Het GLB is in de loop van de tijd veranderd om op uitdagingen en veranderende behoeften in te spelen en heeft daarbij gezorgd voor eerlijke concurrentievoorwaarden zodat de Europese landbouw zijn plaats op de wereldmarkt kan behouden zonder het begrip communautaire preferentie uit het oog te verliezen.

| 2. | Het GLB draagt bij tot de doelstellingen van Lissabon en Göteborg die de concurrentiepositie van Europa moeten versterken. In deze context moet het GLB de basis blijven vormen van een beleid ter verdediging op economisch, sociaal en milieugebied van een Europese sleutelsector, die zowel binnen als buiten de Unie bestaansgrond vindt. |
| --- | --- |

2.

Het GLB draagt bij tot de doelstellingen van Lissabon en Göteborg die de concurrentiepositie van Europa moeten versterken. In deze context moet het GLB de basis blijven vormen van een beleid ter verdediging op economisch, sociaal en milieugebied van een Europese sleutelsector, die zowel binnen als buiten de Unie bestaansgrond vindt.

| 3. | Het GLB levert een aanzienlijke bijdrage aan territoriale samenhang; voorstellen voor wijzigingen ten gevolge van de „health check” moeten dan ook voldoende rekening houden met de specifieke regionale situatie en de verschillende productiesystemen die in de Europese Unie bestaan. |
| --- | --- |

3.

Het GLB levert een aanzienlijke bijdrage aan territoriale samenhang; voorstellen voor wijzigingen ten gevolge van de „health check” moeten dan ook voldoende rekening houden met de specifieke regionale situatie en de verschillende productiesystemen die in de Europese Unie bestaan.

| 4. | Het GLB moet, via een aangepaste tweede pijler, leiden tot plattelandsontwikkeling die afgestemd is op de nieuwe voorwaarden voor de uitoefening van het beroep van landbouwer, alsook tot een meer algemene plattelandsontwikkeling die het geheel van plattelandsgebieden in de Unie betreft, met name de meest kwestbare gebieden als gebieden met natuurlijke handicaps, berg-, eiland- en ultraperifere gebieden, of andere gebieden, zoals de noordelijke gebieden en de gebieden rond de Middellandse Zee, die in de grote geografische zones van de Unie moeten worden geïntegreerd. |
| --- | --- |

4.

Het GLB moet, via een aangepaste tweede pijler, leiden tot plattelandsontwikkeling die afgestemd is op de nieuwe voorwaarden voor de uitoefening van het beroep van landbouwer, alsook tot een meer algemene plattelandsontwikkeling die het geheel van plattelandsgebieden in de Unie betreft, met name de meest kwestbare gebieden als gebieden met natuurlijke handicaps, berg-, eiland- en ultraperifere gebieden, of andere gebieden, zoals de noordelijke gebieden en de gebieden rond de Middellandse Zee, die in de grote geografische zones van de Unie moeten worden geïntegreerd.

| 5. | Vele plattelandsgemeenschappen steunen voornamelijk op landbouw. Daar in de EU een ander productiemodel wordt gehanteerd dan in andere landen die belangrijke voedselproducenten en -uitvoerders zijn, moeten de maatregelen inzake inkomenssteun hoofdzakelijk erop gericht zijn bestaande boerderijen en gezinsbedrijven in de landbouw in stand te helpen houden omdat zij de pijlers onder het multifunctionele landbouwmodel van de EU zijn. |
| --- | --- |

5.

Vele plattelandsgemeenschappen steunen voornamelijk op landbouw. Daar in de EU een ander productiemodel wordt gehanteerd dan in andere landen die belangrijke voedselproducenten en -uitvoerders zijn, moeten de maatregelen inzake inkomenssteun hoofdzakelijk erop gericht zijn bestaande boerderijen en gezinsbedrijven in de landbouw in stand te helpen houden omdat zij de pijlers onder het multifunctionele landbouwmodel van de EU zijn.

| 6. | Het Comité zal erop toezien dat de noodzakelijke doorlichting van het GLB niet leidt tot een geleidelijke ontmanteling van dat beleid en de renationalisering ervan, maar tot duurzame landbouw en de voortzetting van de Europese onafhankelijkheid wat betreft de voedselvoorziening, met inachtneming van de gezondheidsnormen voor veilige levensmiddelen. Het wijst erop dat er met dit gemeenschappelijke beleid voor alle Europese regio's en hun burgers veel op het spel staat. |
| --- | --- |

6.

Het Comité zal erop toezien dat de noodzakelijke doorlichting van het GLB niet leidt tot een geleidelijke ontmanteling van dat beleid en de renationalisering ervan, maar tot duurzame landbouw en de voortzetting van de Europese onafhankelijkheid wat betreft de voedselvoorziening, met inachtneming van de gezondheidsnormen voor veilige levensmiddelen. Het wijst erop dat er met dit gemeenschappelijke beleid voor alle Europese regio's en hun burgers veel op het spel staat.

| 7. | Het Comité is ermee ingenomen dat het kan bijdragen aan de „health check” van het GLB en zou graag worden geraadpleegd over de wetgevingsvoorstellen van de Commissie wanneer de discussies vorderen. |
| --- | --- |

7.

Het Comité is ermee ingenomen dat het kan bijdragen aan de „health check” van het GLB en zou graag worden geraadpleegd over de wetgevingsvoorstellen van de Commissie wanneer de discussies vorderen.

HEALTH CHECK VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK LANDBOUWBELEID

Het gemeenschappelijk landbouwbeleid vandaag

| 8. | De Europese Commissie stelt terecht dat het GLB de laatste 15 jaar is gewijzigd, met name sinds de radicale hervorming van 2003 toen overeengekomen werd een „health check” te verrichten teneinde de recentste wijzigingen te evalueren en rekening te houden met nieuwe uitdagingen, risico's en kansen. Deze „health check” verloopt in een nieuwe wereldwijde en Europese context van handel in voedingsmiddelen. |
| --- | --- |

8.

De Europese Commissie stelt terecht dat het GLB de laatste 15 jaar is gewijzigd, met name sinds de radicale hervorming van 2003 toen overeengekomen werd een „health check” te verrichten teneinde de recentste wijzigingen te evalueren en rekening te houden met nieuwe uitdagingen, risico's en kansen. Deze „health check” verloopt in een nieuwe wereldwijde en Europese context van handel in voedingsmiddelen.

| 9. | In het multifunctionele landbouwmodel van de EU moet plaats zijn voor de bestrijding van de klimaatverandering en voor begrippen als duurzaamheid, concurrentievermogen, diversiteit, zelfvoorziening op voedselgebied, en moet het beleid worden afgestemd op de samenleving, de consumenten en het algemeen belang. Goede landbouwpraktijken, milieubescherming en dierenwelzijn moeten er integrerend deel van uitmaken, en de „health check” van het GLB moet te baat worden genomen om het multifunctionele landbouwmodel van de EU daadwerkelijk te ondersteunen. |
| --- | --- |

9.

In het multifunctionele landbouwmodel van de EU moet plaats zijn voor de bestrijding van de klimaatverandering en voor begrippen als duurzaamheid, concurrentievermogen, diversiteit, zelfvoorziening op voedselgebied, en moet het beleid worden afgestemd op de samenleving, de consumenten en het algemeen belang. Goede landbouwpraktijken, milieubescherming en dierenwelzijn moeten er integrerend deel van uitmaken, en de „health check” van het GLB moet te baat worden genomen om het multifunctionele landbouwmodel van de EU daadwerkelijk te ondersteunen.

| 10. | De autochtone Europese agro-levensmiddelenindustrie is van groot belang, samen met de voedselveiligheid en de continuïteit van de voedselvoorziening, daar de EU thans de belangrijkste importeur van landbouwproducten ter wereld is. |
| --- | --- |

10.

De autochtone Europese agro-levensmiddelenindustrie is van groot belang, samen met de voedselveiligheid en de continuïteit van de voedselvoorziening, daar de EU thans de belangrijkste importeur van landbouwproducten ter wereld is.

| 11. | Een evaluatie van de gevolgen van de recente GLB-hervormingen, met name wat het in de landbouw en voedselproductie werkzame aantal personen, de kwaliteit, beschikbaarheid en prijs van levensmiddelen, het milieu, het dierenwelzijn en de omvang van de voedselinvoer betreft, zou een beoordeling van de hervormingen makkelijker maken. Het Comité is er dan ook niet over te spreken dat een dergelijke evaluatie niet van meet af aan bij de „health check” voorhanden was. Het zou voorts graag zien dat dergelijke analyses en evaluaties aan de regionale besturen ter beschikking worden gesteld vooraleer enige veranderingen in de wetgeving worden goedgekeurd. |
| --- | --- |

11.

Een evaluatie van de gevolgen van de recente GLB-hervormingen, met name wat het in de landbouw en voedselproductie werkzame aantal personen, de kwaliteit, beschikbaarheid en prijs van levensmiddelen, het milieu, het dierenwelzijn en de omvang van de voedselinvoer betreft, zou een beoordeling van de hervormingen makkelijker maken. Het Comité is er dan ook niet over te spreken dat een dergelijke evaluatie niet van meet af aan bij de „health check” voorhanden was. Het zou voorts graag zien dat dergelijke analyses en evaluaties aan de regionale besturen ter beschikking worden gesteld vooraleer enige veranderingen in de wetgeving worden goedgekeurd.

| 12. | De algemene doelstelling van de „health check” om onregelmatigheden in de tenuitvoerlegging van de recente hervormingen recht te zetten, is evenwel lovenswaardig en het zou een goede zaak zijn als deze het mogelijk maakt om plannen te maken voor de langere termijn, zodat de overheid, de voedingsindustrie en de landbouwers de gelegenheid krijgen om de overeengekomen hervormingen ten volle ten uitvoer te leggen en zich aan de marktbehoeften aan te passen. |
| --- | --- |

12.

De algemene doelstelling van de „health check” om onregelmatigheden in de tenuitvoerlegging van de recente hervormingen recht te zetten, is evenwel lovenswaardig en het zou een goede zaak zijn als deze het mogelijk maakt om plannen te maken voor de langere termijn, zodat de overheid, de voedingsindustrie en de landbouwers de gelegenheid krijgen om de overeengekomen hervormingen ten volle ten uitvoer te leggen en zich aan de marktbehoeften aan te passen.

| 13. | Er bestaat een grote kloof tussen het reële GLB en hoe het algemeen wordt gepercipieerd en het is aan de beleidsmakers om deze kloof te dichten. Uit een recent Eurobarometer-onderzoek (1) blijkt dat 88 % van de ondervraagden van mening is dat landbouw en plattelandsgebieden belangrijk tot zeer belangrijk zijn voor de toekomst van Europa. Tegelijkertijd wordt duidelijk dat nagenoeg 90 % weinig of geen kennis heeft van het GLB (54 % heeft er nooit van gehoord en 34 % weet niet wat het is). De doelstellingen en verwezenlijkingen van het GLB moeten dan ook beter geëvalueerd en toegelicht worden. |
| --- | --- |

13.

Er bestaat een grote kloof tussen het reële GLB en hoe het algemeen wordt gepercipieerd en het is aan de beleidsmakers om deze kloof te dichten. Uit een recent Eurobarometer-onderzoek (1) blijkt dat 88 % van de ondervraagden van mening is dat landbouw en plattelandsgebieden belangrijk tot zeer belangrijk zijn voor de toekomst van Europa. Tegelijkertijd wordt duidelijk dat nagenoeg 90 % weinig of geen kennis heeft van het GLB (54 % heeft er nooit van gehoord en 34 % weet niet wat het is). De doelstellingen en verwezenlijkingen van het GLB moeten dan ook beter geëvalueerd en toegelicht worden.

| 14. | Initiatieven om de tenuitvoerlegging van het GLB te stroomlijnen en te vereenvoudigen zijn een goede zaak maar bij de ontplooiing ervan moeten steeds alle eindgebruikers voor ogen worden gehouden. |
| --- | --- |

14.

Initiatieven om de tenuitvoerlegging van het GLB te stroomlijnen en te vereenvoudigen zijn een goede zaak maar bij de ontplooiing ervan moeten steeds alle eindgebruikers voor ogen worden gehouden.

Balans van de tenuitvoerlegging en vereenvoudiging van de bedrijfstoeslagregeling

Vereenvoudiging van de bedrijfstoeslagregeling

| 15. | Alle redelijke initiatieven om de bedrijfstoeslagregeling verder te vereenvoudigen dienen te worden ondersteund daar stroeve en ingewikkelde administratieve procedures zwaar wegen en aanzienlijke kosten met zich meebrengen. Maar vereenvoudiging mag niet het enige doel zijn van de aanpassing van de bedrijfstoeslagregeling; ook moet worden gestreefd naar versterking en bescherming van het multifunctionele landbouwmodel van de EU. |
| --- | --- |

15.

Alle redelijke initiatieven om de bedrijfstoeslagregeling verder te vereenvoudigen dienen te worden ondersteund daar stroeve en ingewikkelde administratieve procedures zwaar wegen en aanzienlijke kosten met zich meebrengen. Maar vereenvoudiging mag niet het enige doel zijn van de aanpassing van de bedrijfstoeslagregeling; ook moet worden gestreefd naar versterking en bescherming van het multifunctionele landbouwmodel van de EU.

| 16. | Het voorstel dat lidstaten de kans moeten krijgen om zich aan te passen aan de overgang van een bedrijfstoeslagregeling op basis van een historisch model naar — waar dit noodzakelijk wordt geacht — een „vlakker” tarief tegen 2013, verdient alle lof, maar voor de precieze toepassing van een dergelijk forfaitair tarief in de lidstaten en regio's is wel enige flexibiliteit vereist. Zo dient rekening te worden gehouden met de mogelijke gevolgen van volledige ontkoppeling voor bepaalde regio's en sectoren, en moet worden overwogen het mogelijk te maken om de premies voor de meest multifunctionele bedrijven, die het minst te verwachten hebben van de markt, op te trekken. In de lidstaten zou ook een effectbeoordeling moeten worden verricht en zouden de mogelijke gevolgen van deze belangrijke hervorming moeten worden nagegaan voor landgebruik, (eigendoms)structuur van landbouwbedrijven en opvolging van landbouwers, toegepaste teelten, regionaal evenwicht en algemene doeltreffendheid en concurrentievermogen van de landbouw. |
| --- | --- |

16.

Het voorstel dat lidstaten de kans moeten krijgen om zich aan te passen aan de overgang van een bedrijfstoeslagregeling op basis van een historisch model naar — waar dit noodzakelijk wordt geacht — een „vlakker” tarief tegen 2013, verdient alle lof, maar voor de precieze toepassing van een dergelijk forfaitair tarief in de lidstaten en regio's is wel enige flexibiliteit vereist. Zo dient rekening te worden gehouden met de mogelijke gevolgen van volledige ontkoppeling voor bepaalde regio's en sectoren, en moet worden overwogen het mogelijk te maken om de premies voor de meest multifunctionele bedrijven, die het minst te verwachten hebben van de markt, op te trekken. In de lidstaten zou ook een effectbeoordeling moeten worden verricht en zouden de mogelijke gevolgen van deze belangrijke hervorming moeten worden nagegaan voor landgebruik, (eigendoms)structuur van landbouwbedrijven en opvolging van landbouwers, toegepaste teelten, regionaal evenwicht en algemene doeltreffendheid en concurrentievermogen van de landbouw.

| 17. | Wat de „nieuwe” lidstaten betreft, moeten de gevolgen van het geleidelijk afstappen van de regeling inzake een enkele areaalbetaling verder worden geanalyseerd. |
| --- | --- |

17.

Wat de „nieuwe” lidstaten betreft, moeten de gevolgen van het geleidelijk afstappen van de regeling inzake een enkele areaalbetaling verder worden geanalyseerd.

Randvoorwaarden voor steunverlening (Cross-Compliance)

| 18. | Het is duidelijk dat moet worden voldaan aan de EU-randvoorwaarden inzake milieubescherming, volksgezondheid, gezondheid van dieren en planten en dierenwelzijn en dat verder werk moet worden gemaakt van vereenvoudiging van onnodig gecompliceerde regelgeving en wetten, ongeacht of deze door de Commissie dan wel door de lidstaten zijn uitgevaardigd. |
| --- | --- |

18.

Het is duidelijk dat moet worden voldaan aan de EU-randvoorwaarden inzake milieubescherming, volksgezondheid, gezondheid van dieren en planten en dierenwelzijn en dat verder werk moet worden gemaakt van vereenvoudiging van onnodig gecompliceerde regelgeving en wetten, ongeacht of deze door de Commissie dan wel door de lidstaten zijn uitgevaardigd.

| 19. | De analyse van de milieu-eisen mag er niet toe leiden dat deze worden uitgehold of afgezwakt; de eisen moeten integendeel opnieuw worden bekeken wanneer regelingen (bv. m.b.t. pesticiden) worden gewijzigd. |
| --- | --- |

19.

De analyse van de milieu-eisen mag er niet toe leiden dat deze worden uitgehold of afgezwakt; de eisen moeten integendeel opnieuw worden bekeken wanneer regelingen (bv. m.b.t. pesticiden) worden gewijzigd.

| 20. | De bepalingen m.b.t. de randvoorwaarden moeten gestoeld zijn op evenredigheid, transparantie en samenhang, zodat zij begrijpelijker zijn en makkelijker in acht kunnen worden genomen. De in gang gezette en goedgekeurde vereenvoudigingen moeten snel hun beslag krijgen. De weinig relevante rechtsgebieden uit de bijlagen III en IV van Verordening (EG) nr. 1782/2003 moeten worden geschrapt en het aantal randvoorwaarden moet worden verminderd daar waar zij direct gevolgen hebben voor de ontvangers van rechtstreekse steun. |
| --- | --- |

20.

De bepalingen m.b.t. de randvoorwaarden moeten gestoeld zijn op evenredigheid, transparantie en samenhang, zodat zij begrijpelijker zijn en makkelijker in acht kunnen worden genomen. De in gang gezette en goedgekeurde vereenvoudigingen moeten snel hun beslag krijgen. De weinig relevante rechtsgebieden uit de bijlagen III en IV van Verordening (EG) nr. 1782/2003 moeten worden geschrapt en het aantal randvoorwaarden moet worden verminderd daar waar zij direct gevolgen hebben voor de ontvangers van rechtstreekse steun.

| 21. | Gelet op het toenemende aantal controles zou betere samenwerking en coördinatie tussen de instanties die toezien op de landbouwbedrijven, erg welkom zijn. |
| --- | --- |

21.

Gelet op het toenemende aantal controles zou betere samenwerking en coördinatie tussen de instanties die toezien op de landbouwbedrijven, erg welkom zijn.

Gedeeltelijk gekoppelde steun

| 22. | Gedeeltelijk gekoppelde steun wordt over het algemeen beschouwd als een overgangsmaatregel op weg naar volledige ontkoppeling. In regionale context, wanneer de productieniveaus laag zijn en de regio zelf op economisch vlak kwetsbaar is of de voordelen op sociaal en milieugebied van gedeeltelijke ontkoppeling buiten kijf staan, kan een dergelijke gedeeltelijke ontkoppelingsmaatregel voor een aantal jaren worden aangehouden. Het Comité onderschrijft dus het voorstel om gedeeltelijke ontkoppeling onder deze voorwaarden te blijven toelaten teneinde een zekere regionale autonomie in stand te houden en een evenwichtige regionale ontwikkeling te helpen verzekeren. |
| --- | --- |

22.

Gedeeltelijk gekoppelde steun wordt over het algemeen beschouwd als een overgangsmaatregel op weg naar volledige ontkoppeling. In regionale context, wanneer de productieniveaus laag zijn en de regio zelf op economisch vlak kwetsbaar is of de voordelen op sociaal en milieugebied van gedeeltelijke ontkoppeling buiten kijf staan, kan een dergelijke gedeeltelijke ontkoppelingsmaatregel voor een aantal jaren worden aangehouden. Het Comité onderschrijft dus het voorstel om gedeeltelijke ontkoppeling onder deze voorwaarden te blijven toelaten teneinde een zekere regionale autonomie in stand te houden en een evenwichtige regionale ontwikkeling te helpen verzekeren.

Maxima en minima van steunniveaus

| 23. | Met het oog op transparante betalingen van de bedrijfstoeslag en gezien de recente bevindingen van de Rekenkamer zou een bovenste grenswaarde voor deze betalingen voor de publieke opinie volkomen aanvaardbaar en vanuit politiek oogpunt erg aantrekkelijk zijn. In ideale omstandigheden zou evenwel een effectbeoordeling moeten worden voorgelegd om de voorgestelde wijzigingen te onderbouwen. Het Comité aanvaardt dat een zekere bovenbegrenzing van de betalingen wordt gehanteerd, bv. via een trapsgewijze beperking, gekoppeld aan een bovenbegrenzing. |
| --- | --- |

23.

Met het oog op transparante betalingen van de bedrijfstoeslag en gezien de recente bevindingen van de Rekenkamer zou een bovenste grenswaarde voor deze betalingen voor de publieke opinie volkomen aanvaardbaar en vanuit politiek oogpunt erg aantrekkelijk zijn. In ideale omstandigheden zou evenwel een effectbeoordeling moeten worden voorgelegd om de voorgestelde wijzigingen te onderbouwen. Het Comité aanvaardt dat een zekere bovenbegrenzing van de betalingen wordt gehanteerd, bv. via een trapsgewijze beperking, gekoppeld aan een bovenbegrenzing.

| 24. | Voor de betalingen wordt ook een minimumniveau voorgesteld om tegemoet te komen aan gevallen waarin de administratieve kosten hoger zijn dan de verrichte betalingen. Het Comité stemt met dit voorstel in, op voorwaarde dat de concrete uitwerking ervan niet tot gevolg heeft dat het voortbestaan van familiebedrijven in gevaar komt, en hoopt dat de administratieve kosten aldus kunnen worden verminderd. |
| --- | --- |

24.

Voor de betalingen wordt ook een minimumniveau voorgesteld om tegemoet te komen aan gevallen waarin de administratieve kosten hoger zijn dan de verrichte betalingen. Het Comité stemt met dit voorstel in, op voorwaarde dat de concrete uitwerking ervan niet tot gevolg heeft dat het voortbestaan van familiebedrijven in gevaar komt, en hoopt dat de administratieve kosten aldus kunnen worden verminderd.

| 25. | Het gevaar bestaat dat „echte” landbouwers niet zo gemakkelijk op basis van de grootte van hun grondeigendom kunnen worden geclassificeerd, daar sommige teelten en activiteiten bijvoorbeeld zeer arbeidsintensief kunnen zijn, terwijl grootgrondbezitters in andere gevallen moeilijk als „echte boeren” kunnen worden aangemerkt. Wat steunverlening betreft, moet volgens het Comité prioritaire aandacht gaan naar de levensvatbaarheid van bestaande landbouwbedrijven, met name gezinsbedrijven. |
| --- | --- |

25.

Het gevaar bestaat dat „echte” landbouwers niet zo gemakkelijk op basis van de grootte van hun grondeigendom kunnen worden geclassificeerd, daar sommige teelten en activiteiten bijvoorbeeld zeer arbeidsintensief kunnen zijn, terwijl grootgrondbezitters in andere gevallen moeilijk als „echte boeren” kunnen worden aangemerkt. Wat steunverlening betreft, moet volgens het Comité prioritaire aandacht gaan naar de levensvatbaarheid van bestaande landbouwbedrijven, met name gezinsbedrijven.

| 26. | Tegelijkertijd moet bij grotere landbouwbedrijven ook steeds worden gekeken naar hun rechtsvorm, ontwikkeling en structuur, daar een algemene geleidelijke afbouw van de steun in sommige gevallen concurrerende bedrijven te gronde kan richten en een aanzienlijk aantal banen verloren kan laten gaan. |
| --- | --- |

26.

Tegelijkertijd moet bij grotere landbouwbedrijven ook steeds worden gekeken naar hun rechtsvorm, ontwikkeling en structuur, daar een algemene geleidelijke afbouw van de steun in sommige gevallen concurrerende bedrijven te gronde kan richten en een aanzienlijk aantal banen verloren kan laten gaan.

Nieuwe kansen grijpen en de marktgerichtheid verbeteren

De rol van marktinterventie en beheersing van het aanbod

| 27. | Het ziet ernaar uit dat voor de landbouw- en voedselsector het tijdperk van gesubsidieerde overschotten en prijsondersteuning gekoppeld aan instrumenten om de productie binnen bepaalde grenzen te houden, voorbij is, en dat nu een fase aanbreekt waarin meer aansluiting wordt gezocht bij de markt. Deze evolutie hangt voornamelijk samen met ingrijpende structurele veranderingen op lange termijn, zoals de aanhoudende stijging van de voedselvraag die zich vooral in Azië doet gevoelen, en de gevolgen van het biobrandstoffenbeleid. Ook kortetermijnfactoren zoals droogte, ziektes en valutaschommelingen, spelen een rol in tijdelijke prijsveranderingen. M.n. de internationale markten voor melk, zuivelproducten en granen hebben een aanzienlijke gedaantewisseling ondergaan. |
| --- | --- |

27.

Het ziet ernaar uit dat voor de landbouw- en voedselsector het tijdperk van gesubsidieerde overschotten en prijsondersteuning gekoppeld aan instrumenten om de productie binnen bepaalde grenzen te houden, voorbij is, en dat nu een fase aanbreekt waarin meer aansluiting wordt gezocht bij de markt. Deze evolutie hangt voornamelijk samen met ingrijpende structurele veranderingen op lange termijn, zoals de aanhoudende stijging van de voedselvraag die zich vooral in Azië doet gevoelen, en de gevolgen van het biobrandstoffenbeleid. Ook kortetermijnfactoren zoals droogte, ziektes en valutaschommelingen, spelen een rol in tijdelijke prijsveranderingen. M.n. de internationale markten voor melk, zuivelproducten en granen hebben een aanzienlijke gedaantewisseling ondergaan.

| 28. | De sterkere internationale voedselmarkten maken het huidige marktgerelateerde GLB-beleid tot op zekere hoogte overbodig, maar feit is wel dat die markten extreme schommelingen kunnen kennen. Om stabiele markten te garanderen moet een bescherming tegen onverwachte en sterke prijsveranderingen worden ingebouwd. Het Comité is dan ook van oordeel dat moet worden vastgehouden aan marktgerelateerde instrumenten zoals een vangnet voor periodes waarin de markt zwakker staat, zonder van beheersing van het aanbod af te zien. |
| --- | --- |

28.

De sterkere internationale voedselmarkten maken het huidige marktgerelateerde GLB-beleid tot op zekere hoogte overbodig, maar feit is wel dat die markten extreme schommelingen kunnen kennen. Om stabiele markten te garanderen moet een bescherming tegen onverwachte en sterke prijsveranderingen worden ingebouwd. Het Comité is dan ook van oordeel dat moet worden vastgehouden aan marktgerelateerde instrumenten zoals een vangnet voor periodes waarin de markt zwakker staat, zonder van beheersing van het aanbod af te zien.

| 29. | Het Comité dringt erop aan dat de Commissie de marktvooruitzichten voor de verschillende sectoren nauwgezet blijft analyseren en regelmatig rapporten blijft publiceren over de marktontwikkelingen, zodat beleidsbeslissingen met kennis van zaken kunnen worden genomen. |
| --- | --- |

29.

Het Comité dringt erop aan dat de Commissie de marktvooruitzichten voor de verschillende sectoren nauwgezet blijft analyseren en regelmatig rapporten blijft publiceren over de marktontwikkelingen, zodat beleidsbeslissingen met kennis van zaken kunnen worden genomen.

Interventie in de sector granen

| 30. | Het Comité is verheugd dat het interventiemechanisme voor graan grondig wordt doorgelicht en is het met de Commissie eens dat de interventiemaatregelen zich moeten beperken tot broodtarwe. |
| --- | --- |

30.

Het Comité is verheugd dat het interventiemechanisme voor graan grondig wordt doorgelicht en is het met de Commissie eens dat de interventiemaatregelen zich moeten beperken tot broodtarwe.

Braaklegging

| 31. | Het Comité kan zich vinden in het voorstel om de verplichte braaklegging af te schaffen, maar stelt wel voor de in de regelgeving opgenomen mogelijkheid van verplichte braaklegging te behouden om perioden waarin de markt het slecht doet op te vangen. Voorts is het Comité voorstander van aanvullende milieumaatregelen, zoals de instandhouding van permanent grasland en de bescherming van oeverstroken. |
| --- | --- |

31.

Het Comité kan zich vinden in het voorstel om de verplichte braaklegging af te schaffen, maar stelt wel voor de in de regelgeving opgenomen mogelijkheid van verplichte braaklegging te behouden om perioden waarin de markt het slecht doet op te vangen. Voorts is het Comité voorstander van aanvullende milieumaatregelen, zoals de instandhouding van permanent grasland en de bescherming van oeverstroken.

