# Επίσημη Εφημερίδα C 73/2008

| | ISSN 1725-2415 |
| --- | --- |
| Επίσημη Εφημερίδα
  της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 73 |
| | |
| Έκδοση στην ελληνική γλώσσα | Ανακοινώσεις και Πληροφορίες | 51ό έτος19 Μαρτίου 2008 |

ISSN 1725-2415

Επίσημη Εφημερίδα

της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 73

Έκδοση στην ελληνική γλώσσα

Ανακοινώσεις και Πληροφορίες

51ό έτος19 Μαρτίου 2008

---

| Ανακοίνωση αριθ | Περιεχόμενα | Σελίδα |
| --- | --- | --- |
| | I   Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις |
| | ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ |
| | Συμβούλιο |
| 2008/C 073/01 | Γνώμη του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2008, σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Βουλγαρίας, για την περίοδο 2007-2010 | 1 |
| 2008/C 073/02 | Γνώμη του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2008, σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Πορτογαλίας, για την περίοδο 2007-2011 | 6 |
| 2008/C 073/03 | Γνώμη του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2008v, σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Κύπρου, για την περίοδο 2007-2011 | 10 |
| 2008/C 073/04 | Γνώμη του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2008, σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Εσθονίας, για την περίοδο 2007-2011 | 14 |
| 2008/C 073/05 | Γνώμη του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2008, σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Λεττονίας, για την περίοδο 2007-2010 | 18 |

Ανακοίνωση αριθ

Περιεχόμενα

Σελίδα

I   Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ

Συμβούλιο

2008/C 073/01

Γνώμη του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2008, σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Βουλγαρίας, για την περίοδο 2007-2010

1

2008/C 073/02

Γνώμη του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2008, σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Πορτογαλίας, για την περίοδο 2007-2011

6

2008/C 073/03

Γνώμη του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2008v, σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Κύπρου, για την περίοδο 2007-2011

10

2008/C 073/04

Γνώμη του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2008, σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Εσθονίας, για την περίοδο 2007-2011

14

2008/C 073/05

Γνώμη του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2008, σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Λεττονίας, για την περίοδο 2007-2010

18

| | IV   Πληροφορίες |
| --- | --- |
| | ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ |
| | Συμβούλιο |
| 2008/C 073/06 | Απόφαση του Συμβουλίου, της 17ης Μαρτίου 2008, για το διορισμό μέλους στο διοικητικό συμβούλιο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων | 23 |
| | Επιτροπή |
| 2008/C 073/07 | Ισοτιμίες του ευρώ | 24 |

IV   Πληροφορίες

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Συμβούλιο

2008/C 073/06

Απόφαση του Συμβουλίου, της 17ης Μαρτίου 2008, για το διορισμό μέλους στο διοικητικό συμβούλιο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων

23

Επιτροπή

2008/C 073/07

Ισοτιμίες του ευρώ

24

| | V   Γνωστοποιήσεις |
| --- | --- |
| | ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ |
| | Επιτροπή |
| 2008/C 073/08 | Προηγούμενη γνωστοποίηση συγκέντρωσης (Υπόθεση COMP/M.5125 — Marel/SFS) (
  1
  ) | 25 |
| | ΛΟΙΠΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ |
| | Επιτροπή |
| 2008/C 073/09 | Δημοσίευση αίτησης σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 510/2006 του Συμβουλίου για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων | 26 |

V   Γνωστοποιήσεις

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

Επιτροπή

2008/C 073/08

Προηγούμενη γνωστοποίηση συγκέντρωσης (Υπόθεση COMP/M.5125 — Marel/SFS) (
  1
  )

1

25

ΛΟΙΠΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Επιτροπή

2008/C 073/09

Δημοσίευση αίτησης σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 510/2006 του Συμβουλίου για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων

26

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ |

---

(1)   Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ

1

| EL | |
| --- | --- |

EL

---

I Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ

Συμβούλιο

| 19.3.2008 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 73/1 |
| --- | --- | --- | --- |

19.3.2008

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 73/1

---

ΓΝΏΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ

της 4ης Μαρτίου 2008

σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Βουλγαρίας, για την περίοδο 2007-2010

(2008/C 73/01)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

έπειτα από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:

| (1) | Στις 4 Μαρτίου 2008, το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Βουλγαρίας, που καλύπτει την περίοδο 2007-2010. |
| --- | --- |

(1)

Στις 4 Μαρτίου 2008, το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Βουλγαρίας, που καλύπτει την περίοδο 2007-2010.

| (2) | Η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ από το 2003 και μετά υπήρξε υψηλή (πάνω από 6 % ετησίως), ενώ το μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης χαρακτηρίζεται από ολοένα και μεγαλύτερη ανισορροπία, με τη συσσώρευση μεγάλων εξωτερικών ελλειμμάτων. Αντιστοίχως, το ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης, από σχεδόν μηδενική θέση, παρουσίασε πλεόνασμα ανώτερο του 3 % του ΑΕΠ το 2006, ενώ η δημοσιονομική πολιτική υπήρξε είτε αντικυκλική είτε εν πολλοίς ουδέτερη από το 2003 και μετά. Συγχρόνως, οι νομισματικές συνθήκες υπήρξαν διευκολυντικές εντός του πλαισίου του καθεστώτος νομισματικού συμβουλίου. Η έντονη οικονομική ανάπτυξη συνοδεύθηκε από ενδείξεις υπερθέρμανσης και από αυξανόμενες μακροοικονομικές ανισορροπίες, τις οποίες μαρτυρούν η διόγκωση του εξωτερικού ελλείμματος, η εκ νέου επιτάχυνση της αύξησης των τραπεζικών πιστώσεων και η αύξηση του πληθωρισμού.
  Ωστόσο, τα αυξανόμενα εξωτερικά ελλείμματα της Βουλγαρίας αντικατοπτρίζουν, σε μεγάλο βαθμό, μια εκρηκτική αύξηση των επενδύσεων λόγω σημαντικών εισροών άμεσων ξένων επενδύσεων. Ο πληθωρισμός πυροδοτήθηκε κυρίως από έξωθεν αυξήσεις των τιμών των τροφίμων και της ενέργειας. Ωστόσο, λόγω της απότομης συρρίκνωσης της ανεργίας, παρατηρείται στενότητα στην αγορά εργασίας, ενώ το 2007 η αύξηση των αμοιβών των εργαζομένων επιταχύνθηκε σημαντικά, υπερακοντίζοντας σαφώς την αύξηση της παραγωγικότητας για πρώτη φορά εδώ και αρκετά έτη. Σε περίπτωση που συνεχισθούν οι εξελίξεις αυτές, θα μπορούσε να οδηγήσει σε διάβρωση της ανταγωνιστικότητας και να θέσει υπό αμφισβήτηση τη βιωσιμότητα της υψηλής ανάπτυξης, παρά το γεγονός ότι, χάρη στις μέτριες πραγματικές μισθολογικές αυξήσεις μέχρι το 2006 και τα σωρευμένα κέρδη παραγωγικότητας από το 1998 και μετά, η ανταγωνιστικότητα κόστους διατηρήθηκε σε μεγάλο βαθμό. Σε ότι αφορά το μέλλον, η Βουλγαρία είναι αντιμέτωπη με τις προκλήσεις της διευθέτησης των ανισορροπιών αυτών εκ παραλλήλου με την ενίσχυση των συνθηκών για διατηρήσιμη κάλυψη της οικονομικής υστέρησης της χώρας, μέσω της συνέχισης της συνετής δημοσιονομικής πολιτικής και της συγκρατημένης αύξησης των μισθών, της βελτίωσης της ποιότητας των δημόσιων οικονομικών, της εξασφάλισης της σταθερότητας του χρηματοπιστωτικού τομέα και της εντατικοποίησης των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. |
| --- | --- |

(2)

Η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ από το 2003 και μετά υπήρξε υψηλή (πάνω από 6 % ετησίως), ενώ το μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης χαρακτηρίζεται από ολοένα και μεγαλύτερη ανισορροπία, με τη συσσώρευση μεγάλων εξωτερικών ελλειμμάτων. Αντιστοίχως, το ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης, από σχεδόν μηδενική θέση, παρουσίασε πλεόνασμα ανώτερο του 3 % του ΑΕΠ το 2006, ενώ η δημοσιονομική πολιτική υπήρξε είτε αντικυκλική είτε εν πολλοίς ουδέτερη από το 2003 και μετά. Συγχρόνως, οι νομισματικές συνθήκες υπήρξαν διευκολυντικές εντός του πλαισίου του καθεστώτος νομισματικού συμβουλίου. Η έντονη οικονομική ανάπτυξη συνοδεύθηκε από ενδείξεις υπερθέρμανσης και από αυξανόμενες μακροοικονομικές ανισορροπίες, τις οποίες μαρτυρούν η διόγκωση του εξωτερικού ελλείμματος, η εκ νέου επιτάχυνση της αύξησης των τραπεζικών πιστώσεων και η αύξηση του πληθωρισμού.

Ωστόσο, τα αυξανόμενα εξωτερικά ελλείμματα της Βουλγαρίας αντικατοπτρίζουν, σε μεγάλο βαθμό, μια εκρηκτική αύξηση των επενδύσεων λόγω σημαντικών εισροών άμεσων ξένων επενδύσεων. Ο πληθωρισμός πυροδοτήθηκε κυρίως από έξωθεν αυξήσεις των τιμών των τροφίμων και της ενέργειας. Ωστόσο, λόγω της απότομης συρρίκνωσης της ανεργίας, παρατηρείται στενότητα στην αγορά εργασίας, ενώ το 2007 η αύξηση των αμοιβών των εργαζομένων επιταχύνθηκε σημαντικά, υπερακοντίζοντας σαφώς την αύξηση της παραγωγικότητας για πρώτη φορά εδώ και αρκετά έτη. Σε περίπτωση που συνεχισθούν οι εξελίξεις αυτές, θα μπορούσε να οδηγήσει σε διάβρωση της ανταγωνιστικότητας και να θέσει υπό αμφισβήτηση τη βιωσιμότητα της υψηλής ανάπτυξης, παρά το γεγονός ότι, χάρη στις μέτριες πραγματικές μισθολογικές αυξήσεις μέχρι το 2006 και τα σωρευμένα κέρδη παραγωγικότητας από το 1998 και μετά, η ανταγωνιστικότητα κόστους διατηρήθηκε σε μεγάλο βαθμό. Σε ότι αφορά το μέλλον, η Βουλγαρία είναι αντιμέτωπη με τις προκλήσεις της διευθέτησης των ανισορροπιών αυτών εκ παραλλήλου με την ενίσχυση των συνθηκών για διατηρήσιμη κάλυψη της οικονομικής υστέρησης της χώρας, μέσω της συνέχισης της συνετής δημοσιονομικής πολιτικής και της συγκρατημένης αύξησης των μισθών, της βελτίωσης της ποιότητας των δημόσιων οικονομικών, της εξασφάλισης της σταθερότητας του χρηματοπιστωτικού τομέα και της εντατικοποίησης των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.

| (3) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο βασίζεται το πρόγραμμα προβλέπει ενίσχυση της αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ από 6,4 % το 2007 σε 6,7 % κατά μέσο όρο την υπόλοιπη περίοδο αναφοράς του προγράμματος. Αξιολογούμενο με βάση τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα σήμερα (2), το σενάριο αυτό φαίνεται να θεμελιώνεται σε γενικά εύλογες παραδοχές για την οικονομική ανάπτυξη, μολονότι είναι κάπως ευνοϊκό, ιδίως για τα τελευταία έτη της περιόδου του προγράμματος, για τα οποία η αύξηση της εγχώριας ζήτησης και, ιδίως, οι επενδύσεις φαίνονται υπερεκτιμημένες. Με δεδομένη την έντονη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ, το πρόγραμμα προβλέπει περιορισμένη πρόοδο προς την κατεύθυνση της ονομαστικής σύγκλισης, με τον πληθωρισμό να παραμένει σε σχετικά υψηλό επίπεδο. Επιπλέον, λόγω των προβλεπόμενων μη παροδικών μισθολογικών πιέσεων και των σχεδιαζόμενων αυξήσεων των ειδικών φόρων κατανάλωσης που βαρύνουν τον καπνό, οι προβλέψεις για τον πληθωρισμό θεωρούνται υποεκτιμημένες για τα έτη 2009 και 2010. Καίτοι η σύνθεση της οικονομικής ανάπτυξης αναμένεται να καταστεί κάπως πιο ισορροπημένη υπό την επίδραση της υψηλότερης αύξησης των εξαγωγών, το εξωτερικό έλλειμμα αναμένεται να διογκωθεί περαιτέρω και να κορυφωθεί στο 20,75 % του ΑΕΠ το 2008, πράγμα που κρίνεται σε γενικές γραμμές ευλογοφανές υπό το φως των πρόσφατων εξελίξεων. |
| --- | --- |

(3)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο βασίζεται το πρόγραμμα προβλέπει ενίσχυση της αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ από 6,4 % το 2007 σε 6,7 % κατά μέσο όρο την υπόλοιπη περίοδο αναφοράς του προγράμματος. Αξιολογούμενο με βάση τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα σήμερα (2), το σενάριο αυτό φαίνεται να θεμελιώνεται σε γενικά εύλογες παραδοχές για την οικονομική ανάπτυξη, μολονότι είναι κάπως ευνοϊκό, ιδίως για τα τελευταία έτη της περιόδου του προγράμματος, για τα οποία η αύξηση της εγχώριας ζήτησης και, ιδίως, οι επενδύσεις φαίνονται υπερεκτιμημένες. Με δεδομένη την έντονη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ, το πρόγραμμα προβλέπει περιορισμένη πρόοδο προς την κατεύθυνση της ονομαστικής σύγκλισης, με τον πληθωρισμό να παραμένει σε σχετικά υψηλό επίπεδο. Επιπλέον, λόγω των προβλεπόμενων μη παροδικών μισθολογικών πιέσεων και των σχεδιαζόμενων αυξήσεων των ειδικών φόρων κατανάλωσης που βαρύνουν τον καπνό, οι προβλέψεις για τον πληθωρισμό θεωρούνται υποεκτιμημένες για τα έτη 2009 και 2010. Καίτοι η σύνθεση της οικονομικής ανάπτυξης αναμένεται να καταστεί κάπως πιο ισορροπημένη υπό την επίδραση της υψηλότερης αύξησης των εξαγωγών, το εξωτερικό έλλειμμα αναμένεται να διογκωθεί περαιτέρω και να κορυφωθεί στο 20,75 % του ΑΕΠ το 2008, πράγμα που κρίνεται σε γενικές γραμμές ευλογοφανές υπό το φως των πρόσφατων εξελίξεων.

| (4) | Για το 2007, το πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης εκτιμάται σε 3,1 % του ΑΕΠ στο πλέον πρόσφατο επικαιροποιημένο πρόγραμμα, έναντι στόχου 0,8 % του ΑΕΠ που ετίθετο στο πρόγραμμα σύγκλισης του Ιανουαρίου 2007. Η προαναφερθείσα υπερκάλυψη του δημοσιονομικού στόχου οφείλεται εξ ολοκλήρου στα υψηλότερα από τα αναμενόμενα έσοδα, ενώ ο έλεγχος των δαπανών δεν διατηρήθηκε στο ακέραιο. Η σχεδιαζόμενη αρχικά εξοικονόμηση ποσοστού 10 % των προϋπολογισθεισών τρεχουσών δαπανών που δεν αφορούσαν την πληρωμή τόκων δεν υλοποιήθηκε, ενώ τον Δεκέμβριο του 2007 θεσπίστηκε πρόσθετο πρόγραμμα δαπανών, κυρίως για υποδομές, το οποίο ισοδυναμεί με 2,25 % του ΑΕΠ περίπου. Εξάλλου, οι συντάξεις αυξήθηκαν δύο φορές κατά 10 % το 2007, δηλαδή σε ποσοστό μεγαλύτερο από το 8,5 %, που προκύπτει με βάση την ισχύουσα μέθοδο τιμαριθμικής αναπροσαρμογής. Τέλος, οι μισθολογικές πιέσεις έχουν επίσης αρχίσει να συμπαρασύρουν τον δημόσιο τομέα, καθώς καταγράφεται σαφής επιτάχυνση της αύξησης των μισθών στον δημόσιο τομέα το δεύτερο εξάμηνο του έτους. Συνολικά, ωστόσο, το υψηλότερο από το προβλεφθέν δημοσιονομικό πλεόνασμα το 2007 μπορεί να θεωρηθεί συμβατό με τη σύσταση που διατυπωνόταν στη γνώμη του Συμβουλίου, της 27ης Μαρτίου 2007, σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης του Ιανουαρίου 2007 (3). Με βάση τη συνεχιζόμενη έντονη αύξηση των εσόδων, το δημοσιονομικό αποτέλεσμα του 2007 θα μπορούσε μάλιστα να είναι καλύτερο από αυτό που προβλέπεται στο πρόγραμμα. |
| --- | --- |

(4)

Για το 2007, το πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης εκτιμάται σε 3,1 % του ΑΕΠ στο πλέον πρόσφατο επικαιροποιημένο πρόγραμμα, έναντι στόχου 0,8 % του ΑΕΠ που ετίθετο στο πρόγραμμα σύγκλισης του Ιανουαρίου 2007. Η προαναφερθείσα υπερκάλυψη του δημοσιονομικού στόχου οφείλεται εξ ολοκλήρου στα υψηλότερα από τα αναμενόμενα έσοδα, ενώ ο έλεγχος των δαπανών δεν διατηρήθηκε στο ακέραιο. Η σχεδιαζόμενη αρχικά εξοικονόμηση ποσοστού 10 % των προϋπολογισθεισών τρεχουσών δαπανών που δεν αφορούσαν την πληρωμή τόκων δεν υλοποιήθηκε, ενώ τον Δεκέμβριο του 2007 θεσπίστηκε πρόσθετο πρόγραμμα δαπανών, κυρίως για υποδομές, το οποίο ισοδυναμεί με 2,25 % του ΑΕΠ περίπου. Εξάλλου, οι συντάξεις αυξήθηκαν δύο φορές κατά 10 % το 2007, δηλαδή σε ποσοστό μεγαλύτερο από το 8,5 %, που προκύπτει με βάση την ισχύουσα μέθοδο τιμαριθμικής αναπροσαρμογής. Τέλος, οι μισθολογικές πιέσεις έχουν επίσης αρχίσει να συμπαρασύρουν τον δημόσιο τομέα, καθώς καταγράφεται σαφής επιτάχυνση της αύξησης των μισθών στον δημόσιο τομέα το δεύτερο εξάμηνο του έτους. Συνολικά, ωστόσο, το υψηλότερο από το προβλεφθέν δημοσιονομικό πλεόνασμα το 2007 μπορεί να θεωρηθεί συμβατό με τη σύσταση που διατυπωνόταν στη γνώμη του Συμβουλίου, της 27ης Μαρτίου 2007, σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης του Ιανουαρίου 2007 (3). Με βάση τη συνεχιζόμενη έντονη αύξηση των εσόδων, το δημοσιονομικό αποτέλεσμα του 2007 θα μπορούσε μάλιστα να είναι καλύτερο από αυτό που προβλέπεται στο πρόγραμμα.

| (5) | Η μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική στρατηγική του προγράμματος αποβλέπει στη διατήρηση ουδέτερης δημοσιονομικής πολιτικής καθ' όλη την περίοδο αναφοράς του. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος («ΜΔΣ») που προσδιορίζεται στο πρόγραμμα έχει αναθεωρηθεί από ισοσκελισμένη θέση σε διαρθρωτικούς όρους (δηλαδή σε κυκλικά προσαρμοσμένους όρους χωρίς έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα) σε πλεόνασμα 1,5 % του ΑΕΠ, το οποίο προβλέπεται να τηρηθεί καθ' όλη την περίοδο αναφοράς του προγράμματος. Μολονότι ο ΜΔΣ που είχε εγκρίνει το Συμβούλιο στη γνώμη του επί του αρχικού προγράμματος ήταν ήδη περισσότερο απαιτητικός από αυτόν που αξιώνει το Σύμφωνο, η σημαντική προς τα πάνω αναθεώρηση αιτιολογείται στο πρόγραμμα με βάση τις αυξανόμενες εξωτερικές ανισορροπίες, την επιτάχυνση του πληθωρισμού και τις προβλεπόμενες επιπτώσεις της δημογραφικής γήρανσης. Τόσο το ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης όσο και το πρωτογενές ισοζύγιο προβλέπεται να παραμείνουν σταθερά κατά την περίοδο αναφοράς του προγράμματος στο επίπεδο πλεονάσματος 3 % και 4 % του ΑΕΠ περίπου, αντιστοίχως. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, ο δείκτης εσόδων προς το ΑΕΠ και ο δείκτης δαπανών προς το ΑΕΠ θα αυξηθούν κατά 1,75 π.μ. περίπου έκαστος εντός της περιόδου αναφοράς του προγράμματος, ενώ το μεγαλύτερο μέρος της προσαρμογής θα συντελεσθεί το 2008. Στο σκέλος των εσόδων, το πρόγραμμα προβλέπει αύξηση των «λοιπών εσόδων» κατά 2,25 % του ΑΕΠ, ως αποτέλεσμα κυρίως της αύξησης των μεταβιβάσεων πόρων από την ΕΕ κατά την περίοδο αναφοράς του προγράμματος.
  Το 2008, τα φορολογικά έσοδα αναμένεται να αυξηθούν κατά 1,25 % του ΑΕΠ χάρη στην αύξηση των συντελεστών ορισμένων ειδικών φόρων κατανάλωσης, την επίτευξη βελτιώσεων στην τήρηση της φορολογικής νομοθεσίας και την ευνοϊκή σύνθεση της οικονομικής ανάπτυξης. Η καθιέρωση ενιαίου συντελεστή για τη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων αναμένεται να χρηματοδοτηθεί πλήρως με την περαιτέρω επισημοποίηση της παραοικονομίας και την κατάργηση ορισμένων φοροαπαλλαγών. Το 2009 και το 2010, αναμένεται ελαφρά μείωση των φορολογικών εσόδων και των κοινωνικών εισφορών. Επίσης, το 2008, οι κοινωνικές εισφορές προβλέπεται να μειωθούν κατά 1 % του ΑΕΠ λόγω της μείωσης των σχετικών συντελεστών, πράγμα που, ωστόσο, αναμένεται να αντισταθμισθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διεύρυνση της βάσης επιβολής των εισφορών. Στο σκέλος των δαπανών, το πρόγραμμα προβλέπει μεγάλης έκτασης αναδιάρθρωση, με τις κεφαλαιακές δαπάνες να αυξάνονται κατά 2 % του ΑΕΠ περίπου και να χρηματοδοτούνται όλο και περισσότερο από μεταβιβάσεις της ΕΕ, ενώ οι «λοιπές δαπάνες» προβλέπεται να αυξηθούν κατά 1,5 % του ΑΕΠ περίπου εντός της περιόδου αναφοράς του προγράμματος. Εκτιμάται ότι η αύξηση αυτή θα εξουδετερωθεί εν μέρει από τη μείωση των δαπανών για τόκους, τη μείωση των κοινωνικών μεταβιβάσεων και τη μείωση των δαπανών για τη μισθοδοσία των δημόσιων υπαλλήλων, χάρη στις σχεδιαζόμενες περικοπές θέσεων εργασίας στον δημόσιο τομέα. Με έρεισμα το καλύτερο από το αναμενόμενο αποτέλεσμα του 2007, οι τρέχοντες δημοσιονομικοί στόχοι είναι σαφώς πιο φιλόδοξοι από εκείνους του προγράμματος του Ιανουαρίου 2007, με επιπλέον δεδομένο τη σχετική βελτίωση των οικονομικών προοπτικών. |
| --- | --- |

(5)

Η μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική στρατηγική του προγράμματος αποβλέπει στη διατήρηση ουδέτερης δημοσιονομικής πολιτικής καθ' όλη την περίοδο αναφοράς του. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος («ΜΔΣ») που προσδιορίζεται στο πρόγραμμα έχει αναθεωρηθεί από ισοσκελισμένη θέση σε διαρθρωτικούς όρους (δηλαδή σε κυκλικά προσαρμοσμένους όρους χωρίς έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα) σε πλεόνασμα 1,5 % του ΑΕΠ, το οποίο προβλέπεται να τηρηθεί καθ' όλη την περίοδο αναφοράς του προγράμματος. Μολονότι ο ΜΔΣ που είχε εγκρίνει το Συμβούλιο στη γνώμη του επί του αρχικού προγράμματος ήταν ήδη περισσότερο απαιτητικός από αυτόν που αξιώνει το Σύμφωνο, η σημαντική προς τα πάνω αναθεώρηση αιτιολογείται στο πρόγραμμα με βάση τις αυξανόμενες εξωτερικές ανισορροπίες, την επιτάχυνση του πληθωρισμού και τις προβλεπόμενες επιπτώσεις της δημογραφικής γήρανσης. Τόσο το ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης όσο και το πρωτογενές ισοζύγιο προβλέπεται να παραμείνουν σταθερά κατά την περίοδο αναφοράς του προγράμματος στο επίπεδο πλεονάσματος 3 % και 4 % του ΑΕΠ περίπου, αντιστοίχως. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, ο δείκτης εσόδων προς το ΑΕΠ και ο δείκτης δαπανών προς το ΑΕΠ θα αυξηθούν κατά 1,75 π.μ. περίπου έκαστος εντός της περιόδου αναφοράς του προγράμματος, ενώ το μεγαλύτερο μέρος της προσαρμογής θα συντελεσθεί το 2008. Στο σκέλος των εσόδων, το πρόγραμμα προβλέπει αύξηση των «λοιπών εσόδων» κατά 2,25 % του ΑΕΠ, ως αποτέλεσμα κυρίως της αύξησης των μεταβιβάσεων πόρων από την ΕΕ κατά την περίοδο αναφοράς του προγράμματος.

Το 2008, τα φορολογικά έσοδα αναμένεται να αυξηθούν κατά 1,25 % του ΑΕΠ χάρη στην αύξηση των συντελεστών ορισμένων ειδικών φόρων κατανάλωσης, την επίτευξη βελτιώσεων στην τήρηση της φορολογικής νομοθεσίας και την ευνοϊκή σύνθεση της οικονομικής ανάπτυξης. Η καθιέρωση ενιαίου συντελεστή για τη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων αναμένεται να χρηματοδοτηθεί πλήρως με την περαιτέρω επισημοποίηση της παραοικονομίας και την κατάργηση ορισμένων φοροαπαλλαγών. Το 2009 και το 2010, αναμένεται ελαφρά μείωση των φορολογικών εσόδων και των κοινωνικών εισφορών. Επίσης, το 2008, οι κοινωνικές εισφορές προβλέπεται να μειωθούν κατά 1 % του ΑΕΠ λόγω της μείωσης των σχετικών συντελεστών, πράγμα που, ωστόσο, αναμένεται να αντισταθμισθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διεύρυνση της βάσης επιβολής των εισφορών. Στο σκέλος των δαπανών, το πρόγραμμα προβλέπει μεγάλης έκτασης αναδιάρθρωση, με τις κεφαλαιακές δαπάνες να αυξάνονται κατά 2 % του ΑΕΠ περίπου και να χρηματοδοτούνται όλο και περισσότερο από μεταβιβάσεις της ΕΕ, ενώ οι «λοιπές δαπάνες» προβλέπεται να αυξηθούν κατά 1,5 % του ΑΕΠ περίπου εντός της περιόδου αναφοράς του προγράμματος. Εκτιμάται ότι η αύξηση αυτή θα εξουδετερωθεί εν μέρει από τη μείωση των δαπανών για τόκους, τη μείωση των κοινωνικών μεταβιβάσεων και τη μείωση των δαπανών για τη μισθοδοσία των δημόσιων υπαλλήλων, χάρη στις σχεδιαζόμενες περικοπές θέσεων εργασίας στον δημόσιο τομέα. Με έρεισμα το καλύτερο από το αναμενόμενο αποτέλεσμα του 2007, οι τρέχοντες δημοσιονομικοί στόχοι είναι σαφώς πιο φιλόδοξοι από εκείνους του προγράμματος του Ιανουαρίου 2007, με επιπλέον δεδομένο τη σχετική βελτίωση των οικονομικών προοπτικών.

| (6) | Οι κίνδυνοι για τις δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος φαίνονται σε γενικές γραμμές ισορροπημένοι. Ιδιαίτερα λαμβανομένων υπόψη των αυξανόμενων εξωτερικών και εσωτερικών ανισορροπιών, το μακροοικονομικό σενάριο ενδέχεται να υπόκειται σε ορισμένους κινδύνους. Επιπλέον, το 2008, οι προβλέψεις για τα έσοδα περιβάλλονται από κάποια αβεβαιότητα εξαιτίας της καθιέρωσης του ενιαίου συντελεστή για τη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων. Παρόλα αυτά, οι προαναφερθέντες κίνδυνοι εξισορροπούνται από το πολύ καλό ιστορικό επιδόσεων σε ό,τι αφορά την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων και από τις δικλίδες ασφαλείας που έχουν προβλεφθεί στο σκέλος των εξόδων, χάρη στην εγγραφή στον προϋπολογισμό αποθεματικού για απρόβλεπτες δαπάνες. Εξάλλου, για τα έτη 2009 και 2010, η αναμενόμενη μείωση των φορολογικών εσόδων δεν είναι απολύτως συμβατή με το αναπτυξιακό σενάριο που εκλαμβάνεται ως βάση, πράγμα που σημαίνει ότι τα φορολογικά έσοδα θα μπορούσαν να αποδειχθούν καλύτερα από τα προβλεπόμενα. |
| --- | --- |

(6)

Οι κίνδυνοι για τις δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος φαίνονται σε γενικές γραμμές ισορροπημένοι. Ιδιαίτερα λαμβανομένων υπόψη των αυξανόμενων εξωτερικών και εσωτερικών ανισορροπιών, το μακροοικονομικό σενάριο ενδέχεται να υπόκειται σε ορισμένους κινδύνους. Επιπλέον, το 2008, οι προβλέψεις για τα έσοδα περιβάλλονται από κάποια αβεβαιότητα εξαιτίας της καθιέρωσης του ενιαίου συντελεστή για τη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων. Παρόλα αυτά, οι προαναφερθέντες κίνδυνοι εξισορροπούνται από το πολύ καλό ιστορικό επιδόσεων σε ό,τι αφορά την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων και από τις δικλίδες ασφαλείας που έχουν προβλεφθεί στο σκέλος των εξόδων, χάρη στην εγγραφή στον προϋπολογισμό αποθεματικού για απρόβλεπτες δαπάνες. Εξάλλου, για τα έτη 2009 και 2010, η αναμενόμενη μείωση των φορολογικών εσόδων δεν είναι απολύτως συμβατή με το αναπτυξιακό σενάριο που εκλαμβάνεται ως βάση, πράγμα που σημαίνει ότι τα φορολογικά έσοδα θα μπορούσαν να αποδειχθούν καλύτερα από τα προβλεπόμενα.

| (7) | Με γνώμονα την ανωτέρω εκτίμηση κινδύνων, η δημοσιονομική πολιτική που καθορίζεται στο πρόγραμμα συνεπάγεται διατήρηση του ΜΔΣ με μεγάλη άνεση καθ' όλη την περίοδο αναφοράς του προγράμματος. Ο προσανατολισμός της δημοσιονομικής πολιτικής που συνάγεται από το πρόγραμμα ανταποκρίνεται στις επιταγές του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης καθ' όλη την περίοδο αναφοράς του προγράμματος. Η σχεδιαζόμενη ουδέτερη δημοσιονομική πολιτική θα επιτρέψει να αποτραπεί όξυνση των υφιστάμενων εγχώριων και εξωτερικών μακροοικονομικών ανισορροπιών. Λόγω του περιορισμένου πεδίου της νομισματικής πολιτικής εντός του πλαισίου του νομισματικού συμβουλίου, η εξοικονόμηση των τυχόν υψηλότερων από ό,τι αναμένεται εσόδων θα μπορούσε να συμβάλει στον περιορισμό τους. |
| --- | --- |

(7)