Een zachte landing na de melkquota

| 32. | In vergelijking met de afgelopen decennia zijn de zuivelmarkten wereldwijd sterker geworden en het ziet ernaar uit dat de groei van de markten, die voortkomt uit een stijgende vraag, zich zal doorzetten. Toch bestaat er ook grote onzekerheid m.b.t. de prijzen van zuivelproducten op de wereldmarkt. Er zou daarom een debat moeten worden opgestart over de herziening van de mechanismen van de gemeenschappelijke marktordening voor melk en zuivelproducten. |
| --- | --- |

32.

In vergelijking met de afgelopen decennia zijn de zuivelmarkten wereldwijd sterker geworden en het ziet ernaar uit dat de groei van de markten, die voortkomt uit een stijgende vraag, zich zal doorzetten. Toch bestaat er ook grote onzekerheid m.b.t. de prijzen van zuivelproducten op de wereldmarkt. Er zou daarom een debat moeten worden opgestart over de herziening van de mechanismen van de gemeenschappelijke marktordening voor melk en zuivelproducten.

| 33. | De quotaregeling verstrijkt in maart 2015. Om een en ander vlot te doen verlopen moet een zachte landing worden voorbereid. Het Comité staat dan ook achter de voorgestelde uitfasering, wat inhoudt dat de quota tot 2015 geleidelijk worden verhoogd en dat de superheffing wordt teruggeschroefd. Timing en tempo van deze maatregelen moeten worden bepaald aan de hand van analyses van de marktvooruitzichten, door de Commissie uit te voeren vanaf december 2007. Vrijwaringsmechanismen moeten behouden blijven voor het geval de marktprijzen een buitensporige daling vertonen. Voorts zullen ook specifieke regelingen nodig zijn om de zuivelsector in kwetsbare gebieden te steunen. |
| --- | --- |

33.

De quotaregeling verstrijkt in maart 2015. Om een en ander vlot te doen verlopen moet een zachte landing worden voorbereid. Het Comité staat dan ook achter de voorgestelde uitfasering, wat inhoudt dat de quota tot 2015 geleidelijk worden verhoogd en dat de superheffing wordt teruggeschroefd. Timing en tempo van deze maatregelen moeten worden bepaald aan de hand van analyses van de marktvooruitzichten, door de Commissie uit te voeren vanaf december 2007. Vrijwaringsmechanismen moeten behouden blijven voor het geval de marktprijzen een buitensporige daling vertonen. Voorts zullen ook specifieke regelingen nodig zijn om de zuivelsector in kwetsbare gebieden te steunen.

| 34. | De Commissie is voornemens na te gaan in hoeverre de maatregelen voor de beheersing van het aanbod in kleinere sectoren (gedroogde voedergewassen, zetmeel, vlas en hennep) vruchten afwerpen. Het Comité wacht op die evaluatie. |
| --- | --- |

34.

De Commissie is voornemens na te gaan in hoeverre de maatregelen voor de beheersing van het aanbod in kleinere sectoren (gedroogde voedergewassen, zetmeel, vlas en hennep) vruchten afwerpen. Het Comité wacht op die evaluatie.

Ingaan op nieuwe uitdagingen

Risicobeheer

| 35. | Het Comité erkent het belang van risicobeheer op een snel veranderende internationale markt en is het ermee eens dat specifieke maatregelen voor plattelandsontwikkeling bescherming kunnen bieden tegen een toenemende risicodreiging. De door de Commissie voorgestelde mechanismen kunnen een rol spelen maar kunnen niet de functie overnemen van de belangrijkste instrumenten voor marktbeheer in het GLB, die de laatste jaren geleidelijk aan ontmanteld zijn. Het Comité meent dat de toepassingmogelijkheden nader moeten worden bestudeerd en geëvalueerd. |
| --- | --- |

35.

Het Comité erkent het belang van risicobeheer op een snel veranderende internationale markt en is het ermee eens dat specifieke maatregelen voor plattelandsontwikkeling bescherming kunnen bieden tegen een toenemende risicodreiging. De door de Commissie voorgestelde mechanismen kunnen een rol spelen maar kunnen niet de functie overnemen van de belangrijkste instrumenten voor marktbeheer in het GLB, die de laatste jaren geleidelijk aan ontmanteld zijn. Het Comité meent dat de toepassingmogelijkheden nader moeten worden bestudeerd en geëvalueerd.

Klimaatverandering, bio-energie, waterbeheer en biodiversiteit

| 36. | Het Comité heeft oog voor de schade die intensieve landbouw heeft berokkend aan bijvoorbeeld de bodemstructuur, de biodiversiteit en de waterstromen die daardoor vervuild zijn, maar vestigt toch ook de aandacht op de rol van landbouwers als hoeders van het platteland en het traditionele gevarieerde kleinschalige agrarische landschapsmodel en is ingenomen met de vaststelling van de Commissie dat de landbouwsector in de EU meer dan andere sectoren heeft bijgedragen tot de beperking van de uitstoot van broeikasgassen. Tegelijkertijd wijst de Commissie erop dat niet mag worden vergeten dat de landbouw in veel EU-regio's sterk wordt blootgesteld aan de klimaatverandering. |
| --- | --- |

36.

Het Comité heeft oog voor de schade die intensieve landbouw heeft berokkend aan bijvoorbeeld de bodemstructuur, de biodiversiteit en de waterstromen die daardoor vervuild zijn, maar vestigt toch ook de aandacht op de rol van landbouwers als hoeders van het platteland en het traditionele gevarieerde kleinschalige agrarische landschapsmodel en is ingenomen met de vaststelling van de Commissie dat de landbouwsector in de EU meer dan andere sectoren heeft bijgedragen tot de beperking van de uitstoot van broeikasgassen. Tegelijkertijd wijst de Commissie erop dat niet mag worden vergeten dat de landbouw in veel EU-regio's sterk wordt blootgesteld aan de klimaatverandering.

| 37. | In het recente Groenboek over aanpassing aan de klimaatverandering wordt de landbouwsector gevraagd te helpen de gevolgen van de klimaatverandering te milderen. Het Comité schaart zich achter deze oproep. Naarmate het klimaat verandert, krijgen de land- en bosbouw een steeds belangrijker rol als het gaat om dienstverlening op het gebied van milieu en ecosystemen. Toekomstige evaluaties van het GLB zouden mogelijkheden kunnen bieden voor het integreren van klimaatveranderingsmaatregelen in de agrarische steunprogramma's. |
| --- | --- |

37.

In het recente Groenboek over aanpassing aan de klimaatverandering wordt de landbouwsector gevraagd te helpen de gevolgen van de klimaatverandering te milderen. Het Comité schaart zich achter deze oproep. Naarmate het klimaat verandert, krijgen de land- en bosbouw een steeds belangrijker rol als het gaat om dienstverlening op het gebied van milieu en ecosystemen. Toekomstige evaluaties van het GLB zouden mogelijkheden kunnen bieden voor het integreren van klimaatveranderingsmaatregelen in de agrarische steunprogramma's.

| 38. | Maatregelen ter bevordering van hernieuwbare energie zijn van kapitaal belang en het Comité pleit dan ook voor meer onderzoek en specifieke maatregelen waarmee de EU beter kan inspelen op de problemen die cruciaal zijn voor de duurzaamheid wereldwijd. Met de teelt van energiegewassen wordt dankzij nationale en Europese maatregelen en instrumenten een grote bijdrage geleverd aan de realisering van de energie- en klimaatdoelstellingen van de EU. Deze teelt is daarom potentieel van grote meerwaarde voor landbouw en platteland. De reeds vrij lage toeslag voor energiegewassen speelt in dezen geen rol van betekenis meer en kan dan ook als gekoppelde maatregel worden afgeschaft. |
| --- | --- |

38.

Maatregelen ter bevordering van hernieuwbare energie zijn van kapitaal belang en het Comité pleit dan ook voor meer onderzoek en specifieke maatregelen waarmee de EU beter kan inspelen op de problemen die cruciaal zijn voor de duurzaamheid wereldwijd. Met de teelt van energiegewassen wordt dankzij nationale en Europese maatregelen en instrumenten een grote bijdrage geleverd aan de realisering van de energie- en klimaatdoelstellingen van de EU. Deze teelt is daarom potentieel van grote meerwaarde voor landbouw en platteland. De reeds vrij lage toeslag voor energiegewassen speelt in dezen geen rol van betekenis meer en kan dan ook als gekoppelde maatregel worden afgeschaft.

| 39. | Wel wijst het Comité erop dat er problemen dreigen te ontstaan doordat steeds meer problemen onder de noemer „plattelandsontwikkeling” worden geschaard, terwijl het soms om thema's gaat die daar helemaal niet thuis horen (bv. bosbouw of biodiversiteit). Het is zeer de vraag of het wenselijk is al deze problemen aan te pakken via programma's voor plattelandsontwikkeling. |
| --- | --- |

39.

Wel wijst het Comité erop dat er problemen dreigen te ontstaan doordat steeds meer problemen onder de noemer „plattelandsontwikkeling” worden geschaard, terwijl het soms om thema's gaat die daar helemaal niet thuis horen (bv. bosbouw of biodiversiteit). Het is zeer de vraag of het wenselijk is al deze problemen aan te pakken via programma's voor plattelandsontwikkeling.

De tweede pijler versterken

| 40. | Het Comité is het ermee eens dat het van groot belang is dat een adequaat budget wordt vrijgemaakt voor plattelandsontwikkeling maar wijst erop — zonder het communautaire karakter van modulatie te ontkennen — dat besluiten inzake modulatie overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel op het juiste lokale of regionale niveau moeten worden genomen zodat rekening wordt gehouden met de uiteenlopende lokale en regionale behoeften. Lidstaten en regio's moeten de kans krijgen om, afhankelijk van hun behoeften op een bepaald moment, middelen door te sluizen naar maatregelen van de tweede pijler. |
| --- | --- |

40.

Het Comité is het ermee eens dat het van groot belang is dat een adequaat budget wordt vrijgemaakt voor plattelandsontwikkeling maar wijst erop — zonder het communautaire karakter van modulatie te ontkennen — dat besluiten inzake modulatie overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel op het juiste lokale of regionale niveau moeten worden genomen zodat rekening wordt gehouden met de uiteenlopende lokale en regionale behoeften. Lidstaten en regio's moeten de kans krijgen om, afhankelijk van hun behoeften op een bepaald moment, middelen door te sluizen naar maatregelen van de tweede pijler.

| 41. | Ook vreest het Comité dat het streven naar verhoging van de modulatie het gemeenschappelijke karakter van het GLB in gevaar brengt en het cohesiebeginsel ondermijnt; cofinanciering van tweedepijlermaatregelen valt immers moeilijker op te brengen voor de minder bedeelde lidstaten en regio's. |
| --- | --- |

41.

Ook vreest het Comité dat het streven naar verhoging van de modulatie het gemeenschappelijke karakter van het GLB in gevaar brengt en het cohesiebeginsel ondermijnt; cofinanciering van tweedepijlermaatregelen valt immers moeilijker op te brengen voor de minder bedeelde lidstaten en regio's.

Financieel kader

| 42. | Bij constante prijzen zullen de beschikbare middelen in de periode tot 2013 langzaam maar zeker afnemen. Dankzij de hogere marktprijzen in bepaalde sectoren en de toegenomen doeltreffendheid kan evenwel toch nog aanzienlijk worden bespaard. Het Comité is het ermee eens dat eventuele besparingen naar maatregelen ter versterking van de plattelandsontwikkeling moeten gaan, bv. maatregelen op het gebied van onderzoek en innovatie. |
| --- | --- |

42.

Bij constante prijzen zullen de beschikbare middelen in de periode tot 2013 langzaam maar zeker afnemen. Dankzij de hogere marktprijzen in bepaalde sectoren en de toegenomen doeltreffendheid kan evenwel toch nog aanzienlijk worden bespaard. Het Comité is het ermee eens dat eventuele besparingen naar maatregelen ter versterking van de plattelandsontwikkeling moeten gaan, bv. maatregelen op het gebied van onderzoek en innovatie.

HET GLB NA 2013

| 43. | In het licht van de raadpleging over de hervorming van de EU-begroting wil het Comité een aantal beleidsprioriteiten vastleggen die bij discussies over de toekomstige rol en werking van het GLB ernstig in overweging moeten worden genomen. |
| --- | --- |

43.

In het licht van de raadpleging over de hervorming van de EU-begroting wil het Comité een aantal beleidsprioriteiten vastleggen die bij discussies over de toekomstige rol en werking van het GLB ernstig in overweging moeten worden genomen.

Nieuwe uitdagingen en behoeften

| 44. | De EU is er van meet af aan in geslaagd het GLB aan te passen aan allerhande uitdagingen. De Commissie spant zich echter niet voldoende in om de burgers op de hoogte te houden van het doel, de verwezenlijkingen en de prioriteiten van het GLB, en het Comité hoopt dan ook dat zij dit streven zal uitroepen tot een prioritair punt van het communicatiebeleid. |
| --- | --- |

44.

De EU is er van meet af aan in geslaagd het GLB aan te passen aan allerhande uitdagingen. De Commissie spant zich echter niet voldoende in om de burgers op de hoogte te houden van het doel, de verwezenlijkingen en de prioriteiten van het GLB, en het Comité hoopt dan ook dat zij dit streven zal uitroepen tot een prioritair punt van het communicatiebeleid.

| 45. | We staan vandaag voor nieuwe uitdagingen, zoals de impact van het beleid inzake energie en klimaatverandering op het beleid inzake de landbouw- en voedselsector, de voortdurende uitbreidingen van de EU, de problematiek van de internationale handel, enz. Er gaan dan ook heel wat stemmen op om de multifunctionele aard van het GLB nog verder uit te breiden. Naar de mening van het Comité moet het GLB zich echter blijven toespitsen op landgebruik, voedsel en landbouw, en moeten daarvoor de nodige middelen worden vrijgemaakt. Ook moet voldoende worden geïnvesteerd in milieu- en energiemaatregelen. |
| --- | --- |

45.

We staan vandaag voor nieuwe uitdagingen, zoals de impact van het beleid inzake energie en klimaatverandering op het beleid inzake de landbouw- en voedselsector, de voortdurende uitbreidingen van de EU, de problematiek van de internationale handel, enz. Er gaan dan ook heel wat stemmen op om de multifunctionele aard van het GLB nog verder uit te breiden. Naar de mening van het Comité moet het GLB zich echter blijven toespitsen op landgebruik, voedsel en landbouw, en moeten daarvoor de nodige middelen worden vrijgemaakt. Ook moet voldoende worden geïnvesteerd in milieu- en energiemaatregelen.

| 46. | De vergrijzing van de EU-bevolking drukt ontegensprekelijk een stempel op de landbouwsector en de plattelandsgebieden. Ook merkt het Comité op dat O&O en innovatie cruciaal zijn voor het concurrentievermogen van de Europese landbouw. Het dringt erop aan dat de nodige aandacht uitgaat naar onderwijs en opleiding, m.n. om het beroep van landbouwer aantrekkelijker te maken voor jongeren. |
| --- | --- |

46.

De vergrijzing van de EU-bevolking drukt ontegensprekelijk een stempel op de landbouwsector en de plattelandsgebieden. Ook merkt het Comité op dat O&O en innovatie cruciaal zijn voor het concurrentievermogen van de Europese landbouw. Het dringt erop aan dat de nodige aandacht uitgaat naar onderwijs en opleiding, m.n. om het beroep van landbouwer aantrekkelijker te maken voor jongeren.

| 47. | Aangezien de financiële middelen beperkt zijn moet de inkomenssteun op de eerste plaats naar bestaande familiebedrijven gaan en naar bedrijven die actief bijdragen aan de werkgelegenheid en het levensonderhoud van de plattelandsbevolking. |
| --- | --- |

47.

Aangezien de financiële middelen beperkt zijn moet de inkomenssteun op de eerste plaats naar bestaande familiebedrijven gaan en naar bedrijven die actief bijdragen aan de werkgelegenheid en het levensonderhoud van de plattelandsbevolking.

Garanderen van de voedselbevoorrading en van de voedselveiligheid

| 48. | Nu de landbouw- en voedselsector zich meer op de markt is gaan richten is de problematiek van de veiligstelling van de bevoorrading en de beschikbaarheid van veilig voedsel tegen redelijke prijzen cruciaal. Er moet aandacht uitgaan naar de veiligstelling van de voedselbevoorrading in de EU op lange termijn. |
| --- | --- |

48.

Nu de landbouw- en voedselsector zich meer op de markt is gaan richten is de problematiek van de veiligstelling van de bevoorrading en de beschikbaarheid van veilig voedsel tegen redelijke prijzen cruciaal. Er moet aandacht uitgaan naar de veiligstelling van de voedselbevoorrading in de EU op lange termijn.

| 49. | Het Comité dringt erop aan dat uniforme fytosanitaire, veterinaire en milieunormen worden toegepast op voor consumptie bestemde voedingsmiddelen in de EU, ongeacht of de producten in kwestie afkomstig zijn uit de EU of uit derde landen. De instanties die belast zijn grenscontrole, het Voedsel- en Veterinair Bureau (VVB) en de Europese Voedselautoriteit (EVA) moeten over de nodige menselijke en materiële middelen kunnen beschikken om hun taak te kunnen volbrengen. |
| --- | --- |

49.

Het Comité dringt erop aan dat uniforme fytosanitaire, veterinaire en milieunormen worden toegepast op voor consumptie bestemde voedingsmiddelen in de EU, ongeacht of de producten in kwestie afkomstig zijn uit de EU of uit derde landen. De instanties die belast zijn grenscontrole, het Voedsel- en Veterinair Bureau (VVB) en de Europese Voedselautoriteit (EVA) moeten over de nodige menselijke en materiële middelen kunnen beschikken om hun taak te kunnen volbrengen.

| 50. | De voedingssector is de op één na grootste EU-industrie, en mag dus in geen geval aan doeltreffendheid en concurrentievermogen inboeten. Er moet afdoende worden geïnvesteerd in onderzoek, ter ondersteuning van productontwikkeling en onderwijs, opleiding en begeleiding van beginnende producenten en jonge landbouwers. |
| --- | --- |

50.

De voedingssector is de op één na grootste EU-industrie, en mag dus in geen geval aan doeltreffendheid en concurrentievermogen inboeten. Er moet afdoende worden geïnvesteerd in onderzoek, ter ondersteuning van productontwikkeling en onderwijs, opleiding en begeleiding van beginnende producenten en jonge landbouwers.

| 51. | Om de voedselkilometers en de koolstofvoetafdruk zo veel mogelijk binnen de perken te houden moet worden gewerkt aan de promotie van in de Europese Unie geproduceerde producten. Er moeten voorlichtingscampagnes komen om de consumenten, en vooral kinderen, te wijzen op de voordelen van gezond eten en producten uit eigen regio. |
| --- | --- |

51.

Om de voedselkilometers en de koolstofvoetafdruk zo veel mogelijk binnen de perken te houden moet worden gewerkt aan de promotie van in de Europese Unie geproduceerde producten. Er moeten voorlichtingscampagnes komen om de consumenten, en vooral kinderen, te wijzen op de voordelen van gezond eten en producten uit eigen regio.

Specifieke regionale kenmerken

| 52. | Het GLB moet voldoende oog hebben voor de specifieke kenmerken van de verschillende EU-regio's en meer aandacht besteden aan de bescherming en ontwikkeling van de diversiteit van de landbouwactiviteiten en productiesystemen, met inbegrip van biologische en GGO-vrije landbouw, en beter inspelen op de bijzonderheden van elke regio (we denken dan bv. aan het Middellandse-Zeegebied, de noordelijk gelegen regio's, de berggebieden en de ultraperifere regio's van de EU). |
| --- | --- |

52.

Het GLB moet voldoende oog hebben voor de specifieke kenmerken van de verschillende EU-regio's en meer aandacht besteden aan de bescherming en ontwikkeling van de diversiteit van de landbouwactiviteiten en productiesystemen, met inbegrip van biologische en GGO-vrije landbouw, en beter inspelen op de bijzonderheden van elke regio (we denken dan bv. aan het Middellandse-Zeegebied, de noordelijk gelegen regio's, de berggebieden en de ultraperifere regio's van de EU).

| 53. | De regio's, met inbegrip van de gebieden waar landbouw en veeteelt moeilijk zijn, moeten tot op zekere hoogte zelf kunnen instaan voor hun voedselbevoorrading. Het Comité onderstreept dat er een direct verband is tussen regionale kwaliteitsproducten en regionale identiteit; |
| --- | --- |

53.

De regio's, met inbegrip van de gebieden waar landbouw en veeteelt moeilijk zijn, moeten tot op zekere hoogte zelf kunnen instaan voor hun voedselbevoorrading. Het Comité onderstreept dat er een direct verband is tussen regionale kwaliteitsproducten en regionale identiteit;

Samenhang met andere beleidsgebieden

| 54. | Het Comité gaat steeds meer aandacht schenken aan de milieu- en energieproblematiek in het algemeen, en m.n. aan de opwarming van de aarde, en heeft ook landgebruik bovenaan de agenda staan. Innovatie in de landbouw is onmisbaar om aanpassing aan de gevolgen van de klimaatverandering mogelijk te maken en de klimaatverandering tegen te gaan. |
| --- | --- |

54.

Het Comité gaat steeds meer aandacht schenken aan de milieu- en energieproblematiek in het algemeen, en m.n. aan de opwarming van de aarde, en heeft ook landgebruik bovenaan de agenda staan. Innovatie in de landbouw is onmisbaar om aanpassing aan de gevolgen van de klimaatverandering mogelijk te maken en de klimaatverandering tegen te gaan.

| 55. | Het GLB moet beter worden afgestemd op andere relevante EU-beleidsgebieden zoals energie, milieu, O&O en regionaal beleid. Het Comité acht het erg belangrijk dat al dat beleid op alle bestuursniveaus beter wordt gecoördineerd. |
| --- | --- |

55.

Het GLB moet beter worden afgestemd op andere relevante EU-beleidsgebieden zoals energie, milieu, O&O en regionaal beleid. Het Comité acht het erg belangrijk dat al dat beleid op alle bestuursniveaus beter wordt gecoördineerd.

| 56. | We mogen niet vergeten dat het GLB naast een interne ook een externe dimensie heeft. In het toekomstige GLB moet rekening worden gehouden met de rol van de EU in ontwikkelingslanden: zo moeten waar mogelijk markten worden ontsloten en moeten deze landen ertoe worden aangezet zelf in hun voedselbevoorrading te voorzien. Dit impliceert de overdracht van technologie en vaardigheden. Het is van cruciaal belang dat de impact die het GLB heeft op ontwikkelingslanden voortdurend wordt geëvalueerd. |
| --- | --- |

56.

We mogen niet vergeten dat het GLB naast een interne ook een externe dimensie heeft. In het toekomstige GLB moet rekening worden gehouden met de rol van de EU in ontwikkelingslanden: zo moeten waar mogelijk markten worden ontsloten en moeten deze landen ertoe worden aangezet zelf in hun voedselbevoorrading te voorzien. Dit impliceert de overdracht van technologie en vaardigheden. Het is van cruciaal belang dat de impact die het GLB heeft op ontwikkelingslanden voortdurend wordt geëvalueerd.

De aard van plattelandsontwikkeling

| 57. | Een beoordeling van de effecten van de EU-besluiten voor het platteland zou het besluitvormingsproces binnen de EU een extra dimensie verlenen, waardoor het mogelijk wordt de speciale omstandigheden op het platteland zowel bij de voorbereiding van de besluiten als bij het toezicht op de uitvoering ervan in aanmerking te nemen. Bij het beoordelen van de effecten voor het platteland moet er rekening mee worden gehouden dat het platteland er in de verschillende delen van Europa anders uitziet. Ook binnen één en dezelfde lidstaat kunnen er zeer verschillende typen platteland zijn, al naar gelang de geografische locatie. |
| --- | --- |

57.

Een beoordeling van de effecten van de EU-besluiten voor het platteland zou het besluitvormingsproces binnen de EU een extra dimensie verlenen, waardoor het mogelijk wordt de speciale omstandigheden op het platteland zowel bij de voorbereiding van de besluiten als bij het toezicht op de uitvoering ervan in aanmerking te nemen. Bij het beoordelen van de effecten voor het platteland moet er rekening mee worden gehouden dat het platteland er in de verschillende delen van Europa anders uitziet. Ook binnen één en dezelfde lidstaat kunnen er zeer verschillende typen platteland zijn, al naar gelang de geografische locatie.

| 58. | De reikwijdte van het begrip plattelandsontwikkeling en van de tweede pijler moet beter worden afgebakend. In dit verband wijst het Comité er tevens op dat in het toekomstige GLB meer aandacht moet uitgaan naar de band tussen stedelijke en plattelandsgebieden, die hun beleid beter op elkaar moeten afstemmen. M.n. in de peri-urbane gebieden komen de natuurlijke rijkdommen van het platteland vaak zwaar onder druk te staan. Voorts moeten maatregelen voor plattelandsontwikkeling de landbouw aanmoedigen en beschermen in gebieden waar deze van bijzonder nut kan zijn, bv. in en rond stedelijke gebieden en in dunbevolkte regio's. |
| --- | --- |

58.

De reikwijdte van het begrip plattelandsontwikkeling en van de tweede pijler moet beter worden afgebakend. In dit verband wijst het Comité er tevens op dat in het toekomstige GLB meer aandacht moet uitgaan naar de band tussen stedelijke en plattelandsgebieden, die hun beleid beter op elkaar moeten afstemmen. M.n. in de peri-urbane gebieden komen de natuurlijke rijkdommen van het platteland vaak zwaar onder druk te staan. Voorts moeten maatregelen voor plattelandsontwikkeling de landbouw aanmoedigen en beschermen in gebieden waar deze van bijzonder nut kan zijn, bv. in en rond stedelijke gebieden en in dunbevolkte regio's.

| 59. | De duurzame ontwikkeling van het platteland kan worden gestimuleerd door er aan de hand van een geïntegreerde aanpak van plattelandsontwikkeling voor te zorgen dat de plattelandsgemeenschappen toegang krijgen tot essentiële diensten zoals onderwijs, gezondheidszorg en postdiensten, en dat zij kunnen beschikken over de nodige infrastructuurvoorzieningen, zoals breedband en openbaar vervoer. |
| --- | --- |

59.

De duurzame ontwikkeling van het platteland kan worden gestimuleerd door er aan de hand van een geïntegreerde aanpak van plattelandsontwikkeling voor te zorgen dat de plattelandsgemeenschappen toegang krijgen tot essentiële diensten zoals onderwijs, gezondheidszorg en postdiensten, en dat zij kunnen beschikken over de nodige infrastructuurvoorzieningen, zoals breedband en openbaar vervoer.

| 60. | Om ervoor te zorgen dat de besluitvorming aansluit bij de reële behoeften pleit het Comité ervoor het plaatselijke en regionale niveau meer te betrekken bij de uitwerking van het beleid en de besluitvormingsprocessen, vooral waar het gaat om de problematiek van plattelandsontwikkeling in ruime zin. |
| --- | --- |

60.

Om ervoor te zorgen dat de besluitvorming aansluit bij de reële behoeften pleit het Comité ervoor het plaatselijke en regionale niveau meer te betrekken bij de uitwerking van het beleid en de besluitvormingsprocessen, vooral waar het gaat om de problematiek van plattelandsontwikkeling in ruime zin.

| 61. | In dit verband verwijst het Comité naar zijn Verklaring over „Plattelandsontwikkeling en de Lissabonstrategie” (2), die kan worden gezien als een waardevolle bijdrage aan het debat over de toekomst van het GLB en plattelandsontwikkeling. |
| --- | --- |

61.

In dit verband verwijst het Comité naar zijn Verklaring over „Plattelandsontwikkeling en de Lissabonstrategie” (2), die kan worden gezien als een waardevolle bijdrage aan het debat over de toekomst van het GLB en plattelandsontwikkeling.

Brussel, 7 februari 2008.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Luc VAN DEN BRANDE

---

(1)  Bijzondere Eurobarometer 276: Europeanen, landbouw en het gemeenschappelijk landbouwbeleid, maart 2007.

1

(2)  Verklaring van Alexandroupolis over „Plattelandsontwikkeling en de Lissabonstrategie”, Griekenland, juni 2006 (CdR 209/2006).

2

---

| 25.4.2008 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 105/31 |
| --- | --- | --- | --- |

25.4.2008

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 105/31

---

Resolutie van het Comité van de Regio's voor de Europese Voorjaarstop van 2008 over „De strategie voor groei en werkgelegenheid — Omgaan met de „paradox van Lissabon””

(2008/C 105/07)

Overwegende hetgeen volgt: de Europese Voorjaarsraad van 2006 heeft het Comité van de Regio's met het oog op de Top van 2008 verzocht om ter ondersteuning van het partnerschap voor groei en werkgelegenheid een samenvattend verslag op te stellen, waarin de effecten van de herziene Lissabonstrategie op lokaal en regionaal niveau worden bekeken en wordt ingegaan op de vooruitzichten voor de periode na 2008.

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| 1. | is verheugd over bovengenoemd verzoek, omdat de Europese regio's en steden een belangrijke taak hebben bij de tenuitvoerlegging van de Lissabonstrategie; deze zijn immers in de eerste plaats verantwoordelijk voor het innovatie-, onderzoeks- en onderwijsbeleid en goed voor meer dan 66 % van alle overheidsinvesteringen in de EU, terwijl ze zich bij de besteding van de middelen uit de structuurfondsen in toenemende mate laten leiden door de doelstellingen op het gebied van groei en werkgelegenheid; |
| --- | --- |

1.

is verheugd over bovengenoemd verzoek, omdat de Europese regio's en steden een belangrijke taak hebben bij de tenuitvoerlegging van de Lissabonstrategie; deze zijn immers in de eerste plaats verantwoordelijk voor het innovatie-, onderzoeks- en onderwijsbeleid en goed voor meer dan 66 % van alle overheidsinvesteringen in de EU, terwijl ze zich bij de besteding van de middelen uit de structuurfondsen in toenemende mate laten leiden door de doelstellingen op het gebied van groei en werkgelegenheid;

| 2. | herinnert eraan dat in het Verdrag van Lissabon territoriale cohesie, naast sociale en economische cohesie, wordt genoemd als een nieuwe derde doelstelling, wat betekent dat de bestrijding van territoriale ongelijkheden, welke afbreuk doen aan het concurrentievermogen van de EU als geheel, prioritaire aandacht zal krijgen, waardoor de rol van de regio's en steden extra aandacht zal krijgen; |
| --- | --- |

2.

herinnert eraan dat in het Verdrag van Lissabon territoriale cohesie, naast sociale en economische cohesie, wordt genoemd als een nieuwe derde doelstelling, wat betekent dat de bestrijding van territoriale ongelijkheden, welke afbreuk doen aan het concurrentievermogen van de EU als geheel, prioritaire aandacht zal krijgen, waardoor de rol van de regio's en steden extra aandacht zal krijgen;

| 3. | is ingenomen met het Strategisch verslag van de Europese Commissie over de economische hervormingen in Europa, dat een beoordeling bevat van de vooruitgang in de lidstaten met landspecifieke ontwerpaanbevelingen, een voorstel voor de wezenlijke bevestiging van de geïntegreerde richtsnoeren en van een nieuw Lissabonprogramma van de Gemeenschap 2008-2010. Uit het Strategisch verslag komt in feite naar voren dat de Lissabonstrategie haar waarde heeft bewezen, doordat ze een alomvattend kader voor het streven naar meer groei en werkgelegenheid in Europa biedt. Het CvdR wijst in dit verband op de oprichting van meerdere samenwerkingsverbanden tussen regio's die zich in hun activiteiten ook richten op de doelstellingen van de Lissabonstrategie, zoals de Innovation Alliance, een samenwerkingsverband van ruim 20 Europese regio's die reeds succesvol zijn op het gebied van innovatie en waarvan een aantal regio's al aan de Lissaboncriteria voldoen; |
| --- | --- |

3.

is ingenomen met het Strategisch verslag van de Europese Commissie over de economische hervormingen in Europa, dat een beoordeling bevat van de vooruitgang in de lidstaten met landspecifieke ontwerpaanbevelingen, een voorstel voor de wezenlijke bevestiging van de geïntegreerde richtsnoeren en van een nieuw Lissabonprogramma van de Gemeenschap 2008-2010. Uit het Strategisch verslag komt in feite naar voren dat de Lissabonstrategie haar waarde heeft bewezen, doordat ze een alomvattend kader voor het streven naar meer groei en werkgelegenheid in Europa biedt. Het CvdR wijst in dit verband op de oprichting van meerdere samenwerkingsverbanden tussen regio's die zich in hun activiteiten ook richten op de doelstellingen van de Lissabonstrategie, zoals de Innovation Alliance, een samenwerkingsverband van ruim 20 Europese regio's die reeds succesvol zijn op het gebied van innovatie en waarvan een aantal regio's al aan de Lissaboncriteria voldoen;

| 4. | benadrukt evenwel dat niet alle lidstaten de hervormingsprogramma's in het vereiste tempo uitvoeren en dat er nog veel gedaan moet worden om de hervormingen gestalte te geven; |
| --- | --- |

4.

benadrukt evenwel dat niet alle lidstaten de hervormingsprogramma's in het vereiste tempo uitvoeren en dat er nog veel gedaan moet worden om de hervormingen gestalte te geven;

| 5. | is ingenomen met het besluit van de Europese Raad van 2006 om het CvdR te betrekken bij de verwezenlijking van het partnerschap voor groei en werkgelegenheid en het te vragen om een verslag over de effecten van de herziene Lissabonstrategie op lokaal en regionaal niveau, en verzoekt de Voorjaarstop in de gelegenheid te worden gesteld om op regelmatige basis verslag uit te brengen over de tenuitvoerlegging van de Lissabonstrategie en de follow-up ervan op lokaal en regionaal niveau; |
| --- | --- |

5.

is ingenomen met het besluit van de Europese Raad van 2006 om het CvdR te betrekken bij de verwezenlijking van het partnerschap voor groei en werkgelegenheid en het te vragen om een verslag over de effecten van de herziene Lissabonstrategie op lokaal en regionaal niveau, en verzoekt de Voorjaarstop in de gelegenheid te worden gesteld om op regelmatige basis verslag uit te brengen over de tenuitvoerlegging van de Lissabonstrategie en de follow-up ervan op lokaal en regionaal niveau;

| 6. | is van mening dat de Lissabonstrategie alleen maar met succes kan worden uitgevoerd als de lokale en regionale overheden volledig worden betrokken bij het gehele proces van besluitvorming, tenuitvoerlegging en monitoring, en onderstreept nogmaals dat het bereid is een eigen bijdrage te leveren aan de verwezenlijking van de strategie voor groei en werkgelegenheid „in het veld”; |
| --- | --- |

6.

is van mening dat de Lissabonstrategie alleen maar met succes kan worden uitgevoerd als de lokale en regionale overheden volledig worden betrokken bij het gehele proces van besluitvorming, tenuitvoerlegging en monitoring, en onderstreept nogmaals dat het bereid is een eigen bijdrage te leveren aan de verwezenlijking van de strategie voor groei en werkgelegenheid „in het veld”;

| 7. | is er ten stelligste van overtuigd dat er behoefte bestaat aan een Europese strategie die het Europese concurrentievermogen ook na 2010 zal bevorderen; hierin dienen de lijnen te worden uitgezet van een op EU-niveau gecoördineerd en integraal beleid van economische hervormingen, gericht op het bevorderen van groei en werkgelegenheid en het vinden van een beter antwoord op de uitdagingen van de globalisering, iets waarmee alle bestuursniveaus in Europa in toenemende mate te maken krijgen; |
| --- | --- |

7.

is er ten stelligste van overtuigd dat er behoefte bestaat aan een Europese strategie die het Europese concurrentievermogen ook na 2010 zal bevorderen; hierin dienen de lijnen te worden uitgezet van een op EU-niveau gecoördineerd en integraal beleid van economische hervormingen, gericht op het bevorderen van groei en werkgelegenheid en het vinden van een beter antwoord op de uitdagingen van de globalisering, iets waarmee alle bestuursniveaus in Europa in toenemende mate te maken krijgen;

| 8. | is bereid de Europese Commissie te helpen met het organiseren van een voorlichtingscampagne in geheel Europa, waarmee de aandacht zal worden gevestigd op deze strategie en hiervoor nu en in de toekomst een draagvlak zal worden gecreëerd; |
| --- | --- |

8.

is bereid de Europese Commissie te helpen met het organiseren van een voorlichtingscampagne in geheel Europa, waarmee de aandacht zal worden gevestigd op deze strategie en hiervoor nu en in de toekomst een draagvlak zal worden gecreëerd;

De „paradox van Lissabon” en de betrokkenheid bij de uitvoering van de Lissabonagenda

| 1. | vindt het verheugend dat een van de belangrijkste veranderingen in de herziene Lissabonstrategie van 2005 wordt gevormd door het concept „lokale aanpak”, met zijn nadruk op de rol van het lokale en regionale niveau; |
| --- | --- |

1.

vindt het verheugend dat een van de belangrijkste veranderingen in de herziene Lissabonstrategie van 2005 wordt gevormd door het concept „lokale aanpak”, met zijn nadruk op de rol van het lokale en regionale niveau;

| 2. | stelt vast dat enerzijds de Europese regio's en steden zich inzetten voor de verwezenlijking van alle Lissabondoelstellingen inzake groei en werkgelegenheid, maar anderzijds een meerderheid het gevoel heeft dat de strategie hier over het algemeen maar een bescheiden rol in speelt; |
| --- | --- |

2.

stelt vast dat enerzijds de Europese regio's en steden zich inzetten voor de verwezenlijking van alle Lissabondoelstellingen inzake groei en werkgelegenheid, maar anderzijds een meerderheid het gevoel heeft dat de strategie hier over het algemeen maar een bescheiden rol in speelt;

| 3. | betreurt deze „paradox van Lissabon” en herinnert eraan dat een grotere betrokkenheid bij de verwezenlijking van de doelstellingen inzake groei en werkgelegenheid, zoals geformuleerd in de herziene Lissabonstrategie van 2005, alleen maar gestalte kan krijgen als de verschillende bestuursniveaus (EU, nationaal, regionaal en lokaal) samenwerken om deze te verwezenlijken; |
| --- | --- |

3.

betreurt deze „paradox van Lissabon” en herinnert eraan dat een grotere betrokkenheid bij de verwezenlijking van de doelstellingen inzake groei en werkgelegenheid, zoals geformuleerd in de herziene Lissabonstrategie van 2005, alleen maar gestalte kan krijgen als de verschillende bestuursniveaus (EU, nationaal, regionaal en lokaal) samenwerken om deze te verwezenlijken;

| 4. | roept daarom op tot meer samenwerking tussen de verschillende overheidsniveaus, overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel, met het doel om het beleid meer samenhang, onderlinge coördinatie en doeltreffendheid te verlenen en de „toegevoegde waarde” van een Europese strategie voor groei en werkgelegenheid op te voeren; |
| --- | --- |

4.

roept daarom op tot meer samenwerking tussen de verschillende overheidsniveaus, overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel, met het doel om het beleid meer samenhang, onderlinge coördinatie en doeltreffendheid te verlenen en de „toegevoegde waarde” van een Europese strategie voor groei en werkgelegenheid op te voeren;

Onbenutte mogelijkheden bij de uitvoering — Regio's en steden in de governancecyclus

| 5. | herinnert eraan dat de lokale en regionale overheden zich zeer nauw betrokken voelen bij de Lissabondoelstellingen en zich in veel gevallen in staat achten om een grotere rol te spelen in het proces van uivoering, maar constateert tegelijkertijd een algemeen gevoel van onbehagen om het feit dat deze rol zo bescheiden is; hieruit blijkt dat er ondanks vooruitgang op bepaalde gebieden nog altijd veel onbenutte mogelijkheden zijn, een probleem waar tijdens de volgende governancecyclus aandacht aan zal moeten worden besteed; |
| --- | --- |

5.

herinnert eraan dat de lokale en regionale overheden zich zeer nauw betrokken voelen bij de Lissabondoelstellingen en zich in veel gevallen in staat achten om een grotere rol te spelen in het proces van uivoering, maar constateert tegelijkertijd een algemeen gevoel van onbehagen om het feit dat deze rol zo bescheiden is; hieruit blijkt dat er ondanks vooruitgang op bepaalde gebieden nog altijd veel onbenutte mogelijkheden zijn, een probleem waar tijdens de volgende governancecyclus aandacht aan zal moeten worden besteed;

| 6. | zou graag willen dat de Commissie in haar jaarlijkse monitoringverslagen en landenspecifieke aanbevelingen systematisch de rol van alle actoren onder de loep neemt; |
| --- | --- |

6.

zou graag willen dat de Commissie in haar jaarlijkse monitoringverslagen en landenspecifieke aanbevelingen systematisch de rol van alle actoren onder de loep neemt;

| 7. | herhaalt zijn oproep aan de lidstaten om de lokale en regionale overheden systematischer te betrekken bij alle stadia van de Lissaboncyclus, al naar gelang de grondwettelijke mogelijkheden hiertoe; |
| --- | --- |

7.

herhaalt zijn oproep aan de lidstaten om de lokale en regionale overheden systematischer te betrekken bij alle stadia van de Lissaboncyclus, al naar gelang de grondwettelijke mogelijkheden hiertoe;

| 8. | verzoekt om deel te mogen uitmaken van de werkgroep Lisbon Methodology van het comité Economisch beleid; |
| --- | --- |

8.

verzoekt om deel te mogen uitmaken van de werkgroep Lisbon Methodology van het comité Economisch beleid;

| 9. | beveelt aan om Eurostat te belasten met het verzamelen van alle relevante statistische gegevens op regionaal niveau, zodat op basis hiervan een goed gestructureerd monitoringverslag over de verwezenlijking van de Lissabondoelstellingen kan worden opgesteld en gepubliceerd; |
| --- | --- |

9.

beveelt aan om Eurostat te belasten met het verzamelen van alle relevante statistische gegevens op regionaal niveau, zodat op basis hiervan een goed gestructureerd monitoringverslag over de verwezenlijking van de Lissabondoelstellingen kan worden opgesteld en gepubliceerd;

Cohesiebeleid als belangrijke bijdrage tot de uitvoering van de strategie voor groei en werkgelegenheid

| 10. | beschouwt het Europese cohesiebeleid als een belangrijk instrument voor de regio's en steden in Europa om de doelstellingen van de strategie voor groei en werkgelegenheid „in het veld” te verwezenlijken; het cohesiebeleid is cruciaal voor de regio's die op het gebied van concurrentievermogen en werkgelegenheid achterop liggen; |
| --- | --- |

10.

beschouwt het Europese cohesiebeleid als een belangrijk instrument voor de regio's en steden in Europa om de doelstellingen van de strategie voor groei en werkgelegenheid „in het veld” te verwezenlijken; het cohesiebeleid is cruciaal voor de regio's die op het gebied van concurrentievermogen en werkgelegenheid achterop liggen;

| 11. | wijst erop dat de eis om in de nieuwe programmeringsperiode van het cohesiebeleid (2007-2013) over te gaan tot het „oormerken” van middelen heeft geleid tot belangrijke en ingrijpende veranderingen in het uitgavenpatroon van regio's en steden, waarbij in de eerste plaats moet worden gedacht aan een uitbreiding van de middelen voor innovatie, en constateert verder met voldoening dat dit „oormerken” het gemakkelijker maakt om de strategieën van Lissabon en Göteborg af te stemmen op de primaire doelstellingen van het cohesiebeleid, en verwacht dat de Commissie na de evaluatie van de ervaringen die in de eerste programmeringsperiode zijn opgedaan, voorstellen indient over de manier waarop het cohesiebeleid in de toekomst tot de Lissabonstrategie kan bijdragen; |
| --- | --- |

11.

wijst erop dat de eis om in de nieuwe programmeringsperiode van het cohesiebeleid (2007-2013) over te gaan tot het „oormerken” van middelen heeft geleid tot belangrijke en ingrijpende veranderingen in het uitgavenpatroon van regio's en steden, waarbij in de eerste plaats moet worden gedacht aan een uitbreiding van de middelen voor innovatie, en constateert verder met voldoening dat dit „oormerken” het gemakkelijker maakt om de strategieën van Lissabon en Göteborg af te stemmen op de primaire doelstellingen van het cohesiebeleid, en verwacht dat de Commissie na de evaluatie van de ervaringen die in de eerste programmeringsperiode zijn opgedaan, voorstellen indient over de manier waarop het cohesiebeleid in de toekomst tot de Lissabonstrategie kan bijdragen;

| 12. | deelt de opvatting van de Commissie (1) dat het nieuwe cohesiebeleid voor de periode 2007-2013 de basis heeft gelegd voor een meer strategische benadering van de investeringsplanning in het kader van de Lissabonstrategie en voor een sterkere betrokkenheid bij de praktische uitvoering van de strategie door een verdergaande decentralisering van het beheer en een grotere rol voor de verschillende partners hierin; daarentegen is het teleurgesteld over het feit dat de Commissie alleen nauw wil samenwerken met de lidstaten en daarbij gebruik wil maken van de systemen en procedures die zijn opgezet voor het monitoren, het evalueren en het aan de veranderende omstandigheden en prioriteiten aanpassen van deze programma's, en roept het de Commissie op om de sleutelrol die de regio's en steden in dit verband zouden kunnen spelen, de nodige aandacht te schenken; |
| --- | --- |

12.

deelt de opvatting van de Commissie (1) dat het nieuwe cohesiebeleid voor de periode 2007-2013 de basis heeft gelegd voor een meer strategische benadering van de investeringsplanning in het kader van de Lissabonstrategie en voor een sterkere betrokkenheid bij de praktische uitvoering van de strategie door een verdergaande decentralisering van het beheer en een grotere rol voor de verschillende partners hierin; daarentegen is het teleurgesteld over het feit dat de Commissie alleen nauw wil samenwerken met de lidstaten en daarbij gebruik wil maken van de systemen en procedures die zijn opgezet voor het monitoren, het evalueren en het aan de veranderende omstandigheden en prioriteiten aanpassen van deze programma's, en roept het de Commissie op om de sleutelrol die de regio's en steden in dit verband zouden kunnen spelen, de nodige aandacht te schenken;

| 13. | vraagt derhalve om mechanismen die een betere coördinatie tussen de verschillende bestuurlijke niveaus mogelijk maken, zodat er een doeltreffende strategie kan worden uitgestippeld waarbij een rol is weggelegd voor alle overheden die op regionaal en lokaal niveau streven naar verwezenlijking van de Lissabondoelstellingen, en verklaart zich bereid om in samenwerking met de nationale en Europese verenigingen van lokale en regionale overheden een eigen bijdrage te leveren aan een dergelijke gecoördineerde en participatieve aanpak; |
| --- | --- |

13.

vraagt derhalve om mechanismen die een betere coördinatie tussen de verschillende bestuurlijke niveaus mogelijk maken, zodat er een doeltreffende strategie kan worden uitgestippeld waarbij een rol is weggelegd voor alle overheden die op regionaal en lokaal niveau streven naar verwezenlijking van de Lissabondoelstellingen, en verklaart zich bereid om in samenwerking met de nationale en Europese verenigingen van lokale en regionale overheden een eigen bijdrage te leveren aan een dergelijke gecoördineerde en participatieve aanpak;

| 14. | vraagt speciale aandacht voor de nieuwe mogelijkheden die worden gecreëerd door de Europese Groepering voor Territoriale Samenwerking (EGTC), waardoor nationale, regionale en lokale overheden in staat worden gesteld om de territoriale samenwerking steviger te onderbouwen en de Lissabondoelstellingen in een bepaald gebied op betere, coherentere en effectievere wijze te verwezenlijken via concrete projecten in grensoverschrijdende regio's en projecten die in het kader van transnationale en interregionale samenwerking worden uitgevoerd; |
| --- | --- |

14.

vraagt speciale aandacht voor de nieuwe mogelijkheden die worden gecreëerd door de Europese Groepering voor Territoriale Samenwerking (EGTC), waardoor nationale, regionale en lokale overheden in staat worden gesteld om de territoriale samenwerking steviger te onderbouwen en de Lissabondoelstellingen in een bepaald gebied op betere, coherentere en effectievere wijze te verwezenlijken via concrete projecten in grensoverschrijdende regio's en projecten die in het kader van transnationale en interregionale samenwerking worden uitgevoerd;

| 15. | roept de EU op om in het licht van de in het Verdrag van Lissabon verankerde rechtsgrondslag voor territoriale cohesie concrete maatregelen te treffen en adequaat actie te ondernemen om tegemoet te komen aan de specifieke behoeften van de ultraperifere eiland-, berg- en kustregio's; |
| --- | --- |

15.

roept de EU op om in het licht van de in het Verdrag van Lissabon verankerde rechtsgrondslag voor territoriale cohesie concrete maatregelen te treffen en adequaat actie te ondernemen om tegemoet te komen aan de specifieke behoeften van de ultraperifere eiland-, berg- en kustregio's;

| 16. | is verder van mening dat de aanstaande herziening van de EU-begroting ertoe zal bijdragen dat men meer doordrongen raakt van de noodzaak om het door de EU gevoerde cohesiebeleid na 2013 te verbeteren, omdat dit de enige manier is waarop een antwoord kan worden gegeven op de speciale territoriale behoeften, uitdagingen en mogelijkheden van de Europese regio's en steden; |
| --- | --- |

16.

is verder van mening dat de aanstaande herziening van de EU-begroting ertoe zal bijdragen dat men meer doordrongen raakt van de noodzaak om het door de EU gevoerde cohesiebeleid na 2013 te verbeteren, omdat dit de enige manier is waarop een antwoord kan worden gegeven op de speciale territoriale behoeften, uitdagingen en mogelijkheden van de Europese regio's en steden;

| 17. | herinnert eraan dat er meer mogelijkheden moeten worden geschapen voor horizontale coördinatie tussen de structuurfondsen en andere in dit opzicht belangrijke Europese financieringsprogramma's, zoals: het Kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (CIP), het Zevende Kaderprogramma voor Onderzoek (FP7) en de Programma's voor Levenslang Leren (LLL); aldus kunnen de Europese financieringsmechanismen optimaal worden ingezet voor de verwezenlijking van de Lissabondoelstellingen; |
| --- | --- |

17.

herinnert eraan dat er meer mogelijkheden moeten worden geschapen voor horizontale coördinatie tussen de structuurfondsen en andere in dit opzicht belangrijke Europese financieringsprogramma's, zoals: het Kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (CIP), het Zevende Kaderprogramma voor Onderzoek (FP7) en de Programma's voor Levenslang Leren (LLL); aldus kunnen de Europese financieringsmechanismen optimaal worden ingezet voor de verwezenlijking van de Lissabondoelstellingen;

| 18. | benadrukt dat er in deze zeer concurrentiegerichte 21st eeuw gevraagd wordt om een economische dynamiek op alle niveaus (Europees, nationaal en regionaal/lokaal), zodat er overal in de EU een stabiele en welvarende maatschappij kan worden opgebouwd; erkent dat lokale en regionale overheden het klimaat kunnen scheppen voor de groei van ondernemingen ter plaatse; is van mening dat bouwen aan de toekomst van de Europese regio's meer is dan alleen een kwestie van concurrentiegerichte dynamiek; |
| --- | --- |

18.

benadrukt dat er in deze zeer concurrentiegerichte 21st eeuw gevraagd wordt om een economische dynamiek op alle niveaus (Europees, nationaal en regionaal/lokaal), zodat er overal in de EU een stabiele en welvarende maatschappij kan worden opgebouwd; erkent dat lokale en regionale overheden het klimaat kunnen scheppen voor de groei van ondernemingen ter plaatse; is van mening dat bouwen aan de toekomst van de Europese regio's meer is dan alleen een kwestie van concurrentiegerichte dynamiek;

Toekomstige prioriteiten van het beleid voor lokale en regionale ontwikkeling

| 19. | doet een beroep op de EU en haar lidstaten om in hun ontwikkelingsprogramma's de prioriteiten van de regio's en steden in aanmerking te nemen; |
| --- | --- |

19.

doet een beroep op de EU en haar lidstaten om in hun ontwikkelingsprogramma's de prioriteiten van de regio's en steden in aanmerking te nemen;

| 20. | beschouwt het Lissabonprogramma als een belangrijk instrument om bekendheid te geven aan de doelstellingen inzake groei en werkgelegenheid en aan de toegevoegde waarde hiervan voor de beleidsplanning op nationaal, regionaal en lokaal niveau; |
| --- | --- |

20.

beschouwt het Lissabonprogramma als een belangrijk instrument om bekendheid te geven aan de doelstellingen inzake groei en werkgelegenheid en aan de toegevoegde waarde hiervan voor de beleidsplanning op nationaal, regionaal en lokaal niveau;

| 21. | draagt zijn voorzitter op om onderhavige resolutie ter kennis te brengen van het Sloveense voorzitterschap van de EU en de Europese Voorjaarstop van 2008, van de Europese Commissie, van het Europees Parlement en van het Europees Economisch en Sociaal Comité. |
| --- | --- |

21.

draagt zijn voorzitter op om onderhavige resolutie ter kennis te brengen van het Sloveense voorzitterschap van de EU en de Europese Voorjaarstop van 2008, van de Europese Commissie, van het Europees Parlement en van het Europees Economisch en Sociaal Comité.

Brussel, 7 februari 2008.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Luc VAN DEN BRANDE

---

(1)  Commissiemededeling „Member States and Regions delivering the Lisbon Strategy for growth and jobs though EU Cohesion policy, 2007-2013” van 11 november 2007, blz. 11-12.

1

---

| 25.4.2008 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 105/34 |
| --- | --- | --- | --- |

25.4.2008

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 105/34

---

Advies van het Comité van de Regio's over „Een EU-strategie voor aan voeding, overgewicht en obesitas gerelateerde gezondheidskwesties”

(2008/C 105/08)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| — | Volgens het Comité is er voor de aanpak van volksgezondheidskwestie, en met name voor aspecten in verband met voeding, overgewicht en obesitas, een integrale strategie nodig die diverse gebieden omvat: voeding, sport, onderwijs, vervoer, productie en consumptie. Hierbij moet de aandacht vooral ook uitgaan naar het sociale aspect van de problematiek. |
| --- | --- |

—

Volgens het Comité is er voor de aanpak van volksgezondheidskwestie, en met name voor aspecten in verband met voeding, overgewicht en obesitas, een integrale strategie nodig die diverse gebieden omvat: voeding, sport, onderwijs, vervoer, productie en consumptie. Hierbij moet de aandacht vooral ook uitgaan naar het sociale aspect van de problematiek.

| — | Door de lidstaten opgedane ervaringen zouden meer aandacht en bekendheid moeten krijgen op communautair niveau. Zo kunnen maatregelen beter op elkaar worden afgestemd en kunnen meer instrumenten worden gecreëerd voor een doeltreffende bestrijding van schadelijke levensstijlen. |
| --- | --- |

—

Door de lidstaten opgedane ervaringen zouden meer aandacht en bekendheid moeten krijgen op communautair niveau. Zo kunnen maatregelen beter op elkaar worden afgestemd en kunnen meer instrumenten worden gecreëerd voor een doeltreffende bestrijding van schadelijke levensstijlen.

| — | Bevordering van partnerschappen is de meest doeltreffende oplossing voor problemen in verband met voeding, overgewicht en obesitas; een benadering vanuit één gezichtspunt is volstrekt onvoldoende. De enige manier om gezondheidsproblemen te voorkomen waarvan een slechte voeding de hoofdoorzaak is, is een aanpak door alle betrokkenen tegelijkertijd, op internationaal, nationaal, regionaal en strikt lokaal niveau. |
| --- | --- |

—

Bevordering van partnerschappen is de meest doeltreffende oplossing voor problemen in verband met voeding, overgewicht en obesitas; een benadering vanuit één gezichtspunt is volstrekt onvoldoende. De enige manier om gezondheidsproblemen te voorkomen waarvan een slechte voeding de hoofdoorzaak is, is een aanpak door alle betrokkenen tegelijkertijd, op internationaal, nationaal, regionaal en strikt lokaal niveau.

| — | De Commissie wordt verzocht om in de volgende programmeringsperiode in het kader van de Structuurfondsen specifieke middelen uit te trekken voor de verwezenlijking van de in dit advies geschetste doelstellingen. |
| --- | --- |

—

De Commissie wordt verzocht om in de volgende programmeringsperiode in het kader van de Structuurfondsen specifieke middelen uit te trekken voor de verwezenlijking van de in dit advies geschetste doelstellingen.

| — | De lidstaten en de regio's zouden hun burgers moeten beschermen tegen berichten in de media waarmee, vooral via radio en televisie, reclame wordt gemaakt voor voedingsmiddelen met een hoog vet- of suikergehalte. Staten en regio's zouden verder hoge „reclamekosten” kunnen opleggen, of zelfs eisen dat op het etiket van bepaalde producten nadere inlichtingen komen te staan over een eventuele schadelijke werking ervan. |
| --- | --- |

—

De lidstaten en de regio's zouden hun burgers moeten beschermen tegen berichten in de media waarmee, vooral via radio en televisie, reclame wordt gemaakt voor voedingsmiddelen met een hoog vet- of suikergehalte. Staten en regio's zouden verder hoge „reclamekosten” kunnen opleggen, of zelfs eisen dat op het etiket van bepaalde producten nadere inlichtingen komen te staan over een eventuele schadelijke werking ervan.

| — | Gewenst is verbetering van de contacten tussen overheidsorganen en externe niet-medische instanties die actief zijn op het gebied van voedselproductie (bijv. landbouwsector) of op dat van de distributie van levensmiddelen, met de inzet van vooral betrokkenen op lokaal niveau. |
| --- | --- |

—

Gewenst is verbetering van de contacten tussen overheidsorganen en externe niet-medische instanties die actief zijn op het gebied van voedselproductie (bijv. landbouwsector) of op dat van de distributie van levensmiddelen, met de inzet van vooral betrokkenen op lokaal niveau.

| Rapporteur | : | Mario MAGNANI, vice-voorzitter van de Regioraad Trentino — Alto Adige/Südtirol (IT/ALDE) |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

Mario MAGNANI, vice-voorzitter van de Regioraad Trentino — Alto Adige/Südtirol (IT/ALDE)

Referentiedocument

Witboek — Een EU-strategie voor aan voeding, overgewicht en obesitas gerelateerde gezondheidskwesties

COM(2007) 279 final

Beleidsaanbevelingen

| 1. | Gezondheid is een prioriteit voor alle beleidsgebieden en activiteiten waarmee dan ook een hoog niveau van bescherming moet worden gewaarborgd. Op grond van artikel 152 van het EG-Verdrag dient de Gemeenschap immers een actieve rol te vervullen als het gaat om de waarborging van de menselijke gezondheid door overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel de maatregelen te treffen die de lidstaten afzonderlijk niet kunnen nemen. |
| --- | --- |

1.