Με γνώμονα την ανωτέρω εκτίμηση κινδύνων, η δημοσιονομική πολιτική που καθορίζεται στο πρόγραμμα συνεπάγεται διατήρηση του ΜΔΣ με μεγάλη άνεση καθ' όλη την περίοδο αναφοράς του προγράμματος. Ο προσανατολισμός της δημοσιονομικής πολιτικής που συνάγεται από το πρόγραμμα ανταποκρίνεται στις επιταγές του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης καθ' όλη την περίοδο αναφοράς του προγράμματος. Η σχεδιαζόμενη ουδέτερη δημοσιονομική πολιτική θα επιτρέψει να αποτραπεί όξυνση των υφιστάμενων εγχώριων και εξωτερικών μακροοικονομικών ανισορροπιών. Λόγω του περιορισμένου πεδίου της νομισματικής πολιτικής εντός του πλαισίου του νομισματικού συμβουλίου, η εξοικονόμηση των τυχόν υψηλότερων από ό,τι αναμένεται εσόδων θα μπορούσε να συμβάλει στον περιορισμό τους.

| (8) | Επειδή δεν παρατίθενται μακροπρόθεσμες προβλέψεις για τις δαπάνες που σχετίζονται με τη δημογραφική γήρανση, με βάση τις κοινές μακροοικονομικές παραδοχές που έχουν επεξεργασθεί η Επιτροπή Οικονομικής Πολιτικής και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δεν είναι δυνατό να εκτιμηθούν οι επιπτώσεις της δημογραφικής γήρανσης στη Βουλγαρία κατά τρόπο συγκρίσιμο και αξιόπιστο, όπως γίνεται σήμερα για τα 25 κράτη μέλη για τα οποία είναι διαθέσιμες προβλέψεις αυτής της μορφής. Μολονότι δεν μπορεί να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο να έχει η δημογραφική γήρανση σοβαρές συνέπειες για τις δαπάνες με βάση τις τρέχουσες δημογραφικές παραμέτρους, η δημοσιονομική κατάσταση του 2007, που χαρακτηρίζεται από μεγάλο διαρθρωτικό πλεόνασμα, συμβάλλει σημαντικά στη μείωση του ήδη χαμηλού χρέους. Η διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων μεσοπρόθεσμα θα συντελούσε στον περιορισμό των κινδύνων στους οποίους υπόκειται η διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. |
| --- | --- |

(8)

Επειδή δεν παρατίθενται μακροπρόθεσμες προβλέψεις για τις δαπάνες που σχετίζονται με τη δημογραφική γήρανση, με βάση τις κοινές μακροοικονομικές παραδοχές που έχουν επεξεργασθεί η Επιτροπή Οικονομικής Πολιτικής και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δεν είναι δυνατό να εκτιμηθούν οι επιπτώσεις της δημογραφικής γήρανσης στη Βουλγαρία κατά τρόπο συγκρίσιμο και αξιόπιστο, όπως γίνεται σήμερα για τα 25 κράτη μέλη για τα οποία είναι διαθέσιμες προβλέψεις αυτής της μορφής. Μολονότι δεν μπορεί να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο να έχει η δημογραφική γήρανση σοβαρές συνέπειες για τις δαπάνες με βάση τις τρέχουσες δημογραφικές παραμέτρους, η δημοσιονομική κατάσταση του 2007, που χαρακτηρίζεται από μεγάλο διαρθρωτικό πλεόνασμα, συμβάλλει σημαντικά στη μείωση του ήδη χαμηλού χρέους. Η διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων μεσοπρόθεσμα θα συντελούσε στον περιορισμό των κινδύνων στους οποίους υπόκειται η διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών.

| (9) | Το πρόγραμμα σύγκλισης φαίνεται σε γενικές γραμμές συμβατό με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Μαρτίου 2007 και με την έκθεση εφαρμογής του Οκτωβρίου 2007. Ειδικότερα, η δημοσιονομική στρατηγική και τα μέτρα που σχεδιάζονται για την προαγωγή της ποιοτικής στάθμης των δημόσιων δαπανών, περιλαμβανομένης της συνέχισης της πρακτικής της εκτέλεσης προγραμμάτων βάσει προϋπολογισμού, συμπορεύονται πλήρως με τις προτεραιότητες που καθορίζονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Είναι λιγοστά τα συγκεκριμένα μέτρα που προβλέπονται με στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της ποιότητας των δημόσιων δαπανών για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα φαίνεται να αντικατοπτρίζει τις δημοσιονομικές συνέπειες των μεταρρυθμίσεων που εξαγγέλλονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Η διαπίστωση αυτή αφορά ιδίως τη σχεδιαζόμενη αύξηση των επενδύσεων σε υποδομές. Παρόλα αυτά, το επικαιροποιημένο πρόγραμμα περιέχει σχετικά λίγα πληροφοριακά στοιχεία για το άμεσο δημοσιονομικό κόστος βασικών μέτρων, π.χ. των μέτρων που συνδέονται με την ενίσχυση των διοικητικών ικανοτήτων και με την άσκηση ενεργούς πολιτικής για την αγορά εργασίας. |
| --- | --- |

(9)

Το πρόγραμμα σύγκλισης φαίνεται σε γενικές γραμμές συμβατό με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Μαρτίου 2007 και με την έκθεση εφαρμογής του Οκτωβρίου 2007. Ειδικότερα, η δημοσιονομική στρατηγική και τα μέτρα που σχεδιάζονται για την προαγωγή της ποιοτικής στάθμης των δημόσιων δαπανών, περιλαμβανομένης της συνέχισης της πρακτικής της εκτέλεσης προγραμμάτων βάσει προϋπολογισμού, συμπορεύονται πλήρως με τις προτεραιότητες που καθορίζονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Είναι λιγοστά τα συγκεκριμένα μέτρα που προβλέπονται με στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της ποιότητας των δημόσιων δαπανών για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα φαίνεται να αντικατοπτρίζει τις δημοσιονομικές συνέπειες των μεταρρυθμίσεων που εξαγγέλλονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Η διαπίστωση αυτή αφορά ιδίως τη σχεδιαζόμενη αύξηση των επενδύσεων σε υποδομές. Παρόλα αυτά, το επικαιροποιημένο πρόγραμμα περιέχει σχετικά λίγα πληροφοριακά στοιχεία για το άμεσο δημοσιονομικό κόστος βασικών μέτρων, π.χ. των μέτρων που συνδέονται με την ενίσχυση των διοικητικών ικανοτήτων και με την άσκηση ενεργούς πολιτικής για την αγορά εργασίας.

| (10) | Όσον αφορά τις απαιτήσεις παροχής δεδομένων που ορίζει ο κώδικας δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, το πρόγραμμα παρέχει σχεδόν όλα τα υποχρεωτικά και τα περισσότερα από τα προαιρετικά δεδομένα (4). |
| --- | --- |

(10)

Όσον αφορά τις απαιτήσεις παροχής δεδομένων που ορίζει ο κώδικας δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, το πρόγραμμα παρέχει σχεδόν όλα τα υποχρεωτικά και τα περισσότερα από τα προαιρετικά δεδομένα (4).

Το συνολικό συμπέρασμα είναι ότι το πρόγραμμα αποσκοπεί στη διατήρηση υγιούς δημοσιονομικής κατάστασης καθ' όλη την περίοδο αναφοράς του, με πρόβλεψη για συνέχιση των υψηλών πλεονασμάτων γενικής κυβέρνησης. Οι δημοσιονομικοί στόχοι κρίνονται ευλογοφανείς. Το πρόγραμμα προτείνει να αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα πάνω ο ΜΔΣ, από ισοσκελισμένη διαρθρωτική θέση σε πλεόνασμα 1,5 % του ΑΕΠ, κάτι που προβλέπεται να επιτευχθεί με άνεση καθ' όλη την περίοδο αναφοράς του προγράμματος. Η εξασφάλιση μακροοικονομικής σταθερότητας και η συνέχιση της διαδικασίας κάλυψης της οικονομικής υστέρησης υπό συνθήκες εντεινόμενων εξωτερικών ανισορροπιών και υψηλού πληθωρισμού προϋποθέτουν συνέχιση των σφιχτών δημοσιονομικών πολιτικών, περαιτέρω βελτιώσεις της ποιοτικής στάθμης των δημόσιων δαπανών, μη εξαιρουμένου του τομέα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, και του δημοσιονομικού θεσμικού πλαισίου, καθώς και την εφαρμογή πολιτικής για τους μισθούς στον δημόσιο τομέα ικανής να συμβάλει στη γενική συγκράτηση των μισθών, εκ παραλλήλου με αυξήσεις της παραγωγικότητας.

Με γνώμονα την ανωτέρω αξιολόγηση, αλλά και την ανάγκη να διασφαλισθεί διατηρήσιμη σύγκλιση, η Βουλγαρία καλείται:

| i) | να εξακολουθήσει να αποφεύγει την εφαρμογή προκυκλικής δημοσιονομικής πολιτικής με στόχο τη συμβολή στη συγκράτηση των υφιστάμενων εξωτερικών ανισορροπιών, ιδίως με την εξοικονόμηση των τυχόν υψηλότερων από ό,τι αναμένεται δημοσιονομικών επιδόσεων και τη συγκράτηση της αύξησης των δαπανών· |
| --- | --- |

i)

να εξακολουθήσει να αποφεύγει την εφαρμογή προκυκλικής δημοσιονομικής πολιτικής με στόχο τη συμβολή στη συγκράτηση των υφιστάμενων εξωτερικών ανισορροπιών, ιδίως με την εξοικονόμηση των τυχόν υψηλότερων από ό,τι αναμένεται δημοσιονομικών επιδόσεων και τη συγκράτηση της αύξησης των δαπανών·

| ii) | να ενισχύσει τις πολιτικές για τη συγκράτηση των πληθωριστικών πιέσεων, όπως συνετή μισθολογική πολιτική στον δημόσιο τομέα, η οποία συμβάλλει στη συγκράτηση των μισθών· |
| --- | --- |

ii)

να ενισχύσει τις πολιτικές για τη συγκράτηση των πληθωριστικών πιέσεων, όπως συνετή μισθολογική πολιτική στον δημόσιο τομέα, η οποία συμβάλλει στη συγκράτηση των μισθών·

| iii) | να ενισχύσει περαιτέρω την αποτελεσματικότητα των δημόσιων δαπανών, ιδίως με την πλήρη υλοποίηση της πρακτικής της εκτέλεσης προγραμμάτων βάσει προϋπολογισμού, την ενίσχυση των διοικητικών ικανοτήτων και τη μεταρρύθμιση των τομέων της αγοράς εργασίας, της παιδείας και της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. |
| --- | --- |

iii)

να ενισχύσει περαιτέρω την αποτελεσματικότητα των δημόσιων δαπανών, ιδίως με την πλήρη υλοποίηση της πρακτικής της εκτέλεσης προγραμμάτων βάσει προϋπολογισμού, την ενίσχυση των διοικητικών ικανοτήτων και τη μεταρρύθμιση των τομέων της αγοράς εργασίας, της παιδείας και της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.

Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων

| | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Πραγματικό ΑΕΠ
  (% μεταβολή) | ΠΣ Δεκ. 2007 | 6,1 | 6,4 | 6,4 | 6,8 | 6,9 |
| COM Νοεμ. 2007 | 6,1 | 6,3 | 6,0 | 6,2 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2007 | 5,9 | 5,9 | 6,2 | 6,1 | μ.δ.σ. |
| Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ
  (%) | ΠΣ Δεκ. 2007 | 7,4 | 7,2 | 6,9 | 4,4 | 3,7 |
| COM Νοεμ. 2007 | 7,4 | 7,1 | 7,3 | 5,8 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2007 | 7,4 | 4,0 | 3,0 | 3,0 | μ.δ.σ. |
| Κενό παραγωγής (5)

  (% του δυνητικού ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2007 | 0,8 | 0,6 | 0,0 | – 0,4 | – 0,2 |
| COM Νοεμ. 2007 (6) | 1,1 | 0,7 | – 0,1 | – 0,6 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2007 | 0,1 | – 0,4 | – 0,8 | – 1,0 | μ.δ.σ. |
| Καθαρός δανεισμός έναντι της αλλοδαπής
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2007 | – 15,0 | – 19,9 | – 20,7 | – 19,5 | – 18,6 |
| COM Νοεμ. 2007 | – 15,0 | – 17,0 | – 16,0 | – 15,8 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2007 | – 14,1 | – 13,6 | – 12,8 | – 12,4 | μ.δ.σ. |
| Ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2007 | 3,2 | 3,1 | 3,0 | 3,0 | 3,0 |
| COM Νοεμ. 2007 | 3,2 | 3,0 | 3,1 | 3,1 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2007 | 3,2 | 0,8 | 1,5 | 1,5 | μ.δ.σ. |
| Πρωτογενές ισοζύγιο
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2007 | 4,6 | 4,3 | 4,0 | 4,0 | 4,0 |
| COM Νοεμ. 2007 | 4,6 | 4,1 | 4,1 | 4,0 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2007 | 4,6 | 2,2 | 2,8 | 2,7 | μ.δ.σ. |
| Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο (5)

  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2007 | 2,9 | 2,9 | 3,0 | 3,1 | 3,1 |
| COM Νοεμ. 2007 | 2,9 | 2,8 | 3,1 | 3,3 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2007 | 3,2 | 1,0 | 1,9 | 2,0 | μ.δ.σ. |
| Διαρθρωτικό ισοζύγιο (7)

  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2007 | 2,9 | 2,9 | 3,0 | 3,1 | 3,1 |
| COM Νοεμ. 2007 | 2,9 | 2,9 | 3,1 | 3,3 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2007 | 3,2 | 1,0 | 1,9 | 2,0 | μ.δ.σ. |
| Ακαθάριστο δημόσιο χρέος
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2007 | 22,8 | 19,8 | 18,3 | 17,4 | 16,9 |
| COM Νοεμ. 2007 | 22,8 | 19,3 | 15,9 | 12,9 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2007 | 25,3 | 22,7 | 22,3 | 21,1 | μ.δ.σ. |
| Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ)· φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2007 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής. |

2006

2007

2008

2009

2010

Πραγματικό ΑΕΠ

(% μεταβολή)

ΠΣ Δεκ. 2007

6,1

6,4

6,4

6,8

6,9

COM Νοεμ. 2007

6,1

6,3

6,0

6,2

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2007

5,9

5,9

6,2

6,1

μ.δ.σ.

Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ

(%)

ΠΣ Δεκ. 2007

7,4

7,2

6,9

4,4

3,7

COM Νοεμ. 2007

7,4

7,1

7,3

5,8

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2007

7,4

4,0

3,0

3,0

μ.δ.σ.

Κενό παραγωγής (5)

(% του δυνητικού ΑΕΠ)

ΠΣ Δεκ. 2007

0,8

0,6

0,0

– 0,4

– 0,2

COM Νοεμ. 2007 (6)

1,1

0,7

– 0,1

– 0,6

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2007

0,1

– 0,4

– 0,8

– 1,0

μ.δ.σ.

Καθαρός δανεισμός έναντι της αλλοδαπής

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Δεκ. 2007

– 15,0

– 19,9

– 20,7

– 19,5

– 18,6

COM Νοεμ. 2007

– 15,0

– 17,0

– 16,0

– 15,8

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2007

– 14,1

– 13,6

– 12,8

– 12,4

μ.δ.σ.

Ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Δεκ. 2007

3,2

3,1

3,0

3,0

3,0

COM Νοεμ. 2007

3,2

3,0

3,1

3,1

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2007

3,2

0,8

1,5

1,5

μ.δ.σ.

Πρωτογενές ισοζύγιο

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Δεκ. 2007

4,6

4,3

4,0

4,0

4,0

COM Νοεμ. 2007

4,6

4,1

4,1

4,0

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2007

4,6

2,2

2,8

2,7

μ.δ.σ.

Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο (5)

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Δεκ. 2007

2,9

2,9

3,0

3,1

3,1

COM Νοεμ. 2007

2,9

2,8

3,1

3,3

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2007

3,2

1,0

1,9

2,0

μ.δ.σ.

Διαρθρωτικό ισοζύγιο (7)

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Δεκ. 2007

2,9

2,9

3,0

3,1

3,1

COM Νοεμ. 2007

2,9

2,9

3,1

3,3

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2007

3,2

1,0

1,9

2,0

μ.δ.σ.

Ακαθάριστο δημόσιο χρέος

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Δεκ. 2007

22,8

19,8

18,3

17,4

16,9

COM Νοεμ. 2007

22,8

19,3

15,9

12,9

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2007

25,3

22,7

22,3

21,1

μ.δ.σ.

Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ)· φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2007 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής.

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1055/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 1). Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://ec.europa.eu/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

(2)  Η αξιολόγηση λαμβάνει υπόψη ιδίως τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής και την αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με την έκθεση εφαρμογής του Οκτωβρίου 2007 με αντικείμενο το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων.

(3)  ΕΕ C 89 της 24.4.2007, σ. 11.

(4)  Ειδικότερα, δεν παρέχονται στοιχεία για έκτακτα μέτρα το 2007, ούτε και ορισμένα δεδομένα για το θέμα της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας.

(5)  Κενά παραγωγής και κυκλικά προσαρμοσμένα ισοζύγια βάσει των προγραμμάτων όπως έχουν υπολογιστεί εκ νέου από τις υπηρεσίες της Επιτροπής βάσει των πληροφοριών που περιέχονται στα προγράμματα. Το κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής έχει επανυπολογισθεί μετά την αναθεώρηση του δείκτη δημοσιονομικής ευαισθησίας της Βουλγαρίας.

(6)  Βάσει εκτιμώμενης δυνητικής ανάπτυξης ύψους 6,2 %, 6,7 %, 6,8 % και 6,8 %, αντίστοιχα, κατά την περίοδο 2006-2009.

(7)  Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο πλην έκτακτων και λοιπών προσωρινών μέτρων. Το πλέον πρόσφατο πρόγραμμα δεν παρέχει πληροφοριακά στοιχεία για έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα· με βάση τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής, για το 2007 ανέρχονται σε 0,1 % του ΑΕΠ (οδηγώντας σε μείωση του πλεονάσματος). Το διαρθρωτικό ισοζύγιο σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής έχει επανυπολογισθεί μετά την αναθεώρηση του δείκτη δημοσιονομικής ευαισθησίας της Βουλγαρίας.

Πηγή:

Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ)· φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2007 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής.

---

| 19.3.2008 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 73/6 |
| --- | --- | --- | --- |

19.3.2008

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 73/6

---

ΓΝΏΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ

της 4ης Μαρτίου 2008

σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Πορτογαλίας, για την περίοδο 2007-2011

(2008/C 73/02)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

έπειτα από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:

| (1) | Στις 4 Μαρτίου 2008, το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Πορτογαλίας, το οποίο καλύπτει την περίοδο 2007-2011. |
| --- | --- |

(1)

Στις 4 Μαρτίου 2008, το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Πορτογαλίας, το οποίο καλύπτει την περίοδο 2007-2011.

| (2) | Από μια φάση μεγάλης οικονομικής ανάπτυξης το δεύτερο ήμισυ της δεκαετίας του 1990, η πορτογαλική οικονομία πέρασε σε μια κατάσταση υποτονικής αύξησης του ΑΕΠ μετά το 2000 και αύξησης της ανεργίας, που αύξησε τις δημοσιονομικές αδυναμίες. Η αισθητή αυτή αλλαγή της οικονομικής επίδοσης είχε τη ρίζα της στη συσσώρευση μεγάλων εξωτερικών και δημοσιονομικών ελλειμμάτων τα οποία, σε συνάρτηση με προκυκλικές δημοσιονομικές πολιτικές, επέτειναν τις ανισορροπίες του ιδιωτικού τομέα και διόγκωσαν την αβεβαιότητα.
  Στις αρχές της τρέχουσας δεκαετίας, η ιδιωτική εγχώρια ζήτηση μετριάσθηκε σοβαρά αντικατοπτρίζοντας την προσαρμογή των δαπανών σε επίπεδα πλησιέστερα προς εκείνα των εισοδημάτων. Ταυτόχρονα, οι δημόσιες πρωτογενείς δαπάνες αναγκάσθηκαν να επιβραδυνθούν σε σχέση με τις προηγούμενες μη διατηρήσιμες τάσεις, ενώ η ανταγωνιστική θέση της χώρας παρέμεινε ευάλωτη αντικατοπτρίζοντας μια μόνιμη αναντιστοιχία αύξησης μισθών και παραγωγικότητας. Ενώ η πρόσφατη οικονομική ανάπτυξη βασίσθηκε κυρίως στον τομέα των εξωτερικών συναλλαγών, σε συνδυασμό με μια σημαντική αναδιάρθρωση ορισμένων κλάδων της οικονομίας λόγω αυξημένου ανταγωνισμού από το εξωτερικό, υφίστανται αδυναμίες περισσότερο διαρθρωτικής φύσεως που εμποδίζουν τη μόνιμη βελτίωση της οικονομικής επίδοσης. Συγκεκριμένα, η συνολική παραγωγικότητα είναι χαμηλή, κυρίως εξαιτίας των ελλείψεων σε ανθρώπινο κεφάλαιο, ενώ η αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα του δημόσιου τομέα απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή. Τα τελευταία χρόνια, υπήρξε μεγάλη πρόοδος στην αντιμετώπιση της κατάστασης αυτής ιδίως όσον αφορά τον περιορισμό των ανισορροπιών στα δημόσια οικονομικά. Συνολικά, η συνέχιση της δημοσιονομικής εξυγίανσης, η βελτίωση της ποιότητας των δημόσιων οικονομικών και η εφαρμογή διαθρωτικών μεταρρυθμίσεων με σκοπό τη βελτίωση της δυνητικής αύξησης του ΑΕΠ παραμένουν μείζονες προκλήσεις για να επανέλθει η πορτογαλική οικονομία σε μια διατηρήσιμη και δυναμική πορεία αποκατάστασης. |
| --- | --- |

(2)

Από μια φάση μεγάλης οικονομικής ανάπτυξης το δεύτερο ήμισυ της δεκαετίας του 1990, η πορτογαλική οικονομία πέρασε σε μια κατάσταση υποτονικής αύξησης του ΑΕΠ μετά το 2000 και αύξησης της ανεργίας, που αύξησε τις δημοσιονομικές αδυναμίες. Η αισθητή αυτή αλλαγή της οικονομικής επίδοσης είχε τη ρίζα της στη συσσώρευση μεγάλων εξωτερικών και δημοσιονομικών ελλειμμάτων τα οποία, σε συνάρτηση με προκυκλικές δημοσιονομικές πολιτικές, επέτειναν τις ανισορροπίες του ιδιωτικού τομέα και διόγκωσαν την αβεβαιότητα.

Στις αρχές της τρέχουσας δεκαετίας, η ιδιωτική εγχώρια ζήτηση μετριάσθηκε σοβαρά αντικατοπτρίζοντας την προσαρμογή των δαπανών σε επίπεδα πλησιέστερα προς εκείνα των εισοδημάτων. Ταυτόχρονα, οι δημόσιες πρωτογενείς δαπάνες αναγκάσθηκαν να επιβραδυνθούν σε σχέση με τις προηγούμενες μη διατηρήσιμες τάσεις, ενώ η ανταγωνιστική θέση της χώρας παρέμεινε ευάλωτη αντικατοπτρίζοντας μια μόνιμη αναντιστοιχία αύξησης μισθών και παραγωγικότητας. Ενώ η πρόσφατη οικονομική ανάπτυξη βασίσθηκε κυρίως στον τομέα των εξωτερικών συναλλαγών, σε συνδυασμό με μια σημαντική αναδιάρθρωση ορισμένων κλάδων της οικονομίας λόγω αυξημένου ανταγωνισμού από το εξωτερικό, υφίστανται αδυναμίες περισσότερο διαρθρωτικής φύσεως που εμποδίζουν τη μόνιμη βελτίωση της οικονομικής επίδοσης. Συγκεκριμένα, η συνολική παραγωγικότητα είναι χαμηλή, κυρίως εξαιτίας των ελλείψεων σε ανθρώπινο κεφάλαιο, ενώ η αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα του δημόσιου τομέα απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή. Τα τελευταία χρόνια, υπήρξε μεγάλη πρόοδος στην αντιμετώπιση της κατάστασης αυτής ιδίως όσον αφορά τον περιορισμό των ανισορροπιών στα δημόσια οικονομικά. Συνολικά, η συνέχιση της δημοσιονομικής εξυγίανσης, η βελτίωση της ποιότητας των δημόσιων οικονομικών και η εφαρμογή διαθρωτικών μεταρρυθμίσεων με σκοπό τη βελτίωση της δυνητικής αύξησης του ΑΕΠ παραμένουν μείζονες προκλήσεις για να επανέλθει η πορτογαλική οικονομία σε μια διατηρήσιμη και δυναμική πορεία αποκατάστασης.

| (3) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο βασίζεται το πρόγραμμα προβλέπει συνέχιση της ανάκαμψης της οικονομικής δραστηριότητας με άνοδο του ρυθμού αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ από 1,8 % το 2007 σε 2,2 % το 2008, σε 2,8 % το 2009 και σε 3 % το 2010 και το 2011. Αξιολογούμενο με βάση τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα σήμερα (2), το οικονομικό σενάριο για τη μετά το 2008 περίοδο φαίνεται να στηρίζεται σε αισιόδοξες αναπτυξιακές παραδοχές. Συγκεκριμένα, ο ρυθμός αύξησης των συνιστωσών της ιδιωτικής ζήτησης θεωρείται υψηλός, ιδίως όσον αφορά τις επενδύσεις. Το πρόγραμμα προβλέπει βαθμιαία βελτίωση της αγοράς εργασίας κατά την περίοδο του προγράμματος, αλλά οι προοπτικές για την απασχόληση φαίνονται αισιόδοξες.
  Οι προβλέψεις ως προς τον πληθωρισμό τιμών καταναλωτή ενδέχεται να είναι συντηρητικές, αν ληφθεί υπόψη η πρόσφατη άνοδος των τιμών των τροφίμων και της ενέργειας στις παγκόσμιες αγορές. Η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας αναμένεται να βελτιωθεί τα επόμενα έτη, κατά τα οποία προβλέπεται ότι το ανά μονάδα εργατικό κόστος θα αυξηθεί με βραδύτερους ρυθμούς σε σύγκριση με τους περισσότερους εμπορικούς εταίρους της χώρας. Το πρόγραμμα προβλέπει αισθητή μείωση του διογκωμένου ελλείμματος ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών, από 8,8 % του ΑΕΠ το 2006 και εκτιμώμενο 7 % του ΑΕΠ το 2007 σε 4,7 % του ΑΕΠ το 2011. Με βάση τις διαθέσιμες σήμερα πληροφορίες, όμως, η υποκείμενη βελτίωση του ελλείμματος στο ισοζύγιο των τρεχουσών μεταβιβάσεων και τα πρωτογενή έσοδα που προβλέπει το επικαιροποιημένο πρόγραμμα μπορεί να αποδειχθούν δυσεπίτευκτα. |
| --- | --- |

(3)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο βασίζεται το πρόγραμμα προβλέπει συνέχιση της ανάκαμψης της οικονομικής δραστηριότητας με άνοδο του ρυθμού αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ από 1,8 % το 2007 σε 2,2 % το 2008, σε 2,8 % το 2009 και σε 3 % το 2010 και το 2011. Αξιολογούμενο με βάση τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα σήμερα (2), το οικονομικό σενάριο για τη μετά το 2008 περίοδο φαίνεται να στηρίζεται σε αισιόδοξες αναπτυξιακές παραδοχές. Συγκεκριμένα, ο ρυθμός αύξησης των συνιστωσών της ιδιωτικής ζήτησης θεωρείται υψηλός, ιδίως όσον αφορά τις επενδύσεις. Το πρόγραμμα προβλέπει βαθμιαία βελτίωση της αγοράς εργασίας κατά την περίοδο του προγράμματος, αλλά οι προοπτικές για την απασχόληση φαίνονται αισιόδοξες.

Οι προβλέψεις ως προς τον πληθωρισμό τιμών καταναλωτή ενδέχεται να είναι συντηρητικές, αν ληφθεί υπόψη η πρόσφατη άνοδος των τιμών των τροφίμων και της ενέργειας στις παγκόσμιες αγορές. Η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας αναμένεται να βελτιωθεί τα επόμενα έτη, κατά τα οποία προβλέπεται ότι το ανά μονάδα εργατικό κόστος θα αυξηθεί με βραδύτερους ρυθμούς σε σύγκριση με τους περισσότερους εμπορικούς εταίρους της χώρας. Το πρόγραμμα προβλέπει αισθητή μείωση του διογκωμένου ελλείμματος ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών, από 8,8 % του ΑΕΠ το 2006 και εκτιμώμενο 7 % του ΑΕΠ το 2007 σε 4,7 % του ΑΕΠ το 2011. Με βάση τις διαθέσιμες σήμερα πληροφορίες, όμως, η υποκείμενη βελτίωση του ελλείμματος στο ισοζύγιο των τρεχουσών μεταβιβάσεων και τα πρωτογενή έσοδα που προβλέπει το επικαιροποιημένο πρόγραμμα μπορεί να αποδειχθούν δυσεπίτευκτα.

| (4) | Για το 2007, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης εκτιμάται σε 3 % του ΑΕΠ στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα και στις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2007, έναντι στόχου 3,7 % του ΑΕΠ στο προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας. Πιο πρόσφατα και προκαταρκτικά στοιχεία για την εκτέλεση του προϋπολογισμού δείχνουν ότι το έλλειμμα του 2007 ενδέχεται να είναι μικρότερο από 3 % του ΑΕΠ. Η εξέλιξη αυτή ανταποκρίνεται και υπερβαίνει τη σύσταση που διατύπωσε το Συμβούλιο στη γνώμη που εξέδωσε στις 27 Φεβρουαρίου 2007 για το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα, όσον αφορά την εφαρμογή μέτρων για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος έως το 2008 (3). Λόγω του ότι το καλύτερο από το αναμενόμενο αποτέλεσμα το 2006 αξιοποιήθηκε για την επιδίωξη ενός πιο φιλόδοξου στόχου το 2007, το Συμβούλιο σημειώνει ότι συνάδει και προς τους προσανατολισμούς για τις δημοσιονομικές πολιτικές που εξέδωσε τον Απρίλιο του 2007 η ευρωομάδα. |
| --- | --- |

(4)

Για το 2007, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης εκτιμάται σε 3 % του ΑΕΠ στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα και στις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2007, έναντι στόχου 3,7 % του ΑΕΠ στο προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας. Πιο πρόσφατα και προκαταρκτικά στοιχεία για την εκτέλεση του προϋπολογισμού δείχνουν ότι το έλλειμμα του 2007 ενδέχεται να είναι μικρότερο από 3 % του ΑΕΠ. Η εξέλιξη αυτή ανταποκρίνεται και υπερβαίνει τη σύσταση που διατύπωσε το Συμβούλιο στη γνώμη που εξέδωσε στις 27 Φεβρουαρίου 2007 για το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα, όσον αφορά την εφαρμογή μέτρων για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος έως το 2008 (3). Λόγω του ότι το καλύτερο από το αναμενόμενο αποτέλεσμα το 2006 αξιοποιήθηκε για την επιδίωξη ενός πιο φιλόδοξου στόχου το 2007, το Συμβούλιο σημειώνει ότι συνάδει και προς τους προσανατολισμούς για τις δημοσιονομικές πολιτικές που εξέδωσε τον Απρίλιο του 2007 η ευρωομάδα.

| (5) | Στόχος του επικαιροποιημένου προγράμματος σταθερότητας είναι η περαιτέρω δημοσιονομική εξυγίανση μεσοπρόθεσμα, και ιδίως η επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου (ΜΔΣ) για διαρθρωτικό έλλειμμα, δηλαδή κυκλικά προσαρμοσμένο έλλειμμα μείον έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα, ίσο προς 0,5 % του ΑΕΠ έως το 2010. Το ονομαστικό έλλειμμα γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθεί προοδευτικά από 3 % του ΑΕΠ το 2007 σε 2,4 % του ΑΕΠ το 2008, 1,5 % το 2009, 0,4 % το 2010 και, τέλος, 0,2 % του ΑΕΠ το 2011. Ανάλογη πορεία προβλέπεται και για το πρωτογενές ισοζύγιο, το οποίο θα βελτιωθεί από ένα μικρό έλλειμμα σε πλεόνασμα ίσο προς 2,5 % του ΑΕΠ το 2011. Το διαρθρωτικό έλλειμμα υπολογιζόμενο με βάση την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία, προβλέπεται να συρρικνωθεί κατά περίπου 0,5 π.μ. του ΑΕΠ ετησίως κατά μέσο όρο έως το 2010 και να σταθεροποιηθεί γενικά στο 0,5 % του ΑΕΠ περίπου το 2011. Η προγραμματιζόμενη δημοσιονομική εξυγίανση θα επιτευχθεί με συνεχή συγκράτηση των δαπανών χάρη στα διορθωτικά μέτρα για τον περιορισμό του κόστους της απασχόλησης στο Δημόσιο (στο ευρύτερο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης) και, σε μικρότερο βαθμό, των κοινωνικών μεταβιβάσεων. Η αύξηση του δείκτη εσόδων αναμένεται ότι θα συμβάλει, επίσης, στη δημοσιονομική εξυγίανση. Στηριζόμενο στα καλύτερα από ό,τι είχε προβλεφθεί στον προϋπολογισμό αποτελέσματα ως προς το έλλειμμα το 2006 και το 2007, το πρόγραμμα επιβεβαιώνει εν πολλοίς την προγραμματισθείσα πορεία διαρθρωτικής προσαρμογής που περιλαμβανόταν στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας του Δεκεμβρίου του 2006 με βάση ένα σχεδόν αμετάβλητο μακροοικονομικό σενάριο. Το ακαθάριστο δημόσιο χρέος, που υπολογίζεται σε 64,4 % του ΑΕΠ το 2007, προβλέπεται ότι θα μειωθεί γρηγορότερα, σχεδόν κατά 8 π.μ. του ΑΕΠ την περίοδο αναφοράς, και ότι το 2010 θα είναι μικρότερο από 60 % του ΑΕΠ που αποτελεί την τιμή αναφοράς στη Συνθήκη. |
| --- | --- |

(5)

Στόχος του επικαιροποιημένου προγράμματος σταθερότητας είναι η περαιτέρω δημοσιονομική εξυγίανση μεσοπρόθεσμα, και ιδίως η επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου (ΜΔΣ) για διαρθρωτικό έλλειμμα, δηλαδή κυκλικά προσαρμοσμένο έλλειμμα μείον έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα, ίσο προς 0,5 % του ΑΕΠ έως το 2010. Το ονομαστικό έλλειμμα γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθεί προοδευτικά από 3 % του ΑΕΠ το 2007 σε 2,4 % του ΑΕΠ το 2008, 1,5 % το 2009, 0,4 % το 2010 και, τέλος, 0,2 % του ΑΕΠ το 2011. Ανάλογη πορεία προβλέπεται και για το πρωτογενές ισοζύγιο, το οποίο θα βελτιωθεί από ένα μικρό έλλειμμα σε πλεόνασμα ίσο προς 2,5 % του ΑΕΠ το 2011. Το διαρθρωτικό έλλειμμα υπολογιζόμενο με βάση την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία, προβλέπεται να συρρικνωθεί κατά περίπου 0,5 π.μ. του ΑΕΠ ετησίως κατά μέσο όρο έως το 2010 και να σταθεροποιηθεί γενικά στο 0,5 % του ΑΕΠ περίπου το 2011. Η προγραμματιζόμενη δημοσιονομική εξυγίανση θα επιτευχθεί με συνεχή συγκράτηση των δαπανών χάρη στα διορθωτικά μέτρα για τον περιορισμό του κόστους της απασχόλησης στο Δημόσιο (στο ευρύτερο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης) και, σε μικρότερο βαθμό, των κοινωνικών μεταβιβάσεων. Η αύξηση του δείκτη εσόδων αναμένεται ότι θα συμβάλει, επίσης, στη δημοσιονομική εξυγίανση. Στηριζόμενο στα καλύτερα από ό,τι είχε προβλεφθεί στον προϋπολογισμό αποτελέσματα ως προς το έλλειμμα το 2006 και το 2007, το πρόγραμμα επιβεβαιώνει εν πολλοίς την προγραμματισθείσα πορεία διαρθρωτικής προσαρμογής που περιλαμβανόταν στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας του Δεκεμβρίου του 2006 με βάση ένα σχεδόν αμετάβλητο μακροοικονομικό σενάριο. Το ακαθάριστο δημόσιο χρέος, που υπολογίζεται σε 64,4 % του ΑΕΠ το 2007, προβλέπεται ότι θα μειωθεί γρηγορότερα, σχεδόν κατά 8 π.μ. του ΑΕΠ την περίοδο αναφοράς, και ότι το 2010 θα είναι μικρότερο από 60 % του ΑΕΠ που αποτελεί την τιμή αναφοράς στη Συνθήκη.

| (6) | Τα δημοσιονομικά αποτελέσματα ενδέχεται να είναι λιγότερο ευνοϊκά από ό,τι προβλέπει το επικαιροποιημένο πρόγραμμα. Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται ανωτέρω, το μακροοικονομικό σενάριο φαίνεται ότι βασίζεται σε αισιόδοξες παραδοχές για την αύξηση του ΑΕΠ τα τελευταία έτη. Επίσης, η εξοικονόμηση δαπανών μεσοπρόθεσμα με βάση τα μέτρα που τέθηκαν σε εφαρμογή πρόσφατα εξακολουθεί να είναι κάπως αβέβαιη. Ωστόσο, ορισμένες από τις πιθανές αυτές αρνητικές εξελίξεις μπορεί να αντισταθμιστούν εν μέρει εάν επιβεβαιωθεί ότι το αποτέλεσμα του 2007 είναι καλύτερο από τις εκτιμήσεις, όπερ θα δημιουργήσει ένα θετικό αποτέλεσμα βάσης για το 2008. Με βάση τις εν λόγω πιθανές αρνητικές εξελίξεις όσον αφορά τους δημοσιονομικούς στόχους, η εξέλιξη του δείκτη χρέους μπορεί ομοίως να είναι λιγότερο ευνοϊκή από ό,τι προβλέπει το πρόγραμμα. |
| --- | --- |

(6)

Τα δημοσιονομικά αποτελέσματα ενδέχεται να είναι λιγότερο ευνοϊκά από ό,τι προβλέπει το επικαιροποιημένο πρόγραμμα. Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται ανωτέρω, το μακροοικονομικό σενάριο φαίνεται ότι βασίζεται σε αισιόδοξες παραδοχές για την αύξηση του ΑΕΠ τα τελευταία έτη. Επίσης, η εξοικονόμηση δαπανών μεσοπρόθεσμα με βάση τα μέτρα που τέθηκαν σε εφαρμογή πρόσφατα εξακολουθεί να είναι κάπως αβέβαιη. Ωστόσο, ορισμένες από τις πιθανές αυτές αρνητικές εξελίξεις μπορεί να αντισταθμιστούν εν μέρει εάν επιβεβαιωθεί ότι το αποτέλεσμα του 2007 είναι καλύτερο από τις εκτιμήσεις, όπερ θα δημιουργήσει ένα θετικό αποτέλεσμα βάσης για το 2008. Με βάση τις εν λόγω πιθανές αρνητικές εξελίξεις όσον αφορά τους δημοσιονομικούς στόχους, η εξέλιξη του δείκτη χρέους μπορεί ομοίως να είναι λιγότερο ευνοϊκή από ό,τι προβλέπει το πρόγραμμα.

| (7) | Λαμβάνοντας υπόψη αυτήν την αξιολόγηση των κινδύνων, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος θεωρείται συνεπής με τη μόνιμη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος το αργότερο μέχρι το 2008, όπως είχε συστήσει το Συμβούλιο. Μετά τις μειώσεις του 2006 και του 2007, το επικαιροποιημένο πρόγραμμα στοχεύει σε μείωση του διαρθρωτικού ελλείμματος κατά 0,5 π.μ. του ΑΕΠ το 2008. Το Συμβούλιο παρατηρεί ότι αυτό συνάδει προς τους προσανατολισμούς για τις δημοσιονομικές πολιτικές που εξέδωσε η ευρωομάδα τον Απρίλιο του 2007. Βάσει του προγράμματος, ικανοποιητικό περιθώριο ασφαλείας, ώστε να αποτραπεί η υπέρβαση του ανώτατου ορίου για το έλλειμμα (3 % του ΑΕΠ) υπό κανονικές μακροοικονομικές διακυμάνσεις, θα επιτευχθεί το 2009. Ωστόσο, λόγω των κινδύνων που περιβάλλουν τους δημοσιονομικούς στόχους, το περιθώριο αυτό ενδέχεται να μην επιτευχθεί πριν από το 2010. Επιπλέον, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος ενδέχεται να μην επαρκεί για την επίτευξη του ΜΔΣ μέχρι το 2010, όπως προβλέπεται στο πρόγραμμα. Μολονότι ο σχεδιαζόμενος ρυθμός εξυγίανσης για την επίτευξη του ΜΔΣ ανταποκρίνεται στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, η προσαρμογή μπορεί να απαιτήσει επιπρόσθετες προσπάθειες λόγω των προαναφερόμενων κινδύνων. Τέλος, λαμβάνοντας υπόψη τους προαναφερθέντες κινδύνους ως προς τις προβλέψεις αναφορικά με το χρέος, ο δείκτης χρέους ενδέχεται να ακολουθήσει επαρκώς φθίνουσα πορεία, ούτως ώστε να προσεγγίσει τη σχετική τιμή αναφοράς στα τέλη της περιόδου του προγράμματος. |
| --- | --- |

(7)

Λαμβάνοντας υπόψη αυτήν την αξιολόγηση των κινδύνων, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος θεωρείται συνεπής με τη μόνιμη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος το αργότερο μέχρι το 2008, όπως είχε συστήσει το Συμβούλιο. Μετά τις μειώσεις του 2006 και του 2007, το επικαιροποιημένο πρόγραμμα στοχεύει σε μείωση του διαρθρωτικού ελλείμματος κατά 0,5 π.μ. του ΑΕΠ το 2008. Το Συμβούλιο παρατηρεί ότι αυτό συνάδει προς τους προσανατολισμούς για τις δημοσιονομικές πολιτικές που εξέδωσε η ευρωομάδα τον Απρίλιο του 2007. Βάσει του προγράμματος, ικανοποιητικό περιθώριο ασφαλείας, ώστε να αποτραπεί η υπέρβαση του ανώτατου ορίου για το έλλειμμα (3 % του ΑΕΠ) υπό κανονικές μακροοικονομικές διακυμάνσεις, θα επιτευχθεί το 2009. Ωστόσο, λόγω των κινδύνων που περιβάλλουν τους δημοσιονομικούς στόχους, το περιθώριο αυτό ενδέχεται να μην επιτευχθεί πριν από το 2010. Επιπλέον, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος ενδέχεται να μην επαρκεί για την επίτευξη του ΜΔΣ μέχρι το 2010, όπως προβλέπεται στο πρόγραμμα. Μολονότι ο σχεδιαζόμενος ρυθμός εξυγίανσης για την επίτευξη του ΜΔΣ ανταποκρίνεται στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, η προσαρμογή μπορεί να απαιτήσει επιπρόσθετες προσπάθειες λόγω των προαναφερόμενων κινδύνων. Τέλος, λαμβάνοντας υπόψη τους προαναφερθέντες κινδύνους ως προς τις προβλέψεις αναφορικά με το χρέος, ο δείκτης χρέους ενδέχεται να ακολουθήσει επαρκώς φθίνουσα πορεία, ούτως ώστε να προσεγγίσει τη σχετική τιμή αναφοράς στα τέλη της περιόδου του προγράμματος.

| (8) | Οι μεταρρυθμίσεις των συστημάτων συντάξεων γήρατος που υιοθετήθηκαν από την Πορτογαλία το 2006 και το 2007 συμβάλλουν αισθητά στον περιορισμό της αύξησης των δαπανών που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση και επιτρέπουν βελτίωση του βαθμού σοβαρότητας των κινδύνων διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών από υψηλό σε μέτριο, με αποτέλεσμα ο μακροπρόθεσμος δημοσιονομικός αντίκτυπος της δημογραφικής γήρανσης στην Πορτογαλία να πλησιάζει τον μέσο όρο της ΕΕ. Ωστόσο, το τρέχον επίπεδο του ακαθάριστου χρέους βρίσκεται πάνω από την τιμή αναφοράς που ορίζει η συνθήκη. Ταυτόχρονα, η δημοσιονομική κατάσταση το 2007, όπως εκτιμάται στο πρόγραμμα, αν και σαφώς βελτιωμένη σε σύγκριση με το σημείο εκκίνησης στο προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα, εξακολουθεί να συνιστά απειλή για τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, ακόμη και χωρίς να ληφθεί υπόψη ο μακροπρόθεσμος δημοσιονομικός αντίκτυπος της δημογραφικής γήρανσης. Η περαιτέρω εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών, σύμφωνα με τις προβλέψεις του προγράμματος, θα συνέβαλλε στη μείωση των κινδύνων που περιβάλλουν τη διατηρησιμότητα τους. |
| --- | --- |

(8)

Οι μεταρρυθμίσεις των συστημάτων συντάξεων γήρατος που υιοθετήθηκαν από την Πορτογαλία το 2006 και το 2007 συμβάλλουν αισθητά στον περιορισμό της αύξησης των δαπανών που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση και επιτρέπουν βελτίωση του βαθμού σοβαρότητας των κινδύνων διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών από υψηλό σε μέτριο, με αποτέλεσμα ο μακροπρόθεσμος δημοσιονομικός αντίκτυπος της δημογραφικής γήρανσης στην Πορτογαλία να πλησιάζει τον μέσο όρο της ΕΕ. Ωστόσο, το τρέχον επίπεδο του ακαθάριστου χρέους βρίσκεται πάνω από την τιμή αναφοράς που ορίζει η συνθήκη. Ταυτόχρονα, η δημοσιονομική κατάσταση το 2007, όπως εκτιμάται στο πρόγραμμα, αν και σαφώς βελτιωμένη σε σύγκριση με το σημείο εκκίνησης στο προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα, εξακολουθεί να συνιστά απειλή για τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, ακόμη και χωρίς να ληφθεί υπόψη ο μακροπρόθεσμος δημοσιονομικός αντίκτυπος της δημογραφικής γήρανσης. Η περαιτέρω εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών, σύμφωνα με τις προβλέψεις του προγράμματος, θα συνέβαλλε στη μείωση των κινδύνων που περιβάλλουν τη διατηρησιμότητα τους.

| (9) | Το πρόγραμμα σταθερότητας συνάδει απολύτως με την έκθεση εφαρμογής του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων που υποβλήθηκε τον Οκτώβριο του 2007. Συγκεκριμένα, τα μεσοπρόθεσμα σχέδια δημοσιονομικής εξυγίανσης έχουν περιληφθεί στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, το οποίο θεωρεί ότι η δημοσιονομική εξυγίανση και η βελτίωση της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών αποτελούν βασική προτεραιότητα. Παράλληλα, το πρόγραμμα σταθερότητας αναφέρεται στην πρόοδο που συντελέσθηκε όσον αφορά την εφαρμογή των μέτρων του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων και στον αντίκτυπό τους στα δημόσια οικονομικά και στις ευρύτερες οικονομικές προοπτικές. Πράγματι, τα δύο προγράμματα παρέχουν συμπληρωματικές και συνεπείς πληροφορίες για τα κοινά μέτρα πολιτικής. |
| --- | --- |

(9)

Το πρόγραμμα σταθερότητας συνάδει απολύτως με την έκθεση εφαρμογής του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων που υποβλήθηκε τον Οκτώβριο του 2007. Συγκεκριμένα, τα μεσοπρόθεσμα σχέδια δημοσιονομικής εξυγίανσης έχουν περιληφθεί στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, το οποίο θεωρεί ότι η δημοσιονομική εξυγίανση και η βελτίωση της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών αποτελούν βασική προτεραιότητα. Παράλληλα, το πρόγραμμα σταθερότητας αναφέρεται στην πρόοδο που συντελέσθηκε όσον αφορά την εφαρμογή των μέτρων του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων και στον αντίκτυπό τους στα δημόσια οικονομικά και στις ευρύτερες οικονομικές προοπτικές. Πράγματι, τα δύο προγράμματα παρέχουν συμπληρωματικές και συνεπείς πληροφορίες για τα κοινά μέτρα πολιτικής.

| (10) | Η δημοσιονομική στρατηγική του προγράμματος συμβαδίζει εν πολλοίς με τους ειδικούς κατά χώρα γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών, που περιλαμβάνονται στις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές, καθώς και με τις κατευθυντήριες γραμμές για τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ στον τομέα των δημοσιονομικών πολιτικών, που εκδόθηκαν στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισαβόνας. |
| --- | --- |

(10)

Η δημοσιονομική στρατηγική του προγράμματος συμβαδίζει εν πολλοίς με τους ειδικούς κατά χώρα γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών, που περιλαμβάνονται στις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές, καθώς και με τις κατευθυντήριες γραμμές για τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ στον τομέα των δημοσιονομικών πολιτικών, που εκδόθηκαν στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισαβόνας.

| (11) | Όσον αφορά τις απαιτήσεις δεδομένων που περιλαμβάνονται στον κώδικα δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, στο πρόγραμμα παρέχονται όλα τα υποχρεωτικά και τα περισσότερα προαιρετικά στοιχεία (4). |
| --- | --- |

(11)

Όσον αφορά τις απαιτήσεις δεδομένων που περιλαμβάνονται στον κώδικα δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, στο πρόγραμμα παρέχονται όλα τα υποχρεωτικά και τα περισσότερα προαιρετικά στοιχεία (4).

Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι το πρόγραμμα είναι συνεπές με τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος το αργότερο έως το 2008. Εάν επιβεβαιωθεί η καλύτερη από την αναμενόμενη δημοσιονομική εκτέλεση, το έλλειμμα θα είναι κάτω του 3 % του ΑΕΠ ήδη κατά το 2007. Το πρόγραμμα στοχεύει σε περαιτέρω δημοσιονομική εξυγίανση μεσοπρόθεσμα, περιλαμβανομένης της επίτευξης του ΜΔΣ έως το 2010, και προβλέπει φθίνουσα πορεία για τον δείκτη του δημόσιου χρέους καθ' όλη τη διάρκεια του προγράμματος. Ωστόσο, η επίτευξη των στόχων αυτών εξαρτάται από την αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων που εξαγγέλλονται στο πρόγραμμα και ενδεχομένως να απαιτήσει επιπρόσθετες προσπάθειες, ιδίως εξαιτίας του κινδύνου μικρότερης από το προβλεπόμενο οικονομικής ανάπτυξης.

Περαιτέρω πρόοδος όσον αφορά τη δημοσιονομική εξυγίανση, όπως έχει προγραμματισθεί, θα μπορούσε να συμβάλει επίσης στην αντιμετώπιση των εξωτερικών ανισορροπιών και να βελτιώσει τις προοπτικές μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών, ως προς την οποία η Πορτογαλία θεωρείται ότι αντιμετωπίζει μεσαίας τάξεως κίνδυνο μετά τη σημαντική μεταρρύθμιση του συστήματος συντάξεων. Τέλος, οι προγραμματιζόμενες βελτιώσεις στην ποιότητα και την αποτελεσματικότητα των δημόσιων δαπανών, περιλαμβανομένης της δημόσιας διοίκησης και του δημοσιονομικού πλαισίου, μπορεί να έχουν ευνοϊκό αντίκτυπο στη δυνητική αύξηση του ΑΕΠ και, ως εκ τούτου, να συμβάλουν στην επάνοδο σε μια πορεία κάλυψης της οικονομικής υστέρησης της χώρας.

Με βάση την ανωτέρω ανάλυση και λαμβανομένης υπόψη της σύστασης που διατυπώθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 2005 κατ' εφαρμογή του άρθρου 104 παράγραφος 7, η Πορτογαλία καλείται:

| i) | να εφαρμόσει με αποφασιστικότητα τη δημοσιονομική εξυγίανση που προβλέπει το πρόγραμμα, ούτως ώστε να εξασφαλίσει τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος· |
| --- | --- |

i)

να εφαρμόσει με αποφασιστικότητα τη δημοσιονομική εξυγίανση που προβλέπει το πρόγραμμα, ούτως ώστε να εξασφαλίσει τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος·

| ii) | να προβεί στην προγραμματισθείσα προσαρμογή για την επίτευξη του ΜΔΣ, συνοδεύοντάς την, εφόσον χρειασθεί, με ενισχυμένα μέτρα· και να διασφαλίσει, μεταξύ άλλων και λόγω των κινδύνων ως προς τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, την ταχεία μείωση του δείκτη χρέους προς το ΑΕΠ ιδίως συνεχίζοντας να αξιοποιήσει τα τυχόν καλύτερα από το αναμενόμενο δημοσιονομικά αποτελέσματα για τη μείωση του ελλείμματος· |
| --- | --- |

ii)

να προβεί στην προγραμματισθείσα προσαρμογή για την επίτευξη του ΜΔΣ, συνοδεύοντάς την, εφόσον χρειασθεί, με ενισχυμένα μέτρα· και να διασφαλίσει, μεταξύ άλλων και λόγω των κινδύνων ως προς τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, την ταχεία μείωση του δείκτη χρέους προς το ΑΕΠ ιδίως συνεχίζοντας να αξιοποιήσει τα τυχόν καλύτερα από το αναμενόμενο δημοσιονομικά αποτελέσματα για τη μείωση του ελλείμματος·

| iii) | να συνεχίσει σε μόνιμη βάση τη συγκράτηση των δαπανών και να ενισχύσει την ποιότητα των δημόσιων δαπανών, μεταξύ άλλων, με τη συνέχιση της υπό εξέλιξη μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης και την περαιτέρω βελτίωση του δημοσιονομικού πλαισίου όπως περιγράφεται στο πρόγραμμα. |
| --- | --- |

iii)

να συνεχίσει σε μόνιμη βάση τη συγκράτηση των δαπανών και να ενισχύσει την ποιότητα των δημόσιων δαπανών, μεταξύ άλλων, με τη συνέχιση της υπό εξέλιξη μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης και την περαιτέρω βελτίωση του δημοσιονομικού πλαισίου όπως περιγράφεται στο πρόγραμμα.

Το Συμβούλιο παρατηρεί ότι οι ενέργειες αυτές θα συνάδουν προς τους προσανατολισμούς της ευρωομάδας για τις δημοσιονομικές πολιτικές του Απριλίου 2007.

Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων

| | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Πραγματικό ΑΕΠ
  (% μεταβολή) | ΠΣ Δεκ. 2007 | 1,3 | 1,8 | 2,2 | 2,8 | 3,0 | 3,0 |
| COM Noεμ. 2007 | 1,3 | 1,8 | 2,0 | 2,1 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2006 | 1,4 | 1,8 | 2,4 | 3,0 | 3,0 | μ.δ.σ. |
| Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ (8)

  (%) | ΠΣ Δεκ. 2007 | 3,0 | 2,3 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 |
| COM Noεμ. 2007 | 3,0 | 2,4 | 2,4 | 2,3 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2006 | 3,2 | 2,2 | 2,2 | 2,1 | 2,1 | μ.δ.σ. |
| Κενό παραγωγής (5)

  (% του δυνητικού ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2007 | – 2,4 | – 2,2 | – 1,8 | – 1,1 | – 0,2 | 0,5 |
| COM Noεμ. 2007 (6) | – 2,1 | – 1,7 | – 1,2 | – 0,8 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2006 | – 2,6 | – 2,4 | – 1,8 | – 0,7 | 0,2 | μ.δ.σ. |
| Καθαρός δανεισμός έναντι της αλλοδαπής
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2007 | – 8,8 | – 7,0 | – 5,8 | – 5,6 | – 4,9 | – 4,7 |
| COM Noεμ. 2007 | – 8,8 | – 7,9 | – 7,7 | – 7,7 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2006 | – 7,5 | – 7,3 | – 6,9 | – 6,3 | – 6,0 | μ.δ.σ. |
| Ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2007 | – 3,9 | – 3,0 | – 2,4 | – 1,5 | – 0,4 | – 0,2 |
| COM Noεμ. 2007 | – 3,9 | – 3,0 | – 2,6 | – 2,4 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2006 | – 4,6 | – 3,7 | – 2,6 | – 1,5 | – 0,4 | μ.δ.σ. |
| Πρωτογενές Ισοζύγιο
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2007 | – 1,1 | – 0,1 | 0,5 | 1,3 | 2,2 | 2,5 |
| COM Noεμ. 2007 | – 1,1 | – 0,1 | 0,3 | 0,5 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2006 | – 1,7 | – 0,7 | 0,4 | 1,5 | 2,5 | μ.δ.σ. |
| Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο (5)

  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2007 | – 2,8 | – 2,0 | – 1,6 | – 1,0 | – 0,3 | – 0,4 |
| COM Noεμ. 2007 | – 2,9 | – 2,2 | – 2,1 | – 2,1 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2006 | – 3,4 | – 2,6 | – 1,8 | – 1,2 | – 0,5 | μ.δ.σ. |
| Διαρθρωτικό ισοζύγιο (7)

  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2007 | – 2,8 | – 2,1 | – 1,6 | – 1,0 | – 0,3 | – 0,4 |
| COM Noεμ. 2007 | – 2,9 | – 2,3 | – 2,1 | – 2,1 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2006 | – 3,4 | – 2,6 | – 1,8 | – 1,2 | – 0,5 | μ.δ.σ. |
| Ακαθάριστο δημόσιο χρέος
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Δεκ. 2007 | 64,8 | 64,4 | 64,1 | 62,5 | 59,7 | 56,7 |
| COM Noεμ. 2007 | 64,8 | 64,4 | 64,7 | 64,5 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2006 | 67,4 | 68,0 | 67,3 | 65,2 | 62,2 | μ.δ.σ. |
| Πρόγραμμα σταθερότητας (ΠΣ)· φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2007 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής. |

2006

2007

2008

2009

2010

2011

Πραγματικό ΑΕΠ

(% μεταβολή)

ΠΣ Δεκ. 2007

1,3

1,8

2,2

2,8

3,0

3,0

COM Noεμ. 2007

1,3

1,8

2,0

2,1

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2006

1,4

1,8

2,4

3,0

3,0

μ.δ.σ.

Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ (8)

(%)

ΠΣ Δεκ. 2007

3,0

2,3

2,1

2,1

2,1

2,1

COM Noεμ. 2007

3,0

2,4

2,4

2,3

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2006

3,2

2,2

2,2

2,1

2,1

μ.δ.σ.

Κενό παραγωγής (5)

(% του δυνητικού ΑΕΠ)

ΠΣ Δεκ. 2007

– 2,4

– 2,2

– 1,8

– 1,1

– 0,2

0,5

COM Noεμ. 2007 (6)

– 2,1

– 1,7

– 1,2

– 0,8

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2006

– 2,6

– 2,4

– 1,8

– 0,7

0,2

μ.δ.σ.

Καθαρός δανεισμός έναντι της αλλοδαπής

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Δεκ. 2007

– 8,8

– 7,0

– 5,8

– 5,6

– 4,9

– 4,7

COM Noεμ. 2007

– 8,8

– 7,9

– 7,7

– 7,7

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2006

– 7,5

– 7,3

– 6,9

– 6,3

– 6,0

μ.δ.σ.

Ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Δεκ. 2007

– 3,9

– 3,0

– 2,4

– 1,5

– 0,4

– 0,2

COM Noεμ. 2007

– 3,9

– 3,0

– 2,6

– 2,4

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2006

– 4,6

– 3,7

– 2,6

– 1,5

– 0,4

μ.δ.σ.

Πρωτογενές Ισοζύγιο

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Δεκ. 2007

– 1,1

– 0,1

0,5

1,3

2,2

2,5

COM Noεμ. 2007

– 1,1

– 0,1

0,3

0,5

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2006

– 1,7

– 0,7

0,4

1,5

2,5

μ.δ.σ.

Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο (5)

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Δεκ. 2007

– 2,8

– 2,0

– 1,6

– 1,0

– 0,3

– 0,4

COM Noεμ. 2007

– 2,9

– 2,2

– 2,1

– 2,1

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2006

– 3,4

– 2,6

– 1,8

– 1,2

– 0,5

μ.δ.σ.

Διαρθρωτικό ισοζύγιο (7)

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Δεκ. 2007

– 2,8

– 2,1

– 1,6

– 1,0

– 0,3

– 0,4

COM Noεμ. 2007

– 2,9

– 2,3

– 2,1

– 2,1

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2006

– 3,4

– 2,6

– 1,8

– 1,2

– 0,5

μ.δ.σ.

Ακαθάριστο δημόσιο χρέος

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Δεκ. 2007

64,8

64,4

64,1

62,5

59,7

56,7

COM Noεμ. 2007

64,8

64,4

64,7

64,5

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2006

67,4

68,0

67,3

65,2

62,2

μ.δ.σ.

Πρόγραμμα σταθερότητας (ΠΣ)· φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2007 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής.

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1055/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 1). Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://ec.europa.eu/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

(2)  Η αξιολόγηση λαμβάνει υπόψη ιδίως τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής και την αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με την έκθεση εφαρμογής του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων που υποβλήθηκε τον Οκτώβριο του 2007.

(3)  ΕΕ C 71 της 28.3.2007, σ. 5.

(4)  Συγκεκριμένα, δεν παρέχονται στοιχεία για τους συντελεστές αποπληθωρισμού της δημόσιας κατανάλωσης και των επενδύσεων.

(5)  Κενά παραγωγής και κυκλικά προσαρμοσμένα ισοζύγια σύμφωνα με τα προγράμματα όπως υπολογίσθηκαν εκ νέου από τις υπηρεσίες της Επιτροπής με βάση τα στοιχεία που περιέχουν τα προγράμματα.

(6)  Βάσει εκτιμώμενης δυνητικής ανάπτυξης 1,5 %, 1,5 %, 1,6 % και 1,6 % αντιστοίχως για την περίοδο 2006-2009.

(7)  Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο πλην εκτάκτων και λοιπών προσωρινών μέτρων. Τα έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα ισοδυναμούν με 0,1 % του ΑΕΠ το 2007 (συνεπάγονται μείωση του ελλείμματος) σύμφωνα με το πλέον πρόσφατο πρόγραμμα και τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής.

(8)  Συντελεστής αποπληθωρισμού της ιδιωτικής κατανάλωσης για το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας του Δεκεμβρίου 2006.

Πηγή:

Πρόγραμμα σταθερότητας (ΠΣ)· φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2007 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής.