Gezondheid is een prioriteit voor alle beleidsgebieden en activiteiten waarmee dan ook een hoog niveau van bescherming moet worden gewaarborgd. Op grond van artikel 152 van het EG-Verdrag dient de Gemeenschap immers een actieve rol te vervullen als het gaat om de waarborging van de menselijke gezondheid door overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel de maatregelen te treffen die de lidstaten afzonderlijk niet kunnen nemen.

| 2. | Bij het bepalen en uitvoeren van ander communautair beleid of optreden moet rekening worden gehouden met de inherente vereisten van consumentenbescherming, waarbij de Unie verplicht is het recht van consumenten op voorlichting, educatie en organisatie te bevorderen, ter behartiging van hun belangen. Zij kan consumenten aansporen tot een gezonde voeding en een gezonde levensstijl. |
| --- | --- |

2.

Bij het bepalen en uitvoeren van ander communautair beleid of optreden moet rekening worden gehouden met de inherente vereisten van consumentenbescherming, waarbij de Unie verplicht is het recht van consumenten op voorlichting, educatie en organisatie te bevorderen, ter behartiging van hun belangen. Zij kan consumenten aansporen tot een gezonde voeding en een gezonde levensstijl.

| 3. | Het communautaire optreden beoogt de verbetering van de volksgezondheid, de preventie van ziekten en aandoeningen en de opheffing van mogelijke risico's voor de gezondheid van de mens, en vormt een aanvulling op het nationale beleid. |
| --- | --- |

3.

Het communautaire optreden beoogt de verbetering van de volksgezondheid, de preventie van ziekten en aandoeningen en de opheffing van mogelijke risico's voor de gezondheid van de mens, en vormt een aanvulling op het nationale beleid.

| 4. | De Commissie zou de bevoegdheden van de lidstaten ten aanzien van de organisatie en verlening van gezondheidsdiensten en medische assistentie moeten eerbiedigen, maar heeft, teneinde het optreden van de lidstaten doeltreffender te maken, de mogelijkheid om operationele modellen van de regio's met de beste resultaten voor te stellen. Wat betreft de bevordering van lichaamsbeweging en sport dient het optreden van de Unie uitdrukkelijk de door de lidstaten, lokale en regionale overheden getroffen maatregelen te flankeren, met eventuele inbreng van andere instellingen als universiteiten en niet-universitaire onderwijsinstellingen. |
| --- | --- |

4.

De Commissie zou de bevoegdheden van de lidstaten ten aanzien van de organisatie en verlening van gezondheidsdiensten en medische assistentie moeten eerbiedigen, maar heeft, teneinde het optreden van de lidstaten doeltreffender te maken, de mogelijkheid om operationele modellen van de regio's met de beste resultaten voor te stellen. Wat betreft de bevordering van lichaamsbeweging en sport dient het optreden van de Unie uitdrukkelijk de door de lidstaten, lokale en regionale overheden getroffen maatregelen te flankeren, met eventuele inbreng van andere instellingen als universiteiten en niet-universitaire onderwijsinstellingen.

| 5. | De Raad heeft de Commissie herhaaldelijk opgeroepen actie te ondernemen op het gebied van voeding en lichaamsbeweging. Uit het overleg over van het Groenboek is voorts gebleken dat de van de EU verwachte bijdrage impliceert dat wordt samengewerkt met diverse nationale, regionale en lokale actoren, waarbij er enerzijds gezorgd moet worden voor samenhang tussen alle communautaire maatregelen en anderzijds voor een multisectorale aanpak. |
| --- | --- |

5.

De Raad heeft de Commissie herhaaldelijk opgeroepen actie te ondernemen op het gebied van voeding en lichaamsbeweging. Uit het overleg over van het Groenboek is voorts gebleken dat de van de EU verwachte bijdrage impliceert dat wordt samengewerkt met diverse nationale, regionale en lokale actoren, waarbij er enerzijds gezorgd moet worden voor samenhang tussen alle communautaire maatregelen en anderzijds voor een multisectorale aanpak.

| 6. | Onderhavig Witboek is bedoeld als een concept voor een integrale Europese aanpak om de gezondheidsproblemen tegen te gaan die het gevolg zijn van verkeerde voedingsgewoonten, weinig lichaamsbeweging, overgewicht en obesitas. Een ander onontbeerlijk instrument hiertoe zijn methodologische richtsnoeren die ertoe moeten leiden dat er op regionaal en lokaal niveau meer netwerken komen van daadwerkelijk operationele en doeltreffende diensten. |
| --- | --- |

6.

Onderhavig Witboek is bedoeld als een concept voor een integrale Europese aanpak om de gezondheidsproblemen tegen te gaan die het gevolg zijn van verkeerde voedingsgewoonten, weinig lichaamsbeweging, overgewicht en obesitas. Een ander onontbeerlijk instrument hiertoe zijn methodologische richtsnoeren die ertoe moeten leiden dat er op regionaal en lokaal niveau meer netwerken komen van daadwerkelijk operationele en doeltreffende diensten.

| 7. | Een optimale reactie op de problemen in verband met voeding, overgewicht en obesitas vereist de bevordering van zowel het aanvullende karakter als de integratie van de diverse relevante strategische sectoren (horizontale aanpak) en de diverse actieniveaus (verticale aanpak). |
| --- | --- |

7.

Een optimale reactie op de problemen in verband met voeding, overgewicht en obesitas vereist de bevordering van zowel het aanvullende karakter als de integratie van de diverse relevante strategische sectoren (horizontale aanpak) en de diverse actieniveaus (verticale aanpak).

| 8. | Het Comité onderschrijft de doelstellingen van het Witboek en acht de rol van de regio's en lokale organen essentieel voor de uitwerking van projecten die op elk niveau de schade moeten beperken van ongezonde voedingsgewoonten en leefstijl. |
| --- | --- |

8.

Het Comité onderschrijft de doelstellingen van het Witboek en acht de rol van de regio's en lokale organen essentieel voor de uitwerking van projecten die op elk niveau de schade moeten beperken van ongezonde voedingsgewoonten en leefstijl.

| 9. | Het Comité staat tevens achter het standpunt van de Commissie volgens hetwelk in sommige sectoren niet alleen op nationaal of lokaal niveau actie moet worden ondernomen, maar ook op transnationaal niveau, door middel van samenwerking tussen gemeenschappen uit diverse landen die in cultureel, territoriaal en sociaal opzicht overeenkomsten vertonen. |
| --- | --- |

9.

Het Comité staat tevens achter het standpunt van de Commissie volgens hetwelk in sommige sectoren niet alleen op nationaal of lokaal niveau actie moet worden ondernomen, maar ook op transnationaal niveau, door middel van samenwerking tussen gemeenschappen uit diverse landen die in cultureel, territoriaal en sociaal opzicht overeenkomsten vertonen.

| 10. | Het optreden van de EU zou daarom tot doel moeten hebben om nationale of regionale maatregelen aan te vullen, te verbeteren of daaraan bekendheid te geven, of om kwesties aan te pakken die specifiek onder communautaire strategieën vallen. |
| --- | --- |

10.

Het optreden van de EU zou daarom tot doel moeten hebben om nationale of regionale maatregelen aan te vullen, te verbeteren of daaraan bekendheid te geven, of om kwesties aan te pakken die specifiek onder communautaire strategieën vallen.

| 11. | Het Comité is nu eenmaal van mening dat ongeacht welke strategie alleen doeltreffend kan zijn indien gesteund door subnationale activiteiten en door initiatieven van lokale instanties; daarom acht het Comité het gewenst om lokale en regionale organen bij het EU-optreden op basis van art. 152 van het Verdrag te betrekken. |
| --- | --- |

11.

Het Comité is nu eenmaal van mening dat ongeacht welke strategie alleen doeltreffend kan zijn indien gesteund door subnationale activiteiten en door initiatieven van lokale instanties; daarom acht het Comité het gewenst om lokale en regionale organen bij het EU-optreden op basis van art. 152 van het Verdrag te betrekken.

| 12. | Voor de in diverse lidstaten aan voeding, overgewicht en obesitas gerelateerde problemen is niet per se een uniforme Europese oplossing vereist. |
| --- | --- |

12.

Voor de in diverse lidstaten aan voeding, overgewicht en obesitas gerelateerde problemen is niet per se een uniforme Europese oplossing vereist.

| 13. | Het valt te waarderen dat de Commissie het belang inziet van de uiteenlopende voedingsgewoonten in de lidstaten en van de verschillen in de strategische benaderingen in Europa, en dat zij het essentieel acht dat er op regionaal en lokaal niveau verder acties worden ontwikkeld aangezien deze bestuurslaag het dichtst bij de burger staat. Zoals de Commissie uitdrukkelijk stelt: „Interventies op deze niveaus zijn van vitaal belang om gevalideerde algemene benaderingen aan te passen aan een specifieke lokale context”. |
| --- | --- |

13.

Het valt te waarderen dat de Commissie het belang inziet van de uiteenlopende voedingsgewoonten in de lidstaten en van de verschillen in de strategische benaderingen in Europa, en dat zij het essentieel acht dat er op regionaal en lokaal niveau verder acties worden ontwikkeld aangezien deze bestuurslaag het dichtst bij de burger staat. Zoals de Commissie uitdrukkelijk stelt: „Interventies op deze niveaus zijn van vitaal belang om gevalideerde algemene benaderingen aan te passen aan een specifieke lokale context”.

| 14. | Bij het bestrijden van gezondheidsproblemen moet ver vooruit worden gekeken. Wanneer hierin geld wordt gestoken en bijv. maatregelen tegen overgewicht en obesitas worden genomen, zal dit dan ook moeten worden gedaan vanuit een meerjarenperspectief. |
| --- | --- |

14.

Bij het bestrijden van gezondheidsproblemen moet ver vooruit worden gekeken. Wanneer hierin geld wordt gestoken en bijv. maatregelen tegen overgewicht en obesitas worden genomen, zal dit dan ook moeten worden gedaan vanuit een meerjarenperspectief.

De principes voor acties

| 15. | Volgens het Comité is er voor de aanpak van volksgezondheidskwestie, en met name voor aspecten in verband met voeding, overgewicht en obesitas, een integrale strategie nodig die diverse gebieden omvat: voeding, sport, onderwijs, vervoer, productie en consumptie. Hierbij moet de aandacht vooral ook uitgaan naar het sociale aspect van de problematiek. Het is natuurlijk wèl zo dat het gezondheidsaspect het meeste gewicht in de schaal legt als het gaat om de staatskas en de levenskwaliteit. |
| --- | --- |

15.

Volgens het Comité is er voor de aanpak van volksgezondheidskwestie, en met name voor aspecten in verband met voeding, overgewicht en obesitas, een integrale strategie nodig die diverse gebieden omvat: voeding, sport, onderwijs, vervoer, productie en consumptie. Hierbij moet de aandacht vooral ook uitgaan naar het sociale aspect van de problematiek. Het is natuurlijk wèl zo dat het gezondheidsaspect het meeste gewicht in de schaal legt als het gaat om de staatskas en de levenskwaliteit.

| 16. | Een groot probleem is dat er te weinig bekend is over actoren die hierbij betrokken zouden kunnen worden, vooral van publieke zijde. De uitvoering van projecten die aantoonbaar beschikken over technische en financiële middelen en waarvoor welomschreven protocollen voor integratie en samenwerking zijn vastgesteld, vereist dat voorrang wordt gegeven aan enerzijds de regelmatige verificatie van de aanwezige middelen, met name in de sector volksgezondheid en anderzijds aan de voorbereiding van protocollen voor samenwerking voordat actie wordt ondernomen. |
| --- | --- |

16.

Een groot probleem is dat er te weinig bekend is over actoren die hierbij betrokken zouden kunnen worden, vooral van publieke zijde. De uitvoering van projecten die aantoonbaar beschikken over technische en financiële middelen en waarvoor welomschreven protocollen voor integratie en samenwerking zijn vastgesteld, vereist dat voorrang wordt gegeven aan enerzijds de regelmatige verificatie van de aanwezige middelen, met name in de sector volksgezondheid en anderzijds aan de voorbereiding van protocollen voor samenwerking voordat actie wordt ondernomen.

| 17. | Primaire preventie, bedoeld om te voorkomen dat ziekten de kop opsteken, is de meest doeltreffende benadering van gezondheidsproblemen in verband met overgewicht, obesitas, hart- en vaatziekten, diabetes, beroerten, enz. Het is wetenschappelijk bewezen dat voeding en levensstijl een fundamentele rol spelen in de preventie en bij het ontstaan van dergelijke ziekten. Degenen die al te kampen hebben met overgewicht of obesitas, hebben behoefte aan secundaire preventie, ofwel toezicht op complicaties, wat in feite neerkomt op de behandeling van obesitas. |
| --- | --- |

17.

Primaire preventie, bedoeld om te voorkomen dat ziekten de kop opsteken, is de meest doeltreffende benadering van gezondheidsproblemen in verband met overgewicht, obesitas, hart- en vaatziekten, diabetes, beroerten, enz. Het is wetenschappelijk bewezen dat voeding en levensstijl een fundamentele rol spelen in de preventie en bij het ontstaan van dergelijke ziekten. Degenen die al te kampen hebben met overgewicht of obesitas, hebben behoefte aan secundaire preventie, ofwel toezicht op complicaties, wat in feite neerkomt op de behandeling van obesitas.

| 18. | Het is noodzakelijk rechtstreeks in te grijpen in de factoren die bepalend zijn voor een gezonde en correcte voeding, evenals in de omstandigheden die bijdragen aan het behoud van een goed lichaamsgewicht, zoals lichaamsbeweging, cultuur, gewoonten en tradities, informatie, de sociaaleconomische context, de landbouwproductie, de voedingsindustrie, infrastructuur en vervoer. |
| --- | --- |

18.

Het is noodzakelijk rechtstreeks in te grijpen in de factoren die bepalend zijn voor een gezonde en correcte voeding, evenals in de omstandigheden die bijdragen aan het behoud van een goed lichaamsgewicht, zoals lichaamsbeweging, cultuur, gewoonten en tradities, informatie, de sociaaleconomische context, de landbouwproductie, de voedingsindustrie, infrastructuur en vervoer.

| 19. | De acties moeten gericht zijn op de oorzaken van gezondheidsrisico's en moeten gerelateerd worden aan diverse strategische bestuurssectoren en verschillende bestuursniveaus, waarbij het Comité benadrukt dat het regionale en lokale niveau cruciaal is voor het welslagen van projecten. |
| --- | --- |

19.

De acties moeten gericht zijn op de oorzaken van gezondheidsrisico's en moeten gerelateerd worden aan diverse strategische bestuurssectoren en verschillende bestuursniveaus, waarbij het Comité benadrukt dat het regionale en lokale niveau cruciaal is voor het welslagen van projecten.

| 20. | Voor de door de Commissie voorgestelde strategie is de inbreng onontbeerlijk van niet-overheidsactoren, zoals de voedingsindustrie en het maatschappelijk middenveld, alsook van lokale actoren, zoals scholen, andere onderwijsinstellingen en gezondheidsorganisaties, waar daarvoor specifieke diensten zouden moeten worden ingesteld of uitgebreid. |
| --- | --- |

20.

Voor de door de Commissie voorgestelde strategie is de inbreng onontbeerlijk van niet-overheidsactoren, zoals de voedingsindustrie en het maatschappelijk middenveld, alsook van lokale actoren, zoals scholen, andere onderwijsinstellingen en gezondheidsorganisaties, waar daarvoor specifieke diensten zouden moeten worden ingesteld of uitgebreid.

| 21. | Door de lidstaten opgedane ervaringen (bijvoorbeeld met gespecialiseerde scholen voor voedingswetenschap voor de scholing van personeel) zouden meer aandacht en bekendheid moeten krijgen op communautair niveau. Zo kunnen maatregelen beter op elkaar worden afgestemd en kunnen meer instrumenten worden gecreëerd voor een doeltreffende bestrijding van schadelijke levensstijlen. |
| --- | --- |

21.

Door de lidstaten opgedane ervaringen (bijvoorbeeld met gespecialiseerde scholen voor voedingswetenschap voor de scholing van personeel) zouden meer aandacht en bekendheid moeten krijgen op communautair niveau. Zo kunnen maatregelen beter op elkaar worden afgestemd en kunnen meer instrumenten worden gecreëerd voor een doeltreffende bestrijding van schadelijke levensstijlen.

| 22. | In de komende jaren moet een en ander uitgebreid gevolgd worden. Eerst en vooral moet echter duidelijk worden gemaakt welke technische en publieke actoren met dat toezicht worden belast. Verder moeten de door de bureaus voor de statistiek gebruikte parameters voor het bepalen van de voedingsgewoonten van de bevolking dringend gewijzigd worden. Voor deze onderzoeken zijn kwantitatieve gegevens nodig, ook al zijn dat cijfers die de situatie slechts bij benadering weergeven. Tegelijkertijd is het van belang dat ook de effecten van de reeds genomen maatregelen in het oog worden gehouden en worden gemeten. |
| --- | --- |

22.

In de komende jaren moet een en ander uitgebreid gevolgd worden. Eerst en vooral moet echter duidelijk worden gemaakt welke technische en publieke actoren met dat toezicht worden belast. Verder moeten de door de bureaus voor de statistiek gebruikte parameters voor het bepalen van de voedingsgewoonten van de bevolking dringend gewijzigd worden. Voor deze onderzoeken zijn kwantitatieve gegevens nodig, ook al zijn dat cijfers die de situatie slechts bij benadering weergeven. Tegelijkertijd is het van belang dat ook de effecten van de reeds genomen maatregelen in het oog worden gehouden en worden gemeten.

Een partnerschapsbenadering

| 23. | Bevordering van partnerschappen is de meest doeltreffende oplossing voor problemen in verband met voeding, overgewicht en obesitas; een benadering vanuit één gezichtspunt is volstrekt onvoldoende. De enige manier om gezondheidsproblemen te voorkomen waarvan een slechte voeding de hoofdoorzaak is, is een aanpak door alle betrokkenen tegelijkertijd, op internationaal, nationaal, regionaal en strikt lokaal niveau. |
| --- | --- |

23.

Bevordering van partnerschappen is de meest doeltreffende oplossing voor problemen in verband met voeding, overgewicht en obesitas; een benadering vanuit één gezichtspunt is volstrekt onvoldoende. De enige manier om gezondheidsproblemen te voorkomen waarvan een slechte voeding de hoofdoorzaak is, is een aanpak door alle betrokkenen tegelijkertijd, op internationaal, nationaal, regionaal en strikt lokaal niveau.

| 24. | Slechts een benadering door een partnerschap van publieke organen onderling en een partnerschap tussen hen en particuliere instanties (inclusief consumentenorganisaties) kan leiden tot veranderingen op cultureel, economisch en milieugebied die hun weerslag hebben op voor de gezondheid „schadelijk” gedrag en gewoonten. De coördinatie en het toezicht zouden echter aan overheidsinstanties moeten worden toevertrouwd. |
| --- | --- |

24.

Slechts een benadering door een partnerschap van publieke organen onderling en een partnerschap tussen hen en particuliere instanties (inclusief consumentenorganisaties) kan leiden tot veranderingen op cultureel, economisch en milieugebied die hun weerslag hebben op voor de gezondheid „schadelijk” gedrag en gewoonten. De coördinatie en het toezicht zouden echter aan overheidsinstanties moeten worden toevertrouwd.

| 25. | Maatregelen ter bevordering van gezonde voeding moeten op het individu zijn gericht, maar tegelijkertijd ook als aanvulling dienen op „structurele” maatregelen voor alle respectieve betrokkenen (zo kunnen ook sociaaleconomische verschillen tussen bevolkingsgroepen worden opgeheven): voorlichtingsinitiatieven moeten worden gecombineerd met beleidsmaatregelen om de toegang tot gezonde voeding te waarborgen. |
| --- | --- |

25.

Maatregelen ter bevordering van gezonde voeding moeten op het individu zijn gericht, maar tegelijkertijd ook als aanvulling dienen op „structurele” maatregelen voor alle respectieve betrokkenen (zo kunnen ook sociaaleconomische verschillen tussen bevolkingsgroepen worden opgeheven): voorlichtingsinitiatieven moeten worden gecombineerd met beleidsmaatregelen om de toegang tot gezonde voeding te waarborgen.

| 26. | Er moeten dus beslist afspraken worden gemaakt tussen beleidsmakers op het gebied van gezondheid, economie, landbouw, sociaal beleid, productie, distributie, detailhandel en consumentenbelangen. |
| --- | --- |

26.

Er moeten dus beslist afspraken worden gemaakt tussen beleidsmakers op het gebied van gezondheid, economie, landbouw, sociaal beleid, productie, distributie, detailhandel en consumentenbelangen.

| 27. | Vereist is dus de ontwikkeling van partnerschappen voor Europees optreden, alsook versterking van lokale netwerken met het oog op de uit te voeren acties, met verspreiding van specifieke methodologische en wetenschappelijke richtsnoeren. Verder moet gestimuleerd worden dat voedingswetenschap een aanbevolen vak wordt voor studenten die medicijnen studeren. |
| --- | --- |

27.

Vereist is dus de ontwikkeling van partnerschappen voor Europees optreden, alsook versterking van lokale netwerken met het oog op de uit te voeren acties, met verspreiding van specifieke methodologische en wetenschappelijke richtsnoeren. Verder moet gestimuleerd worden dat voedingswetenschap een aanbevolen vak wordt voor studenten die medicijnen studeren.

Versterking van lokale netwerken en de rol van communautair beleid

| 28. | Het Comité onderschrijft en bepleit dat de EU verder verantwoordelijk is voor de coördinatie van de inspanningen van de lidstaten; zij moet daartoe „richtsnoeren” voor de „bewuste consument” uitwerken, alsook „voorstellen voor een gezonde en evenwichtige voeding” en „lichaamsbeweging”. Voorts zorgt de EU voor wetenschappelijke ondersteuning via haar Comités en de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA). |
| --- | --- |

28.

Het Comité onderschrijft en bepleit dat de EU verder verantwoordelijk is voor de coördinatie van de inspanningen van de lidstaten; zij moet daartoe „richtsnoeren” voor de „bewuste consument” uitwerken, alsook „voorstellen voor een gezonde en evenwichtige voeding” en „lichaamsbeweging”. Voorts zorgt de EU voor wetenschappelijke ondersteuning via haar Comités en de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA).

| 29. | Er mag niet worden voorbijgegaan aan de goede praktijken die zijn ontwikkeld en de ervaring die is opgedaan in het kader van het Europees Netwerk Gezonde Scholen. |
| --- | --- |

29.

Er mag niet worden voorbijgegaan aan de goede praktijken die zijn ontwikkeld en de ervaring die is opgedaan in het kader van het Europees Netwerk Gezonde Scholen.

| 30. | In die zin is het de taak van de EU om — door op de voet te volgen wat de lidstaten ondernemen — zelf in actie te komen voor de verspreiding en uitwisseling van ervaringen. Zo komt, door de verspreiding en toepassing van de deugdelijkst gebleken modellen, een positieve spiraal op gang. |
| --- | --- |

30.

In die zin is het de taak van de EU om — door op de voet te volgen wat de lidstaten ondernemen — zelf in actie te komen voor de verspreiding en uitwisseling van ervaringen. Zo komt, door de verspreiding en toepassing van de deugdelijkst gebleken modellen, een positieve spiraal op gang.

| 31. | Het is zinvol om elk jaar een uitwisseling te organiseren tussen Europese regio's die het preventiemodel hebben uitgewerkt en toegepast dat de beste resultaten oplevert. In dit verband zou de Commissie moeten overwegen een databank op te zetten die gemakkelijk toegankelijk is voor de lidstaten en deze in staat stelt te profiteren van elkaars ervaringen. |
| --- | --- |

31.

Het is zinvol om elk jaar een uitwisseling te organiseren tussen Europese regio's die het preventiemodel hebben uitgewerkt en toegepast dat de beste resultaten oplevert. In dit verband zou de Commissie moeten overwegen een databank op te zetten die gemakkelijk toegankelijk is voor de lidstaten en deze in staat stelt te profiteren van elkaars ervaringen.

| 32. | De Commissie wordt verzocht om in de volgende programmeringsperiode in het kader van de Structuurfondsen specifieke middelen uit te trekken voor de verwezenlijking van de in dit advies geschetste doelstellingen. |
| --- | --- |

32.

De Commissie wordt verzocht om in de volgende programmeringsperiode in het kader van de Structuurfondsen specifieke middelen uit te trekken voor de verwezenlijking van de in dit advies geschetste doelstellingen.

De acties van de lidstaten

| 33. | Het Comité acht het positief dat de Commissie beseft dat de binnen de grenzen van haar bevoegdheid uit te voeren acties gericht moeten zijn op ondersteuning of aanvulling van de acties van de lidstaten. Art. 152, lid 2, van het Verdrag stelt dat de Gemeenschap samenwerking tussen de lidstaten op dit gebied aanmoedigt en, zo nodig, hun optreden steunt. Het Comité is er voorstander van dat de Commissie, in nauw contact met de lidstaten, alle dienstige initiatieven neemt voor de coördinatie van het desbetreffende beleid en bijbehorende programma's; de lidstaten moeten hun optreden vooral richten op problemen die gerelateerd zijn aan voeding, overgewicht en obesitas. |
| --- | --- |

33.

Het Comité acht het positief dat de Commissie beseft dat de binnen de grenzen van haar bevoegdheid uit te voeren acties gericht moeten zijn op ondersteuning of aanvulling van de acties van de lidstaten. Art. 152, lid 2, van het Verdrag stelt dat de Gemeenschap samenwerking tussen de lidstaten op dit gebied aanmoedigt en, zo nodig, hun optreden steunt. Het Comité is er voorstander van dat de Commissie, in nauw contact met de lidstaten, alle dienstige initiatieven neemt voor de coördinatie van het desbetreffende beleid en bijbehorende programma's; de lidstaten moeten hun optreden vooral richten op problemen die gerelateerd zijn aan voeding, overgewicht en obesitas.

| 34. | In die zin zouden de lidstaten en de regio's hun burgers moeten beschermen tegen berichten in de media waarmee, vooral via radio en televisie, reclame wordt gemaakt voor voedingsmiddelen met een hoog vet- of suikergehalte. Staten en regio's zouden verder hoge „reclamekosten” kunnen opleggen, of zelfs eisen dat op het etiket van bepaalde producten nadere inlichtingen komen te staan over een eventuele schadelijke werking ervan (zo zou het verplicht kunnen worden gemaakt om de aanwezigheid van transgene vetten en het percentage verzadigde vetten, enkel- en meervoudig onverzadigde vetzuren te vermelden). Voorts kan gedacht worden aan een „beloning” voor het gebruik van „gezonde” ingrediënten en aan zware sancties voor het gebruik van stoffen die wat voedingswaarde betreft uit balans of ongeschikt zijn. |
| --- | --- |

34.

In die zin zouden de lidstaten en de regio's hun burgers moeten beschermen tegen berichten in de media waarmee, vooral via radio en televisie, reclame wordt gemaakt voor voedingsmiddelen met een hoog vet- of suikergehalte. Staten en regio's zouden verder hoge „reclamekosten” kunnen opleggen, of zelfs eisen dat op het etiket van bepaalde producten nadere inlichtingen komen te staan over een eventuele schadelijke werking ervan (zo zou het verplicht kunnen worden gemaakt om de aanwezigheid van transgene vetten en het percentage verzadigde vetten, enkel- en meervoudig onverzadigde vetzuren te vermelden). Voorts kan gedacht worden aan een „beloning” voor het gebruik van „gezonde” ingrediënten en aan zware sancties voor het gebruik van stoffen die wat voedingswaarde betreft uit balans of ongeschikt zijn.

| 35. | Als men met name kinderen en jongeren beter wil voorlichten over een gezonde levenswijze, zijn in het bijzonder virtuele hulpmiddelen interessant. Hiermee kunnen dergelijke doelgroepen goed worden bereikt. Met desbetreffende projecten zijn goede ervaringen opgedaan. Er is o.a. gebleken dat er zo tegen relatief geringe kosten opvallend goede resultaten kunnen worden geboekt. |
| --- | --- |

35.

Als men met name kinderen en jongeren beter wil voorlichten over een gezonde levenswijze, zijn in het bijzonder virtuele hulpmiddelen interessant. Hiermee kunnen dergelijke doelgroepen goed worden bereikt. Met desbetreffende projecten zijn goede ervaringen opgedaan. Er is o.a. gebleken dat er zo tegen relatief geringe kosten opvallend goede resultaten kunnen worden geboekt.

De acties van de regio's en lokale overheden

| 36. | De regionale en lokale overheden zouden zich ertoe kunnen verbinden om „gezonde alternatieven” voor verkeerde gewoonten voor te stellen. Uitgaande van de levensfasen zouden de burgers informatie moeten krijgen over voedingsgewoonten tijdens het hele leven. |
| --- | --- |

36.

De regionale en lokale overheden zouden zich ertoe kunnen verbinden om „gezonde alternatieven” voor verkeerde gewoonten voor te stellen. Uitgaande van de levensfasen zouden de burgers informatie moeten krijgen over voedingsgewoonten tijdens het hele leven.

| 37. | Er dienen in alle regio's opleidings- en voorlichtingsprogramma's te komen om te voorkomen dat zwangere vrouwen te snel te dik worden, met alle gevolgen van dien voor de boreling en zijn toekomstige gewicht. Gedurende de eerste vijf levensmaanden en de eerste schooljaren moeten flinke stijgingen in gewicht worden vermeden, omdat daarmee de kiem wordt gelegd voor een neiging tot overgewicht. |
| --- | --- |

37.

Er dienen in alle regio's opleidings- en voorlichtingsprogramma's te komen om te voorkomen dat zwangere vrouwen te snel te dik worden, met alle gevolgen van dien voor de boreling en zijn toekomstige gewicht. Gedurende de eerste vijf levensmaanden en de eerste schooljaren moeten flinke stijgingen in gewicht worden vermeden, omdat daarmee de kiem wordt gelegd voor een neiging tot overgewicht.

| 38. | Bij sport voor jongeren zou de aandacht naar zowel breedtesport als topsport moeten uitgaan; beide vormen van sport zouden moeten stoelen op waarden als plezier, eerlijk spel en het recht van ieder mens om vanuit zijn eigen mogelijkheden aan sport deel te nemen. Ook moet niet alleen het individu maar de hele familie tot lichaamsbeweging worden aangezet: een gezin dat „in beweging” is, heeft kinderen die bewegen. |
| --- | --- |

38.

Bij sport voor jongeren zou de aandacht naar zowel breedtesport als topsport moeten uitgaan; beide vormen van sport zouden moeten stoelen op waarden als plezier, eerlijk spel en het recht van ieder mens om vanuit zijn eigen mogelijkheden aan sport deel te nemen. Ook moet niet alleen het individu maar de hele familie tot lichaamsbeweging worden aangezet: een gezin dat „in beweging” is, heeft kinderen die bewegen.

| 39. | Er moet tegenwicht worden geboden aan de cultuur van de „gemakzucht”: de industriële voedselproductie is een val, die eetgenot heeft veranderd in een keuze tussen vette en zoete voeding enerzijds en strenge diëten anderzijds. |
| --- | --- |

39.

Er moet tegenwicht worden geboden aan de cultuur van de „gemakzucht”: de industriële voedselproductie is een val, die eetgenot heeft veranderd in een keuze tussen vette en zoete voeding enerzijds en strenge diëten anderzijds.

| 40. | Tot zijn spijt stelt het Comité vast dat het plezier in lichaamsbeweging vaak wordt gereduceerd tot een training, wat veel mensen tegenstaat |
| --- | --- |

40.

Tot zijn spijt stelt het Comité vast dat het plezier in lichaamsbeweging vaak wordt gereduceerd tot een training, wat veel mensen tegenstaat

| 41. | Het spelen van kinderen en jongeren moet worden gestimuleerd: het is zeker cruciaal — zoals het Witboek stelt — om meer te weten te komen over de factoren die bepalend zijn voor de voedselkeuze en het gedrag, maar daarnaast dient, op moderne wijze, een nieuwe sociale cultuur te worden bevorderd zoals die welke aan de basis lag van de traditionele samenleving, waarin obesitas en ziektes als gevolg van een ongezonde levensstijl vrijwel niet voorkwamen. |
| --- | --- |

41.

Het spelen van kinderen en jongeren moet worden gestimuleerd: het is zeker cruciaal — zoals het Witboek stelt — om meer te weten te komen over de factoren die bepalend zijn voor de voedselkeuze en het gedrag, maar daarnaast dient, op moderne wijze, een nieuwe sociale cultuur te worden bevorderd zoals die welke aan de basis lag van de traditionele samenleving, waarin obesitas en ziektes als gevolg van een ongezonde levensstijl vrijwel niet voorkwamen.

| 42. | De mens moet de ruimte terugkrijgen en het menselijke moet weer vooropstaan: ongedwongen spel van kinderen en jongeren moet worden bevorderd, niet alleen in schoolverband maar ook in de bestemming die aan „ruimte” wordt gegeven in huizen en steden. Ruimte onttrekken aan parkeerplaatsen om kinderen weer ruimte te geven om buiten te kunnen spelen, betekent niet alleen dat overgewicht en obesitas worden voorkomen, maar ook hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten, doodsoorzaak nummer één in Europa. |
| --- | --- |

42.

De mens moet de ruimte terugkrijgen en het menselijke moet weer vooropstaan: ongedwongen spel van kinderen en jongeren moet worden bevorderd, niet alleen in schoolverband maar ook in de bestemming die aan „ruimte” wordt gegeven in huizen en steden. Ruimte onttrekken aan parkeerplaatsen om kinderen weer ruimte te geven om buiten te kunnen spelen, betekent niet alleen dat overgewicht en obesitas worden voorkomen, maar ook hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten, doodsoorzaak nummer één in Europa.

| 43. | In de stedelijke planning zou er rekening mee moeten worden gehouden dat er veilige voetgangerstrajecten komen naar de — lagere en middelbare — scholen toe, alsook veilige sportinstallaties, speelplaatsen en ontspanningsruimten. |
| --- | --- |

43.

In de stedelijke planning zou er rekening mee moeten worden gehouden dat er veilige voetgangerstrajecten komen naar de — lagere en middelbare — scholen toe, alsook veilige sportinstallaties, speelplaatsen en ontspanningsruimten.

Bevordering van een gezonde voeding

| 44. | Het zou zinvol zijn actief deel te nemen aan het door de Wereldgezondheidsorganisatie gesteunde project „Gezonde Steden”. In dat project wordt niet alleen aandacht besteed aan de menselijke gezondheid op zich, maar ook aan de instandhouding van een gezond milieu, actieve deelname aan de samenleving en lichaamsbeweging in het algemeen, als even zovele factoren die bijdragen tot de gezondheid. |
| --- | --- |

44.

Het zou zinvol zijn actief deel te nemen aan het door de Wereldgezondheidsorganisatie gesteunde project „Gezonde Steden”. In dat project wordt niet alleen aandacht besteed aan de menselijke gezondheid op zich, maar ook aan de instandhouding van een gezond milieu, actieve deelname aan de samenleving en lichaamsbeweging in het algemeen, als even zovele factoren die bijdragen tot de gezondheid.

| 45. | Van belang zijn de planning van regelmatige campagnes voor voedingsvoorlichting (uitgaande van het beginsel: minder dierlijke vetten, meer groente en fruit) en de uitwerking van „regionale richtsnoeren”, in samenwerking met de Commissie. |
| --- | --- |

45.

Van belang zijn de planning van regelmatige campagnes voor voedingsvoorlichting (uitgaande van het beginsel: minder dierlijke vetten, meer groente en fruit) en de uitwerking van „regionale richtsnoeren”, in samenwerking met de Commissie.

| 46. | De consument moet beter worden voorgelicht over het belang van eetgewoonten en levensstijl voor zijn gezondheid en gevrijwaard worden van misleidende of op welke manier dan ook verborgen reclame. Hiertoe zou de EU de wetenschappelijke kennis van het EFSA (Europees agentschap voor voedselveiligheid) kunnen benutten, bijv. over de samenstelling van bepaalde voedingsmiddelen, het gebruik van additieven, en de waarachtigheid van reclameboodschappen en van etiketten. |
| --- | --- |

46.

De consument moet beter worden voorgelicht over het belang van eetgewoonten en levensstijl voor zijn gezondheid en gevrijwaard worden van misleidende of op welke manier dan ook verborgen reclame. Hiertoe zou de EU de wetenschappelijke kennis van het EFSA (Europees agentschap voor voedselveiligheid) kunnen benutten, bijv. over de samenstelling van bepaalde voedingsmiddelen, het gebruik van additieven, en de waarachtigheid van reclameboodschappen en van etiketten.

| 47. | De uitvoering van programma's voor voedingsvoorlichting op alle scholen, en met name kleuter- en basisscholen, dient te worden aangemoedigd. |
| --- | --- |

47.

De uitvoering van programma's voor voedingsvoorlichting op alle scholen, en met name kleuter- en basisscholen, dient te worden aangemoedigd.

| 48. | Om ervoor te zorgen dat kinderen vanaf de leerplichtige leeftijd gezond eten, dienen de verzorgers van schoolmaaltijden, maar ook de gezinnen, docenten, kinderartsen en de gezondheidsdienst, direct bij de zaak betrokken te worden. Voor hen is een belangrijke taak weggelegd met betrekking tot voedingseducatie. |
| --- | --- |

48.

Om ervoor te zorgen dat kinderen vanaf de leerplichtige leeftijd gezond eten, dienen de verzorgers van schoolmaaltijden, maar ook de gezinnen, docenten, kinderartsen en de gezondheidsdienst, direct bij de zaak betrokken te worden. Voor hen is een belangrijke taak weggelegd met betrekking tot voedingseducatie.

| 49. | Toezicht op het verschijnsel overgewicht/obesitas is nodig, met name tijdens de schoolperiode; preventie-initiatieven dienen te worden geëvalueerd. Afwijkend eetgedrag dient ruime aandacht te krijgen. |
| --- | --- |

49.

Toezicht op het verschijnsel overgewicht/obesitas is nodig, met name tijdens de schoolperiode; preventie-initiatieven dienen te worden geëvalueerd. Afwijkend eetgedrag dient ruime aandacht te krijgen.

Bevordering van lichaamsbeweging

| 50. | Het Comité is ingenomen met de uitvoering van grootschalige, intensieve voorlichtingscampagnes voor het brede publiek met behulp van de belangrijkste informatiekanalen. Evenzeer onderschrijft het de opstelling van voorlichtingsbrochures voor de gehele bevolking waarin ook gewezen wordt op het belang van dagelijkse lichaamsbeweging die niet gebonden is aan gesloten ruimten of gespecialiseerde omgevingen (gymzalen). |
| --- | --- |

50.

Het Comité is ingenomen met de uitvoering van grootschalige, intensieve voorlichtingscampagnes voor het brede publiek met behulp van de belangrijkste informatiekanalen. Evenzeer onderschrijft het de opstelling van voorlichtingsbrochures voor de gehele bevolking waarin ook gewezen wordt op het belang van dagelijkse lichaamsbeweging die niet gebonden is aan gesloten ruimten of gespecialiseerde omgevingen (gymzalen).

| 51. | Lokale en regionale overheden kunnen initiatieven nemen om lichaamsbeweging te bevorderen, bijv. door op strategische lokaties (zoals bij liften) van openbare gebouwen borden te plaatsen waarop staat dat mensen beter de trap kunnen nemen. |
| --- | --- |

51.

Lokale en regionale overheden kunnen initiatieven nemen om lichaamsbeweging te bevorderen, bijv. door op strategische lokaties (zoals bij liften) van openbare gebouwen borden te plaatsen waarop staat dat mensen beter de trap kunnen nemen.

| 52. | Men zou zich meer bewust moeten worden van het belang van lichaamsbeweging in het onderwijsprogramma, om te beginnen bij de basisschool. Leerkrachten dienen daartoe goed te worden voorgelicht en aangespoord om de in alle scholen aanwezige structurele middelen aan te grijpen om kinderen volop met plezier te laten bewegen. |
| --- | --- |

52.

Men zou zich meer bewust moeten worden van het belang van lichaamsbeweging in het onderwijsprogramma, om te beginnen bij de basisschool. Leerkrachten dienen daartoe goed te worden voorgelicht en aangespoord om de in alle scholen aanwezige structurele middelen aan te grijpen om kinderen volop met plezier te laten bewegen.

| 53. | Het is goed dat er meer gestructureerde mogelijkheden komen voor lichaamsbeweging door volwassenen, waarbij samengewerkt wordt tussen overheidsinstanties en ter plaatse actieve organen of verenigingen. De toegang tot die activiteiten moet eenvoudiger worden (aantal toegestane inschrijvingen, aan de doelgroep aangepaste tijden) en er moet op de kwaliteit van de voorgestelde initiatieven worden gelet (type activiteit, duur, passende ruimtes, vervoer voor een vlotte toegang, opleiding en kwalificaties van de lesgevers). |
| --- | --- |

53.

Het is goed dat er meer gestructureerde mogelijkheden komen voor lichaamsbeweging door volwassenen, waarbij samengewerkt wordt tussen overheidsinstanties en ter plaatse actieve organen of verenigingen. De toegang tot die activiteiten moet eenvoudiger worden (aantal toegestane inschrijvingen, aan de doelgroep aangepaste tijden) en er moet op de kwaliteit van de voorgestelde initiatieven worden gelet (type activiteit, duur, passende ruimtes, vervoer voor een vlotte toegang, opleiding en kwalificaties van de lesgevers).

| 54. | Lokale en regionale organen kunnen de bevolking ook tot meer lichaamsbeweging aanzetten door meer gebruik maken van de mogelijkheden die de eigen natuurlijke omgeving biedt: uitbreiding van trajecten in de stad (fietspaden, wandelroutes, gegarandeerd veilig niet-gemotoriseerd vervoer) of mogelijkheden voor recreatie in deze omgeving (fiets- en wandeltochten), waarin rekening gehouden wordt met het recht op mobiliteit van gehandicapten aan de hand van optimale toegankelijkheid van de routes. |
| --- | --- |

54.

Lokale en regionale organen kunnen de bevolking ook tot meer lichaamsbeweging aanzetten door meer gebruik maken van de mogelijkheden die de eigen natuurlijke omgeving biedt: uitbreiding van trajecten in de stad (fietspaden, wandelroutes, gegarandeerd veilig niet-gemotoriseerd vervoer) of mogelijkheden voor recreatie in deze omgeving (fiets- en wandeltochten), waarin rekening gehouden wordt met het recht op mobiliteit van gehandicapten aan de hand van optimale toegankelijkheid van de routes.

| 55. | Medisch personeel dient het belang te beseffen van meer lichaamsbeweging door burgers. Huisartsen dienen de internationale, op doelmatigheidstests gebaseerde aanbevelingen te kennen en moeten kunnen beschikken over alle informatie over aan te raden vormen van activiteit en over de ter plaatse aanwezige faciliteiten om gegadigden te zijner tijd van het juiste advies te kunnen dienen. Binnen de basis- en vervolgopleiding van zorgpersoneel, met name artsen, dient aandacht aan gezondheidsbevordering geschonken te worden. |
| --- | --- |

55.

Medisch personeel dient het belang te beseffen van meer lichaamsbeweging door burgers. Huisartsen dienen de internationale, op doelmatigheidstests gebaseerde aanbevelingen te kennen en moeten kunnen beschikken over alle informatie over aan te raden vormen van activiteit en over de ter plaatse aanwezige faciliteiten om gegadigden te zijner tijd van het juiste advies te kunnen dienen. Binnen de basis- en vervolgopleiding van zorgpersoneel, met name artsen, dient aandacht aan gezondheidsbevordering geschonken te worden.

De rol van particuliere actoren

| 56. | Particuliere actoren vervullen een doorslaggevende rol. Zij kunnen de consument helpen om de goede keuzes te doen en hen in staat stellen voor een gezonde levensstijl te kiezen: hun acties op dit gebied kunnen een aanvulling zijn op het overheidsbeleid en de Europese en nationale wettelijke maatregelen. |
| --- | --- |

56.

Particuliere actoren vervullen een doorslaggevende rol. Zij kunnen de consument helpen om de goede keuzes te doen en hen in staat stellen voor een gezonde levensstijl te kiezen: hun acties op dit gebied kunnen een aanvulling zijn op het overheidsbeleid en de Europese en nationale wettelijke maatregelen.

| 57. | Om meer gestalte te geven aan de door de Commissie voorgestelde partnerschappen, bepleit het Comité dat beheerders van plaatsen waar veel mensen samenkomen (winkelcentra, outlet), de horeca en distributiebedrijven betrokken worden bij de samenstelling van gezonde maaltijden en dat zij die promoten aan de hand van precieze gegevens op menu's. |
| --- | --- |

57.

Om meer gestalte te geven aan de door de Commissie voorgestelde partnerschappen, bepleit het Comité dat beheerders van plaatsen waar veel mensen samenkomen (winkelcentra, outlet), de horeca en distributiebedrijven betrokken worden bij de samenstelling van gezonde maaltijden en dat zij die promoten aan de hand van precieze gegevens op menu's.

| 58. | De levensmiddelenindustrie zou op haar beurt vrijwillig, zelf of in samenwerking met consumentenverenigingen, kunnen werken aan „gedragscodes” en/of de calorische en voedingswaarde van haar producten kunnen „herformuleren”. Daartoe zouden bedrijven die zich hiervoor willen inzetten, financieel gestimuleerd moeten worden. |
| --- | --- |

58.

De levensmiddelenindustrie zou op haar beurt vrijwillig, zelf of in samenwerking met consumentenverenigingen, kunnen werken aan „gedragscodes” en/of de calorische en voedingswaarde van haar producten kunnen „herformuleren”. Daartoe zouden bedrijven die zich hiervoor willen inzetten, financieel gestimuleerd moeten worden.

| 59. | De media, televisie, radio, internet en de pers zouden via diverse vormen van partnerschap betrokken kunnen worden bij voorlichtingscampagnes over voeding en zouden afspraken kunnen ondertekenen over zelfregulering in geval van „schadelijke” reclame. |
| --- | --- |

59.

De media, televisie, radio, internet en de pers zouden via diverse vormen van partnerschap betrokken kunnen worden bij voorlichtingscampagnes over voeding en zouden afspraken kunnen ondertekenen over zelfregulering in geval van „schadelijke” reclame.

| 60. | Gewenst is verbetering van de contacten tussen overheidsorganen en externe niet-medische instanties die actief zijn op het gebied van voedselproductie (bijv. landbouwsector) of op dat van de distributie van levensmiddelen, met de inzet van vooral betrokkenen op lokaal niveau. |
| --- | --- |

60.

Gewenst is verbetering van de contacten tussen overheidsorganen en externe niet-medische instanties die actief zijn op het gebied van voedselproductie (bijv. landbouwsector) of op dat van de distributie van levensmiddelen, met de inzet van vooral betrokkenen op lokaal niveau.

Internationale samenwerking

| 61. | Uit hoofde van art. 152, lid 3, van het EG-Verdrag bevorderen de Gemeenschap en de lidstaten de samenwerking met derde landen en met de inzake volksgezondheid bevoegde internationale organisaties. |
| --- | --- |

61.

Uit hoofde van art. 152, lid 3, van het EG-Verdrag bevorderen de Gemeenschap en de lidstaten de samenwerking met derde landen en met de inzake volksgezondheid bevoegde internationale organisaties.

| 62. | De regio's dienen in overleg en in samenwerking met de desbetreffende nationale ministeries (volksgezondheid, sociale zaken, onderwijs, enz.) op te treden. Zinvol en aanbevelenswaardig is ook samenwerking met de Europese vertegenwoordiging van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), die al heeft voorgesteld contact op te nemen met andere internationale organisaties (FAO, UNICEF, ILO, OESO) voor de uitvoering van initiatieven om met name de behoeften van de regio's vast te stellen; het in kaart brengen van de situatie, van trends en van toegepaste strategieën; het verzamelen, beoordelen en verspreiden van wetenschappelijke bewijzen van de doeltreffendheid van getroffen maatregelen. |
| --- | --- |

62.

De regio's dienen in overleg en in samenwerking met de desbetreffende nationale ministeries (volksgezondheid, sociale zaken, onderwijs, enz.) op te treden. Zinvol en aanbevelenswaardig is ook samenwerking met de Europese vertegenwoordiging van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), die al heeft voorgesteld contact op te nemen met andere internationale organisaties (FAO, UNICEF, ILO, OESO) voor de uitvoering van initiatieven om met name de behoeften van de regio's vast te stellen; het in kaart brengen van de situatie, van trends en van toegepaste strategieën; het verzamelen, beoordelen en verspreiden van wetenschappelijke bewijzen van de doeltreffendheid van getroffen maatregelen.

| 63. | Samenwerking met de WHO is nodig om te komen tot een bewakingssysteem voor voeding en lichaamsbeweging, ook met het oog op de goedkeuring van het tweede actieplan voor levensmiddelen en voeding. |
| --- | --- |

63.

Samenwerking met de WHO is nodig om te komen tot een bewakingssysteem voor voeding en lichaamsbeweging, ook met het oog op de goedkeuring van het tweede actieplan voor levensmiddelen en voeding.

| 64. | Van belang is verder dat wordt samengewerkt met landen die nu al een eigen obesitas-strategie hebben uitgewerkt, voor de uitwisseling van ervaring en kennis. |
| --- | --- |

64.

Van belang is verder dat wordt samengewerkt met landen die nu al een eigen obesitas-strategie hebben uitgewerkt, voor de uitwisseling van ervaring en kennis.

| 65. | De kennis van lokale gewoonten en levensstijlen die overgewicht, obesitas en stofwisselingsziekten (diabetes, degeneratieve ziekten) kunnen tegengaan, moet benut worden. Zo heeft de WHO gestimuleerd dat wordt geëxperimenteerd met traditionele geneeswijzen en gezonde levensstijlen van bevolkingen en etnische groepen om die weer ingang te doen vinden. |
| --- | --- |

65.

De kennis van lokale gewoonten en levensstijlen die overgewicht, obesitas en stofwisselingsziekten (diabetes, degeneratieve ziekten) kunnen tegengaan, moet benut worden. Zo heeft de WHO gestimuleerd dat wordt geëxperimenteerd met traditionele geneeswijzen en gezonde levensstijlen van bevolkingen en etnische groepen om die weer ingang te doen vinden.

| 66. | Het Comité is voorstander van epidemiologisch onderzoek naar overgewicht, obesitas en diabetes, omdat dat ziekten zijn waarbij tegenwoordig sprake is van een echte crisissituatie. |
| --- | --- |

66.

Het Comité is voorstander van epidemiologisch onderzoek naar overgewicht, obesitas en diabetes, omdat dat ziekten zijn waarbij tegenwoordig sprake is van een echte crisissituatie.

Brussel, 6 februari 2008.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Luc VAN DEN BRANDE

---

| 25.4.2008 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 105/40 |
| --- | --- | --- | --- |

25.4.2008

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 105/40

---

Advies van het Comité van de Regio's over het „Witboek sport”

(2008/C 105/09)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| — | beklemtoont dat sport een belangrijke rol speelt bij de integratie van alle bevolkingsgroepen en merkt op dat sport de prestatiebereidheid van individuen vergroot en fundamentele waarden zoals fair play, tolerantie en solidariteit kan overbrengen; |
| --- | --- |

—

beklemtoont dat sport een belangrijke rol speelt bij de integratie van alle bevolkingsgroepen en merkt op dat sport de prestatiebereidheid van individuen vergroot en fundamentele waarden zoals fair play, tolerantie en solidariteit kan overbrengen;

| — | wijst erop dat een sterke en gezonde bevolking (mannen en vrouwen, jongeren en ouderen) onontbeerlijk is voor economische groei, concurrentievermogen en de verbetering van het welzijn in Europa in het algemeen, en zo de doelstellingen van de Lissabonstrategie helpt te verwezenlijken; |
| --- | --- |

—

wijst erop dat een sterke en gezonde bevolking (mannen en vrouwen, jongeren en ouderen) onontbeerlijk is voor economische groei, concurrentievermogen en de verbetering van het welzijn in Europa in het algemeen, en zo de doelstellingen van de Lissabonstrategie helpt te verwezenlijken;

| — | is ingenomen met het „Witboek sport” van de Commissie, dat beoogt de beoefening van sport te stimuleren omdat sport in educatief, gezondheids-, maatschappelijk en economisch opzicht van belang is en in sterke mate bijdraagt aan de verwezenlijking van de strategische doelstellingen solidariteit en welvaart in de Europese Unie; |
| --- | --- |

—

is ingenomen met het „Witboek sport” van de Commissie, dat beoogt de beoefening van sport te stimuleren omdat sport in educatief, gezondheids-, maatschappelijk en economisch opzicht van belang is en in sterke mate bijdraagt aan de verwezenlijking van de strategische doelstellingen solidariteit en welvaart in de Europese Unie;

| — | neemt echter verontrust kennis van de in het „Witboek sport” genoemde doelstellingen, aangezien deze ertoe zullen leiden dat de bevoegdheden van de EU op sportgebied worden uitgebreid. Deze doelstellingen gaan verder dan wat is vastgelegd in de Verklaring van Nice en in de bestaande verdragen; |
| --- | --- |

—

neemt echter verontrust kennis van de in het „Witboek sport” genoemde doelstellingen, aangezien deze ertoe zullen leiden dat de bevoegdheden van de EU op sportgebied worden uitgebreid. Deze doelstellingen gaan verder dan wat is vastgelegd in de Verklaring van Nice en in de bestaande verdragen;

| — | is het met de Commissie eens dat een gestructureerde dialoog met de belanghebbenden uit de sportsector via een EU-sportforum en thematische discussies in belangrijke mate kan bijdragen aan het Europese debat over sport. Het CvdR vindt dat het op grond van zijn rol actief moet worden betrokken bij de vormgeving van deze dialoog. |
| --- | --- |

—

is het met de Commissie eens dat een gestructureerde dialoog met de belanghebbenden uit de sportsector via een EU-sportforum en thematische discussies in belangrijke mate kan bijdragen aan het Europese debat over sport. Het CvdR vindt dat het op grond van zijn rol actief moet worden betrokken bij de vormgeving van deze dialoog.

| Rapporteur | : | Helma KUHN-THEIS (DE/EVP), lid van het parlement van de deelstaat Saarland |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

Helma KUHN-THEIS (DE/EVP), lid van het parlement van de deelstaat Saarland

Referentiedocument

Witboek sport (door de Commissie ingediend)

COM(2007) 391 final — SEC(2007) 932 — SEC(2007) 934 — SEC(2007) 935 — SEC(2007) 936

Beleidsaanbevelingen

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| 1. | stelt vast dat sport een onlosmakelijk onderdeel van de Europese samenleving en van het dagelijks leven van veel burgers vormt; |
| --- | --- |

1.

stelt vast dat sport een onlosmakelijk onderdeel van de Europese samenleving en van het dagelijks leven van veel burgers vormt;

| 2. | wijst erop dat het beoefenen van sport bevorderlijk is voor de gezondheid en helpt om ziekten — met name als gevolg van een gebrek aan lichaamsbeweging en verkeerde voeding — te voorkomen; |
| --- | --- |

2.

wijst erop dat het beoefenen van sport bevorderlijk is voor de gezondheid en helpt om ziekten — met name als gevolg van een gebrek aan lichaamsbeweging en verkeerde voeding — te voorkomen;

| 3. | benadrukt dat sport vormend is voor volgende generaties en ertoe bijdraagt dat kinderen en jongeren uitgroeien tot complete, verantwoordelijke en stabiele individuen; |
| --- | --- |

3.

benadrukt dat sport vormend is voor volgende generaties en ertoe bijdraagt dat kinderen en jongeren uitgroeien tot complete, verantwoordelijke en stabiele individuen;

| 4. | beklemtoont dat sport een belangrijke rol speelt bij de integratie van alle bevolkingsgroepen; er zijn nauwelijks gebieden te noemen waarop autochtone en allochtone burgers, gehandicapten en niet-gehandicapten, jongeren en ouderen zo probleemloos met elkaar omgaan als in de sport; |
| --- | --- |

4.

beklemtoont dat sport een belangrijke rol speelt bij de integratie van alle bevolkingsgroepen; er zijn nauwelijks gebieden te noemen waarop autochtone en allochtone burgers, gehandicapten en niet-gehandicapten, jongeren en ouderen zo probleemloos met elkaar omgaan als in de sport;

| 5. | wijst erop dat een sterke en gezonde bevolking (mannen en vrouwen, jongeren en ouderen) onontbeerlijk is voor economische groei, concurrentievermogen en de verbetering van het welzijn in Europa in het algemeen, en zo de doelstellingen van de Lissabonstrategie helpt te verwezenlijken; |
| --- | --- |

5.

wijst erop dat een sterke en gezonde bevolking (mannen en vrouwen, jongeren en ouderen) onontbeerlijk is voor economische groei, concurrentievermogen en de verbetering van het welzijn in Europa in het algemeen, en zo de doelstellingen van de Lissabonstrategie helpt te verwezenlijken;

| 6. | merkt op dat sport de prestatiebereidheid van individuen vergroot en fundamentele waarden zoals fair play, tolerantie en solidariteit kan overbrengen; |
| --- | --- |

6.