---

| 19.3.2008 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 73/10 |
| --- | --- | --- | --- |

19.3.2008

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 73/10

---

ΓΝΏΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ

της 4ης Μαρτίου 2008v

σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Κύπρου, για την περίοδο 2007-2011

(2008/C 73/03)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

τη σύσταση της Επιτροπής,

έπειτα από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:

| (1) | Στις 4 Μαρτίου 2008, το Συμβούλιο εξέτασε το πρώτο πρόγραμμα σταθερότητας της Κύπρου, που καλύπτει την περίοδο 2007 έως 2011 (2). |
| --- | --- |

(1)

Στις 4 Μαρτίου 2008, το Συμβούλιο εξέτασε το πρώτο πρόγραμμα σταθερότητας της Κύπρου, που καλύπτει την περίοδο 2007 έως 2011 (2).

| (2) | Τα τελευταία δέκα έτη, η Κύπρος χαρακτηρίσθηκε από ρωμαλέα οικονομική ανάπτυξη, αν και συνοδευόμενη από διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια ορισμένων ετών, πράγμα που αντικατοπτρίζει τον βαθμό έκθεσης αυτής της μικρής ανοικτής οικονομίας στον κίνδυνο εξωτερικών κλυδωνισμών.
  Η δημοσιονομική πολιτική δεν κατάφερε σε όλες τις περιπτώσεις να αξιοποιήσει την ευνοϊκή συγκυρία ώστε να επιτευχθούν οι δημοσιονομικοί στόχοι για σχεδόν ισοσκελισμένη ή πλεονασματική θέση, πράγμα που θα παρείχε περιθώριο ασφαλείας για τις συνήθεις διακυμάνσεις και θα επέτρεπε στους αυτόματους σταθεροποιητές να λειτουργήσουν στο ακέραιο σε περιόδους οικονομικής επιβράδυνσης. Το στοιχείο αυτό καθιστά ανάγλυφη την ανάγκη αποφυγής φιλοκυκλικού προσανατολισμού σε περιόδους ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας. Κατά τα τελευταία τέσσερα έτη, οι κυπριακές αρχές επιχείρησαν μία επιτυχημένη δημοσιονομική εξυγίανση, η οποία στηρίχτηκε κυρίως στο σκέλος των εσόδων και οδήγησε σε μείωση του ελλείμματος γενικής κυβέρνησης από 6,5 % του ΑΕΠ το 2003 σε 1,2 % το 2006. Χάρη σε μια πιθανότατα μεταβατική αναπτυξιακή δομή με αυξημένη συμμετοχή των φόρων, η οποία απέφερε εξαιρετικά υψηλά δημόσια έσοδα, το δημοσιονομικό ισοζύγιο υπολογίζεται ότι παρουσιάζει τώρα πλεόνασμα ίσο με 1,5 % του ΑΕΠ το 2007. Επιπλέον, το χρέος συρρικνώθηκε από 69 % του ΑΕΠ το 2003 σε περίπου 60 % το 2007. Η περιορισμένη αυτοσυγκράτηση σε σχέση με τις πρωτογενείς τρέχουσες δαπάνες και ο πιθανότατα μεταβατικός χαρακτήρας της σύνθεσης της ανάπτυξης, που είχε ως συνέπεια την πρόσφατη αύξηση των φορολογικών εσόδων, καταδεικνύουν την ανάγκη για περαιτέρω βελτιώσεις στον έλεγχο των δαπανών. Τούτο θα διευκόλυνε τη σταθεροποίηση της οικονομίας στις νέες συνθήκες που έχουν προκύψει λόγω της συμμετοχής στη ζώνη του ευρώ. Η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος και η έγκαιρη υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων που έχουν αποφασισθεί για τον τομέα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης θα συνεισέφεραν ομοίως στον έλεγχο των πρωτογενών δαπανών και παράλληλα θα υποβοηθούσαν τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. |
| --- | --- |

(2)

Τα τελευταία δέκα έτη, η Κύπρος χαρακτηρίσθηκε από ρωμαλέα οικονομική ανάπτυξη, αν και συνοδευόμενη από διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια ορισμένων ετών, πράγμα που αντικατοπτρίζει τον βαθμό έκθεσης αυτής της μικρής ανοικτής οικονομίας στον κίνδυνο εξωτερικών κλυδωνισμών.

Η δημοσιονομική πολιτική δεν κατάφερε σε όλες τις περιπτώσεις να αξιοποιήσει την ευνοϊκή συγκυρία ώστε να επιτευχθούν οι δημοσιονομικοί στόχοι για σχεδόν ισοσκελισμένη ή πλεονασματική θέση, πράγμα που θα παρείχε περιθώριο ασφαλείας για τις συνήθεις διακυμάνσεις και θα επέτρεπε στους αυτόματους σταθεροποιητές να λειτουργήσουν στο ακέραιο σε περιόδους οικονομικής επιβράδυνσης. Το στοιχείο αυτό καθιστά ανάγλυφη την ανάγκη αποφυγής φιλοκυκλικού προσανατολισμού σε περιόδους ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας. Κατά τα τελευταία τέσσερα έτη, οι κυπριακές αρχές επιχείρησαν μία επιτυχημένη δημοσιονομική εξυγίανση, η οποία στηρίχτηκε κυρίως στο σκέλος των εσόδων και οδήγησε σε μείωση του ελλείμματος γενικής κυβέρνησης από 6,5 % του ΑΕΠ το 2003 σε 1,2 % το 2006. Χάρη σε μια πιθανότατα μεταβατική αναπτυξιακή δομή με αυξημένη συμμετοχή των φόρων, η οποία απέφερε εξαιρετικά υψηλά δημόσια έσοδα, το δημοσιονομικό ισοζύγιο υπολογίζεται ότι παρουσιάζει τώρα πλεόνασμα ίσο με 1,5 % του ΑΕΠ το 2007. Επιπλέον, το χρέος συρρικνώθηκε από 69 % του ΑΕΠ το 2003 σε περίπου 60 % το 2007. Η περιορισμένη αυτοσυγκράτηση σε σχέση με τις πρωτογενείς τρέχουσες δαπάνες και ο πιθανότατα μεταβατικός χαρακτήρας της σύνθεσης της ανάπτυξης, που είχε ως συνέπεια την πρόσφατη αύξηση των φορολογικών εσόδων, καταδεικνύουν την ανάγκη για περαιτέρω βελτιώσεις στον έλεγχο των δαπανών. Τούτο θα διευκόλυνε τη σταθεροποίηση της οικονομίας στις νέες συνθήκες που έχουν προκύψει λόγω της συμμετοχής στη ζώνη του ευρώ. Η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος και η έγκαιρη υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων που έχουν αποφασισθεί για τον τομέα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης θα συνεισέφεραν ομοίως στον έλεγχο των πρωτογενών δαπανών και παράλληλα θα υποβοηθούσαν τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών.

| (3) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο βασίζεται το πρόγραμμα προβλέπει ελαφρά επιβράδυνση της αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ από 4,2 % το 2007 σε 4 % περίπου κατά μέσο όρο για το υπόλοιπο της περιόδου αναφοράς του προγράμματος. Αξιολογούμενο με βάση τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα σήμερα (3), το εν λόγω σενάριο φαίνεται να βασίζεται σε εύλογες παραδοχές για την οικονομική ανάπτυξη μέχρι το 2009, ενώ για τα μεταγενέστερα έτη οι παραδοχές αυτές κρίνονται ελαφρώς υπερεκτιμημένες. Οι προβλέψεις του προγράμματος για τον πληθωρισμό φαίνονται μεν ρεαλιστικές, αλλά αν ληφθούν υπόψη οι τελευταίες εξελίξεις αναφορικά με τις τιμές του πετρελαίου και των τροφίμων σε διεθνές επίπεδο, η στάθμιση των κινδύνων έχει κάπως αυξητική ροπή. |
| --- | --- |

(3)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο βασίζεται το πρόγραμμα προβλέπει ελαφρά επιβράδυνση της αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ από 4,2 % το 2007 σε 4 % περίπου κατά μέσο όρο για το υπόλοιπο της περιόδου αναφοράς του προγράμματος. Αξιολογούμενο με βάση τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα σήμερα (3), το εν λόγω σενάριο φαίνεται να βασίζεται σε εύλογες παραδοχές για την οικονομική ανάπτυξη μέχρι το 2009, ενώ για τα μεταγενέστερα έτη οι παραδοχές αυτές κρίνονται ελαφρώς υπερεκτιμημένες. Οι προβλέψεις του προγράμματος για τον πληθωρισμό φαίνονται μεν ρεαλιστικές, αλλά αν ληφθούν υπόψη οι τελευταίες εξελίξεις αναφορικά με τις τιμές του πετρελαίου και των τροφίμων σε διεθνές επίπεδο, η στάθμιση των κινδύνων έχει κάπως αυξητική ροπή.

| (4) | Για το 2007, το πρόγραμμα σταθερότητας εκτιμά το πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης σε 1,5 % του ΑΕΠ, τιμή που είναι κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ καλύτερη από τον στόχο για έλλειμμα 1,6 % του ΑΕΠ, ο οποίος καθοριζόταν στο τελικό επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης. Η αξιοσημείωτη μεταστροφή της κατάστασης το 2007 αποδίδεται στην έκτακτη αύξηση των συνολικών εσόδων, ως αποτέλεσμα των ιδιαίτερα υψηλών φορολογικών εσόδων που απέφεραν, αφενός, η υψηλή κερδοφορία του χρηματοπιστωτικού τομέα και, αφετέρου, η εκτίναξη των επενδύσεων στην αγορά ακινήτων. Ένα μέρος της αύξησης των φορολογικών βάσεων και των συνακόλουθων εσόδων δεν φαίνεται να έχει μόνιμο χαρακτήρα. Το εκτιμώμενο αποτέλεσμα για το 2007 είναι συμβατό με τη σύσταση προς την Κύπρο που διατυπωνόταν στη γνώμη του Συμβουλίου, της 27ης Φεβρουαρίου 2007, σχετικά με το τελικό επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης (4)«να υλοποιήσει την πορεία δημοσιονομικής εξυγίανσης που προβλέπεται στο πρόγραμμα». |
| --- | --- |

(4)

Για το 2007, το πρόγραμμα σταθερότητας εκτιμά το πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης σε 1,5 % του ΑΕΠ, τιμή που είναι κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ καλύτερη από τον στόχο για έλλειμμα 1,6 % του ΑΕΠ, ο οποίος καθοριζόταν στο τελικό επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης. Η αξιοσημείωτη μεταστροφή της κατάστασης το 2007 αποδίδεται στην έκτακτη αύξηση των συνολικών εσόδων, ως αποτέλεσμα των ιδιαίτερα υψηλών φορολογικών εσόδων που απέφεραν, αφενός, η υψηλή κερδοφορία του χρηματοπιστωτικού τομέα και, αφετέρου, η εκτίναξη των επενδύσεων στην αγορά ακινήτων. Ένα μέρος της αύξησης των φορολογικών βάσεων και των συνακόλουθων εσόδων δεν φαίνεται να έχει μόνιμο χαρακτήρα. Το εκτιμώμενο αποτέλεσμα για το 2007 είναι συμβατό με τη σύσταση προς την Κύπρο που διατυπωνόταν στη γνώμη του Συμβουλίου, της 27ης Φεβρουαρίου 2007, σχετικά με το τελικό επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης (4)«να υλοποιήσει την πορεία δημοσιονομικής εξυγίανσης που προβλέπεται στο πρόγραμμα».

| (5) | Με γνώμονα το καλύτερο από το αναμενόμενο αποτέλεσμα για το 2007, οι δημοσιονομικοί στόχοι που καθορίζονται στο πρόγραμμα σταθερότητας είναι πολύ βελτιωμένοι σε σύγκριση με εκείνους που προέβλεπε το τελευταίο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης, ενώ οι μακροοικονομικές συνθήκες είναι σε γενικές γραμμές αμετάβλητες. Το πρόγραμμα σταθερότητας θέτει έναν πιο φιλόδοξο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο (ΜΔΣ), ο οποίος συνίσταται σε ισοσκελισμένη θέση σε διαρθρωτικούς όρους (δηλαδή σε κυκλικά προσαρμοσμένους όρους χωρίς έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα), έναντι του παλαιότερου στόχου για διαρθρωτικό έλλειμμα 0,5 % του ΑΕΠ. Η δημοσιονομική στρατηγική του προγράμματος σταθερότητας επιδιώκει τη διατήρηση του νέου αυτού ΜΔΣ, ο οποίος έχει ήδη υπερκαλυφθεί το 2007, καθ' όλη την περίοδο αναφοράς του προγράμματος. Το πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθεί σε 0,7 % του ΑΕΠ μέχρι το 2011, από 1,5 % το 2007· σε πρωτογενείς όρους, η μείωση είναι πιο εμφανής: 2,8 % του ΑΕΠ το 2011 από 4,7 %. Η συρρίκνωση του πλεονάσματος είναι κυρίως απόρροια της μείωσης του μεριδίου των συνολικών εσόδων επί του ΑΕΠ κατά 1,25 ποσοστιαίες μονάδες και του ότι οι συνολικές δαπάνες προβλέπεται να μειωθούν μόλις κατά 0,25 ποσοστιαία μονάδα του ΑΕΠ.
  Το τελευταίο αυτό στοιχείο αντανακλά κυρίως τη σημαντική εξοικονόμηση πόρων στον τομέα των δαπανών για τόκους, καθώς οι πρωτογενείς δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν κατά 0,25 ποσοστιαία μονάδα δεδομένου ότι η συγκράτηση των δαπανών για μισθούς, επιδοτήσεις και δημόσιες επενδύσεις εξουδετερώνεται με το παραπάνω από αυξήσεις των κοινωνικών μεταβιβάσεων και άλλου είδους δαπανών. Η μείωση των συνολικών εσόδων επέρχεται κατά το μεγαλύτερο μέρος το 2008 (1,5 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ), δεδομένου ότι το ήμισυ της έκτακτης αύξησης των εσόδων το 2007, που ισοδυναμεί με 1,5 % του ΑΕΠ, δεν αναμένεται να συνεχισθεί το 2008. Το ακαθάριστο δημόσιο χρέος, που εκτιμάται σε 60 % του ΑΕΠ το 2007, προβλέπεται να ελαττωθεί κατά 11,5 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2008 σε 48,5 % του ΑΕΠ. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται πρωτίστως σε ένα υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα και σε μια μεγάλης έκτασης προσαρμογή αποθεμάτων-ροών η οποία συνεπάγεται μείωση του χρέους και η οποία προκύπτει από την αποσυσσώρευση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων στο πλαίσιο των χρεωλυτικών κεφαλαίων. Ακολούθως, ο δείκτης χρέους προς το ΑΕΠ προβλέπεται να μειωθεί περαιτέρω κατά 8 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ εντός της περιόδου αναφοράς του προγράμματος μέχρι το ποσοστό του 40,5 % έως το 2011. |
| --- | --- |

(5)

Με γνώμονα το καλύτερο από το αναμενόμενο αποτέλεσμα για το 2007, οι δημοσιονομικοί στόχοι που καθορίζονται στο πρόγραμμα σταθερότητας είναι πολύ βελτιωμένοι σε σύγκριση με εκείνους που προέβλεπε το τελευταίο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης, ενώ οι μακροοικονομικές συνθήκες είναι σε γενικές γραμμές αμετάβλητες. Το πρόγραμμα σταθερότητας θέτει έναν πιο φιλόδοξο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο (ΜΔΣ), ο οποίος συνίσταται σε ισοσκελισμένη θέση σε διαρθρωτικούς όρους (δηλαδή σε κυκλικά προσαρμοσμένους όρους χωρίς έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα), έναντι του παλαιότερου στόχου για διαρθρωτικό έλλειμμα 0,5 % του ΑΕΠ. Η δημοσιονομική στρατηγική του προγράμματος σταθερότητας επιδιώκει τη διατήρηση του νέου αυτού ΜΔΣ, ο οποίος έχει ήδη υπερκαλυφθεί το 2007, καθ' όλη την περίοδο αναφοράς του προγράμματος. Το πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθεί σε 0,7 % του ΑΕΠ μέχρι το 2011, από 1,5 % το 2007· σε πρωτογενείς όρους, η μείωση είναι πιο εμφανής: 2,8 % του ΑΕΠ το 2011 από 4,7 %. Η συρρίκνωση του πλεονάσματος είναι κυρίως απόρροια της μείωσης του μεριδίου των συνολικών εσόδων επί του ΑΕΠ κατά 1,25 ποσοστιαίες μονάδες και του ότι οι συνολικές δαπάνες προβλέπεται να μειωθούν μόλις κατά 0,25 ποσοστιαία μονάδα του ΑΕΠ.

Το τελευταίο αυτό στοιχείο αντανακλά κυρίως τη σημαντική εξοικονόμηση πόρων στον τομέα των δαπανών για τόκους, καθώς οι πρωτογενείς δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν κατά 0,25 ποσοστιαία μονάδα δεδομένου ότι η συγκράτηση των δαπανών για μισθούς, επιδοτήσεις και δημόσιες επενδύσεις εξουδετερώνεται με το παραπάνω από αυξήσεις των κοινωνικών μεταβιβάσεων και άλλου είδους δαπανών. Η μείωση των συνολικών εσόδων επέρχεται κατά το μεγαλύτερο μέρος το 2008 (1,5 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ), δεδομένου ότι το ήμισυ της έκτακτης αύξησης των εσόδων το 2007, που ισοδυναμεί με 1,5 % του ΑΕΠ, δεν αναμένεται να συνεχισθεί το 2008. Το ακαθάριστο δημόσιο χρέος, που εκτιμάται σε 60 % του ΑΕΠ το 2007, προβλέπεται να ελαττωθεί κατά 11,5 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2008 σε 48,5 % του ΑΕΠ. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται πρωτίστως σε ένα υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα και σε μια μεγάλης έκτασης προσαρμογή αποθεμάτων-ροών η οποία συνεπάγεται μείωση του χρέους και η οποία προκύπτει από την αποσυσσώρευση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων στο πλαίσιο των χρεωλυτικών κεφαλαίων. Ακολούθως, ο δείκτης χρέους προς το ΑΕΠ προβλέπεται να μειωθεί περαιτέρω κατά 8 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ εντός της περιόδου αναφοράς του προγράμματος μέχρι το ποσοστό του 40,5 % έως το 2011.

| (6) | Το 2008 και το 2009, τα δημοσιονομικά αποτελέσματα μπορεί να είναι καλύτερα από αυτά που προβλέπονται στο πρόγραμμα, αλλά χειρότερα κατά τα επόμενα έτη. Το πρόγραμμα θεωρεί ως δεδομένο ότι μόνο ένα μέρος των καλύτερων από ό,τι αναμενόταν εσόδων του 2007 πρόκειται να επανεμφανισθεί κατά τα ακόλουθα έτη. Μολονότι η έλλειψη λεπτομερέστερων στοιχείων δημιουργεί αβεβαιότητα γύρω από το συγκεκριμένο θέμα, εκτιμάται ότι υπάρχουν μεγαλύτερα περιθώρια επανάληψης των προαναφερθέντων αυξημένων εσόδων, ιδίως το 2008 και το 2009. Μία πιθανή αρνητική εξέλιξη σε σχέση με τα έσοδα οφείλεται στο γεγονός ότι το μακροοικονομικό σενάριο εμπεριέχει αισιόδοξες προβλέψεις για αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης κατά τα τελευταία έτη της περιόδου του προγράμματος. Ο βαθμός εξάρτησης από την τήρηση των ανώτατων ορίων που τίθενται για τις δαπάνες και τα οποία θεσπίστηκαν μόλις το 2006 συνιστά έναν επιπλέον κίνδυνο, δεδομένου ότι δεν έχει αποσαφηνισθεί πλήρως ο βαθμός κάλυψης των εν λόγω ορίων, ούτε ο μηχανισμός για την επιβολή της τήρησής τους. |
| --- | --- |

(6)

Το 2008 και το 2009, τα δημοσιονομικά αποτελέσματα μπορεί να είναι καλύτερα από αυτά που προβλέπονται στο πρόγραμμα, αλλά χειρότερα κατά τα επόμενα έτη. Το πρόγραμμα θεωρεί ως δεδομένο ότι μόνο ένα μέρος των καλύτερων από ό,τι αναμενόταν εσόδων του 2007 πρόκειται να επανεμφανισθεί κατά τα ακόλουθα έτη. Μολονότι η έλλειψη λεπτομερέστερων στοιχείων δημιουργεί αβεβαιότητα γύρω από το συγκεκριμένο θέμα, εκτιμάται ότι υπάρχουν μεγαλύτερα περιθώρια επανάληψης των προαναφερθέντων αυξημένων εσόδων, ιδίως το 2008 και το 2009. Μία πιθανή αρνητική εξέλιξη σε σχέση με τα έσοδα οφείλεται στο γεγονός ότι το μακροοικονομικό σενάριο εμπεριέχει αισιόδοξες προβλέψεις για αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης κατά τα τελευταία έτη της περιόδου του προγράμματος. Ο βαθμός εξάρτησης από την τήρηση των ανώτατων ορίων που τίθενται για τις δαπάνες και τα οποία θεσπίστηκαν μόλις το 2006 συνιστά έναν επιπλέον κίνδυνο, δεδομένου ότι δεν έχει αποσαφηνισθεί πλήρως ο βαθμός κάλυψης των εν λόγω ορίων, ούτε ο μηχανισμός για την επιβολή της τήρησής τους.

| (7) | Με γνώμονα την ανωτέρω εκτίμηση κινδύνων, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος φαίνεται επαρκής για τη διατήρηση του νέου ΜΔΣ καθ' όλη την περίοδο αναφοράς του προγράμματος, όπως προβλέπει το ίδιο το πρόγραμμα. Τα έσοδα ύψους 1,5 % του ΑΕΠ, τα οποία στο πρόγραμμα χαρακτηρίζονται ως προσωρινά, έχουν μεν πιθανόν μεταβατικό χαρακτήρα, αλλά δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για να θεωρηθούν έκτακτα και δεν λογίζονται ως τέτοια από τις υπηρεσίες της Επιτροπής. Λαμβανομένης υπόψη της ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας, η μείωση του διαρθρωτικού πλεονάσματος κατά 1 και πλέον ποσοστιαία μονάδα του ΑΕΠ το 2008, από 1,75 % του ΑΕΠ το προηγούμενο έτος, ενδέχεται να υποδηλώνει φιλοκυκλικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, ο οποίος θα αντέβαινε στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Παρόλα αυτά, η εκτίμηση της κυβέρνησης ότι η αύξηση των εσόδων το 2007 μπορεί να έχει μόνον εν μέρει μόνιμο χαρακτήρα απηχεί μία επιφυλακτική δημοσιονομική προσέγγιση, σύμφωνα με την οποία τα έσοδα από μία οικονομική ανάπτυξη η οποία, ως εκ της συνθέσεώς της, χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερα μεγάλη φορολογική συνιστώσα δεν πρέπει να δώσουν το έναυσμα για πρόσθετες δαπάνες μόνιμου χαρακτήρα. Καίτοι η σχεδιαζόμενη επιδείνωση της δημοσιονομικής κατάστασης σε σύγκριση με το 2007 αντικατοπτρίζει σε μεγάλο βαθμό την αναμενόμενη εξομάλυνση των φορολογικών εσόδων, υπάρχει κίνδυνος ο προσανατολισμός το 2008 να αποδειχθεί φιλοκυκλικός, και τούτο λόγω των κινδύνων που περιβάλλουν την τήρηση των ανώτατων ορίων για τις δαπάνες. |
| --- | --- |

(7)

Με γνώμονα την ανωτέρω εκτίμηση κινδύνων, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος φαίνεται επαρκής για τη διατήρηση του νέου ΜΔΣ καθ' όλη την περίοδο αναφοράς του προγράμματος, όπως προβλέπει το ίδιο το πρόγραμμα. Τα έσοδα ύψους 1,5 % του ΑΕΠ, τα οποία στο πρόγραμμα χαρακτηρίζονται ως προσωρινά, έχουν μεν πιθανόν μεταβατικό χαρακτήρα, αλλά δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για να θεωρηθούν έκτακτα και δεν λογίζονται ως τέτοια από τις υπηρεσίες της Επιτροπής. Λαμβανομένης υπόψη της ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας, η μείωση του διαρθρωτικού πλεονάσματος κατά 1 και πλέον ποσοστιαία μονάδα του ΑΕΠ το 2008, από 1,75 % του ΑΕΠ το προηγούμενο έτος, ενδέχεται να υποδηλώνει φιλοκυκλικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, ο οποίος θα αντέβαινε στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Παρόλα αυτά, η εκτίμηση της κυβέρνησης ότι η αύξηση των εσόδων το 2007 μπορεί να έχει μόνον εν μέρει μόνιμο χαρακτήρα απηχεί μία επιφυλακτική δημοσιονομική προσέγγιση, σύμφωνα με την οποία τα έσοδα από μία οικονομική ανάπτυξη η οποία, ως εκ της συνθέσεώς της, χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερα μεγάλη φορολογική συνιστώσα δεν πρέπει να δώσουν το έναυσμα για πρόσθετες δαπάνες μόνιμου χαρακτήρα. Καίτοι η σχεδιαζόμενη επιδείνωση της δημοσιονομικής κατάστασης σε σύγκριση με το 2007 αντικατοπτρίζει σε μεγάλο βαθμό την αναμενόμενη εξομάλυνση των φορολογικών εσόδων, υπάρχει κίνδυνος ο προσανατολισμός το 2008 να αποδειχθεί φιλοκυκλικός, και τούτο λόγω των κινδύνων που περιβάλλουν την τήρηση των ανώτατων ορίων για τις δαπάνες.

| (8) | Η Κύπρος φαίνεται να αντιμετωπίζει υψηλό κίνδυνο αναφορικά με τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Οι μακροπρόθεσμες δημοσιονομικές επιπτώσεις της δημογραφικής γήρανσης συγκαταλέγονται στις σοβαρότερες στην ΕΕ, κυρίως υπό την επίδραση της πολύ μεγάλης αύξησης των δαπανών για συντάξεις ως ποσοστό του ΑΕΠ. Η δημοσιονομική κατάσταση το 2007, όπως εκτιμάται στο πρόγραμμα, συμβάλλει στην αντιστάθμιση ενός μέρους του προβλεπόμενου σοβαρού μακροπρόθεσμου δημοσιονομικού αντικτύπου της δημογραφικής γήρανσης, χωρίς ωστόσο να αρκεί για την αντιμετώπισή του. Η διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων και η θέσπιση μέτρων για τη μεταρρύθμιση των συντάξεων με στόχο την ανάσχεση της σημαντικής διόγκωσης των δαπανών που σχετίζονται με τη δημογραφική γήρανση, με βάση τον τρέχοντα προγραμματισμό, θα συντελούσαν στον περιορισμό των κινδύνων για τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. |
| --- | --- |

(8)

Η Κύπρος φαίνεται να αντιμετωπίζει υψηλό κίνδυνο αναφορικά με τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Οι μακροπρόθεσμες δημοσιονομικές επιπτώσεις της δημογραφικής γήρανσης συγκαταλέγονται στις σοβαρότερες στην ΕΕ, κυρίως υπό την επίδραση της πολύ μεγάλης αύξησης των δαπανών για συντάξεις ως ποσοστό του ΑΕΠ. Η δημοσιονομική κατάσταση το 2007, όπως εκτιμάται στο πρόγραμμα, συμβάλλει στην αντιστάθμιση ενός μέρους του προβλεπόμενου σοβαρού μακροπρόθεσμου δημοσιονομικού αντικτύπου της δημογραφικής γήρανσης, χωρίς ωστόσο να αρκεί για την αντιμετώπισή του. Η διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων και η θέσπιση μέτρων για τη μεταρρύθμιση των συντάξεων με στόχο την ανάσχεση της σημαντικής διόγκωσης των δαπανών που σχετίζονται με τη δημογραφική γήρανση, με βάση τον τρέχοντα προγραμματισμό, θα συντελούσαν στον περιορισμό των κινδύνων για τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών.

| (9) | Το πρόγραμμα σταθερότητας είναι απολύτως συμβατό με την έκθεση εφαρμογής του Οκτωβρίου 2007 σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Ειδικότερα, οι δημοσιονομικές προβλέψεις περικλείουν το δημοσιονομικό κόστος των διαφόρων έργων και μέτρων που περιλαμβάνονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, π.χ. για την προώθηση μιας οικονομίας βασισμένης στη γνώση, την προαγωγή της Ε & Α και την ενίσχυση της ανάπτυξης του ανθρώπινου κεφαλαίου. |
| --- | --- |

(9)

Το πρόγραμμα σταθερότητας είναι απολύτως συμβατό με την έκθεση εφαρμογής του Οκτωβρίου 2007 σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Ειδικότερα, οι δημοσιονομικές προβλέψεις περικλείουν το δημοσιονομικό κόστος των διαφόρων έργων και μέτρων που περιλαμβάνονται στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, π.χ. για την προώθηση μιας οικονομίας βασισμένης στη γνώση, την προαγωγή της Ε & Α και την ενίσχυση της ανάπτυξης του ανθρώπινου κεφαλαίου.

| (10) | Η δημοσιονομική στρατηγική του προγράμματος συμβαδίζει σε γενικές γραμμές με τους ειδικούς κατά χώρα γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής που περιλαμβάνονται στις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές, καθώς και με τις κατευθυντήριες γραμμές για τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ στον τομέα των δημοσιονομικών πολιτικών, που εκδόθηκαν στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισαβόνας. |
| --- | --- |

(10)

Η δημοσιονομική στρατηγική του προγράμματος συμβαδίζει σε γενικές γραμμές με τους ειδικούς κατά χώρα γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής που περιλαμβάνονται στις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές, καθώς και με τις κατευθυντήριες γραμμές για τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ στον τομέα των δημοσιονομικών πολιτικών, που εκδόθηκαν στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισαβόνας.

| (11) | Όσον αφορά τις απαιτήσεις παροχής δεδομένων που ορίζει ο κώδικας δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, το πρόγραμμα παρέχει όλα τα υποχρεωτικά και τα πλείστα προαιρετικά δεδομένα (5). |
| --- | --- |

(11)

Όσον αφορά τις απαιτήσεις παροχής δεδομένων που ορίζει ο κώδικας δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, το πρόγραμμα παρέχει όλα τα υποχρεωτικά και τα πλείστα προαιρετικά δεδομένα (5).

Το συνολικό συμπέρασμα είναι ότι η δημοσιονομική στρατηγική του προγράμματος αναμένεται να είναι επαρκής για τη διατήρηση υγιούς δημοσιονομικής κατάστασης και μακροοικονομικής σταθερότητας καθ' όλη την περίοδο αναφοράς του. Το πρόγραμμα σταθερότητας θέτει έναν πιο φιλόδοξο ΜΔΣ, ο οποίος συνίσταται σε ισοσκελισμένη θέση σε διαρθρωτικούς όρους (σε σύγκριση με έλλειμμα 0,5 % του ΑΕΠ προηγουμένως), στόχος που έχει ήδη υπερκαλυφθεί το 2007. Τούτο είναι αποτέλεσμα της αιφνίδιας αύξησης των συνολικών εσόδων κατά τρειών ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ και πλέον, η οποία οφείλεται ως επί το πλείστον στις συνέπειες από τη σύνθεση της ανάπτυξης που σχετίζονται με την υψηλή κερδοφορία του χρηματοπιστωτικού τομέα και με τον δυναμισμό των επενδύσεων στην αγορά ακινήτων, μεγέθη που το πρόγραμμα προβλέπει ότι θα επανέλθουν στις ιστορικές τους τάσεις κατά τα προσεχή έτη. Οι δημοσιονομικοί στόχοι, που είναι σαφώς καλύτεροι από το προηγούμενο πρόγραμμα, είναι πιθανό να υπερκαλυφθούν το 2008 και το 2009, με βάση την καλύτερη αφετηρία του 2007.

Από εκεί και πέρα, όμως, θα μπορούσαν να μην επαληθευτούν, λόγω της αισιοδοξίας που χαρακτηρίζει τις παραδοχές για την οικονομική ανάπτυξη. Καίτοι η σχεδιαζόμενη μείωση του δημοσιονομικού πλεονάσματος σε σύγκριση με το 2007 αντικατοπτρίζει σε μεγάλο βαθμό την αναμενόμενη εξομάλυνση των φορολογικών εσόδων, υπάρχει κίνδυνος ο προσανατολισμός το 2008 να αποδειχθεί φιλοκυκλικός. Το ύψος του χρέους προβλέπεται να μειωθεί σημαντικά, ιδίως το 2008. Λόγω της προβλεπόμενης διόγκωσης των δαπανών που σχετίζονται με τη δημογραφική γήρανση, η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος και η έγκαιρη υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων που έχουν αποφασισθεί για τον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης θα ασκούσαν θετική επίδραση στη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, η οποία φαίνεται να διατρέχει υψηλό κίνδυνο.

Με γνώμονα την προεκτεθείσα ανάλυση, η Κύπρο καλείται:

| i) | να αποφύγει την εφαρμογή φιλοκυκλικών δημοσιονομικών πολιτικών μέσω της περαιτέρω βελτίωσης του ελέγχου των τρεχουσών δαπανών και συγχρόνως να αξιοποιήσει τα τυχόν απροσδόκητα έσοδα για την περαιτέρω μείωση του χρέους· |
| --- | --- |

i)

να αποφύγει την εφαρμογή φιλοκυκλικών δημοσιονομικών πολιτικών μέσω της περαιτέρω βελτίωσης του ελέγχου των τρεχουσών δαπανών και συγχρόνως να αξιοποιήσει τα τυχόν απροσδόκητα έσοδα για την περαιτέρω μείωση του χρέους·

| ii) | να συγκρατήσει τις δημόσιες δαπάνες, μεταξύ άλλων με τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος και την έγκαιρη υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων που έχουν αποφασισθεί για τον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, ούτως ώστε να βελτιωθεί η μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. |
| --- | --- |

ii)

να συγκρατήσει τις δημόσιες δαπάνες, μεταξύ άλλων με τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος και την έγκαιρη υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων που έχουν αποφασισθεί για τον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, ούτως ώστε να βελτιωθεί η μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών.

Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων

| | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Πραγματικό ΑΕΠ
  (% μεταβολή) | ΠΣΤ Δεκ. 2007 | 3,8 | 4,2 | 4,1 | 4,0 | 4,0 | 4,0 |
| COM Νοεμ. 2007 | 3,8 | 3,8 | 3,9 | 3,9 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2006 | 3,7 | 3,9 | 4,1 | 4,1 | 4,1 | μ.δ.σ. |
| Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ
  (%) | ΠΣΤ Δεκ. 2007 | 2,2 | 2,2 | 2,5 | 2,0 | 2,0 | 2,0 |
| COM Νοεμ. 2007 | 2,2 | 2,0 | 2,3 | 2,1 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2006 | 2,4 | 2,5 | 2,4 | 2,0 | 2,0 | μ.δ.σ. |
| Κενό παραγωγής (6)

  (% του δυνητικού ΑΕΠ) | ΠΣΤ Δεκ. 2007 | – 1,0 | – 0,7 | – 0,6 | – 0,6 | – 0,4 | 0,0 |
| COM Νοεμ. 2007 (7) | – 1,4 | – 1,1 | – 0,8 | – 0,6 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2006 | – 1,0 | – 1,1 | – 1,1 | – 1,1 | – 1,1 | μ.δ.σ. |
| Καθαρός δανεισμός έναντι της αλλοδαπής
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣΤ Δεκ. 2007 | – 5,9 | – 6,6 | – 6,5 | – 6,3 | – 5,9 | – 5,6 |
| COM Νοεμ. 2007 | – 5,7 | – 5,8 | – 5,7 | – 5,5 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2006 | – 6,4 | – 5,8 | – 5,4 | – 4,8 | – 4,2 | μ.δ.σ. |
| Ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣΤ Δεκ. 2007 | – 1,2 | 1,5 | 0,5 | 0,5 | 0,7 | 0,7 |
| COM Νοεμ. 2007 | – 1,2 | – 1,0 | – 0,8 | – 0,6 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2006 | – 1,9 | – 1,6 | – 0,7 | – 0,4 | – 0,1 | μ.δ.σ. |
| Πρωτογενές ισοζύγιο
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣΤ Δεκ. 2007 | 2,1 | 4,7 | 3,4 | 2,9 | 2,9 | 2,8 |
| COM Νοεμ. 2007 | 2,1 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2006 | 1,4 | 1,4 | 2,1 | 2,1 | 2,2 | μ.δ.σ. |
| Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο (6)

  (% του ΑΕΠ) | ΠΣΤ Δεκ. 2007 | – 0,8 | 1,8 | 0,7 | 0,7 | 0,8 | 0,7 |
| COM Νοεμ. 2007 | – 0,7 | – 0,6 | – 0,5 | – 0,4 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2006 | – 1,5 | – 1,2 | – 0,3 | 0,0 | 0,3 | μ.δ.σ. |
| Διαρθρωτικό ισοζύγιο (8)

  (% του ΑΕΠ) | ΠΣΤ Δεκ. 2007 | – 0,8 | 0,3 | 0,7 | 0,7 | 0,8 | 0,7 |
| COM Νοεμ. 2007 | – 0,7 | – 0,6 | – 0,5 | – 0,4 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2006 | – 1,9 | – 1,2 | – 0,3 | 0,0 | 0,3 | μ.δ.σ. |
| Ακαθάριστο δημόσιο χρέος
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣΤ Δεκ. 2007 | 65,2 | 60,0 | 48,5 | 45,3 | 43,8 | 40,5 |
| COM Νοεμ. 2007 | 65,2 | 60,5 | 53,3 | 49,6 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2006 | 64,7 | 60,5 | 52,5 | 49,0 | 46,1 | μ.δ.σ. |
| Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ)· πρόγραμμα σταθερότητας (ΠΣΤ), φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2007 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής. |

2006

2007

2008

2009

2010

2011

Πραγματικό ΑΕΠ

(% μεταβολή)

ΠΣΤ Δεκ. 2007

3,8

4,2

4,1

4,0

4,0

4,0

COM Νοεμ. 2007

3,8

3,8

3,9

3,9

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2006

3,7

3,9

4,1

4,1

4,1

μ.δ.σ.

Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ

(%)

ΠΣΤ Δεκ. 2007

2,2

2,2

2,5

2,0

2,0

2,0

COM Νοεμ. 2007

2,2

2,0

2,3

2,1

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2006

2,4

2,5

2,4

2,0

2,0

μ.δ.σ.

Κενό παραγωγής (6)

(% του δυνητικού ΑΕΠ)

ΠΣΤ Δεκ. 2007

– 1,0

– 0,7

– 0,6

– 0,6

– 0,4

0,0

COM Νοεμ. 2007 (7)

– 1,4

– 1,1

– 0,8

– 0,6

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2006

– 1,0

– 1,1

– 1,1

– 1,1

– 1,1

μ.δ.σ.

Καθαρός δανεισμός έναντι της αλλοδαπής

(% του ΑΕΠ)

ΠΣΤ Δεκ. 2007

– 5,9

– 6,6

– 6,5

– 6,3

– 5,9

– 5,6

COM Νοεμ. 2007

– 5,7

– 5,8

– 5,7

– 5,5

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2006

– 6,4

– 5,8

– 5,4

– 4,8

– 4,2

μ.δ.σ.

Ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης

(% του ΑΕΠ)

ΠΣΤ Δεκ. 2007

– 1,2

1,5

0,5

0,5

0,7

0,7

COM Νοεμ. 2007

– 1,2

– 1,0

– 0,8

– 0,6

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2006

– 1,9

– 1,6

– 0,7

– 0,4

– 0,1

μ.δ.σ.

Πρωτογενές ισοζύγιο

(% του ΑΕΠ)

ΠΣΤ Δεκ. 2007

2,1

4,7

3,4

2,9

2,9

2,8

COM Νοεμ. 2007

2,1

2,2

2,2

2,2

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2006

1,4

1,4

2,1

2,1

2,2

μ.δ.σ.

Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο (6)

(% του ΑΕΠ)

ΠΣΤ Δεκ. 2007

– 0,8

1,8

0,7

0,7

0,8

0,7

COM Νοεμ. 2007

– 0,7

– 0,6

– 0,5

– 0,4

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2006

– 1,5

– 1,2

– 0,3

0,0

0,3

μ.δ.σ.

Διαρθρωτικό ισοζύγιο (8)

(% του ΑΕΠ)

ΠΣΤ Δεκ. 2007

– 0,8

0,3

0,7

0,7

0,8

0,7

COM Νοεμ. 2007

– 0,7

– 0,6

– 0,5

– 0,4

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2006

– 1,9

– 1,2

– 0,3

0,0

0,3

μ.δ.σ.

Ακαθάριστο δημόσιο χρέος

(% του ΑΕΠ)

ΠΣΤ Δεκ. 2007

65,2

60,0

48,5

45,3

43,8

40,5

COM Νοεμ. 2007

65,2

60,5

53,3

49,6

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2006

64,7

60,5

52,5

49,0

46,1

μ.δ.σ.

Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ)· πρόγραμμα σταθερότητας (ΠΣΤ), φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2007 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής.

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1055/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 1). Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://ec.europa.eu/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

(2)  Το νέο πρόγραμμα υποβλήθηκε μία εβδομάδα μετά τη διορία της 1ης Δεκεμβρίου, η οποία καθορίζεται στον κώδικα δεοντολογίας.

(3)  Η αξιολόγηση λαμβάνει υπόψη ιδίως τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2007 και την αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με την έκθεση εφαρμογής του Οκτωβρίου με αντικείμενο το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων.

(4)  ΕΕ C 71 της 28.3.2007, σ. 16.

(5)  Ειδικότερα, δεν παρέχονται στοιχεία για τους λογαριασμούς κεφαλαίου για την περίοδο 2007-2011 στον πίνακα σχετικά με τα ισοζύγια ανά τομέα, γεγονός που καθιστά δυσχερέστερη την αξιολόγηση.

(6)  Κενά παραγωγής και κυκλικά προσαρμοσμένα ισοζύγια βάσει των προγραμμάτων όπως έχουν υπολογιστεί εκ νέου από τις υπηρεσίες της Επιτροπής βάσει των πληροφοριών που περιέχονται στα προγράμματα.

(7)  Βάσει εκτιμώμενης δυνητικής ανάπτυξης ύψους 3,5 %, 3,5 %, 3,6 % και 3,7 %, αντίστοιχα, κατά την περίοδο 2006-2009.

(8)  Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο πλην έκτακτων και λοιπών προσωρινών μέτρων. Σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής, δεν υπάρχουν έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα. Το πρόγραμμα σταθερότητας θεωρεί έσοδα του 2007 ίσα προς το 1,5 % του ΑΕΠ ως έκτακτα. Μολονότι έχουν πρόσκαιρο χαρακτήρα, τα έσοδα αυτού του ύψους δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για να θεωρηθούν έκτακτα κατά την άποψη των υπηρεσιών της Επιτροπής.

Πηγή:

Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ)· πρόγραμμα σταθερότητας (ΠΣΤ), φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2007 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής.

---

| 19.3.2008 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 73/14 |
| --- | --- | --- | --- |

19.3.2008

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 73/14

---

ΓΝΏΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ

της 4ης Μαρτίου 2008

σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Εσθονίας, για την περίοδο 2007-2011

(2008/C 73/04)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

έπειτα από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:

| (1) | Στις 4 Μαρτίου 2008, το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Εσθονίας για την περίοδο 2007 έως 2011. |
| --- | --- |

(1)

Στις 4 Μαρτίου 2008, το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Εσθονίας για την περίοδο 2007 έως 2011.

| (2) | Η εσθονική οικονομία σημειώνει επιβράδυνση μετά από μια περίοδο εντονότατης ανάπτυξης που οφειλόταν, μεταξύ άλλων, σε μια μεγάλη πιστωτική επέκταση και σε γενικά διευκολυντικές νομισματικές συνθήκες, που τροφοδότησαν μια εκρηκτική ανάπτυξη της κατανάλωσης και του τομέα των κατοικιών. Κατά την περίοδο αυτήν εμφανίσθηκαν σημαντικές μακροοικονομικές ανισορροπίες, με ελλείψεις εργατικού δυναμικού που συνέβαλαν προσφάτως στην εμφάνιση μιας σπειροειδούς αύξησης μισθών και τιμών, και με αύξηση των μισθών που υπερκάλυψε εκείνην της παραγωγικότητας με αποτέλεσμα να επιδεινωθεί η ανταγωνιστικότητα κόστους.
  Η δημοσιονομική πολιτική της Εσθονίας, η οποία αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω των περιορισμών που υφίστανται από πλευράς άσκησης νομισματικής πολιτικής, υπήρξε συνολικά υγιής, με δημοσιονομικά πλεονάσματα από το 2002 και μετά, και χαμηλά επίπεδα κρατικού χρέους. Ωστόσο, ένας περιοριστικότερος δημοσιονομικός προσανατολισμός θα συνέβαλλε περισσότερο στην αντιμετώπιση των τάσεων υπερθέρμανσης της οικονομίας και στη διόρθωση των μακροοικονομικών ανισορροπιών. Οι ανισορροπίες αυτές αναμένεται ότι θα μετριασθούν μόνον βαθμιαία τα επόμενα έτη, με συνέχιση των ελλείψεων στην αγορά εργασίας, αύξηση των μισθών πάνω από τα επίπεδα αύξησης της παραγωγικότητας, πιέσεις στις τιμές και επίμονες αν και κάπως μειωμένες εξωτερικές ανισορροπίες. Ο ρυθμός επιβράδυνσης, συνεπώς, βαρύνεται από πιθανές αρνητικές εξελίξεις οι οποίες, όμως, μετριάζονται από τον μεγάλο βαθμό ευελιξίας που έχει μέχρι στιγμής επιδείξει η οικονομία της χώρας. |
| --- | --- |

(2)

Η εσθονική οικονομία σημειώνει επιβράδυνση μετά από μια περίοδο εντονότατης ανάπτυξης που οφειλόταν, μεταξύ άλλων, σε μια μεγάλη πιστωτική επέκταση και σε γενικά διευκολυντικές νομισματικές συνθήκες, που τροφοδότησαν μια εκρηκτική ανάπτυξη της κατανάλωσης και του τομέα των κατοικιών. Κατά την περίοδο αυτήν εμφανίσθηκαν σημαντικές μακροοικονομικές ανισορροπίες, με ελλείψεις εργατικού δυναμικού που συνέβαλαν προσφάτως στην εμφάνιση μιας σπειροειδούς αύξησης μισθών και τιμών, και με αύξηση των μισθών που υπερκάλυψε εκείνην της παραγωγικότητας με αποτέλεσμα να επιδεινωθεί η ανταγωνιστικότητα κόστους.

Η δημοσιονομική πολιτική της Εσθονίας, η οποία αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω των περιορισμών που υφίστανται από πλευράς άσκησης νομισματικής πολιτικής, υπήρξε συνολικά υγιής, με δημοσιονομικά πλεονάσματα από το 2002 και μετά, και χαμηλά επίπεδα κρατικού χρέους. Ωστόσο, ένας περιοριστικότερος δημοσιονομικός προσανατολισμός θα συνέβαλλε περισσότερο στην αντιμετώπιση των τάσεων υπερθέρμανσης της οικονομίας και στη διόρθωση των μακροοικονομικών ανισορροπιών. Οι ανισορροπίες αυτές αναμένεται ότι θα μετριασθούν μόνον βαθμιαία τα επόμενα έτη, με συνέχιση των ελλείψεων στην αγορά εργασίας, αύξηση των μισθών πάνω από τα επίπεδα αύξησης της παραγωγικότητας, πιέσεις στις τιμές και επίμονες αν και κάπως μειωμένες εξωτερικές ανισορροπίες. Ο ρυθμός επιβράδυνσης, συνεπώς, βαρύνεται από πιθανές αρνητικές εξελίξεις οι οποίες, όμως, μετριάζονται από τον μεγάλο βαθμό ευελιξίας που έχει μέχρι στιγμής επιδείξει η οικονομία της χώρας.

| (3) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζεται το πρόγραμμα προβλέπει μετριασμό της αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ από 7,5 % το 2007 σε 5,25 % το 2008 και σε 6,5 % κατά μέσο όρο για το υπόλοιπο της περιόδου. Αν αξιολογηθεί με βάση τις τρέχουσες πληροφορίες (2), το σενάριο αυτό φαίνεται να στηρίζεται σε συντηρητικές αναπτυξιακές παραδοχές για το 2008 και σε εύλογες παραδοχές για τα επόμενα έτη. Το πρόγραμμα προβλέπει αύξηση του πληθωρισμού σε 8,5 % το 2008 και τη διατήρησή του στο υψηλό ποσοστό του 5,5 % το 2009, πράγμα που φαίνεται ρεαλιστικό με βάση την πρόσφατη μεγάλη άνοδο των τιμών των τροφίμων και τις πιθανές αυξήσεις των προκαθοριζόμενων τιμών. Οι προβλέψεις αυτές δείχνουν ότι η Εσθονία θα πραγματοποιήσει περιορισμένη μόνον πρόοδο προς την ονομαστική σύγκλιση. Το έλλειμμα στο ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών αναμένεται ότι θα μειωθεί παράλληλα με την εξασθένηση της αύξησης της εγχώριας ζήτησης από 14 % του ΑΕΠ το 2007 σε περίπου 10 % το 2009 και περίπου 8 % τα επόμενα έτη. Πρόκειται μεν για εύλογες προβλέψεις, όμως, υπάρχει ο κίνδυνος η επιδείνωση της ανταγωνιστικότητας κόστους να εμποδίσει τη βελτίωση αυτή. |
| --- | --- |

(3)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζεται το πρόγραμμα προβλέπει μετριασμό της αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ από 7,5 % το 2007 σε 5,25 % το 2008 και σε 6,5 % κατά μέσο όρο για το υπόλοιπο της περιόδου. Αν αξιολογηθεί με βάση τις τρέχουσες πληροφορίες (2), το σενάριο αυτό φαίνεται να στηρίζεται σε συντηρητικές αναπτυξιακές παραδοχές για το 2008 και σε εύλογες παραδοχές για τα επόμενα έτη. Το πρόγραμμα προβλέπει αύξηση του πληθωρισμού σε 8,5 % το 2008 και τη διατήρησή του στο υψηλό ποσοστό του 5,5 % το 2009, πράγμα που φαίνεται ρεαλιστικό με βάση την πρόσφατη μεγάλη άνοδο των τιμών των τροφίμων και τις πιθανές αυξήσεις των προκαθοριζόμενων τιμών. Οι προβλέψεις αυτές δείχνουν ότι η Εσθονία θα πραγματοποιήσει περιορισμένη μόνον πρόοδο προς την ονομαστική σύγκλιση. Το έλλειμμα στο ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών αναμένεται ότι θα μειωθεί παράλληλα με την εξασθένηση της αύξησης της εγχώριας ζήτησης από 14 % του ΑΕΠ το 2007 σε περίπου 10 % το 2009 και περίπου 8 % τα επόμενα έτη. Πρόκειται μεν για εύλογες προβλέψεις, όμως, υπάρχει ο κίνδυνος η επιδείνωση της ανταγωνιστικότητας κόστους να εμποδίσει τη βελτίωση αυτή.

| (4) | Για το 2007, το πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης εκτιμάται σε 2,6 % του ΑΕΠ στο πλέον πρόσφατο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης, έναντι στόχου 1,2 % του ΑΕΠ στο προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα. Το καλύτερο αποτέλεσμα, που αναμένεται και στις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής, προκύπτει κατά κύριο λόγο από τη μεταφορά του καλύτερου από το αναμενόμενο αποτελέσματος το 2006 και κατά δεύτερο λόγο από σημαντικά υψηλότερη από την αναμενόμενη αύξηση των εσόδων που υπερκάλυψε την αισθητά μεγαλύτερη από την προϋπολογισθείσα αύξηση των δαπανών. Η εκτέλεση του προϋπολογισμού το 2007 ανταποκρίθηκε εν μέρει στη σύσταση που διατύπωσε το Συμβούλιο στη γνώμη που εξέδωσε στις 27 Φεβρουαρίου 2007 για το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης (3). Καίτοι το δημοσιονομικό πλεόνασμα φαίνεται μεγαλύτερο του προγραμματισμένου, προβλέπεται ότι το διαρθρωτικό ισοζύγιο (δηλαδή το κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο μείον έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα) θα έχει χειροτερεύσει σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος κατά περισσότερο από 0,5 π.μ. του ΑΕΠ, πράγμα που συνεπάγεται προκυκλικό προσανατολισμό σε περίοδο ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας. Επιπλέον, η αύξηση των δαπανών μέσω του συμπληρωματικού προϋπολογισμού που ψηφίστηκε τον Δεκέμβριο του 2007 δεν συμβάδιζε με την ενίσχυση της μακροοικονομικής σταθερότητας και τη διόρθωση της ανισορροπίας στο ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών. |
| --- | --- |

(4)

Για το 2007, το πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης εκτιμάται σε 2,6 % του ΑΕΠ στο πλέον πρόσφατο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης, έναντι στόχου 1,2 % του ΑΕΠ στο προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα. Το καλύτερο αποτέλεσμα, που αναμένεται και στις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής, προκύπτει κατά κύριο λόγο από τη μεταφορά του καλύτερου από το αναμενόμενο αποτελέσματος το 2006 και κατά δεύτερο λόγο από σημαντικά υψηλότερη από την αναμενόμενη αύξηση των εσόδων που υπερκάλυψε την αισθητά μεγαλύτερη από την προϋπολογισθείσα αύξηση των δαπανών. Η εκτέλεση του προϋπολογισμού το 2007 ανταποκρίθηκε εν μέρει στη σύσταση που διατύπωσε το Συμβούλιο στη γνώμη που εξέδωσε στις 27 Φεβρουαρίου 2007 για το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης (3). Καίτοι το δημοσιονομικό πλεόνασμα φαίνεται μεγαλύτερο του προγραμματισμένου, προβλέπεται ότι το διαρθρωτικό ισοζύγιο (δηλαδή το κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο μείον έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα) θα έχει χειροτερεύσει σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος κατά περισσότερο από 0,5 π.μ. του ΑΕΠ, πράγμα που συνεπάγεται προκυκλικό προσανατολισμό σε περίοδο ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας. Επιπλέον, η αύξηση των δαπανών μέσω του συμπληρωματικού προϋπολογισμού που ψηφίστηκε τον Δεκέμβριο του 2007 δεν συμβάδιζε με την ενίσχυση της μακροοικονομικής σταθερότητας και τη διόρθωση της ανισορροπίας στο ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών.

| (5) | Κύριος στόχος της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής στρατηγικής του προγράμματος είναι η ενίσχυση της μακροοικονομικής σταθερότητας και της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών μέσω της διατήρησης της δημοσιονομικής θέσης σε πλεόνασμα και, κατ' επέκταση, της υπερκάλυψης του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου (ΜΔΣ), που προβλέπει ισοσκέλιση του διαρθρωτικού ισοζυγίου. Το ονομαστικό πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται ότι θα υποχωρήσει από 2,6 % του ΑΕΠ το 2007 σε 1,3 % του ΑΕΠ το 2008 και στη συνέχεια σε περίπου ή λίγο κάτω από 1 % τα τελευταία έτη του προγράμματος. Το διαρθρωτικό ισοζύγιο, όπως υπολογίζεται με βάση την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία, θα μειωθεί από 1,25 % του ΑΕΠ το 2007 σε 0,75 % το 2008 και θα αυξηθεί και πάλι σε 1,25-1,5 % του ΑΕΠ τα επόμενα έτη.
  Σε σύγκριση με το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης, οι δημοσιονομικοί στόχοι επιβεβαιώθηκαν για το 2008 και μειώθηκαν κατά 0,5 π.μ. του ΑΕΠ περίπου για τα επόμενα έτη, λόγω της αναθεώρησης των οικονομικών προβλέψεων προς τα κάτω και της αναθεώρησης των προβλέψεων για τον πληθωρισμό προς τα πάνω. Τα έσοδα γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ αναμένεται ότι θα μειωθούν κατά περίπου 1 π.μ. κατά την περίοδο του προγράμματος, κυρίως εξαιτίας του μικρότερου μεριδίου των φόρων εισοδήματος και περιουσίας λόγω των προοδευτικών μειώσεων του συντελεστή φόρου εισοδήματος. Οι δαπάνες αναμένεται ότι θα αυξηθούν κατά περίπου 1 π.μ. κατά την περίοδο του προγράμματος. Τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στο θέμα αυτό έχει η αύξηση των κοινωνικών μεταβιβάσεων και ιδίως των συντάξεων λόγω της υιοθέτησης ενός πιο γενναιόδωρου κανόνα τιμαριθμικής αναπροσαρμογής. |
| --- | --- |

(5)

Κύριος στόχος της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής στρατηγικής του προγράμματος είναι η ενίσχυση της μακροοικονομικής σταθερότητας και της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών μέσω της διατήρησης της δημοσιονομικής θέσης σε πλεόνασμα και, κατ' επέκταση, της υπερκάλυψης του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου (ΜΔΣ), που προβλέπει ισοσκέλιση του διαρθρωτικού ισοζυγίου. Το ονομαστικό πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται ότι θα υποχωρήσει από 2,6 % του ΑΕΠ το 2007 σε 1,3 % του ΑΕΠ το 2008 και στη συνέχεια σε περίπου ή λίγο κάτω από 1 % τα τελευταία έτη του προγράμματος. Το διαρθρωτικό ισοζύγιο, όπως υπολογίζεται με βάση την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία, θα μειωθεί από 1,25 % του ΑΕΠ το 2007 σε 0,75 % το 2008 και θα αυξηθεί και πάλι σε 1,25-1,5 % του ΑΕΠ τα επόμενα έτη.

Σε σύγκριση με το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης, οι δημοσιονομικοί στόχοι επιβεβαιώθηκαν για το 2008 και μειώθηκαν κατά 0,5 π.μ. του ΑΕΠ περίπου για τα επόμενα έτη, λόγω της αναθεώρησης των οικονομικών προβλέψεων προς τα κάτω και της αναθεώρησης των προβλέψεων για τον πληθωρισμό προς τα πάνω. Τα έσοδα γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ αναμένεται ότι θα μειωθούν κατά περίπου 1 π.μ. κατά την περίοδο του προγράμματος, κυρίως εξαιτίας του μικρότερου μεριδίου των φόρων εισοδήματος και περιουσίας λόγω των προοδευτικών μειώσεων του συντελεστή φόρου εισοδήματος. Οι δαπάνες αναμένεται ότι θα αυξηθούν κατά περίπου 1 π.μ. κατά την περίοδο του προγράμματος. Τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στο θέμα αυτό έχει η αύξηση των κοινωνικών μεταβιβάσεων και ιδίως των συντάξεων λόγω της υιοθέτησης ενός πιο γενναιόδωρου κανόνα τιμαριθμικής αναπροσαρμογής.

| (6) | Οι κίνδυνοι για τις δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος κρίνονται σε γενικές γραμμές ισορροπημένοι. Αφενός, οι μακροοικονομικές παραδοχές του προγράμματος για το 2008 είναι συντηρητικές, και υπάρχει πιθανότητα το δημοσιονομικό αποτέλεσμα να είναι καλύτερο από ό,τι προβλέπει το πρόγραμμα. Το πρόγραμμα παρέχει λεπτομερή στοιχεία για τα προγραμματιζόμενα μέτρα στο σκέλος των εσόδων, και οι φορολογικές προβλέψεις φαίνονται εύλογες. Από την άλλη πλευρά, παρά το συνολικά καλό ιστορικό επιδόσεων, τα τελευταία έτη συνηθιζόταν να χρησιμοποιείται ένα μέρος των μεγαλύτερων από το αναμενόμενο εσόδων για την αύξηση των δαπανών μέσω συμπληρωματικών προϋπολογισμών, με αποτέλεσμα να μην τηρούνται οι καθορισθέντες στόχοι ως προς τις δαπάνες. Εάν η οικονομική επιβράδυνση αποδειχθεί σοβαρότερη ή/και πιο παρατεταμένη από ό,τι προβλέπει το σενάριο του προγράμματος, η κατάσταση των δημόσιων οικονομικών θα είναι επίσης λιγότερο ευνοϊκή. Συγκεκριμένα, εάν η χρηματοδοτούμενη με δάνεια και στηριζόμενη σε εγχώριους παράγοντες ταχεία ανάπτυξη της εσθονικής οικονομίας παρουσιάσει απότομη επιβράδυνση, ή αλλάξει σε σημαντικό βαθμό η σύνθεση της ανάπτυξης προς την κατεύθυνση της ελάττωσης της φορολογικής συνιστώσας, ο προϋπολογισμός της χώρας θα τεθεί υπό πίεση. |
| --- | --- |

(6)

Οι κίνδυνοι για τις δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος κρίνονται σε γενικές γραμμές ισορροπημένοι. Αφενός, οι μακροοικονομικές παραδοχές του προγράμματος για το 2008 είναι συντηρητικές, και υπάρχει πιθανότητα το δημοσιονομικό αποτέλεσμα να είναι καλύτερο από ό,τι προβλέπει το πρόγραμμα. Το πρόγραμμα παρέχει λεπτομερή στοιχεία για τα προγραμματιζόμενα μέτρα στο σκέλος των εσόδων, και οι φορολογικές προβλέψεις φαίνονται εύλογες. Από την άλλη πλευρά, παρά το συνολικά καλό ιστορικό επιδόσεων, τα τελευταία έτη συνηθιζόταν να χρησιμοποιείται ένα μέρος των μεγαλύτερων από το αναμενόμενο εσόδων για την αύξηση των δαπανών μέσω συμπληρωματικών προϋπολογισμών, με αποτέλεσμα να μην τηρούνται οι καθορισθέντες στόχοι ως προς τις δαπάνες. Εάν η οικονομική επιβράδυνση αποδειχθεί σοβαρότερη ή/και πιο παρατεταμένη από ό,τι προβλέπει το σενάριο του προγράμματος, η κατάσταση των δημόσιων οικονομικών θα είναι επίσης λιγότερο ευνοϊκή. Συγκεκριμένα, εάν η χρηματοδοτούμενη με δάνεια και στηριζόμενη σε εγχώριους παράγοντες ταχεία ανάπτυξη της εσθονικής οικονομίας παρουσιάσει απότομη επιβράδυνση, ή αλλάξει σε σημαντικό βαθμό η σύνθεση της ανάπτυξης προς την κατεύθυνση της ελάττωσης της φορολογικής συνιστώσας, ο προϋπολογισμός της χώρας θα τεθεί υπό πίεση.

| (7) | Λαμβάνοντας υπόψη την ανωτέρω αξιολόγηση κινδύνου, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος φαίνεται επαρκής προκειμένου να τηρηθεί ο ΜΔΣ με ικανοποιητικό περιθώριο καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς του, όπως προβλέπει το πρόγραμμα. Ωστόσο, η χειροτέρευση του διαρθρωτικού πλεονάσματος το 2008 ισοδυναμεί με δημοσιονομική επέκταση η οποία φέρει τον κίνδυνο ότι ο προσανατολισμός της δημοσιονομικής πολιτικής που συνεπάγεται το πρόγραμμα μπορεί να αποδειχθεί προκυκλικός εάν η οικονομία συνεχίσει να αναπτύσσεται με υψηλούς ρυθμούς. Κάτι τέτοιο θα αντέβαινε στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Επιπλέον, σε αυτή τη φάση του οικονομικού κύκλου, κατά την οποία η οικονομία έχει μεν αρχίσει να επιβραδύνεται, αλλά εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικές μακροοικονομικές ανισορροπίες, η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να μην επιδεινώνει τις ανισορροπίες αυτές. |
| --- | --- |

(7)

Λαμβάνοντας υπόψη την ανωτέρω αξιολόγηση κινδύνου, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος φαίνεται επαρκής προκειμένου να τηρηθεί ο ΜΔΣ με ικανοποιητικό περιθώριο καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς του, όπως προβλέπει το πρόγραμμα. Ωστόσο, η χειροτέρευση του διαρθρωτικού πλεονάσματος το 2008 ισοδυναμεί με δημοσιονομική επέκταση η οποία φέρει τον κίνδυνο ότι ο προσανατολισμός της δημοσιονομικής πολιτικής που συνεπάγεται το πρόγραμμα μπορεί να αποδειχθεί προκυκλικός εάν η οικονομία συνεχίσει να αναπτύσσεται με υψηλούς ρυθμούς. Κάτι τέτοιο θα αντέβαινε στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Επιπλέον, σε αυτή τη φάση του οικονομικού κύκλου, κατά την οποία η οικονομία έχει μεν αρχίσει να επιβραδύνεται, αλλά εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικές μακροοικονομικές ανισορροπίες, η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να μην επιδεινώνει τις ανισορροπίες αυτές.

| (8) | Εκτιμάται ότι η Εσθονία αντιμετωπίζει χαμηλό κίνδυνο ως προς τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών της. Ο μακροπρόθεσμος δημοσιονομικός αντίκτυπος της δημογραφικής γήρανσης είναι μεταξύ των χαμηλότερων της ΕΕ και το πρόγραμμα προβλέπει ότι θα διατηρηθεί στα επίπεδα αυτά, ακόμη και αν ληφθεί υπόψη ο αντίκτυπος της πρόσφατης αλλαγής στον κανόνα της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των συντάξεων. Το τρέχον επίπεδο του ακαθάριστου χρέους είναι πολύ χαμηλό στην Εσθονία και η διατήρηση υγιών δημόσιων οικονομικών, σύμφωνα με τα δημοσιονομικά σχέδια που έχουν καταρτιστεί για το σύνολο της περιόδου του προγράμματος, θα συντελούσε στη μείωση των κινδύνων για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. |
| --- | --- |

(8)