merkt op dat sport de prestatiebereidheid van individuen vergroot en fundamentele waarden zoals fair play, tolerantie en solidariteit kan overbrengen;

| 7. | is dan ook ingenomen met het „Witboek sport” van de Commissie, dat beoogt de beoefening van sport te stimuleren omdat sport in educatief, gezondheids-, maatschappelijk en economisch opzicht van belang is en in sterke mate bijdraagt aan de verwezenlijking van de strategische doelstellingen solidariteit en welvaart in de Europese Unie; |
| --- | --- |

7.

is dan ook ingenomen met het „Witboek sport” van de Commissie, dat beoogt de beoefening van sport te stimuleren omdat sport in educatief, gezondheids-, maatschappelijk en economisch opzicht van belang is en in sterke mate bijdraagt aan de verwezenlijking van de strategische doelstellingen solidariteit en welvaart in de Europese Unie;

| 8. | is evenwel van mening dat de sportsector tevens te kampen heeft met nieuwe problemen en uitdagingen die zich in de Europese maatschappij voordoen, zoals commerciële druk, uitbuiting van jonge spelers, doping, racisme, geweld, corruptie en witwaspraktijken; |
| --- | --- |

8.

is evenwel van mening dat de sportsector tevens te kampen heeft met nieuwe problemen en uitdagingen die zich in de Europese maatschappij voordoen, zoals commerciële druk, uitbuiting van jonge spelers, doping, racisme, geweld, corruptie en witwaspraktijken;

| 9. | neemt echter verontrust kennis van de in het „Witboek sport” genoemde doelstellingen, aangezien deze ertoe zullen leiden dat de bevoegdheden van de EU op sportgebied worden uitgebreid. Deze doelstellingen gaan verder dan wat is vastgelegd in de Verklaring van Nice en in de bestaande verdragen. Er mag niet getornd worden aan de autonomie van de sportorganisaties en aan de bevoegdheden van de lidstaten en de regionale en lokale overheden. Het CvdR wijst er nadrukkelijk op dat de EU op sportgebied slechts beperkte bevoegdheden heeft; |
| --- | --- |

9.

neemt echter verontrust kennis van de in het „Witboek sport” genoemde doelstellingen, aangezien deze ertoe zullen leiden dat de bevoegdheden van de EU op sportgebied worden uitgebreid. Deze doelstellingen gaan verder dan wat is vastgelegd in de Verklaring van Nice en in de bestaande verdragen. Er mag niet getornd worden aan de autonomie van de sportorganisaties en aan de bevoegdheden van de lidstaten en de regionale en lokale overheden. Het CvdR wijst er nadrukkelijk op dat de EU op sportgebied slechts beperkte bevoegdheden heeft;

| 10. | zou op grond hiervan graag zien dat de Commissie de sportsector in de lidstaten te hulp komt met ondersteunende, coördinerende en aanvullende maatregelen, en de sociale, educatieve, gezondheidsbevorderende en culturele waarden van sport bevordert, dit alles echter zonder de zelfstandigheid en de bevoegdheden van de lidstaten en sportorganisaties aan te tasten; |
| --- | --- |

10.

zou op grond hiervan graag zien dat de Commissie de sportsector in de lidstaten te hulp komt met ondersteunende, coördinerende en aanvullende maatregelen, en de sociale, educatieve, gezondheidsbevorderende en culturele waarden van sport bevordert, dit alles echter zonder de zelfstandigheid en de bevoegdheden van de lidstaten en sportorganisaties aan te tasten;

| 11. | dringt erop aan dat met het oog op de tenuitvoerlegging van het „Witboek sport” een begrotingslijn voor voorbereidende maatregelen en proefprojecten in de EU-begroting voor 2009 wordt gecreëerd, aangezien een apart programma voor EU-steun niet voor 2011 kan worden gerealiseerd; beveelt bovendien aan dat informatie over huidige en toekomstige mogelijkheden om deel te nemen aan aanbestedingen op sportgebied op grote schaal wordt verspreid; |
| --- | --- |

11.

dringt erop aan dat met het oog op de tenuitvoerlegging van het „Witboek sport” een begrotingslijn voor voorbereidende maatregelen en proefprojecten in de EU-begroting voor 2009 wordt gecreëerd, aangezien een apart programma voor EU-steun niet voor 2011 kan worden gerealiseerd; beveelt bovendien aan dat informatie over huidige en toekomstige mogelijkheden om deel te nemen aan aanbestedingen op sportgebied op grote schaal wordt verspreid;

| 12. | pleit ervoor om sport beter te integreren in het beleid en de steunprogramma's van de EU. Volgens het Comité van de Regio's vormt de opname van sport in het Verdrag tot wijziging van het Verdrag betreffende de Europese Unie en van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap een toereikende rechtsgrondslag voor ondersteunende, coördinerende en aanvullende maatregelen op sportgebied tijdens de programmeringsperiode vanaf 2013; |
| --- | --- |

12.

pleit ervoor om sport beter te integreren in het beleid en de steunprogramma's van de EU. Volgens het Comité van de Regio's vormt de opname van sport in het Verdrag tot wijziging van het Verdrag betreffende de Europese Unie en van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap een toereikende rechtsgrondslag voor ondersteunende, coördinerende en aanvullende maatregelen op sportgebied tijdens de programmeringsperiode vanaf 2013;

| 13. | verzoekt zijn leden om op regionaal niveau steun te verlenen aan de in het „Witboek sport” neergelegde eisen ten aanzien van de opname van sport in steunmaatregelen van de EU uit hoofde van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds en het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling; |
| --- | --- |

13.

verzoekt zijn leden om op regionaal niveau steun te verlenen aan de in het „Witboek sport” neergelegde eisen ten aanzien van de opname van sport in steunmaatregelen van de EU uit hoofde van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds en het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling;

| 14. | verwelkomt dat in het „Witboek sport” als kerntaak wordt aangemerkt om sport in het beleid op alle terreinen te integreren en verzoekt de Commissie om regelmatig verslag te doen van de tenuitvoerlegging van deze taak; |
| --- | --- |

14.

verwelkomt dat in het „Witboek sport” als kerntaak wordt aangemerkt om sport in het beleid op alle terreinen te integreren en verzoekt de Commissie om regelmatig verslag te doen van de tenuitvoerlegging van deze taak;

Ten aanzien van lichaamsbeweging voor een betere volksgezondheid

| 15. | is van mening dat de Commissie het probleem heeft onderkend en in haar — elkaar aanvullende — Witboeken „Sport” en „Een Europese strategie voor gezondheidsproblemen die verband houden met voeding, overgewicht en obesitas” in internationaal verband op de noodzaak om maatregelen te nemen wijst en mogelijke oplossingen aandraagt; |
| --- | --- |

15.

is van mening dat de Commissie het probleem heeft onderkend en in haar — elkaar aanvullende — Witboeken „Sport” en „Een Europese strategie voor gezondheidsproblemen die verband houden met voeding, overgewicht en obesitas” in internationaal verband op de noodzaak om maatregelen te nemen wijst en mogelijke oplossingen aandraagt;

| 16. | beschouwt de bijdrage van sportorganisaties aan het verbeteren van de volksgezondheid door méér lichaamsbeweging als vanzelfsprekend, aangezien sportorganisaties dankzij de clubs en federaties waaruit ze bestaan een grote doelgroep bereiken. Het CvdR onderschrijft het voornemen van de Commissie om de vorming van netwerken voor de uitwisseling van ervaringen — met name ten aanzien van goede praktijken die in het geval van jongeren hun waarde hebben bewezen en met nadruk op breedtesport — principieel en financieel sterker te ondersteunen. Het wijst er daarnaast op dat sectoroverschrijdende samenwerking op dit gebied belangrijk is, omdat gezamenlijke actie op EU-niveau een positief effect kan hebben op de nationale bestuursstructuren, die over verschillende beleidsterreinen (sport, volksgezondheid, onderwijs) zijn verdeeld; |
| --- | --- |

16.

beschouwt de bijdrage van sportorganisaties aan het verbeteren van de volksgezondheid door méér lichaamsbeweging als vanzelfsprekend, aangezien sportorganisaties dankzij de clubs en federaties waaruit ze bestaan een grote doelgroep bereiken. Het CvdR onderschrijft het voornemen van de Commissie om de vorming van netwerken voor de uitwisseling van ervaringen — met name ten aanzien van goede praktijken die in het geval van jongeren hun waarde hebben bewezen en met nadruk op breedtesport — principieel en financieel sterker te ondersteunen. Het wijst er daarnaast op dat sectoroverschrijdende samenwerking op dit gebied belangrijk is, omdat gezamenlijke actie op EU-niveau een positief effect kan hebben op de nationale bestuursstructuren, die over verschillende beleidsterreinen (sport, volksgezondheid, onderwijs) zijn verdeeld;

| 17. | zou de Commissie er tevens toe willen aanzetten meer waarde te hechten aan spontane en ongeorganiseerde sportactiviteiten en ervoor te zorgen dat zowel sportorganisaties als overheidsinstanties de best mogelijke omstandigheden scheppen waarin dergelijke activiteiten kunnen gedijen; |
| --- | --- |

17.

zou de Commissie er tevens toe willen aanzetten meer waarde te hechten aan spontane en ongeorganiseerde sportactiviteiten en ervoor te zorgen dat zowel sportorganisaties als overheidsinstanties de best mogelijke omstandigheden scheppen waarin dergelijke activiteiten kunnen gedijen;

Ten aanzien van de bestrijding en de preventie van doping

| 18. | is van oordeel dat prestatiedruk die voornamelijk wordt veroorzaakt door commerciële en maatschappelijke verwachtingen zonder dat zich — zoals op andere gebieden het geval is — een bepaalde ethiek heeft ontwikkeld, het risico met zich meebrengt dat er ongeoorloofde prestatieverhogende middelen worden gebruikt; |
| --- | --- |

18.

is van oordeel dat prestatiedruk die voornamelijk wordt veroorzaakt door commerciële en maatschappelijke verwachtingen zonder dat zich — zoals op andere gebieden het geval is — een bepaalde ethiek heeft ontwikkeld, het risico met zich meebrengt dat er ongeoorloofde prestatieverhogende middelen worden gebruikt;

| 19. | constateert dat doping het beginsel van fair play en het imago van de sport ernstig aantast en een groot gevaar vormt voor de gezondheid van het individu. Ook werkt dopinggebruik demotiverend voor andere sporters; |
| --- | --- |

19.

constateert dat doping het beginsel van fair play en het imago van de sport ernstig aantast en een groot gevaar vormt voor de gezondheid van het individu. Ook werkt dopinggebruik demotiverend voor andere sporters;

| 20. | meent dat niet alleen beroepssporters te maken hebben met hooggespannen prestatieverwachtingen van veel maatschappelijke actoren. Ook onder amateursporters en jongeren is het risico van successief dopinggebruik hierdoor sterk gestegen; |
| --- | --- |

20.

meent dat niet alleen beroepssporters te maken hebben met hooggespannen prestatieverwachtingen van veel maatschappelijke actoren. Ook onder amateursporters en jongeren is het risico van successief dopinggebruik hierdoor sterk gestegen;

| 21. | is van mening dat verplichtingen ten aanzien van een dopingvrije sport alleen kunnen worden nageleefd wanneer efficiënt op doping wordt gecontroleerd; hiervoor is op Europees en mondiaal niveau de bereidheid nodig om echt werk te maken van dopingbestrijding; |
| --- | --- |

21.

is van mening dat verplichtingen ten aanzien van een dopingvrije sport alleen kunnen worden nageleefd wanneer efficiënt op doping wordt gecontroleerd; hiervoor is op Europees en mondiaal niveau de bereidheid nodig om echt werk te maken van dopingbestrijding;

| 22. | beveelt aan om de dopingbestrijding in de EU beter te coördineren, waarbij het Verdrag tegen doping in de sport van de Unesco moet worden nageleefd en een daadwerkelijk onafhankelijke instantie voor dopingcontrole in het leven moet worden geroepen; |
| --- | --- |

22.

beveelt aan om de dopingbestrijding in de EU beter te coördineren, waarbij het Verdrag tegen doping in de sport van de Unesco moet worden nageleefd en een daadwerkelijk onafhankelijke instantie voor dopingcontrole in het leven moet worden geroepen;

| 23. | meent dat lokale en regionale overheden en organisaties bij uitstek geschikt zijn om op scholen, in sportclubs en in de sportsector in zijn algemeenheid de aandacht op deze problematiek te vestigen door middel van voorlichtingscampagnes over doping, en om de opgedane kennis te verspreiden; het CvdR roept hen dan ook hiertoe op en legt de nadruk op zijn voornemen om dergelijke activiteiten op lokaal en regionaal niveau te begeleiden en te ondersteunen; |
| --- | --- |

23.

meent dat lokale en regionale overheden en organisaties bij uitstek geschikt zijn om op scholen, in sportclubs en in de sportsector in zijn algemeenheid de aandacht op deze problematiek te vestigen door middel van voorlichtingscampagnes over doping, en om de opgedane kennis te verspreiden; het CvdR roept hen dan ook hiertoe op en legt de nadruk op zijn voornemen om dergelijke activiteiten op lokaal en regionaal niveau te begeleiden en te ondersteunen;

Ten aanzien van meer aandacht voor sport in onderwijs en opleiding

| 24. | verwelkomt en bepleit het bevorderen van sportbeoefening en lichaamsbeweging door middel van diverse beleidsmaatregelen van de Commissie, alsook de toekenning van een label aan scholen die zich er specifiek voor inzetten om lichaamsbeweging te stimuleren en aan sportverenigingen die zich in heel bijzondere mate kunnen beroemen op het besteden van speciale aandacht aan de kwaliteit van hun diensten; |
| --- | --- |

24.

verwelkomt en bepleit het bevorderen van sportbeoefening en lichaamsbeweging door middel van diverse beleidsmaatregelen van de Commissie, alsook de toekenning van een label aan scholen die zich er specifiek voor inzetten om lichaamsbeweging te stimuleren en aan sportverenigingen die zich in heel bijzondere mate kunnen beroemen op het besteden van speciale aandacht aan de kwaliteit van hun diensten;

| 25. | benadrukt het grote belang dat beweging, sport en spel in het voorschoolse traject hebben voor de lichamelijke, geestelijke, cognitieve en sociale ontwikkeling van kinderen en jongeren, aangezien deze elementen onontbeerlijk zijn voor opvoeding en vorming in het algemeen. Het CvdR roept de Commissie derhalve op om ook in het voorschoolse traject bijzondere aandacht te schenken aan lichaamsbeweging; |
| --- | --- |

25.

benadrukt het grote belang dat beweging, sport en spel in het voorschoolse traject hebben voor de lichamelijke, geestelijke, cognitieve en sociale ontwikkeling van kinderen en jongeren, aangezien deze elementen onontbeerlijk zijn voor opvoeding en vorming in het algemeen. Het CvdR roept de Commissie derhalve op om ook in het voorschoolse traject bijzondere aandacht te schenken aan lichaamsbeweging;

| 26. | wijst er echter op dat de Commissie bij al haar ondersteunende, coördinerende en aanvullende maatregelen op het gebied van onderwijs en sport rekening moet houden met de bevoegdheden van de lidstaten en van de verantwoordelijke subnationale bestuurslagen in de lidstaten; |
| --- | --- |

26.

wijst er echter op dat de Commissie bij al haar ondersteunende, coördinerende en aanvullende maatregelen op het gebied van onderwijs en sport rekening moet houden met de bevoegdheden van de lidstaten en van de verantwoordelijke subnationale bestuurslagen in de lidstaten;

Ten aanzien van het bevorderen van vrijwilligerswerk en actief burgerschap door sport

| 27. | beklemtoont het grote belang van vrijwilligerswerk en verzoekt de Commissie om het ideële karakter van sport als uitgangspunt te nemen. Voorts wijst het op het risico dat sport uitsluitend als economische activiteit wordt beschouwd, waardoor geen recht zou worden gedaan aan het verschijnsel sport in zijn totaliteit. Profsport vormt slechts een fractie van de totale sportbeoefening, wat in het „Witboek sport” te weinig naar voren komt; |
| --- | --- |

27.

beklemtoont het grote belang van vrijwilligerswerk en verzoekt de Commissie om het ideële karakter van sport als uitgangspunt te nemen. Voorts wijst het op het risico dat sport uitsluitend als economische activiteit wordt beschouwd, waardoor geen recht zou worden gedaan aan het verschijnsel sport in zijn totaliteit. Profsport vormt slechts een fractie van de totale sportbeoefening, wat in het „Witboek sport” te weinig naar voren komt;

| 28. | is van mening dat burgerzin juist in de sport rechtstreeks verband houdt met gemeenschapsopbouw en naast sportieve ook sociale en maatschappelijke doelen dient; |
| --- | --- |

28.

is van mening dat burgerzin juist in de sport rechtstreeks verband houdt met gemeenschapsopbouw en naast sportieve ook sociale en maatschappelijke doelen dient;

| 29. | beschouwt het programma „Europa voor de burger” in het kader van de bevordering van de breedtesport als een verheugende maatregel; |
| --- | --- |

29.

beschouwt het programma „Europa voor de burger” in het kader van de bevordering van de breedtesport als een verheugende maatregel;

| 30. | steunt het voorstel van de Commissie om vrijwilligerswerk van jongeren in de sport aan te moedigen via het programma „Jeugd in actie”; |
| --- | --- |

30.

steunt het voorstel van de Commissie om vrijwilligerswerk van jongeren in de sport aan te moedigen via het programma „Jeugd in actie”;

| 31. | juicht toe dat de Commissie een Europees onderzoek naar vrijwilligerswerk in de sport wil laten uitvoeren, aangezien hiermee een bruikbaar instrument zou worden geschapen voor het vaststellen en plannen van vrijwilligersactiviteiten in de sport; |
| --- | --- |

31.

juicht toe dat de Commissie een Europees onderzoek naar vrijwilligerswerk in de sport wil laten uitvoeren, aangezien hiermee een bruikbaar instrument zou worden geschapen voor het vaststellen en plannen van vrijwilligersactiviteiten in de sport;

Ten aanzien van sport en sociale insluiting, integratie en gelijke kansen

| 32. | beklemtoont van mening dat rekening moet worden gehouden met de speciale rol die sport in het leven van gehandicapten speelt; |
| --- | --- |

32.

beklemtoont van mening dat rekening moet worden gehouden met de speciale rol die sport in het leven van gehandicapten speelt;

| 33. | dringt er derhalve bij de lidstaten, de lokale en regionale overheden en de sportorganisaties op aan om de behoeften van gehandicapten in aanmerking te nemen en ervoor te zorgen dat sportlocaties en -voorzieningen voor hen toegankelijk zijn; |
| --- | --- |

33.

dringt er derhalve bij de lidstaten, de lokale en regionale overheden en de sportorganisaties op aan om de behoeften van gehandicapten in aanmerking te nemen en ervoor te zorgen dat sportlocaties en -voorzieningen voor hen toegankelijk zijn;

| 34. | vindt dat moet worden gestimuleerd dat begeleiders, trainers, vrijwilligers en sportclubs en -organisaties leren om gehandicapten op te vangen; |
| --- | --- |

34.

vindt dat moet worden gestimuleerd dat begeleiders, trainers, vrijwilligers en sportclubs en -organisaties leren om gehandicapten op te vangen;

| 35. | is van mening dat sport ouderen in staat stelt om hun lichamelijke en geestelijke vermogens zo lang mogelijk te behouden en om zoveel mogelijk zelfstandig te blijven wonen. Mobiel zijn en blijven betekent dat ouderen hun sociale contacten in stand kunnen houden en zelfstandig kunnen blijven deelnemen aan het maatschappelijk leven. Sport kan hieraan een specifieke bijdrage leveren; |
| --- | --- |

35.

is van mening dat sport ouderen in staat stelt om hun lichamelijke en geestelijke vermogens zo lang mogelijk te behouden en om zoveel mogelijk zelfstandig te blijven wonen. Mobiel zijn en blijven betekent dat ouderen hun sociale contacten in stand kunnen houden en zelfstandig kunnen blijven deelnemen aan het maatschappelijk leven. Sport kan hieraan een specifieke bijdrage leveren;

| 36. | is het ermee eens dat de lidstaten bij de programmering van het Europees Sociaal Fonds, het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en het Europees Integratiefonds aandacht moeten hebben voor de door sport geboden mogelijkheden tot integratie; |
| --- | --- |

36.

is het ermee eens dat de lidstaten bij de programmering van het Europees Sociaal Fonds, het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en het Europees Integratiefonds aandacht moeten hebben voor de door sport geboden mogelijkheden tot integratie;

Ten aanzien van betere preventie en bestrijding van racisme en geweld

| 37. | is ingenomen met de reeds bestaande nationale en internationale inspanningen om door oprichting van centrale informatiepunten en samenwerking tussen politiediensten en sportbonden de strijd aan te binden met geweld en racisme in de sport; |
| --- | --- |

37.

is ingenomen met de reeds bestaande nationale en internationale inspanningen om door oprichting van centrale informatiepunten en samenwerking tussen politiediensten en sportbonden de strijd aan te binden met geweld en racisme in de sport;

| 38. | stelt vast dat het wereldkampioenschap voetbal in Duitsland in 2006 heeft aangetoond dat deze samenwerking haar vruchten afwerpt en tot goede resultaten heeft geleid; |
| --- | --- |

38.

stelt vast dat het wereldkampioenschap voetbal in Duitsland in 2006 heeft aangetoond dat deze samenwerking haar vruchten afwerpt en tot goede resultaten heeft geleid;

Ten aanzien van het delen van onze waarden met de rest van de wereld

| 39. | moedigt de Commissie aan om het gebruik van sport als instrument in het ontwikkelingsbeleid te bevorderen; |
| --- | --- |

39.

moedigt de Commissie aan om het gebruik van sport als instrument in het ontwikkelingsbeleid te bevorderen;

| 40. | dringt er dan ook op aan om de ervaringen en de kennis die de Verenigde Naties en de lidstaten in 2005 hebben opgedaan met het „Internationaal jaar van de sport en de lichamelijke opvoeding als instrument ter bevordering van onderwijs, gezondheid, ontwikkeling en vrede” te benutten en bestaande projecten en maatregelen desgewenst uit te bouwen en voort te zetten; |
| --- | --- |

40.

dringt er dan ook op aan om de ervaringen en de kennis die de Verenigde Naties en de lidstaten in 2005 hebben opgedaan met het „Internationaal jaar van de sport en de lichamelijke opvoeding als instrument ter bevordering van onderwijs, gezondheid, ontwikkeling en vrede” te benutten en bestaande projecten en maatregelen desgewenst uit te bouwen en voort te zetten;

| 41. | ziet op grond van het subsidiariteitsbeginsel geen noodzaak om de instroom van sporters uit derde landen in EU-verband te regelen of te onderwerpen aan instrumenten voor cirkelmigratie. Immigratie van sporters dient derhalve onder de nationale bevoegdheden te blijven vallen; |
| --- | --- |

41.

ziet op grond van het subsidiariteitsbeginsel geen noodzaak om de instroom van sporters uit derde landen in EU-verband te regelen of te onderwerpen aan instrumenten voor cirkelmigratie. Immigratie van sporters dient derhalve onder de nationale bevoegdheden te blijven vallen;

Ten aanzien van het ondersteunen van duurzame ontwikkeling

| 42. | schaart zich achter het vaststellen van milieudoelstellingen door Europese sportorganisaties en organisatoren van sportevenementen, en achter de oproep van de Commissie om deel te nemen aan het communautair milieubeheer- en milieuauditsysteem (EMAS) en aan de communautaire regelingen voor de toekenning van milieukeuren, en om deze tijdens grote sportevenementen te promoten; |
| --- | --- |

42.

schaart zich achter het vaststellen van milieudoelstellingen door Europese sportorganisaties en organisatoren van sportevenementen, en achter de oproep van de Commissie om deel te nemen aan het communautair milieubeheer- en milieuauditsysteem (EMAS) en aan de communautaire regelingen voor de toekenning van milieukeuren, en om deze tijdens grote sportevenementen te promoten;

| 43. | verwelkomt het voornemen van de Commissie om rekening te houden met sport als onderdeel van het nieuwe LIFE+-programma; |
| --- | --- |

43.

verwelkomt het voornemen van de Commissie om rekening te houden met sport als onderdeel van het nieuwe LIFE+-programma;

Ten aanzien van de economische dimensie van sport

| 44. | wijst erop dat het economische belang van sport voor het toerisme niet alleen blijkt tijdens grote sportevenementen, maar dat ook actieve sportbeoefening in het kader van recreatief toerisme in belangrijke mate bijdraagt aan regionale ontwikkeling en met name aan structurele veranderingen. De beleidsstrategieën van de regio's spelen daarbij een sleutelrol. De Commissie moet de regio's dan ook blijven steunen bij hun inspanningen om vaart te zetten achter hun structurele ontwikkeling door maatregelen te nemen die zijn toegesneden op hun behoeften. Het CvdR moedigt de lokale en regionale overheden ertoe aan, de tot hun beschikking staande middelen uit de structuurfondsen ook te gebruiken voor investeringen in sport- en recreatievoorzieningen; |
| --- | --- |

44.

wijst erop dat het economische belang van sport voor het toerisme niet alleen blijkt tijdens grote sportevenementen, maar dat ook actieve sportbeoefening in het kader van recreatief toerisme in belangrijke mate bijdraagt aan regionale ontwikkeling en met name aan structurele veranderingen. De beleidsstrategieën van de regio's spelen daarbij een sleutelrol. De Commissie moet de regio's dan ook blijven steunen bij hun inspanningen om vaart te zetten achter hun structurele ontwikkeling door maatregelen te nemen die zijn toegesneden op hun behoeften. Het CvdR moedigt de lokale en regionale overheden ertoe aan, de tot hun beschikking staande middelen uit de structuurfondsen ook te gebruiken voor investeringen in sport- en recreatievoorzieningen;

Ten aanzien van een empirisch onderbouwd sportbeleid

| 45. | is verontrust dat de Commissie oproept tot het verzamelen van meer gegevens zonder dat met de lidstaten en de Europese regio's afspraken zijn gemaakt over de doelstellingen hiervan; |
| --- | --- |

45.

is verontrust dat de Commissie oproept tot het verzamelen van meer gegevens zonder dat met de lidstaten en de Europese regio's afspraken zijn gemaakt over de doelstellingen hiervan;

| 46. | wijst erop dat het verdere opstellen van sport- en sportgerelateerde statistieken die op zich niet echt noodzakelijk zijn om een beter beeld te krijgen van de meerwaarde van sport, tot extra administratieve rompslomp kan leiden die in het licht van het streven om ook op EU-niveau de bureaucratie te verminderen, ten enenmale dient te worden vermeden; |
| --- | --- |

46.

wijst erop dat het verdere opstellen van sport- en sportgerelateerde statistieken die op zich niet echt noodzakelijk zijn om een beter beeld te krijgen van de meerwaarde van sport, tot extra administratieve rompslomp kan leiden die in het licht van het streven om ook op EU-niveau de bureaucratie te verminderen, ten enenmale dient te worden vermeden;

| 47. | verzoekt de Commissie dan ook om de dialoog met de lidstaten en met de regio's in het bijzonder te intensiveren, zodat er allereerst overeenstemming wordt bereikt over de doelstellingen van een dergelijke kennisbasis. Er moet worden gestreefd naar minimalisering van de extra rompslomp die met het opstellen van statistieken gepaard gaat; |
| --- | --- |

47.

verzoekt de Commissie dan ook om de dialoog met de lidstaten en met de regio's in het bijzonder te intensiveren, zodat er allereerst overeenstemming wordt bereikt over de doelstellingen van een dergelijke kennisbasis. Er moet worden gestreefd naar minimalisering van de extra rompslomp die met het opstellen van statistieken gepaard gaat;

| 48. | neemt er nota van dat de Commissie wil laten onderzoeken hoe sport direct en indirect bijdraagt aan de agenda van Lissabon. Het CvdR vraagt zich echter af of het ontbreken van de door de Commissie genoemde kennisbasis geen belemmering vormt voor een degelijke wetenschappelijke beoordeling van de door de sport geleverde bijdrage aan de agenda van Lissabon. Het CvdR verzoekt de Commissie om hem de uitkomsten van het voorgenomen onderzoek mee te delen; |
| --- | --- |

48.

neemt er nota van dat de Commissie wil laten onderzoeken hoe sport direct en indirect bijdraagt aan de agenda van Lissabon. Het CvdR vraagt zich echter af of het ontbreken van de door de Commissie genoemde kennisbasis geen belemmering vormt voor een degelijke wetenschappelijke beoordeling van de door de sport geleverde bijdrage aan de agenda van Lissabon. Het CvdR verzoekt de Commissie om hem de uitkomsten van het voorgenomen onderzoek mee te delen;

Ten aanzien van het veiligstellen van de overheidssteun voor sport

| 49. | beschouwt duurzame financieringsmodellen waarmee sportorganisaties op lange termijn kunnen worden ondersteund, als onontbeerlijk voor het bevorderen van sport in de lidstaten; |
| --- | --- |

49.

beschouwt duurzame financieringsmodellen waarmee sportorganisaties op lange termijn kunnen worden ondersteund, als onontbeerlijk voor het bevorderen van sport in de lidstaten;

| 50. | acht overheidssteun voor de breedtesport noodzakelijk en wijst erop dat deze in veel lidstaten op grote schaal wordt gefinancierd door middel van directe of indirecte afdrachten (belastingen of heffingen) uit door de staat georganiseerde of vergunde loterijen of sportkansspelen; |
| --- | --- |

50.

acht overheidssteun voor de breedtesport noodzakelijk en wijst erop dat deze in veel lidstaten op grote schaal wordt gefinancierd door middel van directe of indirecte afdrachten (belastingen of heffingen) uit door de staat georganiseerde of vergunde loterijen of sportkansspelen;

| 51. | benadrukt in dit verband dat de bestaande staatsmonopolies op het gebied van kansspelen en sportweddenschappen welke gebaseerd zijn op dwingende redenen van algemeen belang (zoals de voorkoming van gokverslaving en de handhaving van de openbare orde) en deze doelstellingen consequent nastreven, volgens de jurisprudentie van het Hof van Justitie in overeenstemming zijn met de Europese wetgeving. Het CvdR acht het zinvol om geld dat afkomstig is van — in principe ongewenste — kansspelen te gebruiken voor doeleinden van algemeen belang (zoals sport); |
| --- | --- |

51.

benadrukt in dit verband dat de bestaande staatsmonopolies op het gebied van kansspelen en sportweddenschappen welke gebaseerd zijn op dwingende redenen van algemeen belang (zoals de voorkoming van gokverslaving en de handhaving van de openbare orde) en deze doelstellingen consequent nastreven, volgens de jurisprudentie van het Hof van Justitie in overeenstemming zijn met de Europese wetgeving. Het CvdR acht het zinvol om geld dat afkomstig is van — in principe ongewenste — kansspelen te gebruiken voor doeleinden van algemeen belang (zoals sport);

| 52. | is verheugd dat de Commissie een onafhankelijk onderzoek zal instellen naar de wijze waarop breedtesport in de lidstaten wordt gefinancierd, en verzoekt de Commissie de uitkomsten van dit onderzoek af te wachten alvorens politieke besluiten te nemen die de overheidssteun voor breedtesport in gevaar kunnen brengen; |
| --- | --- |

52.

is verheugd dat de Commissie een onafhankelijk onderzoek zal instellen naar de wijze waarop breedtesport in de lidstaten wordt gefinancierd, en verzoekt de Commissie de uitkomsten van dit onderzoek af te wachten alvorens politieke besluiten te nemen die de overheidssteun voor breedtesport in gevaar kunnen brengen;

| 53. | zou graag zien dat de Commissie nagaat of er behoefte is aan geavanceerde methoden om het effect van overheidssteun aan sport te beoordelen. Nationale, regionale en lokale steunverlening verschilt qua opzet en het is wenselijk om aan de hand van onderzoek en vergelijking een oordeel te vellen over de betekenis van de verschillende vormen van overheidssteun voor de sportontwikkeling; |
| --- | --- |

53.

zou graag zien dat de Commissie nagaat of er behoefte is aan geavanceerde methoden om het effect van overheidssteun aan sport te beoordelen. Nationale, regionale en lokale steunverlening verschilt qua opzet en het is wenselijk om aan de hand van onderzoek en vergelijking een oordeel te vellen over de betekenis van de verschillende vormen van overheidssteun voor de sportontwikkeling;

| 54. | steunt het pleidooi van de Commissie voor het behoud van de bestaande mogelijkheden om voor sport een verlaagd btw-tarief toe te passen; |
| --- | --- |

54.

steunt het pleidooi van de Commissie voor het behoud van de bestaande mogelijkheden om voor sport een verlaagd btw-tarief toe te passen;

Ten aanzien van de organisatie van de sport

| 55. | erkent evenals de Commissie de autonomie van sportorganisaties en representatieve structuren en constateert dat in het „Witboek sport” wordt nagelaten om de nadruk te leggen op het belang van de autonomie van sportbonden zoals die is neergelegd en erkend in de Verklaring van Nice; |
| --- | --- |

55.

erkent evenals de Commissie de autonomie van sportorganisaties en representatieve structuren en constateert dat in het „Witboek sport” wordt nagelaten om de nadruk te leggen op het belang van de autonomie van sportbonden zoals die is neergelegd en erkend in de Verklaring van Nice;

Ten aanzien van het specifieke karakter van sport

| 56. | beschouwt de specifieke kenmerken van sport als fundamentele en intrinsieke eigenschappen, en stelt vast dat het „Witboek sport” zich hierover niet duidelijk uitspreekt. Het CvdR vreest dat de van-geval-tot-geval-benadering bij het beoordelen van het specifieke karakter van sport niet bevredigend is vanuit het perspectief van de sportorganisaties en zal leiden tot vergroting van de bestaande rechtsonzekerheid; |
| --- | --- |

56.

beschouwt de specifieke kenmerken van sport als fundamentele en intrinsieke eigenschappen, en stelt vast dat het „Witboek sport” zich hierover niet duidelijk uitspreekt. Het CvdR vreest dat de van-geval-tot-geval-benadering bij het beoordelen van het specifieke karakter van sport niet bevredigend is vanuit het perspectief van de sportorganisaties en zal leiden tot vergroting van de bestaande rechtsonzekerheid;

Ten aanzien van vrij verkeer en nationaliteit

| 57. | beschouwt de in het „Witboek sport” genoemde voorbeelden van specifieke en evenredige beperkingen van het vrije verkeer als ter zake doende en zinvol, en als noodzakelijk vanwege de specifieke kenmerken van sport; |
| --- | --- |

57.

beschouwt de in het „Witboek sport” genoemde voorbeelden van specifieke en evenredige beperkingen van het vrije verkeer als ter zake doende en zinvol, en als noodzakelijk vanwege de specifieke kenmerken van sport;

Ten aanzien van transfers

| 58. | acht transferregels onontbeerlijk om een evenwichtige competitie tussen sportclubs te waarborgen; |
| --- | --- |

58.

acht transferregels onontbeerlijk om een evenwichtige competitie tussen sportclubs te waarborgen;

Ten aanzien van spelersmakelaars

| 59. | is ermee ingenomen dat de Commissie een effectbeoordeling zal uitvoeren om een duidelijk beeld te verkrijgen van de activiteiten van spelersmakelaars in de EU; |
| --- | --- |

59.

is ermee ingenomen dat de Commissie een effectbeoordeling zal uitvoeren om een duidelijk beeld te verkrijgen van de activiteiten van spelersmakelaars in de EU;

| 60. | pleit ervoor om, wanneer maatregelen op EU-niveau nodig zijn, samen met de internationale federaties nationale en op de bondsregels gebaseerde maatregelen vast te stellen; |
| --- | --- |

60.

pleit ervoor om, wanneer maatregelen op EU-niveau nodig zijn, samen met de internationale federaties nationale en op de bondsregels gebaseerde maatregelen vast te stellen;

Ten aanzien van de bescherming van minderjarigen

| 61. | dringt er bij de Commissie op aan om hoge prioriteit te verlenen aan de in het „Witboek sport” voorgestelde samenwerking met de lidstaten en de sportorganisaties inzake de bescherming van minderjarigen; |
| --- | --- |

61.

dringt er bij de Commissie op aan om hoge prioriteit te verlenen aan de in het „Witboek sport” voorgestelde samenwerking met de lidstaten en de sportorganisaties inzake de bescherming van minderjarigen;

Ten aanzien van corruptie, witwassen en andere vormen van financiële fraude

| 62. | is verheugd dat de Commissie steun wil verlenen aan corruptiebestrijdende instanties en wil toezien op de toepassing van de Europese wetgeving ter bestrijding van het witwassen van geld in de sport; |
| --- | --- |

62.

is verheugd dat de Commissie steun wil verlenen aan corruptiebestrijdende instanties en wil toezien op de toepassing van de Europese wetgeving ter bestrijding van het witwassen van geld in de sport;

Ten aanzien van licentiesystemen voor clubs

| 63. | beschouwt het uitwerken van licentiesystemen, die met de geldende mededingings- en internemarktregels dienen te stroken, als een autonome taak van de sportorganisaties; |
| --- | --- |

63.

beschouwt het uitwerken van licentiesystemen, die met de geldende mededingings- en internemarktregels dienen te stroken, als een autonome taak van de sportorganisaties;

Ten aanzien van de media

| 64. | is ingenomen dat de Commissie het recht op informatie en de toegankelijkheid van uitzendingen van sportevenementen voor de burger blijft steunen; |
| --- | --- |

64.

is ingenomen dat de Commissie het recht op informatie en de toegankelijkheid van uitzendingen van sportevenementen voor de burger blijft steunen;

| 65. | beschouwt de bestaande Europese regelgeving inzake het recht op korte nieuwsverslagen als een belangrijk en beproefd middel om de vrije nieuwsgaring en meningsuiting te waarborgen; |
| --- | --- |

65.

beschouwt de bestaande Europese regelgeving inzake het recht op korte nieuwsverslagen als een belangrijk en beproefd middel om de vrije nieuwsgaring en meningsuiting te waarborgen;

| 66. | pleit er dan ook voor om met het oog op de komende evaluatie van het Europese rechtskader voor audiovisuele media na te gaan of en in hoeverre het recht op korte nieuwsverslagen tevens op andere media (zoals radio) van toepassing zou moeten zijn; |
| --- | --- |

66.

pleit er dan ook voor om met het oog op de komende evaluatie van het Europese rechtskader voor audiovisuele media na te gaan of en in hoeverre het recht op korte nieuwsverslagen tevens op andere media (zoals radio) van toepassing zou moeten zijn;

| 67. | staat achter de taak van publieke omroepen om de diversiteit te waarborgen. Als economisch onafhankelijke openbaredienstverleners moeten publieke omroepen — met name waar het gaat om sporten waarvoor de belangstelling beperkt is — hun mediasucces niet alleen behalen door zich te richten op de massa; |
| --- | --- |

67.

staat achter de taak van publieke omroepen om de diversiteit te waarborgen. Als economisch onafhankelijke openbaredienstverleners moeten publieke omroepen — met name waar het gaat om sporten waarvoor de belangstelling beperkt is — hun mediasucces niet alleen behalen door zich te richten op de massa;

Ten aanzien van een gestructureerde dialoog

| 68. | is het met de Commissie eens dat een gestructureerde dialoog met de belanghebbenden uit de sportsector via een EU-sportforum en thematische discussies in belangrijke mate kan bijdragen aan het Europese debat over sport. Het CvdR vindt dat het op grond van zijn rol actief moet worden betrokken bij de vormgeving van deze dialoog. In dit verband bestaat er met name behoefte aan een forum waarop vertegenwoordigers van verschillende takken van sport van gedachten kunnen wisselen met de eigenaars van openbare sportcomplexen over de eisen die nu en later worden gesteld aan deze sportcomplexen. Hopelijk maakt de Commissie hierbij gebruik van de gestructureerde dialoog; |
| --- | --- |

68.

is het met de Commissie eens dat een gestructureerde dialoog met de belanghebbenden uit de sportsector via een EU-sportforum en thematische discussies in belangrijke mate kan bijdragen aan het Europese debat over sport. Het CvdR vindt dat het op grond van zijn rol actief moet worden betrokken bij de vormgeving van deze dialoog. In dit verband bestaat er met name behoefte aan een forum waarop vertegenwoordigers van verschillende takken van sport van gedachten kunnen wisselen met de eigenaars van openbare sportcomplexen over de eisen die nu en later worden gesteld aan deze sportcomplexen. Hopelijk maakt de Commissie hierbij gebruik van de gestructureerde dialoog;

| 69. | pleit ervoor, in samenwerking met gespecialiseerde instanties seminars te organiseren om de Europese sportorganisaties te informeren over de toepassing van het acquis communautaire; |
| --- | --- |

69.

pleit ervoor, in samenwerking met gespecialiseerde instanties seminars te organiseren om de Europese sportorganisaties te informeren over de toepassing van het acquis communautaire;

| 70. | stelt voor dat er conferenties over „sport en regionale ontwikkeling” worden georganiseerd om de positieve effecten van sport op regionale ontwikkeling alsook navolgenswaardige praktijkvoorbeelden onder de aandacht te brengen; |
| --- | --- |

70.

stelt voor dat er conferenties over „sport en regionale ontwikkeling” worden georganiseerd om de positieve effecten van sport op regionale ontwikkeling alsook navolgenswaardige praktijkvoorbeelden onder de aandacht te brengen;

| 71. | zou graag zien dat de Commissie de oprichting van grensoverschrijdende interregionale clubs en projecten (zoals de Europese interregionale sportpool in de Euregio SaarLorLux) bevordert en duurzaam ondersteunt; |
| --- | --- |

71.

zou graag zien dat de Commissie de oprichting van grensoverschrijdende interregionale clubs en projecten (zoals de Europese interregionale sportpool in de Euregio SaarLorLux) bevordert en duurzaam ondersteunt;

Ten aanzien van de samenwerking met de lidstaten

| 72. | is van mening dat de particuliere sportwereld nauwer moet worden betrokken bij de dialoog tussen de Commissie en de lidstaten, zoals bij de Raad van Europa het geval is; |
| --- | --- |

72.

is van mening dat de particuliere sportwereld nauwer moet worden betrokken bij de dialoog tussen de Commissie en de lidstaten, zoals bij de Raad van Europa het geval is;

| 73. | wijst er in dit verband op dat samenwerking niet ten koste mag gaan van de bevoegdheden van de lidstaten op het gebied van sport. |
| --- | --- |

73.

wijst er in dit verband op dat samenwerking niet ten koste mag gaan van de bevoegdheden van de lidstaten op het gebied van sport.

Brussel, 7 februari 2008.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Luc VAN DEN BRANDE

---

| 25.4.2008 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 105/46 |
| --- | --- | --- | --- |

25.4.2008

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 105/46

---

Advies van het Comité van de Regio's over „Synergie voor het Zwarte-Zeegebied — Een nieuw regionaal samenwerkingsinitiatief”

(2008/C 105/10)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| — | is ingenomen met het voornemen van de Europese Commissie om via het initiatief inzake synergie voor het Zwarte-Zeegebied te garanderen dat de maatregelen voor regionale en lokale ontwikkeling effectiever worden uitgevoerd. Dankzij dit initiatief zal gebruik kunnen worden gemaakt van de beste praktijken op lokaal en regionaal niveau en zal worden bijgedragen aan de verspreiding en uitwisseling ervan alsmede aan de netwerkvorming. Wel zou er meer nadruk mogen worden gelegd op het feit dat de lokale en regionale overheden een belangrijke rol spelen bij de succesvolle uitvoering van de strategie; |
| --- | --- |

—

is ingenomen met het voornemen van de Europese Commissie om via het initiatief inzake synergie voor het Zwarte-Zeegebied te garanderen dat de maatregelen voor regionale en lokale ontwikkeling effectiever worden uitgevoerd. Dankzij dit initiatief zal gebruik kunnen worden gemaakt van de beste praktijken op lokaal en regionaal niveau en zal worden bijgedragen aan de verspreiding en uitwisseling ervan alsmede aan de netwerkvorming. Wel zou er meer nadruk mogen worden gelegd op het feit dat de lokale en regionale overheden een belangrijke rol spelen bij de succesvolle uitvoering van de strategie;

| — | begroet de recent geboekte vooruitgang in het EU-uitbreidingsproces en de toetreding van Bulgarije en Roemenië op 1 januari 2007, alsook de toetredingsonderhandelingen met Turkije, als belangrijke stappen voorwaarts op weg naar een democratische en stabiele ontwikkeling in het Zwarte-Zeegebied. Hiermee worden, zowel voor de Europese Unie als voor de landen in de regio, de voorwaarden geschapen voor meer stabiliteit, veiligheid en welvaart; |
| --- | --- |

—

begroet de recent geboekte vooruitgang in het EU-uitbreidingsproces en de toetreding van Bulgarije en Roemenië op 1 januari 2007, alsook de toetredingsonderhandelingen met Turkije, als belangrijke stappen voorwaarts op weg naar een democratische en stabiele ontwikkeling in het Zwarte-Zeegebied. Hiermee worden, zowel voor de Europese Unie als voor de landen in de regio, de voorwaarden geschapen voor meer stabiliteit, veiligheid en welvaart;

| — | pleit voor het scheppen van een „Zwarte-Zee-identiteit”, bedoeld voor iedereen die betrokken is bij de diverse maritieme activiteiten. Er moet worden gedacht aan projecten om milieuproblemen aan te pakken en het toerisme te ontwikkelen, wat overigens niet ten koste mag gaan van de traditionele culturen en het behoud van het maritieme culturele en natuurlijke erfgoed; |
| --- | --- |

—

pleit voor het scheppen van een „Zwarte-Zee-identiteit”, bedoeld voor iedereen die betrokken is bij de diverse maritieme activiteiten. Er moet worden gedacht aan projecten om milieuproblemen aan te pakken en het toerisme te ontwikkelen, wat overigens niet ten koste mag gaan van de traditionele culturen en het behoud van het maritieme culturele en natuurlijke erfgoed;

| — | roept de Europese Commissie op om de rol van het vervoer in het kader van het toekomstige maritieme beleid te versterken, omdat het hier gaat om een van de meest belangrijke en horizontale maritieme activiteiten; |
| --- | --- |

—

roept de Europese Commissie op om de rol van het vervoer in het kader van het toekomstige maritieme beleid te versterken, omdat het hier gaat om een van de meest belangrijke en horizontale maritieme activiteiten;

| — | benadrukt dat de lokale en regionale overheden in het Zwarte-Zeegebied moeten worden betrokken bij het formuleren en uitvoeren van het migratiebeleid van de EU, waarbij de nadruk dient te liggen op een beter beheer van de migratiestromen, zodat ervoor kan worden gezorgd dat deze, met volledige inachtneming van de mensenrechten en waarborging van de veiligheid van de burgers, zoveel mogelijk binnen de grenzen van de wet plaatsvinden. Daartoe moet ook intensief worden samengewerkt tussen alle organen en instanties die hierop dienen toe te zien; |
| --- | --- |

—

benadrukt dat de lokale en regionale overheden in het Zwarte-Zeegebied moeten worden betrokken bij het formuleren en uitvoeren van het migratiebeleid van de EU, waarbij de nadruk dient te liggen op een beter beheer van de migratiestromen, zodat ervoor kan worden gezorgd dat deze, met volledige inachtneming van de mensenrechten en waarborging van de veiligheid van de burgers, zoveel mogelijk binnen de grenzen van de wet plaatsvinden. Daartoe moet ook intensief worden samengewerkt tussen alle organen en instanties die hierop dienen toe te zien;

| — | vindt dat de zich ontwikkelende Euregio „Zwarte-Zee” onze steun verdient, omdat op deze wijze de op lokaal en regionaal niveau plaatsvindende samenwerking tussen de landen in de regio kan worden bevorderd en de democratische stabiliteit, een goed bestuur en duurzame ontwikkeling kunnen worden ondersteund. |
| --- | --- |

—

vindt dat de zich ontwikkelende Euregio „Zwarte-Zee” onze steun verdient, omdat op deze wijze de op lokaal en regionaal niveau plaatsvindende samenwerking tussen de landen in de regio kan worden bevorderd en de democratische stabiliteit, een goed bestuur en duurzame ontwikkeling kunnen worden ondersteund.

| Rapporteur | : | de heer MIREV (BG/PSE), Burgemeester van Targovisjte |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

de heer MIREV (BG/PSE), Burgemeester van Targovisjte

Referentiedocument

Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over synergie voor het Zwarte-Zeegebied — Een nieuw samenwerkingsinitiatief

COM(2007) 160 final

Beleidsaanbevelingen

Algemeen

| 1. | Het Comité van de Regio's is ingenomen met het voornemen van de Europese Commissie om via het initiatief inzake synergie voor het Zwarte-Zeegebied te garanderen dat de maatregelen voor regionale en lokale ontwikkeling effectiever worden uitgevoerd. Dankzij dit initiatief zal gebruik kunnen worden gemaakt van de beste praktijken op lokaal en regionaal niveau en zal worden bijgedragen aan de verspreiding en uitwisseling ervan alsmede aan de netwerkvorming. Wel zou er meer nadruk mogen worden gelegd op het feit dat de lokale en regionale overheden een belangrijke rol spelen bij de succesvolle uitvoering van de strategie. Een en ander zal nieuw leven moeten worden ingeblazen en ingezet moeten worden als beleidsinstrument om de economie te moderniseren, het concurrentievermogen te verbeteren en de EU en haar burgers nader tot elkaar te brengen. |
| --- | --- |

1.

Het Comité van de Regio's is ingenomen met het voornemen van de Europese Commissie om via het initiatief inzake synergie voor het Zwarte-Zeegebied te garanderen dat de maatregelen voor regionale en lokale ontwikkeling effectiever worden uitgevoerd. Dankzij dit initiatief zal gebruik kunnen worden gemaakt van de beste praktijken op lokaal en regionaal niveau en zal worden bijgedragen aan de verspreiding en uitwisseling ervan alsmede aan de netwerkvorming. Wel zou er meer nadruk mogen worden gelegd op het feit dat de lokale en regionale overheden een belangrijke rol spelen bij de succesvolle uitvoering van de strategie. Een en ander zal nieuw leven moeten worden ingeblazen en ingezet moeten worden als beleidsinstrument om de economie te moderniseren, het concurrentievermogen te verbeteren en de EU en haar burgers nader tot elkaar te brengen.

| 2. | De recent geboekte vooruitgang in het EU-uitbreidingsproces en de toetreding van Bulgarije en Roemenië op 1 januari 2007, alsook de toetredingsonderhandelingen met Turkije, betekenen belangrijke stappen voorwaarts op weg naar een democratische en stabiele ontwikkeling in het Zwarte-Zeegebied. Hiermee worden, zowel voor de Europese Unie als voor de landen in de regio, de voorwaarden geschapen voor meer stabiliteit, veiligheid en welvaart. |
| --- | --- |

2.

De recent geboekte vooruitgang in het EU-uitbreidingsproces en de toetreding van Bulgarije en Roemenië op 1 januari 2007, alsook de toetredingsonderhandelingen met Turkije, betekenen belangrijke stappen voorwaarts op weg naar een democratische en stabiele ontwikkeling in het Zwarte-Zeegebied. Hiermee worden, zowel voor de Europese Unie als voor de landen in de regio, de voorwaarden geschapen voor meer stabiliteit, veiligheid en welvaart.

| 3. | In het uitbreidingsproces speelt het regionale en lokale perspectief een belangrijke rol. Bij het waarborgen van de interne stabiliteit, die in zeer sterke mate afhankelijk is van de naleving van fundamentele democratische principes, is een cruciale taak weggelegd voor de beleidsvorming op regionaal en lokaal niveau. |
| --- | --- |

3.

In het uitbreidingsproces speelt het regionale en lokale perspectief een belangrijke rol. Bij het waarborgen van de interne stabiliteit, die in zeer sterke mate afhankelijk is van de naleving van fundamentele democratische principes, is een cruciale taak weggelegd voor de beleidsvorming op regionaal en lokaal niveau.

| 4. | Het toetredingsproces, het Europese nabuurschapsbeleid en het strategische partnerschap met de Russische Federatie kunnen rekenen op de steun van het Comité van de Regio's. Het zou een goede zaak zijn als het Comité van de Regio's en de overige EU-instellingen bij de samenwerking in het Zwarte Zeegebied worden betrokken omdat zij reeds de nodige ervaring hebben opgedaan in andere regio's — het Middellandse Zeegebied, het Noordzeegebied en het Oostzeegebied — en dankzij die ervaring het partnerschap in het Zwarte Zeegebied een extra impuls kunnen geven. |
| --- | --- |

4.

Het toetredingsproces, het Europese nabuurschapsbeleid en het strategische partnerschap met de Russische Federatie kunnen rekenen op de steun van het Comité van de Regio's. Het zou een goede zaak zijn als het Comité van de Regio's en de overige EU-instellingen bij de samenwerking in het Zwarte Zeegebied worden betrokken omdat zij reeds de nodige ervaring hebben opgedaan in andere regio's — het Middellandse Zeegebied, het Noordzeegebied en het Oostzeegebied — en dankzij die ervaring het partnerschap in het Zwarte Zeegebied een extra impuls kunnen geven.

| 5. | De regionale en lokale overheden in het Zwarte-Zeegebied spelen een doorslaggevende rol op de volgende terreinen: het proces van overgang naar een democratie en goede governance; versterking van de bestuurscapaciteit; consolidering van de vrede; bestrijding van criminaliteit; interculturele en interreligieuze dialoog; migratie; energie; vervoer en planning van de infrastructuur; stadsplanning en plattelandsontwikkeling. Het Comité van de Regio's wijst er verder op dat samenwerking tussen de lokale en regionale overheden en het maatschappelijk middenveld op al deze gebieden de samenleving ten goede zou komen. |
| --- | --- |

5.

De regionale en lokale overheden in het Zwarte-Zeegebied spelen een doorslaggevende rol op de volgende terreinen: het proces van overgang naar een democratie en goede governance; versterking van de bestuurscapaciteit; consolidering van de vrede; bestrijding van criminaliteit; interculturele en interreligieuze dialoog; migratie; energie; vervoer en planning van de infrastructuur; stadsplanning en plattelandsontwikkeling. Het Comité van de Regio's wijst er verder op dat samenwerking tussen de lokale en regionale overheden en het maatschappelijk middenveld op al deze gebieden de samenleving ten goede zou komen.

| 6. | Het initiatief betreffende synergie in het Zwarte-Zeegebied sluit direct aan op de institutionele taak van het Comité van de Regio's. Het is daarom van wezenlijk belang dat gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden waarover het Comité beschikt om een eigen bijdrage te leveren. De rol die het speelt als spreekbuis van alle regionale en lokale bestuursorganen in de Europese Unie mag niet onbenut blijven. |
| --- | --- |

6.

Het initiatief betreffende synergie in het Zwarte-Zeegebied sluit direct aan op de institutionele taak van het Comité van de Regio's. Het is daarom van wezenlijk belang dat gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden waarover het Comité beschikt om een eigen bijdrage te leveren. De rol die het speelt als spreekbuis van alle regionale en lokale bestuursorganen in de Europese Unie mag niet onbenut blijven.

| 7. | De Europese Commissie stelt terecht dat ondanks de aanzienlijk vooruitgang die de laatste paar jaar is geboekt, er nog altijd verschillen blijven tussen de landen in de regio wat betreft het tempo van de economische hervormingen en de kwaliteit van het bestuur. |
| --- | --- |

7.

De Europese Commissie stelt terecht dat ondanks de aanzienlijk vooruitgang die de laatste paar jaar is geboekt, er nog altijd verschillen blijven tussen de landen in de regio wat betreft het tempo van de economische hervormingen en de kwaliteit van het bestuur.

| 8. | Men dient zich te realiseren dat het initiatief van de Commissie niet bedoeld is als een nieuwe strategie voor het Zwarte-Zeegebied. Het moet eerder worden gezien als een proces dat gebaseerd is op de belangrijkste richtsnoeren van de EU op het gebied van ontwikkeling van de regio, onderwijs, samenwerking en verspreiding van de beste praktijken op regionaal en lokaal niveau. Het is de bedoeling om d.m.v. territoriale samenwerking de verwezenlijking van de doelstellingen van Lissabon en Göteborg dichterbij te brengen. Wel zal de regionale dimensie een sterkere politieke lading moeten krijgen als men het initiatief wil laten slagen. |
| --- | --- |

8.

Men dient zich te realiseren dat het initiatief van de Commissie niet bedoeld is als een nieuwe strategie voor het Zwarte-Zeegebied. Het moet eerder worden gezien als een proces dat gebaseerd is op de belangrijkste richtsnoeren van de EU op het gebied van ontwikkeling van de regio, onderwijs, samenwerking en verspreiding van de beste praktijken op regionaal en lokaal niveau. Het is de bedoeling om d.m.v. territoriale samenwerking de verwezenlijking van de doelstellingen van Lissabon en Göteborg dichterbij te brengen. Wel zal de regionale dimensie een sterkere politieke lading moeten krijgen als men het initiatief wil laten slagen.

Milieu, vervoer, energie en maritiem beleid

| 9. | Het milieu in het Zwarte-Zeegebied, en met name in de Donaudelta en andere natuurreservaten in de regio, is er slecht aan toe. Vooral de toenemende eutrofiëring (toename in de primaire productiviteit van ecosystemen) met alle negatieve effecten van dien voor de biodiversiteit, de wetlands en de visserij, alsmede de vervuiling door het lozen van olie en afvalwater baren zorg. |
| --- | --- |

9.

Het milieu in het Zwarte-Zeegebied, en met name in de Donaudelta en andere natuurreservaten in de regio, is er slecht aan toe. Vooral de toenemende eutrofiëring (toename in de primaire productiviteit van ecosystemen) met alle negatieve effecten van dien voor de biodiversiteit, de wetlands en de visserij, alsmede de vervuiling door het lozen van olie en afvalwater baren zorg.

| 10. | Er is behoefte aan een grondiger analyse van de eventuele bedreigingen voor het milieu in het Zwarte-Zeegebied (en voor de rivieren die erin uitmonden). Het gaat hierbij o.m. om de gevolgen van de klimaatverandering en het daaruit voortvloeiende risico van natuurrampen. Men zal zich hier dienen te beraden op de nodige stappen en de EU zal financiële steun moeten verlenen voor grensoverschrijdende samenwerkingsprojecten die erop gericht zijn om de burgers in noodsituaties beter te beschermen. |
| --- | --- |

10.