Εκτιμάται ότι η Εσθονία αντιμετωπίζει χαμηλό κίνδυνο ως προς τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών της. Ο μακροπρόθεσμος δημοσιονομικός αντίκτυπος της δημογραφικής γήρανσης είναι μεταξύ των χαμηλότερων της ΕΕ και το πρόγραμμα προβλέπει ότι θα διατηρηθεί στα επίπεδα αυτά, ακόμη και αν ληφθεί υπόψη ο αντίκτυπος της πρόσφατης αλλαγής στον κανόνα της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των συντάξεων. Το τρέχον επίπεδο του ακαθάριστου χρέους είναι πολύ χαμηλό στην Εσθονία και η διατήρηση υγιών δημόσιων οικονομικών, σύμφωνα με τα δημοσιονομικά σχέδια που έχουν καταρτιστεί για το σύνολο της περιόδου του προγράμματος, θα συντελούσε στη μείωση των κινδύνων για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών.

| (9) | Το πρόγραμμα σύγκλισης κρίνεται συνεπές σε κάποιο βαθμό με την έκθεση εφαρμογής του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων (ΕΠΜ) που υποβλήθηκε τον Οκτώβριο του 2007. Συγκεκριμένα, τα μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής και η αναθεώρηση του συστήματος συντάξεων, που εξαγγέλθηκαν στο ΕΠΜ, αξιολογούνται διεξοδικά στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης. Ωστόσο, λείπει η ποιοτική αξιολόγηση του συνολικού αντίκτυπου του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής στρατηγικής. Επιπλέον, φαίνεται ότι τα στοιχεία σχετικά με το δημοσιονομικό κόστος και την εξοικονόμηση πόρων, καθώς και τις προβλέψεις που συνδέονται άμεσα με τις κύριες μεταρρυθμίσεις που προβλέπει το ΕΠΜ έχουν παρασχεθεί μόνον εν μέρει, ιδίως εκείνα που αφορούν μέτρα περισσότερο μικροοικονομικού ή απασχολησιακού χαρακτήρα όπως οι δαπάνες Ε&Α, η δια βίου μάθηση, η επαγγελματική κατάρτιση και οι ενεργητικές πολιτικές της αγοράς εργασίας. |
| --- | --- |

(9)

Το πρόγραμμα σύγκλισης κρίνεται συνεπές σε κάποιο βαθμό με την έκθεση εφαρμογής του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων (ΕΠΜ) που υποβλήθηκε τον Οκτώβριο του 2007. Συγκεκριμένα, τα μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής και η αναθεώρηση του συστήματος συντάξεων, που εξαγγέλθηκαν στο ΕΠΜ, αξιολογούνται διεξοδικά στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης. Ωστόσο, λείπει η ποιοτική αξιολόγηση του συνολικού αντίκτυπου του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής στρατηγικής. Επιπλέον, φαίνεται ότι τα στοιχεία σχετικά με το δημοσιονομικό κόστος και την εξοικονόμηση πόρων, καθώς και τις προβλέψεις που συνδέονται άμεσα με τις κύριες μεταρρυθμίσεις που προβλέπει το ΕΠΜ έχουν παρασχεθεί μόνον εν μέρει, ιδίως εκείνα που αφορούν μέτρα περισσότερο μικροοικονομικού ή απασχολησιακού χαρακτήρα όπως οι δαπάνες Ε&Α, η δια βίου μάθηση, η επαγγελματική κατάρτιση και οι ενεργητικές πολιτικές της αγοράς εργασίας.

| (10) | Η εξασφάλιση της ομαλής επιστροφής σε μια ισορροπημένη πορεία σύγκλισης και της περαιτέρω ομαλής συμμετοχής στον ΜΣΙ ΙΙ απαιτεί αποφασιστικές προσπάθειες σε επίπεδο ασκούμενης πολιτικής. Με την ένταξη στον εν λόγω μηχανισμό, η Εσθονία ανέλαβε δεσμεύσεις όσον αφορά δημοσιονομικές πολιτικές, πολιτικές για τον χρηματοοικονομικό τομέα και διαρθρωτικές πολιτικές. Η δημοσιονομική επίδοση ήταν γενικά εύρωστη κατά το χρονικό διάστημα της συμμετοχής στον ΜΣΙ ΙΙ, μολονότι ο πρόσφατος δημοσιονομικός προσανατολισμός δεν ήταν ιδιαίτερα φιλόδοξος αν ληφθεί υπόψη η θέση εκκίνησης και η φάση του οικονομικού κύκλου, έχοντας ενδεχομένως αποβεί προκυκλικός το 2007. Οι απαιτήσεις όσον αφορά τα αποθεματικά και τον προληπτικό έλεγχο έγιναν αυστηρότερες με σκοπό να περιοριστεί η ταχεία πιστωτική επέκταση, αλλά ο άμεσος αντίκτυπος στην αύξηση της δανειοδοσίας φαίνεται περιορισμένος. Ο ρυθμός αύξησης των μισθών υπήρξε έντονος στον ιδιωτικό και, στη συνέχεια, στον δημόσιο τομέα στο πλαίσιο της ταχείας ανάπτυξης της οικονομίας της χώρας και των ελλείψεων στην αγορά εργασίας, και σήμερα αποτελεί την κυριότερη πρόκληση για την εσθονική οικονομία. Στο πλαίσιο του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων, η Εσθονία προέβλεψε μέτρα για την αύξηση της ευελιξίας στην αγορά εργασίας και πρόσφατα δεσμεύθηκε να λάβει περαιτέρω μέτρα για τη βελτίωση της παραγωγικότητας στο σύνολο της οικονομίας της. |
| --- | --- |

(10)

Η εξασφάλιση της ομαλής επιστροφής σε μια ισορροπημένη πορεία σύγκλισης και της περαιτέρω ομαλής συμμετοχής στον ΜΣΙ ΙΙ απαιτεί αποφασιστικές προσπάθειες σε επίπεδο ασκούμενης πολιτικής. Με την ένταξη στον εν λόγω μηχανισμό, η Εσθονία ανέλαβε δεσμεύσεις όσον αφορά δημοσιονομικές πολιτικές, πολιτικές για τον χρηματοοικονομικό τομέα και διαρθρωτικές πολιτικές. Η δημοσιονομική επίδοση ήταν γενικά εύρωστη κατά το χρονικό διάστημα της συμμετοχής στον ΜΣΙ ΙΙ, μολονότι ο πρόσφατος δημοσιονομικός προσανατολισμός δεν ήταν ιδιαίτερα φιλόδοξος αν ληφθεί υπόψη η θέση εκκίνησης και η φάση του οικονομικού κύκλου, έχοντας ενδεχομένως αποβεί προκυκλικός το 2007. Οι απαιτήσεις όσον αφορά τα αποθεματικά και τον προληπτικό έλεγχο έγιναν αυστηρότερες με σκοπό να περιοριστεί η ταχεία πιστωτική επέκταση, αλλά ο άμεσος αντίκτυπος στην αύξηση της δανειοδοσίας φαίνεται περιορισμένος. Ο ρυθμός αύξησης των μισθών υπήρξε έντονος στον ιδιωτικό και, στη συνέχεια, στον δημόσιο τομέα στο πλαίσιο της ταχείας ανάπτυξης της οικονομίας της χώρας και των ελλείψεων στην αγορά εργασίας, και σήμερα αποτελεί την κυριότερη πρόκληση για την εσθονική οικονομία. Στο πλαίσιο του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων, η Εσθονία προέβλεψε μέτρα για την αύξηση της ευελιξίας στην αγορά εργασίας και πρόσφατα δεσμεύθηκε να λάβει περαιτέρω μέτρα για τη βελτίωση της παραγωγικότητας στο σύνολο της οικονομίας της.

| (11) | Όσον αφορά τις απαιτήσεις περί πληροφοριακών στοιχείων που περιλαμβάνονται στον κώδικα δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, το πρόγραμμα παρουσιάζει ορισμένα κενά όσον αφορά τόσο τα υποχρεωτικά όσο και τα προαιρετικά στοιχεία (4). |
| --- | --- |

(11)

Όσον αφορά τις απαιτήσεις περί πληροφοριακών στοιχείων που περιλαμβάνονται στον κώδικα δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, το πρόγραμμα παρουσιάζει ορισμένα κενά όσον αφορά τόσο τα υποχρεωτικά όσο και τα προαιρετικά στοιχεία (4).

Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι το πρόγραμμα έχει ως στόχο τη διατήρηση υγιούς δημοσιονομικής θέσης καθ' όλη την περίοδο με συνεχή, αν και κάπως μειωμένα, πλεονάσματα που υπερβαίνουν τον ΜΔΣ. Οι δημοσιονομικοί στόχοι φαίνονται εύλογοι. Οι μακροοικονομικές ανισορροπίες που συσσωρεύθηκαν στην οικονομία τα χρόνια της υψηλής ανάπτυξης, ιδίως αύξηση των μισθών μεγαλύτερη από την αύξηση της παραγωγικότητας, οι πιέσεις στις τιμές και τα υψηλά επίπεδα δανεισμού από την αλλοδαπή, αναμένεται να μετριαστούν μόνον βαθμιαία, η δε πορεία επιβράδυνσης της οικονομίας περιβάλλεται από πιθανές αρνητικές εξελίξεις. Η χάραξη δημοσιονομικής στρατηγικής με σκοπό την υπερκάλυψη του ΜΔΣ αποτελεί ένα βήμα προς την κατεύθυνση της επίλυσης των μακροοικονομικών αυτών προβλημάτων. Ωστόσο, η δημοσιονομική πολιτική το 2007 φαίνεται ότι ήταν προκυκλική και υπάρχει κίνδυνος να παραμείνει προκυκλική και το 2008 αν η Εσθονία συνεχίσει να αναπτύσσεται με υψηλούς ρυθμούς. Θα ήταν σκόπιμο να υπάρξει ένας γενικά ουδέτερος δημοσιονομικός προσανατολισμός το 2008, ο οποίος θα στηρίξει την προσαρμογή στην τρέχουσα φάση του οικονομικού κύκλου κατά την οποία εξακολουθούν να υπάρχουν οι ανισορροπίες που συσσωρεύθηκαν κατά την περίοδο της πολύ μεγάλης ανάπτυξης. Εκτιμάται ότι ο κίνδυνος είναι μικρός για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών της χώρας.

Λαμβάνοντας υπόψη την ανωτέρω εκτίμηση και δεδομένης της ανάγκης να εξασφαλιστεί διατηρήσιμη σύγκλιση και ομαλή συμμετοχή στον ΜΣΙ ΙΙ, η Εσθονία καλείται να συμβάλει στη μείωση των κινδύνων που απειλούν τη μακροοικονομική σταθερότητα:

| i) | στοχεύοντας σε έναν ουδέτερο δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2008 με σκοπό να συμβάλλει στην ομαλή προσαρμογή για την επίτευξη μιας ισορροπημένης πορεία σύγκλισης· |
| --- | --- |

i)

στοχεύοντας σε έναν ουδέτερο δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2008 με σκοπό να συμβάλλει στην ομαλή προσαρμογή για την επίτευξη μιας ισορροπημένης πορεία σύγκλισης·

| ii) | συμπληρώνοντας τον συνιστώμενο δημοσιονομικό προσανατολισμό με εξασφάλιση κατάλληλης μισθολογικής πολιτικής στον δημόσιο τομέα και με περαιτέρω μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας και διατήρηση ταχέως ρυθμού αύξησης της παραγωγικότητας με σκοπό να περιορισθούν οι πληθωριστικές πιέσεις. |
| --- | --- |

ii)

συμπληρώνοντας τον συνιστώμενο δημοσιονομικό προσανατολισμό με εξασφάλιση κατάλληλης μισθολογικής πολιτικής στον δημόσιο τομέα και με περαιτέρω μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας και διατήρηση ταχέως ρυθμού αύξησης της παραγωγικότητας με σκοπό να περιορισθούν οι πληθωριστικές πιέσεις.

Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων

| | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Πραγματικό ΑΕΠ
  (% μεταβολή) | ΠΣ Noεμ. 2007 | 11,2 | 7,4 | 5,2 | 6,1 | 6,7 | 7,0 |
| COM Noεμ. 2007 | 11,2 | 7,8 | 6,4 | 6,2 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2006 | 11,0 | 8,3 | 7,7 | 7,6 | 7,5 | μ.δ.σ. |
| Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ
  (%) | ΠΣ Noεμ. 2007 | 4,4 | 6,6 | 8,6 | 5,6 | 3,6 | 3,5 |
| COM Noεμ. 2007 | 4,4 | 6,3 | 7,3 | 4,8 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2006 | 4,4 | 4,3 | 4,4 | 3,5 | 3,2 | μ.δ.σ. |
| Κενό παραγωγής (5)

  (% του δυνητικού ΑΕΠ) | ΠΣ Noεμ. 2007 | 3,6 | 2,7 | 0,1 | – 1,2 | – 1,5 | – 1,3 |
| COM Noεμ. 2007 (6) | 2,9 | 2,1 | 0,1 | – 1,7 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2006 | 2,0 | 1,2 | 0,2 | – 0,3 | – 0,7 | μ.δ.σ. |
| Καθαρός δανεισμός έναντι της αλλοδαπής
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Noεμ. 2007 | – 13,2 | – 14,0 | – 9,9 | – 8,2 | – 7,8 | – 7,4 |
| COM Noεμ. 2007 | – 11,9 | – 13,6 | – 11,2 | – 9,6 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2006 | – 10,2 | – 11,5 | – 9,9 | – 8,9 | – 7,2 | μ.δ.σ. |
| Ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Noεμ. 2007 | 3,6 | 2,6 | 1,3 | 1,0 | 0,9 | 0,8 |
| COM Noεμ. 2007 | 3,6 | 3,0 | 1,9 | 1,0 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2006 | 2,6 | 1,2 | 1,3 | 1,6 | 1,5 | μ.δ.σ. |
| Πρωτογενές ισοζύγιο
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Noεμ. 2007 | 3,7 | 2,7 | 1,4 | 1,1 | 1,0 | 0,8 |
| COM Noεμ. 2007 | 3,7 | 3,1 | 2,1 | 1,1 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2006 | 2,8 | 1,4 | 1,3 | 1,7 | 1,6 | μ.δ.σ. |
| Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο (5)

  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Noεμ. 2007 | 2,5 | 1,8 | 1,3 | 1,4 | 1,3 | 1,2 |
| COM Noεμ. 2007 | 2,7 | 2,4 | 1,9 | 1,5 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2006 | 2,0 | 0,8 | 1,2 | 1,7 | 1,7 | μ.δ.σ. |
| Διαρθρωτικό ισοζύγιο (7)

  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Noεμ. 2007 | 1,8 | 1,2 | 0,8 | 1,4 | 1,3 | 1,2 |
| COM Noεμ. 2007 | 2,2 | 1,8 | 1,4 | 1,5 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2006 | 1,4 | 0,4 | 1,2 | 1,7 | 1,7 | μ.δ.σ. |
| Ακαθάριστο δημόσιο χρέος
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Noεμ. 2007 | 4,0 | 2,7 | 2,3 | 2,0 | 1,8 | 1,6 |
| COM Noεμ. 2007 | 4,0 | 2,8 | 2,3 | 2,0 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2006 | 3,7 | 2,6 | 2,3 | 2,1 | 1,9 | μ.δ.σ. |
| Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ)· φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2007 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής. |

2006

2007

2008

2009

2010

2011

Πραγματικό ΑΕΠ

(% μεταβολή)

ΠΣ Noεμ. 2007

11,2

7,4

5,2

6,1

6,7

7,0

COM Noεμ. 2007

11,2

7,8

6,4

6,2

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2006

11,0

8,3

7,7

7,6

7,5

μ.δ.σ.

Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ

(%)

ΠΣ Noεμ. 2007

4,4

6,6

8,6

5,6

3,6

3,5

COM Noεμ. 2007

4,4

6,3

7,3

4,8

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2006

4,4

4,3

4,4

3,5

3,2

μ.δ.σ.

Κενό παραγωγής (5)

(% του δυνητικού ΑΕΠ)

ΠΣ Noεμ. 2007

3,6

2,7

0,1

– 1,2

– 1,5

– 1,3

COM Noεμ. 2007 (6)

2,9

2,1

0,1

– 1,7

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2006

2,0

1,2

0,2

– 0,3

– 0,7

μ.δ.σ.

Καθαρός δανεισμός έναντι της αλλοδαπής

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Noεμ. 2007

– 13,2

– 14,0

– 9,9

– 8,2

– 7,8

– 7,4

COM Noεμ. 2007

– 11,9

– 13,6

– 11,2

– 9,6

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2006

– 10,2

– 11,5

– 9,9

– 8,9

– 7,2

μ.δ.σ.

Ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Noεμ. 2007

3,6

2,6

1,3

1,0

0,9

0,8

COM Noεμ. 2007

3,6

3,0

1,9

1,0

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2006

2,6

1,2

1,3

1,6

1,5

μ.δ.σ.

Πρωτογενές ισοζύγιο

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Noεμ. 2007

3,7

2,7

1,4

1,1

1,0

0,8

COM Noεμ. 2007

3,7

3,1

2,1

1,1

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2006

2,8

1,4

1,3

1,7

1,6

μ.δ.σ.

Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο (5)

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Noεμ. 2007

2,5

1,8

1,3

1,4

1,3

1,2

COM Noεμ. 2007

2,7

2,4

1,9

1,5

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2006

2,0

0,8

1,2

1,7

1,7

μ.δ.σ.

Διαρθρωτικό ισοζύγιο (7)

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Noεμ. 2007

1,8

1,2

0,8

1,4

1,3

1,2

COM Noεμ. 2007

2,2

1,8

1,4

1,5

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2006

1,4

0,4

1,2

1,7

1,7

μ.δ.σ.

Ακαθάριστο δημόσιο χρέος

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Noεμ. 2007

4,0

2,7

2,3

2,0

1,8

1,6

COM Noεμ. 2007

4,0

2,8

2,3

2,0

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2006

3,7

2,6

2,3

2,1

1,9

μ.δ.σ.

Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ)· φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2007 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής.

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1055/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 1). Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://ec.europa.eu/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.

(2)  Η αξιολόγηση λαμβάνει υπόψη ιδίως τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής και την αξιολόγηση από την Επιτροπή της έκθεσης εφαρμογής του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων του Οκτωβρίου 2007.

(3)  EE C 72 της 29.3.2007, σ. 5.

(4)  Συγκεκριμένα, λείπουν οι παραδοχές για την ονομαστική πραγματική συναλλαγματική ισοτιμία. Πέραν αυτού, χρησιμοποιούνται παραδοχές όσον αφορά τα επιτόκια της ζώνης του ευρώ, αν και αυτό μπορεί να δικαιολογηθεί από την έλλειψη αρκετά αντιπροσωπευτικών δεικτών για τα επιτόκια στο εθνικό νόμισμα της Εσθονίας.

(5)  Κενά παραγωγής και κυκλικά προσαρμοσμένα ισοζύγια σύμφωνα με τα προγράμματα, όπως υπολογίστηκαν εκ νέου από τις υπηρεσίες της Επιτροπής με βάση τις πληροφορίες των προγραμμάτων.

(6)  Βάσει εκτιμώμενης δυνητικής ανάπτυξης 8,8 %, 8,7 %, 8,4 % και 8,1 % αντιστοίχως για την περίοδο 2006-2009.

(7)  Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο πλην εκτάκτων και λοιπών προσωρινών μέτρων. Τα έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα ισούνται με 0,7 % του ΑΕΠ το 2006, 0,6 % το 2007 και 0,5 % το 2008· όλα συνεπάγονται αύξηση του πλεονάσματος σύμφωνα με το πλέον πρόσφατο πρόγραμμα. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής θεωρούν ότι 0,2 % του ΑΕΠ το 2006 δεν έχει έκτακτο χαρακτήρα.

Πηγή:

Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ)· φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2007 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής.

---

| 19.3.2008 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 73/18 |
| --- | --- | --- | --- |

19.3.2008

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 73/18

---

ΓΝΏΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ

της 4ης Μαρτίου 2008

σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Λεττονίας, για την περίοδο 2007-2010

(2008/C 73/05)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

έπειτα από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:

| (1) | Στις 4 Μαρτίου 2008 το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Λεττονίας για την περίοδο 2007 έως 2010. |
| --- | --- |

(1)

Στις 4 Μαρτίου 2008 το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Λεττονίας για την περίοδο 2007 έως 2010.

| (2) | Μετά από παρατεταμένη περίοδο έντονης αύξησης από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, το πραγματικό ΑΕΠ της Λεττονίας αυξήθηκε την περίοδο 2005-2007 με διψήφια ποσοστά. Η αύξηση αυτή οφείλεται πρωτίστως σε μια εκρηκτική πιστωτική επέκταση που έδωσε ώθηση στην ιδιωτική κατανάλωση και στις επενδύσεις σε ακίνητα. Ο καθαρή δανειοληψία από την αλλοδαπή υπερβαίνει το 20 % του ΑΕΠ από το 2006.
  Οι νομισματικές συνθήκες ήταν διευκολυντικές, δεδομένης της μεγάλης επιρροής του ευρώ λόγω της μικρής διακύμανσης της ισοτιμίας του νομίσματος της χώρας εντός του ΜΣΙ ΙΙ. Στην υπερθέρμανση της οικονομίας από πλευράς ζήτησης προστίθενται οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού οι οποίες συνέβαλαν στην εμφάνιση μιας σπειροειδούς αύξησης μισθών και τιμών, όπου η πολύ μεγάλη αύξηση των μισθών υπερκάλυψε την παραγωγικότητα οδηγώντας στα υψηλότερα ποσοστά πληθωρισμού εντός της ΕΕ και σε ταχεία επιδείνωση της ανταγωνιστικότητας κόστους. Χάρη σε ορισμένα μέτρα που έλαβαν οι αρχές την άνοιξη του 2007 παρατηρείται κάποια επιβράδυνση στην αγορά κατοικιών και στην εγχώρια κατανάλωση, αλλά απαιτούνται και άλλα μέτρα προς την κατεύθυνση αυτήν για να επιτευχθεί ομαλή προσαρμογή προς βιώσιμη πορεία αύξησης. Στο πλαίσιο αυτό η δημοσιονομική πολιτική δεν έχει αντιμετωπίσει επαρκώς τα εμφανιζόμενα ευάλωτα σημεία. Τα κλειδιά για την αντιμετώπιση των εσωτερικών και εξωτερικών ανισορροπιών θα είναι ένας πιο φιλόδοξος δημοσιονομικός προσανατολισμός· η προσήλωση σε ένα κατάλληλο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο· η ιεράρχηση των δημόσιων δαπανών και η επανεξέταση των φορολογικών μέσων ώστε να μην τονωθεί η ζήτηση σε τομείς με ασήμαντη συμβολή στο μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο δυναμικό προσφοράς της οικονομίας· και μια υπευθυνότερη αύξηση των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων. Προκειμένου να τονωθεί η διαδικασία εξάλειψης της οικονομικής υστέρησης, απαιτούνται διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και η εξάλειψη των σημείων συμφόρησης για να ενισχυθεί η πλευρά της προσφοράς στην οικονομία. |
| --- | --- |

(2)

Μετά από παρατεταμένη περίοδο έντονης αύξησης από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, το πραγματικό ΑΕΠ της Λεττονίας αυξήθηκε την περίοδο 2005-2007 με διψήφια ποσοστά. Η αύξηση αυτή οφείλεται πρωτίστως σε μια εκρηκτική πιστωτική επέκταση που έδωσε ώθηση στην ιδιωτική κατανάλωση και στις επενδύσεις σε ακίνητα. Ο καθαρή δανειοληψία από την αλλοδαπή υπερβαίνει το 20 % του ΑΕΠ από το 2006.

Οι νομισματικές συνθήκες ήταν διευκολυντικές, δεδομένης της μεγάλης επιρροής του ευρώ λόγω της μικρής διακύμανσης της ισοτιμίας του νομίσματος της χώρας εντός του ΜΣΙ ΙΙ. Στην υπερθέρμανση της οικονομίας από πλευράς ζήτησης προστίθενται οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού οι οποίες συνέβαλαν στην εμφάνιση μιας σπειροειδούς αύξησης μισθών και τιμών, όπου η πολύ μεγάλη αύξηση των μισθών υπερκάλυψε την παραγωγικότητα οδηγώντας στα υψηλότερα ποσοστά πληθωρισμού εντός της ΕΕ και σε ταχεία επιδείνωση της ανταγωνιστικότητας κόστους. Χάρη σε ορισμένα μέτρα που έλαβαν οι αρχές την άνοιξη του 2007 παρατηρείται κάποια επιβράδυνση στην αγορά κατοικιών και στην εγχώρια κατανάλωση, αλλά απαιτούνται και άλλα μέτρα προς την κατεύθυνση αυτήν για να επιτευχθεί ομαλή προσαρμογή προς βιώσιμη πορεία αύξησης. Στο πλαίσιο αυτό η δημοσιονομική πολιτική δεν έχει αντιμετωπίσει επαρκώς τα εμφανιζόμενα ευάλωτα σημεία. Τα κλειδιά για την αντιμετώπιση των εσωτερικών και εξωτερικών ανισορροπιών θα είναι ένας πιο φιλόδοξος δημοσιονομικός προσανατολισμός· η προσήλωση σε ένα κατάλληλο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο· η ιεράρχηση των δημόσιων δαπανών και η επανεξέταση των φορολογικών μέσων ώστε να μην τονωθεί η ζήτηση σε τομείς με ασήμαντη συμβολή στο μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο δυναμικό προσφοράς της οικονομίας· και μια υπευθυνότερη αύξηση των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων. Προκειμένου να τονωθεί η διαδικασία εξάλειψης της οικονομικής υστέρησης, απαιτούνται διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και η εξάλειψη των σημείων συμφόρησης για να ενισχυθεί η πλευρά της προσφοράς στην οικονομία.

| (3) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο βασίζεται το πρόγραμμα προβλέπει ομαλή προσγείωση με βαθμιαία υποχώρηση της αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ από 10,5 % το 2007 σε 6,8 % έως το 2010. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, η εγχώρια ζήτηση θα εξακολουθήσει να αποτελεί τον κύριο συντελεστή ανάπτυξης, μολονότι αναμένεται σημαντική επιβράδυνσή της το 2008 σε σχέση με το 2007. Εκτιμώμενο με βάση τα διαθέσιμα σήμερα πληροφοριακά στοιχεία (2), το σενάριο αυτό θεωρείται ότι βασίζεται σε ευλογοφανείς αναπτυξιακές παραδοχές. Ωστόσο, η προβλεπόμενη επιβράδυνση της εγχώριας ζήτησης απέχει πολύ από το να είναι εξασφαλισμένη και το οικονομικό σενάριο του προγράμματος περιβάλλεται από πολύ μεγάλους κινδύνους όσον αφορά την μακροοικονομική σταθερότητα, συμπεριλαμβανομένης της συνεχιζόμενης υπερθέρμανσης μα σημαντικό κίνδυνο αιφνίδιας επιβράδυνσης σε μεταγενέστερο στάδιο. Επιπλέον, χωρίς μεγαλύτερη προσαρμογή της συνολικής ζήτησης και προσφοράς από ό,τι προβλέπει το πρόγραμμα, η εξωτερική θέση της χώρας δεν πρόκειται να είναι διατηρήσιμη σε μακροπρόθεσμο πλαίσιο.
  Οι προβλέψεις του προγράμματος ως προς τον πληθωρισμό, οι οποίες φαίνονται εύλογες, δείχνουν περαιτέρω απομάκρυνση της Λεττονίας από την ονομαστική σύγκλιση, τουλάχιστον έως το 2008. Εκτός αυτού, εξακολουθεί αν υφίσταται μεγάλη αβεβαιότητα λόγω, μεταξύ άλλων, της συνεχιζόμενης αστάθειας στις τιμές ενέργειας και άλλων βασικών εμπορευμάτων και του τρόπου εξέλιξης της τρέχουσας σπειροειδούς αύξησης μισθών και τιμών. Η συγκράτηση των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων αποτελεί αποφασιστικό παράγοντα για την υποχώρηση της αύξησης των μισθών στο σύνολο της οικονομίας, πράγμα απαραίτητο για να αναχαιτιστούν η τρέχουσα δυναμική της εξέλιξης κόστους-τιμών και η ραγδαία επιδείνωση της ανταγωνιστικότητας κόστους. |
| --- | --- |

(3)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο βασίζεται το πρόγραμμα προβλέπει ομαλή προσγείωση με βαθμιαία υποχώρηση της αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ από 10,5 % το 2007 σε 6,8 % έως το 2010. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, η εγχώρια ζήτηση θα εξακολουθήσει να αποτελεί τον κύριο συντελεστή ανάπτυξης, μολονότι αναμένεται σημαντική επιβράδυνσή της το 2008 σε σχέση με το 2007. Εκτιμώμενο με βάση τα διαθέσιμα σήμερα πληροφοριακά στοιχεία (2), το σενάριο αυτό θεωρείται ότι βασίζεται σε ευλογοφανείς αναπτυξιακές παραδοχές. Ωστόσο, η προβλεπόμενη επιβράδυνση της εγχώριας ζήτησης απέχει πολύ από το να είναι εξασφαλισμένη και το οικονομικό σενάριο του προγράμματος περιβάλλεται από πολύ μεγάλους κινδύνους όσον αφορά την μακροοικονομική σταθερότητα, συμπεριλαμβανομένης της συνεχιζόμενης υπερθέρμανσης μα σημαντικό κίνδυνο αιφνίδιας επιβράδυνσης σε μεταγενέστερο στάδιο. Επιπλέον, χωρίς μεγαλύτερη προσαρμογή της συνολικής ζήτησης και προσφοράς από ό,τι προβλέπει το πρόγραμμα, η εξωτερική θέση της χώρας δεν πρόκειται να είναι διατηρήσιμη σε μακροπρόθεσμο πλαίσιο.

Οι προβλέψεις του προγράμματος ως προς τον πληθωρισμό, οι οποίες φαίνονται εύλογες, δείχνουν περαιτέρω απομάκρυνση της Λεττονίας από την ονομαστική σύγκλιση, τουλάχιστον έως το 2008. Εκτός αυτού, εξακολουθεί αν υφίσταται μεγάλη αβεβαιότητα λόγω, μεταξύ άλλων, της συνεχιζόμενης αστάθειας στις τιμές ενέργειας και άλλων βασικών εμπορευμάτων και του τρόπου εξέλιξης της τρέχουσας σπειροειδούς αύξησης μισθών και τιμών. Η συγκράτηση των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων αποτελεί αποφασιστικό παράγοντα για την υποχώρηση της αύξησης των μισθών στο σύνολο της οικονομίας, πράγμα απαραίτητο για να αναχαιτιστούν η τρέχουσα δυναμική της εξέλιξης κόστους-τιμών και η ραγδαία επιδείνωση της ανταγωνιστικότητας κόστους.

| (4) | Για το 2007, το προηγούμενο πρόγραμμα προέβλεπε αρχικά ως στόχο δημοσιονομικό έλλειμμα ίσο προς 1,3 % του ΑΕΠ, ενώ το νέο επικαιροποιημένο πρόγραμμα εκτιμά ότι θα υπάρξει πλεόνασμα ίσο προς 0,3 % του ΑΕΠ. Οι φθινοπωρινές προβλέψεις αναφέρονται σε δημοσιονομικό πλεόνασμα 0,9 % του ΑΕΠ το 2007, ποσοστό που πλησιάζει πολύ το προσωρινό αποτέλεσμα που ισοδυναμεί με δημοσιονομικό πλεόνασμα 0,8 % του ΑΕΠ. Το διαρθρωτικό έλλειμμα, υπολογιζόμενο με βάση την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία, εκτιμάται ότι μειώθηκε το 2007 σε 0,5 % του ΑΕΠ από 1 % του ΑΕΠ το 2006. Η διαφορά μεταξύ του ονομαστικού ποσοστού που αναφέρεται στις φθινοπωρινές προβλέψεις και του στόχου του προηγούμενου προγράμματος αντικατοπτρίζει την ύπαρξη υψηλότερων εσόδων τα οποία, όμως, αντισταθμίστηκαν εν μέρει από υψηλότερη από την προϋπολογισθείσα αύξηση των δαπανών. Ακόμη και με βάση ένα πλεόνασμα που πλησιάζει το 0,8 % του ΑΕΠ, η δημοσιονομική πολιτική το 2007 ανταποκρινόταν μόνον εν μέρει στη σύσταση που απηύθυνε στο Συμβούλιο στη χώρα με τη γνώμη που εξέδωσε στις 27 Μαρτίου 2007 σχετικά με το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης (3), δεδομένου ότι η συνεχιζόμενη αυξημένη ζήτηση και οι κίνδυνοι που απειλούν τη σταθερότητα της οικονομίας δείχνουν ότι η δημοσιονομική πολιτική δεν ήταν ακριβώς εκείνη που έπρεπε. Ωστόσο, υπήρξε κάποια πρόοδος όσον αφορά τον περιορισμό της προηγούμενης συνήθους διόγκωσης των δαπανών από μέρους των δημόσιων οργανισμών στα τέλη του έτους, μετά τις κατευθυντήριες γραμμές που υιοθέτησε η κυβέρνηση για το θέμα αυτό τον Νοέμβριο του 2007. |
| --- | --- |

(4)

Για το 2007, το προηγούμενο πρόγραμμα προέβλεπε αρχικά ως στόχο δημοσιονομικό έλλειμμα ίσο προς 1,3 % του ΑΕΠ, ενώ το νέο επικαιροποιημένο πρόγραμμα εκτιμά ότι θα υπάρξει πλεόνασμα ίσο προς 0,3 % του ΑΕΠ. Οι φθινοπωρινές προβλέψεις αναφέρονται σε δημοσιονομικό πλεόνασμα 0,9 % του ΑΕΠ το 2007, ποσοστό που πλησιάζει πολύ το προσωρινό αποτέλεσμα που ισοδυναμεί με δημοσιονομικό πλεόνασμα 0,8 % του ΑΕΠ. Το διαρθρωτικό έλλειμμα, υπολογιζόμενο με βάση την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία, εκτιμάται ότι μειώθηκε το 2007 σε 0,5 % του ΑΕΠ από 1 % του ΑΕΠ το 2006. Η διαφορά μεταξύ του ονομαστικού ποσοστού που αναφέρεται στις φθινοπωρινές προβλέψεις και του στόχου του προηγούμενου προγράμματος αντικατοπτρίζει την ύπαρξη υψηλότερων εσόδων τα οποία, όμως, αντισταθμίστηκαν εν μέρει από υψηλότερη από την προϋπολογισθείσα αύξηση των δαπανών. Ακόμη και με βάση ένα πλεόνασμα που πλησιάζει το 0,8 % του ΑΕΠ, η δημοσιονομική πολιτική το 2007 ανταποκρινόταν μόνον εν μέρει στη σύσταση που απηύθυνε στο Συμβούλιο στη χώρα με τη γνώμη που εξέδωσε στις 27 Μαρτίου 2007 σχετικά με το προηγούμενο επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης (3), δεδομένου ότι η συνεχιζόμενη αυξημένη ζήτηση και οι κίνδυνοι που απειλούν τη σταθερότητα της οικονομίας δείχνουν ότι η δημοσιονομική πολιτική δεν ήταν ακριβώς εκείνη που έπρεπε. Ωστόσο, υπήρξε κάποια πρόοδος όσον αφορά τον περιορισμό της προηγούμενης συνήθους διόγκωσης των δαπανών από μέρους των δημόσιων οργανισμών στα τέλη του έτους, μετά τις κατευθυντήριες γραμμές που υιοθέτησε η κυβέρνηση για το θέμα αυτό τον Νοέμβριο του 2007.

| (5) | Κύριος στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής είναι η ενίσχυση της μακροοικονομικής σταθερότητας συνεχίζοντας την τήρηση του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου (ΜΔΣ), δηλαδή διαρθρωτικό έλλειμμα ίσο προς 1 % του ΑΕΠ, —ο οποίος έχει επιτευχθεί από το 2006— με αυξανόμενο περιθώριο κατά την περίοδο του προγράμματος. Σε σχέση με το προηγούμενο πρόγραμμα το οποίο προέβλεπε επίτευξη του ΜΔΣ μόνον από το 2008 και μετά, το νέο επικαιροποιημένο πρόγραμμα επιβεβαιώνει εν γένει την προγραμματισθείσα πορεία εξυγίανσης, αλλά από μια πολύ καλύτερη δημοσιονομική θέση εκκίνησης με βάση ένα εν πολλοίς αμετάβλητο μακροοικονομικό σενάριο. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των υπηρεσιών της Επιτροπής βάσει των πληροφοριών που παρέχει το πρόγραμμα, προβλέπεται βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου από έλλειμμα ίσο προς 0,5 % του ΑΕΠ το 2007 σε πλεόνασμα ίσο προς 0,5 % του ΑΕΠ το 2008 και κατά 0,5 π.μ. ετησίως την περίοδο 2009-2010. Η αύξηση του ονομαστικού πλεονάσματος κατά σχεδόν 1 π.μ. του ΑΕΠ οφείλεται κατά τα δύο τρίτα σε αύξηση του δείκτη εσόδων προς το ΑΕΠ, ενώ κατά το υπόλοιπο ένα τρίτο σε μείωση του δείκτη δαπανών προς το ΑΕΠ. Από πλευράς εσόδων, η προβλεπόμενη αύξηση της έμμεσης φορολογίας και των «άλλων εσόδων» ως ποσοστό του ΑΕΠ αντισταθμίζει με το παραπάνω την προβλεπόμενη ελάττωση των κοινωνικών εισφορών την οποία συνεπάγεται η υπό εξέλιξη μεταρρύθμιση του συστήματος συντάξεων. Η συγκράτηση των δαπανών δημόσιας κατανάλωσης και μισθοδοσίας ως ποσοστό του ΑΕΠ (πράγμα το οποίο δεν εξασφαλίζεται με τα μέτρα που περιγράφει το πρόγραμμα) θεωρείται ότι θα δημιουργήσει δημοσιονομικά περιθώρια για τις προταθείσες αυξήσεις των κοινωνικών μεταβιβάσεων, περιλαμβανομένων εκείνων στους τομείς των συντάξεων και των οικογενειακών επιδομάτων, καθώς και των δημόσιων επενδύσεων. |
| --- | --- |

(5)

Κύριος στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής είναι η ενίσχυση της μακροοικονομικής σταθερότητας συνεχίζοντας την τήρηση του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου (ΜΔΣ), δηλαδή διαρθρωτικό έλλειμμα ίσο προς 1 % του ΑΕΠ, —ο οποίος έχει επιτευχθεί από το 2006— με αυξανόμενο περιθώριο κατά την περίοδο του προγράμματος. Σε σχέση με το προηγούμενο πρόγραμμα το οποίο προέβλεπε επίτευξη του ΜΔΣ μόνον από το 2008 και μετά, το νέο επικαιροποιημένο πρόγραμμα επιβεβαιώνει εν γένει την προγραμματισθείσα πορεία εξυγίανσης, αλλά από μια πολύ καλύτερη δημοσιονομική θέση εκκίνησης με βάση ένα εν πολλοίς αμετάβλητο μακροοικονομικό σενάριο. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των υπηρεσιών της Επιτροπής βάσει των πληροφοριών που παρέχει το πρόγραμμα, προβλέπεται βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου από έλλειμμα ίσο προς 0,5 % του ΑΕΠ το 2007 σε πλεόνασμα ίσο προς 0,5 % του ΑΕΠ το 2008 και κατά 0,5 π.μ. ετησίως την περίοδο 2009-2010. Η αύξηση του ονομαστικού πλεονάσματος κατά σχεδόν 1 π.μ. του ΑΕΠ οφείλεται κατά τα δύο τρίτα σε αύξηση του δείκτη εσόδων προς το ΑΕΠ, ενώ κατά το υπόλοιπο ένα τρίτο σε μείωση του δείκτη δαπανών προς το ΑΕΠ. Από πλευράς εσόδων, η προβλεπόμενη αύξηση της έμμεσης φορολογίας και των «άλλων εσόδων» ως ποσοστό του ΑΕΠ αντισταθμίζει με το παραπάνω την προβλεπόμενη ελάττωση των κοινωνικών εισφορών την οποία συνεπάγεται η υπό εξέλιξη μεταρρύθμιση του συστήματος συντάξεων. Η συγκράτηση των δαπανών δημόσιας κατανάλωσης και μισθοδοσίας ως ποσοστό του ΑΕΠ (πράγμα το οποίο δεν εξασφαλίζεται με τα μέτρα που περιγράφει το πρόγραμμα) θεωρείται ότι θα δημιουργήσει δημοσιονομικά περιθώρια για τις προταθείσες αυξήσεις των κοινωνικών μεταβιβάσεων, περιλαμβανομένων εκείνων στους τομείς των συντάξεων και των οικογενειακών επιδομάτων, καθώς και των δημόσιων επενδύσεων.

| (6) | Τα δημοσιονομικά αποτελέσματα ενδέχεται να είναι πολύ χειρότερα από ό,τι προβλέπει το πρόγραμμα. Υφίστανται σημαντικοί κίνδυνοι για τη συνολική μακροοικονομική σταθερότητα, εξαιτίας της μεγάλης εξωτερικής ανισορροπίας και της τρέχουσας υπερθέρμανσης της οικονομίας. Σε περίπτωση που η χρηματοδοτούμενη με δάνεια και στηριζόμενη σε εγχώριους παράγοντες ανάπτυξη της οικονομίας παρουσιάσει απότομη επιβράδυνση, ο προϋπολογισμός μπορεί να υποστεί έντονη πίεση, καθώς οι προβλέψεις του προγράμματος ως προς τα έσοδα βασίζονται στην παραδοχή της συνέχισης των υψηλών επιπέδων κατανάλωσης και των ευνοϊκών συνθηκών στην αγορά εργασίας.
  Η προβλεπόμενη μείωση του δείκτη δαπανών φαίνεται δυσεπίτευκτη εάν δεν ληφθούν κατάλληλα μέτρα στήριξης. Δεδομένου ότι τα μεσοπρόθεσμα ανώτατα όρια δαπανών για τα υπουργεία και τους δημόσιους οργανισμούς υιοθετήθηκαν μόλις το 2007, δεν είναι ακόμη δυνατό να εκτιμηθεί η αποτελεσματικότητα τους. Οι επιδόσεις των τελευταίων ετών, ωστόσο, δείχνουν ότι υπάρχει τάση για υπερβάσεις λόγω του ότι η υψηλή ονομαστική ανάπτυξη επέτρεπε κάθε χρόνο την ανάλωση των επιπλέον εσόδων στο πλαίσιο ενός συμπληρωματικού προϋπολογισμού. Τέλος, το πρόγραμμα βασίζεται στην πρόβλεψη εισπράξεων σημαντικού ύψους από ιδιωτικοποιήσεις (συνολικού ύψους ίσου προς 0,5 % του ΑΕΠ σύμφωνα με το πρόγραμμα), οι οποίες εξακολουθούν να περιβάλλονται από αβεβαιότητα. |
| --- | --- |

(6)

Τα δημοσιονομικά αποτελέσματα ενδέχεται να είναι πολύ χειρότερα από ό,τι προβλέπει το πρόγραμμα. Υφίστανται σημαντικοί κίνδυνοι για τη συνολική μακροοικονομική σταθερότητα, εξαιτίας της μεγάλης εξωτερικής ανισορροπίας και της τρέχουσας υπερθέρμανσης της οικονομίας. Σε περίπτωση που η χρηματοδοτούμενη με δάνεια και στηριζόμενη σε εγχώριους παράγοντες ανάπτυξη της οικονομίας παρουσιάσει απότομη επιβράδυνση, ο προϋπολογισμός μπορεί να υποστεί έντονη πίεση, καθώς οι προβλέψεις του προγράμματος ως προς τα έσοδα βασίζονται στην παραδοχή της συνέχισης των υψηλών επιπέδων κατανάλωσης και των ευνοϊκών συνθηκών στην αγορά εργασίας.

Η προβλεπόμενη μείωση του δείκτη δαπανών φαίνεται δυσεπίτευκτη εάν δεν ληφθούν κατάλληλα μέτρα στήριξης. Δεδομένου ότι τα μεσοπρόθεσμα ανώτατα όρια δαπανών για τα υπουργεία και τους δημόσιους οργανισμούς υιοθετήθηκαν μόλις το 2007, δεν είναι ακόμη δυνατό να εκτιμηθεί η αποτελεσματικότητα τους. Οι επιδόσεις των τελευταίων ετών, ωστόσο, δείχνουν ότι υπάρχει τάση για υπερβάσεις λόγω του ότι η υψηλή ονομαστική ανάπτυξη επέτρεπε κάθε χρόνο την ανάλωση των επιπλέον εσόδων στο πλαίσιο ενός συμπληρωματικού προϋπολογισμού. Τέλος, το πρόγραμμα βασίζεται στην πρόβλεψη εισπράξεων σημαντικού ύψους από ιδιωτικοποιήσεις (συνολικού ύψους ίσου προς 0,5 % του ΑΕΠ σύμφωνα με το πρόγραμμα), οι οποίες εξακολουθούν να περιβάλλονται από αβεβαιότητα.

| (7) | Λαμβάνοντας υπόψη την ανωτέρω αξιολόγηση κινδύνου, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος φαίνεται επαρκής προκειμένου να διατηρηθεί ο ΜΔΣ καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς του, όπως προβλέπει το πρόγραμμα. Ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος ανταποκρίνεται στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Ωστόσο πρέπει να γίνει απαιτητικότερος εξαιτίας του μεγέθους των οικονομικών ανισορροπιών και της αυξημένης ευθύνης που φέρει η δημοσιονομική πολιτική λόγω των μικρών περιθωρίων που υπάρχουν για άσκηση νομισματικής πολιτικής με βάση τη σχεδόν σταθερή ισοτιμία του νομίσματος της χώρας εντός του ΜΣΙ ΙΙ. Το ενδεχόμενο καλύτερου από το εκτιμώμενο αποτέλεσμα το 2007 πρέπει να αξιοποιηθεί για την επίτευξη πολύ μεγαλύτερου πλεονάσματος το 2008. |
| --- | --- |

(7)

Λαμβάνοντας υπόψη την ανωτέρω αξιολόγηση κινδύνου, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος φαίνεται επαρκής προκειμένου να διατηρηθεί ο ΜΔΣ καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς του, όπως προβλέπει το πρόγραμμα. Ο δημοσιονομικός προσανατολισμός του προγράμματος ανταποκρίνεται στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Ωστόσο πρέπει να γίνει απαιτητικότερος εξαιτίας του μεγέθους των οικονομικών ανισορροπιών και της αυξημένης ευθύνης που φέρει η δημοσιονομική πολιτική λόγω των μικρών περιθωρίων που υπάρχουν για άσκηση νομισματικής πολιτικής με βάση τη σχεδόν σταθερή ισοτιμία του νομίσματος της χώρας εντός του ΜΣΙ ΙΙ. Το ενδεχόμενο καλύτερου από το εκτιμώμενο αποτέλεσμα το 2007 πρέπει να αξιοποιηθεί για την επίτευξη πολύ μεγαλύτερου πλεονάσματος το 2008.

| (8) | Εκτιμάται ότι η Λεττονία αντιμετωπίζει χαμηλό κίνδυνο ως προς τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών της. Οι μακροπρόθεσμες δημοσιονομικές επιπτώσεις της γήρανσης του πληθυσμού στη Λεττονία είναι πιο περιορισμένες σε σχέση με το μέσο όρο της ΕΕ, και οι δαπάνες που συνδέονται με τη γήρανση του πληθυσμού προβλέπεται να μειωθούν ως ποσοστό του ΑΕΠ κατά τις προσεχείς δεκαετίες, χάρη στα ευνοϊκά αποτελέσματα της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος. Το τρέχον επίπεδο του ακαθάριστου χρέους είναι πολύ χαμηλό και η βελτίωση της δημοσιονομικής θέσης, σύμφωνα με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης, θα συνέβαλλε στον περιορισμό των κινδύνων για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. |
| --- | --- |

(8)

Εκτιμάται ότι η Λεττονία αντιμετωπίζει χαμηλό κίνδυνο ως προς τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών της. Οι μακροπρόθεσμες δημοσιονομικές επιπτώσεις της γήρανσης του πληθυσμού στη Λεττονία είναι πιο περιορισμένες σε σχέση με το μέσο όρο της ΕΕ, και οι δαπάνες που συνδέονται με τη γήρανση του πληθυσμού προβλέπεται να μειωθούν ως ποσοστό του ΑΕΠ κατά τις προσεχείς δεκαετίες, χάρη στα ευνοϊκά αποτελέσματα της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος. Το τρέχον επίπεδο του ακαθάριστου χρέους είναι πολύ χαμηλό και η βελτίωση της δημοσιονομικής θέσης, σύμφωνα με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης, θα συνέβαλλε στον περιορισμό των κινδύνων για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών.

| (9) | Το πρόγραμμα σύγκλισης κρίνεται συνεπές με την έκθεση εφαρμογής του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων που υποβλήθηκε τον Οκτώβριο του 2007. Συγκεκριμένα, η έκθεση εφαρμογής αναγνωρίζει ως κυριότερη πρόκληση την εξασφάλιση μακροοικονομικής σταθερότητας, πράγμα που έχει συνέπειες για τα δημόσια οικονομικά και προς τον σκοπό αυτόν αποδίδει μείζονα σημασία στην ενίσχυση της δημοσιονομικής πειθαρχίας και στις διαδικασίες δημοσιονομικού προγραμματισμού. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει μεν ποιοτική αξιολόγηση του συνολικού αντίκτυπου του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων (ΕΠΜ) εντός του ορίζοντα της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής στρατηγικής, αλλά δεν παρέχει λεπτομέρειες ως προς το δημοσιονομικό κόστος ή την εξοικονόμηση πόρων που απορρέει άμεσα από τις κυριότερες μεταρρυθμίσεις που προβλέπονται στο ΕΠΜ. |
| --- | --- |

(9)

Το πρόγραμμα σύγκλισης κρίνεται συνεπές με την έκθεση εφαρμογής του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων που υποβλήθηκε τον Οκτώβριο του 2007. Συγκεκριμένα, η έκθεση εφαρμογής αναγνωρίζει ως κυριότερη πρόκληση την εξασφάλιση μακροοικονομικής σταθερότητας, πράγμα που έχει συνέπειες για τα δημόσια οικονομικά και προς τον σκοπό αυτόν αποδίδει μείζονα σημασία στην ενίσχυση της δημοσιονομικής πειθαρχίας και στις διαδικασίες δημοσιονομικού προγραμματισμού. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει μεν ποιοτική αξιολόγηση του συνολικού αντίκτυπου του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων (ΕΠΜ) εντός του ορίζοντα της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής στρατηγικής, αλλά δεν παρέχει λεπτομέρειες ως προς το δημοσιονομικό κόστος ή την εξοικονόμηση πόρων που απορρέει άμεσα από τις κυριότερες μεταρρυθμίσεις που προβλέπονται στο ΕΠΜ.

| (10) | Η δημοσιονομική στρατηγική του προγράμματος είναι εν μέρει συμβατή με τους ειδικούς κατά χώρα γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής στον τομέα των δημοσιονομικών πολιτικών που εκδόθηκαν στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισαβόνας. Ωστόσο, ο προβλεπόμενος δημοσιονομικός προσανατολισμός δεν συμβάλλει επαρκώς στην αντιμετώπιση της υπερθέρμανσης της οικονομίας και στην προώθηση της οικονομικής διατηρησιμότητας. |
| --- | --- |

(10)

Η δημοσιονομική στρατηγική του προγράμματος είναι εν μέρει συμβατή με τους ειδικούς κατά χώρα γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής στον τομέα των δημοσιονομικών πολιτικών που εκδόθηκαν στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισαβόνας. Ωστόσο, ο προβλεπόμενος δημοσιονομικός προσανατολισμός δεν συμβάλλει επαρκώς στην αντιμετώπιση της υπερθέρμανσης της οικονομίας και στην προώθηση της οικονομικής διατηρησιμότητας.

| (11) | Όσον αφορά την πρόοδο στην εφαρμογή των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν έναντι του ΜΣΙ ΙΙ, οι αρχές της χώρας έλαβαν μεν ορισμένα μέτρα αλλά απαιτούνται και άλλα για να ενισχυθεί ο δημοσιονομικός προσανατολισμός και να περιοριστεί η εγχώρια ζήτηση. Έχουν εφαρμοστεί ορισμένα μέτρα για την αναχαίτιση της πιστωτικής επέκτασης των οποίων ο αντίκτυπος, όμως, είναι περιορισμένος. Το αντιπληθωριστικό πρόγραμμα του Μαρτίου 2007 ήταν ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, με περιορισμένο ωστόσο άμεσο αντίκτυπο, αλλά υπολείπεται των ισχυρότερων μέτρων που απαιτούνται για τη σταθεροποίηση της οικονομίας και τη διατηρήσιμη μείωση του πληθωρισμού. Απαιτούνται περαιτέρω διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για την αντιμετώπιση της υποτονικότητας που χαρακτηρίζει την πλευρά της προσφοράς, καθώς και της χειροτέρευσης της ανταγωνιστικότητας. Το πρόγραμμα σταθεροποίησης της οικονομίας που μελετούν οι αρχές της Λεττονίας είναι πιθανό να περιλάβει και περαιτέρω δημοσιονομικά και φορολογικά μέτρα, καθώς και μέτρα βελτίωσης του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και της ανταγωνιστικότητας. |
| --- | --- |

(11)

Όσον αφορά την πρόοδο στην εφαρμογή των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν έναντι του ΜΣΙ ΙΙ, οι αρχές της χώρας έλαβαν μεν ορισμένα μέτρα αλλά απαιτούνται και άλλα για να ενισχυθεί ο δημοσιονομικός προσανατολισμός και να περιοριστεί η εγχώρια ζήτηση. Έχουν εφαρμοστεί ορισμένα μέτρα για την αναχαίτιση της πιστωτικής επέκτασης των οποίων ο αντίκτυπος, όμως, είναι περιορισμένος. Το αντιπληθωριστικό πρόγραμμα του Μαρτίου 2007 ήταν ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, με περιορισμένο ωστόσο άμεσο αντίκτυπο, αλλά υπολείπεται των ισχυρότερων μέτρων που απαιτούνται για τη σταθεροποίηση της οικονομίας και τη διατηρήσιμη μείωση του πληθωρισμού. Απαιτούνται περαιτέρω διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για την αντιμετώπιση της υποτονικότητας που χαρακτηρίζει την πλευρά της προσφοράς, καθώς και της χειροτέρευσης της ανταγωνιστικότητας. Το πρόγραμμα σταθεροποίησης της οικονομίας που μελετούν οι αρχές της Λεττονίας είναι πιθανό να περιλάβει και περαιτέρω δημοσιονομικά και φορολογικά μέτρα, καθώς και μέτρα βελτίωσης του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και της ανταγωνιστικότητας.

| (12) | Όσον αφορά τις απαιτήσεις περί πληροφοριακών στοιχείων που περιλαμβάνονται στον κώδικα δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, το πρόγραμμα παρουσιάζει κάποιο μικρό κενό στα υποχρεωτικά στοιχεία, αλλά παρέχει σχεδόν όλα τα προαιρετικά στοιχεία (4). |
| --- | --- |

(12)

Όσον αφορά τις απαιτήσεις περί πληροφοριακών στοιχείων που περιλαμβάνονται στον κώδικα δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, το πρόγραμμα παρουσιάζει κάποιο μικρό κενό στα υποχρεωτικά στοιχεία, αλλά παρέχει σχεδόν όλα τα προαιρετικά στοιχεία (4).

Το συνολικό συμπέρασμα είναι ότι το πρόγραμμα αποβλέπει στη μείωση των οικονομικών ανισορροπιών και της υπερβολικής πίεσης από πλευράς ζήτησης θέτοντας ως στόχο την επίτευξη ελαφρώς αυξανόμενου, αλλά συνολικά μικρού πλεονάσματος για την περίοδο 2008-2010, πάνω από τον ΜΔΣ. Ωστόσο, οι κίνδυνοι που περιβάλλουν την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων είναι μεγάλοι, κυρίως λόγω της μεγάλης μακροοικονομικής αβεβαιότητας και του ιστορικού υπερβάσεων στις δαπάνες. Επιπλέον, απαιτείται επειγόντως ένας πολύ πιο περιοριστικός προσανατολισμός της δημοσιονομικής πολιτικής προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι του προγράμματος λόγω της απειλούμενης από πληθωριστικές πιέσεις οικονομίας, της επιδείνωσης της ανταγωνιστικότητας κόστους και της κατακόρυφης ανόδου των καθαρών υποχρεώσεων έναντι του εξωτερικού. Τα μεσοπρόθεσμα ανώτατα όρια δαπανών που έχουν θεσπιστεί είναι ακόμη αδοκίμαστα. Όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, εκτιμάται ότι για τη Λεττονία ο κίνδυνος είναι μικρός.

Λαμβάνοντας υπόψη την ανωτέρω εκτίμηση και δεδομένης της ανάγκης να εξασφαλιστεί διατηρήσιμη σύγκλιση και ομαλή συμμετοχή στον ΜΣΙ ΙΙ, η Λεττονία καλείται να συμβάλει στη μείωση των πιέσεων που δημιουργεί η υπερθέρμανση της οικονομίας και των κινδύνων της μακροοικονομικής της σταθερότητας:

| i) | με τον καθορισμό πολύ πιο φιλόδοξων δημοσιονομικών στόχων το 2008 και τα επόμενα έτη από ότι προβλέπει το πρόγραμμα, ιδίως με τη μη ανάλωση των κάθε είδους επιπλέον εσόδων και με την τήρηση των ανώτατων ορίων για τις δαπάνες· |
| --- | --- |

i)

με τον καθορισμό πολύ πιο φιλόδοξων δημοσιονομικών στόχων το 2008 και τα επόμενα έτη από ότι προβλέπει το πρόγραμμα, ιδίως με τη μη ανάλωση των κάθε είδους επιπλέον εσόδων και με την τήρηση των ανώτατων ορίων για τις δαπάνες·

| ii) | με την προσεκτική ιεράρχηση των δημόσιων δαπανών, εντός των γενικών ορίων για τις δαπάνες του δημόσιου τομέα που καθορίστηκαν στο μεσοπρόθεσμο πλαίσιο δημοσιονομικού προγραμματισμού, και την επανεξέταση των φορολογικών μέσων ώστε να μην ενθαρρυνθεί η ζήτηση σε τομείς οι οποίοι δεν συμβάλλουν σημαντικά στην ενίσχυση του μεσοπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου δυναμικού προσφοράς· |
| --- | --- |

ii)

με την προσεκτική ιεράρχηση των δημόσιων δαπανών, εντός των γενικών ορίων για τις δαπάνες του δημόσιου τομέα που καθορίστηκαν στο μεσοπρόθεσμο πλαίσιο δημοσιονομικού προγραμματισμού, και την επανεξέταση των φορολογικών μέσων ώστε να μην ενθαρρυνθεί η ζήτηση σε τομείς οι οποίοι δεν συμβάλλουν σημαντικά στην ενίσχυση του μεσοπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου δυναμικού προσφοράς·

| iii) | με την υιοθέτηση περαιτέρω πολιτικών για τον περιορισμό των πληθωριστικών πιέσεων, περιλαμβανομένου και του καθορισμού των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων με υπευθυνότητα, συμβάλλοντας έτσι στον δραστικό περιορισμό της αύξησης των μισθών στο σύνολο της οικονομίας, πράγμα απαραίτητο για να αναχαιτισθούν η τρέχουσα δυναμική της εξέλιξης κόστους-τιμών και η ραγδαία επιδείνωση της ανταγωνιστικότητας κόστους. |
| --- | --- |

iii)

με την υιοθέτηση περαιτέρω πολιτικών για τον περιορισμό των πληθωριστικών πιέσεων, περιλαμβανομένου και του καθορισμού των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων με υπευθυνότητα, συμβάλλοντας έτσι στον δραστικό περιορισμό της αύξησης των μισθών στο σύνολο της οικονομίας, πράγμα απαραίτητο για να αναχαιτισθούν η τρέχουσα δυναμική της εξέλιξης κόστους-τιμών και η ραγδαία επιδείνωση της ανταγωνιστικότητας κόστους.

Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων

| | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Πραγματικό ΑΕΠ
  (% μεταβολή) | ΠΣ Noεμ. 2007 | 11,9 | 10,5 | 7,5 | 7,0 | 6,8 |
| COM Noεμ. 2007 | 11,9 | 10,5 | 7,2 | 6,2 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2007 | 11,5 | 9,0 | 7,5 | 7,5 | μ.δ.σ. |
| Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ
  (%) | ΠΣ Noεμ. 2007 | 6,6 | 10,1 | 12,5 | 7,2 | 4,9 |
| COM Noεμ. 2007 | 6,6 | 9,6 | 9,8 | 6,0 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2007 | 6,6 | 6,4 | 5,2 | 4,2 | μ.δ.σ. |
| Κενό παραγωγής (5)

  (% του δυνητικού ΑΕΠ) | ΠΣ Noεμ. 2007 | 2,0 | 2,8 | 1,3 | – 0,3 | – 1,7 |
| COM Noεμ. 2007 (6) | 2,1 | 2,7 | 0,8 | – 1,7 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2007 | 1,8 | 1,3 | – 0,5 | – 2,0 | μ.δ.σ. |
| Καθαρός δανεισμός έναντι της αλλοδαπής
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Noεμ. 2007 | – 21,1 | – 23,5 | – 20,3 | – 18,3 | – 16,4 |
| COM Noεμ. 2007 | – 19,9 | – 22,2 | – 18,9 | – 18,0 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2007 | – 17,4 | – 17,2 | – 16,3 | – 15,8 | μ.δ.σ. |
| Ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Noεμ. 2007 | – 0,3 | 0,3 | 0,7 | 1,0 | 1,2 |
| COM Noεμ. 2007 | – 0,3 | 0,9 | 0,8 | 0,5 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2007 | – 0,4 | – 1,3 | – 0,9 | – 0,4 | μ.δ.σ. |
| Πρωτογενές ισοζύγιο
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Noεμ. 2007 | 0,2 | 0,7 | 1,0 | 1,2 | 1,5 |
| COM Noεμ. 2007 | 0,2 | 1,3 | 1,2 | 0,9 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2007 | 0,2 | – 0,8 | – 0,4 | 0,1 | μ.δ.σ. |
| Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο (5)

  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Noεμ. 2007 | – 0,9 | – 0,5 | 0,4 | 1,1 | 1,7 |
| COM Noεμ. 2007 | – 0,8 | 0,2 | 0,5 | 1,0 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2007 | – 0,9 | – 1,7 | – 0,8 | 0,2 | μ.δ.σ. |
| Διαρθρωτικό ισοζύγιο (7)

  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Noεμ. 2007 | – 0,9 | – 0,5 | 0,4 | 1,1 | 1,7 |
| COM Noεμ. 2007 | – 0,8 | 0,2 | 0,5 | 1,0 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2007 | – 0,9 | – 1,7 | – 0,8 | 0,2 | μ.δ.σ. |
| Ακαθάριστο δημόσιο χρέος
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Noεμ. 2007 | 10,6 | 9,4 | 8,3 | 7,2 | 6,4 |
| COM Noεμ. 2007 | 10,6 | 10,2 | 7,8 | 6,4 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2007 | 10,7 | 10,5 | 10,6 | 9,4 | μ.δ.σ. |
| Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ)· φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2007 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής. |

2006

2007

2008

2009

2010

Πραγματικό ΑΕΠ

(% μεταβολή)

ΠΣ Noεμ. 2007

11,9

10,5

7,5

7,0

6,8

COM Noεμ. 2007

11,9

10,5

7,2

6,2

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2007

11,5

9,0

7,5

7,5

μ.δ.σ.

Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ

(%)

ΠΣ Noεμ. 2007

6,6

10,1

12,5

7,2

4,9

COM Noεμ. 2007

6,6

9,6

9,8

6,0

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2007

6,6

6,4

5,2

4,2

μ.δ.σ.

Κενό παραγωγής (5)

(% του δυνητικού ΑΕΠ)

ΠΣ Noεμ. 2007

2,0

2,8

1,3

– 0,3

– 1,7

COM Noεμ. 2007 (6)

2,1

2,7

0,8

– 1,7

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2007

1,8

1,3

– 0,5

– 2,0

μ.δ.σ.