Er is behoefte aan een grondiger analyse van de eventuele bedreigingen voor het milieu in het Zwarte-Zeegebied (en voor de rivieren die erin uitmonden). Het gaat hierbij o.m. om de gevolgen van de klimaatverandering en het daaruit voortvloeiende risico van natuurrampen. Men zal zich hier dienen te beraden op de nodige stappen en de EU zal financiële steun moeten verlenen voor grensoverschrijdende samenwerkingsprojecten die erop gericht zijn om de burgers in noodsituaties beter te beschermen.

| 11. | De Europese Commissie wordt opgeroepen haar steun te verlenen aan het gebruik van hernieuwbare energiebronnen, zoals windenergie en golfenergie. Er zullen ook middelen moeten worden besteed aan aanvullende onderzoeksactiviteiten en innovatie op dit terrein. |
| --- | --- |

11.

De Europese Commissie wordt opgeroepen haar steun te verlenen aan het gebruik van hernieuwbare energiebronnen, zoals windenergie en golfenergie. Er zullen ook middelen moeten worden besteed aan aanvullende onderzoeksactiviteiten en innovatie op dit terrein.

| 12. | De EU en de nationale regeringen zouden zich meer moeten inspannen om bij te dragen aan baanbrekende wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen op het gebied van zeeonderzoek, zoals „blauwe” biotechnologie (biotechnologische toepassingen op het gebied van zee en water), navigatiesystemen en toeristische activiteiten. Daarbij moet het hoofd worden geboden aan de huidige en eventueel toekomstige uitdagingen, waarmee in de eerste plaats worden bedoeld: de veranderingen die zich op het gebied van klimaat en elders voordoen; de afnemende visbestanden; niet-duurzaam toerisme, en de demografische veranderingen in kustgebieden. |
| --- | --- |

12.

De EU en de nationale regeringen zouden zich meer moeten inspannen om bij te dragen aan baanbrekende wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen op het gebied van zeeonderzoek, zoals „blauwe” biotechnologie (biotechnologische toepassingen op het gebied van zee en water), navigatiesystemen en toeristische activiteiten. Daarbij moet het hoofd worden geboden aan de huidige en eventueel toekomstige uitdagingen, waarmee in de eerste plaats worden bedoeld: de veranderingen die zich op het gebied van klimaat en elders voordoen; de afnemende visbestanden; niet-duurzaam toerisme, en de demografische veranderingen in kustgebieden.

| 13. | Het maritieme erfgoed zou beter beschermd dienen te worden, waarbij moet worden gedacht aan een mogelijke groei van het toerisme met aandacht voor het tot ontwikkeling brengen van culturele tradities. |
| --- | --- |

13.

Het maritieme erfgoed zou beter beschermd dienen te worden, waarbij moet worden gedacht aan een mogelijke groei van het toerisme met aandacht voor het tot ontwikkeling brengen van culturele tradities.

| 14. | Het Comité pleit voor het scheppen van een „Zwarte-Zee-identiteit”, bedoeld voor iedereen die betrokken is bij de diverse maritieme activiteiten. Er moet worden gedacht aan projecten om milieuproblemen aan te pakken en het toerisme te ontwikkelen, wat overigens niet ten koste mag gaan van de traditionele culturen en het behoud van het maritieme culturele en natuurlijke erfgoed. |
| --- | --- |

14.

Het Comité pleit voor het scheppen van een „Zwarte-Zee-identiteit”, bedoeld voor iedereen die betrokken is bij de diverse maritieme activiteiten. Er moet worden gedacht aan projecten om milieuproblemen aan te pakken en het toerisme te ontwikkelen, wat overigens niet ten koste mag gaan van de traditionele culturen en het behoud van het maritieme culturele en natuurlijke erfgoed.

| 15. | De Europese Commissie en de regeringen van de lidstaten wordt verzocht steun te verlenen aan het opzetten van een betrouwbaar regionaal databestand, zulks met gebruikmaking van bestaande gegevens en met gedetailleerde informatie over de economische en ecologische aspecten van de afzonderlijke maritieme hulpbronnen en de maatschappelijke betekenis ervan. |
| --- | --- |

15.

De Europese Commissie en de regeringen van de lidstaten wordt verzocht steun te verlenen aan het opzetten van een betrouwbaar regionaal databestand, zulks met gebruikmaking van bestaande gegevens en met gedetailleerde informatie over de economische en ecologische aspecten van de afzonderlijke maritieme hulpbronnen en de maatschappelijke betekenis ervan.

| 16. | Met name voor bijna volledig afgesloten zeebekkens, zoals de Zwarte Zee, dienen specifieke strategische programma's te worden overwogen en op elkaar te worden afgestemd, zulks in overeenstemming met de richtsnoeren in de „Thematische Strategie inzake de bescherming en het behoud van het mariene milieu”, waarin de vorming van grotere mariene regio's wordt aanbevolen. Dergelijke programma's moeten op basis van een voorstel van de Europese Commissie worden voorbereid door de lidstaten. |
| --- | --- |

16.

Met name voor bijna volledig afgesloten zeebekkens, zoals de Zwarte Zee, dienen specifieke strategische programma's te worden overwogen en op elkaar te worden afgestemd, zulks in overeenstemming met de richtsnoeren in de „Thematische Strategie inzake de bescherming en het behoud van het mariene milieu”, waarin de vorming van grotere mariene regio's wordt aanbevolen. Dergelijke programma's moeten op basis van een voorstel van de Europese Commissie worden voorbereid door de lidstaten.

| 17. | De Europese Commissie zou de rol van het vervoer in het kader van het toekomstige maritieme beleid moeten versterken, omdat het hier gaat om een van de meest belangrijke en horizontale maritieme activiteiten. |
| --- | --- |

17.

De Europese Commissie zou de rol van het vervoer in het kader van het toekomstige maritieme beleid moeten versterken, omdat het hier gaat om een van de meest belangrijke en horizontale maritieme activiteiten.

| 18. | De Europese Commissie wordt opgeroepen om de lidstaten ertoe aan te zetten, nauwlettender de toestand van het milieu op de belangrijkste scheepvaartroutes (mate van verontreiniging) te volgen. Hiertoe zou met succes gebruik kunnen worden gemaakt van de nieuwe GMES-technologie. |
| --- | --- |

18.

De Europese Commissie wordt opgeroepen om de lidstaten ertoe aan te zetten, nauwlettender de toestand van het milieu op de belangrijkste scheepvaartroutes (mate van verontreiniging) te volgen. Hiertoe zou met succes gebruik kunnen worden gemaakt van de nieuwe GMES-technologie.

| 19. | De inspanningen om zeeterminals aan te leggen, moeten worden geïntensiveerd, te beginnen met de terminals die duidelijke intermodale kenmerken bezitten, zeker gelet op het feit dat de uitvoering van sommige TEN-T-projecten met een maritieme dimensie vertraging heeft opgelopen. |
| --- | --- |

19.

De inspanningen om zeeterminals aan te leggen, moeten worden geïntensiveerd, te beginnen met de terminals die duidelijke intermodale kenmerken bezitten, zeker gelet op het feit dat de uitvoering van sommige TEN-T-projecten met een maritieme dimensie vertraging heeft opgelopen.

| 20. | Het is van prioritair belang voor de ontwikkeling van het maritieme beleid dat de strategische havens een grotere rol krijgen. Tegelijkertijd moet er een studie worden uitgevoerd naar de banden tussen belangrijke en secundaire havens en de mogelijke verplaatsing en deconcentratie van bepaalde havenactiviteiten in de richting van kleinere centra. |
| --- | --- |

20.

Het is van prioritair belang voor de ontwikkeling van het maritieme beleid dat de strategische havens een grotere rol krijgen. Tegelijkertijd moet er een studie worden uitgevoerd naar de banden tussen belangrijke en secundaire havens en de mogelijke verplaatsing en deconcentratie van bepaalde havenactiviteiten in de richting van kleinere centra.

| 21. | De EU en de nationale regeringen zouden moeten overwegen om de winning van traditionele maritieme energiebronnen, zoals olie en gas, te reguleren op basis van nauwkeurig omschreven milieubeschermingsnormen. Er dient ook voor een doeltreffende monitoring van dit soort activiteiten te worden gezorgd. Verder moet steun worden verleend aan initiatieven ter modernisering of verbetering van de havenontvangstinstallaties voor bilgewater, terwijl technologische innovaties op het gebied van het vervoer en de verwerking van olie moeten worden bevorderd. Voor dit laatste zou met name vaker gebruik moeten worden gemaakt van over land lopende pijpleidingen. |
| --- | --- |

21.

De EU en de nationale regeringen zouden moeten overwegen om de winning van traditionele maritieme energiebronnen, zoals olie en gas, te reguleren op basis van nauwkeurig omschreven milieubeschermingsnormen. Er dient ook voor een doeltreffende monitoring van dit soort activiteiten te worden gezorgd. Verder moet steun worden verleend aan initiatieven ter modernisering of verbetering van de havenontvangstinstallaties voor bilgewater, terwijl technologische innovaties op het gebied van het vervoer en de verwerking van olie moeten worden bevorderd. Voor dit laatste zou met name vaker gebruik moeten worden gemaakt van over land lopende pijpleidingen.

| 22. | Maritieme routes moeten beter worden beveiligd en er moet onderzoek worden gedaan naar de mogelijkheid om een loodsplicht in te voeren voor olietankers en andere schepen met een gevaarlijke lading, alsmede naar de mogelijkheid om een algemene loodsplicht op nauwe vaartrajecten in te voeren. |
| --- | --- |

22.

Maritieme routes moeten beter worden beveiligd en er moet onderzoek worden gedaan naar de mogelijkheid om een loodsplicht in te voeren voor olietankers en andere schepen met een gevaarlijke lading, alsmede naar de mogelijkheid om een algemene loodsplicht op nauwe vaartrajecten in te voeren.

| 23. | Er is behoefte aan maatregelen ter vermindering van de uitstoot van broeikasgassen. De regeling voor de handel in emissierechten verdient steun. |
| --- | --- |

23.

Er is behoefte aan maatregelen ter vermindering van de uitstoot van broeikasgassen. De regeling voor de handel in emissierechten verdient steun.

| 24. | Er moeten scenario's worden ontwikkeld voor eventueel noodzakelijke kustbeschermingsmaatregelen, waarbij moet worden uitgegaan van de verschillende voorspellingen t.a.v. zeespiegelstijging en klimaatverandering. |
| --- | --- |

24.

Er moeten scenario's worden ontwikkeld voor eventueel noodzakelijke kustbeschermingsmaatregelen, waarbij moet worden uitgegaan van de verschillende voorspellingen t.a.v. zeespiegelstijging en klimaatverandering.

| 25. | De EU en de nationale regeringen worden opgeroepen, de inspanningen van de mariene regio's om het milieu te beschermen te coördineren en te ondersteunen, met name waar het gaat om het aanwijzen van transregionale en/of transnationale beschermde mariene gebieden en het uitwerken van concrete voorstellen om de verontreiniging door schepen (met name radioactieve lozingen, emissies, lozingen van o.a. ballastwater) aanmerkelijk terug te dringen. Tevens moeten de mariene regio's worden geholpen om de kwaliteit van ecosystemen en habitats aan de kust en op zee te waarborgen, mede in het licht van de ernstige gevolgen voor de toestand van het mariene milieu die economische activiteiten, vooral door het terechtkomen van nutriënten in zee, met zich mee kunnen brengen. |
| --- | --- |

25.

De EU en de nationale regeringen worden opgeroepen, de inspanningen van de mariene regio's om het milieu te beschermen te coördineren en te ondersteunen, met name waar het gaat om het aanwijzen van transregionale en/of transnationale beschermde mariene gebieden en het uitwerken van concrete voorstellen om de verontreiniging door schepen (met name radioactieve lozingen, emissies, lozingen van o.a. ballastwater) aanmerkelijk terug te dringen. Tevens moeten de mariene regio's worden geholpen om de kwaliteit van ecosystemen en habitats aan de kust en op zee te waarborgen, mede in het licht van de ernstige gevolgen voor de toestand van het mariene milieu die economische activiteiten, vooral door het terechtkomen van nutriënten in zee, met zich mee kunnen brengen.

Onderwijs, culturele verscheidenheid en interreligieuze dialoog

| 26. | De lokale en regionale overheden spelen een sleutelrol als het aankomt op het ondersteunen en propageren van de culturen van gemeenschappen in het Zwarte-Zeegebied. De Europese Commissie zou zich ervoor moeten inspannen dat deze overheden kunnen deelnemen aan de nieuwe culturele programma's van de EU (zoals Cultuur 2007). |
| --- | --- |

26.

De lokale en regionale overheden spelen een sleutelrol als het aankomt op het ondersteunen en propageren van de culturen van gemeenschappen in het Zwarte-Zeegebied. De Europese Commissie zou zich ervoor moeten inspannen dat deze overheden kunnen deelnemen aan de nieuwe culturele programma's van de EU (zoals Cultuur 2007).

| 27. | Ontwikkeling van de cultuur en de culturele verscheidenheid levert zowel maatschappelijk als economisch winst op voor de landen in de regio, hetgeen de verwezenlijking van de Lissabondoelstellingen dichterbij brengt. |
| --- | --- |

27.

Ontwikkeling van de cultuur en de culturele verscheidenheid levert zowel maatschappelijk als economisch winst op voor de landen in de regio, hetgeen de verwezenlijking van de Lissabondoelstellingen dichterbij brengt.

| 28. | De interculturele samenwerking en de interreligieuze dialoog moeten worden versterkt. Culturele verscheidenheid zou juist moeten worden benut als een instrument om de mensen nader tot elkaar te brengen in een meertalig en multicultureel Europa. |
| --- | --- |

28.

De interculturele samenwerking en de interreligieuze dialoog moeten worden versterkt. Culturele verscheidenheid zou juist moeten worden benut als een instrument om de mensen nader tot elkaar te brengen in een meertalig en multicultureel Europa.

| 29. | Men zal zich op regionaal en lokaal niveau intensief moeten inspannen bij het opbouwen van een sfeer van vertrouwen in de regio en het vreedzaam oplossen van „bevroren conflicten” d.m.v. speciale samenwerkingsprogramma's. |
| --- | --- |

29.

Men zal zich op regionaal en lokaal niveau intensief moeten inspannen bij het opbouwen van een sfeer van vertrouwen in de regio en het vreedzaam oplossen van „bevroren conflicten” d.m.v. speciale samenwerkingsprogramma's.

| 30. | Er zij nogmaals op gewezen dat meertaligheid in de uitgebreide EU behouden moet blijven, aangezien dit een essentieel middel is om burgers te betrekken bij het gemeenschappelijke Europese politieke project. |
| --- | --- |

30.

Er zij nogmaals op gewezen dat meertaligheid in de uitgebreide EU behouden moet blijven, aangezien dit een essentieel middel is om burgers te betrekken bij het gemeenschappelijke Europese politieke project.

| 31. | De EU en de regeringen van de lidstaten worden opgeroepen om steun te verlenen aan programma's en projecten ter bevordering van de interregionale samenwerking op het gebied van jongerenwerk in gemeenten en regio's. |
| --- | --- |

31.

De EU en de regeringen van de lidstaten worden opgeroepen om steun te verlenen aan programma's en projecten ter bevordering van de interregionale samenwerking op het gebied van jongerenwerk in gemeenten en regio's.

Migratie, werkgelegenheid en sociale kwesties

| 32. | Het is zaak dat de lokale en regionale overheden in het Zwarte-Zeegebied worden betrokken bij het formuleren en uitvoeren van het migratiebeleid van de EU, waarbij de nadruk dient te liggen op een beter beheer van de migratiestromen, zodat ervoor kan worden gezorgd dat deze, met volledige inachtneming van de mensenrechten en waarborging van de veiligheid van de burgers, zoveel mogelijk binnen de grenzen van de wet plaatsvinden. Daartoe moet ook intensief worden samengewerkt tussen alle organen en instanties die hierop dienen toe te zien. |
| --- | --- |

32.

Het is zaak dat de lokale en regionale overheden in het Zwarte-Zeegebied worden betrokken bij het formuleren en uitvoeren van het migratiebeleid van de EU, waarbij de nadruk dient te liggen op een beter beheer van de migratiestromen, zodat ervoor kan worden gezorgd dat deze, met volledige inachtneming van de mensenrechten en waarborging van de veiligheid van de burgers, zoveel mogelijk binnen de grenzen van de wet plaatsvinden. Daartoe moet ook intensief worden samengewerkt tussen alle organen en instanties die hierop dienen toe te zien.

| 33. | Het Comité van de Regio's pleit voor EU-beleidsinstrumenten ter ondersteuning van activiteiten die gericht zijn op het bevorderen van de sociale integratie van migranten via speciaal voor de lokale en regionale overheden bestemde programma's. |
| --- | --- |

33.

Het Comité van de Regio's pleit voor EU-beleidsinstrumenten ter ondersteuning van activiteiten die gericht zijn op het bevorderen van de sociale integratie van migranten via speciaal voor de lokale en regionale overheden bestemde programma's.

| 34. | De initiatieven die de Europese Commissie van plan is te lanceren om illegale immigratie te bestrijden en de uitwisseling van beste praktijken op dit gebied te bevorderen, worden door het Comité van de Regio's met instemming begroet. |
| --- | --- |

34.

De initiatieven die de Europese Commissie van plan is te lanceren om illegale immigratie te bestrijden en de uitwisseling van beste praktijken op dit gebied te bevorderen, worden door het Comité van de Regio's met instemming begroet.

| 35. | De lokale en regionale overheden in het Zwarte-Zeegebied moeten worden betrokken bij het ontwikkelen en uitvoeren van het migratiebeleid van de EU. Het opzetten van gemeenschappelijke programma's op het gebied van migratie kan een waarborg zijn voor toekomstige economische ontwikkeling (sterkere groei en hoger levenspeil in de afzonderlijke regio's). |
| --- | --- |

35.

De lokale en regionale overheden in het Zwarte-Zeegebied moeten worden betrokken bij het ontwikkelen en uitvoeren van het migratiebeleid van de EU. Het opzetten van gemeenschappelijke programma's op het gebied van migratie kan een waarborg zijn voor toekomstige economische ontwikkeling (sterkere groei en hoger levenspeil in de afzonderlijke regio's).

| 36. | Het Comité van de Regio's neemt met instemming kennis van de EU-initiatieven op het gebied van gelijke kansen in gemeenten en regio's en verzoekt de nationale regeringen om hier steun aan te verlenen. |
| --- | --- |

36.

Het Comité van de Regio's neemt met instemming kennis van de EU-initiatieven op het gebied van gelijke kansen in gemeenten en regio's en verzoekt de nationale regeringen om hier steun aan te verlenen.

Goed bestuur, regionale initiatieven en netwerkvorming

| 37. | Er zijn sinds 1989 waardevolle resultaten bereikt in de regio dankzij initiatieven als de „Organisatie voor Economische Samenwerking in het Zwarte-Zeegebied” (BSEC) en de „Parlementaire Vergadering van de Organisatie voor Economische Samenwerking in het Zwarte-Zeegebied” (PABSEC). |
| --- | --- |

37.

Er zijn sinds 1989 waardevolle resultaten bereikt in de regio dankzij initiatieven als de „Organisatie voor Economische Samenwerking in het Zwarte-Zeegebied” (BSEC) en de „Parlementaire Vergadering van de Organisatie voor Economische Samenwerking in het Zwarte-Zeegebied” (PABSEC).

| 38. | Er moet op gecoördineerde wijze gebruik worden gemaakt van de ervaringen die zijn opgedaan met bestaande regionale initiatieven, bedoeld om het Zwarte-Zeegebied en de EU dichter bij elkaar te brengen, zoals het Donau-samenwerkingsproces, die een toegevoegde Europese waarde hebben en waarbij de nadruk ligt op wederzijdse territoriale en thematische belangen. |
| --- | --- |

38.

Er moet op gecoördineerde wijze gebruik worden gemaakt van de ervaringen die zijn opgedaan met bestaande regionale initiatieven, bedoeld om het Zwarte-Zeegebied en de EU dichter bij elkaar te brengen, zoals het Donau-samenwerkingsproces, die een toegevoegde Europese waarde hebben en waarbij de nadruk ligt op wederzijdse territoriale en thematische belangen.

| 39. | De verschillende nationale en regionale initiatieven in het Zwarte-Zeegebied dienen beter op elkaar te worden afgestemd, terwijl de actieterreinen die ze beslaan, duidelijk moeten worden afgebakend, teneinde overlapping te voorkomen en concrete resultaten mogelijk te maken. |
| --- | --- |

39.

De verschillende nationale en regionale initiatieven in het Zwarte-Zeegebied dienen beter op elkaar te worden afgestemd, terwijl de actieterreinen die ze beslaan, duidelijk moeten worden afgebakend, teneinde overlapping te voorkomen en concrete resultaten mogelijk te maken.

| 40. | Er zal bekendheid moeten worden gegeven aan de beste praktijken die er op dit moment regionaal en lokaal zijn, vooral m.b.t. plaatselijke economische clusters, onderzoeksnetwerken en publiek-private partnerschappen, alsmede op het gebied van ruimtelijke ordening en goed bestuur. De lokale en regionale overheden van de landen in het Zwarte-Zeegebied moeten worden gesteund bij hun inspanningen om dit soort beste praktijken verder te ontwikkelen. |
| --- | --- |

40.

Er zal bekendheid moeten worden gegeven aan de beste praktijken die er op dit moment regionaal en lokaal zijn, vooral m.b.t. plaatselijke economische clusters, onderzoeksnetwerken en publiek-private partnerschappen, alsmede op het gebied van ruimtelijke ordening en goed bestuur. De lokale en regionale overheden van de landen in het Zwarte-Zeegebied moeten worden gesteund bij hun inspanningen om dit soort beste praktijken verder te ontwikkelen.

| 41. | Het Comité van de Regio's staat achter de door het Europees Parlement en de Commissie voorgestane aanpak inzake de rol van de lokale en regionale overheden op het gebied van voorlichting. Hierdoor kan een maatschappelijk draagvlak worden gecreëerd en worden bijgedragen tot meer transparantie en controleerbaarheid. |
| --- | --- |

41.

Het Comité van de Regio's staat achter de door het Europees Parlement en de Commissie voorgestane aanpak inzake de rol van de lokale en regionale overheden op het gebied van voorlichting. Hierdoor kan een maatschappelijk draagvlak worden gecreëerd en worden bijgedragen tot meer transparantie en controleerbaarheid.

| 42. | Het Comité staat ook achter alle passende maatregelen van de EU ter bevordering van de ontwikkeling der afzonderlijke landen, bijv. als het gaat om het bestrijden van corruptie en georganiseerde misdaad of het opzetten van effectieve administratieve structuren. De regionale en lokale bestuursniveaus zullen hierbij absoluut moeten worden betrokken. In dit verband dient ook steun te worden gegeven aan alle geschikte initiatieven die bijdragen tot een zelfstandige ontwikkeling van de politieke en economische samenwerking in de regio. |
| --- | --- |

42.

Het Comité staat ook achter alle passende maatregelen van de EU ter bevordering van de ontwikkeling der afzonderlijke landen, bijv. als het gaat om het bestrijden van corruptie en georganiseerde misdaad of het opzetten van effectieve administratieve structuren. De regionale en lokale bestuursniveaus zullen hierbij absoluut moeten worden betrokken. In dit verband dient ook steun te worden gegeven aan alle geschikte initiatieven die bijdragen tot een zelfstandige ontwikkeling van de politieke en economische samenwerking in de regio.

| 43. | De EU en de regeringen van de lidstaten worden opgeroepen steun te verlenen aan programma's en projecten ter vergroting van de mobiliteit van regionale en lokale ambtenaren, wat kan bijdragen aan de intensivering van de onderlinge contacten, de uitwisseling van ervaringen en de verbetering van de prestaties. |
| --- | --- |

43.

De EU en de regeringen van de lidstaten worden opgeroepen steun te verlenen aan programma's en projecten ter vergroting van de mobiliteit van regionale en lokale ambtenaren, wat kan bijdragen aan de intensivering van de onderlinge contacten, de uitwisseling van ervaringen en de verbetering van de prestaties.

| 44. | Organisaties die plaatselijk gekozen bestuurders verenigen en hun belangen behartigen, zullen moeten worden betrokken bij de beraadslagingen die zijn voorzien als onderdeel van de huidige politieke dialoog tussen de EU en de landen in de regio. |
| --- | --- |

44.

Organisaties die plaatselijk gekozen bestuurders verenigen en hun belangen behartigen, zullen moeten worden betrokken bij de beraadslagingen die zijn voorzien als onderdeel van de huidige politieke dialoog tussen de EU en de landen in de regio.

| 45. | De regeringen van de lidstaten waarin de regio gelegen is, zullen zich moeten houden aan de beginselen van het Europees Handvest over lokaal zelfbestuur. |
| --- | --- |

45.

De regeringen van de lidstaten waarin de regio gelegen is, zullen zich moeten houden aan de beginselen van het Europees Handvest over lokaal zelfbestuur.

Grensoverschrijdende en interregionale samenwerking

| 46. | Lokale en regionale bestuursorganen, m.n. burgemeesters, kunnen in beginsel een positieve rol spelen bij het ontwikkelen van het maatschappelijk middenveld in de regio, zeker in gebieden waar het centrale gezag geen sterke democratische traditie kent. |
| --- | --- |

46.

Lokale en regionale bestuursorganen, m.n. burgemeesters, kunnen in beginsel een positieve rol spelen bij het ontwikkelen van het maatschappelijk middenveld in de regio, zeker in gebieden waar het centrale gezag geen sterke democratische traditie kent.

| 47. | De zich ontwikkelende Euregio „Zwarte-Zee” verdient onze steun, want zo kan de op lokaal en regionaal niveau plaatsvindende samenwerking tussen de landen in de regio worden bevorderd en kunnen de democratische stabiliteit, een goed bestuur en duurzame ontwikkeling worden ondersteund. |
| --- | --- |

47.

De zich ontwikkelende Euregio „Zwarte-Zee” verdient onze steun, want zo kan de op lokaal en regionaal niveau plaatsvindende samenwerking tussen de landen in de regio worden bevorderd en kunnen de democratische stabiliteit, een goed bestuur en duurzame ontwikkeling worden ondersteund.

| 48. | Er is ruimte voor samenwerking van het Comité van de Regio's met de Raad van Europa in het kader van de samenwerkingsovereenkomst die tussen de twee organisaties is gesloten. |
| --- | --- |

48.

Er is ruimte voor samenwerking van het Comité van de Regio's met de Raad van Europa in het kader van de samenwerkingsovereenkomst die tussen de twee organisaties is gesloten.

| 49. | De werkgroepen die actief zijn binnen het Comité van de Regio's, kunnen een nuttige rol spelen ter ondersteuning van de inspanningen van de lokale en regionale overheden in de (pre)kandidaat-lidstaten bij het scheppen van mogelijkheden voor de ontwikkeling van de noodzakelijke politieke dialoog tussen de EU en de (pre)kandidaat-lidstaten en bij het versterken van dit proces. |
| --- | --- |

49.

De werkgroepen die actief zijn binnen het Comité van de Regio's, kunnen een nuttige rol spelen ter ondersteuning van de inspanningen van de lokale en regionale overheden in de (pre)kandidaat-lidstaten bij het scheppen van mogelijkheden voor de ontwikkeling van de noodzakelijke politieke dialoog tussen de EU en de (pre)kandidaat-lidstaten en bij het versterken van dit proces.

| 50. | Het is een goede zaak dat de Europese Commissie voorstelt om het initiatief in de regio lokaal op te zetten en bij de uitvoering te streven naar een gedeelde verantwoordelijkheid van alle betrokkenen. De lokale en regionale overheden moet in dit proces een eigen stem worden gegeven, want hierdoor zal het gemakkelijker worden om de ontwikkeling van de contacten tussen de steden, gemeenten, universiteiten, culturele actoren en maatschappelijke organisaties, waaronder consumentenorganisaties, in het Zwarte-Zeegebied voort te zetten. |
| --- | --- |

50.

Het is een goede zaak dat de Europese Commissie voorstelt om het initiatief in de regio lokaal op te zetten en bij de uitvoering te streven naar een gedeelde verantwoordelijkheid van alle betrokkenen. De lokale en regionale overheden moet in dit proces een eigen stem worden gegeven, want hierdoor zal het gemakkelijker worden om de ontwikkeling van de contacten tussen de steden, gemeenten, universiteiten, culturele actoren en maatschappelijke organisaties, waaronder consumentenorganisaties, in het Zwarte-Zeegebied voort te zetten.

Brussel, 7 februari 2008.

De voorzitter

van het Comité van de Regio's

Luc VAN DEN BRANDE

---