Καθαρός δανεισμός έναντι της αλλοδαπής

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Noεμ. 2007

– 21,1

– 23,5

– 20,3

– 18,3

– 16,4

COM Noεμ. 2007

– 19,9

– 22,2

– 18,9

– 18,0

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2007

– 17,4

– 17,2

– 16,3

– 15,8

μ.δ.σ.

Ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Noεμ. 2007

– 0,3

0,3

0,7

1,0

1,2

COM Noεμ. 2007

– 0,3

0,9

0,8

0,5

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2007

– 0,4

– 1,3

– 0,9

– 0,4

μ.δ.σ.

Πρωτογενές ισοζύγιο

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Noεμ. 2007

0,2

0,7

1,0

1,2

1,5

COM Noεμ. 2007

0,2

1,3

1,2

0,9

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2007

0,2

– 0,8

– 0,4

0,1

μ.δ.σ.

Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο (5)

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Noεμ. 2007

– 0,9

– 0,5

0,4

1,1

1,7

COM Noεμ. 2007

– 0,8

0,2

0,5

1,0

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2007

– 0,9

– 1,7

– 0,8

0,2

μ.δ.σ.

Διαρθρωτικό ισοζύγιο (7)

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Noεμ. 2007

– 0,9

– 0,5

0,4

1,1

1,7

COM Noεμ. 2007

– 0,8

0,2

0,5

1,0

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2007

– 0,9

– 1,7

– 0,8

0,2

μ.δ.σ.

Ακαθάριστο δημόσιο χρέος

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Noεμ. 2007

10,6

9,4

8,3

7,2

6,4

COM Noεμ. 2007

10,6

10,2

7,8

6,4

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2007

10,7

10,5

10,6

9,4

μ.δ.σ.

Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ)· φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2007 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής.

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1. Κανονισμός όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1055/2005 (ΕΕ L 174 της 7.7.2005, σ. 1). Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο:

http://ec.europa.eu/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

(2)  Η αξιολόγηση λαμβάνει υπόψη ιδίως τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής και την αξιολόγηση από την Επιτροπή της έκθεσης εφαρμογής του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων του Οκτωβρίου 2007.

(3)  ΕΕ C 89 της 24.4.2007, σ. 15.

(4)  Ειδικότερα, δεν παρέχονται στοιχεία σχετικά με την φορολογία κεφαλαίου (υποχρεωτικά στοιχεία), τις επιμέρους συνιστώσες της προσαρμογής αποθεμάτων-ροών, και δεν είναι πλήρη τα στοιχεία του πίνακα σχετικά με τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών.

(5)  Κενά παραγωγής και κυκλικά προσαρμοσμένα ισοζύγια σύμφωνα με τα προγράμματα, όπως υπολογίστηκαν εκ νέου από τις υπηρεσίες της Επιτροπής με βάση τις πληροφορίες των προγραμμάτων.

(6)  Βάσει εκτιμώμενης δυνητικής ανάπτυξης 9,8 %, 9,8 %, 9,3 % και 8,9 % αντιστοίχως για την περίοδο 2006-2009.

(7)  Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο πλην εκτάκτων και λοιπών προσωρινών μέτρων. Στο πλέον πρόσφατο πρόγραμμα και στις φθινοπωρινές προβλέψεις δεν περιλαμβάνονται έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα.

Πηγή:

Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ)· φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2007 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής.

---

IV Πληροφορίες

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Συμβούλιο

| 19.3.2008 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 73/23 |
| --- | --- | --- | --- |

19.3.2008

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 73/23

---

ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ

της 17ης Μαρτίου 2008

για το διορισμό μέλους στο διοικητικό συμβούλιο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων

(2008/C 73/06)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2006, για την καταχώριση, την αξιολόγηση, την αδειοδότηση και τους περιορισμούς των χημικών προϊόντων (REACH) και για την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων (1), και ιδίως το άρθρο 79,

Εκτιμώντας τα εξής:

| (1) | Σύμφωνα με άρθρο 79 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006, το Συμβούλιο θα πρέπει να διορίσει ως μέλη του διοικητικού συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων, έναν εκπρόσωπο από κάθε κράτος μέλος. |
| --- | --- |

(1)

Σύμφωνα με άρθρο 79 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006, το Συμβούλιο θα πρέπει να διορίσει ως μέλη του διοικητικού συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων, έναν εκπρόσωπο από κάθε κράτος μέλος.

| (2) | Με απόφαση της 7ης Ιουνίου 2007 (2), το Συμβούλιο διόρισε είκοσι επτά μέλη στο διοικητικό συμβούλιο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων. |
| --- | --- |

(2)

Με απόφαση της 7ης Ιουνίου 2007 (2), το Συμβούλιο διόρισε είκοσι επτά μέλη στο διοικητικό συμβούλιο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων.

| (3) | Η ρουμανική κυβέρνηση ενημέρωσε το Συμβούλιο σχετικά με την πρόθεση της να αντικαταστήσει το μέλος της Ρουμανίας στο διοικητικό συμβούλιο και πρότεινε νέο εκπρόσωπο, ο οποίος θα διοριστεί για το χρονικό διάστημα μέχρι την 31η Μαΐου 2011, |
| --- | --- |

(3)

Η ρουμανική κυβέρνηση ενημέρωσε το Συμβούλιο σχετικά με την πρόθεση της να αντικαταστήσει το μέλος της Ρουμανίας στο διοικητικό συμβούλιο και πρότεινε νέο εκπρόσωπο, ο οποίος θα διοριστεί για το χρονικό διάστημα μέχρι την 31η Μαΐου 2011,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ:

Άρθρο 1

Ο κ. Teodor OGNEAN, ρουμάνος υπήκοος, γεννηθείς την 21η Φεβρουαρίου 1947, διορίζεται μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων, στη θέση της κας Rodica MOROHOI, για το χρονικό διάστημα από την 20ή Μαρτίου 2008 έως την 31η Μαΐου 2011.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Βρυξέλλες, 17 Μαρτίου 2008.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

I. JARC

---

(1)  ΕΕ L 396 της 30.12.2006, σ. 1. Διορθωμένη έκδοση στην ΕΕ L 136 της 29.5.2007, σ. 3.

1

(2)  EE C 134 της 16.6.2007, σ. 6.

2

---

Επιτροπή

| 19.3.2008 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 73/24 |
| --- | --- | --- | --- |

19.3.2008

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 73/24

---

Ισοτιμίες του ευρώ (1)

18 Μαρτίου 2008

(2008/C 73/07)

1 ευρώ=

| | Νομισματική μονάδα | Ισοτιμία |
| --- | --- | --- |
| USD | δολάριο ΗΠΑ | 1,5771 |
| JPY | ιαπωνικό γιεν | 154,42 |
| DKK | δανική κορόνα | 7,4595 |
| GBP | λίρα στερλίνα | 0,7817 |
| SEK | σουηδική κορόνα | 9,455 |
| CHF | ελβετικό φράγκο | 1,561 |
| ISK | ισλανδική κορόνα | 121,79 |
| NOK | νορβηγική κορόνα | 8,0675 |
| BGN | βουλγαρικό λεβ | 1,9558 |
| CZK | τσεχική κορόνα | 25,25 |
| EEK | εσθονική κορόνα | 15,6466 |
| HUF | ουγγρικό φιορίνι | 257,51 |
| LTL | λιθουανικό λίτας | 3,4528 |
| LVL | λεττονικό λατ | 0,6971 |
| PLN | πολωνικό ζλότι | 3,5297 |
| RON | ρουμανικό λέι | 3,7285 |
| SKK | σλοβακική κορόνα | 32,408 |
| TRY | τουρκική λίρα | 1,9505 |
| AUD | αυστραλιανό δολάριο | 1,6974 |
| CAD | καναδικό δολάριο | 1,5674 |
| HKD | δολάριο Χονγκ Κονγκ | 12,2535 |
| NZD | νεοζηλανδικό δολάριο | 1,9509 |
| SGD | δολάριο Σιγκαπούρης | 2,1708 |
| KRW | νοτιοκορεατικό γουόν | 1 600,91 |
| ZAR | νοτιοαφρικανικό ραντ | 12,6424 |
| CNY | κινεζικό γιουάν | 11,1675 |
| HRK | κροατικό κούνα | 7,255 |
| IDR | ινδονησιακή ρουπία | 14 509,32 |
| MYR | μαλαισιανό ρίγκιτ | 4,9951 |
| PHP | πέσο Φιλιππινών | 65,134 |
| RUB | ρωσικό ρούβλι | 37,079 |
| THB | ταϊλανδικό μπατ | 49,218 |
| BRL | ρεάλ Βραζιλίας | 2,6861 |
| MXN | μεξικανικό πέσο | 16,9262 |

Νομισματική μονάδα

Ισοτιμία

USD

δολάριο ΗΠΑ

1,5771

JPY

ιαπωνικό γιεν

154,42

DKK

δανική κορόνα

7,4595

GBP

λίρα στερλίνα

0,7817

SEK

σουηδική κορόνα

9,455

CHF

ελβετικό φράγκο

1,561

ISK

ισλανδική κορόνα

121,79

NOK

νορβηγική κορόνα

8,0675

BGN

βουλγαρικό λεβ

1,9558

CZK

τσεχική κορόνα

25,25

EEK

εσθονική κορόνα

15,6466

HUF

ουγγρικό φιορίνι

257,51

LTL

λιθουανικό λίτας

3,4528

LVL

λεττονικό λατ

0,6971

PLN

πολωνικό ζλότι

3,5297

RON

ρουμανικό λέι

3,7285

SKK

σλοβακική κορόνα

32,408

TRY

τουρκική λίρα

1,9505

AUD

αυστραλιανό δολάριο

1,6974

CAD

καναδικό δολάριο

1,5674

HKD

δολάριο Χονγκ Κονγκ

12,2535

NZD

νεοζηλανδικό δολάριο

1,9509

SGD

δολάριο Σιγκαπούρης

2,1708

KRW

νοτιοκορεατικό γουόν

1 600,91

ZAR

νοτιοαφρικανικό ραντ

12,6424

CNY

κινεζικό γιουάν

11,1675

HRK

κροατικό κούνα

7,255

IDR

ινδονησιακή ρουπία

14 509,32

MYR

μαλαισιανό ρίγκιτ

4,9951

PHP

πέσο Φιλιππινών

65,134

RUB

ρωσικό ρούβλι

37,079

THB

ταϊλανδικό μπατ

49,218

BRL

ρεάλ Βραζιλίας

2,6861

MXN

μεξικανικό πέσο

16,9262

---

(1)

Πηγή: Ισοτιμίες αναφοράς που δημοσιεύονται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

---

V Γνωστοποιήσεις

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

Επιτροπή

| 19.3.2008 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 73/25 |
| --- | --- | --- | --- |

19.3.2008

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 73/25

---

Προηγούμενη γνωστοποίηση συγκέντρωσης

(Υπόθεση COMP/M.5125 — Marel/SFS)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2008/C 73/08)

| 1. | Στις 12 Μαρτίου 2008, η Επιτροπή έλαβε γνωστοποίηση μιας προτεινόμενης συγκέντρωσης σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 5 του κανονισμού (EK) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου (1) με την οποία η επιχείρηση Marel Food Systems hf. («Marel», Ισλανδία) αποκτά κατά την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού του Συμβουλίου τον έλεγχο του συνόλου της Stork Food Systems («SFS», Κάτω Χώρες) με την αγορά μετοχών και περιουσιακών στοιχείων. |
| --- | --- |

1.

Στις 12 Μαρτίου 2008, η Επιτροπή έλαβε γνωστοποίηση μιας προτεινόμενης συγκέντρωσης σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 5 του κανονισμού (EK) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου (1) με την οποία η επιχείρηση Marel Food Systems hf. («Marel», Ισλανδία) αποκτά κατά την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού του Συμβουλίου τον έλεγχο του συνόλου της Stork Food Systems («SFS», Κάτω Χώρες) με την αγορά μετοχών και περιουσιακών στοιχείων.

| 2. | Οι επιχειρηματικές δραστηριότητες των εν λόγω επιχειρήσεων είναι:






  — | για την Marel: ανάπτυξη, κατασκευή, πώληση και συντήρηση μηχανημάτων και συστημάτων για αρχική μεταποίηση ψαριών και πουλερικών, καθώς και για περαιτέρω μεταποίηση ψαριών, κόκκινου κρέατος και πουλερικών, |
| --- | --- | --- |

2.

Οι επιχειρηματικές δραστηριότητες των εν λόγω επιχειρήσεων είναι:

—

για την Marel: ανάπτυξη, κατασκευή, πώληση και συντήρηση μηχανημάτων και συστημάτων για αρχική μεταποίηση ψαριών και πουλερικών, καθώς και για περαιτέρω μεταποίηση ψαριών, κόκκινου κρέατος και πουλερικών,

| — | για την SFS: ανάπτυξη, κατασκευή, πώληση και συντήρηση μηχανημάτων και εξοπλισμού για αρχική μεταποίηση πουλερικών, καθώς και για περαιτέρω μεταποίηση ψαριών, κόκκινου κρέατος και πουλερικών. |
| --- | --- |

—

για την SFS: ανάπτυξη, κατασκευή, πώληση και συντήρηση μηχανημάτων και εξοπλισμού για αρχική μεταποίηση πουλερικών, καθώς και για περαιτέρω μεταποίηση ψαριών, κόκκινου κρέατος και πουλερικών.

| 3. | Κατά την προκαταρκτική εξέταση, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η γνωστοποιηθείσα συναλλαγή θα μπορούσε να εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (EK) αριθ. 139/2004. Εντούτοις, επιφυλάσσεται να λάβει τελική απόφαση επί του σημείου αυτού. |
| --- | --- |

3.

Κατά την προκαταρκτική εξέταση, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η γνωστοποιηθείσα συναλλαγή θα μπορούσε να εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (EK) αριθ. 139/2004. Εντούτοις, επιφυλάσσεται να λάβει τελική απόφαση επί του σημείου αυτού.

| 4. | Η Επιτροπή καλεί τους ενδιαφερόμενους τρίτους να υποβάλουν οποιεσδήποτε παρατηρήσεις για την προτεινόμενη πράξη στην Επιτροπή.
  Οι παρατηρήσεις πρέπει να φθάσουν στην Επιτροπή το αργότερο εντός δέκα ημερών από την ημερομηνία της παρούσας δημοσίευσης. Οι παρατηρήσεις μπορούν να σταλούν στην Eπιτροπή με φαξ [αριθμός (32-2) 296 43 01 ή 296 72 44] ή ταχυδρομικά, με την αναφορά COMP/M.5125 — Marel/SFS, στην ακόλουθη διεύθυνση:





  European Commission |
| --- | --- |
| Directorate-General for Competition |
| Merger Registry |
| J-70 |
| B-1049 Bruxelles/Brussel |

4.

Η Επιτροπή καλεί τους ενδιαφερόμενους τρίτους να υποβάλουν οποιεσδήποτε παρατηρήσεις για την προτεινόμενη πράξη στην Επιτροπή.

Οι παρατηρήσεις πρέπει να φθάσουν στην Επιτροπή το αργότερο εντός δέκα ημερών από την ημερομηνία της παρούσας δημοσίευσης. Οι παρατηρήσεις μπορούν να σταλούν στην Eπιτροπή με φαξ [αριθμός (32-2) 296 43 01 ή 296 72 44] ή ταχυδρομικά, με την αναφορά COMP/M.5125 — Marel/SFS, στην ακόλουθη διεύθυνση:

European Commission

Directorate-General for Competition

Merger Registry

J-70

B-1049 Bruxelles/Brussel

---

(1)  ΕΕ L 24 της 29.1.2004, σ. 1.

---

ΛΟΙΠΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Επιτροπή

| 19.3.2008 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 73/26 |
| --- | --- | --- | --- |

19.3.2008

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 73/26

---

Δημοσίευση αίτησης σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 510/2006 του Συμβουλίου για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων

(2008/C 73/09)

Η παρούσα δημοσίευση παρέχει το δικαίωμα ένστασης κατά την έννοια του άρθρου 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 510/2006 του Συμβουλίου (1). Οι δηλώσεις ένστασης υποβάλλονται στην Επιτροπή εντός εξαμήνου από την ημερομηνία της παρούσας δημοσίευσης.

ΣΥΝΟΨΗ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 510/2006 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

«BŒUF DE BAZAS»

Αριθ. ΕΚ: FR/PDO/005/0344/21.04.2004

ΠΟΠ ( ) ΠΓΕ ( X )

Στην παρούσα σύνοψη παρατίθενται τα κύρια στοιχεία των προδιαγραφών του προϊόντος για ενημερωτικούς σκοπούς.

1.   ΑΡΜΟΔΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΜΕΛΟΥΣ:

| Όνομα: | Institut National de l'Origine et de la Qualité (I.N.A.O.) |
| --- | --- |
| Διεύθυνση: | 51, rue d'Anjou |
| F-75008 Paris |

Όνομα:

Institut National de l'Origine et de la Qualité (I.N.A.O.)

Διεύθυνση:

51, rue d'Anjou

F-75008 Paris

Τηλ.:

(33) 153 89 80 00

Φαξ:

(33) 142 25 57 97

E-mail:

info@inao.gouv.fr

2.   ΟΜΑΔΑ:

| Όνομα: | Association pour la Défense du Bœuf de Bazas |
| --- | --- |
| Διεύθυνση: | 3, Lagrange Est |
| F-33430 Bazas |

Όνομα:

Association pour la Défense du Bœuf de Bazas

Διεύθυνση:

3, Lagrange Est

F-33430 Bazas

Τηλ.:

(33) 556 25 03 32

Φαξ:

(33) 556 25 23 80

E-mail:

bazas.elevage@expalliance.fr

Σύνθεση:

Παραγωγοί/μεταποιητές ( X ) Λοιποί ( )

3.   ΤΥΠΟΣ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ:

Κλάση 1.1. Νωπά κρέατα (και βρώσιμα παραπροϊόντα σφαγείων)

4.   ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

[σύνοψη των απαιτήσεων του άρθρου 4 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 510/2006]

4.1.   Ονομασία: «Bœuf de Bazas»

4.2.   Περιγραφή: Ζώο της φυλής Bazadaise, Blonde d'Aquitaine ή προερχόμενο από διασταύρωση των δύο αυτών φυλών.

Νωπό κρέας: ακέραιο σφάγιο, ημι-σφάγιο, τέταρτο σφαγίου, τεμάχια.

Ηλικία σφαγής των ζώων:

Δαμαλίδες: 30 μηνών το ελάχιστο — 48 μηνών το μέγιστο

Αγελάδες: 36 μηνών το ελάχιστο — 108 μηνών το μέγιστο

Βόδια: 36 μηνών το ελάχιστο — 60 μηνών το μέγιστο.

Χαρακτηριστικά των σφαγίων:

Ελάχιστο βάρος:

| — | 300 Kg για τις δαμαλίδες και τις αγελάδες |
| --- | --- |

—

300 Kg για τις δαμαλίδες και τις αγελάδες

| — | 380 Kg για τα βόδια. |
| --- | --- |

—

380 Kg για τα βόδια.

Συμμόρφωση E, U, R.

Κατάσταση πάχυνσης 3 και 4.

Απαγορεύεται η αφαίρεση του εξωτερικού λίπους των σφαγίων με βαθμίδα πάχυνσης τρειών, επιτρέπεται η μερική αφαίρεση του εξωτερικού λίπους των σφαγίων με βαθμίδα πάχυνσης τεσσερών.

Χρώμα του κρέατος: καθαρό κόκκινο.

4.3.   Γεωγραφική περιοχή: Τα ζώα πρέπει να έχουν γεννηθεί, εκτραφεί, παχυνθεί και σφαγεί στην γεωγραφική περιοχή «Bazas» η οποία περιλαμβάνει:

το διοικητικό διαμέρισμα Gironde,

τα ακόλουθα καντόνια του διοικητικού διαμερίσματος Landes: Aire sur Adour, Gabarret, Geaune, Grenade sur Adour, Labrit, Mimizan, Morcenx, Parentis-en-Born, Pissos, Roquefort, Sabres, Sore, Villeneuve-de-Marsan, Mont-de-Marsan, Tartas,

τα καντόνια των διοικητικών διαμερισμάτων Lot et Garonne και Gers που είναι γειτονικά των διαμερισμάτων Gironde και Landes, δηλαδή:

τα καντόνια Bouglon, Casteljaloux, Duras, Houeilles, Marmande, Meilhan-sur-Garonne, Mézin και Seyches του διοικητικού διαμερίσματος Lot et Garonne, όμορα των διαμερισμάτων Gironde και Landes,

τα καντόνια Cazaubon, Nogaro, Riscle, Eauze du Gers, όμορα του διοικητικού διαμερίσματος Landes.

Για να περιοριστούν οι επιπτώσεις της μεταφοράς στην ποιότητα του κρέατος (καλή μεταχείριση των ζώων, περιορισμός του άγχους) και να εξασφαλιστεί η καλύτερη παρακολούθηση των σφαγίων και της ειδικής μεθόδου αφαίρεσης του λίπους, τα σφαγεία που είναι εξουσιοδοτημένα για τη σφαγή των Bœufs de Bazas βρίσκονται εντός της περιοχής παραγωγής. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζονται τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των σφαγίων.

4.4.   Απόδειξη προέλευσης: Τα ζώα αναγνωρίζονται με τοποθέτηση σε κάθε αυτί, πριν την ηλικία των εφτών ημερών το πολύ, ενωτίου εγκεκριμένου από την αρμόδια αρχή· στα δύο αυτά ενώτια αναγράφεται ο αποκλειστικός εθνικός αριθμός ταυτοποίησης του ζώου.

Ένα έγγραφο ταυτοποίησης («διαβατήριο») συνοδεύει το ζώο έως το σφαγείο: περιλαμβάνει τα στοιχεία του ζώου (ημερομηνία γέννησης, κωδικός φυλής, εθνικός αριθμός ταυτοποίησης του ζώου, ...).

Το διαβατήριο αυτό περιλαμβάνει επίσης τους τόπους εκτροφής όπου διαβίωσε το ζώο: κάθε κάτοχος του ζώου τοποθετεί ετικέτα μετακίνησης και κάθε τόπος εκτροφής προσδιορίζεται με μοναδικό αριθμό (τα πεντών πρώτα ψηφία υποδεικνύουν τον κωδικό αριθμό INSEE του διοικητικού διαμερίσματος και της κοινότητας εκτροφής). Η γεωγραφική προέλευση των ζώων είναι επομένως γνωστή.

Στο σφαγείο, το σφάγιο λαμβάνει αριθμό σφαγής που επιτρέπει τη σύνδεση με τον εθνικό αριθμό ταυτοποίησης· το σφάγιο σημαίνεται με τον λογότυπο «Bœuf de Bazas» με μελάνη κατάλληλη για τρόφιμα. Κάθε σφάγιο, ημι-σφάγιο ή τέταρτο σφαγίου που πωλείται σε κρεοπώλη συνοδεύεται από αριθμημένο πιστοποιητικό εγγύησης, στο οποίο αναγράφονται ο εθνικός αριθμός ταυτοποίησης του ζώου και ο αριθμός σφαγής. Οι κρεοπώλες πωλούν κατ' αποκλειστικότητα ή σε διπλή προθήκη. Οι έλεγχοι των βιβλίων αποθήκης συμπληρώνουν αυτό το μηχανισμό.

4.5.   Μέθοδος παραγωγής: Εκτροφή των ζώων επί 30 μήνες τουλάχιστον για τις δαμαλίδες και 36 μήνες τουλάχιστον για τις αγελάδες και τα βόδια.

Εκτροφή των μόσχων σύμφωνα με την κτηνοτροφική τεχνική του θηλάζοντος κοπαδιού (με μητρικό θηλασμό).

Βόσκηση των ζώων σε βοσκοτόπους τουλάχιστον επί εφτών μήνες ετησίως, πλην έκτακτων κλιματολογικών συνθηκών.

Διατροφή με χόρτο ή χορτονομές που παράγονται κυρίως στην εκμετάλλευση και συμπληρωματική ζωοτροφή που περιλαμβάνεται στον κατάλογο της Ένωσης Προστασίας του Bœuf de Bazas (Association pour la Défense du Bœuf de Bazas).

Διατροφή κατά τη φάση πάχυνσης (τελικό στάδιο): αυτή η φάση που διαρκεί τουλάχιστον τεσσρών μήνες έχει στόχο την ολοκλήρωση της πάχυνσης των ζώων και χάρη σε αυτήν το σφάγιο και το κρέας του ζώου αποκτούν τα βέλτιστα χαρακτηριστικά ποιότητας.

Κατά το τελικό στάδιο ή τουλάχιστον τους δύο τελευταίους μήνες, το ζώο διατρέφεται υποχρεωτικά σε ταΐστρα ή ομαδικά.

Στο τελικό στάδιο χρησιμοποιούνται σιτηρά ή πίτυρα (αραβόσιτος, κριθή, τριτικάλ, βρώμη, σίκαλη ...) που συμπληρώνονται με ακατέργαστες χορτονομές (χόρτο, άχυρο) ή/και ρίζες και κονδύλους.

Ο εκτροφέας-εκπαχυντής θα πρέπει να προσαρμόζει το σιτηρέσιο στη βιολογική κατάσταση του ζώου και στην όρεξή του. Στο πλαίσιο αυτό, επιτρέπεται η διανομή ενσιρωμένου αραβοσίτου ή/και χόρτου, χωρίς ποτέ να υπερβαίνει το 50 % της ξηράς ουσίας του σιτηρεσίου, ως συμπλήρωμα των σιτηρών που πρέπει να αποτελούν την ενεργειακή βάση του.

Επιτρέπεται η διανομή πλακούντων (κυρίως σόγιας και λίνου) ως συμπληρώματος των σιτηρών.

Παραδοσιακά, περισσότερο από 70 % των ζωοτροφών παράγονται στην εκμετάλλευση, δηλαδή περισσότερο από 90 % της ποσότητας τροφής που καταναλώνει ένα βοοειδές στη διάρκεια της ζωής του.

Ωρίμαση του κρέατος: δέκα ημέρες το ελάχιστο.

4.6.   Δεσμός:

Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό:

Το ωκεάνιο κλίμα της περιοχής (ήπιοι χειμώνες, βροχοπτώσεις συχνές και κατανεμημένες σε όλη τη διάρκεια του έτους, σημαντική ηλιοφάνεια) επιτρέπει την εκμετάλλευση των βοσκοτόπων φυσικών ή προσωρινών λειμώνων και τη βόσκηση των ζώων κατά το μεγαλύτερο τμήμα του έτους.

Οι φυλές Bazadaise και Blonde d'Aquitaine που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή του «Bœuf de Bazas» συναντώνται παραδοσιακά στην γεωγραφική περιοχή, καθώς είναι τοπικές φυλές.

Φήμη:

Η ονομασία «Bœuf de Bazas» χρονολογείται από τον 13ο αιώνα και αφορούσε τις καλύτερες τοπικές φυλές κρεατοπαραγωγής της περιοχής της πόλης Bazas.

Η φήμη του Bœuf de Bazas διατηρείται αμείωτη από τον 13ο αιώνα, με την παραδοσιακή παρέλαση των βοδιών Bœufs de Bazas την Πέμπτη της εβδομάδας του Καρναβαλιού: «La fête des Bœufs gras» (Γιορτή των παχιών βοδιών). Η γιορτή αυτή δεν έπαψε ποτέ να υπάρχει, ακόμη και σε εποχές κατά τις οποίες απειλήθηκε (την περίοδο του Ancien Régime). Τα βόδια που χρησιμοποιούνταν για τις γεωργικές εργασίες στην συνέχεια υποβάλλονταν σε πάχυνση και πωλούνταν κυρίως στην αγορά της πόλης Bazas.

Το Bœuf de Bazas παραμένει πάντοτε διάσημο:

Σε τοπικό επίπεδο:

| — | η «Γιορτή των παχιών βοδιών» στο Bazas την περίοδο του Καρναβαλιού συγκεντρώνει πλήθος επισκεπτών κάθε χρόνο και τα κρεοπωλεία που συμμετέχουν στη δραστηριότητα «Bœuf de Bazas» παρουσιάζουν αύξηση των πωλήσεων κατά 30 % την περίοδο αυτή. Η γιορτή αυτή στηρίζεται στην ιδιοτυπία και τη φήμη του προϊόντος αλλά και, αντιστρόφως, συντελεί στη διατήρηση της φήμης του βοδιού του Bazas με την πάροδο του χρόνου, |
| --- | --- |

—

η «Γιορτή των παχιών βοδιών» στο Bazas την περίοδο του Καρναβαλιού συγκεντρώνει πλήθος επισκεπτών κάθε χρόνο και τα κρεοπωλεία που συμμετέχουν στη δραστηριότητα «Bœuf de Bazas» παρουσιάζουν αύξηση των πωλήσεων κατά 30 % την περίοδο αυτή. Η γιορτή αυτή στηρίζεται στην ιδιοτυπία και τη φήμη του προϊόντος αλλά και, αντιστρόφως, συντελεί στη διατήρηση της φήμης του βοδιού του Bazas με την πάροδο του χρόνου,

| — | άλλες κοινότητες της περιοχής που καλύπτει η ΠΓΕ οργανώνουν επίσης παρόμοιες εκδηλώσεις. |
| --- | --- |

—

άλλες κοινότητες της περιοχής που καλύπτει η ΠΓΕ οργανώνουν επίσης παρόμοιες εκδηλώσεις.

Σε εθνικό επίπεδο:

Η φήμη του προϊόντος υπερβαίνει κατά πολύ το τοπικό πλαίσιο. Μερικά πρόσφατα παραδείγματα είναι:

| — | το άρθρο της εφημερίδας Figaro, της 16ης Φεβρουαρίου 2003, με τίτλο «le bœuf gras fait son carnaval» (το παχύ βόδι γιορτάζει το Καρναβάλι), |
| --- | --- |

—

το άρθρο της εφημερίδας Figaro, της 16ης Φεβρουαρίου 2003, με τίτλο «le bœuf gras fait son carnaval» (το παχύ βόδι γιορτάζει το Καρναβάλι),

| — | η συνταγή για «τραγανές ουρές βοδιού του Bazas με τηγανητό φουά γκρα πάπιας του Landes», που παρουσιάστηκε στο πλαίσιο της εκπομπής «les escapades de Petitrenaud» στο κανάλι France 5. |
| --- | --- |

—

η συνταγή για «τραγανές ουρές βοδιού του Bazas με τηγανητό φουά γκρα πάπιας του Landes», που παρουσιάστηκε στο πλαίσιο της εκπομπής «les escapades de Petitrenaud» στο κανάλι France 5.

4.7.   Οργανισμός ελέγχου:

| Όνομα: | Qualisud |
| --- | --- |
| Διεύθυνση: | Agropole, BP 102 |
| F-47000 Agen |

Όνομα:

Qualisud

Διεύθυνση:

Agropole, BP 102

F-47000 Agen

Τηλ.:

(33) 558 06 15 21

Φαξ:

(33) 558 75 13 36

E-mail:

qualisud@wanadoo.fr

Αυτός ο οργανισμός ελέγχου έχει εγκριθεί και πιστοποιηθεί κατά το πρότυπο EN 45 011.

4.8.   Επισήμανση: Ονομασία πώλησης «Bœuf de Bazas».

Η ετικέτα πρέπει ιδίως να περιλαμβάνει ένα πληροφοριακό τμήμα για να ενημερώνεται ο καταναλωτής σχετικά με τα ακόλουθα χαρακτηριστικά του προϊόντος:

τύπος ζώου (θηλυκό ή αρσενικό),

αριθμός ταυτοποίησης του ζώου,

αριθμός ταυτοποίησης του σφαγίου, όπου έχει εφαρμογή (αριθμός σφαγής),

ημερομηνία γέννησης,

φυλή,

όνομα και διεύθυνση του κτηνοτρόφου,

ημερομηνία σφαγής,

βάρος σφαγίου,

ταξινόμηση,

όνομα του παραλήπτη.

Το πιστοποιητικό συνοδεύει το σφάγιο, ημι-σφάγιο ή τέταρτο έως την πώληση στον καταναλωτή.

---

(1)  ΕΕ L 93 της 31.3.2006, σ. 12.

---